1958.03.21

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 80ὴ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 21 Μαρτίου 1958

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.25′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀναβάλλεται ἐπὶ μίαν ὥραν ἡ ἐπικύρωσις τῶν πρακτικῶν τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως ἵνα λάβωσι γνῶσιν οἱ κ. κ. βουλευταί. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Π. Κηπουρός, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.

§2Π. ΚΗΠΟΥΡΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Μπακόπουλος, καταθέτει τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεων τῆς περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Ἔξαρχος καὶ Α. Κοκκέβης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεων τῆς περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Γαληνός, Κ. Τσιγάρας, Γ. Σπηλιόπουλος, Π. Πετροπουλάκης, Γ. Ταρμπάζης, Β. Ἐφραιμίδης, Γ. Γρηγορίου, Δ. Θεοχαρίδης καὶ Ι. Ριζιώτης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεων τῆς περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. Οἰκονομίδης, Α. Σχινᾶς, Β. Βύζας, Γ. Σταμάτης, καὶ Δ. Ἰατρίδης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεων τῆς περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Οἰκονομίδης, Α. Σχινᾶς, Α. Κοκκέβης, Β. Βύζας καὶ Δ. Ἰατρίδης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεων τῆς περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νομοθεσίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Λύχνος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Μεταλλουργῶν καὶ Βιοτεχνῶν Χημικῶν Προϊόντων Κερκύρας, ζητοῦντος ματαίωσιν τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ Ταμείου Μετάλλου εἰς τὰς ἐπαρχίας. Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Φρόντζας, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Πολέμου Ἰωαννίνων, ζητούσης ὑπαγωγὴν τοῦ Νομοῦ Αἰτωλοακαρνανίας καὶ τῶν Νήσων Κερκύρας, Λευκάδος κ.λ.π. εἰς τὸ Ὀρθοπεδικὸν Συνεργεῖον Ἰωαννίνων. Ὁ βουλευτὴς κ. Η. Σκυλλάκος, διὰ τηλεγραφήματός του, ζητεῖ λῆψιν μέτρων ἀπορροφήσεως τῆς ἀδιαθέτου εἰσέτι ποσότητος 1.500.000 ὀκάδων πατάτας, παραγωγῆς τῶν χωρίων Ἀνατολῆς, Ἁγυιᾶς, καὶ Λειβαδίου Ἐλασσόνος τοῦ Νομοῦ Λαρίσης.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Γ. Μπακατσέλος ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεως, σχετικῶς μὲ τὴν λῆψιν μέτρων ὑπὲρ τῶν ἀποκατασταθέντων ἀκτημόνων γεωργῶν κ.λ.π.

§4Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶχον καταθέσει ἐρώτησιν ἀφορῶσαν τὴν Κυβέρνησιν τὴν πολιτικήν. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ λάβω ἀπάντησιν ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν.

§5Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Καὶ ἡ 202, κύριε Πρόεδρε, εἶναι σχετική.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κύριε Νικολαΐδη.

§7Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα αὐτὸ βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως δὲν ἠμποροῦσε νὰ λυθῇ καὶ προηγουμένως ἄνευ νόμου. Χρειάζεται νόμος διὰ νὰ λυθοῦν καὶ τὰ δύο θέματα. Τὸ θέμα τῆς ὑπεραξίας τῶν γαιῶν καὶ τὸ θέμα τῆς συντηρήσεως τῶν γαιῶν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν εἶναι, νὰ δώσῃ ἀναστολὴν ἐν συνεχείᾳ τῆς εἰσπράξεως τῶν χρεῶν αὐτῶν, ὥστε ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία θὰ προέλθῃ ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς νὰ ρυθμίσῃ τὸ θέμα νομοθετικῶς. Αὐτὴν τὴν παράκλησιν ἀπευθύνω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν.

§8Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι συναφὴς καὶ ἡ 31 τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κύριε Τσιγάρα.

§10Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησις αὐτὴ βεβαίως ἀπηυθύνετο πρὸς τὴν πολιτικὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ ἐπειδὴ ἀκριβῶς ἀπαιτεῖται εἰδικὸς νόμος διὰ νὰ ρυθμισθῇ τὸ πρόβλημα, θὰ παρακαλέσω τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν ὅπως λάβῃ μέριμναν καθὼς εἶπε καὶ ὁ προλαλήσας κ. συνάδελφος, νὰ διαταχθῇ ἀναστολὴ τῶν χρεῶν τῶν ἐν λόγῳ ἀγροτῶν ὥστε ἀπὸ τὴν μέλλουσαν νὰ προκύψῃ ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς Κυβέρνησιν νὰ ρυθμισθῇ τελικῶς τὸ θέμα.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Λασκαρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§12Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, κύριε Πρόεδρε.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§14Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ὁμοίως, κύριε Πρόεδρε.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἔχει τὸν λόγον.

§16Χ. ΦΡΑΓΚΙΣΤΑΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, μόλις χθὲς τὸ βράδυ ἔλαβον τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων καὶ δι’ αὐτὸ δὲν εἶμαι ἕτοιμος νὰ ἀπαντήσω, ἐφ’ ὅλων τῶν ἀναγεγραμμένων εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Εἶμαι ἕτοιμος νὰ ἀπαντήσω εἰς τὰς ὑπ’ ἀριθ. 2, 11, 17, 18, 22 καὶ 28 ἀναφορὰς καὶ ἐρωτήσεις.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Πετρόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ τὴν ἀναστολὴν ἐξοφλήσεως τῶν πρὸς τὴν Α.Τ.Ε. χρεῶν τῶν ἁλιέων Μεσολογγίου.

§18Κ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς Χώρας καὶ ἰδίως τὸ 1945–47, τὸ Ὑποκατάστημα Α.Τ.Ε. Μεσολογγίου προκειμένου νὰ βοηθήσῃ θετικῶς τοὺς ἁλιεῖς εἰς τὴν ἀναδιοργάνωσιν τῆς ἁλιείας ἔδωσε μικρὰ δάνεια μακροπρόθεσμα. Τὰ δάνεια ταῦτα, οἱ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν, λόγῳ ἀντιξόων περιστάσεων δὲν ἠδυνήθησαν νὰ τὰ ἐξοφλήσουν καὶ ἡ Α.Τ.Ε. προέβη κατὰ μῆνα Νοέμβριον εἰς τὴν ἔκδοσιν ἐνταλμάτων προσωπικῆς κρατήσεως καὶ ἐδημιουργήθη σάλος μεταξὺ τῆς τάξεως τῶν ἁλιέων Μεσολογγίου. Ἔκτοτε κατέθεσα τὴν ἐρώτησιν καὶ ἔκαμον τὰς δεούσας παραστάσεις καὶ παρ’ ὅ,τι εὑρίσκω ὅτι ἡ σημερινὴ Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις δὲν εἶναι ἁρμοδία νὰ λύσῃ τοιοῦτον θέμα, ἐν τούτοις ἐπειδὴ βλέπω ὅτι ἄλλα θέματα γενικωτέρας σημασίας ὅπως τὸ διδασκαλικὸν πρόκειται νὰ τὰ ἀντιμετωπίσῃ, παρακαλῶ ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἐρώτησιν καὶ συστήσῃ πρὸς τὴν Τράπεζαν, ἡ ὁποία εἶχε λαμβάνειν ἐν συνόλῳ 37.000 δραχμὰς ἀπὸ τὴν τάξιν τῶν ἐνδιαφερομένων ἁλιέων, ἢ νὰ ἀποσβέσῃ τὰ χρέη ἢ νὰ ἀποσβέσῃ τοὺς τόκους καὶ τὸ κεφάλαιον νὰ εἰσπραχθῇ εἰς μικρὰς δόσεις. Τὸ δεύτερον σκέλος τῆς ἐρωτήσεως, κύριε Πρόεδρε, ἀφορᾷ ὁμοίαν περίπτωσιν πτωχῶν ἀγροτῶν οἱ ὁποῖοι ἀποδεδειγμένως δὲν ἠδυνήθησαν νὰ πληρώσουν τοὺς τόκους. Αὐτὴν τὴν παράκλησιν ὑποβάλλω πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος θέλω νὰ ἐλπίζω ὅτι θὰ κάμῃ τὰς δεούσας συστάσεις πρὸς τὴν Α.Τ.Ε. ἡ ὁποία ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν πρόκειται νὰ χάσῃ κανένα σοβαρὸν ποσόν, διότι ὅπως σᾶς εἶπον, ὅλο τὸ ποσὸν εἶναι 37.000 δραχμαὶ μόνον.

§19Χ. ΦΡΑΓΚΙΣΤΑΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἡ Α.Τ.Ε. λέγει ὅτι μόνον ἐναντίον τριῶν ἁλιέων ἔλαβε μέτρα. Ἔχει δὲ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι οἱ ὀφειλέται αὐτοὶ ἐκ δυστροπίας δὲν ἐξώφλησαν τὰς πρὸς τὴν Τράπεζαν ὑποχρεώσεις των. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ προβῶ, εἰς τὴν σύστασιν ὅπως μετ’ ἐπιεικείας χειρισθῇ τὸ ζήτημα. Νομοθετικὸν μέτρον εἶναι εὐνόητον ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λάβῃ.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Λαντζούνης ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τὴν ἵδρυσιν Πρακτορείου Α.Τ.Ε. εἰς τὴν Ἀνδροῦσαν...

§21Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ πόλις Ἀνδροῦσα εἶναι ἕνας μεγάλος Δῆμος καὶ πρωτεύουσα πυκνοκατῳκημένης περιφερείας. Οἱ κάτοικοι καὶ εἰδικώτερον οἱ γεωργοὶ τῆς περιφερείας ἐκείνης ζητοῦν ὅπως ἱδρυθῇ εἰς τὴν Ἀνδροῦσαν ὄχι Ὑποκατάστημα, ὡς ἀναφέρεται εἰς τὴν ἐρώτησιν, ἀλλὰ πρακτορεῖον, δηλαδὴ μόνιμον συνεργεῖον τῆς Α.Τ.Ε., διὰ νὰ διευκολύνωνται οἱ γεωργοὶ εἰς τὰς συναλλαγάς των μετὰ τῆς Α.Τ.Ε. Ἐπιβάλλεται, κύριε Ὑπουργέ, νὰ γίνῃ τοῦτο, διότι ὁ σκοπὸς εἶναι ἡ ταχεῖα καὶ καλυτέρα ἐξυπηρέτησις τῶν ἀγροτῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπικαλεσθῇ ἡ Α.Τ.Ε. ὅτι ἡ ἵδρυσις πρακτορείου θὰ εἶχεν οἰκονομικὴν ἐπιβάρυνσιν, διότι δὲν πρόκειται περὶ ἱδρύσεως Ὑποκαταστήματος, ἀλλὰ περὶ μονίμου συνεργείου διὰ τοῦ ὁποίου θὰ δίδεται ἡ εὐκαιρία εἰς τὴν Α.Τ.Ε. νὰ ἀποσπάσῃ ἐκ τοῦ Κέντρου ἕνα μικρὸν ἀριθμὸν ὑπαλλήλων ὥστε οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ νὰ εὑρίσκωνται ἐγγύτερον πρὸς τοὺς παραγωγούς, τοὺς ὁποίους νὰ ἐξυπηρετοῦν. Ἡ μόνη ἐπιβάρυνσις θὰ εἶναι ἡ ἐπιβάρυνσις ἐκμισθώσεως ἑνὸς κτιρίου, ἡ ὁποία θὰ εἶναι ἐλαχίστη ἔναντι τῆς μεγάλης ἐξυπηρετήσεως τῶν γεωργῶν. Διότι δὲν εἶναι ὀρθὸν οἱ γεωργοί, οἱ παραγωγοί, νὰ ἐγκαταλείπουν τὰς ἑστίας των καὶ νὰ διανύουν 20– 25 χιλιόμετρα διὰ τὰς συχνὰς συναλλαγάς των μὲ τὴν Α. Τ.Ε., εἰς τὴν Μεσσηνίαν. Ἡ τυχὸν μικρὰ ἐπιβάρυνσις ἡ οἰκονομική, εἶναι ἀσήμαντος ἔναντι τῆς μεγάλης ἐξυπηρετήσεως τὴν ὁποίαν θὰ ἔχουν οἱ γεωργοί.

§22Χ. ΦΡΑΓΚΙΣΤΑΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα μελετᾷ τὸ ζήτημα τῆς ἱδρύσεως πρακτορείου εἰς τὴν Ἀνδροῦσαν, ἀλλὰ δὲν κατέληξεν ἀκόμη εἰς ὁριστικὰ συμπεράσματα. Πάντως, θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν σύστασιν τοῦ κ. βουλευτοῦ.

§23Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Εὐχαριστῶ πολὺ τὸν κ. Ὑπουργόν, διὰ τὴν δήλωσιν.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Πίσπας ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τὴν αὔξησιν τοῦ προσωπικοῦ τῶν Ὑποκοταστημάτων τῆς Α.Τ.Ε. Τρικάλων καὶ Καλαμπάκας.

§25Μ. ΠΙΣΠΑΣ. Ὑπέβαλον, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, τὴν ἐρώτησιν αὐτήν, διότι ἡ κατάστασις ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ εἰς τὰ Ὑποκαταστήματα τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης Τρικάλων καὶ Καλαμπάκας, δημιουργεῖ πράγματι μεγάλην δυσκολίαν καὶ ταλαιπωρίαν τῶν συναλλασσομένων γεωργῶν, ἰδίᾳ κατὰ τὴν χορήγησιν χρημάτων καὶ λιπασμάτων καὶ ἄλλων ἐφοδίων. Εἶναι πράγματι ἀνεπαρκὲς τὸ προσωπικὸν διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀγροτῶν, οἱ ὁποῖοι συναλλάσσονται μὲ τὴν Τράπεζαν, καὶ δέον νὰ αὐξηθῇ τὸ προσωπικὸν αὐτῶν διὰ νὰ λείψουν αἱ ταλαιπωρίαι.

§26Χ. ΦΡΑΓΚΙΣΤΑΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Πράγματι ὑπάρχει ἔλλειψις προσωπικοῦ εἰς τὰ δύο αὐτὰ Ὑποκαταστήματα, ἰδίως κατωτέρου προσωπικοῦ. Τὰ κενὰ δὲ θὰ πληρωθοῦν συντόμως διὰ διαγωνισμοῦ, ἐνεργουμένου ἐπιτοπίως.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Μήτρου ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ τὴν ἵδρυσιν Ὑποκαταστήματος Α.Τ.Ε. εἰς Ζαγοράν.

§28Ν. ΜΗΤΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Ζαγορὰ εἶναι πρωτεύουσα τοῦ Ἀνατολικοῦ Πηλίου καὶ ἔχει 10 χωρία τὰ ὁποῖα ἀπέχουν περὶ τὰ 60 χιλιόμετρα ἀπὸ τὸν Βόλον. Δεδομένου ὅτι μόνον εἰς τὸν Βόλον καὶ τὸν Ἁλμυρὸν ἔχει Ὑποκαταστήματα ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ δημιουργηθῇ Ὑποκατάστημα καὶ εἰς τὴν Ζαγοράν, ἡ ὁποία ἀπέχει τόσον πολὺ ἀπὸ τὸν Βόλον, καὶ ἐπὶ πλέον ἀποκλείεται τὸν χειμῶνα ἀπὸ τὰ χιόνια. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ ἐγκρίνῃ τὴν σύστασιν πρακτορείου τοὐλάχιστον τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ἐκεῖ.

§29Χ. ΦΡΑΓΚΙΣΤΑΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Διὰ τὴν Ζαγορὰν ἰσχύει ἡ ἀπάντησις τὴν ὁποίαν ἔδωκα πρὸ ὀλίγων λεπτῶν διὰ τὴν Ἀνδροῦσαν, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον περὶ τῶν ἀναγκῶν τῆς Ζαγορᾶς ἔχω ἄμεσον ἀντίληψιν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Τσιγάρας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τὴν αὔξησιν τῶν καλλιεργητικῶν δανείων.

§31Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι διαπιστωμένον ὅτι τὰ χορηγούμενα καλλιεργητικὰ δάνεια ὑπὸ τῆς Α.Τ.Ε. εἶναι ἀνεπαρκέστατα. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐπέμβῃ εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ νὰ συστήσῃ εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν νὰ αὐξήσῃ τὰς δόσεις καὶ τὰ χορηγούμενα δάνεια, ὥστε οἱ ἀγρόται νὰ ἠμποροῦν νὰ ἔχουν τὰ μέσα νὰ ἀναπτύξουν τὴν καλλιέργειάν των, διότι εἶναι γεγονὸς ὅτι μὲ 30 δραχμὰς κατὰ στρέμμα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπισθοῦν ὅλαι αἱ καλλιεργητικαὶ ἀνάγκαι τῶν ἀγροτῶν. Συγκεκριμένως εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἐποχὴν τῆς παροχῆς δανείων διὰ τὴν ἐαρινὴν καλλιέργειαν καὶ τὸ μέτρον τῆς αὐξήσεως τῶν δανείων εἶναι ἐπιβεβλημένον. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ μᾶς δώσῃ μίαν συγκεκριμένην ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ.

§32Γ. ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστὸν ὅτι τὰ δάνεια τὰ ὁποῖα χορηγεῖ ἡ Α.Τ.Ε. πρὸς τοὺς ἀγρότας διὰ τὴν καλλιέργειαν τῶν κτημάτων των δὲν εἶναι ἐπαρκῆ, διότι τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας ἔχουν αὐξηθῆ, ἰδίως διὰ τοὺς μικροκαλλιεργητάς. Συνεπῶς νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται ὅπως ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐπαυξήσουν τὸ ποσὸν τῶν χορηγουμένων δανείων ἐν ὄψει μάλιστα τῆς ἐνάρξεως τῆς σιτοκαλλιεργείας διὰ νὰ δυνηθοῦν ὄντως νὰ καλλιεργήσουν ἐπαρκεῖς ἐκτάσεις. Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ μίαν ἀπόφασιν, δοθέντος ἄλλωστε ὅτι ὑπάρχει πλεόνασμα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1957, 2 δισεκατ. δραχμῶν.

§33Χ. ΦΡΑΓΚΙΣΤΑΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Τὸ ζήτημα εἶναι γενικώτερον καὶ εὑρίσκεται ὑπὸ μελέτην.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ταλιαδούρης ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τὴν ἀπαγόρευσιν κατασκευῆς δικτύου εἰς τὸν ποταμὸν Ἀλιάκμονα, πρὸς ἄρδευσιν 12.000 στρεμμάτων τῆς περιοχῆς Σερβίων.

§35Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ὑπηρεσία τῆς Υ.Π.Ε.Μ. ἐζήτησε τὴν ἔγκρισιν τῶν Ὑπουργῶν Γεωργίας καὶ Δημοσίων Ἔργων διὰ τὴν ἀνέγερσιν ἑνὸς φράγματος εἰς τὸν ποταμὸν Ἀλιάκμονα, πρὸς ἄρδευσιν 12.000 στρεμμάτων τῆς περιοχῆς Σερβίων. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Δημοσίων Ἔργων ἀπήντησεν εἰς τὴν ἀναφορὰν τῆς Υ.Π.Ε.Μ. ὅτι δὲν ἐγκρίνει τὴν ἀνέγερσιν τοῦ φράγματος αὐτοῦ διότι τὰ ὕδατα εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὴν ἄρδευσιν τῶν ἀγρῶν τοῦ κάμπου. Ἠρώτησα ἂν θὰ ἀρθῇ ἡ διαταγὴ αὐτὴ διότι τὸ μέτρον αὐτὸ εἶναι καταστρεπτικὸν διὰ τοὺς κατοίκους τῆς ὀρεινῆς περιοχῆς εἰς τοὺς ὁποίους δὲν ἔδωσεν ἡ Θεία Πρόνοια εὐφόρους ἀγροὺς ὅπως εἰς τοὺς κάμπους. Οἱ κάτοικοι τοῦ κάμπου εἶχον τὴν τύχην νὰ ἔχουν εὐφόρους ἀγροὺς ἐν ἀντιθέσει πρὸς τοὺς ὀρεινοὺς πληθυσμούς. Ἑπομένως ποίους πρέπει νὰ προστατεύσῃ τὸ Κράτος τοὺς χωρικοὺς ποὺ ἔχουν τοὺς πλέον ἀγόνους ἀγροὺς ἢ ἐκείνους ποὺ ἔχουν τοὺς πλέον εὐφόρους ἀγρούς; Ἐλέχθη ὅτι τὰ ἔργα τὰ ὁποῖα γίνονται εἰς τὸν κάμπον Θεσσαλονίκης θὰ ἀρδεύσουν 1.500.000 στρέμματα. Καὶ διερωτῶνται οἱ ἄμοιροι οἱ κάτοικοι τῆς περιοχῆς τῶν Σερβίων μήπως δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀρδευθοῦν 1.487.000 στρέμματα διὰ νὰ περισσεύσῃ νερὸ νὰ ἀρδευθοῦν καὶ τὰ ἰδικά των κτήματα ποὺ περνᾷ ἀπὸ ἐμπρός των τὸ νερό, καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι εἰς τὴν ἰδίαν μοῖραν μὲ τοὺς κατοίκους τοῦ κάμπου Θεσσαλονίκης; Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἠρώτησα, θὰ τὴν ἀνακαλέσῃ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας αὐτὴν τὴν παράδοξον διαταγὴν ἢ ὄχι; Ἡ ἐρώτησίς μου ὑπεβλήθη ἀπὸ καιροῦ καὶ ἀνέμενον τὴν ἀπάντησιν νὰ τὴν δώσῃ ὁ ἐκ Κοζάνης κ. συνάδελφος, ὅταν ἦτο Ὑπουργός, ἀλλὰ τὸ ποτήριον ἦτο πικρὸν καὶ δὲν ἤθελε νὰ τὸ πίῃ.

§36Χ. ΦΡΑΓΚΙΣΤΑΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κατὰ τὰς ἀρχὰς τῆς ἐρχομένης ἑβδομάδος θὰ μεταβῶ εἰς Θεσσαλονίκην καὶ θὰ ἐξετάσω ἐπιτοπίως τὸ θέμα.

§37Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος, τὸν λόγον.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μανέντη, «πικρὸν ποτήριον», μετὰ τὰς πολλὰς φράσεις ποὺ ἠκούσθησαν τὰς τελευταίας ἡμέρας, δὲν εἶναι τίποτε. Δὲν νομίζω, λοιπόν, ὅτι εἶναι σπουδαῖον....

§39Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ συνάδελφος ἐκ Κοζάνης, κ. Ταλιαδούρης, εἶπεν ὅτι ἀνέμενεν ἀπὸ ἐμέ, νὰ τοὺς δώσω τὴν ἀπάντησιν. Ἔθεσεν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας στοιχεῖα τὰ ὁποῖα κἄθε ἄλλο παρὰ ἀκριβῆ εἶναι.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μανέντη, ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ ζητήματος, ὄχι ἐπὶ τῆς οὐσίας. Νὰ εἴπητε ὅτι τὸ ποτήριον εἶναι... γλυκόν.

§41Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μοῦ κάμνετε αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀντιπολίτευσιν.

§42Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι ἐρωτῶν ὁ κ. συνάδελφος, νὰ περιορισθῇ ἐκεῖ ποὺ ἔχει δικαίωμα.

§43Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ. Τὸ ἔργον τοῦ Ἀλιάκμονος.....

§44Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς οὐσίας θὰ ὁμιλήσῃ;

§45Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ταλιαδούρης εἶπεν ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀρδευθοῦν τὰ χωρία ἀπὸ τὸν Ἀλιάκμονα, λόγῳ τοῦ ὅτι ἐκτελεῖται τὸ μεγάλο ἔργον τὸ ἀρδευτικὸν εἰς τὴν πεδιάδα τῆς Θεσσαλονίκης τῶν 400.000 στρεμμάτων. Μελετᾶται ἡ κατασκευὴ δευτέρου φράγματος, διὰ τὴν περιοχὴν Σερβίων, εὐθὺς ὡς τελειοποιηθῇ τὸ μέγα φράγμα τοῦ Ἀλιάκμονος, τὸ ὁποῖον θὰ ἀρδεύσῃ ἑκατοντάδας χιλιάδων στρεμμάτων καὶ γνωρίζουν ὅλοι τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως Καραμανλῆ, διὰ τὴν περιφέρειαν ταύτην τῶν Σερβίων καὶ ἰδιαιτέρως τὸ ἰδικόν μου.

§46Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Ὅτε ἦσθε Ὑπουργὸς Γεωργίας, κύριε Μανέντη, ἐπὶ σειρὰν μηνῶν δὲν ἐδώσατε ἀπάντησίν τινα. Τώρα ἐπιζητεῖτε νὰ δημοκοπήσητε διὰ τὰ θαύματα τῆς ἀγροτικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως Καραμανλῆ. Ἐρωτήσατε, ὅμως, διὰ τὰ θαύματα αὐτά, τοὺς βαμβακοπαραγωγοὺς καὶ τοὺς κτηνοτρόφους καὶ θὰ λάβητε ἀπάντησιν.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὶν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων, τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§48Κ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρ. Κυβερν.). Κύριοι βουλευταί, τὰ ἐπερωτώμενα μέλη τῆς Κυβερνήσεως ἔλαβον γνῶσιν σήμερον τοῦ περιεχομένου τῶν ἐπερωτήσεων αὐτῶν. Προέβησαν ἀμέσως εἰς τὴν συγκέντρωσιν τῶν σχετικῶν στοιχείων, ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατὸν εἰς τόσον ὀλίγον διάστημα νὰ εἶναι τὰ στοιχεῖα ταῦτα πλήρη. Ὑποβάλλω ὅθεν τὴν παράκλησιν πρὸς τὸ Σῶμα, ὅπως ἀναβάλῃ τὴν ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων αὐτῶν συζήτησιν διὰ τὴν προσεχῆ ἡμέραν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, ὁπότε θὰ ἔχωμεν ὅλα τὰ στοιχεῖα ὥστε ἡ ἀπάντησις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων αὐτῶν, νὰ εἶναι πλήρης καὶ ἱκανοποιητική.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ αἴτησις τῆς Κυβερνήσεως στηρίζεται εἰς τὸ ἄρθρον 51 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ ζητήσῃ τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τῶν ἐπερωτήσεων διὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Συνεπῶς εἰσάγεται καλῶς.

§50Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἐπειδὴ ἡ προσεχὴς ἡμέρα ἐλέγχου εἶναι ἡ 25η Μαρτίου, κύριε Πρόεδρε, νὰ ὁρίσωμεν ἀπὸ τοῦδε, ὅτι ἡ προσεχὴς ἡμέρα κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου θὰ εἶναι ἡ ἑπομένη Τετάρτη.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει, κύριε συνάδελφε, Κανονισμός, ὁ ὁποῖος νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι θὰ ἐφαρμοσθῇ ἀπὸ τὸν Πρόδρον τοῦ Σώματος.

§52Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Εἶναι, βέβαια, κύριε Πρόεδρε, δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως νὰ ζητήσῃ τὴν ἀναβολὴν τῶν ἐπερωτήσεων διὰ τὴν προσεχῆ ἡμέραν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Νομίζω, ὅμως, ὅτι διὰ τὴν ἐρώτησιν τὴν ὁποίαν κατέθεσα ἐγώ, τὴν ἀφορῶσαν τὴν κοινὴν Εὐρωπαϊκὴν ἀγοράν, δὲν εἶναι ἀρκετὴ ἡ ὑποβληθεῖσα ὑπὸ τοῦ κυρίου Προέδρου δικαιολογία ὅτι δῆθεν δὲν ἔχει μελετήσει τὸ θέμα αὐτό. Τὸ θέμα αὐτό, κύριε Πρόεδρε, ἐνδιαφέρει τὰ μέγιστα τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν καὶ θὰ ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις νὰ δεχθῇ τὴν συζήτησίν του ἀπόψε.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Συνεχίζεται ἡ αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεων τῆς περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νομοθεσίας». Ὁ κύριος Μ. Γαληνὸς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Λ. Ματρῖνος).

§54Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Τὸ σπουδαιότερον ἄρθρον τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου, κύριοι βουλευταί, εἶναι τὸ ἄρθρον 6 καὶ τὸ ἑρμηνεῦον τοῦτο ἄρθρον 7. Τὰ δύο αὐτὰ ἄρθρα εἶναι ἀλληλένδετα καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ συζητηθοῦν ἀπὸ κοινοῦ διὰ τὴν διευκόλυνσιν τῆς συζητήσεως.

§55Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Τὸ ἄρθρον 6, κύριε Πρόεδρε, ἀφορᾷ τὴν διανομὴν τῶν ἑδρῶν μεταξὺ τῶν Κομμάτων, τὸ δὲ ἄρθρον 7 τὴν διανομὴν τῶν ἑδρῶν μεταξὺ τοῦ αὐτοῦ κόμματος. Τὰ δύο αὐτὰ ἄρθρα δηλαδὴ ἀφοροῦν τελείως ἄσχετα ζητήματα καὶ συνεπῶς ἡ συζήτησις ἐπ’ αὐτῶν θὰ πρέπει νὰ γίνῃ χωριστὰ κατὰ τὸν Κανονισμόν.

§56Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἀντίρρησις, κύριε Πρόεδρε, εἶμαι σύμφωνος τὰ ἄρθρα αὐτὰ νὰ συζητηθοῦν χωριστά. Τὸ ἄρθρον 6, κύριοι βουλευταί, εἶναι τὸ μαγειρεῖον τοῦ ὅλου νομοσχεδίου εἰς τὸ ὁποῖον μαγειρεῖον ἑτοιμάζεται ἡ πανδαισία τῆς δευτέρας κατανομῆς διὰ τοὺς συνωμότας, κόμματα, ποὺ ἐπενόησαν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. (Διαμαρτυρίαι — θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι). Δι’ ἐμέ, κύριοι βουλευταί, ἡ ἀπόπειρα κλοπῆς τῶν ψήφων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀποτελεῖ συνωμοσίαν καὶ δὲν πρέπει συνεπῶς νὰ σᾶς ξενίζῃ ἡ λέξις τὴν ὁποίαν ἐξεστόμισα. Κατεβλήθη λοιπὸν προσπάθεια καὶ ηὐξήθη τὸ ἐκλογικὸν μέτρον, ὥστε κατὰ τὴν πρώτην κατανομὴν νὰ διατεθοῦν ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτεραι ἕδραι, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ὑπάρχουν αἱ περισσότεραι διὰ τὴν δευτέραν κατανομὴν εἰς τὴν ὁποίαν γίνεται καὶ τὸ ἑξῆς πρωτάκουστον. Διὰ τὴν δευτέραν κατανομὴν δὲν ὑπολογίζονται ὡς καὶ πάντοτε συνέβαινε μέχρι τοῦδε, αἱ ἀδιάθετοι μόνον ψῆφοι εἰς τὴν πρώτην κατανομήν, ἀλλὰ ὑπολογίζεται τὸ σύνολον τῶν ψήφων, τὰς ὁποίας λαμβάνει ἕκαστον κόμμα. Τοιουτοτρόπως ψῆφοι, αἱ ὁποῖαι ὑπελογίσθησαν κατὰ τὴν πρώτην κατανομὴν καὶ βάσει τῶν ὁποίων ἐξελέγη βουλευτὴς ὑπολογίζονται καὶ πάλιν κατὰ τὴν δευτέραν κατανομὴν διὰ νὰ ἐξασφαλίσουν εἰς τὸ ἴδιον κόμμα καὶ ἄλλην ἕδραν. Τοῦτο ὄχι μόνον ἀποτελεῖ καινοφανῆ διάταξιν ἀλλὰ καὶ πρωτάκουστον εἶναι εἰς τὰ ἐκλογικὰ χρονικά. Καὶ προχωρεῖ ἔτι περισσότερον ἡ ἀδικία, διότι κατὰ τὸ σχέδιον εἰς τὴν δευτέραν κατανομὴν δὲν θὰ λάβουν μέρος ὅλα τὰ κόμματα, ἀλλὰ μόνον ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ ἐξασφαλίσουν τὸ 25% τῶν ψήφων προκειμένου δὲ περὶ συνδυασμοῦ κομμάτων τὸ 35% τῶν ψήφων. Ἡ ἀρχὴ αὐτὴ τοῦ πρώτου ἐδαφίου τῆς τρίτης παραγράφου δὲν τηρεῖται ἐν συνεχείᾳ διότι τὸ ἐδάφια 2 τῆς αὐτῆς παραγράφου λέγει: «........... (ἀναγινώσκει).........». Εἶναι ἐνδεχόμενον, κύριοι, ἕνας συνασπισμὸς νὰ συγκεντρώσῃ τὸ 34% καὶ ἕνα κόμμα 8%. Θὰ συμβῇ τότε ἡ δευτέρα κατανομὴ νὰ γίνῃ μεταξὺ τοῦ πρώτου κόμματος τὸ ὁποῖον συνεκέντρωσε τὸ 25% καὶ τοῦ κόμματος, τὸ ὁποῖον συνεκέντρωσε τὸ 8% καὶ θὰ ἐξαιρεθῇ τῆς βʹ κατανομῆς ὁ συνασπισμός, ὁ ὁποῖος συνεκέντρωσε τὸ 34%. Ὅπως βλέπετε ἐπαυξάνεται ἡ δύναμις τῶν ψήφων, ἀλλὰ ὡρισμένων ψήφων. Νομίζω, ὅτι ἐὰν ἤθελον οἱ κύριοι συνάδελφοι, οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν παράταξιν τῶν δύο συνωμοτησάντων κομμάτων, τὰ ὁποῖα συνέλαβον αὐτὸ τὸ τέχνασμα, ἐὰν ἤθελον λέγω νὰ τηρηθῇ ἡ ἀρχὴ τῆς ἐπαυξήσεως τῆς δυνάμεως γενικῶς τῶν ψήφων, θὰ πρέπει νὰ δεχθοῦν, ὅπως ἐὰν ἓν μόνον κόμμα ἢ συνασπισμὸς συγκεντρώσῃ τὰ ἀπαιτούμενα ποσοστὰ εἰς τὴν δευτέραν κατανομὴν νὰ συμμετέχῃ τὸ κόμμα ἢ ὁ συνασπισμὸς ὁ ὁποῖος ὑπελείφθη κατὰ τὸ μικρότερον ποσοστὸν τοῦ ἀντιστοίχου κατωτάτου ὁρίου συμμετοχῆς εἰς τὴν δευτέραν κατανομήν. Αὐτὸ θὰ ἦτο λογικόν. Διότι βλέπετε τὶ λέγει εἰς τὴν παράγραφον 3. Λέγει «Μετέχουν εἰς τὴν δευτέραν κατανομὴν κόμματα ἢ συνασπισμοὶ .... (ἀναγινώσκει) ....». Ἡ ἀρχή, ὅμως, αὐτὴ δὲν τηρεῖται μέχρι τέλους. Ἀλλὰ καὶ ἐν συνεχείᾳ λέγει. «Ἐὰν ἓν μόνον Κόμμα ἢ συνασπισμὸς συγκεντρώσῃ τὸ ἀπαιτούμενον ποσοστὸν .... .... (ἀναγινώσκει) ........». Καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον, ὅπως λέγει, εἷς συνασπισμὸς νὰ πάρῃ 34% καὶ ἓν κόμμα 8%, νὰ ἀποκλεισθῇ ὁ συνασπισμὸς καὶ νὰ ἔλθῃ τὸ κόμμα. Ἄρα, βλέπετε ὅτι ἀκόμη καὶ εἰς αὐτὴν τὴν ἀθέμιτον ἀρχὴν τῆς ηὐξημένης ἀξίας ὡρισμένων ψήφων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ ψηφίσουν τὰ δύο κόμματα οὔτε ἐκεῖ δὲν θὰ ὑπάρχῃ δικαιοσύνη, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖ ἀκόμη γίνεται διάκρισις μεταξὺ ψήφων ἐκλεκτῶν καὶ ψήφων οἱ ὁποῖοι εἶναι δευτέρας κατηγορίας. Ἑπομένως, νομίζω, ὅτι ἐὰν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν θέλετε, κύριοι συνάδελφοι, σεῖς οἱ ὁποῖοι ἀνήκετε εἰς τὴν ἡγεσίαν, ἡ ὁποία συνέλαβε αὐτὸ τὸ κατασκεύασμα, νὰ δώσητε κἄποιαν μορφὴν δικαιοσύνης, θὰ ἔπρεπε νὰ δεχθῆτε τὴν ἀπάλειψιν τῆς δευτέρας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 3 δηλαδὴ «Ἐὰν εἷς μόνον συνασπισμὸς ...... (ἀναγινώσκει) ........». Νὰ συγχωνευθῇ καὶ νὰ μεταβληθῇ ὡς ἑξῆς: «Ἐὰν οὐδὲν κόμμα ἢ συνασπισμὸς ........ (ἀναγινώσκει) ........». Δηλαδὴ ἐὰν εἷς συνασπισμὸς πάρῃ 34% καὶ τὸ κόμμα 20%, νὰ μπῇ ὁ συνασπισμός. Αὐτὸ θὰ εἶχε κἄποιαν λογικὴν βάσιν, δὲν θὰ σᾶς ἔδειχνε τόσον ἅρπαγας ὡς σᾶς δείχνει αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Πρῶτον, κύριοι βουλευταί, ἐγώ, βεβαίως, θὰ ζητήσω ὀνομαστικὴν ψηφοφορίαν ἐπ’ αὐτοῦ νὰ ἀπαλειφθῇ τὸ ἐδάφιον 2 τῆς παραγράφου 3 καὶ νὰ συγχωνευθῇ εἰς τὸ 3 καὶ νὰ γίνῃ «Ἐὰν οὐδὲν κόμμα, οὐδεὶς συνασπισμὸς .... ...... (ἀναγινώσκει) ........». Ὁπότε σᾶς ἐπαναλαμβάνω, εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυρισθῆτε, ἐμφανιζόμενοι ἐνώπιον τοῦ λαοῦ, ὅτι δὲν πᾶτε μὲ τόσην βουλιμίαν νὰ ἁρπάξητε τὰ πάντα, ἀλλὰ δίδετε καὶ εἰς τοὺς ἄλλους τὴν εὐχέρειαν τῆς ἐπὶ ἴσοις ὅροις ἀναμετρήσεως. Αὐτὸ εἶναι ἓν βασικὸν σημεῖον τοῦ ἄρθρου 6. Ἐκεῖνο, ὅμως, τὸ ὁποῖον εἶναι ἔτι χειρότερον καὶ τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ἴσως ὀλιγωτέρας ἕδρας αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι καὶ 10 καὶ 15 ἕδραι εἶναι ἡ παράγραφος 5 τοῦ ἄρθρου 1, ἡ ὁποία λέγει: «Ἀφοῦ κατὰ τοιοῦτον τρόπον .... (ἀναγινώσκει) ..........». Εἶναι, δέ, ἑπόμενον, ἓν κόμμα νὰ μὴ συγκεντρώσῃ τὸ 25% καὶ νὰ συγκεντρώσῃ 45%, ἐὰν θὰ ἔχουν περισσεύσει 3 ἕδραι εἰς τὴν τρίτην κατανομήν, θὰ τὶς πάρῃ τὸ κόμμα, ἀποκλειομένων τῶν συνασπισμῶν. Ποία εἶναι ἡ λογικὴ τῆς διατάξεως αὐτῆς; Εἶναι μία προσπάθεια ἁρπαγῆς, τὴν ὁποίαν θέλετε νὰ κάμνετε σεῖς, οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν ΕΡΕ, οἱ ὁποῖοι νομίζετε, ὅτι εἶσθε τὸ πρῶτον κόμμα καὶ θέλετε νὰ πάρετε 10 ἢ 15 ἕδρας ἐλαίῳ Θεοῦ χωρὶς νὰ σᾶς ἀνήκουν. Εἶναι καταπληκτικὴ ἡ διάταξις αὐτὴ καὶ ἀπορῶ πῶς τὸ ἕτερον συνωμοτῆσαν μαζί σας Κόμμα ἀπεδέχθη αὐτὴν τὴν διάταξιν. Δηλαδὴ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων προκειμένου νὰ οἰκειοποιηθῇ καὶ αὐτὸ ἓν ποσοστὸν ἑδρῶν ἄλφα, χαρίζει εἰς τὴν ΕΡΕ ἄλφα εἰς τὸ τετράγωνον. Εἶναι καταπληκτικὸν αὐτό. Διερωτῶμαι δε, πῶς εἶναι δυνατὸν ἓν κόμμα τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι ἔχει δημοκρατικὰς ἀρχάς, τὸ ὁποῖον ἔχει μίαν λαμπρὰν ἱστορίαν νὰ συνδεθῇ τὸ ὄνομά του μὲ ἓν παρόμοιον νομοθέτημα καὶ μὲ κἄτι παρομοίας διατάξεις αἱ ὁποῖαι ὑπερβαίνουν τὴν ἀνοχήν παντὸς τιμίου ἀνθρώπου. Κατὰ ποίαν λογικήν, θέλετε νὰ πάρετε ἕδρας τῆς τρίτης κατανομῆς ἀπὸ ἕνα συνασπισμὸν ὁ ὁποῖος εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ διπλασίας ἢ τριπλασίας ψήφους; Κατ’ ἐπανάληψιν σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡμεῖς δὲν ἐπιθυμοῦμεν οὔτε νὰ κλέψωμεν οὔτε νὰ μᾶς κλέβουν. Ὅσοι εἴχομεν τὴν τιμὴν ὀλίγον διάστημα νὰ εἴμεθα εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τοῦ ἀειμνήστου Στρατηγοῦ Πλαστήρα, δὲν ἠθελήσαμε νὰ κλέψωμεν οὐδένα καὶ πάλιν ἐβάλαμε 17 καὶ 20%. Ὑπάρχει μία λογικὴ ἀρχή, τὸ νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἓν κόμμα, ὅταν ἔχῃ ἄλφα ἀριθμὸν νὰ εὐνοηθῇ. Αὐτὸ τὸ δέχομαι. Νὰ μοῦ πῆτε, ὅτι πρέπει νὰ ἔχῃς τὸ 10% διὰ νὰ ἔχῃς κόμμα θὰ ἦτο λογικὴ βάσις. Θὰ ἔλεγα, ὅτι εἶναι μία ἠθικὴ ἀρχὴ νὰ συγχωνευθοῦν τὰ συγγενῆ κόμματα. Ἀλλά, ὅταν λέγετε, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἔχῃ τὸ ¼ τῶν ψήφων τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, εἶναι μία ἀθέμιτος ἀξίωσις αὐτή. Κύριε συνάδελφε, θέλω νὰ σᾶς τονίσω, ὅτι τόσον ἐγώ, προσωπικῶς, ὅσον καὶ τὸ Κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω, δὲν φοβούμεθα τὰς ἐκλογάς, οὔτε φοβούμεθα τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλά, σήμερον δὲν ἠμπορῶ νὰ δεχθῶ ἀπὸ λόγους ἠθικῆς τάξεως νὰ μοῦ πάρετε 10 ἢ 15 ἕδρας χωρὶς νὰ σᾶς ἀνήκουν. Ἐὰν σᾶς ἀνήκουν νὰ τὶς πάρετε. Νὰ κατεβοῦμε ἐπὶ ἴσοις ὅροις μὲ ὅποιο σύστημα θέλετε, εἶμαι πρόθυμος. Ἀλλὰ ὄχι νὰ κάμνετε τὸν ἀποκλεισμὸν τῶν συνασπισμῶν. Διατί; Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἐπίσης, βέβαιον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν εἶναι, ὅτι οὐδὲν κόμμα, οὔτε ἀπὸ αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε, ὅτι εἶσθε μεγάλα, δὲν εἶσθε αὐτοτελῆ κόμματα. Συνασπισμοὶ εἶσθε καὶ σεῖς, συγχώνευσις κομμάτων εἶσθε καὶ σεῖς. Ἀρχικῶς ἔγινεν ὁ Συναγερμός, κατόπιν ἠλλάξατε μανδύα καὶ ἐκάματε τὴν ΕΡΕ. Ποτέ, ὅμως, δὲν ἐπαύσατε νὰ εἶσθε 3 ἢ 4 κόμματα τὰ ὁποῖα ἀπὸ μίαν ἀνάγκην ἰδιωτικήν, ἐγίνατε ἓν κόμμα.

§57ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ γίνετε καὶ σεῖς ἓν κόμμα.

§58Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Δὲν θὰ μοῦ ὑποδείξετε σεῖς, κύριε συνάδελφε, τὶ θὰ κάμω. Ἐγὼ δὲν κάμνω συμβιβασμοὺς συνειδήσεως οὔτε κάμνω ἀβαρίας εἰς τὰς ἀρχάς μου. Δὲν ἀνήκω εἰς τὴν Ἀριστεράν, οὔτε εἰς τὴν Ἄκραν Ἀριστεράν, ἀλλὰ οὔτε εἰς σᾶς. Ἔχω ἀρχάς. Ἐὰν αἱ ἀρχαί μου ἀκολουθοῦνται ἀπὸ ὀλίγους μοῦ ἀρκοῦν αὐτοὶ οἱ ὀλίγοι. Δὲν ἠμπορῶ, ὅμως, νὰ δεχθῶ νὰ κάμω ἀβαρίαν συνειδήσεως καὶ νὰ ἐμφανισθῶ μὲ ἄλλην μορφὴν ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν πιστεύω, μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ εἶμαι βουλευτὴς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον καὶ μόνον, δὲν θέλω νὰ κάμω ἓν κόμμα. Ἔχομεν διαφορετικὰς ἀντιλήψεις καὶ πεποιθήσεις, καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἠμπορῶ νὰ κάμω μόνον, εἶναι, νὰ κάμω ἐκλογικὴν σύμπραξιν. Αὐτὸ εἶναι τὸ μόνον ποὺ ἠμπορῶ νὰ κάμω. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγετε σεῖς, θὰ ἦτο μία ἀτιμία ἐκ μέρους μου, τὴν ὁποίαν δὲν ἠμπορῶ νὰ διαπράξω. Εἶναι περίεργον πῶς σεῖς ὁ ὁποῖος ἔχετε μίαν παράδοσιν, μοῦ κάμνετε μίαν τοιαύτην πρότασιν.

§59Ε. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, κύριε συνάδελφε.

§60Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐὰν φρονῆτε, ὅτι εἶσθε Πρόεδρος τῆς Βουλῆς νὰ μοῦ κάμνετε ὑποδείξεις. Κατὰ σύμπτωσιν, ὅμως, δὲν εἶσθε τίποτε περισσότερον ἀπὸ ὅτι εἶμαι καὶ ἐγώ. Καλὸν θὰ κάμετε νὰ μὲ ἀκούσητε. Ἴσως ἡ γνώμη μου καὶ ἡ συμβουλή μου σᾶς ὠφελήσουν. Λοιπόν, κύριοι βουλευταί, ἐγὼ προτείνω ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6 — ἐπαναλαμβάνω — τὴν ἀπάλειψιν τοῦ δευτέρου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 3 καὶ τὴν συγχώνευσιν εἰς τὸ τρίτον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ. Προτείνω ἐπίσης εἰς τὴν παράγραφον 5 νὰ μὴ εἶναι τὸ πλειοψηφοῦν κόμμα. Ἐὰν τὸ κάμετε ἔτσι θὰ εἴπωμεν, ὅτι καταβαίνομεν ἐπὶ ἴσοις ὅροις. Ἐὰν τὸ κάμετε, προσπαθεῖτε νὰ ὑφαρπάσητε ὡρισμένας ἕδρας, αἱ ὁποῖαι δὲν σᾶς ἀνήκουν. Κάμνετε τόσα ἄλλα διὰ τοῦ νόμου, ἢ μᾶλλον ἀποπειρᾶσθε νὰ κάμετε, διότι δὲν εἶσθε καὶ τόσον βέβαιοι διὰ τὰ δύο κόμματα. Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι θὰ ὑποβληθῇ μία πρότασις ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας. Ἕκαστος ἐξ ἡμῶν ἂς ἀναλάβῃ τὰς εὐθύνας του, ἔναντι τοῦ νομοσχεδίου. Σᾶς λέγω δὲ ὅτι ὅσον καὶ ἂν νομίζητε, ὅτι ἠμπορεῖτε νὰ ὑφαρπάσητε καὶ νὰ ὑποκλέψητε τὰς ἕδρας, δὲν θὰ ἠμπορέσητε νὰ τὸ κάμετε, διότι ὁ λαὸς θὰ σᾶς τιμωρήσῃ. (Χειροκροτήματα).

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ι. Γιαννόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§62Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸν χαρακτηρισμὸν τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς δίδει τὸ ἄρθρον 6, τὸ ὁποῖον καθορίζει τὰ ηὐξημένα ποσοστά. Εἶμαι θῦμα τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς, καὶ εἶμαι θῦμα τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς διότι ὄχι αἱ προσωπικαὶ κομματικαί μου δυνάμεις ἦσαν τόσον ἀσθενεῖς, οὔτε διότι μοῦ λείπει ἡ πεῖρα. Εἶμαι θῦμα τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς διότι ἐννοοῦσα καὶ ἐννοῶ νὰ πρεσβεύω μερικὰς παλαιὰς ἀρχάς, τῆς σταθερότητος, τῆς κομματικῆς πίστεως, αἱ ὁποῖαι μοῦ ἐπέβαλον νὰ θυσιάσω καὶ αὐτὸ τὸ ἐκλογικὸν συμφέρον καὶ ἔτσι κατήντησα κατὰ τὸ 1951 νὰ εἶμαι καὶ ἐγὼ τὸ θῦμα τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς. Εἶναι φυσικὸν λοιπὸν καὶ ἀνθρώπινον νὰ αἰσθάνωμαι μίαν ἀντιπάθειαν κατὰ τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς. Ἐν τούτοις τὸ συναίσθημα αὐτὸ δὲν μὲ ἐμποδίζει νὰ κρίνω ἀντικειμενικῶς τὰς σκέψεις, αἱ ὁποῖαι ἐξεφράσθησαν ἐναντίον τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς. Δὲν πρέπει, κύριοι βουλευταί, νὰ μᾶς ἐπιτρέπῃ ἡ εἰλικρίνειά μας νὰ ἀποκρύψωμε τὸν σκοπὸν τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς. Ὁ σκοπὸς εἶναι ὁ παραμερισμὸς τῶν μικρῶν κομμάτων, ἐὰν μὴ ἡ διάλυσις τῶν μικρῶν κομμάτων. Ὡς δικαιολογία, φέρεται τὸ ἐπίτευγμα. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, τὸν σκοπὸν αὐτὸν πῶς ἐπιδιώκομεν; Διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν ποσοστῶν ἐκείνων ποὺ χρειάζονται τὰ κόμματα διὰ νὰ ἐνισχυθοῦν εἰς τὴν δευτέραν κατανομήν. Ἀλλὰ ἐρωτῶ τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους, ὁ σκοπὸς αὐτὸς δὲν ἦτο καὶ ὁ σκοπὸς τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς τοῦ 1951; Φρονῶ ναί. Τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ἐτέθησαν εἰς ἐφαρμογὴν τότε δὲν ἦσαν τὰ ἴδια. Ἦσαν μικρότερα τὰ ποσοστά, 17% καὶ 20%. Ὁ σκοπὸς ἦτο ὁ ἴδιος. Καὶ ἐρωτᾶται ἐπετεύχθη ὁ σκοπὸς τότε διὰ τοῦ 17% καὶ τοῦ 20%; Ἐπετεύχθη ἀπολύτως μὲ τὰ μέσα τὰ χρησιμοποιηθέντα τότε, τοῦ 17 καὶ τοῦ 20%. Ἐπετεύχθη ἀπολύτως ὁ σκοπὸς ἐκεῖνος τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς, τῆς διαλύσεως δηλαδὴ τῶν μικρῶν κομμάτων. Ὁ σκοπὸς παραμένει ὁ ἴδιος καὶ σήμερον, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐὰν τὰ μέσα αὐτὰ γίνωνται κάπως σκληρότερα, διότι αὐξάνονται τὰ ποσοστὰ εἰς 25 καὶ 35%. Ὁ σκοπὸς εἶναι ὁ ἴδιος: Ἡ διάλυσις καὶ ὁ παραμερισμὸς τῶν μικρῶν κομμάτων. Καὶ ποῖα κόμματα διελύθησαν; Διελύθη τὸ Κόμμα τὸ Δημοκρατικόν, τὸ ὁποῖον εἰς τὰς προηγουμένας ἐκλογὰς εἶχε συγκεντρώσει τὸ 12%. Κατέληξε τὸ Δημοκρατικὸν Κόμμα τοῦ κυρίου Παπανδρέου νὰ μὴ βγάλῃ οὔτε ἕνα βουλευτήν, Κόμμα, τὸ ὁποῖον εἶχε λαϊκὴν προβολὴν λάμπουσαν καὶ ἀκτινοβολοῦσαν ἡγεσίαν εἰς τὸν Κοινοβουλευτικὸν βίον τῆς χώρας. Δεύτερον κόμμα, τὸ Κόμμα τῆς Ε.Λ.Δ., μὲ λάμπουσαν ἡγεσίαν καὶ μὲ λαϊκὴν προβολὴν μὲ τὸν μακαρίτην Σβῶλον, ἐξηφανίσθη. Τὸ Κόμμα τοῦ κυρίου Τουρκοβασίλη, τὸ ὁποῖον εἶχε δοκιμασθῆ πρὸ ὀλίγων μηνῶν, ἐξηφανίσθη. Τὸ Κόμμα τὸ Λαϊκὸν ἐξηφανίσθη καὶ ἦλθεν εἰς τὴν Βουλὴν μὲ δύο βουλευτάς. Ὥστε ὁ σκοπὸς ἐπετεύχθη ἀπολύτως καὶ παρέμειναν τρία Κόμματα, ὁ Συναγερμός, τῶν Φιλελευθέρων καὶ τὸ Κόμμα τοῦ Πλαστήρα ΕΠΕΚ. Τώρα λοιπόν, ὁ ἴδιος σκοπὸς – ὁμολογῶ εἶμαι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου — ἐπιδιώκεται μὲ τὰ ποσοστὰ αὐτά. Τὸ θέμα λοιπὸν ποὺ μὲ ἀπασχολεῖ εἶναι τὸ ἑξῆς: Οἱ κατηγορηταὶ τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι κατηγορηταὶ τοῦ σκοποῦ, ἢ εἶναι κατηγορηταὶ τῶν μέσων; Ὁμιλοῦν περὶ ἡγεσίας, περὶ Κοινοβουλευτισμοῦ, περὶ Δημοκρατίας, περὶ ἀναβιώσεως τῆς Κοινοβουλευτικῆς ζωῆς, περὶ παρεμποδίσεως τῆς ἐκπληρώσεως τῆς πολώσεως τῶν λαϊκῶν ρευμάτων. Καὶ ἐρωτᾶται. Οἱ σημερινοὶ κατηγορηταί, ποῦ ἦσαν τὸ 1951 ποὺ προσεβάλοντο ὅλαι αἱ ἀρχαὶ αὐταί; Ἐνθυμοῦμαι τὰ πρόσωπα καὶ τῶν Ἀρχηγῶν καὶ τῶν στελεχῶν ποὺ παρήλασαν ἀπὸ τοῦ βήματος τότε, τὰς βαρείας φράσεις ποὺ ἠκούσθησαν καὶ τοὺς χαρακτηρισμούς. Ἀλλὰ διατὶ ὅμως, τοὺς ἐλησμόνησαν τὸ 1957, ὅταν καθιεροῦτο ὁ σκοπὸς τοῦ παραμερισμοῦ τῶν μικρῶν κομμάτων; Ὁ κύριος Παπασπύρου, ὁ ὁποῖος ἐδήλωσε σήμερον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἔπρεπε νὰ προχωρήσῃ, διατὶ ἐσιώπα τὸ 1951, ὅταν ἦτο μέλος τοῦ Κόμματος τῆς ΕΠΕΚ, ὅταν ἐπρόκειτο τὸ Κόμμα του νὰ εἰσέλθῃ μὲ τὸ 17%, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἐξαφάνισιν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων;

§63Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Πᾶρτε τὰ πρακτικά.

§64Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐρωτῶ, ὁ κύριος Βαρβούτης, φιλικώτατόν μου πρόσωπον, κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον δὲν ἐξηγέρθη κατὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου. Ὁ κύριος Ἀλλαμανῆς ἦτο σπουδαῖον μέλος τοῦ Κόμματος τῆς ΕΠΕΚ καὶ δὲν ἠγέρθη νὰ διαμαρτυρηθῇ ἐναντίον τῆς καταπατήσεως τῶν δημοκρατικῶν ἀρχῶν, ὡς ἐπίσης καὶ ὁ κύριος Παπαπολίτης, τὸ ἴδιον.

§65Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν ἤμουν τότε βουλευτὴς ἀλλὰ δημοσιογράφος.

§66Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὸ συμπέρασμα εἰς τὸ ὁποῖον καταλήγω, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ὁ ἀγὼν ὁ ὁποῖος ἐμφανίζεται ὅτι εἶναι ἀγὼν ὑπὲρ τῶν δημοκρατικῶν ἀρχῶν, εἶναι ἀγὼν ὑπὲρ τῆς ἐξυπηρετήσεως ἀτομικῶν φιλοδοξιῶν. Τὸ νὰ θέλουν νὰ ἐμφανίσουν ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ στραγγαλίζονται αἱ δημοκρατικαὶ ἀρχαὶ δὲν εἶναι ἀληθὲς πρᾶγμα. Αὐτὰς τὰς σκέψεις εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω πρὸ ὑμῶν, κύριοι συνάδελφοι, καὶ νὰ δηλώσω ὅτι προσωπικαὶ φιλοδοξίαι προσβάλλονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ἀλλὰ οὔτε ὁ κοινοβουλευτισμὸς θίγεται, οὔτε αἱ δημοκρατικαὶ ἀρχαὶ προσβάλλονται, οὔτε αἱ ἰδέαι παρεμποδίζονται, οὔτε τὰ λαϊκὰ ρεύματα ἀνακόπτονται. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει μία σπουδαία μερὶς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δὲν ὑπάρχει φόβος νὰ πληγῇ ἡ μερὶς αὐτὴ τοῦ λαοῦ καὶ δὲν θὰ ἐμποδίσῃ τὸ νομοσχέδιον τὴν εἴσοδον αὐτῆς εἰς τὴν μέλλουσαν Βουλήν.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Η. Ἠλιοῦ ἔχει τὸν λόγον.

§68Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, ὑποκρινόμεθα ὅτι ψηφίζομεν νομοσχέδιον ἐνῷ εἰς τοὺς διαδρόμους τῆς Βουλῆς καὶ τὰ παρασκήνια ἀναμορφοῦται ἐξ ὑπαρχῆς ὁ ἐκλογικὸς νόμος καὶ τὸ ἄρθρον 6, διὰ νὰ γίνῃ ἔτι ὀλιγώτερον ἀντιπροσωπευτικὸν περισσότερον διαβλητὸν καὶ παραμορφωτικὸν τῆς λαϊκῆς θελήσεως. Εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι ἐντὸς ὀλίγου ἢ κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τὰ ἔξω τῆς αἰθούσης αὐτῆς ἁρμοδίως τεκταινόμενα θὰ ἀνακοινωθοῦν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ΕΡΕ– Φιλελευθέρων, ἡ ὁποία ἐκπροσωπεῖται ἀπὸ τὸν κύριον Γεωργακόπουλον, ἵνα ὑποστηριχθοῦν εἰς τὴν Βουλήν. Ὁπωσδήποτε ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ κειμένου αἱ προσπάθειαι αὐτῶν θὰ τείνουν ὅτι συνασπισμὸς εἶναι ὅταν εἶναι ἐναντίον ἡμῶν Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα καὶ συνασπισμὸς δὲν εἶναι ὅταν δὲν εἶναι ἐναντίον ἡμῶν, τὰ ὁποῖα καταβιβάζουν τὸν κοινοβουλευτισμὸν προκαλοῦν τὴν ἀηδίαν καὶ τὴν ἐξέγερσιν τὴν λαϊκήν, ἡ ὁποία τότε θὰ μετουσιωθῇ εἰς καταδίκην, παρὰ τὰ τεχνάσματα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ νοθεύσουν τὴν λαϊκὴν θέλησιν. Τὸ ἄρθρον 6 παρουσιάζεται ὡς τὸ περισσότερον σκανδαλῶδες καὶ τὸ περισσότερον ἐπίμαχον τοῦ ὅλου νομοσχεδίου, ἂν παραλείψωμεν τὰς παραγράφους 1 καὶ 2 θὰ ἤθελα νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν ὑμῶν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ παράγραφος 3 καθιερώνει ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν δυνατότητα ἀχρηστεύσεως ποσοστῶν ἀντιπροσωπευτικῶν μεγάλων λαϊκῶν μαζῶν. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἄλλα ἐπιχειρήματα ἀνεπτύχθησαν διὰ μακρῶν κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τὰ ὁποῖα καὶ ὑμεῖς καλύτερον ἐμοῦ κατανοεῖτε. Οἱ βουλευταὶ τῆς νέας Ἀντιπολιτεύσεως ὅλων τῶν κομμάτων ἐπὶ τῆς παραγράφου 3 ὑπέβαλον 2 τροπολογίας. Ἡ πρώτη τροπολογία ἔχει ὡς ἑξῆς: «.................... (ἀναγινώσκει) ............». Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, θὰ διενεργηθῇ ὀνομαστικὴ ψηφοφορία, διὰ νὰ διαπιστωθῇ τοῦτο, ὅτι τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἐδήλωσε καὶ ἐδήλωσε καὶ δημοσίᾳ διὰ προσφάτων συνεντεύξεων τῶν Ἀρχηγῶν του εἰς τὸν Τύπον καὶ ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς καὶ κατὰ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις καὶ εἰς τὴν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς συζήτησιν, ὅτι προκρίνει τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν. Αὐτὴ ἡ τροπολογία, εἰσάγει τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν. Λέγει, τὴν προκρίνω, ἀλλὰ φοβοῦμαι ὅτι δὲν ἔχω πλειοψηφίαν. Δείξατε ὅτι πράγματι τὴν προκρίνετε, φανεῖτε συνεπεῖς εἰς τὸν Λαόν. Καλεῖσθε δι’ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας νὰ δείξετε, ὅτι πράγματι τὴν προκρίνετε καὶ ἂς ἀπορριφθῇ μὲ τὴν πλειοψηφίαν ἐκείνην τοῦ τμήματος τῆς ΕΡΕ, τὸ ὁποῖον ἀπέμεινεν ἅμα τῇ καταθέσει τοῦ νομοσχεδίου, ἀνατραπείσης καὶ θρυμματισθείσης καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Κυβερνητικῆς πλειοψηφίας, κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας τοῦ παρελθόντος μηνός. Ἐὰν πέραν τούτου ὁσονδήποτε σκληρὰ καὶ ὀδυνηρὰ θὰ εἶναι ἡ ἐμφάνισις ἐνώπιον τῆς πραγματικότητος καὶ ἡ ἀναγνώρισις διὰ τῆς ψήφου, ὅτι φενάκη εἶναι τὰ λεγόμενα, ὅτι προκρίνομεν τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν, ἐὰν πέραν τούτου δὲν γίνῃ δεκτὴ αὐτὴ ἡ τροπολογία, προτείνουν τὰ Κόμματα τῆς νέας Ἀντοπολιτεύσεως, ἐπικουρικῶς, ἄλλην τροπολογίαν ἐπίσης διανεμηθεῖσαν, ἡ ὁποία ἀναβιβάζει τὰ ποσοστὰ τῆς δευτέρας κατανομῆς εἰς τὰ ποσοστὰ τὰ γνώριμα τοῦ νόμου τοῦ 1951 εἰς τὸ 17 καὶ 20%. Ἕνα τρίτον σημεῖον ἐπὶ τοῦ ὁποίου εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπανέλθω διὰ νὰ δώσω τὴν εὐκαιρίαν νὰ γίνῃ σαφὲς πόσον φθάνομεν εἰς τὸ μειοψηφικὸν σύστημα προϊόντως, σᾶς ἔλεγε πρὸ ἡμερῶν ὁ φίλος ἐκ Θεσσαλονίκης βουλευτὴς τοῦ Κόμματος τῶν Ἀγροτῶν Ἐργαζομένων, ὅτι κἄποτε ἀρχίσατε μὲ τὸ 10%. Δὲν σᾶς ἔφθασε, ὥστε ἐπήγατε 17 καὶ 20%, δὲν σᾶς ἔφθασε, ἐσχεδιάσατε τὸ 35%, δὲν σᾶς φθάνει, καὶ ἐφθάσατε νὰ σκέπτεσθε τὸ 40%, δὲν θὰ σᾶς φθάσῃ καὶ θὰ ἔλθῃ ἡ ἡμέρα κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ζητήσητε τὸ 80%. Ὁ κύριος Συναρχηγός, ὁ ἐξ Ἀχαΐας, τῶν Φιλελευθέρων, τὸ εἶπεν ἤδη. Εἶχε μίαν ἔμπνευσιν, δὲν ἠξεύρω ἐὰν εἶναι ἐξ αὐτῶν αἱ ὁποῖαι εἰς τὰ παρασκήνια αὐτὴν τὴν στιγμὴν συζητούμεναι θὰ ἔλθουν διὰ νὰ τύχουν κυρώσεως, ὅτι ἐὰν κόμμα καὶ συνασπισμὸς δὲν πάρουν 25 καὶ 35%, τότε θὰ ὑπολογισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν συνεργαζομένων κομμάτων ὥστε ἐὰν εἶναι τυχὸν πέντε κόμματα τὰ συνεργαζόμενα καὶ τὸ μεμονωμένον δὲν πάρῃ 25% ἀλλὰ πάρῃ 14% τότε χρειάζεται τὸ 70% νὰ πάρῃ ὁ συνασπισμός, ἄλλως τὸ 69% εἶναι ἀπαράδεκτον διὰ νὰ δώσῃ εἰσιτήριον εἰς τὴν δευτέραν κατανομήν. Κύριοι, εἰς τὸ τέλος θὰ φθάσητε εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μετὰ τὴν ὑπὸ τοῦ Ἀμερικανικοῦ Μονοπωλίου τῆς ΓΙΟΥ-ΝΑΪΤΕΝΤ ΦΡΟΥΤΣ ἀνατροπῆς τῆς Δημοκρατικῆς Κυβερνήσεως τῆς ΓΟΥΑΤΕΜΑΛΑΣ ἔκαμεν ὁ Δικτάτωρ Ἄρμας, ὅτε ἐπὶ ἐκλογικῶν καταλόγων μὲ 1.100.000 ψηφοφόρους διέγραψε τὸ 1.000.000 καὶ εἶπε, δικαιοῦνται νὰ ψηφίζουν μόνον αἱ 100.000, οἱ γνησίως καὶ ὑγιῶς σκεπτόμενοι Γουατεμαλέζοι. Ἐκεῖ θὰ φθάσητε εἰς τὸ τέλος καὶ θὰ φθάσητε εἰς τὸ 90% καὶ θὰ διαγράψητε............. (θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι)...... Αὐτὰ ποὺ λέγετε εἶναι ἰσχυρισμοί σας, αὐτὰ ποὺ λέγω ἐγὼ προκύπτουν ἀπὸ τὸ νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον παρουσιάσατε διὰ νὰ ἐμφανίσητε δι’ αὐτοῦ τὴν λαϊκὴν θέλησιν εἰς τὰς μεθαυριανὰς ἐκλογὰς καὶ δεικνύει τὴν βαθυτάτην ἀναγνώρισιν τῆς κρίσεως, ἡ ὁποία συγκλονίζει τὰ ἀμερικανόδουλα κόμματα.

§69Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Εἰς τὴν Γουατεμάλαν τὰ μέλη τοῦ κόμματος ἔχουν δικαίωμα ψήφου μόνον;

§70Η. ΗΛΙΟΥ. Σᾶς λέγω, κύριοι, ὅτι αὐτὸς ὁ χλευασμὸς πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, ὅτι ἔχει μόνον τύποις δικαίωμα ψήφου, ἀλλὰ ἡ ψῆφος αὐτὴ θὰ δεσμεύεται, θὰ αἰχμαλωτίζηται καὶ θὰ στρέφεται ἐναντίον τοῦ κόμματος ὑπὲρ τοῦ ὁποίου ἐδόθη καὶ ὑπὲρ τοῦ κόμματος εἰς ἀποδοκιμασίαν τοῦ ὁποίου ἐδόθη, αὐτὸ δείχνει τὴν βαρεῖαν συνείδησιν, τὴν ὁποίαν ἔχετε τῆς χρεωκοπίας σας ἐνώπιον τοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἐπροκάλεσα προχθὲς....... (δὲν ἠκούσθη).

§71Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. ............ (ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος)........

§72Η. ΗΛΙΟΥ. Καὶ ἐπροκάλεσα προχθὲς καὶ προκαλῶ καὶ τώρα τρὶς τὸν κύριον Ἀρχηγὸν τοῦ μείζονος ἐκ τῶν Κομμάτων τῆς σημερινῆς Κυβερνητικῆς πλειοψηφίας, τὸν ἐπροκάλεσα ἐὰν νομίζῃ ὅτι αὐτὰ τἄχα τὰ πιστεύει κανείς, ὅτι γίνονται, διότι θέλει νὰ κάμνῃ παραχωρήσεις εἰς ἄλλα κόμματα καὶ ὄχι διότι ἔχει ἐπίγνωσιν ὅτι καὶ μὲ τὸ κομμένο καὶ ραμμένο εἰς τὰ μέτρα τῆς ΕΡΕ νομοθέτημα τοῦ 1956 δὲν εἶναι δυνατὸν σήμερον νὰ τύχῃ τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ λαοῦ. Τοῦ εἶπον, ἐὰν τὰ ἀντίθετα πιστεύῃ καὶ λέγῃ ὅτι κωλυσιεργοῦμεν, ὁρίστε, ἔχετε τὴν διάλυσιν τῆς Βουλῆς, προχωρήσατε εἰς ἐκλογὰς μὲ τὸ νομοθέτημα τοῦ 1956 καὶ ἀπέφυγε νὰ μοῦ ἀπαντήσῃ. Προχωρῶ, κύριοι, εἰς τὸ περίφημον ἐδάφιον βʹ τῆς παραγράφου 3, ἐκεῖ ποὺ λέγει: ἐὰν ἕνα κόμμα πάρῃ τὰ ποσοστά, οὐδὲν δὲ κόμμα ἢ συνασπισμὸς ἕτερος πάρῃ τὰ ποσοστά, τότε μετέχει τῆς δευτέρας κατανομῆς καὶ τὸ ἀμέσως ἑπόμενον κόμμα, ἀνεξαρτήτως ποσοστῶν, δηλαδὴ καὶ 5% καὶ ἀποκλείεται ὁ συνασπισμός, ἀνεξαρτήτως ποσοστῶν, δηλαδὴ καὶ μὲ 34% καὶ ἐὰν ὑπάρχουν δύο συνασπισμοὶ ἐνδεχομένως, τὰ 68%, εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἀποκλείεται δυνάμει αὐτοῦ τοῦ νόμου. Κύριοι, ἐδῶ εἶναι ἡ παραχώρησις τοῦ μείζονος πρὸς τὸ ἔλασσον ἐκ τῶν Κυβερνητικῶν σήμερον Κομμάτων. Ἡ παραχώρησις ἐδῶ, τὴν ὁποίαν παίρνει ὀπίσω εἰς τὴν παράγραφον 4 κατὰ τὴν διανομὴν τῶν λαφύρων κατ’ ἄλλην μεθόδευσιν. Καὶ εἰς τὸν νόμον τοῦ 1951 καὶ κατὰ κοινὴν λογικήν, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ περίπτωσις β νὰ τύχῃ ρυθμίσεως διαφορετικῆς ἀπὸ τὴν περίπτωσιν γʹ, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐὰν κανένα κόμμα, ἢ συνασπισμὸς δὲν πάρῃ τὸ ποσοστόν, τότε μετέχουν τὰ δύο πρῶτα εἴτε κόμματα, εἴτε συνασπισμοί, τῶν ὁποίων ἡ ἐκλογικὴ δύναμις ὑπολείπεται κατὰ τὸ μικρότερον ποσοστὸν τοῦ ἀντιστοίχου κατωτάτου ὁρίου συμμετοχῆς εἰς τὴν δευτέραν κατανομήν, τοῦ 25% καὶ 35%. Αὐτὸ ἴσχυσε τὸ 1951. Αὐτὸ ἔχει τοὐλάχιστον, μέσα εἰς ὅλον τὸν παραλογισμὸν τοῦ συστήματος, ἕνα στοιχεῖον λογικῆς καὶ δικαιοσύνης καὶ προτείνομεν ὡς τρίτην τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6 τὴν συγχώνευσιν τῶν ἐδαφίων βʹ καὶ γʹ τῆς παραγράφου 3, κατὰ τὴν κατατεθεῖσαν γραπτὴν τροπολογίαν. Ἡ παράγραφος 4 προσδιορίζει κατὰ ποῖον τρόπον θὰ κατανεμηθοῦν τὰ λάφυρα ἐκ τῆς διαθέσεως τῶν ψήφων πρὸς τὴν δευτέραν κατανομήν. Ὅτι εἶναι ἄδικος τὸ παραδέχομαι, ὅτι μεταξὺ δύο οἱ ὁποῖοι ἐλαφυραγώγησαν ἄλλους, γίνεται μία τελεία ἄνισος κατανομὴ τὸ παραδέχομαι. Ὑπάρχει, νομίζω, μία ἐγγενὴς δικαιοσύνη εἰς τὴν διάταξιν, μία νέμεσις. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἀμέσως νὰ τιμωρηθοῦν καὶ οἱ δύο, διότι κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος ἀντιτίθεται πρὸς τὴν πολιτικὴν τάξιν, ἐλαφυραγώγουν ψήφους δοθείσας ἐναντίον των. Ἂς τιμωρηθῇ τοὐλάχιστον ὁ εἷς. Ὅπως ἔστρωσαν ἂς κοιμηθοῦν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀφήνει ἀπεριορίστως ἀδιάφορον τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἡ τοιαύτη ἢ τοιαύτη κατανομὴ λαφύρων καὶ ἀφήνει καὶ δι’ ἕνα ἄλλον λόγον, διότι κατελύθη κάθε ὁροθέτησις μεταξὺ τῶν δύο σημερινῶν κομμάτων τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ ἀφήνει ἀδιάφορον τὸν λαόν, ἐὰν ὁ βουλευτὴς ὁ ὁποῖος θὰ ἐκλεγῇ πλέον ἐναντίον τῆς ψήφου τοῦ λαοῦ ἤθελεν ἀνήκει εἰς τὸ ἕνα ἢ τὸ ἄλλο κόμμα. Αὐτὰ ἐν γενικαῖς γραμμαῖς εἶχα νὰ παρατηρήσω ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6. Γνωρίζω, κύριοι, καὶ εἶχον τὸν καιρὸν νὰ εἴπω καὶ χθές, γνωρίζω ὅτι ἡ πλειοψηφία μὴ θελήσασα νὰ ἀκούσῃ συνωμολόγησεν αὐτὸ τὸ σύστημα καὶ ἐκ τῶν προτέρων ἀπεφάσισε νὰ τὸ ἐπιβάλῃ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι ἤθελε ἤδη, ἐὰν ὑπολείπωνται ἀκόμη ἴχνη συνεπείας εἰς τὰς δημοσίως διακηρυσσόμενα εἰς τὰ πρὸ ὀλίγων 24ώρων ἀκόμη ἀπὸ τοῦ βήματος διατυπωθέντα, ἐὰν ὑπολείπωνται ἴχνη συνεπείας ἤθελον περιαγάγει εἰς δυσχερῆ θέσιν τὸ μικρότερον ἐκ τῶν Κομμάτων τῆς σημερινῆς Κυβερνητικῆς πλειοψηφίας. Εἶναι ἡ πρότασις περὶ καθιερώσεως τῶν ποσοστῶν τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, διότι εἶπον ἀμφότεροι οἱ κ. κ. συναρχηγοί, ὅτι αὐτὸ τὸ θέλομεν, ἀλλ’ ὅμως, δὲν ἠμποροῦμε, νὰ κάμωμεν ἄλλως. Ἐὰν τὸ θέλετε, ἐπὶ τῆς ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας τῆς ἐνεργηθησομένης, ἀποδείξατε ὅτι τὸ θέλετε, ἐὰν δὲ ψηφίσητε ἐναντίον θὰ ἀποδείξητε ὅτι ἁπλῶς ἠθελήσατε νὰ δικαιολογηθῆτε καὶ θὰ κριθῆτε ἀπὸ τὸν λαόν, ὁ ὁποῖος κρίνει, ὁ ὁποῖος παρακολουθεῖ καὶ ὁ ὁποῖος καταδικάζει. (Χειροκροτήματα).

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Δ. Βουρδουμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§74Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, λυποῦμαι διότι τόσον ὁ κύριος Γαληνός, ποὺ ὡμίλησε πρὸ ὀλίγου, ὅσον καὶ ὁ κύριος Ἡλιοῦ...

§75Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἡ συζήτησις εἶναι ἄκρως ἐνδιαφέρουσα, θὰ ἐπρότεινα ὅπως διακόψωμεν μέχρις ὅτου προσέλθῃ καὶ ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος συμβαίνει νὰ εἶναι καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ οἱ δύο κ. κ. συναρχηγοὶ τῶν Φιλελευθέρων.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εὑρίσκω τὸν λόγον.

§77Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Ἡ παρουσία τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶναι, τοὐλάχιστον, ἀπαραίτητος.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεμία διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ λέγει, ὅτι πρέπει νὰ εἶναι παρόντες οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων. Ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐβγῆκε ἔξω καὶ θὰ ἐπιστρέψῃ.

§79Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅσον ἀφορᾶ ἐμέ, δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ἔλθουν οἱ κ. κ. Ἀρχηγοί, διότι δὲν πρόκειται νὰ κάμω τίποτε ἄλλο ἀπὸ τοῦ νὰ ἐπαναλαμβάνω ἀπὸ τοῦ βήματος, καὶ τὰ ὁποῖα ἤρχισα νὰ λέγω, ὅ,τι οἱ προλαλήσαντες κ. κ. Γαληνὸς καὶ Ἡλιοῦ δὲν μοῦ ἔκαμαν τὴν τιμὴν νὰ μὲ παρακολουθήσουν καὶ δὲν ἠθέλησαν νὰ παρακολουθήσουν ὄχι μόνον ἐμένα, ἀλλὰ καὶ τοὺς λοιποὺς ρήτορας τοὺς ὑποστηρίζοντας τὸ νομοσχέδιον καὶ δὲν εἶχαν τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν ὄχι τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἡ Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις εἰσήγαγε, ἀλλὰ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἶχεν ὑποβάλει ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις ὑπογεγραμμένη ἀπὸ τὸν κύριον Μακρῆν. Κύριοι, ἀναφέρεται, διακηρύσσεται, ἐπαναλαμβάνεται καὶ τονίζεται, ὅτι ἀντικειμενικὸς σκοπὸς τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον εἰσηγάγαμεν πρὸς ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου εἶναι νὰ δώσῃ Κυβέρνησιν πρὸ παντὸς εἰς τὸν τόπον καὶ διὰ νὰ δώσῃ Κυβέρνησιν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐνισχύσῃ τὸ πλειοψηφοῦν Κόμμα. (Θόρυβος).

§80Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Ἐφαρμόσατε ἀμιγὲς πλειοψηφικόν.

§81Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Ἡ ἐπιθυμία μας θὰ ἦτο νὰ προτείνωμεν σύστημα πλειοψηφικόν, ἐπειδή, ὅμως, τὸ πλειοψηφικὸν θὰ σᾶς ἤγαγε εἰς παράνομον συμβίωσιν ἐπὶ μεγάλον χρονικὸν διάστημα προεκλογικόν, ὅπως σᾶς ἤγαγε εἰς τὴν προηγουμένην ἐκλογὴν ἔκαμεν τὴν ὑποχώρησιν ἡ Ε.Ρ.Ε. διὰ νὰ προσεγγίσῃ μιᾶς ἀντιλήψεως, τοὐλάχιστον, τῆς μείζονος Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ παραχωρήσῃ τὴν συγκατάθεσιν διὰ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο. Τὸ νὰ ἔρχεσθε εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ λέγετε, ὅτι κάμνετε κλοπήν, ὅτι ἐπιχειρεῖτε τοῦτο ἢ ἐκεῖνο, εἶναι περίεργα πράγματα σὰν νὰ μὴ θέλετε νὰ ἀποδείξητε ὅτι ἀντιληφθήκατε τὶ ζητοῦμεν καὶ τὶ ἐπιδιώκομεν. Ἐπιδιώκομεν τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ πλειοψηφοῦντος Κόμματος. Εἰσηγάγαμεν τὸ νομοσχέδιον εἰς χρόνον ἄδηλον, χρόνον μὴ προοιωνιζόμενον ἐκλογάς, δύο ἔτη πρὸ τῆς λήξεως τῆς θητείας τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἀπεδείξαμεν κατὰ τὴν Κυβερνητικὴν κρίσιν, ἡμεῖς τῆς Ε.Ρ.Ε., ὅτι δὲν πιστεύομεν εἰς Κυβερνητικὴν συνεργασίαν σας, οἱ ὁποῖοι ζητοῦντες ἐκλογάς.... (Θόρυβος) ....

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ μὴ διακόπτετε. Σᾶς παρακαλῶ μὴ ἀπαντᾶτε.

§83Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Λέγω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ Ε. Ρ.Ε. ἀπέδειξε κατὰ τὴν τελευταίαν κυβερνητικὴν κρίσιν καὶ ἐμπράκτως, ὅτι παραμένει πιστὴ εἰς τὴν ἀρχήν μας, ὅτι πρέπει νὰ δίδεται αὐτοδύναμος καὶ ἰσχυρὰ Κυβέρνησις εἰς τὴν Χώραν, ἀρνηθέντες πᾶσαν ἐνέργειαν πρὸς συνεργασίαν. Δὲν εἶναι δυνατόν, αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐμπράκτως ἐξετελέσαμε, νὰ μᾶς κατηγορῆτε ὅτι ἐπιδιώκομεν δι’ ἑνὸς νομοσχεδίου, εἰς τὸ ὁποῖον διακηρύσσεται τὶ θέλομεν καὶ τὶ ζητοῦμεν. Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ ἀποδείξουν οἱ κύριοι συνάδελφοι, δῆθεν ἀδικίας τοῦ συστήματος, προβαίνουν καὶ τονίζουν μερικὰ παραδείγματα, τὰ ὁποῖα καὶ προχθὲς ἐδῶ ἐνεφάνισαν καὶ σήμερον ὅτι ἐὰν ἔχωμεν ἕνα συνασπισμὸν 34% καὶ ἕνα Κόμμα 5%, θὰ ἐνισχύσητε τὸ 5%; Καὶ ἐὰν ἔχωμεν ἕνα συνασπισμὸν 15 Κομμάτων μὲ 15% ἢ 25 Κόμματα μὲ 25% καὶ ἓν Κόμμα μὲ 24%, θὰ ἐνισχύσωμεν τὸν συνασπισμὸν νὰ κάμουν τί; Διὰ νὰ διαλυθοῦν εἰς 25 ἢ 15 Κόμματα ἕκαστον τῶν ὁποίων θὰ ἔχῃ 1%; Ἡμεῖς τὸ ἠξεύρομεν ὅτι θὰ εἴμεθα ἡ πλειοψηφία καὶ σεῖς τὸ ἠξεύρετε αὐτό, ἀλλὰ ὅταν κάμνωμεν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δύο χρόνια πρὶν ἀπὸ τὴν λῆξιν τῆς Βουλῆς, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λέγετε αὐτὰ ποὺ λέγετε. Ἡ ἀξία τῆς ψήφου, ἐτόνισεν ὁ κ. Ἡλιοῦ, μειοῦται καὶ γίνονται δύο κατηγορίαι ψήφων. Ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι παίζουν τὸν ρόλον των εἰς τὴν αʹ κατανομὴν καὶ ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι παίζουν τὸν ρόλον των εἰς τὴν βʹ κατανομήν. Τί γίνεται εἰς τὴν ἁπλῆν ἀναλογικὴν μὲ τὸ 10%; Δύνασθε νὰ εἰσέλθητε εἰς τὴν βʹ κατανομὴν ἐὰν εἰς τὴν ἁπλῆν ἀναλογικὴν δὲν συγκεντρώσητε τὸ 10%; Πρέπει δὲ νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω καὶ τὸ ἑξῆς: Ἠξεύρετε τὶ μᾶς ἤγαγεν τὸ 1951 εἰς τὴν ἐνισχυμένην ἀναλογικήν; Αἱ Κυβερνήσεις τὰς ὁποίας ἔδωσεν ἡ ἁπλῆ ἀναλογικὴ τοῦ 1950 καὶ αἱ ὁποῖαι, κύριε συνάδελφε, εἶναι αἱ ἑξῆς: «....(ἀναγινώσκει)....». Αὐτὸ προεκάλεσε, κύριε συνάδελφε, τὴν ἐξέγερσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὴν παρέμβασιν πλείστων ὅσων πιέσεων διὰ νὰ πᾶμε εἰς τὴν ἐνισχυμένην ἀναλογικὴν μὲ τὰ γνωστὰ ποσοστὰ τὰ ἀποτελέσματα τῆς ὁποίας ἔφερον ἄλλην Κυβέρνησιν καὶ προβαίνομεν, κύριοι, ἤδη εἰς τὴν ἐπαύξησιν τῶν ποσοστῶν διὰ νὰ κάμωμεν Κυβέρνησιν καὶ ἡ Ε.Δ.Α. εἶναι ἡ μόνη ἡ ὁποία εἶναι συνεπὴς πρὸς τὰς ἐπιδιώξεις της. Οὐδέποτε, κύριοι, ἀπεμακρύνθη ἡ Ε.Δ.Α. ἀπὸ τὴν ἁπλῆν ἀναλογικὴν διότι μόνον οὕτω θὰ φθάσῃ εἰς τὴν Βουλὴν διότι τὸ ποσοστόν της εἶναι τόσον μικρὸν ὥστε δὲν δύναται ποτὲ νὰ παίξῃ πρωτεύοντα ρόλον εἰς τὴν διακυβέρνησιν τῆς Χώρας. Εἶμαι σύμφωνος μὲ ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Γιαννόπουλος καὶ ὀφείλω νὰ τὸν συγχαρῶ δι’ αὐτό. Ἐπανέλαβεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἔχῃ ἀντιληφθῆ καὶ ἡ μερὶς ἐκείνη ἡ ὁποία διαφωνεῖ μὲ τὸ νομοσχέδιον. Θὰ διαφωνήσω, ὅμως, εἰς ἕνα σημεῖον. Δὲν εἶναι ἐπιδίωξις τοῦ νομοσχεδίου ἡ διάλυσις τῶν μικρῶν Κομμάτων. Εἶναι ἡ ἐνίσχυσις τῶν μεγάλων Κομμάτων. Δὲν θὰ μᾶς πιστεύσητε, κύριοι, οὔτε ὑμεῖς, οὔτε κανεὶς ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, ὅταν τὸ σύστημα δὲν εἶναι δικαιότατον καὶ δὲν εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐξασφαλίζει τὰ συμφέροντα τοῦ Ἔθνους.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ράλλης ἔχει τὸν λόγον.

§85Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ προχειρότης καὶ ἡ ἐπιπολαιότης μετὰ τῆς ὁποίας συνετάγη τὸ νομοσχέδιον, ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ ἄρθρου 6 καὶ ἐξ ὅσων ἔλαβον χώραν ἀπὸ τῆς κυβερνητικῆς κρίσεως μέχρι σήμερον. Ἐλέχθη κατὰ κόρον καὶ τὸ ἐπανέλαβε καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Βουρδουμπᾶς, ὅτι σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι νὰ δώσῃ σταθερὰν Κυβέρνησιν καὶ συγχρόνως νὰ ἀποφύγῃ τὴν ἄνομον συνεργασίαν. Δὲν γνωρίζω ἐὰν τὸ νομοσχέδιον θὰ ἐπιτύχῃ τὸ πρῶτον. Αὐτὸ θὰ τὸ ἀποδείξῃ ἡ ἡμέρα τῆς ἐκλογῆς. Γνωρίζω, ὅμως, ὅτι ἤδη ὁ δεύτερος σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου ὄχι μόνον δὲν ἐπετεύχθη ἀλλὰ τοὐναντίον ἐναυάγησεν ἐν ἀνοικτῷ ὠκεανῷ, διότι ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα συζητοῦμεν, τὶ ἄλλο εἶναι παρὰ λαϊκὸν μέτωπον; Καὶ αὐτὸ δὲν ἐγένετο εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχεν. Αὐτὸ γίνεται διὰ νομοσχεδίου. Λέγεται ὅτι ἐπιδίωξις τῆς Ε.Δ.Α. εἶναι ἡ ἁπλῆ ἀναλογική. Συνεπῶς, ἐφ’ ὅσον ἐπιδίωξις τῆς Ε.Δ.Α. εἶναι ἡ ἁπλῆ ἀναλογική, οἱονδήποτε ἄλλο σύστημα, πλὴν τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, εἶναι σύστημα ἐθνοσωτήριον. Πλανᾶσθε καὶ πλανᾶσθε πλάνην οἰκτράν, καὶ ὄχι μόνον πλάνην οἰκτράν, ἀλλὰ καὶ ἀντεθνικήν, διότι ἡ Ε.Δ.Α. ἔχει ὡς ἀντικειμενικὸν σκοπὸν τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν, ἀλλὰ ἡ Ε.Δ.Α. εἶναι Κόμμα τὸ ὁποῖον πολιτεύεται καὶ τὸ πολιτεύεσθαι ἐστὶ προβλέπειν. Καὶ ὅσα δὲν προβλέπετε σεῖς τὰ προβλέπει αὐτή. Ἐὰν δὲν ἐπιτύχῃ, κύριοι, τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν, ἔχει δεύτερον σκοπὸν καὶ ὁ σκοπὸς αὐτὸς εἶναι ἡ εἴσοδος εἰς τὴν Βουλὴν μικροῦ ἔστω ἀριθμοῦ μελῶν της, ἀλλὰ ὁ σχηματισμὸς λαϊκοῦ μετώπου, διότι οὕτω ἐπιτυγχάνεται ἡ νόθευσις τοῦ φρονήματος μεγάλου ἀριθμοῦ Ἑλλήνων καὶ αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον τὴν ἐνδιαφέρει καὶ σεῖς διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὴν ἐνισχύετε. Ἤκουσα ὅτι κατετέθησαν ὡρισμέναι τροπολογίαι. Δὲν τὰς γνωρίζω. Ἤκουσα, ὅμως, ὅτι θὰ ἐπιτρέπεται ἡ συνεργασία ὡρισμένων Κομμάτων χωρὶς ἡ συνεργασία αὕτη νὰ ἀποδίδῃ τὸν χαρακτηρισμὸν τοῦ συνασπισμοῦ εἰς τοὺς συνεργαζομένους ἐφ’ ὅσον τὰ Κόμματα ταῦτα συνειργάσθησαν καὶ κατὰ τὸ παρελθόν. Πιθανὸν ἡ τροπολογία αὐτὴ νὰ δυνηθῇ νὰ ἀπαγκιστρώσῃ τὰ μικρὰ Κόμματα ἀπὸ τὸ λαϊκὸν μέτωπον. Πιθανὸν νὰ τὰ ἀπαγκιστρώσῃ ὅλα, πιθανὸν ὅμως, νὰ ἀπαγκιστρώσῃ τινὰ μόνον ἐξ αὐτῶν. Ἀμφιβάλλω, ὅμως, πολὺ ἐὰν διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς ἔστω καὶ ψηφιζομένης, θὰ ἀποφύγητε τὸ λαϊκὸν μέτωπον. Διότι ὅλοι ἡμεῖς οἱ ἀστοὶ εἴμεθα ἀνίκανοι νὰ ὑποστῶμεν σοβαρωτάτην θυσίαν διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τὸν ἀντικειμενικὸν σκοπόν, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ εἶναι ἡ διακυβέρνησις τῆς Χώρας καὶ ὁ ἀποκλεισμὸς ἀπὸ τὴν πολιτικὴν ζωὴν αὐτῆς τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς. Ἡ Ἄκρα Ἀριστερά, ἀντιθέτως, εἶναι πρόθυμος νὰ ὑποστῇ οἱανδήποτε θυσίαν διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὸν σκοπόν της ἐν προκειμένῳ, τὸ μέτωπον. Συνεπῶς, φοβοῦμαι ὅτι ἔστω καὶ ἂν ψηφισθοῦν αἱ τροπολογίαι αὐταὶ αἱ ὁποῖαι ἀποδεικνύουν ὅτι τὸ νομοσχέδιον οὐδόλως ἐμελετήθη καὶ ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐπαναλαμβάνεται περὶ συνωμοσίας ὑπάρχει, ἀλλὰ ἡ συνωμοσία εἶναι ἡ συνωμοσία τῆς σιωπῆς τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἐὰν αἱ συζητήσεις ἐγένοντο εἰς τὸ φῶς τῆς ἡμέρας, οὐδέποτε θὰ εἶχον διαπραχθῆ τοιαῦτα λάθη, φοβοῦμαι ὅτι λέγω ἔστω καὶ ψηφιζομένων αὐτῶν τῶν τροπολογιῶν, ὅτι θὰ ἀντιμετωπίσητε μίαν τεραστίαν δυσχέρειαν, ὅταν προέλθητε εἰς τὴν συνεργασίαν αὐτὴν τῶν Κομμάτων μεταξύ των, διότι θὰ ἔχετε ἕνα ἐκβιασμὸν τοῦ μεγαλυτέρου Κόμματος πρὸς τὰ μικρότερα. Θὰ λέγῃ τὸ μεγαλύτερον Κόμμα, πρὸς τὸ μικρότερον: «Ἔλα νὰ συνεργασθῶμεν, ἀλλὰ σοῦ δίδω μόνον 15 ἕδρας». Καὶ αὐτὸ εἶναι δυνατὸν νὰ ματαιώσῃ τὴν συνεργασίαν, καὶ θὰ τὴν ματαιώσῃ, καθ’ ὅσον ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν θὰ ἀκούεται μία γλυκυτάτη φωνή: «Ἔλα νὰ συνεργασθῇς μαζί μου καὶ σοῦ δίδω τὸ 90%». Καὶ ἡ φωνὴ αὐτὴ θὰ εἶναι ἡ φωνὴ τῆς Ε.Δ.Α. καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, κύριοι, φοβοῦμαι ὅτι θὰ γίνῃ τὸ λαϊκὸν μέτωπον, ὅσας τροπολογίας καὶ ἂν ψηφίσητε. Ἐπανέρχομαι ἐπὶ ἐκείνων τὰ ὁποῖα εἶπον, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν σᾶς ἔδωσα ψῆφον ἐμπιστοσύνης. Ἐὰν θέλετε νὰ εὕρητε διέξοδον, ὑπάρχει. Πᾶρτε τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἀναβάλλατε τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς ἐπὶ 10ήμερον καὶ μετὰ ταῦτα φέρετε ἓν νέον νομοσχέδιον ποὺ θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ματαίωσιν πάσης συνεργασίας μὲ τὴν Ἀριστεράν. Αὐτὸ εἶναι τὸ καθῆκον ποὺ ἐπιβάλλουν αἱ περιστάσεις.

§86Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ τοποθέτησις τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀθηνῶν κ. συναδέλφου, εἶναι ἐντελῶς διάφορος ἀπὸ τὴν τοποθέτησιν ὅλων τῶν προλαλησάντων ρητόρων. Ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, εἶναι σαφῶς πολέμιος τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, συνεπῶς καὶ κατέχεται ἀπὸ τὴν σκέψιν ὅτι ἰδὲν πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ ἡ Ἄκρα Ἀριστερά, ὅπως εἶναι ἐνδεχόμενον τοῦτο νὰ συμβῇ, διὰ τῆς ἀναλογικῆς, τὸν διαιτητὴν εἰς τὴν ἐξέλιξιν τῶν πολιτικῶν πραγμάτων τῆς Χώρας. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου δὲν ὑπάρχει μεταξὺ ἡμῶν καὶ αὐτοῦ ἀπολύτως καμμία διαφωνία. Τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον ἐκεῖ κάτι τὸ ἀνώμαλον καὶ ἀντιδημοκρατικὸν συμβαίνει, τὸ νὰ ἐμφανίζεται μία μειοψηφία λόγῳ τῶν ἀντιθέσεων τῶν ἐθνικῶν Κομμάτων, ὡς διαιτητὴς μεταξὺ αὐτῶν, ἂν καὶ αὐτὰ ἐκπροσωποῦν τὴν μεγίστην πλειοψηφίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἴμεθα ἑπομένως, μὲ τὸν κ. Ράλλην ἀπολύτως σύμφωνοι εἰς ὅλα αὐτά. Ἐκεῖ ὅπου χωρίζονται αἱ ἀπόψεις μας εἶναι εἰς τὸ ποῖος εἶναι ὁ καλύτερος τρόπος νὰ ἐπιτευχθοῦν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐπιδιώκει τὸ παρὸν νομοσχέδιον, πρῶτον νὰ δοθῇ μία ἰσχυρὰ Κυβέρνησις εἰς τὴν Χώραν καὶ δεύτερον νὰ ἀποτραποῦν ἐκεῖναι αἱ ἐπιζήμιοι συνεργασίαι αἱ ὁποῖαι γεννῶνται ἐξ ὡρισμένων συστημάτων, ὅπως τὸ σύστημα τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς. Ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, ἐφ’ ὅσον εἰς τὸ στάδιον τῆς ἀρνήσεως μᾶς εὑρίσκει συμφώνους, ἀλλὰ εἴμεθα ἠναγκασμένοι καὶ ἡμεῖς καὶ τὰ μεγάλα Κόμματα τῆς Χώρας, νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν λύσιν. Εἴχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐξετάσωμεν ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ μία καλυτέρα, ὑπὸ τὰς δεδομένας πεοιστάσεις, λύσις, ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν εὑρήκαμεν διὰ νὰ προσφέρωμεν εἰς τὴν Χώραν καὶ ἰσχυρὰν Κυβέρνησιν καὶ διὰ νὰ ἐκπληρώσωμεν τοὺς σκοποὺς τοῦ νομοσχεδίου. Ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, εἰς τὴν προτέραν του ὁμιλίαν ὑπηνίχθη μίαν λύσιν. Θὰ ἦτο σκόπιμον νὰ προχωρήσῃ περαιτέρω, νὰ καταθέσῃ μίαν πρότασιν, ἐὰν εἶναι ἕτοιμος νὰ προτείνῃ μίαν πλήρη λύσιν. Φοβοῦμαι, ὅμως, ἐκ τῆς μελέτης τοῦ ζητήματος, ὅτι ἐνῷ εἰς τὸ στάδιον τῆς ἀρνήσεως εἰς τὸ ὁποῖον συμφωνοῦμεν, εὑρίσκεται ἐν δικαίῳ, εἰς τὸ στάδιον τῆς θέσεως, εὑρίσκεται, δὲν θέλω νὰ εἴπω, ἐν ἀδίκῳ, ἀλλὰ εἰς τὸ κενόν. Δὲν ὑπάρχει ἄλλη καλυτέρα λύσις. Ἐδοκιμάσθησαν πολλαὶ λύσεις. Ἐπροτάθησαν πολλαὶ λύσεις, τὰς ὁποίας προλαλήσαντες ρήτορες ἀνέφερον. Οὐδεμία λύσις ἀποτρέπει ἀπολύτως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλει νὰ ἀποτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν κ. συνάδελφος, καὶ νομίζομεν ὅτι ὑπὸ τὰς παρρύσας περιστάσεις προσφέρομεν ὑπηρεσίαν εἰς τὸν τόπον, δίδοντες τὴν καλυτέραν, ἐν σχέσει πρὸς τοὺς σκοπούς μας, ἐφικτὴν λύσιν καὶ αὐτὴ ἐνσαρκώνει τὸ κατατεθὲν νομοσχέδιον.

§87Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Δυστυχῶς, δὲν ἀποτελῶ πλέον μέλος τῆς Ε.Ρ.Ε., διὰ νὰ δυνηθῶ νὰ προέλθω εἰς τὰς συνεννοήσεις καὶ δυστυχῶς, δὲν ἔλαβον μέρος καὶ εἰς τὰς πρὸ τῆς κρίσεως συνεννοήσεις, διὰ νὰ ἐκφέρω τὴν γνώμην μου καὶ νὰ ἀποτρέψω τὴν υἱοθέτησιν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Δὲν φαντάζομαι νὰ ἔλαβε γνῶσιν τῶν συνεννοήσεων ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου καὶ ὁ προλαλήσας ἐξ Ἀθηνῶν κ. συνάδελφος. Ἐὰν εἶχον λάβει γνῶσιν τῶν συνεννοήσεων αὐτῶν, ἀσφαλῶς θὰ εἶχον προτείνει τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἀνέφερον ὀνομαστικῶς κατὰ τὴν πρὸ ἑβδομάδος ἀγόρευσίν μου. Ὄχι μόνον νομίζω, ὅτι τὸ σύστημα αὐτὸ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτόν, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἶναι ὑποχρέωσις τῶν ἐθνικῶν ἀστικῶν Κομμάτων νὰ δεχθοῦν αὐτὸ τὸ σύστημα, διότι καὶ τὴν δυνατότητα ἀντιπροσωπεύσεως, εἰς τὰ μικρὰ Κόμματα δίδει, χωρὶς νὰ στραγγαλίζῃ καὶ τὴν δυνατότητα σταθερᾶς Κυβερνήσεως καὶ ἐπίσης ἀποκλείει παντελῶς ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει κοινὴ λογικὴ καὶ πατριωτισμὸς τὴν Ε.Δ.Α. Δὲν ἐναπόκειται εἰς ἐμὲ νὰ κάμω τὰς συνεννοήσεις, δὲν εἶμαι, ἄλλωστε, φαίνεται, κατάλληλος διὰ τοιούτου εἴδους διαπραγματεύσεις, ἀλλὰ τὰ δύο Κόμματα ἀντὶ νὰ κατατρίβωνται πῶς θὰ μπαλώσουν ἐκεῖνα, ποὺ δὲν μπαλώνονται, θὰ ὤφειλον νὰ εἶχον τὴν ὑπερηφάνειαν νὰ ὁμολογήσουν ὅτι διέπραξαν ἓν σφάλμα, νὰ ἐγκαταλείψουν τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ φέρουν ἓν ἄλλο νομοσχέδιον, μὴ περιέχον κινδύνους διὰ τὸ Ἔθνος. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ εὑρίσκετο ἡ λύσις. Φοβοῦμαι, ὅτι αἱ μικροφιλοτιμίαι ἐδημιούργησαν αὐτὴν τὴν ἀπαράδεκτον κατάπτωσιν, καὶ λυποῦμαι διότι αἱ μικροφιλοτιμίαι δὲν μᾶς ἀφήνουν νὰ ἀνακόψωμεν τὴν πορείαν μας πρὸς τὸν μοιραῖον κατήφορον, εἰς τὸν ὁποῖον μᾶς ἔφερε τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βαρβούτης, ἔχει τὸν λόγον.

§89Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Δέκα λεπτὰ θὰ ὁμιλήσω.

§90Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Μίαν ὥραν.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπασπύρου, εἰς ἐμὲ ἀπευθύνεσθε;

§92Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Εἰς τὸν κύριον συνάδελφον...

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπὸ ποίαν ἰδιότητα, τοῦ Ἀρχηγοῦ;

§94Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ὡς συνάδελφος.

§95Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Παρὰ τὴν παρώτρυνσιν τὴν ὁποίαν μοῦ ἔκαμεν ὁ συμπαθὴς συνάδελφός μου κύριος Παπασπύρου, νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ μίαν ὥραν, δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ μακρόν. Ἐπείσθην ἐκ τῆς ὅλης διεξαγωγῆς τῶν συζητήσεων, ποὺ ἔγιναν τὰς τελευταίας ἡμέρας, ὅτι οὐδεὶς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἐκ τῆς πλευρᾶς ἐκείνης εἶναι διατεθειμένος νὰ μεταπεισθῇ, δι’ αὐτὸ θὰ περιορισθῶ εἰς μερικὰς παρατηρήσεις γενικάς, λαμβάνων ἀφορμὴν ἀπὸ τὸ ἄρθρον 6. Εὔχομαι, χάριν τοῦ τόπου, νὰ μὴ ἐνθυμηθῆτε ὅσα θὰ σᾶς εἴπω νὰ μὴ μὲ δικαιώσουν τὰ γεγονότα. Εὔχομαι νὰ ἀποδειχθῶ μάντις ἀναληθῶν προβλέψεων. Ὡς ἐπιχείρημα αἰτιολογίας καὶ δημιουργίας ἠθικῆς βάσεως τοῦ νομοσχεδίου προβάλλονται δύο ἀπόψεις. Ἡ πρώτη ἄποψις εἶναι ὅτι οἱ συντάκται του ὠθήθησαν εἰς τὴν φιλοτέχνησίν του ἀπὸ τὴν ἐπιθυμίαν νὰ ἐξασφαλίσουν σταθερὰν Κυβέρνησιν εἰς τὴν Χώραν. Ἡ δευτέρα ἄποψις εἶναι, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπιδιώκουν νὰ ἀποκλείσουν τὴν δυνατότητα συνεργασιῶν, τὰς ὁποίας θεωροῦν ἑτερονόμους. Ἀρχίζω ἀπὸ τὴν δευτέραν. Εἰς παράνομον συνεργασίαν ἐννοοῦν τὴν συνεργασίαν τῶν μικρῶν δημοκρατικῶν Κομμάτων μετὰ τῆς Ε.Δ.Α. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, εἶναι ἡ Ε.Δ.Α. νόμιμον Κόμμα, ναί, ἢ ὄχι; Εὑρίσκεται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν; Τὴν ἀναγνωρίζετε; Ἐκδίδει ἐφημερίδα; Ἐὰν ναί, διατὶ εἶναι ἡ συνεργασία παράνομος; Ἐὰν ὄχι, διατὶ δὲν ἔχετε τὸ θάρρος νὰ θέσητε τὴν Ε.Δ.Α. ἐκτὸς νόμου; Διακηρύσσετε ὅτι καταπολεμεῖτε τὸν Κομμουνισμὸν καὶ καλλιεργεῖτε ψυχώσεις διὰ νὰ τὰ ἐπικαλῆσθε ὡς πρόσχημα καὶ φοβίαν πρὸς καταπολέμησιν καὶ ἐξαφάνισιν ὄχι τοῦ Κομμουνισμοῦ, ἀλλὰ τῶν προοδευτικῶν ἐθνικῶν Κομμάτων. Λησμονεῖτε ὅτι ἐμφανιζόμενοι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὡς κατεχόμενοι ἀπὸ φοβίαν ἀπέναντι τῆς Ε.Δ.Α. καὶ τοῦ Κομμουνισμοῦ ἐντοπίζετε τὴν ὕπαρξίν σας εἰς τὸ ἀντὶ εἰς τὴν ἄρνησιν καὶ ὅτι τοῦτο σημαίνει ἔλλειψιν θέσεως καὶ ἰδίων ἰδανικῶν, ἔλλειψιν πίστεως εἰς τὸν ἑαυτόν σας. Κατέχεσθε ἀπὸ σύμπλεγμα κατωτερότητος καὶ μὲ τὴν νοοτροπίαν σας αὐτὴν προσφέρετε μεγίστην ὑπηρεσίαν εἰς τὴν Ἄκραν Ἀριστεράν, τὴν ὁποίαν ἰσχυρίζεσθε μονοπωλιακῶς ὅτι καταπολεμεῖτε. Καὶ ἡ φοβία αὐτὴ ἐκδηλώνεται ἀπὸ ὑμᾶς, ἐνῷ τὴν λαϊκὴν δύναμιν τῆς Ε.Δ.Α. τὴν ὑπολογίζετε εἰς 10% ἢ 20%. Ἐὰν τὰ 80% τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, μέσα εἰς τὰ ὁποῖα περιλαμβάνονται καὶ τὰ μικρὰ Κόμματα, τῶν ὁποίων τὴν συνεργασίαν ἐπιθυμεῖτε νὰ ἀποκλείσητε, ἤθελον οἰκειοποιηθῇ τὴν φοβίαν σας καὶ μολυνθῇ μὲ αὐτήν, ἀλλοίμονον εἰς τὴν Χώραν αὐτήν. Δὲν ἀναλογίζεσθε ὅτι ἡ φοβία καὶ ἡ ἡττοπάθεια ποὺ καλλιεργεῖτε εἶναι νόσος, ἡ ὁποία ὑπονομεύει τὰς ζωτικὰς δυνάμεις τοῦ λαοῦ καὶ δὲν ἐπιτρέπει τὴν δημιουργίαν καὶ ἀνάπτυξιν τῶν ἰδανικῶν του διὰ προσαρμογῆς εἰς τὰς νέας συνθήκας. Δηλητηριάζεσθε ἀπὸ τὰς ἰδίας σας ψυχώσεις καὶ ἐξαντλεῖσθε εἰς τὴν ἄρνησιν ὅπως εἰς τὸ παρελθὸν ὡρισμένη μερὶς τοῦ πολιτικοῦ κόσμου κατετρίβετο εἰς τὴν ἄρνησιν, ὑπὸ τὸ ἔμβλημα τοῦ ἀντιβενιζελισμοῦ. Κύριοι, τὴν θετικήν σας ἰδεολογίαν, δώσατε περιεχόμενον, εἰς τοὺς πολιτικούς σας ἀγῶνας καὶ τὰ ἰδανικὰ τῆς Δυτικῆς Δημοκρατίας προσαρμόσατέ την εἰς τὰς νέας συνθήκας ἐὰν πράγματι θέλετε νὰ στηρίξητε τὸ ἀστικὸν καθεστὼς καὶ νὰ ὑπηρετήσητε τὴν Χώραν. Τότε δὲν θὰ φοβῆσθε τὴν μειοψηφίαν, οὔτε τῶν 10% οὔτε τῶν 20%, οὔτε τῶν 30%. Αὐτὴ εἶναι ἡ μόνη ἀληθὴς ἔννοια τοῦ λειτουργήματος τῆς πολιτικῆς. Ἡ ἄρνησις εἶναι χαρακτηριστικὴ ἀντιδραστικῆς νοοτροπίας, σύμπλεγμα κατωτερότητος, ὑπὸ τοῦ ὁποίου εἶναι λυπηρὸν ὅτι ἐμφανίζεται κατεχόμενον, εὐτυχῶς ὄχι ἐν τῷ συνόλῳ του, καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων τὸ ὁποῖον προσέφερεν, ἄλλοτε, ὑπηρεσίας εἰς τὸν τόπον, ὡς φορεὺς δημιουργικῆς πίστεως, θετικῶν πολιτικῶν πεποιθήσεων καὶ ἰδανικῶν. Καὶ ἔρχομαι, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ δεύτερον ἐπιχείρημα. Τὸ δεύτερον ἐπιχείρημα εἶναι ὅτι οἱ συντάκται τοῦ νομοσχεδίου ἀπέβλεψαν δι’ αὐτοῦ εἰς τὴν δημιουργίαν σταθερῶν Κυβερνήσεων. Λησμονοῦν, ὅμως, ὅτι μὲ τὸ πρόσχημα τῶν σταθερῶν Κυβερνήσεων καταπατοῦν καὶ παραβιάζουν τὴν δημοκρατικὴν ἀρχὴν εἰς τὴν ὁποίαν στηρίζεται τὸ πολίτευμά μας, ὅτι σταθεραὶ Κυβερνήσεις εἶναι μόνον αἱ γνησίως ἀντιπροσωπευτικαί. Σταθεραὶ Κυβερνήσεις εἶναι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι ἐκπροσωποῦν πράγματι τὴν πλειοψηφίαν τοῦ λαοῦ, ὄχι καὶ τῆς τεχνητῆς πλειοψηφίας τὴν σταθερότητα τῶν Κυβερνήσεων δημιουργοῦν ὡς σταθερὰς Βουλὰς ποὺ προέρχονται ἀπὸ τὴν γνησίαν λαϊκὴν κυριαρχίαν. Ὄχι ἡ ἐπιβολὴ τῆς μειοψηφίας τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζουν μόνον αἱ ὁλοκληρωτικαὶ θεωρίαι πρὸς ἁρπαγὴν τῆς ἐξουσίας ἐν ὀνόματι τῆς σταθερότητος καὶ μονολιθισμοῦ τῶν Κυβερνήσεων. Ἐπεδιώξατε, κύριοι, σταθερὰς Κυβερνήσεις ἀλλὰ διὰ τῆς πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὄχι διὰ τῆς ὑφαρπαγῆς τῆς ψήφου του ὑπὲρ τῆς μειοψηφίας εἰς ἣν ἀποβλέπει τὸ νομοσχέδιον. Θεωρῶ περιττὸν νὰ ἀνατρέξω εἰς ὑπολογισμὸν ἀριθμῶν. Ἀνεπτύχθησαν τόσας φορὰς αὐτά. Τὸ διακηρύσσετε, ἄλλωστε, οἱ ἴδιοι, ὅτι θέλετε νὰ δώσητε πρόσθετον δύναμιν ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν πράγματι εἰς τὰ δύο Κόμματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔλθουν, ὄχι καὶ σχετικῶς πλειοψηφοῦντα, διότι λόγῳ τῆς διαφορᾶς τῶν ποσοστῶν μεταξὺ συνασπισμοῦ καὶ αὐτοτελοῦς Κόμματος δίδεται ἡ πρόσθετος ἐπιδότησις, ὄχι κἂν εἰς τὸ σχετικῶς πλειοψηφοῦν Κόμμα, ἀλλὰ εἰς τὸ μειοψηφοῦν. Ἀλλά, κύριοι, ποία εἶναι τότε ἡ διαφορὰ μεταξὺ τοῦ καθεστῶτος τὸ ὁποῖον κατ’ ὄνομα ἀποκαλεῖτε κοινοβουλευτικόν, ἀπὸ τὰ δικτατορικά; Ἀναλογισθῆτε το. Ἡ σύγκρισις εἶναι τόσον σαφὴς εἰς τοὺς χαρακτηρισμούς. Ὑπάρχει καὶ τρίτον ἐπιχείρημα ἐπικουρικόν· συναφὲς πρὸς τὰ δύο πρῶτα, τὸ ὁποῖον ἐπικαλοῦνται οἱ συντάκται τοῦ νομοσχεδίου. Καὶ τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ εἶναι ὅτι θέλουν νὰ ἐξαναγκάσουν τὰ μικρὰ Κόμματα νὰ ἐνταχθοῦν εἰς ἓν ἐκ τῶν δύο λεγομένων μεγάλων Κομμάτων. Ἀλλὰ πόθεν, κύριοι, ἀντλεῖτε αὐτὸ τὸ δικαίωμα; Εἶναι δυνατὸν εἰς τὸ κοινοβουλευτικὸν καθεστὼς νὰ ἐπικαλῆσθε ὡς ἠθικὴν αἰτιολογίαν τῶν νόμων τὴν πρόθεσίν σας νὰ κλείσητε τὴν πολιτικὴν ζωὴν εἰς δύο στατικὰ πολιτικὰ ἐκ τῶν ἄνω καθωρισμένα; Μὲ ποῖον δικαίωμα θὰ ἐμποδίσητε τὸν οἱονδήποτε πολίτην, τὸ οἱονδήποτε Κόμμα, νὰ πολιτευθοῦν εἰς τὸν τόπον αὐτόν, ἐντὸς τῶν κειμένων νόμων καὶ τοῦ Συντάγματος νὰ ἀναπτύξουν τὰς ἰδέας εἰς τὰς ὁποίας πιστεύουν καὶ νὰ ρυθμίσουν ὑπευθύνως καὶ ἀνεπηρέαστα ἀπὸ οἱονδήποτε ἄλλον, τὴν θέσιν των ἔναντι εἴτε τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς, εἴτε τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς; Ποῖος σᾶς ἔδωσε τὸ δικαίωμα νὰ συνθλίβετε τὴν πολιτικὴν ζωὴν ἐκ τῶν ἄνω; Καὶ τί ἄλλο πράττετε διακηρύσσοντες τοὺς ἀπαραδέκτους ἠθικῶς σκοπούς σας, ὡς δικαιολογίαν τοῦ νομοθετήματός σας εἰμὴ νὰ διακηρύσσετε ἀρχὰς δικτατορικὰς καὶ νὰ καταλύετε τὸ πολίτευμα; Εἶναι ταῦτα πάντα ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωνται εἰς Βουλὰς δημοκρατουμένων Κρατῶν; Στρέψατε τὸ βλέμμα σας εἰς ὅλας τὰς δυτικὰς δημοκρατικὰς Χώρας. Δὲν εἶναι εἰς τὰς Χώρας αὐτὰς ὀλιγώτερον ἀπὸ ἡμᾶς ἐθνικόφρονα τὰ Κόμματα τὰ ὁποῖα δὲν ἀνήκουν εἰς τὴν Ἄκραν Ἀριστεράν. Καὶ ἔχουν παράδοσιν ἐθνικὴν καὶ δημοκρατικὴν καὶ ἔχουν καὶ τὴν γνῶσιν καὶ τὴν θέλησιν νὰ προστατεύσουν τὸ ὑφιστάμενον κοινωνικὸν καθεστώς. Ποία ἀπὸ τὰς δημοκρατικὰς αὐτὰς Χώρας κατέφυγε ποτὲ εἰς ἐκλογικοὺς νόμους διὰ νὰ ἐπιβάλῃ ἐκ τῶν ἄνω τὴν μειοψηφίαν καὶ νὰ ἐξαναγκάσουν τοὺς πολίτας καὶ τὰ Κόμματα, μικρὰ ἢ μεγάλα, νὰ ἀκολουθήσουν ὄχι τὰς πεποιθήσεις των, ἀλλὰ νὰ ἐντοπισθοῦν εἰς σχήματα καθωριζόμενα ἐκ τῶν ἄνω; Εἰς ὅλας τὰς Χώρας λειτουργοῦν τὰ Κομμουνιστικὰ Κόμματα καὶ λειτουργοῦν νομίμως καὶ φανερά. Τί ἔπαθαν τὰ καθεστῶτα τῶν χωρῶν αὐτῶν, κύριοι βουλευταί; Ἀνετράπησαν, μήπως; Λειτουργοῦν καὶ εὐημεροῦν. Διατί; Διότι αἱ δυνάμεις αἱ ἀστικαί, αἱ δημοκρατικαί, ἔχουν πεποίθησιν εἰς τὴν ἰδεολογίαν των, ἔχουν πεποίθησιν εἰς τὴν ὑπεροχὴν τῶν ἰδανικῶν των, δὲν κατέχονται ἀπὸ φοβίαν· δὲν φοβοῦνται· ἀλλὰ ἐπιδιώκουν τὴν πρόοδον καὶ τὴν προσαρμογήν.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βαρβούτη, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6. Ἐδῶ ὁμιλεῖτε ἐπὶ τῆς ἀρχῆς πάλιν.

§97Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁμιλῶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ὡμιλήσατε.

§99Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ὁμιλῶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου, διότι ἡ καθιέρωσις τῶν ποσοστῶν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου τούτου, προβάλλεται ὑπὸ τῶν συντακτῶν τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἀποβλέπουσα εἰς τὴν δημιουργίαν σταθερῶν Κυβερνήσεων. Ἀποτελεῖ ἀποκρυστάλλωσιν τῶν σκοπῶν τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἀναφέρονται εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν καὶ ὡς τόσον ἀπροκαλύπτως ἀνέπτυξεν ὁ κ. Βουρδουμπᾶς καὶ ἄλλοι συνάδελφοι ἐκ τῆς πλειοψηφίας. Καὶ ἀποκρούω τὰ ἐπιχειρήματα αὐτά, τὰ ὁποῖα προεβλήθησαν ὡς δικαιολογία τῶν ποσοστῶν τοῦ ἄρθρου 6. Εἶμαι, συνεπῶς, ἀπολύτως ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ ἄρθρου 6. (Θόρυβος ἐκ τῆς Δεξιᾶς). Ὑπάρχει λόγος νὰ θορυβῆτε, κύριοι, ἀληθείας λέγω. Ὀξύτητα δὲν ἀνέπτυξα ἐγὼ ποτὲ εἰς τὴν πολιτικήν μου ζωήν. Οὔτε ὕβρισα κανένα, οὔτε χαρακτηρισμοὺς βαρεῖς μετεχειρίσθην. Ὁμιλῶ ἐπὶ τῆς δημιουργηθείσης ὑφ’ ὑμῶν καταστάσεως ἀντικειμενικὰ καὶ ἀναπτύσσω ἀπόψεις συμφώνους μὲ τὴν πολιτικὴν ἐπιστήμην, τὴν πολιτικὴν πρᾶξιν καὶ τὰς ἀρχὰς τοῦ δημοκρατικοῦ πολιτεύματος, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἰσχύῃ εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Προεβλήθη, ἐπίσης, καὶ ἕτερος λόγος, ὡς τέταρτον ἐπικουρικὸν ἐπιχείρημα, προερχόμενος καὶ αὐτὸς ἀπὸ τὴν ἰδίαν θεωρίαν. Προεβλήθη τὸ ἐπιχείρημα ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἡ Ε.Δ.Α. ζητεῖ τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν, ἡμεῖς πρέπει νὰ προκρίνωμεν οἱονδήποτε ἄλλο σύστημα ἐκτὸς τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς! Καὶ αὐτό, ὅμως, κύριοι, εἶναι μία ἐπὶ πλέον χαρακτηριστικὴ ἀπόδειξις τῆς ἐλλείψεως πεποιθήσεων καὶ θετικῶν κατευθύνσεων, καὶ τῆς ἀνυπαρξίας ἰδανικῶν εἰς τὴν πτέρυγα ἐκείνην, ἡ ὁποία διεκδικεῖ μονοπωλιακῶς τὴν ἐκπροσώπησιν τῆς δυστυχισμένης Πατρίδος. Ἂν πράγματι ἐπιδιώκετε τὴν ἐθνικὴν ἀπομόνωσιν τοῦ Κομμουνισμοῦ, τὸ καλύτερον μέσον, ἀπομονώσεως τούτου, εἴτε ὑπὸ τὴν μορφὴν τῆς Ε.Δ.Α. ἐμφανίζεται, εἴτε ἀπροκάλυπτα ὡς Κομμουνιστικὸν Κόμμα, εἶναι ἡ ἁπλῆ ἀναλογική, διότι μὲ αὐτὴν ἕκαστον Κόμμα — καὶ τὸ Κομμουνιστικόν, ὑπὸ οἱανδήποτε μορφὴν — προβάλλεται ἐμφανῶς, οἷον εἶναι κεχωρισμένως, ἐνώπιον τοῦ λαοῦ μὲ τὸ πρόγραμμά του καὶ οὕτως ἔχει ὅλα τὰ δεδομένα καὶ τὴν ἐλευθερίαν νὰ κρίνῃ ὑπεύθυνα. Ὑπάρχει καλύτερος τρόπος ἀπομονώσεως τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς ὁποίας ἐπιδιώκετε τὴν ψήφισιν τοῦ ἀνελευθέρου νομοσχεδίου; Ἀλλὰ εἶναι κύριοι βουλευταί, περιττὸν νὰ ἐκτεθῇ κανεὶς καὶ νὰ εἴπῃ περισσότερα. Ἀπευθύνομαι εἰς τὴν ἡγεσίαν τῶν δύο Κομμάτων, Ε.Ρ.Ε. καὶ Φιλελευθέρων, καὶ λέγω: «Διὰ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τῆς σπουδῆς πρὸς ἐπιψήφισίν του καὶ διὰ τῆς πολιτικῆς ποὺ συνωμολογήσατε εἰς τὰ παρασκήνια, ὁδηγεῖτε τὴν Χώραν εἰς σάλον. Ἐξαπολύετε τοὺς ἀσκοὺς τοῦ Αἰόλου, τὰς καταστροφικὰς δὲ συνεπείας τῆς πολιτικῆς σας θὰ ἀντιμετωπίσῃ συντομώτατα ἡ Χώρα. Πάντοτε, ἀλλὰ ἰδίως ὑπὸ τὰς συνθήκας, ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκεται σήμερον ἡ Χώρα, οἱονδήποτε ἐκλογικὸν νομοσχέδιον ἔδει νὰ τεθῇ εἰς πλήρη δημοσιότητα, νὰ δοθῇ εὐχέρεια χρόνου, διὰ νὰ ἐκδηλωθοῦν αἱ ἀντιδράσεις τῆς κοινῆς γνώμης καὶ τοῦ Τύπου ἐπ’ αὐτοῦ, νὰ προβληθοῦν ὅλαι αἱ ἀπόψεις ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἔπειτα νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὴν Βουλήν, νὰ συζητηθῇ καὶ ψηφισθῇ μὲ ἠρεμίαν, εἰς χρόνον εὑρισκόμενον μακρὰν τῶν ἐκλογῶν. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, εἰσάγοντες τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀποφεύγω νὰ χαρακτηρίσω, εἰς στιγμὰς προεκλογικὰς καὶ ἐπιμένοντες νὰ συζητηθῇ καὶ ψηφισθῇ ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς, ἐσπευσμένως, ἐντὸς ἐλαχίστου χρόνου, εἰσάγετε νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἁπλῶς ἐπιπόλαιον, ἀλλὰ ὡς τὸ ἐχαρακτήρισαν καὶ ἄλλοι καὶ αὐτὸς ὁ συνάδελφος κ. Ράλλης, εἶναι ἀντεθνικὸν καὶ ἀναλαμβάνετε κολοσσιαίας εὐθύνας. Ὑπῆρχον καὶ ὑπάρχουν ἀκόμη λύσεις διὰ νὰ μὴ ὁδηγηθῇ ἡ Χώρα εἰς τὸν σάλον τῶν ἐκλογῶν. Καὶ αἱ λύσεις αὐταὶ ἔπρεπε καὶ εἶναι ἀκόμη καιρὸς νὰ ἐπικρατήσουν διὰ νὰ ἀποφύγῃ τὸ Ἔθνος τὴν περιπέτειαν καὶ τὴν ἀναταραχήν, τῆς ὁποίας αἱ καταστροφικαὶ συνέπειαι θὰ εἶναι ἀνυπολόγιστοι. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἔχετε ἔντιμον βίον καὶ ἐξαίρετον παρελθόν. Ἀντὶ νὰ ἐπιμείνητε εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ καθιστώμενος ὄργανον τῶν Κομμάτων, ἀνέλθετε εἰς τὰ Ἀνάκτορα καὶ εἰσηγηθῆτε εἰς τὸν Ἀνώτατον Ἄρχοντα λύσιν κοινοβουλευτικήν, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἐκ τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ δοθῇ ὁ χρόνος εἰς τὴν ἡγεσίαν καὶ τὰ μέλη τῶν Κομμάτων νὰ ἀναλογισθοῦν τὰς εὐθύνας των καὶ νὰ δημιουργηθῇ ἤρεμος ἀτμόσφαιρα πρὸς κατάρτισιν καὶ συζήτησιν ἐκλογικοῦ συστήματος πραγματικὰ δημοκρατικοῦ, καὶ ἀδιαβλήτου, τὸ ὁποῖον νὰ ἐντοπίζῃ ἕκαστον πολιτικὸν Κόμμα εἰς τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν τὸ τοποθετοῦν αἱ ἐκλογικαί του πεποιθήσεις. Εἶναι κρίσιμοι αἱ στιγμαί, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Πλανᾶσθε δέ, νομίζοντες ὅτι μὲ νομοθετικὰ κατασκευάσματα τοῦ εἴδους αὐτοῦ προσφέρετε ὑπηρεσίας εἰς τὴν Πατρίδα, ὅταν ὁδηγῆτε μὲ ἐσπευσμένην ψήφισιν ἀνελευθέρου ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου, εἰς ἐκλογὰς τὴν Χώραν, σκοπὸς τῶν ὁποίων εἶναι ἡ κατάπνιξις τῶν ἰδεολογικῶν τάσεων τοῦ λαοῦ καὶ ἡ ἐξαφάνισις ὄχι τῆς Ε.Δ.Α. ἀλλὰ τῶν δημοκρατικῶν καὶ ἐθνικῶς προοδευτικῶν. Χρειάζεται ἠρεμίαν ὁ τόπος αὐτός, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως καί, ὁμαλὴν πολιτικὴν ζωὴν καὶ ἀντὶ τούτου τὴν ὁδηγεῖτε, παρὰ τὰς ἀγαθὰς προθέσεις σας, εἰς ἀναταραχήν, τῆς ὁποίας τὰς συνεπείας θὰ πληρώσῃ ἡ Χώρα εἰς στιγμὰς μάλιστα διεθνοῦς κρίσεως κατὰ τὰς ὁποίας κρίνεται ἡ τύχη αὐτῆς, ὡς καὶ τῆς Δυτικῆς Δημοκρατίας καὶ ὁλοκλήρου τοῦ κόσμου. Τί θὰ κάμητε, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν αὔριον θὰ γίνουν Διεθνῆ Συνέδρια, ὅταν λάβουν χώραν αἱ συναντήσεις τῶν μεγάλων εἰς ἀνώτατον ἐπίπεδον, ἐντὸς τῆς προεκλογικῆς περιόδου; Ἂν αὗται λάβουν χώραν κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον, τὶ θὰ κάμητε, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ποίας εὐθύνας θὰ ἀναλάβητε καὶ πῶς, καὶ ποῦ θὰ τοποθετήσητε τὴν Ἑλλάδα; Ἂν, μετὰ τὰς ἐκλογάς, ποίας ἐνδείξεις ἐκπροσωπήσεως τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας καὶ ποῖον κῦρος θὰ ἔχῃ διεθνῶς ἡ Κυβέρνησις μειοψηφίας ποὺ θὰ προκύψῃ ἀπὸ αὐτάς, διὰ νὰ χειρισθῇ καὶ τὸ θέμα τῶν βάσεων καὶ τὴν διεθνῆ θέσιν τῆς Χώρας μας καὶ τὸ Κυπριακόν; Πῶς θὰ ἀξιοποιήσῃ Κυβέρνησις μειοψηφίας τὴν θέσιν τῆς Ἑλλάδος ἐντὸς τῶν συμμαχιῶν εἰς τὰς ὁποίας ἀνήκει; (Ψίθυροι ἐκ τῆς Δεξιᾶς πτέρυγος). Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι εὔκολον νὰ ψιθυρίζωμεν καὶ νὰ θορυβῆτε ἀπὸ τῆς θέσεώς σας. Δύσκολον, ὅμως, εἶναι, φαίνεται, νὰ βουλεύεσθε καὶ νὰ κρίνητε ἀντικειμενικὰ τὰ θέματα, ὅπως πράγματι ὀφείλομεν ὅλοι νὰ κάμνωμεν. Αἱ περιστάσεις εἶναι ἐξαιρετικῶς κρίσιμοι. Δὲν εἶναι καιρὸς διὰ κομματικὰς ἐνασχολήσεις, οὔτε εἶναι δυνατὴ ἡ ἀντιμετώπισις τῶν ἐθνικῶν ζητημάτων μὲ παρωπίδας. Εἶναι ἐποχὴ ἐξάρσεως καὶ ἀνατάσεως ἀπὸ πάσης πλευρᾶς καὶ ἀπαιτεῖται εὐρυτάτη ἀντιμετώπισις τῶν προβλημάτων ποὺ πιέζουν σήμερον ἀσφυκτικῶς τὴν ζωὴν τοῦ Ἔθνους καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν καταπνίξουν. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν τὴν ἔκκλησίν μου. Ὑπάρχουν λύσεις κοινοβουλευτικαὶ τῆς κρίσεως ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη. Λύσεις αἱ ὁποῖαι ἐξασφαλίζουν ὁμαλότητα, ἤρεμον ἀτμόσφαιραν καὶ ἄνεσιν χρόνου διὰ τὴν κατάρτισιν ἐκλογικοῦ νόμου, ὥστε ὄχι εἰς μακρὸν χρόνον νὰ ὁδηγηθῇ ἡ Χώρα εἰς ἐκλογὰς μὲ ἐκλογικὸν νόμον, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἐμποδίζῃ τὸν ἰδεολογικὸν ἀνταγωνισμόν, ἀλλὰ νὰ παρέχῃ τὴν δυνατότητα εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν προοδευτικῶν δυνάμεων τοῦ Ἔθνους, τοῦ ὁποίου ἡ πτέρυξ ἐκείνη καὶ δυστυχῶς καὶ ἡ πτέρυξ τῶν Φιλελευθέρων, διεκδικοῦν μονοπωλιακῶς τὴν ἐκπροσώπησιν. Νὰ ὁδηγηθῇ ἡ Χώρα εἰς ἐκλογὰς ὑπὸ ἐλεύθερον ἀνταγωνισμὸν καὶ ἰσότητα συνθηκῶν δι’ ὅλα τὰ Κόμματα καὶ ὄχι μὲ φοβίαν καὶ ψυχώσεις αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν καταστροφὴν τῶν καθεστώτων ἐκ τῶν ἔνδον. Διότι ἐκ τῶν ἔνδον καταστρέφονται τὰ καθεστῶτα ἀπὸ τὴν καλλιέργειαν τῆς φοβίας καὶ τῆς ἡττοπαθείας, ἐκ μέρους τῶν Κομμάτων τὰ ὁποῖα δὲν πιστεύουν εἰς ἀρχὰς καὶ δὲν ἔχουν ἰδίας πεποιθήσεις, ἀλλὰ ρυθμίζουν τὴν στάσιν των καὶ τὰς πράξεις των μὲ ἀρνητικὴν νοοτροπίαν, ἐντοπίζοντα τὴν ὑπόστασίν των μόνον εἰς τὴν ἄρνησιν τῶν ἀντιπάλων των, καὶ μὴ ἀναπτύσσοντα δημιουργικὰ προγράμματα. Ὅταν ὑπάρχουν ἀρχαὶ καὶ πίστις εἰς τὴν Δημοκρατίαν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὴν κλονίσῃ κανείς. Τὰ καθεστῶτα κλονίζει ἡ ἔλλειψις πίστεως πρὸς τὸν ἑαυτόν μας καὶ ἡ προσπάθειά μας, ἡγέται τῆς πλειοψηφίας, νὰ ἐντοπίσητε τὴν πολιτικὴν ζωὴν εἰς σχήματα στατικὰ ἐξαφανίζοντες τὰ ἄλλα Κόμματα, ἐν ὀνόματι τῆς σταθερᾶς Κυβερνήσεως. Ἐὰν ἀνατρέξωμεν, κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν πρόσφατον πολιτικὴν ἱστορίαν τοῦ τόπου μας, θὰ ἴδωμεν ὅτι εἰς κρισίμους περιστάσεις αἱ σταθεραὶ Κυβερνήσεις αἱ ὁποῖαι προσέφερον ὑπηρεσίας καὶ ἀποκατέστησαν τὴν πολιτικὴν ὁμαλότητα, ἦσαν ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι προῆλθον ἀπὸ τὸ ἁπλοῦν ἀναλογικὸν σύστημα. Ἐνθυμηθῆτε τὴν Βουλὴν τοῦ 1926. Ἦτο προϊὸν τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς. Εἶχε συνέλθει ἔπειτα ἀπὸ συνταρακτικὰ γεγονότα, ποὺ εἶχον συγκλονίσει τὴν ζωὴν τῆς Χώρας. Εἶχον γίνει δύο ἐπαναστάσεις. Εἶχον ἐκτελεσθῆ οἱ Ἀρχηγοὶ τῆς μιᾶς πολιτικῆς μερίδος. Τὸ μῖσος μεταξὺ τῶν παρατάξεων τῶν Βενιζελικῶν καὶ τῶν Ἀντιβενιζελικῶν εἶχε φθάσει εἰς τὰ ἀκρότατα ὅρια. Δύο Βασιλεῖς εἶχον ἐκθρονισθῆ ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα. Καὶ μὲ τὴν Βουλὴν ἡ ὁποία προέκυψεν ἀπὸ τὸ ἁπλοῦν ἀναλογικὸν σύστημα, ἀποκατεστάθη ἡ ὁμαλότης τοῦ κοινοβουλευτικοῦ βίου.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί σχέσιν ἔχουν ὅλα αὐτὰ μὲ τὸ ἄρθρον 6;

§101Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Τὰ ὅσα λέγω περὶ τῶν σταθερῶν Κυβερνήσεων αἱ ὁποῖαι ἠμπορεῖ νὰ προκύψουν ἀπὸ τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν, περιλαμβάνονται εἰς τὰ θέματα τοῦ ἄρθρου 6. Ἐὰν δὲν περιελαμβάνοντο τότε, κύριε Πρόεδρε, θὰ ἔπρεπε νὰ εἴχατε κάμει τὴν ἰδίαν παρατήρησιν καὶ εἰς τὸν συνάδελφον κ. Βουρδουμπᾶν, ὁ ὁποῖος ὡμίλησε περὶ σταθερῶν Κυβερνήσεων καὶ ὑπεστήριξεν ὅτι αὗται προκύπτουν μόνον ἀπὸ τὴν ἐνισχυμένην ἀναλογικὴν καὶ ἀπὸ τὴν πριμοδότησιν τοῦ ἄρθρου 6. Ὅταν προβάλλετε πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ὅτι ἡ ἁπλῆ ἀναλογικὴ δὲν δίδει σταθερὰς Κυβερνήσεις, ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ἀρυσθῶ ἐπιχειρήματα ἐκ τῆς προσφάτου ἱστορίας τῆς Χώρας τὰ ὁποῖα ἀποδεικνύουν ὅτι ἡ ἁπλῆ ἀναλογικὴ ἔδωσε σταθερὰς Κυβερνήσεις. Συνεπῶς ἡ παρατήρησίς σας, κύριε Πρόεδρε, ὑπῆρξεν, ὡς πρὸς ἐμέ, ἄστοχος. Ἐπανέρχομαι, λοιπόν, εἰς τὸ θέμα. Ἡ ἀναλογικὴ ἡ ἁπλῆ, κατὰ τὸ 1926, ἀποκατέστησε τὴν ὁμαλότητα εἰς τὴν Χώραν, ὡδήγησεν εἰς συνεργασίαν Κόμματα, θανασίμως ἀλληλομισούμενα. Καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἡ τότε, ἐπανέφερε χιλιάδας ἀποτάκτων ἀξιωματικῶν, ἀποκατέστησε ἑκατοντάδας χιλιάδων προσφύγων, ἔκαμε τὴν νομισματικὴν σταθεροποίησιν. Ἐξ ἀντιθέτου μὲ τὸ πλειοψηφικόν, μολονότι εἰς τὴν ἐξουσίαν εἶχεν ἀνέλθει πολιτικὸς ἀνὴρ τῆς ὁλκῆς τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου. Καὶ παρὰ τὰ ἐπιτεύγματα τὰ ὁποῖα ἐπραγματοποίησε ἀπὸ τὴν πνοὴν καὶ τὴν ἡγεσίαν του, ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων κατὰ τὴν τετραετίαν, προέκυψεν πολιτικὴ ἀνωμαλία. Δολοφονικὴ ἀπόπειρα κατὰ τοῦ Βενιζέλου. Ἐπανάστασις τὸ 1933 καὶ τὸ 1935. Δικτατορία ἐν τέλει. Εἶναι, λοιπόν, ἀνακριβὴς καὶ ἀβάσιμος ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι ἡ ἁπλῆ ἀναλογικὴ δὲν ἔδωσε σταθερὰς Κυβερνήσεις. Σταθερὰς Κυβερνήσεις δίδει, ὅταν ὑπάρχῃ τὸ πνεῦμα τῆς συνεργασίας, τὸ ὁποῖον προσπαθεῖτε νὰ καταπνίξητε. Εἰς τὴν συνεργασίαν στηρίζεται ἡ Δημοκρατία, ἀρχὴ καὶ θεμέλιον τῆς ὁποίας εἶναι ἡ ἰσορρόπησις τῶν κοινωνικῶν ρευμάτων καὶ τῶν ἀνταγωνιζομένων πολιτικῶν δυνάμεων. Μὲ τὰς συμμαχικὰς Κυβερνήσεις καὶ τὴν ὁμαλότητα καὶ τὴν ἀνωτερότητα τοῦ ἀνταγωνισμοῦ ποὺ ἐξασφαλίζει τὸ ἁπλοῦν ἀναλογικὸν σύστημα, ὁ τόπος διοικεῖται καλύτερον. Ἡ διοίκησις εἶναι χρηστὴ διότι ὑπάρχει ἀμοιβαιότης, ἔλεγχος τῶν Κομμάτων. Ὑπάρχει, ἐπὶ πλέον, δυνατότης ἐναλλαγῆς τῶν Κυβερνήσεων, ὥστε ἡ Χώρα νὰ ἐμφανίζεται ἀπέναντι τῶν φίλων μας, οἱ ὁποῖοι ἀγνοοῦν τὰ δικαιώματά της, ὁμόφωνος εἰς τὰ ἐθνικὰ ζητήματα, μὲ ὅλας τὰς Κυβερνήσεις. Ἐὰν ὑπῆρχε συνεργασία καὶ ἐναλλαγὴ Κυβερνήσεων κατὰ τὴν τελευταίαν διετίαν, ἐὰν ἤρχοντο καὶ ἔπιπτον πλείονες Κυβερνήσεις κατὰ τὴν μάχην ὑπὲρ τοῦ ἐθνικοῦ ζητήματος τῆς Κύπρου λόγῳ ἀκαμψίας εἰς τὴν ἐπιμονὴν τῆς ἀπελευθερώσεώς της, θὰ κατεδεικνύετο ὅτι μὲ οἱανδήποτε Κυβέρνησιν ποὺ ἤρχετο εἰς τὴν ἐξουσίαν δὲν θὰ ἠμποροῦσαν νὰ ἐλπίζουν οἱ ἀντίπαλοι ὅτι θὰ ἐξακολουθοῦσεν ἡ Χώρα πολιτικὴν ἐνδοτικὴν ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ ἐθνικοῦ ζητήματος. Θὰ κατεδεικνύετο ὅτι ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶναι σύσσωμος εἰς τὸν ἀγῶνα καὶ οὐδεμία Κυβέρνησις ἠμπορεῖ νὰ διαφύγῃ ἀπὸ τὴν ρητὴν ἐπιταγήν του. Ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ 1946 τὸ Λαϊκὸν Κόμμα ἔλαβε μὲ τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν, ὑπὸ τὸν κ. Τσαλδάρην, 260 βουλευτάς. Καὶ ἐὰν δὲν ἐκρατήθη ἀμιγὴς Κυβέρνησις ἐπὶ μακρὸν χρόνον, δὲν ὀφείλεται εἰς τὴν ἀναλογικήν, ἀλλὰ τοὐναντίον ἀποδεικνύει ὅτι ἡ δύναμις τῶν ἀριθμῶν δὲν δημιουργεῖ σταθερὰς Κυβερνήσεις. Ἀλλὰ μόνον αἱ σταθεραὶ Κυβερνήσεις καὶ ἡ συνεργασία, ἡ ὁποία εἶναι ἀπαραίτητος διὰ τὴν Δημοκρατίαν, ἰδίως εἰς τὰς κρισίμους περιστάσεις, οἷαι εἶναι καὶ αἱ σημεριναί. Ὁ τότε Ἀρχηγὸς τῆς πλειοψηφίας μολονότι εἶχε τὰ 80% τῶν ἑδρῶν, εἶχε τὸν πατριωτισμὸν νὰ συνεργασθῇ μὲ μικρὰ Κόμματα καὶ νὰ δώσῃ τὴν Πρωθυπουργίαν εἰς τὸν ἀείμνηστον Σοφούλην, διότι αἱ περιστάσεις τὸ ἐπέβαλλον. Καὶ εἶναι τοῦτο πρὸς τιμήν του. Δὲν εἶναι, λοιπόν, ἡ ἔλλειψις τῶν ἀριθμῶν, δὲν εἶναι ἡ ἔλλειψις τῆς πλειοψηφίας, ἡ ὁποία δημιουργεῖ τὴν κυβερνητικὴν ἀστάθειαν. Τὴν κυβερνητικὴν ἀστάθειαν δημιουργεῖ ἡ ἔλλειψις σταθερῶν Βουλῶν, ἡ ἔλλειψις πίστεως, ἡ ἔλλειψις πνεύματος συνεργασίας, καὶ ἡ προσπάθεια νὰ τοποθετοῦμεν ὅλα τὰ θέματα εἰς τὸ πρόσωπόν μας, καὶ νὰ προτάσσωμεν τὴν προσωπικὴν ματαιοδοξίαν ἀπὸ τὰς ἰδέας καὶ τὸ καθῆκον ἐξυπηρετήσεως τοῦ συνόλου, ἀπὸ τὸν σκοπὸν τοῦ ὑψηλοῦ λειτουργήματος τῆς πολιτικῆς. Δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω καὶ ἄλλα πρόσφατα παραδείγματα — καὶ τῆς σημερινῆς ἀκόμη Βουλῆς — ἀσταθῶν Κυβερνήσεων αἱ ὁποῖαι προέκυψαν κατόπιν ἐκλογῶν μὲ τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα. Ἡ μέση διάρκειά των, ὅπως εἶναι γνωστὸν ἀπὸ τὴν κοινοβουλευτικὴν ἱστορίαν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ποτὲ δὲν ἦτο μεγαλύτερη τῶν 8 μηνῶν. Σταθερότητα δημιουργεῖ μόνον ἡ ἀντιπροσωπευτικὴ ὑπόστασις τῶν Κυβερνήσεων. Περαίνων, ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν τὴν ἔκκλησίν μου πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως: Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, μὴ διστάσητε εἰς τὴν λῆψιν τῆς ἐπιβαλλομένης γενναίας ἀποφάσεως. Ἀναλογισθῆτε τὰς εὐθύνας σας καὶ τὸ θάρρος μὲ τὸ ὁποῖον τὰς ἀνελάβετε καὶ ἡ διαυγὴς σκέψις θὰ σᾶς ὁδηγήσῃ εἰς τὴν διαπίστωσιν, ἡ καλυτέρα ὑπηρεσία τὴν ὁποίαν ἠμπορεῖτε νὰ προσφέρητε εἰς τὸν τόπον αὐτὸν εἶναι νὰ ὑποδείξητε λύσιν ὁδηγοῦσαν τὴν Χώραν εἰς ὁμαλὸν πολιτικὸν βίον. Ὄχι μὲ τὸν φόβον τῆς ἀληθείας καὶ μὲ νόμον ἐκλογικὸν καταπατοῦντα τὰ δικαιώματα τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας, ἀλλὰ μὲ τὴν πίστιν εἰς τὴν ὑπεροχὴν τοῦ ἰδανικοῦ τῆς ἐλευθερίας, μὲ τὴν ἀνάληψιν τῶν εὐθυνῶν, τῶν ἰδεολογικῶν πεποιθήσεων ὑπὸ ἑκάστου Κόμματος ἠμπορεῖ νὰ εὐημερήσῃ ἡ Χώρα αὐτή. Ἀποσύρατε τὸ ἀνελεύθερον ἐκλογικὸν νομοσχέδιον καὶ δημιουργήσατε μὲ τὴν ἐνδεδειγμένην κοινοβουλευτικὴν λύσιν τὴν εὐχέρειαν νὰ θεσπισθῇ μὲ ἄνεσιν χρόνου ἐκλογικὸν σύστημα, πάγιον, καὶ νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ πολιτικὴ ὁμαλότης εἰς τὸν τόπον. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, θὰ προσφέρητε μεγάλην ὑπηρεσίαν εἰς τὸν τόπον, ἐὰν πράξητε αὐτό. Δὲν ἀνήκω εἰς Κόμματα, οὔτε ἔχω Κομματικὰς ἐπιδιώξεις. Ἐκφράζω ἀνεξάρτητον γνώμην μου, ποὺ συνάγω ἀπὸ τὴν ἀντικειμενικὴν στάθμισιν τῆς πραγματικῶς ὑφισταμένης καταστάσεως. Σοβαρώτατα προβλήματα πιέζουν τὴν Χώραν καὶ ἀποτελεῖ κίνδυνον μέγαν ἡ διεξαγωγὴ ἐκλογῶν, ἡ ἐξαπόλυσις ἐκλογικοῦ σάλου, μὲ ἐκλογικὸν νόμον, ὁ ὁποῖος ἂν μή τι ἄλλο εἶναι δικτατορικός, ἀπαράδεκτος, ἀντισυνταγματικός. (Χειροκροτήματα).

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. συναρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ἔχει τὸν λόγον.

§103Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, γνωρίζουν οἱ κύριοι συνάδελφοι, τὴν γνώμην μου, ὡς πρὸς τὸ ἄρθρον 6, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν στιγμὴν αὐτὴν συζητεῖται καὶ τὴν γνωρίζουν τὴν γνώμην μου, διότι, ὡς εἶπον ἀγορεύων πρὸ δύο ἡμερῶν, ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου δὲν εἶναι ἡ ἐνισχυμένη ἀναλογική, ἀλλὰ ὑπερβολὴ τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς. Καὶ ἡ περὶ ἧς ὁ λόγος ὑπερβολὴ θεσπίζεται εἰς τὸ ἄρθρον ἀκριβῶς 6. Ὡς ἐκ τούτου, δεδομένου ὅτι ἀνέπτυξα ἐν γενικαῖς γραμμαῖς τὰς γνώμας μου, σχετικῶς μὲ τὴν δημοκρατικῶς ἄτοπον καὶ ἠθικῶς ἐπικίνδυνον αἰχμὴν τὴν ὁποίαν παρουσιάζει ἡ ὑπερβολὴ αὐτὴ τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς, θὰ ἀπέφευγα νὰ ὁμιλήσω ἀπόψε καὶ νὰ ἐπαναλάβω αὐτάς, ἐὰν δὲν μὲ ὑπεχρέωνε νὰ ὁμιλήσω ἡ ἀγόρευσις τοῦ πρὸ ὀλίγου κατελθόντος ἀπὸ τὸ βῆμα συναδέλφου καὶ παλαιοῦ μου φίλου κ. Γ. Βαρβούτη. Πρὸς ὡρισμένας τῶν ἀπόψεων τὰς ὁποίας ἀνέπτυξεν ὁ κ. Βαρβούτης, συμφωνῶ. Θὰ ἐνθυμῆσθε ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως προέβην εἰς τὴν διατύπωσιν μιᾶς προσωπικῆς δογματικῆς ἐξομολογήσεως, καὶ εἶπον ὅτι ἡ πεῖρα τῶν τελευταίων ἐτῶν ἐκ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Συναγερμοῦ καὶ ἐκ τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ε.Ρ.Ε., μὲ ὡδήγησεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι εἰς μάτην ἀναζητοῦμεν σταθερὰς Κυβερνήσεις διὰ πολυπλόκων, δημοκρατικῶς ἀτόπων καὶ ἐθνικῶς ἐπικινδύνων νομοσχεδίων, ὡς εἶναι τὸ παρόν, προκαλοῦμεν συνεχῆ πολιτικὴν ἀστάθειαν εἰς τὸν τόπον. Καὶ προεῖπον, ἢ μᾶλλον ἐτόλμησα νὰ εἴπω, ὅτι καὶ ἐὰν ἀκόμη ὑποτεθῇ ὅτι θὰ προκύψῃ ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς εἰς ἣν περίπτωσιν γίνουν βάσει τοῦ συστήματος τὸ ὁποῖον θεσπίζεται εἰς τὸ ἄρθρον 6 ὡς ἔχει, καὶ ἐὰν ἀκόμη προκύψῃ ἀπόλυτος πλειοψηφία ἑνὸς Κόμματος, σταθερότης Κυβερνητικὴ δὲν πρόκειται νὰ ἐξασφαλισθῇ. Τὸ Κόμμα θὰ διασπασθῇ. Ἀλλὰ ἔπρεπε, μετὰ τὴν πεῖραν αὐτήν, νὰ εἴχομεν καταλήξει εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ κ. Βαρβούτης καὶ τὸ ὁποῖον εἰς πολλὰς χώρας ἰσχύει, ἐξαιρέσει ἐλαχίστων — τῶν Η.Π.Α. καὶ τῆς Μεγάλης Βρεταννίας, δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὰς εἰδικὰς περιπτώσεις τῶν δύο αὐτῶν χωρῶν — δηλαδὴ εἰς τὸ ὅτι πρέπει νὰ ἀναζητῆται ἡ σταθερότης τῆς πολιτικῆς ζωῆς εἰς τὴν σταθερότητα τῶν Κοινοβουλίων καὶ εἰς τὴν συνεργασίαν ὡρισμένων Κομμάτων. Αὐτό, ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, συνέβη καὶ εἰς τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν, ὅπου ὑπάρχει ὁ πανίσχυρος καὶ ὅπως ἤρχισαν νὰ τὸν ὀνομάζουν ὁ σιδηροῦς τῆς Δημοκρατίας Καγκελλάριος Ἀντενάουερ. Ἴσως νὰ μὴ γνωρίζουν τινὲς ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων, ὅτι δὲν εἶναι ἑνὸς Κόμματος ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἀντενάουερ. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ ἐπανελάμβανον αὐτὰ τὰ πράγματα, ὡς πρὸς τὰ ὁποῖα συμφωνοῦμεν ὁ κ. Βαρβούτης καὶ ἐγώ, ἐὰν δὲν ὑπῆρχε σημεῖόν τι εἰς τὸ ὁποῖον διαφωνῶ πρὸς αὐτὸν πλήρως. Καὶ ἐὰν ὑπεχρεώθην νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ σᾶς ἀπασχολήσω, ζητῶ συγγνώμην, διότι σᾶς ἀπασχολῶ καὶ πάλιν ἐπὶ τοῦ θέματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἔχω ὁμιλήσει, ἀνῆλθον κυρίως διὰ νὰ δώσω κἄποιαν ἀπάντησιν, εἰς παρατήρησιν, οὐσιώδη καὶ κρίσιμον, τὴν ὁποίαν διετύπωσεν, κατ’ ἐμὲ ἐσφαλμένην, πεπλανημένην, ὁ κ. Βαρβούτης. Εἶπεν ὁ κ. Βαρβούτης ὅτι τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Ράλλη — καὶ συμμερίζομαι πλήρως τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ράλλης ὀρθότατα, εἰσδύσας εἰς τὴν πραγματικότητα καὶ τὰ ὁποῖα τὰ πλειοψηφοῦντα δύο ἐν τῇ Βουλῇ Κόμματα δὲν συνέλαβον — εἶπε, λοιπόν, ὁ κ. Βαρβούτης, ὅτι τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Ράλλη λεχθέντα καὶ ὑπὸ ἄλλων κ. κ. συναδέλφων, ὅτι θὰ πρέπει τὸ σύστημα τὸ ἐκλογικὸν βάσει τοῦ ὁποίου θὰ γίνουν αἱ ἐκλογαὶ νὰ ἀποκλείῃ τὴν συνεργασίαν ὡρισμένων μικρῶν Κομμάτων μὲ τὴν Ε.Δ.Α., εἶναι ἄτοπα διότι ἡ Ε.Δ.Α. εἶναι νόμιμον Κόμμα. Ἡ ἐπιχειρηματολογία αὐτὴ ἐμφανίζεται πρὸς στιγμήν, τὸ ἐπιχείρημα συγκεκριμένως ἐμφανίζεται πρὸ τῆς ἀκοῆς ὀρθόν. Ἀλλὰ ποῖος, ἀγαπητὲ συνάδελφε, κύριε Βαρβούτη, ἰσχυρίσθη ὅτι ἀποβλέπομεν εἰς τὸν ἀποκλεισμὸν τῆς Ε.Δ.Α., ἀπὸ τὴν πολιτικὴν ζωήν; Νόμιμον Κόμμα εἶναι, ὅποιος θέλει νὰ συνεργασθῇ μετ’ αὐτῆς, ὅταν τὸ σύστημα ἐπιβάλλῃ τὴν συνεργασίαν κατ’ ἀνάγκην νὰ συνεργασθῇ. Ἔχομεν, ὅμως, τὸ δικαίωμα νὰ διατυπώσωμεν οὐσιαστικῶς κρίσεις περὶ τῆς Ε.Δ.Α., ὄχι κρίσεις σχετικὰς μὲ τὴν νομιμοποίησίν της. Βεβαίως, νομίμως παρίσταται ἐδῶ, καὶ ἂν θέλετε θὰ πρέπει νὰ λήξῃ καὶ τὸ καμουφλάρισμα καὶ νὰ παρίσταται νομίμως αὐτὸ τοῦτο τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα, διὰ νὰ σταματήσῃ πλέον αὐτὴ ἡ εὐκολωτέρα ἁλίευσις ὀπαδῶν, ἡ ὁποία γίνεται ὑπὸ τὸ σῆμα τῆς Ε.Δ.Α. Ἀλλά, ἀξιότιμε κύριε Βαρβούτη, χωρὶς νὰ λέγω, χωρὶς νὰ δικαιοῦμαι νὰ εἴπω, ὅταν κινοῦμαι ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς Δημοκρατίας — καὶ δὲν κινοῦμαι ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς Δημοκρατίας, μόνον διότι μοῦ τὸ ἐπιβάλλει τὸ Σύνταγμα, ἀλλὰ διότι μοῦ τὸ ἐπιβάλλει ἡ προσωπική μου συνείδησις — ὅταν κινοῦμαι ἐν τῷ πλαισίῳ αὐτῷ βεβαίως εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναγνωρίσω ὡς νόμιμον τὴν παρουσίαν τῆς Ε.Δ.Α., καὶ τῶν κ. κ. συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι τὴν ἀπαρτίζουν. Ἀλλ’ ἔχω ταυτοχρόνως, καὶ τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω ὅτι λόγοι οὐσιαστικοί, πολιτικοί, ἐθνικοὶ μοῦ ἐπιβάλλουν νὰ ἐπιχειρήσω τὴν ἐξεύρεσιν λύσεως ὡς πρὸς τὸ ἐκλογικὸν σύστημα, ἐξεύρεσιν ἡ ὁποία νὰ μὴ ἄγῃ ἄλλα Κόμματα εἰς συνεργασίαν μετὰ τῆς Ε.Δ.Α. Αὐτό, εἶναι δικαίωμα ἐν τῇ Δημοκρατίᾳ. Ὅπως εἶναι δικαίωμα τῆς Ε.Δ.Α. νὰ ὑπάρχῃ, εἶναι δικαίωμα καὶ ἐμοῦ νὰ προσπαθῶ νὰ τὴν στενοχωρήσω ἀπὸ ἀπόψεως συνεργασίας καὶ ὄχι νὰ εὐχεράνω τὴν πορείαν της. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν διαμαρτύρεται ὁ κ. Ράλλης, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν διαμαρτύρομαι καὶ ἐγώ, ἀναπτύσσων τὰ ὅσα ἀνέπτυξα, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, δηλαδή, ὅτι τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον δὲν ἠξεύρω ποῖος εἶναι ὁ ἐφευρέτης καὶ δὲν μὲ ἐνδιαφέρει, ἀπετέλεσε τὴν βάσιν τῆς συμφωνίας τῶν δύο μεγαλυτέρων Κομμάτων, εἶναι σύστημα τὸ ὁποῖον ὠθεῖ ὡρισμένα Κόμματα ἀποκλειόμενα ἀπὸ τὴν πραγματικὴν ἢ δῆθεν πραγματικὴν μεγάλην οἰκογένειαν τῶν δύο Κομμάτων, ὠθεῖ τὰ Κόμματα ἐκεῖνα τὰ ἀποκλειόμενα εἰς συνεργασίαν μετὰ τῆς Ε.Δ.Α., καὶ τὰ ὠθεῖ κατ’ ἀνάγκην. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὸ κρισιμώτερον θέμα. Δὲν συμφωνῶ μὲ τοὺς συναδέλφους ἐκείνους, ἑπομένως οὔτε μὲ τὸν κ. Βαρβούτην, ἀλλ’ οὔτε καὶ μὲ τὸν κ. Ράλλην, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀνέκαθεν τονίζει ἡ Ε.Δ.Α. ἢ τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα, οἱ ὁποῖοι, δηλαδή, λέγουν ὅτι πράγματι ἡ Ε.Δ.Α. θέλει τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν. Τὸ ἤκουσα ἀναπτυσσόμενον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ ἀπὸ τὸν κ. Πασσαλίδην καὶ ἀπὸ τὸν κ. Ἡλιοῦ. Ὁ κ. Πασσαλίδης συχνότατα, ἀπευθυνόμενος πρὸς ἐμέ, λέγει, ὅτι λόγῳ τῆς παλαιᾶς κοινωνιολογικῆς καὶ καθηγητικῆς μου ἰδιότητος, καταλαβαίνω ὡρισμένα πράγματα, τὰ ὁποῖα ἄλλοι δὲν καταλαβαίνουν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ὅτι πράγματι τὰ καταλαβαίνω. Καὶ τί καταλαβαίνω; Ὅτι δὲν θέλετε τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν. Δὲν συμφέρει, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα, δὲν συμφέρει εἰς τὴν Ε.Δ.Α. ἡ ἁπλῆ ἀναλογική. Δὲν συμφέρει ἡ κάθοδος ἡ ἁπλῆ, ἡ σκέτη, ἡ ὁποία θὰ ἐμφανίσῃ ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν πενιχρότητα τῶν ψήφων της, ἔστω καὶ ἂν ἐκλεγοῦν 30, 40 καὶ 50 βουλευταὶ εἰς τὴν Βουλήν, ἡ ὁποία, ὅμως, ἀφ’ ἑτέρου θὰ τὴν ἀποχωρήσῃ ἀπὸ ἄλλας μάζας, αἱ ὁποῖαι ἄλλαι μᾶζαι θὰ ὑπαχθοῦν εἰς ἄλλα Κόμματα καὶ δὲν θὰ κατεβοῦν εἰς τὰς ἐκλογὰς μαζί. Ἡ Ε.Δ.Α., τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, θέλει μέτωπον. Τὸ μέγα συμφέρον τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος εἶναι νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον οἱ κ. κ. Ἀρχηγοὶ τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ τῶν Φιλελευθέρων εἰσήγαγον κατ’ οὐσίαν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ υἱοθέτησε ἡ Κυβέρνησις καὶ ἔφερε ἐνώπιον ἡμῶν. Τὸ μέγα συμφέρον τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος εἶναι νὰ μὴ μεταβληθῇ τὸ ἄρθρον 6. ἐπὶ τοῦ ὁποίου συζητοῦμεν αὐτὴν τὴν στιγμήν, νὰ μὴ μειωθοῦν τὰ ποσοστά, νὰ μὴ πᾶμε εἰς τὰ 17% καὶ 20%, ὁπότε νὰ κατορθωθῇ ἡ σύμπτηξις μεγάλων λαϊκῶν μετώπων. Τὸ μέγα συμφέρον τῆς Ε.Δ.Α. εἶναι νὰ μὴ γίνῃ δεκτὴ ἡ θρυλουμένη τροπολογία, ἡ ὁποία ἀκόμη δὲν ἔχει διατυπωθῆ καὶ δὲν ἔχει ἐκτυπωθῆ ἡ θρυλουμένη τροπολογία, ἡ ὁποία θὰ ἀποσπάσῃ ὡρισμένα Κόμματα καὶ θὰ τὰ κάμῃ νὰ συνεργασθοῦν μὲ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Κύριοι συνάδελφοι, ἂν αὐτὰ τὰ ἁπλᾶ καὶ σκέτα δὲν εἶναι νοητὰ εἰς τοὺς ἡγέτας ὡρισμένων Κομμάτων, τότε οἱ κίνδυνοι διὰ τῶν τροπολογιῶν εἶναι παμμέγιστοι. Τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα δὲν ἐπιθυμεῖ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγει, ἀλλὰ ἐπιθυμεῖ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ψηφίσητε, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, σεῖς.

§104Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἀνέφερεν ὡρισμένας ἀπόψεις ἰδικάς μου, ὁ κ. Κανελλόπουλος, ἀλλὰ μίαν ἀπὸ τὰς ἀπόψεις, κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, δὲν τὴν ἀνέφερεν ὅπως ἐγὼ τὴν διετύπωσα. Διὰ τοῦτο ἤθελον νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν εἰς τὸν κ. Κανελλόπουλον. Μὲ τὸν κ. Κανελλόπουλον εἶναι πραγματικὴ ἰδεολογικὴ πανδαισία νὰ συζητῇ κανεὶς καὶ ὅταν διαφωνῇ. Δίδω τὴν ἐξήγησιν εἰς τὸν κ. Κανελλόπουλον, ὅτι ἐγὼ εἶπον ὅτι ἡ Δημοκρατία δὲν ἐπιτρέπει τὴν ἐκ τῶν ἄνω ἀπαγόρευσιν τῆς συνεργασίας μὲ οἱονδήποτε Κόμμα, τὸ ὁποῖον ἀναγνωρίζει ὡς νόμιμον. Αὐτὸ εἶπον ἐγώ. Ἐὰν ὀρθῶς ἀντελήφθην, ὁ κ. Κανελλόπουλος μὲ τὴν ἄποψιν αὐτὴν δὲν διαφωνεῖ. Διαφωνεῖ εἰς τὸ οὐσιαστικὸν θέμα, ἐὰν οὐσιαστικῶς πρέπει νὰ γίνεται ἡ συνεργασία. Τοῦτο θὰ κρίνῃ ἕκαστον Κόμμα, κατ’ οὐσίαν καὶ θὰ ἀναλάβῃ τὰς εὐθύνας του. Ἀλλ’ ἐκ τῶν ἄνω δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαγορεύεται ἡ συνεργασία διὰ Κόμμα, τὸ ὁποῖον ἀναγνωρίζεται ὡς νόμιμον. Προσέθεσα ὅτι ἐὰν ἡ Δεξιὰ θεωρῇ τὸ Κόμμα ἐπικίνδυνον, διατὶ δὲν τὸ θέτει ἐκτὸς νόμου; Δευτέρα ἄποψις, ἐπὶ τῆς ὁποίας θὰ ἤθελον νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν εἰς τὸν κ. Κανελλόπουλον, εἶναι, ὅτι ἐγὼ δὲν ἔθιξα τὸ θέμα, ἐὰν τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα πιστεύῃ εἰς τὴν ἀναλογικὴν ἢ ὄχι. Τοῦτο εἶναι ἰδική του ὑπόθεσις. Εἶπον ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὴ ἡ ἄποψις ὅτι ἐφ’ ὅσον τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα θέλει τὴν ἁπλῆν ἀναλογικὴν τὰ ἀστικὰ Κόμματα οἱονδήποτε ἄλλο σύστημα πρέπει νὰ προκρίνουν ἐκτὸς τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς. Αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Κανελλόπουλος ἀποτελοῦν ἓν ἐπὶ πλέον ἐπιχείρημα ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ἀπομονώσουν τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα ὄχι μόνον δὲν τὸ ἀπομονώνουν, μὲ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἀλλὰ δημιουργοῦν τὴν δυνατότητα εἰς τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα νὰ διεισδύσῃ καὶ εἰς τὰ ἄλλα Κόμματα, συνεργαζόμενον μὲ αὐτά.

§105Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἠκούσαμεν μίαν ὡραίαν ἀγόρευσιν τοῦ κ. συναρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, καὶ τὴν χαρακτηρίζω ὡραίαν, ἀσχέτως ἐὰν συμφωνῶ πρὸς ὅλα τὰ σημεῖα αὐτῆς. Ἀναμφισβητήτως, ὅμως, ἡ συζήτησις αὐτὴ ἦτο ἄσχετος πρὸς τὸ συζητούμενον ἄρθρον, ἤχθη εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς ἀγορεύσεως αὐτῆς, ὁ κ. συναρχηγὸς τῶν Λαϊκῶν, διότι ὤφειλε νὰ ἀπαντήσῃ εἰς ἄλλην ἄποψιν, ἐπίσης ἐκτὸς πάσης συζητήσεως μὲ τὸ ἄρθρον 6. Ὅλα, ὅσα ἐλέχθησαν, ἀνεπτύχθησαν κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, ἡ ὁποία ὑπῆρξε μακρὰ καὶ ἐξαντλητική. Τὸ νὰ ἐπιτρέπῃ τὸ Προεδρεῖον νὰ ἐπαναλαμβάνεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ὅταν εἴμεθα εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἄρθρων, αὐτὸ σημαίνει ὅτι δὲν τηροῦμεν τὸν Κανονισμόν.

§106Ι. ΠΑΣΣΑΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καθ’ ὅλον τὸ χρονικὸν διάστημα τῆς λειτουργίας τῆς παρούσης Βουλῆς, πολλάκις ἀνεφέρθη ἀπὸ διαφόρους ἀγορητὰς ὅτι ἡ Ε.Δ.Α. πρέπει νὰ τεθῇ ἐκτὸς νόμου. Ποῖος, ὅμως, εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ εἰς οἱονδήποτε τὸ δικαίωμα νὰ θέσῃ ἐκτὸς νόμου 700 χιλιάδας Ἕλληνας ψηφοφόρους πολίτας, ποὺ ἐψήφισαν τὴν Ε.Δ.Α.; Ἡ Ε.Δ.Α. κατῆλθε πάντοτε εἰς τὰς ἐκλογὰς νομίμως καὶ πάντοτε ἐπέτυχεν εἰς αὐτάς. Καὶ εἰς αὐτὰς ἀκόμη τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1951, τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς, ἡ Ε.Δ.Α. κατῆλθε καὶ ἐπέτυχε 10 ἕδρας. Ἡ Ε.Δ.Α ἔχει τὴν ὑποστήριξιν τοῦ λαοῦ καὶ δὲν φοβεῖται τὰ ἐκλογικά σας νομοσχέδια. Ἡ μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς συζήτησις ἀπέδειξεν ὅτι ὅλοι φοβοῦνται τὴν Ε.Δ.Α. καὶ δι’ αὐτὸ ζητοῦν τὴν ἐξόντωσίν της. Καὶ μόλις πρὸ ὀλίγου, ὁ φίλος καθηγητὴς κ. Κανελλόπουλος, εἶπεν ὅτι ἡ Ε.Δ.Α. μολονότι κόπτεται κατὰ τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου, κατὰ βάθος δὲν ἐπιθυμεῖ τὴν ἀναλογικήν. Σᾶς πληροφορῶ, ὅμως, ὅτι συμβαίνει ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον καὶ ὅτι ἡ Ε.Δ.Α. εἶναι ὑπὲρ τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς καὶ ὑπὲρ τῆς ἐκπροσωπήσεως ὅλων τῶν τάξεων καὶ τῶν πολιτικῶν ρευμάτων καὶ τάσεων εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ὁ κ. καθηγητής, συνεπῶς, μολονότι εἶπε καὶ μερικὰ ὡραῖα λόγια, ἐν τούτοις ἐπέδειξε κἄποιαν δυσπιστίαν ἀπέναντί μας. Ἐγώ, ἐν τούτοις, ἔχω τὴν γνώμην ὅτι τοιαύτη δυσπιστία ὑπάρχει μεταξὺ σας. Καὶ ἔχω ἐπίσης τὴν γνώμην ὅτι ἡ δυσπιστία σας πρὸς ἡμᾶς, εἶναι τελείως ἀβάσιμος καὶ θὰ πρέπει νὰ λείψῃ. Ἡμεῖς δηλοῦμεν ὅτι ὁποιονδήποτε νομοσχέδιον ἐκλογικὸν καὶ ἂν ψηφισθῇ ἡ Ε.Δ.Α. θὰ κατέρχεται πάντοτε εἰς τὰς ἐκλογάς, ἔστω καὶ ἂν τοῦτο ἠνώχλησε καὶ ἐνοχλεῖ διαφόρους ἐξωτερικοὺς καὶ ἐσωτερικοὺς παράγοντας, ὅπως συνέβη καὶ κατὰ τὸ 1952, ὁπότε ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Ἀμερικῆς κ. Ἄντσεσον εἶχεν δηλώσει ὅτι εἶναι ἐνοχλητικὴ ἡ ἐν τῇ Βουλῇ φωνὴ τῆς Ε.Δ.Α. Ἡ φωνή, ὅμως, τῆς Ε.Δ.Α. θὰ ἀκούγεται πάντοτε καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, καὶ μάλιστα ἐντονώτερα, διότι ἡ Ε.Δ.Α. ἀποστολὴν καὶ σκοπὸν ἔχει τὴν πραγματικὴν προστασίαν καὶ περιφρούρησιν τῶν συμφερόντων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἡμεῖς δὲν ἐφοβήθημεν, οὔτε καὶ θὰ φοβηθῶμεν ποτὲ ὁποιονδήποτε ἐκλογικὸν κατασκεύασμα, διότι ἔχομεν τὴν ὑποστήριξιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Σεῖς φοβεῖσθε νὰ ἀντιμετωπίσητε τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Σεῖς φοβεῖσθε ὅτι δὲν θὰ ἐκλεγῆτε ἀπὸ αὐτόν, διότι ποτὲ δὲν ἠθελήσατε νὰ τὸν προσέξητε καὶ νὰ ἱκανοποιήσητε τοὺς πόθους καὶ τὰς ἐλπίδας του.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Ἀνδρεάδης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§108Γ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ κ. Ν. Μπακόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§110Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς νομοσχεδίου, ἔφθασεν εἰς τὸ μᾶλλον ἐπίμαχον ἄρθρον. Λέγω τὸ μᾶλλον ἐπίμαχον ἄρθρον, διότι τὸ ἄρθρον 6 καθορίζει, τὰ ποσοστὰ τὰ ἐπιτρέποντα εἰς τὰ Κόμματα ἢ τοὺς συνασπισμοὺς Κομμάτων, νὰ μετάσχουν τῆς δευτέρας κατανομῆς. Κύριοι βουλευταί, ἐλπίζω, ὅτι θὰ ἀντελήφθητε ὅλοι, μίαν οὐσιαστικὴν διαφορὰν τοῦ πνεύματος συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου, ἡ ὁποία διέπει ἀφ’ ἑνὸς μὲν τοὺς ὑποστηρίζοντας τὸ νομοσχέδιον, ὡς καὶ ἀφ’ ἑτέρου τοὺς ἐναντιουμένους πρὸς αὐτό. Τὸ πνεῦμα τῶν ἐναντιουμένων πρὸς τὸ νομοσχέδιον ὑπῆρξεν ἄκρως ἐριστικὸν καὶ ἐν πολλοῖς ὑβριστικόν. Ὑβριστικὸν καὶ κατὰ τοῦ νομοσχεδίου καὶ κατὰ τῶν Κομμάτων, τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζουν τὸ νομοσχέδιον. Δὲν ἀπηντήσαμεν εἰς τὰς ὕβρεις, οὔτε πρόκειται νὰ ἀπαντήσωμεν, πιστοποιοῦμεν, ὅμως, τὸ γεγονὸς ὅτι κατὰ κοινὴν ἀντίληψιν ὑβρίζει ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔχει ἄδικον, ὑβρίζει ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος συναισθάνεται, ὅτι εὑρίσκεται ἐν τῇ ἀδυναμίᾳ. Καὶ ὄντως, κύριοι βουλευταί, εὑρίσκονται ἐν ἀδυναμίᾳ. Διακηρύσσουν τὰ ἀντίθετα, ὅτι ἔχουν τὸν λαὸν μαζί των, καὶ καταφέρονται ἐναντίον τοῦ νομ)δίου, διότι ἀκριβῶς, κατὰ τὴν ἀντίληψίν των, περιέχει εὐνοϊκὰς διατάξεις ὑπὲρ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχουν τὴν πλειοψηφίαν τοῦ λαοῦ. Κύριοι βουλευταί, ἐλέχθη, ὅτι τάχα ἡμεῖς καὶ εἰδικώτερον τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, κατεχόμεθα ἀπὸ φοβίαν πρὸς τὴν Ε.Δ.Α. καὶ ἡ φοβία ἡ ὁποία μᾶς διέπει, μᾶς ὁδηγεῖ πρὸς ὑποστήριξιν νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον τείνει εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν ἐκπροσωπήσεως τῆς Ε.Δ.Α. ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου. Κύριοι βουλευταί, τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων δὲν αἰσθάνεται οὐδεμίαν φοβίαν, οὔτε ἀπέναντι τῆς Ε.Δ.Α., οὔτε ἀπέναντι τοῦ ἀναμενομένου ἀποτελέσματος τῆς ἐκλογῆς. Τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, διέπεται ἀπὸ τὴν ἀπόλυτον πεποίθησιν, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν, θὰ τὸ ἀναδείξῃ τὸ πρῶτον Κόμμα εἰς τὴν μέλλουσαν Βουλήν. Εἶναι δυνατόν, κύριοι βουλευταί, καὶ ἄλλα Κόμματα, νὰ διέπωνται ἀπὸ παρομοίαν προεκλογικὴν πρόγνωσιν, ἀλλὰ πιστοποιοῦμεν κατὰ τὸν κατηγορηματικώτερον τρόπον, ὅτι ἡμεῖς, ὡς Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ἀντιμετωπίζομεν τὴν ἐκλογὴν μὲ πλήρη ἠρεμίαν, ὅτι ὁ λαὸς θὰ κρίνῃ κατ’ ἀξίαν, τὴν ὅλην ἱστορίαν τοῦ Κόμματος, τὴν πολιτικὴν τοῦ Κόμματος, ἐπὶ ὅλων τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὰ ζωτικὰ συμφέροντα τῶν λαϊκῶν μαζῶν καὶ θὰ μᾶς δώσῃ τὴν ἐμπιστοσύνην του. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον, πράγματι, ἐνδεχομένως καὶ τὰ ἀντιμαχόμενα τὸ νομοσχέδιον Κόμματα, ἄγονται, ὅπως πρὸ ὀλίγου ἐδήλωσαν ἐπισήμως, ἀπὸ τὴν πεποίθησιν ὅτι καὶ ἐκεῖνα θὰ λάβουν τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν τοῦ λαοῦ, ὅτι ἔχουν τὴν πίστιν, ὅτι θὰ συλλέξουν τὸ 50% τῶν ψήφων, τότε διατὶ κατηγοροῦν τὸ νομοσχέδιον, ὅτι εὐνοεῖ τὰ μεγάλα Κόμματα; Ποῖα εἶναι τὰ μεγάλα Κόμματα; Μεγάλα Κόμματα εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ προέλθουν ἀπὸ τὴν ψῆφον τοῦ λαοῦ. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀπρόσωπον. Ὁμιλεῖ περὶ Κομμάτων ἀπροσώπως καὶ λέγει ὅτι ὅσα Κόμματα, τὰ οἱαδήποτε, λάβουν τὸ 25% ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν ψηφισάντων ἐκλογέων μετέχουν εἰς τὴν δευτέραν κατανομήν. Δὲν λέγει τοῦτο ἢ ἐκεῖνο τὸ Κόμμα. Ἰδού, λοιπόν, ἡ ρόδος, ἰδοὺ καὶ τὸ πήδημα. Ἂς ἐμφανισθοῦν ὅλα τὰ Κόμματα εἰς τὸν λαὸν αὐτοτελῶς καὶ ἕκαστον θὰ λάβῃ τὸ ποσοστὸν τοῦ λαοῦ καὶ ὁ λαὸς θὰ ἀποφασίσῃ ποῖον θὰ εἶναι τὸ πρῶτον καὶ ποῖον τὸ δεύτερον. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ προεκλογικῶς, κατὰ τὴν τελευταίαν Βουλήν, ἀνέπτυξα εἰς τοὺς ἐκλογεῖς μου ὅτι συμφέρον ἡμῶν εἶναι νὰ μὴ ἀπαγορεύεται ἐκ τοῦ νόμου ἡ εἴσοδος εἰς τὴν Βουλὴν ἐκπροσώπου οἱουδήποτε Κόμματος, τὸ ὁποῖον βασιζόμενον ἐπὶ τῶν δυνάμεών του, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Βουλήν. Ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον ὅτι συμφέρει νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα, διότι ἐδῶ ὑπὸ τὸ φῶς τῆς δημοσίας συζητήσεως, δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ Κόμμα τοῦτο νὰ ὑποστηρίζῃ τὰς ἐξτρεμιστικὰς ἰδέας του, τὰς ὁποίας κατὰ τὸν τρόπον ποὺ γνωρίζει δύναται νὰ τὰς διοχετεύῃ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἐκτὸς τῆς Βουλῆς. Ὑπὸ τὴν δημοσίαν συζήτησιν αἱ συνωμοτικαὶ τάσεις τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἀποκαλυφθοῦν καὶ συνεπῶς νὰ μὴ ἐπιζήσουν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος κ. Κ. Γ. Ροδόπουλος). Συνεπῶς, ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὁμιλῇ σᾶς λέγει ὅτι τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων οὐδεμίαν φέρει ἀντίρρησιν διὰ τὴν ἐκπροσώπησιν τοῦ Κ.Κ.Ε. εἰς τὴν Βουλήν. Τοὐναντίον τὸ ἐπιθυμεῖ διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους εἶχον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἀναπτύξω. Κύριοι βουλευταί, ἐλέχθη ἀρκετά, καὶ λυποῦμαι διότι πολλοὶ ἀγορηταὶ ἐκθέτοντας τὰς ἀπόψεις των ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐπέμειναν, ὅτι σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ ἐκ τῶν ἄνω ἐξαφάνισις τούτου ἢ ἐκείνου τοῦ Κόμματος ἢ τοῦ πολιτευομένου. Τίποτε, κύριοι βουλευταί, δὲν περιέχει ὁ νόμος ποὺ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ περιέχῃ. Τὰ πάντα θὰ κριθοῦν ἐκ τῶν κάτω ἐκ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Οὐδεμίαν διάταξιν ἔχει ἡ ὁποία εὐνοεῖ τοῦτο ἢ ἐκεῖνο τὸ Κόμμα. Τὰ πάντα ἐκ τοῦ λαοῦ θὰ προέλθουν, ἂς ἐμφανισθῶμεν ἐνώπιον τοῦ λαοῦ καὶ τότε θὰ ἴδωμεν ποῖος ἔχει τὴν ἐμπιστοσύνην ἢ τὴν καταδίκην τοῦ λαοῦ. Εἰς τὸ ζήτημα τῶν συνασπισμῶν, ὁ κ. Κανελλόπουλος, καὶ ὁ κ. Ράλλης, εἶπον ὅτι τὸ νομοσχέδιον ὠθεῖ εἰς συνασπισμὸν τοῦτο ἢ ἐκεῖνο τὸ Κόμμα, πρὸς συνεργασίαν μὲ τὴν Ε.Δ.Α. Θὰ ἤθελον νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν κ. Ράλλην καὶ τὸν Πρόεδρον κ. Κανελλόπουλον, ὅτι τοῦτο ἐπέβαλεν ἔτι περισσότερον τὸ ἰσχῦον σήμερον ἐκλογικὸν σύστημα καὶ ὅμως εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1956 ὡς κύριον ἐπιχείρημα καθ’ ἡμῶν ἐχρησιμοποίησαν τὴν σύμπραξίν μας μὲ τὴν Ε.Δ.Α., πρᾶγμα, ὡς ἔλεγον, θλιβερὸν διὰ τὸ Ἔθνος. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται οὔτε εἰς τὸν κ. Κανελλόπουλον, οὔτε εἰς τὸν κ. Ράλλην, νὰ ἐμφανίζωνται σήμερον ἀνακόλουθοι καὶ νὰ ὑποστηρίζουν πράγματα ἀντίθετα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὑπεστήριζον πρὸ δύο ἐτῶν καὶ νὰ λέγουσι τώρα, ὅτι ἡ δημιουργία λαϊκοῦ μετώπου εἶναι θεμιτὴ ὅταν τοῦτο τὸ ἐπιβάλλῃ τὸ ἐκλογικὸν σύστημα. Τοιαῦται ἀνακολουθίαι εἰς τὰ πολιτικὰ Κόμματα καὶ πολιτικοὺς ἄνδρας δὲν ἐπιτρέπονται καὶ καταδικάζονται ἐνώπιον τοῦ λαοῦ.

§111Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγώ, κύριε Μπακόπουλε, δὲν εἶπον τέτοιο πρᾶγμα.

§112Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ράλλη, ἐφ’ ὅσον τὸ διαψεύδετε, τὸ ἀνακαλῶ λίαν εὐχαρίστως. Τόσον ὁ κ. Βαρβούτης, ὅσον καὶ ὁ κ. Κανελλόπουλος, ἐπεκαλέσθησαν τὴν ἰδικήν σας γνώμην διὰ τὴν ὑποστήριξιν τῆς θέσεώς των καὶ τοῦτο δὲν ἐπροκάλεσε τὴν διαμαρτυρίαν σας. Χαίρω, διότι βλέπω, ὅτι καὶ σήμερον καταδικάζετε τὴν συνεργασίαν μὲ τοὺς Κομμουνιστάς. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. Ἡλιοῦ, ὁμιλῶν προηγουμένως μὲ τὸ ὑβριστικὸν ὕφος, φαίνεται ὅτι ἐγκατέλειψε τὸ σεμνὸν ὕφος μὲ τὸ ὁποῖον μᾶς εἶχε συνηθίσει, εἶπε διὰ νὰ μυκτηρίσῃ τὸ νομοσχέδιον, διὰ νὰ μυκτηρίσῃ τὰ Κόμματα, εἶπεν ἠρχίσατε μὲ τὸ ἀναλογικὸν σύστημα, μὲ τὸ 10% ἐπήγατε εἰς τὸ 20%, δὲν ἀποκλείεται νὰ φθάσητε εἰς τὸ 40%, τί σᾶς ἐμποδίζει νὰ τὸ φθάσητε, καὶ εἰς τὸ 80%; Κύριοι βουλευταί, ἡμεῖς πιστεύομεν εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν Δημοκρατίαν καὶ βάσις τῆς κοινοβουλευτικῆς Δημοκρατίας εἶναι ἡ ἐλευθερία γνώμης, ὑποταγὴν τῶν ὀλίγων εἰς τὴν ἀπόφασιν τῶν πολλῶν. Μόνον εἰς τὰ Κομμουνιστικὰ Κόμματα παρουσιάζεται τὸ ποσοστὸν τῶν ἀντιφρονούντων νὰ ἀποτελεῖ τὸ 1% ἢ τὸ 2%. Κύριοι, τοιαῦτα συστήματα, τοιαῦται ἀπόψεις εἶναι ξέναι πρὸς πάντα δημοκρατικὸν πολίτην. Τοὺς ἀφήνομεν τὸ προνόμιον τῆς καταδυναστεύσεως καὶ τῆς καταδολιεύσεως τοῦ λαοῦ. Καὶ λέγω εἰς τὴν ἀναβίωσιν τοῦ φρονήματός του καὶ εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς ἤδη ἀπειλουμένης εἰσόδου τοῦ Ρωσικοῦ Κομμουνισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἀφοῦ ἀπέτυχε νὰ ἐπικρατήσῃ ἐπαναστατικῶς ὁπουδήποτε τοῦ κόσμου τὸ ἐπεχείρησεν, ἀκολουθεῖ σήμερον διεθνῶς τὴν πολιτικὴν τῆς διαβρώσεως, εἰσέρχεται εἰς τὰ δημοκρατικὰ Κόμματα, συνεργάζεται μαζί των, καὶ τώρα κόπτονται τάχα ἐὰν Κόμμα πάρῃ τὸ 70%–80%, πῶς θὰ ἀποκλεισθῇ; Ἀπαντῶ, κύριοι βουλευταί, καὶ ἂς τὸ ἀκούσῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, διὰ λογαριασμὸν τοῦ ὁποίου ὁμιλοῦμεν.

§113Α. ΖΑΚΚΑΣ. Καὶ σᾶς ἐψήφισε.

§114Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Δημοκρατίαν ἡ Ε.Δ.Α. καίτοι εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους, ὅτι εἶναι συγκεκαλυμμένον τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα ζῇ, δρᾷ, κινεῖται, ἐλέγχει, ὑβρίζει. Τί, ὅμως, ἀπὸ ὅλα αὐτὰ γίνονται εἰς τὰ κομμουνιστικὰ καθεστῶτα; Εἴπατε, κύριοι συνάδελφοι, καὶ μᾶς ἐψήφισαν. Ναί, μᾶς ἐψήφισαν εἰς τὴν τελευταίαν ἐκλογήν. Δι’ αὐτό, ἄλλωστε, ἔγινεν ὁ συνασπισμὸς ἐκεῖνος ἐκ τῆς ἀνάγκης τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι ἐξελέγησαν, ἔχουν ψηφισθῆ. Λοιπόν, μὴ ὁμιλῆτε ἐπ’ αὐτοῦ.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6, κύριε Μπακόπουλε.

§116Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Καὶ ἐξελέγητε βουλευτής.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἐφραιμίδη, Ἀφήσατε, παρακαλῶ.

§118Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Ε.Δ.Α. προτείνασα τὴν ἀναλογικήν, εἶπεν πρὸς τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων: «Οἱ Ἀρχηγοί σας ἐπανειλημμένως ἐδήλωσαν, ὅτι εἶναι ὑπὲρ τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς. Ἐλᾶτε, ἀποδείξατέ το. Καὶ ἐξαπατᾶτε τὸν κόσμον. Ἡμεῖς ὑπεβάλαμεν πρότασιν θεσπίσεως τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς. Δὲν τὴν ψηφίζετε, καὶ εἶσθε ἀνακόλουθοι. Δὲν τηρεῖτε τὴν ὑπόσχεσίν σας». Κύριοι βουλευταί, τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἀποστῇ ἀπὸ τὴν ὑπόσχεσιν, τὴν ὁποίαν ἔδωσε, νὰ ψηφίσῃ ὑπὲρ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου. Διατί; Ἐξηγήθη σαφῶς ἀπὸ πλείονας ἀγορητάς, κατὰ τὸν ἐπισημότερον τρόπον δὲ ἐκ μέρους τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ὑπευθύνως ὁμιλήσαντος διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κόμματος. Καὶ εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγός μας, ὅτι ἐδέχθημεν νὰ ψηφίσωμεν τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδεχθῶμεν ἄλλο σύστημα. Ἡ Ε.Ρ.Ε., ὁ Ἀρχηγὸς μᾶλλον τῆς Ε.Ρ.Ε., εἶπε καὶ προχθὲς ἀκόμη, «βλάπτει τὸ Ἔθνος ἡ ἀναλογικὴ πῶς λοιπόν, θὰ τὴν ψηφίσωμεν;» Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. εἶπεν ἀκόμη, ὅτι καὶ σήμερον διαθέτει τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς. Πῶς, λοιπόν, εἶναι δυνατόν, παρὰ τὴν θέλησιν τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς, νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ψήφισιν τῆς ἀναλογικῆς; Ἐδέχθημεν ὡς ἐκ τούτου, ὡς ὀλιγώτερον κακόν, τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Καὶ εἶπεν ὁ κ. συναρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἀποτελεῖται ἀπὸ μέλη καὶ ἡγεσίαν, ἀνθρώπους ἐντίμους καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποστῇ ἀπὸ τὴν συμφωνίαν ποὺ ἔκαμε. Θὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον. Ἡ θέσις, τὴν ὁποίαν ἔλαβε τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ὡς πρὸς τὸ σημεῖον τοῦτο, νομίζω, ὅτι προδικάζει καὶ τὴν στάσιν του ἔναντι τῆς τροπολογίας τῆς Ε.Δ.Α., ὡς πρὸς τὴν καθιέρωσιν τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς. Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τροπολογίαν ἐπὶ τῶν παραγράφων 4–5, ἡ ὁποία ἀποβλέπει μόνον καὶ μόνον εἰς διευκρίνισιν τῶν σχετικῶν διατάξεων. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς τὴν ἀναγνώσω. Ἡ πρώτη παράγραφος, τοῦ ἐδαφίου Γʹ ἀντικαθίσταται ὡς ἀκολούθως: «.... (ἀναγινώσκει)....». Ὁμοίως ἡ παράγραφος 5 ἀντικαθίσταται ὡς ἑξῆς: «.... (ἀναγινώσκει)....». Τελειώνων, κύριοι βουλευταί, ἡ Ε.Δ.Α. — δὲν ἐνθυμοῦμαι καλῶς ἐὰν ἐδῶ εἰς τὴν Βουλὴν ἢ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν — διεκήρυξεν, ὅτι ἔχει τὸ 25% τοῦ λαοῦ μαζί της, ἐὰν δὲ ἀγωνίζεται διὰ μικρότερον ποσοστὸν τὸ κάμνει, διότι θέλει νὰ προστατεύσῃ τὰ μικρότερα Κόμματα. Θεάρεστον τὸ ἔργον, κύριοι βουλευταί. Τὰ μικρὰ Κόμματα ἂς τεθοῦν ὑπὸ τὴν προστασίαν τῆς Ε.Δ.Α., ἂς κατέλθουν εἰς τὸν λαὸν καὶ ὁ λαὸς θὰ κρίνῃ καὶ ἐκείνους καὶ ἡμᾶς.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ζάκκας, ἔχει τὸν λόγον.

§120Α. ΖΑΚΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ἄρθρον 6 εἶναι τὸ οὐσιῶδες τοῦ νομοσχεδίου. Ἑπομένως, δικαιολογεῖται ἡ ἐξέτασις, ἐὰν πράγματι αὐτὴ ἡ ἐνίσχυσις τῶν πλειοψηφούντων Κομμάτων δικαιολογεῖται καὶ ἐὰν ναί, ἐὰν πρέπει νὰ εἶναι ὡς προβλέπεται ἐν αὐτῷ, ἢ πρέπει νὰ πάρῃς μίαν μορφὴν περισσότερον συνταγματικὴν καὶ περισσότερον εὐπρεπῆ. Ὅσοι ὑποστηρίζουν τὸ νομοσχέδιον δίδουν τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι εἶναι ἄνωθεν τεταγμένοι νὰ κηδεμονεύουν τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ νὰ διαγράφουν τὰς κατευθύσεις βάσει τῶν ὁποίων θὰ πρέπει οὗτος νὰ ψηφίζῃ... Βεβαίως τῶν Κομμάτων σκοπὸς εἶναι νὰ δίδουν κατευθύνσεις εἰς τὸν λαόν, ἀλλὰ δὲν συγχωρεῖται νὰ τολμοῦν νὰ τοῦ λέγουν, ὅτι, ἢ θὰ μὲ ψηφίσῃς, ἢ ἐὰν δὲν μὲ ψηφίσῃς, ἐγὼ διὰ τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον θὰ θεσπίσω πρὸ τῶν ἐκλογῶν, θὰ φροντίσω νὰ ἀλλοιώσω τὴν προτίμησιν ποὺ δίδεις εἰς ἄλλα Κόμματα. Αὐτὸ τὸ δικαίωμα δὲν τὸ ἔχουν τὰ Κόμματα, ὁσηδήποτε καὶ ἐὰν εἶναι ἡ δύναμίς των εἰς τὴν Βουλήν. Ὀφείλουν νὰ θέλουν νὰ κυβερνήσουν, ἀλλὰ πάντοτε μὲ τὴν σύμφωνον καὶ ἐλευθέρως ἐκφραζομένην θέλησιν τῆς πλειοψηφίας τῶν ἐκλογέων, χωρὶς ἀλλοίωσιν αὐτῆς. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἐπιδιώκουν διὰ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου νὰ ἐνδυναμώνωνται μὲ ψηφοφόρους, οἱ ὁποῖοι ἐκφράζονται διὰ τῆς ψήφου των κατὰ τῆς ἀπόψεώς των. Κύριοι βουλευταί, αὐτὴ ἡ ἐπιδίωξις τῆς θεσπίσεως τοῦ συστήματος τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς, δημιουργεῖ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι οἱ ἀσκήσαντες τὴν ἐξουσίαν ἐκαλοσυνήθισαν καὶ θέλουν νὰ τὴν νέμωνται ἀνενόχλητοι καὶ ὅτι ἔχουν τὴν συναίσθησιν ὅτι τὰ ὑπ’ αὐτῶν πραχθέντα δὲν εἶναι τῆς ἐπιδοκιμασίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἰς αὐτὸ τὸ συμπέρασμα ἄγει ἡ ἐπιμονή των εἰς τὸ νὰ θέλουν νὰ χειραγωγήσουν ἐχθρικὰς ψήφους πρὸς αὐτούς, διὰ τῆς λεγομένης ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς. Ἂς ἔλθωμεν τώρα εἰς τὴν διάκρισιν ἡ ὁποία γίνεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ μεταξὺ Κομμάτων καὶ συνασπισμῶν. Ὅταν ἐμφανίζωνται οἱ Ἕλληνες πολιτευταὶ πρὸ τοῦ λαοῦ καὶ ζητοῦν τὴν ψῆφον του, ἔχουν τὸ δικαίωμα, ἄνευ οὐδενὸς περιορισμοῦ, νὰ ἐμφανίζωνται πρὸ αὐτοῦ καὶ νὰ ζητοῦν τὴν ψῆφον του ὅπως αὐτοὶ νομίζουν. Καὶ ὁ λαὸς θὰ ἀποδείξῃ ἐὰν ἐγκρίνῃ τὰς σκέψεις των, τὸ πρόγραμμά των καὶ τὰς πολιτικάς των ἐνεργείας καὶ ἀρετάς. Εἰς οὐδένα ἀνήκει νὰ καθορίζῃ, βάσει ὡρισμένων ὑπολογισμῶν, καὶ ἀκόμη καὶ ἀλγεβρικῶν ἐξισώσεων, καὶ νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τοὺς πολιτευομένους πῶς θὰ ἐπιδιώξουν τὴν ψῆφον τοῦ λαοῦ, μόνοι ἢ ἐν συνασπισμῷ μετ’ ἄλλων. Εἰς τὸ νομοσχέδιον γίνεται διάκρισις μεταξὺ Κομμάτων καὶ συνασπισμῶν. Ἀλλὰ μήπως καὶ τὰ Κόμματα δὲν εἶναι συνασπισμὸς πολιτευομένων καὶ πολιτῶν; Μήπως ἡ Ε.Ρ.Ε. δὲν προῆλθεν ἀπὸ τὸν Συναγερμόν, ὁ ὁποῖος ἀπηρτίσθη ἀπὸ διάφορα Κόμματα, διότι μόνα των δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτύχουν τὴν κατάληψιν τῆς ἐξουσίας, συνησπίσθησαν μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν Στρατάρχην Παπάγον, διὰ νὰ διεκδικήσουν τὴν ψῆφον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ; Μήπως τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων δὲν ἦτο διφυὲς ἢ τριφυὲς καὶ μεταγενεστέρως ἐγένετο καὶ εἶναι ἓν Κόμμα ὑπὸ δύο συναρχηγοὺς καὶ διαιτητήν; Διατὶ αὐτὰ τὰ Κόμματα δέον νὰ τύχουν εὐνοϊκωτέρας μεταχειρίσεως ἔναντι τῶν Κομμάτων τὰ ὁποῖα θὰ γίνουν σήμερον ἢ ἔναντι συνασπισμῶν δημιουργηθησομένων μεταγενεστέρως; Καὶ μὲ ποῖον δικαίωμα τὰ ἐν λόγῳ Κόμματα, Ε.Ρ.Ε. καὶ Φιλελευθέρων, θὰ σφετερισθοῦν τὰς ψήφους τῶν ἄλλων κομματικῶν συνασπισμῶν; Μὲ ποῖον δικαίωμα θὰ σφετερισθοῦν ψήφους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχουν δοθῆ ἐναντίον των; Ἐφ’ ὅσον, κύριοι, ἐγένετο δεκτὸν ὁ Στρατὸς νὰ ψηφίζῃ ὅπως καὶ ὅλοι οἱ Ἕλληνες πολῖται, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ὁδηγηθῶμεν εἰς ἐκλογὰς μὲ τὸ ἰσχῦον ἐκλογικὸν σύστημα. Ἀλλὰ ἐφηυρέθη τὸ συζητούμενον σήμερον ἐκλογικὸν σύστημα τῆς ἀποκληθείσης ἀτόπως ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς, μὲ τὸν σκοπὸν τὰ ἐκκρεμοῦντα μεγάλα ἐθνικὰ θέματα τῆς Κύπρου καὶ τῶν βάσεων πυραύλων, νὰ ἐπιλυθοῦν ὑπὸ Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ κατασκευασθῆ μὲ τὰς ψήφους ποὺ θὰ ἔχουν δοθῆ ἀπὸ τοὺς Ἕλληνας πολίτας, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχουν ἐκφράσει ρητῶς τὴν θέλησίν των καὶ διὰ ρωμαλεωτέραν διαχείρισιν τοῦ Κυπριακοῦ καὶ ἐναντίον τῆς ἐγκαθιδρύσεως βάσεων. Ὡς πρὸς τὰ λεχθέντα διὰ τὴν συνεργασίαν μὲ τὴν Ε. Δ.Α., θὰ ἤθελον νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Ὅσα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ λέγει ἡ Ε.Δ.Α., τὰ περισσότερα ἐξ αὐτῶν τὰ ἔχετε εἴπει καὶ σεῖς, κύριοι συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως τῶν δύο μεγάλων Κομμάτων. Λέγει ἡ Ε.Δ.Α. ὅτι δὲν θέλει βάσεις πυραύλων. Ἡ Ε.Δ.Α. λέγει ὅτι θέλει αὐτοδιάθεσιν τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ ἐντὸς εὐλόγου καὶ τακτῆς προθεσμίας. Ποῖος ἀντιλέγει; Ἡ Ε.Δ.Α. λέγει ὅτι θέλει στοιχειώδη βελτίωσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ. Ὅλο τὸ ὑπόσχεσθε μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ἐν τῇ ἐξουσίᾳ εὑρισκόμενοι οὐδὲν πράττετε. Ἡ Ε.Δ.Α. λέγει ὅτι θέλει συνδικαλιστικὰς ἐλευθερίας διὰ νὰ ἐκπροσωποῦνται οἱ ἐργάται μὲ ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἐκλέγουν, καὶ ἐπίσης ὅτι θέλει ἀσφαλίσεις τῶν ἐργαζομένων. Τί τὸ μεμπτὸν ὑπάρχει, εἰς αὐτά; Καὶ σεῖς τὰ λέγετε, χωρὶς ὅμως, νὰ πράττετε παρὰ τὸ ἀντίθετον. Ἐὰν εἰς τὰ στελέχη της ἔχῃ καὶ κομμουνιστάς, ὅπως καὶ θὰ ἔχῃ, διατὶ ἐνοχλεῖσθε διότι οὗτοι εἶναι ἐντεταγμένοι εἰς Κόμμα μὲ λελογισμένας ἐπιδιώξεις καθαρῶς δημοκρατικοῦ χαρακτῆρος; Ἡ Ε.Δ.Α. θέλει ἐκλογικὸν σύστημα τὸ δικαιότερον καὶ τὸ δημοκρατικώτερον, μὲ τὸ ὁποῖον νὰ γίνουν αἱ ἐκλογαί, τὸ τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς. Ἐν τούτοις, τὴν κατηγορεῖτε ὅτι ἐπιβουλεύεται τὰς ἐλευθερίας τῆς Χώρας, ἐνῷ εἰς τὴν πραγματικότητα σεῖς προσπαθεῖτε, ὑπὸ τὸν μανδύαν τῆς Δημοκρατίας, νὰ σφετερισθῆτε τὰς ψήφους τῶν ψηφιζόντων ἐναντίον σας, πρᾶγμα ποὺ μαρτυρεῖ σαφεῖς διαθέσεις στραγγαλισμοῦ τῆς θελήσεως σημαντικοῦ μέρους ἐκλογέων. Κύριοι, ἂς σοβαρευθοῦμε καὶ ἂς παύσωμεν ν’ ἀστειολογοῦμεν, καὶ νὰ καταστρέφωμεν τὰς ἐννοίας τῶν πλέον γνωστῶν λέξεων.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζάκκα, θὰ εἴπω καὶ εἰς σᾶς ὅ,τι εἶπον καὶ εἰς τοὺς ἄλλους, ἐπὶ τῶν ἄρθρων, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλῆτε.

§122Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ἐδῶ ἐλέχθησαν τόσα πράγματα, διατὶ νὰ μὴ εἴπω καὶ ἐγὼ ὅ,τι πιστεύω; Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐφθάσατε εἰς αὐτὴν τὴν χαμηλὴν σκέψιν τῆς ἰδιοποιήσεως ἢ τῆς διαστροφῆς τῆς ψήφου μεγάλης μερίδος τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν. Οὐδεὶς παλαιότερον ἐτόλμα νὰ ἐμφανίσῃ τοιαύτην σκέψιν. Ἐτόνισα καὶ προχθὲς ὁμιλῶν, ὅτι αὐτὴ ἡ διαστροφὴ μετέβαλε τὸν ἀπαισίας μνήμης παλαιὸν τραμπουκισμὸν μὲ τοὺς κομματικοὺς μπράβους καὶ ὁ ὁποῖος κατηργήθη ὕστερα ἀπὸ πολλὰς προσπαθείας καὶ χρόνια, εἰς τραμπουκισμὸν μέσῳ τοῦ νόμου. Θέλετε διὰ τοῦ νόμου νὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γίνῃ μὲ τοὺς μπράβους. Τέτοιαι μέθοδοι νομίζω δὲν ἠμποροῦν νὰ στηρίξουν ἰσχυρὰς Κυβερνήσεις. Ἐὰν κακίζω τὸ νομοσχέδιον, μὴ νομίζετε ὅτι τὸ κακίζω διότι σεῖς ἐνδεχομένως θὰ πάρετε τὴν πλειοψηφίαν μὲ ἰδιοποίησιν δημοκρατικῶν προοδευτικῶν ψήφων. Δὲν θὰ τὴν πάρετε. Εἶναι πολὺ γνωστὸν αὐτό. Ἐὰν ἐρευνήσῃ ὁ καθένας τὴν περιφέρειάν του, θὰ διαπιστώσῃ τὴν διάθεσιν τοῦ λαοῦ. Τὴν πλειοψηφίαν θὰ τὴν πάρωμεν ἡμεῖς. Ἡμεῖς θὰ πάρωμεν τὰ ποσοστὰ... (Θόρυβος) ... ἀλλὰ ὡς γνήσιοι δημοκράται, ὡς εἰλικρινεῖς δημοκράται, ὡς μὴ ἔχοντες καμμίαν ἐμπορικὴν πολιτικὴν σκέψιν καὶ ὑστεροβουλίαν, δὲν θέλομεν τοιούτου εἴδους ἐνίσχυσιν. Ἐξ ἄλλου, εἶναι βέβαιον ὅτι εἶσθε διατεθειμένοι, ἐὰν πάρητε μὲ ὀλίγας ψήφους πολλὰς ἕδρας, καλῶς νὰ εἴπητε, καλῶς ἔχουν τὰ πράγματα. Ἐνῷ ἐὰν οἱ ἀντίπαλοί σας πάρουν τὶς πολλὲς ἕδρες διὰ σκυλεύσεως ἀλλοτρίων ψήφων, ὅτε θὰ ἔλθετε νὰ ὑποστηρίξετε ὅτι ἡ κοινοβουλευτικὴ πλειοψηφία των δὲν στηρίζεται εἰς τὰς ἀναλόγους ψήφους. Καὶ αὐτὰ θὰ γίνωνται μὲ τὸ νόθον σύστημα μὲ τὸ ὁποῖον θέλετε νὰ ρυθμίσητε τὴν πολιτικὴν ζωὴν τοῦ τόπου, καὶ μὲ τὸ ὁποῖον θέλετε νὰ καλύψητε σοβαρὰν ἐπιβουλὴν κατὰ τῆς θελήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔχω καταθέσει τροπολογίαν διὰ τὸ ἄρθρον 4 ἡ ὁποία συνεζητήθη ἀλλὰ δὲν ἐτέθη ὑπ’ ὄψει τοῦ Σώματος καὶ καλύτερα, διότι ἡ θέσις εἶναι μᾶλλον εἰς τὸ συζητούμενον ἄρθρον 6.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν ἐτέθη ὑπ’ ὄψιν ἀκόμη, διότι ἔκρινα ὅτι ἡ τροπολογία αὐτὴ ἀποτελεῖ προσθήκην νέου ἄρθρου. Πάντως θὰ τεθῇ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας.

§124Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ἐγὼ κατέθεσα μίαν τροπολογίαν, ἡ ὁποία λέγει ὅτι ἐπαναφέρεται ἡ ἁπλῆ ἀναλογικὴ τοῦ 1950. Καὶ εἰς τὰ δύο πρῶτα κόμματα ποὺ θὰ πλειοψηφίσουν ἐφ’ ὅσον ἕκαστον τούτων θὰ ἔχῃ ὑπερβῆ τὸ 25% δίδεται μία ἐνίσχυσις, αὐξανομένων τῶν ἑδρῶν ἑκάστου κατὰ 15% τῶν ὑπ’ αὐτοῦ διὰ τῆς ἀναλογικῆς καταληφθέντων ἑδρῶν. Διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ, εὐχεραίνεται ὁ σχηματισμὸς Κυβερνήσεως συνασπισμοῦ, δὲν ἀποκλείεται δὲ νὰ σχηματισθῇ καὶ Κυβέρνησις ἰσχυρά. Τὰς ἕδρας δὲ τὰς προστιθεμένας θὰ τὰς καταλαμβάνουν οἱ πλειοψηφοῦντες βουλευταὶ ἑκάστου κόμματος εἰς οἱανδήποτε περιφέρειαν τοῦ Κράτους. Διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ ἡ θέλησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, θὰ εἶναι ἐν μεγίστῳ μέτρῳ σεβαστὴ καὶ ὅποιον ἐψήφισεν ὁ Ἕλλην πολίτης αὐτὸν θὰ ἴδῃ καὶ βουλευτήν. Ἡ δοθησομένη ἐνίσχυσις θὰ σημαίνῃ βεβαίως μίαν ἐλαφρὰν ἀπόκλισιν ἀπὸ τὸν ὀφειλόμενον ἀπόλυτον σεβασμὸν πρὸς τὴν θέλησιν τοῦ πολίτου πρὸς ἐνίσχυσιν δύο πλειοψηφισάντων κομμάτων. Ἐφ’ ὅσον ἐπιμένετε νὰ θέλετε ὅπως ὅπως σταθερὰς Κυβερνήσεις, δι’ αὐτὸ κατέθεσα τὴν ἐν λόγῳ τροπολογίαν διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ὁ σκοπὸς αὐτὸς χωρὶς βαρεῖαν προσβολὴν τῶν ἐκλογέων. Θὰ παρατηρηθῇ ὅτι αὐτὴ ἡ ἐπαύξησις τῶν δύο πλειοψηφούντων κομμάτων δὲν εἶναι συνταγματική. Αὐτὸ εἶναι ἀκριβές, ἀλλὰ εἶναι μόνον αὐτό. Ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ παρὸν νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον πάσχει ἀπὸ βαρυτάτας ἀντισυνταγματικότητας καὶ γέμει ἀδικιῶν, τὰς ὁποίας εἶναι περιττὸν νὰ ἐπαναλάβω.

§125Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Ἐπειδὴ ἐμελέτησα τὴν πρότασίν σας, πῶς ἐνισχύετε τὸ πλειοψηφῆσαν Κόμμα;

§126Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ἐγὼ λέγω, ὅσας ἕδρας ἐπῆρε τὸ πρῶτον καὶ ὅσας ἕδρας ἐπῆρε τὸ δεύτερον κόμμα νὰ αὐξηθοῦν κατὰ 15%. Αἱ ἕδραι αὗται τοῦ 15% δὲν θὰ εἶναι πιθανὸν νὰ εἶναι περισσότεραι τῶν 30.

§127Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Δηλαδὴ μειώνετε τὰς ἕδρας εἰς 270 καὶ πριμοδοτεῖτε τὰ δύο κόμματα μὲ τὰς 30 αὐτὰς ἕδρας. Λέγω ὅμως τὸ ἑξῆς, ὅτι εἰς αὐτὸ τὸ 15%, τὸ ποσοστόν, τὸ ὁποῖον ἀνήκει εἰς τὰς ἕδρας ποὺ προστίθενται, τὸ εἶχεν ἐκ τῆς πλειοψηφίας του διότι ἐὰν τὰς εἴχατε τὰς ἕδρας 300 καὶ ὄχι 270, θὰ εἶχε πάρει μερίδιον εἰς αὐτὰς τὰς 30.

§128Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ὀφείλω νὰ δηλώσω ἐξ ἀφορμῆς τῆς παρεμβάσεως τοῦ κυρίου Βουρδουμπᾶ, ὅτι τὸ 15% εἶναι ἕνας ἀριθμὸς ὁ ὁποῖος συζητεῖται. Τὸ σύστημα τῆς ἐνισχύσεως μὲ ἐνδιαφέρει. Οἱ 270 θὰ ἐκλεγοῦν σύμφωνα μὲ τὴν θέλησιν τῶν ἐκλογέων. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐνδιαφέρον. Τώρα τὸ ἄλλο τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι κατὰ παρέκκλησιν τοῦ Συντάγματος, τὸ πρὶμ θέλετε νὰ τὸ κάμετε 17 ἢ 20, τὸ συζητοῦμεν. Νομίζω, ὅτι ἔγινα ἀντιληπτός. Ὀφείλω, ἐξ ἄλλου, κύριοι συνάδελφοι, νὰ τονίσω καὶ πάλιν, ὅτι δὲν εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀκολουθούντων βουλευτῶν ὁ ὁποῖος κατασκευάζει ἰσχυρὰς Κυβερνήσεις, ἀλλὰ ἡ πίστις τοῦ κόμματος πρὸς τὸ πρόγραμμά του καὶ ἡ ἱκανότης ἐφαρμογῆς τοῦ προγράμματός του. Δι’ ἐμὲ αἱ ἰσχυρώτεραι Κυβερνήσεις εἶναι αἱ λεγόμεναι Κυβερνήσεις συνασπισμοῦ. Σοβαρὸν ὅμως ἐλάττωμα ποὺ ἔχουν αἱ Κυβερνήσεις τοῦ Συνασπισμοῦ εἶναι ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔρχωνται εἰς τὴν Βουλὴν τὰ νομοσχέδια ὅπως ἔρχονται μέχρι τοῦδε καὶ δὲν δημιουργοῦν παράπονα ὡς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα διετύπωσαν οἱ κ. κ. Ράλλης καὶ Παπαληγούρας. Εἰς τὰς Κυβερνήσεις αὐτὰς οἱ Ὑπουργοὶ εἶναι Ὑπουργοὶ καὶ δὲν ὑπάρχει εἷς οἱονεὶ δικτάτωρ ὁ ὁποῖος νὰ ἐμφανίζεται ὁπόταν θέλῃ εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ οἱ δύο ἢ τρεῖς ἢ καὶ οἱ τέσσαρες πολιτικοὶ ἡγέται ποὺ θὰ μετέχουν Κυβερνήσεων Συνασπισμοῦ, ἂν εἶναι ἄξιοι τοῦ τίτλου αὐτοῦ θὰ μετέχουν τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ ἐφαρμόσουν τὸ παρ’ ὅλων τῶν συνησπισμένων γενόμενον ἀποδεκτὸν μέρος τοῦ προγράμματός των, χωρὶς νὰ ὑποβλέπουν ὁ εἷς τὸν ἄλλον, καὶ θὰ ἐκλέξουν τὰ καλύτερα πρόσωπα τῶν κομμάτων των εἰς ἃ θὰ ἀναθέσουν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματός των. Ἄν δὲν εἶναι ἄξιοι δι’ αὐτό, θὰ εἶναι τρομερὸν κακὸν διὰ τὴν χώραν, ἂν ἀποκτήσουν διὰ τοῦ νομοσχεδίου σας τὴν δυνατότητα νὰ προΐστανται ἰσχυρῶν κομματικῶν Κυβερνήσεων. (Χειροκροτήματα).

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Γιαννούσης, ἔχει τὸν λόγον.

§130Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παραλειπομένης τῆς κατὰ τὰ ἄλλα ἀξιολόγου φιλολογίας, δύο ἀντιρρήσεις ἠκούσθησαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6. Ἡ μία ἀναφέρεται εἰς τὴν παράγραφον 5 διὰ τῆς ὁποίας δίδεται ἡ πριμοδότησις τῆς γʹ κατανομῆς ὑπὲρ τοῦ πλειοψηφήσαντος Κόμματος. Ἡ ἀρχὴ αὐτὴ δὲν εἶναι νέα ἀλλὰ ἐφηρμόσθη καὶ ἐπί τῆς ἁπλῆς καὶ ἐπὶ τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς τοῦ 1951 καὶ ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον δὲν πριμοδοτεῖται τὸ πλειοψηφῆσαν εἰς ὁλόκληρον τὴν χώραν κόμμα, ἀλλὰ πριμοδοτεῖται τὸ κόμμα τὸ ὁποῖον πλειοψήφισεν εἰς τὴν οἰκείαν μείζονα ἐκλογικὴν περιφέρειαν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ πριμοδότησις θὰ εἶναι ἐλαχίστη δύο–τριῶν ἑδρῶν. Εἰς τὴν περίπτωσιν δὲ ποὺ ἤθελεν γίνει ἀποδεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Μπακοπούλου ἀναμφισβητήτως ἡ πριμοδότησις γίνεται ἀκόμη μικροτέρα. Ἡ δευτέρα ἀντίρρησις, ἡ ὁποία προεβλήθη ὑπὸ τῶν συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀνάγεται εἰς τὸ ἐδάφιον 2 τῆς παραγράφου 3 τοῦ ἄρθρου 6, περὶ τῆς κατανομῆς δηλαδὴ τῶν ἑδρῶν μεταξὺ τῶν δύο πλειοψηφούντων κομμάτων εἰς βάρος τοῦ συνασπισμοῦ τῶν κομμάτων, κατὰ τὴν βʹ κατανομήν. Ἐπ’ αὐτοῦ ἔχω νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἡ ἀρχὴ αὐτὴ ποὺ θεσπίζεται διὰ τῆς παραγράφου 3 τοῦ ἄρθρου 6 εἶναι σύμφωνος πρὸς τὴν ἔννοιαν τῆς ἀναλογικῆς ὑπὸ οἱανδήποτε αὐτῆς μορφήν. Κατ’ ἐμὲ προσωπικῶς ἡ συμμετοχὴ εἰς τὴν βʹ κατανομὴν οἱουδήποτε συνασπισμοῦ εἶναι ἀπαράδεκτος καὶ ἀσυμβίβαστος μὲ οἱανδήποτε ἔννοιαν τῆς ἀναλογικῆς, διότι ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι τὰ συνασπιζόμενα κόμματα ἀντιπροσωπεύουσι πράγματι διαφόρους ἀρχὰς — διότι ἄλλως θὰ ἦτο ἀδικαιολόγητος ἡ ὕπαρξίς των — ἡ σύμπραξις ἐκλογέων τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς, Ἄκρας Ἀριστερᾶς καὶ Κέντρου διὰ τὴν ἀνάδειξιν ἑνὸς βουλευτοῦ τελείως διαφορετικὰς ἀντιλήψεις ἔχοντος, ἀπὸ τμῆμα τοὐλάχιστον, τῶν ἀναδειξάντων αὐτὸν ἐκλογέων. Διότι δεδομένου ὅτι ἡ περὶ διασπάσεως τοῦ ἀτόμου Ἐπιστήμη δὲν ἔφθασεν εἰς τὴν διάσπασιν τοῦ ἀνθρώπου, δύσκολον μοὶ φαίνεται νὰ ἀντιπροσωπεύῃ οὗτος συγχρόνως τὰς διαφόρους τάσεις τῶν ἀναδειξάντων αὐτὸν βουλευτήν. Ἐκτὸς ἐὰν κατὰ τὰς περιστάσεις πρόκειται νὰ ὁμιλῇ ὁτὲ μὲν διὰ λογαριασμὸν τῶν ὀπαδῶν τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς, ὁτὲ δὲ διὰ λογαριασμὸν τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς καὶ ὁτὲ διὰ τοὺς τοιούτους τοῦ Κέντρου — φαινόμενον, ὁμολογητέον οὐχὶ ἀσύνηθες ἤδη. Ἐλέχθη ἐπίσης, ὅτι σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι ἡ διάλυσις τῶν μικρῶν κομμάτων. Ἐγὼ προσωπικῶς πιστεύω, ὅτι σκοπὸς εἶναι ἡ ἐνίσχυσις τῶν κομμάτων ἀρχῶν, ἐκτὸς ἐὰν ἐννοοῦμεν μικρὸν κόμμα τὰς μικρὰς φιλοδοξίας. Ἀπὸ παλαιότερον εἰς ἄλλας συζητήσεις ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου συνηθίσαμεν νὰ ἀκούωμεν ὅτι ἡ Βουλὴ ἀποτελεῖται ἀπὸ τρεῖς παρατάξεις, τὴν Δεξιὰν ὡς ἐχαρακτήριζον ἡμᾶς, τὸ Κέντρον ὡς ἐχαρακτήριζον τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τὴν ΕΠΕΚ, τὸ ΔΚΕΛ καὶ τὸ Ἀγροτικὸν Κόμμα καὶ τέλος τὴν ΕΔΑ τὴν ὁποίαν ἐχαρακτήριζον ὡς Ἀριστεράν. Ἐρωτᾶται· ἐφ’ ὅσον εἶναι ὀρθὸς ὁ διαχωρισμὸς αὐτός, ὑποσημειουμένης μάλιστα τῆς τόσον πανηγυρικῶς διὰ τῆς τοσάκις γενομένης δηλώσεως τοῦ κυρίου Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων καθ’ ἣν τὸ Κέντρον ἔχει σαφῆ ὅρια, τόσον πρὸς τὴν Ἄκραν Δεξιάν, ὅσον καὶ πρὸς τὴν Ἄκραν Ἀριστεράν. Καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν σήμερον πλείονα κόμματα ἀνήκοντα εἰς τὸ Κέντρον, διατί, ἐφ’ ὅσον πρεσβεύουν τὰς ἰδίας κοινωνικὰς Δημοκρατικὰς ἀρχάς, δὲν ὀργανοῦνται ἐσωτερικὰ εἰς ἕνα ἑνιαῖον κόμμα παραμεριζομένων τῶν ἀτομικῶν φιλοδοξιῶν καὶ νὰ ἀναδείξουν τὴν πραγματικὴν ἡγεσίαν τοῦ Κέντρου; Ἐὰν δὲν τὸ πράττουν σημαίνει, ὅτι δὲν πιστεύουν τίποτε ἀπὸ ὅλα αὐτὰ καὶ ὅτι δι’ αὐτὰ ἡ ἔννοια τῶν ἀρχῶν τῆς Δημοκρατίας κλπ. ὧν τοσαύτη ἐγένετο κατάχρησις δὲν εἶναι παρὰ λέξεις κεναί, χρήσιμοι ἁπλῶς εἰς τὴν ἀνόρθωσιν τῶν ἀτομικῶν φιλοδοξιῶν. Τὸν σκοπὸν ὅμως τοῦτον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸν θάλπῃ ἡ Βουλή.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Θ. Χαβίνης, ἔχει τὸν λόγον.

§132Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν 4ην παράγραφον ἡ ὁποία ἀναφέρεται εἰς τὴν μείζονα περιφέρειαν θὰ πρέπει δι’ ἡμᾶς νὰ καθορισθῇ ποῖον θὰ εἶναι τὸ ἁρμόδιον Ἐφετεῖον, διότι ἔχομεν δύο Ἐφετεῖα, τὸ Ἐφετεῖον Κερκύρας καὶ τὸ Ἐφετεῖον Πρεβέζης.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ νομίζω ὅτι εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον θὰ καθορίσῃ ὁ κύριος Ὑπουργός. Ὁ κύριος Δ. Στρατῆς ἔχει τὸν λόγον.

§134Δ. ΣΤΡΑΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, μετὰ τὸν κατατεμαχισμὸν τῶν ἐκλογικῶν περιφερειῶν διὰ τοῦ ἄρθρου 1, τοῦ ὑπ’ ὄψει μας νομοσχεδίου, ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἄρθρον 6 διὰ τοῦ ὁποίου συνεχίζεται ὁ ἴδιος σκοπός, ὁ ὁποῖος ἐτέθη καὶ εἰς τὸ ἄρθρον 1 καὶ εἰς ὅλα σχεδὸν τὰ ἄρθρα τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Διὰ τοῦ ἄρθρου 6 προσπαθεῖται νὰ γίνῃ ἀποκλεισμὸς κυρίως τῶν συνασπισμῶν, οὕτως ὥστε νὰ μὴ κατορθώσουν νὰ λάβουν μέρος εἰς τὴν δευτέραν κατανομήν. Καὶ ἂν συγκεντρώσουν τὸ ποσοστὸν πάλιν ἀποκλείονται εἰς τὴν δευτέραν κατανομήν. Σκοπὸς τοῦ μέτρου εἶναι, ὡς ἐλέχθη νὰ ἀποκλεισθοῦν οἱ συνασπισμοὶ καὶ νὰ πριμοδοτηθοῦν τὰ κόμματα τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν ἐπαρκῆ δύναμιν καὶ τὰ κόμματα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὴν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Ἐλέχθη καὶ ἐλέχθη κατὰ τρόπον ὠμὸν ἀπὸ τὸν κύριον Βουρδουμπᾶν, ὅτι σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ τοῦ κατ’ εὐφημισμὸν ἐκλογικοῦ νόμου ἢ ἐκλογικοῦ τερατουργήματος, εἶναι ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὸ νὰ προέλθῃ ἀπὸ τὰς μελλούσας ἐκλογὰς ἕνα ἰσχυρὸν κόμμα διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ δώσῃ ἰσχυρὰν Κυβέρνησιν λόγῳ τῶν ἐξαιρετικῶν συνθηκῶν καὶ ἐθνικῶν προβλημάτων ποὺ ἀντιμετωπίζει ἡ χώρα καὶ δεύτερον διὰ νὰ προέλθῃ ἕνα δεύτερον κόμμα δυνάμενον νὰ διαδεχθῇ τὸ πρῶτον αὐτὸ ἰσχυρὸν κόμμα. Ὁ σκοπὸς ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ὀρθός, ὅτι κάθε χώρα χρειάζεται μίαν ἰσχυρὰν Κυβέρνησιν εἶναι ἀναμφισβήτητον, ἀλλὰ τὸ ἐρώτημα εἶναι ἡ ἰσχυρὰ Κυβέρνησις θὰ προέρχεται ἀπὸ τὸν Λαόν, ἐκπροσωπεῖ τὸν λαόν, προέρχεται ἀπὸ τὴν ἐλευθέραν θέλησιν τοῦ λαοῦ; Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ προσπαθεῖται κάθε ἄλλο νὰ γίνῃ παρὰ αὐτό. Θὰ ἤθελον νὰ εἴπω εἰς τὸν κύριον συνάδελφον, καὶ ὅσους κυρίους συναδέλφους σκέπτονται κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον, ὅτι ὁ τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιδιώκεται δὲν εἶναι ἐπιτρεπτὸς καὶ ὅτι δυστυχῶς εἰς τὴν χώραν μας οἱ ἐκλογικοὶ νόμοι μαγειρεύονται τὰ τελευταῖα χρόνια μὲ συνταγὲς τύπου Τσελεμεντέ. Ἀλλὰ ἰσχυραὶ Κυβερνήσεις, κύριοι καὶ ἰσχυρὰ κόμματα δημιουργοῦνται ἀπὸ τὰ προγράμματα, τοὺς σκοποὺς καὶ τὴν δημιουργικὴν πολιτικὴν τῶν κομμάτων, ἀπὸ τὴν κοινωνικὴν καὶ οἰκονομικὴν πολιτικὴν καὶ ὄχι διὰ παρομοίων νομοθετικῶν κατασκευασμάτων. Ὅταν προσπαθῆτε διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ νὰ ἐπιτύχητε ἰσχυρὰν Κυβέρνησιν εὑρίσκεσθε εἰς πλάνην. Διότι καμμία Κυβέρνησις, ὅσην καὶ ἐὰν ἔχῃ πλειοψηφίαν μέσα εἰς τὸ Κοινοβούλιον, δὲν ἠμπορεῖ νὰ σταθῇ, ὅταν δὲν ἀνταποκρίνεται, ὅταν δὲν ἔχῃ τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ λαοῦ ἢ τοὐλάχιστον τῆς πλειοψηφίας τοῦ λαοῦ. Καὶ προσπαθεῖτε διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ νὰ παρεμποδίσητε τὴν ἐκλογικὴν συνεργασίαν τῶν μικρῶν κομμάτων καὶ κυρίως προσπαθεῖτε νὰ ἀπομονώσητε τὴν Ἄκραν Ἀριστεράν. Δὲν ἀνήκω, κύριοι, εἰς τὸ κόμμα αὐτό, ἀλλὰ σᾶς διαβεβαιῶ, ὅτι μὲ νόμους δὲν συντρίβονται τὰ κόμματα οὔτε δημιουργοῦνται. Τὸ ὅτι ὁ κομμουνισμὸς εἰς τὴν χώραν μας ἀπετέλει μίαν μικρὰν μειοψηφίαν καὶ ὅτι ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ τὸν φοβούμεθα, ὑπεύθυνοι δι’ αὐτὸ εἶσθε σεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν κυβερνᾶτε αὐτὸν τὸν τόπον. Ἐὰν ἐνδιεφέρεσθε διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ λαοῦ, τοῦ ἐργαζομένου πραγματικῶς Ἑλληνικοῦ λαοῦ, σᾶς διαβεβαιῶ ὅτι σήμερον δὲν θὰ εὑρίσκεσθε ἐνώπιον τοῦ διλήμματος νὰ κατασκευάζετε τοιαῦτα ἐκλογικὰ τερατουργήματα φοβούμενοι τὴν ἔκφρασιν τῆς ψήφου τῆς θελήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τερατουργήματα, ὅπως τὰ ἀναφερόμενα εἰς τὸ ἄρθρον 6, διὰ τοῦ ὁποίου κόμματα ποὺ συγκεντρώνουν τὸ 30% τῶν ψήφων λαμβάνουν μέρος εἰς τὴν δευτέραν κατανομήν, ἐνῷ ἀποκλείονται συνασπισμοὶ ποὺ ἔλαβον 34,5% τῶν ψήφων. Καὶ εἶναι ἀληθές, κύριοι, αὐτὸ ποὺ ἐπανειλημμένως ἐλέχθη, ὅτι δηλαδὴ σήμερον τὰ κόμματα ἐκεῖνα ποὺ συνώμοσαν καὶ κατέθεσαν τὸ νομοσχέδιον αὐτό, φοβοῦνται πράγματι τὴν ψῆφον τοῦ λαοῦ, διότι ἐὰν εἶχον ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν λαόν, θὰ ἦτο εὔκολον νὰ ἔχωμε μίαν ἰσχυρὰν Κυβέρνησιν ποὺ πράγματι νὰ ἁρμόζῃ εἰς μίαν Δημοκρατικὴν χώραν. Ἀλλὰ ὅλες οἱ ἀλχημίες ποὺ γίνονται διὰ τοῦ ὑπ’ ὄψει μας νομοσχεδίου, ἢ μᾶλλον ὅλες αὐτὲς οἱ ἀνησυχίες κατατείνουν εἰς τὸν σκοπὸν ποὺ ἀνέφερον. Ἀλλὰ καὶ ἀφοῦ ἀκόμη κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον συνέταξαν τὸ νομοσχέδιον καὶ ἀφοῦ ἀκόμη εὑρίσκεσθε πρὸ ἑνὸς μεγαλυτέρου φόβου καὶ προσπαθεῖτε οὕτω νὰ εὕρετε τὸν τρόπον νὰ ἀποφύγητε τὴν κρίσιν τοῦ λαοῦ, ὁμοιάζοντες σὰν τὸν μάγον ποὺ ἐπεκαλέσθη τοὺς δαίμονας καὶ τώρα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς ἀντιμετωπίσῃ. Ἀλλά, πέραν τούτου, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἀρκεῖ εἰς τὰ κόμματα τὸ ὅτι θὰ διεξαχθοῦν αἱ ἐκλογαὶ αὐταὶ κάτω ἀπὸ τὰς γνωστὰς συνθήκας ποὺ εὑρίσκεται ἡ χώρα, δὲν ἀρκεῖ ὅτι ἔχουν τὸν κρατικὸν μηχανισμόν, δὲν ἀρκεῖ ὅτι ἐξακολουθοῦν νὰ ὑφίστανται ὅλοι οἱ ἀντιδημοκρατικοὶ νόμοι καὶ τὰ ἔκτακτα μέτρα, δὲν ἀρκεῖ ὅτι ὑπάρχουν ἀκόμη οἱ νόμοι τῶν σκοτεινῶν φρονημάτων καὶ τῶν φακέλλων, οἱ νόμοι τῶν ἐξοριῶν καὶ τῶν ἐκτοπίσεων, οἱ νόμοι τῶν ἀπολύσεων, δὲν ἀρκοῦν ὅλα αὐτά, διότι δὲν ἔχετε ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν λαὸν καὶ προσπαθεῖτε δι’ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου χωρὶς νὰ ἔχετε τὴν ἐμπιστοσύνην του νὰ κυβερνήσητε τὸν τόπον. Κάτω, ἐπαναλαμβάνω ἀπὸ αὐτὰς τὰς συνθήκας, πρόκειται νὰ διεξαχθοῦν αἱ ἐκλογαί, συνθῆκαι αἱ ὁποῖαι κατατυραννοῦν, συνθῆκαι βίας καὶ ὄχι συνθῆκαι ἐλευθερίας. Καὶ πέραν αὐτοῦ, κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ τελειώνω, διότι νομίζω ὅτι ἀρκετὰ πλέον ἐλέχθησαν, ἔχετε ἀκόμη καὶ ὅτι τὰ κόμματα αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐσχεδίαζον τὸ τερατούργημα, αὐτό, ἔχετε τὰ οἰκονομικὰ μέσα, ἔχετε τὰ οἰκονομικὰ συγκροτήματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐνισχύσουν. Ἔχετε, κύριοι τοὺς ἐφοπλιστάς, οἱ ὁποῖοι κάτω ἀπὸ Παναμαϊκὰς σημαίας καὶ σημαίας τῆς Ὁνδούρας συγκεντρώνουν τὰ δολλάρια διὰ νὰ τὰ στείλουν δι’ ἀγῶνας ἐκλογικούς. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἠξεύρετε ὅτι ὅλα ἠμπορεῖ νὰ τὰ ἐπιτύχητε, ἕνα δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἐπιτύχητε, νὰ στρέψητε πρὸς τὰ ὀπίσω ἢ νὰ σταματήσητε τὸν τροχὸν τῆς ἱστορίας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς).

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Καλατζῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§136Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι, διότι ἀπουσιάζει ὁ ἀξιότιμος Συναρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, κύριος Κανελλόπουλος. Προφανῶς ὁ ἀξιότιμος κύριος Κανελλόπουλος ἐν τῇ ἀναλύσει τῶν ἐπιχειρημάτων εἰς τὰ ὁποῖα ἠθέλησε νὰ θεμελιώσῃ τὴν πολεμικήν του κατὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ἐπικαλεσθεὶς κατὰ ἕνα τρόπον δογματικὸν μίαν ἀρχὴν καὶ ἐπειδὴ ἡμεῖς πιστεύομεν παρ’ ὅλον τὸν σεβασμὸν τὸν ὁποῖον ἔχομεν πρὸς τὸ πρόσωπον τοῦ κυρίου Κανελλοπούλου, ὅτι πλανᾶται καὶ πλανᾶται πλάνην οἰκτράν, ἐπὶ θεμελιώδους ζητήματος σχέσιν ἔχοντος μὲ τὴν περαιτέρω ἐξέλιξιν τοῦ δημοσίου βίου τῆς χώρας μας, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀπασχολήσωμε δι’ ὀλίγα λεπτὰ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Δυστυχῶς, διὰ μόνα τὰ δημοκρατικὰ κόμματα, τὰ ἀστικά, τὸ ἐκλογικὸν σύστημα ἑκάστοτε, καὶ ἡ πρόσφατος πεῖρα ἔρχεται νὰ ἐπιβεβαιώσῃ τοῦτο, ἀποτελοῦν ἀποφασιστικὸν συντελεστὴν διὰ νὰ προσδιορίζουν τὴν θέσιν των ἐνώπιον τοῦ λαοῦ κατὰ τὰς ἐκλογάς. Λέγω δυστυχῶς, διότι διὰ τὴν Ε.Δ.Α. κρινομένην ὡς προσωπεῖον τοῦ Κ.Κ. οὐδέποτε συμβαίνει τὸ αὐτό. Ἐὰν δηλαδὴ προσεφέρετο ἡ ἁπλῆ ἀναλογικὴ ὅπως φαίνεται πιστεύων ὁ κύριος Κανελλόπουλος ὡς ἐκλογικὸν σύστημα τῶν προσεχῶν ἐκλογῶν θὰ ἦτο τουλάχιστον ἀφελὲς νὰ πιστεύσωμεν ὅτι ἡ Ε.Δ.Α. παρθενική, ἁγνή, ὁμοιογενὴς κατὰ τὸ αἷμα καὶ τὰ νεῦρα, τὴν οὐσίαν καὶ τὸ περιεχόμενον θὰ κατήρχετο εἰς τὰς ἐκλογάς. Τὰ ἐκλογικὰ συστήματα κατὰ περιόδους ὡς ἡ κρινομένη σήμερον ἐν Ἑλλάδι, εἶναι ἁπλῶς τὰ μέσα διὰ νὰ ἐμφανίζωνται ἐνώπιον τῶν Βουλῶν καὶ ἔχουν καθαρῶς χαρακτῆρα προσαρμογῆς πρὸς τὰς ἐνεστώσας ἀνάγκας. Οὐδέποτε τὸ ἐκλογικὸν σύστημα εἰς οὐδεμίαν χώραν προσδιορίζει τὴν τακτικὴν τοῦ Κ. Κ. εὑρισκομένου ἱστορικῶς εἰς τὸ σημεῖον τῆς ἐξελίξεως εἰς ὃ εὑρίσκεται εἰς τὴν χώραν μας. Εἰδικώτερον αἱ σημεριναὶ συνθῆκαι προσδιορίζουν τὴν τακτικὴν τῆς Ε.Δ.Α. ἀπὸ τὴν ἀνάγκην ἥτις σχηματίζεται ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ ἀσχέτως ἐκλογικοῦ συστήματος καὶ μὲ ἁπλῆν ἀναλογικήν, ἰδιαιτέρως τὸ λενινικὸν μέτωπον καὶ οὐδόλως ἀπαγορεύει ἡ ἁπλῆ ἀναλογικὴ τὸν σχηματισμὸν μετώπου. Ἐὰν σχηματίζεται ὅμως μέτωπον ἢ δὲν σχηματίζεται, δὲν πρέπει νὰ ἀναζητοῦμεν — καὶ λυποῦμαι ὅτι ὁ κύριος Κανελλόπουλος προσέφυγεν εἰς τὴν ἐπιχειρηματολογίαν αὐτὴν — τὴν εὐθύνην ἀπὸ τὴν Ε.Δ.Α. Τὴν εὐθύνην τὴν ἔχομεν ἡμεῖς τὰ ἀστικὰ κόμματα τὰ ὁποῖα φθάνουν μέχρι τοῦ σημείου διὰ λόγους ἐκλογικῆς ἐπιτυχίας ....

§137Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἀμύνης.

§138Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. ....... νὰ προσδιορίζουν τὴν θέσιν των ἔναντι τοῦ λαοῦ κατὰ τὰς ἐκλογὰς ἐκ τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος. Λυποῦμαι, κύριε Πρόεδρε, δὲν τολμῶ, δὲν ἔχω τὴν πρόθεσιν νὰ χρησιμοποιήσω λέξεις ἔτι χαρακτηριστικωτέρας, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ γεγονὸς καὶ μόνον ὅτι δημοκρατικὰ κόμματα ἄγονται εἰς ἐκλογικὴν συνεργασίαν μὲ τὴν Ε.Δ.Α., αὐτὸ καὶ μόνον, δεικνύει τὴν βαθεῖαν ἠθικὴν θέσιν τοῦ τόπου εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται μέσα εἰς τὰ δημοκρατικὰ κόμματα. (Χειροκροτήματα). Δὲν ἐπιτρέπεται, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὰς στιγμὰς τὰς ὁποίας διέρχεται ἡ χώρα μας, νὰ λέγωνται τοιαῦται ἀπόψεις εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἡ κριτικὴ ἡ ἀσκηθεῖσα ἐπὶ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου ....

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6.

§140Ι. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Εἶναι ἐκτὸς θέματος ὁ κύριος συνάδελφος.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ὁ κύριος Ζάκκας ἦτο ἐκτὸς θέματος.

§142Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Δὲν πρόκειται ν’ ἀντιγράψω τοὺς προηγουμένους ρήτορας, οἱ ὁποῖοι κάθε ἄλλο παρὰ μὲ τὸ ἄρθρον 6 ἠσχολήθησαν. Ἐγὼ ἀσχολοῦμαι μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ κυρίου Κανελλοπούλου, συμπληρῶν τὰς ὀρθοτάτας παρατηρήσεις τοῦ κυρίου Μπακατσέλου καὶ τονίζω καὶ πάλιν ὅτι ἡ τακτικὴ τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς στηρίζεται εἰς τὴν θεμελιώδη ἀρχὴν τοῦ μεγαλυτέρου πατριάρχου τοῦ κομμουνισμοῦ, τοῦ Λένιν, τῆς γνωστῆς τακτικῆς τοῦ ζὶκ ζάκ. Τὸ ἐκλογικὸν σύστημα δὲν ἀποτελεῖ παρὰ διευκόλυνσιν τῆς τηρήσεως τῆς γραμμῆς τοῦ ζὶκ ζάκ. Ἄλλοτε διὰ τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς καὶ ἄλλοτε διὰ τῆς ἐνισχυμένης, διὰ παντὸς συστήματος δὲν ἐπιδιώκει τίποτε ἄλλο παρὰ τὴν νόθευσιν τῆς δημοκρατίας καὶ ἐν ὀνόματι ἀκριβῶς τῆς δημοκρατίας καλεῖται ἡ Ε.Ρ.Ε. καὶ τὰ ἄλλα δημοκρατικὰ κόμματα νὰ ἀποφύγουν τὴν νόθευσιν τοῦ πολιτεύματος.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Β. Ἐφραιμίδης ἔχει τὸν λόγον,

§144Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀτυχῶς ἡ συζήτησις ἀπὸ ὡρισμένους ρήτορας μετετράπη εἰς ἓν εἶδος προεκλογικοῦ ἀγῶνος. Ἐπεχείρησαν μερικοὶ συνάδελφοι νὰ ἐπιδείξουν καὶ νὰ ἀποδείξουν, ὅτι διέπονται ἀπὸ τὴν ἐναντίον τοῦ Κομμουνισμοῦ μανίαν των, μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι καὶ τὴν φορὰν αὐτὴν τὸ παραμύθι των εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς προσπορίσῃ, ὑπὸ τὸ καθεστὼς τῆς γνωστῆς φοβίας. Δὲν πρόκειται νὰ ἀπαντήσω, οὔτε πρόκειται νὰ παρασυρθῶ πρὸς τὴν πλάνην αὐτήν. Ἐὰν θὰ γενικεύσω κατὰ ἕνα τρόπον τὴν συζήτησιν, αὐτὸ θὰ γίνῃ, διότι θὰ στηρίζεται ἀκριβῶς ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6 καὶ θὰ ἀφορᾷ ἀποκλειστικῶς τὸ ἄρθρον 6. Τὸ ἄρθρον 6 ἐχαρακτηρίσθη ὡς θεμέλιον, ὡς βασικὸν ἄρθρον τοῦ ὅλου νομοθετήματος, διότι πράγματι εἰς τὸ ἄρθρον 6 ὁλοκληροῦται ἡ πρόθεσις, ἡ ἐπιδίωξις τῆς παραμορφώσεως τῆς λαϊκῆς ψήφου, διὰ τοῦ ἀποκλεισμοῦ ἐκείνου, τὸν ὁποῖον ἀποτελεῖ τὴν ἔννοιαν τῆς ἐκλογῆς, δηλαδὴ τῆς πραγματικῆς ἀντιπροσωπεύσεως τῆς λαϊκῆς ψήφου ἐντὸς τῆς Βουλῆς. Τὰ ποσοστά, ὅσον ἀφορᾷ τὰ Κόμματα καὶ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς συνασπισμούς, τὰ ὁποῖα ἀνέρχονται εἰς 35% καὶ 25%, καθὼς ἐπίσης καὶ ὁ τρόπος, κατὰ τὸν ὁποῖον προβλέπεται ἡ δευτέρα κατανομή, εἰς αὐτὸν τὸν σκοπὸν ἀποβλέπουν. Καὶ ἐνῷ περὶ αὐτοῦ ὁμιλεῖ τὸ ἄρθρον 6, ἐνῷ κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν ἐγένετο προσπάθεια νὰ δικαιολογηθῇ αὐτὴ ἡ ἀντιδημοκρατικὴ προσπάθεια καὶ ἐπιδίωξις τοῦ ἄρθρου 6, μὲ τὸ δῆθεν ἐπιχείρημα τῆς ἀνάγκης ὑπάρξεως ἰσχυρῶν Κυβερνήσεων, κατὰ τὴν ἀποψινὴν συζήτησιν ἡ ἐπιχειρηματολογία τῶν ὑπερασπιστῶν τοῦ ἄρθρου 6 καὶ ἑπομένως τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου, μετετοπίσθη εἰς ἄλλο σημεῖον, μετετοπίσθη, δηλαδή, ἀκριβῶς εἰς τὸ νευραλγικὸν σημεῖον ἐκεῖνο, κατὰ τὸ ὁποῖον, ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν τοῦ ἀντιδημοκρατικοῦ αὐτοῦ νόμου, κατ’ ἀνάγκην αἱ λαϊκαὶ δυνάμεις, τὰ νεοδημοκρατικὰ Κόμματα, τὰ ὁποῖα ἐκφράζουν ροπὰς καὶ τάσεις τοῦ λαοῦ διὰ νὰ ἐπιτύχουν καὶ διὰ νὰ καταλύσουν ὅ,τι ἀντιδημοκρατικὴν εἶχεν ὡς ἐπιδίωξιν ὁ νόμος αὐτός, ἠθέλησαν, ἐπεδίωξαν, ἕνα συνασπισμόν. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἡ συζήτησις ἀπόψε μετετοπίσθη εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, πῶς, δηλαδή, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκηθῇ μία πίεσις, μία ὑπερπίεσις, διὰ νὰ ἐξαφανίσῃ τὰς δυνάμεις αὐτάς, αἱ ὁποῖαι, ἐν ἀμύνῃ εὑρισκόμεναι, ἀλλὰ καὶ ὑποχρεωμέναι νὰ ἐπιτύχουν. τρόπον ἀντιμετωπίσεως μιᾶς ἀντιλαϊκῆς καὶ ἀντιδημοκρατικῆς συνωμοσίας, ἠθέλησαν νὰ συνασπισθοῦν. Ὁλόκληρος ἡ προσπάθεια, ὁλόκληρος ἡ οὐσία τῆς συζητήσεως ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῶν δύο Κομμάτων τῆς εὐνοιοκρατίας Κομμάτων, ἐκεῖ στρέφεται. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, οἱ ἱκανώτεροι ρήτορες, τοὺς ὁποίους ἐσυνηθίσαμεν νὰ παρακολουθοῦμεν καὶ νὰ βλέπωμεν, πάντοτε νὰ ἵστανται αὐστηροὶ τηρηταὶ τῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ, ἐξέφυγον κατὰ τὴν παροῦσαν συζήτησιν καὶ ἀντὶ νὰ ὁμιλήσουν καθ’ ὃν τρόπον τυπολατρικὸν γνωρίζουν νὰ ὁμιλοῦν, μόνον ἐπὶ τῶν ἄρθρων, τῶν διατάξεων καὶ τῶν συνταγματικῶν θεμάτων, ἐξέφυγον καὶ ἐξετράπησαν ἀπὸ τὸ θέμα, καὶ ἀνεφέρθησαν ἐπὶ τῆς οὐσίας. Τὰ πάντα ἀπόψε κατευθύνονται πῶς νὰ ματαιωθῇ τυχὸν συνασπισμὸς τῶν λαϊκῶν τῶν δημοκρατικῶν δυνάμεων. Καὶ ἐστηρίχθησαν ἐν προκειμένῳ εἰς τὸ μοναδικὸν ψευδοεπιχείρημα, ὅτι συνασπισμὸς μεταξὺ τῶν δυνάμεων αὐτῶν καὶ τῆς Ε.Δ.Α. εἶναι ἀθέμιτος, μερικοὶ εἶπον, ὅτι εἶναι καὶ παράνομος, μὲ τὴν ὑστερόβουλον σκέψιν, ὅτι τὸ παράνομον, ἠμπορεῖ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ εἶναι ἰσοδύναμον ἀπὸ ἀπόψεως ἐννοίας μὲ τὸ ἀθέμιτον, ἀλλὰ ἔξω τῆς αἰθούσης αὐτῆς, ἀναγραφόμενον εἰς τὰς στήλας τοῦ Τύπου, εἶναι δυνατὸν νὰ προκαλέσῃ περισσοτέραν ἐντύπωσιν καὶ ἐπίδρασιν, εἰς ὡρισμένον τμῆμα τῆς κοινῆς γνώμης. Κύριοι βουλευταί, εἶναι βέβαιον, ὅτι ἐκπρόσωποι τῆς πτέρυγός μας, ἀπήντησαν εἰς τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ καὶ εἶπον, ὅτι, ἐὰν τυχὸν γίνῃ ὁ συνασπισμὸς αὐτός, θὰ γίνῃ διότι ὑπάρχει ἀνάγκη, τὴν ὁποίαν ἐπέβαλεν ὁ συζητούμενος ἐκλογικὸς νόμος καὶ ἰδιαιτέρως τὸ ἄρθρον 6. Μέχρι τοῦ σημείου αὐτοῦ, κύριοι συνάδελφοι, τοὐλάχιστον ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ὄχι μόνον δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ τὸ ἀντεπιχείρημα, ἢ ἀντίρρησις, διὰ τὴν ὑπεράσπισιν τῆς ἀνάγκης τοῦ συνασπισμοῦ, τὸν ὁποῖον τὸ σύνολον τῶν Ἑλληνικῶν δημοκρατικῶν Κομμάτων ἐπεδίωκεν, ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε ἐκ τῆς πλευρᾶς τῶν Φιλελευθέρων νὰ ὑπάρχῃ καὶ μία παραδοχὴ καὶ μία, ἐὰν θέλετε, ὁμολογία, ὅτι καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων πρὸ δύο ἐτῶν ἐπικαλούμενον τὴν ἀνάγκην ἀμύνης κατὰ τοῦ τότε ἐκλογικοῦ συστήματος, ἐπεχείρησε καὶ ἐπέτυχε συμμετοχὴν εἰς ἀνάλογον συνασπισμόν. Ἀλλά, ἀτυχῶς, τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἐνεφανίσθη καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἀσυνεπές, πρὸς ὅ,τι διεκήρυξεν πρὸ ὀλίγου χρόνου καὶ προσπαθεῖ νὰ διασπάσῃ τὸν δημοκρατικὸν συνασπισμόν. Ἐνῷ ἡ τακτικὴ τῆς Δεξιᾶς ὡς πάντοτε ἀντιπάλου τῶν συνασπισμῶν τῶν δημοκρατικῶν Κομμάτων ἐξηγεῖται, τὰ δὲ ἐπιχειρήματά της δὲν θὰ εἶναι τόσον πειστικά. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν νομίζω, πολλοὶ ρήτορες τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ὅπως ἔχει σήμερον καταντήσει, θὰ ἀποδοκιμάζωνται τοὐλάχιστον ἀπὸ τοὺς συνειδητοὺς ψηφοφόρους, ὡς μὴ γνήσιοι Φιλελεύθεροι, ἐὰν καὶ μέχρι τῆς τελευταίας στιγμῆς ἐμμείνουν εἰς τὴν τακτικὴν αὐτήν.

§145Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπερώτησις κατὰ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων γίνεται, ἢ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου;

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε ἀπολύτως δίκαιον. Ἤμην ἕτοιμος νὰ κάμω τὴν σύστασιν αὐτήν. Κύριε Ἐφραιμίδη, ἀφήσατε πλέον τὰ ἄλλα Κόμματα καὶ κυττάξατε τὸ ἰδικόν σας.

§147Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχει ὅρια ἡ συζήτησις. Ὅλα τὰ πράγματα ἔχουν ὅρια.

§148Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχουν δύο θέματα. Ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ἐπεχείρησα κἄτι, τὸ ὁποῖον δὲν ἔγινε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Σεῖς, κύριε Χαβίνη, ὅταν ἠκούατε ἐπὶ τρεῖς ὥρας νὰ γίνεται συζήτησις περὶ Ε.Δ.Α. καὶ ἀπὸ ρήτορας τοῦ ἰδικοῦ σας Κόμματος, διατὶ δὲν εἴχατε τὴν στοιχειώδη εὐαισθησίαν νὰ διαμαρτυρηθῆτε καὶ νὰ εἴπητε, ὅτι δὲν γίνεται συζήτησις περὶ Ε.Δ.Α., ἀλλὰ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6; Διατὶ δὲν ἐπεδείξατε τὴν στοιχειώδη αὐτὴν εὐαισθησίαν; Διατὶ θέλετε νὰ εἶσθε ἀσυνεπὴς καὶ πρὸς τὴν ἱστορίαν, τὴν ὁποίαν μέχρι τοῦδε ἔχετε;

§149Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Διότι δὲν εἶμαι ἐντεταλμένος ὑπὸ τοῦ Σώματος νὰ ἐλέγχω τοὺς βουλευτάς.

§150Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τὸ ἐπιχειρεῖτε, ὅμως, ὅταν δίδεται μία ἀπάντησις, εἰς ὅσα κατὰ τρόπον ἀσύστολον εἶπεν βουλευτὴς τοῦ ἰδικοῦ σας Κόμματος.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε τὸ ἀσύστολον. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ βελτιώσωμεν τὰς ἐκφράσεις μας κἄπως; Δὲν εἴμεθα εἰς προεκλογικὴν συγκέντρωσιν. Εἴμεθα εἰς τὸ Κοινοβούλιον. Κύριε Ἐφραιμίδη, παρακαλῶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6 εἴπατέ μας τὰς ἀπόψεις σας. Τὰ ἴδια εἶπον καὶ εἰς τὸν κ. Μπακόπουλον καὶ εἰς ὅλους τοὺς προλαλήσαντας.

§152Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Παραπονοῦμαι, ὅμως, καὶ κατὰ τοῦ Προεδρείου. Διότι, κύριε Πρόεδρε, ἐνῷ ἐπὶ τρίωρον ἐξετράπη ἡ συζήτησις καὶ ἐγένετο λόγος περὶ Ε.Δ.Α., ἂν πρέπῃ ἢ δὲν πρέπει νὰ τεθῇ ἐκτὸς νόμου, σεῖς, ὡς Πρόεδρος τῆς Βουλῆς δὲν εἴχατε παρέμβει, διὰ νὰ ἐμποδίσητε αὐτὴν τὴν ἀσχημίαν. Τώρα, ὅμως παρεμβαίνετε.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἐφραιμίδη, νομίζω ὅτι παραποιεῖτε τὰ πράγματα καὶ τὸ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας. Ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἐπενέβη δὶς καὶ τρὶς εἰς ἕκαστον ρήτορα, ἀλλὰ δὲν ἠδύνατο νὰ τοὺς κατεβάσῃ ἀπὸ τὸ βῆμα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἔκαμεν οὔτε εἰς σᾶς. Σύστασιν καὶ παράκλησιν σᾶς κάμνω νὰ ἐπανέλθητε ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6. Νομίζω—καὶ δὲν ἔχω λόγον νὰ ἀμφιβάλλω—ὅτι εἶσθε ἄνθρωπος καλῆς πίστεως. Τὸ ἠκούσατε αὐτὸ ἐπανειλημμένως. Διατί, λοιπόν, κάμνετε μίαν ἔμμεσον μομφὴν κατὰ τοῦ Προεδρείου;

§154Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θέλω νὰ ὑπογραμμίσω ὅτι, ὅσα εἶπον περὶ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ὅσα ἀνέφερον, ὡς χαρακτηρισμόν, διὰ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ἐξ αἰτίας τῆς σημερινῆς πολιτικῆς του, πηγάζουν, κατὰ βάσιν, ἀπὸ ἕνα βαθύτατον σεβασμόν, πρὸς τὸ Κόμμα αὐτό, διότι ἐπίστευον καὶ θέλω νὰ πιστεύω ὅτι ἦτο δυνατὸν τὸ Κόμμα αὐτό, εἰς τὴν σημερινὴν περίοδον, τὴν ὁποίαν διέρχεται ὁ τόπος μας, νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς ὡρισμένας προσδοκίας ὡρισμένης μερίδος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ ἐπειδὴ ἀκριβῶς, τὸ Κόμμα αὐτό, μὲ τὴν σημερινήν του ἡγεσίαν, μὲ τὴν σημερινήν του πολιτικήν, ἐφαρμόζει ἢ ἀκολουθεῖ, ἀκριβῶς, τὴν ἀντίθετον πολιτικήν, δι’ αὐτὸν καὶ μόνον τὸν λόγον ἠθέλησα νὰ ὑπογραμμίσω τὰ ὅσα ὑπεγράμμισα. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα αὐτὸ τῶν συνεργασιῶν καὶ τοῦ ποῖος ἠμπορεῖ νὰ χαρακτηρίσῃ ὅτι αἱ συνεργασίαι εἶναι θεμιταὶ ἢ ὄχι, καθ’ ὃν τρόπον ἐτέθη ἀπὸ ὡρισμένους συναδέλφους, ἐξ ἀφορμῆς τοῦ ἄρθρου 6 τὸ ὁποῖον, ἐνῷ ἐπιδιώκει νὰ ἀποτρέψῃ τοὺς συνασπισμούς, δίδει ἐπιχειρήματα ὑπὲρ τῶν συνασπισμῶν, νομίζω ὅτι ἀντιμετωπίσθη κατὰ ἕνα τρόπον, ὁ ὁποῖος ἀποδεικνύει νοοτροπίαν καθαρῶς τυραννικήν, νοοτροπίαν ἡ ὁποία θέλει νὰ ἵσταται ὑπεράνω τοῦ λαοῦ καὶ νὰ ἀσκῇ τὸν ρόλον τοῦ συμβουλάτορα ἢ τοῦ προστάτου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Διότι, περὶ τοῦ ἐὰν οἱ ὁποιοιδήποτε συνασπισμοί, οἱ ὁποῖοι θὰ προκύψουν, κατὰ τὰς ἐκλογὰς αὐτάς, θὰ εἶναι θεμιτοὶ ἢ ἀθέμιτοι, θὰ κρίνῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς διὰ τῆς ψήφου του. Ἂν πρόκειται διὰ συνασπισμόν, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι ἐπιβλαβὴς διὰ τὴν Ἑλλάδα, θὰ πρέπει ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔμαθε νὰ σέβεται τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ ἔχῃ ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν κρίσιν του, εἰς τὸ ὅτι αὐτὸς εἶναι εἰς θέσιν νὰ διακριβώσῃ τὸ ἀθέμιτον ἢ τὸ ἀσύμφορον ἑνὸς συνασπισμοῦ καὶ ἑπομένως τοιούτου εἴδους, τυχόν, συνασπισμούς, θὰ τοὺς ἐπιδοκιμάσῃ διὰ τῆς ψήφου του. Ὅσοι, ἑπομένως, προκαταβολικῶς νομίζουν ὅτι ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ χαρακτηρίζουν τοὺς συνασπισμοὺς αὐτοὺς μὲ αὐτὸν ἢ ἐκεῖνον τὸν τρόπον, περιφρονοῦν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, φοβοῦνται, ἀκριβῶς, τὸ κριτήριόν του, διότι ἀντιλαμβάνονται ὅτι αὐτοὺς τοὺς συνασπισμοὺς ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θὰ τοὺς τιμήσῃ, θὰ τοὺς φέρῃ μὲ καταπληκτικὴν πλειοψηφίαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον προσπαθοῦν διὰ διαβολῆς νὰ ἀποτρέψουν αὐτὸ τὸ ἐνδεχόμενον. Ἀλλὰ καὶ κἄτι περισσότερον, κύριοι συνάδελφοι. Εἶναι βέβαιον ὅτι ὑπάρχουν ἄλλαι συναλλαγαί, αἱ ὁποῖαι καὶ ἀθέμιτοι εἶναι καὶ ἀντιλαϊκαί, ἀλλὰ καὶ ἀντιδημοκρατικαί. Περὶ αὐτῶν τῶν συναλλαγῶν, περὶ αὐτῶν τῶν συνωμοσιῶν, ὅπως ὠνομάσθησαν ὑπὸ ἄλλων συναδέλφων, ὄχι μόνον τῆς ἰδικῆς μας παρατάξεως ἀλλὰ συναδέλφων οἱ ὁποῖοι προέρχονται καὶ ἀπὸ τοὺς κόλπους τῆς χθεσινῆς Φιλελευθέρας ἀντιπολιτεύσεως, δὲν ἐγένετο οὐδεὶς λόγος. Αὐτοὶ οἱ συνασπισμοί, αὐταὶ αἱ συναλλαγαὶ εἶναι ἀθέμιτοι καὶ στρέφονται ἐναντίον τῶν συμφερόντων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἔχει ἀποδειχθῆ κατ’ ἐπανάληψιν καὶ ἔχει συζητηθῆ καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅτι Κόμματα τὰ ὁποῖα εἶχον καὶ πλειοψηφίαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἔρχονται εἰς συνεργασίαν, ἔρχονται εἰς συνωμοσίαν μὲ συμφέροντα ὀλιγαρχικά, μονοπωλιακά, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀκριβῶς ἀντίθετα μὲ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ οἱ ἐκπρόσωποι τῶν Κομμάτων αὐτῶν διὰ νὰ ἀποκρύψουν αὐτοῦ τοῦ εἴδους τοὺς συνδυασμοὺς καὶ συνασπισμοὺς βγαίνουν εἰς τὰ κεραμίδια καὶ ἀναφερόμενοι εἰς τὴν συνεργασίαν τῶν δημοκρατικῶν Κομμάτων, φωνάζουν: «Ὕποπτοι συνασπισμοί, ἀντεθνικοὶ συνασπισμοί, ἀθέμιτοι συνασπισμοί». Καὶ τοῦτο διὰ νὰ μὴ ἀντιληφθῇ ὁ λαὸς ὅτι ἀκριβῶς αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι βγαίνουν εἰς τὰ κεραμίδια καὶ φωνάζουν τὰ περὶ ἀθεμίτων συνασπισμῶν, πρὸ πολλοῦ ἔχουν συμπτύξει τοὺς ἰδικούς των ἀντιλαϊκοὺς συνασπισμούς. Καὶ ὑπῆρξαν περιπτώσεις ὅπου εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν συνεζητήθησαν συμβάσεις, συνεζητήθησαν νομοσχέδια — δὲν πρόκειται νὰ τὰ ἀπαριθμήσω — καὶ πάντες γνωρίζετε ὅτι καὶ τὰ νομοσχέδια αὐτὰ καὶ αἱ συμβάσεις αὐταὶ ἀποβλέπουν: Εἰς τὸ νὰ ἐξασφαλίσουν συμφέροντα μιᾶς ἐλαχίστης μειοψηφίας.

§155Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. Τί λέγετε, κύριε συνάδελφε; Ὁμιλεῖτε ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6; (Θόρυβος).

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἐφραιμίδη, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6, παρακαλῶ. Θὰ τελειώσῃ αὐτὸ τὸ ἄρθρον καὶ θὰ ἀρχίσῃ μία αὐστηροτάτη ἐφαρμογὴ τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν θέλω εἰς σᾶς, πλέον νὰ φανῶ αὐστηρός. Τελειώσατε, παρακαλῶ. Ἀπὸ κάθε ρήτορα ἀκούγονται μομφαὶ κατὰ τοῦ Προεδρείου. Τί θέλετε νὰ κάμω; Ὁμιλεῖτε ἐπὶ ἡμίωρον.

§157Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Μέχρι τῆς στιγμῆς, κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχετε ἐπικαλεσθῆ τὸ χρονικὸν ὅριον εἰς οὐδένα ἐκ τῶν ρητόρων. Τὸ ἐπεκαλέσθητε μόνον εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἐφραιμίδη, ἐδῶ μέσα πρέπει νὰ βασιλεύῃ καλὴ πίστις. Δὲν σᾶς εἶπον νὰ κατέλθετε.

§159Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Παρῆλθεν ἡμίωρον, κύριε Πρόεδρε. Διατὶ μοῦ τὸ ὑπενθυμίζετε; Διὰ νὰ κατέλθω τοῦ βήματος. Καὶ σᾶς ἀπαντῶ, ὅτι θὰ τελειώσω ὅταν νομίσω ὅτι πρέπει νὰ τελειώσω. (Θόρυβος).

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἐφραιμίδη, αὐτὰς τὰς μεθόδους νὰ πᾶτε εἰς ἄλλα Κράτη νὰ τὰς ἐφαρμόσητε. Ἐδῶ ἔχομεν Δημοκρατίαν καὶ ἐλευθερίαν. Δὲν ἔχομεν ὁλοκληρωτικὸν καθεστώς.

§161Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐν ὀνόματι τῆς Δημοκρατίας, αὐτὴν τὴν τιγμὴν ἀσκεῖτε τυραννίαν. (Θόρυβος).

§162Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§163Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Αὐτὰ τὰ ἐπιχειρήματα τὰ εἴχατε εἴπει ὅταν σᾶς ἀνεκάλεσαν εἰς τὴν τάξιν, διότι εἶσθε ἐναντίον ὡρισμένου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἶχε καταβαραθρώσει τὰ συμφέροντα τῆς ἐκλογικῆς σας περιφερείας. Ἂν ἔχετε ἄλλα ἐπιχειρήματα νὰ ἔλθετε εἰς τὸ βῆμα νὰ τὰ ἀναπτύξητε. Τὸ ἄρθρον 6, κυρίως, ἀφορᾷ τὸ θέμα τῶν συνασπισμῶν. Ἐγένετο συζήτησις καὶ λόγος περὶ ἀθεμίτων συνασπισμῶν καὶ ἐγένετο μακροτάτη συζήτησις, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὸ Κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει ὁ ὁμιλῶν αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ἐν ὀνόματι ποίας Δημοκρατίας, τὴν ὁποίαν ἐπικαλεῖσθε, δὲν θὰ ἀναπτυχθῇ ἡ ἔννοια τοῦ συνασπισμοῦ; Διατὶ ἀνησυχεῖτε, διότι ἔγινεν αὐτὴ ἡ ἀποκάλυψις, ἡ ὁποία δὲν νομίζω ὅτι ἔγινεν, τὸ πρῶτον, ἀπὸ ἐμέ. Ἔγινε κατ’ ἐπανάληψιν, ἀλλὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ εἰς τὴν ἐπίκαιρον στιγμήν. Ἀφοῦ θέλετε, κύριε Πρόεδρε, αἱ συζητήσεις νὰ διεξάγωνται ἐντὸς ὡρισμένων ὁρίων, θὰ πρέπει σεῖς νὰ τὰς διεξαγάγητε.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, τελειώνετε.

§165Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐπικαλεῖσθε διαρκῶς τὴν Δημοκρατίαν καὶ τὸν Κοινοβουλευτισμόν, καὶ ἐν ὀνόματι τούτων ἐπιχειρεῖτε νὰ ἐπιβάλετε τυραννίαν. Εἶναι βέβαιον, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν δὲν ὑπάρχει κανεὶς ποὺ νὰ πιστεύῃ εἰλικρινῶς ὅτι ἡ σύμπραξις Κομμάτων τὰ ὁποῖα ἀντιπροσωπεύουν μὲ τὴν δύναμιν τῆς λαϊκῆς ψήφου σημαντικὴν μερίδα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἶναι δυνατὸν νὰ χαρακτηρίζεται ὡς ἀθέμιτος. Ἀξιοκατάκριτοι, ἑπομένως, εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι διὰ νὰ συγκαλύψουν τὴν ἰδικήν των συνωμοσίαν τὴν ἀποβλέπουσαν εἰς τὴν κατάπνιξιν τῆς θελήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἰσχυρίσθησαν τὰ ὅσα διετυπώθησαν ἐναντίον τῆς συμπράξεως Ε.Δ.Α. καὶ Δημοκρατικῶν Κομμάτων. Κύριοι συνάδελφοι, ἠμφισβητήθη ἐκ μέρους προλαλησάντων τὸ ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ἡ Ε.Δ.Α. διακηρύσσουσα τὸ αἴτημα τῆς διενεργείας τῶν ἐκλογῶν διὰ τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, πιστεύει εἰλικρινῶς εἰς τὸ σύστημα αὐτό. Ἡ ἀπάντησις δύναται νὰ δοθῇ ἐκ τῶν πραγμάτων. Ἂς προχωρήσουν οἱ ταῦτα ἰσχυριζόμενοι εἰς τὴν ἐπιβολὴν τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς. Ἡ Ε.Δ.Α. δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων τῶν Κομμάτων τὰ ὁποῖα ἄλλα διακηρύσσουν καὶ ἄλλα πιστεύουν. Ὁ ὑπαινιγμὸς θὰ ἔπρεπε νὰ στραφῇ πρὸς ἄλλας κατευθύνσεις. Ἡ Ε.Δ.Α. ἐὰν ὡς Κόμμα ἔχει ὑπόστασιν ἀσκεῖ ἐπιρροὴν καὶ ἀποτελεῖ σημαντικὸν παράγοντα τῆς ἐθνικῆς ζωῆς, τοῦτο τὸ ὀφείλει ἀποκλειστικῶς εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι πιστεύει καὶ εἶναι συνεπὴς εἰς ὅσα διακηρύσσει, ἔστω καὶ ἂν αὐτὰ ἐπιβάλλουν προσωπικὰς καὶ κομματικὰς θυσίας. Συνεπῶς καὶ ἡ διακήρυξίς της διὰ τὴν ἀνάγκην τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς ὑπῆρξε καὶ ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας εἶναι ἀπολύτως εἰλικρινής. Ἐλέχθη ἀκόμη, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ Ε.Δ.Α. ἀποτελεῖ ἀνωμαλίαν εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν τῆς Χώρας. Ἀνώμαλος εἶναι ὁ ἰσχυρισμός. Ἡ Ε.Δ.Α. εἶναι ἓν πολιτικοκοινωνικὸν γεγονὸς τὸ ὁποῖον ἀναπηδᾷ ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα, ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς ἀνάγκας καὶ τὰς προσδοκίας μεγάλης μερίδος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ συνεπῶς δὲν ἀποτελεῖ ἀνωμαλίαν, ἀλλὰ ἀναγκαίαν συνέπειαν τῆς Ἑλληνικῆς πραγματικότητος. Μὲ αὐτὰ τὰ κριτήρια εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ τὴν ἀντιμετωπίζουν ὅσοι διακηρύσσουν ὅτι ἐνδιαφέρονται διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Παρὰ οἱασδήποτε μεθόδους διαστρεβλώσεως τῆς πραγματικότητος, ἡ Ε.Δ.Α. εἶναι, θὰ παραμείνῃ καὶ θὰ ἀναπτύσσεται ὡς ἀποφασιστικὸς παράγων τῆς ἐθνικῆς μας ζωῆς. Ἐλέχθη, ἀκόμη, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὰ δημοκρατικὰ Κόμματα ὑπὸ τὸ καθεστὼς τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου καὶ παρὰ οἱασδήποτε τροποποιήσεις του δὲν θὰ προχωρήσουν εἰς συγχωνεύσεις καὶ συνεργασίας μὲ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ἀλλὰ θὰ ἀκούσουν τὴν φωνὴν τῆς Ε.Δ.Α. Ἡ ἀπάντησίς μας εἶναι ὅτι πράγματι τὰ δημοκρατικὰ Κόμματα ἐφ’ ὅσον θέλουν νὰ ἐκφράζουν τὰς νέας ροπὰς αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν καὶ ἀναπτύσσονται εἰς τὴν κοινωνικὴν καὶ ἐθνικήν μας πραγματικότητα, ποτὲ δὲν θὰ προσχωρήσουν πρὸς τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, διότι τοῦτο ὑπὸ τὴν σημερινήν του ἡγεσίαν ἔχει ταὐτισθῆ πλέον μὲ τὸ Κόμμα τῆς ἀντιδραστικῆς Δεξιᾶς. Ἐλέχθη, ἀκόμη, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὰ δημοκρατικὰ Κόμματα ὑπὸ τὸ καθεστὼς τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου καὶ παρὰ οἱασδήποτε τροποποιήσεις του, δὲν θὰ προχωρήσουν εἰς συγχωνεύσεις καὶ συνεργασίας μὲ τὰ Κόμματα τῶν Φιλελευθέρων, ἀλλὰ θὰ ἀκούσουν τὴν φωνὴν τῆς Ε.Δ.Α. Ἡ ἀπάντησίς μας εἶναι ὅτι πράγματι τὰ δημοκρατικὰ Κόμματα ἐφ’ ὅσον θέλουν νὰ ἐκφράζουν τὰς νέας ροπὰς αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν καὶ ἀναπτύσσωνται εἰς τὴν κοινωνικὴν καὶ ἐθνικήν μας πραγματικότητα, ποτὲ δὲν θὰ προχωρήσουν πρὸς τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, διότι τοῦτο ὑπὸ τὴν σημερινήν του ἡγεσίαν, ἔχει ταὐτισθῆ πλέον μὲ τὸ Κόμμα τῆς ἀντιδραστικῆς Δεξιᾶς. Γνωρίζουν καλῶς τὰ δημοκρατικὰ Κόμματα, ὅτι συσχέτισίς των πλέον μὲ τοὺς παλαιοφιλελευθέρους ἰσοδυναμεῖ μὲ τὸν ἐκμηδενισμόν των. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους, κύριοι βουλευταί, καὶ δι’ ὅσας ἀναλυτικῶς ἐξέθεσεν ὁ συνάδελφος κ. Ἠλιοῦ, ἡμεῖς νομίζομεν ὅτι ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον, ἢ καὶ ἂν ἀκόμη τροποποιηθῇ, εἰς τὰ μέτρα τῶν δύο Κομμάτων τῆς εὐνοιοκρατίας, κατὰ τὰς συνεχιζομένας αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐκτὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς εἰς τὰ παρασκήνια συζητήσεις δὲν πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὴν ἀνάγκην ἀναδείξεως Βουλῆς, ἡ ὁποία θὰ ἀνταποκρίνεται πρὸς τὴν πραγματικὴν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Διὰ τοῦτο εἴμεθα ὑπὲρ τῶν τροπολογιῶν, αἱ ὁποῖαι καθορίζουν ὡς ποσοστὸν συμμετοχῆς εἰς τὴν βʹ κατανομὴν τὸ 10%. Ἐὰν γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία αὐτή, τὸ ἐκλογικὸν σύστημα βελτιοῦται. Τότε ὁ στῖβος τῆς ἐκλογικῆς ἀναμετρήσεως εἶναι ἐλεύθερος διὰ τὸν δημοκρατικὸν ἀνταγωνισμὸν ὅσων Κομμάτων νομίζουν ὅτι ἔχουν τὴν λαϊκὴν ὑποστήριξιν. Βεβαίως, πέραν τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος, ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι παράγοντες, οἱ ὁποῖοι ἐπιτρέπουν ἢ ἐμποδίζουν τὴν ἐλευθέραν ἐκδήλωσιν τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος. Πρόκειται διὰ τὰς συνθήκας διεξαγωγῆς τῶν ἐκλογῶν, αἱ ὁποῖαι, ὡς κατ’ ἐπανάληψιν κατηγγέλθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, καὶ διὰ τῶν στηλῶν τοῦ Τύπου, καὶ διὰ διαβημάτων πρὸς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν καὶ προσωπικῶς πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργόν, ἀποτελοῦν φραγμὸν καὶ ἀναιροῦν τὴν παρ’ αὐτοῦ διακηρυχθεῖσαν ὑπόσχεσιν, περὶ διενεργείας ἐλευθέρων καὶ ἀδιαβλήτων ἐκλογῶν. Βεβαίως, ἀπέφυγε μέχρι τῆς στιγμῆς ὁ κύριος Πρωθυπουργός, ὁ τόσον ὁμιλητικός, ἐπὶ ἄλλων λεπτομερειακῶν καὶ ἐπουσιωδῶν ζητημάτων, νὰ ἀπαντήσῃ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι βέβαιον ὅτι ἀσυνειδήτως ὅλοι πιστεύετε, ὅτι αἱ τροπολογίαι μας ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6 εἶναι ἀπολύτως ὀρθαί. Ἀλλά, ἀτυχῶς, ψηφίζοντες θὰ τὰς ἀπορρίψητε, διότι ἡ ψῆφος σας ἔπαυσε πλέον νὰ εἶναι ἐλευθέρα. Ρυθμίζεται ἀπὸ τὰς ἐντολὰς τῆς ἡγεσίας σας εἰς τὸ πνεῦμα μιᾶς δῆθεν κομματικῆς πειθαρχίας. Πάντως, ὑπὸ οἱονδήποτε ἐκλογικὸν σύστημα καὶ καθεστὼς ἤδη εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἠθικῶς εἶσθε οἱ ἡττημένοι. Ἀπομένει τὴν ἐπαύριον τῶν ἐκλογῶν νὰ ἐπισφραγισθῇ καὶ ἡ ἐκλογική σας ἧττα, ἐκ τῆς καταμετρήσεως τῶν ψήφων.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Πιστολάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§167Σ. ΠΙΣΤΟΛΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπὶ τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 6, τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, προσεπάθησα, ἐρευνῶν τὴν ξένην βιβλιογραφίαν, νὰ εὕρω κἄτι ὅμοιον πρὸς τὰς διατάξεις αὐτάς. Ὁμολογῶ, ὅμως, ὅτι δὲν ἠδυνήθην νὰ ἀνεύρω διατάξεις ὁμοίας πρὸς τὰς τοῦ συζητουμένου ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου. Ὄχι μόνον τὸ ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 6 καθοριζόμενον ποσοστὸν εἶναι τραγελαφικόν, καὶ σκοπὸν ἔχει νὰ στραγγαλίσῃ τὴν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τοῦ ὁποίου ἔχει προκαλέσει καὶ τὴν ἀγανάκτησιν διὰ τὴν συναλλαγήν, ἡ ὁποία ἔγινε, καὶ συνεχίζεται καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὰς αἰθούσας τοῦ Μεγάρου, εἰς βάρος τῆς Χώρας μας. Εἰς καμμίαν νομοθεσίαν δὲν εὗρον διατάξεις, καθοριζούσας τοιαῦτα ποσοστά, ὡς τὰ ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 6 καθοριζόμενα, ἀλλὰ μόνον εἰς τὸν τελευταῖον ἐκλογικὸν νόμον τῆς Κυβερνήσεως Μεντερές, κἄτι τὸ παρόμοιον. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, διὰ νὰ μὴ νομισθῇ ὅτι ὁ τόνος τῆς ἐκφράσεώς μου ὀφείλεται εἰς μισαλλοδοξίαν, ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω ὅτι μὲ λύπην μου στρέφομαι ἐναντίον Κόμματος, μὲ τὸ ὁποῖον εἰς τὸ παρελθὸν μὲ συνέδεον δεσμοί. Ἀλλὰ ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τονίσω ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον γίνεται σήμερον, δὲν ἐπετρέπετο νὰ γίνῃ ἀπὸ τὸ Κόμμα αὐτό. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι εἰς ἄλλας χώρας καταβάλλεται προσπάθεια ἀποτροπῆς συνεργασίας μὲ τὰ κομμουνιστικὰ Κόμματα. Τοῦτο ἐπιδιώκεται καὶ διὰ τῆς δημιουργίας συστήματος συγγενῶν Κομμάτων, ἀλλὰ παρετηρήθη ὅτι εἰς οὐδένα τόπον ἐπέτυχε τὸν σκοπόν του τὸ σύστημα τοῦτο. Ζῶμεν εἰς μίαν ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιδιώκεται γενικωτέρα συνεργασία ἀνθρώπων καὶ λαῶν καὶ δὲν εἶναι νοητὸν εἰς τὴν Χώραν μας, οὔτε καὶ ἐθνικῶς ἐπιτρεπόμενον νὰ γίνεται τοιαύτη μισαλλόδοξος προσπάθεια ἀποτροπῆς συνεργασίας Κομμάτων, βάσει ἐλαχίστου προγράμματος. Ἐὰν ψηφισθῇ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον μὲ τὴν μισαλλοδοξίαν τὴν ὁποίαν εἰσάγει εἰς τὴν πολιτικήν μας ζωήν, κάμνει ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον. Δημιουργεῖ μίαν πόλωσιν καὶ ἐπιφέρει ἕνα διχασμόν, τὸν ὁποῖον ἐπιτείνει ἡ ἐπιχειρουμένη αὐτὴν τὴν στιγμὴν τροποποίησις τοῦ ἄρθρου 6, πρὸς δημιουργίαν ἐπωφελῶν διὰ τὰ μεγάλα Κόμματα συνεργασιῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν θὰ σημάνουν τίποτε ἄλλο παρὰ τὴν ἀπορρόφησιν τῶν μικρῶν παρὰ τῶν μεγάλων. Ἀλλὰ θὰ ἦσαν μικρὰ τὸν νοῦν καὶ τὸ ἦθος τὰ Κόμματα αὐτά, ἐὰν ἐδέχοντο τὸν ἐκβιασμὸν αὐτόν. Θὰ ἦσαν μικρὰ τὸν νοῦν, ἐὰν ἐδέχοντο νὰ διαψεύσουν τὰς ἐλπίδας τῶν μεγάλων μαζῶν, αἱ ὁποῖαι τὰ ἀκολουθοῦν, ἐγκαταλείποντα τὸ πρόγραμμα καὶ τὰς ἀρχάς των καὶ ἐπιστρέφοντα εἰς παλαιοὺς Κομματικοὺς ὀργανισμούς, τοὺς ὁποίους κατηγόρησαν καὶ ἐστιγμάτισαν ἐνώπιον τοῦ λαοῦ, ὡς ἀντιστρατευθέντας πρὸς τὰ γενικώτερα συμφέροντα τῆς Χώρας, ἐσωτερικὰ καὶ ἐξωτερικά, ὡς τοὺς αὐτουργοὺς ἀτασθαλιῶν καὶ σκανδάλων εἰς βάρος τοῦ δημοσίου πλούτου. Ἀλλὰ θὰ ἦσαν μικρὰ καὶ τὸ ἦθος, ἐὰν προέβαινον εἰς ἠθικοὺς συμβιβασμούς, χάριν τοῦ κομματικοῦ των συμφέροντος. Ἑπομένως, τὸ ἀνακυκλιζόμενον σύστημα, παρεμφερὲς πρὸς τὸ τῶν συγγενῶν Κομμάτων ἐν Γαλλίᾳ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐπιτυχῶς παρ’ ἡμῖν καὶ συνεπῶς ὀφείλομεν νὰ ἐγκαταλείψωμεν αὐτὰς τὰς προσπαθείας παραποιήσεως τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ διὰ διατάξεων, ὡς αἱ τοῦ ἄρθρου 6 καὶ τῶν προετοιμαζομένων παρὰ τῶν δύο Κομμάτων, αὐτὴν τὴν στιγμήν, τροπολογιῶν, καὶ νὰ ἀφήσωμεν ἐλεύθερον τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ ἐκλέξῃ ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἐπιθυμεῖ, διότι ἐὰν δὲν τὸν ἀφήσωμεν οὗτος θὰ εὕρῃ τὸν τρόπον νὰ ἐπιβάλῃ τὴν κυρίαρχον θέλησίν του. Ἡμεῖς θὰ πράξωμεν τὸ καθῆκον μας καὶ ὁ λαός, ὁ ὁποῖος παρακολουθεῖ τὸν ἀγῶνα μας, θὰ μᾶς δικαιώσῃ πλήρως. Ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀποφασίσῃ νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον, ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὰ ποσοστὰ τὰ καθοριζόμενα εἰς τὸν νόμον τοῦ 1951. Νὰ εἶσθε δὲ βέβαιοι, ὅτι οὕτως ἡ Χώρα θὰ ἀποκτήσῃ ἰσχυροτέραν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψῃ ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον, ὅπως τὰ παρουσιάζῃ ἡ Κυβέρνησις σήμερον.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Λυμπέρης, ἔχει τὸν λόγον.

§169Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, διότι σήμερον συνέβη τὸ ἑξῆς: Ἐνῷ πράγματι συζητοῦμεν τὸ ἐπίμαχον ἄρθρον 6, τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, οἱ ρήτορες τῆς Συμπολιτεύσεως — καὶ ὅταν λέγω Συμπολιτεύσεως ἐννοῶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔδωκαν ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν — ἐπετέθησαν κυρίως κατὰ τῶν μικρῶν Κομμάτων, μὲ τὸν ἀντικειμενικὸν σκοπὸν νὰ μετατοπίσουν τὸ θέμα ἀπὸ ἐκεῖ ποὺ πράγματι τοῦτο πρέπει νὰ τοποθετηθῇ. Μὲ ἄλλους λόγους, εἰς τὴν μὴ ἐξάλειψιν τῶν ἐπιμάχων διατάξεων τοῦ ἄρθρου 6. Καὶ ἔκαμαν τοῦτο εὐφυῶς, διότι δὲν θέλουν νὰ μετατοπίσουν τὴν συζήτησιν πρὸς τὸ σημεῖον αὐτό. Θὰ σᾶς εἴπω, κύριοι βουλευταί, μίαν μικρὰν ἱστορίαν. Ἐπὶ Τουρκοκρατίας, οἱ Ἕλληνες, ὡς γνωστόν, ἦσαν ραγιάδες, δηλαδὴ δὲν εἶχον κανένα δικαίωμα. Ὁ ἀφέντης ἔκαμεν ὅ,τι ἤθελεν εἰς βάρος τοῦ ραγιᾶ. Παρουσιάζετο πολλάκις ἡ περίπτωσις ἕνας Τοῦρκος νὰ δέρνῃ ἐν μέσῃ ὁδῷ ἕνα ραγιᾶ. Ὅταν τὰ ὄργανα τῆς τάξεως συνελάμβανον καὶ τοὺς δύο καὶ ἐπήγαιναν εἰς τὸ δικαστήριον, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναμένῃ τις νὰ καθίσῃ ὁ Τοῦρκος εἰς τὸ σκαμνὶ τοῦ κατηγορουμένου. Ἀντί, ὅμως, νὰ συμβῇ τοῦτο, μόλις εἰσήρχετο ὁ Τοῦρκος, ἔλεγεν εἰς τὸν Καδῆ: Ἀφέντη δικαστά, αὐτὸς ὁ γκιαούρης μοῦ ὕβρισε τὴν πίστιν μου, καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο ὁ ραγιὰς νὰ καθίσῃ εἰς τὸ σκαμνὶ τοῦ κατηγορουμένου. Τὸ αὐτὸ περίπου συμβαίνει καὶ σήμερον. Οἱ ἀδικοῦντες εἶναι τὰ μεγάλα Κόμματα καὶ οἱ ἀδικούμενοι τὰ μικρὰ Κόμματα καὶ τὰ νέα ρεύματα. Θὰ ἔπρεπε, συνεπῶς, νὰ εἶχον τὴν εὐπρέπειαν οἱ ρήτορες τῶν μεγάλων Κομμάτων, νὰ μὴ ἐπιτίθενται κατὰ τῶν μικρῶν καὶ νὰ κατηγοροῦν ὅτι δῆθεν προτίθενται νὰ συμπράξουν μὲ τὴν Ε.Δ.Α. Ἐπιβάλλεται ὁ ἀδικῶν νὰ σιωπᾷ. Ἐὰν θέλετε, κύριοι βουλευταί, νὰ βοηθήσωμεν τὴν Δημοκρατίαν καὶ τοὺς ἐλευθέρους δημοκρατικοὺς θεσμούς, πρέπει νὰ σκεφθῆτε καλύτερον. Ὑπεβάλαμεν σειρὰν τροπολογιῶν, διὰ τῶν ὁποίων τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον βελτιώνεται εἰς πολλὰ σημεῖα. Δεχθῆτε τὰς τροπολογίας αὐτὰς ἐὰν θέλετε νὰ ἴδητε ἐξυψούμενον τὸ γόητρον τοῦ πολιτικοῦ κόσμου καὶ καταπατουμένην τὴν αὐθαιρεσίαν καὶ τὴν ἀδικίαν. Ἐὰν ἄλλως πράξητε, κύριοι βουλευταί, θὰ πρέπει νὰ γνωρίζητε ὅτι θὰ ἔχητε τὴν εὐθύνην διὰ πᾶσαν ἀνωμαλίαν. Ἡ κατάρα θὰ σᾶς συνοδεύῃ παντοῦ.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπάρχοντος ἑτέρου ἀγορητοῦ, ἐγγεγραμμένου διὰ νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6, κηρύσσομεν περαιωμένην τὴν συζήτησιν ἐπ’ αὐτοῦ. Ὑπεβλήθησαν ὡρισμέναι τροπολογίαι, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6, ἐπὶ τῶν ὁποίων πρέπει νὰ ληφθοῦν ἀποφάσεις. Πρώτη τροπολογία εἶναι τῶν κ. κ. Θ. Παπαπαναγιώτου, Δ. Παπασπύρου, Θ. Λυμπερίδη, Π. Τζαννετάκη, Θ. Ἀνδρεάδη, Η. Ἠλιοῦ, Μ. Γαληνοῦ, Δ. Στρατῆ, Γ. Πρίφτη, Δ. Λυμπέρη καὶ Κ. Πετροπούλου καὶ ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἑξῆς: «.... (ἀναγινώσκει)....». Κύριοι βουλευταί ἐπὶ τῆς τροπολογίας αὐτῆς ἔχει ὑποβληθῆ πρότασις, ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν, ὅπως ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Συνεπῶς θὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Τὸ ἐρώτημα τίθεται ὡς ἑξῆς: Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην λέγουσι ΝΑΙ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι αὐτὴν λέγουσιν ΟΧΙ. (Καλοῦνται ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Δ. Λαντζούνης καὶ Ι. Ριζιώτης καὶ ἄρχεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως).

(Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς, προέκυψεν τὸ κάτωθι ἀποτέλεσμα):

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 226. Εἶπον ΟΧΙ 182 καὶ ΝΑΙ 44. Συνεπῶς ἡ τροπολογία ἀπερρίφθη. Ὑπάρχει καὶ ἑτέρα τροπολογία τῶν βουλευτῶν κ. κ. Δ. Στρατῆ, Π. Τζαννετάκη, Π. Πετροπουλάκη καὶ λοιπῶν ἔχουσα οὕτω: «.... (ἀναγινώσκει)....». Παρακαλῶ οἱ ἀποδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην ὅπως ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι).

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠγέρθησαν οἱ ὀλιγώτεροι. Συνεπῶς ἡ τροπολογία ἀπερρίφθη. Ὑπάρχει καὶ ἑτέρα τροπολογία, τῶν βουλευτῶν κ. κ. Μ. Γαληνοῦ, Γ. Ταμπάζη, Κ. Τσιγάρα, καὶ λοιπῶν, ἔχουσα οὕτω: «.... (ἀναγινώσκει)....». Παρακαλῶ οἱ δεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι).

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς ἡ τροπολογία ἀπερρίφθη. Ὑπάρχει ἡ τροπολογία τοῦ κ. Μπακοπούλου.

§174Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὸ τέλος.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει καὶ ἑτέρα τροπολογία τῶν κ.κ. Δ. Παπασπύρου, Δ. Στρατῆ, Γ. Πρίφτη, Λ. Λυμπέρη καὶ λοιπῶν, ἔχουσα οὕτω: «.... (ἀναγινώσκει) ....». Ἐπὶ τῆς ἐν λόγῳ τροπολογίας ἔχει ὑποβληθῆ πρότασις ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν. Χωρὶς νὰ ἔχω διάθεσιν νὰ ὑποστηρίξω τὴν αʹ ἢ τὴν βʹ ἄποψιν, θὰ παρεκάλουν τοὺς ὑποβαλόντας τὴν πρότασιν περὶ διενεργείας ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐπὶ τῆς τροπολογίας ταύτης, δεδομένου ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα ἐκ τῆς διενεργηθείσης ψηφοφορίας ἐπὶ παρεμφεροῦς τροπολογίας ἔχει προδικάσει καὶ τὴν τύχην τῆς ἐν λόγῳ τροπολογίας, θὰ παρεκάλουν, λέγω, τοὺς ὑποβαλόντας τὴν πρότασιν, ἐὰν δέχωνται, διὰ νὰ μὴ καταπονηθῇ ἀσκόπως ἡ Βουλή, ἀντὶ ἡ ψηφοφορία νὰ γίνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, νὰ γίνῃ δι’ ἀναστάσεως.

§176ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐκ τῶν ὑπογραψάντων τὴν πρότασιν). Μάλιστα, κύριε Πρόεδρε.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, παρακαλῶ ὅπως οἱ ἀποδεχόμενοι τὴν ἀναγνωσθεῖσαν τροπολογίαν ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι).

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠγέρθησαν οἱ ὀλιγώτεροι. Συνεπῶς ἡ τροπολογία ἀπερρίφθη. Διακόπτομεν τὴν συνεδρίασιν διὰ 5 λεπτά.

(Ὥρα 0.10′ π. μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 0.20′ π. μ.)

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχει ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ν. Μπακοπούλου, ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἑξῆς: «.... (ἀναγινώσκει) ....». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς ἡ τροπολογία αὕτη ἐγένετο δεκτή. Ἐπίσης, κύριοι βουλευταί, ὑπάρχει καὶ ἑτέρα τροπολογία τοῦ κ. Ν. Μπακοπούλου, ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἑξῆς: «.... (ἀναγινώσκει) ....». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς ἡ τροπολογία αὕτη ἐγένετο δεκτή. Ἐπίσης, οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς τὸ ἄρθρον 6 ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἐτροποποιήθη. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§183ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 10.30′ π. μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 0.45′ π. μ.)