1958.06.18

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 7η

ΤΕΤΑΡΤΗ 18 Ἰουνίου 1958

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.45′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Παπαδόπουλος, αἰτεῖται τὴν χορήγησιν διμήνου ἀδείας ἀπουσίας, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ἐπίσης ὁ βουλευτὴς κ. Η. Μπρεδήμας, αἰτεῖται τὴν χορήγησιν μηνιαίας ἀδείας ἀπουσίας, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὡσαύτως ὁ βουλευτὴς κ. Β. Μπρακατσούλας, αἰτεῖται τὴν χορήγησιν εἰκοσαημέρου ἀδείας ἀπουσίας, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Ν. Μπακόπουλος, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης, σχετικῶς μὲ τὴν ἀνάθεσιν ἐκμεταλλεύσεως τοῦ κυλικείου τῆς Σχολῆς «Σ» εἰς στρατιώτην ἀνάπηρον πολέμου κ.λ.π.

§8Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ (Ὑφυπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ μόλις τὴν μεσημβρίαν τῆς σήμερον ἔλαβον γνῶσιν τῆς ἐπερωτήσεως λόγῳ καθυστερήσεως ἀπὸ μέρους τῆς ὑπηρεσίας, τῆς λήψεως αὐτῆς θὰ παρεκάλουν νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπ’ αὐτῆς διὰ τὴν ἐρχομένην Τρίτην, ὥστε νὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἀπαντήσω καλύτερον εἰς τὸν ἐπερωτῶντα ἀξιότιμον κύριον Μπακόπουλον.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς ἀναβάλλεται ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὴν προσεχῆ Τρίτην, καθ’ ὅσον τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ προβλέπει ὅτι ἡ Κυβέρνησις δικαιοῦται νὰ ζητήσῃ ἐφ’ ἅπαξ τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως μιᾶς ἐπερωτήσεως. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ ἤθελον νὰ σᾶς γνωρίσω ὅτι ἡ Ἡμερησία Διάταξις τῶν ἐπερωτήσεων ἀποστέλλεται εἰς τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς καὶ τοὺς κ. κ. βουλευτὰς ἐγκαίρως καὶ συνεπῶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι λάθος τῆς ὑπηρεσίας τῆς Βουλῆς ἡ μὴ ἔγκαιρος λῆψις αὐτῆς παρ’ ὑμῶν, ἀλλὰ τῆς ἰδικῆς σας, ἴσως, ὑπηρεσίας.

§10Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ (Ὑφυπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Μάλιστα, κύριε Πρόεδρε, τῆς ἰδικῆς μου ὑπηρεσίας.

§11Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἴπατε ὅτι συμφώνως τῷ Κανονισμῷ ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ τὴν ἐφ’ ἅπαξ ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως μιᾶς ἐπερωτήσεως. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἡ συζήτησις τῆς ἀναβληθείσης ἐπερωτήσεως γίνεται τὴν ἑπομένην.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, κύριε Μπακόπουλε, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐζήτησε τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης διὰ τὴν προσεχῆ Τρίτην. Ἐφ’ ὅσον ὁ ἐπερωτῶν δέχεται τὴν ἀναβολήν, θὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις πρώτη τὴν προσεχῆ Τρίτην. Ὁ κ. Α. Κοκκέβης, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς Γεωργίας, Ἐσωτερικῶν καὶ Συντονισμοῦ, σχετικῶς διὰ τὴν μὴ λῆψιν τῶν ἀναγκαίων μέτρων διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἐκ τοῦ τυφῶνος τῆς 8. 11.57 προξενηθεισῶν εἰς τὴν Κεντρικὴν καὶ Νότιον Μεσσηνίαν καταστροφῶν.

§13Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἐπερώτησίς μου δὲν ἔχει σκοπὸν νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὸ τὶ δὲν ἔγινε περισσότερον, ἀλλὰ ἔχει σκοπὸν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ ἑνὸς θέματος τὸ ὁποῖον χρονίζει ἀπὸ μακροῦ καὶ ἀφορᾷ τὴν τάξιν τῶν ἀγροτῶν ἡ ὁποία ἐπλήγη ἰδιαιτέρως ἀπὸ τὸν τυφῶνα ὅστις ἐνέσκηψε τὴν ἑσπέραν τῆς 8ης Νοεμβρίου τοῦ 1957. Τὴν ἑσπέραν τῆς 8ης Νοεμβρίου 1957 λαῖλαψ ἀσυνήθους σφοδρότητος μετὰ καταιγίδος συνοδευομένης ὑπὸ ἀστραπῶν, κεραυνῶν καὶ βροχῆς ἐνέσκηψεν εἰς τὴν Δυτικὴν καὶ Κεντρικὴν Μεσσηνίαν μὲ ἀσυνήθη σφοδρότητα καὶ πρωτοφανεῖς καταστροφάς, ἐσημειώθησαν ἀνθρώπινα θύματα, πέντε νεκροί, δεκαπέντε βαρέως τραυματισμένοι καὶ εἰκοσιὲξ ἐλαφρῶς. Αἱ ζημίαι αἱ ὁποῖαι ἐπηνέχθησαν καὶ εἰς τὰς οἰκοδομὰς καὶ εἰς τὴν ἀγροτικὴν οἰκονομίαν ὑπῆρξαν πραγματικῶς τρομακτικαί. Τόσον βαρεῖαι ἦσαν αἱ καταστροφαὶ αὐταὶ ὥστε ὁ ἴδιος ὁ ἀξιότιμος κ. Πρωθυπουργὸς ἐχαρακτήρισε τὴν θεομηνίαν αὐτὴν ὡς τοπικὴν συμφορὰν μετ’ ἐκτάσεως. Ἡ Κυβέρνησις, ὅσον ἀφορᾷ τὰ μέτρα ἐπειγούσης περιθάλψεως, πράγματι προσέφερεν ὅ,τι ἦτο δυνατὸν κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν μετὰ τὴν καταστροφήν. Ἀπὸ τῆς ἑπομένης ἡμέρας εὑρέθη εἰς τὸν τόπον τῆς καταστροφῆς ὁ ἐπίσημος ἐκπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ Ὑφυπουργὸς Προνοίας καὶ ἰδιαίτερος συμπολίτης μας, ὁ κ. Ψαρρέας. Ἡ παρασχεθεῖσα βοήθεια κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ ὑπὸ μορφὴν πρώτων βοηθειῶν ἢ ἐπειγούσης περιθάλψεως, ἀνῆλθεν εἰς δραχμὰς 300.000 .... (ἀναγινώσκει) .... Ἐπίσης ἔσπευσεν εἰς βοήθειαν καὶ ὁ Ἑλληνικὸς Ἐρυθρὸς Σταυρὸς διὰ παντοειδοῦς φαρμακευτικοῦ καὶ νοσηλευτικοῦ ὑλικοῦ. Τὰ 5.000 δολλάρια ἐξ Ἀμερικῆς, προσφορὰ τῶν ὁμογενῶν μας ἐκεῖ, κατετέθησαν εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος. Ἄλλη προσφορὰ δὲν ὑπῆρξεν.

§14Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Εἶναι σημαντικὴ προσφορά.

§15Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ὁμιλήσω ἀργότερον περὶ αὐτῆς. Κατόπιν ἐντολῆς, λοιπόν, τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἐστάλη εἰς τὸν τόπον τῆς καταστροφῆς ὁ Συνταγματάρχης κ. Παυλίδης διὰ νὰ μελετήσῃ τὴν δημιουργηθεῖσαν ἐκεῖ κατάστασιν καὶ ὑποβάλῃ ἔκθεσιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὰ ληπτέα μέτρα. Εἰς τὴν ἔκθεσίν του ὁ κ. Παυλίδης καθορίζει ὅτι πράγματι ἡ θεομηνία ἦτο ἀσυνήθους καταστροφῆς: «207 οἰκίαι, 35 καταστήματα, 88 σταῦλοι.... (ἀναγινώσκει)....». Τὸν πανικὸν αὐτὸν ἀπὸ τὸν ὁποῖον παραθέτει ὁ συνταγματάρχης κ. Παυλίδης καθίσταται φανερὸν ὅτι ἡ κωμόπολις μετεβλήθη εἰς σωροὺς ἐρειπίων. Ἔστειλε, κατ’ ἐντολὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς ἐφαρμογὴν τῶν μέτρων ἐπειγούσης ἀνάγκης καὶ ἓν τμῆμα μηχανικοῦ διὰ τὴν ἀποκομιδὴν τῶν ἐρειπίων ἐκ τῶν κεντρικῶν ὁδῶν. Πράγματι τὰ ἐρείπια ἀπεσύρθησαν ἀπὸ τὰς κεντρικὰς ὁδοὺς καὶ ταυτοχρόνως κατεδαφίσθησαν αἱ οἰκίαι αἱ ὁποῖαι ἐκρίθησαν κατεδαφιστέαι ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν. Ἀλλὰ ἐνῷ αἱ ὑπηρεσίαι ἐπειγούσης περιθάλψεως ἐλειτούργησαν κατὰ τρόπον ἱκανοποιητικόν, δὲν ἔγινεν τίποτε περαιτέρω, τὸ ὁποῖον νὰ ἀνακουφίσῃ τοὺς πληγέντας ἀγρότας καὶ νὰ τοὺς βοηθήσῃ εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς οἰκονομίας των. Τὴν 14ην Δεκεμβρίου παρελθόντος ἔτους ἐγένετο μία σύσκεψις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ τότε Ὑπουργοῦ Γεωργίας μὲ συμμετοχὴν τῶν κοινοβουλευτικῶν, τότε, ἐκπροσώπων τοῦ Νομοῦ Μεσσηνίας, παρισταμένου, φυσικά, καὶ τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ μὲ τὴν συμμετοχὴν τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν. Ἐκεῖ συνεζητήθησαν εὐρέως τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας καὶ τὴν ἀνακούφισιν τῶν πληγέντων ἀγροτῶν. Ἐξετέθησαν αἱ ἑκατέρωθεν ἀπόψεις. Ἡ ὑπηρεσία ἔκαμε μίαν εἰσήγησιν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἔπρεπε τὸ 50% τοὐλάχιστον τοῦ ἀπολεσθέντος ἐλαιοκάρπου καὶ τὸ 50% τῆς περιφερείας νὰ χρηματοδοτηθῇ ὑπὸ τοῦ Κράτους. Ἐνῷ, ὅμως, ὑπῆρξε ὁμόφωνος ἡ ἀπόφασις ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ἵνα ληφθοῦν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἀπεφάσισε ἡ σύσκεψις αὐτή, ἐν τούτοις παρῆλθεν ἀπὸ τότε μεγάλο χρονικὸν διάστημα καὶ ἡ ὑπόθεσις κατ’ οὐδὲν ἔχει προωθηθῇ. Ἀπὸ ἐκθέσεις τῆς Γεωργικῆς Ὑπηρεσίας Μεσσηνίας καὶ τῆς Γεωργικῆς Ὑπηρεσίας Τριφυλλίας, ἐμφαίνεται ἡ ἔκτασις τῶν ζημιῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπῆλθον εἰς τὴν ἀγροτικὴν οἰκονομίαν. Ἡ Διεύθυνσις Γεωργίας Μεσσήνης, ἀναφέρει τὰ ἑξῆς: «Εἰς ἐλεεινότητα.... (ἀναγινώσκει)....». Ἡ ἔκθεσις τῆς Γεωργικῆς Ὑπηρεσίας Τριφυλίας ἀναφέρει ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν πληγέντων παραγωγῶν εἰς τὰς Κοινότητας Χώρας, Ἀμπελοφύτου καὶ Λεύκης ἀνέρχονται εἰς τὰ ἑξῆς: Πληγέντες παραγωγοὶ 935, τὰ ἐκριζωθέντα ἐλαιόδενδρα, 13562, τὰ θραυσθέντα σοβαρῶς 6.512, διάφορα καρποφόρα δένδρα 2.948, στρέμματα σταφιδαμπέλων 3.114 καὶ ἀπώλεια εἰς ἐλαιόκαρπον 374.000 ὀκάδες. Ἡ ζημία εἰς ἐλαιόδενδρα ἀνέρχεται περίπου εἰς 12.000.000 καὶ ἡ ζημία τοῦ ἐλαιοκάρπου εἰς 1.722.000 ἤτοι σύνολον δρχ. 13.722.000. Ἀπὸ τὰ νούμερα ποὺ εἶπα καταφαίνεται πόσον βαρεῖα καὶ ἐκτεταμένη ὑπῆρξε ἡ καταστροφὴ καὶ διὰ τὴν ἀγροτικὴν οἰκονομίαν καὶ διὰ τὰς οἰκοδομάς. Ἐκεῖνο ποὺ χαρακτηρίζει τὴν ἰδιομορφίαν αὐτῆς τῆς θεομηνίας εἶναι ὅτι δὲν περιωρίσθη εἰς τὴν κατερείπωσιν τῶν οἰκοδομῶν καὶ τῶν οἰκιακῶν σκευῶν, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως ἔβλαψε τὴν ἀγροτικὴν οἰκονομίαν, ἐνῷ εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχὰς ἡ καταστροφὴ περιωρίσθη εἰς οἰκοδομὰς καὶ οἰκιακὰ σκεύη. Τόσον αἱ ἐπίσημοι ἐκθέσεις τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας ὅσον καὶ τῆς Γεωργικῆς Ὑπηρεσίας Μεσσήνης καὶ Τριφυλλίας, συνιστοῦν ὅτι διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας θὰ πρέπει πέραν τῶν μεσοπροθέσμων δανείων, πέραν τῆς ἀναστολῆς χρεῶν περιπτωσιακῶς πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, θὰ πρέπει νὰ ἐπιδοτηθοῦν μὲ ἕνα ἐπίδομα τοὐλάχιστον 50% μὲ βάσιν τὸν ἀπολεσθέντα ἐλαιόκαρπον καὶ τὴν ἐτησίαν παραγωγὴν διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ ἀνασυγκροτήσουν τὴν οἰκονομίαν των καὶ νὰ ἐπιδιώσουν μέχρι τῆς ἀποδόσεως τῶν νέων φυτειῶν, δοθέντος ὅτι καὶ αἱ σταφιδάμπελοι καὶ τὰ ὀπωροφόρα δένδρα ἀποδίδουν εἰς χρόνον μακρόν. Ἡ πλήρης ἀπόδοσις τῶν ἐλαιοδένδρων εἶναι 15 ἕως 20 ἔτη, ἐνῷ εἰς τὰς σταφιδαμπέλους μετὰ 1 ἕως 2 ἔτη. Ἑπομένως ἕνα μεσοπρόθεσμον δάνειον δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν ἐντὸς ἑνὸς ἔτους νὰ ἐξυπηρετηθῇ, οὔτε οἱ παραγωγοὶ νὰ καταβάλουν τὰς ὀφειλομένας δόσεις, διότι θὰ ἔπρεπε καὶ παραγωγὴν νὰ ἔχουν καὶ ταὐτοχρόνως θὰ πρέπει νὰ ἐπιζήσουν. Εἰς τὰς 20 Ἰανουαρίου μία Ἐπιτροπὴ ἐκ τῶν κατοίκων, μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν Νομάρχην ἐπισκέπτεται τοὺς ἁρμοδίους καὶ ἐπιδίδει καὶ εἰδικὸν ὑπόμνημα εἰς τὸν κ. Ὑφυπουργὸν τῆς Προνοίας περὶ τῶν αἰτημάτων τὰ ὁποῖα προηγουμένως ἀνέφερα. Ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ ἐζήτησε τὴν ἐξίσωσιν μὲ τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς. Ἀπὸ τὴν ἡμέραν ἐκείνην καὶ ἀπὸ τὴν σύσκεψιν ἡ ὁποία ἔγινε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, δὲν ἔλαβε χώραν καμμία πρᾶξις, ἡ ὁποία οὐσιαστικῶς νὰ τείνῃ εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας τῶν πληγέντων παραγωγῶν. Εἰς τὸ Ὑποκατάστημα Γαργαλιάνων ἐξ ἰδίων διαθεσίμων τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ἐχορηγήθησαν δάνεια 150.000 δραχμῶν καὶ διὰ φυτείας ἐλαιοδένδρων 45.000 ἐκ τῆς πιστώσεως τῶν 15 ἑκατομ. Δηλαδὴ μεσοπρόθεσμον δάνειον 180.000 καὶ διὰ τὴν χορήγησιν εἰς πληγέντας παραγωγούς συμπληρωματικὰ βραχυπρόθεσμα δάνεια 500.000. Σύνολον 755.000 διὰ τὸ Ὑποκατάστημα Γαργαλιάνων, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπάγεται ἡ πόλις τῶν Γαργαλιάνων, ὁ συνοικισμὸς Βρωμονερίου καὶ τὸ χωρίον Νέστου. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν Κοινότητα Χώρας ἐχορηγήθησαν 150.000 δι’ ἐπισκευὰς σταύλων καθὼς καὶ 1.000.000 δραχμῶν. Τὸ 1.000.000 ἀφορᾶ βραχυπρόθεσμον πιστωτικὴν ἀρωγὴν τοῦ Κράτους δι’ ἀπολεσθεῖσαν παραγωγὴν μὲ λῆξιν τῆς πιστώσεως αὐτῆς 31 Δεκεμβρίου 1958. Τὰ ποσὰ ὅμως, εἶναι τόσον μικρὰ ὥστε αὐτὸ τὸ κονδύλιον εἶναι ζήτημα ἐὰν ἀντιπροσωπεύῃ ποσὸν 400 ἕως 800 δραχμῶν εἰς ἕκαστον παραγωγόν. Πλέον τούτου οὐδὲν ἔγινε. Εἰς τὴν σύσκεψιν ἐκείνην ἀπεφασίσθη ὅπως πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν παραγωγῶν ἀποσταλῇ εἷς γεωλόγος διὰ τὴν ἔρευναν ὑδατίνων στρωμάτων, προκειμένου εἰς τὴν θετικὴν περίπτωσιν οἱ παραγωγοὶ νὰ τραποῦν πρὸς κηπευτικὰς καλλιεργείας. Ὁ γεωλόγος δὲν ἐστάλη. Ἐλήφθη ἐπίσης ἀπόφασις εἰς τὴν σύσκεψιν αὐτὴν ὅπως εἰς σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον θὰ κατατεθῇ περὶ νομιμοποιήσεως τῶν μέχρι σήμερον παρανόμων φυτειῶν παρασχεθῇ κατ’ ἐξαίρεσιν ἡ ἄδεια εἰς τοὺς κατοίκους τῆς Χώρας νὰ φυτεύσουν σταφιδαμπέλους μέχρι 200 στρεμμάτων. Πληροφοροῦμαι ὅτι ἐστάλη ἔγγραφον ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ὅτι ἐν ὄψει καταθέσεως αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἀνασταλῇ πᾶσα δίωξις τῶν σταφιδοπαραγωγῶν τῆς περιοχῆς ἐκείνης. Περαιτέρω εἴχομεν εἴπει ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐνισχυθῇ ἡ οἰκόσιτος κτηνοτροφία καὶ ἐξεφράσθη καὶ ἡ εὐχὴ εἰς μίαν παραγγελίαν γενομένην εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διὰ τὴν προμήθειαν αἰγῶν, νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἰδιαιτέρως ἡ περιοχὴ αὐτὴ διὰ νὰ ἐνισχυθῇ ἡ οἰκόσιτος κτηνοτροφία καὶ τοιουτοτρόπως οἱ ἀγρόται νὰ ἠμπορέσουν νὰ ἀνακτήσουν ἕνα μέρος τῆς οἰκονομίας των. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία ἔφθασε εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ ἐπεσκέφθη τὸν κ. Ὑπουργὸν Προνοίας, ἐπέδωσεν ὑπόμνημα καὶ ἐζήτησεν μεταξὺ ἄλλων τὴν ἐνίσχυσιν τῆς Κοινότητος καὶ ἐπειδὴ ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ διανομὴ τῶν καταλοίπων τῆς χρήσεως τοῦ 1957 ἐκ τῆς φορολογίας καπνοῦ, τὰ ὁποῖα ἦσαν κατατεθειμένα εἰς τὸ Ταμεῖον Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων, ἐζήτησε νὰ τύχῃ εὐμενοῦς μεταχειρίσεως κατὰ τὴν διανομήν, ἰδιὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν κοινωφελῶν ἔργων. Ἡ διανομὴ ἐκείνη ἐγένετο κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς παραιτήσεως τῆς Κυβερνήσεως Καραμανλῆ. Διενεμήθησαν 19.428.126 δραχμαί, ἔλαβον πλεῖσται Κοινότητες μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν Δῆμον τῆς Πύλου, ὁ ὁποῖος ἔλαβε 100.000 καὶ δὲν ἔχομεν καμμίαν ἀντίρρησιν, διότι καὶ ὁ Δῆμος Πύλου καὶ πολλαὶ ἄλλαι Κοινότητες ἐπῆραν ἀπὸ τὴν διανομὴν αὐτήν, ἀλλὰ πρέπει νὰ εἴπω ὅτι ὄχι μόνον δὲν ἔλαβε ἡ Κοινότης Χώρας ἡ ὁποία ἐπλήγη οὔτε ἕνα ὀβολόν, ἀλλὰ οὐδεμία Κοινότης τῆς ἐπαρχίας Τριφυλλίας. Διὰ νὰ προχωρήσῃ ὅμως, ἡ ἀνοικοδόμησις χρειάζεται σχέδιον. Τὸ σχέδιον αὐτὸ μὲ πρότασιν τῆς Μηχανικῆς Ὑπηρεσίας ἐτροποποίησε τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον καὶ τὸ ὑπέβαλεν ἐγκαίρως ἀπὸ τὰς ἀρχὰς τοῦ μηνὸς Μαρτίου εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου Οἰκισμοῦ, ἠκολούθησε τὴν διαδικασίαν, ἐπέρασεν ἀπὸ τὸ Συμβούλιον Οἰκισμοῦ, ἐνεκρίθη, ἐγένετο τὸ Διάταγμα, ὑπεγράφη ὑπὸ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ κ. Τριανταφυλλάκου, ἀλλὰ δὲν ἐδημοσιεύθη διὰ λόγους τυπικοὺς λόγῳ τῆς παραιτήσεως τῆς τότε Κυβερνήσεως. Θὰ ἔπρεπε τὸ σχέδιον αὐτὸ νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν συνήθη διαδικασίαν νὰ ὑπογραφῇ δηλαδὴ ἐκ νέου ἀπὸ τὸν νέον Ὑπουργὸν καὶ νὰ σταλῇ πρὸς δημοσίευσιν. Ἐν τούτοις καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, τῇ ἐπεμβάσει Κυβερνητικῶν παραγόντων, ἀνεπέμφθη ἐκ νέου εἰς τὸ Συμβούλιον Οἰκισμοῦ, τὸ ὁποῖον ἐπέμεινεν εἰς τὴν ἀρχικήν του εἰσήγησιν καὶ ἐνεκρίθη κατὰ τὸ παρελθὸν Σάββατον. Ἔκτοτε ἡ Κοινότης ἀγωνίζεται ἀπευθυνομένη πρὸς τὰ Ὑπουργεῖα Ἐθνικῆς Ἀμύνης, Γ.Ε.Σ., ΑΣΔΑΝ κ.λ.π., ζητοῦσα τὴν ἀποστολὴν μηχανικῶν μέσων διὰ τὴν κάθαρσιν τῶν ὁδῶν καὶ ἀποκομιδὴν τῶν ἐρειπίων. Εἰς τὴν ἔκθεσίν του ὁ Συνταγματάρχης κ. Παυλίδης, ἀναφέρει, ὅτι διὰ τὴν περίπτωσιν ἀναλήψεως τῆς ἀνοικοδομήσεως ἀπὸ μέρους τῶν πολιτικῶν ὑπηρεσιῶν, ὅπως συμβαίνῃ ἐν προκειμένῳ χρειάζονται τὰ ἀκόλουθα (προσωπικὸν καὶ μέσα): 1) Προϊστάμενος Ὑπηρεσίας. 2) Πολιτικοὶ Μηχανικοί. 3) Ὑπομηχανικοί. 4) Ἐπιστάται. 5) Αὐτοκίνητα. 6) Εἷς γερανὸς ἐκσκαφεύς. 7) Πέντε ἀνατρεπόμενα αὐτοκίνητα. 8) Ἕνας προωθητὴς γαιῶν τύπου Δ7 καὶ 9) Ἕνας προωθητὴς γαιῶν τύπου Δ4. Ἐξ ὅλων τῶν ἀνωτέρω οὐδὲν ὑπάρχει σήμερον, μολονότι ἀπὸ τῆς παρελθούσης ἑβδομάδος ἤρχισεν ἡ καταβολὴ τῆς πρώτης δόσεως δανείου εἰς τοὺς δικαιούχους. Ἀπευθύνεται ἐπίσης ἡ Κοινότης πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν ἀπὸ τὰς 28.3.1958, διὰ τὴν χορήγησιν ἐγγυήσει τοῦ Κράτους, δανείου 3.000.000 δραχμῶν, ἵνα δυνηθῇ καὶ προβῇ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν ἀπαραιτήτων κοινωφελῶν ἔργων καὶ ἀποζημιώσῃ τοὺς θιγομένους ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ σχεδίου ἰδιοκτήτας κτισμάτων καὶ οἰκοπέδων. Καὶ ἡ αἴτησίς της αὐτὴ δὲν ἔτυχε μέχρι σήμερον οὐδεμιᾶς ἐνεργείας. Ὅλαι αἱ παραστάσεις τῶν πληγέντων, ἵνα τύχουν τῆς αὐτῆς μεταχειρίσεως μὲ τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς, ἀπέβησαν ἄκαρποι. Ἐνῷ εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχὰς τὰ κοινωφελῆ ἔργα ἐπεβάρυνον τὸν Κρατικὸν Προϋπολογισμὸν καὶ ἐλήφθη σειρὰ μέτρων οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων καὶ πληγέντων γενικῶς, ἐν τούτοις τίποτε δὲν ἐγένετο δι’ αὐτούς. Παραθέτω ἐνταῦθα πίνακα κοινωφελῶν ἔργων Νήσου Θήρας, δι’ ἃ ἐχορηγήθησαν πιστώσεις καὶ ὑλικὰ ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ σεισμοπαθῶν Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων, ὡς ἐπίσης καὶ πίνακα ἐκτελεσθέντων κοινωφελῶν ἔργων εἰς περιοχὴν Θεσσαλίας. Κοινωφελῆ ἔργα Νήσου Θήρας, δι’ ἃ ἐχορηγήθησαν πιστώσεις καὶ ὑλικὰ ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ Σεισμοπαθῶν Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν καὶ Δημ. Ἔργων (Ὑπηρεσία Οἰκισμοῦ).

Κοινωφελῆ ἔργα Θεσσαλίας, δι’ ἃ ἐχορηγήθησαν πιστώσεις καὶ ὑλικὰ ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ Σεισμοπαθῶν Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων (Ὑπηρεσία Οἰκισμοῦ).

Διὰ τὴν περιοχὴν τῶν Ἰονίων Νήσων δὲν ὑπάρχει συγκεντρωτικὸς πίναξ. Εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἐκτάκτων ἀναγκῶν, ἡ Κυβέρνησις ἐθεώρησε διὰ σειρᾶς νομοθετικῶν μέτρων, εἰδικὰς εἰσφορὰς καὶ φορολογίας, συνολικοῦ ὕψους διὰ μὲν τὰς Ἰονίους Νήσους 434.900.000 δρχ., διὰ τὴν περιοχὴν Μαγνησίας 368.000.000 δραχμῶν καὶ διὰ τὴν Θήραν 100.000.000 δραχμῶν. Πλέον αὐτοῦ, διὰ τὴν ἀνακούφισιν τῶν πληγέντων ἐθέσπισε φορολογικὰς ἀπαλλαγάς, διαγραφὰς βεβαιωθέντων φόρων ἐξ οἱασδήποτε αἰτίας, ἀδασμολόγητον εἰσαγωγὴν εἰδῶν ρουχισμοῦ, κλινοστρωμνῆς καὶ γενικὰ οἰκιακῶν σκευῶν, ὡς καὶ τὴν ἀπαλλαγὴν διδάκτρων τῶν ἐκ τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν καταγομένων φοιτητῶν καὶ σπουδαστῶν Ἀνωτάτων Σχολῶν. Εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν σεισμοπλήκτων οὐδεμία παρεσχέθη ἀνάλογος διευκόλυνσις ἢ βοήθεια.

§16Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, σᾶς διέφυγε ν’ ἀναφέρητε ἀποστολὴν 5.000 δολλαρίων παρὰ τῶν ὁμογενῶν τῆς Ἀμερικῆς.

§17Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Πράγματι, κύριε συνάδελφε, ἐστάλησαν 5.000 δολλάρια, τῇ ἐνεργείᾳ τοῦ Προέδρου τῶν Ἑλληνικῶν Σωματείων Ἀμερικῆς, μέσῳ τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀμερικῆς, κ. Μιχαὴλ. Διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν, ἰδίᾳ μὲν τὰς Ἰονίους Νήσους δυνάμει τοῦ Ν. Δ. 2585)53 ἐθεσπίσθη παρακράτησις 2% ἐκ φόρων καπνοῦ ἐπὶ μίαν διετίαν μὲ συνολικὸν ποσὸν ἐνισχύσεως 9.600.000 δραχμῶν, διὰ δὲ τοὺς Δήμους καὶ Κοινότητας περιοχῆς Μαγνησίας παρακράτησις 1% ἐπίσης ἐκ τῆς φορολογίας καπνοῦ τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους 1955–56, μὲ συνολικὸν ποσὸν ἐνισχύσεως 2.400.000 δραχμῶν. Ζητῶν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως λάβῃ ἄνευ περαιτέρω καθυστερήσεως τὰ ἀναγκαῖα μέτρα διὰ τὴν ταχεῖαν προώθησιν τῆς ἀνοικοδομήσεως καὶ τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τῆς Κοινότητος Χώρας καὶ πρὸς τοῦτο μεριμνήσῃ διὰ τὴν 1) ἐγκατάστασιν κλιμακίου Μηχανικῆς Ὑπηρεσίας, 2) ἀποστολὴν μηχανικῶν μέσων πρὸς κάθαρσιν τῶν ἐρειπίων, 3) ἐπίσπευσιν τῆς δημοσιεύσεως τοῦ ἐγκριθέντος σχεδίου πόλεως, 4) χρηματικὴν ἀρωγὴν πρὸς τὴν Κοινότητα Χώρας, 5) παροχὴν ἐγγυήσεως πρὸς σύναψιν δανείου πρὸς τὴν ἰδίαν Κοινότητα, 6) παροχὴν ἐπιδόματος κατ’ ἔτος μέχρις ἀποδόσεως τῶν νέων φυτειῶν, εἰς τοὺς πληγέντας καὶ 7) ἀναστολὴν χρεῶν καὶ φορολογικὰς ἀπαλλαγὰς περιπτωσιακῶς. Ἡ ἐπερώτησίς μου, κύριοι βουλευταί, εἶχε τὴν ἔννοιαν νὰ διαγράψω μὲ ὀλίγας λέξεις τὸ μέγεθος τῆς ἐπισυμβάσης καταστροφῆς ἐκ τοῦ τυφῶνος εἰς τὴν Μεσσηνίαν καὶ ταὐτοχρόνως νὰ τονίσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, προκειμένου περὶ τῆς περιοχῆς ταύτης, δὲν ἔλαβε τὰ αὐτὰ προστατευτικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβε δι’ ἄλλας πληγείσας περιφερείας. Περαιτέρω σκοπός μου ἦτο νὰ τονίσω ποῖα μέτρα θὰ πρέπει νὰ ληφθοῦν διὰ νὰ ἴδωμεν ἀποκαθισταμένην τὴν οἰκονομίαν τῆς περιοχῆς ταύτης. (Χειροκροτήματα).

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μολονότι, κύριοι βουλευταί, γνωρίζετε τὸν Κανονισμόν, θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων διεξάγεται μεταξὺ τῶν ἐπερωτώντων βουλευτῶν καὶ τῶν ἐπερωτωμένων Ὑπουργῶν. Πέραν τούτων οὐδεὶς ἕτερος δικαιοῦται νὰ λάβῃ τὸν λόγον.

§19Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Εἶναι ἀληθὲς κύριοι συνάδελφοι, ὅτι κατὰ Σεπτέμβριον, ἕνεκα τυφῶνος, ὁ ὁποῖος ἔφθασεν εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Κυπαρισσίας καὶ εἰδικώτερον τῆς Χώρας, ἐπῆλθον ζημίαι, τόσον εἰς τὸν οἰκιστικὸν πλοῦτον, ὅσον καὶ εἰς τὴν ἀγροτικὴν οἰκονομίαν τῆς περιοχῆς. Αἱ γεωργικαὶ ὑπηρεσίαι ἐξηκρίβωσαν τὰς ζημίας αὐτάς, ὅπως παραλλήλως καὶ αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας ἐξηκρίβωσαν τὰς ζημίας εἰς οἰκήματα. Εὐτυχῶς αἱ ζημίαι, ἀπὸ ἀπόψεως ποσοστοῦ ἀντιστοιχοῦντος εἰς τὴν οἰκονομίαν ἑκάστου ἀγρότου, δὲν εἶναι τόσον μεγάλαι ὅσον ἀρχικῶς παρεστάθησαν. Ὁ μεγαλύτερος ἀριθμὸς ἀγροτῶν ὑπέστη ὄχι μεγάλο ποσοστὸν ζημίας εἰς τὴν οἰκονομίαν του. Δυστυχῶς, ὅμως, διὰ τὴν περιοχὴν ἐκείνην, μετέπειτα ἐπηκολούθησαν καὶ ἄλλαι ζημίαι εἰς ἄλλας περιοχὰς τοῦ Κράτους, ἐξ ἄλλων βέβαια αἰτίων ἰδίᾳ ἐκ παγετῶν, ὅπως εἰς τὴν περιοχὴν Λαρίσης, τοῦ Βόλου, Φθιώτιδος, Εὐβοίας, Πλωμαρίου κ.λ.π. Ἐν ὄψει τῶν ζημιῶν αὐτῶν, ἡ Κυβέρνησις, ἡ τότε, ἀπεφάσισε τὴν χορήγησιν μεσοπροθέσμων καὶ βραχυπροθέσμων δανείων πέραν τῶν συνήθων τόσον ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῶν δανείων συντηρήσεως, ἀφοῦ ἐστερήθησαν καὶ τοῦ εἰσοδήματός των, ὅσον καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς οἰκονομίας των τῆς ἀγροτικῆς. Πράγματι, ἡ Οἰκονομικὴ Ἐπιτροπὴ ἀπεφάσισε τὴν χορήγησιν βραχυπροθέσμων καὶ μεσοπροθέσμων δανείων τοῦ ὕψους τῶν 35 ἑκατομ. δραχμῶν. Παραλλήλως εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Χώρας, ἐξ ὅσων γνωρίζω, — δὲν εἶναι τῆς ἁρμοδιότητός μου — ἔδωκε καὶ τὸ ποσὸν τῶν 10 ἑκατομ. ὡς πρώτην δόσιν διὰ τὴν ἀνέγερσιν τῶν καταστραφεισῶν οἰκιῶν. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι μετὰ τὴν παραίτησιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς θητείας τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπή, ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν τῆς ὁποίας ὑπήγετο ἡ χορήγησις τῶν πιστώσεων μέσῳ τῆς Α.Τ.Ε., μετερρύθμισε τὸ πρόγραμμα, ὡς τὸ εἶχε καθορίσει ἡ τότε Κυβέρνησις διὰ τῆς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἀπεφάσισεν ὅπως ἀπὸ τὰ 35 ἑκατομ. δοθοῦν τὰ 30 ἑκατομ. διὰ βραχυπρόθεσμα δάνεια καὶ τὰ ὑπόλοιπα 5 ἑκατομ. διὰ μακροπρόθεσμα. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀποφάσεως τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, ἐχορηγήθησαν διὰ μὲν τοῦ Ὑποκαταστήματος Γαργαλιάνων μεσοπρόθεσμα δάνεια δι’ ἐπισκευὴν σταύλων καὶ ἀναφύτευσιν ἐλαιοδένδρων 215 χιλ..... (ἀναγινώσκει) .... Εἰς δὲ τὸ Ὑποκατάστημα Χώρας, ἡ ὁποία ἐπλήγη περισσότερον ἀπὸ κάθε ἄλλην περιοχήν: «Διὰ τὴν ἐπισκευὴν σταύλων .... (ἀναγινώσκει) ....». Ἐξ ὅσων ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου, ὁ προγραμματισμὸς ἦτο δι’ ὅλας τὰς περιοχὰς τῆς Τριφυλλίας, τόσον πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας, ὅσον καὶ διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἀμέσων ἀναγκῶν τῶν παραγωγῶν, ἦτο τοῦ ὕψους τῶν 5.000.000. Ἔναντι αὐτῶν ἐχορηγήθησαν μέχρι τοῦδε 2.700.000.

§20Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Εἰς τὸ Ὑποκατάστημα Μεσσήνης δὲν μᾶς ἀνεφέρατε τί διετέθησαν, διότι εἶναι τρία χωρία, Ἀμπελοεκκλησιά Τρίκορφο καὶ .......... τὰ ὁποῖα ἐπλήγησαν.

§21Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Δὲν ἔχω τὰ στοιχεῖα αὐτά, τὰ ὁποῖα ἀναφέρετε.

§22Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι βέβαιον ὅτι δὲν διετέθησαν διὰ τὰ χωρία τῆς Μεσσήνης.

§23Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Δὲν διέθεσε ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, δυστυχῶς, τίποτε.

§24Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ἐκ τοῦ ποσοῦ τῶν 35.000.000 δραχμῶν, ποὺ προέβλεπε νὰ δανεισθῇ, ὅταν ἐπιστῇ ὁ κατάλληλος χρόνος διὰ τὴν ἀναφύτευσιν καὶ γενικῶς διὰ τὴν ἀποκατάστασιν, ἔστω καὶ προσωρινῶς, τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας, ἐκ τοῦ ποσοῦ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον εἶχε προγραμματισθῆ καὶ τὸ ὁποῖον προεβλέπετο εἰς τὴν ἔκθεσιν τὴν ὑποβληθεῖσαν ἐκ μέρους τῶν γεωργικῶν ὑπηρεσιῶν — ἡ χορήγησις ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε, προκειμένου περὶ ἀναφυτεύσεως θὰ γίνῃ τὸ φθινόπωρον — νομίζω, ὅτι συμπληρουμένων τῶν μέτρων διὰ τῶν χορηγήσεων τοῦ φθινοπώρου — θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν παρατήρησίν σας, κύριε συνάδελφε, σχετικῶς μὲ τὸ Ὑποκατάστημα Μεσσήνης, διὰ νὰ ἴδω τί ἐχορηγήθη ἐκεῖ πέρα, διότι δὲν μοῦ ἐδόθη σχετικὸν σημείωμα ἀπὸ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν — θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἀποκατάστασις, ὅσον τὸ δυνατόν, τῆς οἰκονομίας τῶν πληγεισῶν περιφερειῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς λοιπὰς συστάσεις τοῦ κ. συναδέλφου, δηλαδὴ τὴν χορήγησιν ποσοῦ διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν καὶ γενικῶς διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς Κοινότητος, δὲν ἔχω ἁρμοδιότητα — δὲν ἠξεύρω, ἐὰν ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἠμπορῇ νὰ σᾶς παράσχῃ πληροφορίας, διότι εἶδον ὅτι δὲν ἀπευθύνεται καὶ πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν — ἐν πάσῃ ὅμως, περιπτώσει, ἐπαναλαμβάνω ὅτι μὲ τὰ συμπληρωματικὰ ποσά, τὰ ὁποῖα θὰ δοθοῦν κατὰ τὸν κατάλληλον χρόνον, θὰ καταστῇ δυνατόν, ὅπως ἐπρογραμματίσθη καὶ ὅπως ἔμειναν σύμφωνοι καὶ ἐγὼ μὲ τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς περιφερείας κατὰ Δεκέμβριον, εἰς τὴν σύσκεψιν ποὺ ἐκάματε, νὰ ἀποκατασταθῇ ἡ γεωργικὴ οἰκονομία, διότι — δυστυχῶς — εἰς τὴν Ἑλλάδα αἱ θεομηνίαι αὗται εἶναι συνεχεῖς καὶ ἀλλεπάλληλοι καὶ δὲν δύνανται νὰ ἀντιμετωπισθοῦν πλήρως.

§25Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀπὸ τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας ἐπιβεβαιώνεται ἡ ἀκρίβεια τῶν ἀπόψεων, τὰς ὁποίας ἀνέπτυξεν ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας, ὁ κ. Κοκκέβης. Διότι ἐπεκαλέσθησαν τοὺς αὐτοὺς ἀριθμούς. Συνάγεται καὶ ἀπὸ τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Γεωργίας, ὅτι καὶ ἐντελῶς ἀνεπαρκὴς εἶναι ἡ ἐνίσχυσις, τὴν ὁποίαν παρέσχε τὸ Κράτος καὶ ὑπερμέτρως καθυστερημένη. Νομίζω, ὅτι, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐκθέσεων τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν, τὸ Κράτος πρέπει νὰ γίνῃ, ὄχι ἁπλῶς γενναιότερον, ἀλλὰ στοιχειωδῶς δίκαιον, διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ εὐσταθήσῃ ὡς ἐπιχείρημα ἔναντι τῶν παθόντων τῆς Χώρας, ὅτι συνέβη κατ’ ἐκείνην τὴν ἐποχὴν καὶ εἰς ἄλλας περιοχὰς τῆς Ἑλλάδος νὰ ὑπάρξουν παθόντες ἐκ παγετώνων, διότι μὲ τὸν ἴδιον συλλογισμὸν καὶ εἰς τοὺς πληγέντας τῆς Μαγνησίας θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ λεχθῇ, ὅτι σεισμοὶ ἔγιναν καὶ εἰς ἄλλας περιοχὰς καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου ἡ ἐπικουρία τοῦ Κράτους εἶναι ἀνεπαρκής. Ἔχομεν τὴν γνώμην, ὅτι, ὅταν εἶναι τόσον θετικὰ τὰ στοιχεῖα, τῶν ὁποίων ἔγινε χρῆσις, ὅταν εἶναι τόσον βεβαιωμέναι αἱ καταστροφαὶ ἀπὸ τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, τὸ Κράτος πρέπει νὰ ἐπανορθώσῃ τὴν μεγάλην του καθυστέρησιν καὶ πρέπει νὰ ὑπάρξῃ δίκαιον. Διότι τίποτε δὲν πλήττει περισσότερον τὴν καρδίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀπὸ τὴν ἄνισον μεταχείρισιν. Καὶ εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν ὑπάρχει ἄνισος, δυσμενὴς μεταχείρισις.

§26Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, ἡ καθυστέρησις ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ὡρισμέναι παροχαί, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ γίνουν εἰς τοὺς ἀγρότας, πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς οἰκονομίας των, δὲν πρέπει, δὲν εἶναι συμφέρον νὰ γίνουν τώρα. Πρέπει νὰ γίνουν τὴν κατάλληλον ἐποχήν. Καὶ ὅπως εἶπον, ἡ κατάλληλος ἐποχὴ εἶναι τὸ φθινόπωρον, διὰ νὰ γίνουν αἱ ἀναφυτεύσεις, τόσον τῶν σταφιδαμπέλων, διὰ τὰς ὁποίας μάλιστα θὰ ἐπιτρέψωμεν τὴν ἐπέκτασιν τῆς καλλιεργείας κατὰ 200 στρέμματα, ὅσον ἀκόμη καὶ τῶν ἐλαιοδένδρων. Δὲν ἦτο δὲ ὀρθὸν νὰ δοθοῦν τὰ χρήματα ἀπὸ τοῦδε, διὰ τὸν λόγον ποὺ γνωρίζετε, διότι τώρα δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἀναφύτευσις καὶ θὰ ἐχρησιμοποιοῦντο διὰ τὰς ἄλλας ἀνάγκας των. Συνεπῶς, δὲν θὰ ἀπέβαινον ἐπ’ ὠφελείᾳ τῶν παραγωγῶν μας. Ὅπως, ὅμως, εἶπον καὶ ὅπως μέ ἐβεβαίωσεν ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, κατὰ τὴν κατάλληλον ἐποχήν, τὸ φθινόπωρον, θὰ δοθοῦν τὰ ὑπόλοιπα ποσὰ ποὺ χρειάζονται, διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς οἰκονομίας τῶν παραγωγῶν.

§27Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐφ’ ὅσον βεβαιώνετε ὅτι τὸ φθινόπωρον χρειάζονται, προκύπτει βαρυτέρα εὐθύνη, διότι παρῆλθε τὸ φθινόπωρον, διότι ὡμιλήσατε περὶ Σεπτεμβρίου... (Διαμαρτυρίαι). Ἐκεῖνο τοῦ ὁποίου τώρα εἶναι ἐπείγουσα ἀνάγκη, εἶναι ἡ στοιχειώδης συντήρησις τῶν ἀγροτῶν, οἱ ὁποῖοι στεροῦνται μέσων διαβιώσεως, εἰς τρόπον ὥστε νὰ εὑρίσκωνται οἱ ἀγρόται, ὅταν ἔλθουν τὰ δάνεια, εἰς τοὺς ἀγρούς.

§28Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Τὰ βραχυπρόθεσμα δάνεια τὰ καλλιεργητικά, τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν καὶ τὰ ὁποῖα θὰ δοθοῦν, εἶναι δάνεια κυρίως συντηρήσεως. Δὲν εἶναι δάνεια χρησιμοποιοῦμενα διὰ τὴν καλλιέργειαν, ἀλλὰ κυρίως διὰ τὴν συντήρησιν. Ὥστε καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς ἔχει δοθῆ ἡ δέουσα προσοχή.

§29Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἕνα εἶναι τὸ συμπέρασμα. Φανῆτε γενναιότεροι, διότι ἦτο ἀνεπαρκὴς ἡ βοήθεια. Αὐτὸ εἶναι τὸ γεγονός.

§30Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκ τῆς εἰδικῆς πιστώσεως τῶν 35 ἑκατομ. δραχμῶν ἐλάχιστον ποσὸν διετέθη διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν πληγέντων ἀγροτῶν, ἀντιστοιχοῦν πρὸς 400–500 δραχμὰς κατ’ ἀγρότην, καὶ δι’ αὐτὸ ἐλάχιστοι ἐκ τῶν ἀγροτῶν ἔκαμον χρῆσιν. Ἀλλ’ ὅπως εἴπομεν, ὁ ἐλαιόκαρπος ἀπολέσθη διὰ πολλὰ χρόνια. Συνήθως ἕνα μεσοπρόθεσμον δάνειον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στηρίξῃ εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτὰς τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας. Δι’ αὐτό, κύριε Ὑπουργέ, ἔθεσα εἰς σᾶς τὸ ἐρώτημα, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ χορηγηθῇ ἕνα ποσὸν ὑπὸ τύπον ἐπιδόματος 1 ἑκατομμυρίου δραχμῶν κατ’ ἔτος καὶ ἐπὶ πενταετίαν. Εἰς τὰς Ἰονίους Νήσους καὶ εἰς τὴν Μαγνησίαν, πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν ζημιῶν τῶν πληγέντων, ἐλήφθησαν ὡρισμένα μέτρα ὅπως παρακράτημα ἐπὶ τοῦ προϊόντος τῆς φορολογίας καπνοῦ καὶ ἄλλαι φορολογίαι αἱ ὁποῖαι ἀπέδωσαν εἰς μὲν τὴν μίαν περίπτωσιν τὸ ποσὸν τῶν 2.700 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, εἰς δὲ τὴν ἄλλην τὸ ποσὸν τῶν 1.400 ἑκατομμυρίων. Ἔτσι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποκατασταθῇ ἡ ἀγροτικὴ οἰκονομία.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Κοκκέβης, ἔχει ἐπίσης τὸν λόγον, ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, διὰ τὴν μὴ ἐφαρμογὴν ἀποφάσεως τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Ι.Κ.Α. περὶ ἐπεκτάσεως εἰς τὰς πόλεις Κυπαρισίας, Φιλιατρῶν καὶ Γαργαλιάνων τοῦ Ι.Κ.Α.

§32Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ παρελθὸν ἔτος κατόπιν ἐγγράφου τῆς Γ.Σ.Ε.Ε. καὶ πολλῶν ἐκ παραλλήλου ἄλλων διαβημάτων, πρὸς τὸ Ι.Κ.Α., κατωρθώθη νὰ ληφθῇ ἀπόφασις τοῦ Δ. Σ. τοῦ Ἱδρύματος περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ Ι.Κ.Α. εἰς τὰς πόλεις Κυπαρισσίας, Γαργαλιάνων καὶ Φιλιατρῶν. Ἡ ἀπόφασις αὕτη, ὡς ἀνεκοινώθη εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους, ἐργάτας τῶν ὡς ἄνω πόλεων, ἔμελλε νὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν τὴν 1ην Νοεμβρίου 1957. Παρὰ ταῦτα ἐπληροφορήθημεν ὅτι ἡ ἀπόφασις ἐκείνη ἀνεστάλη καὶ ἡ ἐπέκτασις τοῦ Ι.Κ.Α. εἰς τὰς πόλεις ποὺ προανέφερα, δὲν πραγματοποιεῖται. Ἐζητήσαμεν πληροφορίας ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους καὶ μᾶς παρεσχέθη ἡ πληροφορία, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐργαζομένων ἐργατῶν δὲν εἶναι ἀρκετὰ μεγάλος καὶ διὰ λόγους οἰκονομικοὺς δὲν ἐνδείκνυται ἡ ἐπέκτασις τοῦ Ἱδρύματος εἰς τὰς τρεῖς αὐτὰς πόλεις. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ἡ τελευταία ἀπογραφὴ τῶν ἐργαζομένων εἰς τὰς προαναφερθείσας περιοχάς, ἀναφέρει τοὺς ἑξῆς ἀριθμούς: Γαργαλιάνοι, σύνολον ἐργατοϋπαλλήλων 456. Σταθερῶς ἀπασχολούμενοι ἐξ αὐτῶν 291. Φιλιατρά, σύνολον 368 σταθερῶς ἀπασχολούμενοι 246. Κυπαρισσία, σύνολον 379, σταθερῶς ἀπασχολούμενοι 275. Γενικὸν σύνολον ἐργατοϋπαλλήλων καὶ εἰς τὰς τρεῖς πόλεις 1183 καὶ ἐξ αὐτῶν σταθερῶς ἀπασχολούμενοι 812. Πρέπει δέ, κύριοι βουλευταί, νὰ σημειωθῇ καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι αἱ ἀποστάσεις μεταξὺ τῶν τριῶν αὐτῶν πόλεων εἶναι πολὺ μικραί, τοὐτέστιν περὶ τὰ 6–7 χιλιόμετρα. Ἐζήτησα νὰ ἐρευνήσω, διὰ νὰ ἴδω ἐὰν καὶ ἐδῶ τὸ Κράτος εἶναι δίκαιον, ἐὰν ἠκολουθήθη ἡ αὐτὴ γραμμὴ εἰς ὅλας τὰς περιπτώσεις. Ἀπὸ ἔρευναν τὴν ὁποίαν ἔκαμα διεπίστωσα ὅτι εἰς ἄλλα μέρη ἀπασχολεῖται μικρότερος ἀριθμὸς ἐργαζομένων καὶ παρ’ ὅλα ταῦτα ἔγινεν ἡ ἐπέκτασις τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων. Σύμφωνα μὲ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1957 εἰς τὴν Ἐλασσόνα ἀπησχολοῦντο 275 ἐργάται, εἰς τὸ Διδυμότειχον 272, εἰς τὴν Στυλίδα 474 καὶ ὅταν ἔγινεν ἡ ἐπέκτασις ἦσαν 280 ἐργάται. Εἰς τὴν Μεγαλόπολιν ὑπῆρχον κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐπεκτάσεως 149 καὶ σήμερον 270. Εἰς τὸ Ληξούριον ἐπίσης σύμφωνα μὲ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1957, ἀπασχολοῦνται 402 ἐργάται ἐνῷ ὅταν ἔγινεν ἡ ἐπέκτασις ἦσαν μόνον 157 καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς. Κατὰ συνέπειαν δὲν ὑπάρχει οὐδὲν ἐμπόδιον διὰ τὴν ἐπέκτασιν τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων καὶ εἰς τὰς ἐν λόγῳ περιοχάς. Ὁ ἱδρυτικὸς νόμος τοῦ Ι.Κ.Α. οὐδὲν ἐμπόδιον ἀναφέρει πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτόν. Πρέπει τὸ Ι.Κ.Α. νὰ μὴ σκέπτεται ἐμπορικῶς, ὅπως ἕνας Τραπεζιτικὸς Ὀργανισμός. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως ἄρῃ τὰ τυχὸν ὑφιστάμενα ἐμπόδια, καὶ ἐπεκταθῇ τὸ Ι.Κ.Α. καὶ εἰς τὰς περιοχὰς αὐτὰς τὰς ὁποίας ἀνέφερον ἀνωτέρω, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἱκανοποιηθῇ μία ἐπιδίωξις ἐργατῶν οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ἐξυπηρετηθοῦν, διότι εἶναι ἄξιοι καλυτέρας τύχης.

§33Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Κύριοι βουλευταί, πράγματι τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ι.Κ. Α. τὸν Μάϊον τοῦ 1957 ἀπεφάσισε τὴν ἐπέκτασιν τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων εἰς τὰς πόλεις τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος, παρὰ τὰς ἀντιθέτους εἰσηγήσεις τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ἱδρύματος. Πρὸ δυσχερειῶν ὅμως, ἀναθεώρησε τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν διὰ δύο εἰδικοὺς λόγους. Πρῶτον, διότι ἡ ἐπέκτασις τῆς ἀσφαλίσεως ἐθεωρήθη ἀντιοικονομικὴ καὶ ὡς ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος καὶ ἐὰν ἀκόμη εἶναι ἀντιοικονομικὴ ὁ θεσμὸς τῶν ἀσφαλίσεων εἶναι γενικωτέρας σημασίας καὶ συνεπῶς θὰ ἔπρεπε καὶ ὀφείλει νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα. Ὑπάρχει ὅμως, καὶ δεύτερος λόγος, διάφορος ἐκείνων τοὺς ὁποίους ἐξέθεσεν ὁ κ. συνάδελφος. Ἡ ἐπέκτασις θὰ εἶναι ἀσύμφορος διὰ μίαν μερίδα μισθωτῶν. Τὸ σύνολον τῶν ἐργατῶν τῶν πόλεων Γαργαλιάνων, Φιλιατρῶν καὶ Κυπαρισσίας, ἀνέρχεται περίπου εἰς 1.100 ἐκ τῶν ὁποίων οἱ 400 ἐργάζονται ἐποχιακῶς. Κατὰ συνέπειαν, ὅταν γίνῃ ἐπέκτασις τῆς ἀσφαλίσεως θὰ προστατευθῇ μόνον τὸ 62% ἐνῷ τὸ ὑπόλοιπον μέρος τῶν ἐργατῶν, τῶν ἐποχιακῶς ἐργαζομένων, παρ’ ὅτι θὰ πληρώνῃ διαρκῶς, δὲν θὰ ἔχῃ τὴν δυνατότητα καλύψεως τῶν περιθωρίων διὰ τὴν ἀπόκτησιν τῆς ποθητῆς ἀσφαλιστικῆς προστασίας. Καὶ τὸ ζήτημα αὐτὸ μὲ ἀπασχολεῖ καὶ σχετικῶς ἐζήτησα στοιχεῖα πρὸς μελέτην του. Αὐτὴ κυρίως ἡ αἰτία παρεμποδίζει τὴν ἄμεσον λύσιν του. Πάντως ἀπὸ κυβερνητικῆς πλευρᾶς θὰ καταβληθῇ πᾶσα προσπάθεια ἀντιμετωπίσεως τῶν ὑφισταμένων δυσχερειῶν καὶ ἱκανοποιήσεως τοῦ δικαίου αὐτοῦ αἰτήματος, διὰ τῆς ἐπεκτάσεως τῆς ἀσφαλίσεως εἰς τὰς τρεῖς πόλεις.

§34Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, διὰ τὴν δήλωσίν του ὅτι θὰ λάβῃ μέτρα πρὸς ἱκανοποίησιν τοῦ δικαίου αἰτήματος, ὡς εἶπε. Τὸν πληροφορῶ, ὅμως, ὅτι ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τῶν ὑπηρεσιῶν εἶναι πάντοτε ἀρνητικὴ εἰς ἀναλόγους περιπτώσεις, τὸν πληροφορῶ δὲ ἐπίσης ὅτι πάντοτε εἰς ὅλας τὰς περιπτώσεις ἐργάζονται καὶ μόνιμοι ἐργάται καὶ ἐποχιακοί.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα ὅτι κατετέθη ἡ κάτωθι πρότασις: Πρὸς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς. Ἀξιότιμε κύριε Πρόεδρε, Οἱ ὑπογεγραμμένοι βουλευταί, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 51 τοῦ Κανονισμοῦ, προτείνομεν ὅπως ἐκ τῶν κατατεθεισῶν ἐπερωτήσεων, λόγῳ ἐπικαιρότητος καὶ σπουδαιότητος, προταχθοῦν διὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς προσεχοῦς Παρασκευῆς αἱ ἀφορῶσαι τὸ σιτικὸν ὑπ’ ἀριθμὸν Ἡμερησίας Διατάξεως 6 καὶ 21. Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ Β. Ἐφραιμίδης, Α. Τσιάρας, Α. Λασκαρίδης, Θ. Κεραμίτσογλου, Α. Χονδρονάσιος, Ι. Σιαφλέκης, Α. Κουλάμπας, Π. Γλιγλῆς, Ι. Γαβριηλίδης, Κ. Κωνσταντάρας, Κ. Τσιγάρας, Α. Τσάντος. Ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε γνῶσιν τῆς προτάσεως καὶ παρακαλεῖ ὅπως συζητηθῇ τὸ σιτικὸν τὴν προσεχῆ Τρίτην.

§36ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Εὐαγγέλου ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ τὰ παραμένοντα εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν ἀδιάθετα καπνά.

§38Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Κύριοι βουλευταί, εὑρισκόμεθα εἰς τὸν ἐπίλογον ἑνὸς πραγματικοῦ δράματος τὸ ὁποῖον ἔζησαν οἱ καπνοπαραγωγοί, ὅλων τῶν περιφερειῶν κατὰ τὴν πώλησιν τῶν καπνῶν τῆς ἐσοδείας 1957. Δὲν ἐπιχαίρομεν διότι αἱ προοπτικαί μας κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νόμου περὶ ἱδρύσεως τοῦ ΕΟΚ ἐπηλήθευσαν ἑκατὸ τοῖς ἑκατὸν (100%). Γιατὶ τότε, ὅταν οἱ καπνοπαραγωγοὶ ἐφώναζαν καὶ ἐζητοῦσαν διὰ τὴν ὀργάνωσίν των ὅτι θέλουν χρόνον ἐνάρξεως καὶ λήξεως τῶν ἀγορῶν, θέλουν τιμὴν ἀσφαλείας, θέλουν κρατικὴν παρέμβασιν, διεύρυνσιν τῶν καπναγορῶν πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν, ὥστε νὰ ἠμποροῦν νὰ διατεθοῦν τὰ καπνά, ἡ Κυβέρνησις ἀντὶ νὰ υἱοθετήσῃ τὰ δίκαια αὐτὰ αἰτήματα τῶν καπνοπαραγωγῶν καὶ νὰ τὰ ἐνσωματώσῃ μέσα εἰς τὸν νόμον μὲ τὸν ὁποῖον ἵδρυσε τὸν Ὀργανισμὸν Καπνοῦ, ἠγνόησεν ὅλα αὐτὰ τὰ αἰτήματα καὶ ἄφησε τοὺς καπνοπαραγωγοὺς ἐντελῶς ἀπροστατεύτους καὶ ἐκτεθειμένους εἰς τὴν κερδοσκοπικὴν μαγίαν τῶν 340 καπνεμπόρων τῆς Πατρίδος μας. Κύριοι συνάδελφοι, ὅσοι εἶσθε ἀπὸ καπνοπαραγωγικὰς περιφερείας ἐζήσατε πραγματικὰ μὲ πόνον ψυχῆς τὸ δρᾶμα ποὺ ἔζησαν οἱ καπνοπαραγωγοί μας. Μάλιστα ἐὰν θέλετε, σεῖς οἱ συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως, εἶναι πράγματι καὶ τὸ τίμημα πολὺ ἀκριβό· δὲν εἶναι λίγες οἱ περιπτώσεις ποὺ σεῖς γίνατε οἱ εἰσπράκτορες αὐτῆς τῆς κακῆς πολιτικῆς καὶ σὲ πολλὰς περιπτώσεις ὅπως ἔχω ὑπ’ ὄψει μου εἰς τὴν περιφέρειαν τῶν Σερρῶν, οἱ ψηφοφόροι ὑπεδέχθησαν ὑποψηφίους τοῦ Κυβερνῶντος Κόμματος μὲ λέξεις πολὺ βαρειές: Ἔξω ἀπὸ τὰ χωριά μας, εἶσθε οἱ λησταὶ τῶν καπνῶν μας! Ἡ Κυβέρνησις εἰσέπραξε τὸ τίμημα αὐτῆς τῆς ἀλογίστου ἀντιαγροτικῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησε. Εἶναι γνωστὸν ὅτι εἰς ὡρισμένες περιφέρειες ἤρχιζε ἡ καπναγορὰ μὲ Α τιμὴ καὶ τὴν ἴδια ἡμέρα, ὁ ἴδιος καπνὸς ἔπιπτε ἀπὸ τὶς 50 στὶς 30 δραχμὲς μὲ κριτήριο μόνο τὴν αὐθαιρεσία καὶ τὴ μανία τοῦ κέρδους τῶν καπνεμπόρων. Οὐδεὶς ἠμπορεῖ νὰ ἀμφισβητήσῃ αὐτὴν τὴν πραγματικότητα μπροστὰ στὴν ὁποίαν πρέπει νὰ σταθοῦμε μὲ προσοχὴ ἰδιαίτερη καὶ νὰ σκεφθοῦμε ὅλοι ἀπὸ κοινοῦ τί πρέπει νὰ κάνουμε. Ὅλα βεβαίως τὰ ἀγροτικὰ προϊόντα θέλουν προστασίαν’ ἀλλὰ πρὸ παντὸς ἄλλου ὁ καπνός, αὐτὸς ποὺ σπέρνεται φιντάνι μὲ φιντάνι, ποὺ μαζεύεται φύλλο μὲ φύλλο, θέλει τόση προσοχὴ στὴν ἐπεξεργασία καὶ ποὺ μᾶς δίνει 11,6% τοῦ ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος. Ἔτσι, κύριοι συνάδελφοι, κατὰ μέγιστον ποσοστὸν ὁ καπνὸς δὲν ἀγοράσθηκε, ἀλλὰ ληστεύθηκε... Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον νομίζω πῶς εἶναι δίκαιον τὸ αἴτημα τῶν καπνοπαραγωγῶν νὰ εὑρεθῇ τρόπος καταβολῆς συμπληρωματικοῦ τιμήματος διὰ τὰ καπνὰ ποὺ κυριολεκτικὰ ληστεύθηκαν καὶ πάρθηκαν γιὰ ἕνα κομμάτι ψωμί. Ἀκόμη, κύριοι συνάδελφοι, μένει τὸ ὑπόλοιπον μέρος, 30 ἑκατομμύρια ὀκάδες τῶν ἀδιαθέτων καπνῶν διὰ τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ἀφοῦ εἰσέπραξε τὸ τίμημα τῆς ἀλογίστου πολιτικῆς της καὶ ἀφοῦ σειρὰ διαμαρτυριῶν ἔφθασε ἀπὸ τὶς συνεταιρισμένες ὀργανώσεις μέχρι τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλήν, ἀπεφάσισε νὰ ἐξαγγείλῃ τὰ γνωστὰ μέτρα. Τὰ μέτρα ὅμως αὐτὰ δὲν ἀναφέρουν ἐὰν θὰ ἀπορροφηθῇ πρῶτον τὸ σύνολον τῶν ὑπολοίπων 30 ἑκατομ. ὀκάδων. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κύριος Β. Βασιλικός). Δεύτερον, μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν νομίζω πὼς παρέχεται μία δευτέρα εὐκαιρία γιὰ καινούργιες λεηλασίες τῶν καπνῶν ἐκ μέρους τῶν κ. κ. καπνεμπόρων. Καὶ τρίτον, εἶναι ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν λέγει ποία εἶναι ἡ διεθνὴς τιμή, βάσει τῆς ὁποίας θὰ γίνῃ ἡ ἀγορὰ τῶν καπνῶν, ἀλλὰ τὸ λέγει ἀόριστα, χωρὶς νὰ τὸ λέγῃ καθοριστικά. Καὶ τὸ τελευταῖον εἶναι ὅτι αὐτοὶ θὰ κριθοῦν αὐστηρῶς μὲ ἐμπορικὰ κριτήρια. Δὲν ἠξεύρουν οἱ παραγωγοὶ τὶ τοὺς περιμένει εἰς τὴν βαθμολογίαν, ἡ ὁποία ἔπρεπε, νομίζω, νὰ εἶχε τελειώσει. Κύριοι βουλευταί, θέλω νὰ σᾶς μεταφέρω τὸν καημὸν τῶν καπνοπαραγωγῶν. Ἄν πᾶτε τώρα ποὺ γίνεται ἡ μάχη τῆς καπνοφυτείας, οἱ καπνοπαραγωγοί, μούσκεμα στὸν ἱδρῶτα ποὺ δουλεύουνε ἀπὸ τὶς 5 τὸ πρωΐ μέχρι τὰ μεσάνυχτα, θὰ σᾶς εἴπουν ὅτι τώρα δὲν κουραζόμαστε μὲ τὴ δουλειά, ἐμεῖς κουραζόμαστε ὅταν θὰ ἀρχίσουμε νὰ πουλᾶμε τὰ καπνά μας. Διότι πραγματικὰ τότε ἀρχίζει τὸ δρᾶμα καὶ τὸ καρδιοκτύπι τοῦ παραγωγοῦ ἄν θὰ μπορέσῃ νὰ πουλήσῃ τὰ καπνὰ καὶ πῶς θὰ τὰ πουλήσῃ. Καὶ ἄν τυχὸν τὰ καπνὰ μείνουν ἀπώλητα θὰ εἶναι σἄν Δαμόκλειος σπάθη διὰ νὰ τοὺς φοβερίζῃ καὶ αὐτοὺς καὶ τοὺς ἄλλους συγχωριανοὺς τὴν ἑπομένη χρονιά. Ἐὰν καταθέσαμε τὴν ἐπερώτησι, μὲ τοὺς ὑπολοίπους τέσσαρες συναδέλφους, ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ὄχι μόνον διὰ νὰ πληροφορηθοῦμε τὸ τὶ θὰ γίνῃ μὲ τὰ 30.000.000 ὀκ. καπνά, ἀλλὰ διὰ νὰ ἠμπορέσουμε νὰ προγραμματίσουμε ὅλοι μαζὶ σἄν Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τώρα νὰ ἠξεύρουμε τὴν γνώμη τῆς ὑπευθύνου Κυβερνήσεως, τί πρόκειται νὰ γίνῃ ἐπὶ τέλους μὲ τὴν καπνική μας πολιτική. Προπολεμικῶς, κύριοι συνάδελφοι, τὸ Κράτος ἔλεγε, τί νὰ κάμω. Ἐγὼ δὲν ἔχω τὰ χρήματα, τὰ χρήματα τὰ ἔχουν οἱ καπνέμποροι. Σήμερον, ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, ὅπως εἶναι γνωστόν, τὰ χρήματα τὰ διαθέτει, ἀπὸ 80– 100%, τὸ Κράτος διὰ νὰ γίνουν οἱ καπναγορὲς καὶ ὄχι μόνον διὰ τὶς καπναγορές, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ἐπεξεργασίαν τῶν καπνῶν. Ὅπως ἠξεύρετε, γίνεται ἐπιδότησις εἰς τοὺς καπνεμπόρους. Τὸ Κράτος ἔφθασε καὶ χρηματοδοτεῖ τὸ σύνολον τῆς καπναγορᾶς. Τὸ Κράτος δὲν τὸ ἀπασχολεῖ τὸ πῶς θὰ ἠμπορέσῃ καὶ τὸ κόστος νὰ τὸ κατεβάσῃ, ἀλλὰ καὶ συγχρόνως νὰ ἠμπορέσῃ νὰ τὸ ἐξαγάγῃ ὅσον τὸ δυνατὸν γρηγορώτερον καὶ ὅσο τὸ δυνατὸν σὲ περισσότερες καπναγορές, διότι ἐὰν τὸ εἶχε ἀπασχολήσει, δὲν θὰ ὑπῆρχον σήμερον ἀδιάθετα καπνά, δὲν θὰ ὑπῆρχον ἀπώλητα κρατικὰ καπνὰ ἀπὸ τὴν ἐσοδείαν τοῦ 1956, ἀλλὰ θὰ εἶχον ὅλα πωληθῆ. Διότι, κύριοι συνάδελφοι, οἱ ἀριθμοὶ καὶ οἱ στατιστικὲς λένε ὅτι ἡ παγκόσμιος κατανάλωσις καπνοῦ ηὐξήθη κατὰ τρεῖς φορές. Ἀφοῦ, λοιπόν, ἡ παγκόσμιος κατανάλωσις ηὐξήθη κατὰ τρεῖς φορές, πῶς ἐξηγεῖται εἰς τὴν Ἑλλάδα νὰ παραμένουν ἀπώλητα καπνά; Ὁ λόγος εἶναι ἁπλούστατος, διότι ἡ Κυβέρνησις τοῦ κυρίου Καραμανλῆ ἡ προκάτοχος – ἡ παροῦσα θέλω νὰ πιστεύω ὅτι θὰ ἐφαρμόσῃ διάφορον πολιτικὴν – ἐτήρησε μονόπλευρον πολιτικήν. Διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἐξαχθῇ τὸ καθαρῶς αὐτὸ ἐθνικόν μας προϊὸν πρέπει νὰ σταματήσῃ αὐτὴ ἡ μονόπλευρος πολιτικὴ καὶ πρέπει νὰ σπεύσουμε χωρὶς καθυστέρησι πρὸς κάθε χώρα, ἀδιαφοροῦντες διὰ τὸ κοινωνικὸ καὶ οἰκονομικό της σύστημα, νὰ σπεύσουμε νὰ τοποθετήσουμε τὰ καπνά μας. Ἀκόμη, κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ πληροφορηθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ κἄτι ἄλλο, ὅτι οἱ καπνέμποροι δὲν ἐνασκοῦν πλέον τὸ καπνεμπόριον ὅπως τὸ ἐνήσκουν προηγουμένως, οἱ καπνέμποροι πλέον μετεβλήθησαν εἰς μεσίτας. Πηγαίνουν εἰς τὰ διάφορα μονοπώλια, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι πρὸς ἀνατολάς, ἀλλὰ πρὸς δυσμὰς καὶ ἡ Γερμανία ἔχει μονοπώλιο καὶ ἡ Ἰταλία ἔχει μονοπώλιο, ἐὰν θέλετε ἀκόμη καὶ ἡ Τουρκία ἔχει μονοπώλιο καὶ ὁ ἕνας συναγωνίζεται τὸν ἄλλον ποῖος θὰ προσφέρῃ χαμηλοτέραν τιμήν. Ἐπὶ ποίου ἐμπορεύματος; Ὄχι ἐπὶ ἐμπορεύματος, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀγοράσει, τὸ ὁποῖον ἔχει ἐπεξεργασθῆ καὶ συνεπῶς ἔχει τιμὴν κόστους, ἀλλὰ αὐθαιρέτως προσφέρει τιμὰς καὶ ἀφοῦ πάρῃ παραγγελία, τότε παίρνει τὴν χρηματοδότησι καὶ πηγαίνει εἰς τὰ ἀνυπεράσπιστα καπνοχώρια καὶ ἀρχίζει ἡ λεηλασία καὶ ἀγοράζουν τὰ καπνὰ ὅσο ὅσο διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὶς τιμὲς ποὺ ἀνέλαβον ἔναντι τοῦ οἱουδήποτε μονοπωλίου. Εἶναι ὅμως πολιτική, κ. συνάδελφοι, αὐτή; Εἰς αὐτὴν τὴν πολιτικὴν πρέπει ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ βάλῃ τελεία καὶ παύλα. Πρέπει νὰ φύγουν τὰ ἐνδιάμεσα χέρια ἀπὸ τὴ μέση καὶ θὰ πρέπει τὸ ἐμπόριο νὰ περάσῃ εἰς τοὺς φυσικούς του φορεῖς. Εἴτε ἂν θέλετε διὰ τῶν συνεταιριστικῶν ἑνώσεων εἴτε ἂν θέλετε ἀκόμη νὰ προχωρήσωμε πρὸς ἵδρυσιν Κρατικοῦ μονοπωλίου καπνοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ πρέπει νὰ γίνῃ ἀφοῦ βασανίσουμε τὴ σκέψη μας, ἀφοῦ ἀκούσουμε ἐπιστήμονες, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ ὑπάρχῃ σοβαρὰ ἀντιπροσώπευσις τῶν καπνοπαραγωγῶν καὶ εἰς τὸ Διοικητικὸ Συμβούλιο καὶ ὄχι νὰ γίνῃ κἄτι παρόμοιο μὲ τὸν λεγόμενο Ὀργανισμὸ Καπνοῦ. Ἐπίσης, θὰ πρέπει νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ τὸ πρόβλημα τῶν εὐγενῶν καπνῶν, τὰ ὁποῖα προπολεμικῶς ἐπωλοῦντο ὀκᾶ καὶ λίρα καὶ ἐφέτος κατρακύλισαν στὶς 60 καὶ 40 δραχμές. Τὰ εὐγενῆ καπνὰ καλλιεργοῦνται εἰς περιοχάς, εἰς τὰς ὁποίας δὲν ἠμπορεῖ νὰ καλλιεργηθῇ ἄλλο προϊόν. Τὸ πρόβλημα τῶν εὐγενῶν καπνῶν πρέπει νὰ ἀπασχολήσῃ σοβαρώτατα τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ἐάν, λοιπόν, ἱδρυθῇ ἕνας Κρατικὸς Ὀργανισμὸς Καπνοῦ, τότε θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὰς ἐξαγωγὰς καὶ νὰ διατηρήσωμεν τὰς τιμὰς τῶν καπνῶν μας εἰς ὑψηλὸν ἐπίπεδον. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο, ἕνας τοιοῦτος ὀργανισμὸς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ διαφημήσῃ εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν τὰ καπνά μας καὶ νὰ διευρύνῃ τὰς ξένας καπναγοράς. Ἐὰν τοῦτο γίνῃ θὰ δοθῇ ἡ δυνατότης καὶ εἰς τοὺς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐμπορικούς μας ἀκολούθους νὰ πράξουν πᾶν τὸ δυνατὸν διὰ τὴν ἀσφαλῆ τοποθέτησιν τῶν καπνῶν μας. Κύριοι συνάδελφοι, μὲ αὐτὰ τὰ ὀλίγα, τὰ ὁποῖα εἶχον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἐκθέσω, νομίζω πῶς ἦλθε καιρὸς νὰ ἐγκαταλείψωμεν τὴν παλαιὰν πολιτικὴν τοῦ καπνοῦ καὶ νὰ ἀναλογισθῶμεν τὰς εὐθύνας μας, καὶ νὰ ἐνθυμηθῶμεν τὰς ὑποσχέσεις μας. Ἐδῶ πρέπει νὰ ἐπιτελέσω μίαν ὑποχρέωσιν τὴν ὁποίαν ἀνέλαβον ἀπέναντι ὡρισμένων καπνοπαραγωγῶν, τώρα τελευταῖα. Μοῦ εἶπον νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ τοῦ εἴπω ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ θυμηθῇ τὸ «παιδὶ τῆς Αὐλακιᾶς» ὅπως αὐτοδιεφημίζετο καὶ αὐτοαπεκαλεῖτο, ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ἤρχισε τὴν πολιτικήν του σταδιοδρομίαν, νὰ θυμηθῇ τὸ παιδὶ τοῦ καπνοπαραγωγοῦ, τώρα ποὺ ἔγινε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἶναι καιρὸς ἐπὶ τέλους νὰ σκεφθῇ καὶ νὰ λύσῃ τὸ καπνικὸν πρόβλημα, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐξαρτᾶται ἡ ὕπαρξις καὶ ἡ ζωὴ 185.000 Ἑλληνικῶν οἰκογενειῶν καὶ 765.000 Ἑλλήνων. Θὰ ἤθελα μὲ τὰ ὀλίγα αὐτὰ νὰ εἴπω τερματίζων ὅτι ἤδη οἱ Συνεταιρισμοὶ τῆς Πρωσοτσάνης τῆς Δράμας ἔχουν ἀναλάβει τὴν πρωτοβουλίαν καὶ μάλιστα ὄχι μόνον ἐπῆραν τὴν ἀπόφασιν νὰ κάμουν συγκέντρωσιν, νὰ κάμουν ἐπεξεργασίαν, ἀλλὰ νὰ προχωρήσουν καὶ περαιτέρω καὶ εἰς τὴν ἐξαγωγὴν τῶν καπνῶν μόνοι των. Ἐνῷ δὲ ὑπάρχει ἕνας φόβος, ὁ φόβος μήπως δὲν κατορθώσουν νὰ προχωρήσουν μέχρις ἐκεῖ, διότι αὐτοὶ δὲν ἔχουν τὴν δύναμιν νὰ διαθέσουν 1000 λίρες νὰ κάμουν τραπέζι σὰν αὐτὸ ποὺ εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ κάμῃ πέρυσι ὁ κύριος Τζακίδης, ὁ καπνέμπορος τῆς Θεσσαλονίκης εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ μήπως αὐτὸ γίνῃ ἡ αἰτία καὶ δὲν μπορέσουν νὰ προχωρήσουν μέχρι τῆς ἐξαγωγῆς τῶν καπνῶν τους. Ἤδη οἱ συνεταιρισμοὶ δίδουν τὸ παράδειγμα. Ἡ Κυβέρνησις πρέπει θαρραλέα νὰ προχωρήσῃ καὶ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τῆς διευρύνσεως τῶν ἀγορῶν καὶ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τῆς πραγματοποιήσεως τοῦ μονοπωλίου ποὺ εἶναι ὁ μόνος τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον θὰ ἀξιοποιήσωμεν τὸ καθαυτὸ ἐθνικόν μας προϊόν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀ. Λασκαρίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§40Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα τοῦ καπνοῦ εἶναι μέγα. Θὰ ἠθέλαμε ἐξ ἀφορμῆς τῆς συζητήσεως αὐτῆς νὰ ἔχωμεν ὑπευθύνους ἀπαντήσεις ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰ ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα ὑπεβάλαμεν. Βεβαίως μία θὰ εἶναι ἡ ἀπάντησις τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ἐξήγγειλε ἤδη μέτρα διὰ τὴν προστασίαν τῶν καπνοπαραγωγῶν. Ἀπὸ τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἔχω μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς καὶ ἀπὸ τὴν ἀποτελεσματικότητα ὁμοειδῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐξηγγέλθησαν ἀπὸ τὴν ἰδίαν τὴν Κυβέρνησιν κατὰ τὸ παρελθὸν θὰ συναγάγωμεν συμπεράσματα. Εὔχομαι τὰ συμπεράσματά μου νὰ βγοῦν ἐσφαλμένα. Ἐν πάση περιπτώσει, ἡ ἐπερώτησίς μας ἡ ὁποία κατετέθη, ἔχει ὡς ἀντικείμενον νὰ ἐλέγξῃ τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν καπνικὴν της πολιτικὴν εἰς τὰ διάφορα στάδια ὅπως ἐφαρμόζεται αὕτη, εἰς τὸ στάδιον τῆς καλλιεργείας, αὐτοῦ τοῦ προϊόντος, τὸ ὁποῖον ἔχει ἰδιαιτέραν οἰκονομικὴν σημασίαν εἰς τὴν χώραν μας καὶ εἰς τὸ δεύτερον στάδιον τῆς ἐμπορίας καὶ εἰς τὸ στάδιον τῶν ἐξαγωγῶν. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε μέτρα παρεμποδίσεως τῆς καπνοκαλλιεργείας, μέτρα ἀψυχολόγητα, μέτρα, τὰ ὁποῖα ἀντιτίθενται πρὸς αὐτὴν τὴν γεωφυσικὴν, πρὸς αὐτὴν τὴν γονιμότητα τοῦ ἐδάφους. Θὰ ἤθελα πρὶν ἀναπτύξω τὸ θέμα, διὰ νὰ ἀποδείξω πόσον ἀντιοικονομικὰ ἦσαν τὰ μέτρα τοῦ περιορισμοῦ τῆς καπνοκαλλιεργείας καὶ πόσον ἀψυχολόγητα, θὰ ἤθελα νὰ ἀναπτύξω τὴν σημασίαν, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ καπνὸς διὰ τὴν οἰκονομίαν ἐν γένει τῆς χώρας. Θὰ ἀναφερθῶ εἰς ὡρισμένους ἀριθμούς. Τὸ συνάλλαγμα τὸ ὁποῖον ἀποκομίζει ἡ χώρα μας ἀπὸ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ καπνοῦ ἀντιπροσωπεύει τὸ 40% τοῦ συνολικοῦ συναλλαγματικοῦ εἰσοδήματος ἐν γένει τῆς χώρας. Ἐπίσης ἐκ τῆς καλλιεργείας τοῦ καπνοῦ ἀποζοῦν 200.000 καπνοπαραγωγικαὶ οἰκογένειαι καὶ ἐὰν προστεθοῦν εἰς αὐτὰς καὶ αἱ οἰκογένειαι, αἱ ὁποῖαι ἀποζοῦν ἀπὸ τὸ εἰσόδημα τῆς καπνεργασίας τοῦ καπνοῦ, ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς μεγαλώνει. Καθίσταται, λοιπόν, προφανὲς ὅτι τὸ προϊὸν αὐτὸ ἔχει ἰδιαιτέραν οἰκονομικὴν σημασίαν, δεδομένου δὲ ὅτι τὸ κλῖμα τῆς χώρας καὶ οἱ ἐδαφολογικοὶ παράγοντες συνιστοῦν ἀκριβῶς διὰ λόγους οἰκονομικούς, τὴν καλλιέργειαν τοῦ καπνοῦ καὶ μόνον δι’ ὡρισμένας περιοχὰς τῆς χώρας, τότε θὰ καταλήξωμεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους τοὺς οἰκονομικοὺς ἀκριβῶς, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἀποστῶμεν ἀπὸ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς καπνοκαλλιεργείας εἰς τὰ κατάλληλα ἐδάφη, εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ ἀποφανθοῦν οἱ εἰδικοί. Καὶ ἐδῶ κακίζομεν τὴν ἀπόφασιν ἐκείνην, ἡ ὁποία ἐλήφθη καὶ ἐγὼ δὲν ἠξεύρω πῶς μέσα εἰς τοὺς τέσσαρας τοίχους τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, μίαν ἀπόφασιν ἡ ὁποία περιορίζει τὴν καπνοκαλλιέργειαν δι’ ὅλα τὰ ἐδάφη. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Ἐλᾶτε εἰς τὴν θέσιν ἐκείνων τῶν παραγωγῶν ποὺ δὲν φυτεύουν τίποτε ἄλλο παρὰ μόνον καπνόν, ἐλᾶτε εἰς ἐκείνων τὴν θέσιν ποὺ ἀποζοῦν μὲ τὰ στρέμματα αὐτὰ τοῦ καπνοῦ, διατὶ ἐγένετο αὐτὴ ἡ περικοπή;

§41Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Δὲν ἠλαττώθη.

§42Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Ἐλάβαμε μίαν ἀπόφασιν περιορισμοῦ τῆς καπνοκαλλιεργείας δι’ ὁλόκληρον τὴν χώραν, χωρὶς νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν τοῦτο τὸ στοιχειῶδες, ὅτι ἐὰν χρειάζεται περιορισμὸς εἰς τὴν καλλιέργειαν, χρειάζεται μὲ τεκμήρια τοιαῦτα ποὺ ἡ παραγωγὴ τοῦ καπνοῦ εἰς τὰ κατάλληλα ἐδάφη δὲν θὰ εἶναι εἰς βάρος τῆς ποιότητος. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιορίζωμεν τὴν καπνοκαλλιέργειαν εἰς τὰ ἐδάφη ἐκεῖνα εἰς τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὐδοκιμήσῃ ἄλλου εἴδους καλλιέργεια.

§43ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀπαγορεύει παντοῦ;

§44Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Ἡ ἀπόφασις δὲν λέγει ὅτι ἐκεῖ δὲν περικόπτομεν καὶ περικόπτομεν εἰς τοὺς Βάλτους, ὅπου παράγεται ποιότης καλυτέρα. Ἡ ἀπόφασις ἦτο γενικὴ καὶ ἦτο ποσοστιαία δι’ ὁλόκληρον τὴν Χώραν.

§45Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Δὲν ἔχετε δίκαιον. Ἡ ἀπόφασις ἦτο γενικὴ κατὰ περιοχάς, ποσοστιαία κατὰ περιοχάς, ἀλλὰ εἰς ἑκάστην περιοχὴν εἰδικὴ Ἐπιτροπή, Νομαρχιακὴ Ἐπιτροπή, ἀποφασίζει πόσον θὰ περικοπῇ καὶ ἐὰν θὰ γίνῃ περικοπὴ κατὰ χωρίον, κατὰ περιφέρειαν ἐντὸς τῆς μεγαλυτέρας Νομαρχιακῆς περιφερείας.

§46Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Μὲ τί τεκμήριον; Μὲ τὸ τεκμήριον τῆς στενότητος τῆς ἐξαγωγῆς ἢ μὲ ἐπιστημονικά; Ὅταν εἰς τὴν Καβάλαν ἐκάματε περικοπήν, ὅπου εἰς τὴν Καβάλαν δὲν εὐδοκιμεῖ τίποτε ἄλλο, περικοπὴ ἔστω καὶ εἰς ἐλάχιστον ποσὸν νομίζω ὅτι ἦτο πρὸς ζημίαν.

§47Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Καβάλας ὑπάρχουν περιοχαὶ ὅπου καλλιεργοῦνται διάφοροι ποιότητες καπνοῦ. Δὲν εἶναι ἡ ἰδία ποιότης εἰς ὅλην τὴν περιοχήν, ὅπως καὶ εἰς οἱανδήποτε ἄλλην περιοχήν. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι παρεσχέθη ἡ εὐχέρεια εἰς τὴν Νομαρχιακὴν περιοχήν, ἐκτιμῶσα τὰς διαφόρους περιπτώσεις, νὰ ἐφαρμόσῃ τὰ περιοριστικὰ μέτρα τῆς καλλιεργείας ἀναλόγως τῶν συνθηκῶν αἱ ὁποῖαι ἐπικρατοῦν εἰς ἑκάστην περιοχήν.

§48Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Θὰ ἤθελον νὰ σᾶς δώσω μερικοὺς ἀριθμοὺς εἰς ἐπίρρωσιν τῶν ὅσων εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας. Ἔχομεν τὴν Θρᾴκην .... (ἀναγινώσκει).... Βλέπετε ὅτι εἶναι μία κατανομὴ ὄχι ὅπως τὴν ὀνομάζετε σεῖς ποσοστιαία, ἀλλὰ μία ἐκτίμησις εἰδικωτέρα καὶ κατὰ συνέπειαν οὕτω ἐπηκολούθησεν ὁ εἰδικὸς περιορισμός.

§49Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν θέλω νὰ εἴπω...

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ διακόπτετε. Ἄλλωστε ὑπεβλήθη πρότασις γενικεύσεως τῆς συζητήσεως καὶ δύνασθε νὰ ἐγγραφῆτε, διὰ νὰ ἀναπτύξητε τὰς ἀπόψεις σας.

§51Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Δύο λέξεις θέλω νὰ εἴπω, διὰ νὰ διαφωτισθῇ ἡ Βουλή. Ὁ κ. συνάδελφος ἐπεκαλέσθη ὅτι εἰς τὰ Τσεμπέρια Καβάλας ἔγινε περικοπή. Ὑπάρχει διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ δασικαὶ περιοχαί, εἰς τὰς ὁποίας περιλαμβάνεται καὶ ἡ περιοχὴ αὐτή, ἐξῃρέθησαν ἀπὸ οἱανδήποτε περικοπήν.

§52Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὰ ἑξῆς: «... (ἀναγινώσκει) ....».

§53Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ διακοπαὶ δὲν ἐπιτρέπονται τοῦ ἀγορητοῦ. Εἶναι δυναταὶ μόνον τῇ συγκαταθέσει τοῦ Προέδρου.

§55Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Εἰς ἓν θέμα ὅπως εἶναι τὸ θέμα τοῦ καπνοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ παρεμποδίζετε τὴν δυνατότητα διὰ νὰ μορφώσῃ τὸ Σῶμα σαφῆ ἀντίληψιν.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις γενικεύσεως τῆς συζητήσεως καὶ συνεπῶς δύνασθε νὰ ἐγγραφῆτε διὰ νὰ ἀναπτύξητε τὰς ἀπόψεις σας.

§57Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Δὲν βλέπω διατὶ ἀνησυχεῖ ὁ κ. συνάδελφος, καθ’ ἣν στιγμὴν δύναται νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ἀναπτύξῃ τὰς ἀπόψεις του. Ἐγένοντο, κύριε Ὑπουργέ, περικοπαὶ εἰς τὴν Καβάλαν, μὲ κριτήρια ἐμπορικὰ καὶ οὐχὶ ἐπιστημονικά. Δὲν ἐξητάσθη ἐὰν αὐτὸ τὸ ἔδαφος ἐνδείκνυται εἰς τὴν καλλιέργειαν τοῦ καπνοῦ ἢ ὄχι. Τί εἴδους περικοπὴ θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ εἰς μίαν περιοχὴν ὅπου ὁ κλῆρος εἶναι 4¼ στρέμματα; Ἐγὼ κακίζω τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐλήφθη μέσα εἰς τοὺς τέσσαρας τοίχους ἑνὸς Ὑπουργείου, χωρὶς νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν οἱ ἐπιστημονικοὶ παράγοντες, οἱ ὁποῖοι θὰ πρέπει νὰ κατευθύνουν τὴν ἀνάπτυξιν τῶν καλλιεργειῶν.

§58Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Ἑρμηνεύετε κατὰ τρόπον αὐθαίρετον τὰ κριτήρια τὰ ὁποῖα ἴσχυσαν κατὰ τὴν περικοπὴν τῆς ἐκτάσεως τῶν καπνοφυτειῶν. Κατὰ συνέπειαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεννοηθῶμεν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος. Ὁμολογῶ ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ εἶσθε τοὐλάχιστον ἀμελέτητος, ἐφ’ ὅσον ἐξ ὅλων τῶν περικοπῶν ἀναφέρετε ἓν ὡς παράδειγμα, καὶ τὸ κάμνετε τοῦτο ἀκριβῶς διὰ νὰ δημιουργήσητε ἐντυπώσεις.

§59Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Ἐκ τοῦ ὅτι ἐπὶ ἑνὸς τοιούτου θέματος ἀπαντᾷ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου καὶ οὐχὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἐπαληθεύεται ὁ ἰσχυρισμός μου ὅτι ἡ περικοπὴ ἐγένετο μὲ ἐμπορικὰ καὶ μόνον κριτήρια.

§60Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Δὲν γνωρίζετε πῶς λαμβάνονται αἱ ἀποφάσεις ἐπὶ τῶν καπνικῶν θεμάτων.

§61Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Δὲν πρέπει, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐπιτρέπητε νὰ διακόπτεται ὁ ρήτωρ.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν γνωρίζετε τὸν Κανονισμόν.

§63Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἐγὼ τὸν γνωρίζω πολὺ καλῶς τὸν Κανονισμόν. Δὲν δύναται οὔτε ὁ Ὑπουργὸς νὰ διακόπτῃ ἐκτὸς ἐὰν τὸ θέλῃ ὁ ρήτωρ.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ρήτωρ τὸ θέλει.

§65Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Τὰ μέτρα ἐπὶ τοῦ καπνοῦ λαμβάνονται ἀπὸ μίαν Ἐπιτροπὴν εἰς τὴν ὁποίαν μετέχουν οἱ Ὑπουργοὶ Συντονισμοῦ, Ἐμπορίου καὶ Οἰκονομικῶν. Συνεπῶς δὲν εἶναι μονομερὴς ἡ λῆψις τῶν ἀποφάσεων. Διατὶ λέγετε, λοιπόν, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἀπαντᾷ ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου λαμβάνονται ἐμπορικὰ κριτήρια;

§66Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Ἡ αἰτία τοῦ κακοῦ εἶναι διότι συμπλέκονται αἱ ἁρμοδιότητες ὅλων αὐτῶν οἱ ὁποῖοι ἔχουν ξεχωριστοὺς τομεῖς καὶ δὲν δύνασθε νὰ ἀμφισβητῆτε αὐτὸ ποὺ λέγω, ὅτι αἱ περικοπαὶ ἐγένοντο εἰς ὅλας τὰς παραγωγικὰς περιφερείας τοῦ τόπου. Ὅλα αὐτά, κύριοι, ἀποδεικνύουν ὅτι δὲν ὑπάρχει προγραμματισμὸς ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἀγροτικῆς μας οἰκονομίας ἐπὶ τῇ βάσει τεχνικῶν δεδομένων. Δὲν ὑπάρχει πρόγραμμα ἀναπτύξεως τῶν καλλιεργειῶν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς παραγωγικότητος τοῦ ἐδάφους. Μὴ θέλετε, κύριοι, νὰ αἰτιολογήσητε τὰ ἀναιτιολόγητα. Δὲν ὑπάρχει πρόγραμμα. Ἠξεύρετε τί θὰ εἶχε νὰ κερδίσῃ ἡ οἰκονομία, ἐὰν ἐγένετο ἡ ἐκμετάλλευσις τοῦ ἐδάφους βάσει ἐπιστημονικῶν δεδομένων; Ὁ Ἑλληνικὸς καπνὸς ἀπὸ ἀπόψεως ποιότητος, εἶναι ὁ καλύτερος καπνὸς τοῦ κόσμου. Τὸ κλῖμα βοηθεῖ τὴν ποιοτικὴν ἀνάπτυξιν τοῦ καπνοῦ μας καὶ τὸν καθιστᾷ ἐξ αὐτοῦ καὶ μόνον συναγωνίσιμον εἰς τὴν διεθνῆ ἀγορὰν καὶ διότι ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ καλλιεργοῦμεν καπνὸν ἐπιβάλλεται ὁ καθορισμὸς μιᾶς πολιτικῆς ἡ ὁποία θὰ κατατείνῃ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς καπνοκαλλιεργείας εἰς τὰ καλύτερα ἐδάφη. Θὰ συναγωνισθῆτε μὲ βάσιν καὶ μόνον τὰ προσόντα τοῦ Ἑλληνικοῦ καπνοῦ καὶ τὰ προσόντα αὐτά, εἶναι, ἡ μικροτέρα ποσότης νικοτίνης, τὴν ὁποίαν περιέχει ὁ Ἑλληνικὸς καπνός, τὸ φυσικὸν ἄρωμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχουν τὰ ἄλλα καπνὰ καὶ πέραν τούτου εἶναι γλυκόπιοτος καὶ ἔχει μίαν σειρὰν ἄλλα προσόντα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν τὰ ἄλλα καπνά. Ἐὰν ἐπιδιώξωμεν νὰ συναγωνισθῶμεν τὰ ἄλλα καπνὰ μὲ βάσιν τὴν στρεμματικὴν ἀπόδοσιν, τότε πέφτομεν ἔξω καὶ πολὺ φοβοῦμαι ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπῆρε νὰ κάμῃ σημαίαν αὐτὸ καὶ μόνον τὸ προσὸν καὶ νὰ δώσῃ τὴν μάχην ἐπάνω εἰς τὴν ποιοτικὴν ἀνωτερότητα τοῦ Ἑλληνικοῦ καπνοῦ, διότι ἐὰν συναγωνισθῶμεν τὸν καπνὸν τῶν ἄλλων χωρῶν μὲ βάσιν τὴν στρεμματικὴν ἀπόδοσιν, πῶς εἶναι δυνατόν, ἡμεῖς μὲ στρεμματικὴν ἀπόδοσιν 30 καὶ 40 ὀκάδων νὰ συναγωνισθῶμεν τὴν ἀπόδοσιν τῶν καπνῶν Βιρτζίνια 300– 400 ὀκάδων κατὰ στρέμμα; Ἐπομένως ὑπάρχει ἓν θέμα ἐδῶ, δηλαδὴ πρέπει νὰ μᾶς προσανατολίσῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅσον ἀφορᾷ τὸν συναγωνισμόν, εἰς ποῖον σημεῖον θὰ τὸν κάμωμεν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἰδού, λοιπόν, διατὶ ὑποστηρίζω, ὅτι ἡ καπνοκαλλιέργεια θὰ πρέπει νὰ αὐξηθῇ, εἰς τὰ κατάλληλα ἐδάφη καὶ δὲν εἶναι θέμα τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου νὰ προσδιορίζῃ ποῖα εἶναι τὰ κατάλληλα ἐδάφη, ἀλλὰ εἶναι θέμα τῶν τεχνικῶν καὶ μόνον, εἶναι θέμα τῶν ἐπιστημόνων. Ἰδού, λοιπόν, ποία εἶναι ἡ πολιτική μας ἐπὶ τοῦ μεγάλου αὐτοῦ θέματος. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ καθεστὼς τῆς ἀσυδοσίας, ὅπως ἐπιεικῶς δύναμαι νὰ χαρακτηρίσω, εἰς βάρος τῶν καπνοπαραγωγῶν ἀπὸ μέρους τοῦ καπνεμπορίου. Θὰ ἤθελον νὰ προχωρήσω εἰς χαρακτηρισμοὺς διὰ νὰ στιγματίσω τὴν πολιτικὴν ἐκείνην, ἡ ὁποία ἐφαρμόζεται κατὰ τρόπον ἀδίστακτον καὶ ἐξαντλεῖ καὶ τὰ περιθώρια ἀκόμη τῆς ἀνθρωπίνης διαθέσεως, εἰς βάρος τῶν καπνοπαραγωγῶν, χαλκεύοντες ὁσημέραι περισσότερον τὴν ἐκμετάλλευσιν εἰς βάρος τοῦ καπνοπαραγωγικοῦ τούτου κόσμου. Κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Ἐμπορίου, σᾶς προκαλῶ νὰ μοῦ εἴπητε ἐὰν ὑπάρχῃ εἰς τὸν κόσμον οἱαδήποτε σχέσις παρομοία, συναλλαγῆς μεταξὺ ἐμπορίου καὶ παραγωγῆς, οἷα ὑπάρχει μεταξὺ τοῦ ἐμπορίου καὶ τῶν Ἑλλήνων καπνοπαραγωγῶν. Ὅταν ἔχωμεν πτῶσιν τῶν τιμῶν μέσα εἰς τὴν ἰδίαν ἡμέραν μέχρι 10, μέχρι 15%, 50%, διὰ καπνὰ μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς ποιότητος. Χαρακτηρίσατε τὴν πρᾶξιν. Εἰς σᾶς ἐπαφίεμαι νὰ χαρακτηρίσητε τὴν πρᾶξιν αὐτὴν τῆς κερδοσκοπίας, εἰς βάρος τοῦ καπνοπαραγωγικοῦ κόσμου. Καὶ ὁ κ. Μιχαηλίδης, ὁ ὁποῖος κατάγεται ἀπὸ καπνοπαραγωγικὴν περιφέρειαν, γνωρίζει, ὅτι πάντοτε ὑπάρχουν αὐταὶ αἱ διακυμάνσεις ἀπὸ 10 ἕως 50%, ἀναλόγως πρὸς τὴν ψυχολογίαν τὴν ὁποίαν θὰ δημιουργήσῃ τὸ ἐμπόριον εἰς τὴν ὕπαιθρον. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἁπλῆ ἐκμετάλλευσις, εἶναι ἀσυδοσία καὶ ὅταν ἡ ἀγορανομικὴ διάταξις τιμωρῇ τὸν παντοπώλην δι’ ἕνα πεντάλεπτο, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χαρίζεσθε εἰς τοὺς ἐμπόρους αὐτοὺς τοῦ καπνοῦ, οἱ ὁποῖοι ἐκμεταλλεύονται μὲ τὸ μέγεθος αὐτὸ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τὸν καπνοπαραγωγόν. Μετέρχεται μεθόδους ἀπαραδέκτους, φροντίζει πάντοτε νὰ ἀφήνῃ εἰς κάθε χωρίον 1, 2, 5 μαξούλια περασμένων ἐσοδειῶν. Δημιουργεῖ ψυχολογικὰς πιέσεις ἀνηκούστους καὶ μόνον ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ζοῦμε αὐτὸ τὸ δρᾶμα, ἡμεῖς ἀντιλαμβανόμεθα τὸ δρᾶμα τοῦτο τῶν καπνοπαραγωγῶν. Ἀκοῦστε μερικὰ ἀπὸ τὰ ἐπιχειρήματα. Ὅταν ἔχωμεν μεγάλην καπνοπαραγωγὴν καὶ ἡ ποιοτικὴ σύνθεσις τῆς καπνοπαραγωγῆς εἶναι κακή, τότε πηγαίνουν οἱ πράκτορες τοῦ καπνεμπορίου, στρατεύουν ἀπὸ πολὺ ἐνωρίς, βιζιτάρουν τὰ καπνὰ καὶ λέγουν, ὅτι δὲν ὑπάρχει γράδο ἀμερικανικό, παρὰ μόνον 20% καὶ ἑπομένως αἱ τιμαὶ θὰ εἶναι ἐξευτελιστικαί. Ἔτσι δημιουργεῖται μία κατάλληλος ψυχολογικὴ πίεσις καὶ ἐκστρατεύει κατόπιν τὸ καπνεμπόριον καὶ κανονίζει τὰς τιμὰς εἰς ἐπίπεδον ἐξευτελιστικόν. Ὅταν ἡ παραγωγὴ τοῦ καπνοῦ ποιοτικῶς εἶναι ἀνωτέρα, τότε ἔρχεται τὸ ἀντίθετον ἐπιχείρημα, καί, λέγουν, τὸ γράδο τῆς ἐσοδείας αὐτῆς εἶναι ἐπάνω ἀπὸ 50%. Δὲν φεύγουν αὐτὰ τὰ καπνά, δὲν ἠμποροῦμε νὰ δώσωμεν αὐτὰ τὰ εὐγενῆ καπνά. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ δώσωμεν καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου πάλιν τὰ καπνά σας θὰ πωληθοῦν μὲ μειωμένας τιμάς. Αὐτὸ τὸ καθεστὼς ὑπάρχει, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Ἐμπορίου, καὶ αὐτὸ τὸ καθεστὼς τὸ γνωρίζετε, τὸ ὑποθάλπετε, τὸ ἐνισχύετε. Πέραν τούτου, κύριοι βουλευταί, ἀπομακρυνθήκαμε πολὺ ἀπὸ τὶς ἀνώμαλες ἐκεῖνες καταστάσεις, αἱ ὁποῖαι δικαιολογοῦν ὁπωσδήποτε μίαν κρίσιν ἐπὶ τοῦ προϊόντος αὐτοῦ. Εὑρισκόμεθα εἰς τὸ 1958 καὶ τὸ καπνεμπόριον ἔχει προνομιακὴν θέσιν, ὅσον ἀφορᾶ τὴν μεταχείρισίν του, τὴν χρηματοδότησίν του, τοὺς ὅρους χρηματοδοτήσεως ἔναντι τοῦ ἄλλου ἐμπορίου. Δὲν εἶναι δυνατόν, μὲ χρήματα τοῦ Κράτους, καὶ μὲ ἐντελῶς σκανδαλώδεις ὅρους χρηματοδοτήσεως, νὰ ἀναμείνωμεν τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος τοῦ καπνοῦ ἀπὸ τὴν καλὴν θέλησιν τοῦ καπνεμπορίου. Ἀπὸ μακροῦ χρόνου τὸ καπνεμπόριον παίζει παρασιτικοὺς ρόλους καὶ βαρύνει τὴν ἐξέλιξιν τὴν οἰκονομικὴν τοῦ προϊόντος αὐτοῦ. Καὶ αὐτὸ θὰ τὸ ἀποδείξω. Κύριοι βουλευταί, τὸ καπνεμπόριον ἔχει μίαν μονοπωλιακὴν συγκρότησιν. Ὡρισμένος ἀριθμὸς καπνεμπόρων δέχεται παραγγελίας ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν μὲ καθωρισμένας τιμὰς καί, ἐπίσης μὲ καθωρισμένας ποιότητας. Ὅταν πάρῃ αὐτὴν τὴν παραγγελίαν ὁ Α ἢ ὁ Β καπνέμπορος ἔρχεται εἰς τὸ ἐσωτερικόν, συμπιέζει τὰς τιμὰς τῆς παραγωγῆς, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει εὐρύτατον τὸ πεδίον δράσεως καὶ δὲν ὑπάρχει κανεὶς ἔλεγχος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰ ἐπίπεδα τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ συμπιέσῃ, χωρὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τίποτε. Πέραν τούτου, εἰς τὸ στάδιον τῆς καπνεργασίας δημιουργεῖ ἀπαραδέκτους συνθήκας εἰς τοὺς καπνεργάτας καὶ τοὺς ἐξαντλεῖ κυριολεκτικῶς, διὰ νὰ τοὺς ἀπομυζήσῃ ὅ,τι εἶναι δυνατόν, εἰς ὅ,τι ἀφορᾶ τὴν ἀπόδοσίν τους καὶ τὸ ἡμερομίσθιον. Καὶ ἔρχεται ὁ ἴδιος ὁ καπνέμπορος καὶ λέγει εἰς τὸ ἀφεντικό του τοῦ ἐξωτερικοῦ, σὺ μοῦ ἔδωσες 1,3 δολλ. δι’ αὐτὴν τὴν ποιότητα, ἐγὼ σοῦ τὴν προσφέρω 1, 2 δολλ., καὶ τὸ κάμνει, διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ ἐσαεὶ τὴν πρακτόρευσιν. Αὐτὸς εἶναι ὁ ρόλος, τὸν ὁποῖον παίζει ἡ πλειοψηφία τῶν καπνεμπόρων, οἱ ὁποῖοι εἶναι δεμένοι μὲ τὰ ξένα μονοπώλια. Καὶ ὅταν Ἕλλην καπνέμπορος προσφέρῃ μειωμένην τιμὴν ἀπὸ ἐκείνην, ἡ ὁποία τοῦ προσεφέρετο, τότε χαρακτηρίσατε σεῖς τὴν πρᾶξιν. Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀντικοινωνικὸς τοὐλάχιστον ὁ ρόλος, ζημιώνει τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν καὶ ἑπομένως εἶναι ἀντεθνικός. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ ὡμίλουν καθ’ ὃν τρόπον ὁμιλῶ διὰ τὸ καπνεμπόριον, ἐὰν δὲν εἶχον πεισθῆ, ὅτι βαρύνει τὴν οἰκονομικὴν ἐξέλιξιν τοῦ προϊόντος καὶ ὅταν τὸ προϊὸν ἔχῃ αὐτὴν τὴν ἐθνικὴν σημασίαν, δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ εἴμαστε διστακτικοὶ προκειμένου νὰ στηλιτεύσωμεν αὐτὰς τὰς πράξεις. Θὰ ἤθελον, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Ἐμπορίου, νὰ μοῦ εἴπητε σεῖς, διότι εἰς προηγουμένην ἀγόρευσιν τὸ ἔτος 1956, ἐγὼ τοὐλάχιστον, ἀνεβίβασα τὰ κέρδη τῶν καπνεμπόρων εἰς τὸν ἀριθμὸν τῆς τάξεως τῶν 500 ἑκατομμυρίων, διὰ κάθε καπνοεσοδείαν καὶ ἐζήτησα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὑπεύθυνον ἀπάντησιν θὰ ἤθελον καὶ σεῖς μὲ τὰς οἰκονομικάς σας γνώσεις, δώσατε ἀπάντησιν, ἢ τοὐλάχιστον ἡ Κυβέρνησίς σας. Καὶ ἂν τοῦτο εἶναι ἀληθές, τότε θὰ βοηθηθῆτε διὰ νὰ ἴδητε ἐὰν καὶ κατὰ πόσον αὐτὸ τὸ σύστημα ἀποτελῇ καὶ αὐτὸ μίαν αἰτίαν, ἡ ὁποία βαρύνει τὴν κακοδαιμονίαν ὅσον ἀφορᾶ τὸν καπνόν. Ἀλλ’ ἐγὼ θὰ σᾶς κάμω ἕνα ἁπλοῦν συλλογισμὸν — καὶ τὸν ὁποῖον θὰ πρέπει νὰ καταλάβητε καὶ σεῖς, διὰ νὰ ὁδηγηθῆτε εἰς τὰ συμπεράσματα, εἰς τὰ ὁποῖα ὡδηγήθην καὶ ἐγώ. Πρὸ τοῦ 1953 τὸ καπνεμπόριον ἔλεγεν ὅτι, ἐὰν ἀνοιχθῇ τὸ καπνεργατικὸν ἐπάγγελμα, ἡ κρίσις ἐπὶ τοῦ καπνοῦ μας θὰ ξεπερασθῇ. Ἀπεδίδετο, δηλαδή, ἡ κρίσις εἰς τὸ κλείσιμο ὅσον ἀφορᾶ τὸ στάδιον τῆς ἐπεξεργασίας τοῦ προϊόντος. Καὶ πράγματι ἐν ἔτει 1953, μὲ τὸν ἀντεργατικὴν νόμον 2248, ἄνοιξε τὸ καπνεργατικὸν ἐπάγγελμα. Αἱ ἀποδόσεις τῶν ἐργαζομένων ἐτριπλασιάσθησαν. Ἐκεῖνο ἀκριβῶς τὸ ἔτος, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Ἐμπορίου, συνέβη καὶ ἓν ἄλλο πρᾶγμα: Ἐπῆλθε καὶ ἡ ὑποτίμησις τῆς δραχμῆς. Θὰ ἔπρεπε, λοιπόν, νὰ εἴχομεν μίαν βελτίωσιν ὅσον ἀφορᾶ τὴν τοποθέτησιν, ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλα τὰ στάδια, εἰς τὸ στάδιον τῶν ἀμοιβῶν τῶν ἐργαζομένων καὶ τῶν παραγωγικῶν τιμῶν. Ἐκ μόνου τοῦ λόγου τῆς ὑποτιμήσεως τῆς δραχμῆς θὰ ἔπρεπε, ἐπειδὴ τὰ δολλάρια δραχμοποιούμενα ἀπέδιδον διπλάσιον προϊὸν εἰς δραχμάς, θὰ ἔπρεπε οἱ παραγωγικὲς τιμὲς νὰ διπλασιασθοῦν. Καὶ πέραν τούτου, αἱ ἀποδόσεις ἐπέτρεπον αὐτὰ τὰ περιθώρια τοῦ συναγωνισμοῦ. Οὔτε μέχρι στιγμῆς δὲν ἔχομεν διπλασιασμὸν τῶν παραγωγικῶν τιμῶν, οἱ ὁποῖες κινοῦνται εἰς τὰ ἐπίπεδα εἰς τὰ ὁποῖα ἐκινοῦντο πρὸ τοῦ 1953. Ἀλλὰ καὶ πέραν τούτου, ἐὰν παρακολουθήσωμεν τὴν ἐξέλιξιν τῶν διεθνῶν τιμῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ, θὰ ἴδωμεν ὅτι ἀπὸ τὸ 1953 ἕως τὸ 1956 ἠκολούθησαν μίαν πορείαν, ἡ ὁποία φθάνει ἀπὸ 1,8 δολλάρια εἰς 1,47 τὸ 1955 καὶ εἰς 1,30 τὸ 1957. Ἑπομένως ἐφ’ ὅσον δὲν ἐδιπλασιάσθησαν αἱ παραγωγικαὶ τιμαί, ἐφ’ ὅσον δὲν ηὐξήθησαν τὰ ἡμερομίσθια τῶν καπνεργατῶν καὶ ἐφ’ ὅσον ἐτριπλασιάσθησαν αἱ ἀποδόσεις τῶν ἐργαζομένων εἰς τὴν ἐργασίαν, εὕρετέ μου σεῖς μὲ μαθηματικὸν ὑπολογισμὸν ποῖος καρποῦται αὐτὴν τὴν διαφοράν, δεδομένου ὅτι καὶ πρὶν συμβοῦν αὐτὰ τὰ πράγματα τὸ καπνεμπόριον δὲν... (δὲν ἠκούσθη). Τότε θὰ ἴδωμεν τὸ μέγεθος τῶν κερδῶν. Ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς συλλογισμούς, λοιπόν, συνάγω συμπεράσματα καὶ ζητῶ τὴν ἰδικήν σας ἀπάντησιν.

§67Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε...

§68Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Μιχαηλίδη, τὸ βῆμα εἶναι ἐλεύθερον.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεχίσατε τὴν ἀγόρευσίν σας, κύριε Λασκαρίδη. Ὑπεβλήθη, ἄλλωστε, πρότασις γενικεύσεως τῆς συζητήσεως, τὴν ὁποίαν μετ’ ὀλίγον θὰ ἀνακοινώσω εἰς τοὺς εὐλόγως ἐπιθυμοῦντας νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τοῦ θέματος τὸ ὁποῖον εἶναι ὄντως σοβαρόν.

§70Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Ἀτυχῶς, ἡ πολιτική, ἡ ἀκολουθηθεῖσα ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἦτο πολιτική, ἡ ὁποία ἐμεγάλωσε τὰ αἴτια τὰ ὁποῖα ἐπροκάλεσαν τὴν κακοδαιμονίαν τῆς κρίσεως τοῦ καπνοῦ. Τὰ διάφορα μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν ἀπεδείχθησαν ὅτι ἦσαν μέτρα τὰ ὁποῖα δὲν ἔπαιξαν ἀποφασιστικὸν ρόλον ὅσον ἀφορᾷ τὴν προστασίαν τῶν καπνοπαραγωγῶν καί, ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει, τὴν προστασίαν τοῦ ἐθνικοῦ τούτου προϊόντος. Ὁ Ἐθνικὸς Ὀργανισμὸς Καπνοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀθέατος καὶ μόνον εἰς τὰ καπνὰ τῶν 6 δραχμῶν τὸν συναντῶμεν εἰς τὴν ὕπαιθρον ὡσὰν νὰ ἀγοράζῃ μαρούλια, ἡ ἵδρυσις αὐτοῦ τοῦ Ὀργανισμοῦ κατέστη ἄνευ περιεχομένου, ἤ, μᾶλλον, ἔχει ἕνα περιεχόμενον, τὸ περιεχόμενον τῆς περαιτέρω ἐπιβαρύνσεως τῶν καπνοπαραγωγῶν διὰ τῶν δαπανῶν, αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦνται διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ προσωπικοῦ του. Κύριοι βουλευταί, ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα τῆς κρίσεως τῆς ἐξαγωγικῆς, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ μίαν ἀπὸ τὰς βασικὰς αἰτίας τῆς καπνικῆς κρίσεως εἰς τὴν χώραν μας. Νομίζω ὅτι δὲν κομίζω γλαῦκα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὅταν εἴπω ὅτι ἡ Κυβέρνησις εὐθύνεται κατὰ 100% διὰ τὴν σημερινὴν καπνικὴν κρίσιν, διότι ὁ προσανατολισμὸς ὁ ἐμπορικός, ὁ προσανατολισμὸς ὁ ἐξωτερικός, δὲν τῆς ἐπέτρεψε νὰ προσανατολίσῃ τὸ ἐμπόριόν μας πρὸς τὰς χῶρες ἐκεῖνες, ὅπου ἡ οἰκονομία μας ἀλληλοσυμπληροῦται μὲ τὴν οἰκονομίαν τῶν χωρῶν ἐκείνων. Θὰ παραθέσω ἁπλῶς ἀριθμούς, διὰ νὰ ἀποδείξω ὅτι οὔτε ἡ ἐθνικοφροσύνη, οὔτε ἄλλα αἴτια δὲν ἠμπόδισαν τὴν γειτονικὴν Τουρκίαν νὰ αὐξήσῃ τὰς ἐξαγωγάς της πρὸς τὰς χώρας τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ καὶ νὰ εὕρῃ μίαν διέξοδον, ὅσον ἀφορᾷ τὴν τοποθέτησιν τῶν καπνῶν της. Οὕτω τὸ 1952, ἡ μὲν Ἑλλὰς ἐτοποθετοῦσεν εἰς τὰς χώρας τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ 4.802 τόννους καπνοῦ, οἱ ὁποῖοι ἀνῆλθον τὸ 1957 εἰς 6.613, ἤτοι τὸ 10% τοῦ συνόλου τῶν ἐξαγωγῶν καπνοῦ, ἐνῷ ἡ Τουρκία τὸ 1952 ἐτοποθετοῦσε 9.006 τόννους, οἱ ὁποῖοι ἔφθασαν τὸ 1954 τὶς 26.000 τόννους, εἰς τὶς ἴδιες χῶρες, ἤτοι τὸ 40% τῶν καπνῶν ποὺ ἐξήγαγε. Ἀντιλαμβάνεσθε, λοιπόν, ὅτι ὑπάρχουν περιθώρια ἀπεριόριστα, ἐὰν ἐκμεταλλευθῇ ἡ Κυβέρνησις τὶς περιστάσεις σύμφωνα μὲ τὸ ἐθνικὸν συμφέρον. Καὶ εἶναι βέβαιον καὶ εἶναι γνωστὸν ὅτι ἐὰν διαθέσῃ τὸ ἥμισυ τοῦ συναλλάγματος ποὺ διαθέτει διὰ τὸ σύνολον τῶν κρατικῶν προμηθειῶν, τὸ ὁποῖον ἀνέρχεται εἰς 70–80 ἑκατομ. δολλάρια, ἐὰν διαθέσῃ τὸ ἥμισυ αὐτοῦ διὰ τὴν προμήθειαν εἰδῶν ἀπὸ τὶς χῶρες τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ, τὸ καπνικόν μας πρόβλημα ἀμέσως ἐπιλύεται. Πέραν τούτου εἶναι γνωστὸν ὅτι ἐγένοντο προτάσεις διὰ τὴν ἐκτέλεσιν μεγάλων τεχνικῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύναντο νὰ ἐκτελεσθοῦν διὰ νὰ εὑρεθῇ μία διέξοδος, ὅσον ἀφορᾷ τὴν τοποθέτησιν τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν. Καὶ δὲν εἶναι μία ἁπλῆ διέξοδος, ἀλλὰ καὶ μία διέξοδος τῆς οἰκονομίας μας, διότι μοιραίως δὲν ἠμποροῦμε νὰ ἀποστοῦμε ἀπὸ τὴν ὕπαρξιν αὐτοῦ τοῦ προϊόντος.

§71Γ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Διατὶ προκρίνητε μόνον αὐτὴν τὴν λύσιν καὶ ὄχι ἄλλην;

§72Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Ἐπιθυμῶ νὰ διαλύσω ἕνα μῦθον, ὁ ὁποῖος καλλιεργεῖται διὰ νὰ δημιουργῇ ἐντυπώσεις καὶ διὰ νὰ ὀξύνῃ, τρόπον τινά, τὴν φαντασίαν τῶν πολιτῶν. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι ὑπάρχει μία ἐξέλιξις τῶν οἰκονομικῶν μας σχέσεων μετὰ τῶν Ἀνατολικῶν χωρῶν. Θὰ ἠδυνάμην νὰ ἀναφέρω ὡρισμένα στατιστικὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἀποδεικνύουν τὸ πόσον ἡ Κυβέρνησις ἐπρόσεξε τὸ ζήτημα αὐτό. Ἐὰν ἀρχίσωμεν ἀπὸ τὸ 1952, δηλαδὴ πρὶν ἢ ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ ἔλθῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν, θὰ ἴδωμεν ὅτι αἱ εἰσαγωγαί μας ἀπὸ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας ἦσαν 0,7% καὶ τὸ 1957 5,8%. Δηλαδὴ ηὐξήσαμεν κατὰ 8 φορὰς τὰς εἰσαγωγάς μας. Αἱ ἐξαγωγαί μας ἦσαν 4,5% τὸ 1952 καὶ σήμερον εἶναι 10,9%. Πέραν αὐτοῦ, ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἀπετέλεσε μέλημα ἰδιαίτερον τοῦ νέου Ὑπουργοῦ, ἀπὸ τῆς ἡμέρας, ποὺ ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου, νὰ ἐπεκτείνῃ κατὰ τὸ δυνατὸν τὰς ἐμπορικάς μας σχέσεις μετὰ τῶν Ἀνατολικῶν χωρῶν. Αὐτὸ τὸ δηλῶ εἰλικρινῶς καὶ ἀπεριφράστως. Καὶ δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι ἦλθον εἰς ἐπικοινωνίαν μὲ ὅλους τοὺς διπλωματικοὺς ἐκπροσώπους τῶν Ἀνατολικῶν Χωρῶν καὶ εἶπον: Δὲν ζητῶμεν παρὰ μόνον τιμὰς καὶ ποιότητας. Ἐὰν μᾶς δώσητε τιμὰς καὶ ποιότητας, θὰ συναλλαγῶμεν ἐπὶ ἴσοις ὅροις, ὅπως συναλλασσόμεθα μὲ ὅλα τὰ Κράτη. Καὶ νομίζω ὅτι προχωροῦμεν μᾶλλον ἱκανοποιητικῶς ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου καὶ δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι ἔχω ἐνθαρρυντικὰς προβλέψεις. Θὰ πρέπει ὅμως, πάντοτε νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας, ὅτι μία ἐλευθέρα οἰκονομία, ὅπως ἡ Ἑλληνική, δρᾷ πάντοτε εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον μὲ τὰ κριτήρια τοῦ κέρδους. Ἀποτελεῖ τὸ κέρδος ἓν δημιουργικὸν καὶ ἀπαραίτητον στοιχεῖον τῆς οἰκονομικῆς προόδου, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως ἀναζητεῖ τὸ ἐμπόριον τὰς ἀγορὰς ἐκείνας αἱ ὁποῖαι προσφέρουν τὰς καλυτέρας τιμὰς καὶ τὰς καλλιτέρας ποιότητας. Εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ συναλλαγῶμεν μὲ ὅλας τὰς χώρας, ἀδιαφόρως χρώματος, μὲ κριτήρια τὸ συμφέρον τῆς χώρας μας καὶ τὸ συμφέρον τοῦ λαοῦ μας. Δὲν εἴμεθα ἁπλῶς διατεθειμένοι νὰ πριμοδοτήσωμεν τυχὸν ξένην οἰκονομίαν εἰς βάρος τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Θὰ ἦτο πράγματι παράλογον ἐὰν ἐπεχειρεῖτο ἀπὸ οἱονδήποτε Ἕλληνα νὰ πριμοδοτήσῃ τὸ ἐμπόριον οἱασδήποτε χώρας — δὲν ὁμιλῶ οὔτε διὰ τὴν Ἀμερικήν, οὔτε διὰ τὰς Δυτικὰς χώρας — μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ἔχῃ τὴν τιμὴν νὰ ἔχῃ ἐμπορικὰς συναλλαγάς. Λοιπόν, δηλῶ ἐπισήμως καὶ νομίζω ὅτι τὸ ἐφήρμοσα ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ποὺ ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ ἔχω πρὸς τοῦτο τὴν ἐντολὴν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ συναλλαγῶμεν μὲ ὅλας τὰς χώρας ἀρκεῖ νὰ μᾶς προσφέρωνται τιμαὶ λογικαὶ καὶ ποιότητες.

§73Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Ἀπορῶ εἰς τὶ ὠφείλετο ἡ παρέμβασίς σας. Ἐπανελάβατε τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἀνέφερον ἐγώ, διὰ νὰ καταδείξητε ὅτι εἴχατε μίαν πρόοδον ὅσον ἀφορᾷ τὰς συναλλαγὰς μὲ τὰς χώρας αὐτάς. Ἐνῷ ἡ Τουρκία τὸ 1952 ἀπὸ 9.000 τόννους ἔφθασε τοὺς 24.000 τόννους, καὶ ἡμεῖς ἀπὸ τοὺς 4.000 ἐφθάσαμεν εἰς 6.000 τόννους. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρόοδος — δὲν σᾶς τὴν ἀμφισβητῶ — ἀλλὰ τὴν ἀφήνω διὰ τὴν τιμὴν τῆς προόδου τὴν ὁποίαν ἐπεκαλέσθητε.

§74Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Ἐκάματε σύγκρισιν ἀνομοίων οἰκονομιῶν καὶ ἀνομοίων πραγμάτων. Πρέπει νὰ γνωρίζετε — καὶ δὲν μοῦ ἐπιτρέπεται νὰ ὁμιλῶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν διὰ τὰς οἰκονομίας ἄλλων χωρῶν — ὅτι πράγματι ἡ Τουρκικὴ οἰκονομία εὑρίσκεται εἰς μίαν ἰδιάζουσαν θέσιν καὶ τὸ ὑφιστάμενον ἐκεῖ σύστημα ἐμπορικῶν συναλλαγῶν ἐκ τῶν πραγμάτων καταλήγει πολλάκις εἰς πριμοδοτήσεις εἰσαγωγῶν καὶ ἐξαγωγῶν, τὰς ὁποίας κάμνουν καὶ εἶναι ὑποχρεωμένα νὰ κάμνουν Κράτη, τῶν ὁποίων ἡ οἰκονομία δὲν εὑρίσκεται εἰς ὑγιᾶ κατάστασιν. Ὑπάρχει κἄποια διαφορὰ μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας καὶ τῆς Τουρκικῆς. Καὶ κατὰ συνέπειαν, δὲν θὰ ἔπρεπε, νομίζω, νὰ χρησιμοποιήσητε αὐτὸ τὸ παράδειγμα ὡς συγκριτικόν. Ἐὰν ρίψητε ἓν βλέμμα εἰς τὰς Εὐρωπαϊκὰς ἀγοράς, θὰ ἴδητε ἐκεῖ, ὅτι ἡ ἄνοδος τῶν ἐξαγωγῶν μας εἶναι μεγαλυτέρα ἀπὸ τὴν ἄνοδον, τὴν ὁποίαν ἔκαμον αἱ Τουρκικαὶ ἐξαγωγαί. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ ἐπεθύμουν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἐλέγξητε τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον καὶ νομίζω, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται ἐνώπιόν σας καὶ ἐλέγχεται, εἶναι Ὑπουργός, τοῦ ὁποίου μόνον πρέπει νὰ κρίνητε τὰ μέτρα καὶ τὰς ἀποφάσεις αὐτοῦ.

§75Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Οὐδεμίαν ἀντίρρησιν φέρω ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου καὶ θὰ ἀπετέλει μέγα ἀτόπημα, ἐὰν δὲν ἐκάματε αὐτό.

§76Θ. ΔΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε συγκεκριμένας προτάσεις ἀπὸ τὴν Ρωσίαν;

§77Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Δὲν ὑπάρχουν συγκεκριμέναι προτάσεις. Τί ἐκπροσωπῶ, τὴν Ρωσίαν; Ἐγὼ ἀναπτύσσω ἀπόψεις καὶ λέγω ποία εἶναι ἡ αἰτία τοῦ κακοῦ...

§78Θ. ΔΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ δὲν ἐρωτᾶτε τὸν κ. Ὑπουργόν, ἐὰν ἔχῃ συγκεκριμένας προτάσεις;

§79Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Ἐγὼ κάμνω ἐπερώτησιν. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἀπαντήσῃ ἀμέσως μετά.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Δοδόπουλε, παρακαλῶ μὴ διακόπτετε. Δὲν ἐπιτρέπονται διακοπαί. Συνεχίσατε, κύριε Λασκαρίδη.

§81Ι. ΠΑΣΣΑΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κύριε Πρόεδρε.

§83Ι. ΠΑΣΣΑΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος ρήτωρ δὲν ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ κάμῃ προτάσεις ἐκ μέρους Κράτους τινός. Ἀνῆλθε, διὰ νὰ κάμῃ σύγκρισιν ἐξαγωγικὴν καπνοῦ τῆς Τουρκίας καὶ τῆς Ἑλλάδος καὶ τὸ συμπέρασμα εἶναι: Ἡ Τουρκία ἐξάγει περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι ἡ Ἑλλάς. Νὰ ἀποδείξητε τώρα σεῖς, ὅτι δὲν ἐξάγει περισσότερον ἀπὸ ἡμᾶς ἡ Τουρκία, τὸ νὰ ἀναμιχθοῦν ἄλλοι ρήτορες, νομίζω, ὅτι παραβιάζεται ὁ Κανονισμός. Καὶ παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐφαρμόζετε τὸν Κανονισμόν. Ἀφοῦ τελειώσῃ ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος ρήτωρ, νὰ ὁμιλήσῃ ὁ οἱοσδήποτε ἐκ τῶν κυρίων καὶ ἐὰν θελήσουν, νὰ ἀνατρέψουν τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ κ. Λασκαρίδης. Καὶ αὐτό, τὸ ὁποῖον γίνεται — ἀποτείνομαι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν — σημαίνει ὅτι κωλυσιεργεῖ τώρα ἡ Συμπολίτευσις. Δὲν ἠξεύρω διὰ ποίους λόγους. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει. Ἀλλὰ ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ ἡ μία καὶ ἡ ἄλλη δὲν κωλυσιεργεῖ. Κύριε Πρόεδρε, τὴν παρατήρησιν αὐτὴν τὴν ἔκαμα δύο φοράς. Τὴν τρίτην φορὰν θὰ ἐξάγω τὸ συμπέρασμα, διατὶ τὸ κάμνει αὐτὸ ἡ Συμπολίτευσις.

§84Θ. ΔΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ παρεξηγήσατε, κύριε Πρόεδρε.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς, κύριε Δοδόπουλε.

§86Θ. ΔΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τοῦ ἀπαντήσω.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, κύριε Δοδόπουλε.

§88Ι. ΠΑΣΣΑΛΙΔΗΣ. Ἴσως νὰ ἔκαμα ἕνα λάθος. Ἀλλὰ κατ’ οὐσίαν ὀλίγον συγγενεύετε μὲ τὴν Δεξιάν. Αὐτὸ ἤθελον νὰ εἴπω. Ἐπίσης ὁ κ. Μιχαηλίδης, τὸν ὁποῖον γνωρίζω πολὺ καλά, ἠκούσθη φέρων ἀντιρρήσεις. Δι’ αὐτὸ ἤθελον, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐφαρμόσητε τὸν Κανονισμόν. Νὰ τελειώσῃ ὁ ρήτωρ καὶ μετὰ νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ παρατήρησίς σας ἀδικεῖ τὸ Προεδρεῖον, τὸ ὁποῖον φροντίζει νὰ ἐφαρμόζῃ τὸν Κανονισμόν, μὲ ἀντικειμενικότητα. Καὶ ἡ προσήλωσίς μας πρὸς τὸν Κανονισμὸν εἶναι ἄτεγκτος. Τὴν διακοπὴν τὴν ἐπέτρεψεν ὁ ρήτωρ. Ὁρίστε κ. Λασκαρίδη.

§90Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἀπάντησις εἰς τὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. συναδέλφου, θέλω νὰ εἴπω ὅτι ὑπῆρξαν καὶ θετικαὶ καὶ εὐνοϊκαὶ προτάσεις. Ἐὰν δὲν ἐγένοντο ἀποδεκταί, τοῦτο συνέβη διότι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι αὐτὴ καὶ διότι ἐπηρεάζεται ἡ πολιτικὴ αὐτὴ ἀπὸ συμφέροντα τὰ ὁποῖα εἶναι ὠργανωμένα εἰς τὸν τόπον αὐτόν, καὶ τὰ ὁποῖα ἔχουν συμφέρον νὰ εἰσαγάγουν τὰ προϊόντα των εἰς τὴν χώραν. Τὴν εὐθύνην αὐτὴν δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀμφισβητήσῃ κανείς. Κύριοι βουλευταί, τελειώνων τὴν ἀγόρευσίν μου, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι ἐπωμίζεται βαρυτάτην εὐθύνην ὄχι μόνον ἔναντι τῶν καπνοπαραγωγῶν, διὰ τὴν ἐξαθλίωσιν ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ ἐξ αἰτίας τῆς κακῆς πολιτικῆς ἡ ὁποία ἐφαρμόζεται, ἀλλὰ ἔναντι ὁλοκλήρου τῆς χώρας, δεδομένου ὅτι ὁ καπνὸς δὲν ἐνδιαφέρει μόνον τὰς διακοσίας χιλιάδας οἰκογενείας αἱ ὁποῖαι ἀποζοῦν ἀπὸ τὴν καλλιέργειαν τοῦ καπνοῦ, οὔτε ἐνδιαφέρει μόνον τὰς οἰκογενείας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἀποζοῦν ἐκ τοῦ ἐκ τῆς καπνεργασίας εἰσοδήματος. Ἐνδιαφέρει τὴν οἰκονομίαν ὁλοκλήρου τῆς χώρας καὶ ἑπομένως ἡ εὐθύνη εἶναι ἰδιαιτέρα. Νομίζω ὅτι ἐὰν ἐπισκεφθῆτε ὅλα τὰ κέντρα καπνοκαλλιεργείας, ὅλα τὰ κέντρα τῆς καπνεργασίας θὰ ἴδητε ἀνάγλυφον τὴν εἰκόνα τῆς πτώχειας καὶ τὴν ἐγκατάλειψιν. Αὐτὴν τὴν εἰκόνα παρουσιάζω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς διὰ τὸν Νομὸν Καβάλας, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ τὴν περιοχήν, ὅπου καὶ ἡ καπνοκαλλιέργεια, καὶ ἡ ἐπεξεργασία καὶ ἡ ἐμπορία παρουσιάζονται κατὰ τὸν πλέον ἔντονον καὶ δραστήριον τρόπον. Καὶ εἴμεθα ἁρμόδιοι ἐκ τῆς ἰδίας τῆς ζωῆς νὰ συναγάγωμεν συμπεράσματα, ἐὰν συγκρίνωμεν τὸ μέγεθος τῆς ἀθλιότητος τῶν καπνεργατῶν καὶ τῶν ἐργαζομένων καὶ τὸ μέγεθος τοῦ πλουτισμοῦ τῶν καπνεμπόρων. Αὐτὴν τὴν εὐθύνην σᾶς ἀποδίδομεν. Καὶ ζητοῦμεν ἀπάντησιν ἐπὶ τῶν ἐρωτημάτων, ὅσον ἀφορᾷ τὰ κέρδη τῶν ἐμπόρων, καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀποτελεσματικότητα τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἐξήγγειλεν ἡ Κυβέρνησις.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι ὑπεβλήθη πρότασις γενικεύσεως τῆς ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ καπνοῦ συζητήσεως. Ὑπογράφεται ἀπὸ 15 βουλευτὰς καὶ σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμόν......

§92Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Ποῖοι τὴν ὑπογράφουν, κύριε Πρόεδρε;

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Σπεντζάρης .... (ἀναγινώσκει).... Τὸ ἄρθρον 51 λέγει: «Γενικὴ συζήτησις δύναται ....» (ἀναγινώσκει)... Κατὰ συνέπειαν ἡ συζήτησις γενικεύεται. Παρακαλοῦνται οἱ ἐπιθυμοῦντες νὰ λάβουν τὸν λόγον νὰ ζητήσουν τὴν ἐγγραφὴν αὐτῶν.

§94Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Τυπικῶς ἔχετε δίκαιον. Δεδομένου, ὅμως, ὅτι οἱ ὑπογράφοντες εἶναι Κυβερνητικοὶ βουλευταί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐλέγχουν τὴν Κυβέρνησιν, νομίζομεν ὅτι...

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὰ εἶναι θεωρία, ἡ ὁποία εἶναι ἀπαράδεκτος.

§96Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Αὐτὸς ὁ αὐθαίρετος τρόπος, κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ λείψῃ.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι αὐθαίρετος τρόπος. Εἶναι ἑρμηνεία τοῦ Κανονισμοῦ.

§98Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἐκκρεμοῦν καὶ ἄλλα ἐπείγοντα θέματα, εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλήσουν οἱ κ. κ. Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων καὶ ἡ Κυβέρνησις, καὶ νὰ προχωρήσωμεν ἀπὸ τὴν Παρασκευὴν εἰς ἄλλα θέματα.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι δύο ἀκόμη ἀγορηταὶ ἐγγεγραμμένοι ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως, οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται νὰ ὁμιλήσουν.

§100Α. ΖΑΚΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα εἶναι ἡ συζήτησις τῶν ἐπερωτήσεων, νὰ μὴ καταλήξῃ εἰς τὸ νὰ φθείρηται ὁ χρόνος, ὁ ὁποῖος εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐὰν πρόκειται νὰ δώσητε γενίκευσιν εἰς τὴν συζήτησιν, διότι τὸ ζητοῦν Κυβερνητικοὶ βουλευταί, νὰ τὴν δώσητε. Δὲν τὸ ἀρνοῦμαι, ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅμως, ὅτι ἐντὸς τῆς ἡμέρας θὰ τελειώσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς. Δὲν θὰ συνεχισθῇ, κύριε Πρόεδρε, ἡ τακτικὴ ἡ ὁποία ἐγένετο, δηλαδὴ ἡ συζήτησις μιᾶς ἐπερωτήσεως νὰ διαρκῇ 12 συνεδριάσεις.

§101Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχουν δύο χωριστὰ θέματα, τὸ χρέος τοῦ Προεδρείου καὶ ὁ πολιτικὸς χαρακτὴρ τῆς γενικεύσεως τῆς ἐπερωτήσεως. Τὸ Προεδρεῖον ὀρθῶς ἐνεργεῖ. Ἐφ’ ὅσον ὁ Κανονισμὸς ὁρίζει ἀριθμὸν 10 βουλευτῶν, χωρὶς ἄλλον προσδιορισμόν, καὶ ἔχει τὴν αἴτησιν τῶν 10 βουλευτῶν, ὀφείλει νὰ γενικεύσῃ τὴν συζήτησιν. Τὸ θέμα εὑρίσκεται ἐπὶ ἄλλου ἐδάφους. Εἶναι βάσιμος ὁ πολιτικὸς ἔλεγχος ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως πρὸς τὴν κυβερνητικὴν παράταξιν, ὅταν σφετερίζεται ἁρμοδιότητα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν ὑπονομεύει τὴν κατάλληλον χρῆσιν τοῦ πολιτικοῦ ἐλέγχον, τὴν ὁποίαν τὸ πνεῦμα τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ ἀναθέτει εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Διότι ὅταν ἡ Κυβερνητικὴ πτέρυξ σφετερίζεται τὸ ἔργον τοῦ πολιτικοῦ ἐλέγχου παραβιάζει τὸ ἀληθὲς πνεῦμα τῆς κοινοβουλευτικῆς μας ζωῆς.

§102Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Κύριε Πρόεδρε, εἰλικρινῶς δὲν ἔχω οὐδεμίαν διάθεσιν, ὡς ἐπερωτώμενος Ὑπουργός, νὰ ἀναμιχθῶ εἰς τὸ θέμα. Ἐὰν ὑπάρχουν συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν νὰ ὁμιλήσουν καὶ νὰ γενικεύσουν τὴν συζήτησιν, τὸ ἀποδέχομαι. Ἐὰν πάλιν ὑπάρχουν συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι νομίζουν ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιμείνουν ἐπὶ τῆς γενικεύσεως τῆς συζητήσεως, ἐπίσης τὸ ἀποδέχομαι. Διότι δὲν ἔχω οὐδεμίαν γνῶσιν καὶ οὐδεμίαν ἀνάμιξιν ἐπὶ τῆς γενικεύσεως τῆς συζητήσεως. Ἐπιθυμῶ, ὅμως, νὰ τονίσω, ὅτι ὁ Κοινοβουλευτισμὸς καὶ ὁ Κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος προσδιορίζονται καὶ καθορίζονται ἀπὸ ὡρισμένα πλαίσια τὰ ὁποῖα ἀναγράφει ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς. Δὲν δύναμαι πράγματι νὰ ἀντιληφθῶ πῶς εἶναι δυνατὸν ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς νὰ προσφέρῃ τὴν δυνατότητα εἰς τὸν βουλευτὴν νὰ ἀναπτύσσῃ τὰς ἀπόψεις του καὶ τοῦτο νὰ χαρακτηρίζεται ὡς μία ἐνέργεια ἀντικοινοβουλευτικὴ καὶ ἀντιπολιτική.

§103Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Σᾶς διακόπτω, μὲ συγχωρῆτε, κύριε Ὑπουργέ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ ἐνθυμηθῆτε τὸ ἄρθρον 51 τοῦ Κανονισμοῦ εἰς τὸ ὁποῖον ἀναγράφεται τοῦτο. Προσδιορίζεται ἡ ἔννοια τῆς ἐπερωτήσεως. Ἐπερώτησις σκοποῦσα τὸν ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν ὄντως ἡ πλειοψηφία ἔχασε τὴν ἐμπιστοσύνην της πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ τῶν πρώτων ἡμερῶν καὶ θέλει νὰ ἀσκήσῃ ἔλεγχον, εἶναι εὐπρόσδεκτος.

§104Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Τὸν ἴδιον Κανονισμὸν ἐπικαλοῦμαι καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε. Ἐφ’ ὅσον οἱ συντάκται τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς ἐνόμισαν ὅτι ἔπρεπε νὰ περιλαμβάνεται διάταξις συμφώνως πρὸς τὴν ὁποίαν δύνανται βουλευταί, εἴτε εὑρισκόμενοι εἰς τὴν πλευρὰν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἴτε εἰς τὴν Κυβερνητικὴν πτέρυγα, νὰ λάβουν τὸν λόγον, δὲν νομίζω ὅτι δὲν δικαιοῦνται νὰ κάμνουν χρῆσιν τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐκπηγάζοντος ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ ἀναπτύξουν τὰς ἀπόψεις των. Εἶναι ἀνάγκη ὅταν θέματα γενικὰ ἀναπτύσσωνται νὰ ἀκούωνται αἱ ἀπόψεις τῶν βουλευτῶν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀκούωνται διότι γενικὰ θέματα, ὡς εἶναι ὁ καπνός, εἶναι φυσικὸν νὰ προκαλοῦν τὴν ἐντύπωσιν τῆς κοινῆς γνώμης καὶ ἰδιαιτέρως τῶν καπνοπαραγωγῶν, καὶ θὰ ἦτο πράγματι περίεργον ἐὰν εἰς ἓν τοιοῦτον θέμα τοιαύτης σημασίας δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀσκηθῇ δικαίωμα προερχόμενον ἀπὸ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, τὸ ὁποῖον θὰ προσφέρῃ τὴν δυνατότητα εἰς τοὺς βουλευτάς, ἀσχέτως Κόμματος, νὰ ἔχουν τὰς ἀπόψεις των. Τὰς ἀπόψεις βεβαίως τῆς Κυβερνήσεως θὰ τὰς εἴπῃ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι διὰ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν εἶναι ἐντελῶς ἀδιάφορον ἐὰν γενικευθῇ ἢ ἐὰν δὲν γενικευθῇ ἡ συζήτησις.

§105Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐξακολουθεῖ νὰ γίνεται σύγχυσις μεταξὺ νομικοῦ καὶ πολιτικοῦ θέματος. Τὸ νομικὸν θέμα ἔγκειται εἰς τὴν γραμματικὴν ἑρμηνείαν τοῦ Κανονισμοῦ. Συμφώνως πρὸς τὴν γραμματικὴν ἑρμηνείαν τοῦ Κανονισμοῦ, βουλευταί, οἱασδήποτε πτέρυγος, δύνανται νὰ ζητήσουν τὴν γενίκευσιν καὶ ὀρθῶς τὸ Προεδρεῖον, εὑρισκόμενον ἐνώπιον τοιαύτης αἰτήσεως, ἀνακοινώνει τὴν γενίκευσιν. Ἡ ἄποψις τὴν ὁποίαν ἐξέθεσα εἶναι πολιτική, δὲν εἶναι νομική. Ἡ πολιτικὴ ἄποψις εἶναι ὅτι, ἐφ’ ὅσον ὁ Κανονισμὸς ὁρίζει ὅτι ἡ ἐπερώτησις σκοπεῖ τὸν ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι προφανὲς ὅτι ἀνήκει εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι ἐὰν ἡ Συμπολίτευσις χρησιμοποιῇ τὴν ἐπερώτησιν ὄχι πρὸς ἔλεγχον, ἀλλὰ πρὸς ἀπάντησιν εἰς τὸν ἔλεγχον, παραβιάζει τὸ πνεῦμα τοῦ Κανονισμοῦ. Ἔθεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου τὸ ἐρώτημα, δὲν πρέπει νὰ ἀκούωνται ἀντίθετοι ἀπόψεις; Βεβαιότατα. Ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Δι’ αὐτὸ ὁρίζει ὁ Κανονισμὸς ὅτι ἡ ἐπερώτησις συνίσταται εἰς ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐλεγχομένη ἡ Κυβέρνησις ἀπαντᾷ. Διότι ἐὰν ἐπρόκειτο καὶ ἡ Συμπολίτευσις νὰ ἀσκήσῃ τὴν ἐπερώτησιν ὄχι ὡς ἔλεγχον, ἀλλὰ ὡς ἀπάντησιν εἰς τὸν ἔλεγχον, θὰ κατέχῃ τὸ βῆμα καὶ θὰ ἀχρηστεύσῃ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν τὴν ἁρμοδιότητα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἄλλωστε ἤλπιζα ὅτι οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ θὰ ἐλάμβανον πρῶτοι τὴν πρωτοβουλίαν νὰ τὸ ἐμποδίσουν, βασιζόμενοι εἰς τὴν ἐπάρκειάν των. Διότι ἡ προθυμία τῆς Συμπολιτεύσεως νὰ δώσῃ αὐτὴ τὴν ἀπάντησιν εἰς τοὺς βουλευτὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἰς τὰ θέματα τοῦ ἐλέγχου, εἶναι ἔλλειψις ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως ἢ εἰς τὴν ἐπάρκειαν τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὸν ἔλεγχον. Ἐὰν ἐπεμβαίνω, κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι διὰ τὸ συγκεκριμένον αὐτὸ θέμα. Εἶναι διὰ νὰ χαράξωμεν γραμμὴν πορείας διὰ τὸ μέλλον. Πρέπει νὰ καταστῇ συνείδησις εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὅτι ἡ ἐπερώτησις εἶναι ἔλεγχος, ὅτι ὡς ἔλεγχος ἀνήκει εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὅτι εἰς τὸν ἔλεγχον ἀπαντᾷ ἡ Κυβέρνησις. Ἐὰν ἡ Συμπολίτευσις ἀσκῇ τὸν ἔλεγχον πρέπει νὰ ἀποδεχθῇ τὴν ὁμολογίαν ὅτι ἀσκοῦσα τὸν ἔλεγχον ἢ ἐπικρίνει τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἢ θεωρεῖ τὴν Κυβέρνησιν ἀνεπαρκῆ νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. (Χειροκροτήματα).

§106Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Λυποῦμαι εἰλικρινῶς διότι ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἔδωσε προσωπικὸν τόνον εἰς τὴν συζήτησιν.

§107Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὄχι, διαμαρτύρομαι, ἦτο ἀδύνατον νὰ εἶναι περισσότερον ἀπρόσωπος. Οὔτε εἶχον τοιαύτην πρόθεσιν, ἀλλ’ οὔτε αἱ λέξεις μου περιεῖχον προσωπικὸν τόνον, τὸν ὁποῖον ἄλλωστε οὐδέποτε συνηθίζω εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν. Παράδοσίς μου εἶναι νὰ διεξάγω τὸν πολιτικὸν ἀγῶνα εἰς περιωπὴν ἀπροσώπου πολιτικοῦ ἐλέγχου. Οὐδέποτε κατεβίβασα τὸν ἔλεγχον εἰς πορσωπικὴν ἀντιδικίαν καὶ πολὺ ὀλιγώτερον συνέβη τοῦτο εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν.

§108Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Κύριε Πρόεδρε, ἐπιτρέψατέ μου νὰ πιστεύω ὅτι κατὰ ἕνα τρόπον ἡ ὁμιλία σας, ἡ δευτερολογία σας εἶχε καὶ αἰχμὴν κατὰ τοῦ ὁμιλοῦντος ὅτι δῆθεν οἱ Κυβερνητικοὶ βουλευταὶ ἀμφιβάλλοντες ὡς πρὸς τὴν ἐπάρκειαν τοῦ ἐπερωτωμένου βουλευτοῦ, ἀναλαμβάνουν τὴν ὑπεράσπισιν τοῦ θέματος.

§109Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι οἱ λόγοι μου δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ περιέχουν τοιαύτην αἰχμήν. Παρακαλῶ, λοιπόν, εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον νὰ μὴ δώσητε συνέχειαν καὶ νὰ ἐκθέσητε τὰς ἀπόψεις σας ἐπὶ τοῦ ἄλλου θέματος.

§110Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Κύριε Πρόεδρε, καὶ κύριοι συνάδελφοι, ὡς πρὸς τὸ θέμα αὐτὸ τῆς αἰχμῆς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ ἀπαντήσω καὶ δικαιοῦμαι νὰ μὴ ἀπαντήσω, διότι πιστεύω ὅτι ἡ θητεία μου εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, ἡ ἐμπιστοσύνη τοῦ Ἀρχηγοῦ μου καὶ ἡ πανηγυρικὴ ἐμπιστοσύνη τοῦ λαοῦ τῶν Ἀθηνῶν, προσφάτως παρασχεθεῖσα εἰς ἐμέ, μοῦ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ ἔχω πλήρη πεποίθησιν εἰς τὴν ἐπάρκειάν μου καὶ νὰ ἀξιῶ καὶ ἀπὸ τοὺς συναδέλφους μου, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ὅλους τοὺς εὑρισκομένους εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ πιστεύουν εἰς τὴν ἐπάρκειαν αὐτήν. Ἐπιτρέψατέ μου, λοιπόν, νὰ θεωρῶ ὡς πραγματικὴν αἰχμὴν τὰ λεχθέντα, ἡ ὁποία δὲν ἔπρεπε νὰ στραφῇ ἐναντίον ἐμοῦ προσωπικῶς ὅτι δῆθεν τοιαύτη ἦτο ἡ πρόθεσις πρὸς συναδέλφους οἱ ὁποῖοι προεκάλεσαν τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως. Λυποῦμαι εἰλικρινῶς, διότι θέματα ἔχοντα σχέσιν μὲ τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον παρεξηγοῦνται καὶ παρερμηνεύονται τόσον πολύ. Θὰ ἤθελα νὰ ἔχωμεν ὀλίγην ὑπομονήν. Θὰ ἤθελα νὰ σκεφθῶμεν ὅτι δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπερωτήσεις τοιαύτης σημασίας, ὡς εἶναι ἡ τοῦ καπνοῦ, γενικεύονται. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ εὐρύνει τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοιούτων ἐπερωτήσεων, ὥστε ἡ σημερινὴ γενίκευσις νὰ προκαλέσῃ τὴν ἀγανάκτησιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Δεύτερον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται διάκρισις μεταξὺ νομικοῦ καὶ πολιτικοῦ κριτηρίου. Αἱ διατάξεις αἱ ὁποῖαι ὑφίστανται εἰς τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς ἐξυπηρετοῦν πολιτικὸν σκοπόν, καὶ δι’ αὐτὸ τίθενται. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς νὰ ἔχῃ διατάξεις ἐξυπηρετούσας πολιτικὸν σκοπὸν καὶ διατάξεις ἐξυπηρετούσας νομικὸν σκοπόν. Θὰ ἦτο τότε ὁ Κανονισμὸς ἕνα περίεργον συνοθύλευμα διατάξεων, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἐτίμα τὴν Βουλήν. Δὲν θέλω νὰ πιστεύω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἤρθη εἰς τὸ ὕψος τῆς ἀποστολῆς της, ὥστε νὰ ψηφίζῃ Κανονισμὸν μὲ διατάξεις μὴ ἐξυπηρετούσας τὸν πολιτικὸν σκοπόν. Ἐπαναλαμβάνω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὡς ἐπερωτώμενος Ὑπουργός, ἔχω πλήρη ἀδιαφορίαν διὰ τὴν γενίκευσιν ἢ τὴν μὴ γενίκευσιν τῆς συζητήσεως. Ὅμως, ὅπως δὲν δύναμαι νὰ ζητήσω ἀπὸ οὐδένα βουλευτὴν νὰ στερηθῇ ἑνὸς δικαιώματος τὸ ὁποῖον ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ ἔχει, κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον δὲν ζητῶ ἀπὸ κανένα βουλευτὴν νὰ ἐπιβοηθήσῃ τὸ ἔργον μου, ὡς ἐπερωτωμένου βουλευτοῦ. (Χειροκροτήματα).

§111Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκφράζω ἔκπληξιν ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ λάβῃ αὐτὴν τὴν πορείαν ἡ συζήτησις. Εἶναι προφανὲς καὶ κατέστη ἐξ ὅλων τῶν λόγων τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξα, δηλῶν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι δὲν ὑπῆρχε ἴχνος προθέσεως προσωπικῆς εἰς τοὺς λόγους μου. Μάλιστα συνεχίζων τὴν ὁμιλίαν μου ἐδήλωσα ὅτι ἐὰν λαμβάνω τὸν λόγον, δὲν εἶναι διὰ τὴν σημερινὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν, εἶναι διότι ἐπιθυμῶ νὰ χαραχθῇ γραμμὴ πορείας διὰ τὸ μέλλον, νὰ δημιουργηθῇ μία παράδοσις, μία κοινοβουλευτικὴ συνείδησις. Τὸ γεγονὸς τοῦτο ἔπρεπε νὰ εἶχε πείσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου ὅτι εὑρίσκετο ἐν πλάνῃ ἐὰν νομίσῃ ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ προσωπικὴ αἰχμὴ ἐκ μέρους μου. Συνέτρεχον ἄλλως τε καὶ εἰδικοὶ λόγοι τοὺς ὁποίους γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ διὰ τοὺς ὁποίους σήμερον θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ προσωπικὴ αἰχμή. Κύριε Πρόεδρε, ἐπανέρχομαι εἰς τὰς βασικὰς ἀπόψεις τὰς ὁποίας ὑπεστήριξα. Ἐπερώτησις σημαίνει ἔλεγχος. Τὸν ἔλεγχον ἀσκεῖ ἡ Ἀντιπολίτευσις. Αὐτὴ εἶναι ἡ οὐσία, ἡ φύσις τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ. Ἡ πλειοψηφία κυβερνᾷ, ἡ μειοψηφία ἐλέγχει. Αὐτὴ εἶναι ἡ Δημοκρατία, αὐτὸς εἶναι ὁ ὁρισμός της. Ἐπομένως, ἂν ἡ πλειοψηφία ἀνελάμβανε καὶ τὸ ἔργον τοῦ ἐλέγχου, δεδομένου ὅτι ἔχει τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει τὸ ἔργον τῆς νομοθεσίας, διὰ τῆς πλειοψηφίας της, ἂν ἀνελάμβανε καὶ τὸ ἔργον τοῦ ἐλέγχου θὰ ἐσφετερίζετο τὸ σύνολον τῆς ἀποστολῆς τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ φύσις τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ. Ἡ μὲν πλειοψηφία νὰ κυβερνᾷ καὶ διὰ τῆς πλειοψηφίας νὰ νομοθετῇ, ἡ δὲ Ἀντιπολίτευσις νὰ ἐλέγχῃ. Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον ὁλοκληρώνεται ἡ λειτουργία τῆς Δημοκρατίας. Αὐτὴ εἶναι ἡ φύσις τῆς Δημοκρατίας, αὐτὴ εἶναι ἡ φύσις τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ. Ἐὰν καὶ τὸ ἔργον τοῦ ἐλέγχου τὸ ἐσφετερίζετο ἡ Συμπολίτευσις τὰς δύο ἡμέρας ποὺ διατίθενται διὰ τὸν ἔλεγχον, ἐὰν καὶ εἰς αὐτὰς τὸ βάρος τοῦ ἀριθμοῦ ἐτίθετο ἐκ μέρους τῆς πλειοψηφίας, κατ’ οὐσίαν νοθεύεται ἡ λειτουργία τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Πολιτεύματος. Εἶναι τόσον προφανές, εἶναι τόσον αὐτόδηλον, ὥστε ἐκπλήττομαι ὅτι αὐτὸ ἠμπορεῖ νὰ ἐμφανίζεται δεκτικὸν ἀμφισβητήσεων. Καὶ εἶπον καὶ τοῦτο: Ὅτι ἐὰν ἐπεδιώκετο αὐτὸς ὁ σφετερισμός, θὰ παρεβιάζετο τὸ πνεῦμα τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Πολιτεύματος. Διότι ἔπρεπε νὰ συμβαίνῃ ἓν ἐκ τῶν δύο. Ἢ ὅτι καὶ ἡ πλειοψηφία ἀσκεῖ ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ τότε ἔχει ἄρει τὴν ἐμπιστοσύνην της ἢ ὅτι ἡ πλειοψηφία ἐπιθυμεῖ νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ τότε ἐκδηλοῖ ἔλλειψιν ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν ἐπάρκειαν τῶν Ὑπουργῶν. Καὶ διότι, ἀκριβῶς, δὲν θέτω ὑπὸ ἀμφισβήτησιν ὅτι ἡ πλειοψηφία ἔχει ἄρει τὴν ἐμπιστοσύνην της, ἐκφράζω τὴν ἀπορίαν διατὶ ἔλαβε τὴν πρωτοβουλίαν γενικεύσεως τῆς ἐπερωτήσεως.

§112Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς Βορ. Ἑλλάδος). Κύριε Πρόεδρε, τὸ καπνικὸν ζήτημα συνεκίνησε κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ συγκινεῖ καὶ σήμερον, βαθύτατα τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Γύρω ἀπὸ τὸ καπνικὸν ἠσκήθη κατὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως προεκλογικῶς ἡ σκληροτέρα πολεμική. Εἶναι περίεργον σήμερον ὅτι τόσον ἡ Ε.Δ.Α., ὅσον καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ἀρνοῦνται συζήτησιν γύρω ἀπὸ τὸ καπνικόν.

§113Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βορείου Ἑλλάδος ἔλαβε τὸν λόγον ὡς ἐὰν δὲν εἶχε παραστῆ εἰς τὴν συζήτησιν ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν. Δὲν ἀρνούμεθα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ φέρῃ τὸ καπνικὸν καὶ νὰ προκαλέσῃ γενικὴν συζήτησιν τῆς Βουλῆς. Εἶναι εἰς τὴν διάθεσίν της. Ἡ Κυβέρνησις ἠμπορεῖ νὰ τὸ φέρῃ καθ’ ὅλους τοὺς τρόπους ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ προκαλέσῃ τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως. Ἡ δικονομικὴ ὁδὸς ἡ ὁποία χρησιμοποιεῖται εἶναι ἡ ἀναρμοδία, ἡ ἀκατάλληλος. Περὶ τούτου πρόκειται. Περὶ τῆς ἐννοίας τῆς ἐπερωτήσεως, περὶ τοῦ γεγονότος ἐὰν ἡ μέση ὁδὸς τῆς γενικεύσεως τῆς ἐπερωτήσεως ἀνταποκρίνεται εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ. Ὅτι τὸ καπνικὸν θέμα εἶναι μέγα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἀνακοινώσῃ τὰς ἀπόψεις της ὅτι ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ λάβῃ μέρος, εἶναι βέβαιον. Ἀλλ’ ἡ ὁδὸς αὐτὴ δὲν εἶναι ἡ κατάλληλος, ἡ ἄγουσα εἰς τὴν ἁρμοδίαν διαχείρισιν τοῦ θέματος. Περὶ τούτου πρόκειται.

§114Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, διεπιστώθη νομίζω, ὅτι νομικῶς εἶναι δυνατὴ ἡ γενίκευσις τῆς συζητήσεως ἐπὶ οἱασδήποτε ἐπερωτήσεως. Ἔχετε δίκαιον, ὅμως, ὅτι πολιτικῶς δὲν ἐπιτρέπεται γενίκευσις τῆς ἐπερωτήσεως, πότε ὅμως; Ὅταν πρόκειται περὶ εἰδικοῦ θέματος διὰ τὸ ὁποῖον ἐλέγχεται ἡ Κυβέρνησις. Ὅταν τὸ θέμα εἶναι γενικόν, ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ ἐτέθη ἡ διάταξις εἰς τὸν Κανονισμόν, νὰ δύναται νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις διὰ νὰ ἀκουσθῇ ἡ γνώμη καὶ ἄλλων βουλευτῶν ἐκτὸς τῶν ἐπερωτώντων ἐπὶ τοῦ γενικοῦ θέματος. Ἡ γενίκευσις τῆς συζητήσεως δὲν ἔχει σκοπὸν νὰ ἐπαυξήσῃ τὸν ἔλεγχον ἀπὸ ἀπόψεως ἀριθμοῦ βουλευτῶν τῆς Κυβερνήσεως. Ἔχει σκοπὸν νὰ καταστῇ ἀντικείμενον τῆς συζητήσεως τὸ θέμα γενικῶς. Αὐτὸ εἶναι. (Χειροκροτήματα).

§115Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει θέμα, κύριε συνάδελφε. Νομίζω ὅτι ἡ συζήτησις αὐτὴ ἐξηντλήθη.

§117Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Δυνατὸν κύριε Πρόεδρε, νὰ τὸ νομίζετε ὑμεῖς, ἐγὼ ὅμως, δὲν τὸ νομίζω καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς παρακαλῶ νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Σῶμα, κύριε βουλευτά, ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, μετὰ τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων καὶ τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν, νομίζω ὅτι διεφωτίσθη πλήρως. Δὲν ὑπάρχει συνεπῶς λόγος νὰ συνεχίσωμεν αὐτὴν τὴν συζήτησιν καὶ νὰ ἐμποδίσωμεν τὸν ἐπὶ τοῦ βήματος ρήτορα νὰ ὁμιλήσῃ. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μου. Ἀφοῦ βλέπω, ὅμως, ὅτι ἐπιμένετε, σᾶς δίδω τὸν λόγον.

§119Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶμαι κἂν ἐκ τῶν ὑπογραψάντων τὴν πρότασιν. Φρονῶ, ὅμως, ὅτι ὡς ἔθεσεν τὸ θέμα ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου, πρόκειται νὰ χαραχθῇ μία ἀρχὴ τοῦ Κοινοβουλίου πρὸς τὴν ὁποίαν ἐγὼ δὲν συμφωνῶ καὶ δι’ αὐτὸ ἐπέμεινα νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον. Ὁ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος, λέγει τὸ ἄρθρον 51 τοῦ Κανονισμοῦ, προσήκει εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ἄλλο ἔλεγχος καὶ ἄλλο συζήτησις. Τὸ ἄρθρον 51 ὁμιλεῖ περὶ τοῦ τρόπου τῆς διεξαγωγῆς τῆς συζητήσεως κατ’ ἀρχήν, καὶ περαιτέρω λέγει ὅτι δύνανται δέκα βουλευταί, νὰ ζητήσουν τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως χωρὶς καὶ νὰ εἶναι ὑποχρεωμένοι ἐκεῖνοι ποὺ θὰ ὁμιλήσουν ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως νὰ ἐπιτεθοῦν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Πέραν αὐτοῦ ἡ ἄποψις τοῦ κ. Παπανδρέου εἶναι τοὐλάχιστον πρωτότυπος, διότι δὲν δύναται νὰ προδικάζῃ ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τυχὸν θὰ ὁμιλήσουν θὰ εἶναι συνήγοροι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἕνας βουλευτὴς τῆς Συμπολιτεύσεως ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ ἐμπιστοσύνην πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλ’ ὅμως δύναται νὰ ἐκφράζῃ ἐλευθέρως τὰς γνώμας του. Εἰς ἄλλα Κοινοβούλια, ὅπου ἡ ψηφοφορία εἰς ὅλα τὰ θέματα εἶναι κατὰ κανόνα μυστικὴ συμβαίνει βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως νὰ καταψηφίζουν ἕνα νομοσχέδιον καὶ ἀντιστρόφως νὰ τὸ ψηφίζουν βουλευταί, ἀντιπολιτευόμενοι τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ ἄποψις τοῦ κ. Παπανδρέου, ὄχι μόνον ἀντίκειται εἰς τὸν Κανονισμόν, ἀλλὰ εἶναι καὶ ἀντισυνταγματικήν. Ἔχω ἤδη ἕτοιμη πρὸς κατάθεσιν ἐπερώτησιν, στρεφομένην κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, διότι θεωρῶ διάφορον τὸ θέμα τῆς ἐμπιστοσύνης ἑνὸς βουλευτοῦ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ γενικωτέρων θεμάτων.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω ὅτι δύναται ὁ κ. ἀγορητὴς νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ θέματος, καθ’ ὅσον ἡ συζήτησις αὕτη ἐξηντλήθη.

§121Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Ἐγὼ δὲν τὴν θεωρῶ ὡς ἐξηντλημένην, κύριε Πρόεδρε. Σᾶς ἐζήτησα τὸν λόγον.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐζητήσατε τὸν λόγον ἐπὶ τίνος θέματος;

§123Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ἐπὶ τοῦ ἂν δύναται νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις ἢ ὄχι.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω ὅτι οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ ἀπήντησαν καὶ τὸ Σῶμα διεφωτίσθη.

§125Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, σέβομαι ἀπολύτως τὴν γνώμην σας, ἀλλὰ ἐὰν τὸ νομίζετε σεῖς δὲν τὸ νομίζω ἐγώ.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω ὅτι αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγετε, δὲν ἔχουν οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὸν Κανονισμὸν καὶ σεῖς, ὡς Κυβερνητικὸς βουλευτὴς πρέπει νὰ δώσητε τὸ παράδειγμα τῆς προσηλώσεως πρὸς αὐτὸν τὸν Κανονισμόν.

§127Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἔχουν σχέσιν, κύριε Πρόεδρε.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λυποῦμαι πολύ, ἀλλὰ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀφήσωμεν τὸν ἀγορητὴν νὰ ὁμιλήσῃ.

§129Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γιαννούση, νομίζω ὅτι δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ. Θέλετε νὰ ἐρωτήσετε τὸ Σῶμα νὰ ἀποφανθῇ ἂν ἔχετε ἢ ὄχι τὸ δικαίωμα;

§131Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Βεβαίως, κύριε Πρόεδρε. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ ἔχω πάντοτε δικαίωμα.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γιαννούση, ἐγὼ τοὐλάχιστον, ὡς Πρόεδρος αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἑρμηνεύω τὸν Κανονισμόν. Ὁρίστε, κύριε Γιαννούση.

§133Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶμαι κἂν ἐκ τῶν ἐγγεγραμμένων εἰς τὴν πρότασιν περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως. Ἑπομένως, ἂν ἐζήτησα νὰ λάβω τὸν λόγον εἶναι μόνον διὰ τὸ θέμα τοῦ Κανονισμοῦ, διότι εἶναι ἓν θέμα ἀρχῆς καὶ πρόκειται νὰ χαραχθῇ μία πολιτική.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι θέμα Κανονισμοῦ. Εἶναι θέμα πολιτικῆς Κυβερνήσεως.

§135Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, βεβαιωθῆτε, ὅτι πρόκειται περὶ Κανονισμοῦ. Σᾶς βεβαιῶ καὶ θὰ πεισθῆτε καὶ σεῖς. Λέγω, ὅτι δὲν εἶμαι κἂν ἐκ τῶν ἐγγεγραμμένων καὶ ἂν ἐζήτησα νὰ λάβω τὸν λόγον εἶναι ἀκριβῶς διότι ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος κ. Παπανδρέου ἀνέπτυξε τὴν ἄποψιν, κατὰ τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ χαραχθῇ γραμμὴ περὶ τοῦ περὶ δέον γενέσθαι εἰς παρομοίας περιπτώσεις. Λυποῦμαι ἰδιαιτέρως, ἀλλ’ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαφωνήσω μὲ τὸν σεβαστὸν Πρόεδρον κ. Παπανδρέου, ἐπὶ τῶν ἀπόψεων τὰς ὁποίας ἀνέπτυξε. Ὁ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος, λέγει τὸ ἄρθρον 51, πράγματι ἀνήκει εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Τοῦτο εἶναι ἄλλωστε φαεινότερον καὶ τοῦ ἡλίου. Ἄλλο, ὅμως, ὁ ἔλεγχος καὶ ἄλλο ἡ συζήτησις. Τὸ ἄρθρον 51 ὁμιλεῖ ἀκριβῶς περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως. Λέγει ὅτι ἡ συζήτησις περιορίζεται μεταξὺ τοῦ ἐρωτῶντος καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ περαιτέρω ὅτι δύνανται 10 βουλευταί, ὁπουδήποτε ἀνήκοντες, νὰ ζητήσουν τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως, χωρὶς τοῦτο νὰ σημαίνῃ ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ λάβωσι τὸν λόγον κατὰ τὴν συζήτησιν νὰ ταχθῶσιν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως. Πέραν τούτων, ἔχω νὰ εἴπω ὅτι ἡ ἄποψις αὐτὴ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Παπανδρέου, εἶναι τοὐλάχιστον πρωτότυπος, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προδικασθῇ ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ὁμιλήσουν, θὰ ὑποστηρίξουν, θὰ κάμουν οὕτως εἰπεῖν τὸν δικηγόρον τοῦ ἐλεγχομένου Ὑπουργοῦ. Εἶναι λίαν κοινοβουλευτικὸν καὶ λίαν ἐνδεχόμενον νὰ λάβωσι θέσιν καὶ ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, χωρὶς τοῦτο νὰ σημαίνῃ ὅτι αἴρουν καὶ τὴν ἐμπιστοσύνην των πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀπεναντίας, καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ γνωρίζῃ ἰδιαιτέρως καὶ θὰ τὸ γνωρίζῃ τόσον ἔξοχος κοινοβουλευτικὸς ἀνήρ, ὁ Πρόεδρος κ. Παπανδρέου, ὅτι εἰς ὅλα τὰ Κοινοβούλια εἰς τὰς ἐπὶ μέρους θέματα, εἰς πλείστας ὅσας περιπτώσεις, αἱ πλειοψηφίαι εἶναι μικταὶ καὶ βλέπετε βουλευτὰς τῆς Συμπολιτεύσεως νὰ καταψηφίζωσιν ἕνα νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον εἰσάγει ἡ Κυβέρνησις καὶ βουλευτὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ὑπερψηφίζωσιν αὐτό. Αὐτὴ δὲ ἀκριβῶς εἶναι ἡ οὐσία τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Πολιτεύματος. Περαιτέρω, ἡ ἄποψις τοῦ Προέδρου κ. Παπανδρέου ὄχι μόνον εἶναι ἐναντίον τοῦ Κανονισμοῦ, ἀλλὰ θὰ ἦτο καὶ ἀντισυνταγματική, διότι θὰ ἐστέρει τοῦ δικαιώματος καὶ ἕνα Κυβερνητικὸν βουλευτὴν νὰ λάβῃ τὸν λόγον καὶ νὰ ἐπιτεθῇ ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ ἑνὸς ὡρισμένου θέματος — οὐχὶ βεβαίως Κυβερνητικῆς πολιτικῆς — ἢ διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τὰς οἱασδήποτε ἀπόψεις του. Σᾶς πληροφορῶ δὲ ὅτι κατὰ σύμπτωσιν ἔχω ἤδη ἑτοίμην ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν θὰ καταθέσω, στρεφομένην ἐναντίον Ὑπουργοῦ τῆς Κυβερνήσεως. Ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ μοῦ ἀρνηθῇ τὸ δικαίωμα αὐτὸ καὶ νὰ μοῦ εἴπῃ ὅτι μονοπωλεῖ τὸν ἔλεγχον διὰ κάθε ἔστω καὶ ἐπὶ μέρους θέμα; Καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ στερηθῇ οἱοσδήποτε Κυβερνητικὸς βουλευτὴς τοῦ δικαιώματος νὰ λάβῃ θέσιν εἰς τὰ ἐπὶ μέρους θέματα, διαφωνῶν ἐνδεχομένως μὲ τὴν Κυβέρνησιν; Δὲν νομίζω ὀρθὴν τοιαύτην ἄποψιν.

§136Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Τὸν λόγον κύριε Πρόεδρε.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, πρέπει νὰ λήξῃ ἡ συζήτησις αὐτή.

§138Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ἐκ τῶν ζητησάντων τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως καὶ θέλω νὰ εἴπω ὀλίγα τινά, διότι ἐναντίον μου στρέφονται τὰ βέλη. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ὡραῖα ἀνέπτυξε τὴν νομικὴν καὶ τὴν πολιτικὴν πλευρὰν τοῦ θέματος. Ἐγὼ θὰ ἤθελον νὰ ἀσχοληθῶ καὶ μὲ τὴν οὐσιαστικὴν πλευρὰν τοῦ θέματος ἡ ὁποία ἐνδιαφέρει τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ὁ Κανονισμός, κύριε Πρόεδρε, βασικὴν ἀρχὴν ἔχει νὰ διεξάγωνται αἱ συζητήσεις εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν δημοσίᾳ καὶ τοῦτο διὰ νὰ μεταφερθοῦν αἱ συζητήσεις τοῦ Κοινοβουλίου καὶ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς διὰ νὰ διαφωτισθῇ ἡ κοινὴ γνώμη. Ὅταν, λοιπόν, τίθενται φραγμοὶ εἰς τοὺς Κυβερνητικοὺς βουλευτάς, τότε θὰ εἶναι δυνατὸν ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ λέγῃ καὶ νὰ ἐκθέτῃ οἱονδήποτε ψεῦδος ἢ οἱανδήποτε ἀνακρίβειαν καὶ ἡ Κυβερνητικὴ πτέρυξ νὰ σιωπᾷ, νὰ ἀποδέχεται ταῦτα διὰ τῆς σιωπῆς της. Τοῦτο ἀποτελεῖ καταπάτησιν τοῦ Κανονισμοῦ, τὸν ὁποῖον ὅλοι πρέπει νὰ σεβώμεθα.

§139Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Οὐδὲν νεώτερον ἐπιχείρημα....

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ συγχωρῆτε, κύριε Πρόεδρε, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις αὐτή.

§141Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν πρόκειται, κύριε Πρόεδρε, νὰ δώσω περαιτέρω ἀπάντησιν, διότι νομίζω ὅτι αἱ ἀναπτυχθεῖσαι ἀπόψεις μου ὑπῆρξαν πλήρεις καὶ μέχρι τοῦδε ἀνασκευὴ τῶν ἀπόψεων αὐτῶν δὲν ἔγινε.

§142Α. ΖΑΚΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελον νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐρωτήσω τὸ ἑξῆς: Τί θὰ γίνῃ ὁ διαθέσιμος εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν χρόνος διὰ νὰ ἀσκήσῃ τὸν ἔλεγχόν της, ὅταν εἰς κάθε ἐπερώτησιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως γενικεύεται, προτάσει τῶν Κυβερνητικῶν βουλευτῶν ἡ συζήτησις;

§143Γ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Θὰ ἤθελον, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν συνάδελφον κ. Ζάκκαν καὶ νὰ τοῦ συστήσω ὅπως ἡ Ἀντιπολίτευσις φροντίζῃ νὰ μὴ κωλυσιεργῇ, διότι ἡ κωλυσιεργία πάντοτε προέρχεται ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὡς μέχρι τοῦδε διεπιστώθη.

§144Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Ἐκεῖνο ποὺ θέλω ἐγὼ νὰ τονίσω, κύριε Πρόεδρε, εἶναι ὅτι ὑπάρχουν ἕτεραι δύο ἐπερωτήσεις Ἀγροτικῶν βουλευτῶν ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ ζητήματος καὶ πρέπει νὰ ἀνακοινωθῇ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι θὰ συσχετισθῶσι.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον, κύριε συνάδελφε, ἔχει ὑπ’ ὄψει του αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε. Κάμνω τὴν δήλωσιν, κύριοι βουλευταί, ὅτι δὲν θὰ ἐπιτρέψω περαιτέρω διακοπὰς εἰς οὐδένα καὶ παρακαλῶ καὶ τοὺς κ. κ. συναδέλφους τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως νὰ βοηθήσουν πρῶτοι αὐτοὶ διὰ νὰ προαχθῇ καὶ τερματισθῇ ἡ συζήτησις. Κύριε Κακογιάννη, ἔχετε τὸν λόγον.

§146Α. ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι πράγματι ἀληθὲς ὅτι τὸ καπνικὸν ζήτημα εἶναι ζήτημα μέγα, εἶναι ζήτημα φλέγον, τὸ ὁποῖον συγκινεῖ ὁλόκληρον τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ἐδώσαμεν τὴν ὑπόσχεσιν εἰς τὸν λαόν, ὁ ὁποῖος μᾶς ἐτίμησε διὰ τῆς ψήφου του, ὅτι τὸ βῆμα αὐτὸ τῆς Βουλῆς θὰ τὸ χρησιμοποιήσωμεν καὶ θὰ φέρωμεν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας τὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα τὸν ἀπασχολοῦν. Ἰδιαιτέρως προκειμένου περὶ τῆς Αἰτωλοακαρνανίας τὸ καπνικὸν ζήτημα κρατεῖ εἰς κατάστασιν ἀπογνώσεως τοὺς ἐνδιαφερομένους παραγωγούς. Καὶ διὰ νὰ μὴ εἴμεθα μακρὰν ἀπὸ τὴν πραγματικότητα, σᾶς ἀναγιγνώσκω τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον πράγματι διερμηνεύει τὴν ἀγανάκτησιν καὶ τὴν ἀπόγνωσιν εἰς τὴν ὁποίαν ἔχουν φθάσει οἱ καπνοπαραγωγοί: «.... (ἀναγινώσκει)....». Συνέπεσε, κύριοι βουλευταί, μὲ τὴν κατάθεσιν τῆς ἐπερωτήσεως, νὰ ἔχωμεν καὶ δευτέραν ἐξαγγελίαν μέτρων διὰ τὸν καπνόν, ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου, πλὴν ὅμως ἡ ἐξαγγελία αὐτὴ δὲν ἐπιλύει παντελῶς τὸ ζήτημα. Πλὴν τῶν συστάσεων καὶ συμβουλῶν, αἱ ὁποῖαι δίδονται εἰς τοὺς ἀγρότας, ὑπογραμμίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὰς δηλώσεις του, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ λάβωσιν σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν των οἱ καπνοπαραγωγοί, τὸν ὀξύτατον ἀνταγωνισμὸν καὶ νὰ εἶναι λογικοὶ εἰς τὰς ἀξιώσεις των. Πέραν αὐτοῦ τὰ προτεινόμενα μέτρα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ οὐδόλως ἐπιλύουν τὸ ζήτημα. Ἰσχυρίζεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ὅτι ὑπάρχει ἀνταγωνισμὸς διεθνὴς εἰς τὰ καπνὰ καὶ συνεπεία τούτου αἱ τιμαὶ τῶν καπνῶν δὲν δύνανται νὰ εἶναι μακρὰν ἀπὸ τὰς διεθνεῖς τιμάς. Ἰσχυριζόμεθα ἡμεῖς ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ λέγωμεν, ὅτι τὰ Ἑλληνικὰ καπνὰ εἶναι συναγωνίσιμα, πρῶτον διότι τὰ Ἑλληνικὰ καπνὰ εἶναι ἀνώτερα ὅλων τῶν ἄλλων χωρῶν τοῦ κόσμου καὶ ἐφ’ ὅσον εἶναι τοιαύτης ἀξίας καὶ τοιαύτης ποιότητος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τίθενται εἰς ἐπίπεδα συναγωνισμοῦ, κύριοι βουλευταί, ἐὰν ἕνα καὶ τὸ αὐτὸ προϊὸν τὸ προσφέρουσιν εἰς διαφόρους καταναλωτικὰς ἀγορὰς διάφοροι παραγωγοί. Ἐν τῇ προκειμένῃ, ὅμως, περιπτώσει, κύριοι βουλευταί, ὅταν ὑπάρχουν ἀγοραί, αἱ ὁποῖαι ζητοῦν τὴν τοποθέτησιν Ἑλληνικῶν καπνῶν καὶ αἱ ἀγοραὶ αὐταὶ ἀναμένουν ἀπάντησιν; Ὅπως ἐξέθεσε ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, προκειμένου περὶ τῆς Κίνας, δηλ. ὑπάρχει αἴτημα τῆς Κυβερνήσεως τῆς Λαϊκῆς Κίνας διὰ τὰ Ἑλληνικὰ καπνὰ καὶ δὲν ὑπάρχει ἀπάντησις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυριζώμεθα ὅτι ὑπάρχει συναγωνισμὸς τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν. Καὶ διὰ τοῦτο παραμένουν ἀπώλητα. Πέραν τούτου αἱ ἐξαγγελίαι τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τοὺς καπνοπαραγωγοὺς εἶναι κεναὶ περιεχομένου, ὡς πρὸς τὰ ἑξῆς δύο σημεῖα: Εἶναι Πανελλήνιον τὸ αἴτημα νὰ καθορισθῇ τιμὴ ἀσφαλείας τοῦ καπνοῦ. Ὅπως δὲν εἶναι δυνατὸν οὐδεὶς Ἕλλην νὰ μεταβῇ εἰς τὸ παντοπωλεῖον καὶ νὰ ἀγοράσῃ ζάκχαρον κάτω τῶν 16 δραχμῶν, πρέπει νὰ κατανοήσῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ὅτι ὁ καπνὸς ποὺ εἶναι ἐθνικὸν προϊὸν καὶ στηρίζει τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν καὶ ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἀποζῇ ἓν ἑκατομμύριον περίπου καπνοπαραγωγῶν καὶ καπνεργατῶν, πρέπει νὰ ληφθῇ τοιαύτη μέριμνα ὥστε αἱ τιμαὶ τῶν καπνῶν νὰ μὴ εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν τῶν καπνεμπόρων, οἱ ὁποῖοι ρυθμίζουν τὰς τιμὰς ἀναλόγως τῶν συμφερόντων των. Πρέπει, λοιπόν, νὰ ὑπάρξουν τιμαὶ ἀσφαλείας καὶ δεύτερον εἶναι μάλιστα ἐπίκαιρος ἡ ἄφιξις τῆς Σοβιετικῆς ἀποστολῆς...

§147Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Δὲν ἤκουσα τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος. Εἶπεν, ὅτι ὑπάρχει προσφορὰ 5000.000 δολλαρίων. Ἀναμένω τὸν προσφέροντα αὔριον τὸ πρωΐ ἀπὸ τὰς 9 ἕως τὰς 2 καθ’ ἑκάστην. (Χειροκροτήματα). Κάμνω δήλωσιν, ὡς Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ἐπισήμως καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, ὅτι ἀναμένω τὸν προσφέροντα ἐπὶ ἕνα μῆνα — ἀπὸ σήμερον ἄρχεται ἡ προθεσμία — ἀπὸ τὰς 9 τὸ πρωΐ μέχρι τὰς 2 τὸ μεσημέρι, τὸ ἀπόγευμα ἀπὸ τὰς 5 ἕως τὰς 8 εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ εἰς τὸ σπίτι μου, οἱανδήποτε ὥραν θελήσῃ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς πτέρυγος).

§148Α. ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἀθηνῶν, ὁ κ. Νικολόπουλος, εἶπε τὰ ἑξῆς ἐνώπιον τῆς Ὁλομελείας τοῦ Διοικητ. Συμβουλίου τοῦ Ἐπιμελητηρίου: «Ἀνελάβομεν πρωτοβουλίαν συνάψεως ἐμπορικῶν σχέσεων μετὰ τῆς Λαϊκῆς Κίνας δι’ ἀμέσου ἐπαφῆς μας μὲ τὸν διπλωματικὸν ἐν Βέρνῃ ἀντιπρόσωπον τῆς χώρας ταύτης. Ὁ Ἀντιπρόεδρος κ. Παπαδημητρόπουλος ἐπεχείρησεν εἰδικὸν ταξίδιον εἰς Βέρνην, αἱ δὲ συνομιλίαι του ὑπῆρξαν πράγματι ἐνδιαφέρουσαι, πλὴν ὅμως, μέχρι σήμερον δὲν σημειοῦται ἀξιόλογος πρόοδος τῶν διαπραγματεύσεων».

§149Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Σᾶς ἀναμένω μὲ ἀνοικτὰς ἀγκάλας καὶ θὰ σᾶς προσφέρω καὶ καφέν.

§150Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἡ πρότασις ἀφορᾷ χώραν, μὲ τὴν ὁποίαν δὲν ἔχομεν διπλωματικὰς σχέσεις. Ὁ κ. Ἀλλαμανῆς ἀνεφέρθη εἰς τὴν Λαϊκὴν Κίναν, μὲ τὴν ὁποίαν δὲν ἔχομεν σχέσεις. Λοιπόν, τὴν πρωτοβουλίαν ἐπ’ αὐτοῦ ἔχει ἡ Κυβέρνησις. Ἡμεῖς δὲν εἴμεθα διπλωμάται τῆς Κίνας. Ἐφ’ ὅσον νομίζετε, ὅτι εἶναι συμφέρον νὰ ἐπεκταθοῦν αἱ ἐμπορικαὶ ἀνταλλαγαί μας καὶ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν, ἀπὸ σᾶς ἐξαρτᾶται νὰ πάρετε τὴν πρωτοβουλίαν, ὅταν βεβαίως ὑπάρξῃ ἡ καλὴ διάθεσις. Μὴ λέγετε, λοιπόν, ὅτι ἀναμένετε εἰς τὸ γραφεῖον σας, διότι δὲν ὑπάρχουν ἐδῶ ἀντιπρόσωποι.

§151Α. ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ συνεχίζει ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου) «.... (ἀναγινώσκει) ....».

§152Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Κύριοι συνάδελφοι, κάμνω ἐπίσημον δήλωσιν, ἡ ὁποία ἰσχύει καὶ διὰ τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου καὶ διὰ τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἐξαγωγικοῦ Συλλόγου καὶ δι’ ἡμᾶς, ὅτι ὡς Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου στερῶ τὸν ἑαυτόν μου τοῦ δικαιώματος νὰ ἀναπαυθῇ ὁλόκληρα 24ωρα, τοῦ μηνὸς ὁλοκλήρου, ἀναμένων ἐναγωνίως τὴν προσφορὰν καὶ ὑπόσχομαι ἐκ τῶν προτέρων, ὅτι, ἐὰν γίνεται μὲ ὅρους ἐμπορικούς, ἀπὸ αὐτὴν τὴν στιγμὴν γίνεται δεκτή. (Χειροκροτήματα). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, πρὸς ἄρσιν πάσης παρεξηγήσεως νὰ σᾶς μεταφέρω μίαν ἰδιωτικὴν συνομιλίαν ἡ ὁποία ἐπὶ τέλους ἐφ’ ὅσον γίνεται μεταξὺ ἐκπροσώπων κρατῶν καὶ ἐπὶ ἐμπορικῶν θεμάτων, δύναται νὰ γίνεται δημοσία, διὰ νὰ ἴδητε μέχρι ποίου σημείου φθάνει ἡ ἐμμονή μου καὶ ἡ προσπάθειά μου ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Θὰ σᾶς εἴπω, λοιπόν, μίαν συνομιλίαν μου, μὲ Πρεσβευτὴν δυνάμεως ἀνηκούσης εἰς τὸν Ἀνατολικὸν χῶρον. Ἔγινε μία παραγγελία, ἡ ὁποία ἦτο αἰσθητῶς ἄνω τῶν ὁρίων τῶν τιμῶν τῆς διεθνοῦς ἀγορᾶς καὶ δὲν ἠννόουν οἱ ἐκπρόσωποι τῆς χώρας αὐτῆς, νὰ φέρουν τὰς τιμὰς εἰς ἐπίπεδα ἀνάλογα τῆς διεθνοῦς ἀγορᾶς. Ἐκάλεσα προσωπικῶς τὸν Πρεσβευτὴν τῆς χώρας αὐτῆς καὶ τοῦ εἶπον: Εἶμαι νέος Ὑπουργός. Δὲν εἶμαι διπλωμάτης, ὥστε νὰ ἐκφράζωμαι εἰς διπλωματικὴν γλῶσσαν, ἔχω, ὅμως, ἐμπορικὴν σκέψιν. Ἐπιθυμῶ, λοιπόν, τὴν συνεργασίαν τῆς χώρας μου μὲ τὴν ἰδικήν σας χώραν. Ἐμελέτησα τὰ κατ’ ἰδίαν στοιχεῖα, κατὰ τὸ βραχὺ διάστημα ποὺ εἶμαι ἐδῶ καὶ εἶδον, ὅτι ἐκ τῶν πραγμάτων δύνανται νὰ ἀναπτυχθοῦν αἱ ἐμπορικαί μας σχέσεις. Σᾶς θέτω τὸ ἐρώτημα: Ἔχω ἀνταπόκρισιν καὶ ἀπὸ ὑμᾶς; Μοῦ ἀπήντησε: «Μάλιστα, κύριε Ὑπουργέ». Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει —τοῦ εἶπον—διατὶ θέλετε νὰ τελειώσετε μίαν παραγγελίαν εἰς τιμὰς ἀπαγορευτικάς, ἐν συγκρίσει μὲ ἄλλας χώρας; Μοῦ ἀπήντησε: «Τί θέλετε ἀπὸ ἐμέ, Νὰ φέρετε τὰς τιμὰς εἰς τὰ διεθνῆ ἐπίπεδα καὶ νὰ παύσετε νὰ ἐπιμένετε εἰς τὰς τιμὰς τὰς ἀπαγορευτικάς». Ἡ ἀπάντησις, κύριοι, ὑπῆρξεν ἄμεσος: Μάλιστα, κύριε Ὑπουργέ, ἡ τιμὴ εἰς τὴν ὁποίαν θὰ διαπραγματευθῇ ἡ παραγγελία, θὰ εἶναι τιμὴ διεθνοῦς ἀγορᾶς». Καὶ ἀμέσως ἔκλεισε ἡ παραγγελία.

§153Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐπειδὴ συμμετέσχον τῆς ἀποστολῆς τῆς ὁποίας μετεῖχεν καὶ ὁ συνάδελφος εἰς Κίναν, θὰ ἤθελον νὰ σᾶς παρακαλέσω ἐπειδὴ εἶσθε νέος Ὑπουργός, νὰ ἐνδιαφερθῆτε καὶ νὰ ζητήσητε τὸν σχετικὸν φάκελλον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον σας, ὁπότε θὰ ἴδητε ὅτι δὲν ὑπάρχει πρότασις τινῶν ἐξ ἡμῶν ὡς ἐμπόρων, ὑπάρχει ἁπλῶς ἀναφορὰ ἐκ μέρους τοῦ κ. Ἀλλαμανῆ ἐπὶ τῶν συνομιλιῶν τὰς ὁποίας εἴχομεν μὲ τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου τῆς Λαϊκῆς Κίνας ἐπὶ τῶν δυνατοτήτων τῆς ἀναπτύξεως τῶν ἐμπορικῶν σχέσεων Ἑλλάδος–Λαϊκῆς Κίνας, ἀνεξαρτήτως τῆς διπλωματικῆς ἀναγνωρίσεως. Θὰ ἐβλέπατε εἰς τὸ ὑπόμνημα αὐτὸ ὅτι ὑπάρχουν ἄπειροι δυνατότητες ἀναπτύξεως τῶν ἐμπορικῶν σχέσεων τῶν δύο χωρῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ λεχθὲν ἐκ μέρους σας ὅτι ἀναμένετε προσφορὰς νομίζω ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθὸν διότι οὔτε σεῖς, οὔτε ἡμεῖς εἴμεθα ἔμποροι, ὥστε νὰ συζητῶμεν περὶ τιμῶν καὶ προσφορῶν, ἐφ’ ὅσον ὑφίσταται δυνατότης ἀναπτύξεως ἐμπορικῶν συναλλαγῶν μεταξὺ τῶν δύο χωρῶν, πρέπει νὰ καταβληθῇ προσπάθεια νὰ ἀναπτυχθοῦν αὗται καὶ ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν πρωτοβουλίαν νὰ εὕρῃ τὸν κατάλληλον τρόπον. Πάντως, κύριε Ὑπουργέ, ζητήσατε τὸν φάκελλον, διότι θὰ εὕρητε ἐκεῖ πολλὰ στοιχεῖα διὰ τὸ θέμα.

§154Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Εὐχαριστῶ διὰ τὰς ὑποδείξεις σας. Ἀλλὰ διατί αἱ προτάσεις γίνονται εἰς ἐπισκέπτας βουλευτὰς καὶ δὲν γίνονται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον; Δηλῶ ὅτι θὰ καταβάλλω πᾶσαν προσπάθειαν διὰ νὰ εὐρύνω τὰς συναλλαγὰς πρὸς ὅλας τὰς χώρας. Ἐφ’ ὅσον, ὅμως, δίδετε ἐντυπωσιακὸν τόνον διὰ συγκεκριμένην προσφοράν, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω ὅτι αὐτὴ ἡ προσφορὰ ἐὰν δὲν εἶναι μόνον ἐντυπωσιακή, πρέπει νὰ ἔχωμεν πράγματι συγκεκριμένας προτάσεις. Ἔχομεν ἀποθέματα καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ στοργὴν θὰ ὑποχρεωθῇ νὰ συγκεντρώσῃ μεγάλας ποσότητας καπνοῦ πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς καταστάσεως καὶ κατὰ τὴν παροῦσαν ἐσοδείαν. Κατὰ συνέπειαν εἶναι ἔμπορος ὁ Ὑπουργὸς Ἐμπορίου, ἰδίως διὰ τὸν καπνόν, διότι ἔχει κρατικὰ ἀποθέματα.

§155Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Πρέπει νὰ ἐπιτρέψητε νὰ ὑπάρξουν αὐτοῦ τοῦ εἴδους αἱ ἐμπορικαὶ συναλλαγαί, διότι, ὡς γνωστόν, δὲν ἐπετράπη ἐδῶ οὔτε τὸ Κινεζικὸν Τσίρκο νὰ παίξῃ.

§156Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ θέμα εἶναι πολὺ σοβαρόν. Δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἐμπορικὰς συναλλαγὰς μὲ τὴν Κίναν ναὶ ἢ ὄχι; Ἔχω τὴν πληροφορίαν ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον μετὰ τὴν ἔκθεσιν Ἀλλαμανῆ ἦλθεν εἰς ἐπαφὴν μὲ τὴν Λαϊκὴν Κίναν καὶ ἀπέτυχε. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν σχετικῶς. Ἐπληροφορήθην ὅτι αἱ γενόμεναι προσπάθειαι πρὸς ἔναρξιν ἐμπορικῶν συναλλαγῶν καὶ ἐδῶ καὶ εἰς τὴν Ζυρίχην, ἀπέτυχον. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως ἐρευνήσῃ τὸ θέμα καὶ πάλιν ἀπὸ κάθε πλευρὰν καὶ νὰ διαφωτίσῃ τὸ Σῶμα σχετικῶς.

§157Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Ἐκτιμῶ τὰς ὑποδείξεις τοῦ κ. Μπακοπούλου. Τὸν πληροφορῶ, ὅμως, παρ’ ὅτι ἤμην κατὰ τὴν προηγουμένην Βουλὴν ἁπλοῦς βουλευτής, ἐν τούτοις εὑρισκόμην εἰς κἄποιαν ἐπαφὴν μὲ τὰ θέματα αὐτά. Καὶ διὰ τὸ θέμα τῆς Λαϊκῆς Κίνας ὄχι μόνον προσπάθειαι κατεβλήθησαν, ἀλλὰ καὶ ἀνεπίσημος ἀποστολὴ ἐστάλη εἰς τὴν χώραν αὐτήν. Ἐγένοντο, ἂν ἐπληροφορήθην, τότε, καλῶς, συζητήσεις καὶ εἰς Γενεύην. Δὲν ἦλθεν ὅμως, εἰς πέρας ἡ παραγγελία αὐτή, διότι οἱ προσφερόμενοι ὅροι ἦσαν ἀσύμφοροι. Τὸν ὅλον φάκελλον θὰ τὸν ζητήσω αὔριον, διὰ νὰ ἐνημερωθῶ καὶ θὰ πράξω πᾶν τὸ δυνατὸν ἵνα ἐφ’ ὅσον ὑφίσταται πράγματι πρότασις, νὰ εὕρῃ ἱκανοποιητικὴν ἀπάντησιν.

§158Α. ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡμεῖς πρῶτοι θὰ χειροκροτήσωμεν πᾶσαν προσπάθειαν ἀποβλέπουσαν εἰς τὴν λύσιν τῶν προβλημάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ εἰδικῶς πᾶσαν προσπάθειαν τείνουσαν εἰς τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ μόχθου τῶν καπνοπαραγωγῶν. Ἀκριβῶς δὲ διὰ νὰ μὴ θεωρηθῶμεν ὅτι ἐνδιαφερόμεθα μόνον διὰ τὴν διάθεσιν τῶν καπνῶν μας εἰς τὰς Ἀνατολικὰς Χώρας, λέγομεν ὅτι τὰ καπνά μας δέον νὰ προστατευθῶσι καὶ νὰ προσφερθῶσι εἰς ὅλας ἐν γένει τὰς ἀγορὰς αἱ ὁποῖαι θὰ μᾶς προσφέρουν τὰς καλυτέρας τιμάς. Ἡμεῖς λέγομεν ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν τοποθέτησιν τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ καὶ πρὸ παντὸς νὰ ἐπιτύχωμεν τὰς καλυτέρας τιμάς, ὥστε νὰ παύσῃ πλέον νὰ μαστίζῃ τὴν Ἑλλάδα ὁλόκληρον καὶ τὸν καπνοπαραγωγικὸν κόσμον τὸ ζήτημα τοῦ καπνοῦ. Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα καθ’ ἡμᾶς, κύριε Ὑπουργέ. Καὶ σᾶς σημειώνω ὅτι αἱ Ἀνατολικαὶ Χῶραι προμηθεύονται ἐτησίως καπνὰ συνολικῆς ποσότητος 60.000.000 χιλιογράμμων. Προπολεμικῶς ἐξήγοντο εἰς τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν καὶ εἰς τὸ τμῆμα τῆς Ἀνατολικῆς Γερμανίας 15.000 τόννων, ἐνῷ μέχρι σήμερον ἔχουν ἐξαχθῆ 6.000 μόνον τόννοι. Ἔπρεπε δὲ ἔτι περαιτέρω ἡ παρέμβασις ἡ κρατική, ἡ ὁποία ἀποφασίζεται μόνον διὰ 15 ἡμέρας, διότι τόσαι μόνον ἡμέραι ἀπομένουν μέχρις ὅτου κλείσουν αἱ ἀγοραί, ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἐνωρίτερον, ὥστε νὰ μὴ πέσουν πραγματικὰ θύματα τῆς ἐπιδρομῆς οἱ παραγωγοὶ ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος. Συγκεκριμένως διὰ τὰ καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως ἔχω νὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ ἑξῆς πρόσφατον καὶ ἠλεγμένον σημείωμα σχετικῶς μὲ τὰ καπνὰ — τσεμπέλια τῆς Αἰτωλοακαρνανίας. Ἐπὶ παραγωγῆς ὀκάδων 5.189.000 καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, ἔχουν ἀγορασθῆ ἀπὸ τὰς καπνοβιομηχανίας 548.000 ὀκάδες καπνὰ ἐσοδείας 1957. Μένουν ἀπὸ τὴν ἐσοδείαν 1956, 200–250.000 ὀκάδες καπνὰ ἀδιάθετα. Θὰ ἠθέλαμεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου συγκεκριμένην ἀπάντησιν τῆς Κυβερνήσεως, διότι τὰ ὅσα ἐξήγγειλεν ἡ Κυβέρνησις νομίζω ὅτι ἀφοροῦν μόνον τὰ ἐξαγώγιμα καπνὰ καὶ νομίζω ὅτι εἶναι παράλειψις τῆς Κυβερνήσεως καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξαγγείλῃ ἡ Κυβέρνησις τὰ μέτρα καὶ διὰ τὰ καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως τὰ ὁποῖα περισσότερον τῶν ἐξαγωγίμων μένουν εἰς χεῖρας τῶν καπνοπαραγωγῶν ἀδιάθετα. Καθ’ ἡμᾶς, κύριοι βουλευταί, ἡ ἐτησία παραγωγὴ τῶν καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως δὲν ὑπερβαίνει τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν καὶ ἐφ’ ὅσον τὰ καπνὰ τὰ ὁποῖα χρησιμοποιοῦνται ἐντὸς τῆς Χώρας μας διὰ τὴν παρασκευὴν σιγαρέττων, δὲν ξεπερνοῦν τὴν παραγωγήν, δηλαδὴ ἔρχονται ἴσα– ἴσα, ἐρωτῶμεν πῶς συμβαίνει καπνὰ τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν νὰ μένουν ἀδιάθετα. Ὑπάρχει μία ἐξήγησις, εἰς τὴν ὁποίαν ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου, ὅτι χρησιμοποιοῦνται εἰς τὰ χαρμάνια τῆς παρασκευῆς σιγαρέττων τὰ λεγόμενα συλλοτρίμματα τὰ ὁποῖα παλαιότερον ἐχρησίμευον μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ λιπαίνωνται οἱ ἀγροί. Καὶ συμβαίνουν δύο πράγματα ἢ μᾶλλον τρία. Οἱ καπνοβιομήχανοι μὲ καπνὰ κατωτέρας ποιότητος, τὰ ὁποῖα ἀναμιγνύουν εἰς τὰ χαρμάνια μὲ ὀλίγα καπνὰ καλῆς ποιότητος κάνουν ὑπερβολικὰ κέρδη. Δεύτερον, τοῦτο γίνεται πρὸς βλάβην τοῦ καταναλωτικοῦ κοινοῦ, οὗτινος κινδυνεύει ἡ ὑγεία του ἀπὸ τὴν κατανάλωσιν τῶν φυλλοτριμμάτων καὶ τρίτον οἱ καπνοπαραγωγοὶ δὲν πωλοῦν τὰ καπνά των. Αἱ τιμαὶ τῶν καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως δύνανται νὰ ρυθμισθοῦν, διότι ἐδῶ δὲν ὑπάρχει ἐκεῖνο ποὺ ὑπάρχει διὰ τὰ καπνὰ τὰ ἐξαγώγιμα, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ρυθμίζωνται αἱ τιμαὶ καὶ αἱ ἀγοραὶ ἀνάλογα μὲ τὴν ποιότητα τῶν καπνῶν, διότι αἱ τιμαὶ τῶν καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως πρέπει νὰ εἶναι ἀνάλογοι μὲ τὰς τιμὰς τῶν σιγαρέττων, δέον πρὸς τοῦτο νὰ ὑπάρχῃ ἔγκαιρος χρηματοδότησις, μονοπώλιον ὑπὲρ παραγωγῶν, καπνεργατῶν καὶ Κράτους, συγκέντρωσις τῶν ἀδιαθέτων, τιμαὶ ἀνάλογοι μὲ τὴν τιμὴν τῶν σιγαρέττων καὶ νὰ ἐλέγχωνται αἱ καπνοβιομηχανίαι ὁριζομένης διμήνου προθεσμίας ἀγορῶν, ἄλλως νὰ χωρῇ συγκέντρωσις, εἰς ἣν νὰ λαμβάνουν ἐνεργὸν μέρος αἱ συνεταιριστικαὶ ὀργανώσεις. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου πρέπει νὰ καταβάλῃ φροντίδα ἡ Κυβέρνησις, ὥστε καὶ τὰ καπνὰ νὰ μὴ μένουν ἀδιάθετα καὶ οἱ καπνοπαραγωγοὶ νὰ παίρνουν τὰς καλυτέρας τιμὰς καὶ ὄχι τὰς ἐξευτελιστικὰς τιμάς, ὅπως εἰς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν. Διότι τὸ προϊόν αὐτό, ὁ καπνός, ἀποτελεῖ στοιχεῖον ἀξιολογώτατον τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου πρέπει νὰ σημειωθῇ ὅτι ἡ φορολογία θὰ πρέπει νὰ διαρρυθμισθῇ δικαιότερον ἐν συσχετισμῷ καπνοπαραγωγῶν καὶ καπνοβιομηχάνων, ὥστε καὶ ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ νὰ παύσῃ τὸ ἀσκούμενον ὑπὸ τοῦ καπνεμπορίου μονοπώλιον, διότι τὸ καπνεμπόριον τῶν καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως ἔχει μονοπωληθῆ ἀπὸ δύο καπνοβιομηχανίας. Καὶ ἐν τῷ σημείῳ τῆς ἐξοφλήσεως θὰ ἤθελα νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῶν ἀξιοτίμων κ. κ. συναδέλφων καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ καταβολὴ ὡς γίνεται σήμερον ἀπὸ τὰ Ὑποκαταστήματα τῆς Α.Τ.Ε., εἶναι ἕνα πραγματικὸν ἄχθος διὰ τὸν παραγωγόν. Διότι κατέρχονται ἀπὸ τὰ χωριὰ οἱ παραγωγοὶ εἰς τὴν Τράπεζαν, διὰ νὰ πληρωθοῦν τὰς δόσεις, ἔρχονται ἀπὸ μακρυνὰ χωριὰ κατόπιν πεζοπορίας καὶ φθάνουν εἰς τὸ Ὑποκατάστημα τῆς Τραπέζης διὰ νὰ πληροφορηθοῦν ὅτι δὲν ἐξαρκεῖ ὁ χρόνος διὰ νὰ πληρωθοῦν καὶ ἀναγκάζονται νὰ φύγουν. Καὶ φθάνουν νὰ πωλοῦνται τὰ καπνὰ καὶ ἐκεῖνα ποὺ παίρνουν οἱ παραγωγοὶ νὰ ἐξοδεύωνται εἰς τὰ ταξίδια των καὶ εἰς τὴν ἀναμονὴν καὶ ἔτι περαιτέρω εἰς τὴν ἐξόφλησιν τοῦ τόκου, δεδομένου ὅτι ὁ χρόνος τῆς πωλήσεως διαρκῶς καὶ μακραίνει, διότι μέχρι σήμερον δὲν εἶχον καθορισθῆ τὰ περιωρισμένα χρονικὰ ὅρια τῆς ἀγορᾶς καὶ ὅσον ἀργότερα ἐπωλεῖτο ὁ καπνὸς καὶ χειρότερος ἦτο λόγῳ κακῆς ἀποθηκεύσεως — διότι οἱ χωρικοὶ δὲν ἔχουν τοιούτους χώρους, καὶ ὀλιγώτερος λόγῳ φύρας, καὶ τὸ χρῆμα τοῦ παραγωγοῦ ἦτο ἀνάλογον μὲ τὸ τίμημα τῆς πωλήσεως, μειωμένου, ὅμως, κατὰ πολύ. Καὶ μάλιστα τὸ μειωμένον τοῦτο τίμημα τοῦ προϊόντος του νὰ τὸ πληρώνεται εἰς δόσεις. Νομίζω ὅτι διηρμήνευσα ἐνώπιον ὑμῶν τὸν μόχθον τῶν καπνοπαραγωγῶν καὶ τὴν ἀγωνίαν καὶ τὴν ἀπόγνωσιν ἀπὸ τὴν ὁποίαν κατέχονται, δεδομένου ὅτι ὁ καπνός, ὡς κύριον ἐθνικὸν προϊὸν τὸ ὁποῖον παράγεται μὲ τόσον μόχθον, μὲ τόσον ἱδρῶτα, καὶ τὸ ὁποῖον στηρίζει τὸν προϋπολογισμόν, καταντᾷ ἀντὶ νὰ εἶναι ἐλπὶς καλυτερεύσεως τῶν βιοτικῶν συνθηκῶν, καταντᾷ νὰ εἶναι ἕνα βάρος, διότι πρέπει νὰ γίνῃ ὁ ἀγὼν τῆς πωλήσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἐξήγγειλε καὶ πρὶν ἀπὸ τὰς ἐξαγγελίας τῆς 17ης Ἰουνίου καὶ ἄλλα μέτρα, τὰ ὁποῖα ὅμως ἦσαν μέτρα νομίζω ὑπὲρ τῶν καπνεμπόρων, διότι ὅταν χαριζώμεθα εἰς τοὺς καπνεμπόρους καὶ τὸ ἐπιτόκιον γίνεται ἀπὸ 9% εἰς 4% καὶ νὰ ἠμποροῦν οἱ καπνέμποροι μὲ τὰ χρήματα ποὺ παίρνουν νὰ τὰ τοποθετοῦν ἀλλοῦ μὲ τόκον 9%, αὐτὸ εἶναι μία διευκόλυνσις τῶν καπνεμπόρων πέραν τῶν θεμιτῶν ὁρίων καὶ πηγαίνοντες εἰς τὰς καπνοπαραγωγικὰς περιφερείας οἱ καπνέμποροι διὰ νὰ ἀγοράσουν τὰ καπνά, δὲν κάμνουν τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ σπεκουλάρουν ἐπάνω εἰς τὸ ἐθνικὸν αὐτὸ προϊὸν καὶ νὰ τὰ ἐξανεμίζουν τοῦ ἀγρότου, ἀγοράζοντας ὅσο–ὅσο τὰ καπνά. Συγκεκριμένως ὑπάρχει τὸ ἑξῆς: Εἰς τὴν περιφέρειαν Τριχωνίδος 6.000 ὀκάδες τσεμπέλια ἐπωλήθησαν μὲ τιμὰς 25– 34 δραχμῶν τὰ πρώτης ποιότητος καὶ 16–17 δραχμὰς τὰ δευτέρας ποιότητος. Γνωρίζετε πόσον ἦτο ἡ τιμὴ πρὸ δύο ἐτῶν τῶν τσεμπελιῶν; Ἐννοῶ τὰ καπνὰ τῆς ἰδιαιτέρας μου πατρίδος Παραβόλας τοῦ κ. Σταμάτη, τοῦ Ζαπαντίου καὶ τοῦ Ἀγρινίου. Καὶ πέραν τούτου ἀπὸ συγκριτικὰ στοιχεῖα τοῦ Διεθνοῦς Νομισματικοῦ Ταμείου καταφαίνεται ὅτι μεταξὺ 1955 καὶ 1957 ὑψώθησαν αἱ τιμαὶ τῶν ἀμερικανικῶν καὶ τουρκικῶν καπνῶν εἰς τὴν διεθνῆ ἀγορὰν καὶ ὑπεχώρησαν αἱ τιμαὶ τῶν Ἑλληνικῶν. Ἀπὸ συγκριτικὰ στοιχεῖα τοῦ Διεθνοῦς Νομισματικοῦ Ταμείου καταφαίνεται ὅτι μεταξὺ τοῦ 1955 καὶ Ἰανουαρίου 1958 αἱ τιμαὶ τῶν καπνῶν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς ὑψώθησαν κατὰ 8%, τῶν τουρκικῶν κατὰ 7% καὶ τῶν Ἑλληνικῶν ὑπεχώρησαν κατὰ 13%! Τὰ τουρκικὰ τέλος καπνὰ εἶναι ἀκριβότερα τῶν Ἑλληνικῶν κατὰ 32%, ἐνῷ τὴν προπολεμικὴν περίοδον ἐπετύγχανον χαμηλοτέρας τιμάς. Ποῖος ἠμπορεῖ νὰ ἀρνηθῇ τὰς κυβερνητικὰς εὐθύνας; Κύριοι βουλευταί, τελευτῶν θέλω νὰ εἴπω ὅτι ἡμεῖς δὲν ἀσκοῦμεν καὶ δὲν προτιθέμεθα νὰ ἀσκήσωμεν ἄγονον πολιτικήν. Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ λάβῃ τὰ μέτρα ἐκεῖνα ὥστε νὰ μὴ παρουσιάζεται αὐτὸ τὸ φαινόμενον νὰ ὑπάρχουν εἰς τὰς ἀποθήκας μας ἀδιάθετα καπνά. Ἡμεῖς θὰ χειροκροτήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν ὅταν ἀσκηθῇ παρ’ αὐτῆς καπνικὴ πολιτικὴ τοιαύτη, ὥστε νὰ ἀνακουφίσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς).

§159Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Πράγματι, κύριοι συνάδελφοι, ὑφίσταται μία ἀταξία μὲ τὰ καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως. Προπολεμικῶς αἱ ἀγοραὶ τῶν καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως ἐγένοντο μαζὶ μὲ τὰ καπνὰ τὰ ἐξαγώγιμα. Μεταπολεμικῶς, δὲν γνωρίζω διατί, πάντως κακῶς, κάκιστα, μετεβλήθη αὐτὴ ἡ τακτικὴ καὶ αἱ ἀγοραὶ τῶν καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως ἀρχίζουν Ἰούλιον καὶ κυρίως Αὔγουστον. Ἐκλήθην ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος μοῦ ἐπέστησε τὴν προσοχὴν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Μοῦ ἔδωσε τὴν ἐντολὴν νὰ λάβω μέτρα πρῶτον βραχυπρόθεσμα, ἂς εἴπωμεν, δηλαδὴ διὰ τὴν ἐσοδείαν τοῦ 1957 καὶ δεύτερον μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπαναφέρουν τὸν κανονικὸν ρυθμὸν καὶ εἰς τὰ καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως. Ἔγιναν μὲ τοὺς ἁρμοδίους ἕνα– δύο συσκέψεις καὶ ἐλπίζω ὅτι καὶ αἱ ἀγοραὶ τῶν καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως θὰ ἐπανεύρουν τὸν κανονικὸν ρυθμόν. Ὅλοι ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι δὲν εἶναι εὔκολον αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ἐπέλθῃ ὁ κανονικὸς ρυθμός, πρῶτον διότι εὑρισκόμεθα πλέον εἰς τὰ μέσα Ἰουνίου καὶ κατὰ συνέπειαν ἔχει παρέλθει ὁ χρόνος, καὶ δεύτερον πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ἀσχέτως τῶν ὅσων λέγονται διὰ τὴν δημιουργίαν ἐντυπώσεων, ὅτι πράγματι ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζει ἕνα πρωτοφανὲς καπνικὸν θέμα, λόγῳ ἀκριβῶς τῆς μεγάλης ἐσοδείας καὶ τῆς ὑποχρεώσεως, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ προασπίσῃ τοὺς καπνοπαραγωγούς, νὰ προβῇ διὰ πρώτην φορὰν εἰς τόσην ἐκτεταμένην συγκέντρωσιν. Διὰ νὰ προστατεύσωμεν τοὺς παραγωγοὺς προβαίνομεν εἰς τὴν ἐξαγορὰν καπνῶν καὶ προηγουμένων ἐσοδειῶν. Θὰ μοῦ δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ ὁμιλήσω ἐκτεταμένως ὅταν ἀπαντήσω. Ἀρκοῦμαι νὰ εἴπω ὅτι εἰς τὰ καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως θὰ καινοτομήσῃ ἡ Κυβέρνησις, δηλαδὴ θὰ ἐπαναφέρῃ τὸν ρυθμόν, ὁ ὁποῖος ὑπῆρχε προπολεμικῶς. (Χειροκροτήματα).

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Κελτεμλίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§161Δ. ΚΕΛΤΕΜΛΙΔΗΣ. Κατόπιν τῶν ὁμιλιῶν τῶν κ. κ. συναδέλφων, θεωρῶ ὅτι τὸ θέμα σχεδὸν ἐξηντλήθη καὶ διότι θέλω νὰ διευκολύνω τὸν ρυθμὸν τῆς συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως παραιτοῦμαι τοῦ λόγου.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 8 καὶ 9 ἐπερωτήσεις τῶν κ. κ. Λυμπερίδη, Παπαπαναγιώτου καὶ Τριανταφυλλίδη, εἶναι συναφεῖς μὲ τὴν συζητουμένην, θὰ συσχετισθοῦν καὶ συζητηθοῦν ἐν συνεχεία. Ὁ κ. Θ. Λυμπερίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§163Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους ἡμᾶς ὅτι μόνιμον αἴτημα τῆς καπνοπαραγωγικῆς τάξεως ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐφεξῆς εἶναι ἡ δημιουργία ἑνὸς Κρατικοῦ Ὀργάνου, τὸ ὁποῖον θὰ παρεμβαίνῃ εἰς τὰς καπναγορὰς ρυθμιστικῶς, διὰ νὰ προστατεύσῃ τοὺς καπνοπαραγωγούς, νὰ συγκρατῇ δηλαδὴ τὰς τιμὰς καὶ νὰ συντελῇ εἰς τὴν ὁμαλήν, εἰς τὴν φυσιολογικὴν ἀπορρόφησιν τῶν καπνῶν. Ἤδη τὸ θέμα αὐτὸ ἐτέθη ἀπὸ τὸ πρῶτον Πανελλήνιον Καπνοπαραγωγικὸν Συνέδριον, τὸ ὁποῖον συνῆλθε μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τὸν Νοέμβριο τοῦ 1945 εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Ἔκτοτε εἰς ὅλα τὰ Καπνοπαραγωγικὰ Συνέδρια, εἰς ὅλας τὰς εἰδικὰς καπνικὰς συσκέψεις, εἰς ὅλα τὰ ὑπομνήματα, εἰς τὰς προσωπικὰς παραστάσεις τῶν ἐκπροσώπων τῶν καπνοπαραγωγικῶν Ὀργανώσεων, ἐτίθετο τὸ αἴτημα αὐτό, ὡς αἴτημα βασικὸν τοῦ καπνοπαραγωγικοῦ μας κόσμου. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος δι’ ὀλίγων νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὸ παρελθὸν καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κάμω τὴν διαπίστωσιν ὅτι δυστυχῶς οὐδεμία Κυβέρνησις ἀπὸ ὅσες ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως μέχρι καὶ σήμερον ἐπέρασαν ἀπὸ τὸν τόπον αὐτόν, δὲν ἐνδιεφέρθη καὶ δὲν ἔδωσε προσοχὴν εἰς τὰ αἰτήματα τὰ βασικὰ τοῦ καπνοπαραγωγικοῦ μας κόσμου. Ἐνθυμῆσθε ὅσοι εἶσθε παλαιότεροι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅτι κατ’ ἐπανάληψιν κατηρτίσθησαν Διακομματικαὶ Ἐπιτροπαί, εἰς τὰς ὁποίας μετέσχον ἐπίλεκτα μέλη τῆς Βουλῆς, εἰς μίαν μάλιστα ἀπὸ τὰς Ἐπιτροπὰς αὐτὰς μετεῖχεν ὡς Ἀντιπρόεδρος καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Κατηρτίσθησαν πορίσματα τὰ ὁποῖα ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ ὅλα ἐρρίφθησαν εἰς τὰ χρονοντούλαπα τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργείων. Ὀφείλω ἐπίσης νὰ μνημονεύσω καὶ μία μακαρίτισσα Ἐπιτροπήν, τὴν ὁποίαν συνέστησεν ἡ παρελθοῦσα Βουλή, ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Μιχαηλίδη, βουλευτοῦ Ξάνθης. Αἱ Ἐπιτροπαὶ τοῦ 1946–48 καὶ τοῦ 1950–51 κατέληξαν ἐν πάσῃ περιπτώσει εἰς κάποια πορίσματα, ἡ Ἐπιτροπὴ ὅμως αὐτὴ ἔπεσεν ἀδόξως, ὁ δὲ Πρόεδρός της ἐγκατέλειψε τὸν ἀγῶνα καὶ οὐδέποτε ἔκτοτε ἔγινε λόγος περὶ αὐτῆς τῆς Ἐπιτροπῆς.

§164Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Δὲν ἐσυνήθισα εἰς τὴν ζωήν μου νὰ ἐγκαταλείπω ἀγῶνας. Παρητήθην. Θὰ παρεκάλουν νὰ ἐπανορθώσητε τὴν φράσιν σας, διότι δὲν ἐγκατέλειψα τὴν Ἐπιτροπήν, ἀλλὰ παρητήθην, εἶχον τὸ θάρρος νὰ παραιτηθῶ, διότι ὑπεστήριξα ἀπόψεις ἀντιθέτους πρὸς ἐκείνας τὰς ὁποίας ὑπεστήριξαν οἱ ἄλλοι συνάδελφοι.

§165Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, σεῖς λέγετε ὅτι παρητήθητε, ἐγὼ δὲν ἔχω λόγον νὰ τὸ ἀμφισβητήσω. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ συγκληθῇ ἡ Ἐπιτροπὴ διὰ νὰ ἐκτεθοῦν ποῖοι ἦσαν οἱ λόγοι τῆς παραιτήσεως.

§166Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Ὑπέβαλον τὴν παραίτησίν μου εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, διότι ἡ Ἐπιτροπὴ καταρτίζεται ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς.

§167Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς πρώτης Κυβερνήσεως τοῦ ἀξιοτίμου κ. Καραμανλῆ. Καὶ πρὸ τῶν ἐκλογῶν τῆς 19.2.56 ἀλλὰ καὶ διὰ τῶν προγραμματικῶν της δηλώσεων ἡ Κυβέρνησις ὑπεσχέθη ρητῶς νὰ συστήσῃ Ὀργανισμὸν Καπνοῦ μὲ παρεμβατικὸν εἰς τὰς καπναγορὰς χαρακτῆρα. «Θὰ ἀποβλέψωμεν — εἶχε τονίσει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως — μὲ ἰδιάζουσαν προσοχὴν εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν ὅρων τῆς διαθέσεως τῶν καπνῶν, καθὼς καὶ εἰς τὴν προστασίαν τῶν καπνοπαραγωγῶν.... (ἀναγινώσκει)...». Καὶ διὰ νὰ ἴδητε, κύριοι συνάδελφοι, πόσον καλόπιστος ὑπῆρξεν, ἡμῶν τῶν ἀγροτικῶν βουλευτῶν, ἡ κριτικὴ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Βουλήν, ὅταν ὁ ἡγέτης μας, ὁ κ. Μπαλτατζῆς, ἀπήντησεν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, ἐπισημαίνων τὸ σημεῖον αὐτὸ ἐχαιρέτησεν αὐτὴν τὴν Κυβερνητικὴν ἐξαγγελίαν, ἡ ὁποία — εἶπεν — ἱκανοποιεῖ τὸν καπνοπαραγωγικόν μας κόσμον. Εἶπε συγκεκριμένα: «Εἰδικὰ ἡ Κυβέρνησις ἐξήγγειλεν.... (ἀναγινώσκει)....». Κύριοι βουλευταί, μετὰ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις ἀνέμενεν ὁ καπνοπαραγωγικὸς κόσμος, αὐτὰ νὰ γίνουν καὶ πραγματικότης. Ἐπέρασε, δυστυχῶς, ὁλόκληρον τὸ ἔτος 1956 καὶ ἐφθάσαμε καὶ εἰς τὸν Αὔγουστον τοῦ 1957 καὶ ἀκόμη δὲν εἶχεν ἔλθει τὸ περίφημον αὐτὸ περὶ ἱδρύσεως Ἐθνικοῦ Ὀργανισμοῦ Καπνοῦ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ μόλις περὶ τὸν μῆνα Αὔγουστον 1957 εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, κατετέθη ἕνα ἀτελὲς νομοσχέδιον ὑπὸ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου. Ἐν τῷ μεταξύ, κύριοι βουλευταί, ἡ ἐσοδεία τοῦ 1956, ἀφέθη εἰς τὴν τύχην της, ἐνῷ ἐστήριξεν ὁ καπνοπαραγωγικὸς κόσμος, τόσας ἐλπίδας εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ κ. Καραμανλῆ, δι’ οὓς λόγους πάντες γνωρίζετε, λόγῳ τοῦ ὅτι προέρχεται ἀπὸ κατ’ ἐξοχὴν καπνοπαραγωγικὴν περιφέρειαν, ἐνῷ ἐστήριξε, λέγω, τόσας ἐλπίδας, εἶδον τὰς ἐλπίδας των αὐτὰς διαψευδομένας. Καὶ οἱ καπνοπαραγωγοὶ ἐγκατελείφθησαν καὶ πάλιν εἰς τὴν ἀπόλυτον διάθεσιν, διὰ νὰ μὴ εἴπω ἀσυδοσίαν, τοῦ καπνεμπορίου. Ἐνῷ τὸ σύνολον τῆς παραγωγῆς τοῦ 1956 ἀνῆλθεν εἰς 64 ἑκατομμύρια ὀκάδας, δηλαδὴ εἰς ἀπολύτως φυσιολογικὰ ὅρια καὶ ἡ ποιότης ἦτο ἀρίστη, τὸ εἰσόδημα, τὸ ὁποῖον εἰσέπραξαν οἱ παραγωγοί, δὲν ὑπερέβη, τὸ εἰσόδημα τῆς ἐσοδείας τοῦ 1954 καὶ δὲν ὑπερέβη τὴν μέσην τιμήν, ἡ ὁποία ἐπραγματοποιήθη εἰς τὴν ἐσοδείαν τοῦ 1954, ἀλλὰ ἦτο καὶ ἴση μὲ τὸ εἰσόδημα, τὸ ὁποῖον ἐπραγματοποιήθη τὸ 1955, ἡ ὁποία ἦτο κατὰ 20% μεγαλυτέρα ἀπὸ τὴν ἐσοδείαν τοῦ 1956. Ἀλλά, τί ἔγινε μὲ τὴν ἐσοδείαν τοῦ 1957, ὕστερα ἀπὸ τὴν πομπώδη ἐξαγγελίαν, κύριοι συνάδελφοι; Ἦλθεν τὸ περίφημον νομοσχέδιον περὶ Ε.Ο.Κ. Δὲν προέβλεπε ποιοτικὴν τιμὴν ἀσφαλείας, δὲν προέβλεπε χρόνον λήξεως ἀγορῶν καὶ ἡ Διοίκησις τοῦ Ὀργανισμοῦ Καπνοῦ καὶ αἱ Ἐπιτροπαὶ εὑρίσκονται εἰς χέρια ξένα πρὸς τὴν καπνοπαραγωγικὴν τάξιν. Τὸ Προεδρεῖον μοῦ εἶχε κάμει τὴν τιμὴν νὰ μὲ ὁρίσῃ εἰσηγητὴν τῆς μειοψηφίας καὶ ἐπεσήμανα καὶ ἐγὼ καὶ οἱ λοιποὶ Ἀγροτικοὶ κύριοι συνάδελφοι καὶ ἄλλοι συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐγκαίρως τὸν κίνδυνον αὐτὸν καὶ ἐζητήσαμεν διὰ τροπολογίας νὰ καθορισθῇ ἡ ποιοτικὴ διαβάθμισις καὶ τιμὴ ἀσφαλείας, νὰ καθαρισθῇ ὁ χρόνος λήξεως τῶν ἀγορῶν, ὡς ὑποχρεωτικὴ διάταξις, ὄχι δυνητικὴ καὶ εἰς τὴν Διοίκησιν τοῦ Ὀργανισμοῦ νὰ μετέχουν περισσότεροι καπνοπαραγωγοί, διότι εἰς αὐτούς, κυρίως, πρέπει νὰ ἀνήκῃ ὁ Ε.Ο.Κ. Δυστυχῶς, ὁ τότε Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ὁ ὁποῖος ἐξεπροσώπει τὴν Κυβέρνησιν καὶ δὲν πιστεύω νὰ τὸ ἀμφισβητοῦν οἱ σημερινοὶ διάδοχοί του, διότι συμβαίνει ὁ τότε Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου νὰ εὑρίσκεται εἰς ἄλλην πλευρὰν σήμερον, ἠρνήθη νὰ ἀποδεχθῇ ὅλα αὐτὰ καὶ ὅταν ἔγινεν, ὡς ἐνθυμοῦνται οἱ κύριοι συνάδελφοι, τῆς προηγουμένης Βουλῆς, ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ἡ πλειοψηφία τῶν Κυβερνητικῶν βουλευτῶν ἀπήντα ὄχι, ὄχι τιμὴ ἀσφαλείας, ὄχι χρόνον λήξεως τῶν ἀγορῶν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐδημοσιεύθη ὁ ἀτελὴς αὐτὸς νόμος ἀπὸ τῆς 18. 9.57. Συνεπῶς, ἡ Κυβέρνησις εἶχεν εἰς χεῖρας της τὸν νόμον αὐτὸν καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ θέση ἀμέσως εἰς λειτουργίαν τὸν Ὀργανισμόν. Καὶ ὅμως, εὑρισκόμεθα εἰς τὰ μέσα τοῦ Ἰουνίου καὶ τώρα ἀκόμη ἡ Κυβέρνησις ἐξήγγειλε μέτρα προστασίας τῶν καπνοπαραγωγῶν, μέτρα προστασίας μέσῳ τρίτων καὶ ὄχι δι’ αὐτοῦ τούτου τοῦ Ὀργανισμοῦ. Τί ἠμποροῦν νὰ μᾶς εἴπουν οἱ ἁρμόδιοι δι’ αὐτὴν τὴν καθυστέρησιν; Ἦτο ἐπιτετραμμένον, ἐνῷ εἶχε εἰς τὴν διάθεσίν της νόμον ἀπὸ τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1957 νὰ ἀφήσῃ νὰ παρέλθῃ ὁ Ὀκτώβριος, Νοέμβριος, Δεκέμβριος, Φεβρουάριος καὶ μόλις τὸν Μάρτιον, ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῆς πτώσεώς της νὰ ἐξαγγείλῃ ὑποτυπώδη τινὰ μέτρα ἡ Κυβέρνησις; Διατὶ δὲν ἐδημοσίευσε τὰ Διατάγματα τοὐλάχιστον τὰ ἀπαραίτητα διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ Ὀργανισμοῦ τὰ ὁποῖα προβλέπει τὸ ἀκροτελεύτιον ἄρθρον τοῦ σχετικοῦ νόμου; Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναφέρω ὀλίγα περιστατικὰ ἀπὸ τὴν πρόσφατον προεκλογικὴν περιοδείαν. Ὅλοι οἱ Κυβερνητικοὶ ὑποψήφιοι ἀναφερόμενοι εἰς αὐτὸ τὸ θέμα ἐτόνιζον πρὸς τὸν καπνοπαραγωγικὸν κόσμον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἦτο ἑτοίμη νὰ παρέμβῃ, ὅτι θὰ ἔσωζε τοὺς καπνοπαραγωγούς, ἀλλὰ ἂς ὄψωνται ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τὴν κατεκρήμνισαν. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου μίαν προκήρυξιν ἡ ὁποία ἐκυκλοφόρησε κατὰ χιλιάδας ἀντίτυπα καὶ εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήγγειλον ὅτι: «Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ συνεχίζων ἀμείωτον καὶ ἔντονον τὸ ἐνδιαφέρον του ὑπέρ τῶν καπνοπαραγωγῶν ἐπεσκέφθη τὸν Πρόεδρον τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐζήτησε νὰ παρέμβῃ τὸ ταχύτερον ὁ Ε.Ο.Κ. εἰς τὰς καπναγορὰς ......(ἀναγινώσκει)......». Εἶπε, προηγηθεὶς ἐπὶ τοῦ βήματος συνάδελφος, ὅτι Κυβερνητικοὶ συνάδελφοι, κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον εἰσέπραξαν τὸ ἀντίτιμον αὐτῆς τῆς ἐγκαταλείψεως τοῦ καπνοπαραγωγικοῦ κόσμου. Δυστυχῶς, ἕνα ἐλάχιστον ποσοστὸν τῶν ὑποψηφίων εἰσέπραξε τὸ ἀντίτιμον αὐτό, διότι κατώρθωσαν διὰ τῶν προκηρύξεων αὐτῶν καὶ δι’ ὅλων τῶν ἄλλων μέσων τὰ ὁποῖα πάντες οἱ κύριοι συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως γνωρίζουν, νὰ παραπλανήσουν τὸν καπνοπαραγωγικὸν κόσμον. Ἔλεγον ἀκόμη ὅτι δὲ πταίουν αὐτοί, διότι δὲν ἐλήφθησαν τὰ μέτρα, ἀλλὰ ὅτι πταίει τὸ καπνεμπόριον, τὸ ὁποῖον ἐφρόντισε νὰ βάλῃ νάρκην εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ τὴν ρίψῃ! Ἰδού, διατὶ δὲν εἰσέπραξαν ὅλοι τὸ ἀντίτιμον αὐτῆς τῆς ἐγκαταλείψεως τῶν καπνοπαραγωγῶν. Ἀποτελεῖ ἢ ὄχι καθαρὰν πολιτικὴν ἀπάτην αὐτὴ ἡ τακτικὴ τῆς ΕΡΕ κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον, ἔναντι τῶν καπνοπαραγωγῶν; Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καίτοι εὑρίσκετο ἐπὶ 2½ ἔτη εἰς τὴν Ἀρχήν, ἐν τούτοις δὲν ἔθεσεν εἰς λειτουργίαν τὸν Ὀργανισμόν, ἀλλὰ ἔκαμε διαβήματα πρὸς τὴν Ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν τῶν 40 ἡμερῶν, νὰ κάμῃ αὕτη ὅ,τι δὲν ἔκαμε ἐκεῖνος, διὰ τὸν καπνόν. Ἀνέλαβεν ἡ νέα Κυβέρνησις καὶ ἐνῷ πρῶτον μέλημά της ἔπρεπε νὰ εἶναι ἡ λειτουργία τοῦ Ὀργανισμοῦ Καπνοῦ καὶ ἡ ἄμεσος, ἡ καθολικὴ παρέμβασίς του διὰ νὰ περισωθῇ ὅ,τι εἶναι δυνατόν, μόλις χθὲς ἐξήγγειλεν, ἐπαναλαμβάνω, ἡμίμετρα. Τὰ ἐξαγγελθέντα μέτρα εἶναι ἀνεπαρκῆ καὶ τὸ Κράτος θὰ περιορισθῇ ἁπλῶς μετὰ τὴν 30ὴν Ἰουνίου νὰ συγκεντρώσῃ τὰ ἐναπομείναντα καπνά, μέσῳ τρίτων κυρίως, τῶν καπνεμπόρων, οἱ ὁποῖοι γνωρίζομεν πῶς ἐξεμεταλλεύθησαν τοὺς καπνοπαραγωγοὺς καὶ τὸ Κράτος κατὰ τὴν προηγουμένην συγκέντρωσιν. Θὰ ἔπρεπε ὁ Ὀργανισμὸς Καπνοῦ νὰ εἶναι ἤδη ἕτοιμος καὶ νὰ ἔχῃ τὰ μέσα διὰ νὰ παρέμβῃ ἀπ’ εὐθείας. Ὑπάρχει, κύριοι βουλευταί, καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 8 ἐπερώτησίς μου ἡ ὁποία ἀναφέρεται εἰς τὸν περιορισμὸν τῆς καπνοκαλλιεργείας. Θὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ καὶ δι’ αὐτήν. Ἡ Κυβερνητικὴ Ἐπιτροπὴ Καπνοῦ ἀπεφάσισε τὸν περασμένον Νοέμβριον τὸν περιορισμὸν τῆς καπνοκαλλιεργείας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐξέπληξεν ὄχι μόνον τοὺς καπνοπαραγωγοὺς ἀλλὰ καὶ τὴν Καπνεμπορικὴν Ὁμοσπονδίαν, ὅπως φαίνεται ἀπὸ δημοσιευθέντα ἄρθρα. Ἡ ἀπόφασις αὐτὴ προδίδει πανικὸν καὶ σύγχυσιν καὶ ἔπληξε τοὺς καπνοπαραγωγοὺς ἰδίᾳ τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης. Θὰ ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις νὰ προωθήσῃ τὰς ἐξαγωγὰς μέχρι τοῦ σημείου ποὺ νὰ καλύπτουν τὴν παραγωγὴν καὶ ὄχι ἀντιθέτως νὰ περιορίσῃ τὴν παραγωγὴν εἰς τὰ ὅρια τῶν ἐξαγωγῶν. Μία Κυβέρνησις ἐνδιαφερομένη διὰ τὸ ἐθνικὸν αὐτὸ προϊὸν καὶ διὰ τὰς 180.000 οἰκογενείας αἱ ὁποῖαι τὸ παράγουν καὶ δι’ ἄλλας τόσας ποὺ ἀποζοῦν ἀπὸ τὸν καπνόν, θὰ ἔπρεπε νὰ φροντίσῃ νὰ εὕρῃ ἀγορὰς ὥστε νὰ ἀπορροφηθοῦν ὅλα τὰ καπνά μας καὶ ὄχι νὰ περιορίσῃ τὴν καλλιέργειαν αὐτῶν. Ἡ Τουρκία ἐτετραπλασίασε τὰς ἐξαγωγάς της πρὸς τὰς Ἀνατολικὰς Χώρας. Ἡ Ἑλλὰς τὸ 1952 ἐξήγαγε πρὸς τὰς Ἀνατολικὰς Χώρας 4.800 τόννους καπνοῦ, ἐνῷ ἡ Τουρκία ἐξήγαγεν 7.000 τόννους περίπου. Τὸ 1953 ἡ Ἑλλὰς ἐξήγαγεν 6.014 τόννους καὶ ἡ Τουρκία 3.600. Τὸ 1954 ἡ Ἑλλὰς 8.078 τόννους καὶ ἡ Τουρκία 11.185. Τὸ 1955 ἡ Ἑλλὰς ἐξήγαγεν 3.600 τόννους καὶ ἡ Τουρκία 15.332, τὸ 1956 ἡ Ἑλλὰς ἐξήγαγεν 3.689 τόννους καὶ ἡ Τουρκία 15.709 καὶ τὸ 1957 ἡ Ἑλλὰς ἐξήγαγεν 6.413 τόννους καὶ ἡ Τουρκία ἐξήγαγεν 24.500.

§168Κ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Κύριε συνάδελφε, γνωρίζετε πῶς ἐπληρώθησαν τὰ καπνὰ αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐξήχθησαν εἰς τὴν Ρωσίαν καὶ ὅτι ἠναγκάσθη τὸ Κράτος νὰ πριμοδοτήσῃ τὰ εἴδη τὰ ὁποῖα εἰσήχθησαν ἀπὸ τὴν Ρωσίαν, διότι τὰ εἴδη αὐτὰ ἡ Ρωσία μᾶς τὰ ἔδωσεν εἰς διπλασίαν τιμὴν ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν τὰ ἔδωσεν εἰς ἄλλα Κράτη καὶ δι’ αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις δὲν ηὔξησε τὰς ἐξαγωγὰς πρὸς τὴν Ρωσίαν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διευκρινίσῃ τοῦτο ἂν δηλαδὴ ἠναγκάσθη ἡ Κυβέρνησις νὰ πριμοδοτήσῃ τὰ εἴδη τὰ ὁποῖα εἰσήχθησαν ἐκ Ρωσίας, διότι μᾶς ἐδόθησαν εἰς διπλασίαν τιμὴν ὅπως τὰ αὐτοκίνητα, ἐνῷ εἰς ἡμᾶς ἐδόθησαν ἀντὶ π. χ. 100.000 εἰς ἄλλας χώρας ἐδόθησαν ἀντὶ 50 000 δραχμῶν.

§169Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Κύριε συνάδελφε, δὲν δύναμαι νὰ σᾶς ἀπαντήσω ἐπὶ τοιούτων συγκεκριμένων θεμάτων. Ἀλλὰ οὔτε εἶναι καὶ ὀρθόν. Ὅταν θὰ ἀπαντήσω εἰς τοὺς ἀξιοτίμους κ. κ. συναδέλφους θὰ θέσω τὸ θέμα ἐπὶ τῆς βάσεώς του καὶ νομίζω ὅτι θὰ ἱκανοποιήσω τὴν σκέψιν σας.

§170Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Ἀμφισβητεῖτε τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἀνέφερα;

§171Κ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ὄχι.

§172Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Πάντως ἀνέφερα ἐπίσημα στοιχεῖα. Διὰ ποίους λόγους ἐπέτυχεν ἡ Τουρκία νὰ αὐξήσῃ πρὸς τὰς Ἀνατολικὰς Χώρας τὰς ἐξαγωγὰς καπνοῦ εἰς τοιαύτην ἔκτασιν δὲν γνωρίζω. Πάντως αἱ τιμαὶ ποὺ εἰσέπραξαν οἱ Τοῦρκοι καπνοπαραγωγοὶ εἶναι μεγαλύτεραι τῶν τιμῶν τῶν ἰδικῶν μας καπνῶν. Σημασίαν ἔχει τί λαμβάνουν οἱ παραγωγοί.

§173Α. ΨΑΡΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ Κυβέρνησις κατέβαλε πᾶσαν προσπάθειαν διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν οἰκονομικῶν ἀνταλλαγῶν μὲ τὴν Ρωσίαν. Εἶχε γίνει σύμβασις διὰ τὴν ἐξαγωγὴν 5.000.000 ὀκάδων καὶ ἡ Ρωσία ἠγόρασε μόνον 2.500.000 ὀκάδες. Ὅταν ἦλθεν ὁ Ρῶσος Ὑπουργὸς κύριος Σεπίλωφ, τοῦ εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ Ρωσία δὲν ἐξεπλήρωσε τὰς ὑποχρεώσεις της καὶ εἶπεν, ὅτι δὲν τὸ γνωρίζει. Μετέβη ὁλόκληρος Ἑλληνικὴ Ἀντιπροσωπεία εἰς τὴν Μόσχαν καὶ διεπραγματεύθη τὰς μετὰ τῆς Ρωσίας ἀνταλλαγὰς καὶ ἐν συνεχείᾳ μετέβη ὁ τότε Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου κ. Μάρτης καὶ ὑπεγράφη σύμβασις διὰ τὴν ἐξαγωγὴν 6.000.000 ὀκάδων καπνῶν εἰς τὴν Ρωσίαν. Ἀλλὰ καὶ σήμερον ἡ Κυβέρνησις καταβάλλει πᾶσαν προσπάθειαν, ὅπως εἶπεν διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἀνταλλαγῶν μετὰ τῆς Ρωσίας. Κύριε συνάδελφε, τὰ στοιχεῖα σας, ἴσως εἶναι ἀληθῆ, ἀλλὰ ἡ Τουρκία, χάρις εἰς τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ, γνωρίζετε εἰς ποίαν οἰκονομικὴν κατάστασιν εὑρίσκεται, εὑρίσκεται εἰς τὰ πρόθυρα χρεωκοπίας.

§174Ι. ΠΑΣΣΑΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ λειτουργήσῃ ὁ Κανονισμός. Δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ διακόπτοντες νὰ κάμνουν ὁλόκληρον ἀγόρευσιν. Ἐὰν ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ τακτικὴ δὲν θὰ λειτουργήσῃ καλῶς τὸ Κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα. Νομίζω, ὅτι αἱ διακοπαὶ πρέπει νὰ εἶναι σύντομοι καὶ ὄχι νὰ γίνεται ὁλόκληρος ἀγόρευσις. Τί ἤθελε νὰ μᾶς εἴπῃ ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις ἤθελε δωρεὰν τὰ καπνά;

§175Α. ΨΑΡΡΗΣ. Νομίζω, ὅτι ὅταν ὑπάρχῃ ἀπορία πρέπει νὰ διευκρινίζεται.

§176Ι. ΠΑΣΣΑΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ λειτουργήσῃ ὁ Κανονισμός. Αἱ διακοπαὶ πρέπει νὰ εἶναι σύντομοι.

§177Κ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Νομίζω, ὅτι ὅταν μᾶς γεννᾶται μία ἀπορία εἶναι δυνατὸν νὰ ἐρωτῶμεν τὸν ἀγορεύοντα ἐφ’ ὅσον μάλιστα μᾶς τὸ ἐπιτρέπει νὰ λύσωμεν τὴν ἀπορίαν μας. Διατὶ θίγεται ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Ε.Δ.Α.; Μετὰ τοῦ συναδέλφου μου κ. Ψάρη, ἀνεφέραμεν διὰ ποῖον λόγον εἶναι δυσχερεῖς αἱ ἐξαγωγαὶ τῶν καπνῶν μας εἰς τὴν Ρωσίαν καὶ εἴπομεν τὰς ἀντιλήψεις μας, διὰ τὰς ὁποίας θὰ μᾶς κρίνῃ ἡ Βουλή. Ἀλλὰ δι’ αὐτὸ ἐθίγη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Ε.Δ.Α. καὶ δι’ αὐτὸ λέγει, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ζητοῦμε τὸν λόγον; Θὰ πρέπει νὰ ἐνθυμοῦνται οἱ συνάδελφοι τῆς Ἀριστερᾶς, ὅτι ἔκαμνον τὰ ἴδια. Ἀλλ’ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Ε.Δ.Α. ἐθίγη, διότι ἐνόμισεν ὅτι ἡμεῖς ἐθίξαμεν τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν.

§178Ι. ΠΑΣΣΑΛΙΔΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι δὲν ἐθίγη καθόλου ἡ Σοβιετικὴ Ρωσία, οὔτε ὑπερασπίζομαι αὐτήν. Ὁ κ. συνάδελφος ἐπὶ τοῦ βήματος εἶπε, διατὶ δὲν γίνονται προσπάθειαι αὐξήσεως τῶν ἀνταλλαγῶν μὲ τὰς Ἀνατολικὰς Χώρας καὶ εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ προσπάθεια πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν. Ἡ Κυβέρνησις ἂς ἀπαντήσῃ εἰς τὸν ρήτορα. Ἐγώ, συνεπῶς, ὑποστηρίζω τὴν ὁμαλὴν λειτουργίαν τοῦ Κοινοβουλίου καὶ τοῦτο θὰ συμβῇ ἐὰν λειτουργήσῃ ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς.

§179Α. ΨΑΡΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον σεῖς καὶ ὁ ρήτωρ ἐπιτρέψατε τὴν διακοπήν, ἄκαιρος ἦτο ἡ παρέμβασις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Ε.Δ.Α. Ἀπορῶ, πῶς ἐφ’ ὅσον ἐπέτρεψεν ὁ ρήτωρ, ὁ ὁποῖος δὲν ἀνήκει εἰς τὴν παράταξιν τῆς Ε.Δ.Α., παρενέβη ὁ κ. Πασσαλίδης. Φαίνεται, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Ε.Δ.Α., ἠνωχλήθη, διότι ἀνεφέρθη ἡ Σοβιετικὴ Ρωσία.

§180Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀνεφέρθητε εἰς γενικότητας καὶ ἐνθουσιώδεις λεπτομερείας. Δὲν γνωρίζω δέ, ἐὰν αἱ παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἐκάματε εἶναι ἀκριβεῖς. Διατὶ δὲν ηὐξήθησαν αἱ ἐξαγωγαί μας πρὸς τὰς Ἀνατολικὰς Χώρας θὰ δώσῃ ἐξηγήσεις ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου. Ἐγὼ ἀνέφερα γεγονότα. Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν μὲ ἄλλους συναδέλφους διήλθομεν ἀπὸ τὴν Ἀνατολικὴν Γερμανίαν τὸν Αὔγουστον τοῦ ἔτους 1957, ἐπεσκέφθημεν τὸν Γερμανὸν Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου, ὁ ὁποῖος μᾶς εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησίς σας δὲν δέχεται νὰ ἀναπτύξωμεν ἐμπορικὰς σχέσεις, ἐνῷ ἡ Ἀνατολικὴ Γερμανία ἔχει τὴν εὐχέρειαν νὰ ἀπορροφήσῃ ἱκανὰς ποσότητας καπνοῦ καὶ ἄλλων γεωργικῶν προϊόντων. Μᾶς εἶπε δέ, ὅτι τὸν Νοέμβριον τοῦ 1956, ἐὰν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ἦλθεν εἰς Ἀθήνας ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς τοῦ Ὑπουργείου του, ὅστις ἐνεχείρησε εἰς τὸν κ. Τριανταφυλλάκον σχέδιον συμβάσεως καὶ ὁ κ. Τριανταφυλλάκος ἀπήντησεν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν δύναται νὰ ἀναπτύξῃ ἐμπορικὰς σχέσεις μετὰ τῆς Ἀνατολικῆς Γερμανίας, διότι ἔχει ἀντιρρήσεις τὸ Ἑλληνικὸν Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, διότι δὲν ἔχομεν διπλωματικὰς σχέσεις μετὰ τῆς Ἀνατολικῆς Γερμανίας. Μᾶς ἔστειλε, λοιπόν, μίαν ἐπιστολήν, εἰς τὴν ὁποίαν, μεταξὺ ἄλλων, λέγει: «Ἀναφερόμενοι εἰς τὴν προσωπικὴν συζήτησιν.... (ἀναγινώσκει)....».

§181Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Τὸ θέμα ποὺ θίγετε, κύριε συνάδελφε, εἶναι σοβαρώτατον καὶ δὲν νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ μείνῃ ἀναπάντητον. Κύριε συνάδελφε, νομίζω ὅτι δὲν ἀναγινώσκετε τὰς Ἑλληνικὰς ἐφημερίδας, διότι, ἐὰν τὰς ἀνεγινώσκατε, θὰ ἐδιαβάζατε ὅτι ὁ νέος Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου εἶχε μακρὰν σύσκεψιν δύο φορὰς — ὄχι μίαν — μὲ μίαν ἀντιπροσωπείαν τῆς Ἀνατολικῆς Γερμανίας. Εἶπα εἰς τὴν ἀντιπροσωπείαν ὅτι ἐπιθυμία μας εἶναι νὰ ἀναπτύξωμεν εἰς τὴν εὐρυτέραν δυνατὴν ἔκτασιν τὰς ἐμπορικάς μας συναλλαγάς. Ἤρχισαν πράγματι νὰ μοῦ λέγουν ὡρισμένα παράπονα ὡς πρὸς τὸ παρελθόν. Τοὺς εἶπα ὅτι ἡ ζωὴ ἔχει παρὸν καὶ μέλλον. Κατὰ συνέπειαν, ἐὰν πράγματι θέλετε νὰ συναλλαγῶμεν καὶ νὰ ἀναπτύξωμεν σχέσεις, εἶμαι εἰς τὴν διάθεσίν σας. Ἀνεγράφησαν μάλιστα καὶ τὰ ὀνόματα τῶν μελῶν τῆς ἀντιπροσωπείας τῆς Ἀνατολικῆς Γερμανίας — ἀτυχῶς δὲν τὰ ἐνθυμοῦμαι αὐτὴν τὴν στιγμήν. Καὶ ἔχω, κύριοι, τὴν αἰσιόδοξον πρόβλεψιν ὅτι τόσον μὲ τὴν Ἀνατολικὴν Γερμανίαν, ὅσον καὶ μὲ τὰς ἄλλας Ἀνατολικὰς Χώρας, θὰ ἀναπτύξωμεν ἐμπορικὰς σχέσεις. Ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι μέχρι τοῦδε, ἀφ’ ἧς τοὐλάχιστον ἐγὼ ἔγινα Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, εἴχομεν πράγματι ὡρισμένας ἀξιολόγους συναλλαγὰς μὲ χώρας Ἀνατολικάς. Ἀλλὰ παντοῦ ὅπου ἔγιναν συναλλαγαί, ἔγιναν μὲ ὑποχώρησιν ἰδικήν μας. Προσεπάθησα, βεβαίως, ἡ ὑποχώρησις αὐτὴ νὰ μειωθῇ εἰς τὸ ἐλάχιστον, ὥστε καὶ ἡ πολιτική μας εὐθύνη νὰ εἶναι μειωμένη, εἰς τὸ ἐλάχιστον, ἀλλ’ εἶναι γεγονὸς ὅτι οἱαδήποτε συναλλαγὴ ἐκλείσθη, ἐγένετο μὲ ὑποχώρησιν ἰδικήν μας. Καὶ εἶναι ἄδικον, κύριε συνάδελφε, νὰ ἐμφανίζετε τὰ πράγματα μὲ διαφορετικὸν τρόπον καὶ νὰ λέγετε ὅτι μᾶς ζητοῦν ἐκεῖνοι συναλλαγὰς καὶ ἡμεῖς δὲν ἀνταποκρινόμεθα. Ἀντιθέτως — ἔχω εἰς τὴν διάθεσιν παντὸς ἐπιθυμοῦντος νὰ ἴδῃ τὸν φάκελλον — ἐνώπιον τῆς Βουλῆς λέγω, ὅτι βέβαια ἐπιθυμοῦμεν τὰς συναλλαγὰς ἐπὶ ἴσοις ὅροις, ἀλλ’ ἐὰν ὑπάρχῃ ὑποχώρησις, εἶναι ἰδική μας. Τοῦτο τὸ τονίζω διὰ νὰ λείψῃ ὁ μῦθος, διότι περὶ μύθου πρόκειται, ὅτι δὲν ἐπιθυμοῦμεν ἐμπορικὰς σχέσεις μὲ τὰς Ἀνατολικὰς Χώρας. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ εἴπω ὅ,τι ἐγένετο εἰς τὸ παρελθόν. Αἱ στατιστικαὶ λέγουν ὅτι ἀφ’ ἧς ἀνῆλθεν ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ εἰς τὴν Ἀρχὴν ἐπηύξησε τὰς συναλλαγάς μας, τόσον τὰς εἰσαγωγάς, ὅσον καὶ τὰς ἐξαγωγάς, μὲ τὰς Ἀνατολικὰς Χώρας. Θὰ θεωρήσω τὸν ἑαυτόν μου ὅτι ἐπέτυχα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἐὰν ἐπαυξήσω εἰς τὸν ἀνώτατον δυνατὸν βαθμὸν τὰς ἐμπορικὰς αὐτὰς συναλλαγάς. Καὶ δηλῶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὅτι θὰ κάμω πᾶν τὸ δυνατὸν διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀποκτήσωμεν συναλλαγὰς καὶ νὰ δυνηθῶμεν νὰ εὕρωμεν ἀγορὰς τοποθετήσεως τῶν προϊόντων μας πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν. (Χειροκροτήματα).

§182Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὀφείλω μὲ εἰλικρινῆ ἱκανοποίησιν νὰ σημειώσω τὴν δήλωσίν σας αὐτήν, ὅπως πιστεύω τὴν σημειώνουν μὲ εἰλικρινῆ ἱκανοποίησιν καὶ ὅλοι οἱ κύριοι συνάδελφοι. Πράγματι καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὰς προγραμματικάς του δηλώσεις πρὸ ἑβδομάδος ἐπεσήμανε αὐτὸ τὸ σημεῖον καὶ ἐτόνισεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ φροντίσῃ διὰ τὴν προώθησιν τῶν ἐξαγωγῶν αὐτῶν. Συνεπῶς θὰ παρακολουθήσωμεν εἰς τὸν τομέα αὐτὸν τὴν δρᾶσιν σας καὶ θὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς καὶ ἡμεῖς καὶ οἱ καπνοπαραγωγοὶ ἐὰν πράγματι λυθῇ τὸ πρόβλημα αὐτό. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις θὰ πρέπει πλέον νὰ στρέψῃ πραγματικὰ τὴν προσοχήν της πρὸς τὸν καπνοπαραγωγικὸν κόσμον καὶ νὰ ἐγκαταλείψῃ τὰ ἡμίμετρα. Ἐπὶ τέλους ἂς εἴπωμεν ἐκεῖνο ποὺ λέγει ὁ λαός: «ὅ,τι ἔγινε, ἔγινε». Ἀλλὰ τώρα ποὺ ὑπάρχει ὁ νόμος «περὶ Ἐθνικοῦ Ὀργανισμοῦ Καπνοῦ», τώρα ποὺ τὰ Διατάγματα αὐτά, ὅπως ἐπληροφορήθημεν — δὲν ἠξεύρω ἂν εἶναι ἀλήθεια — ἐστάλησαν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, τώρα ποὺ ἔχει τὰς δυνατότητας, τὰς ὁποίας ἐξήγγειλε προχθές, πρέπει νὰ καταστήσῃ αὐτοδύναμον τὸν Ὀργανισμὸν Καπνοῦ καὶ νὰ τὸν θέσῃ εἰς λειτουργίαν οὕτως, ὥστε νὰ παρεμβαίνῃ πλέον μονίμως καὶ σταθερῶς εἰς τὴν καπναγοράν, διὰ νὰ ἀπαλλάξῃ τὸν καπνοπαραγωγικὸν κόσμον ἀπὸ τὴν ἐκμετάλλευσιν, τὴν ὁποίαν ἐπὶ δεκαετηρίδας ὑφίσταται. Καὶ τὸ χρέος αὐτὸ τὸ ἔχει κατὰ μείζονα λόγον ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Καραμανλῆ, διότι αὐτὴ ἐπελήφθη τῆς ἐπιλύσεως τοῦ θέματος καὶ ὑπεσχέθη κατ’ ἐπανάληψιν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ὅτι θὰ τὸ λύσῃ. Ἡ ὑπομονὴ τοῦ καπνοπαραγωγικοῦ κόσμου ἔχει ἐξαντληθῆ. Ἐὰν καὶ αὐτὴν τὴν φορὰν τὸν ἐξαπατήσωμεν, πολὺ φοβοῦμαι ὅτι ὅλοι μας ἐδῶ θὰ ἴδωμεν ἐκπλήξεις.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν δέχεται νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§184ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δεδομένου ὅτι δὲν κατηρτίσθησαν ἀκόμη αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ καὶ δεδομένου ὅτι δὲν κατετέθη εἰσέτι ἡ ἔκθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ, παρακαλῶ ὅπως δεχθῇ ἡ Βουλὴ καὶ διακόψωμεν διὰ τὴν προσεχῆ Παρασκευήν.

§186ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Παρασκευὴν καὶ ὥραν 6.30′ μ. μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 11.10′)