1957.11.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 29η

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29 Νοεμβρίου 1957

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.55′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Δ. Λαντζούνης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.

§2Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ Ν.Δ. 2730)53 «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἰταλίας συμφωνίας διὰ τὸν ὀριστικὸν διακανονισμὸν τῶν ἀπορρεόντων ἐκ τῶν οἰκονομικῶν τῆς μεταξὺ τῶν Συμμάχων καὶ Συνησπισμένων Δυνάμεων καὶ τῆς Ἰταλίας συνθήκης εἰρήνης ζητημάτων, ἅτινα παρέμειναν ἐκκρεμῆ μεταξὺ τῶν δύο χωρῶν» καὶ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ν. 3295)1955 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 2730)1953 κ.λ.π.». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Ψάρης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεών τινων περὶ ἰαματικῶν πηγῶν καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Ψάρης, Μ. Μυριδάκης, Δ. Βακάλης καὶ Ι. Λαυρεντίδης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τοῦ ν. 3215)55 «περὶ προτιμήσεως τῶν προϊόντων τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας καὶ βιοτεχνίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Καρατζένης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκκοκκίσεως βάμβακος». Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 129025) 24.11.57 ἐγγράφου του διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ κ. Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Ἀθηνῶν μετὰ τῆς σχετικῆς ποινικῆς δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Τζαννετάκη, ζητοῦντος τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτοῦ, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. (Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν). Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Ἀνδρέας Κοκκέβης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐπαγγελματικοῦ καὶ Βιοτεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου Καλαμῶν, ὡς καὶ τοῦ Συλλόγου Ἐκτελωνιστῶν Καλαμῶν, αἰτούντων ὅπως ἀπαγορευθῇ ἡ συσκευασία σταφίδος ἐντὸς χαρτοκιβωτίων καθ’ ὅσον αὕτη τυγχάνει λίαν ἐπιβλαβὴς εἰς ποιότητα καὶ ἐμφάνισιν σταφίδος καὶ ἐπιζημία εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Γαληνός, καταθέτει ἀναφορὰν 32 σεισμοπαθῶν κατοίκων Κεραμίου–Παπιανῶν Λέσβου, ζητούντων ἀναστολὴν εἰσπράξεως ἐπὶ τριετίαν τῶν πρὸς τὸ Δημόσιον ὀφειλομένων διὰ χορηγηθὲν δάνειον αὐτοστεγάσεως, λόγῳ τῆς δυσχεροῦς οἰκονομικῆς καταστάσεως εἰς ἣν εὑρίσκονται. Ὁ βουλευτὴς Φλωρίνης κ. Δ. Θεοχαρίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Γονέων καὶ Κηδεμόνων τοῦ Γυμνασίου Ἀμυνταίου, ζητοῦντος τὴν τοποθέτησιν Γυμνασιάρχου εἰς τὸ ἐν λόγῳ Γυμνάσιον. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Παπαστεργίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Κοινότητος Ζαγορᾶς–Μαγνησίας, ζητοῦντος χορήγησιν πιστώσεων εἰς τὴν Κοινότητά του διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τοῦ ὁδικοῦ δικτύου καὶ τῶν γεφυρῶν, καταστραφέντων ἐκ τῶν τελευταίων καταστρεπτικῶν πλημμυρῶν. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἐθνικῆς Ὀργανώσεως Πολυτέκνων Ἀθηνῶν, ζητούσης τροποποίησιν ἐπὶ τὸ αὐστηρότερον τῆς κειμένης περὶ Τύπου νομοθεσίας ἐπὶ σκοπῷ αὐστηροῦ κολασμοῦ τῶν ὑπαιτίων δημοσιεύσεως ρυπαρογραφημάτων, ἀναιδῶν καὶ σεξουαλικῶν περιγραφῶν, ἀσέμνων εἰκόνων, διὰ τὴν προστασίαν τῆς νεολαίας καὶ τὴν διατήρησιν τῶν παραδόσεων, τῆς ἠθικῆς καὶ τοῦ Ἑλληνοχριστιανικοῦ πολιτισμοῦ. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Βάσω Θανασέκου, Ἄγγ. Λασκαρίδης καὶ Ἀντ. Μπριλλάκης, καταθέτουν ἀναφορὰν γυναικῶν, κατοίκων χωρίου Ξυναρᾶ τῆς Κοινότητος Κάμπου Τήνου, ζητουσῶν τὴν κατασκευὴν ὑδροδεξαμενῆς διὰ τὴν ὕδρευσιν τοῦ χωρίου καὶ ἐπίστρωσιν διὰ τσιμέντου μικρᾶς ὁδοῦ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Σ. Κωστόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Μισθωτῶν Βιομηχανίας Καπνοῦ Καλαμῶν, ζητοῦντος αὔξησιν τῶν προϋποθέσεων τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ Κανονισμοῦ Παροχῶν εἰς 8 ἔτη καὶ 2.000 εἰσφορὰς πρὸς ἐπιστροφὴν τῶν ἀτομικῶν εἰσφορῶν τῶν ἐξερχομένων ἢ ἀποχωρούντων ἐκ τοῦ κλάδου τῆς καπνοβιομηχανίας κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς κ. Η. Μπρεδήμας, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Συνομοσπονδίας Γονέων Μαθητῶν, ζητούσης κατάργησιν τοῦ ν. 3558)56 «περὶ ἐπιβολῆς ἐκπαιδευτικῆς εἰσφορᾶς κ.λ.π.». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Μποῦτος καὶ Σ. Κωστόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Γαργαλιάνων, ζητοῦντος λῆψιν μέτρων, στεγάσεως καὶ ἀποκαταστάσεως τῶν ζημιῶν, τῶν ὑπὸ τοῦ τυφῶνος τῆς 8ης τρέχοντος πληγέντων κατοίκων. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου, διὰ τηλεγραφήματός του ζητεῖ ἄμεσον συγκέντρωσιν παρὰ τῆς Κ. Υ.Δ.Ε.Π. διὰ τῶν Ἑνώσεων τοῦ μεταβροχικοῦ βάμβακος, δεδομένου ὅτι ἡ Ἕνωσις διαθέτει κατάλληλον ξηραντήριον κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. Κοκκέβης, καταθέτει ἀναφορὰν Ἐπιτροπῆς πληγέντων ἐκ τυφῶνος ἀγροτῶν Γαργαλιάνων, ζητούντων τὴν χορήγησιν μακροπροθέσμων δανείων καὶ οἰκονομικοῦ βοηθήματος δι’ ἀγροτικήν των ἀποκατάστασιν. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Λύχνος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ὑπαλλήλων Βʹ Κατηγορίας Νομαρχίας Κερκύρας, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ χορήγησιν πιστώσεων διὰ τὴν ἐνέργειαν προαγωγῶν εἰς τὸν κλάδον των, παρ’ ὅτι ἐχορηγήθησαν τοιαῦται δι’ ὑπαλλήλους ἄλλων Ὑπουργείων καὶ ζητούντων ἱκανοποίησιν τοῦ δικαίου αἰτήματός των. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Μποῦτος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων Κοινότητος, Συνεταιρισμῶν, Ὀργανισμῶν καὶ Συλλόγων Χώρας Τριφυλλίας, ζητούντων λῆψιν μέτρων προστασίας τῶν ἐκ τοῦ καταστρεπτικοῦ τυφῶνος τῆς 8ης τρέχοντος πληγέντων κατοίκων, ἤτοι στεγαστικὴν αὐτῶν ἀποκατάστασιν, ἀναστολὴν τῶν χρεῶν, χορήγησιν μακροπροθέσμων δανείων κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Πετρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν βαμβακοπαραγωγῶν Πενταλόφου, ζητούντων ἀναστολὴν εἰσπράξεως τῶν πρὸς τὴν Α.Τ.Ε. ὀφειλομένων χρεῶν των, λῆψιν μέτρων ἐνισχύσεώς των λόγω τῆς ἐκ τῆς κακοκαιρίας καταστροφῆς τῆς βαμβακοπαραγωγῆς καὶ ἀποστολὴν γεωπόνου πρὸς διαπίστωσιν τῶν ζημιῶν. Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Στεφανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ἐργατῶν Μετάλλου «Ὁ Ἀρχιμήδης», Χαλκίδος, ζητοῦντος ἐπέκτασιν τοῦ Ταμείου Μετάλλου καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Μποῦτος, καταθέτει ἀναφορὰς τοῦ Συλλόγου Ἐκτελωνιστῶν Καλαμῶν, καὶ τοῦ Ἐπαγγελματικοῦ Ἐπιμελητηρίου Καλαμῶν, ζητούντων ἀπαγόρευσιν συσκευασίας τῆς σταφίδος ἐντὸς χαρτοκιβωτίων ἐπὶ βλάβῃ τῆς ἐμφανίσεως καὶ τῆς ποιότητος αὐτῆς καὶ ἐπὶ ζημίᾳ ἐγχωρίου βιομηχανίας κατασκευῆς ξυλοκιβωτίων. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Εὐαγγέλου, Κ. Τσιγάρας καὶ Ι. Παπαδημητρίου, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συνδικάτου Τεχνιτῶν Μηχανουργῶν Θεσσαλονίκης, ζητοῦντος ἐπαναλειτουργίαν τοῦ Ταμείου Ἐπικουρικῆς Ἀσφαλίσεως Ἐργατῶν Μετάλλου εἰς Θεσσαλονίκην. Ἡ Ἕνωσις Δήμων καὶ Κοινοτήτων Σαρωνικοῦ διαμαρτύρεται ἐντόνως δι’ ἐπέμβασιν κατοίκων Μεσογείων κατὰ μεταφορᾶς Ἀεροδρομίου Ἑλληνικοῦ.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, θέλετε νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων ἢ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων; Αὐτὸ κυρίως εἶναι θέμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§4Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ὑπάρχει μεγάλος ἀριθμὸς ἐπερωτώντων βουλευτῶν δι’ αὐτὸ παρακαλῶ ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Προτάσσεται ἡ ὑπ’ ἀριθ. 59 ἐπερώτησις τοῦ κ. Ι. Τούμπα, ἡ ἀφορῶσα τὸ Ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ. Ὁ κ. Ι. Τούμπας, ἔχει τὸν λόγον.

§6Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, προτοῦ εἰσέλθω εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεώς μου, ἐπιθυμῶ νὰ διαμαρτυρηθῶ ἐντονώτατα διὰ τὰ γεγονότα τὰ ὁποῖα συνέβησαν πρὸ μιᾶς ὥρας εἰς τὸν περίβολον τῆς Βουλῆς. Συγκεκριμένως, κάτοικοι τῆς Γλυφάδας καὶ τῶν πέριξ αὐτῆς ἄλλων Κοινοτήτων, θέλοντες νὰ παρακολουθήσουν τὴν συζήτησιν καὶ θέλοντας νὰ παρακαλέσουν τοὺς βουλευτὰς Ἀθηνῶν, ἀνεξαρτήτως πολιτικῆς παρατάξεως, νὰ ὑποστηρίξουν τὸ θέμα τους, ὑπέστησαν δίωξιν τῶν Ἀστυνομικῶν Ἀρχῶν μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ὑπάρξουν καὶ τραυματισμοί. Θεωρῶ ὅτι πράξεις τοιαῦται εἶναι ἀπαράδεκτοι, διότι ὅλοι οἱ Ἕλληνες πολῖται ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ἔλθουν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἔλθουν εἰς ἐπαφὴν μὲ τοὺς βουλευτὰς καὶ νὰ παρακολουθήσουν καὶ τὰς συνεδριάσεις τοῦ Σώματος. Νομίζω ὅτι τὸ Προεδρεῖον πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὸ θέμα καὶ νὰ προβῇ εἰς τὰς δεούσας συστάσεις, ὥστε ὁ περίβολος τῆς Βουλῆς νὰ μὴ βάφεται μὲ αἷμα ἄνευ λόγου καὶ ἀφορμῆς.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, πρώτην φορὰν λαμβάνω γνῶσιν τοῦ ἐπεισοδίου αὐτοῦ, ἀλλὰ καθ’ ἃ μοῦ ἀνεφέρθη ὑπὸ τοῦ κ. Φρουράρχου, τῆς Βουλῆς, τοιοῦτον ἐπεισόδιον δὲν ἔλαβε χώραν εἰς τὸν περίβολον τῆς Βουλῆς. Προφανῶς θὰ ἔλαβε χώραν ἔξω τοῦ περιβόλου τῆς Βουλῆς καὶ συνεπῶς τὸ θέμα ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑφυπουργὸν τῆς Ἀσφαλείας, ὁ ὁποῖος εἶναι παρὼν καὶ δύναται νὰ δώσῃ σχετικὰς πληροφορίας.

§8Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ (Ὑφυπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Μέχρι στιγμῆς δὲν ἔλαβον γνῶσιν τοιούτου ἐπεισοδίου. Γεγονὸς εἶναι ὅτι εἶχε συγκεντρωθῆ μία ὁμὰς ἐξ ἑκατὸν καὶ πλέον κατοίκων τῶν πέριξ τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ κατοικούντων, οἱ ὁποῖοι ἐπρόκειτο νὰ δημιουργήσουν ταραχὰς εἰς τὸν περίβολον τῆς Βουλῆς.

§9Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Πῶς τὸ γνωρίζετε ὅτι θὰ ἔκαμνον ταραχάς;

§10Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ (Ὑφυπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Αἱ πληροφορίαι μας ἦσαν ὅτι ἤρχοντο συντεταγμένοι καὶ ὠργανωμένοι μὲ πρόθεσιν νὰ δημιουργήσουν ταραχὰς καὶ ἐπεισόδια καὶ διελύθησαν ἀπὸ τὴν Ἀστυνομίαν καθ’ ἣν αὕτη εἶχεν ὑποχρέωσιν.

§11Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀντελήφθην καὶ ἐγὼ ἰδιαίτερα ἀστυνομικὰ μέτρα περὶ τὴν Βουλήν. Δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον ἡ ἐκδοχή, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἀσφαλείας, εὐσταθεῖ. Ἕν, ὅμως, εἶναι τὸ γεγονός: ὅτι, ἂν πρόκειται εἰς ὅλα τὰ ζητήματα νὰ ἐφαρμόζωνται τρομοκρατικαὶ μέθοδοι, ἀσφαλῶς τότε ὁ τόπος μας δὲν ἄγεται ἐκεῖ ποὺ ἔπρεπε νὰ ἄγεται.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν ἔχει τὸν λόγον.

§13Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Κύριοι βουλευταί, καθὼς γνωρίζετε, ὅλα αὐτὰ τὰ θέματα δημιουργοῦν εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους ἕνα φανατισμόν. Ὁ φανατισμὸς ἐδημιουργήθη, δυστυχῶς, ὄχι μόνον εἰς τοὺς κατοίκους, τοὺς πέριξ τοῦ ἀεροδρομίου, ἀλλ’ ἐπίσης καὶ εἰς τοὺς κατοίκους τῶν περιοχῶν ἐκείνων, εἰς τὰς ὁποίας προτείνεται, ὑπό τινων, ἡ μεταφορὰ τοῦ ἀεροδρομίου. Πρὸ τοῦ Μνημείου τοῦ Ἀγνώστου Στρατιώτου εὑρέθησαν ἀντιμέτωποι δύο τοιαῦται ὁμάδες. Ἀντιλαμβάνεσθε, τὶ εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψῃ, ἂν ἡ Ἀστυνομία δὲν ἐπέμβῃ. Εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργηθοῦν λυπηρὰ ἐπεισόδια. Συνεπῶς, ὁ διαχωρισμὸς δύο ἀντιμαχομένων ὁμάδων, ἡ ἀπαγόρευσις τοῦ νὰ εἰσέλθουν εἰς τὸν περίβολον τῆς Βουλῆς ὅταν στεροῦνται εἰσιτηρίων, φαντάζομαι ὅτι εἶναι ἓν μέτρον ὄχι μόνον λογικόν, ἀλλὰ καὶ ἐπιβαλλόμενον ἐκ τῶν πραγμάτων. Ἡ Ἀστυνομία ὀρθῶς ἔπραξε καὶ ἠμπόδισε τὴν εἴσοδον αὐτῶν τῶν ἀντιμαχομένων μερίδων, τῶν στερουμένων εἰσιτηρίων, εἰς τὸν περίβολον τῆς Βουλῆς.

§14Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐκδοχὴ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Συγκοινωνιῶν εἶναι διάφορος ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὑπεστήριξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἀσφαλείας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν μᾶς παρουσιάζει τὴν Ἑλληνικὴν περιοχὴν τῶν Ἀθηνῶν διῃρημένην εἰς δύο ἀντιμαχομένας μερίδας. Εἶναι περίεργος ἡ ἐκδοχὴ αὐτὴ καὶ ὀφείλεται, ἀσφαλῶς, εἰς τοὺς διαφόρους χειρισμοὺς οἱ ὁποῖοι ἔγιναν διὰ τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος τοῦ ἀεροδρομίου, ἡ ὁποία ἐδημιούργησε, πράγματι, ἀνησυχίαν εἰς τοὺς περισσοτέρους τῶν πολιτῶν τῆς περιφερείας τῶν Ἀθηνῶν. Ἐὰν αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ἀκριβεῖς, τοὐλάχιστον τὸ εἶδον δημοσιευόμενον καὶ εἰς τὸν Τύπον, ἐζητήθη νὰ δοθῇ πρὸς δημοσίευσιν ἡ ἔκθεσις τοῦ εἰδικοῦ, ὅστις ἐκλήθη ἐνταῦθα διὰ νὰ μελετήσῃ τὸ θέμα τοῦ ἀεροδρομίου καὶ δὲν βλέπω νὰ ἐδόθη ἡ ἔκθεσις αὕτη...

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατετέθη εἰς τὴν Βουλήν...

§16Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νομίζω, ὅτι πρὸς καθησύχασιν τοῦ κόσμου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖται ἀπὸ νομοταγεῖς πολίτας, θὰ ἔπρεπε ὅλα τὰ στοιχεῖα τῆς κρίσεως νὰ δοθοῦν εἰς τὴν δημοσιότητα, διὰ νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ πρόβλημα ἀντικειμενικῶς καὶ ὄχι ἀπὸ πλευρᾶς ἀντιμαχομένων μερίδων. Διότι, ἐὰν ἀχθῶμεν εἰς αὐτὴν τὴν ὁδόν, δὲν γνωρίζω ποῦ θὰ φθάσωμεν βραδύτερον, προκειμένου περὶ σοβαρωτέρων ζητημάτων.

§17Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Πρῶτον, ἡ ἔκθεσις ἐδόθη. Ὄχι μόνον ἐδόθη εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλ’ ἐδόθη καὶ εἰς δύο βουλευτὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀγγλιστί. Ἔχω μίαν πρόχειρον μετάφρασιν ἰδικήν μου. Ἐὰν σᾶς τὴν ἔδιδον, φαντάζομαι ὅτι δὲν θὰ ἐμένατε ἱκανοποιημένοι. Δεύτερον, παρεδόθη εἰς τὸν κ. Δήμαρχον Ἀθηνῶν, πρὸ μιᾶς ἑβδομάδος, ἀντίγραφον τῆς ἐκθέσεως, ὅταν ἔλαβε χώραν τὸ Συνέδριον τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Εἶμαι πρόθυμος νὰ σᾶς δώσω τὴν μετάφρασιν τὴν ὁποίαν ἔκαμα ἐγώ, ἀλλὰ δὲν εἶμαι ἀγγλομαθῆς, ὥστε νὰ σᾶς διαβεβαιώσω ὅτι ἡ μετάφρασις αὐτὴ εἶναι ἀπολύτως πιστή. Τρίτον θέμα εἶναι, ὅτι οὐδέποτε ἠρνήθην ὅτι οἱ πολῖται τῶν Ἀθηνῶν δὲν εἶναι νομοταγεῖς. Ἀλλ’ εἶναι φυσικόν, εἰς νομοταγεῖς πολίτας οἱ ὁποῖοι ἔχουν γνώμας ἄντικρυς ἀντιθέτους, ὅταν συναντῶνται ἐπὶ τῷ αὐτῷ, καὶ εἶναι ὀλίγον ἐξημμένοι, νὰ δημιουργοῦνται ἐπεισόδια. Ἡ πρόληψις τῶν ἐπεισοδίων δὲν εἶναι κανένα ἔγκλημα. Εἶναι ὑποχρέωσις τῆς Ἀστυνομικῆς Ἀρχῆς. Ὡς πρὸς τὸν χειρισμὸν τοῦ ζητήματος, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ἔγινεν ἀποκλειστικῶς ἀπὸ ἐμὲ καὶ ἀναλαμβάνω πᾶσαν εὐθύνην. Ὑπάρχει, ἐξ ἄλλου, ἐπερώτησις καὶ ἐὰν ὁ χειρισμὸς ὑπῆρξε κακὸς ἐκ μέρους μου οἱ κύριοι συνάδελφοι δὲν ἔχουν, παρὰ νὰ ἀναπτύξουν τὰς γνώμας των κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως.

§18Α. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ. Ἀνάλογος ἀναβρασμὸς ὑπάρχει εἰς ὅλα τὰ χωρία τῶν Μεσογείων καὶ τῆς Ἀττικῆς, διὰ τὴν μεταφορὰν τοῦ ἀεροδρομίου εἰς τὴν περιοχήν των.

§19Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κάμω μίαν μικρὰν ἱστορικὴν ἀναδρομὴν διὰ νὰ ἀντιληφθῶμεν πλήρως πῶς ἐγεννήθη καὶ πῶς ἔχει τὸ θέμα τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ. Τὸ ἀεροδρόμιον Ἑλληνικοῦ εὑρίσκετο ὑπὸ τὴν μορφὴν προχείρου στρατιωτικοῦ ἀεροδρομίου ὀλίγα ἔτη πρὸ τοῦ πολέμου. Ὄταν ἡ χώρα κατελήφθη ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς οὗτοι εὗρον τὰς ἐγκαταστάσεις ποὺ ὑπῆρχον ἐκεῖ καὶ τὰς ἐβελτίωσαν μὲ ἀποτέλεσμα, ὅταν ἡ χώρα ἀπηλευθερώθη, νὰ εὑρεθῇ τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ μὲ διάδρομον ἑνὸς σημαντικοῦ μήκους καὶ νὰ θεωρηθῇ ὅτι θὰ ἤξιζε τὸν κόπον νὰ ἀξιοποιηθῇ. Σᾶς ὑπενθυμίζω, ὅτι, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, δὲν εἶχε γεννηθῆ θέμα χρησιμοποιήσεως τοῦ ἀεροδρομίου παρὰ ἀεριωθουμένων ἀεροπλάνων. Τότε ὑπῆρχον μόνον τὰ ἑλικοκίνητα ἀεροπλάνα, τὰ ὁποῖα σὺν τῇ ἐξελίξει των ἀπέκτων μίαν αὔξησιν τῆς ταχύτητός των μόνον ἐντός, πάντως, ὁρίων, μὴ ἀφισταμένων πολύ, τεχνικῶς, τῶν προηγουμένων ταχυτήτων τῶν ἑλικοκινήτων ἀεροπλάνων. Λόγῳ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ καὶ λόγῳ τοῦ ὅτι δὲν ἀπῃτεῖτο, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, ἐπαναλαμβάνω, ἡ ὕπαρξις ἀεροδρομίου ὑπὸ τὴν μορφὴν ποὺ ἀπαιτεῖται σήμερον, ἤρξατο νὰ ἀξιοποιῆται τὸ Ἑλληνικὸν περισσότερον καὶ βαθμιαίως ἔγινεν ὁ πολιτικὸς ἀερολιμὴν τῶν Ἀθηνῶν. Εἶναι οὐσιαστικῶς ὁ κεντρικὸς ἀερολιμὴν τῆς χώρας. Ὄταν ἤρχισαν νὰ τίθενται εἰς ἐνέργειαν, πρῶτον εἰς τὴν Πολεμικὴν Ἀεροπορίαν καὶ κατόπιν εἰς τὴν Πολιτικὴν Ἀεροπορίαν, τὰ πυραυλοκίνητα, τὰ ἀεριωθούμενα, ἀεροπλάνα, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἐγεννήθη ζήτημα νέας ἀντιμετωπίσεως τῆς ὑποδοχῆς καὶ συντηρήσεως τῶν ἀεροπλάνων αὐτῶν καὶ τοῦτο διότι αἱ ταχύτητες τὰς ὁποίας ἀναπτύσσουν τὰ ἀεροπλάνα αὐτά, ἔναντι τῶν ἑλικοκινήτων, εἶναι πράγματι ἐπαναστατικαί. Ἐπὶ πλέον, ἔχουν ἀνάγκην, λόγῳ τῶν μεγάλων ταχυτήτων, μὲ τὰς ὁποίας ταῦτα κινοῦνται, ὅπως αἱ ἐγκαταστάσεις ἐδάφους εἶναι πλουτισμέναι πλέον διὰ διαδρόμων μήκους καὶ πλάτους πολὺ μεγαλυτέρου ἐκείνου ποὺ ἔχουν σήμερον οἱ διάδρομοι οἱ ἐξυπηρετοῦντες τὰ ἑλικοκίνητα. Ἀλλ’ εἶναι ὑποχρεωμένα τὰ ἀεροδρόμια διὰ κὴν ὑποδοχὴν ἀεροσκαφῶν εἰς τὸ ἔδαφος, νὰ ἐφοδιασθοῦν δι’ ὅλως νέων μηχανημάτων καὶ μὲ ραντὰρ ὑποδοχῆς καὶ μὲ ἠλεκτρικὰ μηχανήματα τῶν ὁποίων ἀκόμη, σήμερον, στερεῖται τὸ Ἑλληνικόν. Καὶ πρέπει, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι τὰ ἀεροδρόμια κατανέμονται εἰς κλάσεις, εἰς τάξεις. Πρώτης τάξεως ἀεροδρόμιον εἶναι τὸ τελειότερον ἀεροδρόμιον τόσον ἀπὸ ἀπόψεως ἀεροδρόμων προσγειώσεως ὅσον καὶ ἀπὸ ἀπόψεως μηχανημάτων ὑποδοχῆς τῶν ἀεροπλάνων, ὡς ἐπίσης καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως δυνατοτήτων συντηρήσεως καὶ ἐπισκευῆς τῶν ἀεροσκαφῶν, τὰ ὁποῖα χρησιμοποιοῦν τὰ ἀεροδρόμια. Σήμερον, ὅτε αἱ ἀεροπορικαὶ συγκοινωνίαι ἔχουν περικλείσει τὴν ὑδρόγειον ὡς δίκτυον ἀράχνης, ἡ Ἑλλὰς εὑρίσκεται εἰς ἕνα ἀποφασιστικὸν γεωγραφικὸν χῶρον, ὁ ὁποῖος τῆς προσφέρει τὴν δυνατότητα νὰ ἀποτελέσῃ σημαντικὸν κόμβον ἐναερίων συγκοινωνιῶν. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας, ὅτι ἀπὸ τοῦδε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς δὲν πρόκειται νὰ ὁμιλήσω διὰ τὸ ἀεροδρόμιον τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν. Διότι τὸ θέμα δὲν τίθεται διὰ τὸ ἀεροδρόμιον τῶν Ἀθηνῶν. Τίθεται διὰ τὸν κεντρικὸν ἀερολιμένα τῆς Ἑλλάδος, ὁ ὁποῖος θὰ ἀποτελέσῃ τὸν κόμβον τῶν ἀεροπορικῶν συγκοινωνιῶν, τῶν διεθνῶν ἀεροπορικῶν συγκοινωνιῶν. Ἑπομένως, κύριοι, παρὰ τὸ ὅτι εἶμαι βουλευτὴς Ἀθηνῶν, ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι θὰ ἐξετάσω τὸ θέμα ὑπὸ πρῖσμα εὐρύτερον καὶ ὑπὸ τὸ πρῖσμα τοῦ τὶ συμφέρει εἰς τὴν χώραν διὰ νὰ ἀποκτήσῃ ἕνα κεντρικὸν σταθμὸν τῶν διεθνῶν ἀεροπορικῶν συγκοινωνιῶν. Εἶναι ἐξόφθαλμον ποῖον συμφέρον ἔχει ἡ χώρα μας νὰ καταστῇ κόμβος ἀεροπορικῶν συγκοινωνιῶν καὶ διὰ τοῦτο δὲν πρόκειται νὰ σᾶς κουράσω διὰ νὰ ἀναπτύξω τὰ ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ἐπιχειρήματα. Ὅταν κατὰ πρῶτον παρουσιάσθη ἡ αὔξησις τῶν ταχυτήτων, λόγῳ τῆς εἰσόδου τῶν ἀεριωθουμένων ἀεροπλάνων, ἠναγκάσθη ἡ Κυβέρνησις Παπάγου τὸ 1954 νὰ ἐξετάσῃ διὰ πρώτην φορὰν τὸ θέμα καὶ ἡ Κυβέρνησις Παπάγου συνέστησεν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἐξήγαγε τὸ πόρισμά της. Τὸ πόρισμα ἦτο ἀπορριπτικὸν διὰ τὴν παραμονὴν τοῦ ἀεροδρομίου τῆς χώρας εἰς τὸ Ἑλληνικὸν διὰ ψήφων 11 κατὰ 6 καὶ εἶχε τὸ ἑξῆς αἰτιολογικόν: «Τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ .... (ἀναγινώσκει) ....». Εἶναι ἡ Ἐπιτροπή, τὴν ὁποίαν ὥρισεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου μὲ 16 μέλη. Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὰ ὀνόματα αὐτῶν, ἀλλὰ ἠμπορεῖτε νὰ τὰ εὕρητε. Εἶναι ἐπίσημον ἔγγραφον. Ἡ ἀπόφασις τῆς Ἐπιτροπῆς αὐτῆς ἤγαγε τὴν τότε Κυβέρνησιν τοῦ Συναγερμοῦ εἰς τὴν ἄποψιν ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον Ἑλληνικοῦ ἔπρεπε νὰ παραμείνῃ προσωρινῶς ὡς εἶναι καὶ νὰ καταβληθῇ προσπάθεια διὰ τὴν ἐξεύρεσιν ἄλλου μέρους, ὥστε νὰ ἱδρυθῇ τὸ κεντρικὸν ἀεροδρόμιον τῆς χώρας, τὸ τονίζω καὶ ἐπαναλαμβάνω, τὸ κεντρικὸν ἀεροδρόμιον τῆς χώρας ὁλοκλήρου. Ἐν τῷ μεταξὺ λόγῳ τοῦ ὅτι κατὰ τὴν ἐξέτασιν τοῦ θέματος ἀπὸ τὴν κυβέρνησιν τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, συνέβη ἀφ’ ἑνὸς νὰ ἀρχίσουν αἱ ἀπαιτήσεις τῶν ἀεροπορικῶν ἑταιριῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπρογραμμάτισαν ὅτι ἀπὸ τοῦ 1960 καὶ ἐπέκεινα θὰ θέσουν εἰς τὰς γραμμὰς των ἀεριωθούμενα ἀεροπλάνα, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἐπειδὴ καὶ ἡ Πολιτικὴ Ἀεροπορία εἶχεν ἀρχίσει νὰ θέτῃ ἀεριωθούμενα ἐν χρήσει, ὅπως γνωρίζετε καὶ ἡ ἰδική μας ἀεροπορία χρησιμοποιεῖ, πέραν δὲ τούτου διαθέτει τὸ ἀεροδρόμιον Ἑλληνικοῦ καὶ βάσεις διὰ βαρέα ἀεριωθούμενα βομβαρδιστικά, ἠναγκάσθημεν σιγὰ–σιγά, νὰ ἐπεκτείνωμεν καὶ νὰ βελτιώσωμεν τὸν ὑπάρχοντα διάδρομον. Ἡ βελτίωσις καὶ ἡ ἐπέκτασις τοῦ διαδρόμου ἔγινε κατὰ μῆκος, δὲν ἔγινε δηλαδὴ ἀναδυνάμωσις τῶν διαδρόμων, ὥστε νὰ ἀποκτήσουν μεγαλυτέραν ἀνθεκτικότητα εἰς τὰς κράσεις καὶ εἰς τὰ βάρη, τὰ ὁποῖα προϋποθέτουν τὰ νέα ἐξειλιγμένα ἀεροπλάνα. Ἑπομένως, εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ οἱ διάδρομοι τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ πάσχουν διότι δὲν ἔχουν τὴν ἀπαιτουμένην ἀντοχὴν διὰ νὰ δεχθοῦν τὰ ἀεριωθούμενα τοῦ μέλλοντος καὶ τοῦ παρόντος, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν ἔλθει ἀκόμη. Τὸ πόσον συμφέρει εἰς τὴν Ἑλλάδα νὰ δημιουργήσῃ ἕνα κεντρικὸν ἀερολιμένα, ὁ ὁποῖος νὰ ἀποτελέσῃ κόμβον διεθνῶν ἀεροπορικῶν συγκοινωνιῶν ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, εἶναι ἐξόφθαλμα. Τὸ πόσον δὲ ἐξόφθαλμον εἶναι σᾶς δεικνύει τὸ γεγονὸς ὅτι πληροφορίαι αἱ ὁποῖαι εἶδον καὶ τὸ φῶς τῆς δημοσιότητος ἔφεραν τὴν Τουρκίαν ἐνδιαφερομένην ζωηρότατα διὰ νὰ στρέψῃ ὅσον τῆς εἶναι δυνατὸν τὰς ἀεροπορικὰς συγκοινωνίας ποὺ διεξάγονται μέσῳ Ἑλληνικῶν ἐδαφῶν πρὸς ἐδάφη ἰδικά της, εἰδικώτερα δὲ ἐνδιαφέρονται καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, διὰ τὰς ὁποίας ἔχω πάντα λόγον νὰ πιστεύω ὅτι εἶναι ἀκριβεῖς, ἐνδιαφέρεται νὰ διέρχωνται αἱ ἀεροπορικαὶ συγκοινωνίαι τοῦ Πακιστὰν καὶ τῶν Ἰνδιῶν. Ἀντιλαμβάνεσθε πόσον θὰ εἶναι ἀσυγχώρητον δι’ ἡμᾶς, ἐὰν τὸ 1960 ἢ 1962, δὲν ἔχωμεν κατορθώσει νὰ διαθέτωμεν ἀερολιμένα ἱκανὸν νὰ δέχεται τὰ ἀεροπλάνα ποὺ ἐκτελοῦν διεθνεῖς ἀεροπορικὰς συγκοινωνίας, διότι τότε θὰ μᾶς φύγουν τὰ ἀεροπλάνα, αὐτά, καὶ θὰ πᾶνε νὰ εὕρουν τόπους προσγειώσεως ἐκεῖ ὅπου θὰ τοὺς ἔχουν ἑτοιμάσει τὰ ξένα Κράτη. Ἂς ἴδωμεν ἐὰν τὸ Ἑλληνικὸν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ ἕνα τοιοῦτον κέντρον διεθνῶν ἀεροπορικῶν συγκοινωνιῶν. Κύριοι, θὰ σᾶς ἀναπτύξω τὰ μειονεκτήματα τὰ ὁποῖα παρουσιάζει, κατὰ τὴν γνώμην μου, τὸ Ἑλληνικόν. Πρῶτον, τὸ Ἑλληνικὸν ἔχει τὸ μεγαλύτερον μειονέκτημα, ὅτι ἀπὸ ἀπόψεως ἀσφαλείας ἀποτελεῖ κίνδυνον διὰ τὰς Ἀθήνας. Ὑπάρχει μία ἐπιτελικὴ μελέτη, ἡ ὁποία σαφῶς καθορίζει, ὅτι πρέπει νὰ θεωρῆται ὅτι ἡ ἐντὸς περιοχὴ ἀπὸ τῆς Ἀκροπόλεως καὶ κάτω, πρὸς Νότον εἰς περίπτωσιν πολεμικῶν ἐπιχειρήσεων, ὅτι θὰ ἀποτελέσῃ στόχον ἐχθρικόν, ἡ ὁποία περιοχὴ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ βληθῇ εἴτε διὰ κοινῶν βομβῶν, εἴτε διὰ κοινῶν βομβῶν καὶ δι’ ἀτομικῶν καὶ θερμοπυρηνικῶν τοιούτων. Ἡ γνώμη ἡ ἰδική μου εἶναι ὅτι ἀποκλείω τὴν ρῖψιν θερμοπυρηνικῶν βομβῶν εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ ἴσως φθάνω καὶ μέχρι τοῦ περιορισμοῦ τῶν ἀτομικῶν βομβῶν ἐξ ἰσχύος ὀλίγων χιλιάδων τόννων καὶ τοῦτο, διότι ἔχω τὴν γνώμην, ἐξετάζων τὸ θέμα ἀπὸ στρατηγικῆς ἀπόψεως, ὅτι ὁ ἐχθρὸς θέλει νὰ ἐξουδετερώσῃ τὸ ἀεροδρόμιον, τὸ ὁποῖον ἔχομεν, ἀλλὰ ἐπειδὴ προβλέπει νὰ καταλάβῃ τὸν χῶρον τὸν ἐχθρικόν του, θέλει θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀξιοποιήσῃ τὸ ταχύτερον δυνατὸν τὸ καταληφθησόμενον ἀεροδρόμιον. Ἐπειδὴ αὐτὸ εἶναι μία ἀλήθεια στρατηγική, πρέπει νὰ ἀναμένωμεν ὅτι αἱ βλάβαι, τὰς ὁποίας θὰ προξενήσῃ ὁ ἐχθρὸς δὲν θὰ εἶναι τοιαύτης ὁλκῆς ὥστε νὰ καταστρέψῃ πλήρως τὸ ἀεροδρόμιον, ἀλλὰ αἱ βλάβαι τὰς ὁποίας θὰ προξενήσῃ ὁ ἐχθρὸς θὰ εἶναι τοιαύτης ὁλκῆς, ὥστε τὸ νοτίως τῆς Ἀκροπόλεως τμῆμα νὰ ὑποστῇ μίαν καταστροφὴν σημαντικωτάτην καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ νὰ κινδυνεύουν καὶ αὐταὶ αἱ ἀρχαιότητες, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐπάνω εἰς τὴν Ἀκρόπολιν καὶ βορείως αὐτῆς. Ὑπάρχει μία σχετικὴ ἐπιτελικὴ μελέτη τοῦ Γ.Ε.Σ. καὶ τοῦ Γ.Ε.Α., καὶ θὰ συνίστων εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ζητήσῃ νὰ λάβῃ γνῶσιν τῆς ἐπιτελικῆς αὐτῆς μελέτης. Δεύτερον μειονέκτημα τοῦ Ἑλληνικοῦ εἶναι ὅτι τοῦτο εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνατολικὴν ἀκτὴν τοῦ Σαρωνικοῦ, ἡ ὁποία εἶναι ὁ φυσικὸς πνεύμων τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῶν περὶ αὐτῆς Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Χιλιάδες Ἀθηναῖοι καὶ περίοικοι τὸ καλοκαῖρι κατὰ τοὺς μακροὺς μῆνας τοῦ θέρους ποὺ εἶναι περισσότεροι ἀπὸ τὸν χειμῶνα κατευθύνονται καὶ ἀναψύχονται ἐκεῖ. Τοῦτο ἔχει γίνει ἀντιληπτὸν καὶ ἔχουν ἤδη ἐξοδευθῆ πολλὰ χρήματα διὰ νὰ ἀξιοποιηθῇ τουριστικῶς ἡ περιοχὴ αὐτή. Γνωρίζετε ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραμείνῃ ἕνας ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ κάμῃ τουριστικὴν διαμονὴν λόγῳ τῶν θορύβων καὶ τῶν ἐνοχλήσεων τὰς ὁποίας ἔχει ἀπὸ τὴν συνεχῆ διάβασιν τῶν ἀεροπλάνων. Θέτω δὲ ὑπ’ ὄψιν σας ὅτι εἰς οὐδὲν τουριστικὸν μέρος τοῦ κόσμου, καὶ εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ εἰς τὴν Ἀμερικήν, εἰς οὐδὲν τουριστικὸν μέρος δὲν ὑπάρχει ἀεροδρόμιον τοιαύτης μορφῆς. Ἔχουν πρόχειρα βοηθητικὰ ἀεροδρόμια διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν τοπικῶν ἀναγκῶν, ὄχι, ὅμως, τοιαῦτα ἀεροδρόμια πρώτης τάξεως, ὡς αὐτό, ποὺ πρέπει νὰ γίνῃ εἰς τὸ Ἑλληνικόν, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἔχωμεν ἕνα κεντρικὸν ἀερολιμένα εἰς τὴν χώραν μας. Σημειῶστε, κύριοι, καὶ ὑπενθυμίζω τοῦτο, ὅτι, ὅταν ἐσχάτως διενηργήθη μία δημοπρασία διὰ τὴν ἀνάληψιν τοῦ ἔργου τῆς κατασκευῆς τουριστικῶν ἔργων εἰς τὴν Βουλιαγμένην, δὲν παρουσιάσθη κανεὶς ἀνάδοχος. Εἶναι ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον θὰ πρέπει νὰ μᾶς ἐμβάλλῃ εἰς σκέψεις καὶ αἱ πληροφορίαι μου εἶναι, ὅτι τινὲς ἐκ τῶν ἀναδόχων ἠμποδίσθησαν εἰς τὴν πρόθεσιν νὰ ἀσχοληθοῦν μὲ τὸ θέμα αὐτό, διότι ἔβλεπον ὅτι καὶ τουριστικῶς δὲν ἦτο δυνατὸν ἡ ἀξιοποίησις τοῦ χώρου αὐτοῦ ἐφ’ ὅσον θὰ εἶχον τὴν Λερναίαν Ὕδραν τοῦ Ἀεροδρομίου, ἐπάνω ἀπὸ τὸ κεφάλι τῶν τουριστῶν. Λυποῦμαι δέ, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, ὁ ὁποῖος εἶναι Ἀθηναῖος καὶ ὡς Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως, εἶχε δώσει μίαν ὤθησιν εἰς τὴν τουριστικὴν ἀξιοποίησιν τῆς ἀκτῆς αὐτῆς, πῶς σήμερον, δὲν ὑφίσταται μίαν ἀνάσχεσιν τῶν ἀποφάσεών του μόνον καὶ μόνον ἀπὸ αὐτὸ τὸ γεγονός. Ἄλλο μειονέκτημα τοῦ Ἑλληνικοῦ εἶναι, ὅτι ὅταν λέγωμεν ὅτι κατασκευάζομεν ἓν ἀεροδρόμιον, τὸ ἀεροδρόμιον αὐτό, δὲν πρέπει νὰ τὸ κάμνωμεν βλέποντες μόνον ἕως τὴν μύτην μας, οὔτε νὰ ἀρκεσθῶμεν νὰ κάμωμεν ἓν ἀεροδρόμιον ἰδιὰ τὰς σημερινὰς ἀνάγκας. Ἡ τεχνικὴ πρόοδος, ἡ ὁποία παρουσιάζεται εἰς τὸν κόσμον κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, μᾶς ὑποχρεώνει, ὅπως ἄλλωστε διὰ πᾶσαν ἀπόφασιν μακρᾶς πνοῆς, μᾶς ὑποχρεώνει νὰ βλέπωμεν ὀλίγον μακρύτερα, ὅταν θὰ πρόκειται νὰ λάβωμεν ἀποφάσεις τοιούτου εἴδους. Προκειμένου δὲ περὶ ἑνὸς ἀεροδρομίου, πρέπει ἀπαραιτήτως νὰ ἔχωμεν μίαν μακρὰν πνοὴν καὶ προοπτικὴν ὑπ’ ὄψει μας, ὅταν θέλωμεν νὰ κατασκευάσωμεν ἕνα τοιοῦτον ἔργον. Καὶ ἐξηγοῦμαι: Θὰ πρέπει ἀπαραιτήτως νὰ ὑπολογίσωμεν καὶ βάσει καὶ τῶν στατιστικῶν δεδομένων τῆς προόδου ποὺ ὑπάρχουν, νὰ ὑπολογίσωμεν ποία θὰ εἶναι ἡ κίνησις καὶ ποῖον ἀεροδρόμιον πρέπει νὰ κάμωμεν, ὥστε νὰ εἶναι ἱκανὸν ἐντὸς μιᾶς 20ετίας νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὴν τότε ἀεροπορικὴν κίνησιν. Σήμερον, τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ, ὅπως εἶναι, μόλις ἐπαρκεῖ διὰ νὰ ἱκανοποιῇ τὴν παροῦσαν κίνησιν. Ποία προοπτικὴ ὑπάρχει, ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον αὐτὸ θὰ ἐξυπηρετῇ μετὰ 20ετίαν τὴν κίνησιν ποὺ θὰ ἔχῃ ἀναπτυχθῆ τότε; Καὶ θὰ δύναται, βεβαίως, νὰ γίνῃ, κύριοι. Ἀλλὰ ὅμως, θὰ γίνῃ; Μόνον ἐὰν καταστρέψωμεν τὸ πᾶν ἑκατέρωθεν τῶν διαδρόμων, ἐὰν αὐξήσωμεν τὸν διάδρομον καὶ τὸν πᾶμε, δὲν ἠξεύρω καὶ ἐγὼ εἰς πόσα χιλιόμετρα. Ἀλλά, κύριοι, μὴ λησμονῆτε μίαν βασικὴν ἀρχήν. Τὰ ἀεροδρόμια γίνονται διὰ νὰ ἐξυπηρετοῦν τὰς πόλεις. Δὲν καταστρέφονται πόλεις διὰ νὰ γίνουν ἀεροδρόμια. (Χειροκροτήματα). Κύριοι, θέτω ὑπ’ ὄψιν σας μίαν περίπτωσιν σχετικὴν μὲ τὸ θέμα αὐτό, πῶς δύο χῶραι τοῦ κόσμου ἀντιμετωπίζουν τοιοῦτον ζήτημα: Πρῶτον, ἡ Πολιτεία τῆς Νέας Ὑόρκης, ἔχει ἐκδώσει διαταγήν, διὰ τῆς ὁποίας ἀπαγορεύει τὰς πτήσεις ὑπεράνω τῶν πόλεων, πυραυλοκινήτων ἀεροπλάνων. Δεύτερον, ἡ Ζυρίχη, ὅταν τῆς ἐτέθη τὸ πρόβλημα τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ ἀεροδρομίου της, χωρὶς ἐκεῖ — διότι καὶ ἐκεῖ ἔχω μεταβῆ καὶ ἔχω προσωπικὴν γνώμην — χωρὶς ἐκεῖ νὰ ὑπάρχῃ περίπτωσις κατεδαφίσεως ἀστικῶν οἰκιῶν καὶ ἰδιοκτησιῶν, διενήργησαν δημοψήφισμα καὶ οἱ Ἑλβετοὶ ἀπεφάνθησαν διὰ τούτου ὅτι δὲν δέχονται τὴν ἐπέκτασιν τοῦ ἀεροδρομίου, διότι εἶναι πλησίον εἰς τὴν πόλιν καὶ τὸ ἀεροδρόμιόν των ἔμεινεν ὅπως εἶναι. Θέτω ὑπ’ ὄψιν σας, ἄλλο μειονέκτημα τοῦ Ἑλληνικοῦ. Πρῶτον, θέμα εἶναι, ὅτι διὰ νὰ ἀνοίξῃ ὁ διάδρομος εἰς ὅσον μῆκος χρειάζεται διὰ νὰ ἐξυπηρετηθῇ ἕνα ἀεροδρόμιον πρώτης τάξεως, θὰ πρέπει ἀπαραιτήτως νὰ γίνουν εἰς μεγάλην κλίμακα ἀπαλλοτριώσεις ἀστικῆς ἰδιοκτησίας. Ἀντιλαμβάνεσθε τὰς διαφωνίας, αἱ ὁποῖαι θὰ προβληθοῦν ἀπὸ ἕνα τοιοῦτον πρᾶγμα, ὅπως ἐπίσης καὶ ἀντιλαμβάνεσθε τὸ γεγονός, ὅτι δημιουργεῖται ἕνα κοινωνικὸν καὶ ἕνα στεγαστικὸν πρόβλημα. Παραλείπω δὲ καὶ τὸ λίαν σημαντικὸν γεγονὸς τῶν τεραστίων δαπανῶν διὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν ἀστικῶν ἰδιοκτησιῶν. Ἕνα κοινωνικὸν πρόβλημα, διότι θὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ξεσπιτώσωμεν σχεδὸν διὰ τῆς βίας ἀνθρώπους — ὑπολογίζονται ἄνω τῶν 4 χιλιάδων οἰκιῶν ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἐκμηδενισθοῦν — καὶ στεγαστικὸν πρόβλημα, διότι θὰ πρέπει ὅλοι αὐτοί, κάπου συγχρόνως νὰ μποῦν. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἡ ἐποχὴ νὰ δημιουργῶμεν τοιαῦτα ζητήματα. Τέλος, κύριοι, ἕνα ἀπὸ τὰ βασικὰ μειονεκτήματα, εἶναι καὶ τὸ θέμα τῶν θορύβων καὶ τῶν βλαβῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθουν εἰς ἀνθρωπίνους ὀργανισμοὺς ἐκ τῶν κραδασμῶν τοὺς ὁποίους ἐπιφέρουν τὰ ἀεριωθούμενα ἀεροπλάνα. Ἴσως σᾶς φαίνεται περίεργον. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω, ὅμως, δύο στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς κάμουν ἐντύπωσιν. Πρῶτον στοιχεῖον ἀπὸ τὰ διεθνῆ ἰατρικὰ ἀνάλεκτα τῆς 1.10.57, τὴν ἑξῆς μικρὰν ἀφήγησιν: «Καθ’ ἣν στιγμὴν ἕνας ἰατρὸς χειρουργός.... (ἀναγινώσκει)....». Ἀλλὰ ἐὰν σκέπτεσθε ὅτι αὐτὰ ἠμποροῦν νὰ συμβαίνουν εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ ὅτι ἡμεῖς εἴμεθα ἀνεπηρέαστοι ἀπὸ αὐτὰ τὰ πράγματα, θὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ὅτι δίπλα ἐκεῖ εἰς τὸ Ἑλληνικόν, εἶναι τὸ Νοσοκομεῖον τῆς Βούλας, τὸ ὁποῖον λόγῳ τοῦ κλίματος, εἶναι μοναδικόν, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, εἰς τὴν Ἑλλάδα διὰ τὰς παθήσεις τῶν ὀστῶν καὶ θὰ σᾶς ἀναγνώσω, λυποῦμαι ποὺ σᾶς κουράζω, ἀλλὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐξετάσωμεν ἀπὸ πάσης πλευρᾶς τὰ θέματα. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω μίαν ἐπιστολὴν τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Νοσοκομείου τῆς Βούλας, τοῦ διακεκριμένου χειρουργοῦ καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου κ. Γαροφαλίδη. Ἡ ἐπιστολὴ αὑτὴ ἔχει δημοσιευθῆ εἰς τὴν «Καθημερινὴν» τῆς 7.8.55: «Φίλη «Καθημερινή», Εἰς τὰ ὅσα τὴν παρελθοῦσαν Τετάρτην ἐγράψατε περὶ τοῦ ἀεροδρομίου Ἑλληνικοῦ, παρακαλῶ προσθέσατε τὴν ἐνόχλησιν καὶ ταλαιπωρίαν τὴν ὁποίαν προξενοῦν εἰς τοὺς ἀσθενεῖς τοῦ Ἀσκληπιείου Βούλας, τὰ διηνεκῶς ἄνωθεν τοῦ ἱδρύματος ἱπτάμενα ἀεροπλάνα τῶν διαφόρων ἑταιριῶν, εἰς ἃ ἐσχάτως προσετέθησαν καὶ τὰ ἡμέτερα ἀεριωθούμενα. Τὸ Ἀσκληπιεῖον νοσηλεύει 600 περίπου ἀσθενεῖς, (χειρουργικοὺς) ὡς εἶναι δὲ γνωστὸν πρὸ καὶ μετὰ τὴν ἐγχείρησιν ὁ πάσχων ἔχει ἀνάγκην ἀπολύτου ἡσυχίας καὶ ἠρεμίας, σκεφθῆτε, λοιπόν, τί συμβαίνει ὅταν διέρχεται ἀκριβῶς τὴν ὥραν αὐτὴν ἓν οἱονδήποτε ἀεροπλάνον καὶ τί εἴδους ψυχικὸν κλονισμὸν ὑφίσταται ὁ ἐν ἡμιναρκώσει εὑρισκόμενος ἀσθενής! Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ξένη κυρία, ἣν ἐχειρούργησα εἰς Βούλαν, μοῦ ἐδιάβασε τὴν ἐπιστολὴν ἣν ἔγραψεν εἰς τοὺς γνωστούς της, εἰς τὴν Γαλλίαν. Οἱ ἔπαινοι καὶ ὁ θαυμασμὸς της διὰ τὸ ἵδρυμα τοῦτο τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, ἐχάνοντο εἰς τὸ τέλος τῆς ἐπιστολῆς, λόγῳ ἀκριβῶς τοῦ τρομακτικοῦ θορύβου τῶν ἀεροπλάνων, μοῦ ἔλεγε δὲ ὅτι οὐδαμοῦ τῆς Γῆς ἱδρύονται ἀεροδρόμια πλησίον νοσοκομείων. Καὶ ἡ ἐν λόγῳ κυρία δὲν ἦτο «ἀσθενής», διότι οὔτε πυρετόν, οὔτε ἄλλην τινὰ διαταραχὴν εἶχε παρουσιάσει. Ἀναλογισθῆτε τί ὑφίστανται αἱ ἑκατοντάδες τῶν ἀσθενῶν ποὺ νοσηλεύομεν, οἱ πυρέσσοντες ἢ βαρέως πάσχοντες οὓς ἔχομεν ἐν ἀπομονώσει. Ἀναλογισθῆτε τοὺς ἔχοντας νευρικόν τινα κλονισμὸν τὶ αἰσθάνονται ὅταν καθημερινῶς ἀσκούμενα ἀεριωθούμενα, σαδιστικῶς θὰ ἔλεγον, ξυρίζουν τὴν στέγην τοῦ νοσοκομείου καὶ σχίζουν τὰ αὐτιὰ τῶν ἀσθενῶν. Ἀπόψε δὲν ἐκοιμήθηκα καθ’ ὅλην τὴν νύκτα, σᾶς λέγουν κατὰ τὴν ὥραν τῆς ἐπισκέψεως αἱ ἀσθενεῖς αὐτοί. Ἀφήνω κατὰ μέρος τὴν διὰ τηλεφώνου συνεννόησιν, ἥτις εἶναι πολλάκις ἀδύνατος ἢ τὰς ἐπιστημονικὰς διαλέξεις τοῦ νοσοκομείου αἱ ὁποῖαι διακόπτονται μὲ τὴν διέλευσιν τῶν ἀεροπλάνων. Δὲν ἀναφέρω τοὺς δυστυχεῖς κατοίκους τοῦ Φαλήρου–Καλαμακίου–Ἑλληνικοῦ–Γλυφάδας–Βούλας, οἱ ὁποῖοι οὔτε ἡσυχίαν ἔχουν, οὔτε ὕπνον. Πρὸ μηνὸς ἡ οἰκία Βατοπούλου, εἰς Γλυφάδα, ἐνοικιάσθη παρὰ ζεύγους παραθεριστῶν καὶ τὴν μεθεπομένην οὗτοι ἀνεχώρησαν, διότι ἦτο ἀδύνατον νὰ κοιμηθοῦν. Ἂς ἀφήσωμεν, λοιπόν, τὰς δικαιολογίας καὶ τὰ πείσματα. Τὸ ἀεροδρόμιον Ἑλληνικοῦ μίαν ἡμέραν θὰ καταργηθῇ. Οὐδέποτε θὰ γίνῃ Αʹ τάξεως ἢ ἔστω Βʹ ἀκόμη, ἐκτός, ἂν ἐφαρμοσθῇ ἡ σοφὴ προέκτασις τούτου, ἡ καταργοῦσα καὶ τὴν ὡραίαν παραλιακὴν λεωφόρον καὶ ἡ δημιουργοῦσα διάδρομον ἐξικνούμενον μέχρι τῆς Βουλιαγμένης. Δὲν νομίζω ἀγαπητὴ «Καθημερινή», ὅτι θὰ ὑπάρξουν ὑποστηρικταὶ τῆς λύσεως ταύτης, ὅταν ἀπομακρύνωμεν τῶν συζητήσεων τοὺς ἔχοντας συμφέρον ἐκ τῆς παραμονῆς τούτου.

Μετὰ τιμῆς

Θ. Γ. ΓΑΡΟΦΑΛΙΔΗΣ

Αʹ. Δ)ντὴς χειρουργὸς Ἀσκληπιείου Βούλας Αὐτὰ λέγει ὁ κύριος Γαροφαλίδης, διὰ ἕνα νοσοκομεῖον, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ἐκεῖ καὶ ἀποτελεῖ πραγματικὴν ἀνάγκην καὶ ὁ ὁποῖος σήμερον εἶναι Πρόεδρος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Ὀλυμπιακῆς Ἑταιρίας. Κύριοι, αὐτὰ εἶναι τὰ μειονεκτήματα τοῦ ἀεροδρομίου εἰς τὸ Ἑλληνικόν, καὶ ἐπὶ πλέον θὰ ἐκπλαγῆτε, ἐὰν σᾶς εἴπω ὅτι ὁ θόρυβος ἀεριοπροωθουμένου — ἔχει μετρηθῆ δι’ εἰδικοῦ μηχανήματος — τὸν ὁποῖον δημιουργεῖ ὁ κινητήρ, εἰς τὴν βάσιν, ἰσοδυναμεῖ πρὸς τὸν θόρυβον, ὁ ὁποῖος δημιουργεῖται κατὰ τὴν πτῶσιν τῶν ὑδάτων τῶν καταρρακτῶν τοῦ Νιαγάρα καὶ ὁ ὁποῖος, ὡς γνωρίζω, ἀκούεται ἀναλόγως τῶν μετεωρολογικῶν συνθηκῶν, ἀπὸ ἀποστάσεως 10 ἕως 20 χιλιομέτρων. Θὰ ἤθελον, ἑπομένως, τὸν κύριον Λεροῦ ἢ ὅλους τοὺς εἰδικοὺς οἱ ὁποῖοι ἔλαβον αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν, νὰ τὸν ἔβαζα εἰς μίαν καρεκλίτσα, καὶ νὰ ἐκάθητο ἐκεῖ, διὰ νὰ ἔβλεπα τὶ ὡραῖα ποὺ θὰ ἐπερνοῦσε τουριστικῶς τὴν περίοδον ποὺ θὰ ἔμενεν εἰς τὰς Ἀθήνας. Εἰς τὰ ἄλλα μεγάλα κράτη, εἰς τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν παρόμοια ζητήματα ἐλήφθησαν ριζικαὶ ἀποφάσεις, καὶ συγκεκριμένως εἰς τὴν Ἀμερικήν, εἰς τὴν Νέαν Ὑόρκην. Πολλοὶ θὰ γνωρίζετε τὸ θαυμάσιον ἀεροδρόμιον Λαγκουάρντια, τὸ ὁποῖον ὅμως, δὲν ἐδίστασαν νὰ τὸ ἀφήσουν ὑπὸ τὴν μορφὴν τῆς ἐξυπηρετήσεως τοπικῶν συγκοινωνιῶν καὶ νὰ ἱδρύσουν ἕν τεράστιον εἰς τὸ Ἄϊντλγουάϊλντ), τὸ ὁποῖον ἐξυπηρετεῖ διεθνεῖς ἀεροδρομικὰς συγκοινωνίας καὶ τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς ἀπόστασιν πέραν τῆς ὥρας ἀπὸ τῆς Νέας Ὑόρκης. Εἰς τὴν Ρώμην ἐπίσης μόλις πέρυσι κατεσκευάσθησαν τὰ κτίρια τοῦ ἀεροσταθμοῦ Τσιαμπίνο, καὶ ἐν τούτοις οἱ Ἰταλοὶ δὲν ἐδίστασαν νὰ τὰ ἀφήσουν καὶ νὰ ἀρχίσουν νὰ κατασκευάζουν νέον ἀεροδρόμιον μακρὰν τῆς πόλεως. Ὑπενθυμίζω τέλος, ὅτι ἡ ἀπόστασις τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Λονδίνου εἶναι ἄνω τῆς ὥρας καὶ ὅταν λέγω ἄνω τῆς ὥρας, ἐννοῶ διαδρομὴν μὲ ἰδιωτικὸν αὐτοκίνητον. Μὲ λεωφορεῖον, βεβαίως, θὰ εἶναι μεγαλύτερος ὁ χρόνος. Παρ’ ὅλα αὐτά, κύριοι, ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἐξεπλάγην δυσαρέστως, ὅταν μίαν ἡμέραν ἀνέγνωσα εἰς τὰς ἐφημερίδας μίαν κυβερνητικὴν ἀνακοίνωσιν διὰ τῆς ὁποίας ἐλαμβάνετο ἀπόφασις διὰ τὸ θέμα τοῦ ἀεροδρομίου Ἑλληνικοῦ. Διὰ τῆς κυβερνητικῆς ἀνακοινώσεως, ἡ ὁποία εἶναι μακροτάτη καὶ τὴν ὁποίαν θὰ ἔχετε ἀναγνώσει, ἐξηγεῖται διὰ μακρῶν ἡ σκέψις ἡ ὁποία ἤγαγε τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ νὰ λάβῃ τὴν ἀπόφασιν αὐτήν. Καὶ ἡ σκέψις τῆς Κυβερνήσεως ἐλήφθη, βασιζομένη κυρίως εἰς τὴν μετάκλησιν ἑνὸς ξένου εἰδικοῦ. Ἐδῶ, κύριοι, πρόκειται περὶ ἑνὸς θέματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἤθελον νὰ ἐνδιατρίψω ὀλίγον. Εἰς τὸ θέμα τῶν λεγομένων ξένων εἰδικῶν. Δέχομαι ὅτι δὲν εἴμεθα παντογνῶσται καὶ ὅτι ἡ ἀνθρωπίνη δραστηριότης δὲν εἶναι ἱκανὴ νὰ καλύψῃ πάντοτε πᾶσαν ἔκφανσιν καὶ δραστηριότητα τῆς ζωῆς καὶ δέχομαι, ὅτι πρέπει ἀπαραιτήτως ἰδίως περὶ θεμάτων τεχνικῶν, νὰ ζητοῦμεν καὶ νὰ λαμβάνωμεν γνῶσιν τῶν ἀπόψεων ὡρισμένων ἀτόμων, ἀλλὰ δὲν δέχομαι, ὅτι εἶναι δυνατὸν οἱαδήποτε ἀπόφασις νὰ λαμβάνεται, βασιζομένη μόνον εἰς τὴν γνώμην τῶν ξένων εἰδικῶν. (Χειροκροτήματα). Διότι δὲν δέχομαι νὰ ὁμοιάζῃ ὁ τόπος μας ὀλίγον ὡς μπὸν ποὺρ λ’ ὀριέντ. Πρέπει νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ φήμη, ποὺ ἐθεωρούμεθα ὡς ὑπανάπτυκτοι καὶ ὀλίγον παρόμοιοι μὲ τοὺς μαύρους τῆς Νιγηρίας καὶ τοὺς Ζουλοῦ. Ἔχομεν τεχνικούς, ἔχομεν τὸ Τεχνικόν μας Ἐπιμελητήριον, τὸ ὁποῖον πραγματικῶς ἀποτελεῖ κόσμημα διὰ τὴν χώραν μας. Ἐπανειλημμένως ὁ τεχνικὸς κόσμος τῆς Ἑλλάδος ἔχει ἀποδείξει ὅτι εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν λύσιν τῶν σπουδαιοτέρων τεχνικῶν προβλημάτων. Θὰ ἦτο, λοιπόν, ἐπιβεβλημένη μία τοιαύτη λῆψις ἀποφάσεως, νὰ γίνῃ μόνον ἐφ’ ὅσον προηγουμένως ἐζητοῦντο αἱ γνῶμαι καὶ τῶν Ἑλλήνων τεχνικῶν. Δὲν στερούμεθα Ἑλλήνων τεχνικῶν. Διατὶ αὐτὴ ἡ περιφρόνησις; Διατὶ αὐτὴ ἡ μείωσις καὶ τῶν τεχνικῶν μας καὶ ἡμῶν αὐτῶν; Καιρὸς εἶναι νὰ ἐνθυμηθῶμεν ὅτι καὶ γεωγραφικῶς ὁ τόπος μας ἀνήκει εἰς τὴν Εὐρώπην, καὶ δὲν ἀνήκει οὔτε εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν, οὔτε εἰς τὴν Ἀραβίαν. Καὶ ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε τὴν ἀπόφασιν, βασιζομένη μόνον εἰς τὴν γνώμην τοῦ κ. Λεροῦ. Καὶ τὸ σκεπτικὸν ἀναλύει διὰ μακρῶν, διὰ ποῖον λόγον κατέληξεν εἰς τὴν ἀπόφασιν αὐτήν. Ἔλαβον γνῶσιν χθὲς τῆς ἀγγλιστὶ συντεταγμένης ἐκθέσεως τοῦ κ. Λεροῦ. Τὴν ἀνέγνωσα – καὶ εὐτυχῶς ποὺ τὴν ἀνέγνωσα – καὶ θὰ ἤθελον νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὴν ἀναγνώσῃ καὶ αὐτὸς μετὰ προσοχῆς, διότι παρ’ ὅτι ὁ ἴδιος δὲν ἔχει ἐμπιστοσύνην εἰς τὰ ἀγγλικά του, ἀδίκως, κατ’ ἐμέ, ἐγὼ τοῦ ἔχω ἐμπιστοσύνην καὶ πιστεύω ὅτι εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐλέγξῃ ἄριστα τὸν συγγραφέα. Καὶ λέγω εὐτυχῶς ποὺ τὴν ἀνέγνωσα, ἔστω καὶ ἐπιτροχάδην, διότι εἶναι ἀρκετὰ ὀγκώδης, καὶ ἦλθεν εἰς χεῖρας μου μόλις χθὲς τὸ μεσημέρι, διότι ἐξεπλάγην καὶ ἐξεπλάγην δυσαρέστως, διὰ πολλὰ ζητήματα. Ὁ κ. Λεροῦ προτείνει τὴν παραμονὴν τοῦ ἀεροδρομίου εἰς τὸ Ἑλληνικόν. Ζητεῖ τὴν διαπλάτυνσιν τοῦ ἑνὸς τῶν διαδρόμων προσγειώσεως, περίπου κατὰ 60 μέτρα. Καὶ τὸν ὑπόλοιπον, τὸν ὁποῖον προβλέπει ὡς τὸν κύριον διάδρομον, ζητεῖ διὰ τὴν ἀξιοποίησίν του καὶ πλήρη χρησιμοποίησίν του, τὴν ἐπέκτασίν του μέχρι μήκους 3.000 μέτρων. Ἔχω τὸν χάρτην. Ὁ διάδρομος αὐτὸς ἐμφανίζεται ὅτι ὑπερβαίνει τὸ Κολλέγιον ἀλλὰ διὰ νὰ γίνῃ ὁ διάδρομος πρέπει νὰ ἀπαλλοτριωθοῦν ἀπαραιτήτως ἐκτάσεις πέραν καὶ τοῦ Κολλεγίου καὶ νὰ φθάσουν ἕως τὰ Δικηγορικά. Τὸ δὲ Κολλέγιον βεβαίως, ὡς κτίριον μὲν μένει, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν ὅτι ξυστὰ ἀπὸ τὸ κτίριον θὰ διέρχεται ἡ ζώνη ἀσφαλείας τοῦ διαδρόμου καὶ κατόπιν ὁ διάδρομος. Ἀντιλαμβάνεσθε τὰ κορίτσια, τὰ ὁποῖα σπουδάζουν ἐκεῖ, εἰς ποίαν ψυχικὴν ἠρεμίαν θὰ εὑρίσκωνται διὰ νὰ παρακολουθήσουν τὰ μαθήματά των ὅταν θὰ προσγειοῦται ἢ θὰ ἀπογειοῦται ἕνα ἀεριωθούμενον. Ἀφήνω δὲ ὅτι γίνονται εἰς τὸ σχεδιάγραμμα καὶ μερικαὶ πονηραὶ καὶ ὕποπτοι τεθλασμέναι, αἱ ὁποῖαι δὲν ἠξεύρω τὶ ἐξυπηρετοῦν. Διὰ ποῖον λόγον δὲν τραβοῦν μίαν εὐθεῖαν; Ὑποπτεύομαι καὶ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ ὅτι αἱ τεθλασμέναι αὐταὶ κρύπτουν τεθλασμένα συμφέροντα.

§20Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Δηλαδή;

§21Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Διότι ἐὰν ἀφήνωμεν τὸ ἕνα σπίτι καὶ τὸ ἄλλο τὸ κόβουμε, φαίνεται ὅτι ὑπάρχουν δάκτυλοι ἐνδιαφερομένων. Χρειάζεται κάποια προσοχή. Ἐπίσης ὁ κ. Λεροῦ προτείνει νὰ ἀποψιλωθῇ ἡ περιοχὴ πέριξ τῶν διαδρόμων καὶ προβαίνει εἰς διαφόρους ἄλλας ὑποδείξεις λεπτομερειακὰς καὶ καταλήγει, λέγων, ὅτι πρέπει νὰ μείνῃ τὸ ἀεροδρόμιον εἰς τὸ Ἑλληνικόν. Ἐξετάζει δὲ εἰς τὴν ἔκθεσίν του αὐτὴν τρεῖς ἄλλας τοποθεσίας, αἱ ὁποῖαι εἶχον ὑποδειχθῆ διὰ τὴν δημιουργίαν ἀεροδρομίου. Αἱ τοποθεσίαι αὗται εἶναι ἡ τοῦ πεδίου τῶν Μεγάρων, ἡ τοῦ πεδίου τοῦ Ὠρωποῦ καὶ ἡ τῆς Λούτσας. Ἐξετάζει μίαν ἑκάστην τῶν τοποθεσιῶν αὐτῶν, ἀπορρίπτει ἀσυζητητὶ τὰς δύο πρώτας καὶ τὴν τελευταίαν, τὴν Λούτσαν, τὴν ταξινομεῖ ὡς ὀλίγον καλυτέραν τῆς θέσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ. Κύριοι, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἡ γνωμοδότησις τοῦ κ. Λεροῦ πάσχει, καὶ πάσχει βασικώτατα. Πρῶτον, διότι ἐπὶ ἑνὸς τόσον σοβαροῦ ζητήματος ἔκαμεν ρητὴν ἐπιφύλαξιν εἰς τὴν ἔκθεσίν του. Εἰς τὴν ἀρχὴν ἀναφέρει, ὅτι ἐξήτασε τὸ θέμα μόνον ἀπὸ τεχνικῆς πλευρᾶς, καὶ ὅτι δὲν ἠσχολήθη μὲ τὴν ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος οὔτε ἀπὸ τῆς οἰκονομικῆς, οὔτε ἀπὸ τῆς τουριστικῆς, οὔτε ἀπὸ τῆς γεωγραφικῆς πλευρᾶς, ἀλλ’ οὔτε καὶ ἀπὸ τῆς πολιτικῆς.

§22Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Αὐτὴ ἦτο ἡ ἐντολή.

§23Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τότε λυποῦμαι. Ἀντὶ νὰ καταφέρωμαι ἐναντίον τοῦ κ. Λεροῦ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ καταλογίσω εἰς βάρος σας αὐτὸ τὸ θέμα, διότι, ὅταν λαμβάνητε τοιαύτην ἀπόφασιν πρέπει νὰ ἔχητε συναρτήσει ἀπαραιτήτως ὅλα τὰ δεδομένα διὰ νὰ ἀχθῆτε εἰς συμπεράσματα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωμεν ὅτι ἐξετάζεται μόνον ἀπὸ τεχνικῆς πλευρᾶς τὸ θέμα. Ὀφείλομεν νὰ θέσωμεν ὁλοκληρούμενον τὸ πρόβλημα ὥστε τοῦτο νὰ ἐξετασθῇ παρ’ ὅλων τῶν πλευρῶν.

§24Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Εἶναι ἀντιοικονομικὸν αὐτό.

§25Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§26Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Διότι σᾶς προβάλλω τὸ ἑξῆς: Ἂν ὑποθέσωμεν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὁ κ. Λεροῦ ἔλεγε, φερ’ εἰπεῖν, ὅτι κατ’ αὐτὸν ἡ κατάλληλος τοποθεσία διὰ νὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ ἀεροδρόμιον ἦτο ἡ Πλατεῖα Συντάγματος τί θὰ ἐκάμναμεν; Θὰ συμμεριζώμεθα τὴν γνώμην αὐτήν; Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἔπρεπε ἀπαραιτήτως νὰ τεθοῦν ὡρισμένοι περιορισμοί. Ἀγαπητὲ κ. Βουρδουμπᾶ, ἔχετε μεγάλην τεχνικὴν ἀντίληψιν καὶ θὰ μὲ ἀκούσητε ἐὰν σᾶς εἴπω τὰ ἑξῆς: Ὅτι ἐὰν δὲν δεσμεύσητε τὸν γνωμοδοτοῦντα, καὶ τὸν ὑποχρεώσητε νὰ συλλάβῃ τὸ θέμα ἀπὸ ὅλας τὰς πλευράς, τὸ γεγονὸς ὅτι θὰ σᾶς δώσῃ μίαν γνωμάτευσιν ἐπὶ ἑνὸς καὶ μόνον τομέως σᾶς κάμνει ἀνάπηρον τὴν γνωμάτευσιν. Νομίζω ὅτι μία μελέτη πρέπει νὰ ὁλοκληρώνεται. Ἀλλὰ δὲν βλέπω κανένα μὴ τεχνικὸν ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἔχῃ ἐξετάσει περαιτέρω τὸ θέμα. Οὕτω πρέπει νὰ μὴ ἐμμένωμεν μόνον εἰς τὴν τεχνικὴν γνωμοδότησιν, ἀλλὰ νὰ ἐμμένωμεν εἰς τὴν ἐξέτασιν καὶ τῶν ἄλλων τομέων, οἱ ὁποῖοι συμπλέκονται μὲ τὸ θέμα ἀπολύτως. Ἐπίσης πιστεύω ὅτι ἡ γνωμοδότησις τοῦ κ. Λεροῦ, πλὴν τῆς βασικῆς αὐτῆς ἀδυναμίας τὴν ὁποίαν ἔχει, πάσχει καὶ τεχνικῶς, διότι μερικὰ πράγματα τὰ ὁποῖα περιέχει μέσα μὲ κάμνουν νὰ ξενισθῶ ἰδιαιτέρως. Καὶ ἐξηγοῦμαι: Ὅλοι, ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, γνωρίζετε τὰ Μέγαρα, ὅλοι γνωρίζετε τὰς παλιρροίας τὰς ὁποίας ἔχομεν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Λοιπόν, ὁ κ. Λεροῦ ἐξετάζων τὴν λύσιν τῶν Μεγάρων, μέσα εἰς τὴν ἔκθεσίν του λέγει ὅτι ἀπορρίπτει τὴν λύσιν τῶν Μεγάρων διότι πλὴν τῶν ἄλλων κατὰ τὰς μεγάλας παλιρροίας τῆς Ἑλλάδος καὶ κατὰ τοὺς νοτιοδυτικοὺς ἀνέμους πλημμυρίζεται ἡ περιοχὴ ἐκείνη. Ἔχετε ἴδει καμμίαν φορὰν νὰ πλημμυρίζουν τὰ Μέγαρα ἀπὸ τὰς παλιρροίας, νὰ προσβάλωνται ἀπὸ νοτιοδυτικοὺς ἀνέμους; Ἐὰν ὑπάρχῃ ἀμφιβολία σᾶς ὑπενθυμίζω, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι τοῦτο γράφεται εἰς τὸ τρίτον μέρος τῆς παραγράφου 5. Δύο ἄλλα σημεῖα ἐπίσης τεχνικὰ εἰς τὰ ὁποῖα πάσχει εἶναι τὰ ἑξῆς: Ὁμιλεῖ διὰ τὴν Λούτσαν, ὁμιλεῖ περὶ ὑψομέτρου 30 μέτρων καὶ λέγει ὅτι θὰ χρειασθοῦν ἐκσκαφαὶ 15.000.000 κυβικῶν μέτρων. Ἀλλὰ ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ 30 μέτρων δι’ ἀπόστασιν 3 χιλιομ. γνωρίζετε ὅτι αὐτὸ σημαίνει κλίσιν 1%. Ἀλλὰ τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ, ἔχει, κύριοι, 1,40%, ἄρα ἡ κλίσις τῆς Λούτσας εἶναι πολὺ μικροτέρα. Ὁ κ. Λεροῦ, ὅμως, τὴν θεωρεῖ ὑπερβολικὴν καὶ ἐπὶ πλέον ἐξάγει καὶ ἕνα φανταστικὸν ἀριθμὸν ἐκσκαφῶν. Ἀλλὰ προχωρῶ: Ἕτερον σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον πάσχει τεχνικῶς ἡ ἔκθεσις εἶναι τὸ ἑξῆς: Λέγει ὅτι διὰ νὰ ἐκσκαφοῦν τὰ 15.000.000 κυβικὰ μέτρα, θὰ χρειασθῇ δαπάνη 30.000 δολλαρίων, δηλαδὴ ὑπολογίζει τὴν ἐκσκαφὴν κατὰ κυβικὸν εἰς δύο δολλάρια, δηλ. εἰς 60 δραχμάς. Ἀλλὰ εἶσθε τεχνικὸς καὶ γνωρίζετε ὅτι ἡ τρέχουσα τιμὴ ἐκσκαφῆς κυμαίνεται ἀπὸ 12 μέχρι 18 δρχ. τὸ κυβικὸν ὑπὸ τὰς χειροτέρας περιπτώσεις. Ἄρα δὲν εἶναι ἀριθμοὶ εἰς τοὺς ὁποίους εἶναι δυνατὸν νὰ βασισθῶμεν. Σὺν τῇ παρόδῳ τῆς ἀναγνώσεως τῆς ἐκθέσεως Λεροῦ ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἡ ἐμπιστοσύνη εἰς τὴν γνωμοδότησιν αὐτὴν ἀρχίζει νὰ καταρρακώνεται. Τέλος ἐπὶ πλέον ὁμιλεῖ περὶ δυσμενῶν μετεωρολογικῶν συνθηκῶν εἰς τὴν Λούτσαν, ἀλλὰ συγχρόνως εἰς τὴν αὐτὴν ἔκθεσιν Λεροῦ ὑπάρχει συνημμένως παράρτημα 4 πρακτικῶν συνεδριάσεων τοῦ Συμβουλίου τῆς Μετεωρολογικῆς Ὑπηρεσίας τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία συνεδρίασεν ὑπὸ τὸν Ταξίαρχον κ. Βουρλάκην μὲ συμμετέχοντα μέλη τοὺς κ. κ. Κεφαλᾶν, Κανελλόπουλον καὶ Παπαγιαννάκην, καὶ οἱ ὁποῖοι ρητῶς ἀναφέρουν ὅτι αἱ μετεωρολογικαὶ συνθῆκαι Ἑλληνικοῦ καὶ Λούτσας εἶναι ἀπολύτως ὅμοιαι.

§27Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Κύριε συνάδελφε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς διακόψω. Σᾶς μεταφράζω τὸ μέρος τοῦ κειμένου, τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται εἰς τὴν ἔκθεσιν Κεφαλᾶ, Βουρλάκη καὶ Κανελλοπούλου: «Συμφώνως πρὸς τὰ ἀνωτέρω καὶ λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὰ Μέγαρα θὰ χρησιμοποιηθοῦν πιθανῶς ὡς στρατιωτικὸν ἀεροδρόμιον τοῦ ΝΑΤΟ, ἡ μόνη τοποθεσία ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ συγκριθῇ μὲ τὸ Ἑλληνικὸν ἀπὸ ἀπόψεως μετεωρολογικῆς, εἶναι ἡ τοποθεσία Ραφήνας–Λούτσας. Παρὰ ταῦτα ὡς πρὸς τὴν τοποθεσίαν αὐτὴν ἔχομεν νὰ προσθέσωμεν τὰ ἑξῆς ἀπὸ ἀπόψεως ἀναταράξεων: Οἱ ἐπικρατοῦντες ἄνεμοι εἰς τὴν περιοχὴν ταύτην εἶναι βόρειοι, βορειοανατολικοὶ καὶ ἀνατολικοί. Ὑπὸ τὴν ἐπήρειαν αὐτῶν τῶν ἀνέμων ἡ πεταλοειδὴς περιοχὴ τῶν βουνῶν ἡ ὁποία περιβάλλει τὴν περιοχὴν ταύτην θὰ ὑφίσταται ἀναταράξεις, καὶ ὑπὸ αὐτὰς τὰς συνθήκας ἡ διαδικασία προσεγγίσεως καὶ ἡ διαδικασία προσγειώσεως τῶν ἀεροπλάνων θὰ ὁμοιάζῃ πρὸς τὸ Ἑλληνικὸν ὑπὸ τὴν ἐπήρειαν ἀνέμων ἰσχυρῶν νοτίων. Παρὰ ταῦτα ἰσχυροὶ νότιοι ἄνεμοι δὲν εἶναι τόσον συνήθεις καὶ τόσον ἰσχυροὶ ὅσον οἱ βόρειοι, οἱ βορειοδυτικοὶ καὶ οἱ ἀνατολικοί». Φαντάζομαι ὅτι λέγει τὸ ἑξῆς: Τὸ Ἑλληνικὸν θὰ ὑφίσταται τὰς αὐτὰς ἀναταράξεις ὅταν ἐπικρατοῦν νότιοι ἄνεμοι, τὰς ὁποίας θὰ ὑφίσταται ἡ Λούτσα ὅταν ἐπικρατοῦν βόρειοι, βορειοανατολικοὶ ἢ ἀνατολικοὶ ἄνεμοι. Οἱ βόρειοι, οἱ βορειοανατολικοὶ καὶ ἀνατολικοὶ εἶναι πλέον συνήθεις ἀπὸ τοὺς νοτίους. Συνεπῶς αἱ ἀναταράξεις τῆς Λούτσας θὰ εἶναι περισσότεραι ἀπὸ τὰς ἀναταράξεις τοῦ Ἑλληνικοῦ.

§28Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἔκαμεν ὁ κ. Λεροῦ παρατηρήσεις μετεωρολογικὰς ποῦ στηρίζει τὰ δεδομένα αὐτά; Διότι οὐσιαστικῶς περὶ μετεωρολογικοῦ προβλήματος πρόκειται.

§29Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Πάντως, ἐδῶ συμφωνεῖ ὅτι ἔχει τὰς αὐτὰς μετεωρολογικὰς συνθήκας εἰς τὴν Λούτσαν καὶ τὸ Ἑλληνικὸν καὶ νομίζει ὅτι ὑπάρχουν σημαντικώτεροι βόρειοι ἄνεμοι εἰς τὴν Λούτσαν ἀπὸ ὅ,τι ὑπάρχουν εἰς τὸ Ἑλληνικόν. Συνεπῶς, ἐξομοιώνει τὸ Ἑλληνικὸν μὲ τὴν Λούτσαν ἀπὸ ἀπόψεως ὁρατότητος, βροχοπτώσεων καὶ ὅλων τῶν ἄλλων στοιχείων τὰ ὁποῖα ἐξομοιώνει πλήρως. Προχωρῶ. Εἶναι ἕνα σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον ὁ κ. Λεροῦ ἀντιφάσκει καὶ ἡ ἀντίφασίς του τὸν καθιστᾷ ὀλίγον ὕποπτον διότι, προκειμένου περὶ τῆς Λούτσας, ὁμιλεῖ καὶ λέγει ὅτι ὁ διάδρομος τῶν 3.000 μέτρων δὲν ἀρκεῖ διὰ μελλοντικὰς ἐπεκτάσεις καὶ μελλοντικὰς προοπτικάς. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ λέγει ὅτι θὰ ὑπάρξῃ ἀνάγκη μόνον διαδρόμου 3.000 μέτρων. Τὸ ἀνακοινωθὲν τῆς Κυβερνήσεως βεβαιώνει αὐτό. Ὅταν, ὅμως, κρίνω τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦ ἐμπειρογνώμονος ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι δὲν τοῦ φθάνουν τὰ 3.000 μέτρα εἰς τὴν Λούτσαν τότε τοῦτο μὲ κάμνει νὰ ὑποπτεύωμαι, ὅτι καὶ τὰ 3.000 μέτρα εἰς τὸ Ἑλληνικὸν δὲν ἀρκοῦν ὅτι μᾶς τὸ λέγουν τώρα διὰ νὰ καθησυχάσωμεν τὰ πράγματα καὶ ὅτι ἀργότερον θὰ τραβήξωμεν νὰ ἐπεκτείνωμεν τὸν διάδρομον καὶ πέραν τῶν 3.000 μέτρων καὶ θὰ φθάσωμεν ἕως τὴν ἐκκλησίαν τῆς Γλυφάδας. Ἐπίσης, κύριοι, θὰ ἤθελον νὰ σᾶς εἴπω ὅτι μὲ ἐξένισε καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι κατὰ τὴν ἐξέτασιν τῶν 3 ὑποδεικνυομένων θέσεων δι’ ἵδρυσιν ἀεροδρομίου, Μεγάρων, Ὠρωποῦ, καὶ Λούτσας, κατὰ σύμπτωσιν ὁ κ. Λεροῦ εἰς τὴν ἔκθεσίν του ἔχει τὰς αὐτὰς συντεταγμένας καὶ τὸν αὐτὸν προσανατολισμὸν ποὺ ἔχουν οἱ διάδρομοι τοῦ ἀεροδρομίου ποὺ προτείνεται εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν καὶ ποὺ ἐξεπονήθησαν ἀπὸ τὸν τεχνικὸν σύμβουλον τῶν Δήμων Σαρωνικοῦ, τὸν κ. Φουντούλην, τόσον δὲ ὅμοιοι ὥστε νὰ φθάνουν μέχρι καὶ δεκάτου τῆς μοίρας νὰ ταυτίζωνται. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι ὁ κ. Λεροῦ, ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε καὶ πάρα πολὺν χρόνον νὰ ἀναλώσῃ, ἐπῆρε τὰς μελέτας τοῦ κ. Φουντούλη καὶ ἐπ’ αὐτῶν εἰργάσθη καὶ τὰς ἐπέρασε ἐπιτροχάδην εἰς τὸ γόνατο, ὅπως λέγουν, χωρὶς νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκον, τὸ ὁποῖον εἶχε συμφωνηθῆ μὲ τὴν πρόσκλησιν τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐξαντλήσῃ πᾶν μέτρον διὰ νὰ εὑρεθῇ ἄλλο ἀεροδρόμιον τῆς ἀνθρωπιᾶς. Τέλος, νομίζω, ὅτι εἶναι διαβλητὴ καὶ μία ἄλλη ἄποψίς του. Ὑποστηρίζει ὁ κ. Λεροῦ ὅτι τὸ 1962, καὶ ἔχει πίνακας μέσα, ἡ κίνησις τῶν ἀεριωθουμένων ἀεροπλάνων θὰ εἶναι ἑβδομαδιαίως ἀστεία. Ἕν ἐκ τῶν δύο συμβαίνει ἢ ὁ κ. Λεροῦ διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τὰς ἀπόψεις του περὶ Ἑλληνικοῦ μεταθέτει τὸν παράγοντα αὐτὸν καὶ τὸν ἀφήνει κάπως ὠχρόν, ἢ ὅτι δὲν συμφέρει εἰς τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Λεροῦ νὰ γίνῃ ἡ Ἑλλὰς κἄποτε κόμβος ἀεροπορικῶν συγκοινωνιῶν καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ κίνδυνος τὸν ὁποῖον σᾶς ἐπισημαίνω. Μὲ ἐμβάλλει εἰς μεγάλας σκέψεις αὐτὴ ἡ πρόβλεψις τοῦ κ. Λεροῦ ὅτι τὸ 1962 ἡ ἑβδομαδιαία κίνησις τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ θὰ εἶναι ἀστεία, ὅπως ὑποστηρίζῃ. Αὐτὸ ἀποτελεῖ κίνδυνον δι’ ἡμᾶς καὶ ἴσως μᾶς ἀφήνουν νὰ μείνωμεν μὲ τὸ Ἑλληνικὸν ἔτσι, ὥστε ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα νὰ πυκνώσωμεν τὰ ἀεροπορικὰ δρομολόγια νὰ εἴμεθα ἀνέτοιμοι καὶ νὰ ξεφύγῃ μακρὰν τῆς Ἑλλάδος ἡ συγκοινωνία τῶν διεθνῶν ἀεροπορικῶν γραμμῶν. Θὰ μοῦ εἴπητε ὅτι ὑποπτεύομαι τὰ πάντα. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς τὸ εἴπω, μόνον ἐὰν εἶναι Ἕλληνες τεχνικοί, οἱ ὁποῖοι νὰ ἔχουν Ἑλληνικὴν συνείδησιν καὶ νὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψει των τί συμφέρει εἰς τὸν τόπον, μόνον τότε ἠμπορῶ νὰ πεισθῶ, ὁσονδήποτe παραδοξολογίας καὶ ἐὰν εἴπουν. Εἰς μίαν ἔκθεσιν ἑνὸς ξένου οἱονδήποτε τίτλον καὶ ἂν ἔχῃ ἔχω συνηθίσει τὰ τελευταῖα χρόνια νὰ εἶμαι ἐξαιρετικὰ φιλύποπτος καὶ καχύποπτος, τὰ λέγω αὐτὰ ἐπισήμως ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Λεροῦ μὲ ἐμβάλλει εἰς μεγάλας ὑπονοίας ὅτι εἶναι ἠθελημένη ἡ πρόθεσις νὰ φύγῃ ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ τὴν γραμμὴν τῶν ἀεροπορικῶν συγκοινωνιῶν. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἔπρεπε νὰ μὴ σπεύσῃ βασιζόμενος εἰς τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Λεροῦ νὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως υἱοθετήσῃ τὴν παραμονὴν τοῦ ἀεροδρομίου εἰς τὸ Ἑλληνικόν, πρῶτον, διότι εἰς τὸ ἀνακοινωθέν της, ἡ Κυβέρνησις ἀναγκάζεται εἰς τὸ τέλος ἡ ἴδια νὰ ὁμολογήσῃ ὅτι δὲν τῆς ἤρεσε οὔτε αὐτὴ ἡ λύσις, διότι ἀκούσατε τὶ λέγει τὸ ἀνακοινωθὲν τῆς Κυβερνήσεως: «Ἡ Κυβέρνησις ἔχουσα ὑπ’ ὄψει της.... (ἀναγινώσκει)....». Ἡ τελευταία αὐτὴ παράγραφος δεικνύει ὅτι ὑπάρχουν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν δισταγμοί, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀπόλυτον ἀξιοποίησιν καὶ χρησιμότητα τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ. Καὶ ἐρωτῶ ἀφοῦ οὕτως ἢ ἄλλως, ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις προβλέπει ὅτι εἶναι πιθανὸν νὰ ἀναγκασθῇ νὰ διοχετεύσῃ τὴν διεθνῆ κίνησιν εἰς τὴν Τανάγραν, διὰ ποῖον λόγον δέχεται νὰ κάμῃ αὐτὴν τὴν πολυτέλειαν τοῦ νὰ κάμῃ καὶ τοῦτο τὸ ἀεροδρόμιον καὶ νὰ σκεπτώμεθα νὰ κάμωμεν καὶ ἄλλο ἀεροδρόμιον μὲ ἀποτέλεσμα οἰκονομικὰς δαπάνας ὑπερόγκους, διότι θὰ χρειασθοῦν ἐκτὸς ἀπὸ τὰς ἐπεκτάσεις τοῦ διαδρόμου, αἱ ἐγκαταστάσεις ἐφοδιασμοῦ τοῦ ἀερολιμένος, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ κάμωμεν καὶ ἄλλας τοιαύτας ἐγκαταστάσεις εἰς τὴν Τανάγραν. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὴ ἡ ἄποψις αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ τραβήξῃ κατ’ εὐθεῖαν τώρα. Ἐὰν τῆς ἀρέσῃ ἡ Τανάγρα νὰ πάῃ εἰς τὴν Τανάγραν καὶ νὰ πάρῃ τὴν ἀπόφασιν νὰ κρατήσῃ τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ διὰ τὰς ἐσωτερικὰς συγκοινωνίας, νὰ τὸ βελτιώσῃ καὶ νὰ χωρήσῃ ἀμέσως εἰς τὴν κατασκευὴν τοῦ ἀεροδρομίου τῆς Τανάγρας, ὥστε νὰ τὸ ἔχῃ ἕτοιμον τὸ 1960, διότι, περιμένωμεν τὸ 1962, καὶ μόνον τότε νὰ ἴδωμεν τὶ θὰ γίνῃ καὶ πότε νὰ ἀρχίσωμεν τὰς ἀπαραιτήτους ἐγκαταστάσεις, θὰ μᾶς ἔχουν φύγει ἀπὸ τὸ ἔδαφός μας αἱ διεθνεῖς ἀεροπορικαὶ συγκοινωνίαι καὶ θὰ εἶναι πάρα πολὺ ἀργά, ὅ,τι καὶ ἂν κάμωμεν. Ὑπάρχει αὐτὴν τὴν στιγμὴν βέβαια χρόνος καὶ ὁ χρόνος εἶναι πολύτιμος. Θὰ εἶναι κρῖμα νὰ χάσωμεν τὸν χρόνον αὐτόν. Εἰσηγοῦμαι, κύριοι, πρῶτον πρέπει νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν σας ὅτι τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα βεβαίως δὲν τὸ ἔχω μελετήσει ἐπαρκῶς, ἀλλὰ ἔχω μίαν πληροφορίαν θετικήν, ὅτι οἱ ἴδιοι οἱ κάτοικοι τῆς Γλυφάδας καὶ τῶν πέριξ αὐτῆς κατοίκων, οἱ ὁποῖοι θίγονται ἐκ τῆς μεγεθύνσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ ἀπεφάσισαν οἱ ἴδιοι νὰ ἐπιβάλλουν μίαν ἐφ’ ἅπαξ εἰσφορὰν ἐπὶ τῶν κτημάτων των, ἡ ὁποία εἶναι σημαντικὴ καὶ ἡ ὁποία θὰ καλύψῃ ἕνα σημαντικὸν τμῆμα τῶν δαπανῶν τοῦ νέου ἀεροδρομίου. Ὅταν, κύριοι, κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ἀποψινῆς συνεδριάσεως ἐγεννήθη ζήτημα, διὰ τὰ γεγονότα τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν πρὸ τοῦ περιβόλου τῆς Βουλῆς, τόσον ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, ὅσον καὶ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Ἀσφαλείας ἀνεγνώρισαν ὅτι ὑπάρχει ὀξύτης, ὅτι ὑπάρχουν τάξεις πολιτῶν τεταραγμέναι, ἀνεγνώρισαν, δηλαδή, τὴν ἔναρξιν τῆς δημιουργίας ἐπεισοδίων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον σημαίνει ὅτι ὀφείλομεν πᾶσαν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν θὰ λάβωμεν καὶ ἡ ὁποία θὰ θίγῃ τὰ συμφέροντα μεγάλης μερίδος πληθυσμοῦ, ὅτι πρέπει ἀπαραιτήτως νὰ λάβωμεν τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν κατὰ τρόπον ἀδιάβλητον, κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος θὰ κατέχῃ ἅπαντας τοὺς ἐνδιαφερομένους ποία θὰ εἶναι ἡ ὀρθὴ λύσις. Ἐὰν δὲν πείσωμεν τοὺς ἐνδιαφερομένους, τότε θὰ δημιουργήσωμεν ἀναστάτωσιν καὶ κοινωνικὸν ζήτημα. Καὶ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν της καὶ τὸ ἐπισημαίνω ἀπὸ τώρα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἀπόφασις θὰ εἶναι ἡ ὀρθή, ἡ ἐπιβαλλομένη πρὸς τὸ συμφέρον τῆς χώρας. Ἕνας εἶναι, κατὰ τὴν γνώμην μου, ὁ τρόπος. Νὰ ἔλθῃ τὸ θέμα εἰς τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον, νὰ γίνῃ διεξοδικὴ συζήτησις ἐκεῖ κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ ἐξετασθοῦν τὰ θέματα ἀπὸ ὅλας τὰς πλευράς. Τοῦτο δὲν μειώνει οὔτε τὸ κῦρος τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε τῶν ἐνδιαφερομένων. Ἀντιστρόφως θὰ ὑψώσωμεν τὴν στάθμην τοῦ τεχνικοῦ μας κόσμου καὶ τὴν ἐμπιστοσύνην τὴν ὁποίαν τρέφομεν πρὸς τοὺς τεχνικούς μας καὶ ὀφείλομεν νὰ τὴν ὑψώσωμεν, διότι δὲν πρέπει νὰ δημιουργῶμεν αἰσθήματα μίσους εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους. (Χειροκροτήματα). Πιστεύω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ μία διεξοδικὴ συζήτησις ἐνώπιον τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου καὶ ἡ ἀπόφασις ἡ ὁποία θὰ ληφθῇ θὰ εἶναι ἀπολύτως ἀδιάβλητος. Θὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν μας καὶ τὴν γνώμην τοῦ κ. Λεροῦ, ἀλλὰ δὲν θὰ πρέπει νὰ ληφθῇ ἀπόφασις βάσει μιᾶς μόνον γνώμης ἑνὸς ξένου. Ἐγὼ προσωπικῶς ἀρνοῦμαι νὰ βασίσω τὴν ἀπόφασίν μου, εἰς τὴν μοναδικὴν ἀπόφασιν ἑνὸς ξένου. Πρέπει ἀπαραιτήτως νὰ ἔχω καὶ τὴν γνώμην τῶν ἰδικῶν μας τεχνικῶν. Μόνον οὕτω ἀπὸ μίαν δημοσίαν συζήτησιν τοῦ θέματος, οἱ κάτοικοι θὰ πεισθοῦν νὰ ὑποχωρήσουν εἰς ὅ,τι δήποτε τοὺς ζητηθῇ ἀπὸ τὸ Κράτος καὶ νὰ προβοῦν εἰς παραχωρήσεις καὶ νὰ ὑποστοῦν καὶ θυσίας ἀκόμη. Εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ὑπάρξῃ μία ἀδιάβλητος δημοσία συζήτησις. Περαίνων, κύριοι, κακίζω τὴν Κυβέρνησιν, διότι μὲ τὴν λῆψιν τῆς ἀποφάσεώς της αὐτῆς ἐδημιούργησε μίαν ἀτμόσφαιραν, φοβίας εἰς τοὺς κατοίκους καὶ ἀναταραχὴν εἰς μεγάλην τάξιν πολιτῶν καὶ δημιουργεῖ ὡσαύτως τὴν πεποίθησιν ὅτι ἐπηρεάζεται ἀπὸ ἀνθρώπους ξένους πρὸς τὰ Ἑλληνικὰ συμφέροντα. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτάσσεται ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 63 συναφὴς ἐπερώτησις τῶν κ. κ. Γ. Μαύρου, Θ. Τσάτσου, Α. Τσουκαλᾶ καὶ Τ. Κολοκυθᾶ. Ὁ κ. Γ. Μαῦρος, ἔχει τὸν λόγον.

§31Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν εἶσθε μεταξὺ τῶν ἐπερωτώντων καὶ δὲν δύνασθε νὰ λάβητε τὸν λόγον.

§33Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Δὲν πρόκειται, κύριε Πρόεδρε, νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως, ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, τοῦ τόσον σοβαροῦ διὰ τὴν χώραν καὶ τοῦ τόσον εἰδικώτερον ἐνδιαφέροντος τοὺς κ.κ. βουλευτὰς Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, νὰ μὴ ἀκουσθῇ ἡ γνώμη τῶν Κυβερνητικῶν βουλευτῶν. Παρακαλῶ νὰ μᾶς δοθῇ ὁ λόγος, διὰ νὰ ἀναπτύξωμεν τὰς ἀπόψεις μας. Ἐφ’ ὅσον τοῦτο δὲν τὸ ἐπιτρέπητε, λυποῦμαι, διότι μὲ ὑποχρεώνετε νὰ κάμω χρῆσιν τοῦ ἄρθρου 51 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς καὶ νὰ ζητήσω τὴν γενίκευσιν τῆς ὑπὸ συζήτησιν ἐπερωτήσεως. Ἐκφράζω τὴν λύπην μου δι’ αὐτὸ κύριε Πρόεδρε, ἀλλὰ εἶναι ὁ μόνος τρόπος διὰ νὰ ἀναπτύξωμεν τὰς ἀπόψεις μας.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ὑποβάλητε πρότασιν γενικεύσεως τῆς συζητήσεως, συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμόν, δύνασθε νὰ λάβητε τὸν λόγον. Ὁ κ. Γ. Μαῦρος, ἔχει τὸν λόγον.

§35Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅταν πρόκειται νὰ κριθῇ ἡ καταλληλότης ἑνὸς χώρου διὰ τὴν δημιουργίαν πολιτικοῦ ἀεροδρομίου, πρέπει νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει πολλαὶ ἀπόψεις. Ἀπόψεις φύσεως οἰκονομικῆς! Ἀπόψεις φύσεως τουριστικῆς. Ἀπόψεις τεχνικαί, μετεωρολογικαί, καὶ ἀπόψεις τεχνικῆς τοῦ ἐδάφους, καθὼς ἐπίσης καὶ ἀπόψεις ἀσφαλείας τῶν γειτονικῶν πρὸς τὸ ἀεροδρόμιον χώρων. Ἡ ἀνάγκη συμπτώσεως τόσων πολλῶν ἀπόψεων διὰ τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος τῆς καταλληλότητος ἑνὸς χώρου διὰ τὴν ἐγκατάστασιν ἀεροδρομίου πολιτικοῦ, καθιστᾷ αὐτομάτως τὸ πρόβλημα πολιτικὸν ἀπὸ τεχνικόν. Ὁ ξένος εἰδικὸς τὸν ὁποῖον ἐπεκαλέσθη ἡ Κυβέρνησις, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, δὲν ἐμελέτησεν ἄλλας ἀπόψεις, πλὴν τῶν αὐστηρῶς τεχνικῶν, διὰ τὰς ὁποίας ἄλλωστε καὶ ἠρωτήθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν! Ἀλλὰ ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει, κύριοι βουλευταί, ὅλα τὰ προβλήματα τὰ ἀφορῶντα τὴν ἐκτέλεσιν σοβαρῶν τεχνικῶν ἔργων, εἴτε πρόκειται περὶ ἀεροδρομίων, εἴτε περὶ ἄλλης φύσεως ἔργων, εἶναι κυρίως πολιτικά. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὀχυρούμεθα ὄπισθεν τῆς ἐκθέσεως ἑνὸς πολιτικοῦ μηχανικοῦ, ὄχι μόνον διότι αὐτὸς εἶναι ξένος, τὸ ἴδιον θὰ ἔλεγεν ἂν ἰδικός μας ἦτο ὁ πολιτικὸς μηχανικός, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παίρνωμεν τὰς ἐκθέσεις των ὡς θέσφατα καὶ νὰ ὀχυροῦται ἡ Κυβέρνησις ὄπισθεν αὐτῶν, διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τὰς ἀποφάσεις της ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Τὴν τελικὴν ἀπόφασιν καὶ τὴν εὐθύνην τὴν ἔχει πάντοτε ἡ Κυβέρνησις, διότι πάντοτε ἐπὶ ἑκάστου θέματος τεχνικοῦ ὑπάρχουν δύο γνῶμαι, ὅλα δὲ τὰ τερατουργήματα τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν εἰς τὸν κόσμον εἰς τὰ τεχνικὰ ἔργα, μηχανικοὶ τὰ κάμνουν. Οὔτε δικηγόροι, οὔτε ἰατροὶ ἔχουν ἐκτελέσει ὅλα αὐτὰ τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα θεωροῦνται εἰς τὴν τεχνικὴν τερατουργήματα. Ἁπλῶς τὴν εὐθύνην ἔχει ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία εἶχε κάμει τὴν ἐπιλογὴν αὐτῶν καὶ ὄχι τῶν ἀντιθέτων ἀπόψεων, τὰς ὁποίας ἀσφαλῶς ὑπεστήριζον ἄλλοι τεχνικοί. Ἔχομεν ἕνα πρόσφατον παράδειγμα τὸ ὁποῖον ἀναγκάζομαι νὰ μνημονεύσω, καὶ νὰ τονίσω τὴν ἀνάγκην ὅπως μὴ ὁ πολιτικὸς κόσμος ὀχυροῦται ὄπισθεν ἐκθέσεων τεχνικῶν. Ἔχομεν τὸ πρόβλημα τῆς Ὑλίκης, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπησχόλησε πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν. Δεκαπέντε τεχνικοὶ εἶχον ταχθῆ, τότε, ὑπὲρ τῆς λύσεως τῆς Σουβάλας, ἀλλὰ ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, κ. Νικολαΐδης, συνετάχθη μὲ τὴν γνώμην ἑνὸς ἐκ τῶν τεχνικῶν, δὲν ἐνθυμοῦμαι τὸ ὄνομά του, ὁ ὁποῖος ἔλεγεν ὅτι ἡ λύσις Σουβάλας εἶναι καθαρὰ ἀνοησία καὶ ἀπεφάσισε τὴν ὕδρευσιν ἐκ τῆς Ὑλίκης. Κύριοι βουλευταί, δὲν ἔλαβον γνῶσιν τῆς ἐκθέσεως Λεροῦ. Μοῦ τὴν ἐνεχείρισεν ἀπόψε ὁ συνάδελφος κ. Κιτσίκης. Δὲν ἔλαβον γνῶσιν, διὰ πολλοὺς λόγους. Πρῶτον, δὲν ἐτόλμησα νὰ τὴν πλησιάσω, διότι δὲν ἔχει μεταφρασθῆ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν καὶ περιέχει τεχνικοὺς ὅρους, τοὺς ὁποίους δὲν θὰ ἠδυνάμην νὰ ἀντιληφθῶ, μολονότι συμπίπτει νὰ εἶμαι κάτοχος τῆς Ἀγγλικῆς. Καὶ διερωτῶμαι ἐὰν αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ συνεβούλευσαν τὸν κύριον Ὑπουργόν, ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως Λεροῦ, ἐὰν ἔλαβον γνῶσιν τῆς ἐκθέσεως καὶ ἐὰν ἠγνόησαν τὴν ἔκθεσιν ἐφ’ ὅσον αὕτη δὲν ἔχει μεταφρασθῆ καὶ ἐστάλη εἰς τὴν Βουλὴν εἰς Ἀγγλικὴν γλῶσσαν.

§36Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὑπάρχει μετάφρασις.

§37Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ὑπάρχει μία πρόχειρος μετάφρασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, τὴν ὁποίαν δὲν εἶδον. Δὲν ἔλαβον γνῶσιν τῆς ἐκθέσεως Λεροῦ καὶ δι’ ἕνα ἄλλον λόγον. Δὲν ἐπεθύμουν νὰ λάβω γνῶσιν τῆς ἐκθέσεως Λεροῦ, διότι, κύριοι βουλευταί, ὅταν πρόκειται νὰ καταλήξωμεν ποῦ θὰ γίνῃ τὸ ἀεροδρόμιον, τότε θὰ ἐρωτήσωμεν καὶ τὸν κ. Λεροῦ καὶ τοὺς ἄλλους τεχνικούς, Ἕλληνας καὶ ξένους. Αὐτοὶ θὰ μᾶς εἴπουν ποῦ πρέπει νὰ γίνῃ τὸ ἀεροδρόμιον. Ἀλλὰ ὑπάρχει ἕνα ζήτημα, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμποροῦν νὰ μᾶς τὸ λύσουν οἱ τεχνικοὶ καὶ αὐτὸ εἶναι ποῦ δὲν θὰ γίνῃ! Αὐτὸ εἶναι ἀσφαλῶς, θέμα πολιτικόν, αὐτὸ εἶναι θέμα ἰδικόν μας, δὲν εἶναι θέμα οἱουδήποτε κ. Λεροῦ καὶ ἂν θέλετε, οἱουδήποτε Ἕλληνος τεχνικοῦ. Αὐτὸ εἶναι θέμα ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον τῆς Κυβερνήσεως. Ὑπενθυμίζω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς τῆς χώρας ὑπὸ τῶν Γερμανῶν, εἶχε ριφθῆ ἡ ἰδέα νὰ μεταβληθῇ εἰς ἀεροδρόμιον διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς τότε Λοὺφτ–Βάφε ὁ χῶρος, ὅπου σήμερον εὑρίσκεται ὁ Ἱππόδρομος εἰς τὸ Δέλτα. Κἄποιος ξένος φίλος μου, μοῦ εἶπεν ὅτι αὐτὴ ἡ λύσις θὰ ἐξυπηρέτει καλύτερον τὰ συμφέροντα τὰ τουριστικά, διότι, ἂν εἶχε προκριθῆ ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς τὸ ἀεροδρόμιον νὰ γίνῃ εἰς τὸν σημερινὸν Ἱππόδρομον, θὰ ἐχρησίμευεν ὡς διάδρομος ἀπογειώσεως καὶ προσγειώσεως ἡ Λεωφόρος Συγγροῦ καὶ θὰ ἔφθανον τὰ ἀεροσκάφη μέχρι τῶν στηλῶν τοῦ Ὀλυμπίου Διός, καὶ θὰ ἔφθανον οὕτω ἐγγύτερον εἰς τὸ Κέντρον μέχρι σχεδὸν τῆς Πλατείας Συντάγματος. Ἐὰν αὐτὸ εἶχε συμβῆ καὶ ἠρωτᾶτο σήμερον ὁ κ. Λεροῦ, θὰ ἔλεγεν ἀσφαλῶς ὅτι καλὸν εἶναι καὶ ἂς μὴ τὸ μεταβάλωμεν. Διότι βεβαίως πολὺ ὀλίγον ἐνδιαφέρουν τὸν κ. Λεροῦ, αἱ κατωκημέναι περιοχαὶ Χαροκόπου καὶ Καλλιθέας καὶ ἐὰν ἡ Καλλιθέα καὶ ὅλοι οἱ παρακείμενοι συνοικισμοὶ θὰ εἶχον ἀφανισθῆ, ἕνεκα αὐτῆς τῆς λύσεως. Βεβαίως πάσχει ἡ ἔκθεσις, διότι προέρχεται ἀπὸ ἕνα ξένον καὶ ὀρθῶς διεμαρτυρήθη ὁ Ναύαρχος κ. Τούμπας, διότι ἠγνοήθησαν συστηματικῶς οἱ Ἕλληνες τεχνικοί. Κύριοι βουλευταί, θὰ εἶναι εἰς ὅλους σας γνωστόν, ὅτι Ἑλληνικὰ τεχνικὰ γραφεῖα καταρτίζουν μελέτας πολεοδομικάς, χωρῶν τῆς Μέσης Ἀνατολῆς καὶ τῶν Ἰνδιῶν, μελέτας εἰς τὸ Πακιστάν, τὰς ὁποίας ἔχουν λάβει κατόπιν διεθνῶν διαγωνισμῶν. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι Ἕλληνες τεχνικοὶ εἶναι εἰς ἀρκετὸν βαθμὸν προηγμένοι, ὥστε νὰ παρέχουν τεχνικὰς ὑπηρεσίας εἰς ξένας χώρας, καὶ νὰ καθορίζουν ποία θὰ εἶναι ἡ θέσις τῶν ἀεροδρομίων εἰς τὰς πόλεις αὐτάς. Δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ τὴν ἔκθεσιν ἑνὸς ξένου νὰ λαμβάνωμεν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία κρίνει τὴν τύχην πληθυσμοῦ 200.000 τῆς τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης. Ἡ ἔκθεσις Λεροῦ, τῆς ὁποίας δὲν ἔλαβον γνῶσιν, ἀλλὰ τὴν ἐξεφύλλισα πρὸ ὀλίγου, ἔχει ἔκτασιν ἀκριβῶς 8 σελίδων κειμένου. Εἶναι περίεργον ὅτι ἔχει τὴν ἰδίαν ἔκτασιν μὲ τὴν ἔκθεσιν τῆς Ὑλίκης. Φαίνεται ὅτι καθιεροῦται πλέον εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως ὅτι διὰ πᾶν μέγα δημόσιον ἔργον τὸ μέγιστον ὅριον τῆς μελέτης εἶναι σελίδες 8. Κύριοι βουλευταί, ὁ πρῶτος τῶν ἐπερωτώντων συναδέλφων κ. Τούμπας, σᾶς ἐξέθεσε διὰ ποίους λόγους τὸ Ἑλληνικὸν δὲν εἶναι κατάλληλον διὰ νὰ ἀποτελέσῃ τὸ μόνιμον ἀεροδρόμιον τῆς περιοχῆς, ἐν ὄψει τῶν ἐπικειμένων ἐξελίξεων τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ διὰ βραχέων νὰ συνοψίσω τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι συνηγοροῦν ὑπὲρ τῆς ἀπομακρύνσεως τοῦ ἀεροδρομίου ἀπὸ τὸ Ἑλληνικόν. Μὲ τὴν καθιέρωσιν τῶν πυραυλοκινήτων ἀεροσκαφῶν, ἡ πολιτικὴ ἀεροπορία εὑρίσκεται σήμερον ἐνώπιον ἑνὸς ἀγνώστου μυστηρίου. Δὲν γνωρίζει τὶ προβλήματα θὰ μᾶς δημιουργήσουν εἰς τὸ μέλλον τὰ πυραυλοκίνητα ἀεροπλάνα. Αὐτὸ δὲν τὸ ἠξεύρει ὁ κ. Λεροῦ. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου μίαν μελέτην Ἀμερικανικοῦ περιοδικοῦ ἡ ὁποία περιλαμβάνει δηλώσεις προέδρου μεγάλης ἀμερικανικῆς ἑταιρίας. Εἰς τὰς δηλώσεις του λέγει τὰ ἑξῆς: «Δὲν γνωρίζομεν τὶ μᾶς ἀναμένει μὲ αὐτὰ τὰ νέα ἀεροπλάνα. Ἔχομεν ὅλαι αἱ ἑταιρίαι ἀποδυθῆ εἰς παραγγελίας ἀεροσκαφῶν πυραυλοκινήτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν πλήρως σχεδιασθῆ, διὰ τὰ ὁποῖα χρειάζονται ἑκατομμύρια δολλαρίων, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχομεν, διὰ τὰ ὁποῖα χρειάζονται ἀεροδρόμια τὰ ὁποῖα δὲν ὑπάρχουν καὶ αἱ ὑπηρεσίαι ἐλέγχου τῶν συγκοινωνιῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ὑπάρχουν ἐπίσης καὶ ἐπίσης δὲν ὑπάρχουν καὶ ἐπιβάται οἱ ὁποῖοι θὰ τὰ πληρώσουν». Αὐτὴν τὴν στιγμὴν λέγει ὁ πρόεδρος τῆς μεγαλυτέρας τῶν ἀμερικανικῶν ἀεροπορικῶν ἑταιριῶν, ὅτι ὁδηγούμεθα εἰς τὸ ἄγνωστον. Κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τὴν μέχρι τοῦδε ἐξέλιξιν τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας, εἶναι δυνατὸν νὰ καταλήξῃ κανεὶς εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι τὸ ἀμέσως προσεχὲς μέλλον, τῶν δύο ἢ τριῶν προσεχῶν ἐτῶν θὰ παρουσιάσῃ τεραστίαν ἀνάπτυξιν τῶν ἀεροπορικῶν συγκοινωνιῶν. Τὸ 1956 αἱ ξέναι στατιστικαὶ ἔλεγον ὅτι εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας ἐταξίδευσαν 42 ἑκατομμύρια ἀνθρώπων μὲ ἀεροπλάνα. Τὸ 1965 προβλέπουν οἱ ἁρμόδιοι εἰδικοὶ ὅτι ὁ ἀριθμὸς θὰ φθάσῃ εἰς τὰ 78 ἑκατομμύρια. Ἐὰν δὲ συμβῇ, ὅπως ἐλπίζομεν ὅλοι, νὰ ἀποκατασταθῇ πραγματικὴ εἰρήνη εἰς τὸν κόσμον καὶ ἀρχίσῃ ἡ ἐπικοινωνία μεταξὺ τῆς Ἀνατολῆς καὶ τῆς Δύσεως, ἀντιλαμβάνεσθε πόσον μεγαλύτερον θὰ εἶναι τὸ ποσοστὸν τῆς αὐξήσεως τῶν ἀεροπορικῶν συγκοινωνιῶν. Ἀλλὰ διὰ μίαν τοιαύτην κίνησιν τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ, ὁσονδήποτε καὶ ἂν ἐπεκταθῇ, θὰ εἶναι τελείως ἀνεπαρκές. Σήμερον ὑπάρχουν περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας ἐντὸς μιᾶς ὥρας σημειοῦνται 15 προσγειώσεις καὶ ἀπογειώσεις, δηλαδὴ μία ἀνὰ τρία ἢ τέσσαρα λεπτὰ εἰς τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ. Θὰ τὸ ἔχετε παρατηρήσει ὅσοι συνέπεσε νὰ γευματίσητε εἰς ἑστιατόριον εἰς τὰς ἀκτὰς τοῦ Σαρωνικοῦ. Τί θὰ συμβῇ μετὰ 5 χρόνια; Θὰ εἶναι πιθανὸν νὰ ἔχωμεν πλείονας προσγειώσεις ἢ ἀπογειώσεις ἀνὰ λεπτόν. Ἡ Κυβέρνησις διαισθάνεται ἤδη ὅτι κατὰ πᾶσαν πιθανότητα τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ θὰ εἶναι ἀνεπαρκὲς εἰς τὸ προσεχὲς μέλλον, δι’ αὐτὸ παρεμβάλλει τὴν ἄποψιν Τανάγρας. Ἀλλὰ σᾶς εἶπεν ἤδη ὁ Ναύαρχος κ. Τούμπας, ἐὰν πρόκειται καὶ ἀσφαλῶς πρόκειται τὸ 1962 νὰ ἀποδειχθῇ ἀνεπαρκὲς τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς ἀεροδρόμιον τῶν μεγάλων πτήσεων ἡ Τανάγρα, διατὶ δὲν τὸ προτιμῶμεν ἀπὸ τοῦδε, ὥστε ἐν τῷ μεταξὺ νὰ μὴ μεταβάλωμεν εἰς νεκροταφεῖον ὁλόκληρον αὐτὴν τὴν περιοχήν; Ἕνας ἄλλος λόγος, ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλει τὴν ἀπομάκρυνσιν, εἶναι ἡ καταστροφὴ τὴν ὁποίαν θὰ φέρῃ ἡ διατήρησις τοῦ ἀεροδρομίου εἰς τὸ Ἑλληνικόν, αὐτῆς τῆς τουριστικῆς περιοχῆς. Κύριοι βουλευταί, μέχρι τοῦδε αἱ δαπάναι αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο διὰ τὴν ἀκτήν, ἀπὸ τῆς Γλυφάδας μέχρι τοῦ Σουνίου, ὑπερβαίνουν τὰ 5.000.000 δολλαρίων. Ἐὰν τὸ ἀεροδρόμιον ἐπεκταθῇ μέχρι Βούλας, ὅπως εἶναι βέβαιον, τί θὰ γίνουν αὗται αἱ δαπάναι; Ὁ θόρυβος τὸν ὁποῖον προκαλοῦν τὰ ἀεριωθούμενα ἐτονίσθη ἀπὸ τὸν προηγούμενον ὁμιλητήν. Θὰ ἤθελον μόνον, ὡς πρὸς αὐτὸ τὸ σημεῖον νὰ προσθέσω τοῦτο, ὅτι ὁ Δῆμος τῆς Νέας Ὑόρκης, ἀπηγόρευσε τὴν χρησιμοποίησιν τῶν ἀεροδρομίων του εἰς ἀεριωθούμενα ἢ πυραυλοκίνητα, ἐν πλήρει συνειδήσει τῆς ζημίας, τὴν ὁποίαν θὰ ὑποστῇ ἡ Πολιτεία τῆς Νέας Ὑόρκης ἀπὸ τὴν ἀπομάκρυνσιν ἐπενδύσεων ἑκατομμυρίων δολλαρίων, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐγίνοντο εἰς τὰ ἀεροδρόμια, ἐὰν τὰ ἀεροδρόμια κατεσκευάζοντο διὰ τὴν προσγείωσιν καὶ ἀπογείωσιν ἀεροπλάνων πυραυλοκινήτων. Ἀλλά, ὁ Κυβερνήτης καὶ ὁ Δήμαρχος τῆς Νέας Ὑόρκης εἶπον ὅτι εἶναι προτιμότερον νὰ χαθοῦν αὐταὶ αἱ ἐπενδύσεις, παρὰ νὰ μεταβληθῇ εἰς φρενοκομεῖον ὁλόκληρος ἡ Πολιτεία τῆς Νέας Ὑόρκης. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Εἶναι τόσον μέγας ὁ θόρυβος τὸν ὁποῖον προκαλοῦν, κύριοι βουλευταί, αὐτὰ τὰ ἀεροπλάνα, ὥστε ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις πρὸ ἑνὸς μηνὸς ἀπηγόρευσεν, ὅπως θὰ ἐνθυμῆσθε ἀπὸ εἴδησιν ἡ ὁποία προεκάλεσε κἄποιον θόρυβον εἰς τὸν Τύπον, ἀπηγόρευσε τὴν προσγείωσιν κατὰ τὴν νύκτα ἑνὸς Σοβιετικοῦ πυραυλοκινήτου ἀεροπλάνου τύπου «Μπάλμορ (;) 104» διότι θὰ ἀνεστατώνε τὸν πληθυσμὸν τοῦ Λονδίνου, ἐὰν προσεγειοῦτο τὴν νύκτα καὶ ἠναγκάσθη ὁ πιλότος τοῦ Σοβιετικοῦ ἀεροπλάνου νὰ ἀναβάλῃ τὴν προσγείωσιν διὰ τὴν ἑπομένην μεσημβρίαν, εἰς ὥραν ποὺ καθώρισεν ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις. Ὅταν διὰ τὴν προάσπισιν τῆς ὑγείας τῶν πολιτῶν λαμβάνωνται μέτρα, ὡς ἡ ἀπαγόρευσις λειτουργίας ραδιοφώνων τὰς μεσημβρινὰς ὥρας ἀναπαύσεως, ὅταν ἀπαγορεύεται εἰς τὰς ὁδοὺς τῶν Ἀθηνῶν ἡ χρησιμοποίησις τοῦ κλάξον τῶν αὐτοκινήτων, μὲ τὸν κίνδυνον νὰ ἔχωμεν τραυματίας ἕνεκα αὐτοῦ, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνεχώμεθα αὐτοὺς τοὺς τρομακτικοὺς θορύβους τῶν ἀεροπλάνων, οἱ ὁποῖοι ὡδήγησαν ξένας χώρας εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν χρησιμοποιήσεως τῶν ἤδη ὑφισταμένων ἀεροδρομίων; Ἀλλὰ πλὴν αὐτοῦ, εἶναι καὶ τὸ θέμα τῆς ἀσφαλείας τῶν γειτονικῶν χώρων, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Τούμπας. Εἶναι, κύριοι βουλευταί, γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἐν περιπτώσει ἀνωμαλιῶν τὰ πολιτικὰ ἀεροδρόμια μεταβάλλοντα αὐτομάτως εἰς πολεμικὰ καὶ ὁ κίνδυνος εἰς τὸν ὁποῖον θὰ ἐκτεθῇ ὁ πληθυσμὸς τῆς περιοχῆς Πρωτευούσης, τὸ ¼ δηλαδὴ τοῦ συνολικοῦ πληθυσμοῦ τῆς χώρας, θὰ εἶναι μέγας. Καὶ αὐτὸ ἐπίσης δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ὅταν ἐπιμένῃ εἰς τὴν λύσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ. Δὲν θέλω, κύριοι βουλευταί, νὰ ἐκταθῶ καὶ εἰς τοὺς οἰκονομικοὺς λόγους, διότι ἀποτελεῖ παραφροσύνην νὰ γίνωνται ἀεροδρόμια μὲ ἀπαλλοτριώσεις οἰκοπέδων ἐντὸς σχεδίου πόλεων. Μόνον εἰς τὴν χώραν αὐτὴν συμβαίνει τοῦτο. Ἔχουν ἤδη καταστραφῆ 700 σπίτια νεόδμητα, δὲν ἠξεύρω πόσων ἄλλων ἐπίκειται ἡ καταστροφὴ, ὅλα δὲ τὰ οἰκόπεδα ποὺ θὰ ἀπαλλοτριωθοῦν εἶναι ἐντὸς σχεδίου πόλεως. Αἱ ἀντιρρήσεις, αἱ ὁποῖαι προβάλλονται, καὶ τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις προσπαθεῖ νὰ στηρίξῃ ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως Λεροῦ, εἶναι ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄλλος χῶρος κατάλληλος εἰς τὴν Ἀττικήν. Κύριοι βουλευταί, αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ διαμαρτυρηθῶ ἐντόνως, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔσπευσεν ἅμα τῇ ὑποβολῇ τῆς ἐκθέσεως Λεροῦ νὰ τὸν παρακαλέσῃ νὰ ἐγκαταλείψῃ ἀμέσως τὸ ἔδαφος τῆς χώρας, ἐπιβιβαζόμενος τοῦ πρώτου ἀεροπλάνου, διότι μὲ τὴν ἔκθεσιν αὐτὴν μᾶς ἐξέλαβε διὰ Κάφρους. Διότι, ἐὰν ὁ κ. Λεροῦ δὲν ἠμπορῇ νὰ εὕρῃ ἄλλο ἀεροδρόμιον εἰς τὴν Ἀττικήν, ὅπου ἡ ὁρατότης ἐπὶ 350 ἡμέρας τὸν χρόνο, εἶναι μεγίστη καὶ γίνονται προσγειώσεις καὶ ἀπογειώσεις ἄνευ μηχανημάτων, ἐὰν δὲν ἠμπορῇ νὰ εὕρῃ ἀεροδρόμια εἰς χώραν ἔχουσαν ἓν ἀπὸ τὰ ὡραιότερα κλίματα τῆς Γῆς, θὰ ἠμπορέσῃ νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ πῶς ὑπάρχουν ἀεροδρόμια εἰς τὰ βουνὰ τῆς Ἑλβετίας; Πῶς ὑπάρχουν ἀεροδρόμια εἰς Γενεύην, εἰς τὴν Ζυρίχην, εἰς τὸ Ὄσλο, εἰς τὰς χώρας τὰς Σκανδιναυϊκάς, ὅπου φῶς ὑπάρχει ὀλίγους μῆνας τὸν χρόνο καὶ ὅπου ἡ ὁμίχλη καὶ ἡ νέφωσις καλύπτουν τὸ μέγιστον μέρος τοῦ ἔτους; Ἐὰν ἐκεῖ εὑρίσκωνται ἀεροδρόμια, ἀποτελεῖ πρόκλησιν πρὸς τὴν νοημοσύνην τῶν Ἑλλήνων νὰ ἰσχυρίζεται οἱοσδήποτε ξένος, μετὰ οἱανδήποτε μελέτην, τὴν ὁποίαν κατήρτισεν ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ εὕρεσις ἄλλου χώρου δι’ ἀεροδρόμια εἰς τὴν χώραν μας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι ἤδη τὰ Μέγαρα προορίζονται δι’ ἀεροδρόμιον τοῦ ΝΑΤΟ. Ἰδοὺ ὅτι αἱ συμμαχικαὶ ὑπηρεσίαι εὗρον κάποιο ἄλλο σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὴ ἡ ἐγκατάστασις ἀεροδρομίου. Διεπιστώθη καὶ ἀπὸ τὰ ἐπεισόδια, τὰ ὁποῖα φοβοῦμαι ὅτι ἦσαν ὠργανωμένα, ὅτι ὑπάρχει μεγίστη ἀντίθεσις τῶν πληθυσμῶν τῆς Ἀττικῆς, οἱ ὁποῖοι μάχονται ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τοῦ ἀεροδρομίου εἰς τὸ Ἑλληνικόν. Κύριοι βουλευταὶ ἂν ὑπάρχουν ἀντιρρήσεις τῶν πληθυσμῶν αὐτῶν, αἱ ἀντιρρήσεις θὰ ἔχουν πιθανῶς ἕνα λόγον. Καὶ ὁ λόγος δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἄλλος ἀπὸ τὴν δικαίαν ἀνυποληψίαν, τὴν ὁποίαν τρέφουν πρὸς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Εἰς ὅλας τὰς χώρας τοῦ κόσμου, ὁσάκις γίνεται ἀπαλλοτρίωσις διὰ δημόσια ἔργα, δι’ ἀεροδρόμια, αὐτὸ τὸ γεγονὸς θεωρεῖται μεγίστη εὔνοια τῆς τύχης. Διότι εἰς τὰς ἄλλας χώρας γίνεται ἐκτίμησις πραγματικὴ τῶν ζημιῶν, τῆς ἀξίας τῶν ἀπαλλοτριουμένων ἐκτάσεων, καὶ γίνεται ἄμεσος καταβολὴ τοῦ τιμήματος καὶ ἔτσι γίνεται ἀγὼν ποῖος θὰ πρωτοπεριληφθῇ εἰς τὰς ἐκτάσεις τὰς ἀπαλλοτριουμένας, διότι τοῦτο τοῦ ἐπιτρέπει τὴν ρευστοποίησιν περιουσίας, τὴν ὁποίαν δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν ἄλλως νὰ ἐπιτύχῃ εἰς κανονικὴν πώλησιν. Ἐδῶ, λόγῳ τῆς ἀναξιότητος, τολμῶ νὰ διακηρύξω, διότι εἰς τὸ παρελθὸν διηύθυνα τὸν ἁρμόδιον τομέα τοῦ Κράτους, λόγῳ τῆς ἀναξιότητος τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας, κατέχονται ἀπὸ τρόμον οἱ κάτοικοι καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ τῶν ἄλλων περιοχῶν, ὅτι τὸ Κράτος θὰ πάρῃ τὰ κτήματα καὶ δὲν θὰ πληρώσῃ, ἢ ἐκτίμησις δὲν θὰ εἶναι ἀκριβὴς ἤ, ἂν εἶναι ἀκριβής, θὰ γίνῃ μετὰ τόσον χρόνον, ὥστε νὰ ἔχῃ ἐπέλθει ἐν τῷ μεταξὺ ἡ ὑποτίμησις καὶ οἱ κάτοικοι νὰ ἔχουν περιέλθει εἰς μεγίστην ἀθλιότητα. Αὐτοὶ οἱ φόβοι τῶν κατοίκων εἶναι πραγματικοί. Εἰς τὸ παρελθόν, ὅταν ἔγιναν αἱ ἀπαλλοτριώσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ, οὐδεὶς ἐπληρώθη. Καὶ εἶναι αἶσχος διὰ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος αὐτὸ τὸ ὁποῖον διαπιστώνεται ἀπὸ τοῦ βήματος. Παρέστη ἀνάγκη, κύριοι συνάδελφοι, δι’ ἀπαλλοτριώσεις τοῦ 1945 καὶ τοῦ 1946 νὰ ἐγγράψω εἰς προϋπολογισμὸν ἐλλειμματικὸν κονδύλιον 50 δισεκατομμυρίων δραχμῶν, τὸ 1951, διὰ νὰ πληρωθοῦν δικαιοῦχοι κτημάτων, τὰ ὁποῖα εἶχον ἀπαλλοτριωθῆ πρὸ 5, 6, 7 καὶ 10 ἐτῶν, τὰ ὁποῖα τὸ Κράτος δὲν ἐνδιεφέρθη νὰ ἀποζημιώσῃ, ἀλλὰ τὰ ἐχρησιμοποίει ἐν τῷ μεταξὺ διὰ τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ. (Χειροκροτήματα). Ἐάν, κύριοι βουλευταί, οἱ κάτοχοι τῶν ἀγρῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀπηλλοτριοῦντο διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἀεροδρομίου ἐκτὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ, εἶχον τὴν βεβαιότητα ὅτι θὰ κατεβάλετο πλήρης καὶ ἄμεσος ἡ ἀποζημίωσις, οὐδεμία ἀντίρρησις θὰ προεβάλετο ἐξ αὐτῶν. Καὶ ἐὰν ἠδύνατο τὸ Κράτος νὰ τοὺς διαβεβαιώσῃ περὶ αὐτοῦ, θὰ ἐγίνετο συναγωνισμὸς ποία περιοχὴ θὰ διεξεδίκει τὸ ἀεροδρόμιον καὶ ὄχι ποία θὰ τὸ ἀποφύγῃ. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς περαιτέρω ἔλεγχον τῶν τεχνικῶν ζητημάτων τὰ ὁποῖα μὲ τόσην εὐφράδειαν ἀνέπτυξεν ὁ Ναύαρχος κ. Τούμπας. Θὰ ἤθελον νὰ συμπεράνω ὅτι τὸ θέμα εἶναι κατ’ ἐξοχὴν πολιτικόν, τὸ θέμα μὲ τὸ ὁποῖον θὰ ἀσχοληθῇ ἡ Βουλὴ ἀπόψε δὲν εἶναι ποῦ θὰ πάῃ τὸ ἀεροδρόμιον, ἀλλὰ ποῦ δὲν θὰ πάῃ καὶ ἀσφαλῶς δὲν θὰ πάῃ, δι’ οὓς λόγους ἀνέφερον, εἰς τὴν περιοχὴν τὴν ὁποίαν ἀπειλεῖ νὰ καταστρέψῃ καὶ νὰ ἐξολοθρεύσῃ ἐξ ὁλοκλήρου. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ ἐπεθύμουν νὰ εἶχε κατοικήσει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν, ὡς συνέβη νὰ ἔχω κατοικήσει ἐγώ, εἰς τὴν Γλυφάδα ἐπὶ 2 ἔτη, διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν τοῦ μαρτυρίου τὸ ὁποῖον ὑφίστανται οἱ κάτοικοι τῆς περιοχῆς. Ὅταν τὸ 1952 εἰς τὴν τελευταίαν Κυβέρνησιν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων εἶχον τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, εἶχον διαπιστώσει ὅτι τὰ θύματα ἐκ τῶν ναρκοπεδίων τοῦ συμμοριτοπολέμου ἦσαν τόσα πολλά, ὥστε ἐδημιουργεῖτο ἕνα μεγάλο πρόβλημα διὰ τὴν Κυβέρνησιν νὰ θέσῃ τέρμα εἰς τὴν ὑφισταμένην κατάστασιν. Εἴχομεν, τότε, 100–200 νεκροὺς ἐτησίως, 3 χρόνια μετὰ τὸ τέρμα τοῦ συμμοριτοπολέμου, λόγῳ ἐκρήξεως τῶν ναρκῶν. Μεγίστη εὐθύνη ἀπεδίδετο εἰς τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Γ.Ε.Σ. αἱ ὁποῖαι δὲν εἶχον φροντίσει νὰ ἐκκαθαρίσουν τὰ ναρκοπέδια ἀπὸ τὰς νάρκας. Εἶχον λάβει, τότε, μίαν ἀπόφασιν, διότι τὸ θέμα μὲ ἠνώχλει ἐξαιρετικῶς, τὴν ἑξῆς: Εἶχον εἴπει εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον ὅτι ἐὰν ἐντὸς 3 μηνῶν δὲν ἐκκαθαρισθοῦν ὅλα τὰ ναρκοπέδια τῆς χώρας, θὰ διατάξω τοὺς Ἀρχηγοὺς τῶν ἁρμοδίων κλάδων τοῦ Ἐπιτελείου καὶ τῶν ὑπευθύνων ὑπηρεσιῶν, νὰ κάμουν τὸν περίπατόν των ὡρισμένας ἡμέρας ὑπεράνω τῶν ναρκοπεδίων, διὰ νὰ ἀντιληφθοῦν ποία εἶναι ἡ κατάστασις. (Χειροκροτήματα). Τὸ ἀποτέλεσμα ὑπῆρξεν ἄμεσον, ἐπεδόθησαν εἰς τὸ ἔργον καὶ εὐτυχῶς σπανιώτατα σήμερον ἔχομεν ἀτυχήματα ἐκ τοῦ λόγου τούτου. Θὰ ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἑξῆς πρότασιν: Εἰς τὴν Ἀγγλίαν, 3 μέλη τῆς Κυβερνήσεως, ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, πλὴν τοῦ μισθοῦ των, τυγχάνουν καὶ κατοικίας δωρεάν, τὴν ὁποίαν παρέχει τὸ Δημόσιον. Ἐγὼ θὰ ἐπρότεινον νὰ ἐγκαινιάσωμεν τὸ σύστημα, χορηγοῦντες τὰς πιστώσεις, διὰ τὴν ἀπόκτησιν δύο κατοικιῶν εἰς τὰς ὁποίας ὑποχρεωτικῶς θὰ κατώκουν οἱ ἑκάστοτε Πρόεδροι τῆς Κυβερνήσεως καὶ οἱ Ὑπουργοὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων. Αὗται αἱ κατοικίαι νὰ τοποθετηθοῦν εἰς τὸ τέλος τοῦ διαδρόμου τοῦ Ἑλληνικοῦ (γέλωτες — χειροκροτήματα), ὅπου καταδικάζονται οἱ κάτοικοι νὰ παραμείνουν σήμερον. Ἐν τῷ μεταξὺ θὰ ἔκαμνα τὴν ἑξῆς θερμὴν σύστασιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων, νὰ ἀποφύγῃ κατὰ τὸ δυνατὸν τὴν οἱανδήποτε περαιτέρω δαπάνην εἰς τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι μετ’ ὀλίγον θὰ κατανοήσῃ καὶ ὁ ἴδιος ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραμείνῃ ἐκεῖ καὶ εἶναι περιττὸν νὰ κάμνωμεν περαιτέρω ζημίας διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν δαπανῶν ἐνῷ εἶναι βέβαιον ὅτι μίαν ἡμέραν τὸ ἀεροδρόμιον αὐτὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ θὰ ἀχρηστευθῇ, ἀφοῦ θὰ ἔχῃ καταστρέψει ὁλόκληρον τὴν ἔκτασιν, τὴν ὡραιοτέραν ἔκτασιν τῆς περιοχῆς Διοικήσεως Πρωτευούσης. Εἶναι πολλὰ ἔτη ποὺ τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ παραμένει εἰς τὴν σημερινὴν κατάστασιν. Κύριε Ὑπουργέ, τῶν Δημοσίων Ἔργων, διὰ τὴν κατ’ ἐξοχὴν ἐπείγουσαν λύσιν τῆς ὑδρεύσεως τῶν Ἀθηνῶν, ἀφήσατε, ὄχι σεῖς, ἀλλὰ ὁ προκάτοχός σας, δύο ὁλόκληρα ἔτη μελέτης, ἀπὸ τὸ 1952 μέχρι τὸ 1954, διὰ νὰ ἰσχυρίζεσθε σήμερον ὅτι ἄνευ τῆς ἐνδιαμέσου χαράξεως, αἱ Ἀθῆναι θὰ ἔχανον 1.700.000 κυβικὰ μέτρα ὕδατος. Ἐὰν τὸ ἐπεῖγον πρόβλημα τῆς ὑδρεύσεως τῶν Ἀθηνῶν, ἠμπόρεσε νὰ περιμείνῃ δύο ἔτη, ἐγὼ νομίζω ὅτι πᾶσα ἐπέκτασις τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ διὰ περαιτέρω κατεδαφίσεων εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναμείνῃ δύο ἔτη, ἕως ὅτου ἡ Κυβέρνησις κατανοήσῃ τὴν ζημίαν τὴν ὁποίαν κάμνει εἰς τὸ Δημόσιον συμφέρον καὶ τὴν περιοχὴν τῶν Ἀθηνῶν. (Χειροκροτήματα).

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, ἔχει τὸν λόγον.

§39Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπ. Συγκοινων. καὶ Δημοσ. Ἔργων). Κύριοι βουλευταί, πρὶν εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα, θὰ ἤθελον νὰ σᾶς ἐκθέσω τὴν προϊστορίαν τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ, ἀλλὰ τὴν πραγματικὴν προϊστορίαν, ὄχι τὴν προϊστορίαν, ὅπως τὴν ἐξέθεσεν ὁ Ναύαρχος κ. Τούμπας, ὀλίγον τι κολοβωμένην. Ἐπὶ τοῦ ἀεροδρομίου Ἑλληνικοῦ ἀπεφάνθη κατὰ πρῶτον μία Ἐπιτροπή, ἐν ἔτει 1946, ἀπὸ ξένους ἐμπειρογνώμονας. Ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ εἶπεν ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ εἶναι τὸ μόνον κατάλληλον ἀεροδρόμιον πέριξ τῶν Ἀθηνῶν καὶ ὅτι δὲν ὑπάρχει ἕτερον καταλληλότερον. Τὸ θέμα ἐπανῆλθε τὸ 1949. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων ἦτο, τότε, ὁ κ. Νικολαΐδης καὶ θὰ τὸν προσκαλέσω νὰ κάμῃ καὶ αὐτὸς χρῆσιν τῆς φιλόφρονος προσκλήσεως τοῦ κ. Μαύρου, ἐὰν θέλῃ νὰ μεταβῶμεν εἰς τὸ ἀεροδρόμιον καὶ νὰ κατοικήσωμεν μαζὶ εἰς ἕνα οἴκημα. Ὁ κ. Νικολαΐδης πολὺ ὀρθῶς, τότε, τὸν Ἰούνιον τοῦ 1949, ὑπέγραψε μίαν ἀπόφασιν ΔΟΣ 117 μαζὶ μὲ τοὺς Ὑπουργοὺς Συντονισμοῦ κ. Στεφανόπουλον καὶ Ἀεροπορίας κ. Πρωτοπαπαδάκην. Ἡ ἀπόφασις αὐτὴ ἦτο ἡ σημαντικωτέρα, ἡ μόνη δηλαδὴ ἀπὸ τὸ 1949, μέχρι σήμερον, διὰ τῆς ὁποίας ἐπεξετείνετο τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ. Τὰ οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς ἦσαν ἐπίσης σημαντικώτατα. Ὁ Προϋπολογισμὸς ἦτο βεβαίως μικρός, ἀλλὰ ἡ ἐκπαίδευσις μαζὶ μὲ τὰς ἀπαλλοτριώσεις ἀνῆλθεν εἰς 3.500.000 δολλάρια. Τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ ἀπέκτησε διάδρομον ὄχι 1700 μέτρων, ὡς εἶχε μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἀλλὰ 2250 μέτρων, ὡς εἶναι σήμερον, ἀπέκτησε τροχιοδρόμους τοὺς σήμερον ὑπάρχοντας καὶ ἀπέκτησε διάδρομον διαπλατυνθέντα ἀπὸ 45 μέτρα εἰς 60, τὰ διεθνῆ.

§40Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Νομίζω ὅτι ἡ ἐπέκτασις ἐκείνη δὲν ἐγένετο πέραν τῶν ἀπαλλοτριώσεων, αἱ ὁποῖαι εἶχον γίνει προπολεμικῶς. Δὲν ἔγιναν νέαι ἀπαλλοτριώσεις.

§41Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐλάχιστοι ἀπαλλοτριώσεις ἔγιναν, αἱ δαπάναι δὲ αὗται εἶναι δαπάναι ἐπενδύσεων.

§42Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπ. Συγκοινων. καὶ Δημοσ. Ἔργων). Αἱ δαπάναι εἶναι σαφῶς κεχωρισμέναι. Εἶναι δαπάναι ἐπενδύσεων τὰς ὁποίας δὲν ὑπολογίζω, διότι εἶναι μετὰ τὸ 1952 καὶ ἀφοροῦν πολὺ μικρὸν ποσόν, 2.000.000 δραχ. εἶναι δαπάναι τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ 19 δισεκατομ., δηλαδὴ 1.300.000 δολλ. + 600.000. δολλ. εἰς ξένον νόμισμα. Καὶ εἶναι ἀπαλλοτριώσεις 1.550.000 δολλ. πληρωθέντα ἀπὸ τὸν Προϋπολογισμὸν τὸ 1950 ἐπὶ τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, εἰς ἐκτέλεσιν τοῦ 117 ΔΟΣ, ὑπογραφέντος παρ’ ὑμῶν, κύριε Νικολαΐδη. Ἔχω ἐδῶ τὸ κείμενον.

§43Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τὸ 1951 ἐπληρώσαμεν ἀκόμη παλαιὰς ἀπαλλοτριώσεις τοῦ 1945. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Λ. Μπατρῖνος).

§44Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἰς ἐκτέλεσιν τοῦ 117 ΔΟΣ κατεβλήθησαν ὑπὸ Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως τὸ 1950, 25 δισεκατομ. δραχμαί. Τὸ 1950 ἐξερράγη πάλιν, καὶ πολὺ δικαίως, ἀγανάκτησις τῶν κατοίκων τοῦ Ἑλληνικοῦ, διατεινομένων ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπεκταθῇ, δὲν ἔπρεπε νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ 117 ἀπόφασις καὶ τὸ ἀεροδρόμιον ἔπρεπε νὰ μεταφερθῇ ἀλλαχοῦ. Εἰς τὴν ἀρχὴν ὑπῆρχεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου. Πρωθυπουργὸς ὁ Νικόλαος Πλαστήρας, ὁ ὁποῖος διατάσσει νὰ σταματήσουν αἱ ἐργασίαι καὶ νὰ μελετηθῇ ἡ μεταφορὰ τοῦ ἀεροδρομίου ἀλλαχοῦ. Τότε ἐγένοντο αἱ ἑξῆς δύο ἐνέργειαι: Πρώτη ἐνέργεια τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ τῆς Κυβερνήσεως Πλαστήρα, τοῦ Τσουδεροῦ — ἔχω δὲ τὸ ἀντίγραφον ἀπὸ 1.7.50,— καὶ δι’ ἑνὸς ἐγγράφου 3 σελίδων ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, τότε, διατὶ εἶναι ἐγκληματικὴ ἡ μεταφορὰ τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ, διατὶ πρέπει νὰ παραμείνῃ, καὶ διατὶ πρέπει νὰ ἐκτελέσωμεν τὸ ταχύτερον τὴν σύμβασιν τῆς 117. Παραλλήλως ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, ὁ κ. Βολουδάκης, ἀπηύθυνεν ἕτερον ἔγγραφον καὶ λέγει καὶ αὐτὸς ὅτι πᾶσα σκέψις περὶ μεταφορᾶς τοῦ ἀεροδρομίου εἶναι σκέψις κωμικὴ ἀφοῦ τὸ ἀεροδρόμιον εἶναι ἀδύνατον νὰ μεταφερθῇ ἀλλοῦ καὶ πρέπει νὰ παραμείνῃ εἰς τὸ Ἑλληνικόν. Κατόπιν αὐτῶν τῶν δύο ἐγγράφων, ἐλήφθη ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου νὰ παραμείνῃ τὸ ἀεροδρόμιον εἰς τὸ Ἑλληνικόν. Περιέργως, κύριοι...

§45Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Τότε, δὲν ὑπῆρχον ἀεριωθούμενα.

§46Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). .... Τότε περιέργως ἐνῷ ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις καὶ ἐνῷ ἐξηκολούθουν αἱ ἐργασίαι καὶ ἐνῷ μέχρι τοῦ Νοεμβρίου τοῦ 1952 ἐξετελέσθη κατὰ 99% ἡ ἀναληφθεῖσα ὑποχρέωσις διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 117 ΔΟΣ, ἐξηφανίσθη ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ὑπάρχει πουθενά. Δὲν ὑπάρχει εἰς κανένα φάκελλον ἡ ἀπόφασις περὶ μὴ μεταφορᾶς τοῦ ἀεροδρομίου Ἑλληνικοῦ. Φαντάζομαι ὅτι ὁ κ. Μαῦρος θὰ ἦτο μέλος μιᾶς τῶν Κυβερνήσεων ἐκείνων.

§47Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τί θὰ εἴπῃ ἐξηφανίσθη;

§48Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Δὲν ὑπάρχει οὐδὲν ἔγγραφον, ἐκ τοῦ ὁποίου νὰ προκύπτῃ αὐτὴ ἡ ἀπόφασις.

§49Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Εἰς ποῖον Ὑπουργεῖον;

§50Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Οὔτε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων, οὔτε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ.

§51Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Βεβαιοῦτε σεῖς ἀπὸ τοῦ βήματος ὅτι ἔφθασεν εἰς τοιαύτην ἀποσύνθεσιν τὸ Κράτος ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχουν τὰ ἀρχεῖα τοῦ Κράτους;

§52Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Κύριε Μαῦρε, ἀρκετὰ εὐφυολογήσατε, καὶ νὰ μὴ εὐφυολογῆτε καὶ σήμερον. Τὸ Κράτος τὸ σημερινὸν δὲν ἔχει κανένα λόγον νὰ ἐξαφανίσῃ μίαν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία εἶναι ἀπόφασις τὴν ὁποίαν λαμβάνει τώρα. Σᾶς λέγω ὅτι ἐνῷ ἡ ἀπόφασις αὐτὴ διέταξε τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων, λέγω ὅτι δὲν ὑπάρχει εἰς τοὺς φακέλλους. Ἂν ὑπῆρξε πρᾶξις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, θὰ ὑπῆρχε τὸ πρακτικὸν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Δὲν ὑπάρχει, ὅμως, ἔγγραφον τῆς Κυβερνήσεως εἰς τοὺς οἰκείους φακέλλους, οὔτε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ οὔτε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης, οὔτε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων;

§53Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, πῶς ἐξετελέσθησαν τὰ ἔργα;

§54Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Κύριε Μητσοτάκη, ἐξετελέσθησαν τὰ ἔργα, ἐνῷ τὸν Ἰούλιον τοῦ 1950 διαμαρτύρεται ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, διατὶ σταματοῦν τὰ ἔργα; Τὰ ἔργα ἐκτελοῦνται μέχρι κεραίας καὶ δὲν ὑπάρχει ἔγγραφος ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως.

§55Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐκάματε, ἕνα σαφέστατον ὑπαινιγμόν, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ διευκρινισθῇ. Εἴπατε ὅτι ὑπῆρξεν ἀπόφασις, ἡ ὁποία ἐξηφανίσθη.

§56Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Εἶπον ὅτι δὲν ὑπάρχει ἔγγραφος ἀπόφασις εἰς τοὺς φακέλλους.

§57Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἶναι τελείως διάφορον.

§58Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Εἶπον ὅτι ὑπάρχει ἀπόφασις, διότι ἡ ἀπόφασις ἔχει ἐκτελεσθῆ. Ἔγγραφος ἀπόφασις εἰς τοὺς φακέλλους οὐδαμοῦ ἀνευρέθη.

§59Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ πρᾶγμα ἔχει κἄποιαν σοβαρότητα. Ἐγὼ ὑποπτεύομαι ὅτι κύκλοι ἐνδιαφερόμενοι ὑπὲρ τῆς λύσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ, προέβησαν, ἐνδεχομένως — ἐὰν ὑπάρχῃ τοιαύτη ἀπόφασις — εἰς ἐξαφάνισίν της, διότι, ἐὰν προσήγετο ἐδῶ τὸ περιεχόμενόν της, θὰ ἦτο ἐναντίον τῶν ἀπόψεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§60Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Κύριε Μαῦρε, σᾶς ἠρώτησα ἐὰν ὡς μέλος τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, ἐνθυμῆσθε νὰ ἐλήφθη μία τοιαύτη ἀπόφασις. Αὐτὸ σᾶς ἠρώτησα.

§61Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Δὲν ἀνεστάλησαν τὰ ἔργα ἀποφάσει τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§62Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ἀνεστάλησαν, ἀλλ’ ἐξηκολούθησαν. Λοιπόν, δευτέρα κροῦσις περὶ μεταφορᾶς τοῦ ἀεροδρομίου Ἑλληνικοῦ ἐγένετο τὸ 1954, καὶ μᾶς εἶπεν ὁ πρῶτος ὁμιλητής, ὅτι ἐλήφθη τότε μία ἀπόφασις διὰ πλειοψηφίας 11 κατὰ 6, περὶ μεταφορᾶς τοῦ ἀεροδρομίου ἐκ τοῦ Ἑλληνικοῦ. Ἔχω ἐδῶ, κύριοι, τὸ κείμενον τῆς ἀποφάσεως, τὸ ὁποῖον δὲν λέγει καθόλου αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Τούμπας.

§63Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Ἔχω καταθέσει τὸ ἔγγραφον, κύριε Ὑπουργέ.

§64Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ἔχω ἐδῶ τὸ ἔγγραφον, θὰ τὸ καταθέσω καὶ ἐγώ. Ἡ ἔκθεσις λέγει τὰ ἑξῆς: «Οἱ ἐκ τῆς μειοψηφίας, μεταξὺ τῶν ὁποίων οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων καὶ αἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ἱπταμένων, ἐμειοψήφισαν καὶ ἐψήφισαν ὑπὲρ τῆς παραμονῆς του εἰς τὸ Ἑλληνικόν. Οἱ 10 εἶπον ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λάβουν ἀπόφασιν καὶ ὅτι πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ὑπὸ ἄλλων ἁρμοδιωτέρων ἡ περίπτωσις μεταφορᾶς τοῦ ἀεροδρομίου». Καὶ λέγει τὸ ὑπ’ ἀριθ. 4 πρακτικόν: «...ἀποφασίζει τὴν ἀνάθεσιν εἰς τὴν διεθνῆ ὀργάνωσιν πολιτικῆς ἀεροπορίας, τῆς ἐξετάσεως τῆς περιοχῆς τῶν Σπάτων ἀπὸ ἀπόψεως καταλληλότητος δι’ ἐγκατάστασιν διεθνοῦς ἀερολιμένος, πληροῦντος τοὺς κανονισμοὺς ἀσφαλείας τῶν πτώσεων καὶ προσγειώσεων δι’ ὀργάνων ἀκριβείας κ.λ.π.». Τὴν ἀναβολὴν τῆς προεκτάσεως τοῦ κυρίου διαδρόμου, καὶ τῆς ἐκτελέσεως οἱουδήποτε ἄλλου ἔργου μέχρις οὗ ἐξακριβωθῇ διὰ τῶν καταρτισθησομένων μελετῶν ἡ δυνατότης ἢ μὴ τῆς μεταφορᾶς τούτου εἰς κατάλληλον θέσιν. Τοῦτο σημαίνει, κύριοι, ὅτι ἐνῷ αὐτοὶ ἐμειοψήφησαν ἐψήφησαν κατηγορηματικῶς ὑπὲρ τῆς παραμονῆς τοῦ ἀεροδρομίου εἰς τὸ Ἑλληνικόν. Ἡ πλειοψηφία ἐπεφυλάχθη καὶ εἶπεν ὅτι πρέπει νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐπέκτασις τοῦ ἀεροδρομίου μέχρις οὗ ὑπάρξῃ γνώμη ἁρμοδιωτέρα καὶ ὡς γνώμην ἁρμοδιωτέραν ἐθεώρησε τὴν γνώμην τῆς διεθνοῦς ὀργανώσεως πολιτικῆς ἀεροπορίας. Κατόπιν τοῦ πορίσματος αὐτοῦ τῆς Ἐπιτροπῆς ἐζητήθη ἡ γνώμη τῆς διεθνοῦς ὀργανώσεως καὶ τὴν γνώμην αὐτὴν τὴν γνωρίζετε ὅλοι. Εἶναι καταχωρημένη εἰς αὐτὸ τὸ πρακτικόν. Λέγει ρητῶς ὅτι μεταξὺ τῶν δύο ἀεροδρομίων, τῶν Σπάτων καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ...

§65Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τίνος γνώμη εἶναι αὐτά;

§66Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Τῆς διεθνοῦς ὀργανώσεως τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας, τοῦ Λεροῦ.

§67Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νομίζετε ὅτι εἶναι σκόπιμον, κύριε Ὑπουργέ, ἐφ’ ὅσον εἶχε ἤδη ἐκπεφρασμένην γνώμην ὁ Λεροῦ, νομίζετε ὅτι εἶναι σκόπιμον νὰ μετακληθῇ τὸ ἴδιον πρόσωπον διὰ νὰ ἀποφανθῇ ἐκ νέου;

§68Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Σᾶς εἶπον, ὑπῆρξε κατηγορηματικὴ ἀπάντησις τῆς διεθνοῦς ὀργανώσεως πολιτικῆς ἀεροπορίας. Πρὸ ἓξ μηνῶν αἱ ἀεροπορικαὶ ἑταιρίαι μοῦ ἀπηύθυναν ἕνα ἔγγραφον καὶ εἶπον ὅτι εἰς τὰ 1959–1960 θὰ χρησιμοποιήσουν εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀεροσκάφη νεωτάτου τύπου D C A καὶ B 707 καὶ οἱ Γάλλοι τὸ «Καραβέλ», καὶ ὅτι δι’ αὐτὰ τὰ σκάφη χρειάζεται διάδρομος πολὺ μεγαλύτερος τοῦ ὑπάρχοντος διαδρόμου τῶν 2.250 μέτρων. Μοῦ εἶπον νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις τὸ θέμα, διότι εἶναι ἀδύνατον ἐπὶ τοῦ ὑφισταμένου διαδρόμου νὰ προσγειωθοῦν τὰ ἀεροπλάνα τὰ ὁποῖα θὰ τεθοῦν, τότε, εἰς χρῆσιν. Εἶχον πρόσφατον, τότε, τὴν ἀπόφασιν μεταξὺ Σπάτων καὶ Ἑλληνικοῦ. Δὲν περιωρίσθην, ὅμως, εἰς αὐτὴν προκειμένου νὰ εἰσηγηθῶ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ ἐν λόγῳ διαδρόμου εἰς τὸ Ἑλληνικόν, καὶ ἀπετάθην κατὰ πρῶτον εἰς τὰς Ἑλληνικὰς Ἀρχὰς — τὸ τονίζω εἰς ἀπάντησιν τῶν ὅσων εἶπεν ὁ κ. Τούμπας — ἀπετάθην εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων. Ἀπετάθην εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, ἡ ὁποία μοῦ εἶπεν ὅτι δὲν ὑπάρχει θέμα μεταφορᾶς τοῦ ἀεροδρομίου Ἑλληνικοῦ ἀλλαχοῦ, ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον δέον νὰ παραμείνῃ ὅπου εὑρίσκεται καὶ ὅτι οἱ διάδρομοι δέον νὰ ἐπεκταθοῦν. Ἐπίσης προσέθεσεν ἡ ὑπηρεσία ὅτι ἀπὸ τοὺς τύπους τῶν ἀεροσκαφῶν, τῶν ὁποίων ἔχει λάβει τὰ χαρακτηριστικὰ προκύπτει ὅτι διὰ τὸ Ἑλληνικὸν ὁ μεγαλύτερος ἀπαιτούμενος διάδρομος διὰ τὸ Β.Σ.Ι. καὶ τὸ 707 θὰ εἶναι διάδρομος 2.600 μέτρων, μὲ θερμοκρασίαν 37,5 κελσίου, ἀλλ’ ὅτι ἐκ λόγων φιλανθρωπίας προτείνει ὅπως ὁ διάδρομος αὐτὸς ἐπιμηκυνθῇ μέχρι 3.000 μέτρων καὶ ὅπως γίνῃ ἀπαλλοτρίωσις μιᾶς περιοχῆς 300 μέτρων, ὥστε οἱ κάτοικοι οἱ ὁποῖοι θὰ εὑρίσκωνται εἰς τὸν ἄξονα τοῦ διαδρόμου νὰ ἀπαλλοτριωθοῦν ἄλλοι καὶ νὰ μὴ ὑποφέρουν ἀπὸ τὸν θόρυβον. Μὴ ἀρκεσθεὶς εἰς τὴν γνώμην αὐτὴν τῆς Ἑλληνικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, ἐζήτησα τὴν γνώμην τῶν Ἑλλήνων ἱπταμένων. Καὶ οἱ Ἕλληνες ἱπτάμενοι ἄνευ οὐδεμιᾶς μειοψηφίας, δὲ ἠξεύρω ἐὰν καὶ αὐτοὶ ἔχουν τὰ ἀνομολόγητα συμφέροντα, ὅπως ἔχουν καὶ αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, καθὼς ἀναγράφεται εἰς ὡρισμένα δημοσιεύματα, καὶ οἱ Ἕλληνες ἱπτάμενοι εἶπον ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ εἶναι τὸ μόνον ἀεροδρόμιον τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῇ καὶ ἀποκλείεται ἡ μεταφορά του εἰς οἱονδήποτε ἄλλο μέρος. Ἐζήτησαν οἱ Ἕλληνες ἱπτάμενοι τὴν γνώμην των νὰ τὴν ἐκφράσουν καὶ δι’ ἐπιστολῆς καὶ μοῦ προσέθεσαν ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ παρουσιάζει μοναδικὴν ἀσφάλειαν καὶ ὅτι τυχὸν μεταφορά του εἰς ἄλλην τοποθεσίαν ἤθελε μειώσει τὴν ἀσφάλειαν πτήσεων καὶ προκαλέσει ἐνδεχομένως ἀνθρώπινα θύματα, πρὸς ζημίαν τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας καὶ τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας.

§69Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Εἶχον ἄλλους τύπους ὑπ’ ὄψιν των, ὅταν συνέταξαν αὐτὴν τὴν ἐπιστολήν;

§70Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Βεβαιότατα. Τὸ ἔγγραφόν των φέρει ἡμερομηνίαν 28 Νοεμβρίου, διότι τοὺς ἐζήτησα ἔγγραφον ἐπὶ τῶν νεωτάτων δεδομένων. Εἶχον ὑπ’ ὄψιν των καὶ τὸν Ὠρωπόν, καὶ τὰ Μέγαρα καὶ τὴν Λούτσαν.

§71Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Εἶναι ἁρμόδιοι, κύριε Ὑπουργέ, οἱ ἱπτάμενοι διὰ τὸ ζήτημα αὐτό;

§72Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Κύριε Τσουκαλᾶ, ἐζήτησα ἀπὸ τοὺς μηχανικοὺς τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, ἐζήτησα ἀπὸ τοὺς ἱπταμένους οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν τὴν περιοχὴν καὶ μοῦ εἶπον ὅτι τὰ Μέγαρα ἀποκλείονται, διότι αἱ ἀναταράξεις εἰς τὰ Μέγαρα, ὅταν περνοῦν, εἶναι τόσον μεγάλαι, ὥστε ὑφίσταται κίνδυνος ἐὰν γίνῃ ἐκεῖ ἀεροδρόμιον πολιτικόν. Προσθέτω ὅτι ἡ Ἐλευσίς, ἡ ὁποία εἶναι ἤδη ἀεροδρόμιον στρατιωτικόν, εἶναι ἀδύνατον νὰ χρησιμοποιηθῇ ἀπὸ βομβαρδιστικὰ ἀεροπλάνα, τὰ ὁποῖα πάντως ἔχουν μεγαλυτέραν δυνατότητα ἑλιγμῶν, ἀπὸ τὰ ἀεροπλάνα τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας καὶ ὅτι καὶ διὰ τὰ Μέγαρα ὑπάρχει κἄποια σκέψις νὰ χρησιμοποιηθοῦν ὡς ἀεροδρόμιον τοῦ ΝΑΤΟ ἀλλὰ μόνον διὰ καταδιωκτικὰ ἀεροπλάνα, διότι λόγῳ τῶν ἀναταράξεων εἶναι ἐπικίνδυνος ἡ χρησιμοποίησίς των ὑπὸ τῶν βομβαρδιστικῶν ἀεροπλάνων. Κατόπιν τούτου ἐζήτησα τὴν γνώμην τῆς Διεθνοῦς Ὀργανώσεως Πολιτικῆς Ἀεροπορίας (Δ.Ο.Π.Α.). Δηλαδὴ συνεκέντρωσα ἐδῶ τὰ στοιχεῖα περὶ τοῦ ἀεροδρομίου Μεγάρων, διότι τότε ἐγένετο λόγος περὶ ἀεροδρομίου Μεγάρων, καὶ τὰ ἔστειλα εἰς τὸν Καναδᾶν.

§73Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Πότε αὐτό, κύριε Ὑπουργέ;

§74Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Τὸν Ἰούλιον ἢ Αὔγουστον τοῦ 1957 τὰ ἔστειλα εἰς τὸν Καναδᾶν καὶ παρεπέμφθησαν ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Διεθνοῦς Ὀργανώσεως εἰς τὸν κ. Λεροῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ ὁ ἁρμόδιος Διευθυντὴς τῆς Ὀργανώσεως Πολιτικῆς Ἀεροπορίας. Ἐγράφησαν εἰς τὰς ἐφημερίδας περὶ τοῦ κ. Λεροῦ διάφορα. Τὸν ἀπεκάλεσαν ἄνθρωπον στερούμενον διπλώματος καὶ τσαρλατάνον. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω εἶναι ὅτι ὁ κ. Λεροῦ ἔχει δίπλωμα πολιτικοῦ μηχανικοῦ, ὅτι εἶναι προϊστάμενος τοῦ κλάδου ἀεροδρομίων ἐναερίων ὁδῶν καὶ βοηθημάτων ἐδάφους τοῦ διεθνοῦς Ὀργανισμοῦ, ὅτι κατέχει αὐτὴν τὴν θέσιν ἀπὸ τῆς ἱδρύσεως τοῦ Ὀργανισμοῦ τούτου, ὅτι ἔχει πλὴν τοῦ διπλώματός του ὡς πολιτικοῦ μηχανικοῦ 17 ἐτῶν πτητικὴν πεῖραν ὡς κυβερνήτης μεγάλων ἐπιβατικῶν καὶ ἀεριωθουμένων καὶ ὅτι μετέσχε συνεχῶς ὅλων τῶν διεθνῶν Συνεδρίων καὶ Ἐπιτροπῶν σχετικῶς μὲ ζητήματα ἀεροδρομίων, ἀφορῶντα πλέον τῶν 70 χωρῶν καὶ ἔλαβε μέρος εἰς κατασκευασθέντας ἀερολιμένας καὶ ἀεροδρόμια ἐν τῷ κόσμῳ πλέον τῶν 40. Ὁ Πρόεδρος τῆς Διεθνοῦς Ὀργανώσεως παρέπεμψε τὰ στοιχεῖα αὐτὰ τὰ ἰδικά μου εἰς τὸν κ. Λεροῦ καὶ διὰ τηλεφωνήματός μου τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1957, ἐπειδὴ ἐπειγόμην, ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. Λεροῦ νὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῶν δεδομένων αὐτῶν. Μοῦ ἀπήντησε ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀποφανθῇ βάσει αὐτῶν τῶν δεδομένων, διότι θὰ ἔπρεπε διὰ νὰ ἐκφέρῃ ὑπεύθυνον γνώμην νὰ ἔλθῃ ἐπὶ τόπου. Τοῦ εἶπον τότε νὰ συνεννοηθῇ μὲ τὸν Πρόεδρον τῆς Διεθνοῦς Ὀργανώσεως, ὁ ὁποῖος νὰ ἐπικοινωνήσῃ μαζί μου, ὥστε συντομώτατα νὰ ἔλθῃ ὁ κ. Λεροῦ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Τὴν ἑπομένην ἔλαβα τηλεγράφημα τοῦ Προέδρου τῆς Δ.Ο. Π.Α., ὁ ὁποῖος μοῦ ἀπήντησεν ὅτι ὁ κ. Λεροῦ εἶναι διαθέσιμος νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀλλὰ εἰς τὰς 15 Σεπτεμβρίου καὶ νὰ μείνῃ ἐδῶ μέχρι τὰς 30 Σεπτεμβρίου, ὅτι ἡ ἀμοιβή του εἶναι ἀποζημίωσις 12 δολλαρίων τὴν ἡμέραν καὶ τὸ ἀεροπορικόν του εἰσιτήριον ἀπὸ Μοντρεὰλ μέχρις Ἑλλάδος καὶ τἀνάπαλιν, διότι τὸν μισθόν του τὸν λαμβάνει ἀπὸ τὴν διεθνῆ ὀργάνωσιν. Μετέβην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ καὶ ἐζήτησα τὴν ἔγκρισιν τῆς σχετικῆς πιστώσεως. Καὶ πράγματι ὁ κ. Λεροῦ ἀφίχθη ἐδῶ εἰς τὰς 16 Σεπτεμβρίου καὶ ἔμεινε μέχρι τὰς 30 Σεπτεμβρίου. Εἰς τὸν κ. Λεροῦ ἀνέθεσα νὰ μελετήσῃ ὄχι μόνον τὴν τοποθεσίαν τῶν Μεγάρων, ἀλλὰ καὶ τὴν πραγματογνωμοσύνην διὰ τὰς τοποθεσίας Ὠρωποῦ καὶ Λούτσας–Ραφήνας. Ὁ κ. Λεροῦ γράφει εἰς τὴν ἔκθεσίν του τὸ ἑξῆς: «Ὁ κ. Ράλλης κατὰ τὴν συζήτησίν του μετὰ τοῦ ὑποφαινομένου ἔδειξε μεγάλο ἐνδιαφέρον καὶ συμπάθειαν πρὸς τὰς ἀπόψεις τῶν κατοίκων τῆς ἀκτῆς Σαρωνικοῦ καὶ ἰδίως ἐτόνισεν τὴν σπουδαιότητά της ὡς τουριστικῆς περιοχῆς. Ἐδήλωσεν ὅτι ἦτο πρόθυμος νὰ πράξῃ τὸ πᾶν διὰ τὴν μεταφορὰν τοῦ ἀεροδρομίου, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι θὰ ἐξευρίσκετο κατάλληλος καὶ ἀσφαλὴς τοποθεσία. Ἐτόνισεν ὅτι αἱ ἀπόψεις του θὰ βαρύνουν πολὺ κατὰ τὴν ἐξέτασιν ἄλλης τοποθεσίας». Εἶπον εἰς τὸν κ. Λεροῦ ὄχι μόνον νὰ ἐξετάσῃ τὰς τρεῖς αὐτὰς τοποθεσίας, ἀλλὰ νὰ ἐξετάσῃ οἱανδήποτε ἄλλην τοποθεσίαν ἐντὸς ἀκτῖνος 20 μιλλίων ἀπὸ τῶν Ἀθηνῶν, κατάλληλον διὰ ἀεροδρόμιον καὶ νὰ μοῦ εἴπῃ τὴν τεχνικήν του ἄποψιν, ἡ ὁποία συνίσταται εἰς τὸ ἑξῆς: Πρῶτον, ἐὰν ὑπάρχῃ ἄλλη τοποθεσία, ἀσφαλὴς καὶ ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἐξ ἴσου ἀσφαλὴς μέχρι ποίου βαθμοῦ ἀσφαλείας εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἡ περιοχὴ αὐτή. Δεύτερον, ἐὰν ἡ περιοχὴ αὕτη ἐξευρεθῇ ποῖαι εἶναι αἱ δαπάναι της διὰ τὴν δημιουργίαν ἐκεῖ ἀεροδρομίου. Καὶ ἐπ’ αὐτῶν τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα τοῦ ἔθεσα, ἔθεσα καὶ τὰ ἐρωτήματα. Πέραν αὐτῶν δὲν εἶχον ἀνάγκην νὰ θέσω ἄλλα ἐρωτήματα, διότι τὰ ἄλλα προβλήματα εἶναι καθαρῶς πολιτικὰ καὶ ἐπὶ τῶν προβλημάτων αὐτῶν δὲν θὰ ἐκαλοῦντο οὔτε οἱ Ἕλληνες, οὔτε οἱ ξένοι μηχανικοὶ νὰ ἀποφανθοῦν, διότι εἶναι θέματα ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἀποφασίσῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅπως καὶ ἀπεφάσισε. Τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐξετάσεως αὐτῆς τοῦ κ. Λεροῦ ἀναγράφεται εἰς τὰς ἐκθέσεις τὰς ὁποίας εἴδατε. Καὶ προκύπτει ὅτι εἶναι καταδικαστέαι ἀμφότεραι αἱ περιοχαὶ Μεγάρων καὶ Ὠρωποῦ, ἐντελῶς. Τὰ μέγαρα ὄχι μόνον διότι πλημμυρίζουν, διότι πιθανῶς ὁ κ. Τούμπας νὰ μὴ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του ὅτι δὲν ἐπρόκειτο τὸ ἀεροδρόμιον νὰ τοποθετηθῇ ἐντὸς τοῦ χώρου τῶν Μεγάρων, ἀλλὰ πλησίον τῶν Μεγάρων, παρὰ τὴν θάλασσαν καὶ ἡ περιοχὴ αὐτὴ πλημμυρίζει.

§75Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Ἐπειδὴ τυγχάνει νὰ τὴν ἔχω ἴδει τὴν περιοχήν, δὲν πλημμυρίζει ποτέ. Ἄν θέλετε νὰ πᾶμε μαζί.

§76Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Διατὶ πηγαίνει τὸ ΝΑΤΟ;

§77Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Φαντασθῆτε ἀνὰ τρεῖς μῆνας τὸν χρόνον πλημμυρίζει. Ἐκτὸς τοῦ λόγου αὐτοῦ ὁ ὁποῖος ἀναφέρεται ἐντελῶς παρέργως, ὑπάρχουν ἄλλοι δέκα λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους τὰ Μέγαρα εἶναι ἀδύνατον νὰ χρησιμοποιηθοῦν. Ὁ κυριώτερος ἐξ αὐτῶν εἶναι ὅτι ἀπὸ τὰς 4 μελετηθείσας διευθύνσεις, αἱ τρεῖς παρουσιάζουν κίνδυνον διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῶν ἀεροσκαφῶν. Καὶ ὑπενθυμίζω ὅ,τι εἶπον καὶ προηγουμένως, ὅτι οὔτε τὸ ΝΑΤΟ μελετᾷ τὰ Μέγαρα δι’ ἀεροδρόμιον διὰ βομβαρδιστικὰ ἀεροπλάνα καὶ εἶναι γνωστὸν ὅτι τὰ βομβαρδιστικὰ ἀεροπλάνα παίρνουν μεγαλύτερα ρίσκα ἀπὸ τὰ πολιτικὰ ἀεροπλάνα. Παρέμεινεν ὡς τοποθεσία, ἡ ὁποία θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξετασθῇ ἡ τοποθεσία Λούτσας–Ραφήνας, καὶ ἡ τοποθεσία αὐτὴ ἐξητάσθη ἐπισταμένως. Προέκυψε, λοιπόν, ὅτι καὶ ἐκεῖ ἡ προσέγγισις εἰς δύο σημεῖα ἐπὶ τῶν 4 εἶναι ἐπικίνδυνος, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ τοποθετηθοῦν βοηθήματα, διὰ προσέγγισιν ἢ ἀπογείωσιν ὑπὸ κακὰς καιρικὰς συνθήκας, διότι τὰ βοηθήματα αὐτὰ πρέπει νὰ τοποθετηθοῦν ἐντὸς τῆς θαλάσσης καὶ ἡ θάλασσα εἰς αὐτὰ τὰ σημεῖα ἔχει τεράστιον βάθος. Καὶ τρίτον, ἡ ἄποψις τῆς Ἑλληνικῆς Μετεωρολογικῆς Ὑπηρεσίας, ὅτι ἐνῷ ἡ μετεωρολογικὴ κατάστασις εἶναι ἀντίθετος πρὸς τὰ Μέγαρα καὶ τὸν Ὠρωπόν, παρουσιάζεται ὅτι ὡς πρὸς τὸ Ἑλληνικὸν ὑπάρχει διαφορὰ διότι αἱ ἀναταραχαὶ εἰς μὲν τὸ Ἑλληνικὸν λαμβάνουν χώραν μόνον ὅταν πνέουν νότιοι ἄνεμοι, καὶ αὐτοὶ πνέουν σπανίως, εἰς τὴν Λούτσαν παρουσιάζονται ὅτι πνέουν καὶ ἀνατολικοὶ καὶ βορειοανατολικοὶ καὶ αἱ συχνότητες αὐτῶν τῶν ἀνέμων εἶναι πολὺ μεγαλύτεραι ἀπὸ τὰς συχνότητας τῶν νοτίων ἀνέμων εἰς τὸ Ἑλληνικόν. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὸ θέμα τοῦ ἀεροδρομίου Ἑλληνικοῦ. Ἐλέχθη ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ εἶναι ἀδύνατον νὰ παραμείνῃ ἐκεῖ ποὺ εἶναι, διότι παρουσιάζει πλείστους ὅσους κινδύνους, καὶ ὅτι διὰ νὰ γίνῃ ἀεροδρόμιον πρώτης τάξεως χρειάζονται τεράστια ἔξοδα. Οὔτε τὸ ἕν, οὔτε τὸ ἄλλο εἶναι ἀληθές. Τὸ ἀεροδρόμιον Ἑλληνικοῦ μὲ τὴν τοποθέτησιν αὐτῶν τῶν βοηθημάτων, τὰ ὁποῖα βοηθήματα δὲν εἶναι βοηθήματα χρησιμοποιούμενα μόνον δι’ ἀεριωθούμενα ἀεροπλάνα, εἶναι καὶ βοηθήματα ἤδη ἐν χρήσει, καὶ ἔχομεν δώσει ἐντολὴν νὰ τοποθετηθοῦν τὸ ταχύτερον. Εἶναι ἀεροδρόμιον τὸ ὁποῖον δὲν παρουσιάζει οὐδένα κίνδυνον. Καὶ καθὼς εἶπε κάποιος ἄλλος ξένος τὸ 1948, τὸ ἀεροδρόμιον Ἑλληνικοῦ εἶναι ἀπὸ τὰ σπάνια νέα ἀεροδρόμια, τὰ ὁποῖα εἰς τὸ διάστημα μιᾶς 5ετίας ὁλοκλήρου ἦσαν ἐκτὸς ἐνεργείας μίαν ὥραν μόνον. Οἱ διάδρομοι οἱ ὑφιστάμενοι, ἔχουν προβλεφθῆ διὰ τὸ ἀνώτατον βάρος 100.000 λιθρῶν κατὰ τροχόν. Συνεπῶς, ἐὰν τὸ μῆκος τοὺς ἐπιτρέπῃ, εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποδεχθοῦν ἀεριωθούμενα ἀεροπλάνα ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐνισχύσεως. Λέγουν οἱ ἐνδιαφερόμενοι διὰ μίαν ἔκθεσιν τὴν ὁποίαν συνέταξε μία ἑταιρία «Κάδμος», ὅτι ἡ δαπάνη διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν διαδρόμων διὰ τὴν ὑποδοχὴν ἀεριωθουμένων ἀεροπλάνων, ἰσοῦται μὲ ἕνα τρομακτικὸν ἀριθμὸν χρημάτων. Ἰσοῦται μὲ τὸ μηδέν. Ἐὰν πλατύνουν 60 μέτρα δύνανται νὰ δεχθοῦν τὸ ἀνώτατον ἐπιτρεπόμενον βάρος τῶν 100.000 λιθρῶν κατὰ τροχόν. Καὶ τὰ ἀεριωθούμενα δὲν πρόκειται νὰ ἔχουν μεγαλύτερον βάρος τροχῶν. Ἐλέχθη ἀκόμη ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον Ἑλληνικοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῇ λόγῳ τῆς ἀνεπαρκείας τῶν διαδρόμων του. Ἤδη οἱ διάδρομοι εἶναι εἰς τὰ 2.250. Ὅταν ἐπεκταθοῦν εἰς τὰ 2.700 θὰ δύναται μὲ τὴν μεγίστην θερμοκρασίαν νὰ προσγειοῦται οἱονδήποτε ἀεροπλάνον τὸ ὁποῖον μέλλει νὰ τεθῇ ἐν χρήσει τὸ 1958 μὲ φορτίον ἴσον πρὸς τὰ 70% τῆς δυναμικότητός του. Εἷς διάδρομος 3000 μέτρων εἶναι ἀπολύτως ἐπαρκής. 90 μέτρα μάκρος διὰ τὸ μεγαλύτερον ἀεροπλάνον τὸ ὁποῖον θὰ ξεκινήσῃ ἐδῶ μὲ τὰς χειροτέρας συνθήκας μὲ 37½ βαθμοὺς καὶ μὲ πλῆρες φορτίον. Δηλαδὴ δὲν δύναται νὰ ξεκινήσῃ τὸ «Ντὶ Ἔς Ἔϊ» ἀπὸ ἐδῶ εἰς τὴν Νέαν Ὑόρκην ἀπὸ τὸ ἀεροδρόμιον Ἑλληνικοῦ καὶ ὁ διάδρομος νὰ εἶναι μεγαλύτερος τῶν 90 μέτρων, τοῦ ἀπαιτουμένου ἀπὸ τοὺς διεθνεῖς κανονισμούς, σημαίνει ὅτι ἡ μεσαία ἀνωτάτη θερμοκρασία διὰ τὰ ἔτη 1950 ἕως 1953, συμπεριλαμβανομένου, διὰ τὸ Ἑλληνικόν, κατὰ τοὺς θερμοτέρους μῆνας Ἰούλιον καὶ Αὔγουστον εἶναι 33 διὰ τὸν Ἰούλιον καὶ 33,4 διὰ τὸν Αὔγουστον. Καὶ ἐπειδὴ ἔχομεν βαθμοὺς Κελσίου, εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῇ μὲ τὴν μεσαίαν ἀνωτάτην θερμοκρασίαν τὸ ἀεροδρόμιον Ἑλληνικοῦ διὰ πᾶσαν ἐνδοευρωπαϊκὴν ἢ Ἀφρικανικὴν πτῆσιν μὲ διάδρομον ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ὑπερβαίνῃ τὰ 2.440 μέτρα. Ἐὰν προτείνω τὴν ἀπαλλοτρίωσιν μέχρι τῶν 3.000 μέτρων καὶ τῶν 300 μέτρων δι’ ἀσφάλειαν, εἶναι διότι νομίζω ὅτι αὐτὸ εἶναι ὑποχρέωσις τοῦ Κράτους. Εἶναι ὑποχρέωσις δι’ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐκτὸς τῆς ἐκτάσεως ἀπαλλοτριώσεως, οἱ ὁποῖοι θὰ ὑποφέρουν διότι θὰ εὑρίσκωνται ἐπὶ τοῦ ἄξονος τοῦ ἀεροδρομίου, νὰ τοὺς ἀποζημιώσωμεν, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν τὴν ὁποίαν εἶπεν ὁ κ. Μαῦρος, νὰ καταβληθῇ ἀμέσως ἡ ἀξία τῶν ἀπαλλοτριωθέντων ἀκινήτων. Ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὸ θέμα τῶν ἀριθμῶν. Ὁ κ. Τούμπας εἶπεν ὅτι πρόκειται νὰ ἀπαλλοτριωθοῦν οἰκήματα εἰς τὰ ὁποῖα κατοικοῦν τοὐλάχιστον 4.000 κατοίκων. Αἱ πληροφορίαι του δὲν εἶναι ὀρθαί. Τὰ ἀπαλλοτριούμενα οἰκήματα εἰς αὐτὴν τὴν ζώνην εἶναι 105.

§78Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Νομίζω γίνεται μία παρανόησις. Ἐκεῖνοι τῶν ὁποίων θὰ γίνεται ἀπαλλοτρίωσις τῶν ἰδιοκτησιῶν των καὶ θὰ ἀποζημιωθοῦν, αὐτοὶ εἶναι οἱ εὐτυχεῖς. Τὸ πρόβλημα τίθεται διὰ τοὺς ἄλλους οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἀπαλλοτριωθοῦν. Πῶς θὰ ζήσουν ἐκεῖνοι;

§79Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Κάμνω εἰσήγησιν νὰ μὴ ἀπαλλοτριωθοῦν μόνον ἐκείνων εἰς τοὺς ὁποίους θὰ ὑπάρξῃ διάδρομος. Αὐτοί, λοιπόν, οἱ ἐπὶ τῆς εὐθείας γραμμῆς εἶναι 104. Καὶ δὲν φαντάζομαι ὁ μέσος ὅρος τῶν κατοικούντων ἐκεῖ νὰ εἶναι 40. Δὲν θὰ ὑπερβαίνῃ τοὺς 5. Εἰρήσθω ἐν παρόδῳ ὅτι ἐξ αὐτῶν ὑπάρχει ἕνας σημαντικὸς ἀριθμὸς σπιτιῶν τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν ἐπισκευασθῆ ἀπὸ τότε ποὺ ἐβομβαρδίσθησαν κατὰ τὸ 1940–41. Καὶ εἰσερχόμεθα, κύριοι, εἰς τὸ πρόβλημα, τὸ δημιουργούμενον ἐκ τοῦ θορύβου τῶν ἀεροπλάνων. Πρὸ τριῶν ἡμερῶν ἐπέστρεψεν ἀπὸ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας ὁ ἀποσταλεὶς ἐκεῖ δι’ ἐνημέρωσιν καὶ τρόπον τινὰ μετεκπαίδευσιν εἰς τὰ θέματα τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας, ὁ νέος Ἀρχηγὸς τῆς πτέραρχος κ. Δούκας, ὁ ὁποῖος μοῦ εἶπεν τὰ ἑξῆς: «Ἡ ἔντασις τοῦ θορύβου τῶν ἀεριωθουμένων ἔχει καταστῆ δυνατὸν νὰ μὴ ὑπερβαίνῃ τὰ ἐπίπεδα τῆς ἐντάσεως τοῦ θορύβου τῶν ἤδη ἐν χρήσει ἀεροπλάνων. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει ἀκόμη κατορθωθῆ καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι λίαν ἐνοχλητικὸν εἶναι ἡ συχνότης τοῦ ἤχου. Δὲν γνωρίζω βεβαίως τὰ πράγματα αὐτὰ καὶ ἐπαναλαμβάνω παπαγαλιστὶ αὐτὰ ποὺ μοῦ εἶπεν ὁ κ. Δούκας. Ἄλλο συχνότης καὶ ἄλλο ἔντασις. Συχνότης εἶναι φαίνεται ὁ τόνος, νὰ εἶναι ὁ ἦχος ψηλὸς ἢ μπάσος. Αὐτὸ ἀκόμη δὲν ἔχει κατορθωθῆ. Ὅμως ἡ ἔντασις τοῦ ἤχου εὑρίσκεται, ἐπαναλαμβάνω, εἰς τὰ αὐτὰ ἐπίπεδα τῶν ἤδη ἐν χρήσει ἀεροπλάνων. Μελετᾶται ἤδη ἀπὸ ὅλας τὰς ἑταιρίας ἡ δυνατότης τῆς μειώσεως τοῦ θορύβου, τῆς συχνότητος τοῦ θορύβου, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἐλαττωθῇ ἡ ἐνόχλησις. Ὁ θόρυβος τὸν ὁποῖον προκαλοῦν τὰ ἀεριωθούμενα, εἶναι θόρυβος κυρίως κατὰ τὴν ὥραν τῆς ἐκκινήσεως. Ἐν πτήσει εὑρισκόμενα ἀναπτύσσουν ὅλην τὴν δύναμιν τῆς μηχανῆς των καὶ τὴν ὥραν ἐκείνην ὁ θόρυβος εἶναι εἰς τὴν διαπασῶν. Ἔδωσα ἤδη ἐντολὴν καὶ παρηγγέλθησαν καὶ θὰ εἶναι ἐντὸς ὀλίγου ἐδῶ εἰδικὰ μηχανήματα, τὰ ὁποῖα θὰ τοποθετοῦνται πλησίον τῶν ἀεροπλάνων — εἶναι ἐν χρήσει ἤδη εἰς τὴν Γερμανίαν — ὀνομάζονται φράγματα ἤχου καὶ ἔχουν τὴν ἱκανότητα νὰ διασκορπίζουν τὸν ἦχον, ὥστε νὰ μὴ εἶναι ἐνοχλητικός. Καὶ τὰ μηχανήματα αὐτὰ δὲν εἶναι ἀκριβά. Κατὰ τὴν ἐκκίνησιν τοποθετοῦνται πλησίον τῶν ἀεροπλάνων, ὥστε ὁ ἦχος κατὰ τὴν στιγμὴν αὐτὴν νὰ διασκορπίζεται. Δεύτερον θέμα. Εἶναι ἐνοχλητικὸς ὁ ἦχος τῶν ἀεριωθουμένων ὅταν εὑρίσκωνται πλησίον τοῦ ἐδάφους καὶ εἶναι ὀλιγώτερον ἐνοχλητικὸς ὅταν εὑρίσκωνται μακρὰν τοῦ ἐδάφους. Ἐνῷ τοὐναντίον εἰς τὰ ἤδη ἐν χρήσει ἀεροπλάνα ὁ ἦχος εἶναι ἐνοχλητικὸς ὅταν εὑρίσκωνται ἀμέσως ἐπὶ τοῦ ἐδάφους. Δηλαδὴ κατὰ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ξυρίζουν τὸ ἔδαφος δὲν εἶναι τόσον ἐνοχλητικὰ ὅσον ὅταν τὸ ἀεροπλάνον ἀποκτήσῃ ἕνα ὕψος 30–40 μέτρων. Τὰ ἀεριωθούμενα, ἐν ἀντιθέσει πρὸς ὅσα διατείνεται ὁ κ. Φουντούλης, ἀποκτοῦν ὕψος πολὺ εὐχερέστερον ἀπὸ τὰ ἐν χρήσει ἀεροπλάνα. Δηλαδὴ οἱ κανονισμοὶ λέγουν ὅτι ἔχουν τὴν δυνατότητα νὰ εἶναι 2½%. Δηλαδὴ ἀπὸ τῆς στιγμῆς τῆς ἀπογειώσεως ἀπὸ 0 μέχρι 100 μέτρα ἀπαγορεύεται νὰ ὑπάρχῃ οἱονδήποτε ἐμπόδιον. Ἀπὸ 100–200 μέτρα εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν ἐμπόδια μέχρι 2½ ὕψος. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἤδη ἰσχύοντα ὕψη ἀσφαλείας.

§80Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὁ Κάδμος συμφωνεῖ μὲ τὸν κ. Φουντούλην, ὅτι τὰ ἀεριωθούμενα ξυρίζουν ἐπὶ περισσοτέραν ὥραν τὸ ἔδαφος. Αὐτὸ ἀντελήφθην ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν τοῦ Κάδμου.

§81Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Τὴν ἔκθεσιν Κάδμου τὴν ἔδωσα ἐγὼ πρὸς μετάφρασιν ὥστε νὰ εἶναι ὑπ’ ὄψει καὶ ἡ ἀντίθετος γνώμη. Καὶ ἐπανῆλθεν ἡ ἔκθεσις ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐγένοντο κρίσεις.

§82Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ θὰ ἤθελον νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω μίαν παράγραφον ἐπιστολῆς ἑνὸς πτεράρχου ἐν ἀποστρατείᾳ, δημοσιευθείσης εἰς τὸν Τύπον, ὁ ὁποῖος πτέραρχος διετέλεσεν καὶ Ἀρχηγὸς τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου καὶ ὁ ὁποῖος λέγει: «Δὲν ἔχουν δίκαιον ὅταν πιστεύουν.... (ἀναγινώσκει) ...».

§83Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Εἶναι αὐτὰ ποὺ εἶπον ἐγώ. Τὰ ὕψη ἀσφαλείας εἶναι ὅσα καὶ σήμερον, δηλαδὴ 2½%. Πράγματι ἀνυψοῦνται ταχύτερον, ἐνῷ οἱ Κανονισμοὶ εἶναι οἱ ἴδιοι. Δὲν εἶναι πάντως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγεται εἰς τὴν ἔκθεσιν Κάδμου ὅτι χρειάζεται ἀπὸ τοῦ τέρματος τοῦ διαδρόμου μία ἔκτασις 3–4.000 μέτρων, δὲν ἐνθυμοῦμαι τὸν ἀκριβῆ ἀριθμόν, ἡ ὁποία νὰ εἶναι ἐντελῶς γυμνή, διότι τὰ ἀεριωθούμενα δὲν ἔχουν τὴν δυνατότητα νὰ ἀνέλθουν.

§84Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑποστηρίζω εἶναι ὅτι τὰ ἀεριωθούμενα ἀεροπλάνα, λόγῳ τῆς μικρᾶς ἐπιφανείας πτερύγων, εἶναι ὑποχρεωμένα ἐπειδὴ ἔχουν μεγάλην ταχύτητα, νὰ προσγειώνωνται μὲ ταχύτητα 250 χιλιομέτρων τὴν ὥραν. Τοῦτο τὰ ὑποχρεώνει νὰ ἔχουν πολὺ μικρὰν γωνίαν προσγειώσεως, μὲ ἀποτέλεσμα πολὺ πιὸ πρὶν ἀπὸ τὸν διάδρομον νὰ πάρουν χαμηλὸν ὕψος.

§85Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ἀπόδειξις εἶναι ὅτι ἡ ἀσφάλεια εἶναι ἡ ἰδία μὲ τὰ ἐν χρήσει ἀεροπλάνα. Διότι σήμερον εἶναι 2% καὶ συμβαίνει αὐτὸ ποὺ λέγετε σεῖς εἰς τὰ 1000 μέτρα.

§86Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Ὁ κ. Λεροῦ δὲν σᾶς λέγει νέους κανονισμούς, διότι δὲν τοὺς γνωρίζει οὔτε ὁ ἴδιος.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἤθελον μίαν φιλικὴν παρατήρησιν νὰ κάμω. Βλέπω ὅτι αἱ διακοπαὶ εἶναι ἐντελῶς φιλικαὶ ἀλλὰ πάντως δὲν ἠμπορεῖ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ προχωρήσῃ ἡ συζήτησις.

§88Γ. ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ διάδρομος αὐτὸς τῶν 2.500 –2.800 μέτρων εἶναι ἀρκετὸς διὰ τὴν προσγείωσιν ἢ τὴν ἀπογείωσιν πυραυλοκινήτων ἀεροπλάνων;

§89Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Μάλιστα.

§90Γ. ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι κατὰ τοὺς εἰδικούς, κύριε Ὑπουργέ, ὅπως τοὐλάχιστον πληροφοροῦμαι...

§91Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ἔχω ἐδῶ τυπωμένον τὸν διεθνῆ Κανονισμόν.

§92Γ. ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐρωτῶμεν, κύριε Ὑπουργέ, διότι τὰ πυραυλοκίνητα ἀναγκάζονται νὰ προσγειωθοῦν μὲ ταχύτητα 250 χιλιομέτρων καὶ μὲ μικρὰν γωνίαν προσγειώσεως. Πρέπει, λοιπόν, νὰ ἔχουν ἐκτὸς τοῦ κυρίου διαδρόμου, ἑκατέρωθεν ξυρισμένο ἄλλον ἕνα διάδρομον. Αὐταὶ τοὐλάχιστον εἶναι αἱ ἀπόψεις τῶν εἰδικῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὰ πυραυλοκίνητα.

§93Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Κύριε συνάδελφε, νὰ ὑποβάλετε τὰ δικαιολογητικὰ διὰ νὰ λάβητε δίπλωμα εὑρεσιτεχνίας καὶ νὰ διορθώσητε τοὺς διεθνεῖς κανονισμούς. Διότι οἱ κανονισμοὶ οἱ διεθνεῖς λέγουν, αὐτὸ ποὺ σᾶς λέγω ἐγώ. Διὰ τὸ DC8 διὰ ταξίδι μὴ ὑπερβαῖνον τὰ 1800 ναυτικὰ μίλια — τοιαῦτα ταξίδια δὲν ἔχομεν ἡμεῖς προγραμματισμένα ἀπὸ τὰς Ἀθήνας, παρὰ μόνον ἓν διὰ τὸ Ἐλιζαμπετβίλλ — θερμοκρασίαν 37 βαθμῶν κελσίου — ἡ μέση θερμοκρασία παρ’ ἡμῖν τοῦ Ἰουλίου– Αὐγούστου ἦτο 33–34 βαθμοί, — χρειάζεται τὸ DC8 διάδρομον 2600 μέτρων καὶ τὸ 707 διάδρομον 2500 μέτρων. Τὸ Καραβέλα 2200 μέτρα καὶ τὸν ἴδιον διάδρομον τὸ Ρωσικὸν ΤΥ204. Ἄγνωστον εἶναι ποῖος εἶναι ὁ ἀπαιτούμενος διάδρομος διὰ τὸ κατασκευαζόμενον ἤδη Ρωσικὸν ἀεροπλάνον ΤΥ114. Ὑπάρχει, κύριοι, ἀπὸ ἀπόψεως θορύβου, μία μεγάλη βιβλιογραφία, ἀλλὰ θὰ πρέπει ὅσοι θὰ καταφύγετε εἰς τὴν βιβλιογραφίαν αὐτὴν νὰ προσέξητε τὴν διαφορὰν τῶν ἀεριωθουμένων, μεταξὺ πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν ἀεροπλάνων. Τὰ στρατιωτικὰ προκαλοῦν πολὺ μεγαλύτερον θόρυβον ἀπὸ τὰ πολιτικά, διότι τὰ στρατιωτικὰ ἔχουν τὴν ἔκρηξιν ἐντὸς τῆς ἐκτονώσεως, ἡ ὁποία προκαλεῖ μεγαλύτερον θόρυβον. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ τουριστικὸν μέρος τοῦ Σαρωνικοῦ πρῶτον καὶ εἰς τὸ θέμα τῶν κατοίκων ἑκατέρωθεν τοῦ διαδρόμου, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι — κατὰ τὴν προσωπικήν μου γνώμην — οἱ ὁποῖοι βλάπτονται εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν.

§94Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Καὶ εἰς τὴν προέκτασιν.

§95Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ὄχι εἰς τὴν προέκτασιν, διότι τὸ ἀεροπλάνον θὰ ἐκκινῇ ἀπὸ τὸ μηδὲν καὶ θὰ ἔχῃ φθάσει εἰς τόσον μεγάλον ὕψος, ὅταν θὰ εὑρίσκεται ὑπεράνω κατωκημένης περιοχῆς, ὥστε δὲν θὰ προκαλῇ καμμίαν ἐνόχλησιν. Δηλαδὴ ἀπὸ τοῦ σημείου τῆς ἀποκολλήσεως ἀπὸ τοῦ ἐδάφους μέχρις ὅτου φθάσῃ εἰς κατωκημένην περιοχὴν μετὰ τὸ ἀλσύλλιον μεσολαβοῦν 1500 μέτρα. Κατὰ τὴν διαδρομὴν αὐτὴν ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὸ ἀεροπλάνον θὰ ἔχῃ ἀποκτήσει μεγάλο ὕψος ὥστε νὰ προκαλῇ ἀνησυχίας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ θὰ εἶναι δυνατόν, ἐὰν μὲν ἔχῃ κατεύθυνσιν πρὸς τὴν Βουλιαγμένην, νὰ στρέψῃ δεξιά, ἐὰν δὲ ἔχῃ κατεύθυνσιν πρὸς τὸ Καλαμάκι νὰ στρέψῃ ἀριστερά, νὰ εὑρεθῇ δηλαδὴ ὑπεράνω τῆς θαλάσσης. Ἤδη ἐδόθη ἐντολὴ εἰς τὰ ἀεροπλάνα, μόλις ἀποκτήσουν ἱκανὸν ὕψος νὰ κάμνουν αὐτὴν τὴν στροφὴν πρὸς τὴν θάλασσαν.

§96Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μήπως συνέβη νὰ ἀκούσητε τὶ συνέβη εἰς τὴν Γλυφάδα, ὅταν δοκιμαστικῶς προσεγειώθη τὸ Καραβέλα; Σᾶς πληροφορῶ ὅτι ὁ κόσμος ἐβγῆκε εἰς τὸν δρόμον ἔντρομος καὶ τὰ παιδιὰ ἐκινδύνευσαν νὰ πάθουν νευρικὴν κρίσιν. Καὶ ἦτο ἡ δοκιμαστικὴ προσγείωσις ἑνὸς Καραβέλα εἰς τὸ Ἑλληνικόν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, λοιπόν, νὰ δώσω μεγαλυτέραν βαρύτητα εἰς τὸ γεγονός, ἀπὸ τὴν θεωρητικὴν τοποθέτησιν ποὺ κάμνετε σεῖς.

§97Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Σᾶς ἐρωτῶ: Ἔχετε ἄλλο γεγονὸς νὰ μοῦ ἀναφέρητε, ἐκτὸς αὐτοῦ;

§98Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Βεβαίως. Ἐὰν ἐτόνισα τὸ Καραβέλα, τὸ ἐτόνισα διὰ νὰ ἀποδείξω πόσον χειροτέρα γίνεται ἡ κατάστασις μὲ τὰ πυραυλοκίνητα. Τὸ τί συμβαίνει μὲ αὐτὰ τὸ γνωρίζουν, ὅσοι ἔχουν τὸ ἀτύχημα νὰ κατοικοῦν εἰς τὴν Γλυφάδα ἢ εἰς τὸ Ἑλληνικόν. Εἶναι μεγίστη ἡ ἐνόχλησις ποὺ ὑφίστανται, ἀλλὰ μὲ τὰ πυραυλοκίνητα γίνεται ἡ κατάστασις ἀνυπόφορος.

§99Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ἐγὼ ἔχω ἀντικρουομένας γνώμας περὶ τοῦ Καραβέλα. Ἄλλοι μοῦ εἶπον ὅτι δὲν διέφερε πολὺ ἀπὸ τὸν θόρυβον τῶν κοινῶν ἀεροπλάνων. Εἶναι ὅμως ἐνδεχόμενον νὰ ὀφείλεται ἡ διάφορος γνώμη, εἰς τὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκετο ὁ ἀκροατής.

§100Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Τὴν πολιτικήν.

§101Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ὄχι, τὴν γεωγραφικήν.

§102Γ. ΠΑΛΛΑΣΚΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, μὴ ἔχετε ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην εἰς ὅσα σᾶς λέγουν οἱ τεχνικοί σας σύμβουλοι. Συγκεκριμένως εἴπατε ὅτι τὰ πυραυλοκίνητα παίρνουν ὕψος ταχύτερον ἀπὸ τὰ ἄλλα ἀεροπλάνα. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι ἀπὸ τὴν ὥραν τῆς ἀποχωρήσεως καὶ λόγῳ τῆς μεγάλης ταχύτητος θὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν ποία εἶναι ἡ ταχύτης ἡ μέση τῶν ἀεροπλάνων καὶ εἰς ποῖον ὕψος ἔχουν φθάσει. Ἐπὶ πλέον εἴπατε ὅτι ἔχετε δώσει ἐντολήν, τὰ ἀεροπλάνα ἀπογειούμενα νὰ κάμνουν στροφὴν πρὸς τὴν θάλασσαν. Αὐτὸ εἶναι συνάρτησις τῶν καιρικῶν συνθηκῶν.

§103Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ αὐτό.

§104Γ. ΠΑΛΛΑΣΚΑΣ. Εἰς τὴν αὐτὴν περίπτωσιν θὰ ὑπάρχῃ ἀπόλυτος κατανόησις τοῦ πληθυσμοῦ.

§105Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον θέμα ἐννοεῖται ὅτι πρέπει νὰ ἐπιτρέπουν αἱ καιρικαὶ συνθῆκαι καὶ τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ ἔχει τόσον πολὺ καλὰς καιρικὰς συνθήκας, ὥστε θὰ τὸ ἐπιτρέπουν εἰς τὰς περισσοτέρας τῶν περιπτώσεων. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον θέμα, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὑπάρχουν τὰ ὕψη ἀσφαλείας, τὰ ὁποῖα μετρῶνται ἐπὶ τοῦ ἐδάφους καὶ δὲν μετρῶνται ἀναλόγως τῆς ταχύτητος τῶν ἀεροπλάνων. Ὥστε ἡ ἐνόχλησις δὲν θὰ εἶναι τόσον μεγάλη καὶ πάντως ἡ ἐνόχλησις αὐτὴ δὲν φθάνει εἰς τὰς τουριστικὰς περιοχὰς τῆς Γλυφάδας, εἰς τὰ «Ἀστέρια». Θὰ εἶναι πολὺ μεγαλυτέρα ἀπὸ τὰς παρατηρουμένας ἐνοχλήσεις, διὰ τοὺς πέραν τοῦ Ἀλσυλλίου πρὸς Βουλιαγμένην κατοικοῦντας. Ἐκείνους, τοὺς ὁποίους πράγματι λυποῦμαι καὶ διὰ τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ ληφθοῦν μέτρα ὁπωσδήποτε εἶναι οἱ κατοικοῦντες ἐκεῖθεν καὶ ἐντεῦθεν τοῦ διαδρόμου ἀριστερόθεν καὶ δεξιόθεν τοῦ διαδρόμου. Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι δὲν ὑπάγονται εἰς τὴν ἀπαλλοτριουμένην περιοχὴν καὶ ἐνῷ τὸ πρῶτον σχεδιάγραμμα, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλον εἰς τὴν Κυβέρνησιν περιελάμβανε ἕνα μέγα ἀριθμὸν ἐξ αὐτῶν τῶν κατοίκων, κατόπιν διαμαρτυριῶν των ἠναγκάσθην νὰ περιορίσω τὴν ἀπαλλοτριωτέαν περιοχήν. Νομίζω ὅτι καθῆκον τοῦ Κράτους εἶναι ἐφ’ ὅσον τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ παραμένει ἐκεῖ καὶ ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει δυνατότης νὰ μεταφερθῇ ἀλλαχοῦ, νὰ ἀπαλλοτριώσῃ καὶ τὴν ζώνην τὴν εὑρισκομένην ἀριστερὰ καὶ δεξιὰ τοῦ διαδρόμου, ἐφ’ ὅσον προκύψῃ ἐκ τῶν πραγμάτων ὅτι ὁ θόρυβος δι’ αὐτοὺς εἶναι λίαν ἐνοχλητικός. Σᾶς εἶπον ὅτι δι’ ὡρισμένους ἐκ τῶν κατοίκων αὐτῶν εἶχον προβλέψει, δυστυχῶς, οἱ ἴδιοι ἀπῄτησαν νὰ διαγραφοῦν ἀπὸ τὴν ἀπαλλοτριωτέαν περιοχήν. Ἐὰν εἰς τὸ μέλλον παρουσιασθῇ περίπτωσις, ἐὰν εἰς τὸ μέλλον παραπονεθοῦν διὰ τὸν θόρυβον ὑποχρέωσίς μας εἶναι νὰ τοὺς ἀποζημιώσωμεν καὶ νὰ φύγουν.

§106Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Εἰς ποῖον πλάτος ἑκατέρωθεν τοῦ διαδρόμου περίπου;

§107Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Θὰ εἶναι 70 μέτρα πρὸς τὴν θάλασσαν ὁ μέσος ὅρος τῶν οἰκιῶν.

§108Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Καὶ βάλλε.

§109Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ὄχι καὶ βάλλε».

§110Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Μίαν δήλωσιν, ὅτι δὲν ἔχει «καὶ βάλλε». Ὅτι ἕως ἐκεῖ. Καὶ αὐτὸ εἶναι κἄτι.

§111Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Θὰ ἀπαλλοτριωθῇ ἡ περιοχὴ μέχρι τοῦ δασυλλίου.

§112Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Τώρα θὰ γίνῃ αὐτό.

§113Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Καὶ οὐδὲν ἄλλο. Τὸ λέγετε ὑπευθύνως;

§114Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Οὐδὲν ἄλλο. Ἐφθάσαμεν εἰς τὰ 3.000 μέτρα.

§115Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Εἶναι ὑπεύθυνος ἡ δήλωσις αὐτή;

§116Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Μάλιστα, κύριε Τσουκαλᾶ.

§117Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἔχει βαρύτητα μεγάλην αὐτό.

§118Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Μέχρι τὸ 1962 ἔχομεν τὰ στοιχεῖα τῶν δρομολογίων Ἀθηνῶν, ἔχομεν τὰ ἀεροπλάνα τὰ ὁποῖα θὰ χρησιμοποιηθοῦν ἐπὶ αὐτῶν τῶν δρομολογίων. Βάσει αὐτῶν τῶν δεδομένων ὁ μικρὸς διάδρομος ποὺ θὰ ἀπαιτηθῇ εἶναι 2600 μέτρα. Ὅπως σᾶς εἶπον προηγουμένως θὰ ἔχωμεν διάδρομον 3.000 μέτρων, συνεπῶς ὁ διάδρομος αὐτὸς εἶναι ἀπολύτως ὑπεραρκετός. Μετὰ τὸ 1962 δὲν φαντάζομαι νὰ ζητήσουν νὰ μεταβάλλουν αἱ ἑταιρεῖαι τὸν τύπον καὶ νὰ καταφύγουν εἰς τύπον ποὺ θὰ ἀπαιτήσῃ μακρύτερον διάδρομον. Πάντως ἔχομεν περιθώριον μέχρι 3.000 μέτρα. Ἐὰν ἀπαιτηθῇ διάδρομος πέραν τῶν 3.000 μέτρων θὰ πρέπει νὰ μεταφερθῇ καὶ τὸ ἀεροδρόμιον, διὰ τὰ ἀεροπλάνα αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶναι μικρὸν ποσοστόν, εἰς τὴν Τανάγραν. Τὸ 1963 καὶ 1964, καὶ σᾶς ὑπογράφω ὅτι δὲν εἶμαι ἐγὼ Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν.

§119Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἄρα, δὲν θὰ φανῆτε ἀνακόλουθος.

§120Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Καὶ σεῖς, ἐὰν εἴσαστε εἰς τὴν θέσιν μου, αὐτὰ θὰ ἐλέγατε.

§121Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ σᾶς ὑπενθυμίσω ὅτι πρὸ ἔτους ἠκούσαμεν τὴν αὐτὴν δήλωσιν ἀπὸ τὸν Ὑφυπουργὸν κ. Καραπιπέρην καὶ μετὰ ἓν ἔτος ἔχετε τὸ ἀτύχημα ὁ ἴδιος νὰ διαψεύσητε ἑαυτόν.

§122Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Δὲν διαψεύδω ἑαυτόν. Εἶπεν ὅτι δὲν θὰ χρειασθοῦν νέαι ἀπαλλοτριώσεις, δὲν θὰ κάμωμεν νέας ἀπαλλοτριώσεις.

§123Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Καὶ ἐὰν ἀκόμη ἀποφασίσητε νὰ κάμητε λεωφόρον ἐντὸς τῶν σπιτιῶν, πάλιν διὰ τὴν ἐπιμήκυνσιν θὰ κάμητε ἀπαλλοτρίωσιν. Ὁ κ. Δερτιλῆς σᾶς ἠρώτησεν καὶ ἡ ἀπάντησις τοῦ συναδέλφου σας ὑπῆρξεν κατηγορηματική.

§124Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ἐγὼ σᾶς εἶπον τὰ δεδομένα καὶ σεῖς ἠμπορεῖτε νὰ βγάλετε τὰ συμπεράσματά σας, ὅπως καὶ ἐγὼ ἔβγαλα τὰ ἰδικά μου. Ἐλέχθησαν ὡρισμένα πράγματα, ὅτι ἡ ἑβδομαδιαία συχνότης τὸ 1959, 1960, 1962 θὰ εἶναι ἐλαχίστη. Τὸ εἶπεν ὁ κ. Τούμπας.

§125Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Τὸ λέγει ὁ Λεροῦ.

§126Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ὁ Λεροῦ λέγει ὅτι ἡ ἑβδομαδιαία συχνότης διὰ τὸ 1959 εἶναι 57, διὰ τὸ 1960, 54, διὰ τὸ 1961, 55 καὶ διὰ τὸ 1962 66. Εἶπον ἀκόμη οἱ κύριοι συνάδελφοι, διὰ τοὺς δισταγμούς μου περὶ τοῦ ἀεροδρομίου Τανάγρας. -Ἐὰν κύριοι δὲν ὑπῆρχε ἄλλο ἀεροδρόμιον, παρὰ τὸ μοναδικὸν ἀεροδρόμιον Τανάγρας, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῇ αὐτὸ ὡς ἀεροδρόμιον τῆς Ἑλλάδος, ἢ αὐτὸ ἢ τὰ Ἑξαμίλια τῆς Κορίνθου, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς ἀπόστασιν 95 χιλιομέτρων, μὲ τὸν ἑξῆς κίνδυνον, νὰ βλέπετε νὰ προσγειώνωνται εἰς τὰ ἀεροδρόμια αὐτά, λόγῳ τῆς τεραστίας ἀποστάσεως, 5 ἢ 6 ἀεροπλάνα τὴν ἑβδομάδα καὶ νὰ καταργήσητε τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ κέντρον ἀεροπορικὸν καὶ νὰ τὴν ἀποκλείσητε ἐπίσης ἀπὸ τοὺς τουρίστας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπισκέπτονται μίαν χώραν διὰ τῶν ἀερολιμένων. Καὶ σᾶς πληροφορῶ ὅτι κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐπισκεφθέντων τὴν Ἑλλάδα δι’ ἀεροπλάνων εἶναι τὸ 50% τοῦ συνόλου τῆς τουριστικῆς κινήσεως. Συνεπῶς ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς εἶναι λίαν σοβαρός, διὰ νὰ τὸν διακινδυνεύσωμεν.

§127Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Περιλαμβάνονται καὶ οἱ τράνζιτο;

§128Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ὄχι, οἱ ἐπισκεφθέντες. Σᾶς πληροφορῶ ἐπίσης ὅτι ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὰ τέσσαρα ἀεροδρόμια τῆς Νέας Ὑόρκης, χῶραι αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐξ ἴσου πολιτισμέναι μὲ ἡμᾶς, ἡ Δανία, ἡ Νορβηγία, ἡ Σουηδία, ἔχουν ἀεροδρόμια τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς τὰς παρυφὰς τῶν πόλεων, πλησίον κατῳκημένων περιοχῶν, καὶ ὅτι εἰς τὸ Ὄσλο, ὅπου ἐγεννήθη τὸ θέμα τῆς μεταφορᾶς τοῦ ἀεροδρομίου μακρύτερον, εἰς ἀσφαλεστέραν τοποθεσίαν, δι’ ἀερολιμένα, ἐκρίθη ὅτι ἔδει νὰ παραμείνῃ ἐκεῖ ὅπου εἶναι, ἂν καὶ δὲν παρουσιάζει τὰ ἐχέγγυα τῆς δευτέρας τοποθεσίας, μόνον λόγῳ ἀποστάσεως, διότι ἔκριναν οἱ Νορβηγοὶ ὅτι ἀεροδρόμια μακρὰν τῶν πόλεων τὰς ὁποίας ἐξυπηρετοῦν εἶναι ὡρισμένως μειονεκτικά. Ἀναφέρονται δὲ ἐνδεικτικῶς εἰς τὴν ἔκθεσιν Λεροῦ ὡς μειονεκτικά, λόγῳ ἀποστάσεως καὶ τὰ ἀεροδρόμια τοῦ Λονδίνου καὶ τῶν Παρισίων. Ἀλλὰ καὶ ἡ Γαλλία καὶ ἡ Ἀγγλία ἔχουν τὴν εὐχέρειαν νὰ τοποθετοῦν τὰ ἀεροδρόμιά των εἰς μεγαλυτέρας ἀποστάσεις, ἔστω καὶ ἐὰν γνωρίζουν, ὅτι ἡ τοποθέτησις αὕτη εἶναι μειονεκτική. Ἔχουν τὴν δυνατότητα αὐτήν, διότι δὲν ὑπόκειται εἰς ἀνταγωνισμόν, ἄλλων γειτονικῶν χωρῶν καὶ διότι εἶναι μεγάλα κέντρα μὲ πολυπληθεστάτην πελατείαν τῶν ἀεροπορικῶν μεταφορῶν. Ἡμεῖς, ὅταν ἔχωμεν τὸν ἀνταγωνισμὸν καὶ τῆς Ρώμης καὶ τῆς Κωνσταντινουπόλεως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σκεφθῶμε ὅτι θὰ τοποθετήσωμεν τὸ ἀεροδρόμιον εἰς τὴν Τανάγραν, εἰς ἀπόστασιν 70 χιλιομέτρων, ὅταν ἔχωμεν τὴν δυνατότητα νὰ τὸ τοποθετήσωμεν εἰς ἀπόστασιν 10 χιλιομέτρων, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ τοποθετήσωμεν εἰς τὰ Μέγαρα, ἀγνοοῦντες τοὺς κανόνας ἀσφαλείας, διότι οὔτε καὶ οἱ Ἕλληνες, οὔτε καὶ οἱ ξένοι ἱπτάμενοι θὰ θελήσουν νὰ κάμνουν χρῆσιν ἀερολιμένος, ὁ ὁποῖος δὲν παρουσιάζει ἀπόλυτον ἀσφάλειαν καὶ δι’ αὐτοὺς καὶ διὰ τοὺς ἐπιβάτας τῶν ἀεροπλάνων των. Αὐτὰ τὰ δεδομένα εἶχον ὑπ’ ὄψει μου, κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ἔκαμον τὴν εἰσήγησίν μου εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Εἶμαι καὶ ἐγώ, ὡς οἱ προλαλήσαντες, βουλευτὴς Ἀθηνῶν καὶ δὲν νομίζω, ὅτι κατέχομαι ἀπὸ τόσον μῖσος διὰ τοὺς κατοίκους τῆς Γλυφάδας, ὥστε νὰ θέλω πάσῃ θυσίᾳ νὰ παραμείνῃ ἐκεῖ τὸ ἀεροδρόμιον καὶ νὰ τοὺς ἐξοντώσω. Ἐσκέφθην τὸ πρόβλημα ἐπὶ μακρὸν καὶ ηὐχόμην, ὅταν ἔκαμε τὰς ἐρεύνας του ὁ κ. Λεροῦ, ἐδῶ, καὶ ὅταν ἔκαμον τὰς ἐξετάσεις των οἱ Ἕλληνες μηχανικοί, νὰ εὑρεθῇ ἀεροδρόμιον καταλληλότερον τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ. Δὲν εὑρέθη καὶ ἐπειδὴ δὲν εὑρέθη, θὰ ἔπρεπε, ἀγνοῶν τὸ καθῆκον μου καὶ σκεπτόμενος μόνον τὸν βουλευτὴν Ἀθηνῶν Ράλλην, νὰ εἰσηγηθῶ τὴν μεταφοράν του εἰς τὴν Τανάγραν ἢ ἀλλαχοῦ; Ἢ ἔπρεπε νὰ πράξω τὸ καθῆκον μου, ὄχι ὡς Ἀθηναῖος πολιτευτὴς ἀλλὰ ὡς Ἕλλην βουλευτής, (Παρατεταμένα χειροκροτήματα) καὶ νὰ εἰσηγηθῶ ὅτι ἡ μεταφορὰ τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν παρουσιάζει πλεῖστα ὅσα μειονεκτήματα, παρουσιάζει σοβαροὺς κινδύνους διὰ τὸ μέλλον τῆς τουριστικῆς ἀναπτύξεως τοῦ τόπου; Πιθανὸν νὰ βλάπτεται ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς κατοίκων. Τοὺς κατοίκους αὐτοὺς πάντας τὸ Κράτος θὰ πρέπει νὰ τοὺς ἀποζημιώσῃ κατὰ τὸν καλύτερον καὶ πληρέστερον δυνατὸν τρόπον. Ἀλλὰ τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ δὲν ἀναλαμβάνω ἐγώ, κύριοι, τὴν εὐθύνην νὰ εἰσηγηθῶ, νὰ μεταφερθῇ ἀλλαχοῦ. Ἐὰν σεῖς νομίζετε, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ πᾶτε εἰς ἄλλο μέρος, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ τὸ εἴπητε. (Χειροκροτήματα).

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὑπεβλήθη εἰς τὸ Προεδρεῖον αἴτησις γενικεύσεως τῆς συζητήσεως, ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν. Συνεπῶς ἡ συζήτησις γενικεύεται καὶ πᾶς ἐπιθυμῶν νὰ ἐγγραφῇ δύναται νὰ ζητήσῃ τὸν λόγον.

§130Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Μετὰ τοὺς ἐπερωτῶντας.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς λέγει ρητῶς οἱ ἐπερωτῶντες, ἀλλὰ εἴθισται ἐὰν εἶναι πολλοὶ οἱ ἐπερωτῶντες, καὶ δέχεσθε νὰ ὁμιλήσῃ εἷς ὁ ὁποῖος εἶναι μετὰ τοὺς ἐπερωτῶντας. Ὁ κ. Κίνιας θέλει νὰ ἐγγραφῇ. Διατὶ νὰ μὴ τοῦ δώσω τὸν λόγον, ἀφοῦ θὰ ὁμιλήσουν τέσσαρες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως; Διατὶ νὰ περιμένῃ νὰ ὁμιλήσουν οἱ 8 ἢ οἱ 10;

§132Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργόν, σχετικῶς μὲ τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμον, θὰ ἀποτελέσῃ θέμα ἐξετάσεως ἐνώπιον τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου τῆς Ἑλλάδος;

§133Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ἀρνοῦμαι νὰ δεχθῶ νὰ γίνῃ συζήτησις εἰς τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον καὶ νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Κυβέρνησις, μόνον κατόπιν τῆς συζητήσεως ἐνώπιον τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου, διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους: Πρῶτον, διότι ὑπάρχει μία ὑπεύθυνος εἰσήγησις τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας καὶ δεύτερον, ὑπάρχει εἰσήγησις τοῦ Διεθνοῦς Ὀργανισμοῦ Πολιτικῆς Ἀεροπορίας, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐξάρτημα τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Νὰ περιμένω, νὰ ἀκούσω ἀπὸ τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον, τί; Θὰ ἀκούσω 100 γνώμας ὑπὲρ ἢ κατὰ καὶ ἄλλας 50 ἢ 60 ὑπὲρ ἢ κατά. Καὶ ποίαν ἀπόφασιν θὰ λάβω, κύριοι, ἐνῷ τώρα βασίζομαι ἐπὶ τῶν δύο ἐπισήμων αὐτῶν γνωμοδοτήσεων. Νομίζω ὅτι ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ ἀφήσω τὸ θέμα νὰ συζητῆται ὑπὸ ἀνευθύνων θεωρητικῶν, ἀλλὰ ὑπὸ ὑπευθύνων προσώπων. Βάσει αὐτῶν τῶν ὑπευθύνων εἰσηγήσεων ἔκαμον καὶ ἐγὼ τὴν εἰσήγησίν μου καὶ ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν νομίζετε, ὅτι ἔπραξα κἄτι, τὸ ὁποῖον ἀντιβαίνει πρὸς τὸ καθῆκον μου, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ μὲ κατηγορήσητε, κατὰ τὴν παροῦσαν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεώς σας.

§134Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Ἡ ὑποβληθεῖσα πρὸ ὀλίγου αἴτησις γενικεύσεως, ὑπεγράφη ἀποκλειστικῶς ἀπὸ βουλευτὰς τῆς Συμπολιτεύσεως. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι αἱ ἡμέραι ἐλέγχου ἀνήκουν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ἐὰν γενικευθῇ ἡ συζήτησις δὲν πρόκειται νὰ τελειώσῃ ποτέ. Πρέπει νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὴν συμφωνίαν ὅτι αἱ ἐπερωτήσεις δὲν θὰ κρατοῦν περισσότερον τῆς μιᾶς ἢ δύο ἡμερῶν.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς περιορισμὸς ὑπάρχει εἰς τὸν Κανονισμόν. Οὔτε ὑπάρχει αὐτὴ ἡ συμφωνία.

§136Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Ὑπάρχει συμφωνία μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως.

§137Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι ἐπιτρεπτόν, ἂν ὑπάρχῃ βουλευτής, ἔστω καὶ Κυβερνητικός, ὁ ὁποῖος νὰ θέλῃ νὰ ἐπικρίνῃ τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ ἑνὸς θέματος καὶ νὰ τὸν στερῆτε σεῖς τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ. Ὁ κ. Δερτιλῆς θέλει νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ ἀεροδρομίου Ἑλληνικοῦ καὶ νὰ μὲ μεμφθῇ διὰ τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβον. Βουλευτὴς εἶναι. Θὰ τὸν ἐμποδίσετε;

§138Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὑποθέτομεν, ὅτι δὲν χρειάζεσθε συνηγόρους.

§139Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Χρειάζονται δικηγόρους οἱ πληθυσμοὶ τῶν περιοχῶν ἐκείνων, εἰς τὰς ὁποίας νομίζετε, ὅτι πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ τὸ ἀεροδρόμιον.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Τσάτσος, ἔχει τὸν λόγον. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ι. Λαυρεντίδης).

§141Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν πρόκειται νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ μακρόν, διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεως, διότι προηγήθησαν καὶ θὰ ἀκολουθήσουν ἄλλοι συνάδελφοι ἐκ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, οἱ ὁποῖοι πληρέστερον ἐμοῦ θὰ χειρισθοῦν τὸ θέμα. Κύριοι βουλευταί, ὀφείλω ἐν πρώτοις νὰ παραμερίσω ἀπὸ τὴν ἀτμόσφαιραν τῆς συζητήσεως τὴν ἐκδοχήν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, ἐξ ἀδιαφορίας τυχὸν πρὸς τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν, ὑποστηρίζει τὴν παραμονὴν τοῦ ἀεροδρομίου εἰς τὸ Ἑλληνικὸν ἢ ὅτι ἡμεῖς ἐκ λόγων κολακείας πρὸς τοὺς κατοίκους τῆς περιοχῆς, τὴν ὁποίαν πλήττει ἡ παραμονὴ τοῦ ἀεροδρομίου, ὑποστηρίζομεν, ὅσα ὑποστηρίζομεν. Νομίζω ὅτι εἰς ἀμφοτέρους πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ ἡ καλὴ πίστις καὶ ἡ ἀντικειμενικότης, προσωπικῶς ὀφείλω νὰ συγχαρῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, διότι ἔχει τὸ θάρρος νὰ ὑποστηρίζῃ μίαν γνώμην, ἡ ὁποία πιστεύει πράγματι ὅτι εἶναι ἀντιδημοτική. Θέλω νὰ εἶμαι ὁ πρῶτος ὁ ὁποῖος ἐξαίρει ἐν προκειμένῳ τὴν ἀξίαν τῆς στάσεώς του, χωρὶς αὐτὸ νὰ σημαίνῃ καθόλου ὅτι πιστεύω, ὅτι ἔχει δίκαιον. Φοβοῦμαι μάλιστα, μήπως ἡ γενναιότης, ἡ ὁποία τὸν χαρακτηρίζει τὸν ὡδήγησε νὰ ἐκλέξῃ τὴν περισσότερον ριψοκίνδυνον ἀπὸ ἀπόψεως πολιτικῆς καὶ κομματικῆς ἐκδοχήν, δηλαδὴ τὴν ἐκδοχὴν τῆς παραμονῆς τοῦ ἀεροδρομίου εἰς τὸ Ἑλληνικόν. Κύριοι βουλευταί, νομίζω ὅτι ὑπάρχουν ὡρισμένα σημεῖα, εἰς τὰ ὁποῖα δυνάμεθα νὰ εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι. Πρῶτον, ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον τῶν Ἀθηνῶν εἶναι ἀεροδρόμιον τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ τροποποιηθῇ καὶ διαμορφωθῇ κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ εἶναι ἱκανὸν νὰ συναγωνισθῇ τὰ ἀεροδρόμια τῆς Ρώμης, τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἢ οἱονδήποτε ἄλλο ἀεροδρόμιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ καταλάβῃ τὴν θέσιν, ἀπὸ ἀπόψεως διελεύσεως διεθνῶν γραμμῶν, τὴν ὁποίαν σήμερον κατέχουν αἱ Ἀθῆναι. Ἐπίσης πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον τῶν Ἀθηνῶν εἶναι ἀεροδρόμιον τὸ ὁποῖον ἐξυπηρετεῖ, ταυτοχρόνως, διεθνεῖς συγκοινωνίας καὶ ἐσωτερικὰς γραμμάς. Ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ τοποθετηθῇ μακρὰν τῶν Ἀθηνῶν, περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι εὑρίσκεται σήμερον τὸ Ἑλληνικὸν ἕνα ἀεροδρόμιον διεθνῶν συγκοινωνιῶν, ἐὰν εἶναι δηλαδὴ δυνατὸν νὰ ἀνεχθῇ κανεὶς μίαν διαδρομὴν ἡμισείας ὥρας ἢ καὶ περισσότερον ἀπὸ τοῦ ἀεροδρομίου μέχρι τῆς πόλεως, ὅταν ἔρχεται ἀπὸ τὸ Παρίσι, τὸ Λονδῖνον ἢ τὴν Νέαν Ὑόρκην, εἶναι δυσχερὲς νὰ ἀνεχθῇ τόσον μεγάλην διαδρομήν, προκειμένου περὶ ταξιδιωτῶν τοῦ ἐσωτερικοῦ. Διότι, ἐὰν χρειάζεται μία ὥρα διὰ νὰ ταξιδεύσῃ ἀεροπορικῶς ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην εἰς τὰς Ἀθήνας, θὰ ἦτο παραλογισμὸς νὰ χρειάζεται μίαν ὥραν καὶ πλέον διὰ νὰ μεταβῇ ἀπὸ τὰς Ἀθήνας εἰς τὸ ἀεροδρόμιον καὶ ἀπὸ τὸ ἀεροδρόμιον εἰς τὰς Ἀθήνας. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ὑποθέτω ὅτι εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι. Ἐπίσης νομίζω ὅτι χάριν τῆς ἀντικειμενικότητος θὰ ἔπρεπε νὰ εἴμεθα σύμφωνοι ἐπὶ τῆς ἐκτάσεως τῶν ζημιῶν τὰς ὁποίας θὰ ἐπιφέρῃ ἡ παραμονὴ τοῦ ἀεροδρομίου εἰς τὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν σήμερον εὑρίσκεται, ἐὰν πρόκειται τὸ ἀεροδρόμιον αὐτὸ νὰ γίνῃ πρώτης κατηγορίας. Ἤκουσα τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν εἰς τὸ τέλος τῆς ἀγορεύσεώς του ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργός, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἀπαιτούμενον μῆκος καὶ ὁμολογῶ ὅτι μὴ ὢν τεχνικὸς δὲν δύναμαι νὰ ἐξηγήσω διατὶ κατὰ τοὺς διεθνεῖς κανονισμοὺς πρέπει νὰ ἔχῃ τοιοῦτον μῆκος ὁ διάδρομος προσγειώσεως. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔδωσεν εἰς τὸ Σῶμα ἀκριβῆ στοιχεῖα. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἀρκεῖ τὸ μῆκος τοῦ διαδρόμου νὰ εἶναι 2700 μέτρα. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν τὸ ἀεροδρόμιον Ἑλληνικοῦ πρόκειται νὰ εἶναι δεκτικὸν πλήρους ἐξελίξεως, διὰ νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὰ δεδομένα τὰ ὁποῖα καθορίζουν οἱ διεθνεῖς κανονισμοί, καὶ πρόκειται νὰ φθάσωμεν εἰς μῆκος διαδρόμου 4.000 μέτρων καὶ ἐνδεχομένως καὶ 4.500 μέτρων ἐπαναλαμβάνω ὅτι ὁ ἀριθμὸς κατόπιν τῶν δεδομένων τὰ ὁποῖα ἐμνημόνευσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς μὲ ἐκπλήττει, ἀλλὰ καὶ αἱ ἐκθέσεις λέγουν ὅτι αὐτὰ ἐτέθησαν ὑπ’ ὄψιν του. Ἐὰν πρόκειται νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ μῆκος αὐτὸ τοῦ διαδρόμου, πρέπει ἐπὶ τοῦ χάρτου νὰ ἀντιληφθῶμεν ποῦ θὰ φθάσουν οἱ διάδρομοι τοῦ ἀεροδρομίου. Νομίζω, κύριε Ὑπουργέ, καὶ παρακαλῶ, νὰ μὲ διορθώσητε ἐὰν σφάλλω ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, ὅτι προεκτεινομένου τοῦ διαδρόμου μέχρι τῆς Γλυφάδας, θὰ φθάσωμεν μέχρι καὶ τῆς ἐκκλησίας τοῦ Ἁγίου Κωνσταντίνου.

§142Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ἡ ἀπόστασις μεταξὺ τέρματος διαδρόμου προσγειώσεως καὶ ἐκκλησίας θὰ εἶναι 1.900 μέτρα.

§143Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Καὶ ποῖον μῆκος θὰ ἔχῃ ὁ διάδρομος εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν;

§144Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Τριῶν χιλιάδων μέτρων.

§145Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἐὰν ἀναγκασθῶμεν νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ μῆκος τοῦ διαδρόμου τῶν 4.500 μέτρων;

§146Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Πρέπει νὰ μετρήσω τὸ τέλος τοῦ διαδρόμου διὰ νὰ σᾶς εἴπω ἀκριβῶς. Πάντως, μεταξὺ τοῦ τέρματος καὶ τῆς ἐκκλησίας τοῦ Ἁγίου Κωνσταντίνου θὰ ὑπάρχῃ ἀπόστασις 1.500 μέτρων.

§147Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ μοῦ εἴπητε ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν διεξάγεται συζήτησις περὶ διαδρόμου 4.500 μέτρων καὶ ὅτι κατ’ ἀκολουθίαν δὲν εἶναι δίκαιον νὰ κρίνωμεν τὸ θέμα ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ μελλοντικοῦ καὶ ὑποθετικοῦ μήκους τοῦ διαδρόμου. Ὅταν κρίνηται ἓν ἔργον συνδεδεμένον μὲ εἶδος μεταφορᾶς ἐξελισσόμενον ὡς ἐξελίσσεται ἡ ἀεροπορία μεταφορῶν, εἶναι ἀδύνατον νὰ κριθῇ ἡ ἀξία τοῦ ἔργου καὶ ἡ δυνατότης παραδοχῆς θυσιῶν τὰς ὁποίας τὸ ἔργον συνεπάγεται ἐὰν ἡ λύσις ἡ ὁποία δίδεται δὲν εἶναι λύσις δεκτικὴ τῶν ἐπεκτάσεων ἐκείνων τὰς ὁποίας ἐπιβάλλει ἡ πιθανὴ μελλοντικὴ ἐξέλιξις, τόσον ἀπὸ τεχνικῆς πλευρᾶς, ὅσον καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς σημασίας τῶν Ἀθηνῶν ὡς κόμβου διεθνῶν συγκοινωνιῶν καὶ ὑπερποντίων. Ἐὰν ἡ Ἑλλὰς θελήσῃ νὰ φθάσῃ εἰς μίαν τουριστικὴν κίνησιν μὲ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας ἡ ὁποία νὰ ἐξισοῦται πρὸς τὸ ⅕ τῆς κινήσεως Ἰταλίας ἢ τὸ ⅕ τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Δώδεκα ἑκατομμύρια εἶναι οἱ τουρίσται κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, καὶ ἦσαν 230.000 οἱ ἐπισκεφθέντες τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλὰ ἐὰν θελήσωμεν νὰ φθάσωμεν εἰς ποσοστὰ πολὺ μετριοπαθῆ, κατέχομεν μίαν ἐπίσκεψιν κατὰ τοὺς μῆνας τῆς τουριστικῆς κινήσεως χιλιάδων Ἀμερικανῶν ἡμερησίως μετακινουμένων δι’ ἀεροπλάνων ἀντιλαμβάνεσθε ποία θὰ εἶναι ἡ ἡμερησία κίνησις. Πρέπει, λοιπόν, νὰ ἀποβλέψωμεν εἰς αὐτὴν τὴν κίνησιν. Δὲν εἶναι, νομίζω, ὑπεραισιόδοξος προοπτική. Ἐὰν ὅμως, ἔχωμεν τοιαύτην κίνησιν θὰ ἔχωμεν ἀεροπλάνα μεγαλύτερα, καὶ δὲν γνωρίζω ποία θὰ εἶναι ἡ προοπτικὴ τῆς ἐξελίξεως τῶν συγκοινωνιῶν, ἀλλὰ ἀσφαλῶς πρέπει ἡ λύσις τὴν ὁποίαν θὰ δώσωμεν νὰ προβλέπῃ τὴν δυνατότητα τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ διαδρόμου εἰς 4.500 μέτρα. Κατ’ ἀκολουθίαν ἐγὼ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κρίνω τὸ ἔργον, ὄχι ὡς προδιεγράφη εἰς τὴν σταδιακήν του μορφήν, ἀλλ’ ὅπως διαγράφεται τὸ ἔργον, ἐὰν συμπληρωθῇ ἐν ὄψει τῶν ἀναγκῶν τῆς προσεχοῦς 10ετίας καὶ 15ετίας.

§148Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ. Ἀπὸ ποῦ βγάζετε τὸν ἀριθμὸν 4.500 μέτρα;

§149Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας τὰ στοιχεῖα καὶ δὲν μὲ παρηκολουθήσατε. Τὸ σχέδιον προβλέπει διάδρομον 3.000 μέτρων, ἀλλ’ ὁ διάδρομος αὐτὸς δὲν ὑψώνει, ἀπὸ ἀπόψεως κατηγορίας τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ εἰς ἀεροδρόμιον πρώτης κατηγορίας.

§150Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Διατὶ ὄχι;

§151Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Διότι τὸ ἀεροδρόμιον, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει μεγάλην δυνατότητα ἐπεκτάσεως μελλοντικῆς τῶν διαδρόμων του περισσότερον καὶ εἶναι ὡρισμένη ἡ ἔκτασίς του, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἀποτελεῖ ἀεροδρόμιον πρώτης κατηγορίας.

§152Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Τὰ ἀεροδρόμια, κύριε συνάδελφε, γίνονται βάσει τοῦ παρόντος. Ἕνα ἀεροδρόμιον τρίτης κατηγορίας ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ πρώτης ἢ καὶ ἀντιστρόφως. Ὅταν τὸ σημερινὸν ἀεροδρόμιον προβλέπῃ 3.000 μέτρα καὶ δι’ ὑπερατλαντικὴν πτῆσιν, ὁ διάδρομος πρέπει νὰ ἔχῃ μῆκος 2.600 μέτρα....

§153Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Πρώτης κατηγορίας δὲν εἶναι ὁπωσδήποτε, τὸ λέγει ὁ κ. Λεροῦ.

§154Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ χρειάζετια διάδρομον, διὰ ὑπερατλαντικὴν πτῆσιν 2.900 μέτρων.

§155Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Δὲν ἀποτελεῖ, ὅμως, αὐτὸ στοιχεῖον, δι’ ἀεροδρόμιον πρώτης κατηγορίας.

§156Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Δὲν εἶναι ἀνάγκη, ἓν ἀεροδρόμιον πρώτης κατηγορίας νὰ ἔχῃ ὅλα αὐτὰ τὰ δεδομένα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται, διὰ νὰ εἶναι πρώτης κατηγορίας. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ τὰ τῶν 12 ἀπαιτουμένων δεδομένων καὶ νὰ εἶναι πρώτης κατηγορίας. Δὲν θὰ εὕρητε κανένα ἀεροδρόμιον ἰδεατόν.

§157Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ὑποθέτω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαφωνῇ ἡ τεχνική σας ὑπηρεσία, ἐπὶ τοῦ ὅτι θὰ ἦτο ἀκριβῶς ἐπικίνδυνον νὰ κάμωμεν ἀεροδρόμιον, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἦτο δεκτικὸν ἐπεκτάσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὸ μῆκος τῶν διαδρόμων του, πέραν τῶν 3.000 μέτρων. Δὲν ὑποθέτω, νὰ ὑπάρχῃ τεχνικός, ὁ ὁποῖος νὰ θέτῃ τὴν ὑπογραφήν του, ἐπὶ μιᾶς ὑπευθύνου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς ἡμᾶς δηλώσεως, ὅτι θεωρεῖ ὅτι ἱκανοποιεῖ τὰς ἀνάγκας διότι, κατὰ τὴν παροῦσαν στιγμήν, ἀρκεῖ ὁ διάδρομος τῶν 3.000 μέτρων. Φαντασθῆτε ποία θὰ ἦτο ἡ θέσις τοιούτου τεχνικοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ εἶχεν ὑπολογίσει τὸ μῆκος τῶν διαδρόμων πρὸ τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν ἀεριωθουμένων.

§158Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Σᾶς εἶπον, κύριε Τσάτσο, ὅτι ὁ διάδρομος ὁ ὑπεραρκετὸς διὰ τὸ Ἑλληνικόν, εἶναι ὁ διάδρομος μὲ τὰς χειροτέρας συνθήκας τῶν 2.500 μέτρων. Ἐνῷ ἡμεῖς δὲν ἔχομεν διάδρομον 3.000 μέτρων, ἔχομεν 20% περιθώριον.

§159Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Δὲν ἠμπορῶ νὰ δεχθῶ ὅτι θὰ σταματήσῃ ἡ τεχνικὴ ἐξέλιξις τοῦ κόσμου, ἡ ὁποία ἐπεκτείνεται ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος, τὸ ἀπαιτούμενον μῆκος τῶν διαδρόμων. Δὲν ἠμπορῶ νὰ ἔχω τὴν βεβαιότητα, ὅτι δὲν θὰ ἐπεκταθοῦν καὶ εἰς μίαν χώραν πτωχήν, ὅπου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαναληφθοῦν παρόμοια ἔργα, ἀποτελεῖ μίαν ἐπικίνδυνον πλάνην τὸ νὰ θεωρήσωμεν ὅτι ἀποτελεῖ ὁριστικὴν ἱκανοποίησιν τῆς τεχνικῆς, ἐκεῖνο τὸ μῆκος, τὸ ὁποῖον σήμερον ἱκανοποιεῖ τὰς τεχνικὰς ἀπαιτήσεις. Τότε κατὰ τὸν ἴδιον συλλογισμόν, θὰ πρέπει νὰ πᾶμε εἰς διάδρομον 20 χιλιομέτρων; Διότι, εἶναι ἀδύνατον νὰ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι μετὰ παρέλευσιν 30 ἐτῶν θὰ μᾶς ἱκανοποιῇ καὶ ὁ διάδρομος τῶν 4.500 μέτρων καὶ θὰ εἶναι ἔγκλημα νὰ πᾶμε εἰς διάδρομον 5.000 μέτρων ὅταν εἶναι δυνατὸν τὸ 1958 νὰ θέλωμεν διάδρομον 7.000 μέτρα. Ποῖα εἶναι τὰ σημερινὰ δεδομένα; Τὰ σημερινὰ δεδομένα εἶναι ὅτι πλὴν τῆς Τανάγρας, κανένα ἄλλο μέρος, ἐντὸς τῆς Ἀττικῆς, δὲν προσφέρεται διὰ διάδρομον μεγαλύτερον τῶν 3.000 μέτρων. Ἀγνοῶ τὰ στοιχεῖα τῆς ἀσφαλείας. Δεύτερον, δεδομένον εἶναι, ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν δύναται νὰ ἀποκτήσῃ εὐχερῶς διάδρομον 3.000 μέτρων, μὲ δαπάνην 120 ἑκατομμυρίων, συμπεριλαμβανομένων τῶν ἀπαλλοτριώσεων καὶ ἀποζημιώσεων ποὺ θὰ γίνουν. Καὶ τρίτον, δεδομένον εἶναι ὅτι μέχρι τοῦ 1962 θὰ ἔχωμεν τὸν ἀπαιτούμενον διάδρομον τῶν 2.600 μέτρων.

§160Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Πόση ἐπιφάνεια θὰ ἀπαλλοτριωθῇ;

§161Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Εἶναι περίπου 3.000 (;) στρέμματα καὶ 110 κατοικίαι, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀποζημιωθοῦν πλουσιοπαρόχως. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τρίτον δεδομένον εἶναι, ὅτι ὁ διάδρομος ὁ ἀνώτατος, ὁ ἀπαιτούμενος διὰ τὴν Ἑλλάδα μέχρι τοῦ 1962 εἶναι 2.600 μέτρα, καὶ ἔχομεν διάδρομον 3.000 μέτρων. Δὲν βλέπω, διατί θὰ ἔπρεπε νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει δυνατότης ἐπεκτάσεως μέχρι 4.000 μέτρων, δὲν θὰ κατασκευασθῇ.

§162Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἄποψις ἡ ἰδική μου, καὶ ἂς ἐφθάσαμεν εἰς μίαν ἀντιπαράθεσιν ἀπόψεων, διαφέρει ἀπὸ τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐν προκειμένῳ, διὰ τὸν ἑξῆς λόγον: Ὁ κ. Ὑπουργὸς θεωρεῖ, ὅτι τὸ περιθώριον τῶν ὀλίγων μέτρων, τὸ ὁποῖον ἀπομένει μεταξὺ τοῦ ἀπαιτουμένου σήμερον μήκους διαδρόμων καὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ γίνῃ μετὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν, εἶναι περιθώριον ἀσφαλῶς ἐπαρκὲς διὰ τὴν διάρκειαν τῆς χρησιμότητος τοῦ ἀεροδρομίου. Φρονῶ ὅτι τὸ περιθώριον αὐτό, δὲν εἶναι ἐπαρκὲς καὶ ὁ χρόνος θὰ ἀποδείξῃ, ποῖος ἐκ τῶν δύο ἔχει δίκαιον. Ἐπιθυμῶ νὰ ἔχω κατηγορηματικῶς διατυπώσει τὴν ἰδικήν μου ἐν προκειμένῳ γνώμην, διότι τὸ θέμα θὰ εἶναι πολὺ ὀξύτερον, ἀπὸ ὅ,τι εἶναι σήμερον καὶ εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπανέλθῃ ἐντὸς τῆς ἰδικῆς μας γενεᾶς καὶ ὅταν θὰ ἔχουν δαπανηθῆ τεράστια ποσὰ καὶ ὅταν, ἂν παραμείνῃ ἐκεῖ τὸ ἀεροδρόμιον, δὲν θὰ εἶναι δυνατόν, μὲ τὴν εὐκολίαν μὲ τὴν ὁποίαν τὸ λέγει ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος κ. Οἰκονομίδης, νὰ γίνῃ ἡ μεταφορὰ τοῦ ἀεροδρομίου ἀπὸ τὰς Ἀθήνας εἰς τὴν Τανάγραν. Κατ’ ἀκολουθίαν, ἐγὼ θὰ πρέπει νὰ κρίνω τὰς ζημίας, τὰς ὁποίας ἐπιφέρει τὸ ἀεροδρόμιον ἐν ὄψει αὐτῆς τῆς ἐπεκτάσεως, τὴν ὁποίαν κατ’ ἐμὲ πρέπει νὰ προβλέψωμεν, ὅτι θὰ προσλάβῃ τὸ ἀεροδρόμιον, δηλαδὴ μὲ τὴν χρονικὴν προοπτικήν, τὴν ὁποίαν προηγουμένως καθώρισα. Κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι μόνον ἡ τεραστία ἔκτασις ἡ κατωκημένη, ἡ ὁποία θὰ ἀπαλλοτριωθῇ, διὰ νὰ γίνῃ ἡ ἐπέκτασις τοῦ ἀεροδρομίου ἐκ τῶν χώρων, οἱ ὁποῖοι ἀπαιτοῦνται πέριξ τοῦ διαδρόμου, ἀλλὰ εἶναι καὶ ὅλη ἡ περιοχὴ ἐκείνη, ἡ ὁποία ἀπὸ τὴν παραμονὴν τοῦ ἀεροδρομίου θὰ πληγῇ. Πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, ἐὰν θέλωμεν τὸ Κράτος νὰ εἶναι δίκαιον, νὰ δημιουργηθῇ καὶ ἕνα θέμα ἐλαττώσεως τῆς ἀξίας ὅλων τῶν ἀκινήτων, ἐκ τῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ χώρου, ὡς ἀεροδρομίου τῶν περιστοιχίζοντων τὸ ἀεροδρόμιον, τὰ ὁποῖα ἀκίνητα, λόγῳ τοῦ θορύβου θὰ ἔχουν μικροτέραν εἰς τὸ μέλλον ἀξίαν. Ὅπως τὰ δικαστήρια ἐπιδικάζουν ἀποζημίωσιν εἰς βάρος τοῦ ἐργοστασίου τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ θόρυβον, ὑπὲρ τῶν περιοίκων, κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον θὰ κληθῇ τὸ Κράτος νὰ ἀντιμετωπίσῃ καὶ τὴν διατάραξιν τῆς νομῆς, διὰ τὸν θόρυβον τὸν ὁποῖον θὰ δημιουργῇ ἡ χρησιμοποίησις τοῦ ἀεροδρομίου ἀπὸ τὰ ἀεριωθούμενα ἀεροπλάνα, καὶ θὰ εἶναι αὐτὴ μία πρόσθετος ἀποζημίωσις, τὴν ὁποίαν ἀπορῶ πῶς ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου δὲν ἔχει προβλέψει, ἐφ’ ὅσον ἔχει ἤδη νομολογηθῆ καὶ προκειμένου περὶ λατομείων καὶ μύλων, ἡ ὑποχρέωσις ἐκείνου ὁ ὁποῖος δημιουργεῖ τὸν θόρυβον νὰ ἀποζημιώνῃ τὸν πληττόμενον. Καὶ πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ ὅτι εἶναι τελείως ἐσφαλμένος ὁ ὑπολογισμὸς τὸν ὁποῖον κάμνει, ἐὰν δὲν συνυπολογισθῇ καὶ ὁ παράγων αὐτός. Ἐπὶ πλέον θὰ ἐπέλθῃ καὶ μία ἀκόμη ζημία τῆς ἀχρηστεύσεως μιᾶς περιοχῆς, ἡ ὁποία ἀπὸ τουριστικῆς ἀπόψεως ἔχει μίαν γενικωτέραν σημασίαν, διότι εἶναι πράγματι ἡ ἀκτὴ ἡ ὁποία θὰ εὑρεθῇ πέριξ τοῦ ἀεροδρομίου, μία τῶν ὡραιοτέρων τοῦ κόσμου, καὶ ἀσφαλῶς θὰ προκαλέσῃ μείωσιν τῆς τεραστίας τουριστικῆς κινήσεως, ἡ ὁποία εἶναι ἓν ἐθνικὸν κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον θὰ μειωθῇ καὶ πρέπει νὰ ὑπολογισθῇ ποία θὰ εἶναι ἡ θυσία τὴν ὁποίαν καλούμεθα νὰ ὑποστῶμεν, ἐὰν παραμείνῃ τὸ ἀεροδρόμιον εἰς τὸ Ἑλληνικόν. Εἰς ὅλα αὐτὰ ἔχει μίαν ἀπάντησιν ὁ κ. Ὑπουργός, τῆς ὁποίας ἐγὼ τὴν ἀξίαν δὲν δύναμαι νὰ ὑποτιμήσω. Καὶ εἶναι ὅτι, κύριοι, καὶ ἐὰν βεβαίως αὐτὰ εἶναι ἀληθῆ, ἀπαντᾶ διότι ἀκριβῶς ὅτι πρέπει νὰ γίνουν οἱ διάδρομοι 4 χιλιόμετρα καὶ πέραν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ὑποστοῦν ἀφαίρεσιν τῆς ἰδιοκτησίας των, θὰ κληθῶμεν νὰ ἀποζημιώσωμεν καὶ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ πλήττωνται ἐκ τοῦ θορύβου κ.λ.π., τί θέλετε νὰ γίνῃ δὲν δύναμαι νὰ ἀνεύρω χῶρον πρὸς τοποθέτησιν τοῦ ἀεροδρομίου. Τὸ θέμα εἶναι οὐσιῶδες καὶ θέτει τοὺς ἐπικρίνοντας τὴν Κυβέρνησιν εἰς δυσχερῆ θέσιν, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς διαθέτει ὅλα τὰ τεχνικὰ ἐπιτελεῖα τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὡς ἐκ τούτου εἶναι φυσικὰ ἀσθενεστέρα ἡ θέσις ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπικρίνουν τὸν κ. Ὑπουργόν. Ἀλλὰ τότε μόνον θὰ ἠδύνατο ὁ κ. Ὑπουργὸς πράγματι νὰ ἐπικαλεσθῇ τὸ θέμα αὐτό, ἐὰν εἶχεν ἐξαντληθῆ ἡ ἔρευνα, ἡ ἀναζήτησις ἄλλου χώρου. Καθ’ ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Λεροῦ, εἶναι μία ἔκθεσις ἡ ὁποία στηρίζεται εἰς μίαν ὀλιγοήμερον ἔρευναν. Ἐγὼ προσωπικῶς, δὲν δύναμαι νὰ πιστεύσω ὅτι ὑπῆρξεν πλήρης, οὔτε ὡς πρὸς τοὺς ὑποδειχθέντας ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον χώρους, καταλλήλους, κατὰ τὴν γνώμην τῆς ὑπηρεσίας νὰ συζητηθοῦν ὡς ἐνδεχόμενοι χῶροι ἐγκαταστάσεως τοῦ ἀεροδρομίου. Κατ’ ἀκολουθίαν, δὲν ἔχω ἐκ τῆς ἐκθέσεως Λεροῦ τὸ ἐχέγγυον, ὅτι ἐγένετο μία μελέτη ἐξαντλητικὴ πράγματι ἐν προκειμένῳ. Καὶ ἐπὶ πλέον νομίζω ὅτι ἀποτελεῖ ἐπικίνδυνον ἔκθεσιν, τὸ ἔργον ἑνὸς τεχνικοῦ, ὁσονδήποτε ἐπιφανὴς καὶ ἐὰν εἶναι, ὁ ὁποῖος, ὅμως, δὲν ἔχει ζήσει καὶ δὲν γνωρίζει τὴν Ἑλλάδα καὶ ὅλα τὰ πολλαπλᾶ νομικὰ καὶ οἰκονομικὰ αὐτῆς δεδομένα. Διατρέχει τὸν κίνδυνον καὶ ὁ μεγαλύτερος τεχνικὸς νὰ διαπράξῃ ἓν σφάλμα. Δὲν ὑπάρχει ὁ ἀλάνθαστος τεχνικὸς ἐν τῇ ἐκτιμήσει τῆς καταλληλότητος ἑνὸς χώρου. Ἐγὼ ἐὰν εὑρισκόμην εἰς τὴν θέσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, δὲν θὰ εἶχον οὐδέποτε ἀρκεσθῆ εἰς τὴν γνώμην ἑνὸς μόνον τεχνικοῦ ἀλλὰ θὰ εἶχον προσπαθήσει νὰ ἀναζητήσω πλὴν τῶν ἄλλων 2–3 ἐπιφανεῖς ξένους τεχνικοὺς ἰσοτίμους τοῦ κ. Λεροῦ. Τιμῶ τὰς τεχνικὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας διαθέτει ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι ἐξήντλησαν τὴν ἔρευναν τὴν ὁποίαν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κάμουν ἐντὸς τῶν χρονικῶν αὐτῶν περιθωρίων, ἀλλὰ καὶ πάλιν νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρκεσθῶμεν προκειμένου περὶ τοιούτου προγράμματος, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι τὸ μεγαλύτερον πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐμφανίσῃ εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς τεχνικῆς αὐτῆς. Δὲν ἀποτελεῖ αὐτὸ ὑποτίμησιν τῆς ὑπηρεσίας.

§163ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί δεδομένα ἔχετε νὰ τὸ πιστεύετε αὐτό;

§164Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Τὴν κοινὴν πεῖραν τοῦ ἀνθρώπου ὁ ὁποῖος γνωρίζει τὸν φόρτον τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν ἐν Ἑλλάδι καὶ συνεπῶς δυσκολεύεται νὰ πιστεύσῃ ὅτι ὑπῆρξεν πλήρης καὶ ἐξαντλητικὴ ἔρευνα τῆς περιοχῆς αὐτῆς τῆς ἐπιτρεπομένης ἀκτῖνος τῶν 20 μιλίων, μετὰ τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ καταλήξωμεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι δὲν ὑφίστανται ἄλλοι χῶροι. Προκειμένου, ἄλλωστε, νὰ εἴπητε εἰς πληθυσμὸν 100 χιλιάδων ἀνθρώπων ὅτι κύριοι, θὰ καταστῇ ἡ περιοχὴ εἰς τὴν ὁποίαν ἔχετε οἰκοδομήσει τὰς κατοικίας σας περίπου ἀκατοίκητος, ἢ θὰ εἶναι μία περιοχὴ εἰς τὴν ὁποίαν θὰ δύνασθε νὰ κατοικῆτε ἀλλὰ θὰ ὑποφέρετε καθημερινῶς ἕνα βασανιστήριον, πρέπει νὰ ἔχετε ὁπλισθῆ μὲ ὅπλα τὰ ὁποῖα θὰ πείσουν τὸν πληθυσμὸν αὐτὸν ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄλλη λύσις. Σήμερον, ὅμως, νομίζω, ὅτι δύναται κανεὶς ἐξ ἡμῶν νὰ πείσῃ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ὅτι ἐξετελέσθη ἡ ἔρευνα. Δὲν θὰ εἶχον κανένα δισταγμὸν, ἐὰν ἐπειθόμην ὅτι ἐξηντλήθη ἡ ἔρευνα, νὰ στραφῶ πρὸς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς καὶ νὰ τοὺς εἴπω, κύριοι εἶναι σκληρὸν, ἀλλὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ παραμείνῃ τὸ ἀεροδρόμιον. Ἐὰν δὲν τὸ κάμω δὲν τὸ κάμνω διότι πιστεύω ὅτι δὲν ἐξηντλήθη ἡ ἔρευνα. Ἤκουσα, νομίζω, ὅτι ὁ συνάδελφος κ. Τούμπας ἐπρότεινε νὰ γίνῃ μία συζήτησις εἰς τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον. Καὶ ἡ συζήτησις αὐτὴ βεβαίως δὲν θὰ κατέληγεν εἰς ἕνα ὁμόφωνον συμπέρασμα, θὰ ἀνεπτύσσοντο πολλαὶ ἀπόψεις καὶ θὰ ἠδύνατο ἡ τεχνικὴ ὑπηρεσία νὰ ἐκτιμήσῃ, διότι δὲν πιστεύω ὅτι ἡ τεχνικὴ ὑπηρεσία θεωρεῖ ἑαυτὴν δεσμευμένην ἐκ λόγων φιλοτιμίας πρὸς τὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν εἶχεν ὑποστηρίξει, νὰ ἐκτιμήσῃ ἐκ νέου τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπεβάλλοντο. Δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος τὴν στιγμὴν ποὺ διαθέτομεν ἕνα ἐκ τοῦ νόμου ἐπιστημονικὸν ὀργανισμόν, διὰ νὰ ἀποφαίνεται ἐπὶ τεχνικῶν θεμάτων, δὲν θὰ ὑπάρξῃ οὐδεὶς λόγος νὰ εἴπωμεν, ὅτι τὸ ἀρνούμεθα, διότι δὲν θὰ εἶναι ὁμόφωνος ἡ γνώμη τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου. Ἄλλωστε, συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι ἡ γνώμη τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου δὲν θὰ ἦτο ὁμόφωνος, ἀλλὰ δὲν τὸ γνωρίζομεν, δὲν εἴμεθα βέβαιοι, δὲν ἀποκλείεται νὰ συμφωνήσουν μίαν φοράν. Καί, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει ἐξαντληθῆ αὐτὴ ἡ ἄποψις, ἡ ἄποψις δηλαδὴ τῆς ἐξαντλητικῆς ἐρεύνης τοῦ θέματος, θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξετασθῇ μήπως ἀποκλείεται ἡ μεταφορὰ διότι εἶναι ἄδικος ἡ μεταφορὰ ἐν σχέσει πρὸς τὴν περιοχὴν ὅπου θὰ πάῃ. Δὲν λέγομεν ὅτι εἶναι ἄδικον νὰ μείνῃ εἰς τὸ Ἑλληνικόν. Μήπως ὅμως εἶναι ἐξ ἴσου ἄδικον νὰ πάῃ ἀλλοῦ; Καὶ νομίζω ὅτι διενεμήθη χθές, ἢ προχθές, εἰς τοὺς κ. κ. βουλευτάς, ἔγγραφον, προερχόμενον ἀπὸ τοὺς Κοινοτάρχας τῶν περιφερειῶν τῆς Ἀττικῆς, εἰς τὸ ὁποῖον ἐκφράζουν τὴν ἐλπίδα καὶ πεποίθησιν, ὅτι δὲν θὰ γίνῃ μεταφορὰ τοῦ ἀεροδρομίου, διότι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀποστερηθοῦν ἀγρόται, χώρου καλλιεργησίμου. Κύριοι, ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι μὲ συγκινεῖ ἡ κραυγὴ αὐτὴ διαμαρτυρίας τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς Ἀττικῆς. Ὁ ἀγρότης τῆς πτωχῆς Ἑλληνικῆς γῆς, εἶναι πάντοτε ἕνα πρόσωπον συμπαθές, διότι ὁ κόπος του εἶναι μεγαλύτερος ἀπὸ τὸν καρπόν του. Ἀλλὰ θὰ πρέπει, ὅπως τολμᾷ, ὁ κ. Ὑπουργός, νὰ εἴπῃ τὴν ἀλήθειαν εἰς τοὺς πολλοὺς κατοίκους τῆς περιοχῆς Ἑλληνικοῦ, νὰ τολμήσωμεν νὰ εἴπωμεν πρὸς τοὺς ὀλιγωτέρους, ἀλλὰ τόσον συμπαθεῖς κατοίκους τῆς περιοχῆς Ἀττικῆς, ἐπίσης τὴν ἀλήθειαν, ἐὰν πράγματι συμβαίνει νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ μεταφορὰ τοῦ ἀεροδρομίου. Πρῶτον, συνεπῶς, ἔπρεπε νὰ συμπληρωθῇ ἡ ἔρευνα. Δεύτερον, δὲν νομίζω, ὅτι τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα προβάλλονται ἀπὸ μέρους τῶν Κοινοταρχῶν, εἶναι ἱκανὰ νὰ ἀνατρέψουν τὴν ἀνάγκην τῆς μεταφορᾶς. Διότι τί θὰ συγκρίνωμεν; Θὰ συγκρίνωμεν τὸ μέγεθος τῆς ζημίας, ἡ ὁποία ἐπέρχεται εἰς τὸ σύνολον. Ἐνῷ εἰς τὴν μίαν περιοχὴν ἔχει συνοικισμὸν 4–5 χιλιάδων κατοίκων, ἔναντι τῶν πολλῶν δεκάδων χιλιάδων, τῆς ἄλλης περιοχῆς καὶ τῶν ἀγαθῶν μικροτέρας ἀξίας ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἀνεύρωμεν μέσα μας τὸ θάρρος νὰ εἴπωμεν εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, ὁσονδήποτε σκληρὸν καὶ ἂν εἶναι, ὅτι θὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ εἰς τὴν ἰδικήν σας περιοχὴν ἡ ἐγκατάστασις τοῦ ἀεροδρομίου, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον τὸ τεράστιον κεφάλαιον τὸ ἐθνικόν, τὸ ὁποῖον θὰ προκύψῃ ἐκ τῆς παραμονῆς πλέον εἰς τὸ ἐνεργητικὸν τοῦ Δημοσίου, τοῦ χώρου τὸν ὁποῖον καταλαμβάνει σήμερον τὸ ἀεροδρόμιον, θὰ ἐπιτρέψῃ νὰ ὑπάρξῃ μία πράγματι τόσον ἱκανοποιητικὴ ἀποζημίωσις τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπομείνῃ κανεὶς ἀπολύτως παραπονούμενος, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ ζημία των πέραν τῆς ἀφαιρέσεως ὡρισμένων ἐκτάσεων γῆς θὰ ἀφορᾷ τὰς ἐνοχλήσεις καὶ τὰς ἐκ τούτων ζημίας ὅσον ἀφορᾷ τὴν κατοικίαν. Ὅσον ἀφορᾷ, ὅμως, τὴν κατοικίαν, θὰ εἶναι δυνατὸν διὰ 5 χιλιάδας ἀνθρώπους νὰ δοθῇ πράγματι μία τοιαύτη ἀποζημίωσις, ὥστε νὰ ὑπάρξουν κατοικίαι δι’ αὐτοὺς καλύτεραι τῶν ὑπαρχουσῶν, εἰς περιοχὴν μὴ ἐνοχλουμένην. Θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποζημιωθοῦν πλήρως, διὰ τὴν ἀφαιρουμένην ἔκτασιν καὶ ἐπειδὴ ὅπου ὑπάρχει ἀεροδρόμιον θὰ ὑπάρξῃ καὶ ἀγωγὸς ὕδατος, μὲ τὰ ἔργα ποὺ θὰ δημιουργηθοῦν, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ τοιαύτη βελτίωσις εἰς τὴν καλλιέργειαν τῶν ὑπολειπομένων περιοχῶν, ὥστε νὰ ἀποτελέσῃ, ὄχι ζημίαν, ἀλλὰ πραγματικὴν εὐλογίαν, διὰ τὴν περιφέρειαν ἐγγὺς τοῦ ἀεροδρομίου. Βεβαίως, ὑπὸ τὴν ἀπαράβατον προϋπόθεσιν, ὅτι θὰ τηρηθοῦν, καὶ εἰς τοῦτο θὰ εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι μὲ τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν ὑποθέτω νὰ ὑπάρξῃ οὐδεμία διαφωνία, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ ἀντιμετωπίζεται ἀπολύτως, κύριοι βουλευταί, διὰ νὰ καταλήξωμεν εἰς πρακτικὸν συμπέρασμα, νομίζω ὅτι θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον νὰ ἀπέληγεν ἡ Βουλὴ εἰς μίαν ὁμόφωνον σύστασιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἐξαντληθῇ ἡ ἔρευνα τοῦ ζητήματος διότι ἐγὼ ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς ὁλόκληρον τὴν περιοχὴν τῆς Ἀττικῆς νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἄλλος χῶρος κατάλληλος δι’ ἀεροδρόμιον. Δὲν δύναμαι νὰ πιστεύσω, ὅτι ὁ Θεὸς κατεσκεύασε μὲ τόσον ἰδιάζουσαν προσοχὴν τὴν Ἀττικήν, ὥστε εἰς ἀκτῖνα 20 μιλίων πέριξ τῶν Ἀθηνῶν νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἄλλη ζώνη κατασκευῆς ἀεροδρομίου. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχε τὸ Ἑλληνικόν, δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἄλλος χῶρος κατάλληλος διὰ τὴν κατασκευὴν ἀεροδρομίου; Δὲν δύναμαι νὰ τὸ ἀποκλείσω, ἀλλὰ δὲν δύναμαι καὶ νὰ τὸ ἀποδείξω. Μόνον μία ἐξαντλητικὴ ἔρευνα δύναται νὰ μᾶς ὁδηγήσῃ εἰς μίαν τοιαύτην πεποίθησιν καὶ αὐτὴ ἡ ἔρευνα ζητῶ νὰ γίνῃ διὰ τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου, καλουμένου τοῦ Πολυτεχνείου νὰ ἀποφανθῇ ὡς ἵδρυμα ὁλόκληρον ἐξετάζον τὴν περιοχὴν καὶ καλουμένων περισσοτέρων εἰδικῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς πρόκειται, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δεδομένων, τὰ ὁποῖα ἔθεσαν ὑπ’ ὄψει του νὰ ἀπολήξῃ εἰς ἕνα συμπέρασμα, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀπολήξῃ εἰς αὐτὸ τὸ συμπέρασμα. Τὸ λάθος, τὸ ὁποῖον ἔκαμε, κατ’ ἐμέ, εἶναι, ὅτι ἠρκέσθη εἰς αὐτὰ τὰ δεδομένα, καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ κάμῃ εἶναι, νὰ ἀναζητήσῃ τὴν συμπλήρωσιν τῶν δεδομένων. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὁ τρόπος αὐτὸς τῆς τοποθετήσεως τοῦ ζητήματος, ἡ κατεύθυνσις τῆς ἐπικρίσεως αὐτῆς, ἔχει τὰ ἑξῆς ἀποτελέσματα: Πρῶτον, ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἔχῃ πεισθῆ, ὅτι ὑπῆρξεν ἀπολύτως εἰλικρινὴς καὶ ἀπολύτως ἀνυστερόβουλος ἡ ἐπίκρισις, ἡ ὁποία διετυπώθη. Δὲν εἶναι μία ἀρνητικὴ ἐπίκρισις, μία ἐπίκρισις μὴ δημιουργική, ἀλλὰ εἶναι μία ἐπίκρισις, ἡ ὁποία διευκολύνει τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀναζητήσῃ μίαν καλυτέραν λύσιν, ἀπὸ ἐκείνην, ἡ ὁποία ἐδόθη μέχρι σήμερον εἰς τὸ πρόβλημα. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Η. Κηπουρός, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§166Π. ΚΗΠΟΥΡΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§168ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6.30′ μ. μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 10.45′ μ. μ.)