1957.12.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 31η

ΤΡΙΤΗ 3 Δεκεμβρίου 1957

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6)50′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Κύριοι βουλευταί, ἀναβάλλεται ἐπὶ ἡμίωρον ἡ ἐπικύρωσις τῶν πρακτικῶν, ἵνα λάβητε γνῶσιν. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Θ. Τσάτσος, ζητεῖ 15θήμερον ἄδειαν ἀπουσίας, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ἐπίσης ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Βενιζέλος ζητεῖ δίμηνον ἄδειαν ἀπουσίας προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Δ. Λιαντζούνης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.

§6Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Γαληνός, Μ. Πίσπας, Χ. Κόρακας, Κ. Βασαρδάνης, Β. Παπαβασιλείου, Η. Μπρεδήμας, Π. Τζαννετάκης, Π. Πετραπουλάκης, Λ. Λυμπέρης, Ε. Κοθρῆς, Γ. Παλλάσκας, Β. Ἐφραιμίδης, Γ. Σπηλιόπουλος, Α. Ζάκκας, Ν. Κιτσίκης, Γ. Καραγκιόζης καὶ Θ. Παπαπαναγιώτου, καταθέτουσι, συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, πρότασιν νόμου «περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3714)57 Ν. Δ. «περὶ ἀκυρώσεως συμβάσεως μισθώσεως τοῦ Δημοσίου Μεταλλείου Βάβδου Χαλκιδικῆς κ.λ.π.». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Βρανόπουλος καὶ Δ. Παπαδημητρίου, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεών τινων «περὶ ἰαματικῶν πηγῶν καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Σκορδίλης, Δ. Γόντικας, Θ. Γκουτζουρῆς, Α. Μίχας, καὶ Μ. Μυριδάκης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων περὶ Ἑλληνικοῦ Ὀργανισμοῦ Τουρισμοῦ». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Β. Ἀναστασᾶτος, Κ. Χριστόπουλος, Α. Γιαννόπουλος, Α. Καμβύσης, Κ. Ἀποσκίτης, Γ. Πλατῆς, Ε. Σαββόπουλος, Ε. Κοθρῆς καὶ Χ. Ψαρρός, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 613)1948 καὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων περὶ εἰσπράξεως δημοσίων ἐσόδων καὶ θεσπίσεως ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Ἀλιπράντης, Λ. Μπίστης, Π. Λιαροῦτσος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων περὶ εἰσπράξεως δημοσίων ἐσόδων καὶ θεσπίσεως ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. Ξενοδοχειάρης, Ι. Παπαηλιάκης, καὶ Ν. Ἰντζὲς καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Α. Ν. 2765)1941 «περὶ ἐμπορικῶν ἀντιπροσώπων εἰσαγωγῆς». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Θανόπουλος, Π. Τσακιρίδης καὶ Γ. Κακαγιάννης, καταθάτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 3215)55 «περὶ προτιμήσεως τῶν προϊόντων τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας καὶ βιοτεχνίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Θ. Τσάτσος, Ε. Κοθρῆς, Ν. Κρασαδάκης, καὶ Ε. Ἀλιπράντης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 3215)55 «περὶ προτιμήσεως τῶν προϊόντων τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας καὶ βιοτεχνίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Κανελλόπουλος, Α. Δεκῆς καὶ Α. Καρασπήλιος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκκοκκίσεως βάμβακος». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Σταυρόπουλος, Β. Κρῖκος, Ν. Σπέντζας, Δ. Ἰωάννου, Δ. Καρατζένης καὶ Γ. Κακαγιάννης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν καὶ παροχῆς ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς συμπλήρωσιν, τροποποίησιν καὶ κατάργησιν τούτου». Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 301. 690) 29.11.1957 ἀποφάσεώς του παρέχει τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου πρὸς τὰς Ἐμπορικὰς Τραπέζας διὰ ποσοστὸν 75% ἐκ τῶν ὑπὸ τούτων χορηγηθησομένων δανείων εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους ἐμπόρους, ἐπαγγελματίας καὶ βιοτέχνας τῆς πόλεως Βελεστίνου τῆς ἐγγυήσεως καλυπτούσης κατὰ τὸ ποσοστὸν τοῦτο τὸ κατ’ ὀφειλέτην ἑκάστοτε ἀνεξόφλητον ὑπόλοιπον τῆς ὀφειλῆς κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς Χαλκίδος, ζητοῦντος ταχεῖαν ψήφισιν νομοσχεδίου περὶ ἐπιβολῆς τέλους δι’ ἀντικατάστασιν γεφύρας Χαλκίδος. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συνταξιούχων Ι.Κ.Α. Εὐβοίας, ζητούσης παροχὴν οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως εἰς τοὺς συνταξιούχους τοῦ Ι.Κ.Α. καὶ αὐξήσεως τῶν συντάξεών των. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικοβοιωτίας κ. Χ. Σκουτέρης, καταθέτει ὑπόμνημα τῆς Ἑνώσεως Ὑπαλλήλων Ἑστιατορίων Ζυθεστιατορίων καὶ Οἰνομαγειρείων Ἀθηνῶν καὶ Περιχώρων, περὶ μειώσεως τοῦ ὁρίου ἡλικίας εἰς τὸ 55ον ἔτος τῆς ἡλικίας των, διὰ τοὺς ἐργαζομένους εἰς τὰ ὡς ἄνω ἐπαγγέλματα καὶ ἠσφαλισμένους εἰς τὸ Ι.Κ.Α. ὑπαλλήλους. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ι. Μαργιαρίδη, Μιχ. Σαββίδη, Ἀλ. Στεφανίδη, Λ. Καρασίδη, Χρ. Νεοφυτίδη, Ἀπ. Πολυχροκάδη, Θεοδ. Σωτηριάδη, Ἀθ. Κρίτσαλη καὶ ἑτέρων 25 ἀγροτῶν, κατοίκων τοῦ ἀκριτικοῦ χωρίου Χρυσοκεφάλου, παραπονουμένων διὰ τὴν πλημμελεστάτην ἐπὶ ἐνοικίῳ στέγασίν των καὶ αἰτούντων τὸν προγραμματισμὸν τῆς στεγάσεώς των διὰ τὸ οἰκον. ἔτος 1958 ἐκ τῶν πιστώσεων αὐτοστεγάσεως τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Μ. Σαχινίδη, Γεωργ. Ἀλεξίου, Σάβ. Χρυσόγλου, Λαζ. Ἀλεξίου, Ἀγαθ. Παπαδοπούλου Ἀν. Ἀλεξίου, Μ. Μουρατίδη, Ἰωάν. Συμεωνίδη, Ἰακ. Τσιρακίδη, Ἀπ. Βαβουλίδη καὶ ἑτέρων 50 ἀγροτῶν ἀστέγων κατοίκων παραμεθορίου Κοινότητος Ποταμῶν, παραπονουμένων διὰ τὴν μὴ στέγασίν των ἀκόμη καὶ αἰτούντων τὴν παροχὴν τοῦ ἐκ 12.000 δραχ. κονδυλίου τῆς αὐτοστεγάσεως, ἵνα ἐν συνδυασμῷ καὶ μὲ τὴν διάθεσιν τῆς προσωπικῆς ἐργασίας τῶν μελῶν τῆς οἰκογενείας των, δυνηθοῦν καὶ ἀποκτήσουν στέγην, τῆς ὁποίας ἄμεσον καὶ ἀπόλυτον ἀνάγκην ἔχουν. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν καπνοπαραγωγῶν κατοίκων τῶν Συνοικισμῶν Παρανεστίου, Μεσοχωρίου, Τεμένης, Θόλου, Καρποφόρου, Καπνοφύτου, Πολυνερίου, Πολυσύκου, Ἀηδονοκάστρου, Μικροχωρίου, Περιβλέπτου, Βουνοπλαγιᾶς, Μελισσοχωρίου, Λιποτάμου, Ξαγνάντου, Καλλικρούνου, Πρασινάδας καὶ Σύλλης, διαμαρτυρομένων διὰ τὸν χαρακτηρισμὸν τῶν καπνῶν την, ὡς καπνῶν μπουκίων, καὶ αἰτούντων τὴν ἀναθεώρησιν τῆς σχετικῆς ἀποφάσεως τοῦ τέως Α.Ο.Ε.Κ., ἐπὶ τῷ τέλει ὅπως ταῦτα χαρακτηρισθῶσι κλασσικὰ καπνά. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Παπαστεργίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐξωραϊστικοῦ Συλλόγου Ν. Δημητριάδος Βόλου, ζητοῦντος ἵδρυσιν ἐν Ν. Δημητριάδι ἰδίου ἀστυνομικοῦ Τμήματος, διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀναγκῶν τῆς συνοικίας. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ἀθ. Χαλκίδη, Γρ. Παπαδοπούλου, Γ. Μεταξᾶ, Παν. Ζεϊμπέκογλου, Χρ. Ναταρίδη, Σάβ. Παπαδοπούλου, Ἀν. Χρυσοβελίδη, Ἀναρ. Μωϋσίδη, καὶ ἑτέρων 28 κατοίκων ἀκριτικοῦ χωρίου Λευκόγεια ἁπάντων ἀγροτῶν ἀστέγων, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ εἰσέτι στέγασίν των ἀκόμη καὶ αἰτούντων τὴν Κρατικὴν μέριμναν διὰ νὰ περιληφθοῦν καὶ αὐτοὶ εἰς τὸ Στεγαστικὸν Πρόγραμμα τοῦ Ν. Δράμας τοῦ ἔτους 1958, ὥστε νὰ τύχωσι τοῦ κονδυλίου τῆς αὐτοστεγάσεως. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ἐργατοτεχνιτῶν Οἰκοδόμων, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν συνεχιζομένην ἐκ μέρους ὀλίγων συμφεροντολόγων ἀντίδρασιν εἰς τὴν ἐπίλυσιν τῶν ζητημάτων των, καὶ αἰτοῦντος τὴν ἐπίλυσιν 14 βασικῶν καὶ θεμελιωδῶν ζητημάτων τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν ἀπὸ ἐτῶν πολλῶν τὴν τάξιν τῶν οἰκοδόμων. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Παπαστεργίου, καταθέτει ἀναφορὰν Ἐξωραϊστικοῦ Συλλόγου Νέων Παγασῶν, ζητοῦντος κατασκευὴν ὑδραγωγείου διὰ τὴν ὕδρευσιν τῆς Κοινότητος, ἐπέκτασιν τοῦ δικτύου ἠλεκτροφωτισμοῦ καὶ ἐπίλυσιν τοῦ συγκοινωνιακοῦ προβλήματος τῶν κατοίκων. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Τζώρτζης, διὰ τηλεγραφήματός του ζητεῖ ἀνάκλησιν χορηγηθεισῶν ἀδειῶν εἰσαγωγῆς βαμβακοσπόρου καὶ ζητεῖ λῆψιν μέτρων προστασίας τοῦ ἐγχωρίου βάμβακος καὶ ἐλαίου. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἐθνικῆς Ὁμοσπονδίας Συνταξιούχων Ι.Κ.Α., ζητούσης αὔξησιν τῶν συντάξεων, ταχεῖαν ψήφισιν τοῦ Συνταξιοδοτικοῦ Κώδικος, ἐπαναχορήγησιν τῶν ἐπιδομάτων βαρείας ἀσθενείας καὶ φυματιώσεως κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἰδιοκτητῶν Ἀστικῶν Λεωφορείων ἐλάσσονος τύπου Σ3, Ἀθηνῶν–Πειραιῶς καὶ Περιχώρων, ζητοῦντος λῆψιν μέτρων διευκολύνσεως τῶν μελῶν του πρὸς ἀντικατάστασιν τῶν λεωφορείων ἐλάσσονος τύπου κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Μπακατσέλος, Μ. Τοσουνίδης, Ι. Παπαηλιάκης, Φ. Παπαδόπουλος καὶ Α. Ἀβραμίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἐθνικῆς Ὀργανώσεως Πολυτέκνων Ἀθηνῶν, ζητούσης τροποποίησιν ἐπὶ τὸ αὐστηρότερον τῆς κειμένης περὶ Τύπου νομοθεσίας ἐπὶ σκοπῷ αὐστηροῦ κολασμοῦ τῶν ὑπαιτίων δημοσιεύσεως ρυπαρογραφημάτων, ἀναιδῶν καὶ σεξουαλικῶν περιγραφῶν, ἀσέμνων εἰκόνων διὰ τὴν προστασίαν τῆς νεολαίας καὶ τὴν διατήρησιν τῶν παραδόσεων τῆς ἠθικῆς καὶ τοῦ Ἑλληνοχριστιανικοῦ πολιτισμοῦ. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Μπακατσέλος, Φ. Παπαδόπουλος, Μ. Τοσουνίδης καὶ Ι. Παπαηλιάκης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἀνωτάτης Συνομοσπονδίας Γονέων Μαθητῶν Ἑλλάδος, ζητούσης κατάργησιν τοῦ ν. 3553)56 «περὶ ἐπιβολῆς ἐκπαιδευτικῆς εἰσφορᾶς κ.λ.π.». Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Λ. Λυμπέρης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Κοινότητος Κοκκινοχώματος Καβάλας, ζητοῦντος ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων τῆς Κοινότητός του εἰς ἔκτασιν τῶν Τεναγῶν Φιλίππων, ἥτις δέον νὰ παραχωρηθῇ εἰς τὴν Κοινότητά του ὡς ὅμορος συνοικισμὸς τῶν ὡς ἄνω Τεναγῶν Φιλίππων. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Λ. Λυμπέρης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συνταξιούχων Καπνεργατῶν Νομοῦ Καβάλας, ζητούσης ἀναπροσαρμογὴν τῶν συντάξεων, ταχεῖαν ψήφισιν τοῦ Συνταξιοδοτικοῦ Κώδικος κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Λ. Λυμπέρης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Σ.Α.Α.Κ. Μεσιᾶς Παγγαίου, ζητοῦντος κατάργησιν τῆς εἰσφορᾶς ἐξ 7 ὀκ. σίτου κατὰ στρέμμα ἐκ Τεναγῶν Φιλίππων, καὶ τῶν ὀφειλῶν πρὸς τὸ Δημόσιον ἐκ τῆς αὐτῆς αἰτίας. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Λ. Λυμπέρης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Καπνεργατῶν Καβάλας «Ἡ Ἐθνικὴ Ἕνωσις», ζητοῦντος ἀπαλλαγὴν τῶν τέκνων τῶν ἀνέργων καπνεργατῶν ἐκ τῆς καταβολῆς τῆς ἐκπαιδευτικῆς εἰσφορᾶς. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Λ. Λυμπέρης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Καπνεργατῶν «Ἡ Ἐθνικὴ Ἕνωσις», ζητοῦντος τοποθέτησιν εἰς ἐργασίαν τῶν ἀποκλειομένων ἐκ τῆς ἐπιδοτήσεως ἀνέργων, συνέχισιν τῆς καταβολῆς τῶν ἐπιδομάτων εἰς τοὺς δικαιουμένους ἀνέργους κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς κ. Η. Μπρεδήμας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γεωργίου Μάτση, παραπονουμένου, διότι ἀπηλάθη ἐκ Γερμανίας ὡς ἐνδιαφερθεὶς ὑπὲρ τῶν ὅρων ἐργασίας τῶν ἐν Γερμανίᾳ ἐργαζομένων Ἑλλήνων ἐργατῶν, ἄνευ προστασίας τῆς ἐν Βόννῃ Ἑλληνικῆς Πρεσβείας καὶ ζητοῦτος λῆψιν μέτρων ἐπιστροφῆς του εἰς Κολωνίαν, ὅπου εἶναι ἐγκατεστημένος ἀπὸ ἐτῶν μετὰ τῆς οἰκογενείας του κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημ. Οἰκονομίδη, ζητοῦντος ὑπολογισμὸν ὡς συνταξίμου τοῦ χρόνου θητείας τοῦ κληρωτοῦ διὰ τοὺς πρὸ τῆς ἰσχύος τοῦ Α. Ν. 1854) 51 ἐξελθόντας ὑπαλλήλους τῶν φυλακῶν κ.λ.π. Ὁ Δήμαρχος Σπάτων, ζητεῖ ματαίωσιν τῆς μεταφορᾶς τοῦ ἀεροδρομίου Ἑλληνικοῦ εἰς τὴν εὔφορον περιοχὴν Μεσογείων. Ὁ Δήμαρχος Γλυφάδας καὶ οἱ Πρόεδροι Κοινοτήτων Καλαμακίου, Ἑλληνικοῦ καὶ Ἀργυρουπόλεως διαμαρτύρονται διὰ τὴν ὑπὸ τῆς Ἀστυνομίας κακοποίησιν νομοταγῶν πολιτῶν, ἐπιχειρησάντων νὰ ἐπικοινωνήσουν μετὰ τῶν βουλευτῶν των πρὸ τῆς συζητήσεως τῆς περὶ μεταφορᾶς τοῦ ἀεδρομίου Ἑλληνικοῦ ἐπερωτήσεως εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ζητοῦν μεταφορὰν τοῦ ἐν λόγῳ ἀεδρομίου εἰς τὴν καταλληλοτέραν περιοχὴν τῶν Μεσογείων. Ὁ Δήμαρχος Σπάτων γνωρίζει ὅτι οἱ Δήμαρχοι καὶ Κοινοτάρχαι πόλεων καὶ κωμοπόλεων περιφερείας Μεσογείων, ἐν συνεχείᾳ ὑποβληθέντος ὑπομνήματος, περὶ τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ πρὸς κατάρριψιν ἀναληθῶν ἰσχυρισμῶν καὶ ἐπιχειρημάτων κατοίκων περιφερείας Γλυφάδας, ὑπογραμμίζομεν ὅτι ἡ ἐπέμβασίς των διὰ τὴν ἀποτροπὴν τῆς μεταφορᾶς τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ εἰς ἄλλον χῶρον τῆς Ἀττικῆς, δὲν εἶναι ὑποβολιμαία καὶ οὐδόλως ἐξυπηρετεῖ ξένα συμφέροντα, ἐκτὸς ἐὰν ἡ ἄμυνά των διὰ τὴν διατήρησιν τῶν καλλιεργουμένων γεωργικῶν κτημάτων, θεωρῆται ζήτημα παρωνυχίδος καὶ ὄχι θέμα ἐπιβιώσεως τῶν γεωργικῶν πληθυσμῶν, οἱ ὁποῖοι ἀποζοῦν ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον ἐκ τῶν γεωργικῶν των προϊόντων. Κατὰ πᾶν λογικὸν συμπέρασμα ἐπιδιώκουν νὰ ἐξασφαλίσουν τὴν οἰκοπεδοποίησιν τῆς ἐκτάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ εἰς βάρος τῶν ἱδρωκοπούντων γεωργῶν τῶν Μεσογείων. Τὸ ἐπιχείρημα δὲ ὅτι αἱ γαῖαι τῶν γεωργῶν των ἀνήκουν εἰς τὸ Δημόσιον δὲν εὐσταθεῖ διότι αὗται κατέχονται κατόπιν ἐξαγορᾶς παρὰ τῆς Μονῆς Πεντέλης. Ἀπαντήσεις τῶν ἑξῆς Ὑπουργείων ἐπὶ σχετικῶν ἐρωτήσεων τῶν κ. κ. βουλευτῶν. Ι) Τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων. α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Τριανταφυλλίδη. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ἀπὸ 5.11.1957 ὑπ’ ἀριθ. 333 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Ἀττικοβοιωτίας κ. Ἀνδρέου Τριανταφυλλίδη, ἐν σχέσει μὲ ἀπολύσεις προσωπικοῦ ὑπὸ τῆς «Ὀλυμπιακῆς Ἀεροπορίας», ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι διὰ τοῦ ἄρθρου 10 τῆς διὰ τοῦ νόμου 3560) 1956 κυρωθείσης συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τοῦ Ἀρ. Ὠνάση, προβλέπεται ἡ ὑποχρέωσις τοῦ ἀναδόχου ὅπως κατὰ τὴν πρώτην ἐγκατάστασιν χρησιμοποιήσῃ ἅπαν τὸ προσωπικόν, ὅπερ ὑπηρέτει μέχρι τῆς 15ης Μαΐου 1956 εἰς τὴν ὑπὸ ἐκκαθάρισιν Ἀεροπορικὴν Ἑταιρίαν Τ.Α.Ε. Ἐκ τοῦ προσωπικοῦ τούτου ὁ ἀνάδοχος δικαιοῦται εἰς ἀπόλυσιν ἐκείνων, οἵτινες κατὰ τὴν κρίσιν του ἤθελον θεωρηθῆ ἀκατάλληλοι ἢ πλεονάζοντες. Ἐκ τῆς διατάξεως ταύτης προκύπτει, ὅτι παρεβλέφθη νομοθετικὴ προστασία τοῦ προσωπικοῦ τῆς Τ.Α.Ε. τὸ μεῖζον τῆς ἐπὶ πάντων τῶν ἐργαζομένων ἐν Ἑλλάδι ἰσχυούσης, τὸ δὲ μεῖζον τῆς ὁποίας δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθῇ. Βεβαίως δὲ συνισχύουν αἱ περὶ καταχρήσεως δικαιώματος διατάξεις τοῦ ἄρθρου 281 τοῦ Ἀστικοῦ Κώδικος. Περὶ τοῦ ὑπὸ τὰς τριπλᾶς αὐτὰς προϋποθέσεις κύρους τῶν ἀπολύσεων, ἁρμόδια εἶναι νὰ κρίνουν καὶ νὰ ἀποφασίσουν τὰ δικαστήρια, εἰς ἃ δύνανται νὰ προσφύγουν οἱ ἀπολυθέντες. Ἐκ τῶν παρ’ ἡμῖν στοιχείων, ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀπὸ τοῦ Ἀπριλίου–Ὀκτωβρίου ἐ. ἔ. γενομένων ὑπὸ τῆς Ὀλυμπιακῆς Ἀεροπορίας ἀπολύσεων ἀνέρχεται εἰς 29, τῶν δὲ προσλήψεων εἰς 201, ἤτοι, ὑφίσταται διαφορὰ ἐπὶ μεῖζον προσλήψεων 172 ὑπαλλήλων, ἐξ οὗ προκύπτει, ὅτι ὁ ἀνάδοχος δὲν συμπτύσσει, ὡς ἀναφέρεται ἐν τῇ ἐρωτήσει ἀλλ’ ἀναπτύσσει τὰς ὑπηρεσίας του καὶ τὸν κύκλον δράσεως τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτικῆς Ἀεροπορίας, χρησιμοποιῶν νέον προσωπικόν, περὶ τῆς καταλληλότητος τοῦ ὁποίου καὶ ἰδίᾳ τοῦ ἱπταμένου καὶ τοῦ τεχνικοῦ ἡ ὑπηρεσία Πολιτικῆς Ἀεροπορίας ἀσκεῖ παρακολούθησιν, δοθέντος ὅτι διὰ τὸ ἱπτάμενον προσωπικὸν ἀπαιτεῖται, ὅπως κέκτηται εἰδικὰ πτυχία ἐκδιδόμενα κατόπιν αὐστηρῶν ἐξετάσεων, ὑπὸ τῆς ἐν λόγῳ ἡμετέρας ὑπηρεσίας. Ἐκ τῶν ὡς ἄνω προκύπτει, ὅτι οὐδὲν ἐθνικὸν ἢ κοινωνικὸν θέμα δημιουργεῖται ἐκ τῶν γενομένων ἀπολύσεων προσωπικοῦ ὑπὸ τῆς Ὀλυμπιακῆς Ἀεροπορίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 26 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑφυπουργὸς

ΧΡ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ

β) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Σπέντζα, Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ἐν θέματι ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 515 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Σπέντζα, περὶ χορηγήσεως ἀδείας κυκλοφορίας ἐπιβατικοῦ αὐτοκινήτου δημοσίας χρήσεως, εἰς τὸν Στυλ. Χατζηθάνον, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι αὕτη ἐχορηγήθη συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τῆς κειμένης νομοθεσίας καὶ σύμφωνον γνώμην τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, ἥτις ἐμονόγραψε τὴν σχετικὴν ἀπόφασιν. Συνημμένως κατατίθεται καὶ σχετικὸς φάκελλος περιέχων τὰ κάτωθι: 1. Τὸ σχέδιον τῆς ὑπ’ ἀριθ. 130655)57 ἀποφάσεως «περὶ χορηγήσεως ἀδείας διὰ τὴν τοποθέτησιν ἐπιβατικοῦ αὐτοκινήτου δημοσίας χρήσεως πρὸς πλήρωσιν κενῆς θέσεως». 2. Τὴν ἀπὸ 28.3.1957 καὶ μὲ ἀριθμὸν πρωτοκόλλου τοῦ Ὑπουργείου 130655)57 αἴτησιν τοῦ Στυλ. Χατζηθάνου. 3. Τὴν ὑπ’ ἀριθ. 17380)57 ἔνορκον βεβαίωσιν τῶν Γεωργ. Κ. Ράπτη καὶ Παναγ. Μιχ. Σιδεράκου ἐνώπιον τοῦ συμβολαιογράφου Ἀθηνῶν κ. Δημητρίου Παντελ. Ζωγραφάκη. 4. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 13517)57 πιστοποιητικὸν τοῦ Ταμείου Συντάξεων Αὐτοκινητιστῶν καὶ 5. Τὴν ὑπ’ ἀριθ. 108526)57 ἀπόφασιν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 26 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑφυπουργὸς

ΧΡ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ

γ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Αὐγερινοῦ. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ἐν θέματι ἐρωτήσεως, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 10764)6.11.1957 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα: 1. Διὰ τὰ ἔργα τῆς περιοχῆς τοῦ χειμάρρου Ἰορδάνου εἶχεν συνταχθῆ προπολεμικῶς παρὰ τοῦ τότε Γραφείου Μελετῶν Ὑδραυλικῶν Ἔργων, μελέτη προϋπολογισμοῦ δραχμῶν 1.100.000 προβλέπουσα τὴν διάνοιξιν κοίτης τοῦ χειμάρρου ἀπὸ τῶν ἐκβολῶν του μέχρι τῆς σιδηροδρομικῆς γεφύρας Μυρτιᾶς, ἤτοι μήκους 2 χιλιομέτρων περίπου ὡς καὶ τὴν διευθέτησιν τῆς τάφρου Δερβίση, διὰ χωματουργικῶν ἔργων εἰς περιωρισμένην κλίμακα. Μεταπολεμικῶς καὶ μέχρι τοῦ 1952 (30.6.1952) ἐξετελέσθησαν διάφορα ἔργα ἐν τῇ περιοχῇ ταύτῃ εἴτε βάσει τῆς κατὰ τὰ ἀνωτέρω ἐγκεκριμένης μελέτης εἴτε πέραν αὐτῆς, ἄνευ μελέτης δι’ ἀμερικανικῶν πιστώσεων ὧν ἡ ἀξία ἀνῆλθεν συνολικῶς εἰς τὸ ποσὸν τῶν δραχμῶν 1.303.000. 2. Πρὸς συνέχισιν τῶν ἔργων, ἰδίᾳ τῆς διευθετήσεως τοῦ ἐν λόγῳ χειμάρρου ἐξετελέσθη κατὰ τὸ ἔτος 1954– 1955 νέα τοπογραφικὴ ἀποτύπωσις τῆς κοίτης τοῦ χειμάρρου, βάσει τῆς ὁποίας ἐξεπονήθησαν νέαι μελέται προβλέπουσαι τὴν ὁλοκλήρωσιν τῶν ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων τοῦ χειμάρρου τούτου βάσει δὲ αὐτῶν καὶ τῆς ἀρχικῆς ἐξετελέσθησαν μέχρι καὶ τοῦ 1956 ἅπαντα τὰ ἔργα διευθετήσεως ἀπὸ τῶν ἐκβολῶν τοῦ χειμάρρου εἰς τὴν θάλασσαν μέχρι τοῦ χιλιομέτρου 6+608 διατεθείσης πρὸς τοῦτο ἐπὶ πλέον πιστώσεως δραχμῶν 2.480.000. Εἰς τὸ ποσὸν τοῦτο δὲν συμπεριλαμβάνονται διάφορα κατ’ ἔτος χορηγηθέντα ποσὰ διὰ τὴν συντήρησιν τῶν κατὰ τὸ παρελθὸν ἐκτελεσθέντων ἔργων. 3. Διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἀποστραγγιστικῶν ἔργων εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ ἐν λόγῳ χειμάρρου δὲν ὑφίσταται ἐγκεκριμένη μελέτη καὶ συνεπῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβλεφθῇ οἱονδήποτε ποσὸν πρὸς κατασκευὴν ἔργων ἐκ τοῦ προχείρου ἐκτελουμένων, τὰ ἀποτελέσματα τῶν ὁποίων θέλουσιν εἶναι ἄλλωστε ἀμφιβόλου ἀξίας διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν καλλιεργητικῶν συνθηκῶν. Ἡ πεῖρα ἐξ ἄλλου ἐκ τοῦ παρελθόντος ἀπέδειξεν ὅτι τὸ πλεῖστον τῶν δαπανῶν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν παρομοίων ἔργων, μέχρι τοῦ 1952 ἠναλώθη ἄνευ ἐπιτεύξεως γεωργικῆς τινος ὠφελιμότητος, λόγῳ τῆς μὴ συστηματικῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων ἐλλείψει ἐγκεκριμένης μελέτης. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΡΑΛΛΗΣ

δ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Κ. Τσιγάρα, Α. Λασκαρίδη, Π. Γλιγλῆ καὶ Γ. Αὐγεροπούλου. Κατόπιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11269) 15.11.57 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 389 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Κ. Τσιγάρα, Α. Λασκαρίδη, Π. Γλιγλῆ καὶ Γ. Αὐγεροπούλου, σχετικῶς μὲ τὴν μὴ εἰσέτι ἀποκατάστασιν τοῦ κοινοτικοῦ τηλεφωνικοῦ δικτύου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι συμφώνως πρὸς τὰ παρ’ ἡμῖν στοιχεῖα ἡ κατάστασις ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης, ἐμφανίζεται ὡς ἀκολούθως: Προπολεμικῶς ὑφίσταντο 5.308 Κοινοτικὰ Τηλεφωνεῖα. Ἐξ αὐτῶν ἔχουσι ἀνασυνδεθῆ μέχρι τοῦδε 4.332. Ἀπομένουσιν ἄρα πρὸς ἀνασύνδεσιν ἕτερα 976 τοιαῦτα. Ἐκτὸς τῶν ἀνασυνδεθέντων προπολεμικῶν τηλεφωνείων ἔχουσι συσταθῆ καὶ 268 νέα τοιαῦτα εἰς Κοινότητας ἐμφανιζούσας ἰδιαιτέραν σπουδαιότητα (ἀπὸ ἀπόψεως πληθυσμοῦ, ἐξυπηρετήσεως δημοσίας τάξεως κ.λ.π.). Συμφώνως πρὸς τὰ ἀνωτέρω ὁ συνολικὸς ἀριθμὸς τῶν εὑρισκομένων σήμερον ἐν λειτουργίᾳ Κοινοτικῶν Τηλεφωνείων ἀνέρχεται εἰς 4.600. Προβλέπεται ὅτι μέχρι τέλους τοῦ 1958 θὰ ἔχῃ ὁλοκληρωθῆ ἡ ἀποκατάστασις τοῦ ὑφισταμένου προπολεμικῶς Κοινοτικοῦ Τηλεφωνικοῦ δικτύου διὰ τῆς ἀνασυνδέσεως τῶν ἀπομενόντων 976 τηλεφωνείων, μεθ’ ὃ θὰ ἐπακολουθήσῃ ἡ ἐπέκτασις τῆς Κοινοτικῆς Τηλεφωνίας εἰς τὰς Κοινότητας καὶ συνοικισμούς, οἱ ὁποῖοι δὲν διέθετον προπολεμικῶς τηλεφωνικὴν σύνδεσιν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑφυπουργὸς

ΧΡ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ

ε) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Α. Πατσιαντᾶ, Γ. Εὐαγγέλου καὶ Ι. Παπαδημητρίου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ἐν θέματι ὑμετέρου ἐγγράφου δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 380 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ. κ. Α. Πατσιαντᾶ, Γ. Εὐαγγέλου καὶ Ι. Παπαδημητρίου, περὶ ἐφαρμογῆς τῆς ὀκταώρου ἐργασίας εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν Σιδηροδρόμων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι, τὰ χρονικὰ ὅρια ἐργασίας καὶ ἀναπαύσεως τοῦ προσωπικοῦ τῶν ἐν Ἑλλάδι ἀτμηλάτων σιδηροδρόμων καθορίζονται ὑπὸ τοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1926 ἐκδοθέντος Κανονισμοῦ ὡρῶν ἐργασίας καὶ ἀναπαύσεως τοῦ προσωπικοῦ (Κ.Ω.Ε.

Α.Π.).

Ὁ ἐν λόγῳ Κανονισμός, ὅστις κατηρτίσθη ἐπὶ τῇ βάσει τῆς Διεθνοῦς Συμβάσεως Ἐργασίας τῆς Οὐασιγκτῶνος τοῦ 1919, κυρωθείσης διὰ τοῦ ν. 2269)20, καθιεροῖ κατὰ βάσιν τὴν 8ωρον ἡμερησίαν ἐργασίαν, περιέχει, ὅμως, κατ’ ἐφαρμογὴν τῶν διατάξεων τῶν ἄρθρων 4 καὶ 5 αὐτῆς, παρεκκλίσεις τινάς, δι’ ὡρισμένους κλάδους προσωπικοῦ, λόγῳ τῆς ἰδιαζούσης φύσεως τῆς ἐργασίας τοῦ προσωπικοῦ τούτου καὶ τῶν συνθηκῶν τῆς ἐν γένει διεξαγωγῆς τῶν διὰ τῶν σιδηροδρόμων μεταφορῶν. Καίτοι αἱ ἐν λόγῳ παρεκκλίσεις ἐκ τῆς καθολικῆς ἐφαρμογῆς τοῦ 8ώρου κεῖνται ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῶν διατάξεων τῆς συμβάσεως Οὐασιγκτῶνος ἐμελετήθησαν πρό τινος τροποποιήσεις τοῦ Κ.Ω.Ε.Α.Π. περιορίζουσαι ἔτι μᾶλλον τὰς ἐν λόγῳ παρεκκλίσεις. Ἡ θέσις ἐν ἰσχύϊ τοῦ νέου τούτου Κανονισμοῦ ἐξ ὁλοκλήρου δὲν εἶναι ἀμέσως πραγματοποιήσιμος, καθ’ ὅσον αὕτη συνεπάγεται διὰ τὰ σιδηροδρομικὰ δίκτυα σημαντικὴν οἰκονομικὴν ἐπιβάρυνσιν (35.000.000 δραχμῶν περίπου) μὴ δυναμένην νὰ ἀντιμετωπισθῇ, ἐπὶ τοῦ παρόντος τοὐλάχιστον. Πάντως, τὸ πρῶτον βῆμα πρὸς ἐφαρμογὴν αὐτοῦ ἐγένετο διὰ τοῦ Β. Δ. τῆς 5.4.1956 (Φ.Ε.Κ. — Αʹ — 107) 1956, δι’ οὗ ἐτροποποιήθη τὸ ἄρθρον 4 τοῦ ἐν ἰσχύϊ Κ.Ω.Ε. Α.Π. καὶ παρεσχέθησαν εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν Σταθμῶν (καθαριστάς, φορτωτάς, ζυγιστάς, ἐπιστάτας ἀποθηκῶν, φανοκόρους σταθμῶν, μαθητευομένους κλειδούχους, κλειδούχους, ἀρχικλειδούχους, ἑλιγμοδηγούς, ἀρχιελιγμοδηγούς, στασιάρχας, τηλεφωνητάς, τηλεγραφητάς, μαθητευομένους βοηθοὺς σταθμοῦ καὶ σταθμάρχας) 4 ἀναπαύσεις, ἀντὶ τῶν 2 ποὺ ἐδικαιοῦντο μέχρι σήμερον, ἐντὸς 30 ὡρῶν ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως οἱασδήποτε περιόδου ἐργασίας. Παραμένει ὅμως πάντοτε μέλημα τῆς Κυβερνήσεως ἡ ρύθμισις τοῦ ἐν λόγῳ ζητήματος ἐν τῷ συνόλῳ του, εὐθὺς ὡς τὸ ἐπιτρέψουν αἱ συνθῆκαι τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 27 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑφυπουργὸς

ΧΡ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ

ΙΙ) Τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Θεοχαρίδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὕπερθεν ἐγγράφου σας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς γνωρίσωμεν σχετικῶς μὲ τὰ ἐν τῇ διαβιβασθείσῃ ἐρωτήσει τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Θεοχαρίδη περιλαμβανόμενα ἐρωτήματα τὰ ἑξῆς: 1. Ἡ χορήγησις πιστώσεως δι’ ὁδοιπορικὰ ἔξοδα καὶ ὁ καθορισμὸς τοῦ ὕψους ταύτης ὑπάγεται εἰς τὴν ἀποκλειστικὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν παρ’ οὗ ἐζητήσαμεν ἤδη τὴν χορήγησιν ταύτης. 2. Ἡ δαπάνη αὕτη ὡς ἐκ τῆς φύσεώς της δὲν δύναται νὰ βαρύνῃ τὸ Τ.Γ.Κ. καὶ Δασῶν, τὰ ἔσοδα τοῦ ὁποίου διατίθενται μόνον διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ σκοποῦ αὐτοῦ, ἀλλὰ τὸν δημόσιον προϋπολογισμὸν καὶ 3. Ἡ προαγωγὴ τῶν Δοκίμων Δασαρχῶν συντελεῖ συμφώνως πρὸς τὸν νόμον μόνον κατόπιν προηγουμένου διαγωνισμοῦ μεταξὺ τούτων, τοιοῦτος δὲ διαγωνισμὸς διενηργήθη κατὰ τὸ παρελθόν, εἰς ὃ οὐδεὶς ἐκ τῶν ἐνδιαφερομένων μετέσχε, πλὴν ἑνός, ὅστις καὶ προήχθη. Ἡ προαγωγὴ συνεπῶς τούτων ἄνευ διαγωνισμοῦ δὲν εἶναι δυνατή, διὰ νὰ καταστῇ τοῦτο δυνατὸν δέον νὰ τροποποιηθῇ ὁ σχετικὸς νόμος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

β) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Η. Σκυλλάκου. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 282 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Η. Σκυλλάκου, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 107768) 8778) 6.11.57 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ ἀπὸ 28.10.1941 Διατάγματος «περὶ κωδικοποιήσεως τῆς νομοθεσίας περὶ ἀποκαταστάσεως κτηνοτρόφων» καθ’ ἣν οἱ κατὰ τὴν νομοθεσίαν ταύτην δικαιούμενοι ἀποκαταστάσεως κτηνοτρόφοι δέον νὰ προσαγάγωσι πιστοποιητικὸν τῆς ἁρμοδίας Ἀστυνομικῆς Ἀρχῆς, ἐμφαῖνον ὅτι ἔχουσιν ἀκμαῖον καὶ ἀνεπτυγμένον τὸ ἐθνικὸν αὐτῶν φρόνημα, οὐδέποτε κατηργήθη, ἀλλ’ ἐξακολουθεῖ ἰσχύουσα, ἐφαρμοζομένη ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων Ἐπιτροπῶν Ἀπαλλοτριώσεων κατὰ τὴν ἐκδίκασιν παρ’ αὐτῶν ὑποθέσεων ἀφορωσῶν τὴν ἀποκατάστασιν κτηνοτρόφων, ἀφορᾷ δὲ πάσας τὰς περιοχὰς τῆς χώρας καὶ οὐχὶ μόνον εἰς παραμεθορίους τοιαύτας, κατὰ τὸ ἄρθρον 4 τοῦ Α. Ν. 1366) 28. Διὰ τοῦ ἄρθρου 29 τοῦ ν. 2058) 52 «περὶ μέτρων εἰρηνεύσεως» κατηργήθησαν αἱ διατάξεις τοῦ ἐδαφίου ηʹ τῆς παρ. 1, ὡς καὶ τῆς παρ. 2 τοῦ ἄρθρου 25 τοῦ Ἀγροτικοῦ Κώδικος, δι’ ὧν ἀπῃτεῖτο πιστοποιητικὸν τῆς ἁρμοδίας Ἀστυνομικῆς Ἀρχῆς διὰ τὴν χορήγησιν γεωργικοῦ κλήρου, οὐχὶ δὲ καὶ αἱ ἀναφερθεῖσαι διατάξεις τοῦ Κώδικος περὶ ἀποκαταστάσεως κτηνοτρόφων. Ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς καταργήσεως ἢ μὴ τῆς ἀνωτέρω διατάξεως ὀφείλομεν νὰ σημειώσωμεν ὅτι ἡ ὑφὴ τοῦ κτηνοτροφικοῦ ζητήματος εἶναι τοιαύτη ὥστε ἐπὶ τοῦ παρόντος τοὐλάχιστον νὰ ἐπιβάλῃ τὴν διατήρησιν τῆς διατάξεως καὶ διὰ τὰς παραμεθορίους περιοχάς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

γ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Σκουτέρη. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 373 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Σκουτέρη, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11285) 9197 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: 1. Κατὰ τὰ τέλη τοῦ ἔτους 1954, ἐπικειμένης τῆς λήξεως τῆς συνταγματικῆς προθεσμίας διὰ τὴν κήρυξιν τῶν κτημάτων ἀναγκαστικῶς ἀπαλλοτριωτέων ἐκηρύχθησαν ἀναγκαστικῶς ἀπαλλοτριωτέα διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. Ε) 50303) 28. 12.54 ἀποφάσεως ἡμῶν τὰ ἐν Βοιωτίᾳ καὶ Εὐρυτανίᾳ κτήματα τῶν ἀδελφῶν Ἀκριβάκη, βάσει σχετικῆς ἀναφορᾶς τῆς Διευθύνσεως Γεωργίας Βοιωτίας. 2. Τὴν ἀνάκλησιν τῆς ἀποφάσεως ταύτης ᾐτήσαντο οἱ ἀδελφοὶ Ἀκριβάκη, ἰσχυριζόμενοι ὅτι τὰ στοιχεῖα, ἅτινα τὸ Ὑπουργεῖον ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν του διὰ τὴν κήρυξιν τῶν κτημάτων των ἀπαλλοτριωτέων, δὲν ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν πραγματικότητα. 3. Διὰ τὴν ἐξακρίβωσιν τοῦ βασίμου τῶν ἰσχυρισμῶν τῶν ἀνωτέρω, διετάχθη, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὁ Ἐπιθεωρητὴς Γεωργίας Ἀττικῆς, ἵνα κατόπιν ἐπιτοπίου μεταβάσεως εἰς τὸ ἐν Βοιωτίᾳ κτῆμα, ὑποβάλῃ ἡμῖν λεπτομερῆ ἔκθεσιν καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἡ ἄμεσος καταμέτρησις τούτου διὰ τοπογραφικοῦ συνεργείου τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. 4. Ἐκ τῆς ἐρεύνης ταύτης προέκυψεν ὅτι ἡ ἀγροτικὴ ἰδιοκτησία τῶν ἀδελφῶν Ἀκριβάκη ἀποτελεῖται: α) Ἐξ ἑνὸς θερινοῦ λειβαδίου ἐκτάσεως 2.500 στρεμμ. εἰς Βραγγιανὰ–Εὐρυτανίας, ἐντὸς τοῦ ὁποίου ὑπάρχουν 10 στρέμματα καλλιεργούμενα. β) Ἐκ τοῦ εἰς θέσιν «Στανοτόπια» ἢ «Σύγγενα– Οὔγγρα» Βοιωτίας κτήματος ἐκτάσεως 22.867 στρεμμ. ἥτις κατανέμεται οὕτω:

γ) Οἱ συνιδιοκτῆται εἶναι τέσσαρες, ἔχουν δὲ σήμερον 2.500 πρόβατα μετὰ τῶν σμικτῶν των, τὴν δὲ περίοδον 1938–40 εἶχον 4.000–4.500 αἰγοπρόβατα. 5. Βάσει τῶν στοιχείων τούτων τὸ Γνωμοδοτικὸν Συμβούλιον Ἐποικισμοῦ ἐγνωμοδότησεν ὅτι τὰ κτήματα ταῦτα δὲν ὑπόκεινται εἰς ἀναγκαστικὴν ἀπαλλοτρίωσιν, διότι αἱ μὲν καλλιεργούμεναι καὶ δεκταὶ καλλιεργείας ἐκτάσεις, εἰς ἃς συμπεριλαμβάνονται καὶ αἱ ἐκ στρεμμ. 117 τοῦ περιοδικοῦ ἕλους ἐμπίπτουν εἰς τὰς ἐξαιρέσεις τοῦ ἄρθρου 18 τοῦ Ν. Δ. 2185)52 (ἐξαιροῦνται τῆς ἀπαλλοτριώσεως ὑπὲρ ἑκάστου τῶν συνιδιοκτητῶν 250 στρέμμ.), αἱ δὲ βοσκήσιμοι ἐκτάσεις ἐμπίπτουν εἰς τὰς ἐξαιρέσεις τοῦ ἄρθρου 29 τοῦ αὐτοῦ Ν. Διατάγματος, διότι ἀναγκαιοῦν διὰ τὰ ζῶα τῶν ἰδιοκτητῶν. 6. Τὰ στοιχεῖα τῆς καταμετρήσεως καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν ζῴων τῶν συνιδιοκτητῶν ἠμφισβητήθησαν παρὰ τοῦ βουλευτοῦ Βοιωτίας κ. Χαρ. Σκουτέρη, ὅστις δι’ ἐπανειλημμένων τηλεγραφημάτων καὶ ὑπομνημάτων, ἐζήτησε τὴν μὴ ἀνάκλησιν τῆς ἀπαλλοτριωτικῆς ἀποφάσεως καὶ τὴν παραπομπὴν τῆς ὑποθέσεως μετὰ νέαν καταμέτρησιν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀπαλλοτριώσεων... Σχετικὸν τηλεγράφημα τοῦ βουλευτοῦ τούτου ὑπὸ ἡμερομηνίαν 25.7.57 ὑπεβλήθη καὶ πρὸς τὴν Βουλήν, ἡ ὁποία διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 8301)6.8.57 ἐγγράφου αὐτῆς διεβίβασε ἡμῖν τοῦτο. 7. Ἐπὶ προσφυγῆς τῶν συνιδιοκτητῶν ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας περὶ ἀκυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. Ε)50303)54 ἀποφάσεως, δι’ ἧς ἐκηρύχθησαν ἀναγκαστικῶς ἀπαλλοτριωτέα τὰ κτήματά των ἀπερρίφθη ὡς ἐκπρόθεσμος. Ἐπίσης ἀπερρίφθη ἡ αἴτησίς των αὕτη καὶ καθ’ ὃ μέρος ἐστρέφετο κατὰ τῆς παραλείψεως τοῦ Ὑπουργοῦ Γεωργίας ὅπως ἀνακαλέσῃ τὴν ρηθεῖσαν ἀπόφασιν, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι δὲν ὑφίσταται διάταξις ὑποχρεοῦσα τὴν διοίκησιν ὅπως ἀνακαλέσῃ ἐκδοθεῖσαν παρ’ αὐτῆς ἐκτελεστὴν πρᾶξιν, ἔστω καὶ παράνομον. 8. Ἤδη ἡ ὑπόθεσις παρεπέμφθη πρὸς τὸν Νομικὸν Σύμβουλον τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας (διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. Ε) 41918) 31.10.57 ἐγγράφου ἡμῶν μὲ τὴν παράκλησιν ὅπως προκαλέσῃ γνωμοδότησιν τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ Κράτους ἐπὶ τῶν ἀναφυεισῶν περὶ τὴν λύσιν τοῦ θέματος ἀπόψεων, ὅπερ τὸ Συμβούλιον δὲν ἐξέδωσεν εἰσέτι τὴν σχετικὴν γνωμοδότησίν του. Ἐν Ἀθήναις τῇ 25 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

δ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Γιαμᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1118)9058) 13.11.57 ὑμετέρου ἐγγράφου ἐν σχέσει μὲ τὴν κατατεθεῖσαν καὶ καταχωρηθεῖσαν ὑπ’ αὔξ. ἀριθ. βιβλ. ἐρωτ.! 362 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Γιαμᾶ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Οἱ κατὰ τὰ ἄρθρα 42 καὶ 44 τοῦ Κώδικος Α. Ν. 2556)1941 ἀραιοτέρων συνοικισμῶν εἰς ἀποστραγγισθείσας γαίας μετακινούμενοι καλλιεργηταὶ ὑπεχρεοῦντο, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 46 τοῦ ἰδίου Κώδικος νὰ ἐγκατασταθοῦν ὁριστικῶς ἐντὸς τῶν ἀποστραγγισθεισῶν γαιῶν εἰς ἃς ἀποκατεστάθησαν, ἀνεγείροντες, δαπάνας των, κατοικίας, εἰς θέσεις καθορισθησομένας ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας, ἐπὶ ποινῇ διαγραφῆς των ἀπὸ τοῦ χορηγηθέντος αὐτοῖς κλήρου. Ἡ διάταξις αὕτη οὐδέποτε ἐφηρμόσθη, διότι διὰ μεταγενεστέρων διατάξεων (ἄρθρον 124 τοῦ Κώδικος Α. Ν. 2556)1941) παρεσχέθη προθεσμία πρὸς ἀνάκλησιν τῆς παραιτήσεως τῶν μετακινουμένων ἀπὸ τῶν ἐν τῷ συνοικισμῷ τῆς ἀρχικῆς αὐτῶν ἐγκαταστάσεως οἰκήματος καὶ συστηματικῶν φυτειῶν, ἐν τῷ μεταξὺ δὲ ἐπηκολούθησεν ὁ πόλεμος καὶ ἡ κατοχικὴ περίοδος, καθ’ ἣν οὐδεμία πλέον ἐγένετο ἐνέργεια πρὸς ἐφαρμογὴν τῆς διατάξεως ταύτης. Μεταγενεστέρως, ἐν ἄρθρῳ 8 τοῦ Ν. Δ. 2535)1953 ἐτέθη διάταξις δι’ ἧς ἐτάχθη προθεσμία τριῶν ἐτῶν ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως ἰσχύος τοῦ νομοθετικοῦ τούτου διατάγματος, ἐντὸς τῆς ὁποίας οἱ μετακινηθέντες εἰς ἀποστραγγισθείσας γαίας ὑπεχρεοῦντο ὅπως ἐγκατασταθοῦν ὁριστικῶς εἰς τοὺς ὁρισθέντας νέους τόπους οἰκισμοῦ των, μὲ ἐπακόλουθον ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει τὴν αὐτοδικαίαν ἔκπτωσιν αὐτῶν ἀπὸ τοῦ κλήρου των, ἀπαγγελλομένην δι’ ἀποφάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀπαλλοτριώσεων. Ἐν ἄρθρῳ 7 τοῦ ἰδίου Ν. Δ. 2535)53 ὁρίζεται ὅτι οἱ ἐξ ἀραιοτέρων συνοικισμῶν εἰς ἀποστραγγισθείσας γαίας μετακινηθέντες κληροῦχοι δύνανται ἐντὸς προθεσμίας ἑνὸς ἔτους νὰ ἀνακαλέσουν τὰς γενομένας παραιτήσεις των ἀπὸ τῶν ἐν τῷ συνοικισμῷ προελεύσεως αὐτῶν οἰκήματος καὶ φυτειῶν ἐφ’ ὅσον τὰ ἀκίνητα ταῦτα δὲν διετέθησαν ὑπὲρ ἄλλων ἀκτημόνων καὶ δὲν ἐγκατεστάθησαν οὗτοι ἐπ’ αὐτῶν καὶ νὰ μεταβιβάσουν περαιτέρω τὰ ἀκίνητα ταῦτα πρὸς τρίτους, ἄνευ οὐδενὸς περιορισμοῦ. Διὰ τοῦ ἄρθρου 41 τοῦ νόμου 3194)1955 παρεσχέθη νέα προθεσμία δύο ἐτῶν ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἰδίου νόμου διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν διατάξεων τοῦ ἄνω ἄρθρου 7 τοῦ Ν. Δ. 2535)1958, τῆς προθεσμίας ταύτης ληξάσης οὕτω τὴν 22.4.1957. Διὰ τοῦ ἄρθρου 40 τοῦ ἰδίου νόμου 3194)55 ἀντικατεστάθη ὡς ἐν αὐτῷ τὸ ἀνωτέρω ἄρθρον 8 τοῦ Ν. Δ. 2535) 53, παρασχεθείσης διὰ τῆς νέας ταύτης διατάξεως εἰς τοὺς ἐξ ἀραιοτέρων συνοικισμῶν εἰς ἀποστραγγισθείσας γαίας μετακινηθέντας τῆς εὐχερείας ὅπως ἐντὸς ἔτους ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος τοῦ ν. 3194)55 ἀνακαλέσουν τὴν παραίτησίν των ἀπὸ τοῦ ἐν τῷ συνοικισμῷ τῆς προελεύσεώς των κλήρου ἢ ἰδιοκτησίας των ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις καὶ οὕτω δὲν ὑφίσταται κἂν ἐκ τοῦ νόμου ὑποχρέωσις τῶν περὶ ὧν πρόκειται μετακινηθέντων καὶ διατηρούντων τοὺς ἐξ ἀποστραγγισθεισῶν γαιῶν κλήρους πρὸς μόνιμον ἐγκατάστασιν ἐντὸς τακτῆς προθεσμίας, εἰς τοὺς νέους τόπους οἰκισμοῦ των, ὡς ὡρίζετο ὑπὸ τῆς σιωπηρῶς καταργηθείσης διατάξεως τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ Ν. Δ. 2535) 53. Διὰ δὲ τοῦ ἄρθρου 57 τοῦ νόμου 3194) 55 κατηργήθησαν ρητῶς αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου 178 παρ. 4 καὶ τοῦ ἄρθρου 216 παρ. 1 τοῦ Ἀγροτικοῦ Κώδικος, δι’ ὧν ἐτάσσετο τριετὴς προθεσμία ἀπὸ τῆς παραχωρήσεως οἰκοπέδου χορηγηθέντος κατ’ ἀγροτικὸν νόμον, ἐντὸς τῆς ὁποίας ἐπίσης ὁ κάτοχος αὐτοῦ ἔδει νὰ ἀνεγείρῃ οἴκημα πρὸς στέγασίν του. Ὡς προκύπτει ἐκ τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως περὶ τῆς τελευταίας ταύτης διατάξεως (ἄρθρον 57 τοῦ ν. 3194) 55) ἐσκοπήθη ἡ ἀπαλλαγὴ ἐν γένει κατὰ τὴν Ἀγροτικὴν Νομοθεσίαν ἀποκαθισταμένων ἀπὸ τῆς ὑποχρεώσεώς των πρὸς ἀνέγερσιν οἰκήματος ἐντὸς τακτῆς προθεσμίας, δεδομένου ὅτι οἱ ἀγροτικοὶ πληθυσμοὶ τῆς χώρας ὑπέστησαν μεγάλας καταστροφὰς καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν δύνανται νὰ διαθέσουν τόσον σοβαρὰς δαπάνας ὅσαι ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ἐντὸς τακτῆς προθεσμίας ἀνέγερσιν κατοικίας. Ἐν ὄψει πάντων τῶν προεκτεθέντων εἰδικώτερον διὰ τοὺς περὶ ὧν ἐν τῇ ἐρωτήσει μετακινητέους ἐκ τοῦ ἀραιοτέρου συνοικισμοῦ Κολυνδροῦ Πιερίας εἰς ἀποστραγγυσθείσας γαίας δὲν ὑφίστανται σήμερον ἐκ τοῦ νόμου ὑποχρεώσεις ἵνα ἐντὸς τακτῆς προθεσμίας μετακινηθῶσι καὶ ἀνεγείρωσι κατοικίας εἰς τὰ χορηγηθέντα αὐτοῖς οἰκόπεδα εἰς τὸν συνοικισμὸν Γιδᾶ, ἔνθα ὡρίσθη ὁ νέος τύπος οἰκισμοῦ αὐτῶν. Οἱ περὶ ὧν πρόκειται οὐχ ἧττον κληροῦχοι, ὑπέχουν ὑποχρέωσιν ἵνα καλλιεργῶσι τοὺς ἐξ ἀποστραγγισθεισῶν γαιῶν κλήρους των αὐτοπροσώπως καὶ κατὰ τοὺς λοιποὺς ἐν τῷ νόμῳ ὁρισμούς, ὑποκείμενοι ἐν ἀντιθέτῳ περιπτώσει καὶ ἐφ’ ὅσον παρῆλθε διετία ἀπὸ χρόνου καθ’ ὃν ὑπέπεσαν εἰς τὴν παράβασιν εἰς ἔκπτωσιν κατὰ τὰ ἐν ἄρθρῳ 9 τοῦ Νομ. Δ)τος 2535) 53 ἀπὸ παντὸς ἐπί τε τοῦ κλήρου καὶ οἰκοπέδου δικαιώματος αὐτῶν. Ἡ Διεύθυνσις Γεωργίας Νομοῦ Ἠμαθίας πρὸς ἣν κοινοποιεῖται τὸ παρὸν ἐντέλλεται ἵνα προβῇ εἰς ἐμπεριστατωμένην ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἐξέτασιν καὶ εἰσηγηθῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπὴν Ἀπαλλοτριώσεων τὴν διαγραφὴν τῶν ἐκ τῶν ὑπ’ ὄψιν μετακινήσεων κληρούχων Κολυνδροῦ, ὑποκειμένων εἰς τοιαύτην διαγραφὴν ἀναφέρῃ δὲ καὶ ἡμῖν σχετικὰς ἐνεργείας της. Ἡ αὐτὴ Διεύθυνσις Γεωργίας Νομοῦ Πιερίας πρὸς ἣν κοινοποιεῖται τὸ παρὸν ἐντέλλεται ἵνα λάβῃ ἄμεσον μέριμναν διὰ τὴν ὑπὲρ ἑτέρων δικαιουμένων διάθεσιν τῶν ἀρχικῶς εἰς τὸν συνοικισμὸν προελεύσεως (Κολυνδροῦ) κλήρων καὶ οἰκοπέδων τῶν περὶ ὧν πρόκειται κληρούχων, ἐφ’ ὅσον δὲν ἀνεκλήθησαν δι’ ἀποφάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀπαλλοτριώσεως νομοτύπως αἱ ὑποβληθεῖσαι παρατηρήσεις των. Ἐν Ἀθήναις τῇ 22 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

ε) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Α. Πατσιαντᾶ καὶ Ν. Κιτσίκη. Ἐπὶ τῆς ὑπὸ τῶν βουλευτῶν κ. κ. Α. Πατσιαντᾶ καὶ Ν. Κιτσίκη κατατεθείσης ἐρωτήσεως διὰ τὰς ἐκ τῆς ἐκχειλίσεως τῶν χειμάρρων «ΚΑΡΚΑΛΑ», «ΠΕΛΕΓΡΙΝΟΥ», «ΡΟΔΙΑΣ» καὶ «ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΑΣ» προκαλουμένας ζημίας εἰς τὰς καλλιεργείας τῆς περιφερείας τῆς Κοινότητος Καλῶν Νερῶν τοῦ Νομοῦ Μαγνησίας ὡς καὶ διὰ τὸν ὑπὸ τοῦ Κράτους μελετώμενον τρόπον οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τῶν πληγέντων καλλιεργητῶν ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: 1) Τὸ θέμα τῆς ὀρεινῆς διευθετήσεως τοῦ ἐκ τῶν ἀνωτέρω χειμάρρων Πελεγρίνου ἀπησχόλησε τὴν ἁρμοδίαν Δασικὴν ὑπηρεσίαν, κατασκευασθέντων κατὰ τὸ παρελθὸν ὑπὸ ταύτης ὡρισμένων ὀρεινῶν ὑδρονομικῶν ἔργων εἰς τὴν ὀρεινὴν λεκάνην τοῦ χειμάρρου τούτου. Ὑπὸ τῆς αὐτῆς ὑπηρεσίας κατασκευάζονται εἰσέτι ὀρεινὰ ὑδρονομικὰ ἔργα εἰς τὴν αὐτὴν περιοχήν, ἅτινα θὰ λύσουν τελικῶς τὸ πρόβλημα τοῦ χειμάρρου τούτου, πλὴν ὅμως ὡς ἐκ τῆς φύσεως τῶν ἐκτελουμένων ἔργων, δὲν εἶναι ταῦτα ἀμέσου ἀποδόσεως διὰ τὴν ἐκ τῶν πλημμυρῶν προστασίαν τῆς περιοχῆς τῆς Κοινότητος Καλῶν Νερῶν. Πάντως τὰ ἔργα προστασίας ἀπὸ τὰς πλημμύρας τοῦ πεδινοῦ τμήματος διὰ τῆς κατασκευῆς ἀναχωμάτων κ.λ.π. εἶναι τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Δημ. Ἔργων. 2) Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τῶν πληγέντων καλλιεργητῶν τῆς ἀνωτέρω περιοχῆς ἐκ τῆς ἐν λόγῳ αἰτίας γνωρίζομεν, ὅτι καταβάλλονται σύντονοι προσπάθειαι ὑπὸ τῆς Α.Τ.Ε. διὰ τὴν ἐκ τῶν πλημμυρῶν ἐκτίμησιν τῶν ἐπενεχθεισῶν ζημιῶν εἰς ἕνα ἕκαστον ἐκ τῶν καλλιεργητῶν, προκειμένου ἐν συνεχείᾳ ν’ ἀντιμετωπισθῇ ὑπὸ ταύτης ἡ χορήγησις δανείων, ἀναλόγως τῆς προκληθείσης ζημίας εἰς ἕκαστον καλλιεργητὴν καὶ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως αὐτοῦ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 26 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

στ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Μπούτου. Ἀπαντῶντες εἰς τὴν ὡς ἄνω ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Μπούτου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα: 1. Κατὰ συγκεντρωθείσας πληροφορίας, ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμός, κατὰ τὴν ἑκάστοτε παραλαβὴν τῶν ποσοτήτων βεβρεγμένης σταφίδος, κατέβαλε τὰ δύο τρίτα τῆς ἀξίας ἑκάστης ποσότητος, τὸ δὲ ὑπόλοιπον ἓν τρίτον αὐτῆς, ἐντὸς ἑνὸς τὸ πολὺ μηνός, καὶ 2. Ἡ ἐπιβράδυνσις τοῦ ρυθμοῦ παραλαβῆς τῆς σταφίδος ὑπὸ τοῦ ἀνωτέρω Ὀργανισμοῦ εἰς τὴν περιφέρειαν Πυλίας ὠφείλετο εἰς τὴν ἔλλειψιν ἐπαρκοῦς ἀποθηκευτικοῦ χώρου, ἥτις ἦτο ἔτι μᾶλλον αἰσθητὴ λόγῳ τῆς ὑπάρξεως ἀποθεμάτων τῆς παλαιᾶς ἐσοδείας. Πάντως, κατεβλήθη καὶ καταβάλλεται πᾶσα δυνατὴ προσπάθεια ἐνοικιάσεως ἀποθηκῶν, ὅπου τοῦτο εἶναι δυνατόν, μελετᾶται δὲ παρὰ τοῦ Α.Σ.Ο. καὶ ἡ ριζικωτέρα λύσις τοῦ ζητήματος διὰ τῆς συμπληρώσεως τῶν ἀποθηκευτικῶν χώρων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 27 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ

ζ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Η. Σκυλλάκου. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11464)9441)19.11.1957 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἀφορῶντος τὸ ἐν περιλήψει θέμα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: 1. Δι’ ἀποφάσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Γεωργίας ἐνεκρίθη ἡ παρ’ ἐνίων Ἑνώσεων Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν, ἐν αἷς καὶ ἡ Ἕνωσις Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Λαρίσης–Τυρνάβου–Ἁγυιᾶς, τῇ αἰτήσει των, ἔκτακτος συγκέντρωσις σίτου πρὸς κάλυψιν συμπληρωματικῶν ἀναγκῶν σπορᾶς μὴ προβλεπομένων νὰ καλυφθῶσιν ἐκ τῆς κρατικῆς σποροπαραγωγῆς. 2. Ἡ ἔννοια τῶν ἐν λόγῳ ἐγκρίσεων ἐκτάκτων σποροσυγκεντρώσεων ἐκ μέρους τῶν Ἑνώσεων Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν, ἦτο ὅτι οἱ οὕτω συγκεντρούμενοι σπόροι θὰ διετίθεντο μετὰ τὴν πλήρη διάθεσιν τῶν σπόρων τῆς Κρατικῆς σποροπαραγωγῆς, διότι οὗτοι θὰ ἦσαν κατωτέρας ἀξίας (μὲ σχετικῶς μεγάλην περιεκτικότητα εἰς σπόρους ξένων ποικιλιῶν) καὶ διότι ἀπέβλεπον εἰς τὸ νὰ καλύψουν συμπληρωματικὰς ἀνάγκας σπορᾶς. 3. Ἡ ὡς ἄνω σειρὰ σποροδιαθέσεως ἠκολουθήθη εἰς ἁπάσας τὰς περιφερείας τῆς χώρας εἰς ἃς ἐνήργησαν καὶ αἱ Ἑνώσεις Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Λαρίσης–Τυρνάβου–Ἁγυιᾶς ἥτις ἠξίωσε τὴν κατὰ προτεραιότητα ἔναντι τῶν σπόρων Κρατικῆς σποροπαραγωγῆς, διάθεσιν τῶν ὑπ’ αὐτῆς συγκεντρωθεισῶν ποσοτήτων. Ἤδη κατόπιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 193727) 19.11.1957 διαταγῆς ἡμῶν ἐνεκρίθη ὅπως ἡ ἐν λόγῳ Ἕνωσις διαθέσῃ κατὰ προτεραιότητα 410.000 ὀκάδων σπόρου σίτου ἐκ τῆς συγκεντρωθείσης παρ’ αὐτῆς συνολικῶς ποσότητος τῶν 850.000 ὀκάδων καὶ ἐν συνεχείᾳ πρὸς κάλυψιν περαιτέρω ἀναγκῶν, διατίθενται ἐξ ἡμισείας (κατ’ ἴσας ποσότητας) ἀπὸ τὸν σιτόσπορον τῆς Κρατικῆς σποροπαραγωγῆς καὶ τὸν σῖτον τὸν συγκεντρωθέντα παρὰ τῆς Ἑνώσεως ταύτης. Διὰ τοῦ τρόπου τούτου προβλέπεται ὁλοκληρωτικὴ διάθεσις τοῦ παρὰ τῆς ἐν λόγῳ Ἑνώσεως συγκεντρωθέντος σπόρου καὶ μερικὴ μόνον διάθεσις τοῦ σπόρου τῆς Κρατικῆς σποροπαραγωγῆς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 25 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

ΙΙΙ) τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας. α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Γ. Μπακατσέλου, Μ. Τοσαυνίδη, Ι. Παπαηλιάκη καὶ Φ. Παπαδοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11253) 15.11.1957 ἐγγράφου ὑμῶν, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ἀπὸ 8.11.1957 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ. κ. Γ. Μπακατσέλου, Μ. Τοσαυνίδη, Ι. Παπαηλιάκη καὶ Φ. Παπαδοπούλου, σχετικῶς μὲ τὸν ὑπὸ τῆς Καλλιτεχνικῆς Ἑνώσεως Καταστηματαρχῶν Κομμωτῶν προτεινόμενον περιορισμὸν τῆς κυκλοφορίας τριχοβαφῶν, περιεχουσῶν δηλητηριώδεις οὐσίας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι τὸ ὑφ’ ἡμᾶς Ὑπουργεῖον, ἀποβλέπον εἰς τὴν περιφρούρησιν τῆς δημοσίας ὑγείας, μελετᾷ τὴν ρύθμισιν τοῦ θέματος τῆς κυκλοφορίας τῶν τριχοβαφῶν ἐν Ἑλλάδι διὰ τῆς νομοθετικῆς ὁδοῦ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ

β) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Παπασταύρου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 10387) 8558) 30.10.1957 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διαβιβάζεται ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 220 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Παπασταύρου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: 1. Ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἐπανδρώσεως τοῦ Κοινοτικοῦ Ἰατρείου τῆς Ἐπαρχίας Πωγωνίου γνωρίζομεν, ὅτι ἔχουσι προγραμματισθῆ εἰς τὴν ἐν λόγῳ Ἐπαρχίαν τέσσαρα Κοινοτικὰ Ἰατρεῖα καὶ δύο Ἀγροτικά, ἐξ ὧν λειτουργοῦσι κανονικῶς τρία Κοινοτικὰ Ἰατρεῖα καὶ ἓν Ἀγροτικὸν τοιοῦτον, ἐπιπροσθέτως παρεσχέθη ἔγκρισις διορισμοῦ ἰατρῶν καὶ διὰ τὰ μὴ λειτουργοῦντα δύο ἕτερα εἰσέτι ἰατρεῖα, εὐθὺς δὲ ὡς ἐξευρεθοῦν ἰατροὶ θὰ λειτουργήσουν καὶ ταῦτα. Κατόπιν τῶν ἀνωτέρω γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι ἡ Ἐπαρχία Πωγωνίου, ἥτις ἀριθμεῖ 9.453 κατοίκους ἐξυπηρετεῖται ἐπαρκῶς ἀπὸ ἰατρικῆς περιθάλψεως καὶ 2. Ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς ὑδρεύσεως τῆς Ἐπαρχίας ταύτης γνωρίζομεν, ὅτι ὡς μᾶς ἐγνώρισε τὸ Νομαρχιακὸν Ταμεῖον Ἰωαννίνων καὶ τὸ Ὑγειονομικὸν Κέντρον Ἰωαννίνων ἐξετελέσθησαν μέχρι τοῦδε τῇ συμβολῇ τοῦ Κράτους τὰ κατωτέρω ἔργα, πρὸς βελτίωσιν τῆς ὑδρεύσεως τῶν κατοίκων τῶν Κοινοτήτων Ἐπαρχίας Πωγωνίου. Κοινότητες: 1) Κτισμάτων Δεξαμενὴ συγκεντρώσεως ὀμβρίων ὑδάτων. 2) Κτισμάτων Δεξαμενὴ συγκεντρώσεως ὀμβρίων ὑδάτων. 3) Γεροπλατάνου Δεξαμενὴ συγκεντρώσεως ὀμβρίων ὑδάτων. 4) Δολοῦ Δεξαμενὴ συγκεντρώσεως ὀμβρίων ὑδάτων. 5) Βησάνης Δεξαμενὴ συγκεντρώσεως ὀμβρίων ὑδάτων. 6) Καστανῆς Προστασία Φρέατος. 7) Κεφαλοβρύσου Κατασκευὴ Ὑδραγωγείου. 8) Δελβινακίου Κατασκευὴ Ὑδραγωγείου. 9) Κερασόβου Κατασκευὴ Ὑδραγωγείου. 10) Βασιλικοῦ Κατασκευὴ Ὑδραγωγείου. 11) Ποντικατῶν Κατασκευὴ Ὑδραγωγείου. 12) Χαραυγῆς Κατασκευὴ Ὑδραγωγείου. 13) Κρυονερίου Κατασκευὴ Ὑδραγωγείου. 14) Στρατινίτσης Προστασία Πηγῶν 15) Πωγωνιανῆς Κατασκευῆς Ὑδραγωγείου. Ἐπίσης ἔχει προγραμματισθῆ διὰ τὸ ἔτος 1958 ἡ ἐκτέλεσις τῶν κατωτέρω ἔργων: Κοινότητες: 1) Λίμνης Δεξαμενὴ συγκεντρώσεως ὀμβρίων ὑδάτων. 2) Ἁγ. Κοσμᾶ Δεξαμενὴ συγκεντρώσεως ὀμβρίων ὑδάτων. 3) Φαραγγίου Δεξαμενὴ συγκεντρώσεως ὀμβρίων ὑδάτων. 4) Κάτω Μερόπης Κατασκευὴ Ὑδραγωγείου. 5) Περιστερίου Κατασκευὴ Ὑδραγωγείου. 6) Παλαιοπύργου Κατασκευὴ Ὑδραγωγείου. 7) Δρυμάδων Κατασκευὴ Ὑδραγωγείου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ

γ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Αὐγερινοῦ. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11752) 23.11.57 ὑμετέρου, ἀναφορικῶς μὲ τὴν κατατεθεῖσαν ἐν τῷ παρ’ ὑμῖν βιβλίῳ ἐρωτήσεων ὑπ’ ἀριθ. 493 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Αὐγερινοῦ, σχετικῶς μὲ τὰς ἐγγραφησομένας πιστώσεις εἰς τὸν προϋπολογισμὸν Δ. Ε. προσεχοῦς ἔτους διὰ τὸ Πρόγραμμα Λαϊκῆς Στέγης Νομοῦ Ἠλείας (πολεμοπαθεῖς – πυροπαθεῖς –πλημμυροπαθεῖς – πληγέντας ἐκ κατολισθήσεως τοῦ ἐδάφους), ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι διὰ σχετικοῦ ἐγγράφου ἡμῶν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἐπροτείναμεν ἤδη τὴν ἐγγραφὴν εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν Δημοσίων Ἐπενδύσεων χρήσεως 1958 πιστώσεων διὰ τὰ στεγαστικὰ προγράμματα Λαϊκῆς κατοικίας διαφόρων Νομῶν, μὴ περιληφθέντων εἰς τὸ οἰκον. ἔτος 1957, μεταξὺ τῶν ὁποίων περιλαμβάνεται καὶ ὁ Νομὸς Ἠλείας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 29 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Α. Σχινᾶς ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ τὴν ἵδρυσιν πρακτορείου τῆς Α.Τ.Ε. εἰς Μεθώνην:

§8Α. ΣΧΙΝΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὸ πλέον ἄκρατον σημεῖον τοῦ Νομοῦ Μεσσηνίας εἶναι ἡ ὡραία κωμόπολις τῆς Μεθώνης, ἡ ὁποία ἄλλοτε ἤκμαζεν. Ἡ κωμόπολις αὐτὴ ἔχει μίαν ἐνδοχώραν ἀπὸ 24 περίπου χωρία. Ἡ περιφέρεια αὕτη παράγει 1 ἑκατομ. ὀκ. ἐκλεκτῆς ποιότητος σταφιδόκαρπον καὶ ἔχει μίαν ἀξιόλογον ἐπίδοσιν εἰς τὴν ἁλιείαν. Ὅλη αὐτὴ ἡ περιφέρεια ἐξυπηρετεῖται ἀπὸ τὸ Ὑποκατάστημα Ἀγροτικῆς Τραπέζης Πύλου, ἀπέχον περὶ τὰ 18 χιλιόμετρα ἀπὸ τῆς Μεθώνης. Παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει τὸ αἴτημα τῶν κατοίκων τῆς Μεθώνης καὶ ἐὰν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἱδρυθῇ Πρακτορεῖον τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης νὰ συσταθῇ ἕνα μόνιμον συνεργεῖον, τὸ ὁποῖον νὰ μεταβαίνῃ εἰς τὴν Μεθώνην κατὰ ὡρισμένην ἡμέραν τῆς ἑβδομάδος, διὰ νὰ ἐξυπηρετῇ ὅλην αὐτὴν τὴν περιφέρειαν.

§9Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, τὸ αἴτημα αὐτῶν τῶν κατοίκων τῆς Μεθώνης διεβίβασα εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, μὲ τὴν παράκλησιν, ὅπως ἐξετασθῇ τοῦτο εὐμενῶς. Ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ἀπήντησεν, ὅτι εἰς τὸν Νομὸν Μεσσηνίας λειτουργοῦν 6 ὑποκαταστήματα τῆς Α.Τ.Ε. καὶ δι’ αὐτὸ εἶναι ἀδύνατον ἐπὶ τοῦ παρόντος νὰ ἱκανοποιηθῇ ἡ παράκλησις τοῦ συναδέλφου κ. Σχινᾶ, διὰ τὴν δημιουργίαν ἑτέρου ὑποκαταστήματος εἰς τὴν Μεθώνην. Οὐχ’ ἧττον θὰ προσπαθήσῃ ἡ Α.Τ.Ε. νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὴν περιοχὴν διὰ κινητοῦ συνεργείου.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Γωνιάδης ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τὴν κατασκευὴν ἀποστραγγισθεισῶν καὶ ἀρδευτικῶν ἔργων τοῦ συνοικισμοῦ Κάτω Σουρμένων Κιλκίς.

§11Ι. ΓΩΝΙΑΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὴν ἀκριτικὴν περιφέρειαν Κιλκὶς ὑπάρχει ὁ συνοικισμὸς τῶν Κάτω Σουρμένων, ὅπου πρόκειται νὰ γίνῃ ἕνα ἀξιόλογον ἀποστραγγιστικὸν καὶ ἀρδευτικὸν ἔργον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀποδώσῃ εἰς τὴν καλλιέργειαν 2.500 στρεμμάτων. Δυστυχῶς παρ’ ὅλον ὅτι ἔχει χορηγηθῇ ἡ σχετικὴ πίστωσις, ἐν τούτοις μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν ἔχει προχωρήσει τὸ ἔργον αὐτό. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ, ὅπως ληφθοῦν τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα, διὰ νὰ πραγματοποιηθῇ τὸ ταχύτερον ἡ κατασκευὴ τοῦ ἔργου αὐτοῦ, οὕτως ὥστε νὰ ὠφεληθῇ καὶ ἡ ἐθνικὴ οἰκονομία καὶ οἱ πτωχοὶ ἀγρόται τῆς περιοχῆς Κάτω Σουρμένων καὶ Μουριῶν.

§12Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Γεωργίας). Τὴν ἐπέκτασιν τοῦ ἀρδευτικοῦ ἔργου, τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος, τὴν μελετᾷ ἡ Κυβέρνησις καὶ θὰ τὴν περιλάβῃ εἰς τὸ πρόγραμμα τῶν παραμεθορίων περιοχῶν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Παπασταύρου ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τὴν διαφύλαξιν τῶν καλλωπιστικῶν δένδρων, τὰ ὁποῖα φυτεύονται εἰς τὰς δημοσίας ὁδούς.

§14Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ τὸ 1950 καὶ εἰς κάθε ταξίδι ποὺ κάμνω εἰς τὰ Ἰωάννινα παρατηρῶ τὸ ἑξῆς περίεργον φαινόμενον. Καὶ εἰς τὴν εἴσοδον τῆς πόλεως ἐπὶ μακρὸν μῆκος ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ἔξοδον πρὸς τὰ σύνορα τῆς Ἀλβανίας, φυτεύονται κάθε χρόνο ἀπὸ τὰς δασικὰς ὑπηρεσίας δενδρύλλια καλλωπιστικὰ καὶ ἐξοδεύονται χρήματα ἀρκετά. Κάθε δὲ χρόνον τί γίνονται αὐτά; Μεταβάλλονται εἰς τροφὴν τῶν ζώων, τὰ ὁποῖα βόσκουν ἐλεύθερα. Μοῦ ἐγεννήθη τὸ ἐρώτημα: Δὲν ὑπάρχει κανεὶς ποὺ νὰ πονῇ δι’ αὐτὰ τὰ δένδρα τοῦ δρόμου, ἢ οἱαδήποτε ὑπηρεσία ἡ ὀργάνωσις διὰ τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα ἐξοδεύει κάθε χρόνον, διότι δὲν λαμβάνεται καμμία μέριμνα ἀπὸ τὰς δασικὰς ὑπηρεσίας; Ἔκαμα, κύριε Ὑπουργέ, καὶ αὐτὸ τὸ ἐρώτημα, διὰ τοῦ Τύπου, ἀλλὰ ὄχι μόνον δὲν ἀπήντησαν αἱ δασικαὶ ὑπηρεσίαι, ἀλλὰ οὐδὲ κἂν μέριμναν ἔλαβον διὰ τὰς δαπάνας αἱ ὁποῖαι γίνονται. Θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ φυτεύωμεν ὀλιγώτερα ἀλλὰ νὰ τὰ διασφαλίζωμεν ἀπὸ οἱονδήποτε κίνδυνον καταστροφῆς, παρὰ αὐτὸ ποὺ κάμνομεν κάθε χρόνον, παρὰ νὰ ἐξοδεύωμεν ἑκατοντάδας χιλιάδων καὶ τὸ ἀποτέλεσμα νὰ εἶναι τὸ ἴδιον.

§15Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα, ποὺ ἀνέφερεν ὁ συνάδελφος κ. Παπασταύρου, τὸ ἴδιον φαινόμενον τῆς καταστροφῆς τῶν φυτευομένων εἰς τὰς κυρίας ἀρτηρίας δέντρων παρατηρεῖται εἰς ὁλόκληρον τὴν χώραν καὶ ἡ ἀστοργία αὐτὴ διὰ τὰ δένδρα τὰ ὁποῖα φυτεύονται εἰς τὰς ὁδοὺς ἔχει ἐπισύρει τὴν προσοχὴν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Δυστυχῶς δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ φύλαξις ἀπὸ τὰ δασικὰ ὄργανα διότι τὰ δενδρύλλια αὐτὰ ἔχουν τρόπον τινὰ ἐμπιστευθῆ εἰς τὴν ἀγάπην τῶν πολιτῶν. Πάντως ἐδόθη, κατόπιν τῆς ἐρωτήσεως τοῦ κ. Παπασταύρου, διαταγὴ πρὸς τὸν Ἐπιθεωρητὴν τῆς Δασικῆς Ὑπηρεσίας Ἠπείρου, νὰ ἐξετάσῃ τὴν κατάστασιν καὶ νὰ ὑποβάλῃ συγκεκριμένας προτάσεις διὰ τὸν καλύτερον τρόπον φυλάξεως αὐτῶν τῶν φυτευομένων δενδρυλλίων διὰ τὰ ὁποῖα πάντοτε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας εἶναι πρόθυμον εἰς παροχήν. Ἐπίσης ἔχει σκεφθῆ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας νὰ ἀναθέσῃ εἰς τοὺς Νομάρχας νὰ ἐξεύρουν ἕνα τρόπον εἴτε διὰ τῆς ἀγροφυλακῆς, εἴτε διὰ τῆς ἐπιβολῆς ὡρισμένων κυρώσεων, νὰ ἐξασφαλίσουν ὁπωσδήποτε τὴν διαφύλαξιν τῶν φυτευομένων δενδρυλλίων, διότι ἡ δημιουργία δενδροστοιχιῶν θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν καλυτέραν ἐμφάνισιν τῶν Ἑλληνικῶν δρόμων.

§16Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ στοργὴ τῶν ζώων πρὸς τὰ τρυφερὰ αὐτὰ δενδρύλλια, ἀπομακρύνει τὴν ἀγάπην τῶν χωρικῶν, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει ἐμπιστευθῆ τὸ Ὑπουργεῖον καὶ αἱ δασικαὶ ὑπηρεσίαι τὴν φύλαξιν αὐτῶν. Θὰ ἦτο σκοπιμώτερον ἔργον αὐτὸ νὰ φυτεύωνται 2–3.000 δένδρα, νὰ φυτεύωνται 500 καὶ νὰ περιφραχθοῦν εἴτε μὲ σύρμα, εἴτε μὲ ὅ,τι δήποτε ἄλλο πρᾶγμα, διὰ νὰ προστατευθοῦν ἀπὸ οἱανδήποτε ἐπιδρομὴν ἢ καταστροφὴν ἀπὸ τὰ ζῶα. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρακτικώτερον. Ἐὰν ἀναθέσητε εἰς τὰς δασικὰς ὑπηρεσίας ἢ εἰς τοὺς ἀγροφύλακας τὴν φύλαξιν των δὲν θὰ κάμητε τίποτε. Ἐπὶ 7 χρόνια φυτεύουν αἱ δασικαὶ ὑπηρεσίαι τῶν Ἰωαννίνων ἀλλὰ κάθε χρόνον καταστρέφονται.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Αὐγερινὸς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τὴν τιμὴν ἀσφαλείας τῆς ρητίνης.

§18Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ἡ ἐρώτησίς μου, εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀπασχολήσῃ ἐκτὸς τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου, διότι πρέπει νὰ καθορισθῇ τιμὴ ἀσφαλείας τῆς ρητίνης ἢ τοὐλάχιστον μία κατωτέρα τιμὴ πωλήσεως, ἡ ὁποία νὰ προστατεύῃ τοὺς ρητινοπαραγωγούς. Εἶχον καὶ ἄλλοτε ἀπασχολήσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου διὰ τὸ θέμα αὐτὸ καὶ ὁ ὁποῖος μοῦ εἶχεν ὑποσχεθῆ ὅτι θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ζήτημα. Πλὴν ὅμως, οὐδὲν μέτρον ἐλήφθη μὲ ἀποτέλεσμα νὰ πωληθῇ ἡ ρητίνη ἀπὸ τοὺς ρητινοπαραγωγοὺς πρὸς 2 ἕως 2,50 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν, εἰς τιμὴν μὲ τὴν ὁποίαν δὲν καλύπτουν οἱ ρητινοπαραγωγοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄποροι καὶ ἀκτήμονες κάτοικοι τῶν ὀρεινῶν περιφερειῶν, οὔτε τὰ στοιχειώδη ἔξοδα καὶ εἶναι, προφανῶς, ἄδικος. Σημειωτέον δὲ ὅτι βαρύνονται μὲ φόρους ἐπὶ τῆς ρητίνης καὶ τὸν δημοτικόν. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ μελετηθῇ τὸ θέμα αὐτὸ καὶ νὰ ἀντιμετωπισθῇ, ὥστε κατὰ τὴν προσεχῆ περίοδον νὰ μὴ εὑρεθῶμεν, κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος, πρὸ τῆς ἰδίας καταστάσεως. Ἐπιβάλλεται δὲ νὰ προστατεύσωμεν τὴν τάξιν αὐτὴν τῶν ρητινοπαραγωγῶν, οἱ ὁποῖοι ὠφελοῦν τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν, λόγῳ τῆς σημασίας τῆς ρητίνης, διὰ τὴν παραγωγὴν χρησίμων προϊόντων.

§19Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Γεωργίας). Τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἀπηύθυνεν ἔγγραφον, τασσόμενον ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξεν ὁ κ. συνάδελφος. Δὲν ἔχει λάβει ἀκόμη ἀπάντησιν τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου, πάντως ὑπόσχομαι νὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου καὶ νὰ τονίσω τὴν ἐπιτακτικὴν ἀνάγκην, ἡ ὁποία ἐπιβάλλει τὴν προστασίαν τῶν ρητινοπαραγωγῶν.

§20Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Εὐχαριστῶ, κύριε Ὑπουργέ.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 8, κύριοι βουλευταί, ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι, δεδομένου ὅτι μετὰ τὴν λῆξιν τῆς παρούσης ἐπερωτήσεως θὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως περὶ ἐλαίου, νομίζω ὅτι παρέλκει νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπ’ αὐτῆς, ἐὰν δέχεσθε.

§22ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀναβληθῇ, κύριε Πρόεδρε.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς ἀναβάλλεται διὰ νὰ παραμένῃ πάντοτε ὡς Δαμόκλειος σπάθη, ἐὰν δὲν συζητήσωμεν τὴν ἐπερώτησιν. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 9. Ὁ κ. Α. Λασκαρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§24Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ, κύριε Πρόεδρε.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 10. Ὁ κ. Ι. Παπαδημητρίου ἐπὶ ἐρωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τὴν ξύλευσιν τῶν κατοίκων τῆς νήσου Θάσου.

§26Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ἡ ἐρώτησίς μου, κύριε Πρόεδρε, ἀφορᾷ αἴτημα τῶν κατοίκων τῆς νήσου Θάσου, σχετικῶς μὲ τὴν ξύλευσίν των. Ἡ Θάσος εἶναι κατάφυτος ἀπὸ δάση καὶ παρὰ ταῦτα οἱ κάτοικοι αὐτῆς στεροῦνται καυσοξύλων. Ἀπηυθύνθησαν εἰς τακτοποίησιν τοῦ ἀτόπου τούτου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας καὶ παρεκάλεσαν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐξουσιοδοτήσῃ τὴν τοπικὴν δασικὴν ἀρχὴν νὰ δίδῃ ὡρισμένα δένδρα διὰ νὰ ἐφοδιάζωνται εἰς καυσόξυλα καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ὑπεσχέθη ὅτι θὰ ρυθμίσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο, πλὴν ὅμως, ἔκτοτε παρῆλθε χρόνος ἀρκετὸς καὶ δὲν ἐδόθη ριζικὴ λύσις εἰς τὸ σοβαρὸν αὐτὸ θέμα. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ τὸ δίκαιον τοῦτο αἴτημα τῶν κατοίκων τῆς Θάσου, διότι ἄλλως ἀναγκάζονται νὰ ξυλεύωνται λαθραίως, μὲ ἀποτέλεσμα καὶ τὰ δάση νὰ καταστρέφωνται καὶ οἱ ἴδιοι νὰ σύρωνται, ἐνδεχομένως, εἰς τὰ δικαστήρια, ἐνῷ εἶναι δυνατὸν τὸ Δασαρχεῖον νὰ σφραγίζῃ πεῦκα καλύπτοντα τὰς ἀνάγκας τῶν κατοίκων, οἱ ὁποῖοι εἶναι πτωχοὶ καὶ βιοπαλαισταί.

§27Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ διαβάσω τὴν ἀπάντησιν τῆς ἁρμοδίας δασικῆς ὑπηρεσίας, ἐκ τῆς ὁποίας ἀποδεικνύεται ὅτι τὰ παράπονα τοῦ κ. συναδέλφου εἶναι ἀβάσιμα: «Εἰς ἀπάντησιν .... (ἀναγινώσκει)....». Ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε, κύριοι συνάδελφοι, τὸ Δασαρχεῖον ἔχει λάβει ὅλα τὰ μέτρα, ὥστε νὰ ἱκανοποιοῦνται αἱ ὑλοτομικαὶ ἀνάγκαι τῶν κατοίκων τῆς Θάσου, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνάγκην ξύλων διὰ τὴν θέρμανσιν καὶ διὰ τὰς ἀτομικάς των ἀνάγκας. Ἀλλὰ εἶναι γνωστὸν ὅτι οἱ κάτοικοι ἀπαιτοῦν πάντοτε τὴν λῆψιν περισσοτέρων ξύλων εἴτε πρὸς ἐμπορίαν, εἴτε πρὸς ἱκανοποίησιν ἄλλων σκοπῶν καὶ ἡ Δασικὴ Ὑπηρεσία εἶναι ὑποχρεωμένη, ἀκολουθοῦσα τὴν ὀρθὴν δασικὴν πολιτικήν, νὰ φαίνεται κἄπως σκληρὰ εἰς τοὺς κατοίκους αὐτούς, ἐφ’ ὅσον βέβαια ἱκανοποιοῦνται αἱ ἀπαραίτητοι ἀνάγκαι αὐτῶν.

§28Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Τὰ δάση εἶναι πολλὰ καὶ εἶναι δυνατόν, μὲ τὰ τόσα δάση τῆς Θάσου νὰ ἱκανοποιοῦνται αἱ ἀνάγκαι καὶ νὰ μὴ γίνεται ἡ λαθροϋλοτόμησις. Διότι ὅταν καλυφθοῦν αἱ ἀνάγκαι, νησὶ εἶναι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραπονεθοῦν οἱ κάτοικοι. Ὅταν διαβιβάζωνται ἀναφοραὶ σημαίνει ὅτι ὑπάρχουν ἀνάγκαι καὶ θὰ ἔπρεπε τὸ Ὑπουργεῖον νὰ δώσῃ ὁδηγίας, ὥστε ὅλαι αὐταὶ αἱ λογικαὶ ἀνάγκαι νὰ καλύπτωνται. Βεβαίως, ὅπως φαίνεται ἀπὸ τὸ ἔγγραφον, ἔχουν ληφθῆ ἀρκετὰ μέτρα, ἀλλὰ θὰ παρεκάλουν νὰ ἐξετασθῇ πάλιν τὸ ζήτημα, ὥστε νὰ καλυφθοῦν αἱ ἀνάγκαι.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 11. Ὁ κ. Ι. Γωνιάδης ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τὰς ὑπερβασίας τῶν διοικούντων τὸν Δασικὸν Συνεταιρισμὸν Σ. Σ. Μουριῶν —Κιλκίς.

§30Ι. ΓΩΝΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸν Δασικὸν Συνεταιρισμὸν τοῦ Σιδηροδρομικοῦ Σταθμοῦ τῆς Κοινότητος Μουριῶν–Κιλκίς, ὑπάρχουν ἀνωμαλίαι καὶ ἀτασθαλίαι. Καὶ τὰς ἀτασθαλίας αὐτὰς καὶ τὰς ὑπερβασίας αὐτάς, αἱ ὁποῖαι λαμβάνουν χώραν, φέρομεν εἰς γνῶσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἐνῷ ὁ Δασικὸς Συνεταιρισμὸς τῆς Κοινότητος τοῦ Σιδηροδρομικοῦ Σταθμοῦ Μουριῶν–Κιλκὶς ἐγένετο διὰ νὰ προστατεύσῃ τοὺς ἀκριτικοὺς πληθυσμούς, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τοῦτον, δυστυχῶς, ἔνιοι τῶν διοικούντων τὸν Συνεταιρισμὸν κάμνοντας κατάχρησιν τῆς θέσεως τὴν ὁποίαν κατέχουν, δυστυχῶς, ὄχι μόνον ἐκμεταλλεύονται αὐτοὺς προσωπικῶς ὡς ἔμποροι, διότι τυγχάνουν ἔμποροι, ἀλλὰ ἐκμεταλλεύονται κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος προκαλεῖ τὴν ἀγανάκτησιν ὅλων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔρχονται εἰς ἐπαφὴν καὶ διαπιστώνουν ὅτι οἱ ἔμποροι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι κατώρθωσαν νὰ παρεισφρύσουν καὶ κατορθώνουν νὰ διοικοῦν τὸν Δασικὸν αὐτὸν Συνεταιρισμόν, ἐνθυλακώνουν μεγάλα ποσά, τὰ ὁποῖα ἀποκερδαίνουν. Ἐπιπροσθέτως, κύριε Ὑπουργέ, σᾶς τονίζω, ὅτι γίνεται διαφυγὴ τοῦ φόρου, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ καταβληθῇ εἰς τὴν Κοινότητα. Εἶναι σοβαρώτατον τὸ θέμα, κύριε Ὑπουργέ, καὶ δὲν ἠξεύρω ποίαν ἀπάντησιν ἐλάβατε, διότι ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν ἔλαβον ἀπάντησιν, πάντως εἶναι σοβαρώτατον τὸ θέμα καὶ δὲν πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ κατὰ τρόπον πρόχειρον, μὲ τὰς τυχὸν πληροφορίας τὰς ὁποίας τυχὸν σᾶς ἔχουν δώσει. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ σᾶς πληροφορήσω εἶναι, ὅτι λαμβάνει χώραν μία ἄνευ προηγουμένου κατάχρησις εἰς βάρος τῶν κατοίκων οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν αὐτὴν τὴν Κοινότητα.

§31Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, πληροφορῶ τὸν κ. συνάδελφον, σχετικῶς μὲ τὰς ἀνωμαλίας τοῦ Δασικοῦ αὐτοῦ Συνεταιρισμοῦ, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἐκ κειμένης νομοθεσίας, δὲν ἔχει δικαίωμα ἐλέγχου καὶ οὐσιαστικῆς ἐπιβολῆς κυρώσεων ἐπὶ ἀτασθαλιῶν τῶν δασικῶν συνεταιρισμῶν. Ἐπὶ τοῦ παρόντος τὸν ἔλεγχον τὸν ἔχει ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, ἐπὶ τῆς ὁποίας τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἀσκεῖ μίαν ἐποπτείαν. Ἐπειδὴ ἡ νομοθεσία, ὡς μοῦ ἀνέφερεν ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία, διὰ τοὺς συνεταιρισμοὺς τῶν ὑλοτόμων εἶναι ἐλλιπής, ἑτοιμάζομεν νομοσχέδιον περὶ ἐπιβολῆς οὐσιαστικοῦ ἐλέγχου καὶ ἀναδιοργανώσεως τῶν ὑλοτομικῶν συνεταιρισμῶν τῆς χώρας. Διότι, ὅπως διὰ τοὺς ἄλλους γεωργικοὺς συνεταιρισμοὺς ὑπάρχει πλήρης ὁ ἔλεγχος ἐπὶ τῶν ὑλοτομικῶν συνεταιρισμῶν, δυστυχῶς, ἡ κειμένη νομοθεσία δὲν παρέχει εἰς ἡμᾶς τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου καὶ τῆς τακτοποιήσεως ὅλων τῶν ἀνωμαλιῶν αἱ ὁποῖαι παρατηροῦνται εἰς τοὺς ὑλοτομικοὺς συνεταιρισμούς. Εἶναι γεγονὸς ὅτι οἱ ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ὑλοτομικῶν συνεταιρισμῶν ἔχουν καὶ εἰς ἄλλα μέρη τῆς χώρας διαπράξει διαφόρους αὐθαιρεσίας, ὅπως συγκεκριμένως ἀνεγράφησαν, ἡ χορήγησις ξυλείας μόνον εἰς εὐνοουμένους παρ’ αὐτῶν κ) λ.π. Ὅλα αὐτὰ τὰ κρούσματα, τὰ ὁποῖα παρατηροῦνται εἰς τοὺς ὑλοτομικοὺς συνεταιρισμοὺς τῆς χώρας, ἤγαγον τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας εἰς τὴν κατάρτισιν νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον θὰ ρυθμίζῃ τὰ τῶν ὑλοτομικῶν συνεταιρισμῶν, καὶ τὸ ὁποῖον προσεχῶς θὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλήν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 12. Ὁ κ. Λ. Λυμπέρης ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ τὸ τοπογραφικὸν συνεργεῖον, τὸ ὁποῖον ἐκτελεῖ τὸ ρυμοτομικὸν σχέδιον Ζυγοῦ– Καβάλας.

§33Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Εἰς τὸ χωρίον Ζυγὸς–Καβάλας, κύριε Πρόεδρε, ἦλθεν ἓν τοπογραφικὸν συνεργεῖον διὰ νὰ κάμῃ τὸ ρυμοτομικὸν σχέδιον τοῦ χωρίου. Προϊστάμενος τοῦ συνεργείου τούτου ἦτο εἷς ἐκλεκτὸς ἐπιστήμων ὀνόματι Ἀγγελίδης, ὁ ὁποῖος ἔκαμνε κατὰ τρόπον ἄρτιον τὴν δουλειά του. Δυστυχῶς, ὅμως, εἰς τὸ ἔργον του παρενέβησαν τρίτοι παράγοντες, καὶ δὴ ὁ Διευθυντὴς τῆς Γεωργικῆς Ὑπηρεσίας Ἐλευθεριάδης, κατὰ τρόπον ἀπαράδεκτον. Κατόπιν τούτου, ὁ προϊστάμενος τοῦ συνεργείου τούτου, ἦλθεν εἰς ρῆξιν μὲ τὸν Ἐλευθεριάδην καὶ τοὺς ἄλλους παρεμβαίνοντας εἰς τὸ ἔργον του τοπικοὺς παράγοντας καὶ τοὺς εἶπεν, ὅτι θὰ πρέπει νὰ τὸν ἀφήσουν ἥσυχον νὰ κάμῃ τὴν δουλειά του. Ὁ Ἐλευθεριάδης τοῦ ἀπήντησεν ὅτι, ἢ θὰ ὑπακούσῃ εἰς ἐκεῖνα ποὺ τοῦ ἔλεγεν, ἢ θὰ φύγῃ ἀπὸ ἐκεῖ. Καὶ πράγματι, μετ’ ὀλίγον διετάχθη ἡ ἀντικατάστασις τοῦ Ἀγγελίδη. Νομίζω, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι ἡ ἐπέμβασις τοῦ προϊσταμένου τῆς Γεωργικῆς Ὑπηρεσίας, εἰς τὰ ἔργα τοῦ συνεργείου τοῦ τοπογραφικοῦ, ὑπῆρξεν ἀπαράδεκτος. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀφήσωμεν τοὺς ἐπιστήμονας καὶ τοὺς τεχνικοὺς νὰ κάμνουν τὴν δουλειά τους, κατὰ τὸν τρόπον ποὺ ἐπιβάλλουν τὰ ἐπιστημονικὰ πορίσματα καὶ ὄχι τὰ συμφέροντα τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου.

§34Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, ὡς εἶναι γνωστόν, αἱ τοπογραφικαὶ ἐργασίαι ἀνὰ τὴν ὕπαιθρον κανονίζονται ἀπὸ τὴν Διεύθυνσιν τῆς Γεωργίας καὶ ἔτι μάλιστα ὑπὸ τριμελοῦς Ἐπιτροπῆς. Ὁ Διευθυντὴς τῆς Γεωργικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Νομοῦ, τὸν ὁποῖον ἀντιπροσωπεύει ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος, εἶναι ἐκ τῶν πλέον διακεκριμένων, τοὺς ὁποίους διαθέτει τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας. Συνεπῶς τὰ καταγγελλόμενα διὰ τὴν αὐθαίρετον ἐπέμβασιν τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Γεωργικῆς Ὑπηρεσίας Καβάλας εἰς τὸ συνεργεῖον τῆς τοπογραφικῆς ὑπηρεσίας ἐκεῖ, νομίζω ὅτι εἶναι ὑπερβολικά. Ἡ ἀντικατάστασις τοῦ προϊσταμένου τοῦ τοπογραφικοῦ συνεργείου τοῦ κ. Ἀγγελίδη ἐγένετο διὰ καθαρῶς ὑπηρεσιακοὺς λόγους.

§35Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θέλω νὰ σᾶς πληροφορήσω τοῦτο καὶ μόνον: Ὅτι ὁ προϊστάμενος τῆς Γεωργικῆς Ὑπηρεσίας Καβάλας ἦτο πρὶν εἰς τὸ Λασήθιον καὶ μετὰ εἰς τὴν Κατερίνην. Νὰ ἐξετάσητε διὰ τίνα λόγον καὶ πῶς ἔφυγε ἀπὸ αὐτὰ τὰ δύο μέρη νὰ ἴδητε ὅτι τὸν ἔδιωξαν ἀπὸ ἐκεῖ πύξ—λάξ.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 13. Ἀπόντος τοῦ ἐρωτῶντος διαγράφεται. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 14. Ὁ κ. Γ. Σπηλιόπουλος ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του διὰ τὴν ἀναστολὴν τῆς διαταγῆς τῆς νομιατρικῆς ὑπηρεσίας Νομοῦ Μαγνησίας.

§37Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐλήφθη ἕνα ὀρθὸν μέτρον ὑπὸ τῆς νομιατρικῆς ὑπηρεσίας διὰ τὴν ἐξουδετέρωσιν ἀνθυγιεινῶν ἑστιῶν, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν ἀπὸ ἀπόψεως τουριστικῆς ὡρισμένων ἐγκαταστάσεων αἱ ὁποῖαι βεβαίως εἶναι ἀπαράδεκτοι σήμερον. Ἀλλὰ τέτοια προβλήματα δὲν ἠμποροῦν νὰ ἀντιμετωπισθοῦν διὰ μιᾶς ἁπλῆς διαταγῆς, διότι δημιουργοῦν ἀναποφεύκτως ἕνα ἄλλο πρόβλημα: Ἀπὸ τὴν ἀπομάκρυνσιν τῶν ἐγκαταστάσεων αὐτῶν ἀμέσως καταργεῖται ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς ἐργοστασίων κεραμοποιΐας, ὅπως ἐπίσης κλείονται οὐσιαστικὰ ὡρισμέναι ἐγκαταστάσεις βουστασίων. Δηλαδή, αἱ μικραὶ αὐταὶ βιοτεχνίαι, αἱ ὁποῖαι ὁπωσδήποτε διέρχονται σήμερον μίαν μεγάλην οἰκονομικὴν κρίσιν, θὰ καταστραφοῦν ὁλοσχερῶς. Θὰ ἦτο, οὕτως εἰπεῖν, μία χαριστικὴ βολή, ἐὰν ἐπιβληθῇ αὐστηρῶς αὐτὴ ἡ διαταγή, δηλαδὴ ἐντὸς 6 μηνῶν νὰ ἀπομακρυνθοῦν ἀπὸ τὰς σημερινάς των ἐγκαταστάσεις. Ἡμεῖς βεβαίως θέλομεν ὁπωσδήποτε νὰ συμφωνήσωμεν κατ’ ἀρχὴν μὲ τὴν προσπάθειαν αὐτὴν τῆς νομιατρικῆς ὑπηρεσίας νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα τῆς ὑγείας καὶ τῆς καθαριότητος τῆς πόλεως. Ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ μέχρι τοῦ σημείου νὰ ρίψωμεν εἰς τὴν διάλυσιν καὶ τὴν καταστροφὴν πτωχοὺς βιοτέχνας μὲ ὅλο τὸ ἐργατικὸν καὶ ὑπαλληλικόν των προσωπικόν, νομίζομεν ὅτι ὑπάρχει μεγάλη ἀπόστασις καὶ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ λύσις ἐὰν τὸ μέτρον ἐφηρμόζετο κἄπως ἠπιώτερα, ὑπῆρχε δηλαδὴ μία ἐλαστικωτέρα ἐφαρμογὴ τῆς προθεσμίας καὶ ἀντὶ τοῦ ἑξαμήνου νὰ δοθῇ διετὴς προθεσμία, ὥστε σὺν τῷ χρόνῳ νὰ γίνῃ ἀπομάκρυνσις, παραλλήλως δὲ καὶ μία οἰκονομικὴ ἐνίσχυσις διὰ παραχωρήσεως ἑνὸς μακροπροθέσμου δανείου διὰ νὰ κάμουν τὰς νέας ἐγκαταστάσεις οἱ βιοτέχναι αὐτοί. Παρακαλοῦμεν τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅλα τὰ στοιχεῖα καὶ νὰ συστήσῃ τὴν ἀναβολὴν ἢ μᾶλλον παράτασιν τῆς προθεσμίας καὶ συγχρόνως τὴν παροχὴν ἑνὸς μακροπροθέσμου δανείου.

§38Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ συνάδελφος κ. Σπηλιόπουλος ἀπησχόλησεν ἀπὸ ἔτους καὶ πλέον τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτραπῇ ἡ παραμονὴ βουστασίων ἐντὸς μεγάλων πόλεων, ὅπως αἱ Ἀθῆναι, ὁ Πειραιεὺς, ὁ Βόλος καὶ ἄλλαι πόλεις τῆς Ἑλλάδος. Ἡ παραμονὴ τῶν βουστασίων αὐτῶν ἐγκυμονεῖ κινδύνους διὰ τὴν δημοσίαν ὑγείαν, τοὺς ὁποίους δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρίδωμεν, ἀσχέτως μὲ τὰς διαμαρτυρίας τῶν κατοίκων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὰς οἰκίας των γύρω ἀπὸ τοὺς σταύλους αὐτούς. Πάντως, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ κοινωνικοῦ προβλήματος καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἐπελήφθη ἀπὸ ἑνὸς ἔτους τούτου, διεβίβασε ἐπανειλημμένα ἔγγραφα πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς, καὶ ἐπέτυχε ἐτησίαν καὶ πλέον ἀναβολὴν διὰ τὰ βουστάσια τοῦ Πειραιῶς. Γνωρίζουν οἱ ἀγελαδοτρόφοι ἰδίως τοῦ Πειραιῶς, μὲ πόσην στοργὴν περιβάλλομεν τὸ αἴτημά των καὶ πῶς ἐπετύχομεν τὴν ἀναβολὴν ἑνὸς ἔτους. Κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἐπέμεινε εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν ὅπως μελετήσῃ τὸ ζήτημα καὶ προσπαθήσῃ διὰ τῆς δημιουργίας ἑνὸς πιστωτικοῦ ὀργανισμοῦ, νὰ μεταφέρῃ ἔξω τῶν πόλεων τὰ βουστάσια αὐτὰ καὶ νὰ ἐνισχύσῃ αὐτὸν τὸν κλάδον τῆς ἀγελαδοτροφίας μὲ στοργήν, οὕτως ὥστε καὶ αἱ πόλεις νὰ ἀπαλλαγοῦν πλέον ἀπὸ τὴν ἀνθυγιεινὴν αὐτὴν ὑπόστασιν τῶν βουστασίων, ἀλλὰ καὶ οἱ ἀγελαδοτρόφοι νὰ τύχουν ὑποστηρίξεως καὶ νὰ δυνηθοῦν νὰ ἀναπτύξουν τὴν ἀγελαδοτροφίαν των. Σχετικῶς μὲ τὰ βουστάσια τοῦ Βόλου μόλις πρὸ τριῶν ἡμερῶν ὑπεβλήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ὑπόμνημα, τὸ ὁποῖον διεβίβασα εἰς τὸν συνάδελφον κ. Ψαρρέαν, μὲ τὴν θερμὴν σύστασιν νὰ δώσῃ μίαν δυνατὴν ἀναβολήν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Π. Κηπουρός, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§40Π. ΚΗΠΟΥΡΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, ὡς διωρθώθησαν φραστικῶς ὑπὸ τοῦ κ. Κ. Καλκάνη. Παρελθούσης τῆς ὥρας διὰ τὰς ἀναφορὰς καὶ ἐρωτή-

σεις, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Γ. Παπανδρέου, ἔχει τὸν λόγον.

§42Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι σήμερον ἡ δευτέρα ἡμέρα, κατὰ τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ διεξαχθῇ ἡ συζήτησις διὰ τὴν ἐπερώτησιν ἐπὶ τοῦ ἀεροδρομίου Ἑλληνικοῦ. Συνεπεῖς πρὸς τὴν γραμμήν, τὴν ὁποίαν ἀνέκαθεν ἐχαράξαμεν, ὅτι καμμία ἐπερώτησις δὲν πρέπει νὰ ὑπερβαίνῃ τὰς δύο ἡμέρας, διὰ νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ συνέχισις τοῦ ἐλέγχου, ἐπαναλαμβάνομεν καὶ σήμερον, ὅτι ἐπιθυμία τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι, νὰ ἐξαντληθῇ ἡ ἐπερώτησις κατὰ τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν, ὁσονδήποτε καὶ ἐὰν πρόκειται νὰ διαρκέσῃ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδική μας γνώμη.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον εὔχεται νὰ τελειώσῃ ἀπόψε ἡ ἐπερώτησις, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον. Ὁ κ. Α. Τσουκαλᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§44Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Συμμερίζομαι ἀπολύτως, κύριοι συνάδελφοι, τὴν διατυπωθεῖσαν προχθὲς ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης παρατήρησιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀθηνῶν συναδέλφου κ. Θ. Τσάτσου, ὅτι ἡ κρινομένη ἐπερώτησις, ὡς ἐκ τῆς φύσεώς της καὶ ὡς ἐκ τοῦ προσώπου τοῦ ἐπερωτωμένου Ὑπουργοῦ, ὀφείλει νὰ διεξαχθῇ ἐν πνεύματι ἀπολύτου καλῆς πίστεως. Καὶ ὀρθῶς ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργός, ὁμιλῶν προχθές, παρετήρησεν ὅτι δὲν εἶναι λογικόν, καὶ δὲν εἶναι λογικόν, νὰ ὑποτεθῇ ὅτι ὁ ἴδιος βουλευτὴς Ἀθηνῶν ἐκήρυξεν, τρόπον τινὰ κατὰ τρόπον προκατειλημμένον τὸν πόλεμον ἐναντίον μιᾶς τεραστίας περιοχῆς τῆς ἐκλογικῆς του περιφερείας. Ἡ παρατήρησις αὐτή, κύριοι βουλευταί, μὲ ἄγει εἰς μίαν ἐλπίδα, ὅτι ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς μὲ τὴν προσοχὴν μὲ τὴν ὁποίαν μᾶς κάμνει τὴν τιμὴν νὰ παρακολουθῇ τὴν συζήτησιν θελήσῃ νὰ ἀπομονώσῃ καὶ νὰ ἀφομοιώσῃ ὡρισμένας παρατηρήσεις, διατηρῶ τὴν ἐλπίδα ὅτι θὰ πεισθῇ εἰς τὸ τέλος καὶ μὲ τὴν προσωπικὴν γενναιότητα τὴν ὁποίαν ἔχει θὰ συνομολογήσῃ ὅτι εὑρίσκεται ἐν ἀδίκῳ. Φοβοῦμαι, κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ ὡρισμένας παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας διετύπωσεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, ὅτι εἶναι θῦμα κακῶν εἰσηγήσεων. Θὰ σταχυολογήσω μερικὰ σημεῖα τὰ ὁποῖα ἤντλησα ἐκ τῆς ὁμιλίας του, πρὶν εἰσέλθω δι’ ὀλίγων εἰς τὸ κύριον θέμα, διὰ νὰ τὸν ἐρωτήσω, τὸ ἐρωτήσω εἶναι σχῆμα λόγου, ἐὰν θέλετε μοῦ ἀπαντᾶτε, κύριε Ὑπουργέ, τὰ ἑξῆς: Ἐάν, πρῶτον, τὸ λεχθὲν ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ εἶναι δυνατὸν ὑπὸ οἱασδήποτε συνθήκας νὰ διαμορφωθῇ εἰς ἀεροδρόμιον πρώτης τάξεως, δυνάμενον νὰ καλύψῃ τὰς ἀνάγκας μιᾶς διεθνοῦς ἀεροπορικῆς συγκοινωνίας, τεραστίας σημασίας κόμβος συνδέων τρεῖς Ἠπείρους, ἐὰν αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξεν ὁ κύριος Ὑπουργός, ἔχῃ τεχνικῶς οὕτω. Καί, ἐὰν εὑρίσκωνται ἐν ἀδίκῳ, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουν, ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ ὁποίου ἡ κλάσις, ἡ τάξις εἰς τὴν ὁποίαν κατατάσσεται, δὲν εἶναι μόνον συνάρτησις τοῦ μήκους τοῦ διαδρόμου, ἔχει τὸ ἑξῆς: Ὡς πρὸς τὸ μῆκος τοῦ κυρίου διαδρόμου εἶναι δευτέρας τάξεως, ἤδη. Ὡς πρὸς τὸ μῆκος τοῦ ἄλλου διαδρόμου εἶναι τρίτης τάξεως. Δεύτερον, ὡς πρὸς τὰς διαστάσεις τῶν ἐπιφανειῶν προσεγγίσεως εἶναι δευτέρας τάξεως, διὰ προσεγγίσεις, τῇ βοηθείᾳ ραντάρ. Τρίτον, ὡς πρὸς τὰς κλίσεις τῶν ἐπιφανειῶν προσεγγίσεως, εἶναι, ὅπως τοῦ Ὑμηττοῦ, πέμπτης τάξεως. Καί, ὡς πρὸς τὴν ἀπόστασιν τοῦ κυρίου διαδρόμου ἀπὸ τοῦ τροχοδρόμου εἶναι 5ης καὶ 2ας τάξεως.

§45ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος τὸ λέγει;

§46Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Τὸ λέγει, κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἴδιος ὁ κ. Λεροῦ, πρῶτον, καὶ τὸ λέγει καὶ ἡ ἔκθεσις τοῦ Κάδμου, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς ἔδωσεν εἰς τὴν ἀγγλικήν, δὲν γνωρίζω διατί.

§47Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Σᾶς εἶπον προχθές, διατί.

§48Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὅταν κατατίθεται εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλήν, ὑπάρχει εἰς τὴν Ἑλληνικὴν φυσικά, καὶ πρέπει νὰ κατατίθεται εἰς τὴν Ἑλληνικήν. Ἐπειδή, λοιπόν, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργός, παρετήρησε προχθὲς ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον εἶναι δυνατὸν νὰ διαμορφωθῇ εἰς ἀεροδρόμιον 1ης τάξεως, διὰ τὰς τεχνικὰς παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἀναγνώσω κείμενον, διότι φυσικὰ προσωπικῶς δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ τὰς ἐκτιμήσω, πρέπει νὰ συναγάγῃ κανεὶς τὸ συμπέρασμα, ὅτι εἰς τοῦτο τὸ σημεῖον τοὐλάχιστον ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς εἶναι θῦμα ἀτυχῶν εἰσηγήσεων τῶν ὑπηρεσιῶν του. Ἀπορία 2α: Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ἐὰν καλῶς ἀντελήφθην, ὅτι ἐδόθη διαταγὴ εἰς τὰ ἀεροπλάνα, ἀφιπτάμενα, νὰ καταλαμβάνουν ἀμέσως τὸ πρὸς τὴν θάλασσαν τμῆμα, διὰ νὰ ἀποφεύγεται τρόπον τινά, ἡ ἐνόχλησις τῶν περιοίκων. Μήπως, κ. Ὑπουργέ, ἀληθεύει ὁ ἰσχυρισμὸς ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουν, ὅτι ἡ τοιαύτη ἐγκύκλιος εἶναι ἐγκύκλιος τῶν ἀεροπορικῶν ἑταιριῶν, διὰ λόγους ἀσφαλείας; Καὶ ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ δὲν προσφέρει τὴν προσήκουσαν ἀσφάλειαν, ὅπως προκύπτει, ἄλλωστε, καὶ ἀπὸ τὸ γεγονὸς ἑνὸς ἀτυχήματος τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν; Καὶ μήπως ὅταν πλανώμενος, παραπλανώμενος, προφανῶς, ἀνεπτύξατε προχθὲς ὅτι ὁ λόγος τῆς τοιαύτης ἐντολῆς εἶναι τρόπον τινὰ διὰ νὰ μὴ ἐνοχλῶνται οἱ περίοικοι, μήπως εἶναι καὶ αὐτὸ μία κακὴ εἰσήγησις τῶν ὑπηρεσιῶν σας; Παρατήρησις 3η: Ἐδῶ διετυπώθη, κύριοι συνάδελφοι, μία χαώδης διαφωνία ἐπὶ ἑνὸς θέματος ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ διαφωνία. Λέγουν, δηλαδή, ἡ 1η πλευρά, ὅτι τὰ ἀεριωθούμενα ἀεροπλάνα, λόγῳ φύσεως, κατασκευῆς, συνθηκῶν — δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας — εἶναι ἀδύνατον μετὰ τὴν τροχοδρόμησιν νὰ καταλάβουν ἀμέσως ὕψος, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἀπαιτῆται πέραν τοῦ διαδρόμου τῶν 3 ἢ 4.000 μέτρων ξύρισμα ἑκατέρωθεν ἐπιφανειῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουν 3 ἢ 4.000 μέτρα; Ἐάν, δηλαδή, διὰ νὰ συλλάβητε μίαν εἰκόνα, πρόκειται νὰ γίνῃ διάδρομος μεταξὺ 3½ ἕως 4.000 μέτρων, ἐὰν γίνῃ ὁ χῶρος ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ εἶναι ἀπολύτως ἐπίπεδος, θὰ ἀρχίζῃ περίπου ἀπὸ τὸ Δέλτα τοῦ Φαλήρου καὶ θὰ καταλήγῃ εἰς τὸ Καβοῦρι, καὶ εἰς πλάτος 1000 μέτρων. Ἀντιστρόφως, ὑποστηρίζουν οἱ τεχνικοὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διὰ τοῦ στόματός του, ὅτι τοῦτο δὲν ἀπαιτεῖται καὶ ὅτι, ἀντιθέτως, τὰ πυραυλοκίνητα δύνανται καθέτως πλέον νὰ ἀνέλθουν μετὰ τὴν ἀπογείωσιν. Αὐτὸ εἶναι μία τεχνικὴ λεπτομέρεια, ἐπὶ τῆς ὁποίας, ὅμως, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ διαφωνία. Εἶναι μία πραγματικὴ κατάστασις εἰς τὴν ὁποίαν, ἢ οἱ μὲν οἱ ὁποῖοι τὸ ὑποστηρίζουν ψεύδονται διὰ τὸν αʹ ἢ τὸν βʹ λόγον, ἢ δὲν εἶναι κἄτι τὸ ὁποῖον εἶναι ἠρτημένον ἀπὸ παράγοντας ἢ ἀπὸ συνθήκας, αἱ ὁποῖαι κατὰ κἄποιον τρόπον ἄγουν πρὸς τὴν αʹ ἢ τὴν βʹ κατεύθυνσιν. Αὐτὴν τὴν ἀπορίαν ἔχω καὶ ἐπαναλαμβάνω, διετυπώθη ἀπὸ τεχνικούς, οἱ ὁποῖοι ἀπετάθησαν καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἀπὸ πρόσωπα τὰ ὁποῖα κατὰ κἄποιον τρόπον πρέπει νὰ ὑποτεθῇ ὅτι ἔχουν κἄποιαν ἁρμοδιότητα, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρξῃ, ἐὰν τὸ ἀεροδρόμιον χρησιμοποιηθῇ ὡς ἀεριωθούμενον, πρέπει νὰ ὑπάρξῃ αὐτὴ ἡ ἔκτασις τῶν 9 ὣς 12.00 μέτρων.

§49Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Εἰς τὸν Τύπον ἐδημοσιεύθη μία ἐπιστολὴ ἑνὸς πτεράρχου ἐν ἀποστρατείᾳ, διατελέσαντος ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Α., ὁ ὁποῖος ὑποστηρίζει τὴν παραμονὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ, ἐκεῖ, ὅπου εἶναι. Εἶναι τοῦ πτεράρχου κ. Παπαμιάνου. Ἀλλά, θὰ σᾶς ἀναγνώσω, διὰ τὴν λύσιν τῆς ἀπορίας τὴν ὁποίαν ἐξέθεσεν ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος, μίαν παράγραφον τῆς ἐπιστολῆς τοῦ ἀντιτιθεμένου εἰς τὴν μεταφορὰν τοῦ ἀεροδρομίου, ἡ ὁποία εἶναι κατηγορηματική: «Δὲν ἔχουν δίκαιον, ὅσοι πιστεύουν, ὅτι ἡ ἀπογείωσις τῶν ἀεριωθουμένων εἶναι σχεδὸν κάθετος. Τὰ πολιτικὰ ἀεριωθούμενα ἀπογειώνονται καὶ θὰ ἀπογειώνωνται, ὅπως τὰ συνήθη ἀεροπλάνα. Ἁπλῶς εἶναι ταχύτερα». Σᾶς λύει τὴν ἀπορίαν σας.

§50Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Μία ἀκόμη, κύριοι βουλευταί, ἀπορία ἐπὶ τῆς ὁποίας, πράγματι, θὰ πρέπει νὰ δώσῃ μίαν ἐξήγησιν, ὁ κ. Ὑπουργός. Εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι, πρωτοβουλίᾳ, νομίζω, τῆς Διευθυντρίας τοῦ Ἀμερικανικοῦ Κολλεγίου, τὸ ὁποῖον ἐπλήττετο ἐπίσης ἐκ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, μετεκλήθη ἕνας εἰδικὸς τεχνικὸς ὀνόματι Τόμψον, ὁ ὁποῖος ἔχει κατασκευάσει 43 ἀεροδρόμια; Ὁ κ. Λεροῦ εἶναι ἐπὶ τῶν ἀεροπλάνων τῶν ἀεροδρομίων τοῦ ὑπεδάφους. Εἶναι, γενικὸς ἀεριολόγος. Ὁ Τόμψον εἶναι ἀεριοδρομιολόγος; Αὐτὸς ὁ Τόμψον ἀπεφάνθη, ἀδιστάκτως, ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον πρέπει νὰ φύγῃ ἀπὸ τὸ Ἑλληνικόν. Καὶ συνέστησεν ὁ ἴδιος ἕνα κ. Μπάρνον, θεωρούμενον καὶ αὐτὸν ὡς αὐθεντίαν, εἰς τὴν κατασκευὴν ἀεροδρομίων, ὁ ὁποῖος δὲν ἔτυχε κἂν ἀκροάσεως. Ἐὰν εἶναι ἀληθὲς θὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν ἔτυχε κἂν ἀπαντήσεως ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων. Δηλαδή, τὸ ἐπαναλαμβάνω, εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι ἀθῶος εἰς τὴν ὑπόθεσιν, διότι εἶναι ἀδύνατον ὁ ἴδιος νὰ εἶχε προσωπικὸν λόγον νὰ ἀντιδικήσῃ τρόπον τινὰ a priori πρὸς τὸ θέμα! Ἀλλ’ αὐτὴ ἡ παρατήρησις, ὅτι οἱ εἰδικοὶ μετακληθέντες τεχνικοὶ κατασκευασταὶ ἀεροδρομίων δὲν ἔτυχον οὐδεμιᾶς ἀκροάσεως, εἶναι ἀληθής. Ὁ κ. Λεροῦ, ὁ ὁποῖος ἐκλήθη ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον, εἶχεν ἔλθει καὶ ἄλλοτε καὶ εἶχεν ἐκφράσει ἀντίθετον γνώμην. Ὁ κ. Λεροῦ ἐκπροσωπεῖ τὴν ὀργάνωσιν IKAO. Δὲν γνωρίζω, βεβαίως ἐὰν ὑπάρχουν ὠργανωμένα συμφέροντα. Ἐφ’ ὅσον, ὅμως, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπεφάσισε νὰ ἐξετάσῃ τὸ ὅλον ζήτημα τοῦ ἀεροδρομίου ἀντικειμενικῶς, διατὶ νὰ καλέσῃ προσωπικῶς μόνον τὸν κ. Λεροῦ; Μόνον ὁ κ. Λεροῦ ὑπάρχει εἰς τὸν κόσμον; Ἐφ’ ὅσον ἤθελεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ γίνῃ ἀμερόληπτος ἡ ἐξέτασις τῆς ὅλης ὑποθέσεως καὶ ἐφ’ ὅσον τὸ πρόσωπον τοῦ κ. Λεροῦ, ἐὰν δὲν ἦτο διαβλητὸν ἦτο πάντως «διαβληθέν» καὶ κατέστη τρόπον τινὰ ἐξαιρετέον, διατὶ νὰ προσκληθῇ εἰδικῶς μόνον αὐτός; Διὰ νὰ καταλήξῃ μοιραίως εἰς τὴν αὐτὴν ἀπόφασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εἶχε καταλήξει καὶ ἄλλοτε; Αὐτὸ ὑπῆρξε τοὐλάχιστον μέγα λάθος. Ἠδύνασθο νὰ καλέσητε οἱονδήποτε ἄλλον, ἀλλὰ ὁ Λεροῦ εἰδικῶς ἦτο ἐξαιρετέος. Αὐταὶ εἶναι αἱ γενικαί μου παρατηρήσεις καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δώσῃ ἐν καιρῷ ἐξηγήσεις. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ κύριον θέμα. Τὸ ἀεροδρόμιον Ἑλληνικοῦ ἔχει διάδρομον 2.250 μέτρα. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἀνέκυψε θέμα χρησιμοποιήσεως ἀεριωθουμένων ἀεροπλάνων, προφανῶς, ἔπρεπε, νὰ εὑρεθῇ κατάλληλον ἀεροδρόμιον διὰ νὰ τὰ δεχθῇ. Ὑπῆρχον δύο λύσεις. Ἢ ἡ ἐπέκτασις τοῦ Ἑλληνικοῦ, μὲ προοπτικὴν μονιμότητος, διότι θὰ ἐδημιουργοῦντο ἀνυπολόγιστοι δαπάναι, ἢ νὰ ζητηθῇ ἄλλο ἀεροδρόμιον. Τὸ λεχθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὅτι ἐὰν χρειασθῇ κάποτε θὰ μεταφερθοῦν τὰ ἀεριωθούμενα εἰς ἄλλο ἀεροδρόμιον, δὲν εἶναι ὀρθόν. Διότι θὰ ἐδημιουργοῦντο ἐν τῷ μεταξὺ δαπάναι πέντε ὁλοκλήρων ἑκατομμυρίων δολλαρίων, θὰ ἐξεπιστώνετο κόσμος, θὰ ἐδημιουργοῦντο πρόσφυγες κ.ο.κ. Περιοδικόν, φίλα προσκείμενον πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, λέγει ὅτι ὅταν θὰ γίνουν τὰ ἔργα ἀπὸ μπετόν, εἶναι ἀδύνατον νὰ καταστραφοῦν. Θὰ ἔχωμεν δηλαδὴ ἀχρήστευσιν πλήρη, περιοχῆς 100 χιλιάδων πήχεων. Ἑπομένως, ἢ θὰ μείνωμεν εἰς τὸ Ἑλληνικόν, ὡς ἔχει, μὲ ἐνδεχομένην προοπτικὴν μελλοντικῆς ἐγκαταλείψεως, ἢ θὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐπέκτασίν του, ὁπότε φερόμεθα ἀναποτρέπτως πρὸς τὴν μόνιμον χρησιμοποίησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν, πρὸ ἑνὸς ἔτους, εἰς ἐρώτησιν τοῦ κ. Δερτιλῆ, ἀπήντησε κατηγορηματικῶς εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι πρόβλεψις ἐπεκτάσεως τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ δὲν ὑπάρχει. Ἀλλά, ἡ ὑπόσχεσις αὐτὴ δὲν διετηρήθη ἐπὶ πολύ, διότι ἐντὸς ἐλαχίστου χρόνου διεπιστώθη ἡ ἀνάγκη ἐπεκτάσεως. Τοιουτοτρόπως μέχρι τῆς ἐκκλησίας τοῦ Ἁγίου Κωνσταντίνου τῆς Γλυφάδας θὰ ἀχρηστευθῇ πλήρως ἡ περιοχή. Καὶ ἐρωτῶ, μεταξὺ τῶν δύο αὐτῶν λύσεων, τὶ ἔπρεπε νὰ πράξῃ ὁ κ. Ὑπουργός; Ἔπρεπε, προφανῶς, νὰ ἀναζητήσῃ ἄλλον χῶρον, καὶ νὰ τὸν χρησιμοποιήσῃ μὲ τὴν μελλοντικὴν προοπτικὴν ἐγκαταλείψεως τοῦ Ἑλληνικοῦ. Ἡ ἐπέκτασις τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα, ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, τὴν ἀχρήστευσιν ὁλοκλήρου τῆς περιοχῆς καὶ ὅπως σᾶς εἶπε καὶ ὁ κ. Μαῦρος, θὰ προκύψῃ ἀνάγκη ἐκτελέσεως ἀπαλλοτριώσεων ἐντὸς σχεδίου πόλεως. Πρέπει, δηλαδή, νὰ εἶναι κἄτι, τοῦ ὁποίου ἡ δημοσία ἀνάγκη, ὅπως λέγει τὸ Σύνταγμα, νὰ εἶναι τόσον ἀδήριτος, νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἄλλη λύσις, νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ὁδηγηθῇ κανεὶς πρὸς ἄλλην κατεύθυνσιν, διὰ νὰ ἀποφασίσῃ νὰ γκρεμίζῃ σπίτια ἐντὸς μεγάλης πόλεως. Καὶ τέλος, κύριοι βουλευταί, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὀφείλει νὰ ἀγάγῃ τὴν Κυβέρνησιν πρὸς τὴν λύσιν τὴν ἄλλην, περὶ τῆς ὁποίας θὰ σᾶς εἴπω, εἶναι ὁ οἰκονομικὸς παράγων. Ἔχω ἐντελῶς προχείρους σημειώσεις περὶ τῶν τιμῶν. Ὡς γνωρίζετε καὶ ὡς γνωρίζομεν ὅλοι, αὐτὴν τὴν στιγμήν, λόγῳ τῆς δυσφημήσεως καὶ τοῦ κινδύνου, ὁ ὁποῖος ὑφίσταται, ἔχει ὑποστῆ ὅλη ἡ περιφέρεια τοῦ ἀεροδρομίου μίαν πτῶσιν τιμῶν, βαρεῖαν πτῶσιν τιμῶν. Ἀντιστρόφως, ὀψέποτε δοθῇ ἡ λύσις μεταφορᾶς τοῦ ἀεροδρομίου εἰς ἄλλην θέσιν, θὰ ἔχωμεν ἀξιοποίησιν τοῦ χώρου, ἡ ὁποία, κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τῶν ἁρμοδίων, δίδει ἕνα ποσὸν νομίζω 1.500.000.000 δραχμῶν. Τὴν στιγμὴν δηλαδὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ὀψέποτε θὰ ὑπάρξῃ ἡ δυνατότης τῆς μεταφορᾶς τοῦ ἀεροδρομίου, θὰ καλύπτωνται, θὰ ὑπερκαλύπτωνται αἱ δαπάναι, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀπῃτοῦντο διὰ τὸ νέον ἀεροδρόμιον.

§51ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κατὰ τὰς προτάσεις Κάδμου;

§52Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὄχι, κύριε συνάδελφε. Ἐγὼ λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν μου ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀπορρέει ἀπὸ τὴν κοινὴν λογικήν, ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν θὰ ἐγκαταλειφθῇ τὸ ἀεροδρόμιον αὐτό, ὅλη ἡ περιοχὴ θὰ ἀποκτήσῃ οἰκοπεδικὴν ἀξίαν, ἡ ὁποία ὑπολογίζεται εἰς τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἀνέφερα. Πέραν δὲ τούτου θὰ ἦτο ἀπὸ τὰς περιπτώσεις ἐκείνας, κατὰ τὰς ὁποίας, λόγῳ τῆς αὐτομάτου ὑπερτιμήσεως, τὴν ὁποίαν θὰ ὑφίσταντο τὰ οἰκόπεδα αὐτά, θὰ παρουσιάζετο ἴσως τὸ μοναδικὸν φαινόμενον Ἑλλήνων φορολογουμένων νὰ ἀποδεχθοῦν εὐγνωμόνως φορολογίαν. Οἱ λόγοι αὐτοὶ ἦσαν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὡδήγουν πρὸς τὴν λύσιν αὐτήν. Πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν θὰ ἔπρεπε νὰ προσανατολισθῇ ἡ Κυβέρνησις. Καὶ σᾶς πληροφορῶ, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι προσηνατολίσθη πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν. Πρὶν εἰσέλθω εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω τὰ ἑξῆς: Ὁ κ. Ὠνάσης, τρόπον τινὰ φυσικὸς ἀντίδικος εἰς τὴν ὑπόθεσιν, ἀπηύθυνε μίαν ἐπιστολὴν πρὸς τὸν κ. Μεταξᾶν, Δήμαρχον Γλυφάδας, εἰς τὸν ὁποῖον ἐκθέτει τὰς ἑξῆς ἁπλᾶς σκέψεις: «Ὅτι προκειμένου βέβαια περὶ συγκοινωνιῶν ἐσωτερικοῦ, ὅπου αἱ ἀποστάσεις εἶναι μικραὶ καὶ συνεπῶς ὁ χρόνος τὸν ὁποῖον ἀναλίσκει ὁ ἐπιβάτης διὰ νὰ μεταβῇ εἰς τὸ ἀεροδρόμιον καὶ ἀντιστρόφως πρέπει νὰ εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον περιωρισμένος, ὀρθὸν εἶναι νὰ ὑπάρχῃ ἀεροδρόμιον ἐγγὺς τῆς πόλεως. Προκειμένου ὅμως, περὶ μεγάλων ἀποστάσεων, προκειμένου περὶ μεγάλων διαδρομῶν, ἀπὸ τὴν Νότιον Ἀφρικὴν π. χ. ἢ ἀπὸ τὸν Καναδᾶν, δὲν ἔχει σημασίαν ἂν διατρέξῃ μίαν ἢ μίαν καὶ ἡμίσειαν ὥραν μὲ αὐτοκίνητον ἀπὸ τὸ ἀεροδρόμιον. Ὁ ἴδιος, λοιπόν, ὁ κ. Ὠνάσης συνιστᾷ διὰ τῆς ἐπιστολῆς του αὐτῆς ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μείνῃ τὸ ἀεροδρόμιον ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκεται πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἐσωτερικῶν γραμμῶν, προκειμένου ὅμως, περὶ μεγάλων ἀποστάσεων καὶ χρησιμοποιήσεως πυραυλοκινήτων εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ ἄλλο ἀεροδρόμιον. Πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν εἶχε προσανατολισθῆ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ ἰδοὺ πῶς: Ὅπως ἠκούσατε, ἐζήτησε τηλεφωνικῶς ἀπὸ τὸν κ. Λεροῦ πληροφορίας ἂν χρειάζεται νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα μόνον διὰ τὸ ἀεροδρόμιον Μεγάρων. Ὅταν ἦλθε εἰς τὰς Ἀθήνας ὁ κ. Λεροῦ ἐπεξέτεινε τὴν παράκλησίν του ὁ κ. Ὑπουργὸς πρὸς αὐτὸν νὰ ἐξετάσῃ καὶ τὰ ἀεροδρόμια τοῦ Ὠρωποῦ καὶ τῆς Λούτσας. Λέγει δὲ ἐν τέλει ὁ κ. Λεροῦ. Μεταφράζω ἐπὶ λέξει: «Εἰς τὰς 28 Σεπτεμβρίου ὁ κ. Ράλλης ἐζήτησεν ἀπὸ τὸν κ. Λεροῦ — ὁμιλεῖ εἰς τρίτον πρόσωπον, δὲν γνωρίζω διατὶ — νὰ ἐξετάσῃ ἕνα στρατιωτικὸν ἀεροδρόμιον εἰς Τανάγραν, διὰ νὰ καθορίσῃ τὰς δυνατότητας αὐτοῦ, προκειμένου νὰ χρησιμοποιηθῇ δι’ ἕνα μικρὸν ποσοστὸν (10%) μελλοντικῶν μεταφορῶν Πολιτικῆς Ἀεροπορίας διὰ μεγάλα ἀεριωθούμενα καὶ εἰδικῶς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐκτελοῦν μακρὰς διαδρομάς». Ἀπήντησε, λέγει πάντοτε ὁ κ. Λεροῦ, ὅτι θὰ ἔκαμνε ὅ,τι εἶναι δυνατόν, ἀλλὰ ἐξηγεῖ ὅτι εἰς τὰς 30 τοῦ μηνός, δηλαδὴ μετὰ δύο ἡμέρας, πρέπει νὰ εὑρίσκεται εἰς τὸν Καναδᾶν. Ἐφ’ ᾧ καὶ ἡ ἔκθεσις, τὴν ὁποίαν ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν, ἀφοῦ ἀναφέρει τὰς ἀπόψεις ἐπὶ τῶν ἄλλων ἀεροδρομίων, καταλήγει ὅτι ἡ Τανάγρα θὰ καταστῇ ἀντικείμενον ἰδιαιτέρας ἐκθέσεως.

§53Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἄρα δὲν ἔχει μελετηθῆ.

§54Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν ἔχει μελετηθῆ, κύριε Πρόεδρε, καί, ἐπαναλαμβάνω, ὁ κ. Ὑπουργός, θέσας τὸ ζήτημα εἰς τὸν κ. Λεροῦ, θέσας αὐτὸ ἐπὶ τῇ βάσει ἀκριβῶς αὐτοῦ τοῦ συλλογισμοῦ τοῦ βασικοῦ, λέγει ὅτι τὸ μὲν ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ νὰ παραμείνῃ ὅπου εἶναι διὰ νὰ ἐξυπηρετῇ τὰς ἐσωτερικὰς συγκοινωνίας καὶ βλέπομεν τὶ θὰ γίνῃ καὶ ἐὰν θὰ εἶναι δυνατὴ ἡ μεταφορά του ἀργότερον. Διότι τὸ θέμα τῆς Τανάγρας ὄντως, εἶναι αὐτονόητον, παρουσιάζει, προκειμένου περὶ μικρῶν διαδρομῶν, ἕνα πρόβλημα, διότι ἀπέχει 70 χιλιόμετρα ἀπὸ τῆς πόλεως. Ἀλλ’ ἀκριβῶς διότι ὑπάρχει μία πρόβλεψις χρησιμοποιήσεως ἑλικοπτέρων — καὶ ἔχει ἐφαρμοσθῆ τοῦτο εἰς ἄπειρες χῶρες τῆς Εὐρώπης —λαμβανομένου δὲ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ φιλοδοξία ἡ εὔλογος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶναι νὰ μεταβάλῃ τὸ ἀεροδρόμιον τῶν Ἀθηνῶν εἰς ἀεροδρόμιον πρώτης σημασίας, διότι ἴσως θὰ εἶναι τὸ μοναδικὸν ἀεροδρόμιον τοῦ κόσμου τὸ ὁποῖον συνδέει τρεῖς Ἠπείρους, ἐὰν λέγω θὰ ἐπρόκειτο νὰ ἐξελιχθῇ τὸ ἀεροδρόμιον αὐτὸ καὶ νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ μεταφορὰ τῶν ἐπιβατῶν ἀπὸ τοῦ ἀεροδρομίου δι’ ἑλικοπτέρων, θὰ ἦτο δυνατὸν μελλοντικῶς, παραμένοντος σήμερον διὰ τὰς ἀνάγκας τὰς σημερινὰς τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ ὅπου εὑρίσκεται, νὰ ἐπιτύχωμεν βραδύτερον τὴν ὁριστικὴν ἐγκατάλειψιν μὲ ὅσα οἰκονομικὰ καὶ ἄλλα ὀφέλη ἐντεῦθεν θὰ ἀπεκομίζαμεν. Εἶναι, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, μία ἀπορία τὴν ὁποίαν διατυπώνω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ὑπ’ ὄψιν της αὐτὴν τὴν ἄποψιν, ἡ ὁποία νομίζω ὅτι δὲν εἶναι θέμα τεχνικῶν γνώσεων, ἀλλ’ ἀπορρέει ἐκ τῆς κοινῆς λογικῆς, προσηνατολίσθη πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν, ἔθεσε τὸ ζήτημα εἰς τὸν κ. Λεροῦ καὶ τὸ θέμα τῆς Τανάγρας παραμένει ἐκκρεμές, μὲ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὅτι προβαίνει εἰς ἐπέκτασιν τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ. Πρόκειται δηλαδή, περὶ μιᾶς ἀποφάσεως ἔναντι τῶν ἤδη ἐνεργειῶν, ἐπὶ θέματος κρισίμου, ὅπως ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ ἀξιότιμος κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, θέματος τὸ ὁποῖον ἔθεσεν ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις, ὁ ἴδιος ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἀνακινεῖ τὸ θέμα Τανάγρας καὶ ἐν τούτοις, περιωρίσθητε εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ, μὲ τὰς καταστρεπτικὰς συνεπείας τὰς ὁποίας εἴπομεν. Τώρα, κύριοι συνάδελφοι, δι’ ἐλαχίστων, νομίζω, ὅτι ὁσονδήποτε καὶ ἐὰν ἐπιχειρήσῃ μὲ γλαφυρότητα καὶ μὲ ἠπιότητα γλώσσης νὰ μὴ ἀποδεχθῇ τὰς συνεπείας ἐκ τῆς σημερινῆς ἐπεκτάσεως μὲ τὰς προβλέψεις τὰς μελλοντικάς, ὁ κ. Ὑπουργός, θὰ ἤθελον, κύριοι, μὲ δύο λέξεις νὰ ὑπενθυμίσω τὶ πρόκειται νὰ συμβῇ. Ὑπάρχουν δύο εἰδῶν θύματα, δύο κατηγορίαι θυμάτων. Εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγεται καὶ εἰς ἄλλην περίπτωσιν, εἰς τὴν ζωὴν καὶ εἰς τὸν θάνατον, δὲν ἠξεύρω ποῖοι εἶναι οἱ περισσότερον ἀξιολύπητοι, ἐκεῖνοι ποὺ φεύγουν, ἢ ἐκεῖνοι ποὺ μένουν; Ἐκεῖνοι ποὺ φεύγουν. Καὶ μόνον ὁ ἀριθμός, τὸν ὁποῖον ἔδωσεν ὁ κ. Ὑπουργός, τῶν 120, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ἑκατομμυρίων, χονδρικά, ἀποδεικνύει προφανῶς ὅτι τὸ Κράτος, δὲν ἔχει ἀποφασίσει νὰ προβῇ εἰς σοβαρὰν ἀποζημίωσιν. Ἐκεῖνο, ὅμως, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ θέμα μιᾶς ἀντικειμενικῆς ἀλλὰ καὶ μιᾶς γενικωτέρας πλέον συζητήσεως, εἶναι ἡ περίφημος ἐφαρμογὴ τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ Συντάγματος. Ὅπως ἠκούσατε καὶ ὅπως εἶναι φυσικὸν αὐτὸς ὁ χῶρος εὑρίσκεται ἀπὸ ἐτῶν ὑπὸ τὴν Δαμόκλειον σπάθην τῆς χρησιμοποιήσεώς του ὡς ἀεροδρομίου. Εὑρίσκεται ὑπὸ αὐτὴν τὴν συνεχῆ καταθλιπτικὴν κατάστασιν. Ἔχει δὲ ὑποστῆ ἐξ αὐτῆς τῆς αἰτίας ὁμαδικὴν πτῶσιν τιμῶν. Ὅτε δὲ ἐπέστη ἡ στιγμὴ τῶν ἀποζημιώσεων, δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ἡ τιμὴ ἡ τρέχουσα. Ἔτσι λέγει τὸ ἄρθρον 17 τοῦ Συντάγματος. Ποία εἶναι ἡ ἀξία τοῦ οἰκοπέδου; Ἕνα οἰκόπεδον ποὺ εἶχε 5 λίρας, σήμερον πωλεῖται μίαν λίραν. Αὐτὸ εἶναι τὸ κριτήριον, βάσει τοῦ ὁποίου ἠδικήθησαν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί. Ὁ χῶρος αὐτός, εὑρισκόμενος ὑπὸ τὴν Δαμόκλειον σπάθην τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ ἀεροδρομίου, ἔχει ἀπολέσει τὰ 4) 5 τῆς ἀξίας του. Ὅταν ἔρχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ λέγει, ὅτι θὰ δώσῃ ἀποζημίωσιν σύμφωνα μὲ τὴν ἀξίαν τοῦ παραπλεύρως οἰκοπέδου, δὲν εὑρίσκεται ἐν πλήρει τάξει μὲ τὴν συνείδησίν του. Τὸ ἀποτέλεσμα θὰ εἶναι, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ θὰ ὑποστοῦν σημαντικὴν μείωσιν τῆς περιουσίας των. Μοῦ ἐδόθη ἕν σημείωμα, περὶ τῆς προϊστορίας τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, ἡ ὁποία εἶναι συνταρακτικὴ καὶ τῶν συνθηκῶν, ὑπὸ τὰς ὁποίας ἔγινεν ἡ προηγουμένη ἀπαλλοτρίωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν κατεβλήθη τὸ 1) 100 τῆς ἀξίας. Κατόπιν, ἦλθεν ὁ πληθωρισμὸς καὶ ἔχασαν τὰ ὑπόλοιπα. Ἐὰν δὲν πρόκειται νὰ ἐπαναληφθῇ τὸ ἴδιον πρᾶγμα, διότι, δόξα τῷ Θεῷ, δὲν εὑρισκόμεθα ὑπὸ τοιαύτας γενικωτέρας δημοσιονομικὰς καὶ οἰκονομικὰς συνθήκας, ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν καὶ τὸ πιστεύω ἀπολύτως, ὡς νομικός, ὅτι εὑρισκόμεθα ἐντὸς τοῦ πνεύματος τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ Συντάγματος, ὅταν, ἀφοῦ δημιουργήσωμεν τὰς προϋποθέσεις διὰ τὴν ὁμαδικὴν καὶ συνολικὴν πτῶσιν τῆς ἀξίας μιᾶς περιοχῆς, μετὰ ταῦτα προβαίνομεν εἰς τὴν ἀποζημίωσιν βάσει τῆς τρεχούσης ἀξίας. Αὐτὸ εἶναι καταστρατήγησις τοῦ Συντάγματος, εἶναι δήμευσις κατὰ τὸ μέγιστον ποσοστὸν τῆς περιουσίας τῶν ἰδιωτῶν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Λ. Μπατρῖνος). Καὶ τώρα, κύριοι συνάδελφοι, ἐκεῖνοι, ποὺ μένουν. Ὁμολογῶ ὅτι διηρωτώμην ἐὰν ὀνειρεύωμαι, ὅταν ἔγινεν ὅλη αὐτὴ ἡ μακαρία συζήτησις ἐπὶ ἐπιστημονικῶν βάσεων περὶ ἐνοχλήσεων, τὰς ὁποίας ὑφίστανται οἱ κάτοικοι καὶ περὶ τοῦ ἂν αὐτὴ ἡ περιοχὴ εἶναι ἢ δὲν εἶναι κατοικήσιμος. Καὶ ἠκούσαμεν τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων, εἰς διαλογικὴν συζήτησιν μὲ τὸν συνάδελφον κ. Μητσοτάκην, νὰ λέγῃ: «Μὰ μοῦ εἶπον ὅτι τὸ «Καραβέλλα» δὲν κάμνει θόρυβον». Καὶ ὁ κ. Μητσοτάκης: «Ἀφοῦ ἐχάλασε τὸν κόσμον καὶ ἀρρώστησαν τὰ παιδιά». Καὶ διερωτῶμαι, διατὶ οἱ κύριοι συνάδελφοι ἐπεκαλέσθησαν ἕνα γιατρόν, τοῦ ὁποίου ἔσπασαν τὰ τζάμια καὶ δὲν ἠμποροῦσε νὰ κάμῃ ἐγχείρησιν ἢ τὴν ἀερογέφυραν τοῦ Βερολίνου. Ὅλα αὐτὰ μοῦ ἔδωσαν τὴν ἐντύπωσιν, μήπως συζητοῦμεν ἐπὶ θέματος τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς τὴν Κεντρῴαν Ἀφρικὴν ἢ εἰς τὰς Καναρίους Νήσους. Διότι, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ὁμιλήσωμεν ἐπὶ θέματος, τὸ ὁποῖον γνωρίζομεν, περιττεύει ἡ συζήτησις. Δὲν ἔχει πάει ποτὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων εἰς τὴν Γλυφάδα, δὲν ἔχει πάει εἰς τὴν Βούλαν καὶ δὲν ἔχει συμβῆ νὰ ταράξῃ τὸν ὕπνον του τὸ μικρὸν ἀεριωθούμενον, τὸ πολεμικόν, ποὺ ἵπταται εἰς ὕψος 3.000 ποδῶν καὶ χαλάει ὁ κόσμος; Καὶ πρέπει νὰ πληροφορηθῶμεν ἀπὸ τοὺς τεχνικούς, ἂν γίνεται θόρυβος ἢ ὄχι; Ἐδῶ πρόκειται περὶ μιᾶς καταστάσεως καὶ ἀντὶ τῆς εὐγενοῦς προσκλήσεως τοῦ κ. Μαύρου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν, ἡ ὁποία δὲν ἔγινε ἀποδεκτή, ἐγὼ θὰ κάμω μίαν ἄλλην. Τώρα, ποὺ θὰ τελειώσωμεν νὰ πᾶμε μαζὶ κάτω εἰς τὴν Γλυφάδα, διὰ νὰ ἴδωμεν, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπευθυνώμεθα εἰς τεχνικούς, διὰ νὰ ἐξακριβώσωμεν αὐτὴν τὴν κατάστασιν τὴν ἀφόρητον, ὑπὸ τὰς παρούσας, κύριοι συνάδελφοι, συνθήκας. Καὶ αὐτὸ χωρὶς ἀεροπλάνα μὲ πτήσεις ἀνὰ 10 λεπτὰ ἢ ἀνὰ 15 λεπτὰ καὶ μὲ πρόγνωσιν καὶ εὔλογον φιλοδοξίαν τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἶναι αἱ πτήσεις κᾶθε ἓν λεπτόν. Ἠκούσαμεν ὅτι ὁ κ. Δούκας ἐσηκώθηκε καὶ ἐπῆγε εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ ἔφερε κἄτι μηχανήματα, τὰ ὁποῖα θὰ τοποθετηθοῦν εἰς τὸ ἀεροδρόμιον καὶ θὰ διασκορπίζουν τὸν θόρυβον. Ἄλλο ὁ κρότος καὶ ὁ θόρυβος τοῦ τροχιοδρομοῦντος ἀεροπλάνου. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον γίνεται, γίνεται ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἀρχίζει τὸ ἀεροπλάνον νὰ ἵπταται. Καὶ διερωτῶμαι καὶ ὑπὸ ποίας συνθήκας θὰ τοποθετηθοῦν αὐτὰ τὰ περίεργα μηχανήματα τοῦ ἀξιοτίμου κ. Δούκα, τὰ ὁποῖα πρώτην φορὰν ἀκούομεν.

§55Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας τὸν θόρυβον, τὸν ὁποῖον προκαλοῦν τὰ ἀεροπλάνα τοῦ Τατοΐου;

§56Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἦτο καὶ αὐτὸ ἕνας ἐκ τῶν λόγων, ποὺ ἠσθένησεν ὁ Στρατάρχης Παπάγος.

§57Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας, κύριε συνάδελφε, τὸν θόρυβον τὸν ὁποῖον προξενοῦν τὰ ἀεροπλάνα τοῦ Τατοΐου, τῆς Ἐλευσῖνος; Γνωρίζετε, ὅτι τὰ μεταλλεῖα Σκαλιστήρη δονοῦν ὁλόκληρον τὴν περιοχὴν τῆς Μάνδρας, διότι εἶναι ὑπόγεια; Τὶ θὰ τὰ κάμωμεν αὐτά, θὰ τὰ καταργήσωμεν;

§58Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Νὰ εὑρεθῇ ἕνας κατάλληλος χῶρος, ὅπου νὰ μεταφερθοῦν τὰ ἀεροδρόμια. Δὲν εὑρίσκεται εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Ἀττικῆς εἰς ἀπόστασιν πλέον τῶν 20 μιλλίων ἕνας κατάλληλος χῶρος;

§59Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Ἂς εὑρεθῇ πρῶτον ὁ κατάλληλος χῶρος.

§60Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς ἀποζημιώσεως ὁ κ. Ὑπουργὸς εὑρίσκεται πρὸ τοῦ διλήμματος: Ἢ νὰ πληρώσῃ ἀποζημίωσιν καὶ διὰ διατάραξιν τῆς νομῆς ἢ νὰ πληρώσῃ πλήρη ἀποζημίωσιν ὁπότε τὸ ποσὸν τῶν 120 ἑκατομμυρίων θὰ εἶναι τελείως ἀνεπαρκές, ἢ θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ μὴ πληρώσῃ οὐδεμίαν ἀποζημίωσιν.

§61Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ἐρωτήσω τὸν ρήτορα... Κύριε Τσουκαλᾶ, δὲν εἶμαι ὁ εἰδικὸς ποὺ ἠμπορῶ νὰ ὑποδείξω ποῦ πρέπει νὰ πάῃ τὸ ἀεροδρόμιον, ἔχω, ὅμως, πεισθῆ ὅτι ὁπωσδήποτε πρέπει νὰ φύγῃ ἀπὸ τὸ Ἑλληνικόν. Ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπειδὴ ἀνεφέρατε ζήτημα ἀποζημιώσεως κατὰ τὸ Σύνταγμα. Ὡς σᾶς εἶναι γνωστόν, ἐκυκλοφόρησεν ἐπιστολή, ὑπογεγραμμένη ἀπὸ τοὺς κ. κ. Δημάρχους καὶ Προέδρους Κοινοτήτων Ἀττικῆς, ζητούντων νὰ μὴ φύγῃ τὸ ἀεροδρόμιον ἀπὸ τὸ Ἑλληνικόν. Σήμερον τὸ πρωΐ κάτοικοι Σπάτων καὶ Παιανίας, μοῦ ἐγνώρισαν ὅτι φοβοῦνται διὰ τὴν κρατικὴν ἐντιμότητα καὶ ἀπονομὴν δικαιοσύνης, ἄλλως δὲν θὰ εἶχον ἀντίρρησιν τὸ ἀεροδρόμιον νὰ μεταφερθῇ εἰς τὰ Μεσόγεια μὲ συνέπειαν τὴν ἀξιοποίησιν τῆς περιοχῆς ὑπὸ τὸν ρητὸν ὅμως ὅρον, ὅτι ἡ ἔκτασις τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ θὰ τοὺς παραχωρηθῇ ὡς ἀντάλλαγμα διὰ τὸν χῶρον ποὺ θὰ διαθέσουν.

§62Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Τὴν ἰδίαν πληροφορίαν ἔχω καὶ ἐγώ, κύριε συνάδελφε. Οἱ κάτοικοι τρέμουν μήπως τὸ Κράτος δὲν δώσῃ τὴν προσήκουσαν ἀποζημίωσιν.

§63Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Δὲν γνωρίζω, κύριε Πρόεδρε, ποῖοι εἶναι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ συνάδελφος κ. Διαμαντόπουλος. Διότι νὰ φύγουν ἀπὸ τὰς ἀγροτικάς των ἀσχολίας καὶ νὰ μεταβοῦν εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ, τί νὰ κάμουν; Τὸ θέμα δὲν εἶναι αὐτό, τὸ θέμα εἶναι ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταφερθῇ ἀλλοῦ τὸ ἀεροδρόμιον. Ἡ ἀποζημίωσις διὰ τὸν ἀστὸν ἔχει τὴν ἀξίαν τοῦ κτήματος, διὰ τὸν ἀγρότην ἔχει τὴν ἀξίαν τῆς ἐπαγγελματικῆς ἐγκαταστάσεως.

§64Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ὁ κ. Βουρδουμπᾶς ἀνέφερε τὸ ὄνομά μου, τὸν παρακαλῶ νὰ μοῦ ἀπαντήσῃ ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ἐρωτήματος: Ἀρνεῖται ὅτι οἱ κάτοικοι Τανάγρας εὐγνωμονοῦντες αὐτὸν διὰ τὴν καλὴν ἀποζημίωσιν ποὺ ἔλαβον ἐκ τῆς ἐκεῖ ἐγκαταστάσεως ἀεροδρομίου, τὸν ἐτίμησαν ἐξαιρετικῶς κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογάς;

§65Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Ὄχι, κύριε συνάδελφε.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παρακαλέσω, κύριοι συνάδελφοι, νὰ συνεχίσῃ ὁ ρήτωρ ἄνευ διακοπῶν.

§67Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐπειδὴ πολὺς λόγος ἐγένετο περὶ τῆς ἐκθέσεως τοῦ κ. Λεροῦ, ὑπενθυμίζω, ὅτι ὁ κ. Λεροῦ εἰς τὴν ἔκθεσίν του λέγει ὅτι δὲν ὑπάρχει ἕτερος κατάλληλος χῶρος εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Ἀττικῆς, ἀλλὰ εἰς ἀκτῖνα μικροτέραν τῶν 20 μιλίων, δὲν εἶπεν ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄλλος χῶρος εἰς μεγαλυτέραν ἀκτῖνα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἀττικὴν δὲν ὑπάρχει ἕτερος κατάλληλος χῶρος. Ἐπειδὴ τόση συζήτησις ἐπιστημονικὴ ἐγένετο περὶ τοῦ θορύβου τοῦ προκαλουμένου ὑπὸ τῶν ἀεροπλάνων, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω μίαν περικοπὴν ἀπὸ ἕνα περιοδικόν, εἰς τὴν ὁποίαν περιγράφεται ἕνα σπίτι ποὺ ἐκτίσθη εἰς τὸ Καλαμάκι «.... (ἀναγινώσκει)....». Δηλαδὴ ἐκτίσθη τὸ σπίτι, ἐγκατεστάθησαν διὰ μίαν νύκτα οἱ ἔνοικοι, καὶ τὴν ἑπομένην ἠναγκάσθησαν νὰ φύγουν. Καὶ ἐρχόμεθα ἡμεῖς, ἐδῶ νὰ συζητῶμεν ἂν εἶναι ἢ ὄχι ἀφόρητος ἡ κατάστασις καὶ συζητῶμεν νὰ ἀποφύγωμεν τὸν θόρυβον τῶν ἀεροπλάνων μὲ τὰ ἐπιστημονικὰ μηχανήματα ποὺ θὰ τοποθετηθοῦν εἰς τὸ ἀεροδρόμιον. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη ἐπερώτησις ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος, ἡ ὁποία ἀπευθύνεται συγχρόνως ἐκτὸς ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων, καὶ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος μᾶς ἀπηξίωσε νὰ παραστῇ. Τὸ θέμα, κύριοι, νομίζω ὅτι εἶναι περισσότερον σοβαρὸν ἀπὸ ὅσον θὰ ἐφαντάζετο κανείς. Διότι, καὶ ἂν ὅλα ὅσα ἐλέχθησαν διεγράφοντο, παραμένει κἄτι σημαντικώτατον. Ἡ Κυβέρνησις ἡ προηγουμένη, μὲ Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων τὸν σημερινὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐχάραξε μίαν ἀξιέπαινον πράγματι τουριστικὴν πολιτικήν. Καὶ ὁ κ. Καραμανλῆς, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, ἔρριψεν ὁλόκληρον τὸ βάρος τῆς τουριστικῆς αὐτῆς πολιτικῆς εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Σαρωνικοῦ, ἡ ὁποία, κατὰ κοινὴν ὁμολογίαν, εἶναι ἡ ὡραιοτέρα τοῦ κόσμου. Καὶ κατεσκεύασεν ἔργα πολυδάπανα καὶ πολυτελῆ, ὅπως ὁ δρόμος τοῦ Σουνίου καὶ τὰ λουτρὰ τῆς Γλυφάδας, ποὺ εἶναι ἀπὸ τὰ πλέον πολυτελῆ τοῦ κόσμου. Καὶ ἐψηφίσαμεν τὸν νόμον περὶ ἀξιοποιήσεως τῆς Βουλιαγμένης, διὰ τοῦ ὁποίου προβλέπεται ἡ κατασκευὴ λουτρῶν ξενώνων καὶ ἄλλων ἀτελευτήτων ἔργων. Ἔγινε μία ἐξαιρετικὴ μελέτη ἐκ μέρους τοῦ μηχανικοῦ Κιτσίκη, ἀδελφοῦ τοῦ βουλευτοῦ κ. Κιτσίκη, καὶ ἀνεξαρτήτως ἂν ὑπεστηρίχθη δικαίως ἢ ὄχι ἡ ἄποψις ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ριφθῇ τόσον χρῆμα, ἐξετιμήθη ἡ προσπάθεια τῆς τουριστικῆς αὐτῆς ἀξιοποιήσεως. Καὶ εὑρισκόμεθα ἐνώπιον τοῦ ἐρωτήματος, τὸ ὁποῖον διαδηλοῖ ἔλλειψιν συντονισμοῦ καὶ συνεπείας τῶν Ὑπουργῶν. Ὅταν ἀπεφάσισεν ἡ Κυβέρνησις νὰ χρησιμοποιήσῃ τουριστικῶς τὴν περιοχὴν τοῦ Σαρωνικοῦ, δὲν ἐτέθη τὸ ἐρώτημα τὶ θὰ γίνῃ μὲ τὸ ἀεροδρόμιον Ἑλληνικοῦ. Ἐὰν ἐπρόκειτο ἔστω νὰ παραμείνῃ ὡς ἔχει, θὰ ἠδύνατο, ἐπὶ τέλους, νὰ συμφωνήσῃ εἰς τὰς ἀλογίστους αὐτὰς δαπάνας. Ἐὰν ὅμως, προεβλέπετο — καὶ ὤφειλε νὰ προβλεφθῇ — ἐπέκτασις πρὸς τὴν Γλυφάδα, θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ ὑπάρξῃ παραλλήλως μία τουριστικὴ περιοχὴ παγκοσμίου προβολῆς καὶ συγχρόνως κόμβος διεθνῶν συγκοινωνιῶν μὲ ἀεριωθούμενα ἀεροπλάνα. Ἐφ’ ὅσον ἡ πολιτικὴ ἀεροπορία ἐξελίσσεται πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν, θὰ ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιλύσῃ ἔκτοτε τὸ θέμα. Αὕτη εἶναι ἡ βαρεῖα κυβερνητικὴ εὐθύνη: Ὅταν ἀπεφάσισε νὰ ἀποδυθῇ εἰς τὴν περιπέτειαν τῆς τουριστικῆς ἀναπτύξεως τῆς περιοχῆς ἐκείνης, ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ἀντιμετωπίσει πρωταρχικῶς τὸ θέμα τοῦ ἀεροδρομίου. Πέραν τῶν ὅσων ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω, ἐπισημαίνω τὴν ἔλλειψιν παντὸς συντονισμοῦ τῶν πράξεων τῆς Κυβερνήσεως. Ὅταν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων ἔλαβε τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβε διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τῆς περιοχῆς αὐτῆς, δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει του τὸ κεφαλαιῶδες θέμα τοῦ ἀεροδρομίου Ἑλληνικοῦ. Διότι, ἐὰν ἐπίστευεν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στραφῇ πρὸς ἄλλην περιοχήν, τότε θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποβλέψῃ πρὸς ἄλλας περιοχὰς διὰ τουριστικὴν ἀξιοποίησιν. Καὶ ὑπάρχουν τοιαῦται περιοχαί, ὅπως ἡ τοποθεσία τῆς Λούτσας, τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου κ.λ.π., καὶ πρὸς τὰ ἐκεῖ θὰ ἠδύνατο νὰ στραφῇ, διότι ἡ ἀπόστασις τῶν 30 χιλιομέτρων δὲν ἔχει τόσην σημασίαν, ὅταν ὑπάρχουν οἱ κατάλληλοι δρόμοι. Ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ θέσῃ εἰς ἐφαρμογὴν τὴν τουριστικὴν ἀξιοποίησιν τῆς περιοχῆς τοῦ Σαρωνικοῦ, εἶχε στοιχειώδη ὑποχρέωσιν, παραλλήλως νὰ ἐξετάσῃ καὶ τὸ θέμα τοῦ ἀεροδρομίου Ἑλληνικοῦ. Καὶ μόνον ἂν εἶχεν ὑπ’ ὄψει της, τὴν μεταφορὰν τοῦ ἀεροδρομίου ἢ τὸ πολὺ–πολὺ τὴν διατήρησίν του εἰς ὃ σημεῖον εὑρίσκεται σήμερον, θὰ ἠδύνατο νὰ προχωρήσῃ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τῆς ἀξιοποιήσεως τῆς περιοχῆς αὐτῆς ἀπὸ τουριστικῆς πλευρᾶς. Καὶ μόνον διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως ἐπιδειξάσης τοιαύτην ἀσυνέπειαν καὶ ἀσυναρτησίαν περὶ τὴν ἄσκησιν τῆς ἐξουσίας, εἶναι ἀπροσμέτρητος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§68Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς λέγει ρητῶς: «Οἱ Ὑπουργοὶ καὶ οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων ὁσάκις ζητήσωσι τὸν λόγον.....».

§70Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δύνανται. Δὲν ὑποχρεοῦνται.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἑπομένως, θὰ ὁμιλήσητε μετὰ τοὺς ἐπερωτῶντας.

§72Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πόσοι εἶναι οἱ ἐπερωτῶντες;

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περίπου 11.

§74Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ὀρθὴ ἑρμηνεία τοῦ ἄρθρου — διότι δικαίωμα ἔχω καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα — ἡ ὀρθὴ ἄποψις θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἑξῆς: Ὅταν ἐξαντλῆται ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπογραψάντων μιᾶς ἐκ τῶν πολλῶν συνδυασθεισῶν ἐπερωτήσεων εἶναι, νὰ δύναται νὰ λάβῃ τὸν λόγον εἷς ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ τὸ ἐξαιρετικὸν δικαίωμα. Διότι, ἐὰν ὑπάρχουν 10 συνδεδυασμέναι ἐπερωτήσεις καὶ εἶναι ἐγγεγραμμένοι καὶ ἔχουν ὑπογράψει 50, τότε βεβαίως (δὲν ἠκούσθη), πλήρως τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχομεν ἐν τῇ Βουλῇ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τὸ ἔχουν καλῶς ἢ κακῶς καὶ ἔχει ἀναγνωρισθῆ ἀπὸ δεκαετηρίδων.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Μητσοτάκης καὶ μετὰ θὰ σᾶς δοθῇ ὁ λόγος, ἐὰν ἐπιθυμῆτε. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§76Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Θὰ προσπαθήσω κύριοι συνάδελφοι νὰ εἶμαι ὅσον τὸ δυνατὸν σύντομος εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἀπόψεών μου. Ξεκινῶ ἀπὸ μίαν προϋπόθεσιν ἡ ὁποία νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ παραδεκτὴ ἀπὸ ὅλους μας, ἀπὸ τὸ γεγονὸς δηλαδὴ ὅτι ἐπὶ τοῦ συγκεκριμένου θέματος τὸ ὁποῖον συζητῶμεν, τόσον ἡ Κυβέρνησις ὅσον καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν ἔχουν κανένα λόγον καὶ δὲν πρέπει νὰ ἔχουν κανένα λόγον προκαταλήψεως, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπεισέλθουν ἄλλαι πολιτικοὶ παράγοντες εἰς τὴν δημιουργίαν τῆς κρίσεως, ἀλλ’ ὅτι εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν ἑνὸς τόσον βασικοῦ προβλήματος....

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συγγνώμην, κύριε Μητσοτάκη, ἔκαμα μίαν παράλειψιν. Ὁ κ. Κολοκυθᾶς προηγεῖται ὑμῶν, ἀλλὰ εἶναι ἀπών, ἑπομένως διαγράφεται.

§78Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Μάλιστα, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν ἑνὸς τοιούτου βασικοῦ προβλήματος διὰ τὴν Ἑλληνικὴν πολιτικὴν ἀεροπορίαν, ἀλλὰ καὶ εἰδικώτερον διὰ τὴν περιοχὴν τῆς Πρωτευούσης, πρέπει ὅλοι μας νὰ ἀγώμεθα ἀπὸ τὰς προϋποθέσεις αἱ ὁποῖαι συνιστοῦν τὸ βασικώτερον συμφέρον. Νομίζω ὅτι ἀπὸ τὴν ἄποψιν αὐτὴν κατ’ ἀρχὴν δὲν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ οὐδεὶς ὁ διαφωνῶν ἐπὶ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ὅτι διὰ λόγους γενικωτέρων μειονεκτημάτων, τοὺς ὁποίους τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ ἔχει, πρέπει νὰ καταβληθῇ προσπάθεια νὰ μεταφερθῇ ἀλλοῦ τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ. Δὲν νομίζω ὅτι, μετὰ τὴν μακρὰν ἀνάπτυξιν, ἡ ὁποία ἔγινε, χρειάζεται νὰ γίνῃ εἰδικωτέρα ἀνάλυσις τῶν μειονεκτημάτων, τὰ ὁποῖα τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ παρουσιάζει. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων ἔλαβε μίαν θέσιν, ἡ ὁποία ὄντως πολιτικῶς καὶ προσωπικῶς τὸν τιμᾷ. Ἔλαβε μίαν θέσιν ἄκρως ἀντιδημοτικήν, ἀντιστρατευομένην καὶ πρὸς τὰ στενὰ κομματικά του συμφέροντα, διότι νομίζει ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὑπηρετεῖ ἕνα γενικώτερον σκοπόν. Τὸ θέμα τὸ ὁποῖον, κύριοι συνάδελφοι, ἔχομεν νὰ ἐρευνήσωμεν εἶναι, ἐὰν ὄντως ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐξετίμησε σωστὰ τοὺς ἐπὶ μέρους παράγοντας, οἱ ὁποῖοι συνθέτουν τὸ πρόβλημα ἢ μήπως ἡ Κυβέρνησις παρεσύρθη παραμείνασα μὲ τὴν δύναμιν τῆς ἀδρανείας, θὰ ἠμποροῦσα νὰ εἴπω εἰς τὴν πεπατημένην εἰς ἕνα δρόμον ὁ ὁποῖος ἀπὸ πρὶν εἶχε χαραχθῆ. Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, ὁ πληθυσμὸς τῆς περιοχῆς γύρω τῶν Κοινοτήτων, γύρω ἀπὸ τὸ σημερινὸν ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐξανίσταται, ἐὰν συνέβησαν ἐκδηλώσεις αἱ ὁποῖαι συνέβησαν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως, τῆς προηγουμένης συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευήν, τοῦτο ἀναμφισβητήτως γίνεται διότι τὸ θέμα τῆς παραμονῆς ἢ τῆς ἀπομακρύνσεως τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ ἔχει οὐσιωδεστάτην σημασίαν διὰ τοὺς κατοίκους τῶν περιφερειῶν. Ἀνέφερε, κύριοι συνάδελφοι, ὁ κύριος Ὑπουργὸς διὰ νὰ μᾶς πείσῃ περὶ τοῦ ἀντιθέτου ὡς ἐπιχείρημα τὸν ἀριθμὸν τῶν σπιτιῶν, τὰ ὁποῖα πρόκειται συμπληρωματικῶς νὰ ἀπαλλοτριωθοῦν καὶ ἠθέλησε νὰ μᾶς ἀποδείξῃ, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν σπιτιῶν ποὺ ἀπαλλοτριοῦνται εἶναι ἐλάχιστος. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριοι συνάδελφοι, νὰ πιστεύω, ὅτι τὸ θέμα δὲν τίθεται ἐκεῖ. Ἀσχέτως τοῦ γεγονότος, οὔτε ἀπαλλοτρίωσις μέσα εἰς τὸ σχέδιον πόλεως εἶναι κἄτι βαρύτατον, ἀσχέτως τοῦ γεγονότος, ὅτι ὁ ἴδιος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ δυσχερέστατα καὶ δυστυχῶς ἄλυτα πρὸς τὸ παρὸν πολεοδομικὰ προβλήματα τῶν Ἀθηνῶν, δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀπαλλοτριώσῃ οὔτε μίαν γωνίαν, δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ὁδηγήσῃ μία ἀπὸ τὰς μεγάλας λεωφόρους, οὔτε κοντὰ εἰς τὸ Κέντρον τῆς Πρωτευούσης, διότι δὲν ἀπαλλοτριώνει σπίτια εἰς κατωκημένους χώρους, οὔτε ἐκεῖ ποὺ αἱ πολεοδομικαὶ ἀνάγκαι εἶναι ἀδήριτοι, ὁ ἀσχέτως, λέγω, τοῦ γεγονότος τούτου, τὸ ὅτι ὑποχρεοῦται νὰ ἀπαλλοτριώσῃ σπίτια μέσα εἰς τὸ σχέδιον πόλεως διὰ νὰ διατηρήσῃ ἐκεῖ τὸ ἀεροδρόμιον, δὲν εἶναι τὸ καίριον θέμα. Δὲν εἶναι τὸ καίριον θέμα, τὸ ὁποῖον γεννᾶται. Ἀνέφερεν ὁ κ. Μαῦρος ὀρθότατα καὶ ἐπιγραμματικώτατα, ὅτι δυστυχεῖς εἰς τὸ τέλος δὲν εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀπαλλοτριωθοῦν. Δυστυχεῖς θὰ εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ παραμείνουν. Ὁ κ. Ράλλης διετύπωσεν — αὐτὸ τοὐλάχιστον ἦτο τὸ συμπέρασμα, τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἔβγαλα — μίαν περίεργον θεωρίαν. Ἠθέλησε νὰ παραστήσῃ τὰ πράγματα ὡς ἐὰν ἦτο δυνατὸν ὁ ἐπεκτεινόμενος διάδρομος νὰ εἰσαχθῇ ὡς λεωφόρος μέσα εἰς κατῳκημένην περιοχὴν καὶ νὰ ἀρκεσθῇ εἰς μίαν ἀπαλλοτρίωσιν ἐλαχίστης ζώνης ἀσφαλείας ἑκατέρωθεν τοῦ διαδρόμου. Ἀλλὰ τὸ πρόβλημα, κύριοι, δὲν τοποθετεῖται ἐκεῖ. Τὸ πρόβλημα εἶναι: Ἐὰν ἡ περιοχὴ ὁλόκληρος πέριξ τῆς ζώνης τῆς καθ’ ἑαυτὸ ζώνης τοῦ ἀεροδρομίου, ἐξακολουθῇ νὰ παραμένῃ κατοικήσιμος ἢ νὰ παύῃ νὰ εἶναι κατοικήσιμος ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας καὶ τὰ σημερινὰ δεδομένα. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὑπερβολή, ἐὰν εἴπῃ κανείς, ὅτι μὲ τὴν ἀναμενομένην ἐξέλιξιν τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας καὶ μὲ τὴν χρησιμοποίησιν τῶν πυραυλοκινήτων ἀεροπλάνων, ὁλόκληρος ἡ περιοχὴ εἰς μεγάλην ἀκτῖνα χιλιομέτρων ἀπὸ τὸ ἀεροδρόμιον θὰ γίνῃ ἀκατοίκητος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς εἶπεν, ὅτι θὰ ἦτο πρόθυμος νὰ ἀπαλλοτριώσῃ χάριν φιλανθρωπίας, ὅπως λέγει, δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ τοῦ διαδρόμου ὡρισμένα σπίτια. Κύριοι συνάδελφοι, ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργόν: Ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι ἀπαλλοτριώσῃ καὶ ἕνα καὶ δύο καὶ τρία σπίτια ἑκατέρωθεν τοῦ διαδρόμου, νομίζει, ὅτι οἱ ἀτυχεῖς κάτοικοι, οἱ ὁποῖοι θὰ μείνουν κατοικοῦντες εἰς τὰ ἐν συνεχείᾳ σπίτια, εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχίσουν ζῶντες εἰς τὴν περιοχὴν αὐτήν; Καὶ ἂν ἀκόμη κάμνῃ λάθος ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ πιστεύῃ, ὅτι τὸ πρόβλημα τοποθετεῖται μόνον δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατοικοῦν δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ τοῦ διαδρόμου Ἐφ’ ὅσον βαρὺ καὶ τραγικὸν εἶναι καὶ τὸ πρόβλημα δι’ ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατοικοῦν εἰς τὴν μέσην προέκτασιν τοῦ διαδρόμου καὶ ἕνα καὶ δύο καὶ τρία χιλιόμετρα μετά. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ εἴμεθα ἐντὸς τῆς πραγματικότητος πρέπει νὰ δηλώσωμεν ὅτι ἤδη ἡ περιοχὴ τῆς Γλυφάδας σχεδὸν ὁλόκληρος εἶναι περίπου εἰς τὰ ὅρια τοῦ ἀκατοικήτου. Οὐδεὶς ἐχέφρων ἄνθρωπος θὰ θελήσῃ νὰ μεταβῇ εἰς πρώτην ἐγκατάστασιν εἰς τὴν Γλυφάδα καὶ μὲ τὸν σημερινὸν θόρυβον καὶ μὲ τὰ σημερινὰ δεδομένα. Βεβαίως οἱ ἀτυχεῖς κάτοικοι, οἱ ὁποῖοι εὑρέθησαν κατοικοῦντες ἐκεῖ μὴ δυνάμενοι νὰ πράξουν ἄλλως, παραμένουν. Ἀλλὰ ἤδη εἶναι εἰς τὰ ὅρια τοῦ ἀφορήτου ὁ θόρυβος ποὺ γίνεται. Περὶ πυραυλοκινήτων ἠκούσαμεν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὡρισμένας ἀπόψεις θεωρητικάς. Δὲν νομίζω ὅτι στηρίζονται εἰς προσωπικὰς ἀντιλήψεις οὔτε τοῦ ἰδίου, οὔτε τῶν ἀμέσων συνεργατῶν του. Εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ τὸν διακόψω, διὰ νὰ τοῦ εἴπω ὅτι ὅταν προσεγειώθη διὰ μίαν δοκιμαστικὴν πτῆσιν τὸ Γαλλικὸν πυραυλοκίνητον «Καραβέλ» ὁλόκληρος ἡ περιοχὴ τῆς Γλυφάδας ἐξῆλθεν ἔντρομος ἀνὰ τὰς ὁδούς, τὰ δὲ παιδιὰ ἐκινδύνευσαν νὰ πάθουν νευρικὴν κρίσιν ἀπὸ τὸν ἀφόρητον θόρυβον. Καὶ εἶναι ὄντως, κύριοι συνάδελφοι, ἀφόρητος ὁ θόρυβος τῶν πυραυλοκινήτων. Ὁ κ. Δούκας εἰς αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν, ἔχει ἐνδεχομένως δίκαιον. Δὲν ἀρνοῦμαι ὅτι ἐνδεχομένως κατώρθωσαν οἱ τεχνικοὶ νὰ περιορίσουν τὴν ἔντασιν τοῦ θορύβου. Ἀλλὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ὡμολογήσῃ ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν κατώρθωσαν νὰ ἀντιμετωπίσουν εἶναι ἡ συχνότης τοῦ θορύβου. Καὶ ἐπειδὴ συμβαίνει νὰ ἔχω κἄποιαν στοιχειώδη γνῶσιν φυσικῆς, τὴν ὁποίαν ὑποθέτω θὰ ἔχῃ καὶ ὁ κ. Ὑπουργός, ἐπιθυμῶ νὰ προσδιορίσω ὅτι ἀφόρητος κατ’ ἐξοχὴν εἶναι ἡ συχνότης τοῦ ἤχου. Ἕνας ἦχος μὲ τὴν αὐτὴν ἔντασιν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὸς ἀπὸ τὸ ἀνθρώπινον αὐτί, ἀλλὰ εἶναι ἐντελῶς ἀφόρητος ὅταν ἡ ἔντασις τοῦ ἤχου εἶναι συχνότατα ὑπερμέτρως μεγάλη. Καὶ αὐτό, δυστυχῶς, συμβαίνει ἐπὶ τῶν πυραυλοκινήτων. Φοβοῦμαι ὅτι τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἰς τὴν οὐσίαν στρέφεται ἀπολύτως ἐναντίον τῶν ἰδικῶν του ἀπόψεων, ὅταν ἔχωμεν αὐτὸ τὸ πραγματικὸν δεδομένον, ὅτι ὁλόκληρος ἡ περιφέρεια οὐσιαστικῶς πρόκειται νὰ ἀχρηστευθῇ ὅτι ὁ θόρυβος εἶναι ἀφόρητος, ὅτι δὲν ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν πραγματικότητα τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός. Καὶ θὰ προσπαθήσω ἀκόμη καὶ κἄτι ἄλλο, ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβές, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Συγκοινωνιῶν ὅτι δὲν ἐνοχλοῦνται αἱ καμπίναι τῆς πλὰζ τῆς Γλυφάδας καὶ ὁλόκληρος ἡ πλὰζ ἀπὸ τὸν σημερινὸν θόρυβον τῶν ἀεροπλάνων. Ἐὰν κάμητε τὸν κόπον νὰ ἐρωτήσητε ἐκείνους οἱ ὁποῖοι κατώκησαν τὸ καλοκαίρι, θὰ σᾶς πληροφορήσουν ὅτι οὐσιαστικῶς ἀφόρητος ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν εἶναι ὁ θόρυβος καὶ εἰς τὴν πλὰζ καὶ ὅτι ἡ πλὰζ θὰ εἶναι ἀπολύτως ἀκατοίκητος ὅταν θὰ ἔλθουν τὰ πυραυλοκίνητα. Καὶ θὰ εἴπω ἀκόμη ὅτι δὲν θὰ δυνηθῆτε νὰ κάμητε τουριστικὸν τόπον τὸ Καβοῦρι διότι μὲ τὰ δεδομένα τὰ τεχνικὰ τὰ ὁποῖα ἀνεφέραμεν τὰ πυραυλοκίνητα θὰ κάμουν ἀκατοίκητον αὐτὴν τὴν περιοχήν. Αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι τὸ οὐσιαστικὸν πρόβλημα τὸ ὁποῖον θέτει τὸ ἀεροδρόμιον. Ἤκουσα νὰ γίνεται λόγος ἀπὸ ἑτέρους συναδέλφους, τῆς περιοχῆς τῆς Ἀττικῆς, περὶ ἐνδεχομένων ἀπαλλοτριώσεων εἰς ἄλλας ἀγροτικὰς περιφερείας, καὶ ἤκουσα ἀντικρουομένας ἀπόψεις. Ὁ κ. Διαμαντόπουλος ὑπεστήριξεν ὅτι οἱ κάτοικοι εὐχαρίστως θὰ ἔδιδον τὰ κτήματά των ἀρκεῖ νὰ ἔπαιρναν τὴν δέουσαν ἀποζημίωσιν. Ὁ κ. Βουρδουμπᾶς ὑπεστήριξε τὸ ἀντίθετον. Νομίζω, κύριοι, ὅτι τὸ θέμα δὲν τίθεται ἁπλῶς καὶ μόνον νὰ ἀποζημιωθοῦν ἐκεῖνοι, τῶν ὁποίων τὰ κτήματα ἀπαλλοτριώνονται, οἱ ὁποῖοι εἰς τὸ τέλος– τέλος παίρνουν μίαν λογικὴν ἀποζημίωσιν, βάσει τοῦ ἰσχύοντος Συντάγματος. Τὸ θέμα εἶναι διαφορετικόν: Εἶναι τὸ θέμα ὅτι πρόκειται νὰ καταστρέψωμεν ὁλοκλήρους περιφερείας χωρὶς νὰ τὰς ἀπαλλοτριώσωμεν καὶ χωρὶς νὰ τὰς ἀποζημιώσωμεν. Δὲν γνωρίζω προσωπικῶς τὶ ἔγινε εἰς τὴν Τανάγραν. Θὰ σᾶς εἴπω κάτι τὸ ὁποῖον ἔγινε εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου περιφέρειαν. Ἔγινε ἐκεῖ ἕνα ἀεροδρόμιον τοῦ ΝΑΤΟ εἰς τὸ Ἀκρωτήριον Χανίων. Ἀρχικῶς οἱ κάτοικοι ἐξανέστησαν. Δὲν ἤθελον ἀπαλλοτριώσεις, διότι οὐδεὶς ἀγρότης τῆς Ἑλλάδος εὐχαρίστως θὰ ἐγκατέλειπε τὴν γῆν ἡ ὁποία τρέφει τὴν οἰκογένειάν του ἀπὸ αἰώνων. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὅμως, αἱ ἀπαλλοτριώσεις ἔγιναν, καὶ ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐπληρώθησαν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ πληρωθοῦν— ὅπως πληροφοροῦμαι ὅτι ἔγινε εἰς τὴν Τανάγραν — νομίζω ὅτι ὑφίσταται ἀντίθετος πίεσις διὰ τὴν ἐπέκτασιν τῶν ἀπαλλοτριώσεων καὶ ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ ἡ φράσις, τοῦ πολιτικοῦ ρουσφετίου διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται νὰ γίνουν ἀπαλλοτριώσεις ἀκόμη περαιτέρω. Διότι ἐπὶ τέλους τὸ περιουσιακὸν στοιχεῖον πληρώνεται ἐφ’ ὅσον δὲν ἐπέρχεται ζημία ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ θορύβου. Τὸ γεγονὸς ὅτι ἐγκαθίσταται εἰς μίαν ἀγροτικὴν περιφέρειαν ἓν ἀεροδρόμιον δημιουργοῦνται πρόσθετοι εὐνοϊκαὶ προϋποθέσεις, ἀπὸ πλείστας ἀπόψεις, ἀπὸ ἀπόψεως νεροῦ, εἶπεν ὁ κ. Τσάτσος, ἀπὸ ἀπόψεως δρόμων προσθέτω ἐγώ! Δι’ αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα δὲν ἔχει οὐδεμίαν ὁμοιότητα. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ εἴπω ποῦ πρέπει νὰ πάῃ τὸ ἀεροδρόμιον. Οὔτε ὅτι πρέπει νὰ γίνουν ἀπαλλοτριώσεις διὰ τὸ ἀεροδρόμιον. Ἁπλῶς καὶ μόνον θέλω νὰ ἀποδείξω ὅτι τὸ πρόβλημα τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ σήμερον, διὰ τοὺς κατοίκους, ἐπαναλαμβάνω, τῆς περιφερείας, δὲν εἶναι ἐὰν θὰ ἀπαλλοτριωθοῦν, ἢ ὄχι, τὸ πρόβλημα εἶναι ἐὰν θὰ ἀχρηστευθῇ μία ὁλόκληρος περιφέρεια, ἐὰν θὰ ἀχρηστευθοῦν χωρὶς ἀποζημίωσιν ἰδιοκτησίαι καὶ ἐὰν θὰ πεταχθοῦν ἄνθρωποι εἰς τὸν δρόμον. Διότι μία γνωστὴ καὶ ἄμεσος συνέπεια τὴν ὁποίαν ἐζήσαμεν μέχρι σήμερον συνεπείᾳ τῆς ὑπάρξεως τοῦ ἀεροδρομίου εἰς τὴν περιφέρειαν αὐτὴν εἶναι, ὅπως καὶ ὁ κ. Τσάτσος ἀνέφερε, μία ραγδαία κάθετος πτῶσις τῶν ἀξιῶν τῶν ἀκινήτων τῆς περιφερείας αὐτῆς. Καὶ μὴ ἔχετε οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἔχῃ — ἔχει ἤδη — ὡς ἄμεσον συνέπειαν οὐσιαστικὴν ἀχρήστευσιν περιουσιῶν. Κύριοι, αὐτὸ ἑρμηνεύει καὶ ἐξηγεῖ τὸ διατὶ κάτοικοι τῶν περιφερειῶν αὐτῶν ἀγωνίζονται νὰ λύσουν ὑπὲρ τῶν ἀπόψεών των τὸ ζήτημα, καὶ διατί, ἐφ’ ὅσον εὔλογα, ἔννομα καὶ Συνταγματικῶς κατωχυρωμένα συμφέροντα θίγονται ἔχουν τὴν ἀπαίτησιν νὰ διαφωτίσουν τὴν κοινὴν γνώμην καὶ τὴν Βουλήν. Καὶ δι’ αὐτὸ θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ ἡ παρέμβασις: Ὑπῆρξεν ἀπολύτως ἄστοχος ἡ μεταχείρισις ὑπὸ τῆς Ἀστυνομίας τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι εἰς τὸ τέλος μάχονται ἐπὶ ἑνὸς δικαιώματός των νομίμου, καὶ δὲν ἀποτελεῖ τὸν καλλίτερον τρόπον ἀντιμετωπίσεως μὲ τὸ κλὸμπ τοῦ ἀστυνομικοῦ ἡ βιαία διάλυσις τῆς ἀνυπάρκτου ἄλλωστε συγκεντρώσεως, διότι οἱ ἄνθρωποι ἦλθον ἁπλῶς διὰ νὰ παρακολουθήσουν τὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ ὅμως ὑπάρχει καὶ ἄλλο γενικώτερον πρόβλημα τὸ ὁποῖον συνδέεται πλέον μὲ τὸ συμφέρον ὁλοκλήρου τῆς περιοχῆς τῆς Πρωτευούσης. Ἡ ἀχρήστευσις τῆς τουριστικῆς περιφερείας τῆς ἀκτῆς τοῦ Σαρωνικοῦ, ἀναμφισβητήτως, θὰ ἔχῃ πολλὰς δυσαρέστους συνεπείας διὰ τὸ σύνολον τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς Πρωτευούσης. Ὑποθέτω ὁ κ. Ράλλης θὰ ἐζήτησε νὰ πληροφορηθῇ, ὅπως καὶ ἡμεῖς, πόσα ἑκατομμύρια ἀνθρώπων κατεβαίνουν, ἠμπορεῖ νὰ τὸ πληροφορηθῇ ἀπὸ τὰ εἰσιτήρια τῶν λεωφορείων τὰ ὁποῖα κινοῦνται πρὸς τὴν περιοχὴν ἐκείνην, πόσα ἑκατομμύρια κατεβαίνουν τὸ καλοκαῖρι διὰ νὰ χαροῦν τὴν θάλασσαν, καὶ τὴν δροσιὰν τῆς θαλάσσης, τοὺς καλοκαιρινοὺς μῆνας. Εἶπεν πολὺ ὀρθῶς ὁ κ. Τσάτσος, ὅτι εἰς τὸ τέλος–τέλος ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπικαλεῖται ὡς ἕνα ἐκ τῶν τίτλων ὁ ὁποῖος τὸν ἔφερεν εἰς τὴν Πρωθυπουργίαν, τὴν τουριστικὴν ἀξιοποίησιν τῆς περιοχῆς τῶν Ἀθηνῶν, τὴν τουριστικὴν ἀξιοποίησιν ὄχι ὑπὸ τὴν εὐρυτέραν ἔννοιαν τῆς προσελεύσεως τῶν ξένων τουριστῶν, ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ προσθέσω, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς διευκολύνσεως τοῦ πτωχοῦ κατοίκου τῆς περιοχῆς τῶν Ἀθηνῶν, νὰ κάμῃ καὶ αὐτὸς τέλος πάντων κἄποτε εἰς τοὺς ζεστοὺς καλοκαιρινοὺς μῆνας ἕνα μπάνιο. Οἱ πλούσιοι, εἰς τὸ τέλος–τέλος, καὶ οἱ τουρῖσται, ἠμποροῦν νὰ καταφύγουν εὔκολα εἰς τὴν λεωφόρον Σουνίου, καὶ νὰ ἀγοράσουν οἰκόπεδα διὰ νὰ κτίσουν βίλλες, ἀλλὰ ὁ πτωχὸς ἐργάτης, ὁ μένων εἰς Ἀθήνας, νομίζω ὅτι τὸ καλοκαῖρι ὡς πνεύμονα τῆς Πρωτευούσης μόνον τὴν περιοχὴν αὐτὴν τοῦ Σαρωνικοῦ ἠμπορεῖ νὰ προτιμήσῃ. Καὶ θὰ εἶναι βαρύτατον δυστύχημα διὰ τὴν περιοχὴν ὁλοκλήρου τῆς Πρωτευούσης ἐὰν καταστρέψωμεν κατὰ τὸν τρόπον αὐτὸν τὴν τουριστικὴν περιφέρειαν περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλῶ. Ἄλλωστε δὲν εἶναι μόνον ἡ λεωφόρος ἡ νέα ἡ ὁποία ἠνοίχθη, δὲν εἶναι μόνον ἡ πλὰζ τῆς Γλυφάδας, ἡ ὁποία ἐστοίχισεν 2.000.000 δολλάρια, δὲν εἶναι μόνον ὁ καινούργιος δρόμος τοῦ Σουνίου, ὁ ὁποῖος κατὰ ἕνα ποσοστὸν θὰ ἐπηρεασθῇ ἀπὸ τὴν Α ἢ τὴν Β λύσιν, ἡ ὁποία θὰ δοθῇ εἰς τὸ πρόβλημα τοῦ ἀεροδρομίου. Γενικώτερον ἐκ τῆς μελέτης τοῦ σχεδίου τῆς Κυβερνήσεως αἱ ἀπόψεις τουριστικῆς ἀξιοποιήσεως τῆς περιοχῆς τῆς Πρωτευούσης τείνουν πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν. Καὶ δὲν ὑποθέτω νὰ φαντάζεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν ὅτι οἱοσδήποτε ἐχέφρων ξένος τουρίστας ὑψηλῆς τάξεως, ὑψηλῆς οἰκονομικῆς δυνάμεως θὰ θελήσῃ ποτὲ νὰ κατοικήσῃ εἰς μίαν περιοχὴν εἰς τὴν ὁποίαν ὁ ὕπνος θὰ εἶναι ἀδύνατος ἀπὸ τὸν θόρυβον τῶν ἀεροπλάνων. Ὀρθότατα ἐλέχθη ὅτι διὰ τὸν τόπον μας ἀποτελεῖ παράδοσιν ὁ σεβασμὸς τῆς ἡσυχίας τοῦ ἄλλου. Ὡμίλησαν οἱ ἄλλοι συνάδελφοι δι’ ὅλας τὰς ἀστυνομικὰς ἀπαγορεύσεις, διὰ τὸ ραδιόφωνον, διὰ τὰς νυκτερινὰς καντάδας. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγνοῇ ἡ Κυβέρνησις τὴν ἡσυχίαν μιᾶς ὁλοκλήρου περιοχῆς, ἡ ὁποία ἀπὸ τὸν ἀφόρητον θόρυβον κινδυνεύει νὰ γίνῃ ἀκατοίκητος; Ἀνέγνωσα σήμερον ἢ χθὲς εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι γίνεται λόγος νὰ μεταφερθοῦν ὡρισμένα ἐργοστάσια εὑρισκόμενα πλησίον τῶν Ἀθηνῶν, εἰς χῶρον κείμενον μακρὰν τῶν Ἀθηνῶν. Εἶναι δυνατὸν ὅταν συζητῶμεν αὐτὰ τὰ θέματα νὰ δεχθῶμεν ἄνευ τῆς ἰδιαζούσης ἀντιμετωπίσεως τοῦ ζητήματος, νὰ ἀφήσωμεν τὸ ἀεροδρόμιον ἐκεῖ ποὺ εὑρίσκεται σήμερον; Ἐγὼ νομίζω ὅτι ἀπὸ τοῦ 1945 μέχρι σήμερον δὲν ἐγένετο ἡ ἰδιάζουσα ἀντιμετώπισις τοῦ θέματος τοῦ ἀεροδρομίου. Ὑποθέτω ὅτι θὰ συμφωνήσητε ὅτι κακὴ μοῖρα ἔφερε τὸ ἀεροδρόμιον εἰς τὸ Ἑλληνικόν... Ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἡ δικτατορία τοῦ Μεταξᾶ καὶ ἡ κατοχὴ τῶν Γερμανῶν, οὐδεὶς βεβαίως θὰ διενοεῖτο νὰ ἐγκαταστήσῃ τὸ ἀεροδρόμιον ἐκεῖ. Ἡ ἀντιμετώπισις, κύριοι, τοῦ θέματος τοῦ ἀεροδρομίου, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχεν ἀρχίσει ἀπὸ τῆς ἑπομένης τῆς ἀπελευθερώσεως. Φοβοῦμαι ὅμως, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1945 μέχρι σήμερον τὸ πρόβλημα δὲν ἔχει ἀντιμετωπισθῆ καὶ πλήρως μελετηθῆ. Δὲν ἔχει μελετηθῆ μὲ τὴν σοβαρότητα τὴν ὁποίαν ἀξίζει καὶ ἀκόμη καὶ σήμερον δὲν ἔχει ἡ Κυβέρνησις τὰ δεδομένα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἐμφανίσῃ, διὰ νὰ μᾶς πείσῃ περὶ τοῦ ἐὰν πρέπει νὰ μείνῃ ἢ νὰ μεταφερθῇ τὸ ἀεροδρόμιον. Φοβοῦμαι ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα πολλὰ θέματα κινοῦνται μὲ τὴν δύναμιν τῆς ἀδρανείας. Ἐὰν τὸ ἀεροδρόμιον δὲν εἶχεν ἐγκατασταθῆ εἰς τὸ Ἑλληνικόν, κανεὶς κ. Λεροῦ δὲν θὰ ἐτόλμα νὰ διατυπώσῃ τὴν ἄποψιν νὰ ἐγκατασταθῇ ἐκεῖ. Ἐπειδή, ὅμως συνέπεσε τὸ ἀεροδρόμιον νὰ εἶναι εἰς τὸ Ἑλληνικόν, μὲ τὴν δύναμιν τῆς ἀδρανείας μὲ τὴν ὁποίαν κινεῖται καὶ τὸ πρόβλημα αὐτό, πολλοὶ συνιστοῦν, ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον θὰ πρέπει νὰ παραμείνῃ ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκεται. Ἠκούσαμεν ὅτι κατὰ τὸ παρελθόν, τὴν ἐποχὴν τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, ἐγένετο μία Ἐπιτροπὴ ἀπὸ πολλοὺς ἁρμοδίους, οἱ ὁποῖοι ἐκλήθησαν νὰ ἀποφανθοῦν ἐὰν τὸ ἀεροδρόμιον ἔπρεπε νὰ παραμείνῃ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν ἢ ὄχι. Ἕξ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς αὐτῆς ἐτάχθησαν ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον πρέπει νὰ μείνῃ εἰς τὸ Ἑλληνικόν, καὶ ἕνδεκα μέλη, τὰ ὁποῖα κατὰ σύμπτωσιν ἦσαν ὅλοι οἱ ἄλλοι, πλὴν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ἐζήτησαν νὰ διερευνηθῇ τὸ θέμα, ἐπὶ τῷ τέλει τῆς μεταφορᾶς τοῦ ἀεροδρομίου Ἑλληνικοῦ εἰς ἄλλον τόπον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἠμφισβήτησε, τὴν ἑρμηνείαν τῆς ἀποφάσεως ὡς τὴν ἐνεφάνισεν ὁ κ. Τούμπας. Δὲν ἔχει δίκαιον ὁ κ. Ὑπουργός, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀξιώσῃ τις ἀπὸ τοὺς ἐπερωτῶντας κ. κ. βουλευτὰς ποῦ πρέπει νὰ πάῃ τὸ ἀεροδρόμιον, ἐὰν μεταφερθῇ. Τὸ θέμα εἶναι ἐὰν πρέπει νὰ παραμείνῃ τὸ ἀεροδρόμιον εἰς τὸ Ἑλληνικὸν καὶ δεύτερον ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ ἄλλο ἀεροδρόμιον, τὸ ὁποῖον νὰ δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς κεντρικὸς ἀερολιμὴν τῆς Ἑλλάδος, ἀντὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ. Φοβοῦμαι, κύριοι, ὅτι ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν ἐκείνην καὶ πέραν ἔχομεν περιπέσει εἰς ἓν στάδιον ἀντιμετωπίσεως τοῦ θέματος αὐτοῦ ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον ἀπὸ τοὺς ἰδίους ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν μίαν ἐκπεφρασμένην ἄποψιν. Δὲν θέλω νὰ εἴπω τίποτε εἰς βάρος τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας, ἀλλὰ νομίζω ὅτι θὰ συνομολογήσητε ὅλοι, ὅτι ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ ἀποτελεῖται ἀπὸ 2–3 μηχανικοὺς καὶ εἶναι δυσχερὲς νὰ ὑποθέσῃ τις ὅτι ἡ κρίσις τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν πρέπει νὰ εἶναι ἡ βαρύνουσα. Προσέθεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι ἐν συνεχείᾳ συνεβουλεύθη τοὺς ἱπταμένους καὶ ἐν συνεχείᾳ τὸν κ. Λεροῦ. Οὗτος εἶχε διατυπώσει, ὅμως, ἄποψιν ἀπὸ τὸ 1945, κληθεὶς νὰ ἀποφανθῇ περὶ τῆς δυνατότητος ἱδρύσεως ἀεροδρομίου εἰς Σπάτα καὶ ἐν τούτοις καλεῖται καὶ τώρα ὁ ἴδιος νὰ δώσῃ ὑπεύθυνον γνώμην. Ὀρθότατα ἠρωτήθη ὁ κ. Ὑπουργός, διατὶ ἔπρεπε νὰ εἶναι ὁ κ. Λεροῦ, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ δώσῃ γνώμην; Καὶ ποῖος εἶναι αὐτὸς ὁ κ. Λεροῦ; Ὁ κ. Λεροῦ, εἶναι λόγῳ θέσεως ἁρμόδιον πρόσωπον. Ἀλλὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι ὁ κύριος αὐτὸς εἰς διάστημα 10 ἡμερῶν ἐπρόλαβε νὰ ἐξετάσῃ τοὺς ὑποδειχθέντας τόπους διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τοῦ ἀεροδρομίου; Καὶ εἶναι δυνατὸν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον μὲ ἔκθεσιν ὀκτὼ σελίδων νὰ λάβωμεν τοιαύτην ἀπόφασιν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐξαρτᾶται ἡ τύχη μιᾶς ὁλοκλήρου περιφερείας; Ἐλέχθη ὅτι τὸ πρόβλημα τοῦ ἀεροδρομίου εἶναι σύνθετον πρόβλημα, καὶ εἶναι ὄντως σύνθετον πρόβλημα. Ὁ κ. Λεροῦ ἐκπροσωπεῖ τὴν ἄποψιν τῆς διεθνοῦς πολιτικῆς ἀεροπορίας. Ἀλλὰ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι οὗτος ἦτο ἁρμόδιος διὰ νὰ ἐκτιμήσῃ τοὺς ἄλλους παράγοντας, οἱ ὁποῖοι δὲν συνδέονται μὲ τὰ καθ’ αὑτὸ τεχνικὰ θέματα τῆς ἀεροπορίας; Νὰ ἐκτιμήσῃ δηλαδὴ τοὺς τουριστικοὺς παράγοντας καὶ τοὺς ἄλλους ἐν γένει παράγοντας, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐκτεθῆ ἐν γενικαῖς γραμμαῖς. Πιστεύω ἀδιαμφισβητήτως ὅτι τὸ πρόβλημα δὲν τίθεται ἁπλῶς καὶ μόνον ἐὰν τὸ Ἑλληνικόν, ἀπὸ τεχνικῆς πλευρᾶς, εἶναι τὸ καλύτερον ἀεροδρόμιον, ἀπὸ ὅλα τὰ πιθανὰ ἀεροδρόμια, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργηθοῦν εἰς τὸν χῶρον τῆς Ἀττικῆς. Αὐτὸ δὲν δύναται νὰ μᾶς τὸ εἴπῃ μόνον ὁ κ. Λεροῦ. Ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ μία εὐρυτέρα ἔρευνα. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν οὕτως εἶχε τὸ πρᾶγμα, ἐὰν ἐπρόκειτο τὸ ἄλλο ἀεροδρόμιον νὰ εἶναι ὑποδεέστερον ἀπὸ ἀπόψεως τεχνικῆς, ἀπὸ ὅ,τι εἶναι τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ, ποῖος θὰ ἦτο ἁρμόδιος νὰ ἀποφασίσῃ ἐὰν θὰ ἔπρεπε νὰ πᾶμε εἰς τὸ ἄλλο ἀεροδρόμιον καὶ νὰ μὴ μείνωμεν εἰς τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ; Βεβαίως ὄχι ὁ κ. Λεροῦ. Αὐτὸ εἶναι θέμα ἀποφάσεως Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ οὕτω μόνον εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ τὸ πρόβλημα. Θὰ σᾶς κάμῃ ἐντύπωσιν ἴσως, μοῦ ἔκαμε καὶ ἐμένα ἐντύπωσιν, ἐὰν ἐρωτήσητε ἱπταμένους κατὰ κανόνα, θὰ σᾶς εἴπουν, ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν εἶναι καλύτερον. Ἐὰν ἐρωτήσητε ἐκπροσώπους τῶν ἀεροπορικῶν ἑταιριῶν θὰ σᾶς εἴπουν, τὸ Ἑλληνικὸν εἶναι καλύτερον. Καὶ ἐὰν ὑποθέσωμεν, κύριοι, ὅτι εἶναι καλύτερον τὸ Ἑλληνικόν, εἶναι λόγος νὰ καταστρέψωμεν μίαν περιφέρειαν τῶν Ἀθηνῶν, διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν ἕνα ἀεροδρόμιον, ἔστω ἐλαφρῶς ὑποδεέστερον τεχνικῶς, ἀπὸ ὅ,τι εἶναι τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ; Ὑποθέτω ὅτι προσβάλλει τὴν νοημοσύνην, ὄχι μόνον τὴν ἰδικήν μας, ἀλλὰ ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἡ ὑποστήριξις τῆς ἀπόψεως, ὅτι πέραν τοῦ Ἑλληνικοῦ, δὲν εἶναι ἀνεκτὸν νὰ γίνῃ ἕτερον ἀεροδρόμιον εἰς τὴν περιοχὴν Ἀττικῆς. Ὑποθέτω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἐὰν τοῦτο ἦτο ἀκριβές, ἐὰν θὰ ἔπρεπε δηλαδὴ νὰ ὑποθέσωμεν, ὅτι εἰς τὴν Ἀττικὴν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατασκευασθῇ ἄλλο ἀεροδρόμιον ἀσφαλέστερον, πλεῖσται ὅσαι χῶραι τοῦ κόσμου δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχουν καθόλου ἀεροδρόμιον. Καὶ ἐν τούτοις ἀεροδρόμια ἔχουν κατασκευασθῆ εἰς τὰς Ἄλπεις καὶ εἰς τὴν Ἑλβετίαν, ἀεροδρόμια ἔχουν κατασκευασθῆ, εἰς τὸν ὁμιχλώδη Σκανδιναυϊκὸν Βορρᾶν, ἀεροδρόμια ἔχουν κατασκευασθῆ εἰς ὅλας τὰς χώρας τοῦ κόσμου. Δὲν ὑπάρχει πρωτεύουσα τῆς Ὑφηλίου, ἡ ὁποία νὰ μὴ ἔχῃ ἀεροδρόμιον. Τὸ πρόβλημα τοῦ ἀεροδρομίου ἀναμφισβητήτως εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ καὶ εἶναι κωμικόν, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ ἡ ἔκφρασις, νὰ ὁμιλῶμεν περὶ μετεωρολογικῶν συνθηκῶν καὶ νὰ λέγωμεν, ὅτι ὡρισμέναι περιφέρειαι τῆς Ἀττικῆς ὑστεροῦν ἀπὸ ἀπόψεως μετεωρολογικῶν συνθηκῶν καὶ ὁμίχλης, ὅταν εἰς τὸ ὁμιχλῶδες Λονδῖνον, ποὺ εἶναι ἡ πατρίδα τῆς ὁμίχλης, ὑπάρχουν τοῦ κόσμου τὰ ἀεροδρόμια καὶ ἀκόμη εἰς τὴν ὁμιχλώδη Σκωτίαν ὑπάρχουν ἀρκετὰ ἀεροδρόμια. Δὲν θὰ πείσῃ κανένα, κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις, δὲν θὰ πείσῃ κανένα λογικὸν ἄνθρωπον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν, ὅτι πέραν τοῦ Ἑλληνικοῦ εἶναι ἀδύνατον νὰ κατασκευασθῇ ἄλλο ἀεροδρόμιον. Ἀσφαλῶς εἶναι δυνατὸν νὰ κατασκευασθῇ ἄλλο ἀεροδρόμιον ἔστω καὶ ἂν ἀκόμη δεχθῶμεν κἄτι, τὸ ὁποῖον ἐπαναλαμβάνω, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ τεχνικῶς δεδομένον καὶ ἀπόλυτον, ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν παρὰ ταῦτα θὰ ἦτο ἀπὸ μερικὰς πλευρὰς καλύτερον ἐὰν τυχὸν παρέμενε ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκεται. Κύριοι συνάδελφοι ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε μίαν ἀπόφασιν, βάσει τῆς ἐκθέσεως τοῦ κ. Λεροῦ. Ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Λεροῦ δὲν ἐδόθη εἰς τὴν δημοσιότητα, δὲν μετεφράσθη κἄν. Εἰς τὴν συζήτησιν τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ διευκρινισθῇ τὸ θέμα, ἐὰν ἐπὶ τέλους κἄποιος ἐδιάβασε τὴν ἔκθεσιν. Ἡμεῖς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν ἔχομεν προλάβει νὰ τὴν μελετήσωμεν, διότι δὲν μᾶς ἐδόθη εἰς τὰ Ἑλληνικά. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν ἔχει, λέγει, μίαν πρόχειρον μετάφρασιν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν καὶ εἰς ἡμᾶς, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅπου ὑποτίθεται ὅτι ἀποφασίζομεν καὶ κρίνομεν τὰς τύχας χιλιάδων ἀνθρώπων, δὲν ἦτο σαφὲς ἐὰν κἄποιος εἶχε διαβάσει, εἶχε μελετήσει τὴν ἔκθεσιν Λεροῦ καί, παρὰ ταῦτα ἡ ἔκθεσις τοῦ Λεροῦ ὑπῆρξεν τὸ ἀποφασιστικὸν στοιχεῖον διὰ νὰ ἐξαγγείλῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν ἀπόφασίν της περὶ παραμονῆς τοῦ ἀεροδρομίου Ἑλληνικοῦ. Κύριοι, δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ μελετήσω πλήρως τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Λεροῦ, τὴν τελευταίαν, συνέβη ὅμως, νὰ ἔχω ἀναγνώσει μίαν ἄλλην ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλε τὸ 1955 ὁ κ. Λεροῦ καί, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησα προηγουμένως, ὅταν ἐκλήθη πάλιν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς πλειοψηφίας, διὰ νὰ ἀποφανθῇ περὶ τῆς δυνανότητος ἱδρύσεως ἀεροδρομίου εἰς τὰ Σπάτα. Εἰς τὴν ἔκθεσιν αὐτήν, ὅποιος κάμῃ τὸν κόπον νὰ τὴν διαβάσῃ προχείρως ὄχι νὰ τὴν μελετήσῃ καὶ μάθῃ θὰ διαπιστώσῃ ὡρισμένα πολὺ ἐνδιαφέροντα πράγματα. Ὁ κ. Λεροῦ φυσικά, λέγει, ὅτι εἶναι προτιμότερον τὸ Ἑλληνικόν, ἀλλὰ ὅπως ἦτο ἑπόμενον, ἀναφέρει μίαν σειρὰν πλεονεκτημάτων καὶ μειονεκτημάτων ἑκάστης ἐκ τῶν θέσεων, τὰς ὁποίας κρίνει. Θὰ σᾶς διαβάσω καὶ παρακαλῶ ὅ,τι διαβάζω νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικά. Μεταξὺ τῶν πλεονεκτημάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ ἀναφέρει τὰ ἀκόλουθα: Δὲν λέγει ὅτι εἶναι τὰ μόνα πλεονεκτήματα, ἀλλὰ ὑποθέτω, διὰ νὰ τὰ ἀναφέρῃ ὅτι κατὰ τὴν κρίσιν του εἶναι τὰ οὐσιωδέστερα. Πρῶτον, λέγει, εἶναι ἕνα δημιουργημένο ἤδη ἀεροδρόμιον μὲ ἀποδεδειγμένην καὶ ἐξαιρετικὴν ἀπόδοσιν λειτουργίας. Αὐτὸ εἰς τεχνικὴν διάλεκτον σημαίνει αὐτὸ ποὺ σᾶς εἶπον προηγουμένως, δύναμις τῆς ἀδρανείας. Ὑπάρχει τὸ ἀεροδρόμιον, καλὸν εἶναι, ἂς τὸ ἀφήσωμεν. Δεύτερον, εἶναι ἱκανόν, μὲ τὰς σημερινάς του διαστάσεις, νὰ ἱκανοποιήσῃ ὅλας τὰς ὑφισταμένας καὶ τὰς προβλεπομένας μελλούσας ἀπαιτήσεις λειτουργίας. Εἰς αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, θὰ παρακαλέσω νὰ προσέξητε. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνιῶν ἔκαμε μίαν δήλωσιν πρὸ ἑνὸς ἔτους καὶ διεβεβαίωσε τὴν Βουλὴν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἐπεκταθῇ τὸ ἀεροδρόμιον. Δὲν κακίζω τὸν ἄνθρωπον, ἔτσι τοῦ εἶπον αἱ ὑπηρεσίαι, ἔτσι τὰ εἶπε καὶ αὐτός. Τὸ περίεργον εἶναι, ὅτι ὀλίγον προηγουμένως, ὁ κ. Λεροῦ παρεῖχεν αὐτὴν τὴν κατηγορηματικὴν διαβεβαίωσιν εἰς τὴν ἔκθεσιν, ποὺ ὑπέβαλεν, ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ εἶναι ἱκανὸν νὰ ἀνταποκριθῇ καὶ νὰ ἱκανοποιήσῃ ὅλας τὰς ὑφισταμένας καὶ προβλεπομένας μελλούσας ἀπαιτήσεις, λειτουργίας καί, προσθέτει ἀκόμη ὡς τελευταῖον ἐπιχείρημα, ὅτι εἶναι πλησίον τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἔχει ἐξαιρετικὴν καὶ ἑλκυστικὴν ὁδικὴν ἐπικοινωνίαν. Νομίζω, ὅτι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ πρέπει κἄπως νὰ σταθῶ. Κύριοι, ἐγὼ εἰλικρινῶς πιστεύω, ὅτι ἀναμφισβητήτως καλοπίστως καὶ ὁ κ. Λεροῦ, ὁ ὁποῖος ἐπὶ τέλους δὲν θὰ ἤθελεν νὰ ἐξευτελίσῃ τὸν ἑαυτόν του, ὡς διεθνοῦς ἐμπειρογνώμονος, ἀκόμη περισσότερον ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν ἔδωσεν αὐτὴν τὴν διαβεβαίωσιν εἰς τὸ Σῶμα καὶ ἐν τούτοις ἀμφότεροι διέψευσαν ἑαυτοὺς πρὶν ἀλέκτωρ φωνήσει. Ποῖος εἶναι ὁ λόγος; Ὁ λόγος εἶναι ὅτι πολὺ φοβοῦμαι καὶ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν συζητοῦμεν δὲν ἔχουν ἐξαντλητικῶς ἐρευνηθῆ ἀπὸ τεχνικῆς πλευρᾶς τὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα θέτουν τὰ σύγχρονα ἀεριωθούμενα. Δι’ αὐτὸ κατεστήσαμεν τὸν κ. Ράλλην προσεκτικόν, νὰ μὴ προβῇ εἰς νέας διαβεβαιώσεις. Ὑποθέτω, κύριοι, ὅτι κανεὶς δὲν θὰ ἀρνηθῇ, ὅτι ἐὰν διαψευσθῇ ὁ κ. Ράλλης, ὄχι διότι θὰ ψευσθῇ, ἀλλὰ διότι δὲν ἔχει γνῶσιν τοῦ μέλλοντος καί, διότι τὰ τεχνικὰ δεδομένα θὰ ἐμφανισθοῦν ἀντίθετα ἀπὸ ὅ,τι αὐτός, ἢ οἱ τεχνικοί του προέβλεψαν, ἐὰν μετὰ πάροδον 2 ἢ 3 ἐτῶν διαπιστωθῇ, ὅτι τὰ ἀεριωθούμενα δὲν θέλουν 3 χιλιόμετρα, ἀλλὰ θέλουν 4 ἢ 4,5 χιλιόμετρα, ἔχετε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι θὰ γίνῃ σοβαρὸς λόγος περὶ μεταφορᾶς τοῦ ἀεροδρομίου εἰς τὴν Τανάγραν; Κύριοι συνάδελφοι, ὑποτιμῶμεν τὴν ἰδικήν μας σοβαρότητα καὶ ὑποτιμῶμεν τοὺς ἑαυτούς μας ἐὰν λέγωμεν τοιαῦτα πράγματα, ὅταν ἡ ἀπαλλοτρίωσις θὰ ἔχῃ πραγματοποιηθῇ ἡ νέα, ὅταν θὰ ἔχουν ἐξοδευθῆ πολὺ περισσότερα χρήματα, θὰ ἔχουν γίνει πολὺ μεγαλύτεραι ἐπενδύσεις, ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν ὅποιον πάρῃ ὁ Χάρος. Εἶναι ἀδύνατον πλέον σοβαρῶς νὰ συζητῶμεν ἢ πάντως, θὰ εἶναι ἀδύνατον διότι τὰ ἐπιχειρήματα ποὺ θὰ προβάλουν οἱ ἀντίθετοι πρὸς τὴν ἄποψιν τῆς μεταφορᾶς, θὰ εἶναι πολὺ ἰσχυρότερα καὶ θὰ εἶναι δυσχερέστερον νὰ φύγωμεν ἀπὸ τὸ Ἑλληνικόν. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι καὶ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται περὶ ἀεροδρομίου τῆς Τανάγρας ἀποτελεῖ ἕνα, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ ἡ ἔκφρασις, χρύσωμα τοῦ χαπιοῦ, ἀποτελεῖ μίαν ἀμυδρὰν παρηγορίαν τῶν ἀνθρώπων, ποὺ σήμερον πλήττονται καὶ παρηγορίαν, ἡ ὁποία εἰς τὴν πραγματικότητα δὲν θὰ ὑπάρξῃ ποτέ. Τὰ ἀεριωθούμενα, κύριοι, ὅταν θὰ ἔλθουν ἐνδέχεται νὰ ἀρκεσθοῦν καὶ εἰς τὰς 3.000 μέτρα, ἐνδέχεται νὰ χρειασθοῦν καὶ περισσότερα, ἐνδέχεται νὰ χρειασθοῦν καὶ ὀλιγώτερα. Ἐδῶ ἤκουσα ὅτι τὸ «Καραβέλλα» περὶ τοῦ ὁποίου προηγουμένως ὡμίλησα, προσεγειώθη εἰς 1600 μέτρα. Ἐδῶ λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τὰ «Ντὶ–Σὶ–Ἔϊ» ἠμποροῦν νὰ προσγειοῦνται εἰς τὰ 3.000 μέτρα. Ἐνδέχεται τὸ ἀεροδρόμιον νὰ εἶναι ἀρκετὸν ὅπως ἔχῃ σήμερον χωρὶς περαιτέρω ἐπέκτασιν. Ἀλλὰ εἶναι ἐνδεχόμενον τὸ ἀεροδρόμιον νὰ μὴ εἶναι ἀρκετὸν καὶ νὰ πᾶμε, ὅπως ἀνεφέρθη, εἰς τὴν ἐκκλησίαν τῆς Γλυφάδας ἢ ἀκόμη πάρα κάτω, διότι τίποτε δὲν ἠμπορεῖ νὰ μᾶς συγκρατήσῃ ὅταν αὐτὸ τὸ ἀεροδρόμιον θὰ ἔχῃ παραμείνει.

§79Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Θὰ ἤθελον ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ τῆς ἀπορίας καὶ τῶν ἀμφιβολιῶν τὰς ὁποίας ἔχετε, ἐὰν τὰ ἀπαιτούμενα σήμερον 3.000 μέτρα εἶναι τελεσίδικα, νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ἐὰν εἶναι ἀληθὲς ὅτι μία ἀεροπορικὴ ἑταιρία καὶ συγκεκριμένως ἡ T.W.A., σᾶς ἔχει ἀποστείλει ἔγγραφον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον διὰ τοῦ ὁποίου θεωρεῖ ὅτι ὁ ἀπαιτούμενος διάδρομος διὰ τὴν προσγείωσιν τῶν ἀεροσκαφῶν της, μετὰ τὸ 1960, πρέπει νὰ εἶναι 3.600 μέτρα. Ὑπάρχει αὐτὸ τὸ ἔγγραφον;

§80Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπ. Συγκ.). Ὁμιλεῖ περὶ 2.800.

§81Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Αὐτὸ τὸ ἔγγραφον περὶ 3.000 ὑπάρχει;

§82Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπ. Συγκ.). Ὄχι.

§83Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ σήμερον, τὶ σᾶς ἐγγυᾶται ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ αὔριον;

§84Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπ. Συγκ.). Ὅταν πέρυσι ἐρωτηθεὶς ἀπὸ τὸν κ. Δερτιλῆν, διὰ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ ἀεροδρομίου εἶπον, ὁμολογῶ ὅτι δὲν ὑπάρχει κίνδυνος ἐπεκτάσεως τοῦ ἀεροδρομίου Ἑλληνικοῦ, τὸ εἶπον διότι αὐτὰ ἦσαν τὰ τεχνικὰ δεδομένα τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης καὶ μέχρι σήμερον παρῆλθεν ὁλόκληρον καὶ συναπτὸν ἔτος καὶ τὰ τεχνικὰ δεδομένα εἶναι διάφορα.

§85Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, προσθέτομεν καὶ ἡμεῖς ὅτι οὐδεμίαν ἀξίαν ἔχουν αἱ διαβεβαιώσεις τὰς ὁποίας ἐκάματε σήμερον πρὸς τὸ Σῶμα, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἐπεκταθῇ τὸ ἀεροδρόμιον, διότι ἐνδεχομένως θὰ τὰ ἔχουν διαψεύσει τὰ τεχνικὰ δεδομένα. Καὶ ἐνῶ προσθέτω πρὸς παρηγορίαν σας ὅτι καὶ ὁ πολὺς Λεροῦ, ὁ μέγας αὐτὸς ἱεροφάντης τῆς ἀεροπορίας, τὴν αὐτὴν γκάφαν ἔκαμε τὴν ὁποίαν ἐκάματε καὶ σεῖς, καὶ τὴν διετύπωσεν εἰς τὴν ἔκθεσίν του τοῦ 1955.

§86Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπ. Συγκ.). Διότι ὅταν ἔγραφεν ὁ κ. Λεροῦ ἦσαν διάφορα τὰ τεχνικὰ δεδομένα τῆς ἐποχῆς.

§87Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐὰν δὲν σᾶς ἀρέσῃ ἡ λέξις γκάφα, τὴν ἀποκαλῶ σφάλμα καὶ ὄχι γκάφαν. Διότι, ἐὰν τὰ τεχνικὰ δεδομένα μεταβάλλωνται τόσον ταχέως θὰ ἔπρεπε σεῖς, ὡς ὑπεύθυνος Ὑπουργός, νὰ εἴπητε ὅτι ἐνῷ σήμερον δὲν χρειάζεται ἐπέκτασις, εἶναι πιθανὸν νὰ χρειασθῇ αὔριον.

§88Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπ. Συγκ.). Ἠρωτήθην καὶ ὡμίλησα διὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, κύριε Μητσοτάκη, ὄχι διὰ τὴν σημερινήν.

§89Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν σεῖς τὸ εἴπατε ἔτσι, ὁ κ. Ράλλης εἰς τὰς προηγουμένας συζητήσεις διεβεβαίωσε τὸ Σῶμα, ὅτι δὲν πρόκειται οὔτε εἰς τὸ μέλλον νὰ γίνῃ ἐπέκτασις καὶ τὰ τονίζω αὐτὰ διὰ νὰ εἴπω πόσον ἐπικίνδυνοι εἶναι αἱ διαβεβαιώσεις αἱ ὁποῖαι γίνονται πρὸς τὸ Σῶμα. Κύριοι συνάδελφοι, εἶπον πρωτύτερα ὅτι ὁ κ. Λεροῦ κάνοντας τὴν τελευταίαν ἔκθεσίν του ἀδιαμφισβητήτως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μελετήσῃ πλήρως τὸ θέμα, διότι δὲν εἶχεν ὁ ἄνθρωπος τὰς τεχνικὰς προϋποθέσεις, τὰς ἀπαραιτήτους προϋποθέσεις, πρὸς τοῦτο, δὲν εἶχεν οὔτε τὸν χρόνον, οὔτε τὰ δεδομένα. Διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω δὲ πόσον ἡ μελέτη τοῦ κ. Λεροῦ δὲν εἶναι ἀξία, ἐν πάσῃ περιπτώσει, διὰ νὰ στηρίξῃ ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον κυβερνητικὴν ἀπόφασιν, δὲν θὰ ἐπικαλεσθῶ τὰ ὅσα προηγουμένως ἀνέφερε ὁ κ. Τούμπας. Δὲν θὰ σᾶς εἴπω τὸν περίφημον ὑπολογισμὸν τῆς ἐκσκαφῆς τῆς Λούτσας–Ραφήνας, διὰ τὴν ὁποίαν λέγει ὅτι θὰ χρειασθοῦν 30 ἑκατομ. δολλάρια καὶ ὑπολογίζει δύο δολλάρια κατὰ κυβικόν, τὴν ἐκσκαφήν, θὰ σᾶς εἴπω κἄτι τὸ ὁποῖον βγάζω ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν ποὺ σᾶς ἐδιάβασα. Ἦλθεν ὁ κ. Λεροῦ καὶ εἶπεν ὅτι τὰ Σπάτα δὲν κάμνουν δι’ ἀεροδρόμιον καὶ ὅτι κάμνει τὸ Ἑλληνικόν. Σᾶς εἶπε τὰ πλεονεκτήματα τοῦ Ἑλληνικοῦ, τὰ ὁποῖα ἀνέφερα. Θὰ σᾶς διαβάσω μόνον τὶ λέγει ἀπὸ ἀπόψεως μετεωρολογικῆς. Δηλαδὴ λέγει εἰς τὴν σελίδα 5 «ὅτι δὲν ὑπάρχουν λεπτομερειακὰ μετεωρολογικὰ δεδομένα, διὰ τὴν περιοχὴν τῶν Σπάτων, δηλαδὴ ὑφίστανται ἐδῶ πολὺ συγκεχυμέναι γνῶμαι ὡς πρὸς τὰς ὑφισταμένας μετεωρολογικὰς συνθήκας τῆς περιοχῆς. Ὁ ἀξιότιμος κ. Λεροῦ ἔβγαλε τὴν ἀπόφασίν του ὅτι δὲν κάμνουν τὰ Σπάτα, ἀλλὰ ἐν τῷ μεταξὺ δὲν εἶχε καθόλου μετεωρολογικὰ δεδομένα». Καὶ πάρα κάτω ὁμολογεῖ τὸ αὐτὸ πρᾶγμα διὰ τὴν ταχύτητα καὶ τὴν φορὰν τῶν ἀνέμων. Λέγει, σελὶς 6, αἱ συνθῆκαι τῶν ἀνέμων: «Δὲν ὑπάρχουν στατιστικὰ δεδομένα τῆς ταχύτητος τῶν ἀνέμων εἰς τὰ Σπάτα». Κύριοι, ἐὰν ἐπιμένω εἰς τὰς λεπτομερείας αὐτάς, εἶναι διότι ἐπιθυμῶ νὰ καταλήξω εἰς ἕνα συμπέρασμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι συμπέρασμα τεχνικοῦ ὑποθέτω, εἶναι συμπέρασμα ἑνὸς ἁπλοῦ ἀνθρώπου, τοῦ δρόμου, ἑνὸς μέσου ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος ἀντιμετωπίζει τοῦτο τὸ πρόβλημα. Πρῶτον δὲν διαφωνεῖ καὶ πρῶτος συνεφώνησεν ὁ κ. Ράλλης, ὅτι εἶναι εὐκταῖον νὰ φύγῃ τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πεισθῇ κανείς, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι, εἰς ἣν περίπτωσιν ὁ πανάγαθος Θεὸς εἶχε φτιάσει ἕνα πέτρινο βουνὸ εἰς τὴν θέσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ, ἡ Ἀθήνα δὲν θὰ εἶχεν ἀεροδρόμιον. Περὶ τούτου δὲν πρόκειται νὰ πείσητε κανένα. Ὅταν ἡ Ζυρίχη καὶ ἡ Κοπεγχάγη καὶ ἡ Στοκχόλμη ἔχουν ἀεροδρόμια, θὰ εἶχε καὶ ἡ Ἀθήνα. Θὰ εἶχε κἄποιο ἄλλο, οἱονδήποτε, ποὺ οἱ τεχνικοὶ θὰ ὑπεδείκνυον. Τρίτον, κύριοι συνάδελφοι, ἐγὼ προσωπικῶς πιστεύω ὅτι ἡ ἀντιμετώπισις τοῦ προβλήματος θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἡ ἑξῆς: Θὰ ἐξεκίνα ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὴν ἄποψιν ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι εἰς τὸ Ἑλληνικὸν καί, ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν, θὰ ἀνέθετεν εἰς τοὺς ἁρμοδίους τεχνικοὺς νὰ τῆς εἴπουν ποῦ θὰ ἐπήγαινε. Διότι τὸ Ἑλληνικὸν ἀποκλείεται διὰ τοὺς ἄλλους λόγους, ποία εἶναι ἡ καλλιτέρα τοποθεσία, πλὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ; Ἀλλὰ καὶ ἂν δὲν ἀπεφάσιζε νὰ λάβῃ αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία καὶ μόνη εἶναι πολιτικὴ ἀπόφασις — καὶ αὐτὴν ἀξιοῖ κανεὶς ἀπὸ μίαν πολιτικὴν Κυβέρνησιν — ἔπρεπε νὰ κάμῃ τὸ μίνιμουμ, τὸ ἐλάχιστον, νὰ μελετήσῃ τὸ θέμα, νὰ τὸ ἐξαντλήσῃ καὶ νὰ πείσῃ ὅλους — διότι ὅλοι μας, τὸ εἶπον ἐν ἀρχῇ, ἀγόμεθα ἀπὸ αὐτὰς τὰς ἐπιθυμίας καὶ ἐκφράζομεν τὴν αὐτὴν εὐχήν, ἂν θέλετε — νὰ πείσῃ ὅλους ὅτι ἐξήντλησε τὴν μελέτην τοῦ θέματος. Πῶς θέλετε, κύριοι, νὰ πεισθῇ οἱοσδήποτε ὅτι ἐξηντλήθη τὸ θέμα, ὅταν ἡ μελέτη ἔχῃ αὐτὴν τὴν προϊστορίαν; Πῶς θέλετε νὰ πεισθῇ κανεὶς ὅτι ὁ κ. Ἀθανασόπουλος καὶ ὁ κ. Λεροῦ, δύο ἄνθρωποι ἐν τῇ οὐσίᾳ εἶναι ἁρμόδιοι διὰ νὰ λάβουν τέτοιαν ἀπόφασιν; Ἐγὼ πιστεύω ὅτι μετὰ τὴν μετάκλησιν τοῦ κ. Λεροῦ, τὴν δευτέραν, ἡ ὁποία ἀπετέλεσε σφάλμα, ἐπὶ τέλους μετὰ τὴν διάπραξιν αὐτοῦ τοῦ σφάλματος ὤφειλεν ἡ Κυβέρνησις, πρῶτον νὰ δώσῃ εἰς τὴν δημοσιότητα τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Λεροῦ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐχρειάζετο νὰ τὸ ζητήσουν οἱ ἐπερωτῶντες κ. κ. βουλευταί, διὰ νὰ δοθῇ εἰς τὴν δημοσιότητα ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Λεροῦ. Ἡ ἔκθεσις Λεροῦ ὤφειλε νὰ ἔχῃ μεταφρασθῆ ἀμέσως καὶ νὰ δοθῇ εἰς ἐλευθέραν κριτικὴν καὶ ἐλευθέραν συζήτησιν μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων τεχνικῶν, μεταξὺ ὅλων τῶν ἁρμοδίων καὶ ὅλων τῶν ἐνδιαφερομένων. Ἔπρεπε νὰ ἀφεθῇ περιθώριον γνώμης καὶ εἰς τοὺς Ἕλληνας τεχνικούς. Ὀρθότατα ἐπέμεινεν ἐπὶ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ὁ κ. Τούμπας. Ἐπὶ τέλους τὸ σύνολον τῶν Ἑλλήνων τεχνικῶν, κύριοι, κἄτι πάρα πάνω ἠμπορεῖ νὰ καταλαβαίνῃ ἀπὸ τὸν περίφημον αὐτὸν ἕνα ἄνθρωπον, τὸν κ. Λεροῦ, κἄποιαν χρήσιμον συνεισφορὰν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προσφέρῃ εἰς τὴν μελέτην τοῦ θέματος. Καὶ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν, ὅταν τὸ θέμα συνεζητεῖτο, ὅταν ἐξηντλεῖτο ἡ ἑκατέρωθεν ἐπιχειρηματολογία γύρω ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν τοῦ Λεροῦ, ἂν τὴν ἔπαιρναν ὡς βάσιν, ἐπὶ τέλους ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε νὰ προχωρήσῃ μὲ μίαν σοβαρὰν ξένην ἑταιρίαν — ὄχι μὲ ἕνα ἁρμόδιον ἐμπειρογνώμονα, ὁ ὁποῖος κάμνει τουρισμὸν εἰς 14 ἡμέρας — διὰ νὰ κάμῃ μίαν σοβαρὰν προμελέτην ἀπὸ ὑπεύθυνον ἁρμοδίαν ξένην ἑταιρίαν, ἐνισχυομένην ἀπὸ Ἕλληνας τεχνικούς, στοιχειώδη, ἔστω, προμελέτην, περὶ τῶν δυνατοτήτων κατασκευῆς ἀεροδρομίου ἀλλαχοῦ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαβάζωμεν ἐδῶ ὅτι ὁ κ. Λεροῦ ἀποκλείει μίαν περιφέρειαν διὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἔχει στοιχεῖα οὔτε τῆς ταχύτητος τῶν ἀνέμων οὔτε μετεωρολογικὰ δεδομένα, δὲν εἶναι δυνατὸν σοβαρῶς νὰ ἀντιμετωπίζεται αὐτὸ τὸ πρόβλημα, νὰ περιλάβῃ ὅλους τοὺς πιθανοὺς τόπους τοὺς ὁποίους ἔχομεν δεδομένους. Καὶ ἔπειτα ἂν ὑποθέσωμεν ὅτι—πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐγὼ οὔτε ἐπὶ στιγμὴν δέχομαι — ἂν παρὰ ταῦτα ὑποθέσωμεν ὅτι ἡ κακὴ μοῖρα τοῦ Ἑλληνικοῦ τὸ ὥρισεν ὡς τὸ μόνον κατάλληλον ἐπὶ τέλους θὰ εἶχεν ὑπὲρ ἑαυτῆς ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν, ὅτι θὰ εἶχε κερδίσει τὴν κοινὴν γνώμην καὶ αὐτῶν τῶν ἰδίων τῶν ἐνδιαφερομένων. Δυστυχῶς ὅμως εἰς τὸν τόπον μας συμβαίνουν συχνότατα νὰ παρέρχεται χρόνος πολὺς κατὰ τὸν ὁποῖον λιμνάζουν ὡρισμένα μεγάλα θέματα. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγω δὲν ἀναφέρεται μόνον εἰς τὴν σημερινὴν καὶ τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν, ἀναφέρεται εἰς ὅλας τὰς μεταπελευθερωτικὰς Κυβερνήσεις. Πότε συζητεῖται τὸ θέμα τοῦ Ἑλληνικοῦ; Τὸ θέμα τοῦ Ἑλληνικοῦ εἶναι ἕνα θέμα ποὺ πάντοτε ὑπάρχει ἐνῷ συζητεῖται μόνον εἰς τὴν στιγμὴν τὴν κρίσιμον ὅταν ἑκάστοτε ὑπάρχῃ ἀπὸ τοὺς ἐνδιαφερομένους βιαία σχετικῶς ἀντίδρασις, ἢ ὅταν ἡ ἀνάγκη πιέζῃ διὰ νὰ γίνουν νέαι ἀπαλλοτριώσεις, τότε συζητοῦμεν τὸ θέμα τοῦ Ἑλληνικοῦ. Καὶ τότε τὸ συζητοῦμεν κατὰ τρόπον πρόχειρον, κατὰ τρόπον ἐπιπόλαιον καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει κατὰ τρόπον ἀνεπαρκῆ. Κύριοι, ἡ Κυβέρνησις ἀνήγγειλε τὴν ἀπόφασίν της νὰ παραμείνῃ τὸ ἀεροδρόμιον εἰς τὸ Ἑλληνικόν. Φαίνεται ὅτι ἔχει τὴν πρόθεσιν νὰ προβῇ εἰς οὐσιώδεις ἐπενδύσεις καὶ θὰ χρειασθῇ ἀξιόλογα χρηματικὰ ποσά, ὄχι μόνον διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν ἀπαλλοτριώσεων ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ἐπέκτασιν τῶν ἐπενδύσεων. Ἐγώ, κύριοι, δὲν δυσκολεύομαι καθόλου νὰ εἴπω ὅτι συμπαθῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ τὸν θεωρῶ ἄνθρωπον θετικὸν ἀλλὰ εἶμαι ἀκραδάντως πεπεισμένος ὅτι θὰ πέσῃ ἀσφαλῶς ἔξω εἰς τὸ ποσὸν τῶν 120 ἑκατομμυρίων δραχμῶν ποὺ εἶπε. Θὰ χρειασθῇ πολὺ περισσότερα λεπτὰ διότι δυστυχῶς ἔτσι εἶναι. Ἀπὸ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ποὺ ἔκαμε τὴν δήλωσιν δὲν ἔχει τὰ ἀπαραίτητα δεδομένα. Ἤδη ἐγὼ ἀπὸ τοὺς ὑπολογισμοὺς τῶν ἀπαλλοτριώσεων εὑρίσκω ὅτι θὰ χρειασθῇ περισσότερα χρηματικὰ ποσὰ ἀπὸ ὅσα νομίζει ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν. Θὰ γίνουν συνεπῶς, πρέπει νὰ γίνουν σοβαρώταται ἐπενδύσεις εἰς τὸ Ἑλληνικόν. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις προτοῦ προχωρήσῃ εἰς τὰ ἔργα καὶ μετὰ ἔστω τὴν ἐξαγγελίαν τῆς ὁριστικῆς τῆς ἀποφάσεως, πρέπει ἐκ νέου σοβαρῶς νὰ μελετήσῃ καὶ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ πρόβλημα. Ἔχω τὴν γνώμην, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον εἶναι ἀδύνατον νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν σήμερον εὑρίσκεται. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν μᾶς διεβεβαίωσεν ὅτι τὸ 1965 δὲν θὰ εἶναι Ὑπουργός. Ἡμεῖς ἐλπίζομεν ὅτι θὰ παύσῃ νὰ εἶναι πολὺ γρηγορώτερα, Ὑπουργός. Ἐν πάσῃ περιπτώσει βέβαιον εἶναι ὅτι τίποτε δὲν εἶναι αἰώνιον εἰς τὸν τόπον αὐτόν, διότι δὲν εἶναι ἀρκετὴ ἡ θέλησις μιᾶς Κυβερνήσεως, ἢ καλόπιστος ἔστω ἀντιμετώπισις ἑνὸς μεγάλου θέματος, διὰ νὰ θέσῃ τὴν τελικὴν σφραγῖδα διὰ μιᾶς τοιαύτης ἀποφάσεως. Νομίζω ὅτι πρᾶξις σωφροσύνης θὰ ἦτο διὰ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ προβῇ εἰς ὑπερμέτρους ἐπενδύσεις διὰ μίαν ὑπόθεσιν, ἡ ὁποία κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν, εἶναι ἐκ τῶν προτέρων καταδικασμένη.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Πρόεδρος κ. Π. Κανελλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§91Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐνόμισα ὅτι εἶναι καθῆκον μου νὰ λάβω τὸν λόγον τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον ἡ ἄποψις τὴν ὁποίαν θὰ ὑποστηρίξω δὲν εἶναι μᾶλλον ἀντιδημοτική. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον θεωρῶ ἔτι μᾶλλον τὸν ἑαυτόν μου ὑποχρεωμένον νὰ τὴν ἀναπτύξω. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ σιωπήσω, διότι περὶ ἐπερωτήσεως πρόκειται καὶ οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν εἶχον νὰ λάβω τὸν λόγον. Ἀλλὰ ἐπειδὴ εὑρίσκω ὅτι πολλὰ ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν ἐκ μέρους τῶν κυρίων συναδέλφων οἱ ὁποῖοι ἀνέπτυξαν τὴν ἐπερώτησιν καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν καὶ σήμερον, εἶναι ἐσφαλμένα δὲν εἶχον δικαίωμα, τὴν ἀντίληψιν τὴν ὁποίαν ἔχω περὶ τοῦ σφάλματος εἰς τὸ ὁποῖον περιπίπτουν, νὰ τὴν κρατήσω διὰ τὸν ἑαυτόν μου. Ἔχω καθῆκον τὴν ἀντίληψιν αὐτὴν νὰ τὴν ἀναπτύξω, ἐκτιθέμενος καὶ ἐγὼ χωρὶς νὰ εἶμαι μέλος τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε κἂν τοῦ κυβερνῶντος Κόμματος, εἰς τὸ ἐνδεχόμενον νὰ προκαλέσω δυσαρέσκειαν. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχετε διαπιστώσει ὅλοι, τὸ ἔχω διαπιστώσει ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐγώ, ὅτι αἱ κἄπως ἀντιδημοτικαὶ λύσεις οὐδέποτε προτείνονται ἀπὸ βουλευτὰς μὴ εὑρισκομένους εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ αἱ Κυβερνήσεις τοῦ Κέντρου καὶ αἱ Κυβερνήσεις τῆς δεξιᾶς κατὰ τὸ διάστημα τῶν τελευταίων ἐτῶν ὑπεχρεώθησαν νὰ λάβουν θέσιν ἀπέναντι τοῦ θέματος τοῦ Ἑλληνικοῦ, καὶ ἔλαβον, ἀδιάφορον ἂν ὀρθῶς ἢ ὄχι, θὰ ἐξετάσω τὸ πρόβλημα, καὶ αἱ Κυβερνήσεις τοῦ Κέντρου μὲ Ὑπουργὸν τὸν κύριον Νικολαΐδην καὶ ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. μὲ Ὑπουργὸν τὸν κύριον Ράλλην, θέσιν ἡ ὁποία προκαλεῖ τὴν φυσικὴν ἀντίδρασιν τμήματος τῶν πολιτῶν, καὶ μάλιστα οὐσιώδους τμήματος πολιτῶν. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι τυχαῖον τὸ γεγονὸς αὐτό; Ἐπιθυμεῖ ὁ κύριος Ράλλης νὰ χάσῃ τὴν ἐκλογικὴν δύναμιν εἰς τὴν περιοχήν του; Ἐπεθύμει ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, προεδρευομένη τότε ὑπὸ τοῦ Στρατηγοῦ Πλαστήρα, νὰ χάσῃ δύναμιν ἐκλογικὴν εἰς παραμονὰς μάλιστα ἐκλογῶν; Βεβαίως δὲν ἐπεθύμουν οὔτε ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη οὔτε ὁ Ὑπουργὸς ὁ σημερινὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, νὰ χάσουν ἐκλογικὴν δύναμιν. Ἐνῷ λοιπὸν διαπιστώνω αὐτό, ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου καὶ ἡ σημερινὴ μὲ Ὑπουργὸν μάλιστα ὁ ὁποῖος εἶναι βουλευτὴς Ἀθηνῶν, λαμβάνουν τὴν θέσιν αὐτήν, βλέπω ἐξ ἄλλου τοὺς περισσοτέρους σχεδόν, εἴτε τοὺς ὁμιλήσαντας εἴτε τοὺς σιωπῶντας, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ὑπεύθυνοι καὶ δὲν εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ λάβουν θέσιν, νὰ λύσουν δηλαδὴ ὑπευθύνως τὸ θέμα, νὰ παίρνουν τὴν εὐχάριστον ἄποψιν ἐκείνην ἡ ὁποία εἶναι εὐχάριστος ἀπὸ ἀπόψεως ἱκανοποιήσεως ἑνὸς τμήματος Λαοῦ. Διατί; Διότι δὲν εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἐκλέξουν τὸν τόπον εἰς τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ μεταφερθῇ τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ, καὶ χωρὶς νὰ τὸ κατανοοῦν ἀπολύτως, διότι δὲν γίνεται πλήρως συνειδητὸν εἰς τὰς ἀρνητικὰς διαπιστώσεις. Δὲν εἶναι τεταγμένοι νὰ ἐξεύρουν τὸ ἀεροδρόμιον τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι ὁ κεντρικὸς ἀερολιμὴν τῆς Ἑλλάδος, ἁπλῶς καὶ μόνον δέχονται τὰς διαμαρτυρίας ὡρισμένων πολιτῶν, μεγάλου ἀριθμοῦ πολιτῶν, ἀκούοντας καὶ τὰς ἀπόψεις τεχνικῶν οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι εἰδικοί, διότι δὲν ἔχομεν πολλοὺς εἰδικοὺς εἰς τὰ θέματα αὐτά, νὰ ἀσπάζωνται τὴν λύσιν ὅτι πρέπει τὸ Ἑλληνικὸν νὰ καταργηθῇ ὡς κεντρικὸς ἀερολιμὴν τῆς Ἑλλάδος καὶ νὰ μεταφερθῇ ἀλλοῦ. Μοῦ ἐχρειάζετο αὐτὴ ἡ διαπίστωσις διὰ νὰ προχωρήσω. Ἐν πρώτοις μοῦ χρειάζεται διὰ νὰ ἐκφράσω τὴν ἰδιαιτέραν μου συμπάθειαν καὶ τὸν ἰδιαίτερον σεβασμὸν πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων, ὁ ὁποῖος ἐνῷ εἶναι βουλευτὴς Ἀθηνῶν καὶ ἐνῷ ἠδύνατο νὰ ἀναβάλῃ τὴν λῆψιν ἀποφάσεως, ἐν τούτοις ἀντιμετωπίζων τὴν ἀναπόφευκτον δυσμένειαν ἡ ὁποία θὰ ἐκδηλωθῇ εἰς βάρος του ἐκ μέρους ὡρισμένου τμήματος τοῦ Λαοῦ, εἰσηγήθη εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον τὴν λῆψιν ἀποφάσεως. Εἶναι πρὸς τιμήν του αὐτό. Βεβαίως, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ἐπειδὴ τὸ πρόβλημα εἶναι πράγματι κρίσιμον καὶ μέγα καὶ ἐπειδὴ εἶναι κρίσιμον ὀλιγώτερον ὅσον ἀφορᾷ τὴν Γλυφάδα ὡς τουριστικὴν περιοχὴν καὶ εἶναι περισσότερον κρίσιμον, ὅσον ἀφορᾷ τὴν γενικὴν τουριστικὴν ἐν Ἑλλάδι κίνησιν, θὰ ἐξηγήσω τὸ τί ἐννοῶ, ἐπειδὴ εἶναι λέγω, τόσον κρίσιμον, βεβαίως θὰ προτιμοῦσα νὰ ἐπιδείξῃ ὁ κύριος Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος ἔφθασεν εἰς τὴν ἀπόφασιν εἰς τὴν ὁποίαν ἔφθασε, κάποιον ἀκόμη δισταγμόν. Δισταγμόν, ὁ ὁποῖος θὰ πρέπει νὰ τὸν ὁδηγήσῃ, κατὰ τὴν γνώμην μου, εἰς τὸ νὰ κληθοῦν δύο ἢ τρεῖς ἀκόμη εἰδικοὶ ἔξωθεν. Τιμῶ τὸν τεχνικὸν κόσμον τῆς Ἑλλάδος, γνωρίζω πόσον μεγάλαι εἶναι αἱ ἱκανότητές του καὶ ἔχω μεγίστην ἐμπιστοσύνην εἰς τὸ ἦθος καὶ τὴν κρίσιν τῶν Ἑλλήνων τεχνικῶν. Ὅσα ἐλέχθησαν κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς ἐκ μέρους, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, τοῦ κυρίου Μαύρου ἢ τοῦ κυρίου Τούμπα, δηλαδὴ τὸ ὅτι καλοῦνται Ἕλληνες τεχνικοὶ καὶ εἰς χώρας ξένας διὰ νὰ ἀναλάβουν μελέτας, εἶναι γεγονός. Νομίζω ὅμως ὅτι δὲν ἔχομεν τεχνικοὺς διὰ τὰ ζητήματα τῶν ἀεροδρομίων ἐκτὸς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων καὶ τινων ἐν ἀποστρατείᾳ. Ἐκτὸς δὲ τούτου φοβοῦμαι, ὅτι οἱ Ἕλληνες τεχνικοὶ ἐπειδὴ ἔχει δημιουργηθῆ σάλος θὰ ἔχουν λάβει ψυχικῶς θέσιν εἰς τὸ θέμα, εἰς συγκεντρώσεις φιλικάς. Θὰ τοὺς ἐμποδίσῃ αὐτὸ νὰ εἶναι ἐπαρκῶς ἀντικειμενικοί, θὰ θέλουν νὰ εἶναι ἀντικειμενικοὶ ἀλλὰ δὲν θὰ εἶναι δυνατόν. Δι’ αὐτὸ εἶναι κατ’ ἐμὲ ὀρθότερον νὰ κληθοῦν δύο ἢ τρεῖς ξένοι, οἱ ὁποῖοι νὰ ἀποφανθοῦν ἐκ νέου ἐπὶ τοῦ θέματος. Σᾶς λέγω ὅμως, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, καὶ σᾶς τὸ λέγω ἐγώ, ὁ ὁποῖος προτείνω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διστάσῃ ἀκόμη ἐπ’ ὀλίγον, σᾶς λέγω, ὅτι οἱοιδήποτε τεχνικοί, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔλθουν, θὰ ἀποφανθοῦν ὑπὲρ τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ ὑπὲρ τῆς μὴ μεταφορᾶς του. Μόνον λόγοι ψυχολογικοὶ καὶ πολιτικοὶ ἐπιβάλλουν κατ’ ἐμὲ τὴν παράτασιν τοῦ δισταγμοῦ ἐπὶ δύο ἢ τρεῖς μῆνας. Λόγοι ψυχολογικοὶ καὶ ἠθικοὶ ἔναντι τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς, οἱ ὁποῖοι ἀμφιβάλλουν ἐὰν εἶναι ὀρθὴ ἡ ληφθεῖσα ἀπόφασις καὶ λόγοι πολιτικοὶ τοὺς ὁποίους ἂς ἐκτιμήσῃ μόνη της ἡ Κυβέρνησις. Καὶ ἐπειδὴ ὁ κύριος Ὑπουργὸς δὲν θέλει νὰ ἐκτιμήσῃ τοὺς πολιτικοὺς αὐτοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποβοῦν εἰς βάρος του, δι’ αὐτὸ θεωρῶ ἐγὼ καθῆκον μου νὰ τοῦ εἴπω ὅτι δὲν θὰ ἦτο ἄσκοπον νὰ ἐκτιμήσῃ καὶ τοὺς λόγους αὐτούς. Εἶναι πρὸς τιμήν του, ὅτι δὲν τοὺς ἐξετίμησεν, ἀλλὰ δὲν θὰ εἶναι εἰς βάρος του νὰ ἐξετάσῃ τὸ θέμα ἐπὶ δύο ἢ τρεῖς μῆνας ἀκόμη. Κύριοι, εἶπα πρὸ ὀλίγου ὅτι εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ἀλλὰ ἀπόλυτον βεβαιότητα δὲν πρέπει νὰ διατυπώνω καὶ δι’ αὐτὸ λέγω, ὅτι εἶμαι σχεδὸν βέβαιος, ὅτι οἱοιδήποτε ξένοι τεχνικοὶ ἐμπειρογνώμονες καὶ ἐὰν κληθοῦν, εἰδικοὶ περὶ τὰ θέματα τῶν ἀεροδρομίων, θὰ ἀποφανθοῦν ὑπὲρ τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, πρὶν ἀναπτύξω δι’ ὀλίγων τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους νομίζω, ὅτι θὰ ἀποφανθοῦν ὑπὲρ τῆς παραμονῆς τοῦ Κεντρικοῦ Ἀερολιμένος τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ Ἑλληνικόν, θὰ εἴπω ὀλίγας τινὰς λέξεις περὶ ἀπαλλοτριώσεων. Συμμερίζομαι ἀπολύτως τὰ λεχθέντα ὅτι αἱ ἀπαλλοτριώσεις φοβίζουν τοὺς Ἕλληνας, εἴτε πρόκειται περὶ τῶν κατοίκων τῆς Γλυφάδας δηλαδὴ περὶ ἀστῶν, εἴτε πρόκειται περὶ ἀγροτῶν τῆς ὑπαίθρου. Βεβαίως ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ Νέου Συντάγματος κἄποια μεγαλυτέρα ἐμπιστοσύνη ἀνεπτύχθη ἢ μᾶλλον ἡ δυσπιστία ἐμειώθη, ἀλλὰ δὲν ἔχει ἐκλείψει. Καὶ ἔχει μεγίστην σημασίαν τὸ Κράτος νὰ φροντίσῃ νὰ ἀρθῇ ἡ δυσπιστία ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν πληθυσμὸν εἴτε ἀστικὸν εἴτε ἀγροτικόν, διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν ἄλλωστε νὰ ἐκτελεσθοῦν, ὅπως θὰ ἐκτελεσθοῦν κατ’ ἀνάγκην εἰς μεγάλην κλίμακα καὶ εἰς πολλὰς σφαίρας οἰκονομικῆς δραστηριότητος ἔργα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀπαιτοῦν ἀπαλλοτριώσεις καὶ τὰ ὁποῖα ἑπομένως θὰ ἀπαιτήσουν τὴν ἐκ μέρους τῶν περιοίκων ἢ τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς, ἡ ὁποία θὰ ἀπαλλοτριωθῇ, ψυχικὴν ἁρμονίαν μὲ τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ὁ πληθυσμὸς αὐτὸς θὰ πρέπει μὲ ἀγάπην νὰ περιβάλῃ. Χθὲς μόλις παρεκάλεσα τὸν ἀξιότιμον καὶ ἀγαπητὸν Ὑφυπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, τὸν κύριον Ἀλιπράντην, νὰ ἐπιληφθῇ, καὶ μοῦ ὑπεσχέθη ὅτι ἀμέσως θὰ ἐπιληφθῇ μιᾶς περιπτώσεως ἡ ὁποία εἶναι καταπληκτική. Πρό τινων ἡμερῶν ἐσημειώθη παράβασις τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ Συντάγματος καὶ οἱ ἀγρόται τῆς περιοχῆς τοῦ Ἀράξου εἶδον αἰφνιδίως μπουλντόζες αἱ ὁποῖαι εἰσήρχοντο εἰς τὰ κτήματά των. Ὑπάρχουν δὲ καί τινες οἰκίαι ἐκεῖ καὶ διετάχθη ὁ ἰδιοκτήτης μιᾶς οἰκίας νὰ τὴν ἐγκαταλείψῃ διότι ἡ οἰκία θὰ κατεδαφίζετο. Τὸ θέμα, εἶναι βεβαίως ἀπὸ τριετίας γνωστόν, μὲ εἶχεν ἀπασχολήσει καὶ ὡς Ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Τὸ ἀεροδρόμιον πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ καὶ πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ συμφώνως πρὸς τὰ σχέδια τὰ ὁποῖα εἶναι ὀρθά. Ἀλλὰ τὸ Κράτος, δὲν ξεύρω ἐὰν εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ὑπεύθυνοι εἶναι τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον τῆς Ἀεροπορίας ἢ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, μοῦ ἐλέχθη ἐν Πάτραις ὅτι εἶναι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἐφεῦρε προσωρινῶς τὴν λύσιν τῆς ἀναγκαστικῆς ἐπιτάξεως. Ἀλλὰ τὸ ἄρθρον 17 τοῦ Συντάγματος λέγει πότε γίνεται ἀναγκαστικὴ ἐπίταξις. Δὲν εἶναι νοητὸν νὰ ξεφύγωμεν ἀπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως ἡ ὁποία ἔννοια εἶναι ἡ ἑξῆς: Ἐπιτάσσομεν κἄτι προσωρινῶς διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν μιᾶς ἐκτάκτου ἀνάγκης. Ὅταν ὅμως πρόκειται περὶ μεταβολῆς ἰδιοκτησίας καὶ περὶ ὁριστικῆς ἐγκαταστάσεως τοῦ Κράτους ἐκεῖ, τότε, κύριοι, δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε εἶναι νοητὸν νὰ γίνῃ ἀναγκαστικὴ ἐπίταξις. Πρόκειται κατ’ οὐσίαν καὶ κατὰ τύπους περὶ παραβιάσεως τοῦ Συντάγματος. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ κ. Ἀλιπράντης θὰ ἔχῃ ἤδη λύσει τὸ ζήτημα καὶ θὰ ἔχῃ ἤδη δώσει τὰς σχετικὰς τηλεγραφικὰς ὁδηγίας εἰς τοὺς ἁρμοδίους ἐν Πάτραις. Ἀλλὰ αὐτὸ τὸ μικρὸν ἐπεισόδιον — καὶ δὲν εἶναι μικρόν, διότι ἀφορᾷ Ἕλληνας ἀγρότας οἱ ὁποῖοι ἔχουν μὲ μόχθον καλλιεργήσει τὰ ἐδάφη αὐτὰ — τὸ μικρὸν αὐτὸ ἐπεισόδιον — μικρὸν κατὰ τύπους, διότι δὲν εἶναι εἰς θέσιν οἱ ἄνθρωποι νὰ ἔλθουν νὰ κάμουν διαδήλωσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς — καταδεικνύει πόσον τὸ Κράτος ἢ ὡρισμέναι δημόσιαι ὑπηρεσίαι ἐν ἀγνοίᾳ τῶν Ὑπουργῶν σέβονται τὸ Σύνταγμα καὶ ἀσχέτως τοῦ Συντάγματος, τοὺς Ἕλληνας. Φοβεῖται λοιπὸν ὁ Ἕλλην. Φοβεῖται ἀκόμη. Δι’ αὐτὸ πρέπει, ἀξιότιμε κύριε Ὑπουργὲ τῶν Δημοσίων Ἔργων, κατ’ ἐξοχὴν εἰς τὸ κρίσιμον αὐτὸ θέμα, ἐὰν μείνῃ ὁ ἀερολιμὴν εἰς τὸ Ἑλληνικόν, νὰ ἐπιδείξητε, καὶ βεβαίως καὶ εἰς ὅλας τὰς ἄλλας περιπτώσεις τῆς ἁρμοδιότητός σας — τὴν αὐτὴν ἔκκλησιν διατυπώνω καὶ εἰς τοὺς ἄλλους Ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι τυχὸν εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ προβοῦν εἰς ἀναγκαστικὰς ἀπαλλοτριώσεις — νὰ προβῆτε εἰς ἐπίδειξιν ὄχι ἁπλῶς τυπικῆς τιμιότητος καὶ προσαρμογῆς εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς περὶ ἀπαλλοτριώσεως νόμους, ἀλλ’ εἰς ἐπίδειξιν οὐσιαστικῆς ἐν προκειμένῳ τιμιότητος, ἀπολύτου. Ἐὰν τυχὸν γίνῃ ἡ ἀπαλλοτρίωσις, χαρακτηριζομένου τοῦ Ἑλληνικοῦ ὡς κεντρικοῦ ἀερολιμένος τῆς Ἑλλάδος, (καὶ ἦσαν πολὺ ὀρθαὶ ὡρισμέναι παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφος, κύριος Τσουκαλᾶς), θὰ πρέπει νὰ μὴ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει ἡ τιμὴ τὴν ὁποίαν ἔχουν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἢ εἶχον πρὸ ἔτους ἢ τριετίας τὰ οἰκόπεδα αὐτά, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει ἡ τιμὴ ἡ παλαιοτέρα, ἢ πρᾶγμα πολὺ ὀρθότερον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει ἡ τιμὴ τὴν ὁποίαν ἔχουν οἰκόπεδα 2, 3 ἢ 4 χιλιόμετρα πέραν τοῦ ἀεροδρομίου. Πάντως εἰς περιοχὰς αἱ ὁποῖαι νὰ εἶναι κατῳκημέναι καὶ κατῳκημέναι ὑπὸ τὴν αὐτὴν ἔννοιαν, ὄχι ὑπὸ τὴν ἔννοιαν συνοικισμῶν ἀγροτικῶν, ἀλλὰ κατῳκημέναι ὑπὸ τὴ ἔννοιαν ἐπαύλεων. Αὐταὶ κατ’ ἐμέ αἱ προϋποθέσεις εἶναι ἠθικῶς ἀπαραίτητοι. Ἐὰν προχωρήσῃ τὸ Κράτος εἰς τὸν ὁριστικὸν χαρακτηρισμὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ ὡς κεντρικοῦ ἀερολιμένος τῆς Ἑλλάδος, τότε δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν αἱ ἀπαλλοτριώσεις αἱ ὁποῖαι θὰ γίνουν νὰ στοιχίσουν μόνον τόσα ὅσα ὑπελόγισε προχείρως τὸ Ὑπουργεῖον. Ἀλλὰ δὲν ἔχει σημασίαν, κύριοι συνάδελφοι, πόσον θὰ στοιχίσῃ. Τὸ θέμα, καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὴν οὐσίαν, τοῦ κεντρικοῦ τῆς Ἑλλάδος ἀερολιμένος εἶναι θέμα μεγίστης σημασίας. Ἐπαναλαμβάνω, τὴν διατύπωσιν τὴν ὁποίαν ἔκαμα ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου. Πρὸ τῆς μεγίστης ἐθνικῆς σημασίας τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ θέμα, ὡς θέμα ἀναφερόμενον εἰς τὸν κόμβον παγκοσμίων συγκοινωνιῶν τῶν εὑρισκομένων ἐν Ἑλλάδι, πρὸ τῆς σημασίας αὐτῆς ἡ σημασία τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ εἰδικώτερον θέμα τῆς Γλυφάδας, τῶν περιοίκων, τῆς διατηρήσεως ἢ μὴ τῆς τουριστικῆς ἀξίας τῆς Γλυφάδας — θὰ ἔλθω καὶ εἰς αὐτὸ — ὅλα αὐτὰ τὰ θέματα, πρὸ τοῦ μεγάλου ἐθνικοῦ προβλήματος τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ὁ κεντρικὸς ἀερολιμήν, εἶναι ἀσυγκρίτως μικρότερα. Εἶναι οὐσιώδη. Πρέπει νὰ ἀντιμετωπίζωνται, ἀλλ’ εἶναι ἀσυγκρίτως μικρότερα. Δὲν ἔχει ἑπομένως σημασίαν, εἰς ἣν περίπτωσιν καταλήξωμεν ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἐκεῖ ὁ ἀερολιμὴν ἐὰν αἱ ἀπαλλοτριώσεις θὰ γίνουν εἰς βάρος οἰκιῶν αἱ ὁποῖαι ὑπάγονται εἰς σχέδιον πόλεως. Αὐτὸ τὸ θέμα δὲν πρέπει νὰ μᾶς ἀπασχολῇ. Εἶναι ὀδυνηρὸν καὶ διὰ τοὺς κατοίκους καὶ διὰ τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον πρέπει ἀκολουθῶν αὐτὴν τὴν ἔντιμον τακτικήν, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησα, νὰ πληρώσῃ ἀσυγκρίτως περισσότερα ἐκείνων τὰ ὁποῖα σκέπτεται νὰ πληρώσῃ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ ἀνακόψῃ τὴν σκέψιν μας, προκειμένου νὰ καταλήξωμεν εἰς τὴν ἀπόφασιν ἡ ὁποία διὰ γενικωτάτους λόγους ἐθνικῆς οἰκονομίας, ἐπιβάλλει νὰ εἶναι ἐκεῖ ὁ Κεντρικὸς Ἀερολιμὴν τῆς Ἑλλάδος. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ σᾶς φανῇ παράδοξον, κάτι τὸ ὁποῖον θὰ εἴπω: Ὅτι, μολονότι ἡ Ἀττικὴ καὶ Βοιωτία ἀνήκουν εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν περισσοτέρων ὑπὸ τοῦ Θεοῦ εὐνοηθεισῶν περιοχῶν, εἶναι εὔκρατος ζώνη ὑπὸ πᾶσαν ἔννοιαν, ἐν τούτοις, ἐκτὸς τῶν ἀεροδρομίων τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ τῆς Τανάγρας, δὲν ἔχει ἀλλοῦ εὐνοϊκὰς συνθήκας διὰ τὴν προσγείωσιν καὶ ἀπογείωσιν ἀεροπλάνων. Μερικοὶ ἐκ τῶν κ. κ. συναδέλφων καὶ κατ’ ἐξοχὴν ὁ τελευταῖος φίλος κύριος Μητσοτάκης, εἶπεν, ἂν δὲν ἀπατῶμαι: Πῶς ἰσχυρίσθη τοιοῦτόν τι, ὁ κύριος Ὑπουργός, διότι φαίνεται τὸ ἰσχυρίσθη, ἀφοῦ εἰς τὴν Ἑλβετίαν, εἰς τὰς Ἄλπεις, εἰς τὸ Ὄσλο, εἰς τὰς Σκανδιναυϊκὰς Χώρας, εἰς τὴν Ἀγγλίαν, δηλαδὴ εἰς περιοχὰς ποὺ ἐπικρατεῖ ἡ ὁμίχλη, ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας τοῦ ἔτους, ὑπάρχουν ἀεροδρόμια. Μά, βεβαίως, κύριε Μητσοτάκη, ὑπάρχουν ἐκεῖ. Ὅλοι οἱ τόποι ἐκεῖ τελοῦν ὑπὸ δυσμενεῖς συνθήκας καὶ ἐκλέγουν τὴν τοποθεσίαν ἐκείνην, ἡ ὁποία τελεῖ ὑπὸ ὀλιγώτερον δυσμενεῖς συνθήκας. Εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Ἀττικῆς θὰ πρέπει νὰ ἐκλέξωμεν καὶ ἐδῶ τὸν τόπον (ἐδῶ εἶναι δυνατὸν τὴν ἀρνητικὴν διατύπωσιν νὰ τὴν μετατρέψωμεν εἰς θετικὴν) τὸν τόπον, ὁ ὁποῖος ἀπὸ ἀπόψεως συνθηκῶν μετεωρολογικῶν εἶναι ὁ καλύτερος, ὁ περισσότερον προσφερόμενος. Δὲν θὰ συγκρίνω ἑπομένως τὰ Σπάτα ἢ τὰ Μέγαρα ἢ τὴν Ἐλευσῖνα μὲ τὰ ἀεροδρόμια τῆς Ἀγγλίας, τῆς Ἑλβετίας καὶ τῶν Σκανδιναυϊκῶν Χωρῶν. Θὰ συγκρίνω τὰ Σπάτα, τὰ Μέγαρα καὶ τὴν Ἐλευσῖνα ἢ τὸ Τατόϊ μὲ τὸ Ἑλληνικόν. Αὐτὸ σημαίνει πρακτικὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ θέματος. Τὸ ἄλλο σημαίνει θεωρητικὴν φρασεολογίαν. Τὰ ἀεροδρόμια τῆς Ἀγγλίας, Ἑλβετίας, Γερμανίας, Σκανδιναυϊκῶν Χωρῶν εὑρίσκονται πολλὰς ἡμέρας τοῦ ἔτους ἐκτὸς ἐνεργείας. Εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, φέρ’ εἰπεῖν, λόγῳ τῆς ὁμίχλης, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ, αὐτὸ συμβαίνει πολλάκις καὶ εἰς τὴν Λάρισαν ἐπίσης καὶ γενικῶς εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα. Εἰς τὸ Ἑλληνικὸν ποτέ. Πῶς θὰ συγκρίνῃ κανεὶς τὸ Ἑλληνικὸν μὲ τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ὄσλο, ἢ μὲ τὰ ἀεροδρόμια τοῦ Λονδίνου; Δὲν δικαιούμεθα νὰ τὸ συγκρίνωμεν οὔτε μὲ τὸ ἀεροδρόμιον τῆς Θ)κης ἢ τῆς Λαρίσης. Θὰ τὸ συγκρίνω μὲ ἄλλους τόπους τῆς περιοχῆς Ἀθηνῶν καὶ θὰ ἀποφανθῶ. Εἶπεν ὁ κύριος Μητσοτάκης μὲ κἄποιαν εὐχέρειαν, τὴν ὁποίαν, ἐὰν ἦτο παρὼν θὰ τὸν παρεκάλουν νὰ μὴ τὴν ἀκολουθῇ, ὅτι καὶ ἐὰν ἀκόμη θὰ εἶναι τεχνικῶς ὀλιγώτερον κατάλληλος ὁ οἱοσδήποτε τόπος ἐκτὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ, δὲν χαλάει ὁ κόσμος, ἀφοῦ τόσον ἄσχημα εἶναι ἀπὸ ἀπόψεως μετεωρολογικῶν συνθηκῶν τὰ ἀεροδρόμια τοῦ Βορρᾶ, ἢ τῆς Ἑλβετίας. Αὐτὸ σημαίνει μίαν παραγνώρισιν ἑνὸς σημαντικωτάτου γεγονότος, τὸ ὁποῖον ὡς οἰκονομολόγος δὲν ἐδικαιοῦτο νὰ παραγνωρίσῃ, ὅτι δι’ ἡμᾶς ὁ κεντρικὸς ἀερολιμὴν ἔχει σημασίαν, ὅσον δὲν ἔχει διὰ τὴν Ἑλβετίαν. Ἡμεῖς θὰ προσελκύσωμεν διὰ τοῦ ἀερολιμένος κόσμον, ἐνῷ οἱ Ἄγγλοι δὲν ἔχουν ἀνάγκην νὰ προσελκύσουν κόσμον διὰ τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Λονδίνου, οὔτε οἱ Γάλλοι διὰ τοῦ ἀεροδρομίου τῶν Παρισίων. Ἡμεῖς πρέπει νὰ προσελκύσωμεν ἑταιρείας, αἱ ὁποῖαι νὰ μᾶς προτιμοῦν δι’ αὐτὴν τὴν μικρὰν διαφοράν, τὴν ὁποίαν θεωρεῖ ἀμελητέαν ποσότητα ὁ κύριος Μητσοτάκης. Τὸ ἀεροδρόμιόν μας πρέπει νὰ εἶναι καλύτερον ἀπὸ ἀπόψεως μετεωρολογικῶν συνθηκῶν, ἢ ἄλλων προϋποθέσεων, διότι ἔχομεν συναγωνισμὸν μὲ ἄλλας χώρας καὶ αἱ ἄλλαι χῶραι πράττουν ὅ,τι εἶναι δυνατὸν — ὅπως εἶναι φυσικὸν — διὰ νὰ μὴ γίνῃ ἡ Ἑλλάς, ἡ ὁποία γίνεται, ἀλλὰ δὲν ἔγινεν ἀκόμη ὁ κόμβος ἀεροπορικῶν συγκοινωνιῶν τῆς νοτιοανατολικῆς Εὐρώπης. Ἐάν, ὅπως εἶπον τινὲς τῶν ἐπερωτώντων, ἔχῃ ὁ κεντρικὸς αὐτὸς ἀερολιμὴν τὴν σημασίαν, ὅτι συνδέει τρεῖς ἠπείρους καὶ ἡ φράσις αὐτὴ ἐπανελήφθη πολλάκις, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγνοήσωμεν καὶ τὰς λεπτομερείας ἀκόμη τῶν διαφορῶν μεταξὺ τῶν διαφόρων τοποθεσιῶν ἐντὸς τῆς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας; Κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ ἀπόψεως μετεωρολογικῆς δὲν συγκρίνεται τὸ Ἑλληνικὸν μὲ οἱανδήποτε ἄλλην περιοχήν, κατ’ ἐμέ, οὔτε μὲ τὴν Τανάγραν. Ἔχω προσγειωθῆ σόλο, δηλαδὴ μόνος εἰς ὅλα τὰ ἀεροδρόμια τῆς Ἑλλάδος καὶ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι μεγαλυτέραν ἄνεσιν ψυχικήν, ὁ πιλότος, ὁ χειριστὴς ἔχει προσγειούμενος εἰς τὸν ἀερολιμένα τοῦ Ἑλληνικοῦ. Μὴ μοῦ εἴπητε, ὅτι δὲν εἶναι ἀλλοῦ οἱ διάδρομοι μεγάλοι. Εἰς ἄλλα ἀεροδρόμια εἶναι μεγαλύτεροι. Εἶναι πολὺ μεγαλύτερος ὁ διάδρομος τῆς Ἐλευσῖνος. Ἀλλὰ ἐκτὸς τούτου, τὸ ἀεροπλάνον μὲ τὸ ὁποῖον ἔκανα ἐγὼ πτῆσιν καὶ προσγείωσιν, τὸ Χάρβαρτ, εἶναι ἀρκετὰ μὲν δύσκολον καὶ σκληρὸν ἀεροπλάνον, ἀλλὰ δὲν χρειάζεται μεγάλο μῆκος διαδρόμου. Σᾶς λέγω, λοιπόν, ὅτι πολλάκις προσεγειώθην εἰς τὰ Μέγαρα διότι ὑπάρχει ἐκεῖ ἀεροδρόμιον καὶ ὑπάρχει εἰς τὴν περιοχὴν εἰς τὴν ὁποίαν γίνονται ἀκριβῶς πλημμῦραι.

§92Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Ὄχι ἀπὸ παλίρροια. Ἄλλο εἶναι τὰ τρεχούμενα βρόχινα νερὰ νὰ μαζεύωνται, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν καὶ νὰ ἀποστραγγισθοῦν καὶ ἄλλο νὰ κατακλύζεται μία περιοχὴ λόγῳ πλημμυρῶν. Δὲν ὑπάρχουν παλίρροιαι.

§93Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω ἐὰν αἱ λίμναι ποὺ δημιουργοῦνται ἐκεῖ ὀφείλονται εἰς παλιρροίας, ἢ ὄχι. Εἰς τὴν πρώτην περίπτωσιν πρέπει νὰ γίνῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγετε. Ἀλλὰ ἀπὸ ἀπόψεως μετεωρολογικῆς αἱ συνθῆκαι εἶναι κακαί. Καὶ εἰς τὴν Ἐλευσῖνα καὶ εἰς τὸ Τατόϊ καὶ εἰς ὅλην τὴν μέχρι Ραφήνας περιοχήν, ὅπου ἔχω κάμει ἐπανειλημμένως ἀσκήσεις ἀναγκαστικῶν προσγειώσεων. Τὴν Παρασκευὴν ὅπως εἶδον εἰς τὰ πρακτικά, ὁ κύριος Τσουκαλᾶς εἶπε καὶ ἐπανελήφθη ἀπόψε, ὅτι τῶν χειριστῶν ἡ γνώμη δὲν ἔπρεπε νὰ θεωρηθῇ οὐσιώδης. Κύριοι συνάδελφοι, ἐγὼ πιστεύω τὸ ἀντίθετον. Οὐσιωδεστέρα καὶ τῆς γνώμης τῶν τεχνικῶν, δηλαδὴ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὡς μηχανικοὶ ἀσχοληθῆ μὲ τὰ ἀεροδρόμια, οὐσιωδεστέρα εἶναι ἡ γνώμη τῶν χειριστῶν, διότι αὐτοὶ θὰ ἐπηρεάσουν τὰς ἑταιρείας των.

§94Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Εἶναι προκατειλημμένοι. Θέλουν νὰ εἶναι κοντά.

§95Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ χειρισταὶ θὰ ἐπηρεάσουν. Ἀλλὰ ἀσχέτως αὐτοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ μηχανικὸς νὰ ἔχῃ ζήσει ὅλα αὐτὰ τὰ φαινόμενα, ἔστω καὶ ἐὰν ἐταξίδευσεν ἐπανειλημμένως μὲ ἀεροπλάνα, διὰ νὰ διαπιστώσῃ ὡρισμένα πράγματα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ζήσει ὅλας ἐκείνας τὰς φάσεις τῶν μικροκινδύνων, οἱ ὁποῖοι παρουσιάζονται καὶ ἰσοδυναμοῦν μὲ τὴν περίπτωσιν π.χ. τῆς παρ’ ὀλίγον συγκρούσεως δύο αὐτοκινήτων. Τοὺς ὀνομάζω μικροκινδύνους διότι δὲν ἐπραγματοποιήθησαν καὶ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ δὲν πραγματοποιοῦνται. Προσπαθεῖς π. χ. νὰ κάμῃς προσγείωσιν ὅταν οἱ ἄνεμοι εἶναι τοιοῦτοι, ὥστε ἡ προσγείωσις νὰ εἶναι δυσχερὴς καὶ μόνον σὺ ξεύρεις, ὅτι παρ’ ὀλίγον νὰ σὲ ἔπαιρνε δεξιὰ καὶ νὰ σὲ εἶχε πετάξει ἔξω. Καὶ ἂν μὲν εἶσαι μόνος σου, ὅπως ἤμην ἐγώ, δὲν χάνεται, πραγματοποιουμένου τοῦ κινδύνου, παρὰ μόνον ἡ ζωὴ ἑνὸς ἀνθρώπου. Ἀλλὰ ἐὰν εἶσαι πιλότος τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας ἔχεις ὑποχρέωσιν μεγάλην ἀπέναντι τόσων, τῶν ὁποίων ἡ ζωὴ εἶναι εἰς χεῖρας σου. Τοιαῦται στιγμαὶ παρουσιάζονται, ὅπως καὶ ὅταν διευθύνῃς αὐτοκίνητον καὶ τὰς γνωρίζει μόνον ὁ χειριστής. Δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ τὰς γνωρίζῃ ὁ μηχανικός. Δι’ αὐτὸ σᾶς λέγω ὅτι δὲν ἦτο ὀρθὴ ἡ παρατήρησις, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἀκουσθῇ ἡ γνώμη τῶν χειριστῶν. Καὶ δὲν εἶναι διόλου τυχαῖον τὸ γεγονός, ὅτι ἅπαντες, οὐχὶ οἱ χειρισταὶ τῶν μεγάλων ξένων ἑταιρειῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἠρωτήθησαν, ἀλλὰ οἱ Ἕλληνες χειρισταί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν κανένα συμφέρον, ἀκόμη καὶ τῆς πολεμικῆς ἀεροπορίας, ἰσχυρίζονται ὅ,τι ἰσχυρίζεται ὁ κύριος Ὑπουργὸς καὶ ὅ,τι ἰσχυρίζομαι καὶ ἐγὼ ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς. Ἡ γνώμη αὐτὴ εἶναι οὐσιώδης. Ἡ θέσις αὐτή, τὴν ὁποίαν λαμβάνουν οἱ χειρισταὶ εἶναι οὐσιώδης καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ κύριος Ράλλης νὰ τὴν ἀγνοήσῃ. Δὲν θὰ εἶναι δυνατόν, ἐὰν τυχὸν ἀποφασίσῃ τις ἐπιπολαίως νὰ μεταφέρῃ τὸ ἀεροδρόμιον εἰς ἄλλην περιοχήν, νὰ γνωρίζῃ ἐὰν ὡρισμένα δυστυχήματα, τὰ ὁποῖα θὰ σημειωθοῦν, θὰ ἐσημειοῦντο ἢ ὄχι εἰς ἣν περίπτωσιν διετηρεῖτο τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ. Δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ γίνῃ σύγκρισις γεγονότων σημειωθέντων ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις εἰς ὡρισμένον τόπον, μὲ γεγονότα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐσημειώθησαν εἰς ἄλλον τόπον μὴ χρησιμοποιηθέντα. Θὰ ἐφεύρισκε τὸ Κράτος διαφόρους αἰτιολογίας, θὰ ἔλεγεν ὅτι τὸ δυστύχημα τὸ ὁποῖον ἐσημειώθη εἰς τὴν Ἐλευσῖνα ἢ εἰς τὰ Μέγαρα, θὰ ἐσημειοῦτο καὶ εἰς τὸ Ἑλληνικόν. Οὐδεὶς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ φέρῃ ἀντιρρήσεις. Διότι, ἐπαναλαμβάνω, δὲν συγκρίνονται τὰ γεγονότα μὲ τὰ μὴ γεγονότα. Καὶ τοιουτοτρόπως θὰ ἔμενε κατ’ οὐσίαν ἄνευ κυρώσεων ἡ ἐπιπολαία ἀπόφασις τῆς μεταφορᾶς τοῦ ἀεροδρομίου. Κύριοι συνάδελφοι, ἐλέχθησαν πολλὰ ἐκ μέρους τῶν προλαλησάντων καὶ πρέπει νὰ ὁμολογήσω ὅτι ὑπῆρξαν σοβαρώτατα τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἀνεπτύχθησαν. Τὰ τεχνικὰ μάλιστα, τὰ ὁποῖα ἰδιαιτέρως ἀνέπτυξεν ὁ πρῶτος ἐκ τῶν ὁμιλητῶν, ναύαρχος κύριος Τούμπας, ἀλλὰ καὶ τὰ ἄλλα, ὑπῆρξαν σοβαρώτατα. Ἀνεπτύχθη ἕνα ἐπιχείρημα ὑπὸ τοῦ κυρίου Τούμπα καὶ ἀπόψε, διακόψαντος τὸν προλαλήσαντα μὲ τὴν πρόθεσιν νὰ τὸν συμπληρώσῃ, καὶ τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευήν. Τὸ ἐπιχείρημα τί θὰ γίνῃ μετὰ 3– 4 ἔτη. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ προβῶ εἰς τὴν διατύπωσιν μιᾶς προφητείας. Δὲν θὰ προχωρήσῃ ἡ ἐξέλιξις τῶν ἀεροδρομίων εἰς ἐπέκτασιν τοῦ μήκους τῶν διαδρόμων, ἀλλὰ ἀντιστρόφως, εἰς τὸ μέλλον θὰ ἔχωμεν σύμπτυξιν, μείωσιν τοῦ μήκους τῶν διαδρόμων. Κύριοι συνάδελφοι, κατ’ ἐμέ, καὶ αὐτὸ τὸ ὁποῖον σκέπτονται ὡρισμέναι μεγάλαι ἑταιρεῖαι, πρὶν ἀκόμη γίνῃ ἡ ἴσως ἐπικειμένη ἐφεύρεσις, ἡ ὁποία θὰ ἐξασφαλίσῃ ὄχι τὴν κάθετον, διότι αὑτὴ θὰ εἶναι πολὺ ἐπικίνδυνος, ἀλλὰ τὴν προσγείωσιν τῶν ἀεριωθουμένων, μὲ ταχύτητα μικροτέραν τῶν 170–160 μιλλίων, εἶναι ἐπικίνδυνον. Θεωρῶ ἐπιπολαίαν τὴν ἀπόφασίν των πρὶν ἢ ἐξασφαλισθῇ τοῦτο, νὰ χρησιμοποιήσουν διὰ λόγους καὶ μόνον συναγωνισμοῦ, εἰς τὴν πολιτικὴν ἀεροπορίαν, δηλαδὴ εἰς τὴν μεταφορὰν προσώπων, πυραυλοκίνητα ἀεροπλάνα. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχουν περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας πρέπει νὰ εἶναι δυνατὸν τὸ ἀεροπλάνον νὰ προσγειωθῇ ἐν περιπτώσει ἀνάγκης. Πρέπει νὰ εἶναι δυνατὴ καὶ ἡ ὑποχρεωτικὴ προσγείωσις εἰς ἀεροδρόμιον μικρότερον, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει διάδρομον μήκους 3.000 μέτρων. Ἀλλὰ πρέπει νὰ εἶναι δυνατὴ κατ’ ἀρχήν, μὲ πιθανότητα 50% ὑπὸ ὡρισμένας συνθήκας ἡ ἀναγκαστικὴ προσγείωσις ἐκτὸς παντὸς ἀεροδρομίου.

§96Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κατὰ τὴν ἀναγκαστικὴν προσγείωσιν, νομίζω ὅτι ἔχει ἀνάγκην μικροτέρου διαδρόμου τὸ ἀεροπλάνον, διότι εἰς τὴν ἀναγκαστικὴν προσγείωσιν, ὅπως γνωρίζετε, διότι εἶσθε καὶ χειριστής, δὲν κατεβάζει τοὺς τροχούς.

§97Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, κύριε Πρόεδρε, μὲ τὴν διαφορὰν τὴν ἑξῆς. Φυσικὰ ἡ ἀναγκαστικὴ προσγείωσις, γίνεται ἄνευ τροχῶν διὰ νὰ συρθῇ τὸ ἀεροπλάνον καὶ νὰ εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον τὸ σταμάτημα. Ἀλλ’ ἡ προσέγγισις τῶν ἀεροπλάνων τῶν ἑλικοφόρων, γίνεται μὲ ταχύτητα 150–130–100 μιλλίων, εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς «Ντακότα» καὶ τοῦ «Χάρβαρτ» 100 μιλλίων. Καὶ ὅταν προσεγγίζῃ μὲ 100 μίλλια καὶ μὲ γωνίαν τοιαύτην, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλουν τὰ 100 μίλλια, ἔχεις τὴν δυνατότητα νὰ κατεβάσῃς τὴν ταχύτητα εἰς 80 μίλλια κατὰ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ φθάσῃς εἰς τὸ ἔδαφος. Ὅταν ὅμως εἶναι 600 μίλλια ἡ μέση ταχύτης, ἢ 1.000 μίλλια καὶ χρειάζονται 250 μίλλια διὰ τὴν προσέγγισιν, ἔστω καὶ ἐὰν δὲν χρησιμοποιήσῃς τροχούς, εἶναι βεβαία ἡ καταστροφὴ τοῦ ἀεροπλάνου. Διότι ἄλλο πρᾶγμα εἶναι νὰ ἀκουμπήσῃς μὲ τὴν κοιλιὰ μὲ 80–100–120 καὶ ἄλλο νὰ ἀκουμπήσῃς μὲ 250 μίλλια. Δὲν εἶναι ἁπλοῦς διπλασιασμὸς κινδύνου. Εἰς τὴν μίαν περίπτωσιν εἶναι δυνατὴ ἡ σωτηρία. Εἰς τὴν ἄλλην περίπτωσιν, ἀποκλείεται ἡ σωτηρία. Δι’ αὐτὸ ἄλλως τε, εἰς ὅλας τὰς περιπτώσεις, τὰ ἀεριωθούμενα, τὰ ὁποῖα χρησιμοποιοῦνται μόνον εἰς τὴν πολεμικὴν ἀεροπορίαν, κάμνουν πτώσεις μὲ τὸ ἀλεξίπτωτον. Καὶ εἰς τὰ πολεμικὰ ἀεριωθούμενα εἶναι δυνατὴ ἡ ἐκτόξευσις, ἐνῷ εἰς τὰ ἄλλα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐκτόξευσις τῶν κυριῶν, τῶν δεσποινίδων καὶ τῶν παιδιῶν, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι μέσα εἰς τὸ ἀεροπλάνον. Καὶ ἐὰν κατωρθοῦτο νὰ ἐκτοξευθοῦν πεντήκοντα ἄνθρωποι μαζί, θὰ συνεκρούοντο καὶ θὰ ἐφονεύοντο κατὰ τρόπον τραγικόν. Λοιπόν, νομίζω, ὅτι τὸ βῆμα, τὸ ὁποῖον ἐπίκειται καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, εἶναι χρέος τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως διὰ τῶν ἀντιπροσώπων της εἰς τὰ διάφορα συνέδρια νὰ τονίσῃ, ὅτι τὸ βῆμα αὐτό, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ σημειωθῇ, εἶναι ἐπικίνδυνον. Τὰ ἑλικοφόρα, μέχρις ὅτου κατορθώσῃ ἡ ἐπιστήμη νὰ μετριάσῃ τὴν ταχύτητα, εἰς τὴν περίπτωσιν προσεγγίσεως τῶν ἀεριωθουμένων, πρέπει νὰ εἶναι τὰ ἀεροπλάνα τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας.

§98Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μίαν διακοπήν. Ἡ πραγματικότης ὅμως δεικνύει τὸ ἀντίθετον, διότι ἔχουν, ὅπως γνωρίζετε, παραγγελθῆ ἀπὸ τὰς μεγάλας διεθνεῖς ἀεροπορικὰς ἑταιρείας ἀεροπλάνα, ὅπως τὰ 707, τὰ Ντὶ–Σὶ– Εϊ καὶ ἄλλα — θὰ τεθοῦν δὲ αὐτὰ ἐν χρήσει τὸ 1960 καὶ τὸ 1962 — τὰ ὁποῖα ἔχουν ὡς ἐλάχιστον ὅριον προσγειώσεως τὴν ταχύτητα τῶν 250 μιλλίων. Ἄρα πρέπει νὰ τὸ πάρωμεν ὡς δεδομένον, ὅτι τὰ ἀεροπλάνα αὐτά, τὰ ὁποῖα παρηγγέλθησαν ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν, θὰ χρησιμοποιοῦν τὸ ἰδικόν μας ἀεροδρόμιον.

§99Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπαντῶ, πρῶτον, ὅτι δὲν εἶμαι βέβαιος ἐὰν αὐτὰ τὰ ἀεροπλάνα θὰ χρησιμοποιηθοῦν πράγματι, παρὰ τὰς μεγάλας δαπάνας εἰς τὰς ὁποίας ὑποβάλλονται αἱ ἑταιρεῖαι, διότι μετά, ὃ μὴ γένοιτο, τὰ πρῶτα δυστυχήματα, ὅταν διαπιστωθῇ ὑπὸ τοῦ παγκοσμίου κοινοῦ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ ἀναγκαστικὴ προσγείωσις, θὰ ἐγκαταλειφθοῦν ὑπὸ τῶν ἑταιρειῶν, διότι θὰ ἔχουν ἁπλούστατα ἐγκαταλειφθῆ ὑπὸ τῶν ἐπιβατῶν. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἀκόμη μείνωμεν εἰς αὐτά, τὰ ὁποῖα προσεγγίζουν μὲ ταχύτητα 250 μιλλίων, εἶναι δυνατὸν κάλλιστα νὰ προσγειωθοῦν καὶ νὰ ἀπογειωθοῦν εἰς διαδρόμους μήκους 2.500 μέτρων. Ἑπομένως οἱ διάδρομοι τῶν 3.000 μέτρων εἶναι ἐπαρκέστατοι διὰ τὰ ἀεροπλάνα αὐτά. Πιστεύω δὲ ἀκραδάντως, ὅτι δὲν θὰ σημειωθῇ ἐπιμήκυνσις τῶν διαδρόμων, ἀλλὰ θὰ σημειωθῇ τὸ ἀντίστροφον, διότι ἀσφαλῶς θὰ εὑρεθῇ τρόπος μειώσεως τῆς ταχύτητος κατὰ τὴν προσέγγισιν. Θὰ μεταβληθοῦν κάπως οἱ ὅροι τῆς κατασκευῆς τῶν πτερύγων, θὰ μεταβληθοῦν ἢ θὰ προστεθοῦν ὡρισμένα μέσα ἀνακοπῆς τῆς ταχύτητος, χωρὶς νὰ χάνῃ τὸ ἀεροπλάνον τὴν στήριξίν του, θὰ εὑρεθοῦν τρόποι ἐλαττώσεως τῆς ταχύτητος, ἔστω καὶ ἂν οὕτω μειωθῆ ἡ ταχύτης καὶ τῆς ὁριζοντίας πτήσεως. Τὸ κοινόν, ἄλλωστε, ἀπαιτεῖ νὰ φθάνῃ ἀπὸ τὴν Ἀμερικὴν εἰς τὴν Ἀγγλίαν ἐντὸς 6 ὡρῶν, οὐχὶ ὅμως ἐντὸς 2 ὡρῶν. Βεβαίως, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσῃ ἐντὸς 6 ὡρῶν, ἀντὶ 12, θὰ προτιμᾶ αὐτό. Διότι θὰ προτιμᾶ νὰ εἶναι ὑπεράνω τοῦ Ὠκεανοῦ 6 ὥρας, ἀντὶ 12. Ἐγὼ ὁ ἴδιος ἂν καὶ εἶμαι χειριστὴς ἀεροπλάνου, ὁμολογῶ ὅτι δὲν εἶχον πολὺ εὐχάριστον αἴσθημα κατὰ τὰ ταξείδια τὰ ἀεροπορικά, τὰ ὁποῖα ἔκαμα ὑπεράνω τοῦ Ὠκεανοῦ καὶ ἔχω κάμει 8 τέτοια ταξείδια. Ἑπομένως, ἡ μείωσις τῆς διαρκείας τοῦ ταξειδίου κατὰ 5–6 ὥρας, εἶναι κἄτι τὸ ὁποῖον λογικῶς τὸ θεωρῶ ὡς δυνάμενον νὰ προσελκύσῃ κόσμον, ἐνῶ ἡ μεγαλυτέρα μείωσις, ἡ ὁποία θὰ σημαίνῃ πλέον ἐκτόξευσιν, νομίζω, καὶ δι’ αὐτὸν ἀκόμη τὸν λόγον, δὲν θὰ προσελκύσῃ ποτὲ τὸ ἐπιβατικὸν κοινόν, ἐκτὸς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι, ὡς ἐπιδιδόμενοι εἰς τὰ σπόρ, θὰ ἐπιθυμοῦν νὰ ἐκτοξευθοῦν αὔριον ἀπὸ τῆς Εὐρώπης εἰς τὴν Ἀμερικήν, μεθαύριον ἀπὸ τῆς γῆς εἰς τὴν Σελήνην. Κύριοι συνάδελφοι, προέβην εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς προφητείας, ὅτι θὰ ἔχωμεν εἰς τὸ μέλον μείωσιν τοῦ μήκους τῶν διαδρομῶν, χωρὶς νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναλάβω φυσικὰ καὶ τὴν εὐθύνην ὅτι ἡ προφητεία αὐτὴ θὰ ἐπαληθεύσῃ πλήρως. Καὶ δὲν ἀναλαμβάνω τὴν εὐθύνην, δι’ ἕνα καὶ μόνον λόγον. Ἐὰν λογικῶς λειτουργήσῃ τὸ μυαλὸ τῶν ὑπευθύνων, εἴτε Κυβερνήσεων, εἴτε ἑταιρειῶν, θὰ συμβῇ αὐτὸ τὸ ὁποῖον σᾶς λέγω. Ἐὰν καταληφθοῦν ὅμως ὑπὸ παραφροσύνης, καὶ ἡ παραφροσύνη ἤρχισε νὰ ἀποτελῇ ἕνα οὐσιώδη παράγοντα εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς ἀνθρωπότητος, τότε βεβαίως ἠμπορεῖ καὶ ἡ προφητεία μου νὰ ἐπαληθεύσῃ. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτοὺς — ἐὰν δὲν χρειασθῆ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χρειασθῇ κατ’ ἐμὲ μῆκος διαδρόμων πέραν τῶν τριῶν χιλιομέτρων — εἶναι δυνατὸν τὸ Ἑλληνικὸν νὰ ἀποτελέσῃ ἀερολιμένα πρώτης τάξεως καὶ πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ. Ἐὰν ὁ κύριος Ὑπουργὸς προέβη εἰς τὴν ἀπόφασιν περὶ ὁριστικῆς παραμονῆς τοῦ Κεντρικοῦ Ἀερολιμένος εἰς τὸ Ἑλληνικόν, χωρὶς νὰ ἔχῃ τεχνικῶς ἐξασφαλίσει μὲ μελέτας, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ἔχουν γίνει, τὴν προαγωγήν του εἰς ἀεροδρόμιον πρώτης τάξεως, βεβαίως τότε οἱ δισταγμοί, τοὺς ὁποίους παρεκάλεσα ἐξ ἀρχῆς τὸν κύριον Ὑπουργὸν ὅτι πρέπει νὰ γεννηθοῦν εἰς τὴν σκέψιν του, οἱ δισταγμοὶ αὐτοὶ πρέπει νὰ γίνουν περισσότεροι καὶ νὰ βαρύνουν περισσότερον εἰς τὴν πλάστιγγα. Κύριοι συνάδελφοι, οἱ τουριστικοὶ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους ὁ ἀερολιμὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ εἶναι ἀσυγκρίτως καλλίτερος οἱουδήποτε ἄλλου, εἶναι συνυφασμένοι μὲ αὐτὰ τὰ ὁποῖα σᾶς εἶπον μέχρι τοῦδε, δηλαδὴ μὲ τὴν ἀσφάλειαν τὴν ὁποίαν παρουσιάζει ἀσυγκρίτως μεγαλυτέραν ἢ οὐσιωδῶς μεγαλυτέραν τῶν ἄλλων τόπων εἰς ἀκτῖνα 30 χιλιομέτρων, εἶναι συνυφασμένοι ἐπίσης μὲ τὰς παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ἔκαμα πρὸ ὀλίγου σχετικῶς μὲ τὴν ἐνδεχομένην μείωσιν τοῦ μήκους τῶν διαδρόμων, ἀλλὰ συνδέονται ἐπίσης μὲ κἄτι ἄλλο τὸ ὁποῖον ὁ κ. Λεροῦ διατυπώνει εἰς μίαν ἢ δύο φράσεις τὸ ὁποῖον ὅμως ἡμεῖς πρέπει νὰ σκεφθῶμεν κἄπως περισσότερον. Ἡ Ἑλλὰς πρέπει νὰ προσελκύσῃ κόσμον. Δὲν προσελκύει αὐτονοήτως παρὰ μόνον τοὺς ἀρχαιοφίλους καὶ τοὺς ἀγαπῶντας τὴν θάλασσαν. Αἱ δύο αὐταὶ κατηγορίαι δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς. Ἀρχαιόφιλοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἔλθουν μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ἐπισκεφθοῦν τὴν Ἀκρόπολιν καὶ τὰς ἄλλας ἀρχαιότητας εἰς τὴν Ἑλλάδα εἶναι ὀλίγοι, ὀλίγοι ἐὰν τοὺς συγκρίνωμεν μὲ τὸ πλῆθος τῶν ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι θὰ ἔπρεπε νὰ ἔλθουν διὰ νὰ δημιουργήσουν τουριστικὴν κίνησιν εἰς τὸν τόπον. Οἱ ἀγαπῶντες τὴν θάλασσαν εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρουν καὶ ἀλλαχοῦ. Καὶ ἔρχονται εἰδικώτερον εἰς τὴν Ἑλλάδα διότι εἶναι πτωχοὶ ὑπάλληλοι Γάλλοι, Ἰταλοί, Γερμανοὶ καὶ ἔρχονται εἰς ὡρισμένους χώρους οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὀργανωθῆ εἰς τὴν Κέρκυραν, εἰς τὸ Ξυλόκαστρον, μεταξὺ Αἰγίου καὶ Πατρῶν, πλησίον τῶν Καμαρῶν καὶ ἀλλαχοῦ καὶ ζοῦν ἐκεῖ ἐπὶ 15 ἡμέρας ἢ ἐπὶ ἕνα μῆνα μὲ ἐλάχιστα ποσά, τὰ ὁποῖα ἐξοδεύουν. Καὶ τοὺς χρειαζόμεθα, εἶναι εὐπρόσδεκτοι, ἀλλὰ δὲν χρησιμοποιοῦν οὔτε ἀεροπλάνον, οὔτε ἔρχονται νὰ ζήσουν εἰς τὰ πολυτελῆ ξενοδοχεῖα τῶν Ἀθηνῶν, ἢ νὰ ζήσουν εἰς τὴν Γλυφάδα, ἐνοικιάζοντας τὰς λεγομένας καμπίνας τῆς Γλυφάδας, τὰς ὁποίας ἐγὼ προσωπικῶς ἀγνοῶ. Ἔχω ἀκούσει τὸν ἦχον των, ὁ ὁποῖος εἶναι συνυφασμένος μὲ μέταλλον πολύ. Ἀλλὰ δὲν τὰς γνωρίζω, δὲν τὰς ἔχω ἴδει καὶ δὲν ἔχω εἰσέλθει εἰς αὐτάς. Αὐταὶ εἶναι αἱ δύο κύριαι κατηγορίαι ξένων, τοὺς ὁποίους ἡ Ἑλλὰς προσελκύει ὁπωσδήποτε καὶ διὰ τοὺς ὁποίους δὲν χρειάζεται προπαγάνδα καὶ προσπάθεια ἐκ μέρους τῶν Ἑλληνικῶν Κυβερνήσεων διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἔλευσίς των. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὅμως νὰ ὑπάρχῃ τουρισμὸς μόνον μὲ αὐτούς. Ἡ Ἰταλία κατ’ ἀνάγκην προσελκύει πλήθη. Κατέρχονται εὐκόλως μὲ τὰ αὐτοκίνητα, ἡ ἀπόστασις εἶναι μικροτέρα. Ἐὰν ὁ Ἀμερικανὸς θελήσῃ ἀφικνούμενος εἰς Παρισίους μὲ ἕνα ἀεροπλάνον, νὰ πάῃ εἰς τὴν Ἰταλίαν, δὲν θὰ χρειασθῇ παρὰ μόνον ὀλίγας ὥρας. Διὰ νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα μὲ αὐτοκίνητον χρειάζεται ἡμέρας. Ἐκτὸς δὲ τούτου αἱ φυσικαὶ καλλοναὶ τῆς Ἑλλάδος εἶναι μεγάλαι, ἀλλὰ μὴ ὑποτιμῶμεν τὰς φυσικὰς καλλονὰς τῆς Ἰταλίας καὶ τῆς Ἱσπανίας καὶ τῶν διαφόρων ἄλλων χωρῶν, αἱ ὁποῖαι ἐκεῖ εἶναι συνυφασμέναι μὲ ἀνέσεις, τὰς ὁποίας ἡμεῖς δὲν διαθέτομεν. Θὰ τὰς διαθέσωμεν εἰς τὸ μέλλον ἐνδεχομένως, ἀλλὰ δὲν τὰς διαθέτομεν ἀκόμη. Ἑπομένως ἡμεῖς δὲν πρέπει νὰ σκεπτώμεθα ὅπως σκέπτεται φέρ’ εἰπεῖν ἡ Κυβέρνησις ἡ Ἰταλική, ἢ ἡ Κυβέρνησις ἡ Αὐστριακή, ἢ ἡ Κυβέρνησις ἡ Ἑλβετική, αἱ ὁποῖαι γνωρίζουν ὅτι ὁπωσδήποτε πλήθη κόσμου θὰ συρρεύσουν. Ἡμεῖς πρέπει νὰ προσελκύσωμεν δι’ ὅλων τῶν μέσων. Ἑπομένως πρέπει καὶ ἡ προθήκη νὰ εἶναι προθήκη τοιαύτη, ἡ ὁποία νὰ προσελκύῃ. Οὐδεμία προθήκη δύναται νὰ προσελκύσῃ ὅσον ἡ προθήκη τοῦ Ἑλληνικοῦ. Ποίους ἐννοῶ θὰ προσελκύσῃ, ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀποφασίσαντες νὰ ἔλθουν ἔφθασαν; Ὄχι. Δὲν ἐννοῶ αὐτούς. Ἐννοῶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διερχόμενοι καὶ βλέποντες αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ ἴδουν ἐκεῖ, ἀποφασίζουν νὰ ἔλθουν μετὰ ἕξ μῆνας, τὸ ἑπόμενον καλοκαίρι, κατὰ τὴν ἑπομένην σαιζόν, ἐνδεχομένως μὲ ὁλόκληρον τὴν οἰκογένειάν των διαφημίζοντες τὸ θέαμα καὶ εἰς ἄλλους καὶ προκαλοῦντες ἑπομένως καὶ ρεῦμα μεγαλύτερον πρὸς τὴν Ἑλλάδα. Βεβαίως, καὶ ἡ διαδρομὴ δὲν πρέπει νὰ εἶναι μεγάλη, διότι καὶ αὐτὸ ἔχει σημασίαν, δεδομένου ὅτι πολλάκις τὰ ἀεροπλάνα ἐπὶ ὥρας σταματοῦν λόγῳ μικρᾶς βλάβης καὶ δὲν πρέπει νὰ εἶναι 40 χιλιόμετρα ἡ ἀπόστασις τοῦ ἀεροδρομίου, ἀλλὰ ἐὰν εἶναι δυνατὸν 10 χιλιόμετρα διὰ νὰ ἔλθουν ἀμέσως εἰς τὰς Ἀθήνας νὰ ἴδουν ἀμέσως τὴν Ἀκρόπολιν, νὰ ἀγαπήσουν ἀμέσως τὸ Ἑλληνικὸν τοπίον καὶ τὰς Ἑλληνικὰς ἀρχαιότητας, διὰ νὰ ἴδουν ὅτι ἀξίζει ὁ τόπος καὶ διὰ νὰ ἐπανέλθουν καὶ διὰ δευτέραν φορὰν ἢ μᾶλλον διὰ πρώτην φοράν, διότι ἡ πρώτη ἐπίσκεψις ἦτο ἀναγκαστικὴ λόγῳ τῆς σταθμεύσεως τοῦ ἀεροπλάνου ἐπί τινας ὥρας. Τὸ ἀεροδρόμιον, βεβαίως, θὰ ἦτο δυνατόν, νὰ γίνῃ καὶ εἰς τὰ Μέγαρα, διότι καὶ ἡ διαδρομὴ αὐτὴ εἶναι θαυμασία, ἀλλὰ δὲν τὸ ἐπιτρέπουν οἱ τεχνικοὶ λόγοι τοὺς ὁποίους γνωρίζομεν καὶ ἡ ἀπόστασις ἐπίσης εἶναι οὐσιωδῶς μεγαλυτέρα. Ἐὰν πρόκειται νὰ ἔλθουν διὰ μέσου Ἀττικῆς, βεβαίως ὑπάρχουν τοπία ὡραιότατα, ἀλλὰ δὲν θὰ παραχθῇ αὐτὴ ἡ ἐντύπωσις, ἡ ὁποία παράγεται ὅταν φθάνουν εἰς τὸ Ἑλληνικόν. Ἐπίσης δὲ κατ’ ἀνάγκην, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τὸ ἀεροδρόμιον εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Κηφισιᾶς, ἡ ἀπόστασις θὰ εἶναι μεγάλη. Καὶ κατ’ ἐμὲ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ πρὸς τὴν Ραφήνα, θὰ γίνῃ κατ’ ἀνάγκην εἰς τὴν Τανάγραν, ὁπότε ἡ ἀπόστασις καθίσταται τόσον μεγάλη, ὥστε πράγματι, κύριοι, πρέπει νὰ τὸ ἀποφασίσητε, ὅτι τὸ ἥμισυ τῶν ξένων, οἱ ὁποῖοι σήμερον ἔρχονται δὲν θὰ ἔρχωνται πλέον, διότι αὐτὴν τὴν περιπέτειαν τῶν δύο ὡρῶν ἢ τῆς 1.30′ ὥρας δὲν τὴν ἀνέχεται οὔτε ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος βεβαίως ἐρχόμενος ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην ἐδῶ θὰ χρειασθῇ περισσοτέραν ὥραν διὰ νὰ φθάσῃ ἀπὸ τὸ ἀεροδρόμιον εἰς τὰς Ἀθήνας, ἀλλὰ δὲν τὴν ἀνέχεται οὔτε καὶ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ταξιδεύει ἀπὸ τὴν Ἀμερικήν, διότι ἀφικνούμενος μετὰ μακρὸν ταξείδιον ἔχει τὴν ἀνάγκην τὸ ταχύτερον μετὰ τόσην κόπωσιν καὶ τόσα ρεμοῦ, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχῃ ὑποστῆ καὶ λόγῳ τοῦ γεγονότος ὅτι δὲν θὰ ἔχῃ κατορθώσει νὰ κοιμηθῇ καλὰ εἰς τὸ ἀεροπλάνον θὰ ἔχῃ ἀνάγκην νὰ ἔλθῃ τὸ ταχύτερον εἰς τὸ ξενοδοχεῖον διὰ νὰ ἀναπαυθῇ. Καὶ θὰ καταληφθῇ ὑπὸ βαθυτάτης ἀπογοητεύσεως πληροφορούμενος, ἐὰν δὲν ἔχῃ ἤδη πληροφορηθῆ, ὅτι θὰ χρειασθῇ μίαν καὶ ἡμίσειαν ὥραν διὰ νὰ πάῃ εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς Ἑλλάδος διὰ νὰ εὕρῃ ξενοδοχεῖον καὶ νὰ ἀναπαυθῇ. Πρέπει νὰ ἐγκαταλείψωμεν τὴν αὐτοπεποίθησιν ὅτι οὕτως ἢ ἄλλως ἡ χώρα μας προσελκύει ξένους. Δὲν προσελκύει πολλοὺς ξένους. Προσελκύει πολὺ περισσοτέρους ἡ Ἰταλία, προσελκύει πολὺ περισσοτέρους ἡ Ἑλβετία, ἡ Γαλλία, ἡ Ἀγγλία ὁπωσδήποτε, διότι ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι ἀνάγκαι οἰκονομικαὶ καὶ ἄλλης φύσεως, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλουν εἰς αὐτὴν τὴν κίνησιν μεγαλυτέρας ἐκτάσεως. Ἑπομένως, ἡ Ἑλλὰς πρέπει νὰ προσέξῃ αὐτό. Καὶ δὲν ἀφορᾷ ἡ ἐπιλογὴ τοῦ Κέντρου τοῦ Ἀερολιμένος τοὺς κατοίκους Ἀθηνῶν, τῆς Γλυφάδας, ἢ τῆς περιοχῆς Ἀθηνῶν, ἀφορᾷ καὶ τὸν τελευταῖον Ἕλληνα, ἢ μᾶλλον δὲν ὑπάρχει πρῶτος καὶ τελευταῖος Ἕλλην, τὸν Ἕλληνα ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀκροτέραν τῶν περιοχῶν, διότι ἐκ τῆς κινήσεως αὐτῆς τὴν ὁποίαν προκαλεῖ ὁ καλὸς ἀερολιμήν, ἡ τοποθεσία του, θὰ προκύψουν ἀγαθὰ ὑπὲρ τοῦ πληθυσμοῦ ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος, θὰ προκύψουν ἀγαθά, τὰ ὁποῖα θὰ αἰσθανθῇ σὺν τῷ χρόνῳ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς Λαός. Κύριοι συνάδελφοι, ἕνα ἀκόμη σημεῖον θὰ ἤθελον νὰ τονίσω. Ἐλέχθη καὶ ὑπὸ τοῦ κυρίου Μητσοτάκη καὶ ὑπὸ τοῦ κυρίου Τσουκαλᾶ, ὅτι εἰς ἣν περίπτωσιν παραμείνῃ ὁ κεντρικὸς ἀερολιμὴν εἰς τὸ Ἑλληνικόν, θὰ ἀχρηστευθῇ τουριστικῶς ἡ περιοχὴ ἐκείνη. Ἐγώ, κύριοι, ὅσον καὶ ἂν σᾶς φανῇ παράδοξον πιστεύω τὸ ἀντίθετον. Δὲν βλέπω ἡ περιοχὴ τοῦ παλαιοῦ Φαλήρου, ἡ ὁποία ἄλλοτε ἦτο ἡ περισσότερον ἀγαπητὴ περιοχὴ διὰ τοὺς Ἀθηναίους, ἀλλὰ καὶ δι’ Ἕλληνας ἐρχομένους ἀπὸ ἄλλας πόλεις, νὰ ἔχῃ πλέον τὴν κίνησιν, τὴν ὁποίαν εἶχε πρὸ 20ετίας ἢ πρὸ 30ετίας. Φοβοῦμαι ὅτι τὸ αὐτὸ εἶναι δυνατὸν νὰ συμβῇ καὶ μὲ τὴν Γλυφάδα μετὰ 5 ἢ 6 ἢ 8 ἔτη. Τὸ γεγονός, ὅτι θὰ ὑπάρχῃ ὁ κεντρικὸς ἀερολιμὴν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ Ἑλληνικὸν διὰ παντὸς — χρησιμοποιῶ τὴν λέξιν, τὴν ὁποίαν βεβαίως δικαιούμεθα νὰ χρησιμοποιῶμεν ὑπὸ ἔννοιαν σχετικὴν — θὰ ἐξασφαλίσῃ σχεδὸν διὰ παντὸς τὴν ἀξίαν τῆς περιοχῆς. Ὁ ἀερολιμὴν ἀποτελεῖ κέντρον κινήσεως, τὸ ὁποῖον προσελκύει ὑπὸ παντοίαν ἔννοιαν. Δὲν εἶδον — καὶ ἔχω ταξιδεύσει πολὺ — εἰμὴ μόνον εἰς ἐλαχίστας περιοχάς, εἰς ἐλαχίστας πόλεις τῆς Ἀμερικῆς τὰ ἀεροδρόμια νὰ εὑρίσκωνται εἰς σχετικῶς ἐρήμους περιοχάς. Εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, πράγματι, τὸ εἶδον καὶ εἰς ὡρισμένας ἐξαιρετικὰς περιπτώσεις. Παντοῦ διεπίστωσα, ὅτι μεταξὺ τοῦ ἀεροδρομίου καὶ τῆς πόλεως κτίζονται σπίτια καὶ ἐὰν δὲν ὑπῆρχον. Καὶ παντοῦ διεπίστωσα, ὅτι εἰς τὴν περιοχὴν τῶν μεγάλων ἀεροδρομίων ὑπάρχει μεγάλη κίνησις. Βεβαίως, ὁ θόρυβος εἶναι ἕνα οὐσιῶδες μειονέκτημα. Ἀλλ’ ὅπως ἐλέχθη προσφυῶς ἐκ μέρους τοῦ ἀγαπητοῦ μου συναδέλφου, κυρίου Βουρδουμπᾶ, ὁ θόρυβος εἰς τὴν Κηφισιὰν ἢ τὴν Ἑκάλην ὅπου διαρκῶς κάμνουν ἀσκήσεις τὰ ἀεροπλάνα, αὐξομειοῦντα τὴν ταχύτητα, σβήνοντα τὴν μηχανὴν καὶ βάζοντα πάλιν ἐμπρὸς τὴν μηχανήν, εἶναι φοβερός. Κατέστησε μήπως ὁ θόρυβος αὐτὸς ἀκατοίκητον τὴν Κηφισιὰν καὶ τὴν Ἑκάλην; Κύριοι συνάδελφοι, ἐντὸς ἐλαχίστου χρονικοῦ διαστήματος συνηθίζουν οἱ κάτοικοι καὶ τῆς Κηφισιᾶς καὶ τῆς Ἑκάλης, ὅπως ἔχουν συνηθίσει οἱ περισσότεροι κάτοικοι καὶ τῆς Γλυφάδας. Ὅταν κατὰ τὰς περισσοτέρας ἡμέρας τοῦ μηνὸς σημειοῦται ἄσκησις καὶ τὴν νύκτα πολλάκις, διότι γίνονται ἀσκήσεις νυκτερινῶν πτήσεων, θὰ ἔπρεπε, βάσει τῶν συλλογισμῶν, οἱ ὁποῖοι ἀνεπτύχθησαν ἐδῶ, νὰ εἶχεν ἐρημωθῆ ἡ Κηφισιὰ καὶ ἡ Ἑκάλη. Ἐγὼ βλέπω τὸ ἀντίστροφον. Κτίζονται σπίτια καὶ περισσότερος κόσμος πηγαίνει, ἀπ’ ὅτι ἐπήγαινεν εἰς τὸ παρελθόν. Οὐδένα ἐξεδίωξεν ὁ θόρυβος αὐτός, χωρὶς νὰ ἰσχυρίζωμαι, ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι μετέβησαν καὶ ἔκτισαν σπίτια προσελκύσθησαν. Ὁ θόρυβος δὲν προσελκύει, ἀλλὰ καὶ δὲν διώκει.

§100Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος κύριος Βρανόπουλος, ὁ ὁποῖος αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀκούει, ὑπεχρεώθη πέρυσι νὰ κάμῃ ἐρώτησιν διὰ τὸ θέμα αὐτό, καὶ νὰ συστήσῃ ὅπως ληφθοῦν μέτρα διὰ τὴν πτῆσιν τῶν ἀεροπλάνων. Διότι πραγματικῶς ἔχει γίνει κοινὴ συνείδησις, ὅτι ἦτο ἀφόρητος ἡ ζωὴ ἐκεῖ. Ἀπαντῶ εἰς τὸν κύριον Πρόεδρον, ὁ ὁποῖος ἐκθέτει ὅτι οἱ θόρυβοι τῶν ἀεροπλάνων ποὺ ἵπτανται ἐπάνω εἰς τὸ Τατόϊ δὲν ἐνοχλοῦν τοὺς κατοίκους καὶ κτίζουν. Ὑπάρχει πίεσις νὰ φύγῃ ἀπὸ ἐκεῖ ἡ βάσις αὐτή.

§101Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως ἐνοχλοῦνται καὶ ἔχει δίκαιον ὁ κύριος Βρανόπουλος, διατυπώσας τὴν ἐρώτησιν, καὶ θὰ ἐδικαιοῦτο νὰ διατυπώσῃ καὶ ἐπερώτησιν, ὅπως σεῖς δὲν ἐκάματε ἄσχημα, διότι τὸ θέμα εἶναι κρίσιμον καὶ πρέπει νὰ συζητηθῇ καὶ πρέπει νὰ προκαλέσῃ καί τινας δισταγμούς, ὅπως ἄλλως τε νομίζω δὲν ἦτο δυνατὸν καὶ θεμιτὸν νὰ προκαλέσῃ νέους δισταγμοὺς εἰς τὴν συνείδησιν αὐτοῦ τούτου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἀλλὰ τὸ ὅτι ὁ θόρυβος ἐνοχλεῖ δὲν σημαίνει ὅτι ἡ ἐνόχλησις εἶναι τοιαύτη ὥστε νὰ ἔχῃ ἐρημωθῆ ὁ τόπος. Ἁπλούστατα ἐνοχλοῦνται οἱ ἄνθρωποι. Καλὸν εἶναι νὰ μὴ ἐνοχλοῦνται. Ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταφέρωμεν τὸ ἀεροδρόμιον τῆς Σχολῆς Ἰκάρων ἀπὸ τοῦ Τατοΐου εἰς ἄλλο σημεῖον, βεβαίως θὰ ἦτο εὐχάριστον δι’ ὅλους τοὺς κατοίκους τῆς περιοχῆς. Καὶ ὅταν τοῦτο θὰ καταστῇ δυνατὸν θὰ ἱκανοποιηθοῦν οἱ κάτοικοι, καὶ θὰ πρέπει, διότι δὲν πρόκειται περὶ οὐσιώδους δαπάνης, ὅπως διὰ τὴν μεταφορὰν ἑνὸς κεντρικοῦ ἀερολιμένος, θὰ πρέπει ἐν καιρῷ νὰ γίνῃ αὐτό. Ἀλλά, κύριοι, ἠθέλησα ἁπλῶς νὰ τονίσω τὴν ὑπερβολήν, εἰς τὴν ὁποίαν φθάνουν οἱ κατακρίνοντες τὴν ἀπόφασιν τοῦ κυρίου Ράλλη, ὅπως θεωρηθῇ ὁριστικὸν τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ. Εἶπον ὅτι δὲν ἐρήμωσεν ὁ θόρυβος ὁ ὁποῖος εἶναι πολὺ χειρότερος εἰς τὴν Κηφισιὰν καὶ τὴν Ἑκάλην, αὐτὰ τὰ ὡραιότατα προάστεια τῶν Ἀθηνῶν. Ἀντιθέτως ἐγὼ πιστεύω, ὅτι θὰ διατηρήσῃ τουριστικὴν ἀξίαν ἡ περιοχὴ τῆς Γλυφάδας. Θὰ πληγοῦν μόνον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἀναγκασθοῦν νὰ ἐγκαταλείψουν σπίτια τὰ ὁποῖα ἠγάπησαν καὶ θὰ πρέπει νὰ ἀποζημιωθοῦν καθ’ ὃν τρόπον ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου εἶπον. Θὰ πληγοῦν καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ παραμείνουν, ἴσως μάλιστα — κατὰ τὴν διατύπωσιν ἑνὸς ἐκ τῶν προλαλησάντων — περισσότερον ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀποζημιούμενοι θὰ φύγουν. Θὰ πλήττωνται μᾶλλον τὰ αὐτιά των. Εἶναι ὅμως ἀδύνατον λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν τῆς καταπληκτικῆς προόδου ἡ ὁποία σημειοῦται εἰς τὴν τεχνικήν, νὰ φαντασθῶ, ὅτι ἐντὸς 5, 6 ἐτῶν, ἴσως καὶ δύο, δὲν θὰ εὑρεθῇ τρόπος μειώσεως ἴσως καὶ ἐξουδετερώσεως τῶν θορύβων. Ὅσον θεμιτὴ κατὰ τὴν γνώμην ἐκείνων οἱ ὁποῖοι τὴν διετύπωσαν, κατ’ ἐμὲ ὄχι, ὑπῆρξεν ἡ ἐρώτησις ἐὰν μετὰ 2 ἢ 3 ἔτη θὰ ἀρκῇ ὁ διάδρομος τῶν 3.000 μέτρων, ἄλλο τόσον θεμιτή, κατ’ ἐμὲ πολὺ περισσότερον θεμιτὴ εἶναι ἡ ἐρώτησις τὴν ὁποίαν διατυπώνω πρὸς τοὺς κατοίκους τῆς Γλυφάδας, οἱ ὁποῖοι ἔχουν πανικοβληθῆ, κατ’ ἐμὲ ἄνευ λόγου: Πῶς γνωρίζετε, ὅτι δὲν θὰ ἔχετε ἀπαλλαγῆ μετὰ 3 χρόνια πλήρως τοῦ θορύβου ἔστω καὶ ἂν παραμείνῃ τὸ ἀεροδρόμιον ἐκεῖ; Ἡ τεχνικὴ πρόοδος εἶναι καταπληκτική. Καὶ αὐτὸς ὁ τομεὺς τοῦ θορύβου εἶναι συνδεδεμένος μὲ τὰ νεῦρα τῶν ἀνθρώπων ἁπανταχοῦ τῆς γῆς. Διότι ναὶ μὲν δὲν θὰ περνάῃ ἐπάνω ἀπὸ τὰ κεφάλια 300 οἰκογενειῶν τὸ ἀεροπλάνον τὸ ὁποῖον προκαλεῖ θόρυβον, τὰ κεφάλια τῶν οἰκογενειῶν αἱ ὁποῖαι ζοῦν εἰς Γλυφάδα, ἀλλὰ θὰ περνάῃ ἐπάνω ἀπὸ τὰ κεφάλια τόσων ἄλλων οἰκογενειῶν ἴσως καὶ περισσοτέρων αἱ ὁποῖαι ζοῦν εἰς τὰ χωριὰ τῆς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας. Αἱ οἰκογένειαι αὐταὶ δὲν σκέπτονται τὸ πρόβλημα. Δὲν τὸ ἔχουν ἀντιμετωπίσει. Δὲν τοὺς ἐνδιαφέρει ἐνδεχομένως. Ἢ ἐὰν ἐγκατασταθῇ τὸ ἀεροδρόμιον ἐκεῖ, δὲν θὰ καταλάβουν ὅτι ὁ θόρυβος αὐτὸς θὰ ἀσκήσῃ ἐπιρροὴν εἰς τὰ νεῦρα των ἐὰν ἐπ’ ἄπειρον ἐξακολουθήσῃ. Ἀλλά, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, τὰ νεῦρα των θὰ βλαβοῦν. Καὶ βλάπτονται τὰ νεῦρα ὅλων ἀπὸ πολλὰ περιστατικὰ τὰ ὁποῖα συνδέονται μὲ τὴν ἐξέλιξιν τῆς τεχνικῆς καὶ τὰς προόδους τῶν ἡμερῶν μας. Ἐπομένως ὁ θόρυβος αὐτὸς δὲν ἀποτελεῖ παράγοντα ὁ ὁποῖος εἶναι δυνατὸν νὰ βαρύνῃ εἰς τὴν πλάστιγγα κατὰ τρόπον ἀποφασιστικόν, ὥστε νὰ εἴπωμεν ὅτι πρέπει ἡ περιοχὴ τῆς Γλυφάδας νὰ ἀπαλλαγῇ τοῦ θορύβου. Κύριοι συνάδελφοι, παρὰ τὸν θόρυβον ποὺ ὑπάρχει ἐκεῖ, δὲν ἔπαυσαν νὰ κάθωνται τὸ καλοκαίρι εἰς τὰ παραθαλάσσια κέντρα. Ἔχω συναντήσει μάλιστα καὶ πολλοὺς ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι κατέκριναν τὴν ἀπόφασιν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ νὰ κάθωνται εἰς τοῦ Ψαρόπουλου ἢ εἰς τοῦ Ζέρβα χωρὶς νὰ ἐνοχλοῦνται ἀπὸ τὸν θόρυβον τῶν ἀεροπλάνων τὰ ὁποῖα πετοῦσαν. Καὶ ἐνῷ ἀνέτως συνεζητούσατε ἐκεῖ, ἐδῶ διατυπώνετε τὴν ἄποψιν, ὅτι μέχρι καὶ τοῦ Καβουρίου δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ σταθῇ ἄνθρωπος. Κύριοι συνάδελφοι, πρέπει ὅταν ἐξετάζωμεν τοιαῦτα προβλήματα, νὰ μὴ εἴμεθα ὑπερβολικοὶ καὶ πρέπει νὰ εἰσερχώμεθα εἰς τὴν ψυχὴν ἐκείνου ὁ ὁποῖος εἶναι ὑπεύθυνος καὶ λαμβάνει μίαν ἀπόφασιν καὶ ὁ ὁποῖος ἀνέτως θὰ ἔλεγεν ὅσα λέγετε καὶ σεῖς ἐὰν ἦτο εἰς τὴν θέσιν σας, ἀλλὰ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ διαλέξῃ. Παρὰ ταῦτα, ἐφ’ ὅσον ἠσκήθη κριτική, βεβαίως ἐπὶ ὑψηλοτάτου ἐπιπέδου, ἀλλὰ μὲ πεῖσμα, ἐπειδὴ ἔγραψαν αἱ ἐφημερίδες, καὶ ἐφημερίδες ὑποστηρίζουσαι τὴν Κυβέρνησιν, ὅ,τι ἔγραψαν καὶ ἐπειδὴ ἔχω συνείδησιν ὅτι οἱ κάτοικοι τῆς Γλυφάδας ἀνησυχοῦν καὶ ἐπειδὴ ἡ ἀνησυχία των αὐτὴ ἀπασχολεῖ καὶ ἐμὲ καὶ ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι βουλευτὴς Ἀθηνῶν, τοῦ κάμω τὴν σύστασιν νὰ διστάσῃ ἐπὶ 1–2 μῆνας καὶ νὰ καλέσῃ 2–3 τεχνικοὺς καὶ νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι οἱ τεχνικοὶ αὐτοὶ ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι δὲν θὰ τοὺς ζητήσωμεν νὰ συγκρίνουν τὸ Ἑλληνικὸν μὲ τὴν Τανάγραν ἢ τὸν Ἄραξον, θὰ ἀποφανθοῦν ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ. (Χειροκροτήματα).

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ν. Κιτσίκης ἔχει τὸν λόγον.

§103Ν. ΚΙΤΣΙΚΗΣ. Χωρίς, κύριοι βουλευταί, νὰ θέλω νὰ θέσω ὑπὸ ἀμφισβήτησιν, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων, ἐνεργῶν ὡς ἐνήργησεν, ἔκαμε τὸ καθῆκον του ὡς Ἕλλην βουλευτής, παραγνωρίσας μάλιστα τὰ ἐκλογικά του συμφέροντα, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκφράσω τὴν ἀπορίαν καὶ νὰ τὸν ἐρωτήσω, ἐάν, ὅταν ἐκάλεσε τὸν κ. Λεροῦ, εἶχεν ἀμφιβολίαν τινά, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς γνωματεύσεως τούτου θὰ ἦτο οἷον εἶναι; Δὲν νομίζει ὁ κύριος Ὑπουργός, ὅτι συνέτρεχε περίπτωσις νὰ ἐξαιρεθῇ ὁ κύριος Λεροῦ νὰ δώσῃ γνωμάτευσιν διὰ τὸ θέμα τοῦ ἀεροδρομίου, δεδομένου ὅτι εἶχε δώσει παρομοίαν γνωμάτευσιν πρὸ δύο ἐτῶν καὶ ἦτο προκατειλημμένος; Δὲν νομίζει ὁ κύριος Ὑπουργός, ὅτι οἱ δύο ἁρμόδιοι ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου του, ἐκφράσαντες παλαιότερον τὴν γνώμην των καὶ μάλιστα ἐπανειλημμένως, δὲν θὰ ἔπρεπεν αὐτοὶ νὰ εἶναι οἱ εἰσηγηταὶ τοῦ κ. Λεροῦ; Εἶναι ὀρθὸν ὁ κύριος Ὑπουργὸς νὰ δέχεται μόνον τὴν γνώμην τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου, δὲν γνωρίζω κατὰ ποῖον τρόπον εἰδικευθέντων εἰς ἐγκαταστάσεις πολιτικῶν ἀεροδρομίων καὶ νὰ παραγνωρίζῃ τὴν γνώμην τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου; Καὶ ἡ ὑπόθεσις αὐτή, κύριοι βουλευταί, ἐντάσσεται εἰς τὸ πλαίσιον τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, προκειμένου περὶ ἐκτελέσεως μεγάλων ἔργων. Ὅπως καὶ ἄλλοτε εἴπομεν ἡ Κυβέρνησις προχωρεῖ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοιούτων ἔργων, χωρὶς νὰ ἔχῃ τὰς ἐπιβαλλομένας μελέτας, χωρὶς κανένα προϋπολογισμόν. Λέγει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἐκάλεσε τὸν κ. Λεροῦ διὰ τὴν ἀναζήτησιν καὶ ἄλλης λύσεως ἐκτὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἠθέλησε νὰ περιβάλῃ μὲ τὸ κῦρος μιᾶς δῆθεν αὐθεντίας εἰλημμένην ἀπόφασιν τῆς διατηρήσεως καὶ ἐπεκτάσεως τοῦ ἀεροδρομίου εἰς τὸ Ἑλληνικόν. Ὁ κ. Λεροῦ δὲν ἀνεζήτησεν ἄλλας λύσεις, δὲν ἔκαμε καμμίαν σοβαρὰν μελέτην, ἀλλὰ ἐξήτασε μόνον τὰς λύσεις, τὰς ὁποίας ἐκ τῶν προτέρων ἀπέκρουον αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων ποὺ ἐπρότεινεν εἷς ἰδιώτης μηχανικός, ὁ κύριος Φουντούλης. Τὸ βασικὸν σφάλμα τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ τοῦ προκειμένου, εἶναι ὅτι δὲν ἐζήτησε τὴν ἀμερόληπτον γνώμην ἀδεκάστου ἐμπειρογνώμονος ἢ τοὐλάχιστον δὲν ἐπέβαλεν εἰς τὸν κύριον Λεροῦ νὰ ἐξεύρῃ ἄλλην λύσιν, ἐκτὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ. Εἶναι τόσαι αἱ ζημίαι ἐκ τῆς παραμονῆς τοῦ ἀεροδρομίου εἰς τὸ Ἑλληνικόν, ὥστε θὰ ἔπρεπε τοῦτο ἐκ τῶν προτέρων νὰ ἐξαιρεθῇ τῆς συγκρίσεως. Ἡ ἐπέκτασις τοῦ ἀεροδρομίου εἰς τὸ Ἑλληνικὸν θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἐξόντωσιν 100.000 κατοίκων καὶ τὴν στέρησιν διὰ παντὸς ἀπὸ ὅλους τοὺς Ἀθηναίους τοῦ δικαιώματος νὰ δροσισθοῦν εἰς τὰς ὡραίας ἀκτὰς τοῦ Σαρωνικοῦ. Ἄλλοι παράγοντες, κύριοι βουλευταί, θὰ ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν κυρίως ὑπ’ ὄψιν, προκειμένου περὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ χώρου ὅπου θὰ ἱδρύετο τὸ ἀεροδρόμιον καὶ ὄχι μόνον ὁ τεχνικός. Ὁ ἀποφασιστικὸς παράγων, τὸν ὁποῖον προτάσσει ἡ Ε.Δ.Α., εἶναι ὁ κοινωνικὸς καὶ ὁ στεγαστικός. Ἔχομεν τὴν πεῖραν, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ λύσωμεν στεγαστικὰ προβλήματα κατὰ τρόπον ἐξυπηρετικὸν τῶν λαϊκῶν συμφερόντων καὶ ὅτι δὲν ἐδώσαμεν τὴν προσήκουσαν λύσιν εἰς ζητήματα ἀφορῶντα τὴν στέγασιν τῶν σεισμοπλήκτων. Καὶ ὅμως, ἐρχόμεθα καὶ δημιουργοῦμεν μόνοι στεγαστικὸν πρόβλημα ἑκατὸν χιλιάδων κατοίκων. Διότι, ἂς μὴ αὐταπατώμεθα, ἡ ἐπέκτασις τοῦ ἀεροδρομίου σημαίνει τὴν ἀπὸ Φαλήρου μέχρι Βουλιαγμένης ἀπομάκρυνσιν τῶν κατοίκων, λόγῳ τῶν ἀφορήτων συνθηκῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ δημιουργηθοῦν ὑπὸ τῶν ἀεριωθουμένων ἀεροπλάνων. Κύριοι βουλευταί, ἐτονίσθη ἀπὸ τὸν κύριον Τούμπαν, ὅτι ὑπάρχει ζήτημα ἀσφαλείας διὰ τὰς Ἀθήνας ἐκ τῆς γειτονίας τοῦ ἀεροδρομίου. Δὲν γνωρίζετε ὅμως, ὅτι ὑπάρχει καὶ μία ἐπιστολὴ τοῦ τέως Ἀμερικανοῦ πρεσβευτοῦ κυρίου Ἄλλεν τῆς 3ης Σεπτεμβρίου 1957, πρὸς τὸν Δήμαρχον Γλυφάδας, κύριον Μεταξᾶν, ἡ ὁποία λέγει τὰ ἑξῆς. Μετάφρασις ἐκ τοῦ Ἀγγλικοῦ: 3 Σεπτεμβρίου 1957 «Ἀγαπητὲ κύριε Δήμαρχε, Ἐξήτασα τὰ προβλήματα τὰ ἀνακύπτοντα ἐκ τοῦ συλλογικοῦ σας ὑπομνήματος, τῆς 19ης Αὐγούστου σχετικὰ μὲ τὴν χρησιμοποίησιν μέρους τοῦ ἀερολιμένος Ἑλληνικοῦ ὑπὸ τῆς Ἀεροπορίας τῶν Η.Π.Α. καὶ τὰ ὁποῖα συνεζητήσαμεν προκαταρκτικῶς ὅταν προσήλθατε εἰς τὸ γραφεῖον μου. Εὐχαρίστως δύναμαι σήμερον νὰ σᾶς παράσχω πληροφορίας ἐπὶ τῶν πραγματικῶν γεγονότων τοῦ θέματος τούτου, ὡς γνωρίζει ταῦτα ἡ Πρεσβεία. Ἡ ἀεροπορία τῶν Η.Π.Α. διὰ τοῦ χρησιμοποιουμένου χώρου εἰς τὸν ἀερολιμένα Ἑλληνικοῦ ἀπολαμβάνει ὡρισμένων διευκολύνσεων βάσει συμβάσεως μεταξὺ τῶν Κυβερνήσεων τῶν Η.Π.Α. καὶ τῆς Ἑλλάδος. Οἱ γενικοὶ ὅροι τῆς συμφωνίας ταύτης ἐκτίθενται εἰς τὴν σύμβασιν περὶ στρατιωτικῶν διευκολύνσεων τῆς 12ης Ὀκτωβρίου 1953, ἡ ὁποία ἐξουσιοδοτεῖ τὰς ΗΠΑ νὰ ἐκτελοῦν καὶ νὰ χρησιμοποιοῦν στρατιωτικὰς καὶ ἐπικουρικὰς ἐγκαταστάσεις πρὸς διευκόλυνσίν των εἰς τὴν Ἑλλάδα τόσας, ὅσας αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι τῶν δύο Κυβερνήσεων ἤθελον συμφωνήσει ὅτι ἦσαν ἀναγκαῖαι διὰ τὴν ἐφαρμογὴν ἢ τὴν προαγωγὴν τῶν προγραμμάτων τοῦ ΝΑΤΟ. Εἰδικαὶ συμφωνίαι διὰ τὴν μεταφορὰν τῶν ἐγκαταστάσεων τῶν Η.Π.Α. ὡς καὶ ἡ λειτουργία αὐτῶν πρὸς τὸ Νοτιοανατολικὸν μέρος τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐπετεύχθησαν ὑπὸ τῶν δύο Κυβερνήσεων τὸ 1954. Ἡ μεταφορὰ αὕτη κατέστη ἀναγκαία διὰ νὰ διευκολύνῃ τὸν αὐξανόμενον ὄγκον τῆς ἐμπορικῆς κινήσεως εἰς τὸν ἀερολιμένα. Οὕτω ἡ Ἀεροπορία τῶν Η.Π.Α. ἀπολαμβάνει τῶν διευκολύνσεων τούτων, βάσει ἀποφάσεων, αἵτινες ἐλήφθησαν ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως πρὸ ἐτῶν καὶ ἐνεσωματώθησαν εἰς ρητὰς συμφωνίας μὲ τὴν Κυβέρνησιν τῶν Η.Π.Α.». Ὅπως βλέπετε, κύριοι συνάδελφοι, δι’ αὐτῆς τῆς ἐπιστολῆς, βεβαιοῦται ὅτι εἰς τὸ Ἑλληνικὸν ὑπάρχει Ἀμερικανικὴ Στρατιωτικὴ Βάσις. Ἐκτὸς τοῦ γεγονότος, τὸ ὁποῖον ἐτόνισεν ὁ κ. Τούμπας, ὅτι τὰ πολιτικὰ ἀεροδρόμια εἰς περίπτωσιν πολέμου μεταβάλλονται εἰς στρατιωτικά, ἡ ὕπαρξις εἰς τὸ Ἑλληνικὸν στρατιωτικῆς βάσεως τῶν Ἀμερικανῶν, εἰς περίπτωσιν ἐμπλοκῆς μας παρὰ τὸ λεχθὲν ὅτι οἱ ἐπιτιθέμενοι θὰ φεισθοῦν τοῦ ἀεροδρομίου διὰ νὰ δύνανται νὰ τὸ χρησιμοποιήσουν, ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ἀντιθέτως, θὰ βομβαρδισθῇ ἀμειλίκτως μὲ ἀποτέλεσμα τὴν καταστροφὴν τῶν Ἀθηνῶν. Εἶπον, ὅτι καὶ ἐὰν ἀκόμη ἦτο ἰδεώδης θέσις τὸ Ἑλληνικὸν διὰ ἀεροδρόμιον, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀπορριφθῇ διὰ τοὺς ἐκτεθέντας λόγους. Καὶ ἐν τούτοις προεκρίθη διὰ νὰ καταστῇ ἀεροδρόμιον πρώτης τάξεως κατάλληλον διὰ πυραυλοκίνητα ἀεροπλάνα, μολονότι τοῦτο εἶναι τεχνικῶς ἀδύνατον. Ὑπάρχουν, εἰς τὸ Ἑλληνικόν, δύο διάδρομοι κατὰ τὴν διεύθυνσιν τῶν ἐπικρατούντων ἀνέμων. Ὁ πρῶτος, ὁ κύριος διάδρομος, μὲ διεύθυνσιν παράλληλον πρὸς τὴν ὁδὸν ἀπὸ Ἅλιμον πρὸς Γλυφάδα, ὁ δεύτερος καλούμενος 03, εἶναι ἐγκάρσιος, μὲ κατεύθυνσιν βορειανατολικήν, ἀπὸ τῆς θαλάσσης πρὸς Ὑμηττόν. Οἱ διάδρομοι αὐτοί, ὡς ἔχουν σήμερον, ἐξυπηρετοῦν τὰς ἀνάγκας, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι ἀεροδρομίου πρώτης τάξεως. Ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, αἱ ἀεροπορικαὶ ἑταιρίαι ἐζήτησαν δι’ ἐγγράφου πρὸ ἓξ μηνῶν ἐπαύξησιν τοῦ διαδρόμου καὶ γενικῶς τοῦ ἀεροδρομίου ἐντὸς τοῦ 1959–1960 διὰ νὰ γίνῃ τοῦτο κατάλληλον δι’ ἀεροσκάφη νεωτάτου τύπου DC—8, Β—707 καὶ τὴν γαλλικὴν Καραβέλ, καὶ ὅτι διὰ τὰ σκάφη αὐτὰ χρειάζεται διάδρομος πολὺ μεγαλύτερος τοῦ ὑπάρχοντος κυρίου διαδρόμου 2250 μ. Ἔχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἡ TWA ἐζήτησε δι’ ἐγγράφου τὴν αὔξησιν τοῦ διαδρόμου εἰς 3.600 μέτρα. Πάντως, ὁ κ. Ὑπουργός, μᾶς διεβεβαίωσεν, ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου του — δύο πρόσωπα — ἐδήλωσαν ἀμέσως ὅτι δὲν ὑπάρχει θέμα μεταφορᾶς τοῦ ἀεροδρομίου Ἑλληνικοῦ. Κύριοι βουλευταί, τὸ μῆκος τοῦ διαδρόμου κανονίζεται ἀπὸ τρεῖς παράγοντας τῆς μεγαλυτέρας θερμοκρασίας, τοῦ ὕψους καὶ τῆς κλίσεως τοῦ ἐδάφους. Τὰ ἀεροδρόμια γενικῶς ἔχουν ἀνάγκην μεγάλων διαδρόμων ὅταν ἡ θερμοκρασία εἶναι μεγάλη. Καὶ δι’ αὐτὸ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνέφερε τοὺς 37 βαθμοὺς θερμοκρασίας καὶ μᾶς εἶπεν, ὅτι ἡ αὔξησις τῶν 750 μέτρων εἶναι ὅ,τι χρειάζεται διὰ τὴν θερμοκρασίαν αὐτήν. Πρέπει νὰ ἔχετε, ὅμως, ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι ἐδῶ βάσει τῶν στοιχείων αὐτῶν, ὁμιλοῦμεν μόνον δι’ ἑλικοκίνητα καὶ ὄχι διὰ πυραυλοκίνητα ἀεροπλάνα, διότι διὰ μὲν τὰ ἑλικοκίνητα ὑπάρχουν κανονισμοί. Διὰ τὰ πυραυλοκίνητα, ὅμως, δὲν ὑπάρχουν. Αἱ συνθῆκαι αὐταί, λοιπόν, ποὺ ἐπιβάλλονται νὰ δημιουργηθοῦν εἰς ἕνα ἀεροδρόμιον πρώτης τάξεως, εἶναι συνθῆκαι ποὺ ἀφοροῦν ἑλικοκίνητα ἀεροπλάνα. Ἐρχόμεθα ἤδη εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ διαδρόμου ἀπὸ τὸ σημερινὸν μῆκος τῶν 2250 μ., εἰς τὰ 3.000 μ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐβεβαίωσε τὴν Βουλήν, ὅτι τὸ μῆκος τοῦτο ἐπαρκεῖ διὰ τὴν ἀπογείωσιν τοῦ βαρυτέρου τῶν σήμερον γνωστῶν ἀεροπλάνων. Τονίζομεν τὸ «σήμερον γνωστῶν» ἤτοι τοῦ DC—8 μὲ πλῆρες φορτίον καὶ ὑπὸ τὴν δυσμενῆ θερμοκρασίαν τῶν 37 βαθμῶν κελσίου, ἤτοι κατὰ 22 βαθμοὺς κελσίου μεγαλυτέραν τῆς στάνταρ τοιαύτης τῶν 15 βαθμῶν κελσίου. Ἐπανειλημμένως προκληθεὶς ὁ κ. Ὑπουργός, ἐβεβαίωσεν ἐπίσης τὴν Βουλήν, ὅτι οὐδέποτε ἐν τῷ μέλλοντι θὰ ὑπάρξῃ περίπτωσις ἐπεκτάσεως τοῦ διαδρόμου αὐτοῦ πέραν τῶν 3.000 μ., προσθέσας χαρακτηριστικῶς ὅτι οὗτος ὄχι μόνον θὰ εἶναι ἐπαρκής, ἀλλὰ καὶ θὰ εἶναι μεγαλύτερος κατὰ 90 μ. τοῦ ὑπὸ τῶν κανονισμῶν σχετικῶς προβλεπομένου διὰ τὰς ρηθείσας δυσμενεῖς συνθήκας θερμοκρασίας καὶ βάρους. Ταῦτα, καίτοι καλῶς γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι αἱ ἀεροπορικαὶ ἑταιρίαι αἱ ὁποῖαι ἐζήτησαν τὴν ἐπέκτασιν τοῦ ἀεροδρομίου Ἑλληνικοῦ ἀπήτησαν, ὡς εἶπον, μεταξὺ ἄλλων ἀπαιτήσεων, καὶ τὴν κατασκευὴν διαδρόμου 3.600 μ., διότι αὐταὶ ποὺ γνωρίζουν καλύτερον παντὸς ἄλλου τὸ θέμα, εὗρον, ὅτι τὸ μῆκος τοῦτο εἶναι ἀναγκαῖον. Πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι εἶναι ἐσφαλμένοι οἱ σχετικοὶ ὑπολογισμοὶ τῶν ὑπευθύνων ὑπηρεσιῶν, βάσει τῶν ὁποίων αὗται ἐβεβαίωσαν τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι ἀρκεῖ τὸ μῆκος αὐτὸ τῶν 3.000 μ. διὰ τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον καὶ δι’ αὐτὸ ὀρθὸν θὰ ἦτο νὰ μᾶς ἐδίδοντο ἀναλυτικῶς διατυπωμένοι οἱ ὑπολογισμοὶ αὐτοί, στηριζόμενοι ἐπὶ ρητῶν σχετικῶν διατάξεων τῶν κανονισμῶν τοῦ I.K.A.O. Τοὺς φόβους μου αὐτοὺς ἐνισχύει τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς α) οὐδόλως ἀνέφερεν ἐὰν εἰς τὸν ὑπολογισμὸν τοῦ μήκους τῶν 3.000 μ. συμπεριελήφθη καὶ ὁ ἐπαυξάνων τὸ ἀπαιτούμενον μῆκος τοῦ διαδρόμου πρόσθετος παράγων τῆς ἐνδεχομένης βλάβης μιᾶς τῶν μηχανῶν, β) ὅτι καθ’ ὅσον γνωρίζω ὑπὸ τοῦ I.K.A.O. δὲν ἐξεδόθησαν ἀκόμη σχετικοὶ κανονισμοὶ καθορισμοῦ τοῦ μήκους τῶν καταλλήλων διὰ πυραυλοκίνητα διαδρόμων, καὶ συνεπῶς ὁ ὑπολογισμός, εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἔγινε βάσει τῶν δεδομένων διὰ ἑλικοκίνητα γ) ὅτι οὐδὲν ἀναφέρει περὶ τῶν προεκτάσεων τοῦ διαδρόμου (προλογκεμέντς ντὲ γκατζὲς) τὰς ὁποίας καθορίζουν οἱ κανονισμοὶ ὅτι δέον νὰ ὑφίσταται κατ’ ἐπέκτασιν ἑκατέρου τῶν τερμάτων τοῦ κυρίου διαδρόμου, ὑπολογιζομένου κατὰ τὸν κλασσικὸν τρόπον (ἴδε σχετικῶς ΑΝΝΕΧΕ 14, ἔκδοσις βʹ εἰς τὴν Γαλλικὴν σελ. 11 παρ. 1–18 καὶ 1–19, ἐν συνδυασμῷ πρὸς σελ. 21 παράγρ. 1–12 καὶ σελ. 54 παρ. 5, καὶ ἐφεξῆς). Τὰ μήκη τῶν ἐλευθέρων αὐτῶν καὶ μὴ ἐστρωμένων προεκτάσεων εἶναι συνάρτησις τῶν ταχυτήτων ἀπογειώσεως καὶ τῶν ἄλλων πτητικῶν ἱκανοτήτων (περφορμάνσες) τῶν μᾶλλον ἀπαιτητικῶν τύπων ἀεροπλάνων τῶν προσεγγιζόντων εἰς τὸ θεωρούμενον ἀεροδρόμιον καὶ καθορίζονται εἰς τὰ εἰδικὰ ΑΝΝΕΧΕ 6 καὶ 8 τοῦ Ι.Κ.Α.Ο. διὰ τὰ ἑλικοκίνητα ἀεροπλάνα, (ἴδε σελὶς 54 παράγρ. 5–1 τοῦ ΑΝΝΕΧΕ 14). Διὰ τὰ πυραυλοκίνητα οὐδὲν τὸ σχετικῶς ἔχει μέχρι μέχρι σήμερον δημοσιευθῆ. Δι’ αὐτὰ προφανῶς τὰ μήκη αὐτὰ θὰ εἶναι μεγαλύτερα, διότι, ὡς καταφαίνεται ἐκ τῶν μνησθεισῶν παραγράφων τοῦ Κανονισμοῦ, τὰ μήκη τῶν προεκτάσεων εἶναι ἀνάλογα τῶν κατὰ τὴν ἀπογείωσιν ταχυτήτων τῶν ἀεροπλάνων, αἵτινες διὰ τὰ πυραυλοκίνητα εἶναι μεγαλύτεραι τῶν ἑλικοκινήτων διὰ τὰ ὁποῖα ἑλικοκίνητα τὰ μήκη αὐτὰ κυμαίνονται μεταξὺ 15–30% τοῦ μήκους τοῦ κυρίου διαδρόμου. (Ἴδε ΑΝΝΕΧΕ 14, σελ. 56, παράγρ. 5–2–5), δι’ ἑκάστην τῶν προεκτάσεων αὐτῶν. Κατ’ ἀκολουθίαν θὰ ἀπαιτηθῇ ἐλευθέρα ἐπιφάνεια προεκτάσεως ἑκατέρωθεν τῶν ἄκρων τοῦ διαδρόμου μήκους 400–900 μ., ἤτοι θὰ ἀπαιτηθῇ ἐν ὅλῳ ἀποψιλωμένη ἐπιφάνεια μήκους 3.800 ἕως 4.800, συμπεριλαμβανομένου τοῦ διαδρόμου, μήκους 3.000 μ. Ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς ὁ διάδρομος τοῦ Ἑλληνικοῦ ὡς μὴ δυνάμενος νὰ προεκταθῇ πρὸς δυσμάς, λόγῳ τῶν ὑψωμάτων τοῦ Ἁλίμου, θὰ ἐπεκταθῇ κατ’ ἀνάγκην μόνον πρὸς ἀνατολάς, δηλαδὴ πρὸς περαιτέρω ἀπαλλοτριωτέους χώρους, ὁπότε θὰ φθάσῃ εἰς τὴν πλατεῖαν τῆς Γλυφάδας καὶ θὰ κατεδαφίσῃ τὴν ἐκκλησίαν τοῦ Ἁγίου Κωνσταντίνου. Αὕτη οὕτως ἢ ἄλλως θὰ κινδυνεύσῃ, καὶ τοῦτο διότι κατὰ τοὺς κανονισμούς, κατ’ ἐπέκτασιν ἑκατέρου τῶν τερμάτων τοῦ κυρίου διαδρόμου πρέπει νὰ τοποθετηθῇ μακρὰ σειρὰ φώτων προσεγγίσεως εἰς ἐλευθέραν παντὸς ἐμποδίου ἐπιφάνειαν τραπεζοειδῆ μήκους 900 μ. καὶ μεγάλης βάσεως 60 μ., ὁμοίας τῆς ὁποίας δέον νὰ τοποθετηθῇ καὶ πρὸς τὸ μέρος τοῦ Ἁλίμου, ἐντὸς δὲ αὐτῆς περιλαμβάνεται καὶ ἡ ἐκκλησία καὶ πολλὰ ἀκίνητα καὶ χιλιάδες δένδρων. (Ἴδε ΑΝΝΕΧΕ 14 σελ. 58 παράγρ. 9 καὶ ἐφεξῆς). Τὴν εἰς τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ τοποθέτησιν τῶν φώτων αὐτῶν ἐπιμελῶς ἀποφεύγει ν’ ἀναφέρῃ εἰς τὴν ἔκθεσίν του ὁ κ. Λεροῦ, ὁ ὁποῖος ἐπίσης ἐπιμελῶς ἀπέφυγε ν’ ἀναφέρῃ περὶ τοῦ ἀπαιτουμένου μήκους τοῦ κυρίου διαδρόμου καὶ τῶν προαναφερθεισῶν ἐλευθέρων προεκτάσεών του, καίτοι πάντα ταῦτα ἀποτελοῦν τὰ κύρια στοιχεῖα τοῦ συγχρονισμοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ μέσῳ τῶν ὁποίων θὰ ἀπεδεικνύετο ἡ καταλληλότης τοῦ ἀεροδρομίου αὐτοῦ. Ἡ ἐν προκειμένῳ σιωπὴ τοῦ κ. Λεροῦ ἀποτελεῖ μίαν ἐπὶ πλέον ἀπόδειξιν τοῦ ὅτι οὗτος δὲν ἔκρινε τὰ θέματα ἀμερολήπτως καὶ ἡ ἔκθεσίς του εἶναι ἀναξία ἐμπιστοσύνης. Ποίαν ἐξαιρετικὴν σημασίαν ἀποδίδει ὁ κ. Λεροῦ εἰς τὰ ρηθέντα φῶτα προσεγγίσεως ἀποδεικνύει τὸ γεγονὸς ὅτι οὗτος προσπαθῶν νὰ ἀποδείξῃ διὰ παντὸς μέσου τὸ δῆθεν ἐλαττωματικὸν τοῦ προταθέντος ἀεροδρομίου Λούτσας–Ραφήνας, προβάλλει ὡς σοβαρὸν ἐπιχείρημα ὅτι ἐκεῖ εἶναι ἀδύνατος ἡ τοποθέτησις τῶν ρηθέντων φώτων προσεγγίσεως λόγῳ τῆς περιβαλλούσης τὸ ἀεροδρόμιον αὐτὸ θαλάσσης, λησμονῶν ὅτι τὸ μέγα διεθνὲς ἀεροδρόμιον τῆς Νέας Ὑόρκης τοῦ Ἰντεργουάϊλδ, ἔχει μόνον τὰ φῶτα αὐτὰ εἰς τὴν θάλασσαν, ἀλλὰ καὶ αὐτὸν ἀκόμη τὸν ραδιοφόρον ἀναμονῆς τὸν ἔχει εἰς τὴν ἀνοικτὴν θάλασσαν, ἐπὶ τοῦ πασιγνώστου εἰς τοὺς διηπειρωτικοὺς ἀεροπόρους φαροπλοίου «Σκότλαντ», ὡς πάντα ταῦτα ἀποδεικνύονται ἐκ τοῦ εἰς χεῖρας μου σχεδίου τῆς διαδικασίας προσγειώσεως τοῦ ἀεροδρομίου αὐτοῦ. Καίτοι, ὡς προείπομεν, οὐδὲν ἀναφέρει ὁ κ. Λεροῦ περὶ τοῦ μήκους τῆς ἀπαιτουμένης ἐπεκτάσεως τοῦ κυρίου διαδρόμου τοῦ Ἑλληνικοῦ, παρὰ ταῦτα ζητεῖ τὴν ἐπέκτασιν καὶ αὐτοῦ τοῦ δευτερεύοντος διαδρόμου του, (τοῦ 03), ὅστις ἄγει ἀμέσως ἀπὸ τῆς παραλιακῆς λεωφόρου πρὸς τοὺς πρόποδας τοῦ Ὑμηττοῦ. (Ἴδε ἔκθεσιν Λεροῦ, σελὶς ΙΙΙ— 5). Τὴν ἐπέκτασιν αὐτὴν παραδόξως ἐπιμελῶς μᾶς ἀπέκρυψεν ὁ κ. Ὑπουργός, προφανῶς διότι ὁ διάδρομος αὐτὸς ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τὰ μεγάλα ἐλαττώματα τοῦ Ἑλληνικοῦ, τὸ μᾶλλον ἐξόφθαλμον. Τοῦτο, διότι ἡ κατάληξις τοῦ διαδρόμου αὐτοῦ εὑρισκομένη κυριολεκτικῶς μέσα εἰς τὸν Ὑμηττόν, παρεμποδίζει τὴν χρῆσιν αὐτοῦ διὰ προσγειώσεις ὅταν φυσοῦν Ν. Δ. ἄνεμοι, οἱ ὁποῖοι σπρώχνουν τὸ ἀεροπλάνον πρὸς τὸν ὄγκον τοῦ Ὑμηττοῦ καὶ καθιστοῦν τὸν διάδρομον αὐτὸν ἄχρηστον ὅπως ἄλλωστε εἶναι διὰ τὰς πλείστας τῶν περιπτώσεων, διότι τὸ χρήσιμον αὐτοῦ μῆκος λόγῳ τῆς μεγάλης κλίσεώς του εἶναι 1400 μ. ἔναντι τοῦ πραγματικοῦ τοιούτου ἐκ 1800 μ. Ἡ ἐκ τῶν λόγων αὐτῶν ἐπιβαλλομένη ἐπέκτασις τοῦ διαδρόμου αὐτοῦ ἐπειδὴ εἶναι ἀδύνατος πρὸς τὸ ὄρος, θὰ γίνῃ κατ’ ἀνάγκην πρὸς Νότον, ἤτοι πρὸς τὴν θάλασσαν, διὰ κατασκευῆς μεγάλης προβλῆτος ἐν αὐτῇ διακοπτομένης συγχρόνως τῆς παραλιακῆς λεωφόρου. Τὴν τοιαύτην ἐπέκτασιν ἔχει ἤδη μελετήσει ἡ ὑπεύθυνος Τεχνικὴ Ὑπηρεσία καὶ ὡς αὕτη ἐδήλωσεν ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς διὰ τὴν μεταφορὰν τοῦ ἀεροδρομίου εἰς Σπάτα. Πρὸς ἐξεύρεσιν τῶν ἀπαιτουμένων ἐπιχώσεων ἐσκέφθη ὅπως συγχρόνως μὲ τὴν ἐπέκτασιν αὐτὴν προβῇ εἰς τὸν ἐκβραχισμὸν ἑνὸς ἑκατομ. κυβ. μέτρων εἰς τὸν λόφον «Πανὶ» πρὸς ἄρσιν τοῦ λίαν ἀντικανονικοῦ ἐμποδίου αὐτοῦ τοῦ ἱσταμένου πρὸ τοῦ δυτικοῦ τέρματος τοῦ κυρίου διαδρόμου καὶ περὶ τοῦ ὁποίου ἐπιμελῶς ἀποφεύγει νὰ εἴπῃ τι εἰς τὴν ἔκθεσίν του, ὁ κ. Λεροῦ, καὶ μὴ γνωρίζων ὅτι παντοῦ ἀλλαχοῦ ἀεροδρόμιον ἔχον τοιοῦτον ἐμπόδιον πρὸ τοῦ κυρίου διαδρόμου του, θὰ ἐκρίνετο ἀσυζητητὶ ὡς ἀκατάλληλον. Διὰ νὰ ἔχετε, κύριοι βουλευταί, πλήρη τὴν εἰκόνα τῆς προχειρολογίας μετὰ τῆς ὁποίας ἀπεφασίσθη ἡ καταστροφὴ μιᾶς πόλεως ὑπὲρ ἑνὸς ἐλαττωματικοῦ καὶ δι’ ἑλικοκίνητα ἔτι ἀεροδρομίου ἀναφέρω ὅτι ἡ τελειοποίησις τοῦ ἀεροδρομίου Ἑλληνικοῦ βεβαιοῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ στοιχίσῃ μόνον 120 ἑκατομ. Θὰ ἀποδείξωμεν ἐδῶ ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο, βάσει τοῦ ὁποίου ἀποφασίζεται ἡ κατεδάφισις ὁλοκλήρου πόλεως, εἶναι τόσον μικρόν, ὥστε νὰ ἀποτελῇ ἐμπαιγμὸν τῆς κοινῆς γνώμης. Πρὸς τοῦτο ἀναφέρω τοὺς ἀκολούθους χονδρικοὺς ὑπολογισμοὺς κόστους: α) Παραλείπω τὸ μέγα κονδύλιον τῶν ἀπαλλοτριώσεων, διότι αὗται, κατὰ συνήθειαν, ἔχουν ὑπ’ ὄψιν τους οἱ ἁρμόδιοι νὰ τὰς μετατρέψουν εἰς δημεύσεις μετὰ βασάνων εἰς τὰ δικαστήρια. β) Διὰ τὸ κόστος τῶν διαδρόμων ἀναφέρω ὅτι ὡς ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὴν εἰς χεῖρας μου ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τοῦ ἀεροδρομίου ΟΡΛΥ τῶν Παρισίων κ. ΚΟΤ, ὑπελογίσθη ὅτι διὰ τὴν ἐπέκτασιν τῶν διαδρόμων αὐτοῦ μετὰ τῶν ἀντιστοίχων τροχοδρόμων κ.λ.π., (ἴδε σελ. 14) θὰ δαπανηθοῦν 85.000 δραχ. κατὰ τὸ μέτρον διαδρόμου, καὶ συνεπῶς δι’ 750 μ. τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ διαδρόμου τοῦ Ἑλληνικοῦ θὰ δαπανηθοῦν κατ’ ἀναλογίαν 65 ἑκατομ. δραχ. μετὰ τῆς ἰσοπεδώσεως. Ἐπίσης εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ ἐπεκταθῇ ὁ ἐγκάρσιος διάδρομος τοῦ Ἑλληνικοῦ διὰ νὰ ἀποκτήσῃ οὗτος τὸ ἐπιβαλλόμενον εἰς δευτερεύοντα διάδρομον ἀεροδρομίου πρώτης τάξεως μῆκος, ὅπερ εἶναι ἴσον πρὸς τὰ 0,80 τοῦ κυρίου διαδρόμου, ἤτοι 0,80 Χ 3000=2400 μ. Ἐπειδὴ ὅμως, ὁ διάδρομος αὐτὸς ἔχει κλίσιν 1,5% περίπου, δέον νὰ ἐπαυξηθῇ κατὰ τὸν κανονισμὸν κατὰ 6% ἤτοι κατὰ 144 μ. (Ἴδε ANNEXE 14—Σέκοντε Ἐντίσιον, σελ. 54 παράγρ. 4–2 ἐδ. 1). Ὑπὸ τὰς ὑποχρεωτικὰς αὐτὰς προϋποθέσεις ὁ διάδρομος οὗτος θὰ ἔχῃ περίπου ὁλικὸν πραγματικὸν μῆκος 2550 μ. καὶ ἐπειδὴ ὁ ἤδη ὑφιστάμενος ἔχει μῆκος 1800 θὰ χρειασθῇ ἐπέκτασις αὐτοῦ κατὰ 750 μ. Διὰ τὴν ἐξεύρεσιν τοῦ σχετικοῦ κόστους ἀναφέρομεν ὅτι θὰ χρειασθοῦν μυθώδη ποσά, πρὸς πραγματοποίησιν τῆς ἐπεκτάσεως αὐτῆς, α) λόγῳ τῆς κατασκευῆς τῆς ρηθείσης ἐν τῇ θαλάσσῃ, ἥτις θὰ ἔχῃ μῆκος 500 μ. καὶ πλάτος 200 καὶ β) λόγῳ τῆς κατασκευῆς γεφύρας ἀνοίγματος 210 ἐπὶ τῆς ὁποίας διέρχεται ὁ διάδρομος καὶ κάτωθεν τῆς ὁποίας κατ’ ἀνάγκην, θὰ διέλθῃ ἡ παραλιακὴ ὁδός. Δυστυχῶς, μὴ ἔχοντες σχετικὰ στοιχεῖα ἀδυνατοῦμεν ν’ ἀναφέρωμεν τὸ ποσὸν εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἀνέλθῃ ἡ δαπάνη τῶν ἄνω ἔργων προφανῶς τάξεως δεκάδων ἑκατομμυρίων, καὶ δι’ αὐτὸ περιοριζόμεθα νὰ ἀναφέρωμεν ἐδῶ ὅτι μόνον ἡ ἐπίστρωσις τῆς ὑποδεικνυομένης ὑπὸ τοῦ κ. Λεροῦ ἐπεκτάσεως τοῦ δευτερεύοντος διαδρόμου τοῦ Ἑλληνικοῦ θὰ στοιχίσῃ, βάσει τῶν λεχθέντων διὰ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ κυρίου διαδρόμου εἰς 750 μ. Χ 85.000 = 65 ἑκατομ. γ) Εἰς τὰ ἄνω προσθέτω ὅτι τὸ διὰ τὸ 1.000.000 μ.3 τοῦ ἐκβραχισμοῦ τοῦ λόφου «Πανὶ» θὰ δαπανηθοῦν πρὸς 20 δραχ. τὸ μ3 δραχ. 20 ἑκατομ. τοὐλάχιστον. Τοῦτο χωρὶς νὰ ὑπολογίσωμεν τὴν μεγάλην ἀξίαν τῶν σχετικῶς ἀπαλλοτριώσεων τῶν ἐπὶ τοῦ λόφου αὐτοῦ οἰκοπέδων καὶ οἰκιῶν καὶ τῆς ἀνεκτιμήτου ἀξίας τῶν ἐπ’ αὐτοῦ σπουδαιοτάτων ἀρχαιολογικῶν χώρων, οἵτινες θὰ καταστραφοῦν. δ) Αἱ ἑταιρίαι ζητοῦν ὅπως ἀπαραιτήτως κατασκευασθῇ ἀεροσταθμὸς εἰς τὸ Ἑλληνικόν, ὅστις εἶναι ἀπαραίτητος διὰ τὴν διαμονὴν τῶν ἐπιβατῶν ἐντὸς χώρου ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ ἔχῃ ἀπομόνωσιν ἤχου, διὰ νὰ τοὺς προφυλάσσῃ ἀπὸ τὸν θόρυβον τῶν πυραυλοκινήτων, καὶ νὰ ἔχῃ τεχνητὸν κλῖμα μετὰ φίλτρων ἀέρος διὰ νὰ τοὺς προφυλάσσῃ ἀπὸ τοὺς δηλητηριώδεις καπνοὺς αὐτῶν. Τὸ κόστος τοῦ ἀεροσταθμοῦ ἄνευ τῶν εἰδικῶν αὐτῶν ἐγκαταστάσεων θὰ ἀνέλθῃ εἰς πολλὰς δεκάδας ἑκατομμυρίων. Αἱ εἰδικαὶ ἐγκαταστάσεις αὐξάνουν πολὺ τὸ κόστος τῶν μεγάλων κτιρίων καὶ ἑπομένως τὸ κόστος, τοῦ ἀεροσταθμοῦ δι’ ἀεριωθούμενα θὰ ἀνέλθῃ εἰς μέγα ποσόν. Εἰς τὸ ποσὸν αὐτὸ δέον νὰ προσθέσωμεν τὴν ἀξίαν τῶν εἰδικῶν ἐγκαταστάσεων ἀποθηκεύσεως καὶ ἀμέσου διὰ σωλήνων διοχετεύσεως καυσίμων πρὸς ἕκαστον τῶν σταθμευόντων πρὸ τοῦ ὡς ἄνω ἀεροσταθμοῦ πυραυλοκινήτων παροχῆς 80 τόννων πετρελαίου ἐντὸς 20 λεπτῶν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ὑπελογίσθη διὰ τὸ Ὀρλὺ προκειμένης τῆς συγχρόνου τροφοδοσίας 5 ἀεροπλάνων ὅτι θὰ στοιχίσῃ 85 ἑκατομ. δραχ. (Ἴδε ἔκθεσιν Γενικοῦ Διευθυντοῦ Ὀρλὺ σελ. 21). Ἐπὶ πλέον θὰ χρειασθοῦν πολλαὶ δεκάδες ἑκατομμυρίων διὰ τὴν τοποθέτησιν τῶν ἀναγκαίων ὀργάνων τυφλῆς προσγειώσεως «Ραντάρ» Ραδιοφάρων καὶ ἄλλων Ραδιοβοηθημάτων, ἀπαραιτήτων διὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ ἀεροδρομίου, τῶν ὁποίων στερούμενοι στοιχείων δὲν δυνάμεθα νὰ ὑπολογίσωμεν ἐδῶ τὸ κόστος. Αὐτὰ ὅλα τὰ ζητοῦν αἱ ἑταιρίαι νὰ κατασκευασθοῦν εἰς τὸ Ἑλληνικόν, ὡς ἐπίσης ζητοῦν διάδρομον μήκους 3600 μ., ὁπότε εἰς τὰ ἀνωτέρω θὰ προστεθοῦν ἄλλα 60 ἑκατ. διὰ τὰ ἐπὶ πλέον 600 μ., ὁπότε ὁ λογαριασμὸς θὰ ἀνέλθῃ εἰς μερικὰς ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων μόνον διὰ τὰ βασικὰ ἔργα Πολ. Μηχανικοῦ καὶ ἄνευ τῶν δαπανηροτάτων ἀπαλλοτριώσεων καὶ ταῦτα προχείρως. Λέγω δὲ προχείρως, διότι ἡ ἔλλειψις στοιχειώδους σεβασμοῦ πρὸς τὴν ἀλήθειαν, τὴν ὁποίαν ἐπιδεικνύουν αἱ ὑπηρεσίαι πείθουσαι τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅτι μὲ μόνον 120 ἑκατομ. θὰ γίνῃ σωστὴ κοσμογονία εἰς τὸ Ἑλληνικόν, μὲ κάμνουν πολὺ νὰ ἀμφιβάλλω περὶ τοῦ ἀληθοῦς τῆς βεβαιώσεώς των ὅτι τὸ ὑφιστάμενον τμῆμα ἐκ 2250 μ. τοῦ κυρίου διαδρόμου καὶ ὁ νῦν σταθμὸς ἀναμονῆς ἀντέχουν εἰς τὰ βάρη τῶν πυραυλοκινήτων, ὁπότε ἐὰν δὲν ἀντέχουν, ὡς βασίμως ὑποπτεύομαι, θὰ χρειασθοῦν ἕτερα τοὐλάχιστον 225 ἑκατομ. καὶ τὸ ἀεροδρόμιον θὰ ἀχρηστευθῇ ἐπὶ πολλοὺς μῆνας διὰ τὴν πραγματοποίησιν τῆς σχετικῆς ἐνισχύσεως τοῦ ὑπάρχοντος διαδρόμου. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ τακτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ εἶναι αὐτὴ αὕτη ἡ ὁποία παρουσιάζεται καὶ εἰς τὰ ἄλλα ἔργα. Δηλαδὴ προχωροῦμεν στὰ στραβὰ χωρὶς μελέτην. Πιστεύσατε, κύριοι βουλευταί, ὅ,τι καὶ ἂν δαπανηθῇ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν οὐδέποτε τοῦτο θὰ δυνηθῇ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν μεγάλην κίνησιν τὴν ὁποίαν περιμένατε διότι ὅταν αὕτη αὐξηθῇ ἀπὸ 2 σημερινὰς ὡριαίας κινήσεις εἰς 40 τοιαύτας, τότε θὰ ἀπαιτηθῇ νὰ κατασκευασθῇ παράλληλος διάδρομος πρὸς τὸν σημερινὸν κύριον τοιοῦτον πρὸς τὸ μέρος τῆς θαλάσσης. Τοῦτο, ὅμως, εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον, διότι πρέπει ὁ διάδρομος οὗτος νὰ ἀφίσταται τοῦ ὑφισταμένου τοὐλάχιστον 900 μ. (Ἰδὲ ἔκθεσιν τῆς 6ης Συνόδου τοῦ I.K.A.O., Μαρτίου 1957, Μέρος III σελ. 2), ἀλλὰ ὁ παράλληλος αὐτὸς διάδρομος θὰ πέσῃ εἰς τὴν θάλασσαν διότι δὲν ὑπάρχει εἰς τὸ Ἑλληνικὸν διαθέσιμος ἡ ἀπόστασις αὐτὴ τῶν 900 μ. Σημειωτέον α) ὅτι ὡς ἐν τῇ ἄνω ἐκθέσει ἀναφέρεται, οἱ παράλληλοι διάδρομοι τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Λονδίνου, ἀπέχουν 1400 μ. καὶ τοῦ Ὀρλὺ 1880. β) Ἡ ὑπηρεσία ἀντιληφθεῖσα τὴν ἀνάγκην παραλλήλου διαδρόμου εἰς τὸ Ἑλληνικόν, προέτεινε τὴν κατασκευὴν αὐτοῦ ἐκεῖ ὅπου σήμερον ἡ νέα λεωφόρος μὲ ἀντικανονικὴν διὰ τὰς σημερινὰς ἀντιλήψεις μικρὰν ὑπάρχουσαν ἐκεῖ ἀπόστασιν ἀπὸ τὸν ὑφιστάμενον κύριον διάδρομον καὶ μὲ ἀποτέλεσμα τὴν τελικὴν καταστροφὴν ὅλων τῶν παραλιακῶν καὶ ἐπὶ τῆς λεωφόρου οἰκιῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ Γλυφάδας καὶ τὴν κατασκευὴν διαδρόμου τὸ πολὺ 2.000 μ., ἤτοι ἀπαραδέκτου λόγῳ μήκους καὶ θέσεως διὰ τὰς σημερινὰς συνθήκας. Καὶ ὅπως καταλαβαίνετε ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ θὰ κοστίσῃ ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων. Αὐτὰ δὲν ὑπάρχουν εἰς τοὺς προϋπολογισμοὺς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Αἱ ἑταιρίαι ὑποστηρίζουν ὅτι διὰ τὰ πυραυλοκίνητα πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ξυρισμένη ἐπιφάνεια 3–4 χιλιομέτρων ἑκατέρωθεν τοῦ διαδρόμου. Δηλαδὴ ἀπὸ τὸ Φάληρον ἕως τὴν Βουλιαγμένην. Πρόκειται, κύριοι συνάδελφοι, περὶ καταστροφῆς ἄνευ προηγουμένου τὴν ὁποίαν εὐσυνειδήτως ἐνεργεῖ ἡ Κυβέρνησις. Ἡ μόνη στιγμὴ νὰ ἀπομακρυνθῇ ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸν εἶναι ἡ παροῦσα. Πρέπει τώρα νὰ κυττάξωμεν νὰ ἐξευρεθῇ ὁ κατάλληλος χῶρος διὰ νὰ κατασκευασθῇ τὸ μεγάλο ἀεροδρόμιον πυραυλοκινήτων. Ἐὰν δὲν γίνῃ αὐτὸ καὶ κάμωμεν ἔργα εἰς τὸ Ἑλληνικὸν τελικῶς τὸ ἀεροδρόμιον θὰ μείνῃ ἐκεῖ. Κύριοι βουλευταί, ἔχω ἀτέλειωτα στοιχεῖα διὰ νὰ σᾶς δώσω καὶ νὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι ἡ προκριθεῖσα λύσις εἶναι ἡ χειρίστη καὶ δαπανηροτέρα πασῶν. Νομίζω ὅμως, ὅτι καὶ αὐτὰ τὰ ὀλίγα ποὺ σᾶς εἶπον, εἶναι ἀρκετὰ διὰ νὰ σᾶς δημιουργήσουν μίαν μεγάλην ἀνησυχίαν. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε μίαν ἀπόφασιν χωρὶς καὶ πάλιν νὰ συμβουλευθῇ καὶ νὰ ἔχῃ τὴν γνώμην τῶν ἁρμοδιωτέρων. Διατὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ προσφύγῃ εἰς τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον καὶ νὰ ἔχῃ τὴν γνώμην αὐτοῦ; Τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον ἦτο πρόθυμον διὰ νὰ δώσῃ τὴν γνώμην του. Κύριοι βουλευταί, οἱ ξένοι σύμβουλοι κάθε ἄλλο παρὰ ἐξυπηρετοῦν τὴν Ἑλλάδα, ὅταν αἱ περιπτώσεις προσφυγῆς εἰς συμβουλὰς ξένων μένουν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη τὸ ἀπέδειξαν. Θὰ ἔλθῃ στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀποδειχθῇ, ποῖαι ἦσαν αἱ ὑπηρεσίαι τὰς ὁποίας μέχρι σήμερον προσέφερον οἱ ξένοι εἰδικοί. Εἶναι καιρὸς πλέον νὰ ἀποκτήσωμεν τὴν ἀξιοπρέπειάν μας καὶ νὰ προσπαθοῦμεν τὰ ἀναφυόμενα Ἑλληνικὰ προβλήματα νὰ τὰ λύωμεν ἡμεῖς μόνοι. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σπηλιόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§105Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, νομίζω, συμφωνοῦμεν ὅλοι ὅτι εὑρισκόμεθα πρὸ ἑνὸς σοβαροῦ φαινομένου, τὸ ὁποῖον παρουσιάζει τὴν ἑξῆς καταπληκτικὴν πλευράν: Παρουσιάζει μίαν ἐπίμονον ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως, νὰ προβῇ εἰς τὴν καταστροφὴν ἑνὸς χώρου ἀπὸ τοὺς πλέον προσφερομένους διὰ τὴν τουριστικὴν κίνησιν, νὰ ξεσπιτώσῃ οὐσιαστικῶς μίαν περιοχὴν ἀπὸ τὰς πλέον πυκνοκατῳκημένας, τελικῶς νὰ θέσῃ ἐκποδὼν ὅλον αὐτὸν τὸν πληθυσμόν, ὁ ὁποῖος κατοικεῖ εἰς τὰ πέριξ τοῦ ἀεροδρομίου καὶ νὰ καταστήσῃ τελικῶς μὲ τὶς προβλεπόμενες προοπτικές, τὸν βίον ἀβίωτον εἰς τὴν ἰδίαν τὴν πρωτεύουσαν. Καὶ συγχρόνως νὰ θέσῃ τὴν πρωτεύουσαν τῆς Ἑλλάδος κάτω ἀπὸ τὴν ἀπειλὴν ἑνὸς ἐνδεχομένου νέου πολέμου. Ὁμολογῶ ὅτι εἶμαι κάτοικος τῆς περιοχῆς ἀπὸ 10ετίας καὶ δὲν κατώρθωσα νὰ εὕρω τὴν αἰτίαν τῆς Κυβερνητικῆς αὐτῆς ἐπιμονῆς. Ἐλέχθη ἀπὸ πολλοὺς προηγηθέντας ὁμιλητάς, καὶ τοῦτο εἶναι ὀρθόν, ὅτι τὰ τεχνικὰ ἔργα γίνονται διὰ νὰ βοηθήσουν τὸν ἄνθρωπον. Ἐδῶ, ὁ μόνος ὁ ὁποῖος δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ἐκτὸς ὅλων τῶν ἄλλων, εἶναι ἀκριβῶς ὁ παράγων ἄνθρωπος! Δὲν θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὰ τεχνικὰ προβλήματα τὰ ὁποῖα ἀνεπτύχθησαν ἀπὸ εἰδικοὺς καὶ ἀρκετὰ διεξοδικῶς, ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ μείνω κάπως περισσότερον εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὸ ὁποῖον μᾶλλον νομίζω κάπως ἀκροθιγῶς ἐθίγη, κυρίως εἰς τὴν ζωὴν τὴν ὁποίαν διάγουν οἱ πέριξ τοῦ ἀεροδρομίου κατοικοῦντες, καὶ ἡ ὁποία προβλέπεται ἀκόμη χειροτέρα, μὲ τὴν ἀνάπτυξιν ποὺ παίρνουν αἱ πτητικαὶ μηχαναί, εἰς τὸ πολὺ πλησίον μέλλον: Πρῶτον, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ προσφεύγωμεν εἰς μαρτυρίας τῶν κατοίκων ἢ νὰ θέσωμεν ὑπὸ πειραματισμὸν τοὺς ἀξιοτ. κ.κ. Ὑπουργούς, νὰ τοὺς βάλωμεν δηλαδὴ εἰς τὸν πειρασμὸν νὰ κατοικήσουν, ὅπως ἐλέχθη, εἰς τὴν περιοχὴν αὐτήν. Διότι τὸ πρόβλημα αὐτὸ ἔχει ἤδη διεθνῶς προβληθῆ καὶ ἔχει κατὰ κάποιον τρόπον ἀντιμετωπισθῆ. Εἰς διεθνὲς Συνέδριον, τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν νομίζω πρὸ ἔτους, εἰς τὸ Μόναχον, ὅπου συνεζητήθησαν ἀκριβῶς αἱ ἐπιβλαβεῖς συνέπειαι ἐπὶ τῆς ὑγείας τοῦ ἀνθρώπου, ἐκ τοῦ θορύβου τὸν ὁποῖον δημιουργοῦν τὰ ἀεροπλάνα. Εἶναι βέβαια δύσκολον νὰ ἀναγνώσῃ κανεὶς τὴν ἀπόφασιν ὁλόκληρον, ἀλλὰ μερικὰ σημεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἰδιαιτέραν σημασίαν, θὰ σᾶς τὰ ἀναγνώσω: «Πρέπει νὰ ληφθοῦν ἀποφάσεις διὰ τὴν τύχην τοῦ ἀνθρώπου, πρὶν ἢ δημιουργηθοῦν καταστάσεις αἱ ὁποῖαι ἀντιτίθενται εἰς τὰ ἀνωτέρω, ἢ καταστάσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ὑπόκεινται εἰς ἔλεγχον μὲ μεγάλας δαπάνας». Βλέπετε ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργηθοῦν καταστάσεις ποὺ θὰ προκαλέσουν μεγάλας δαπάνας. Μία ἀπὸ τὰς καταστάσεις αὐτὰς αἱ ὁποῖαι θὰ δημιουργηθοῦν εἶναι ἰδιαιτέρως....

§106Ε. ΣΚΟΡΔΙΛΗΣ. Σημειώσατε ὅτι ἔφυγαν καὶ οἱ ἐνδιαφερόμενοι.

§107Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἐνδιαφέρομαι νὰ πείσω σᾶς περὶ τοῦ μὴ ὀρθοῦ, καὶ ὀλιγώτερον περὶ αὐτοῦ περὶ τοῦ ὁποίου σεῖς πιθανὸν νὰ ἐνδιαφέρεσθε. Προβλέπεται, λοιπόν, ἡ δημιουργία συνθηκῶν νομοθετήσεως διεθνοῦς συμβάσεως διὰ τὴν νομοθετικὴν προστασίαν τῶν περιοίκων, εἰς τοιαῦτα ἀεροδρόμια τὰ ὁποῖα θὰ καθιστοῦν δύσκολον τὴν ζωὴν καὶ θὰ ἐμείωναν κατὰ κάποιον τρόπον τὴν ἀξίαν τῶν ἀστικῶν περιουσιῶν τῶν κατοικούντων πέριξ τῶν ἀεροδρομίων. Ἡ ἀπόφασις ἡ ὁποία ἐλήφθη εἰς τὸ Διεθνὲς Συνέδριον τοῦ Μονάχου εἰς τὸ ὁποῖον μετεῖχον ἐκπρόσωποι ὅλων τῶν ἐνδιαφερομένων χωρῶν, Βελγίου, Γαλλίας, Ἀγγλίας κ.λ.π., ὁμιλεῖ συγκεκριμένως καὶ περὶ βαθμοῦ ἤχου μετρουμένου εἰς «φὸν» διεθνὴς μονὰς καταμετρήσεως, καὶ εἶναι ἀκριβῶς ὁ ἦχος τὸν ὁποῖον παράγουν ὄχι μόνον τὰ πυραυλοκίνητα ἀλλὰ καὶ αὐτὰ τὰ ἀεριωθούμενα ἀεροπλάνα. Τὰ πορίσματα τοῦ Συνεδρίου τούτου καταλήγουν τελειωτικῶς εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ὁ δημιουργούμενος θόρυβος εἶναι ἄμεσα ἐπιβλαβὴς εἰς τὴν ὑγείαν τῶν ἀνθρώπων καὶ διὰ τοῦτο ἐκρίθη ἀναγκαῖον ὅπως ὡρισμένα ἀεροδρόμια μὴ χρησιμοποιηθοῦν ὡς ἀεροδρόμια στρατιωτικὰ ἐπὶ τοῦ παρόντος, ἀλλὰ μόνον, ὡς ἀεροδρόμια πολιτικῆς ἀεροπορίας, μόνον διὰ τὰ ἑλικοκίνητα ἀεροπλάνα. Καὶ δεύτερον διὰ τὴν περίπτωσιν χρησιμοποιήσεως ἀεροπλάνων πυραυλοκινήτων νὰ χρησιμοποιηθοῦν πλέον ἀεροδρόμια εὑρισκόμενα εἰς πολὺ μεγαλυτέραν ἀπόστασιν ἀπὸ τὰς κατωκημένας περιοχάς. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς εἶναι πραγματικὰ περίεργον πῶς καταλήγει ἡ Κυβέρνησις μὲ ἐπιμονὴν εἰς μίαν τοιαύτην ἀπόφασιν τῆς κατερημώσεως μιᾶς ἀπὸ τὰς ὡραιοτέρας πραγματικὰ περιοχὰς τῆς Ἀττικῆς, ἡ ὁποία ἐξυπηρετεῖ καὶ ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως τὸν παράγοντα ἄνθρωπον διότι ἀποτελεῖ ὄντως τὸ λαϊκὸν λουτρὸν τῶν περιοχῶν τῆς πρωτευούσης, τοῦ Πειραιῶς κ.λ.π. Διότι, ἂς μὴ ἀπατώμεθα, τὴν στιγμὴν ποὺ θὰ ἐπεκταθῇ τὸ ἀεροδρόμιον αὐτό, ὅλη ἡ περιοχὴ ἀπὸ Φαλήρου μέχρι Βουλιαγμένης, οὐσιαστικῶς ἐξουδετερώνεται τελείως ἀπὸ τοὺς ἐπιθυμοῦντας νὰ λουσθοῦν ἐκεῖ. Ἐλέχθη, καὶ δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα αὐτό, ὅτι πρόκειται ἡ ἀποζημίωσις, ἡ ὁποία μελετᾶται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἔλθῃ κατόπιν ἑορτῆς, διότι ἐν τῷ μεταξὺ ἔχει ἐπέλθει ἀρκετὴ μείωσις τῆς ἀξίας τῶν περιουσιῶν αὐτῶν. Κύριοι βουλευταί, νομίζω δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ εἶναι κανεὶς τεχνικὸς καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ δυσκολευθῇ πάρα πολὺ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς καὶ αἱ γνώσεις του ἢ ὁποιουδήποτε Λεροῦ, νὰ πείσουν καὶ τὸν μικρότερον μαθητὴν ὅτι εἰς ὅλην τὴν ἔκτασιν τῆς Ἀττικῆς δὲν εὑρέθη ἕνα παληοχώραφο κατάλληλον δι’ ἀεροδρόμιον, παρὰ ἔπρεπε νὰ καταστραφῇ ἡ πολυτιμοτέρα περιοχὴ τῆς Ἀττικῆς, διότι μόνον αὐτὴ προσφέρεται καλύτερον ὡς ἀεροδρόμιον, δεδομένου ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον αὐτὸ τυχαίως εὑρέθη εἰς τοὺς πρόποδας τοῦ ὀρεινοῦ ὄγκου τοῦ Ὑμηττοῦ. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχε ἡ μόνιμος αἰθρία τοῦ Ἀττικοῦ οὐρανοῦ νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι θὰ εἴχομεν θρηνήσει πολὺ συχνότερα δυστυχήματα ἐκ προσκρούσεων εἰς τὸν Ὑμηττόν. Μιὰ φορὰ ποὺ συνέβη ἕνα τέτοιο δυστύχημα, συνέβη εἰς μίαν θυελλώδη σκοτεινὴν νύκτα, Τὸ εὐτύχημα εἶναι ὅτι δὲν ἔχομεν τέτοιες νύκτες ἢ νεφελώδεις ἡμέρες. Δὲν χρειάζεται νὰ εἶναι κανεὶς μεγάλος τεχνικὸς διὰ νὰ ἴδῃ ἐκ πρώτης ὄψεως ὅτι ἡ τοποθέτησις αὕτη, ἀσχέτως τῶν ἄλλων μετεωρολογικῶν συνθηκῶν εἶναι κατ’ ἀρχὴν ἀπαράδεκτος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πεισθῇ κανεὶς ἔστω καὶ ἂν δὲν ἔχῃ τὶς παραμικρὲς τεχνικὲς γνώσεις ὅτι ἡ σημερινὴ θέσις τοῦ ἀεροδρομίου εἶναι ἡ μόνη καταλληλοτέρα. Κύριοι βουλευταί, ἔκαμα μίαν μικρὰν ἀνασκόπησιν σχετικῶς μὲ τὰ τεχνικὰ ἢ οἰκονομικὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα δημιουργεῖ ἡ ἐπιμονὴ τῆς Κυβερνήσεως νὰ κρατήσῃ τὸ ἀεροδρόμιον εἰς τὴν θέσιν ποὺ εὑρίσκεται σήμερον. Μένει ὅμως, πάντοτε τὸ ἐρώτημα ποῦ ὀφείλεται ἡ ἐπιμονὴ τῆς Κυβερνήσεως; Ἀπὸ προηγηθέντας συναδέλφους ἐλέχθη ὅτι τὸ θέμα εἶναι πολιτικὸν καὶ τεχνικόν. Πραγματικὰ εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον πρέπει νὰ συμφωνήσωμεν, διότι τὸ θέμα δὲν εἶναι σήμερον ἐὰν θὰ πρέπει νὰ μείνῃ τὸ ἀεροδρόμιον ἢ ὄχι. Τὸ ζήτημα εἶναι ποῦ ἀλλοῦ πρέπει νὰ μεταφερθῇ τὸ ἀεροδρόμιον, διότι τὸ ὅτι δὲν πρέπει νὰ μείνῃ εἰς τὴν θέσιν του τὴν σημερινὴν δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία περὶ τούτου. Ἡ ἐπιμονὴ τῆς Κυβερνήσεως ἔχει ἤδη δημιουργήσει πολιτικὸν θέμα καὶ τὸ ἔχει δημιουργήσει ἀπὸ δύο πλευρῶν: Πρῶτον νομίζω ὅτι συμφωνεῖτε ὅτι εἶναι θέμα ἐσωτερικῆς τάξεως, εἶναι θέμα ἠθικὸν διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἀναλογισθῶμεν τὴν ἔλλειψιν σεβασμοῦ πρὸς τὴν ἀτομικὴν ἰδιοκτησίαν, ἡ ὁποία οὐσιαστικῶς καταστρέφεται κατὰ τὸν πλέον παράλογον τρόπον. Οὐδεὶς ἐκ τῶν περιοίκων ἔχει πεισθῆ περὶ τῆς ἀναγκαιότητος τῆς θυσίας του, οὐδεὶς ἔχει πεισθῆ περὶ τῆς ἀναγκαιότητος ὅτι πρέπει νὰ καταστραφῇ. Ἀντιθέτως ὅλοι οἱ πληττόμενοι ἀπὸ τὸ μέτρον αὐτὸ νομίζουν ὅτι πρόκειται οὐσιαστικῶς περὶ παραλογισμοῦ. Παρεξενεύθη προχθὲς ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Δημοσίας Τάξεως κ. Ὑφυπουργός, διότι οἱ κάτοικοι τῶν περιοχῶν αὐτῶν οἱ πληττόμενοι αὐτοὶ κάτοικοι, ἤρχοντο καθ’ ὁμάδας εἰς τὴν Βουλήν. Πραγματικὰ δὲν θὰ ἠμπορέσῃ ποτὲ νὰ τὸ ἐννοήσῃ, διατὶ αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας παίρνει δὲν εἶναι ἀκριβεῖς. Πραγματικὰ ἤρχοντο εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων νὰ παρακολουθήσουν τὴν συζήτησιν ἡ ὁποία ἀφεώρα αὐτούς, ἀμέσως, ἀφεώρα τὴν ζωὴν αὐτῶν καὶ τῶν οἰκογενειῶν των. Δὲν ἐπρόκειτο, ὅπως ἰσχυρίσθη ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Δημοσίας Τάξεως κ. Ὑφυπουργός, περὶ ἀναρχικῶν, ἀλλὰ περὶ πολιτῶν οἱ ὁποῖοι ἡσύχως καὶ μετὰ σεβασμοῦ προσήρχοντο εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων νὰ παρακολουθήσουν τὰ ζητήματά των καὶ νὰ ἐμποδίσουν, εἰ δυνατόν, τὴν μελετωμένην ἐξόντωσίν των. Ἐὰν δὲν τὸ ἠννόησεν ἡ Κυβέρνησις τὸ θέμα αὐτὸ τῆς ἐσωτερικῆς τάξεως, ποίαν δηλαδὴ ἀναταραχὴν προκαλεῖ, τότε φοβοῦμαι ὅτι θὰ ἀντιμετωπίσῃ πολλὲς φορὲς τὰ προβλήματα αὐτά, οὐδέποτε ὅμως θὰ ἠμπορέσῃ νὰ τὰ λύσῃ, διότι θὰ τὰ βλέπῃ μόνον μὲ τὸ πρῖσμα τοῦ ἀστυνομικοῦ. Οἱ πληττόμενοι κάτοικοι, πρέπει νὰ τὸ λάβῃ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν του, τὸ θέμα αὐτὸ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθοῦν μοιραίως τὴν ἐξόντωσίν των. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ἡ Κυβέρνησις νομίζω διαπράττει δύο σφάλματα: Πρῶτον, ὅτι ἠθέλησε νὰ δικαιολογήσῃ τοὺς βανδαλισμοὺς τοὺς ὁποίους διέπραξαν τὰ ὄργανά της ἐναντίον τῶν ἡσύχων πολιτῶν καὶ δεύτερον διότι ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων κ. Ὑπουργὸς ἠθέλησε νὰ παρουσιάσῃ τὸ φαινόμενον αὐτὸ ὡς φαινόμενον δύο ἀντιμαχομένων μερίδων Ἑλλήνων ἐνῷ εἶναι γνωστὸν ὅτι τέτοιο θέμα δὲν ὑπάρχει οὔτε καὶ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ. Εἶναι καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως νὰ εὕρῃ τὴν λύσιν. Ὅταν πεισθῇ ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἡ λύσις ποὺ προτείνει δὲν εἶναι ὀρθή, τότε ἠμπορεῖ νὰ εὕρῃ τὴν ὀρθὴν λύσιν.

§108Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Τὴν λύσιν ὑποδεικνύετε σεῖς;

§109Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐτόνισα ὅτι δὲν θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τεχνικῶν θεμάτων, καὶ ἐτόνισα ἐπίσης ὅτι ἀρνοῦμαι ὡς μόνην λύσιν τὴν λύσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ. Κατ’ ἀρχήν, δὲν εἶναι λύσις. Εἶναι καταστροφή. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα εἶναι ὅμως καὶ ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως πολιτικόν. Πρόκειται περὶ πολιτικοῦ θέματος, νομίζω, τεραστίας ἐκτάσεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι προβαίνει εἰς τὴν λύσιν αὐτήν, πιεζόμενος ἐκ τῆς ἀνάγκης, παρ’ ὅ,τι τοῦτο τὸν βλάπτει ἀπὸ ἀπόψεως στενῆς κομματικῆς, πολιτικῆς ἀπόψεως. Τοῦτο εἶναι ὀρθόν. Πράγματι, ἀπὸ κομματικῆς ἀπόψεως εἶναι μία ζημία ἡ ἀπόφασις αὐτὴ διὰ τὸν κ. Ὑπουργόν. Ἤθελον, ὅμως, νὰ ἐρωτήσω τοὺς κ. κ. συναδέλφους, πῶς ἀντιλαμβάνονται τὰ Κόμματα. Ἄν ἀντιληφθῶμεν τὰ Κόμματα ὡς ἄψυχα ἀντικείμενα, τότε, πιθανῶς, νὰ εἶναι ὀρθὴ ἡ ἀδιαφορία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Τὰ Κόμματα ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ζωντανοὶ ὀργανισμοί, μὲ βιολογικὰς ἀντιδράσεις. Καὶ θὰ ἦτο δυστύχημα, ἐὰν πράγματι, τὰ Κόμματα δὲν ἦσαν ζωντανοὶ ὀργανισμοὶ καὶ ἂν δὲν ἀντέδρων τὰ μέλη τοῦ Κόμματος εἰς ὡρισμένας πράξεις θετικὰς ἢ ἀρνητικάς. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, θὰ ἠμποροῦσε νὰ εἴπῃ κανεὶς ὅτι τὸ κομματικὸν συμφέρον ταυτίζεται πολλάκις εἰς μεγάλον βαθμὸν μὲ τὰ συμφέροντα τοῦ λαοῦ καὶ τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ἡ ἀπόφασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶναι ἐπιζημία ἀπὸ διττῆς ἀπόψεως: Πρῶτον, ἀπὸ στενῆς κομματικῆς, δεύτερον, ἀπὸ ἐθνικῆς ἀπόψεως, ἡ ἀπόφασις, τὴν ὁποίαν ἔλαβε, βλάπτει. Εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ ἀναλογισθῶμεν εἰς πόσας περιπτώσεις ἀντέδρασαν τὰ μέλη τῶν διαφόρων Κομμάτων. Εἶμαι βέβαιος ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις ἡ ἰδία θὰ ἔχῃ ἀντιληφθῆ ὅτι, πολλάκις, μεγάλος ἀριθμὸς τῶν κομματικῶν της φίλων δὲν εἶναι καθόλου σύμφωνος μὲ τὰς ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως, τὰς ἑκάστοτε ἀποφάσεις, μὲ τὰς ὁποίας ἀντιμετωπίζει τὸ μέγα ἐθνικὸν πρόβλημα τῆς αὐτοδιαθέσεως τῶν ἀδελφῶν Κυπρίων. Ὅπως εἶμαι βέβαιος, ὅτι μέγα ποσοστὸν τῶν κομματικῶν φίλων τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶναι καθόλου σύμφωνον μὲ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἀντιμετωπίζει ἡ Κυβέρνησις σήμερον τὸ τεράστιον πρόβλημα τῆς οἰκονομικῆς ἐξαθλιώσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὅπως, ἀσφαλῶς, δὲν εἶναι σύμφωνος μὲ τὰς ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως, νὰ χρησιμοποιηθῇ ἡ χώρα μας ἀπὸ τὸ Ν.Α.Τ.Ο. ἢ ἀπὸ διαφόρους ἄλλους ὀργανισμούς, ὡς βάσις κατευθυνομένων ἢ ἄλλων βλημάτων, αἱ ὁποῖαι βάσεις, εἰς δεδομένην στιγμήν, θὰ μετατρέψουν τὴν χώραν μας εἰς ἔρημον. Μὲ ἐπρόλαβεν ὁ προλαλήσας συνάδελφος κ. Κιτσίκης, ἀναγνώσας μίαν ἐπιστολὴν τοῦ Πρεσβευτοῦ κ. Ἄλλεν. Θέλω νὰ δώσω μίαν πληροφορίαν εἰς τὸν ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων κ. Ὑπουργόν, ὅτι, ἤδη, εἰς τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐκτελεῖται ἔργον δημιουργίας ἑνὸς διαδρόμου, μὲ βάθος ὑποδομῆς ἑνὸς μέτρου. Ἐὰν πρόκειται περὶ διαδρόμου, χρησιμοποιουμένου ἀπὸ τὰ ἀεροπλάνα τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας, τότε τοῦτο εἶναι ἀσυμβίβαστον μὲ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὅτι δὲν θὰ χρειασθῇ τοὺς διαδρόμους, διότι ὁ ἤδη ὑπάρχων διάδρομος εἶναι ἀρκετὸς καὶ διὰ τὰ μεγαλύτερα βάρη τὰ ὁποῖα θὰ χρησιμοποιοῦν τὰ νέα ἀεροπλάνα. Θὰ πρόκειται, συνεπῶς, περὶ ἔργου ἔχοντος σχέσιν μὲ τὴν χρησιμοποίησιν τοῦ διαδρόμου, ἀπὸ ἀεροπλάνα, ὄχι τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας, ἀλλὰ πολεμικῆς ἀεροπορίας. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι ἀπὸ αὐτῆς τῆς πλευρᾶς πρέπει νὰ ἐρευνηθῇ ἡ ἐπιμονὴ τῆς Κυβερνήσεως νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ νὰ τὸ ἐπεκτείνῃ, παρ’ ὅ,τι βλέπει ὅτι τοῦτο ὁδηγεῖ εἰς τὴν καταστροφὴν ὁλοκλήρου τῆς περιοχῆς καὶ παρ’ ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον αὐτὸ δὲν πρόκειται ποτὲ νὰ ἐξελιχθῇ εἰς ἀεροδρόμιον τοιαύτης τάξεως, ὡς ἐπιθυμεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ γίνῃ, δηλαδὴ κόμβος διεθνῶν ἐναερίων συγκοινωνιῶν. Τὰς σκέψεις μου αὐτάς, νομίζω ὅτι, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, νὰ ὑποδείξω τὸν κίνδυνον, τὸν ὁποῖον ἐγκυμονεῖ ἡ τοιαύτη ἀπόφασις καὶ ἀκόμη νὰ ὑποδείξω εἰς τὸν ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων κ. Ὑπουργόν, τὰς εὐθύνας, τὰς ὁποίας ἐπωμίζεται καὶ ὁ ἴδιος καὶ ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις, λαμβάνουσα μίαν τοιαύτην ἀπόφασιν. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν ἔχει διάθεσιν νὰ γίνῃ φορεὺς ἢ κέντρον ἐπιθέσεως διὰ τὰ συμφέροντα ξένων λαῶν καὶ ξένων χωρῶν. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐπιθυμεῖ νὰ ζήσῃ ἐν εἰρήνῃ καὶ δὲν θέλει ποτὲ νὰ γίνῃ στόχος ἐξωτερικῆς ἐπιθέσεως. Ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως, νομίζομεν, ὅτι πρέπει νὰ ἐρευνηθῇ ὁλόκληρον τὸ θέμα καὶ νὰ ὑποδειχθοῦν αἱ εὐθῦναι, τὰς ὁποίας παίρνει εἰς τὰς ἀποφάσεις της ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι ὅταν συνδέσωμεν τὴν ἀρχικὴν ἄποψιν ὅτι ἡ ἐκτέλεσις δημοσίων ἔργων πρέπει νὰ ἀποβλέπῃ εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν συμφερόντων τῶν ἀνθρώπων καὶ ὄχι εἰς τὴν ἐξόντωσιν τῶν ἀνθρώπων, νομίζω ὅτι καὶ χωρὶς νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει τὰς τόσας τεχνικὰς λεπτομερείας, αἱ ὁποῖαι ὅλαι συντελοῦν καὶ συγκλείνουν εἰς τὴν ἄρνησιν τῆς ἐπεκτάσεως καὶ τῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ ἀεροδρομίου αὐτοῦ, νομίζω ὅτι εἶναι εὔκολον νὰ καταλήξωμεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι οἱαδήποτε ἄλλη λύσις εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ καὶ νὰ προσφερθῇ οἱοσδήποτε ἄλλος χῶρος, ἐκτὸς τοῦ χώρου ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται οὐσιαστικῶς εἰς τὸ κέντρον τῆς πρωτευούσης τῆς Ἑλλάδος.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, γνωρίζομεν ὅλοι, ὅτι συνεφωνήθη μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως αἱ συνεδριάσεις τῶν ἐπερωτήσεων νὰ μὴ ὑπερβαίνουν τὰς δύο ἡμέρας. Δυστυχῶς, καὶ αἱ δύο παρατάξεις δὲν συμφωνοῦν μὲ τὸν Κανονισμόν. Συμφώνως μὲ ρητὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 19 τοῦ Κανονισμοῦ, τὸ Προεδρεῖον δὲν δύναται νὰ θεωρήσῃ, περατωθεῖσαν τὴν συζήτησιν, πρὶν ἢ ὁμιλήσουν ὅλοι οἱ ἐγγραφέντες ἢ ζητήσαντες τὸν λόγον. Δόξα τῷ Θεῷ, ἕως τώρα ἔχομεν 8 ἐπερωτῶντας, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ὁμιλήσουν καὶ εἶναι καὶ 19 οἱ ἐγγραφέντες ἐξ ὅλων τῶν παρατάξεων. Τὸ Προεδρεῖον εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ ἐξαντλήσῃ τὸν κατάλογον ὅλων τῶν ἀγορητῶν. Συνεπῶς, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ καλέσω τὸν ἀμέσως ἑπόμενον νὰ ὁμιλήσῃ, τὸν κ. Γ. Αὐγερόπουλον. Ὁ κ. Γ. Αὐγερόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§111Γ. ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί. Εἶναι ἡ δευτέρα ἡμέρα ἀπὸ τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς καθ’ ἣν συζητεῖται ἡ ὑπόθεσις τοῦ Ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ. Οἱ κ.κ. συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι προηγήθησαν ἐμοῦ ἀνέλυσαν ἀπὸ πάσης πλευρᾶς τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἐγὼ δὲν πρόκειται νὰ σᾶς κουράσω. Θὰ προσπαθήσω νὰ εἶμαι ὅσον τὸ δυνατὸν σύντομος εἰς τὴν ὁμιλίαν μου, ἀλλὰ καὶ σαφής. Πρὶν ὅμως εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα θὰ ἀναφέρω τινὰ ἐπὶ τοῦ ἱστορικοῦ τοῦ ἀεροδρομίου αὐτοῦ. Ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, τὸ 1935 μὲ 1936, συνεκροτήθη μία ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία ἀπετελέσθη ἀπὸ τὸν Ὑποπτέραρχον κύριον Ἀποστολόπουλον καὶ τοὺς Σμηνάρχους κ. κ. Φίλιππαν καὶ Μίχον μὲ ἀποστολήν: —Νὰ ἐρευνήσουν τὴν περιοχὴν Ἀττικῆς καὶ νὰ ἐξεύρουν κατάλληλον ἐδαφικὸν χῶρον δι’ ἐγκατάστασιν τῆς Πολιτικῆς Ἀεροπορίας, προκειμένου νὰ διαχωρισθῇ ἡ Πολιτικὴ Ἀεροπορία, ἡ ὁποία ἦτο εἰς τὸ Τατόϊ. Οἱ ἐδαφικοὶ χῶροι οἱ ὁποῖοι ὑπεδείχθησαν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτὴν πρὸς μελέτην ἦσαν: —Ἡ περιοχὴ ὅπου τὸ ἤδη Γʹ Νεκροταφεῖον μέχρι τῆς Ἱερᾶς ὁδοῦ. —Ἡ περιοχὴ Κουκουβάουνες. —Ἡ περιοχὴ Σπάτων. —Ἡ περιοχὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ. Ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ μετὰ ἐπισταμένην ἔρευναν ἀπεφάνθη ὅτι ἐκ τῶν περιοχῶν ποὺ τῆς ὑπεδείχθησαν, ἐκείνη ἡ ὁποία ἱκανοποιεῖ πληρέστερον τοὺς ὅρους ἐγκαταστάσεως Πολιτικοῦ ἀεροδρομίου εἶναι ἡ περιοχὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ. Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἤτοι πρὸ 22 ἐτῶν, ἡ Πολιτικὴ ἀεροπορία ἐχρησιμοποίει ἀεροπλάνα 7½ τόννων. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ ἀειμνήστου ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος Παναγῆ Τσαλδάρη μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς ἐκθέσεως, ἀνέβαλε τὴν λῆψιν ἀποφάσεως. Τὸ θέμα ἐπανῆλθεν ἐπὶ 4ης Αὐγούστου. Ἐγένετο τότε σκέψις νὰ χρησιμοποιηθῇ ἡ περιοχὴ Βουρλοποτάμου Δυτικῶς Νέας Σμύρνης ἐπὶ τῶν ἤδη ἐγκαταστάσεων τῆς Ἀεροπορίας. Ἀλλὰ καὶ ἡ περιοχὴ αὕτη ἀπερρίφθη καὶ κατέληξαν εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ, ὅπου παρὰ τὰς διαμαρτυρίας τῶν κατοίκων, ἔγιγεν ἡ πρώτη ἀπαλλοτρίωσις καὶ ἐγκατεστάθη τὸ ἀεροδρόμιον αὐτό. Ἦλθεν ἡ περίοδος τῆς κατοχῆς. Οἱ Γερμανοὶ τὸ ἐθεώρησαν ἀνεπαρκὲς διὰ τὰς ἀνάγκας των, τὸ ἐπεξέτειναν, κατεδάφισαν ὅλα τὰ σπίτια, κατεδίωξαν καὶ συνέλαβον ὅσους ἀντέδρασαν, οἱ κάτοικοι ἐσκορπίσθησαν στὰ τέσσερα σημεῖα τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἀρκετοὶ σκοτώθηκαν ἀπὸ τοὺς βομβαρδισμούς. Τὸ μῆκος λοιπὸν τῶν ἐπιφανειῶν αὐτῶν προστιθέμενον εἰς τὸ ἀναγκαῖον μῆκος τῶν 3–4 χιλιομέτρων τοῦ διαδρόμου, μᾶς ἐπιβάλλει συνολικῶς τὴν ὕπαρξιν ἰσοπεδωμένης λείας ἐπιφανείας 9–12 χιλιομέτρων, ἡ ὁποία δὲν ὑπάρχει εἰς τὸ Ἑλληνικόν, ἐκτὸς ἂν κατεδαφισθοῦν τὰ πάντα στὰ Δικηγορικὰ καὶ στὴν Γλυφάδα μέχρι καὶ πέραν τῆς ἐκκλησίας τοῦ Ἁγίου Κωνσταντίνου, πρὸς Νότον τῆς ὁποίας εἶναι τὸ ἐμπόδιον τοῦ Λόφου τῆς Βούλας καὶ τὰ Λουτρὰ τοῦ Ἀστέρος καὶ κατὰ τὸ ἀντίθετον τέρμα πρὸς Δυσμὰς εἶναι ὁ λόφος τοῦ Ἁλίμου τοῦ Καλαμακίου, διὰ τὸν ἐκβραχισμὸν τῶν ὁποίων δὲν φθάνει ὁλόκληρος ὁ προϋπολογισμός. Συμπέρασμα. Προσγείωσις πυραυλοκινήτων ἀεροπλάνων εἰς τὸ Ἑλληνικὸν εἶναι ἀδύνατος, παρὰ τὰς πρὸς τοῦτο βεβαιώσεις. Ἀλλὰ καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι τὰ ἀδύνατα γίνονται δυνατά, ὅτι αἴρονται ὡς ἐκ θαύματος τὰ φυσικὰ αὐτὰ ἐμπόδια καὶ καθίσταται ἐφικτὴ ἡ προσγείωσις εἰς τὸ Ἑλληνικόν, θὰ προκύψουν ἀναποφεύκτως τὰ ἑξῆς: —Πρέπει νὰ κατεδαφισθοῦν χίλιαι καὶ πλέον μεγάλαι καὶ πολυτελεῖς νεόδμητοι ἐπαύλεις καὶ μικρότεραι τοιαῦται ὅλαι νέαι, ποὺ ἀποτελοῦν μίαν ἀπὸ τὰς μεγαλυτέρας καὶ ὡραιοτέρας κηπουπόλεις μας. —Μαζὶ μὲ αὐτὰς πρέπει νὰ κατεδαφισθοῦν καὶ ὅλα τὰ συναφῆ καὶ δαπανηρὰ ἔργα, πλατεῖαι, ἠλεκτρικαὶ καὶ τηλεφωνικαὶ καὶ ἄλλαι ἐγκαταστάσεις, δημόσια κτίρια κλπ. καθὼς καὶ ἐκτεταμένοι κῆποι καὶ δενδροστοιχίαι, διὰ τὰ ὁποῖα ἐδαπανήθησαν δισεκατομμύρια δραχμῶν καὶ κόποι καὶ μόχθοι 35 ὁλοκλήρων ἐτῶν. —Θὰ πεινάσουν ἑκατοντάδες πάσης κατηγορίας ἐπαγγελματίαι, ἐπιστήμονες, ὑπάλληλοι καὶ γενικὰ ἐργαζόμενοι, οἱ ὁποῖοι συνέδεσαν τὴν τύχην των μὲ τὴν περιοχὴν αὐτήν, μέσα εἰς τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξαν τὰς ἐπιχειρήσεις των καὶ τὰς ἐργασίας των, τὰς ὁποίας προφανὲς εἶναι ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰς ἀνασυστήσουν ἀλλαχοῦ. —Ἐκτὸς αὐτῶν καὶ ὅλοι οἱ κατοικοῦντες εἰς τὴν περιοχὴν αὐτὴν μεταξὺ Σαρωνικοῦ καὶ ὑπωρειῶν Ὑμηττοῦ, δηλαδὴ ἀπὸ Βουλιαγμένης καὶ πέραν τοῦ Παλαιοῦ Φαλήρου, 100 χιλιάδες κάτοικοι, θὰ ζητήσουν νὰ μετοικήσουν καὶ ἡ ὅλη περιοχὴ θὰ νεκρωθῇ, λόγῳ τοῦ δαιμονιώδους θορύβου τῶν πυραυλοκινήτων, τὰ ὁποῖα θὰ ὑπερίπτανται συνεχῶς ἡμέραν καὶ νύκτα, διότι ὅλη αὐτὴ ἡ περιοχὴ εὑρίσκεται ἐπὶ τοῦ ἄξονος τοῦ διαδρόμου, τὸν ὁποῖον κατ’ ἀνάγκην θὰ ἀκολουθοῦν τὰ πυραυλοκίνητα κατὰ τοὺς χειρισμούς τους. Διὰ νὰ ἀντιληφθῶμεν ὅμως καλύτερα τὶ μᾶς ἐπιφυλάσσει τὸ λίαν προσεχὲς μέλλον, ἂς ἐνθυμηθοῦμε κατὰ τὸ διάστημα ποὺ ἐλειτούργει ἡ ἀερογέφυρα μὲ τὸν ἀποκλεισμὸ τοῦ Βερολίνου, πόσα ἐκεῖ ἐσημειώθησαν κρούσματα ὁμαδικῆς νευρικῆς κρίσεως. Καὶ ἐπρόκειτο διὰ ἑλικοκίνητα ἀεροπλάνα. Ἄλλο παράδειγμα. Ἡ πολίχνη Γκράνχαμ τῆς Ἀγγλίας ἐγκατελείφθη ἀπὸ τοὺς κατοίκους της διότι ἦτο ἀδύνατον νὰ ζήσουν ἀπὸ τοὺς ἐκκωφαντικοὺς θορύβους τῶν ἀσυγκρίτως μικροτέρων στρατιωτικῶν ἀεροπλάνων, ἀπὸ τὰ μεγαθήρια τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας. Γιατί ὅμως νὰ πᾶμε μακρυά. Μὴ ξεχνᾶμε τί συνέβαινε μὲ τὴν ἀεροπορικὴν βάσιν τοῦ Τατοΐου, μὲ τὰ μικρὰ ἀεροσκάφη, ὁ θόρυβος τῶν ὁποίων εἶχε προκαλέσει τὴν ἐξέγερσιν τῶν γειτονικῶν κατωκημένων περιοχῶν, τῆς Κηφισίας, τῆς Μαγκουφάνας, τοῦ Ἀμαρουσίου, τῆς Ἐρυθραίας. Ἀλλὰ μήπως εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ δὲν ἔχουν σημειωθῆ κρούσματα νευρικῆς κρίσεως, πρὶν ἀκόμη μᾶς ἐπισκεφθοῦν καὶ οἱ κολοσσοὶ τοῦ ἀέρος τὰ πυραυλοκίνητα; Ἂς ἴδωμεν ὅμως πῶς ἀντιμετωπίζουν τὸ ζήτημα τῶν ἀεριωθουμένων αἱ ἄλλαι χῶραι. Λόγῳ ἀκριβῶς τοῦ κινδύνου τὸν ὁποῖον διατρέχει ὁ πληθυσμὸς ἀπὸ τοὺς θορύβους τῶν ἀεριωθουμένων καὶ πυραυλοκινήτων, τὸ Κογκρέσσον τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς ἐψήφισε νόμον, μὲ τὸν ὁποῖον καθίσταται ὑποχρεωτικὴ ἡ ἀπομάκρυνσις ὅλων τῶν ἀεροδρομίων τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς κατωκημένας περιοχάς. Ἡ Πολιτεία τῆς Νέας Ὑόρκης, ὅπως διαβάζομε στὸ «ΜΕΚΑΝΙΚΒ ΠΟΠΟΥΛΑΙΡ» τοῦ Ἰουλίου 1957, ἀπηγόρευσε αὐστηρῶς τὴν προσγείωσιν εἰς τὰ ἀεροδρόμιά της τῶν ἀεριωθουμένων ἀεροπλάνων. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, λέγεται ὅτι τὸ σοβιετικὸν ἀεριωθούμενον ποὺ μετέφερε τὰ μέλη τῆς σοβιετικῆς ἀντιπροσωπείας στὸν Ο.Η.Ε. ὑπεχρεώθη νὰ προσγειωθῇ εἰς ἀεροδρόμιον 100 χιλιόμετρα μακρὰν τῆς Νέας Ὑόρκης. Τελευταίως μάλιστα ἐγνώσθη ὅτι τὸ καντόνιον τῆς Ζυρίχης ἀπέρριψε κατόπιν δημοψηφίσματος αἴτησιν τῆς ἑλβετικῆς ἑταιρείας «ΣΟΥΪΣΑΙΡ» νὰ ἐπεκταθῇ τὸ ἀεροδρόμιον τῆς πόλεως, ὥστε νὰ καταστῇ ἱκανὸν νὰ δεχθῇ ἀεριωθούμενα. Εἶναι λοιπὸν ὑπερβολικὴ ἡ ἐκτίμησις τῶν συνεπειῶν αἵτινες θὰ προκύψουν ἀπὸ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ, διὰ νὰ δεχθῇ ἀεριωθούμενα καὶ πυραυλοκίνητα; Δὲν πιστεύω νὰ ἀμφισβητῆται ἀπὸ κανένα ὅτι εἰς τὰς χώρας τῆς Ἀμερικῆς καὶ τῆς Εὐρώπης δὲν γνωρίζουν τὶ ἐστὶ πρόοδος καὶ ἐκμετάλλευσις τῶν πλεονεκτημάτων ποὺ προσφέρει, ὄχι ὅμως ἐπὶ θυσίᾳ ὅσων ἐπετεύχθησαν μέχρι σήμερον ἀκριβῶς χάριν τῆς προόδου καὶ πρὸ παντὸς ὄχι ἐπὶ θυσίᾳ τῆς ὑγείας καὶ τῆς ζωῆς τῶν πληθυσμῶν, ὅπως ἐν προκειμένῳ διὰ τὸ Ἑλληνικὸν καὶ μάλιστα ὅταν ἁπλούστατα ὑπάρχῃ λύσις δημιουργίας ἀεροδρομίου συγχρονισμένου καὶ δεκτικοῦ περαιτέρω ἐξελίξεως, μακρὰν τῶν Ἀθηνῶν, ἀπαλλασσομένου τοῦ Ἑλληνικοῦ τὸ ὁποῖον εἰς τὴν ἀρχὴν ἐνεφανίσθη ὡς ἕνα μικρὸν τραῦμα, ὀδυνηρὸν βέβαια, διὰ νὰ καταστῇ μία ἀγιάτρευτη πληγὴ ἡ ὁποία ὅλο καὶ ἁπλώνεται. Κατεσκευάσθη ἐξ ἄλλου μία πολυτελὴς λεωφόρος μέχρι τοῦ Σουνίου, μὲ τὴν ὁποίαν μάλιστα ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Καραμανλῆς συνέδεσε τὸ ὄνομά του. Αὐτὴν τὴν πολυτελῆ λεωφόρον κανεὶς δὲν θὰ μπορέσῃ νὰ τὴν διατρέξῃ, ὅταν ἐπάνω εἰς αὐτὴν καὶ πρὸς τὴν αὐτὴν κατεύθυνσιν θὰ πετοῦν τὰ πυραυλοκίνητα. Δεκάδες χιλιάδες Ἀθηναῖοι καὶ τῶν προαστείων ποὺ χαίρονται τὴν θάλασσαν εἰς τὰς ἀκτὰς τοῦ Σαρωνικοῦ, ποῦ θὰ τοὺς στείλουμε νὰ εὕρουν ὀλίγη δροσιὰ καὶ νὰ κάνουν τὰ μπάνια τους; Ἢ μήπως στὰ βρώμικα νερὰ τοῦ Φαλήρου καὶ τῆς Καστέλλας; Ἢ μήπως θὰ τοὺς καταδικάσουμε νὰ βλέπουν ἀπὸ μακρυὰ τὴ θάλασσα; Ποιὸς ἐντόπιος καὶ ποιὸς ξένος θὰ διατρέχῃ τὴν κηρυχθησομένην ἐπικίνδυνη ζώνη τῶν 9–12 χιλιομέτρων διαδρομῆς τῶν ἀεροσκαφῶν; Καὶ ποιὸς τουρίστας θὰ προθυμοποιηθῇ νὰ διαβιώσῃ στὰ τουριστικὰ αὐτὰ θέρετρα; Ἐκτὸς ἂν ἐμπλουτισθοῦν μὲ ἀρκετὰ νοσηλευτικὰ ἱδρύματα πρὸς παροχὴν πρώτων βοηθειῶν εἰς τοὺς καταλαμβανομένους ἀπὸ νευρικὰς κρίσεις. Ὅλων αὐτῶν τῶν προβλημάτων πρέπει νὰ ἔχῃ ἕτοιμον τὴν λύσιν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων καὶ ἡ Κυβέρνησις, προκειμένου νὰ ἀποφασίσῃ τὴν ἀπονέκρωσιν τῆς περιοχῆς αὐτῆς τῶν 100 χιλιάδων κατοίκων. Ἐνῷ τὸ Κράτος δύναται νὰ ἀποκτήσῃ ἕνα κατὰ πάντα ἄρτιον καὶ συγχρονισμένον ἀεροδρόμιον καὶ μάλιστα σχεδὸν ἀδαπάνως, τόσον ἀπὸ τὴν ἀξίαν τῆς ἤδη περιοχῆς τοῦ ἀεροδρομίου Ἑλληνικοῦ, ὅσον καὶ ἀπὸ τὴν εἰδικὴν εἰσφορὰν εἰς τὴν ὁποίαν δέχονται ἑκουσίως νὰ ὑποβληθοῦν ὅλοι οἱ κάτοικοι τῆς περιοχῆς αὐτῆς μὲ 1½–2 δραχμὰς κατὰ πῆχυν ἰδιοκτησίας καὶ ἡ ὁποία εἰσφορὰ ὑπολογίζεται νὰ ἀποδώσῃ ἄνω τῶν 150 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Ἡ ἐμφάνισις τῶν ἀεριωθουμένων καὶ πυραυλοκινήτων ἀεροσκαφῶν καὶ ἡ ἐξέλιξις εἰς τὸν τομέα τῆς ἀεροπορίας ποὺ προχωρεῖ κατὰ γεωμετρικὴν πρόοδον, ἀνέτρεψε τὰ μέχρι τινὸς ἰσχύοντα καὶ ἐδημιούργησε νέαν κατάστασιν. Καὶ παντοῦ τοῦ κόσμου ἔχει γίνει πεποίθησις ὅτι ἡ μεταφορὰ τῶν ἀεροδρομίων μακρὰν τῶν κατῳκημένων τόπων, ὅπως ἐν προκειμένῳ διὰ τὸ Ἑλληνικόν, εἶναι ἀνάγκη ἐπιτακτική. Καὶ δὲν ὑπάρχει ἄλλη λύσις παρὰ μόνον αὐτή. Διότι κανεὶς δὲν διενοήθη νὰ θυσιάσῃ τὰς πόλεις καὶ τοὺς πληθυσμοὺς τῶν κατῳκημένων τόπων καὶ νὰ τοὺς μεταβάλῃ εἰς ἀεροδρόμια. Ἡ ὑπόθεσις λοιπὸν ἐν συμπεράσματι τοῦ Ἑλληνικοῦ, δὲν εἶναι ζήτημα ἁπλοῦν. Εἶναι ζήτημα μεγίστου γενικοῦ ἐνδιαφέροντος. Καὶ πρὸ τῆς λήψεως ὁριστικῆς ἀποφάσεως ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων κυρίου Ράλλη, ὁ ὁποῖος χειρίζεται ὑπευθύνως τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπανεξετασθῇ καὶ νὰ μελετηθῇ ἀπὸ πάσης πλευρᾶς τεχνικῆς καὶ πολιτικῆς. Καὶ νὰ μὴ στηριχθῇ ὁ κύριος Ράλλης καὶ ἡ Κυβέρνησις μόνον εἰς τὴν ἔκθεσιν Λεροῦ, ὁσονδήποτε εἰδικὸς καὶ ἂν εἶναι. Δὲν πρέπει νὰ ξεχνᾶτε τοὺς ἀριστεῖς Ἕλληνας ἐπιστήμονας καὶ τεχνικούς μας, οἱ ὁποῖοι τιμῶσι τὴν Ἑλληνικὴν ἐπιστήμην καθὼς καὶ τοὺς ἀριστεῖς τοῦ Τεχνικοῦ μας Ἐπιμελητηρίου. Ἂς ἐπανεξετασθῇ λοιπὸν μὲ τοὺς τεχνικούς μας τὸ ὅλον θέμα, ὥστε ἡ ἀπόφασις τὴν ὁποίαν θὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ εἶναι ὄχι μόνον ἡ τεχνικῶς ὀρθὴ καὶ ἀδιάβλητος, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως πολιτικῆς ἡ κυρίως καὶ πρωτίστως ἐπιβαλλομένη ὑπὸ τῶν Ἑλληνικῶν συμφερόντων.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συναρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, γνωρίζετε τὴν συμφωνίαν μεταξὺ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι μία συμφωνία ὅτι ἑκάστη ἐπερώτησις δὲν θὰ διαρκῇ πέραν τῶν δύο συνεδριάσεων. Καὶ αἱ δύο παρατάξεις ὅμως δὲν συμφωνεῖτε μὲ τὸν Κανονισμόν. Δὲν δύναμαι νὰ τερματίσω τὴν συζήτησιν πρὶν ἢ ἐξαντληθῇ ὁ κατάλογος τῶν ἐγγεγραμμένων νὰ ὁμιλήσωσιν.

§113Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὄχι μέχρις ὅτου ἐξαντληθῇ ὁ κατάλογος, ἀλλὰ μέχρις ὅτου ἐξαντληθοῦν οἱ ρήτορες.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Τζαννετάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§115Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Κε Πρόεδρε, οἱ ρήτορες ἴσως νὰ μὴ ἐξαντληθοῦν, ἀλλὰ ἐξηντλήθη ἡ Βουλή. Διὰ τοῦτο θὰ εἶμαι λίαν σύντομος. Προηγήθησαν ἐμοῦ εἰς τὸ βῆμα 10 συνάδελφοι οἱ ὁποῖοι ἐπεκαλέσθησαν ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλουν τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ ἀεροδρομίου ἀπὸ τὴν σημερινὴν θέσιν. Θὰ ἀποφύγω νὰ χρησιμοποιήσω τὰ αὐτὰ ἐπιχειρήματα. Ὅλοι εἶναι σύμφωνοι καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ ἡ Συμπολίτευσις ἐπὶ τῆς ἀνάγκης ὅπως τὸ ἀεροδρόμιον μεταφερθῇ ἐκ τῆς περιοχῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ. Πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτόν, ὅπως προκύπτει ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Λεροῦ καὶ ἀπὸ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων, ἐγένετο ἡ μελέτη τοῦ θέματος ὑπὸ τοῦ μετακληθέντος ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν ἐμπειρογνώμονος κ. Λεροῦ. Εἰς πορίσματα δὲ τῆς μελέτης αὐτῆς ἐστηρίχθη ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ὁρίζει ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον παραμένει εἰς τὸ Ἑλληνικόν. Ἀκολουθῶν, κύριε Πρόεδρε, τὴν ὀρθόδοξον τακτικήν, ἀντὶ νὰ καταθέσω ἐπερώτησιν διὰ τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν τῆς Κυβερνήσεως, κατέθεσα αἴτησιν καταθέσεως ἐγγράφων εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, ζητῶν τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Λεροῦ καὶ τὰ ἄλλα σχετικὰ στοιχεῖα τοῦ φακέλλου τὰ ὁποῖα θὰ ὑπερήσπιζον τὴν ἄποψιν τῆς Κυβερνήσεως ὑπὲρ τῆς παραμονῆς τοῦ ἀεροδρομίου εἰς τὸ Ἑλληνικόν; Μετὰ 10 ἡμέρας, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων κατέθεσε τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Λεροῦ, ἀποτελουμένην ἐξ 9 σελίδων δακτυλογραφημένων καὶ ἄλλα συνημμένα εἰς αὐτήν, δευτερευούσης σημασίας ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ὅμως, δὲν δύνανται νὰ δικαιολογήσουν τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀπὸ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, προέκυψεν, ὅτι δὲν ἐκρίθη τὸ θέμα ἐὰν ὑπάρχῃ ἄλλος χῶρος κατάλληλος πρὸς μεταφορὰν καὶ ἐγκατάστασιν τοῦ ἀεροδρομίου. Ὑφίσταται ὡς ἐκ τούτου ἀκόμη ἡ ἀνάγκη νὰ μελετηθῇ τὸ ὅλον θέμα, μὲ γνώμονα πάλιν τὴν ἐξεύρεσιν ἑτέρου καταλλήλου χώρου. Ἐὰν τοῦτο δὲν καταστῇ τελικῶς δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ χῶρος διὰ τὴν ἵδρυσιν ἀεροδρομίου διὰ τὰ μεγάλα ἀεροπλάνα εἰς ἄλλην περιοχὴν καὶ τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ νὰ χρησιμοποιηθῇ μόνον διὰ τὰ μικρὰ ἑλικοκίνητα ἀεροπλάνα, οὐχὶ ὅμως καὶ διὰ τὰ πυραυλοκίνητα καὶ τετρακινητήρια ἀεροπλάνα, ἐὰν δὲν γίνῃ τοῦτο, θὰ καταστραφῇ μία πυκνοκατῳκημένη καὶ ἀπὸ τὰς ὡραιοτέρας περιοχὰς τῆς πρωτευούσης.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Παλλάσκας, ἔχει τὸν λόγον. Ἀπουσιάζων, διαγράφεται. Ὁ κ. Ε. Μπακλατζῆς ἔχει τὸν λόγον. Ἀπουσιάζων, διαγράφεται. Ὁ κ. Ι. Γιαννιδάκης ἔχει τὸν λόγον. Ἀπουσιάζων διαγράφεται. Ὁ κ. Λ. Λυμπέρης ἔχει τὸν λόγον. Ἀπουσιάζων, διαγράφεται. Ὁ κ. Γ. Γρηγορίου ἔχει τὸν λόγον. Ἀπουσιάζων διαγράφεται. Ὁ κ. Λ. Δερτιλῆς ἔχει τὸν λόγον. Ἀπουσιάζων διαγράφεται. Ὁ κ. Δ. Βουρδουμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§117Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, κύριοι συνάδελφοι, νὰ περιορισθῶ καὶ ἐγὼ εἰς ὀλίγα, λόγῳ τοῦ προκεχωρημένου τῆς ὥρας, καίτοι εἶμαι ὁ πρῶτος ὁμιλητὴς ἐκ τῶν βουλευτῶν τῆς Ἀττικοβοιωτίας καὶ ἀντιλέγων, μετὰ τὸν κ. Κανελλόπουλον καὶ θὰ ἠδυνάμην ἐπὶ τοῦ τόσον σημαντικοῦ αὐτοῦ θέματος νὰ εἴπω πολλὰ ἐξ ὅσων δὲν ἠκούσθησαν καὶ νὰ παρατηρήσω πολλὰ ἐξ ὅσων ἐλέχθησαν μέχρι τοῦδε. Εἰλικρινῶς πιστεύω, ὅτι μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων, τὴν τόσον ἐμπεριστατωμένην καὶ λεπτομερειακήν, ἡ συζήτησις θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχε τελειώσει, πλὴν παρὰ τοῦτο ἐγενικεύθη αὕτη καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λάβω τὸν λόγον. Τὸ θέμα, ἐν ὀλίγοις, τίθεται ὡς ἑξῆς: Τὶ στοιχεῖα τεχνικὰ καὶ δυνατότητας ἀντιμετωπίσεως τῶν ὑποχρεώσεων ποὺ πρέπει νὰ ἔχῃ ἕνα ἀεροδρόμιον, περιλαμβάνει τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ, ἐὰν ταῦτα εἶναι ἐπαρκῆ καὶ πλήρη ἐὰν εἶναι δυνατὸν τὰ στοιχεῖα ταῦτα νὰ τὰ ἀνεύρωμεν εἰς ἄλλο σημεῖον τῆς Ἀττικῆς, ἢ ἐὰν παρὰ ταῦτα ἐπιβάλλεται ἡ μεταφορὰ τοῦ ἀεροδρομίου εἰς ἕτερον μέρος μὴ πληροῦν τοὺς ἀπαιτουμένους ὅρους λόγῳ τῶν κινδύνων τοῦ πληθυσμοῦ τῆς περιφερείας ὅπου σήμερον ἤδη εὑρίσκεται. Ἡ ἐπερώτησις, κύριοι βουλευταί, ὡς ἐξειλίχθη, ὡς ἔλεγχος τῆς Κυβερνήσεως, ὑπέστη μέχρι τοῦδε πολλὰς μετατοπίσεις. Ὁ ἔλεγχος, ἐν ἀρχῇ, κατὰ τὴν διατύπωσιν τῶν ἐπερωτήσεων, συνίστατο εἰς τὸ ὅτι παρὰ τὰς ὑπαρχούσας γνώμας τῶν τεχνικῶν ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε τὴν διατήρησιν τοῦ ἀεροδρομίου εἰς τὸ Ἑλληνικόν. Φαίνεται ὅμως, ὅτι οἱ ἐπερωτῶντες κ. κ. βουλευταί, δὲν ἀνεῦρον γνώμας τεχνικῶν καὶ εἰδικῶν, οἱ ὁποῖοι νὰ ἔχουν γνωματεύσει ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον πρέπει νὰ ἀπομακρυνθῇ τοῦ Ἑλληνικοῦ, διὰ τοῦτο κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως, μετετόπισαν τὸν ἔλεγχον, κατηγοροῦντες τὴν Κυβέρνησιν, ὄχι πλέον ὅτι παρὰ τὰς γνώμας, ἀλλὰ διότι χωρὶς νὰ ὑπάρχουν γνῶμαι τεχνικῶν, ἀπεφάσισε τὴν παραμονὴν τοῦ ἀεροδρομίου εἰς τὸ Ἑλληνικόν.

§118Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, κύριε συνάδελφε, ἐπειδὴ εἶμαι ἐκ τῶν ἐπερωτώντων, νὰ διευκρινίσω ὅτι εἰς τὴν ἐπερώτησίν μου δὲν εἶχον αὐτὸ τὸ αἰτιολογικόν.

§119Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Ὑπάρχουν ἄλλαι ἐπερωτήσεις, εἰς τὰς ὁποίας ἀναφέρεται αὐτό. Ἴσως σεῖς νὰ ἔχητε δίκαιον. Βλέπω τὸ αἰτιολογικὸν αὐτὸ εἰς τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν ὑπογράφουν ὁ κ. Μαῦρος, ὁ κ. Τσουκαλᾶς καὶ ἄλλοι συνάδελφοι. Μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων, ὁ ὁποῖος παρουσίασε γνώμας τεχνικῶν καὶ ἄλλων ἁρμοδίων, ἔχομεν καὶ δευτέραν μετατόπισιν τοῦ ἐλέγχου. Κατηγοροῦν τώρα τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἀπεφάσισε τὴν διατήρησιν τοῦ ἀεροδρομίου εἰς τὸ Ἑλληνικόν, ὄχι παρὰ τὴν ὕπαρξιν γνωμῶν τεχνικῶν ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ μετατόπισίς του, οὔτε διότι ἄνευ γνώμης διετήρησε τοῦτο εἰς τὸ Ἑλληνικόν, ἀλλὰ διότι ἀπεφάσισε τὴν διατήρησιν τοῦ ἀεροδρομίου, χωρὶς νὰ ζητήσῃ καὶ ἄλλας γνώμας. Εἴδομεν, ὅμως, ποίας ἄλλας γνώμας θὰ ἤθελον οἱ εἰδικοί. Ὁ κ. Τούμπας, ἐτάχθη μὲ τὴν ἄποψιν ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ μετακαλέσωμεν ξένους εἰδικούς. Ὁ κ. Μαῦρος, ἐλέγχει, διατὶ δὲν μετεκλήθησαν περισσότεροι τοῦ ἑνὸς ξένοι εἰδικοὶ καὶ εἰδικώτερον, διατὶ δὲν μετεκλήθησαν τρεῖς. Δὲν ἠξεύρω, κύριοι βουλευταί, διατὶ ἔπρεπε νὰ σταθῶμεν εἰς τοὺς 3 καὶ ὄχι εἰς τοὺς 13. Ἐγώ, νομίζω, ὅτι ὑπάρχει σειρὰ γνωματεύσεων τεχνικῶν καὶ σειρὰ ἀποφάσεων Ὑπουργῶν καὶ Ὑπουργικῶν Συμβουλίων καὶ ὅταν, τέλος, ἔχωμεν καὶ τὴν γνώμην τοῦ κ. Λεροῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ κατ’ ἐξοχὴν ἁρμόδιος ξένος τεχνικός, ὁ ἀπὸ τῆς συστάσεως τῆς Διεθνοῦς Ὀργανώσεως Πολιτικῆς Ἀεροπορίας, Διευθυντὴς τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας ἐπὶ τῆς ἱδρύσεως ἀεροδρομίων, δὲν ἠξεύρω διατὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ζητήσωμεν τὰς γνώμας καὶ ἄλλων εἰδικῶν καὶ νὰ κάμωμεν καὶ περαιτέρω μελέτας. Ἐπὶ τεχνικῶν θεμάτων ἡ μελέτη δὲν τελειώνει ποτέ, κύριοι βουλευταί. Κατὰ τὴν ἄποψιν τῶν ἐπερωτώντων καὶ μετὰ τὴν γνωμάτευσιν τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου καὶ πάλιν θὰ ἔπρεπε τὸ θέμα περαιτέρω νὰ ἐρευνηθῇ. Δὲν δύναμαι νὰ ἀντιληφθῶ, διατὶ ἀπὸ ὅλας αὐτὰς τὰς μελέτας καὶ τὰς ἀποφάσεις εἶναι ἄξιος ἐλέγχου ὁ κ. Ὑπουργός, διότι προέβη εἰς τὴν λῆψιν αὐτῆς τῆς ἀποφάσεως;

§120Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θέλετε ἀπάντησιν εἰς αὐτό;

§121Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Ὁρίστε.

§122Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Διότι ὁ ἴδιος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν ἔκρινεν, ὅτι ἐπεβάλλετο καὶ ἐπὶ πλέον τεχνικὴ ἐξέτασις. Κρίνας, ὅμως, ὅτε ἐπεβάλλετο ἐπὶ πλέον τεχνικὴ ἐξέτασις, ἐκάλεσε καὶ πάλιν ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἤδη ἐκπεφρασμένην γνώμην. Ἑπομένως, ἐφ’ ὅσον ἔκρινε, ὅτι ἐπεβάλλετο καὶ νέα τεχνικὴ γνώμη, ἔπρεπε νέον ἁρμόδιον πρόσωπον νὰ τὴν ἐκφέρῃ καὶ ὄχι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἤδη ἐκπεφρασμένην γνώμην. Ἀκολουθοῦντες τὴν ἰδικήν του σειράν, λέγομεν, ὅτι ὑπάρχει κενὸν εἰς τὴν πλήρη τεχνικὴν ἐξέτασιν.

§123Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Δὲν εἶναι. Ἡ πρώτη γνώμη ἦτο μία πραγματογνωμοσύνη μεταξὺ δύο σημείων. Ἡ δευτέρα γνώμη ἦτο μία πραγματογνωμοσύνη μεταξὺ ἀπείρων σημείων. Μὴ γελᾶτε. Ἔτσι εἶναι, εἴτε θέλετε νὰ εἰρωνεύεσθε, εἴτε ὄχι.

§124Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὡμίλησα σοβαρώτατα καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ ἀνεγνωρίζατε τὴν ὀρθότητα αὐτῆς τῆς παρατηρήσεως.

§125Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ἡ ἐρώτησις, ἡ ὁποία ἐτέθη τὸ 1955 εἰς τὸν κ. Λεροῦ, κύριε Πρόεδρε, ἦτο ἐὰν προσεφέροντο καλύτερον διὰ τὴν ἵδρυσιν ἀεροδρομίων τὰ Σπάτα ἢ τὸ Ἑλληνικόν. Καὶ τὴν δευτέραν φορὰν τὸ τεθὲν εἰς τοῦτον ἐρώτημα ἦτο ἐὰν εἰς ἀπόστασιν 20 μιλλίων ἀπὸ τῶν Ἀθηνῶν, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ χῶρος κατάλληλος διὰ τὴν ἵδρυσιν ἀεροδρομίου.

§126Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐδώσατε ἐλαχίστην προθεσμίαν καὶ ἐξηρέσατε ἀπὸ τὴν ἐξέτασιν τὴν Τανάγραν, ὅπως βεβαιώνει ὁ ἴδιος.

§127Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐκ πρώτης ὄψεως ἡ διατυπωθεῖσα ἐπερώτησις συνεκίνησε καὶ ἐμὲ διότι δὲν ἐγνώριζον ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου εἶχον γίνει τόσαι μελέται καὶ εἶχον ληφθῆ τόσαι γνωματεύσεις. Ἀλλὰ ἡ ἐξέλιξις τοῦ θέματος, ὡς εἶπον προηγουμένως, κατέληξεν εἰς ἕνα καὶ μόνον γεγονός, εἰς τὸ ὅτι ἔχει διαπιστωθῇ ἐπαρκῶς, — πιστεύω ἐγὼ — ἐπαρκέστατα, λέγει, ὁ κ. Ὑπουργός, πάντως κατὰ τρόπον ἀδιάβλητον ὅτι τεχνικῶς ἐπιβάλλεται ἡ διατήρησις εἰς τὸ Ἑλληνικὸν καὶ ὄχι μόνον τοῦτο ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ἀλλοῦ ποὺ τῆς Ἀττικῆς νὰ δημιουργηθῇ νέον ἀεροδρόμιον παρέχον στέγην, ἀσφάλειαν καὶ ἀπόδοσιν περισσοτέραν ἐκείνης τὴν ὁποίαν ἀποδίδει τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ. Τούτου δοθέντος ὁ λαὸς τῆς Ἀττικῆς, ὁ ὁποῖος σημειωθήτω δὲν θὰ προέβαλε, καὶ τώρα οὐδεμίαν ἀντίρρησιν ἂν τὴν μεταφορὰν τοῦ ἀεροδρομίου τὴν ἐπέβαλε τὸ γενικώτερον τοῦ Ἔθνους συμφέρον, ὅπως δὲν προέβαλε ἀντίρρησιν ὁποτεδήποτε ἐκλήθη νὰ ὑπερασπισθῇ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἔθνους, ἔρχεται, λέγω, εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ὁ λαὸς τῆς Ἀττικῆς, νὰ διαμαρτυρηθῇ καὶ αὐτὸς καὶ ὄχι μόνον νὰ διαμαρτυρηθῇ ἀλλὰ καὶ νὰ ὑψώσῃ φωνὴν ἀπογνώσεως, τῆς ἀπογνώσεως, τῆς ἐξεγέρσεως καὶ τῆς ἀγανακτήσεως τὴν ὁποίαν προκαλεῖ ἡ ἀπειλὴ τῆς στερήσεώς του, τῶν μόνων περιουσιακῶν του στοιχείων, ἐκείνων ἀκριβῶς ἅτινα δι’ αὐτοὺς ἀποτελοῦν τὴν βάσιν τῆς ἐργασίας των, τὸν χῶρον ἔνθα ἀσκοῦν τὸ ἐπάγγελμά των. Διότι, δὲν εἶναι τὸ θέμα τῆς ἀποζημιώσεως καὶ μόνον τὸ ὁποῖον μᾶς φέρει εἰς τὴν ἀλήθειαν αὐτήν, ἀλλὰ ὁ δεσμὸς ὁ ψυχικός, τὸν ὁποῖον αἰσθανόμεθα καὶ πρὸς τοὺς χώρους ἐκείνους καὶ πρὸς τὰς κατοικίας εἰς τὰς ὁποίας ἔζησαν, διεβίωσαν, ἐτεκνοποίησαν καὶ ἀπεβίωσαν οἱ πρόγονοί μας καὶ πρὸς ὅλην τὴν ἐπαγγελματικήν μας κατάστασιν καὶ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν δὲν δυνάμεθα νὰ ἐγκαταλείψωμεν ἄνευ ἐθνικοῦ λόγου ἐπιβάλλοντος τοῦτο. Εἶπον πρὸ ὀλίγου καὶ ἀπὸ τῆς θέσεως ἐκείνης ὅτι ἀνησυχοῦν βέβαια οἱ θόρυβοι τῶν ἀεροπλάνων τοὺς κατοίκους τοῦ Ἑλληνικοῦ, τοὺς κατοίκους τῆς Γλυφάδας, καὶ λυποῦμαι δι’ αὐτό. Εἶναι πράγματι θέμα τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἀπασχολήσῃ καὶ τὴν Ἑλληνικὴν κοινωνίαν καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐπὶ μακρὰ ἔτη τὴν ἀπασχολεῖ τὸ θέμα τοῦτο. Ἀλλὰ ἡ ἐνόχλησις τῶν κατοίκων ἐκείνων δὲν εἶναι ἀρκετὸς λόγος διὰ νὰ μεταφερθῇ τὸ ἀεροδρόμιον εἰς βάρος τῶν πληθυσμῶν τῆς Ἀττικῆς, διὰ νὰ ἐνοχλῇ αὐτοὺς καὶ διὰ νὰ στερήσῃ αὐτοὺς ἰδιοκτησιῶν των, τὰς ὁποίας κατέχουν καὶ ὅταν μάλιστα ἀντεδείκνυνται ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικῆς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀποδόσεως τοῦ ἐθνικοῦ μας ἀεροδρομίου, ἡ μεταφορὰ αὕτη.

§128Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριε συνάδελφε, μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω ὅτι δὲν πρόκειται μόνον διὰ τὴν ἐνόχλησιν τῶν κατοίκων ἐκ τοῦ θορύβου. Τὸ θέμα τίθεται ἀλλοῦ. Ἐὰν εἶναι τὸ Ἑλληνικὸν κατάλληλον νὰ θεωρηθῇ ὡς κεντρικὸς ἀερολιμὴν τῆς Ἑλλάδος.

§129Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Δὲν εἶναι ἡ τοποθέτησις ἐκεῖ τοῦ θέματος, κύριε Ναύαρχε. Προσωπικῶς ἐγὼ δὲν εἶμαι ἁρμόδιος νὰ κρίνω ἐὰν τὸ Ἑλληνικὸν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς κεντρικὸς ἀερολιμὴν ἀπὸ τεχνικῆς ἀπόψεως, διότι τοῦτο εἶναι θέμα τῆς τεχνικῆς ὑπηρεσίας. Ἀπεδείχθη, ὅμως, τόσον ἀπὸ τὰς μελέτας ἃς ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἀπὸ αὐτὴν ταύτην τὴν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ συζήτησιν ἐπὶ δύο ἤδη συνεδριάσεις, ὅτι εἰς τὴν Ἀττικὴν καὶ τὴν Μεγαρίδα ἀκόμη εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐξευρεθῇ τμῆμα ἐδάφους τὸ ὁποῖον νὰ πληροῖ τὰς προϋποθέσεις ἐκείνας τῆς δημιουργίας ἑνὸς ἐθνικοῦ ἀεροδρομίου. Συνεπῶς τὸ ζήτημα τίθεται ἤδη εἰς μεταφορὰν τοῦ ἀεροδρομίου μόνον καὶ μόνον διότι ὁ θόρυβος τῶν ἀεροπλάνων ἐνοχλεῖ τοὺς κατοίκους καὶ προκαλεῖ καταστροφὴν εἰς ἕνα κατῳκημένον τόπον καὶ ἀκριβῶς ἐκεῖ κεῖται καὶ ἡ ἀντίρρησις τῶν πληθυσμῶν τῆς Ἀττικῆς, οἱ ὁποῖοι τονίζουν ὅτι ἐὰν διὰ τοὺς κατοίκους τοῦ Ἑλληνικοῦ ὁ θόρυβος τῶν ἀεροπλάνων προκαλῇ ἐνόχλησιν καὶ ἐπιχείρημα δι’ αὐτοὺς διὰ τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ ἀεροδρομίου, διὰ τοὺς κατοίκους τῆς Ἀττικῆς ἡ μεταφορὰ προκαλεῖ πραγματικὴν καταστροφήν. Καὶ εἰς ἕνα ἐκτεταμένον ὑπόμνημα, τὸ ὁποῖον ἔστειλαν οἱ Δήμαρχοι τῆς Ἀττικῆς πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, λέγουν ὅτι ἂν οἱ κάτοικοι τῆς Γλυφάδας διαμαρτύρωνται διὰ τοὺς θορύβους, οἱ κάτοικοι τῆς Ἀττικῆς διαμαρτύρονται ἐντονώτατα, διότι τυχὸν μεταφορὰ τοῦ ἀεροδρομίου, πρόκειται νὰ τοὺς μετατρέψῃ ἄρδην νὰ τοὺς ὑποχρεώσῃ εἰς ἀλλαγὴν ἐπαγγέλματος, νὰ τοὺς ἀγάγῃ εἰς ἀλλαγὴν οἰκογενειακῆς καταστάσεως εἰς μεταρρύθμισιν τοῦ ὅλου τρόπου ζωῆς των καὶ εἰς ἐγκατάλειψιν καὶ αὑτῶν τῶν χωρίων των.

§130Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν δύναμαι νὰ ἀντιληφθῶ, κύριε συνάδελφε, ἐπειδὴ θὰ τοῦ ἀφαιρεθῇ ἕνα τμῆμα γῆς διὰ τὸν διάδρομον, θὰ ἀναγκασθῇ νὰ ἀλλάξῃ κατάστασιν, νὰ ἀλλάξῃ ἐπάγγελμα.

§131Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Δὲν πρέπει νὰ σᾶς προξενῇ, κύριε Τσουκαλᾶ, κατάπληξιν, διότι θὰ συμβῇ καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ὅ,τι ἔχει συμβῆ εἰς ὅλους τοὺς ἀπαλλοτριωθέντας χώρους διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων ὅπου οἱ γεωργοὶ ἠναγκάσθησαν νὰ ἀλλάξουν ἐπάγγελμα καὶ νὰ γίνουν αὐτοκινητισταὶ ἢ καφεπῶλαι καὶ ὅ,τι ἄλλο καὶ γενικῶς νὰ ἀκολουθήσουν ἄλλα ἐπαγγέλματα. Οὔτε εἶναι δυνατὸν ποτέ, τὰ ὀρεινὰ ἐδάφη, τὰ ὁποῖα τυχὸν θὰ τοὺς ἀπομείνουν, νὰ τοὺς ἀποδώσουν, ὅπως τοὺς ἀπέδιδον τὰ πεδινά, γόνιμα ἐδάφη, τὰ ὁποῖα θὰ τοὺς ἀφαιρεθοῦν διὰ νὰ γίνῃ ὁ διάδρομος τοῦ ἀεροδρομίου. Ἄς ἐξετάσωμεν, ὅμως, τελικῶς καὶ δι’ ὀλίγων μήπως ἐπιβάλλεται ἡ μεταφορὰ ἔστω καὶ εἰς βάρος τῆς ἀποδόσεως τοῦ ἀεροδρομίου, πρὸς τουριστικὴν ἀξιοποίησιν τῆς περιφερείας, ἔνθα σήμερον εὑρίσκεται. Δὲν ἀρνοῦμαι τὴν τουριστικὴν ἀξίαν τῆς ἀκτῆς τοῦ Σαρωνικοῦ, ἀλλὰ ἀκριβῶς λόγῳ αὐτῆς, νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ ἐκεῖ διατήρησις τοῦ ἀεροδρομίου, διότι ἐνῷ διὰ τῆς διατηρήσεως κατ’ ἐλάχιστον ἀσφαλῶς ποσοστὸν θὰ μειωθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν τουριστῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπέλεγον τὸ σημεῖον τοῦτο τῆς ὅλης ὡραίας χώρας μας πρὸς διαμονήν, ἀντιστοίχως αὐτὴ ἡ πρώτη ἐντύπωσις, ἡ ὁποία δίδεται εἰς τοὺς ξένους τοὺς ἐπισκεπτομένους τὴν χώραν μας κατὰ τὴν προσγείωσίν των εἰς τὴν ὡραίαν αὑτὴν περιοχήν, ὁ περίφημος δαντελλένιος παραλιακὸς δρόμος καὶ ἐν συνεχείᾳ ἡ εὐρεῖα καὶ εὐθεῖα λεωφόρος Συγγροῦ, μὲ φόντο ἐντεῦθεν τὸ θαῦμα τῶν αἰώνων, τὴν Ἀκρόπολιν, καὶ ἐκεῖθεν τὸν ἐπιβλητικὸν ὄγκον τοῦ Λυκαβηττοῦ, καταπλήσσουν καὶ ἀποτελοῦν ἀναμφισβητήτως τὴν καλυτέραν τουριστικὴν προπαγάνδαν διὰ τὴν χώραν μας. Εἰς ἡμᾶς αὑτοὺς ἀκόμη τοὺς γνωρίζοντας τὰ μέρη αὐτὰ ποὺ ἔχομεν τὴν εὐτυχίαν καθημερινῶς νὰ προσβλέπωμεν τὴν εἰκόνα ἐκείνην εἰς κἄθε διαδρομήν, ἐπιβάλλεται ἡ ὡραιότης της. Εἶναι δὲ χιλιάδες οἱ τουρῖσται, οἱ ὁποῖοι προσγειοῦνται εἰς τὸ ἀεροδρόμιον Ἑλληνικοῦ καὶ δὲν ἔχομεν κανένα λόγον αὐτὰς τὰς χιλιάδας νὰ τοὺς ἀποστέλλωμεν νὰ θαυμάσουν τοὺς ἀγροὺς καὶ τοὺς ἀμπελῶνας τῆς Ἀττικῆς καὶ τῆς Τανάγρας. Προβάλλεται, ὅμως, κύριοι βουλευταί, καὶ τὸ θέμα μελλοντικῆς ἐξελίξεως τοῦ ἀεροδρομίου. Ἡ ἄποψις αὕτη κυρίως περιέχεται εἰς τὴν ἐπερώτησιν τῶν ἀξιοτίμων κ.κ. βουλευτῶν τῆς Ε.Π.Ε.Κ. Ἀνεπτύχθη καὶ παρὰ τῶν ὁμιλητῶν. Μήπως, δηλαδή, εἰς τὸ μέλλον, παρουσιασθῇ ἡ ἀνάγκη ἐπεκτάσεως τοῦ διαδρόμου καὶ πέραν τῶν 3.000 μέτρων; Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπαντῶν ἐξήγησεν, ὅτι παρὰ τῆς Διεθνοῦς Ὀργανώσεως Πολιτικῆς Ἀεροπορίας ἔχει τεθῆ ἐπὶ τοῦ παρόντος ὅριον τὸ 1962, μέχρι τοῦ ὁποίου δὲν θὰ παρουσιασθῇ ἀνάγκη ἐπεκτάσεως τοῦ διαδρόμου, πέραν τῶν 3.000 μέτρων. Ἐρωτᾶται, ὅμως, τούτου δεδομένου ὄντως, συμφέρει διὰ νὰ μὴ ἐκτεθῶμεν σήμερον εἰς ἐπεκτάσεις ἐκτελέσεως ἔργων ἀνερχομένων εἰς τὸ ⅒ ἢ ἔστω εἰς τὸ ⅕ τῆς ὅλης ἀξίας τοῦ ὅλου ἀεροδρομίου διότι πιθανὸν μετὰ 5ετίαν νὰ χρειασθῇ ποὺ ἠμπορεῖ καὶ νὰ μὴ χρειασθῇ, νὰ μεταφέρωμεν τὸ ὅλον ἀεροδρόμιον, νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἀπὸ τοῦδε μεταφοράν του, χωρὶς νὰ εἶναι βέβαιον, ἢ μᾶλλον ἀφοῦ εἶναι λίαν πιθανώτατον μὲ τὰς τεχνικὰς ἐξελίξεις, πρὸς τὰς ὁποίας ὁ ἄνθρωπος βαίνει, νὰ μὴ χρειασθῇ ποτὲ αὐτὸς ὁ μεγαλύτερος διάδρομος. Καὶ ἀφοῦ τὴν μόνην αὐτὴν πιθανολογουμένην περίπτωσιν τῆς ἀναπτύξεως τοῦ τύπου ἐκείνου τοῦ ἀεροπλάνου θὰ ἠμποροῦμεν, ὡς ἐν τῇ ἀποφάσει τῆς Κυβερνήσεως προβλέπεται, νὰ τὴν ἀντιμετωπίσωμεν διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ ἀεροδρομίου Τανάγρας, εἰδικῶς διὰ τὸν τύπον αὐτὸν τῶν ἀεροπλάνων. Ἠξεύρετε δὲ πόση εἶναι ἡ πιθανότης νὰ χρειασθῇ διάδρομος πέραν τῶν 3.000 μέτρων. Σᾶς ἀναγινώσκω τὴν μελέτην ἀμερικανικοῦ περιοδικοῦ, τὴν περιλαμβάνουσαν δηλώσεις τοῦ Προέδρου μεγάλης Ἀμερικανικῆς Ἑταιρίας, ὡς ὁ κ. Μαῦρος προχθὲς τὰς μετέφερεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου μίαν μελέτην, ἡ ὁποία περιλαμβάνει δηλώσεις Προέδρου μεγάλης Ἀμερικανικῆς Ἑταιρίας, εἰς τὰς ὁποίας λέγει: «.... (ἀναγινώσκει) ....». Καὶ ἡμεῖς τὸ ἐλάβαμεν ὡς δεδομένον ὅτι τὸ 1962 θὰ ἔχουν τεθῆ εἰς ἐνέργειαν τύποι ἀεροπλάνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀπαιτοῦν μακροὺς διαδρόμους, ἄνω τῶν τριῶν χιλιάδων μέτρων. Ἀλλὰ μὲ τοῦτο εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτιθέμεθα σήμερον εἰς τὴν μεταφορὰν τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ, ἀντὶ τῆς ἐπεκτάσεως αὐτοῦ, ἡ ὁποία ὁσονδήποτε καὶ ἂν στοιχίσῃ δὲν δύναται παρὰ νὰ ἀποτελῇ ποσοστὸν ἐλάχιστον ἔναντι τοῦ ὅλου τὸ ὁποῖον στοιχίζει ἓν ἀεροδρόμιον. Εἶναι ἀναγκαῖον νὰ προβῶμεν εἰς ἔξοδον Α διὰ νὰ προλάβωμεν τὸ Α) 10 τὸ ὁποῖον θὰ προσθέσωμεν σήμερον εἰς τὸ ὑπάρχον ἀεροδρόμιον, διότι εἶναι πιθανὸν τὸ 1962 νὰ τεθοῦν εἰς χρῆσιν ἀεροπλάνα τὰ ὁποῖα θὰ ἀπαιτοῦν μεγαλύτερα ἀεροδρόμια τὰ ὁποῖα δὲν ὑπάρχουν οὐδαμοῦ σήμερον, ἀφοῦ ἔχομεν τότε τὴν δυνατότητα νὰ καταφύγωμεν εἰς τὸ ἀεροδρόμιον Τανάγρας, διατηρουμένου τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ; Δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προσθέσω περισσότερα. Ἡ ἔκκλησίς μου εἶναι νὰ τελειώσῃ ἡ ἱστορία τῆς μεταφορᾶς τοῦ Ἑλληνικοῦ εἰς Ἀττικήν, διότι ἐὰν ἡ ὕπαρξις τοῦ ἀεροδρομίου εἰς τὸ Ἑλληνικόν, μειώνῃ τὴν ἀξίαν τῶν πέριξ αὐτοῦ κτημάτων, ἡ συνέχισις τῆς συζητήσεως περὶ μεταφορᾶς τοῦ ἀεροδρομίου κἄπου εἰς τὴν Ἀττικήν, μειώνει σημαντικώτατα τὴν ἀξίαν ὅλων τῶν κτημάτων, τὰ ὁποῖα ἔχουν οἱ πτωχοὶ ἐκεῖ ἄνθρωποι καὶ εὐγνωμονοῦμεν δι’ αὐτὸ τὴν Κυβέρνησιν, διότι προέβη εἰς τὴν ἀνακοίνωσιν αὐτὴν καὶ εὐχαριστοῦμεν τὸν κ. Ὑπουργόν, διότι ἔκαμε τόσον πλήρη μελέτην, ὥστε νὰ μὴ μείνῃ εἰς οὐδένα ἡ ἀμφιβολία ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον θὰ παραμείνῃ τελικῶς ἐκεῖ ποὺ εὑρίσκεται. Καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην αὐτὴν ὀφείλω νὰ τὴν ἐκφράσω καὶ πρὸς τοὺς ἐπερωτῶντας, διότι ἔδωσαν τὴν εὐκαιρίαν νὰ γίνῃ μία συζήτησις ἡ ὁποία ἀπέδειξε πλήρως τὴν ὀρθότητα τῆς ληφθείσης ἀποφάσεως.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κίνιας, ἔχει τὸν λόγον.

§133Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ προλαλήσας συνάδελφος, ὑπέπεσεν εἰς ἓν λάθος. Προσεπάθησε νὰ ἀποδώσῃ εἰς τοὺς ἐπερωτῶντας τὴν μομφὴν ὅτι ζητοῦν τὴν μεταφορὰν τοῦ ἀεροδρομίου εἰς τὴν Ἀττικήν. Αὐτὸ εἶναι ἀνακριβές. Διὰ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἡ παρανόησις αὐτή, πρέπει νὰ δοθῇ ἡ ἐξήγησις. Οὐδέποτε ἐγένετο σκέψις νὰ μεταφερθῇ τὸ ἀεροδρόμιον εἰς τὴν Ἀττικήν. Μεμφόμεθα τὸν κ. Ὑπουργόν, διότι δὲν ἐγένετο ἀντικειμενικὴ καὶ πλήρης μελέτη τοῦ θέματος. Ἂς παύσουν, λοιπόν, αἱ σπερματολογίαι, αἱ ὁποῖαι γίνονται πρὸς πολιτικὴν ἐκμετάλλευσιν.

§134Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Ἐὰν φύγῃ ἀπὸ τὸ Ἑλληνικόν, ἑτοιμασθῆτε νὰ τοὺς δεχθῆτε.

§135Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Οὐδεὶς κίνδυνος ὑπάρχει νὰ ἐγκατασταθῇ τὸ ἀεροδρόμιον εἰς τὴν Ἀττικήν καὶ δηλοῦμεν ἐπισήμως ὅτι τοιοῦτον τι δὲν θὰ γίνῃ. Οἱ ἐπερωτῶντες, κύριοι, δὲν εἶπον ὅτι πρέπει νὰ μεταφερθῇ τὸ ἀεροδρόμιον εἰς τὴν Ἀττικήν, εἶπον ὅτι προχείρως ἀπεφασίσθη νὰ παραμείνῃ εἰς τὸ Ἑλληνικόν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς κατέβαλεν εὐγενεῖς προσπαθείας, διὰ νὰ γίνῃ ὁ ἱδρυτὴς τοῦ μονίμου ἀεροδρομίου, ἀλλὰ ὡς εἶπεν ὁ κ. Κανελλόπουλος, μία πλήρης μελέτη, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προλάβῃ πολλὰς ζημίας. Τὸ θέμα δὲν εἶναι ποῦ θὰ ἐγκατασταθῇ τὸ ἀεροδρόμιον, τὸ θέμα εἶναι πῶς δὲν θὰ βλάψωμεν πολλὰς πλευράς. Διὰ τῆς ἀποφάσεως, κύριοι, αὑτῆς, πλέκεται ἡ τουριστικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ γίνῃ πληρέστερος, διὰ νὰ μὴ ἐλέγχεται, ὡς ἐλέγχεται. Διότι δίδει τὸ δικαίωμα νὰ τοῦ λέγουν «διατὶ ἐκαλέσατε τὸν κ. Λεροῦ, ὁ ὁποῖος καὶ παλαιότερον εἶχεν ἀποφανθῆ ἀρνητικῶς;». Διατὶ δὲν εἴχατε τὴν ἐπιμονὴν καὶ τὴν ὑπομονήν, ἀντικειμενικώτερον γνωρίζοντες τὰ πράγματα, νὰ προσπαθήσητε νὰ κάμητε μίαν συλλογικὴν ἔρευναν ἐξ εἰδημόνων, ἐκ πολλῶν ξένων, ἔστω, ἐγκύρων τεχνικῶν καὶ ἄλλων, δυναμένων νὰ γνωρίζουν τὴν τουριστικὴν ἀξίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ, οἱ ὁποῖοι θὰ σᾶς ἔδιδαν τὴν γνώμην των διὰ τὴν λύσιν τοῦ πολυπλόκου τούτου θέματος; Διὰ τοῦτο ἐλέγχεται ὁ κ. Ὑπουργός. Ἔχω καὶ ἐγὼ ὑπ’ ὄψει μου, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ψήφισμα τῶν Δημάρχων τῆς Ἀττικῆς. Δὲν εἶναι δυνατὸν πράγματι, κύριοι, νὰ μετακινηθοῦν, οὔτε νὰ ὑποστοῦν τὴν καταστροφήν, τὴν ὁποίαν ὑφίσταται ὁ ἀγρότης ὅταν ἐκτοπίζεται ἀπὸ τὴν γῆν του. Οὔτε δέχομαι τὴν ἄποψιν, ἡ ὁποία ἐρρίφθη κατὰ τὴν συζήτησιν ταύτην, ὅτι δῆθεν οἱ Κοινοτάρχαι τῆς Ἀττικῆς δέχονται τὴν ἐγκατάστασιν ἐκεῖ τοῦ ἀεροδρομίου, ἐὰν πάρουν μίαν ἀποζημίωσιν. Οἱ κάτοικοι τῆς Ἀττικῆς δηλοῦν ἀπεριφράστως καὶ κατηγορηματικῶς ὅτι θεωροῦν ἀδίκημα τὴν ἐγκατάστασιν τοῦ ἀεροδρομίου εἰς τὴν Ἀττικήν, καί, ἐπιπροσθέτως, ὅτι δὲν δέχονται καμμίαν ἀποζημίωσιν. Θὰ ἀγνοοῦν, κύριε Βουρδουμπᾶ, ὅ,τι ἐγένετο εἰς τὴν Τανάγραν. Γνωρίζουν πολὺ καλὰ οἱ χωρικοὶ ὅτι ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον δίδονται αἱ ἀποζημιώσεις εἶναι ἐπισφαλής. Εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα ἱδρύθη ὑπὸ τοῦ ΝΑΤΟ ἀερολιμήν. Δὲν ἐγένετο ἀπαλλοτρίωσις, κατὰ τὸ ἄρθρον 17 τοῦ Συντάγματος, ἀλλ’ ἐφευρέθη νέα μέθοδος διὰ τῆς ὁποίας περιφρουροῦνται τὰ συμφέροντα τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι εἶναι συνδεδεμένοι μὲ τὴν γῆν, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Βουρδουμπᾶς, ὅπως οἱ Διστομῖτες καὶ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι ἐστερήθησαν τῶν ἐλαιοδένδρων των καὶ τοῦ ἐλαιοκάρπου των διὰ τῆς νέας μεθόδου τῆς ἐπιτάξεως. Καὶ ἡ ἐπίταξις σημαίνει τί, κύριοι συνάδελφοι; Σημαίνει τοῦτο, ὅτι ἀφηρέθησαν ἀπὸ τοὺς ἀτυχεῖς αὐτοὺς χωρικοὺς τοῦ αἱματοβαμμένου Διστόμου αἱ γαῖαι, τὰ ἐλαιόδενδρα, ὅλαι αὐταὶ αἱ ἐκτάσεις, καὶ σήμερον ὑποφέρουν καὶ στενάζουν καὶ δὲν δύνανται νὰ πάρουν οὔτε ὀβολόν, διότι αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης μᾶς ἀπαντοῦν «δὲν εἶναι ἀκόμη ἀπαλλοτρίωσις, εἶναι ἐπίταξις καὶ θὰ πρέπει νὰ ἀναμείνητε τὴν ἀπαλλοτρίωσιν», διὰ νὰ πάρουν τότε καὶ αὐτοὶ ὅ,τι καὶ ὅσοι ἄλλοι ὑπέστησαν τὴν περιπέτειαν τῆς ἀπαλλοτριώσεως! (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Λ. Μπατρῖνος). Ἐπέμεινα νὰ γίνῃ ἡ ἀπαλλοτρίωσις, ἀνέβηκα πολλὲς φορὲς τὰ σκαλοπάτια τοῦ Ὑπουργείου καὶ ἐλάμβανα τὴν ἀπάντησιν: «Τελειώνομε, κάμνομε τὸ κτηματολόγιο, περιμένετε». Καὶ μετὰ ἑπτὰ μῆνας, μοῦ εἶπον προχθὲς — τὸ λέγω μετ’ ἐπιφυλάξεως — ὅτι «ἔγινε τὸ κτηματολόγιο, ἀλλὰ δὲν ἔχομε 13 ἰδιοκτητῶν ἀκόμη περιγράψει τὰ κτήματα». Καὶ τοὺς εἶπον: «Ἐπὶ τέλους, ἀφῆστε τοὺς 13 καὶ ἐπιτρέψατε εἰς τοὺς 503 νὰ πάρουν τὴν ἀποζημίωσίν των». Οὔτε αὐτὸ ἐγένετο. Δὲν λέγω, κύριοι, ὅτι δὲν πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀκολουθῇ μίαν πολιτικὴν ἐν ὀνόματι τῆς ἐθνικῆς ἀνάγκης, ὅπως εἶναι ἡ ἵδρυσις τῶν ἀεροδρομίων. Δὲν συντάσσομαι μὲ τὰς ἀκουσθείσας γνώμας, ὅτι τὰ ἀεροδρόμια εἶναι δαπάναι καὶ τὰ κάμνομεν ἐν ὀνόματι τῶν ξένων. Ὄχι! Εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ γίνουν διὰ τὴν ἄμυναν τῆς Πατρίδος καὶ τοῦ Ἔθνους, ἀλλὰ δὲν πρέπει ταὐτοχρόνως νὰ φερώμεθα ἀσεβῶς καὶ πρὸς τὸ δίκαιον τῶν ἀγροτῶν, πρὸς τὸ δίκαιον τῆς ἰδιοκτησίας, τὸ ὁποῖον τόσον εὐγλώττως περιέγραψεν ὁ κ. Βουρδουμπᾶς. Θρηνεῖ, εἶπεν ὁ κ. Βουρδουμπᾶς, διὰ τοὺς ἀγρότας τῆς Ἀττικῆς καὶ δὲν θρηνεῖ διὰ τοὺς ἀγρότας τῆς Βοιωτίας, οἱ ὁποῖοι στενάζουν σήμερον, στερούμενοι πάσης ἀποζημιώσεως, διότι ἐπὶ ἐννέα μῆνας τὰ κτήματά των εἶναι ὑπὸ ἐπίταξιν καὶ ὄχι ἀπαλλοτρίωσιν καὶ περιμένουν τὸ περίφημον κτηματολόγιον; Αὐταὶ εἶναι αἱ φωναὶ καὶ αἱ διαμαρτυρίαι, αἱ ὁποῖαι ἀκούονται ἐκεῖθεν καὶ αἱ ὁποῖαι ἔχουν φθάσει καὶ εἰς τὰ ὦτα μου καὶ εἰς τὰ ὦτα σας, κύριε Βουρδουμπᾶ. Χρειάζεται, λοιπόν, ἴση μεταχείρισις. Καὶ ἐπανέρχομαι εἰς τὸ κύριον θέμα. Τὸ ἀεροδρόμιον συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων, νὰ γίνῃ ἐκεῖ ὅπου τὸ ἐθνικὸν συμφέρον ἐπιβάλλει, πρέπει, ὅμως, νὰ ἀκουσθοῦν αἱ ἔγκυροι γνῶμαι ἐγκύρων τεχνικῶν, ἀνεπηρεάστων καὶ ἀμερολήπτων. Δὲν εἶναι κακόν, ἀξιότιμε κύριε Ὑπουργέ, παρ’ ὅλην τὴν γενναιότητα ποὺ ἐπιδεικνύετε, νὰ πολιτευθῆτε εἰς τὰς Ἀθήνας. Βεβαίως εἶναι γενναιότης ἡ Ἀθήνα καὶ ἔχετε πολιτευθῆ εἰς τὴν Ἀθήνα. Ἄν, ὅμως, ἐπιδείξητε σπουδήν, θὰ παύσητε νὰ εἶσθε γενναῖος. Γενναῖος εἶναι ὁ Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος κάμνει πληρεστέραν ἔρευναν τοῦ θέματος, ὁ ὁποῖος κάμνει συλλογικὴν ἔρευναν καὶ ἐξετάζει πολυπλεύρως τὸ θέμα. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς πείρας του, ὁ ἀξιότιμος κ. Κανελλόπουλος, σᾶς εἶπε: «Προσέξατε. Ἐδῶ δὲν εἶναι τουριστικὴ πολιτικὴ μόνον τῆς Γλυφάδας, ἀλλὰ τοῦ συνόλου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐξετάσατέ το καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς». Ἡ σπουδὴ εἶναι συστατικὸν στοιχεῖον τῶν νέων ἀνδρῶν, ἀλλὰ δὲν ὠφελεῖ πάντοτε. Καί, ἐπὶ πλέον, συστήσατε εἰς τοὺς συνεργάτας σας ἐν τῇ Κυβερνήσει, νὰ παύσουν τὸ ἔργον τῆς ἐπιτάξεως τῶν κτημάτων τῶν πτωχῶν ἀγροτῶν, διὰ νὰ μὴ στενάζουν σήμερον, χωρὶς ὀβολὸν ἀποζημιώσεως, οἱ χωρικοὶ τῆς περιφερείας τοῦ Παρνασσοῦ. Ἔχετε ὑποχρέωσιν, ὡς ἐκπρόσωποι ἐθνικοῦ Κόμματος, νὰ ἐργασθῆτε ὑπὲρ τοῦ Ἔθνους, καὶ νὰ κάμητε ἀεροδρόμια, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως νὰ σεβασθῆτε καὶ τὴν ἰδιοκτησίαν τῶν ἀγροτῶν, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὸν κορμὸν τοῦ Ἔθνους. Δύο μόνον κατώρθωσαν νὰ κτίσουν τὰ σπίτια των καὶ νὰ κάμουν τὰ ὀπωροφόρα δένδρα ἀλλὰ ἀνηρπάγησαν, κύριοι βουλευταί, εἰς τὰ 1944, τὰ ἥρπασαν οἱ Γερμανοί. Αὐτὸ εἶναι τὸ φοβερὸν τὸ ὁποῖον ἐνσπείρει εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ψυχὴν τὸν φθόνον ἐναντίον ἀλλήλων. Αὐτὰ εἶναι τὰ γεγονότα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔφεραν αὐτὸ τὸ θέμα. Θὰ ἐπεθύμουν ἐδῶ νὰ ἐπιμείνω καὶ νὰ εἴπω ὅτι ἐχρειάζετο μία πληρεστέρα μελέτη. Οἱ φόροι ὅπου καὶ νὰ πᾶνε θὰ μποῦν. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι θίγονται περισσότερον οἱ ἀστικοὶ πληθυσμοὶ καὶ ὀλιγώτερον οἱ ἀγροτικοί. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξετασθῇ τὸ θέμα. Κύριε Ὑπουργέ, οὔτε σεῖς πρόκειται νὰ προλάβητε τὸ κακὸν τὸ ὁποῖον γίνεται. Παρακαλῶ νὰ συστήσητε εἰς τοὺς φίλους σας νὰ μὴ γίνωνται ἐπιτάξεις, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον βλάπτει τὴν ὑπόθεσιν.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Διαμαντόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§137Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἠμπορεῖ νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις. Ἀπὸ τὰς 7.30′ π. μ. ἕως 1.30′ π.μ. ποὺ εἶναι τώρα, συζητεῖται ἡ ἐπερώτησις, εἶναι 6 ὧρες.

§138Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Νομίζω ὅτι ἠμποροῦμεν συντόμως νὰ τελειώσωμεν.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§140Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, σεῖς, ἡ Συμπολίτευσις, ἀπουσιάζει. Ἡμεῖς δὲν ἐπικαλούμεθα ἀπαρτίαν, δεχόμεθα νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις. Ἡ Κυβέρνησις, ἐλλείψει ἀπαρτίας, ζητεῖ διακοπὴν καὶ ἡ ἀπαρτία ἐλλείπει λόγῳ τῆς ἀπουσίας τῆς Συμπολιτεύσεως.

§141Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Κύριε Πρόεδρε, 7.30′–1.30′ εἶναι 6 ὧρες. Ἐγὼ πηγαίνω εἰς τὸ γραφεῖον μου ἀπὸ τὰς 8 ἡ ὥρα τὸ πρωΐ.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ νὰ εἴμεθα δίκαιοι καὶ ἀντικειμενικοί, εἶναι περισσότεροι βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως ἀπὸ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§143Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἡμεῖς ἔχομεν ἐπανειλημμένως ὑποστηρίξει ὅτι δὲν πρέπει μία ἐπερώτησις νὰ ὑπερβαίνῃ τὰς δύο συνεδριάσεις. Μένομεν συνεπεῖς πρὸς αὐτὴν τὴν ὑπόσχεσιν. Προσωπικῶς, εἶμαι πρόθυμος — καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν ὑπάρχει ἄλλος συνάδελφος, πέραν τοῦ κ. συναδέλφου, ὁ ὁποῖος θὰ εἴπῃ ὀλίγας λέξεις — εἶμαι πρόθυμος καὶ ἐγὼ μὲ ὀλίγας λέξεις νὰ δώσω τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δώσῃ τὴν τελικὴν του ἀπάντησιν. Ἄν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιμείνῃ νὰ διακόψωμεν ἡ εὐθύνη τῆς διακοπῆς μετατοπίζεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐπισημαίνομεν αὐτὸ τὸ γεγονός.

§144Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ἐγὼ πάντως, δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ ἀπαντήσω εἰς 12 ὁμιλητὰς τὴν 2αν πρωϊνήν. Πηγαίνω εἰς τὸ γραφεῖον μου εἰς τὰς 8 τὸ πρωΐ. Ἕνα ἑξάωρον δι’ ἐπερώτησιν, μοῦ φαίνεται ὅτι εἶναι ἀρκετόν.

§145Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐκουράσθησαν εἶναι ἡ Κυβέρνησις, δὲν εἶναι ἡ Ἀντιπολίτευσις.

§146Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν ἔχει γραφεῖον τὸ πρωΐ, δυστυχῶς διὰ σᾶς, ἐμεῖς ἔχομεν.

§147Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, διὰ πρώτην φορὰν ἀκούω ὅτι εἶναι τόση ἡ ἀνάγκη τῆς παρουσίας τοῦ Ὑπουργοῦ εἰς τὸ γραφεῖόν του εἰς πᾶσαν ἡμέραν. Ἄλλωστε, αὔριον, ἐπιθυμῶ νὰ εἰδοποιήσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι καὶ ἐκεῖνος καὶ ἡμεῖς εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ μὴ ἔχωμεν γραφεῖον, διότι ἔχομεν ἄλλην ὑποχρέωσιν. Καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ἡ ἀπασχόλησις εἶναι κοινὴ αὔριον.

§148Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ὡμίλησαν 10 ἀγορηταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Τί θέλετε νὰ εἴπητε; Ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ μείνω μέχρι τὰς 7 τὸ πρωΐ, ἂν θέλετε νὰ ὁμιλήσητε 30;

§149Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἂν δὲν τηρηθῇ πιστή, αὐτὴ ἡ παράδοσις, κατ’ οὐσίαν ὁ ἔλεγχος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκηθῇ παρατεινόμενος. Ἐπ’ αὐτοῦ ἡ παράδοσις ἡ Κοινοβουλευτικὴ τῆς Ἑλλάδος, εἶναι ὅτι αἱ συνεδριάσεις παρατείνονται μέχρι πρωϊνῶν ὡρῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ παλαιὰ παράδοσις. Σύγχρονος παράδοσις εἶναι ἡ σύντομος διακοπή. Ἡ παλαιὰ παράδοσις καὶ τὴν ὁποίαν γνωρίζετε ἄριστα, εἶναι ἡ μακρὰ παράτασις πρὸς ἐξάντλησιν ἑκάστοτε τοῦ συζητουμένου θέματος.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχομεν τὸ προχθεσινὸν παράδειγμα ποὺ ἐτελειώσαμεν εἰς τὰς 3.30′ τὸ πρωΐ.

§151Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὑποβάλλω καὶ τὸν ἑαυτόν μου εἰς τὸν ἴδιον κανόνα, διότι ἐδήλωσα ὅτι καὶ ἐγὼ θὰ ὡμίλουν, συντόμως, τώρα. Ἑπομένως, δὲν εἶναι ἑτεροβαρὴς ἡ πρότασις, διότι ὑποβάλλω καὶ τὸν ἑαυτόν μου εἰς τὸν ἴδιον κανόνα. Ἀλλὰ οὔτε τὰ νομοσχέδια θὰ ψηφίζωνται μὲ 10 βουλευτάς. Καθιερώνετε ἕνα προηγούμενον τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς ὑπενθυμίζωμεν.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§153ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ. μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 0.45′ π. μ.)