1957.02.19

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 50ὴ

ΤΡΙΤΗ 19 Φεβρουαρίου 1957

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.45′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Φ. Κατσιάμπας, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Φ. ΚΑΤΣΙΑΜΠΑΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Δ. Λαντζούνης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.

§4Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς κ. Β. Πανούσης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου «περὶ ὀργανώσεως τῆς Γραμματείας τῶν Δικαστηρίων καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Ταλιαδοῦρος, Χ. Παπασταύρου, Θ. Μπάλλας καὶ Δ. Θανόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου «περὶ ὀργανώσεως τῆς Γραμματείας τῶν Δικαστηρίων καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ συμβολαιογράφων καὶ ὑποθηκοφυλάκων διατάξεων, περὶ ἐξαλείψεως ὑποθηκῶν κλπ.». Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Μυριδάκης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τρόπου καθορισμοῦ τῶν ἀποδοχῶν τοῦ προσωπικοῦ τῶν ἀτμηλάτων σιδηροδρόμων καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων, ἀφορωσῶν τὸ προσωπικὸν τοῦτο κλ.π.». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Κακαγιάννης, Ν. Μήτρου, Λ. Ταλιαδοῦρος, Ε. Εὐστρατιάδης καὶ Δ. Θανόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ τρόπου καθορισμοῦ τῶν ἀποδοχῶν τοῦ προσωπικοῦ τῶν ἀτμηλάτων σιδηροδρόμων καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων ἀφορωσῶν τὸ προσωπικὸν τοῦτο κ.λ.π.». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Σαμαρᾶς, Γ. Μεταξᾶς, Γ. Γρηγορίου, Γ. Ρουμάνης καὶ Δ. Θανόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τεχνικοῦ μισθολογίου τοῦ προσωπικοῦ τῶν τεχνικῶν κλάδων τῆς Ὑπηρεσίας Πολιτικῆς Ἀεροπορίας τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Β. Πανούσης, Α. Λιάκος, Ε. Σκορδίλης, καὶ Δ. Λαντζούνης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἰσχυουσῶν διατάξεων περὶ ἰσχυουσῶν διατάξεων περὶ Τ.Α.Ο. Χωροφυλακῆς». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Σταυρόπουλος, Η. Παπαηλιοῦ καὶ Δ. Καρατζένης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ Κράτους διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Παπαδημητρίου, Π. Λιαροῦτσος, Β. Κρῖκος, Δ. Λαντζούνης, Ε. Γαλενιανός, Α. Σχινᾶς, Ε. Μπακλατζῆς, καὶ Φ. Κατσιάμπας, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ Κράτους διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Γρηγορίου, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκτελωνιστῶν, διασαφιστῶν καὶ βοηθῶν ἐκτελωνιστῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Ψάρης, Γ. Θεμελῆς καὶ Δ. Ἰωάννου, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκτελωνιστῶν, διασαφιστῶν καὶ βοηθῶν ἐκτελωνιστῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Ἰατρίδης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέτρων ἀφορώντων εἰς τὴν ἐπιτάχυνσιν τῆς ρευστοποιήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καὶ τῆς ὁλοκληρώσεως τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Σχινᾶς, Α. Μητακίδης, Μ. Ζερβός, Η. Παπαηλιοῦ, Δ. Βακάλης, Κ. Παπαγεωργίου, Ι. Λύρας, Α. Ἀηδονᾶς καὶ Θ. Μπάλλας, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ προστασίας καὶ Διοικήσεως τῶν Δημοσίων κτημάτων κειμένων διατάξεων, ὡς καὶ τῶν διεπουσῶν τὸν ἐν Δωδεκανήσῳ Ὀργανισμὸν ν. 2100)1952 κ.λ.π.». Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Κεφαλογιάννης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως συνταξιοδοτικῶν διατάξεων ἀφορωσῶν τὸ προσωπικὸν Νοσηλευτικῶν Ἱδρυμάτων Ν. Δ. 2592) 1953 κ.λ.π.». Ὁ βουλευτὴς κ. Λ. Δερτιλῆς, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως συνταξιοδοτικῶν διατάξεων ἀφορωσῶν τὸ προσωπικὸν Νοσηλευτικῶν Ἱδρυμάτων Ν. Δ. 2592)1953 κ.λ.π.». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Νικολαΐδης καὶ Θ. Παπαπαναγιώτου, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παραχωρήσεως δημοσίων δασῶν εἰς Κοινότητας, Συνδέσμους Κοινοτήτων, χωρικοὺς καὶ δασεργάτας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Χριστόπουλος, Β. Φιλοσοφόπουλος καὶ Κ. Πετρόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαβαθμίσεως καὶ ἐντάξεως προσωπικοῦ κατέχοντος προσωρινὰς θέσεις τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ ἀπὸ 3.4.54 Β. Διατάγματος «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 2500)1953 ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ τακτοποιήσεως ἑτέρων τινῶν κατηγοριῶν προσωπικοῦ». Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Τσιαπάρας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Κ. Χασιώτη καὶ λοιπῶν διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἀπόλυσιν 119 ἐλευθέρων ἐργατοτεχνιτῶν τοῦ Μηχανοστασίου Σ.Ε.Κ. Θεσσαλονίκης, καὶ ζητούντων ἐπαναπρόσληψιν αὐτῶν κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Κιλκὶς κ. Ι. Γωνιάδης, διὰ τηλεγραφήματός του ζητεῖ ἄμεσον ἐπισκευὴν τῆς ὁδοῦ τῆς συνδεούσης τὴν ἐπαρχίαν Παιονίας τοῦ Νομοῦ Κιλκὶς μὲ τὴν Θεσσαλονίκην καὶ τὰς πόλεις Γιαννιτσὰ καὶ Ἔδεσσαν, πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσπρωτίας–Ἰωαννίνων κ. Χ. Παπασταύρου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Τεχνιτῶν Οἰκοδομῶν Κονίτσης, ζητοῦντος ὑπαγωγὴν τῶν μελῶν του εἰς τὴν ἀσφάλισιν τοῦ Ι.Κ.Α. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας–Εὐρυτανίας κ. Ι. Ἰντζές, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἀνδρέου Ταπραντζῆ, συνταξιούχου ἀγρονόμου, ζητοῦντος νομοθετικὴν ρύθμισιν τοῦ ζητήματος χορηγήσεως αὐτῷ οἰκονομικῆς ἀρωγῆς ἐκ τοῦ Ταμείου Ἀρωγῆς Ὀργάνων Ἀγροφυλακῆς. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλίας–Ἀκαρνανίας καὶ Εὐρυτανίας κ. Γ. Μπουρδάρας, καταθέτει τηλεγράφημα τῶν Ὀργανώσεων Ἀγρινίου, ποὺ παρακαλοῦν διὰ τὴν ταχεῖαν καὶ εὐμενῆ ἐπίλυσιν τῶν δικαίων αἰτημάτων τοῦ κλάδου τῶν δημοδιδασκάλων, τόσον παρηγκωνισμένου. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας–Εὐρυτανίας κ. Ι. Ἰντζές, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Σταυρούλας Χρονοπούλου, ζητούσης τροποποίησιν τοῦ ἰσχύοντος ἐνοικιοστασίου, ἐπὶ τῷ τέλει χορηγήσεως τοῦ δικαιώματος ἰδιοκατοικήσεως ἐκ μικροϊδιοκτησίας ἀνεξαρτήτως τῆς ἰδιότητος τοῦ μισθωτοῦ ὡς μισθοσυντηρήτου ἢ μή. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας–Εὐρυτανίας κ. Ι. Ἰντζές, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Μητροπολίτου Ναυπακτίας καὶ Εὐρυτανίας Χριστοφόρου, ζητοῦντος ὅπως ληφθοῦν μέτρα ἐνισχύσεως τῶν Ἐμποροβιοτεχνῶν Ναυπάκτου καὶ ἀπορροφήσεως τῶν ἀνέργων, διὰ τῆς ἐξαιρέσεως ἰσχύος τῶν περὶ Ι.Κ.Α. διατάξεων καὶ τῶν ἐργατικῶν νόμων τῶν ἀναφερομένων εἰς τοὺς μαθητευομένους εἰς τὴν ἐν λόγῳ πόλιν, ἥτις καθημερινῶς φθίνει οἰκονομικῶς κ.λ.π.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Θὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐρωτήσεων τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. Ὁ κ. Δ. Θεοχαρίδης, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Ἑνώσεως Συνταξιούχων Καπνοῦ τοῦ Νομοῦ Μαγνησίας, σχετικῶς μὲ τὴν συμπλήρωσιν τῆς ἀσφαλιστικῆς νομοθεσίας τοῦ Ι.Κ.Α. καὶ ἀποκατάστασιν ἀδικιῶν κ.λ.π.

§6Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, κύριε Πρόεδρε, διὰ τοὺς συνταξιούχους τοῦ Ι.Κ.Α., τοῦ Νομοῦ Μαγνησίας, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως ἱκανοποιήσῃ τὸ δίκαιον αἴτημα τῶν συνταξιούχων τούτων.

§7Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§8Π. ΠΙΝΑΤΣΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§9Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§10Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Συνιστῶ, κύριε Πρόεδρε, τὴν ἀναφοράν.

§11Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§12Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἀπήντησα καὶ χθές, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι ὅλα τὰ θέματα, τῶν ὁποίων ἡ τροποποίησις κατέστη ἀναγκαία, ρυθμίζονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἶναι εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Εὐαγγέλου, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Συνδέσμου Ἁμαξηλατῶν Κερκύρας, σχετικῶς μὲ τὴν λῆψιν μέτρων πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς μαστιζούσης αὐτοὺς ἀνεργίας.

§14Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§15Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη εὐρυτάτη χρησιμοποίησις τοῦ ἐπιβατικοῦ καὶ φορτηγοῦ αὐτοκινήτου ἐδημιούργησε μίαν σοβαρωτάτην κρίσιν εἰς τοὺς ἁμαξοκαρραγωγεῖς. Παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργέ, ὅπως λάβητε τὸν κόπον καὶ ἐξετάσητε τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν ἐκ τῆς κρίσεως αὐτῆς, διότι οἱ ἁμαξοκαρραγωγεῖς ἔκαμαν διάφορα συνέδρια πρὸ δύο μηνῶν, εἰς Πελοπόννησον καὶ εἰς διάφορα ἄλλα μέρη, τῆς Χώρας, καὶ ἐζήτησαν τὴν λύσιν ὡρισμένων ζητημάτων των, διὰ τῆς ὁποίας λύσεως θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ μία ἀνακούφισις εἰς τὴν τάξιν των, ἐξ αἰτίας τῆς κρίσεως ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη ἐκ τῆς χρησιμοποιήσεως εὐρύτατα τῶν αὐτοκινήτων. Θὰ παρακαλέσω, κύριε Ὑπουργέ, ἐν συνεννοήσει καὶ μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν, ὅπως ἐξετάσητε μετὰ τῆς προσηκούσης προσοχῆς τὰ ζητήματα καὶ δώσητε τὰς δεούσας λύσεις εἰς τὰ αἰτήματα τῶν ἁμαξοκαρραγωγέων.

§16Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Αἱ κατηγορίαι τῶν πληγέντων ἀπὸ τὸ αὐτοκίνητον εἶναι πολλαί. Πλὴν τῶν ἁμαξηλατῶν, εἶναι καὶ οἱ σαγματοποιοί οἱ καρροποιοὶ καὶ οἱ ἁμαξοκαρραγωγεῖς. Μελετᾶται τὸ θέμα, διότι ἡ ἀποζημίωσις θὰ ἀπαιτήσῃ μεγάλο ποσόν, ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν, διὰ νὰ ἐξευρεθῇ ἄλλη λύσις, διότι ἀποζημίωσις θὰ ἀπαιτήσῃ πολὺ μεγάλο ποσόν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σταμάτης, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν Σωματείων Καπνεργατῶν, σχετικῶς μὲ τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου 2348)53 διὰ χορήγησιν συντάξεως κ.λ.π.

§18Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει ἐκκρεμὲς νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συζητεῖται εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Ἐπιφυλάσσομαι ἐκεῖ νὰ ἀναπτύξω τὰς ἀπόψεις μου.

§19Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§20Ι. ΠΑΠΑΗΛΙΑΚΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§21Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δι’ ὅ,τι ἀφορᾷ τὰς λοιπὰς περιπτώσεις τῆς ἐρωτήσεως, δὲν πρόκειται νὰ ἀναφερθῶ, διότι καὶ χθὲς ἀνεφέρθημεν. Πρόκειται μόνον νὰ σταθῶ εἰς τὸ ζήτημα τῆς συγχωνεύσεως τῶν διαφόρων κλαδικῶν καὶ ἐπικουρικῶν Ταμείων. Γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι τὴν παρελθοῦσαν Κυριακὴν ἔλαβε χώραν ὀγκώδης συγκέντρωσις τῶν ἐνδιαφερομένων, διότι αἱ πληροφορίαι φέρουν ὅτι πρόκειται νὰ δημιουργηθῇ ἰδιαιτέρα διεύθυνσις ἐπικουρικῆς ἀσφαλίσεως εἰς τὸ Ι.Κ.Α. καὶ νὰ συγχωνευθοῦν ἐκεῖ τὰ ἐπικουρικὰ Ταμεῖα. Αὐτὸ φέρει ἀναστάτωσιν εἰς ὅλους τοὺς κλάδους. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας νὰ δηλώσῃ ἐὰν εἶναι πραγματικαὶ αὐταὶ αἱ πληροφορίαι ἢ ὄχι, διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εὑρίσκονται εἰς μεγάλην ἀνησυχίαν. Εἶναι οἱ Ἐμποροϋπάλληλοι, εἶναι οἱ ἐργάται τῶν Λιπασμάτων καὶ εἶναι καὶ μία σειρὰ ἄλλων κλάδων, οἱ ὁποῖοι ἐν συνόλῳ εἶναι περὶ τοὺς 143.000 ἐργαζομένους. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δηλώσῃ τί σκέπτεται νὰ κάμῃ ἐπὶ τοῦ προκειμένου.

§22Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Τὴν συγχώνευσιν τῶν κλαδικῶν Ταμείων, κυρίας ἀσφαλίσεως προβλέπει ὁ νόμος 1846, περὶ Ι.Κ.Α., ἐφ’ ὅσον ἀδυνατοῦν νὰ παράσχουν τὸ κατώτατον ποσοστὸν συντάξεως τοῦ Ι.Κ.Α. Καὶ βάσει αὐτῆς τῆς διατάξεως γίνονται συγχωνεύσεις τῶν ἀσθενεστέρων Ταμείων κυρίας ἀσφαλίσεως. Διὰ τὰ ἐπικουρικὰ Ταμεῖα, διὰ τὰ ὁποῖα γίνεται ὁ θόρυβος εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ διερωτῶμαι καὶ ἐγὼ διατί γίνεται, δὲν ἔχει νὰ ἀσχοληθῇ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου μου οὔτε ἐγώ. Συνεπῶς ὁ θόρυβος αὐτὸς εἶναι, τοὐλάχιστον, ἀδικαιολόγητος.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μητακίδης ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν Διοικητικῶν Συμβουλίων τῶν Σωματείων καὶ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Σερρῶν, σχετικῶς μὲ τὴν ἐπίλυσιν ὡρισμένων αἰτημάτων, κατάργησιν τοῦ νόμου 3239 κ.λ.π.

§24Α. ΜΗΤΑΚΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§25Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλοῦμεν διὰ τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου 3239 τοῦ 1955, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ μίαν τροχοπέδην εἰς τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἐργατικῶν αἰτημάτων. Ἐὰν ἔχετε ἀποφασίσει νὰ καταθέσητε σχετικὸν νομοσχέδιον ἢ ἐπιμένετε διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου αὐτοῦ. Αὐτὸ θέλομεν νὰ μᾶς πληροφορήσητε.

§26Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Ὅλα τὰ αἰτήματα τῆς ἐργατοϋπαλληλικῆς τάξεως, τὰ ὁποῖα ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐξητάσθησαν εἰς ἐπανειλημμένας συσκέψεις, παρουσίᾳ καὶ ἐκπροσώπων τῆς Γεν. Συνομοσπονδίας Ἐργατῶν τῆς Ἑλλάδος, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ἡμᾶς καὶ τὰς ὑπηρεσίας. Κατελήξαμεν εἰς ὡρισμένας ἀποφάσεις. Θὰ ὑποβληθοῦν τὰ πορίσματα τῶν συσκέψεων αὐτῶν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, πρὸς λῆψιν ὁριστικῶν ἀποφάσεων. Σχετικῶς μὲ τὸν νόμον 3239, πράγματι ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς του ἐπείσθημεν ὅτι ὑπάρχει καθυστέρησις καὶ τὸν τροποποιοῦμεν, ὥστε νὰ εἶναι ταχυτέρα ἡ ἀπονομὴ τῆς διαιτητικῆς δικαιοσύνης.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐρώτησις τῶν κ. κ. Λ. Λυμπέρη καὶ Α. Πετραλιᾶ, σχετικῶς μὲ τὴν διαμάχην τῶν ὑπαλλήλων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ Ἀθηνῶν, διαγράφεται, λόγῳ ἀπουσίας τῶν ἐρωτώντων βουλευτῶν. Ὁ κ. Χ. Παπασταύρου ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τὴν συλλογικὴν σύμβασιν Δ.Ε.Η. κ.λ.π.

§28Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ἐὰν συμπεριελήφθησαν εἰς τὴν συλλογικὴν σύμβασιν τῆς Δ.Ε.Η. τὸ ὑπαλληλικὸν καὶ ὑπηρετικὸν προσωπικόν.

§29Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Κατόπιν τῆς ἐπανεξετάσεως ἡ ὁποία ἐγένετο, συμπεριελήφθησαν ὅλοι.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Στρατῆς ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ σχετικῆς ἐρωτήσεως, διὰ τὴν καθυστέρησιν τῆς ἐκδόσεως ἀποφάσεων τῶν Διαιτητικῶν Δικαστηρίων ἐπὶ τῶν συλλογικῶν συμβάσεων.

§31Δ. ΣΤΡΑΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ ἐργατικὴ τάξις ζητεῖ τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου 3239, διότι ἐξ αἰτίας αὐτοῦ δυσχεραίνεται ἡ ἔκδοσις τῶν διαιτητικῶν ἀποφάσεων. Θὰ πρέπει νὰ γίνῃ ριζικὴ τροποποίησις τοῦ νόμου αὐτοῦ ὥστε αἱ αἰτήσεις νὰ συζητοῦνται ἐλευθέρως μεταξὺ τῶν ἐργατῶν καὶ τῶν ἐργοδοτῶν. Πρὸ παντὸς δὲν θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας νὰ ἀπορρίπτῃ συλλογικὰς συμβάσεις ἢ νὰ ματαιώνῃ ἀποφάσεις διαιτησίας ὑπὲρ τῶν ἐργαζομένων.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Εὐαγγέλου, ἔχει τὸν λόγον.

§33Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Χαίρω διὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι ἤχθη εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ τροποποιήσῃ τὸν νόμον 3239. Τὸ αἴτημα εἶναι Πανελλαδικόν, διότι ὁ νόμος οὗτος ἀποτελεῖ τροχοπέδην εἰς τὴν αὔξησιν καὶ ἀναπροσαρμογὴν τῶν ἀποδοχῶν τῆς ἐργατικῆς τάξεως. Πέραν αὐτοῦ εἰς τὸ σύνολόν του ὁ νόμος 3239 χρήζει ἀναμορφώσεως εἰς τρόπον ὥστε νὰ βοηθῇ τοὺς ἐργαζομένους διὰ τὴν ὑπογραφὴν πραγματικὰ ἐλευθέρων συλλογικῶν συμβάσεων.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§35Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Κύριοι συνάδελφοι, ἐδήλωσα ὅτι θὰ τροποποιηθῇ ὁ νόμος διὰ νὰ καταστῇ ταχυτέρα ἡ ἐκδίκασις τῶν διαφορῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δικαίωμα διαφωνίας τῶν Ὑπουργῶν τοῦ Συντονισμοῦ καὶ Ἐργασίας, τὸ ὁποῖον ἔχουν εἰς ἐξαιρετικὰς περιπτώσεις, ἀναφέρεται εἰς τοὺς μισθοὺς καὶ θὰ πρέπει νὰ παραμείνῃ, διότι τὸ θέμα τῶν μισθῶν πρέπει νὰ ρυθμίζεται ἐντὸς τῶν δυνατοτήτων τῆς οἰκονομίας. Περαιτέρω διὰ τὴν καθυστέρησιν τῆς ἐκδόσεως τῶν ἀποφάσεων ὑπὸ τῶν Διαιτητικῶν Δικαστηρίων σᾶς πληροφορῶ ὅτι ἐνώπιον τῶν Διαιτητικῶν Δικαστηρίων ὑπεβλήθησαν πρὸς ἐκδίκασιν 300 ὑποθέσεις, κατόπιν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου. Εἰς τὸ πλῆθος τῶν διαφορῶν ὀφείλεται ἡ παρατηρηθεῖσα καθυστέρησις.

§36Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Ἡ ἀπαράδεκτος παρέμβασις τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν Ἐργασίας καὶ Συντονισμοῦ, κυριολεκτικῶς παραμορφώνει, εἰς βάρος τῶν ἐργαζομένων, τὰς συμβάσεις, ὅπως ἔγινε μὲ τὴν σύμβασιν τῶν Ἐμποροϋπαλλήλων ποὺ ἐματαίωσαν τὴν ἡμιαργίαν τῆς Τετάρτης, μὲ τὴν σύμβασιν τῶν Λιπασμάτων, Τραπεζιτικῶν κ.τ.λ. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ὁ νόμος αὐτὸς πρέπει νὰ ἀναμορφωθῇ ἐν τῷ συνόλῳ του.

§37Δ. ΣΤΡΑΤΗΣ. Ἐὰν ἐξακολουθήσῃ διατηρούμενον τὸ δικαίωμα τῶν Ὑπουργῶν νὰ τροποποιοῦν τὰς συλλογικὰς συμβάσεις, τότε προτιμότερον θὰ ἦτο νὰ καταργηθῇ ὁ θεσμός. Πρὸ ἡμερῶν 40.000 ὑφαντουργοί, ἐνῷ εἶχον ἐπιτύχει τὴν αὔξησιν τῶν ἡμερομισθίων των ἦλθον οἱ Ὑπουργοὶ καὶ τὰ ἐμείωσαν. Μὲ τὸ δικαίωμα τῶν Ὑπουργῶν νὰ καταργοῦν ἢ τροποποιοῦν τὰς συλλογικὰς συμβάσεις, καταλήγομεν εἰς τελευταίαν ἀνάλυσιν εἰς βάρος τῶν ἐργατῶν.

§38Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἀπήντησα ὅτι τὸ δικαίωμα διαφωνίας ὑφίσταται εἰς ἐνίας ἐξαιρετικὰς περιπτώσεις. Τοῦτο σήμερον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταργηθῇ, διότι, ἐν ἐσχάτῃ ἀναλύσει θὰ καταλήξῃ εἰς βάρος τῶν ἐργαζομένων, ἡ ἀπόλυτος ἐλευθερία καθορισμοῦ τῶν ἀποδοχῶν των. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπιθυμεῖ νὰ φθάσωμεν εἰς ὀνομαστικὰς αὐξήσεις τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Σαράφης, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ σχετικῆς ἐρωτήσεως, διὰ τὸν διορισμὸν ὑπὸ τοῦ Ι.Κ.Α. ἰατρῶν εἰς Ἐλασσόνα.

§40Σ. ΣΑΡΑΦΗΣ. Εἰς τὴν περιφέρειαν Ἐλασσόνος ὑπάρχουν περισσότεροι ἀπὸ 600 ἠσφαλισμένοι εἰς τὸ Ι.Κ.Α. καὶ δὲν ἔχουν ἐκεῖ ἰατρόν. Εἶναι ἠναγκασμένοι διὰ νὰ ἐξετασθοῦν ἀπὸ ἰατρὸν νὰ διανύουν τεραστίαν ἀπόστασιν διὰ νὰ κατέρχωνται εἰς τὴν Λάρισαν. Παρακαλοῦμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως μεριμνήσῃ διὰ τὸν διορισμὸν ὑπὸ τοῦ Ι.Κ.Α. ἑνὸς ἰατροῦ.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Πατσιαντᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§42Α. ΠΑΤΣΙΑΝΤΑΣ. Ἕνας ἠσφαλισμένος τῆς Ἐλασσόνος εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ κατέλθῃ εἰς τὴν Λάρισαν διὰ νὰ ἐξετασθῇ καὶ νὰ κριθῇ, ἐὰν πρέπει νὰ ἀποσταλῇ εἰς ἰατρόν, πρᾶγμα ποὺ ἐκθέτει εἰς μεγαλύτερον κίνδυνον τὴν ζωήν του. Πρέπει νὰ ἐκλείψῃ αὐτὸ καὶ νὰ διορισθῇ ἕνας ἰατρὸς τοῦ Ι.Κ.Α. εἰς τὴν Ἐλασσόνα πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἠσφαλισμένων.

§43Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Ὅλοι οἱ ἠσφαλισμένοι τῆς Ἐλασσόνος δὲν ὑπερβαίνουν τοὺς 700. Ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς δὲν δικαιολογεῖ τὸν διορισμὸν καὶ ἄλλου ἰατροῦ, ἐκτὸς τῶν δύο, οἱ ὁποῖοι εἶναι διωρισμένοι, ἑνὸς γενικῆς ἰατρικῆς καὶ ἑνὸς ὀδοντιάτρου.

§44Α. ΠΑΤΣΙΑΝΤΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μὲ καταπλήσσει ἡ ἀπάντησίς σας, διότι εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Ἐλασσόνος, δὲν ὑπάρχει κανένας ἰατρὸς τοῦ Ι.Κ.Α., ἂν ὑπῆρχε ἔστω καὶ ἕνας ἴσως νὰ μὴ προέκυπτεν ἀνάγκη τῆς ἐρωτήσεως.

§45Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Θὰ ἐξετάσω τὸ θέμα.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἐρωτήσεως σχετικῆς μὲ τὴν ὑπαγωγὴν εἰς ἀσφάλισιν καὶ τῶν ἀνασφαλίστων βιοπαλαιστῶν, ὁ κ. Α. Πατσιαντᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§47Α. ΠΑΤΣΙΑΝΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ νόημα τῆς ἐρωτήσεώς μου, ἔχει μεγαλυτέραν ἔκτασιν, διότι θίγει ἕν τεράστιον κοινωνικὸν ζήτημα, ἀλλὰ σήμερον περιορίζομαι εἰς ἕνα ἐρώτημα. Πρόκειται, διὰ νὰ ἠξεύρωμεν ἂν ἡ Κυβέρνησις ἠσχολήθη μὲ τὸ θέμα αὐτό, περὶ τῶν χιλιάδων Ἑλλήνων, ἀνασφαλίστων βιοπαλαιστῶν. Ἡ μεγάλη αὐτὴ τάξις τῶν ἀνασφαλίστων δὲν ἔχει ἰδιαιτέραν σχέσιν ἐργασίας μὲ κανένα ἐργοδότην. Πρόκειται περὶ τῶν ἐλευθέρων ἐργατῶν ἢ ἐπαγγελματιῶν (ἀχθοφόρων, μικροπωλητῶν κ.λ.π.). Ἐπίσης, μέσα εἰς αὐτοὺς ὑπάρχει καὶ ἕνας ἀριθμὸς γηρασάντων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἔνσημα 2.500 καὶ 3.000 ἡμερομισθίων, χωρὶς νὰ ἔχουν δικαίωμα συντάξεως καὶ ἰατροφαρμακευτικῆς περιθάλψεως. Καὶ τοῦτο, διότι ἡ ἀνωμαλία τῆς τελευταίας 15ετίας ἐπέφερε λύσιν τῆς σχέσεως ἐργασίας, οἵαν κάποτε εἶχον οὗτοι. Νομίζω, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα αὐτὸ μετὰ τῆς δεούσης προσοχῆς καὶ νὰ ρυθμισθῇ, ὥστε νὰ ἔχουν καὶ αὐτοὶ εἰς τὰ γεράματά των μίαν σύνταξιν.

§48Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Συμφωνῶ μὲ τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ ἀσφάλισις ὅλων αὐτῶν τῶν κατηγοριῶν τῶν βιοπαλαιστῶν καὶ μικροπωλητῶν, πλήν, ὅμως, ὑπάρχει δυσχέρεια, ὀφειλομένη, ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰς τὴν ἔλλειψιν ἐπαγγελματικῆς στέγης, ἀφ’ ἑτέρου δὲ εἰς τὴν ἔλλειψιν συνεχείας εἰς τὴν ἐργασίαν. Παρὰ τὰς δυσχερείας αὐτὰς ὅμως, τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας κἄτι προσπαθεῖ νὰ κάμῃ καὶ εἰς τὸν τομέα αὐτόν.

§49Α. ΠΑΤΣΙΑΝΤΑΣ. Ἀναγνωρίζω τὰς δυσχερείας αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν, θέλω, ὅμως, νὰ κάμετε κατ’ ἀρχὴν διαχωρισμὸν καὶ νὰ ἐξετάσητε, κυρίως ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν χιλιάδας ἐνσήμων εἰς τὰ βιβλιάριά των. Κατόπιν προχωρεῖτε καὶ εἰς τὸ δεύτερον σκέλος.

§50Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Μελετᾶται τὸ θέμα καὶ ἐλπίζομεν συντόμως νὰ ἱκανοποιηθῇ.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας, εἰσερχόμεθα

εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων.

§52Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἐπεθύμουν πρῶτον νὰ ἐπαναφέρω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ θέμα τῆς μακρᾶς συζητήσεως ἑκάστης ἐπερωτήσεως. Παρὰ τὰ ἐνθουσιώδη χειροκροτήματα, τὰ ὁποῖα ἐπιβράβευσαν τὴν καταγγελίαν ὡρισμένων καταχρήσεων τοῦ βήματος, ἐπανήλθομεν, καὶ μάλιστα ὑπὸ δεινοτέρας συνθήκας, εἰς τὴν παρέλκυσιν ἐπερωτήσεων, πέραν τῶν 3–4 συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς. Ἀνέγνωσα τὸν κατάλογον τῶν ρητόρων ἀπόψε. Εἶναι 23 τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ 20 τῆς Συμπολιτεύσεως. Εἴκοσι τῆς Συμπολιτεύσεως ἐγγεγραμμένοι, ὄχι εἰς νομοθετικὴν ἐργασίαν, ἀλλὰ εἰς ἐπερώτησιν! Ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ ὁ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος. Καὶ ἡ εὐθύνη εἶναι καθολική. Ὑπὸ τὴν ἰδιότητά μου, ὡς ὑπευθύνου διὰ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, καὶ κατόπιν συνεννοήσεως μὲ τοὺς συναδέλφους μου, δηλῶ ὅτι ἐκ μέρους τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, μόνον ὁ κ. Λουλακάκης θὰ λάβῃ τὸν λόγον, διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ τέρμα εἰς τὴν συζήτησιν καὶ νὰ λειτουργήσῃ ὁμαλῶς ἡ Βουλή. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον, πράγματι, ἐνδιαφέρει, σχετικῶς μὲ τὸ θέμα τῶν βομβοπλήκτων καὶ πολεμοπαθῶν, εἶναι ἡ ὑπεύθυνος θέσις τῆς Κυβερνήσεως. Διότι ὄντως, ἀνεπτύχθη ἐν ἐκτάσει ἡ ἄποψις καὶ τοῦ δικαιώματος τῶν πολεμοπαθῶν καὶ τοῦ χρέους τῆς Πολιτείας ἀπέναντί των. Ἐρχόμεθα εἰς δεύτερον θέμα. Ποία θὰ εἶναι ἡ συνέχεια τὴν προσεχῆ Παρασκευήν, ὁπότε θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι θὰ συνεχίζωνται αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς. Εἶχε ληφθῆ ἀπόφασις, διὰ τὴν πρόταξιν τοῦ θέματος τῆς εἰρηνεύσεως. Ἀνεκοινώσαμεν εἰς τὸ Προεδρεῖον, ὅτι οἱ συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον ὑποβάλει αὐτὴν τὴν ἐπερώτησιν, διὰ τὴν ὁποίαν ἐλήφθη ἀπόφασις προτάξεως, ζητοῦν ἀναβολὴν δι’ ἄλλην ἡμέραν. Καὶ ὑπάρχει ἐπίσης μία ἐπερώτησις, λόγῳ μὴ καταθέσεως ἐγγράφων, ἐπὶ τοῦ θέματος ἑνὸς δανείου, τὸ ὁποῖον ἐχορηγήθη εἰς μίαν Ἑταιρίαν. Συμφώνως πρὸς ρητὴν διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ, ἄρθρον 51: «Ἐπερωτήσεις, διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων ἐντὸς 6 ἡμερῶν, συζητοῦνται ὡς πρῶτον θέμα τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, κατὰ τὴν πρώτην μετὰ τὴν ὑποβολήν των συνεδρίασιν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου». Ἡ διάταξις εἶναι ρητὴ καὶ κατηγορηματική. Βεβαίως ἐμπλέκεται τὸ θέμα, μὲ τὴν εἰλημμένην ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, διὰ τὴν πρόταξιν τῆς ἄλλης ἐπερωτήσεως, περὶ μέτρων εἰρηνεύσεως. Ἐφ’ ὅσον, ὅμως, οἱ ἔχοντες ἐπερωτήσει, παρακαλοῦν ἀναβολήν, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ ἐμμείνῃ εἰς πρόταξιν μιᾶς ἐπερωτήσεως, διὰ τὴν ὁποίαν οἱ ἐπερωτῶντες ζητοῦν νὰ ἀναβληθῇ. Ἄρα ἐκείνη παύει ὑφισταμένη καὶ ἐπανερχόμεθα εἰς τὴν πιστὴν τήρησιν τῆς ρητῆς διατάξεως τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐλπίζω, τὸ Προεδρεῖον νὰ εἶναι σύμφωνον.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει τὸν λόγον.

§54Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Πρ. Κυβερν.). Κύριε Πρόεδρε, ἡ τάξις τῶν ἐπερωτήσεων, ρυθμίζεται βάσει τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Δὲν προβλέπεται περίπτωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ σύστασις, ἢ ἡ παράκλησις νὰ ἀναβληθῇ μία ἐπερώτησις, μεταβάλλει τὴν τάξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς προταχθῇ μία ἐπερώτησις, ὁ μόνος τρόπος, διὰ νὰ μὴ λάβῃ τὴν σειράν της, εἶναι ἡ παραίτησις ἀπὸ τὴν ἐπερώτησιν. Ἐὰν ἑπομένως, οἱ ἀξιότιμοι κ.κ. συνάδελφοι, δὲν θέλουν νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις, περὶ μέτρων εἰρηνεύσεως —αὐτὸ εἶναι ἀπόλυτον δικαίωμά των — θὰ παραιτηθοῦν τῆς ἐπερωτήσεως, θὰ παραιτηθοῦν καὶ τῆς προτάξεως, ὁπότε ἡ ἐπερώτησις θὰ λάβῃ τὴν σειράν, τὴν κανονικήν. Δὲν γνωρίζω ποίαν σειρὰν θὰ λάβῃ συγκεκριμένως, ἡ ἐν λόγῳ ἐπερώτησις. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον θέμα. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν ἐμνημόνευσεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἡ ὁποία, νομίζω, ὅτι ἔχει ἀριθμὸν 231, καὶ ἀφορᾶ τὸ θέμα οὐσίας, αὐτὴ ἡ ἐπερώτησις δὲν δύναται νὰ προταχθῇ, παρὰ μόνον μὲ τὴν κανονικὴν διαδικασίαν, δι’ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς. Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ τὴν πρόταξιν, ἠμπορεῖ νὰ προταχθῇ. Δὲν ἠμπορεῖ, ὅμως, νὰ προταχθῇ, δυνάμει τῆς διατάξεως, τὴν ὁποίαν ἐπεκαλέσθη ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων. Διότι αὐταὶ αἱ προτασσόμεναι ἐπερωτήσεις, ἔχουν ἓν ὡρισμένον περιεχόμενον, τὸν ἔλεγχον τοῦ Ὑπουργοῦ, διότι δὲν κατέθεσε ὡρισμένα ἔγγραφα. Περιορίζεται μόνον εἰς τὸ θέμα αὐτὸ ἡ ἐπερώτησις. Μόνον, λοιπόν, ἐὰν ἐλέγξητε τὴν Κυβέρνησιν, διότι παρέλειψε νὰ καταθέσῃ ἔγγραφα, τότε, βεβαίως, ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ προτάσσεται πάσης ἄλλης. Ἐάν, ὅμως, θέλετε νὰ συζητήσητε τὴν οὐσίαν της, πρέπει νὰ πάρητε ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, περὶ προτάξεώς της.

§55Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ ἐλεγχθῇ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων, ἡ σοβαρότης τῶν ὁποίων καὶ τὸ κείμενον τῶν ὁποίων ἐδικαιολόγει τὴν ἀνάγκην τῆς καταθέσεως. Καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν θὰ συζητηθῇ τὸ θέμα ὁλόκληρον. Πέραν, ὅμως, αὐτοῦ, δὲν ἀνέμενον — ἐξέρχομαι τοῦ τυπικοῦ θέματος καὶ εἰσέρχομαι εἰς τὸ πολιτικὸν θέμα — δὲν ἀνέμενον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ καταβάλῃ προσπάθειαν πρὸς ἀποφυγὴν τῆς συζητήσεως αὐτοῦ ἰδίως τοῦ θέματος.

§56Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Πρ. Κυβερν.). Ἐν πρώτοις, δὲν δύναται διὰ περιγραφῆς τῆς διατάξεως νὰ εἰσέλθωμε εἰς τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως. Ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας ἐὰν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, δὲν ἀνέμενεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀποφύγῃ τὴν συζήτησιν ἐπὶ ἑνὸς τοιούτου θέματος, ὀφείλομεν, νὰ εἴπωμεν καὶ ἡμεῖς, δὲν ἀνεμέναμεν νὰ θέσῃ ἢ νὰ δημιουργήσῃ ἐπερώτησιν ἐπὶ ἑνὸς ἀνυπάρκτου ἐντελῶς θέματος.

§57Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ὅτι εἶναι ἀνύπαρκτον τὸ θέμα ἔπρεπε νὰ δεχθῆτε τὴν συζήτησιν καὶ νὰ τὸ ἀποδείξητε καὶ ὄχι νὰ τὴν ἀποφεύγητε. Φοβεῖσθε ὅτι εἶναι ὑπαρκτὸν καὶ σᾶς ἐμπνέει φόβον. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§58Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Πρ. Κυβερν.). Ἐὰν σήμερον προτάσσεται αὐτὴ ἡ ἐπερώτησις, προτάσσεται πρὸ παντὸς διὰ νὰ ἀποφευχθῇ ἡ συζήτησις τῶν μέτρων εἰρηνεύσεως. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§59Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν πρόκειται νὰ ἀποφευχθῇ ἡ συζήτησις τῶν μέτρων εἰρηνεύσεως. Ἐπανειλημμένως μέχρι τοῦδε συνεζητήθησαν ταῦτα καὶ χωρὶς νὰ ἀποτελοῦν εἰδικὸν θέμα καὶ μονίμως θὰ συζητοῦνται, λόγῳ τοῦ θεμελιώδους χαρακτῆρος τὸν ὁποῖον ἔχουν εἰς τὴν δημοσίαν γνώμην τῆς Χώρας. Ἑπομένως, ἡ σκέψις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὅτι καταβάλλεται προσπάθεια ἀποφυγῆς αὐτῆς τῆς συζητήσεως εἶναι σκέψις ἐντελῶς ἐσφαλμένη. Καὶ συζητοῦνται καὶ θὰ συζητοῦνται εἰς τὸ μέλλον τὰ μέτρα ταῦτα, διότι συναρτῶνται ταῦτα πρὸς τὴν λειτουργίαν τῆς Δημοκρατίας καὶ τὸν δημόσιον βίον μας. Δὲν πρόκειται, ἑπομένως, περὶ αὐτοῦ, πρόκειται περὶ τῆς ἐπιθυμίας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ρίψῃ φῶς εἰς μίαν ὑπόθεσιν ἡ ὁποία συνεκίνησε τὴν Κοινὴν Γνώμην καὶ περὶ τῆς ὁποίας διετυπώθησαν βαρεῖαι αἰτιάσεις ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν ὑπῆρχε εὐθιξία ἔπρεπε νὰ χαιρετήσῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν προτίμησιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν πρότασιν τῆς συζητήσεως, διότι οὕτω θὰ ἀπεδείκνυεν ὅτι τὸ θέμα δὲν εἶναι ὑπαρκτόν, προσπαθοῦσα, ἡ Κυβέρνησις, νὰ ἀποφύγῃ, ἀποδεικνύει τὸ ἀντίθετον.

§60Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Πρ. Κυβερν.). Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίρρησις νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις, αὐτή, ἀλλὰ θὰ συζητηθοῦν πρῶτα τὰ μέτρα εἰρηνεύσεως.

§61Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις — ἡ πλειοψηφία — θὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν τὴν σειρὰν τῶν συζητήσεων τῶν ἐπερωτήσεων, ἀπόκειται εἰς τοὺς ἐπερωτῶντας, νὰ μὴ ἐπιμείνουν εἰς τὴν ἐπερώτησιν καὶ νὰ μὴ λάβουν τὸν λόγον.

§62Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Πρ. Κυβερν.). Αὐτὸ βεβαίως.

§63Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐφ’ ὅσον, ἑπομένως, ἀνήκει εἰς τὴν ἐξουσίαν τῶν ἐπερωτώντων νὰ ἀσκήσουν ἢ ὄχι τὴν ἐπερώτησίν των, ποίαν ἔννοια ἔχει ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι πρῶτον θὰ συζητηθοῦν τὰ μέτρα εἰρηνεύσεως, ὅταν ἐναπόκειται εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διετύπωσαν τὴν ἐπερώτησιν, νὰ μὴ τὴν ἀναστείλουν;

§64Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Πρ. Κυβερν.). Τότε νὰ παραιτηθοῦν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Ἠλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§66Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα τῆς ἐσωτερικῆς εἰρηνεύσεως καὶ τὸ θέμα τῆς ἐμπεδώσεως τῶν Δημοκρατικῶν θεσμῶν εἰς τὴν Χώραν, εἶναι τὸ περιεχόμενον τῆς προταχθείσης ψήφου τῆς Βουλῆς, ἐπερωτήσεως. Εἶναι ἓν θέμα διὰ τὸ ὁποῖον, νομίζω, ὅτι ὄχι μόνον οἱ ἐπερωτῶντες, ἀλλὰ κανεὶς βουλευτής, εἰς οἱανδήποτε πτέρυγα καὶ ἂν ἀνήκῃ, δὲν νομίζει ὅτι ἔχει λόγους νὰ μὴ ἀχθῇ πρὸς συζήτησιν. Ἀπεναντίας, ἐζητήσαμεν τὴν πρόταξιν καὶ εἴμεθα εὐγνώμονες πρὸς τοὺς βουλευτὰς τῆς πλειοψηφίας, καὶ τῆς μειοψηφίας, οἱ ὁποῖοι συνῄνεσαν πρὸς τοῦτο. Πέραν διαφόρων ἀπόψεων, ὑπάρχει ἓν ζήτημα ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ ταυτότης ἀντιλήψεων, τοὐλάχιστον, ἔν τινι μέτρῳ. Πέραν τούτων, τίθενται δύο ζητήματα, διαδικαστικά, καὶ ἓν ζήτημα οὐσιαστικόν. Εἶναι, νομίζω, ἀνακριβὴς ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι, ἅπαξ ὁρισθῇ σειρὰ συζητήσεως μιᾶς ἐπερωτήσεως δὲν ὑπάρχει περίπτωσις ἀναβολῆς ἢ μεταθέσεως τῆς σειρᾶς, δοθέντος ὅτι ρητὴ διάταξις τοῦ ἄρθρου 51 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς ἐπιτρέπει εἰς τοὺς ἐπερωτῶντας δι’ ἐπιστολῆς των ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ ζητοῦν τὴν ἀναβολὴν εἰς ἑτέραν συνεδρίασιν. Αὐτὴ εἶναι μία δικονομικὴ ἀπάντησις, ἡ δευτέρα ἀπάντησις, ἡ δικονομική, ἡ ὁποία, νομίζω, εἶναι ἀνεπιδέκτου ἀμφισβητήσεως, καὶ θέτει ἐπὶ τάπητος τὰς δυνατότητας ἀσκήσεως ἐλέγχου ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία διὰ νὰ εἶναι Ἀντιπολίτευσις εἶναι πάντοτε μειοψηφία ἐν τῇ Βουλῇ, εἶναι τοῦτο, ἂν αἱ ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς, δηλαδὴ αἱ ἀποφάσεις τῆς πλειοψηφίας, εἶναι δυνατὸν νὰ ματαιώνουν τὴν συζήτησιν ἐκείνων τῶν ἐπερωτήσεων τὰς ὁποίας ὁ νόμος, διότι ὁ Κανονισμὸς ἀποτελεῖ οὐσιαστικὸν νόμον, θεωρεῖ ὡς ἀπολύτως προτετιμημένας πρὸς κατοχύρωσιν τοῦ δικαιώματος τῆς ἀσκήσεως Ἐλέγχου ἰδίως ὅταν ζητοῦνται χρήσιμα διὰ τὴν ὑπόθεσιν τινὰ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα δὲν κατατίθενται, θὰ ἦτο δυνατόν, ἐὰν ἡ ἐκδοχὴ τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζει ἡ Κυβέρνησις ἐπεκράτει, οὐδέποτε θὰ ἤρχοντο πρὸς συζήτησιν ἐπερωτήσεις λόγῳ ἀρνήσεως καταθέσεως ἐγγράφων, διότι ἡ πλειοψηφία θὰ εἶχε πάντοτε τὴν δυνατότητα νὰ προτάσσῃ ἄλλας ἐπερωτήσεις. Αὐταὶ αἱ δύο εἶναι αἱ διαδικαστικαὶ ἀπόψεις τὰς ὁποίας εἶχον τὴν τιμὴν ν’ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλήν. Ἐπὶ τῆς οὐσίας δὲν ἀνέμενον ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, νὰ προσδώσῃ εἰς τὴν ἀπάντησιν αὐτὴν τὴν ἔννοιαν, ὅτι ὑπάρχει τις ὁ ὁποῖος ἀποφεύγει τὴν συζήτησιν ἑνὸς μέτρου, ὅπως εἶναι τὸ μέτρον περὶ εἰρηνεύσεως. Νομίζω ὅτι σαφέστατα ὁ συνταγματικὸς νομοθέτης, συμφώνως πρὸς ὅλα τὰ Συντάγματα ἐπέτρεψε προκειμένου περὶ μέτρων εἰρηνεύσεως καὶ ἀμνηστεύσεως τοῦ παρελθόντος, ἐπέτρεψεν ὄχι μόνον εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, κατὰ τὸ ἄρθρον 39 τοῦ Συντάγματος, τὴν χορήγησιν ἀμνηστίας διὰ διατάγματος, ὑπ’ εὐθύνην τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἄνευ συμπράξεως τοῦ νομοθετικοῦ Σώματος. Διότι, ἀνεξαρτήτως χρόνου, ἐκ τῆς φύσεως τῶν γεγονότων, εἶναι δυνατὸν μία συζήτησις νὰ λάβῃ ὀξὺν τόνον καὶ δι’ αὐτὸ ἐνόμισαν οἱ ἐπερωτῶντες ὅτι πρέπει ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις, κατὰ τὸ 10ήμερον, κατὰ τὸ ὁποῖον κρίνονται Ἐθνικαὶ ὑποθέσεις καὶ πρέπει νὰ εἶναι σύσσωμος συμπαραστάτης ἡ Βουλή. Νομίζω, ὅμως, ὅτι κατὰ πᾶσαν περίπτωσιν δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ πρόταξις ἀποφάσει τῆς Βουλῆς νὰ κατισχύσῃ τῆς προτάξεως ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ὁ Κανονισμὸς ἐπιβάλλει καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν εἶμαι σύμφωνος ὅτι πρέπει νὰ προταχθῇ ἡ κατὰ τὸν Κανονισμὸν προτακτέα ἐπερώτησις.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§68Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ συμβαίνει νὰ εἶμαι μεταξὺ τῶν ἐπερωτώντων διὰ τὴν λῆψιν μέτρων ἀποκαταστάσεως τῶν δημοκρατικῶν θεσμῶν εἰς τὴν Χώραν μας, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω τὴν ἐξήγησιν ὅτι, κατελήξαμεν εἰς τὴν σκέψιν νὰ ζητήσωμεν τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεώς μας διὰ χρόνον μεταγενέστερον τῆς συζητήσεως τοῦ Κυπριακοῦ ἐνώπιον τοῦ Ο.Η.Ε., ἀνταποκρινόμενοι πρὸς ὁμοίαν ἀντίληψιν τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν, ἥτις σαφῶς μᾶς διετυπώθη. Αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ δικαιολογία τῆς σκέψεώς μας περὶ ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως. Ἀλλά, περαιτέρω, ὁ Κανονισμὸς τοῦ Σώματος, ἀποθεμελιοῖ τὴν νομικὴν σκέψιν τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως περὶ τῆς ὑποχρεώσεως τῶν ἐπερωτώντων νὰ παραιτηθῶσι τῆς ἐπερωτήσεώς των. Τὸ ἄρθρον 51 τοῦ Κανονισμοῦ, ἐν ἐδ. 3, λέγει «ἐὰν ὁ ἐπερωτήσας δὲν παρίσταται κατὰ τὴν συνεδρίασιν πρὸς ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεώς του, θεωρεῖται ἀνακαλέσας ταύτην, ἄν μή, ἐγγράφως, πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως, ᾐτήσατο, παρὰ τοῦ Προέδρου, τὴν ἀναβολὴν τῆς ἐπερωτήσεως δι’ ἄλλην ἡμέραν. Ἑπομένως, εἶναι ἀναφαίρετον δικαίωμα τοῦ ἐπερωτῶντος, κατὰ τὴν ἰδίαν αὐτοῦ κρίσιν, νὰ ζητήσῃ τὴν ἀναβολὴν καὶ εἶναι ὑποχρεωμένον τὸ Προεδρεῖον νὰ δεχθῇ τὴν αἴτησιν αὐτήν. Καὶ τὸ δικαίωμα αὐτὸ θὰ τὸ ἀσκήσωμεν ἐν προκειμένῳ, ἔχοντες ἐπίγνωσιν τῶν εὐθυνῶν μας πρὸς τὸ Ἔθνος.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πάντως, ὄχι σήμερον, διότι ἡ συνεδρίασις ἤρξατο. Ὁ κ. Θ. Τσάτσος, ἔχει τὸν λόγον.

§70Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀποχωρίσῃ τὸ θέμα τῆς ἀρχῆς, τὸ ὁποῖον προέκυψε, ἀπὸ τὴν ἀφορμὴν ἡ ὁποία δίδει λαβὴν εἰς τὴν παροῦσαν συζήτησιν. Ἡ ἀφορμὴ ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ἡ Βουλὴ χωρίζεται εἰς πλειοψηφίαν καὶ μειοψηφίαν. Τὸ θέμα τῆς ἀρχῆς, δηλαδὴ τῆς τηρήσεως τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, πρέπει νὰ μᾶς ἑνώσῃ ὅλους. Αἱ πλειοψηφίαι καὶ αἱ μειοψηφίαι εἶναι παροδικὸν εἶδος καὶ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ συντελοῦν εἰς τὴν ἑρμηνείαν παγίων θεσμῶν. Τὸ ἄρθρον 51 τοῦ Κανονισμοῦ καθορίζει σαφῶς περὶ τῆς προτάξεως τῶν ἐπερωτήσεων. Ἐὰν δὲν εἶχε ληφθῆ ἡ ἀπόφασις περὶ τῆς προτάξεως, οὐδεμία θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ συζήτησις περὶ τῆς σειρᾶς τῆς συζητήσεως ἀλλὰ ἡ ἀπόφασις ἐλήφθη καὶ ἐρωτᾶται τί θὰ ἐπικρατήσῃ, ὡς πρὸς τὴν πρόταξιν, ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ἢ ἡ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ; Καὶ τὸ Προεδρεῖον καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ πλειοψηφία καὶ ἡ μειοψηφία, ὀφείλουν νὰ λάβουν θέσιν ἐπ’ αὐτοῦ. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ λειτουργήσῃ ὁ Κοινοβουλευτισμὸς ὅταν καθιερωθῇ ὅτι εἶναι δυνατὸν αἱ διατάξεις αἱ θεσπιζόμεναι ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ἀποσκοποῦσαι εἰς τὴν προστασίαν καὶ κατοχύρωσιν τοῦ ἐλέγχου, νὰ παραγράφωνται δι’ ἀποφάσεως τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς. Ἐλέχθη, ὅτι ὑπάρχει προηγούμενον ὑποβληθείσης ἐπερωτήσεως, συμφώνως πρὸς τὴν βʹ παράγραφον τοῦ ἄρθρου 51 τοῦ Κανονισμοῦ, καθ’ ὃ προετάχθη συζήτησις κατόπιν ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ὑπῆρξε σύμφωνος ὁλόκληρος ἡ Βουλή, ἀποφασίσασα τὴν πρόταξιν. Παρόμοιον προηγούμενον δὲν ἀποτελεῖ προηγούμενον, ὡς πρὸς τὴν παροῦσαν περίπτωσιν, διότι δὲν συμφωνεῖ ἡ μειοψηφία τῆς Βουλῆς. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ κάμω ἔκκλησιν πρὸς τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς, νὰ ἀποχωρίσῃ τὴν ἀφορμὴν τῆς συζητήσεως καὶ ἕκαστος ἐκ τῶν βουλευτῶν νὰ λάβῃ τὴν ἀπόφασίν του ἐν ὄψει τῆς διηνεκοῦς σημασίας, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ αὕτη. Ἐὰν καθιερώσωμεν τὴν ἀρχήν, ὅτι ἡ πλειοψηφία δύναται νὰ παραμερίζῃ ἀποτελεσματικῶς θεμελιώδεις διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ, τότε ἡμεῖς ὑποσκάπτομεν τὸν θεσμόν, εἰς τὸν ὁποῖον ὑπηρετοῦμεν. Δὲν νομίζω, ὅτι εὐσταθεῖ νομικῶς τὸ ὑποστηριχθὲν ὅτι ἀπόφασις τῆς Βουλῆς δύναται νὰ κατισχύσῃ τοῦ Κανονισμοῦ. Εἶναι σκέψις τόσον προδήλως ἕωλος, ὥστε οὐδεὶς θὰ θελήσῃ νὰ διακυβεύσῃ τὸ ἴδιον προσωπικόν του κῦρος, ὑποστηρίζων τοιαύτην νομικὴν σκέψιν, ἥτις δύναται νὰ γίνῃ ἄθυρμα πρώτης ἀντιρρήσεως. (Χειροκροτήματα).

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κανελλόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§72Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, αἱ σκέψεις τὰς ὁποίας ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος κ. Θ. Τσάτσος, εἶναι πράγματι ἐξαιρέτως σοβαραί. Χωρὶς νὰ διακυβεύσω τὸ κῦρος τῆς νομικῆς ἢ καὶ τῆς κοινοβουλευτικῆς μου ὑποστάσεως, πρέπει νὰ εἴπω ὅτι ἂν καὶ εἶναι σοβαραί, δὲν εἶναι ἀδιαμφισβήτητοι. Ἀναμφισβητήτως, ὑπάρχει θέμα. Ποῖον εἶναι τὸ θέμα; Ἐν περιπτώσει ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς περὶ προτάξεως μιᾶς ἐπερωτήσεως καὶ προτάξεως μιᾶς ἐπερωτήσεως, εἰδικῶς ἀναφερομένης εἰς τὴν παράλειψιν Ὑπουργοῦ σχετιζομένην μὲ τὴν κατάθεσιν ἐγγράφων, ποία ἐκ τῶν δύο ἐπερωτήσεων θὰ προτιμηθῇ τῆς ἄλλης. Ἐκείνη ὑπὲρ τῆς ὁποίας ἀπεφάνθη ἡ Βουλὴ δεχθεῖσα ὅπως προταχθῇ ἢ ἐκείνη ὑπὲρ τῆς προτάξεως τῆς ὁποίας ἀποφαίνεται ὁ Κανονισμός, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ νόμον; Ὑπάρχει, πράγματι, θέμα. Καὶ εἶναι πράγματι τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότ. κ. Θ. Τσάτσος ἀξιόλογα. Κλίνω μᾶλλον ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως τῆς ἰδικῆς του. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ὁμολογήσω ὅτι τὸ θέμα δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν ὅσον τὸ παρουσίασε. Διατὶ δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν. Δὲν θέτομεν εἰς τὴν πλάστιγγα μίαν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς καὶ μίαν διάταξιν νόμου, ἀλλὰ θέτομεν εἰς τὴν πλάστιγγα δύο ἐξ ἴσου ἰσχυρὰς διατάξεις νόμου. Διότι εἰς τὸν Κανονισμὸν ἐπίσης ὑπάρχει ἡ διάταξις, ἡ ὁποία λέγει ὅτι ἡ Βουλὴ δικαιοῦται νὰ ἀποφασίσῃ τὴν πρόταξιν μιᾶς ἐπερωτήσεως. Τὸ θέμα δὲν τίθεται ὑπὸ τὴν κρίσιν μας τὴν στιγμὴν αὐτὴν ὅπως τὸ ἔθεσεν ὁ κ. Θ. Τσάτσος. Δηλαδή, τὶ βαρύνει περισσότερον: Μία ἀπόφασις τῆς Βουλῆς κινουμένη ἐντὸς τοῦ πλαισίου τοῦ Κανονισμοῦ ἢ μία διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ. Ἀλλὰ τὸ θέμα εἶναι ποία ἐκ τῶν δύο διατάξεων εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν πρέπει νὰ θεωρηθῇ ἰσχυροτέρα. Κλίνω μᾶλλον ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως τοῦ κ. Θ. Τσάτσου, ὅτι πρέπει νὰ θεωρηθῇ ἰσχυροτέρα ἡ διάταξις διὰ τῆς ὁποίας ἐπιβάλλεται ἡ πρόταξις τῆς συζητήσεως ἐπερωτήσεως, διὰ τῆς ὁποίας ἐπερωτᾶται ὁ Ὑπουργὸς ὁ παραλείψας τὴν κατάθεσιν ἐγγράφων. Διατί; Παρακαλῶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ὅπως προσέξουν οἱ κύριοι συνάδελφοι. Θεωρῶ ὅτι εἶναι ὀρθοτέρα ἡ ἄποψις αὐτὴ διὰ τοὺς λόγους τοὺς οὐσιαστικοὺς τοὺς ὁποίους εἶπε πρὸς στιγμὴν ὁ ἕτερος κ. Κ. Τσάτσος. Εἶπεν ὁ κ. Κ. Τσάτσος, ὅτι ἐὰν συζητήσωμεν τὸ θέμα τῆς ἐπερωτήσεως τῆς σχετικῆς μὲ τὴν παράλειψιν τοῦ Ὑπουργοῦ, θὰ πρέπει νὰ περιορισθῇ ἡ συζήτησις εἰς τὴν παράλειψιν. Διότι ὁ Κανονισμὸς ἐννοεῖ ὅτι μέσα εἰς 1–2 ὥρας, μὴ οὐσιαστικῶς ἀναβαλλομένης τῆς ἄλλης ἐπερωτήσεως, νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή. Ἀπήντησεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κἄτι, τὸ ὁποῖον καὶ αὐτὸ ἔχει βαρύτητα. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλέγξωμεν τὸν Ὑπουργὸν διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων, χωρὶς νὰ εἰσέλθωμεν κάπως εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος; Διότι, διαφορετικά, ὁ ἔλεγχος θὰ πρέπει νὰ ἔγκειται εἰς μίαν καὶ μόνον φράσιν «διατί, κύριε Ὑπουργέ, δὲν κατεθέσατε τὰ ἔγγραφα;». Ἐκεῖνοι ποὺ ἔκαμον τὴν ἐπερώτησιν περὶ τῆς παραλείψεως αὐτῆς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρκεσθοῦν εἰς τὸ ἐρώτημα αὐτό, ἀλλὰ θὰ κάμουν καὶ τὰς ὑποθέσεις των, ὑποθέσεις σχετικὰς μὲ τὴν παράλειψιν, ὑποθέσεις τὰς ὁποίας, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶναι δυνατὸν κάλλιστα νὰ ἀποκρούσῃ. Ἀλλὰ εἶναι δικαίωμά της νὰ κάμνῃ τὰς ὑποθέσεις αὐτάς. Διότι, ἄλλως, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐντὸς δευτερολέπτων: «Διατί;» «Διὰ τοῦτο». Ἑπομένως, κατ’ ἀνάγκην θὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν οὐσίαν. Συμπέρασμα: Ὀρθότερον εἶναι ὅτι πρέπει νὰ προταχθῇ ἡ ἐπερώτησις, ἡ σχετικὴ μὲ τὴν παράλειψιν τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἀλλ’ ἡ ἐπερώτησις αὐτή, χωρὶς νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ περιορισθῇ εἰς μίαν καὶ μόνην λέξιν «διατί», δὲν θὰ πρέπει, ὅμως, νὰ καταλάβῃ καὶ τόσον χρόνον ὅσος θὰ κατελαμβάνετο ἐὰν συνεζητεῖτο αὐτὴ αὕτη ἡ ἐπερώτησις ἡ σχετικὴ μὲ τὸ δάνειον. Ἀλλά, ἀξιότιμε κύριε Πρόεδρε, καὶ κύριοι συνάδελφοι, ἐνεπλάκην καὶ ἐγώ, καὶ νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐμπλακῶ, διότι τὸ θέμα εἶναι ἀπὸ νομικῆς ἀπόψεως ἐνδιαφέρον. Θὰ ἤθελον, ὅμως, ἐν ἐπιλόγῳ, νὰ εἴπω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ παραμερίσωμεν τὴν δικονομικὴν ἄποψιν καὶ θὰ πρέπει μὲ κἄποιαν ἄνεσιν νὰ λύσωμεν τὸ πρόβλημα. Πρέπει νὰ ὁμολογήσω ὅτι δὲν κατενόησα διατὶ ὁ ἀγαπητὸς κ. Ὑπουργὸς παρὰ τῷ κ. Πρωθυπουργῷ ἀντεδίκησε κατὰ τρόπον ἔντονον εἰς τὴν αἴτησιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων. Νομίζω ὅτι ἐφ’ ὅσον, διὰ λόγους τοὺς ὁποίους γνωρίζει ἡ Κυβέρνησις καὶ γνωρίζω καὶ ἐγώ, οἱ διατυπώσαντες τὴν ἐπερώτησιν περὶ μέτρων εἰρηνεύσεως ἐνόμισαν ὅτι ἔπρεπε πρὸ 15 ἡμερῶν νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις αὐτή, κατ’ οἰκονομίαν, ἀσχέτως πρὸς τὸν Κανονισμόν, καὶ τὰς διατάξεις του, θὰ ἠμπορούσαμεν κάλλιστα νὰ συζητήσωμεν μίαν–δύο ἡμέρας τὸ ὅλον θέμα. Καὶ νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει κανένα λόγον νὰ ἀποφύγῃ τοῦτο. Εἶμαι βέβαιος, ἐπὶ τῇ βάσει τοὐλάχιστον τῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα γνωρίζω, παρακολουθῶν τὰς ἐφημερίδας, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ τὴν ἀπάντησίν της καὶ θὰ ἦτο δυνατόν, μάλιστα, νὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα, ἐκτὸς ἐὰν τὰ ἔγγραφα αὐτὰ εἶναι τοιαύτης ἐμπιστευτικῆς μορφῆς, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατατεθοῦν ἤ, ἐάν, ὅπως εἶπεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ψιθυρίσας ὁ ἀξ. κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, δὲν ὑπάρχουν. Ἐὰν δὲν ὑπάρχουν, τότε θὰ ἔπρεπε νὰ δοθῇ ἡ ἀπάντησις αὐτὴ ἀμέσως. Καὶ ὄχι νὰ κάμνωμεν μίαν συζήτησιν, ἡ ὁποία δημιουργεῖ ἐντυπώσεις εἰς βάρος ἡμῶν ὅλων. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις ἐὰν ὑπάρχουν τὰ ἔγγραφα καὶ δὲν τὰ κατέθεσε καὶ ἔχει λόγους νὰ μὴ τὰ καταθέσῃ, νὰ δεχθῇ τὴν συζήτησιν τὴν ἐρχομένην Παρασκευήν, νὰ λήξῃ τὸ θέμα ἐντὸς μιᾶς ἑσπέρας καὶ νὰ μὴ ταλαιπωροῦμεν τὴν κοινὴν γνώμην, ἡ ὁποία θὰ κάμῃ τοῦ κόσμου τὰς ὑποθέσεις, ὑποθέσεις ποὺ δὲν πρέπει νὰ γίνωνται.

§73Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα ἀνεπτύχθη ἀπὸ πάσης πλευρᾶς καὶ συνταγματικῆς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως Κανονισμοῦ καὶ οὐσίας καὶ ἀπὸ πλευρᾶς τυπικῆς. Νομίζω ὅτι ἀπόκειται εἰς τὸ κῦρος τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς νὰ ἀποκαταστήσῃ ἐν προκειμένῳ τὴν τάξιν. Ἑπομένως, ἀνήκει εἰς σᾶς, κύριε Πρόεδρε, νὰ δώσητε τὴν λύσιν.

§74Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, κύριε Πρόεδρε, ἐφαρμόζεται συνεχῶς καί, κατὰ Κοινοβουλευτικὸν ἔθιμον, προτάσσονται αἱ ἐπερωτήσεις αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τὴν μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων. Αὐτὸ γίνεται ἀνέκαθεν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλὴν καὶ εἶναι, ἐπαναλαμβάνω, κοινοβουλευτικὸν ἔθιμον.

§75Κ. ΜΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὸ 1953, ὅταν ἐλήφθησαν τὰ μέτρα ἀναπροσαρμογῆς τῆς δραχμῆς, ἐζητήσαμεν μετὰ τοῦ συναδέλφου κ. Κοθρῆ, τὴν κατάθεσιν ὡρισμένων ἐγγράφων καὶ συγκεκριμένως ἐζητήσαμεν τί δάνεια ἔδωσε τὰς παραμονὰς τῆς ἀναπροσαρμογῆς ἡ Τράπεζα. Δὲν κατετέθησαν τὰ ἔγγραφα ταῦτα ἐντὸς τῆς προθεσμίας καὶ τὸ Προεδρεῖον τότε τῆς Βουλῆς, εἰς τὴν πρώτην μετὰ ταῦτα συνεδρίασιν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, μᾶς ἐκάλεσε καὶ ἐλάβομεν τὸν λόγον, προταχθείσης ἀπολύτως πρὸ πάσης ἐπερωτήσεως τῆς ἐρωτήσεως τὴν ὁποίαν εἴχομεν καταθέσει.

§76Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Πρ. Κυβερν.). Κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν τὸ θέμα πρῶτον ἀπὸ ἀπόψεως τυπικῆς. Ἡ πρόταξις, τὴν ὁποίαν προβλέπει ἡ παράγραφος 2 τοῦ ἄρθρου 51, εἶναι πρόταξις ἐπερωτήσεως ὡρισμένου περιεχομένου. Ἐλέγχεται ὁ Ὑπουργὸς δι’ ἓν συγκεκριμένον γεγονός, διὰ μίαν συγκεκριμένην, τὴν παράλειψιν καταθέσεως ἐγγράφων. Οὐδεμία περιγραφὴ τῆς διατάξεως αὐτῆς ἐπιτρέπεται νὰ γίνῃ, οὐδεμία πρόταξις τῆς συζητήσεως τῆς οὐσίας τῆς ἐπερωτήσεως. Διατί; Διότι τότε θὰ ἠδύνατο καὶ ἡ Συμπολίτευσις, ὑποβάλλουσα κάθε φορὰν αἰτήσεις καταθέσεως ἐγγράφων καὶ προτάσσουσα κατ’ ἀπόλυτον προτίμησιν τὰς ἐπερωτήσεις αὐτάς, νὰ σταματᾷ ὁλόκληρον τὸν ἔλεγχον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§77Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἂς τὰ καταθέτῃ ἡ Κυβέρνησις.

§78Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Πρ. Κυβερν.). Ἐὰν ἤθελεν ἡ Συμπολίτευσις νὰ δημιουργήσῃ αὐτὸ τὸ ζήτημα, θὰ ἠδύνατο, συνεννοουμένη μὲ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ὑποβάλῃ αἰτήσεις καταθέσεως ἐγγράφων, νὰ μὴ κατατίθενται τὰ ἔγγραφα καὶ νὰ ἔχωμεν συνέχειαν συζητήσεως ἐπερωτήσεων διὰ μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων. Τώρα, ὡς πρὸς τὸ δεύτερον θέμα: Αὐτὴ ἡ ἐπερώτησις, εἰδικοῦ περιεχομένου, τίνος προτάσσεται; Προτάσσεται τῶν ἐπερωτήσεων, κατὰ τὴν σειράν, τὴν ὁποίαν ἔχουν εἰς τὴν συνήθη Ἡμερησίαν Διάταξιν ἢ προτάσσεται καὶ τῶν προτεταγμένων; Αὐτὸ τὸ θέμα δὲν φαίνεται νὰ εἶναι σαφὲς εἰς τὸ γράμμα τοῦ νόμου. Ἀλλ’ ἂς σκεφθῶμεν, ποία ἦτο ἡ τοποθέτησις τοῦ νομοθέτου. Ὁ νομοθέτης εἶχεν ὑπ’ ὄψει του τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τοῦ ἐλέγχου μὲ συνήθεις ἐπερωτήσεις καὶ λέγει ὅτι, ἐὰν εἰς αὐτὴν τὴν σειρὰν τῶν ἐπερωτήσεων δημιουργηθῇ ἓν ζήτημα μὴ καταθέσεως ἐγγράφων, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δυσχεραίνει τὸν ἔλεγχον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τότε δημιουργεῖται ὑπὲρ τοῦ ἐπερωτῶντος ἓν προνόμιον, τὸ προνόμιον ὅτι αὐτὴ μία ἐπερώτησις εἰδική, διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων, θὰ προτιμᾶται ὅλων τῶν ἄλλων. Ἑπομένως, ἀναμφισβητήτως, προτάσσεται τῶν κανονικῶν ἐπερωτήσεων, ἀλλ’ οὐδόλως νομίζω, προτάσσεται καὶ τῶν προτεταγμένων. Διότι, ἐὰν εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν ἤθελεν ἡ Βουλὴ νὰ προτάξῃ αὐτὴν τὴν ἐπερώτησιν, θὰ ὤφειλε νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν αὐτὴν διαδικασίαν, δηλαδὴ νὰ ψηφίσῃ τὴν πρόταξιν, ὅπως ἐψήφισε τὴν πρόταξιν ὅλων τῶν ἄλλων. Διότι, ἄλλως, θὰ ἠδύνατο νὰ ὑπάρξῃ πρόταξις διὰ σκολιᾶς ὁδοῦ καὶ ὄχι διὰ τῆς μόνης ὁδοῦ, τὴν ὁποίαν θεσπίζει ὁ Κανονισμός, τῆς διὰ τῆς ψήφου τῆς Βουλῆς. Τώρα, ὑπάρχει κάτι ἄλλο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Ἀλλαμανῆς, διὰ τὴν τρίτην παράγραφον. Ἐκεῖ, πράγματι κύριε Ἀλλαμανῆ δημιουργεῖται ἓν ζήτημα. Ἔχετε δικαίωμα, σεῖς ὁ ἐπερωτῶν, ἐὰν δὲν θέλετε νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησίς σας, δύνασθε ἢ νὰ παραιτηθῆτε ἢ νὰ πᾶτε, πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως εἰς τὸ Προεδρεῖον καὶ νὰ ζητήσητε τὴν ἀναβολὴν δι’ ἄλλην ἡμέραν. Αὐτὸ εἶναι μία νέα τοποθέτησις. Αὐτὸ τὸ δικαίωμα ὑπάρχει διὰ τὰς μὴ προτεταγμένας ἐπερωτήσεις, ἀλλὰ ἴσως καὶ γενομένας, ὁπότε, ἂν θέλετε νὰ κάμητε μίαν τοιαύτην ἔγγραφον δήλωσιν ὅτι θέλετε νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐπερώτησις δι’ ἄλλην ἡμέραν. Τότε αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ ἀποφασίσῃ τὸ Προεδρεῖον. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν οὐσίαν, ἐπειδὴ ἐλέχθη ὅτι ἡ Κυβέρνησις κατέχεται ὑπὸ τοῦ δέους τῆς περὶ ἧς ὁ λόγος ἐπερωτήσεως, δύναμαι νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀπολύτως πρόθυμος, ἐφ’ ὅσον τηρηθῇ ἡ τάξις αὐτὴ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ δὲν λάβωμεν ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀντίθετοι πρὸς τὴν τάξιν καὶ τοῦ Κανονισμοῦ, εἶναι ἀπολύτως πρόθυμος νὰ δώσῃ ὅλας τὰς ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας ζητεῖ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἄλλοι ἀξιότιμοι συνάδελφοι. Εἶναι δὲ δυνατόν, ἐφ’ ὅσον ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ δὲν φαντάζομαι νὰ διαρκέσῃ πολὺν χρόνον, εἶναι δυνατὸν εἰς μίαν συνεδρίασιν νὰ τερματισθῇ τὸ θέμα, ὁπότε, ὁπωσδήποτε, θὰ προχωρήσωμε εἰς τὴν ἐπερώτησιν περὶ τῶν μέτρων εἰρηνεύσεως, διότι, ἐπαναλαμβάνω, καὶ ἐπιμένω, ἔχω τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἓν μέρος, κατ’ ἀκρίβειαν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, κατέχεται ἀπὸ τὴν ἐπιθυμίαν νὰ παρέλθῃ ἀπὸ τῶν χειλέων της τὸ ποτήριον τῶν μέτρων εἰρηνεύσεως. (Χειροκροτήματα).

§79Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Χαίρω, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας, ἀντελήφθη τὸ ἄτοπον τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν ἀρχικῶς ὑπεστήριξεν. Ἐπεκαλέσθημεν ὅλοι τὸ ἄρθρον 51, ὑποστηρίξαντες ὅτι ἀποτελεῖ δικαίωμα τῶν ἐπερωτώντων νὰ ζητήσουν ἀναβολήν. Καὶ ἐπεκαλέσθημεν, ἐπίσης, τὴν δευτέραν παράγραφον, διὰ νὰ ὑποστηρίξωμεν ὅτι ὁ Κανονισμὸς σαφῶς ἐπιβάλλει τὴν πρόταξιν τῆς ἐπερωτήσεως, διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων. Τὸ συμπέρασμα, εἰς τὸ ὁποῖον κατέληξε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας, μᾶς παρέχει πλήρη ἱκανοποίησιν. Ἀναγνωρίζει πρῶτον ὅτι ἀποτελεῖ δικαίωμα τῶν ἐπερωτώντων, νὰ ζητήσουν ἀναβολὴν δι’ ἄλλην ἡμέραν, τὴν ὁποίαν, βεβαίως, θὰ προτείνουν οἱ ἐπερωτῶντες βουλευταί.

§80Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Πρ. Κυβερν.). Αὐτὸ δὲν ἔχει ρυθμισθῆ ἀκόμη.

§81Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, τῆς Προεδρίας βασίζομαι εἰς τὰς ὀλίγας γνώσεις ἀναγνώσεως, τὰς ὁποίας ἔχω. Ὑπήρξατε καθηγητὴς καὶ ἴσως γνωρίζητε καλυτέραν ἀνάγνωσιν. Ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ ἔχει ὡς ἑξῆς: «....ἂν μὴ ἐγγράφως πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως ᾐτήσατο παρὰ τοῦ Προέδρου τὴν ἀναβολὴν τῆς ἐπερωτήσεως δι’ ἄλλην ἡμέραν».

§82Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠμπορεῖ νὰ εἶναι καὶ διὰ 10 ἡμέρας, ὄχι διὰ τὴν ἑπομένην.

§83Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἰδικά μου πτωχὰ Ἑλληνικά. Ἐὰν εἶναι πλουσιώτερα τὰ Ἑλληνικὰ τοῦ κ. καθηγητοῦ, ἂς δώσῃ ἀπάντησιν.

§84Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Πρ. Κυβερν.). Δυστυχῶς, κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι θέμα Ἑλληνικῶν, εἶναι λογικῆς καὶ εἶναι ἀδύνατον ἡ λογικὴ νὰ παραδεχθῇ ὅτι ἀνήκει εἰς τὴν αὐθαιρεσίαν τοῦ ἐπερωτῶντος νὰ ὁρίζῃ τὴν ἡμέραν τῆς ἐπερωτήσεώς του. (Χειροκροτήματα).

§85Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐὰν ἤθελεν ὁ Κανονισμὸς νὰ ὁρίσῃ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν, ὑπάρχει Ἑλληνικὴ λέξις, ἡ ὁποία λέγει διὰ τὴν προσεχῆ ἢ τὴν μεταπροσεχῆ συνεδρίασιν. Λέξις προσδιορισμοῦ χρόνου ὑπάρχει. Δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ εὑρεθῇ μία λέξις, ἡ ὁποία δὲν περιέχει προσδιορισμόν. Ἐφ’ ὅσον ἡ λέξις δὲν περιέχει προσδιορισμὸν εἶναι προφανὲς ὅτι κἄποιος θὰ προβῇ εἰς αὐτὸν τὸν προσδιορισμόν. Εἶναι, ἑπομένως, θέμα συνεννοήσεως τῶν ἐπερωτώντων μὲ τὸ Προεδρεῖον. Βεβαίως, δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ ἐπερωτῶντες νὰ ὑποκαταστήσουν τὸ Προεδρεῖον, νὰ γίνουν δικτάτορες τῆς Βουλῆς καὶ νὰ ἐπιβάλουν τὴν ἡμέραν τῆς ἀρεσκείας των. Ἐκ τοῦ κειμένου τοῦ Κανονισμοῦ, τὸ θέμα εἶναι σαφές. Δικαιοῦνται οἱ ἐπερωτῶντες νὰ ὑποβάλουν ἔγγραφον αἴτησιν ἀναβολῆς δι’ ἄλλην ἡμέραν καὶ ἡ ἄλλη ἡμέρα εἶναι θέμα συνεννοήσεως τῶν ἐπερωτώντων μὲ τὸ Προεδρεῖον.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι θέμα τῆς Βουλῆς, ὁπόταν θὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή. Δὲν ἠμπορεῖ ὁ ἐπερωτῶν, νὰ εἴπῃ, ὁρίζω διὰ τὴν τάδε συνεδρίασιν. Αὐτὸ δὲν ἔχει γίνει ποτὲ ἀπὸ καταβολῆς τῆς Βουλῆς.

§87Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἡ συνεννόησις βουλευτῶν μὲ τὸ Προεδρεῖον ἔχει τὴν ἔννοιαν μιᾶς προτάσεως ἐκ μέρους τοῦ Προεδρείου πρὸς τὴν Βουλήν, πρὸς ἔγκρισιν.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ θὰ ὁρίσῃ.

§89Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπανειλημμένως ὑπενθυμίζετε εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι, ἐπὶ θεμάτων Κανονισμοῦ, καλὸν εἶναι νὰ προηγῆται συνεννόησις μὲ τὸ Προεδρεῖον καὶ ὅταν ἐγὼ ὑποστηρίζω αὐτὴν τὴν ἀρχήν, ὅτι οἱ συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν ἀναβολήν, θὰ συνεννοηθοῦν πρῶτον μὲ τὸ Προεδρεῖον, διὰ νὰ ἔλθῃ κατόπιν τὸ θέμα εἰς τὴν Βουλήν, εὑρίσκετε ἄτοπον τὴν παρέμβασιν τοῦ Προεδρείου. Ἀποδοκιμάζετε, τοιουτοτρόπως τὴν Σχολήν σας. Τὸ θέμα, ἑπομένως, ἔληξεν, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι ὑφίσταται δικαίωμα ἀναβολῆς καὶ ὅτι οἱ ἐπερωτῶντες, τὸ Προεδρεῖον καὶ ἡ Βουλὴ θὰ κανονίσουν τὴν ἄλλην ἡμέραν. Μένει τὸ ἄλλο θέμα, τὸ θέμα τῆς προτάξεως τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων. Καὶ ἀποδέχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως ὅτι θὰ ἰσχύσῃ ἡ ρητὴ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ, συμφώνως πρὸς τὴν ὁποίαν θὰ προταχθῇ αὐτὴ ἡ ἐπερώτησις τὴν προσεχῆ Παρασκευήν. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς ἓν τρίτον θέμα. Χαίρω, διότι ἡ Κυβέρνησις κατελήφθη ἀπὸ τὸ πάθος τῆς εἰρηνεύσεως. Δὲν δύναται ἡ Κυβέρνησις, νὰ ἀφήσῃ, νὰ παρέλθῃ ὁ χρόνος, χωρὶς νὰ ἔλθουν εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς συζήτησιν τὰ μέτρα τῆς εἰρηνεύσεως, διότι φοβεῖται ἡ Κυβέρνησις, μήπως, ἐὰν βραδύνῃ, ἡ συζήτησις, παραταθῇ ἡ ὑφισταμένη κατάστασις. Διότι, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ μείνῃ ἀμετάβλητος ἡ ὑφισταμένη κατάστασις, δὲν θὰ κατείχετο ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὸ πάθος τῆς ἐπειγούσης ἀνάγκης τῆς συζητήσεως. Πρῶτον, λοιπόν, χαίρομεν δι’ αὐτὸ τὸ κλῖμα, ἐντὸς τοῦ ὁποίου κινεῖται ἡ Κυβέρνησις, ἐπισπεύδουσα τὴν συζήτησιν τῶν θεμάτων τῆς εἰρηνεύσεως. Καὶ δεύτερον, ἐπιθυμοῦμεν, νὰ πληροφορήσωμεν καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλήν, ὅτι ἡμεῖς, ὡς Κόμμα Φιλελευθέρων, ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς εἰρηνεύσεως, εἴχομεν, ἔχομεν καὶ θὰ ἔχωμεν τὰς αὐτὰς γνώμας, χωρὶς καμμίαν ἀπολύτως μεταβολὴν εἰς ὅλην τὴν διαδρομὴν τῶν ἀγώνων μας. (Χειροκροτήματα).

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Θανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§91Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι γίνεται μία παρερμηνεία εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τοῦ Κανονισμοῦ, πειστικά, βεβαίως, ἀπὸ τὴν πολυτέλειαν τῶν ἐπιχειρημάτων, εἰς τρόπον ὥστε, ὀλίγου δεῖν, νὰ παρασυρθῶμεν καὶ ἡμεῖς. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατόν, νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐπερώτησις, ὅταν, ἐν τῷ μεταξύ, περὶ τῆς προτάξεως τῆς ἐπερωτήσεως, ἔχει ληφθῇ ἀπόφασις. Βεβαίως, βάσει τῆς παραγράφου 3, τοῦ ἄρθρου 51, ἐὰν δὲν ἔχῃ λάβει χώραν ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, περὶ προτάξεως τῆς ἐπερωτήσεως, ὁ ἐπερωτῶν ἔχει τὸ δικαίωμα, κατὰ τὴν σαφῆ, γραμματικῶς καὶ νομικῶς, ἑρμηνείαν, τοῦ ἄρθρου 51, παρ. 3, νὰ παραιτηθῇ ἢ νὰ ζητήσῃ τὴν ἀναβολὴν τῆς ἐπερωτήσεώς του. Ἐπίσης, ἔχομεν τὴν παράγραφον 5, ἡ ὁποία λέγει: «Τῇ προτάσει 10 βουλευτῶν, ἡ Βουλὴ δύναται δι’ ἀνατάσεως, νὰ μεταβάλῃ τὴν τάξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὴ ἡ ἑρμηνεία ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζουν, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἀπόφασις τῆς Βουλῆς νὰ καταργηθῇ τῇ δηλώσει ἢ τῇ αἰτήσει τοῦ ὑποβαλόντος ἢ τῶν ὑποβαλόντων τὴν ἐπερώτησιν. Φρονῶ, ὅτι χρειάζεται, πλέον, νέα ἀπόφασις τῆς Βουλῆς». Ἐρχόμεθα εἰς τὸ δεύτερον θέμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄξιον προσοχῆς. Ποία εἶναι προτιμοτέρα, κατὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ νόμου, ἡ πρόταξις, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει ὁ Κανονισμὸς ἢ ἡ πρόταξις, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς; Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι καὶ ἡ μία διάταξις καὶ ἡ ἄλλη ἀπαιτεῖ ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς. Διότι, καὶ ὁ νόμος καὶ ὁ Κανονισμός, ὅστις εἶναι νόμοι, ἀπαιτεῖ μίαν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς. Ἀλλά, ἐπειδὴ κατοχυροῦται πλέον ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, διὰ σαφοῦς διατάξεως, νὰ δοθῇ ἡ ἑρμηνεία ὅτι κατόπιν ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς θὰ προταχθῇ ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως. Ἀλλὰ ἔχει δίκαιον ὁ κ. Ὑπουργὸς παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως, λέγων, ὅτι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, νὰ περιορίσωμεν τὴν συζήτησιν μόνον εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν εὐθύνην τοῦ Ὑπουργοῦ διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι σαφὲς ἀπὸ τὴν γραμματικὴν ἑρμηνείαν. Καὶ γίνεται ἐπισαφέστερον ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐξ ἀπίνης μία ἐρώτησις νὰ μεταβάλλεται εἰς ἐπερώτησιν. Ἡ ἄποψίς μου αὐτὴ στηρίζεται ἐπὶ τῆς ἐννοίας καὶ τοῦ πνεύματος τοῦ Κανονισμοῦ. Εἰς παρομοίας περιπτώσεις, ποὺ ἠθέλησε ὁ νομοθέτης, ὁ Κανονισμὸς εἶπεν, ὅτι, ὅταν ἕνας Ὑπουργός, πρὸς τὸν ὁποῖον ὑποβάλλεται μία ἐρώτησις, δὲν δώσῃ ἱκανοποιητικὴν ἀπάντησιν, μεταβάλλεται ἡ ἐρώτησις εἰς ἐπερώτησιν. Τοιοῦτον τι δὲν λέγει. Τοὐναντίον, μάλιστα, γραμματικῶς λέγει, ὅτι ἐπὶ ἐπερωτήσεως βουλευτοῦ διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων ἢ τὴν παράλειψιν τῆς παροχῆς πληροφοριῶν ἀπὸ Ὑπουργὸν ἀποτελεῖ τὸ πρῶτον θέμα τῆς συζητήσεως. Ἔχω, λοιπόν, τὴν γνώμην, ὅτι δὲν δύναται, κατὰ τὸν Κανονισμόν, νὰ ὑπάρξῃ νομίμως δήλωσις καὶ παράκλησις τῶν ὑποβαλόντων τὴν ἐπερώτησιν τῶν μέτρων εἰρηνεύσεως, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἀντίθετος ἀπόφασις περὶ προτάξεως καὶ δεύτερον, ὅτι ἐὰν προταχθῇ ἡ ἐπερώτησις, ἡ ἐπιβαλλομένη ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ, θὰ περιορισθῇ ἡ ἐπερώτησις, εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὸν ἔλεγχον μόνον τοῦ Ὑπουργοῦ, διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι ἀρκετὰ ἐκράτησεν ἡ συζήτησις αὐτή. Ἂς ἀκουσθῇ τώρα καὶ ἡ ἄποψις τοῦ Προεδρείου. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρόταξιν τῶν ἐπερωτήσεων, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἡ διάταξις τῆς παραγράφου 5 τοῦ ἄρθρου 51, ἡ ὁποία λέγει «τῇ προτάσει 10 βουλευτῶν ἡ Βουλὴ δύναται δι’ ἀνατάσεως νὰ μεταβάλῃ τὴν τάξιν τῶν ἐπερωτήσεων», εἶναι ἡ ἐπικρατεστέρα ὅλων. Διότι, ἐὰν ἤθελε νὰ ἐξαιρέσῃ τὰς προτασσομένας, δυνάμει τοῦ Κανονισμοῦ, θὰ ἔκαμνε μνείαν τούτου εἰς τὴν παράγραφον αὐτήν. Συνεπῶς, ἡ πρόταξις τῆς ἐπερωτήσεως «περὶ μέτρων εἰρηνεύσεως» εἶναι ἡ ἰσχυροτέρα. Αἱ ἄλλαι ἔρχονται κατόπιν. Ἀπαντῶ εἰδικώτερον εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι, εἶπον, ὅτι ὑπάρχει προηγούμενον. Τὸ προηγούμενον εἶναι ὑπὲρ τῆς ἀπόψεώς μου. Διότι, πρὶν σχηματίσω γνώμην, ἐμελέτησα τὸ θέμα. Ἔχω ἐνώπιόν μου συνεδρίασιν τῆς 13ης Δεκεμβρίου 1951: «Προτάσσεται, ἀποφάσει τῆς Βουλῆς, ἐπερώτησις τοῦ κ. Σακκαλῆ». Ἕπεται, ὅμως, ἄλλη ἐπερώτησις, τοῦ κ. Βασιλάτου, προτασσομένη βάσει τοῦ ἄρθρου 51 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Ἔχω ἐπερώτησιν, ἥτις προτάσσεται, ἀποφάσει τῆς Βουλῆς, ὑπ’ ἀριθ. 1, τοῦ κ. Μουρατίδη καὶ ἄλλας τῶν κ.κ. Κοθρῆ, Ζορμπᾶ καὶ Παπαθανάση, ἐνῷ ὑφίστανται καὶ ἄλλαι πολλαί, ὡς τοῦ κ. Μόδη, τοῦ κ. Κουντούρη, τοῦ κ. Σαράντη, προτασσόμεναι βάσει τοῦ ἄρθρου 51 καὶ αἵτινες ἕπονται πᾶσαι. Σᾶς τὰς μνημονεύω, διότι εἶναι ὑποχρεωμένος κανείς, νὰ τηρήσῃ τὴν νομολογίαν. Ἐπίσης ἔχω Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς 5ης Ἀπριλίου 1955. Προτάσσεται ἀποφάσει τῆς Βουλῆς ἐπερώτησις τοῦ Π. Ἀργυροπούλου, καὶ ἕπεται τοῦ κ. Παπασπύρου, προτασσομένη βάσει τοῦ ἄρθρου 51 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Ἐκ τῆς νομολογίας, συνεπῶς, προκύπτει ὅτι ἡ Βουλή, ἔχουσα ὑπ, ὄψει τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχουν προταχθῆ, ἤδη, δυνάμει τοῦ ἄρθρου 51, δύναται, κυριαρχικῶς, νὰ λάβῃ ἀπόφασιν περὶ προτάξεως ἑτέρας ἐπερωτήσεως. Αὐτὸ ἰσχύει, μέχρι σήμερον. Πολὺ δὲ περισσότερον, ὅταν ἡ περὶ προτάξεως ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ἔχῃ προηγηθῆ καὶ αὐτῆς ἀκόμη τῆς καταθέσεως τῆς ἐπερωτήσεως, τῆς προτασσομένης βάσει τοῦ ἄρθρου 51.

§93Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Διὰ νὰ βοηθήσω τοὺς συλλογισμούς σας. Ἡ μία παράγραφος εἶναι γενικὴ καὶ ἡ ἄλλη εἶναι εἰδική.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ὅσα εἶπον ἰσχύουν μέχρι σήμερον. Τὸ Προεδρεῖον τάσσεται μὲ τὴν ἄποψιν αὐτήν. Οὐχ’ ἧττον, ὅμως, δὲν ἔχει μεγάλην σημασίαν τὸ θέμα, διότι, ὡς ἀντελήφθην, κατὰ τὴν συζήτησίν σας μὲ τὸν κ. Ὑπουργόν, παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως, προσεγγίσατε περίπου ἐπὶ τῆς οὐσίας. Ὅσον ἀφορᾷ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. βουλευτὴς ἐκ Καρδίτσης καὶ Τρικκάλων, νομίζω, ὅτι περίπου θὰ συμφωνήσωμεν εἰς αὐτό, ὅτι δηλαδὴ δύναται, τὴν προσεχῆ Παρασκευήν, ἐὰν ἔχῃ λήξει ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως «περὶ βομβοπλήκτων — διότι ὑπάρχει καὶ αὐτὸ τὸ θέμα — τότε, δύναται νὰ ζητηθῇ ἡ ἀναβολὴ δι’ ἄλλην ἡμέραν. Τὸ δὲ «δι’ ἄλλην ἡμέραν» τὸ Προεδρεῖον ἑρμηνεύει, ὅτι θὰ τεθῇ ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς, νὰ ὁρισθῇ ἡ ἡμέρα αὐτή. Διότι, δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ ὁρίζεται ὑπὸ τοῦ αἰτοῦντος. Καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ παγίως κρατοῦν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὀρθὴ ἔννοια τῆς διατάξεως. Συνεπῶς, πάλιν ἡ Βουλὴ πρόκειται νὰ λάβῃ ἀπόφασιν. Νομίζω, λοιπόν, διὰ νὰ φθάσωμεν καὶ εἰς τὸ «διὰ ταῦτα», ὅτι πρέπει νὰ προχωρήσωμεν ἀπόψε εἰς τὴν ἐπερώτησιν περὶ βομβοπλήκτων, νὰ κάμωμεν κάθε προσπάθειαν ὅπως τερματισθῇ ἡ ἐπ’ αὐτῆς συζήτησις, κατὰ τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν — τὸ Προεδρεῖον ἐπανέρχεται ἐπὶ τῆς ἐκκλήσεως αὐτῆς — καὶ τὴν προσεχῆ Παρασκευήν, ἐὰν οἱ ἐπερωτῶντες θέλουν, νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐπερώτησίς των «περὶ μέτρων εἰρηνεύσεως», θὰ τὸ ζητήσουν πρὸ τῆς συνεδριάσεως καὶ κατόπιν τούτου τὸ Προεδρεῖον θὰ λάβῃ τὴν ἀπόφασίν του.

§95Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν ἠκούσαμεν. Εἴπατε: «Καὶ κατόπιν τούτου».

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον θὰ λάβῃ τὴν ἀπόφασίν του. Δηλαδή, θὰ ἀναβληθῇ ἡ τῶν μέτρων εἰρηνεύσεως καὶ θὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων κατὰ τὴν ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ διαγραφομένην σειράν.

§97Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Λυποῦμαι, ἀλλὰ μὲ ὑποχρεώνετε, νὰ ἐπανέλθω. Ἀφ’ ἧς ὑπεβλήθη ἡ αἴτησις, θέμα συζητήσεως διὰ τὴν Παρασκευὴν δὲν γεννᾶται. Ἀνακύπτει τὸ θέμα τί θὰ συζητηθῇ τὴν Παρασκευήν. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ, ἀναμένομεν νὰ ἀκούσωμεν τὰς ἀπόψεις σας.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν Παρασκευὴν θὰ συζητηθῇ ὅ,τι προβλέπει ἡ Ἡμερησία Διάταξις. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀναβληθησομένην ἐπερώτησιν ὁ χρόνος τῆς ἐπ’ αὐτῆς συζητήσεως θὰ ὁρισθῇ ὑπὸ τοῦ Προεδρείου, κατόπιν ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς.

§99Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ συγχωρῆτε. Δίδομεν ὑπέρμετρον παράτασιν. Ἐφθάσαμεν εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος καὶ κινδυνεύομεν, ὅλη αὐτὴ ἡ συζήτησις νὰ μείνῃ ἄνευ συγκεκριμένου συμπεράσματος. Ἑπομένως ἐπιβάλλεται μία ἀποσαφήνισις. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς μᾶς ἔχει συνηθίσει εἰς τὸ χάρισμα αὐτὸ τῆς ἀποσαφηνίσεως. Ἀπόψε, ὅμως, ἐπιμένει νὰ εἶναι μαντεῖον. Ἀντελήφθην ὅτι ἐὰν ὑποβληθῇ ἔγγραφος αἴτησις, ἀναβάλλεται δι’ ἄλλην ἡμέραν.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΔΙΑΤΑΞΙΣ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ἔχει προταχθῆ, βάσει τοῦ ἄρθρου 51, ἡ ἐπερώτησις περὶ πολεμοπαθῶν καὶ βομβοπλήκτων. Πρῶτον, Ὁ κ. Σ. Πιστολάκης, ἔχει τὸν λόγον. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Γʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Π. Οἰκονομίδης).

§101Σ. ΠΙΣΤΟΛΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἔχει δίκαιον ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, λέγων, ὅτι παρετάθη ἐπὶ πολλὰς συνεδριάσεις ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τοὺς πολεμοπαθεῖς οἱ ὁποῖοι ἀνέρχονται εἰς 80.000 οἰκογενείας. Τὸ θέμα, ὅμως, εἶναι σοβαρώτατον καὶ ὀφείλει νὰ ἀσχοληθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ ἐξετάσῃ τοῦτο ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ. Εὑρίσκομαι εἰς τὸ βῆμα διὰ τὸν σκοπὸν αὐτόν, μετὰ μάλιστα ἀπὸ τὴν ἐξονυχιστικὴν καὶ λίαν διαφωτιστικὴν ἀγόρευσιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πειραιῶς συνάδελφος κ. Σαββόπουλος, ὁ ὁποῖος ἐμελέτησεν εἰδικῶς τὸ θέμα. Διὰ τῶν προτάσεών του ὁ κ. Σαββόπουλος, ἔθεσε τὸ θέμα εἰς τὴν ὁδὸν τῆς ἐπιλύσεώς του, διότι προέτεινε συγκεκριμένα μέτρα, βάσει τῶν ὁποίων θὰ ἦτο δυνατόν, χωρὶς νὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ Κρατικὸς Προϋπολογισμός, μετὰ 13 ἔτη, νὰ ἀποκατασταθοῦν αἱ τόσαι χιλιάδες Ἑλλήνων πολεμοπαθῶν. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, συνιστῶ τὴν λύσιν, τὴν ὁποίαν προτείνει ὁ κ. Σαββόπουλος. Διότι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιηθοῦν ὅλοι οἱ πολεμοπαθεῖς, ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν θετικὰς ἢ ἀποθετικὰς ζημίας, λόγῳ τοῦ πολέμου. Πολεμοπαθεῖς εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐκ πράξεων πολεμικῶν ὑπέστησαν ζημίας ἢ λόγῳ ἁρπαγῆς καὶ λεηλασίας τῶν ἀγαθῶν των ὑπὸ τῶν στρατευμάτων κατοχῆς. Πέραν αὐτῶν, δυνατὸν νὰ ὑπέστησαν ζημίας καὶ ἄλλοι, ἀλλ’ αὐτοὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβάλουν ἀξιώσεις. Διὰ τὰς ἀξιώσεις αὐτάς, ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πειραιῶς συνάδελφος, ἔφερε πλῆρες σχέδιον, βάσει, τοῦ ὁποίου εἶναι δυνατὸν αὗται νὰ ἱκανοποιηθοῦν, ἐκ κατοχικῶν ἀπαιτήσεων. Αἱ κατοχικαὶ ἀπαιτήσεις, διακρίνονται εἰς τρεῖς κατηγορίας. Πρώτη κατηγορία εἶναι αἱ ἀπαιτήσεις ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι προβλέπονται ἀπὸ τὴν σύμβασιν τῶν Παρισίων καὶ αἱ ὁποῖαι προέρχονται ἀπὸ ἀναλήψεις τῶν στρατευμάτων κατοχῆς, πέραν ἑνὸς ὁρίου. Αἱ ἀπαιτήσεις αὗται, ὑφίστανται καὶ εἶναι 165 ἑκατομμύρια δολλάρια, ἔναντι τῆς Γερμανίας καὶ 45 ἑκατομμύρια δολλάρια ἔναντι τῆς Ἰταλίας, ἐν συνόλῳ, δηλαδή, 210 ἑκατομμύρια δολλαρίων. Δευτέρα κατηγορία κατοχικῶν ἀπαιτήσεων εἶναι αἱ ἀπαιτήσεις, αἱ ὁποῖαι διασφαλίζονται διὰ τῆς συμβάσεως τῆς Βόννης. Ἡ σύμβασις αὐτὴ τοῦ 1953 καθώρισεν ὅτι ὅσαι ἁρπαγαὶ ἐγένοντο ἑλληνικῶν ἀγαθῶν, καὶ τὰ ἀγαθὰ τὰ μετεχειρίσθησαν εἰς τὴν Γερμανίαν, ὅλα αὐτὰ εἶναι δυνατὸν νὰ πληρωθοῦν εἰς τρεχούσας τιμάς. Ὑπάρχει, λοιπόν, καθορισμὸς τῆς ἀξίας τῶν ἀποζημιώσεων αὐτῶν εἰς 150 ἑκατομμύρια. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ δυνατότης ρευστοποιήσεως τῶν ἀπαιτήσεων αὐτῶν. Διότι, ὅπως ἀπέδειξεν εἷς συνάδελφος τὴν περασμένην Παρασκευήν, ἡ Γιουγκοσλαβία κατώρθωσε νὰ εἰσπράξῃ, βάσει αὐτῆς τῆς διατάξεως τῆς συμβάσεως τῆς Βόννης, 300 ἑκατομμύρια χρυσᾶ φράγκα. Ὑπάρχει καὶ τρίτη κατηγορία κατοχικῶν ἀπαιτήσεων, εἶναι αἱ ἀπαιτήσεις, αἱ ὁποῖαι προέρχονται ἀπὸ παραγγελίας, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο μέσῳ τοῦ Γερμανικοῦ κλῆριγκ. Αἱ ἀπαιτήσεις αὗται εἶναι 30.000.000 ὁλόκληρα δολλάρια. Κατὰ συνέπειαν, ἔχομεν εἰς τὴν διάθεσιν, αὐτὴν τὴν στιγμὴν τῆς χώρας μας ὡς ἐνεργητικὸν λογαριασμοὺς ἀνερχομένους εἰς 165 καὶ 45=210 καὶ 150 καὶ 30, δηλαδή, εἰς 390.000.000 αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ἐὰν δὲ προσθέσωμεν καὶ τὸ 30%, τὸ ὁποῖον κατοχικὸς νόμος εἶχε καθορίσει ὡς εἰσφοράν, τότε, ὑπερβαίνομεν τὰ 400.000.000. Κατὰ συνέπειαν, ἀπὸ τὰς ἀπαιτήσεις αὐτὰς τοῦ Δημοσίου, αἱ ὁποῖαι ἀνέρχονται, ὅπως εἶπον, εἰς 245.000.000 δολλάρια, εἶναι δυνατόν, νὰ ἱκανοποιηθοῦν αἱ ἀπαιτήσεις τῶν ἰδιωτῶν. Καὶ ὅταν λέγομεν, αἱ ἀπαιτήσεις τῶν ἰδιωτῶν, ἐννοοῦμεν τῶν πυροπαθῶν, τῶν βομβοπλήκτων, τῶν ὁμήρων καὶ τῶν ὑποστάντων ζημίας καὶ ἁρπαγάς. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιηθοῦν, διότι ποῖαι εἶναι αἱ ἀπαιτήσεις αὐτῶν; Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, μᾶς ἀνέφερεν, ὅτι τὸ Γενικὸν Λογιστήριον ἔχει ἤδη καθορίσει τὸ ποσὸν εἰς 9.000.000.000 δραχ. Βεβαίως, ὁ ὑπολογισμὸς δὲν φαντάζομαι νὰ εἶναι ἐντελῶς ἀσφαλής, κύριε Ὑπουργέ, ἀλλὰ εἶναι ἐνδεικτικός. Καὶ 9.000.000.000 δρχ., σημαίνει 300.000.000 δολλάρια καὶ 300.000.000 δολλάρια εἶναι τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἐζήτησαν οἱ Ἕλληνες πολεμοπαθεῖς τῶν κατηγοριῶν αὐτῶν. Ἀλλὰ θὰ προσθέσω καὶ θὰ ἐπικαλεσθῶ τὸν κ. Ὑφυπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δηλώσῃ, ὅτι ἐκ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ τῶν 300.000.000 δολλαρίων, μόλις 120.000.000 δολλάρια εἶναι αἱ ἀπαιτήσεις, αἱ ὁποῖαι στρέφονται ἔναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου. Τὰ ἄλλα 180.000.000 εἶναι ἀπαιτήσεις, αἱ ὁποῖαι προέρχονται ἀπὸ τὴν σύμβασιν τῆς Βόννης καὶ ἀπὸ τὴν σύμβασιν τοῦ Λονδίνου. Κατὰ συνέπειαν, ὑπεύθυνον, διὰ νὰ πληρώσῃ τὰς ἀπαιτήσεις αὐτὰς εἶναι τὸ Γερμανικὸν Δημόσιον. Κατὰ συνέπειαν, εἰς τὴν οὐσίαν, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σήμερον ἀντιμετωπίζει τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον, εἶναι ἡ καταβολὴ περὶ τὰ 100.000.000 δολλαρίων, εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν αὐτὰς τὰς καταστροφὰς ποὺ εἴπομεν κατὰ τὸν πόλεμον. Ὅλαι αὐταὶ αἱ κατηγορίαι ἔχουν ἀξίωσιν διὰ 180.000.000 ὁλόκληρα. Αὐτὴ εἶναι, κύριοι βουλευταί, ἡ μεγάλη καὶ πραγματικὴ εἰσφορά, τὴν ὁποίαν ἔκαμε εἰς τὸ θέμα αὐτὸ ὁ ἐκ Πειραιῶς ἀξιότιμος κ. βουλευτής, καὶ εἰς αὐτὸ πρέπει ὅλοι νὰ συμφωνήσωμεν. Διότι, μόνον μία διαχείρισις τοῦ θέματος, θὰ ἔλεγον, ὅπως ὑπῆρξε κατὰ τὸ παρελθόν, ἐγκληματική, θὰ ἦτο ποτὲ δυνατὸν νὰ ἐπιτρέψῃ ὅπως αἱ ἀξιώσεις τῶν 245.000.000 κατέλθουν κάτω τῶν 100.000.000, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν πολεμοπαθῶν. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον σκέλος, τὴν δευτέραν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν παρουσίασεν ἡ μελέτη τοῦ κ. συναδέλφου, τὸν ὁποῖον σᾶς ἀνέφερον. Ἔρχεται τὸ σκάνδαλον, τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη ὅλα τὰ ἔτη αὐτά, νὰ μὴ ἱκανοποιηθοῦν αἱ ἀποζημιώσεις αὐταί. Δὲν ὑπῆρξεν, κύριοι βουλευταί, ἐπὶ τόσα ἔτη οὐδεμία προβολὴ τῶν ἀξιώσεων αὐτῶν. Αἱ ἀξιώσεις ἀνέρχονται εἰς 400 ἑκατομμύρια. Αὐτὸ τὸ ἀνέπτυξε διὰ μακρῶν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐκ Πειραιῶς. Καὶ διερωτᾶται κανείς, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ παρέμεινε τὸ θέμα εἰς τὴν θέσιν αὐτήν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται σήμερον ἄνευ ἐλέγχου τινός; Πῶς ἡ Κρατικὴ μηχανή, τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερον, ἄφησαν ὅλας αὐτὰς τὰς ἀξιώσεις, χωρὶς διεκδίκησιν; Ἂς γίνῃ ἀφορμή, αὐτά, τὰ ὁποῖα παρουσίασεν προχθὲς ὁ ἀξιότιμος κ. βουλευτής, νὰ σκεφθοῦν ὅλοι οἱ Ἕλληνες καὶ οἱ ἐκπρόσωποι ὅλων τῶν Ἑλλήνων ποὺ εὑρίσκονται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, νὰ σκεφθοῦν ὅλοι οἱ Ἕλληνες, ὅτι ἀπὸ ἐδῶ καὶ ἔπειτα πρέπει ὁ Κρατικὸς μηχανισμὸς νὰ ἐξυγιανθῇ, διότι, ἂν δὲν ἐξυγιανθῇ ὁ Κρατικὸς μηχανισμός, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ Κράτος. Καὶ θὰ ἠρώτων, ἐὰν ἦτο παρών, τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Ἀνέγνωσα εἰς τὰς ἐφημερίδας, πως θὰ ἀνεγνώσατε καὶ ὑμεῖς, ἰδιαιτέρως, μάλιστα, ἀνέγνωσα εἰς μίαν ἀπὸ τὰς σοβαρωτάτας οἰκονομικὰς ἐφημερίδας, τὸν «Οἰκονομικὸν Ταχυδρόμον», τῆς 26ης Ἰουνίου 1956: «Ἀπὸ ἡμέρας κυκλοφοροῦν παράδοξοι φῆμαι.... (ἀναγινώσκει)....». Ἡ Κυβέρνησις, ὅμως, κύριε Ὑφυπουργέ, τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν διέψευσε τὴν δήλωσιν αὐτήν, καίτοι παρῆλθεν, ἤδη, ὀκτάμηνον. Καὶ ἐρωτῶ, ἀξιότιμε κύριε Ὑφυπουργέ: εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἐξηκριβωμένον ἀπὸ τὰς ἀνακρίσεις αὐτάς, ὅτι ὄντως τὸ Ἐμπορικὸν Ἐπιμελητήριον Ἀθηνῶν ἔδιδεν, ὑπὸ μορφὴν μηνιαίων ἀπολαυῶν εἰς ὡρισμένα πρόσωπα ἀνώτατα, τὰ ὁποῖα χειρίζονται τὰ θέματα αὐτά, χρηματικὰ ποσά, ἀνερχόμενα μέχρι 12 χιλιάδων δραχμῶν; Διὰ ποῖον λόγον ἐδίδοντο καὶ ποῖα τὰ ἀνταλλάγματα, ποὺ ἐδίδοντο τὰ ποσὰ αὐτά;

§102Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ ποῦ ἐδίδοντο τὰ ποσὰ αὐτά;

§103Σ. ΠΙΣΤΟΛΑΚΗΣ. Ἀπὸ τὸ Ἐμπορικὸν Ἐπιμελητήριον Ἀθηνῶν. Γίνεται ἀνάκρισις αὐτὴν τὴν στιγμήν, καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον παρεκάλεσα τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑφυπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, θὰ ἤθελον καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ μᾶς δώσουν τὰς πληροφορίας αὐτάς. Διεξάγονται ἀνακρίσεις καὶ ἀναφέρονται ὀνόματα, τὰ ὁποῖα ὀνόματα, ἀνεφέρθησαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὴν περασμένην Παρασκευήν.

§104Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Ἐφ’ ὅσον διεξάγονται ἀνακρίσεις, θὰ ἀναμένωμεν τὸ πόρισμα.

§105Σ. ΠΙΣΤΟΛΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ ἡ Βουλὴ μίαν γνῶσιν τοῦ τί ἀκριβῶς συμβαίνει, ὅταν ἀναγράφονται εἰς τὸν τύπον. Ἂν δὲν ἀνεγράφοντο εἰς τὸν τύπον, ἂν ἡ ἀνάκρισις διεξήγετο μυστικὴ θὰ εἶχεν ἄλλως τὸ πρᾶγμα. Ἐξακολουθεῖ δὲ ὁ «Οἰκονομικὸς Ταχυδρόμος» ἀπὸ ἐποχῆς εἰς ἐποχήν, ἀπὸ μηνὸς εἰς μῆνα, νὰ ἐρωτᾷ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Κατὰ συνέπειαν, τὸ θέμα ἀπασχολεῖ τὴν Κοινὴν Γνώμην. Τὸ θέμα ἔχει ἀνάγκην μιᾶς ἀπαντήσεως καὶ δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς παρεκάλεσα τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν δύναται νὰ δώσῃ στοιχεῖα, ἐὰν δύναται, δηλαδή, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡμεῖς θέλομεν νὰ πιστεύωμεν καὶ νομίζω ὅτι ὅλαι αἱ πτέρυγες τῆς Βουλῆς θέλουν νὰ πιστεύουν, ὅτι τὸ Ἐμπορικὸν Ἐπιμελητήριον θὰ βοηθήσῃ εἰς τὴν ἀνάκρισιν, διότι ἡ νέα Διοίκησις αὐτοῦ ἔθεσεν ὡς πρόγραμμα αὐτοῦ τὴν ἐξυγίανσιν. Πιστεύομεν, ὅτι θὰ θελήσῃ νὰ βοηθήσῃ τὴν ἀνάκρισιν, ἀλλὰ ἀναμένομεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως δώσῃ φῶς, πλῆρες φῶς, εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν, διότι, εἶναι χαρακτηριστικὴ τῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῶν κατοχικῶν ἀπαιτήσεων, τὴν ὁποίαν δὲν θὰ ἦτο ὑπερβολὴ νὰ ὀνομάσω ὡς πραγματικῶς οἰκονομικὴν προδοσίαν τῆς Χώρας, διότι πρόκειται περὶ 400 χιλιάδων δολλαρίων, τὰ ὁποῖα ἦτο δυνατὸν νὰ ρευστοποιηθοῦν, ἤδη ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοὐλάχιστον τῆς συμβάσεως τῆς Βόννης τοῦ 1954, τῆς συμβάσεως τοῦ Λονδίνου 1953.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Σαββόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§107Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω ἐπιστολὴν τοῦ καθηγητοῦ κ. Πέρδικα, τὴν ὁποίαν θὰ καταθέσω εἰς τὸ Προεδρεῖον, νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικά, ἀναφερομένην εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα:....(Ἀναγινώσκει)....

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Λ. ΠΕΡΔΙΚΑΣ

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ

ΟΜΗΡΟΥ 24 — ΤΗΛ. 24289

ΑΘΗΝΑΙ

Ἀθῆναι 18 Φεβρουαρίου 1957 Ἀξιότιμον Κύριον Εὐάγγελον Σαββόπουλον Βουλευτὴν κ.λ.π. Ὁδὸς Φιλελλήνων καὶ Καραΐσκου 138 Πειραιᾶ Ἀξιότιμε Κύριε, Ὡς τηλεφωνικῶς ὑπεσχέθην, σᾶς γνωρίζω τὰ κάτωθι: 1. Εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῶν ἐμπορευμάτων κατοχῆς ἀνεμίχθην κατόπιν ἐντολῶν τοῦ συγγάμβρου μου Κωνσταντίνου Σγούρδα, καὶ τοῦ κ. Ἀνδρέου Ἀγγελάκη, οἵτινες ἐνδιεφέροντο διὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν καὶ εἰσαγωγὴν τούτων ἐν Ἑλλάδι. Οἱ ὡς ἄνω κατέβαλον ἀπὸ τοῦ τέλους 1946 μέχρι τέλους 1950 τὰς σημαντικὰς δαπάνας τῶν ταξιδίων μου ἐν Γερμανίᾳ. 2. Οὐδεμίαν ποτὲ ὑποχρέωσιν ἀνέλαβον πρὸς τὴν Ἕνωσιν Εἰσαγωγέων, οὔτε καὶ μοὶ ἀνετέθη σχετικὴ ἐντολή, ἀντιθέτως, μάλιστα, πρὸς ἀποφυγὴν πάσης ἐνδεχομένης ἀξιώσεώς μου, μοὶ ἐζητήθη καὶ ὑπέγραψα ἐξ ἀρχῆς δήλωσιν, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἀπαιτήσω ἀμοιβὴν ἀπὸ τὴν Ἕνωσιν διὰ τὰς ὑπηρεσίας μου, αἵτινες μοιραίως θ’ ἀπέβαινον εἰς ὄφελός της. 3. Ἀσχέτως πρὸς τὸν τύπον, ὅτι δηλαδὴ ἡ Ἕνωσις Εἰσαγωγέων ἐνισχύθη καὶ ὠφελήθη ἐκ τῆς ἐμφανίσεώς μου ἐν Γερμανίᾳ ὡς νομικοῦ Συμβούλου, γεγονὸς εἶναι ὅτι οἱ Ἕλληνες εἰσαγωγεῖς μοὶ ὀφείλουν πρῶτον μὲν τὴν ἔγγραφον ἀναγνώρισιν τῆς κυριότητός των ἐπὶ τῶν ἐμπορευμάτων ὑπὸ τῶν Ἀμερικανικῶν Ἀρχῶν Κατοχῆς ἐν Γερμανίᾳ ἐπιτευχθεῖσαν περὶ τὰ τέλη τοῦ 1946, ἣν αἱ ἐν Γερμανίᾳ ἁρμόδιαι Ἑλληνικαὶ Ὑπηρεσίαι ἐθεώρουν ἀδύνατον καὶ δεύτερον τὴν ἔκδοσιν τῆς ἐγκυκλίου διαταγῆς τῆς JEIA ἥτις ἐπέτρεψε κατὰ τὸ 1949 τὴν ἐξαγωγὴν τῶν ἐμπορευμάτων ἐκ Γερμανίας εἰς τὴν Ἑλλάδα, κατόπιν ὑποβολῆς ὑπὸ τῶν ἐνδιαφερομένων ὡρισμένων δικαιολογητικῶν. Ἄνευ αὐτῶν οὐδεμιᾶς δραχμῆς ἐμπορεύματα θὰ εἰσήγοντο ποτὲ ἐν Ἑλλάδι. 4. Ἐπειδὴ ἀσφαλῶς ἐνδιαφέρεσθε μόνον διὰ τὴν ἀλήθειαν, σᾶς γνωρίζω περαιτέρω ὅτι: α) Ἂν δὲν συνεμάχουν οἱ Γερμανοί, συγκεκριμένως ὁ Οἶκος Μίλιστερ καὶ Μούγχ, μαζί μας καὶ δὲν ἀπεδέχοντο ἀνεπιφυλάκτως τὴν Ἑλληνικὴν κυριότητα ἐπὶ τῶν ἐμπορευμάτων. β) Ἂν δὲν συνέπραττον δραστηρίως εἰς τὰς προσπαθείας ἀπελευθερώσεως, οὐδέποτε θὰ ἐπετυγχάνετο τὸ εὐτυχὲς πέρας τῆς ὑποθέσεως, ὅπερ ἀνωτέρω ἀναφέρω. 5. Ἀπὸ τοῦ 1950–1954 οὐδεμίαν πρὸς οὐδένα σχέσιν ἢ δέσμευσιν εἶχον, περατωθείσης ἔκτοτε τῆς ὑποθέσεως ἥτις μοὶ ἀνετέθη. Σᾶς πληροφορῶ ὅτι κατὰ τὸν χρόνον τοῦτον δὲν ὑπῆρξε καμμία διαφορὰ μεταξὺ Μίλιστερ καὶ Μούγχ καὶ τῶν Ἑλλήνων πελατῶν του. Τουλάχιστον ἐγὼ δὲν ἔλαβον ποτὲ γνῶσιν διαφωνίας τινός, ἅπαντες δὲ ἐπεδίωκον νὰ εἰσαχθοῦν τὰ κατοχικὰ ἐμπορεύματα ἐν Ἑλλάδι. Πιεζόμενος τότε ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῆς Ἑνώσεως Εἰσαγωγέων κ. Δερτιλῆ, ὁ ὁποῖος κατέβαλε δραστηρίως σχετικὰς προσπαθείας, παρενέβην ἐπανειλημμένως παρὰ ταῖς Κυβερνητικαῖς Ὑπηρεσίαις ἵνα ἐλαττώσουν τὰς εἰσφορὰς διὰ νὰ εἰσαχθοῦν ἐν Ἑλλάδι τὰ κατοχικὰ ἐμπορεύματα. 6. Ἔλαβον γνῶσιν διαφορῶν ἐνίων Ἑλλήνων εἰσαγωγέων πρὸς τὸν Οἶκον Μίλιστερ καὶ Μούγχ ἀπὸ τοῦ 1954. Δυστυχῶς, ὀφείλω νὰ σᾶς πληροφορήσω ὅτι, αἱ διατυπούμεναι ἀξιώσεις εἶναι κατὰ τὸ πλεῖστον ἀβάσιμοι, ἀπορρέουν δὲ ἀπὸ κακὴν ἐκτίμησιν τῆς νομικῆς καὶ πραγματικῆς καταστάσεως. Δὲν εἶχον καμμίαν ὑποχρέωσιν νὰ βοηθήσω εἰς ἐπιδίωξιν ἀπαιτήσεων ἃς ἐθεώρουν στερουμένας βάσεως τινός, οὔτε θὰ ὑποστηρίξῃ τις σοβαρῶς ὅτι ἐπειδὴ ὠφελήθησαν οἱ εἰσαγωγεῖς ἐκ τῆς δραστηριότητός μου, ἣν ἄλλοι προεκάλεσαν, ἤμην ὑποχρεωμένος, μετὰ τόσα ἔτη, ν’ ἀναμιχθῶ εἰς ἔριδας πρὸς τὰς ὁποίας οὐδεμίαν εἶχον σχέσιν. Πιθανὸν εἰσηγήσεις ἐνδιαφερομένων πρὸς τὴν κατεύθυνσιν ταύτην νὰ προεκάλεσαν τὰς τόσον ἀναληθεῖς δι’ ἐμὲ ἐντυπώσεις σας. 7. Καίτοι οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν ἢ δέσμευσιν ἔχω, ἀπέφυγα πάντοτε οἱανδήποτε ἐνέργειαν ἀντίθετον πρὸς τὰ συμφέροντα τῶν εἰσαγωγέων καὶ ἀπέκρουσα ἐπ’ ἐσχάτων λίαν συμφερούσας προτάσεις ἐκπροσωπήσεως τοῦ Οἴκου Μίλιστερ καὶ Μούγχ, πρὸς ἔγερσιν ἀγωγῶν καὶ ὑποβολὴν μηνύσεων, φρονῶ δὲ ὅτι ἡ στάσις αὕτη καὶ τοὺς Ἕλληνας εἰσαγωγεῖς καὶ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον ὠφέλησαν. Ἐλπίζω ὅτι αἱ ἀνωτέρω ἐξηγήσεις θέτουν τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των καὶ παρακαλῶ συνεπῶς ν’ ἀνασκευάσητε τὴν δεινῶς τρωθεῖσαν ὡς πρὸς ἐμὲ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἀλήθειαν, ὅπως ἐλπίζω ὅτι θὰ ἀναγνωρίσητε τὴν ὠμὴν εἰλικρίνειαν καὶ τὸ θάρρος νὰ διατυπώσω γνώμας πρὸς ἃς πιθανῶς διαφωνεῖτε. Πιστεύω, ὅμως, ὅτι οἱ Δημόσιοι ἄνδρες τότε ἀναδεικνύονται, ὅταν ἔχουν τὴν δύναμιν νὰ σέβωνται γνώμας ἀντιθέτους πρὸς τὰς ἰδικάς των, καὶ νὰ ἀναγνωρίζουν σφάλματα εἰς ἃ ἐκ πεπλανημένων εἰσηγήσεων ὑπέπεσαν.

Ὅλως ὑμέτερος

Π. ΠΕΡΔΙΚΑΣ

Ἐλησμόνησα νὰ σᾶς ἀναφέρω, ὅτι ὁ ἀναφερόμενος ἐν τῇ ἐπιστολῇ Πρόεδρος τῆς Ἑνώσεως Εἰσαγωγέων κ. Δερτιλῆς, οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει μὲ τὸν συνάδελφον κ. Δερτιλῆν.

§108Σ. ΠΙΣΤΟΛΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, νομίζω, ὅτι ἡ ἐπιστολὴ καθιστᾷ ἀκόμη ἀναγκαιοτέραν τὴν πρότασιν ἥτις ὑπεβλήθη κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, ὅτι ὀφείλει ἀπὸ τοῦδε νὰ ὑπάρξῃ μία κρατικὴ ὑπηρεσία, ἡ ὁποία θὰ παρακολουθήσῃ τὸ θέμα αὐτὸ τῆς ἀξιοποιήσεως τῶν συμβάσεων, τὰς ὁποίας προανέφερον, τῆς Ρώμης τοῦ 1946, τοῦ Λονδίνου τοῦ 1950 καὶ τῆς Βόννης τοῦ 1954, ἐπὶ ἐντελῶς νέας βάσεως, διὰ νὰ ἀξιοποιηθοῦν αὐταὶ αἱ ἀπαιτήσεις τοῦ Δημοσίου. Εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἠκούσθη πρὸ ἡμερῶν, ὅτι θὰ ἦτο ἀρκετὸν ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἀνεγνώριζε κατ’ ἀρχὴν τὴν ὑποχρέωσιν, ὅτι θὰ ἀποζημιωθοῦν κάποτε οἱ πολεμοπαθεῖς. Ὅπως ἐτέθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅτι δηλαδὴ τὸ θέμα δὲν ἔκλεισε τῶν πολεμοπαθῶν, νομίζω ὅτι μὲ τὰς προτάσεις ποὺ ἐκάμαμε κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς, δὲν ἐπιτρέπεται πλέον νὰ συζητῶμεν θέμα μὴ καταβολῆς εἰς τοὺς πολεμοπαθεῖς, ὄχι, βεβαίως, ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, διότι θὰ ἦτο ἀφέλεια νὰ συζητῇ σήμερον νὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ Προϋπολογισμὸς διὰ τοὺς πολεμοπαθεῖς τῶν κατηγοριῶν ποὺ προανέφερον. Ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ποσὸν ἐξ ἀνεξελέγκτων τοῦ λογαριασμοῦ τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ καὶ ἐξ ὑποχρεώσεων τοῦ Γερμανικοῦ Δημοσίου, ὡς ἀνεφέρθη, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ καταβληθῇ κάθε προσπάθεια, διὰ νὰ ρευστοποιηθοῦν τὰ ποσὰ αὐτὰ καὶ νὰ ἱκανοποιηθοῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς μίαν δυσχερῆ θέσιν καὶ ἐπὶ ἔτη ἀναμένουν τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ δικαίου των. Δι’ αὐτὸ κάμνω ἔκκλησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως μελετήσῃ τὸ θέμα τῆς ἀξιοποιήσεως τῶν κατοχικῶν ἀπαιτήσεων, δεδομένου μάλιστα, ὅτι αἱ προθεσμίαι τρέχουν ὁλοταχῶς. Ἐὰν δὲν κατορθώσωμεν νὰ ὑποβάλωμεν τὰς ἀπαιτήσεις, αἱ ὁποῖαι προέρχονται ἀπὸ τὴν σύμβασιν τοῦ Λονδίνου τοῦ 1953 μέχρι τὴν 1ην Ἰουνίου, δὲν θὰ ἔχωμεν πλέον καιρόν. Κατὰ συνέπειαν, κάμνω ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἀποδεχθῇ τὴν πρότασιν τῆς ἱκανοποιήσεως τῶν ἀπαιτήσεων, ὄχι ὅλων τῶν πολεμοπαθῶν, ἀξιότιμε κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ ὡρισμένων μόνον κατηγοριῶν. Συγκεκριμένως, δηλαδή, τῶν βομβοπλήκτων, τῶν ὁμήρων καὶ τῶν πυροπαθῶν, ὅπως ἐπίσης καὶ τῶν ὑποστάντων ζημίας ἐξ ἁρπαγῆς ἀστῶν καὶ ἀγροτῶν. Διὰ τὴν περίπτωσιν αὐτὴν εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι ὑπάρχει ἐνεργητικὸν ὑπόλοιπον 100.000.000 δολλαρίων. Διὰ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ, ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψει κατὰ τοὺς ἰδικούς σας ὑπολογισμούς, τὸ ποσὸν τῶν 9.000.000.000, τὸ ὁποῖον σημαίνει 300.000.000 δολλάρια καὶ ἐὰν ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ ἐκεῖνα αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶναι ὑποχρεωμένον τὸ Γερμανικὸν Δημόσιον νὰ καταβάλῃ, κατερχόμεθα εἰς τὸ ποσὸν τῶν 120.000.000 δολλαρίων. Ἐλησμόνησα νὰ σᾶς εἴπω, ὅπως εἶπεν καὶ ὁ κ. Σαββόπουλος, ὅτι ὑπάρχουν ὡρισμένα ποσά, ὅπως π. χ. τὸ 40%, τὸ ὁποῖον ἔλαβον οἱ πλοιοκτῆται καὶ ὡρισμένα ἄλλα ποσὰ κοινωνικῆς προνοίας, τὰ ὁποῖα ἤδη διὰ νόμου τὸ Κράτος παραχωρεῖ, ὅπως συντάξεις ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἐξετελέσθησαν κατὰ τὸν πόλεμον. Κατὰ συνέπειαν ὄχι 120.000.000, μόλις 100 ἑκατ. εἶναι τὸ ποσὸν εἰς τὸ ὁποῖον ἀνέρχονται αἱ ἀξιώσεις αὗται τῶν πολεμοπαθῶν. Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω ἰδιαιτέρως τὴν Κυβέρνησιν καὶ τοὺς ἀξιοτίμους κ. κ. Ὑπουργούς, νὰ μεριμνήσουν διὰ τὸν ἔλεγχον τῶν αἰτήσεων αὐτῶν, διότι, αἱ αἰτήσεις αὗται κατετέθησαν, φαίνεται, κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη τῆς ἀπελευθερώσεως 1946– 47, καὶ δὲν ἔτυχον τοῦ δέοντος ἐλέγχου. Εἶναι δυνατὸν μετὰ ἔλεγχον νὰ εὑρεθῇ ὅτι δὲν εἶναι τόσον μεγάλαι αἱ ἀπαιτήσεις, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιηθοῦν διὰ τῆς ὁδοῦ αὐτῆς. Αὐτά, κύριοι βουλευταί, ἤθελον νὰ εἴπω ἐπὶ τοῦ θέματος.

§109Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν ἔχομεν καὶ σχετικὸν ἔγγραφον τῆς Ἑνώσεως Πολεμοπαθῶν τῆς Ἑλλάδος, οἱ ὁποῖοι ἀναβιβάζουν τὸν ἀριθμὸν τῶν δικαιούχων εἰς 80.000. Ἀπὸ αὐτοὺς ἐὰν ὑπολογίσωμεν ὅτι 25.000 εἶναι οἱ ἐστερημένοι στέγης καὶ οἱ ὑπόλοιποι εἶναι διάφοροι ἄλλαι κατηγορίαι καὶ ὑπολογίσωμεν 30.000 κατὰ μονάδα τοὺς ὑπολοίπους, βγάζομεν ἕνα νούμερο, ὅπως ἔχω διατυπώσει σχετικὴν ἐπιστολήν, τὴν ὁποίαν θὰ καταθέσω, ἐν συνόλῳ 2.275.000.000 δραχμάς. Δηλαδή, αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐὰν ἔχωμεν εἰς χεῖρας μας 2.300.000.000, δυνάμεθα, μὲ τοὺς ὑπολογισμοὺς οἱ ὁποῖοι γίνονται, 25.000 οἰκίας, σύμφωνα μὲ τοὺς ἀριθμοὺς τῆς Ἑνώσεως, μὲ 25.000 ἑκάστην διὰ νὰ δημιουργηθοῦν ἐκ νέου καὶ διὰ τοῦ ὑπολογισμοῦ 55.000 δικαιούχων μὲ 30.000 κατ’ ἄτομον, ἔχομεν ἕνα προϋπολογισμὸν 2.275.000.000 δραχμῶν. Σύμφωνα μὲ τοὺς μετριωτέρους ὑπολογισμοὺς ποὺ ἔκαμον ἀπὸ τὸ ὅ,τι ἔχομεν λαμβάνειν ἀπὸ τὴν Γερμανίαν, ὄχι μόνον θὰ καλύψωμεν τὰς ἀνάγκας αὐτάς, ἀλλὰ δυνάμεθα, ἐπαναλαμβάνω, καὶ πάλιν, νὰ δημιουργήσωμεν τὰς προϋποθέσεις βελτιώσεως τῆς προσπαθείας διὰ τὴν ἐργατικὴν κατοικίαν. Ἄρα, πρόκειται αὐτὴν τὴν στιγμὴν περὶ ἑνὸς αἰτήματος 2.275.000.000 δραχμῶν καὶ οὐδεμιᾶς δραχμῆς ἐπὶ πλέον. Ὅλα τὰ νούμερα, τὰ ὁποῖα δίδονται, εἶναι νούμερα, τὰ ὁποῖα δὲν ἠξεύρω πόθεν προέρχονται πλὴν ὅμως, βάσει τῶν ὅσων ζητεῖ ἡ Ὁμοσπονδία τῶν Πολεμοπαθῶν, μᾶς ἐπαρκοῦν τὰ νούμερα αὐτά.

§110Σ. ΠΙΣΤΟΛΑΚΗΣ. Πιστεύομεν νὰ εἶναι πολὺ εὐχάριστον διὰ τοὺς πολεμοπαθεῖς ὅταν καὶ βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως, ὑποστηρίζουν μετὰ τόσης θερμότητος τὸ αἴτημά των. Ἐλπίζω ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ τὸ σημειώσῃ ἰδιαιτέρως αὐτό.

§111Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Μόλις εἰσπράξωμεν τὰ χρήματα θὰ τὸ συζητήσωμεν ἀμέσως.

§112Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Ὁ ἀριθμὸς τῶν πάσης φύσεως πολεμοπαθῶν, εἶναι πάρα πολὺ μεγαλύτερος ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν ποὺ παρουσιάζει ἡ Ἕνωσις.

§113Π. ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπειδὴ ἐπανειλημμένως ἀνέφερε τὸ νούμερο 800 δισεκατομμύρια, νὰ μᾶς διευκρινίσῃ ἐὰν ἐννοῇ παλαιὰ δισεκατομμύρια.

§114Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Παλαιὰ δισεκατομμύρια.

§115Λ. ΣΠΑΗΣ. Οἱ πολεμοπαθεῖς ἀνήκουν εἰς πολλὰς κατηγορίας, ἀλλά, νομίζω, ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι περισσότερον κατεστράφησαν εἶναι οἱ βομβόπληκτοι. Ἐβομβαρδίσθη κατὰ τὸν πόλεμον καὶ τὴν κατοχὴν ὁλόκληρον ἡ Ἑλλάς, ἀλλὰ πιστεύω ὅτι ἡ Ἤπειρος ὑπέστη μεγαλυτέραν δοκιμασίαν, διότι ἡ Ἤπειρος ἦτο κοντὰ καὶ εἰς τὸ κυρίως μέτωπον. Ἡ Πρέβεζα ἦτο ἕνα λιμάνι, εἰς τὸ ὁποῖον ἐξεφορτώνοντο τὰ ἐφόδια τοῦ στρατοῦ καὶ ἐβομβαρδίζετο συνεχῶς. Τὰ Ἰωάννινα ἦσαν τὸ κέντρον ποὺ ἐφωδιάζοντο τὰ ⅔ τοῦ στρατοῦ μας. Ὑπῆρχον διάφορα κέντρα, ἀεροδρόμια, ἀποθῆκαι, ὑπῆρχον διάφοροι συγκεντρώσεις καὶ διάφορα ὑλικά. Μίαν ἡμέραν, πρὸ τῆς ἀνακωχῆς, τὸ Μέγα Σάββατον, ἡ καταστροφὴ ἦτο σχεδὸν πλήρης.

§116Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ Σάββατον κυρίως καὶ τὴν Κυριακὴν τοῦ Πάσχα.

§117Λ. ΣΠΑΗΣ. Ἀναγνωρίζω ὅτι αἱ οἰκονομικαὶ δυνατότητες τοῦ τόπου μας δὲν εἶναι μεγάλαι καὶ ὅτι διερχόμεθα μίαν οἰκονομικὴν κρίσιν. Παρ’ ὅλα αὐτά, νομίζω καὶ ἐγὼ ὅτι πρέπει νὰ ἐξευρεθῇ ἕνας τρόπος ὥστε νὰ δοθῇ μία ἀποζημίωσις εἰς τοὺς βομβοπλήκτους, τοὐλάχιστον. Καὶ θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ τοὺς παρόντας κ. κ. Ὑπουργούς, μάλιστα, νὰ εὕρουν ἕνα τρόπον ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ δοθῇ μία ἀποζημίωσις εἰς τοὺς βομβοπλήκτους. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω. (Χειροκροτήματα).

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λύχνος, ἔχει τὸν λόγον.

§119Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἔγινε μακρὰ συζήτησις, διαρκέσασα πέραν τῶν πέντε συνεδριάσεων, θὰ περιορισθῶ νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις εἰς τὴν Βουλήν, ἡ ὁποία, ὑποθέτω, ὅτι ἔχει ἀρκετὰ φωτισθῆ. Εἶναι ἡ τρίτη φορά, κατὰ τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ ὁμιλήσω εἰς τὴν Βουλὴν μας ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν πολεμοπαθῶν. Παλαιότερον ἐπῆρα ὑποσχέσεις ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν κατέληξαν εἰς οὐδὲν ἀποτέλεσμα. Εὐτυχῶς, σήμερον, ἠκούσαμεν τὸν κ. Ὑφυπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐν ἀρχῇ τὸν κ. Ὑπουργόν, μὴ δίδοντας σχεδὸν καμμίαν ὑπόσχεσιν καὶ νομίζω ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ σοβαρότερον. Ἀνέφερον οἱ κ.κ. Ὑπουργοί, τὰ στεγαστικὰ δάνεια, τὰ ὁποῖα δίδονται εἰς τοὺς πολεμοπαθεῖς ἢ τὰ ἐπαγγελματικὰ δάνεια. Εἶναι κἄτι, εἶναι μία σταγὼν εἰς τὸν ὠκεανόν, ἀλλὰ ἐὰν ἐκατήγεσθε ἀπὸ μίαν περιφέρειαν ὅπως εἶναι ἡ Κέρκυρα, ἡ ὁποία κατεστράφη κατὰ τὸ ⅓ ἀπὸ τὰς βόμβας τῶν ἐχθρῶν καὶ τῶν συμμάχων, νομίζω ὅτι θὰ κατελήγατε πολὺ γρήγορα εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι μὲ αὐτὰ τὰ δάνεια δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν πολλὰ πράγματα καὶ πρὸ παντός, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν σοβαρὰ πράγματα, ἐν συγκρίσει μὲ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔχασε κατὰ τὸ παρελθόν. Δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ ⅓ τῆς πόλεως τῆς Κερκύρας νὰ ἀνασυγκροτηθῇ, νὰ ἀνοικοδομηθῇ, μὲ αὐτὰ τὰ δάνεια, τὰ ὁποῖα, τέλος πάντων, εἶναι κἄτι. Καὶ πιστεύομεν αὐτὴν τὴν ὑπόσχεσιν, μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ προσπαθήσῃ νὰ τὴν κάμῃ περισσότερον πλουσίαν καὶ νὰ τὴν καταστήσῃ περισσότερον συγκεκριμένην, παρὰ νὰ δίδουν ἐκ νέου ὑποσχέσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθοῦν. Ἤκουσα καὶ ἐγὼ τὸν ἀγῶνα τὸν ὁποῖον ἔκαμεν ὁ συνάδελφος κ. Σαββόπουλος, διὰ νὰ ἐξεύρῃ τοὺς κεκρυμμένους θησαυρούς, τὰς ἀποζημιώσεις, τὰς ὁποίας μᾶς χρεωστοῦν οἱ παλαιοὶ ἀντίπαλοι. Ἀλλά, συγχαίρω τὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν ἐβιάσθη ἀπὸ αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα διὰ νὰ μᾶς στείλῃ εἰς τὸ μέλλον. Ἀφοῦ ἐχάσαμεν τόσα πολλὰ ἔτη ἀπὸ τὸ παρελθόν, θὰ ἦτο μία λύσις διὰ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μᾶς εἴπῃ. Βεβαίως, ὅταν οἱ θησαυροὶ αὐτοὶ ἀνευρεθοῦν θέλομεν νὰ τοὺς διαθέσωμεν ὑπὲρ τῶν πολεμοπαθῶν. Ἀλλὰ δὲν εἶμαι τόσον βέβαιος ὅτι πρόκειται νὰ εὑρεθοῦν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ νὰ ἐπαναλάβω εἶναι τοῦτο: Νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ὄχι νὰ ἀντιληφθῇ, διότι τὸ ἀντιλαμβάνεται, νὰ καταστήσῃ ἰδικήν της συνείδησιν τὸ πόσον σοβαρὸν εἶναι αὐτὸ τὸ θέμα. Νὰ μεταφέρῃ τὸν ἑαυτόν της μέσα εἰς τὰ ἐρείπια τῶν Ἑλληνικῶν πόλεων, τὰ ὁποῖα ἀπὸ 12ετίας παραμένουν ἐρείπια, διὰ νὰ συναισθανθῇ ἐκεῖ ποῖος εἶναι ὁ πόνος αὐτοῦ τοῦ λαοῦ τοῦ Πειραιῶς ἢ τῆς Κερκύρας ἢ τῆς Λαρίσης ἢ ἄλλων, οἱ ὁποῖοι πληροφοροῦνται ὅτι εἰς τὰς Ἀθήνας καταστρέφονται μέγαρα ἰδιὰ νὰ ἀξιοποιηθοῦν εἰς πολυκατοικίας, ἐνῷ ἐκεῖ ὑπάρχουν ἐρείπια καὶ ἀπὸ τὰ ἐρείπια αὐτὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ βλαστήσῃ οὔτε ὀλίγον χόρτον. Ἔτσι νὰ τὸ πάρετε τὸ θέμα, νὰ τὸ πονέσητε καὶ νὰ προσπαθήσητε μὲ κάθε τρόπον νὰ εὕρητε ἀπὸ αὐτὰ ποὺ ἔχετε καὶ ἀπὸ αὐτὰ ποὺ ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ ἀνεύρητε μερικὰ ψιχία, διὰ νὰ ἱκανοποιηθῇ αὐτὸς ὁ κόσμος, ὁ ὁποῖος, δὲν εἶναι βέβαια πολύς, ὁ ὁποῖος, ὅμως, ἔχει ἓν δίκαιον αἴτημα, τὸ ὁποῖον αἴτημα πρέπει κἄποτε νὰ ἱκανοποιηθῇ. Ἠμπορεῖ νὰ ἔτυχον πολλαὶ συμφοραὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ συμμοριτοπόλεμος καὶ σεισμοὶ καὶ νὰ ἀπεμάκρυναν τὸ ὅραμα τῶν πολεμικῶν καταστροφῶν, ἀκόμα καὶ τὴν συναίσθησιν τῶν ὑποχρεώσεων, τὴν ὁποίαν ἔχομεν, κἄποτε νὰ περιθάλψωμεν καὶ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους. Ἀλλὰ τὸ θέμα ὑπάρχει, δὲν τὸ παρέγραψε ὁ χρόνος, καὶ πρέπει κἄποτε νὰ φροντίσωμεν νὰ τὸ λύσωμεν. Δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς μὲν τὰς Ἀθήνας νὰ κτίζωνται κτίρια πολυτελῆ, κτίρια μεγάλης ἐκμεταλλεύσεως δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τὰ κτίζουν, καὶ ἡ ἐπαρχία, ἡ κατεστραμμένη ἀπὸ τὸν πόλεμον, νὰ παραμένῃ ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκεται. Ἄν μᾶς δώσητε αὐτὴν τὴν ὑπόσχεσιν ὅτι μὲ πόνον θὰ ἐγκύψητε εἰς τὸ μέλλον εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα καὶ θὰ δώσητε ὄχι τὸ ὅλον ἀλλὰ ὅ,τι εἶναι δυνατὸν νὰ δώσητε, ἡμεῖς τοὐλάχιστον, θὰ εἴμεθα ἱκανοποιημένοι.

§120Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ τὸ θέμα ἐξηντλήθη, ἐπιθυμῶ νὰ πληροφορήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὸ ἑξῆς παράδοξον: Εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ἀποκατεστάθησαν ἐν συνόλῳ μὲ σπίτια τὰ ὁποῖα ἔκτισε τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκισμοῦ, καὶ τὰ ὁποῖα ἀνέρχονται εἰς 116, πυροπαθεῖς. Περιέργως, ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς εἰσπράττεται ἐνοίκιον. Νομίζω ὅτι θὰ πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ παρέμβῃ καὶ νὰ σταματήσῃ πλέον ἡ καταβολὴ ἐνοικίου. Ἐπίσης ἀναμένουν ἄλλαι 150 οἰκογένειαι στέγην, ἀριθμὸς ὁ ὁποῖος νομίζω δὲν εἶναι σημαντικός. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μεριμνήσῃ ὥστε νὰ στεγασθοῦν καὶ αὐτοί, ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὰ γενικώτερα προβλήματα, νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὅ,τι λύσιν δώσῃ διὰ τοὺς πολεμοπαθεῖς θὰ δώσῃ καὶ δι’ αὐτούς.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ἀνδριανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§122Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, μετὰ τὴν λεπτομερῆ ἀνάπτυξιν τοῦ ὅλου θέματος ἐκ μέρους τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ καὶ ὅλων τῶν ἄλλων συναδέλφων, καὶ τῆς ἀπαντήσεως ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑφυπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπαντήσεως, ἡ ὁποία δὲν ἱκανοποίησεν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, θεωρῶ καθῆκον μου, ὡς προερχόμενος ἀπὸ βομβόπληκτον ἐκλογικὴν περιφέρειαν, καὶ μάλιστα, ἀπὸ τὴν πολυπαθῆ πόλιν τοῦ Πειραιῶς, νὰ ἑνώσω τὴν φωνήν μου, μεθ’ ὅλων τῶν ἄλλων συναδέλφων, φωνὴν διαμαρτυρίας καθ’ ὁλοκλήρου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐντεῦθεν διὰ τὴν ἐπιδειχθεῖσαν ἄστοργον συμπεριφοράν, δι’ ὅλας τὰς παραλείψεις ἔναντι τῶν συμπαθῶν τάξεων αἵτινες ὑπέστησαν ζημίας καὶ καταστροφὰς ἐκ πολεμικῶν γεγονότων, ὅπως εἶναι αἱ τάξεις τῶν βομβοπλήκτων καὶ πολεμοπαθῶν. Τὴν τραγῳδίαν τῶν πληθυσμῶν, ὅπου οἱ βομβαρδισμοὶ καὶ αἱ πολεμικαὶ ἐνέργειαι ἐδημιούργησαν θύματα καὶ πολεμικὰς καταστροφάς, τὴν τραγῳδίαν αὐτὴν τὴν ἐζήσαμεν πάντες καὶ ἔχομεν ἰδίαν ἀντίληψιν ἕκαστος ἐξ ἡμῶν, ὥστε νὰ παρέλκῃ ἡ λεπτομερὴς ἀνάπτυξις τῶν ζημιῶν, δεδομένου μάλιστα, ὅπως πολὺ ὀρθῶς ἀνέπτυξεν ὁ κ. συνάδελφος, τὰ κείμενα ἐρείπια εἰς ὅλας τὰς βομβαρδισθείσας πόλεις, μαρτυροῦν τὴν οἰκονομικὴν ἀθλιότητα τῶν πληθυσμῶν αὐτῶν, ἀλλὰ συνάμα μαρτυροῦν τὴν Κυβερνητικὴν ἀναλγησίαν ἔναντι ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔπραξαν τὸ πρὸς τὴν Πατρίδα καθῆκον των. Βεβαίως, τὸ θέμα ἔχει ἐξαντληθῆ, ἀλλὰ ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ τὸ θεωρῶ παρήγορον ὅτι πρῶτοι οἱ ἐπερωτῶντες ἀνήκουν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ αἰσθάνονται τὴν συνείδησίν των βεβαρημένην, διὰ τὴν ἐπιδειχθεῖσαν ἀμέλειαν, διὰ τὴν ἐπιδειχθεῖσαν πλήρη ἀστοργίαν ἔναντι τῶν βομβοπλήκτων καὶ τῶν πολεμοπαθῶν. Ἀλλὰ αἰσθάνονται, οἱ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ τὴν βαρυτάτην ἀμέλειαν, τὴν βαρυτάτην παράλειψιν, ὅπως ἐν τῇ ἐπερωτήσει ἀναφέρεται, ἔναντι τῶν πολιτικῶν των ὑποχρεώσεων. Καὶ μάλιστα, κύριοι συνάδελφοι, ἰδιαιτέρως ἐκεῖνοι, οἵτινες διετέλεσαν Ὑπουργοὶ καὶ Ὑφυπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐκεῖνοι, οἵτινες διηύθυναν οἰκονομικοὺς τομεῖς, αἰσθάνονται νὰ ἐλέγχωνται σήμερον, καθήμενοι εἰς τὰ ἑδώλια τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ἐλέγχωνται, διότι ἔδειξαν ἀστοργίαν, ἔδειξαν βαρυτάτην ἀμέλειαν ἔναντι τῶν τάξεων ἐκείνων, αἵτινες ἔπρεπε κατὰ προτίμησιν νὰ εἶχον τύχει μιᾶς, οἱασδήποτε, ἂν ὄχι ἀποζημιώσεως, τοὐλάχιστον στοργῆς καὶ μερίμνης ἐκ μέρους τῶν Κυβερνήσεων.

§123Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τέσσαρα χρόνια τώρα κυβερνᾶτε, σεῖς, κύριε συνάδελφε.

§124Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν ἐπερώτησίν σας λέγετε ὅτι βαρύνεσθε δι’ ἐπιδειχθεῖσαν βαρυτάτην ἀμέλειαν.

§125Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐγὼ δὲν εἶμαι ἐπερωτῶν, ἀλλὰ σεῖς, ἕνας σοβαρὸς ἄνθρωπος, νὰ λέγετε ὅτι εὐθύνεται ἡ Ἀντιπολίτευσις, ποὺ ἐκυβέρνησε ἀπὸ τὸ 1950–52, καὶ σεῖς δὲν εὐθύνεσθε, εἶναι ἀκατανόητον.

§126Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον καὶ λέγω, ὅτι βαρύνεται ὁλόκληρος ὁ πολιτικὸς κόσμος, ἀλλὰ περισσότερον ὅλων οἱ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι διηύθυνον οἰκονομικοὺς τομεῖς καὶ εἶχον καθῆκον καὶ ὑποχρέωσιν νὰ μελετήσουν τὸ θέμα τῶν βομβοπλήκτων καὶ πολεμοπαθῶν καὶ νὰ δώσουν μίαν, οἱανδήποτε, λύσιν.

§127Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Οἱ τῶν δύο ἐτῶν εὐθύνονται, οἱ τῶν τεσσάρων δὲν εὐθύνονται; Εἶναι παράδοξος ἡ σκέψις σας.

§128Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι εὐθύνεται ὅλος ὁ πολιτικὸς κόσμος ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐντεῦθεν καὶ εἰδικώτερον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι διηύθυναν τοὺς οἰκονομικοὺς τομεῖς καὶ εἶχον καθῆκον καὶ ὑποχρέωσιν, προερχόμενοι ἀπὸ βομβοπλήκτους περιφερείας, νὰ δώσουν λύσιν καὶ ἂν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δώσουν λύσιν νὰ κάμουν μελέτην διὰ νὰ δοθῇ προσεχῶς λύσις. Καί, ὅπως εἴπομεν δι’ ὁλόκληρον τὸν πολιτικὸν κόσμον, ἔχω τὸ δικαίωμα σήμερον νὰ εἴπω καὶ πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους Ὑπουργὸν καὶ Ὑφυπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι ἡ ἀπάντησις ἡ δοθεῖσα ἦτο ἄστοχος. Δὲν ἦτο οὔτε ἡ ἐνδεδειγμένη, διότι ἡ Ε.Ρ.Ε. εἶχε καθῆκον, ὡς νέον κόμμα, νὰ κάμῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν ἔκαμαν τὰ κόμματα ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐντεῦθεν. Νὰ ἴδῃ ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι ἐκ τῶν πληθυσμῶν τῆς Ἑλλάδος οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν τὰ πάνδεινα, οἱ ὁποῖοι ἔχουν μεταξὺ αὐτῶν θύματα καὶ καταστροφὰς καὶ νὰ ἠμπορέσουν νὰ δώσουν, τοὐλάχιστον, τὴν δύναμιν τῆς δικαιοσύνης, νὰ δώσωμεν εἰς τοὺς βομβοπλήκτους νὰ αἰσθανθοῦν ὅτι ὑπάρχει μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία δεικνύει ἓν ἐνδιαφέρον δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν τὰ πάντα διὰ τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὴν ἀνεξαρτησίαν τῆς πατρίδος μας. Μᾶς εἶπον οἱ ἀξιότιμοι κ.κ. ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι δὲν ἔχομεν χρήματα, ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν ἐκ τοῦ τακτικοῦ Προϋπολογισμοῦ νὰ ἱκανοποιήσωμεν τὰ αἰτήματα τῶν πολεμοπαθῶν καὶ βομβοπλήκτων. Κύριοι Ὑπουργοί, δὲν ζητοῦμεν ἀπὸ τὸν τακτικὸν Προϋπολογισμὸν νὰ δώσητε πλήρη ἱκανοποίησιν. Καθῆκον καὶ ὑποχρέωσιν ἔχετε νὰ ἐξεύρητε ἓν χρηματικὸν ποσὸν νὰ ἐγγράψητε εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν διὰ νὰ δείξητε ἐνδεικτικῶς τοὐλάχιστον εἰς τοὺς πληθυσμοὺς αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν τὰ πάνδεινα κατὰ τὴν κατοχὴν καὶ μάλιστα εἰς τὰς πόλεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἐβομβαρδίσθησαν τὸ 1940–45. Διότι, ὑπάρχει μία ὑπόσχεσις κυβερνητικὴ πρὸς ἅπαντας τοὺς Ἕλληνας, διότι αἱ πολεμικαὶ ζημίαι δὲν εἶναι ζημίαι ποὺ ἀφοροῦν ὡρισμένα τμήματα μιᾶς περιοχῆς, εἶναι ζημίαι καθολικαί, τὰς ὁποίας ὀφείλει νὰ ἀναλάβῃ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἤκουσα μετ’ ἐκπλήξεως ὅτι δὲν ὑπάρχει νομικὴ ὑποχρέωσις τοῦ Κράτους ἔναντι ἐκείνων, ποὺ ὑπέστησαν τὰς καταστροφάς, ἀλλὰ μόνον ἠθικὴ τοιαύτη. Νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ, κύριοι Ὑπουργοί, νὰ ἔχω ἀντίθετον γνώμην, διότι οἱ ἀείμνηστοι Ἀρχηγοί, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐδημιούργησαν τὸ ἱστορικὸν ΟΧΙ καὶ τὴν μεγάλην δόξαν τῆς νεωτέρας Ἑλλάδος, ὅταν ἐκάλεσαν τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ ὑποστῇ τὰς βαρυτάτας θυσίας, εἶχον τὴν δύναμιν καὶ τὸ θάρρος νὰ εἴπουν ὅτι τὰς ζημίας τοῦ πολέμου θὰ βαστάσουν συμμέτρως πάντες οἱ Ἕλληνες. Καὶ αὐτό, νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθὸν καὶ δίκαιον. Οὐαὶ καὶ ἀλλοίμονον, ἐὰν ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτὴν δημιουργηθῇ ἡ ἀτμόσφαιρα, ὅτι τὰς πολεμικὰς ἑκάστοτε ζημίας θὰ τὰς ὑφίστανται αἱ πόλεις καὶ τὰ χωρία καὶ τὰ διαμερίσματα τοῦ Κράτους, τὰ ὁποῖα περικλείουν ἐντὸς αὐτῶν πολεμικοὺς στόχους. Οὐαὶ καὶ ἀλλοίμονον, ἐὰν ἀφήσωμεν τοὺς πληθυσμοὺς ἐκτεθειμένους εἰς τὴν ἀόριστον αὐτὴν ἐντύπωσιν, τὴν ὁποίαν μέχρι σήμερον ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις ἔχουν δημιουργήσει, ὅτι αὐτοὶ θὰ ὑπάρξουν στυγνὰ θύματα μιᾶς πολεμικῆς ἐνεργείας οἱουδήποτε ἐχθρικοῦ κράτους. Αἱ πολεμικαὶ ζημίαι ἀνήκουν εἰς ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος ὀφείλει, ἂν ὄχι ἐκ τοῦ περισσεύματος, ὅπως ἀνεφέρθη, διότι δὲν ὑπάρχουν περισσεύματα, ἀλλὰ ἔχει καθῆκον καὶ ἐκ τοῦ ὑστερήματός του, δι’ εἰδικῆς φορολογίας, δι’ ἐκτάκτων μέτρων καὶ εἰσφορῶν, νὰ καταβληθῇ οἱαδήποτε προσπάθεια διὰ νὰ ἱκανοποιηθῇ ἡ τάξις αὐτή, ἡ ὁποία ἐπλήγη ἐκ πολεμικῶν καὶ ἀπροβλέπτων γεγονότων. Κύριοι Ὑπουργοί, ὅταν οἱ σεισμοὶ ἐδημιούργησαν τὴν δυστυχίαν εἰς ὡρισμένας περιοχάς, ἐντὸς βραχυτάτου χρονικοῦ διαστήματος, ποὺ ἔκαμεν ἐντύπωσιν εἰς ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἐλήφθησαν μέτρα προστασίας καὶ εἶναι ἄξιοι οἱ κυβερνῆται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι προβλέπουν καὶ προστατεύουν τὰ διαμερίσματα ἐκεῖνα τῆς Χώρας μας, τὰ ὁποῖα ἄθελα καὶ ἀπρόβλεπτα ὑφίστανται τοιαύτας συμφοράς. Καὶ ἔχομεν τοὺς σεισμοπλήκτους, οἱ ὁποῖοι αἰσθάνονται τὴν ἀνακούφισιν, τὴν στοργὴν τῆς Κυβερνήσεως, αἰσθάνονται χαρὰν χριστιανικὴν ὅταν βλέπουν τὴν βοήθειαν νὰ φθάνῃ ἐγκαίρως. Ἀλλὰ ποίαν ἐντύπωσιν θὰ σχηματίσωμεν διὰ τὰς Κυβερνήσεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἐγκαταλείπουν εἰς τὴν τύχην των τὰ διαμερίσματα τῆς Χώρας καὶ τοὺς πληθυσμούς, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν τὰς συμφοράς, ποὺ ἔχουν κατὰ χιλιάδας τὰ θύματα καὶ κατὰ χιλιάδας τὰς οἰκονομικὰς καταστροφάς; Ποία ἡ ἐντύπωσις τῶν περιοχῶν ἐκείνων, ποὺ ἔχουν στόχους πολεμικούς, ποὺ θεωροῦνται ὅτι εἶναι δυνατὸν εἰς πρώτην πολεμικὴν ἐνέργειαν νὰ ὑποστοῦν πάλιν τὰς θυσίας, ὅταν γνωρίζουν ἐκ τῶν προτέρων ὅτι οὐδεμία μέριμνα ἢ οὐδεμία προστασία εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ διὰ τὰς θυσίας εἰς τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ ὑποβληθοῦν; Θέλω νὰ πιστεύω ὅτι ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ, μία νέα Κυβέρνησις, μία Κυβέρνησις προοδευτική, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφήσῃ τὸ θέμα εἰς τὴν ἀπάντησιν τὴν δοθεῖσαν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ καμμία ἀποζημίωσις, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ καμμία συζήτησις, διότι δὲν ἔχει χρήματα ὁ Κρατικὸς Προϋπολογισμός. Τὰ χρήματα θὰ τὰ ἐξεύρητε. Εἶσθε οἰκονομολόγοι καὶ ἔχετε καθῆκον καὶ ὑποχρέωσιν καὶ τὸ θέμα νὰ μελετήσητε καὶ δικαιοσύνην νὰ ἀποδώσητε καὶ χρήματα νὰ ἐξεύρητε. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀποστολὴ τῆς Κυβερνήσεως Καραμανλῆ καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι τὴν ἀποστολὴν αὐτὴν θὰ τὴν τηρήσητε. Ἀλλά, κύριοι, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω καὶ ὀλίγα τινὰ δι’ ὅλον τὸν πολιτικὸν κόσμον. Ὅταν εὑρισκώμεθα εἰς τὰ ἑδώλια τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐνθυμούμεθα τὰς τάξεις ἐκείνας, τὰς ὁποίας πάντοτε ἔχομεν λησμονήσει. Καὶ ὅταν εὑρισκώμεθα εἰς τοὺς θώκους τοὺς κυβερνητικοὺς λησμονοῦμεν τὰς ὑποσχέσεις ποὺ δίδομεν προεκλογικῶς καὶ τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας ἔχομεν, ἐκ τῶν ἀξιωμάτων, διὰ νὰ ἀποδώσωμεν δικαιοσύνην εἰς ὅλας τὰς τάξεις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὁ Κοινοβουλευτισμὸς δὲν φθείρεται ἀπὸ τὰς συζητήσεις ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ. Ὁ Κοινοβουλευτισμὸς δὲν ὑφίσταται ζημίας ἐὰν ἑρμηνεύεται καλῶς ἢ κακῶς ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς. Ὑφιστάμεθα, ὅμως, τὰς μεγαλυτέρας ζημίας, ἐὰν δίδωμεν ὑποσχέσεις προεκλογικὰς καὶ τὰς λησμονῶμεν, ὅταν καταλαμβάνωμεν τὴν ἐξουσίαν. Καὶ ποσάκις οἱ πολιτικοὶ Ἀρχηγοί, οἱ ἀείμνηστοι, οἱ ὁποῖοι κατέλαβον τὴν ἐξουσίαν, ὅπως ὁ Θεμιστοκλῆς Σοφούλης, καὶ ὁ Παπάγος εἶπον, ὁ μὲν Θεμιστοκλῆς Σοφούλης ὅτι εἶναι ζήτημα τιμῆς διὰ τὸ Κράτος καὶ τὴν Κυβέρνησίν μου νὰ ἀποζημιώσω τοὺς βομβοπλήκτους μέχρι λεπτοῦ. Ὁ δὲ Στρατάρχης Παπάγος εἶπεν, ὅτι εἶναι αὐτόχρημα ἐγκληματικὸν νὰ κατακρατᾷ τὸ Κράτος τὰς εἰσπραττομένας ἀποζημιώσεις, διότι ποίαν ἐντύπωσιν θὰ σχηματίσῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαός; Διότι, ὀφείλομεν, κύριοι, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι τὸ Κράτος ἐμφανίζεται πολλάκις κακόπιστον. Ἐλέχθη ὅτι εἰσεπράχθησαν πολεμικαὶ ἀποζημιώσεις διὰ νὰ δοθοῦν εἰς τοὺς πολεμοπαθεῖς. Δὲν γνωρίζω ἐὰν αὐτὸ εἶναι ἀληθές. Ἐάν, ὅμως, τὸ Κράτος εἰσέπραξε πολεμικὰς ἀποζημιώσεις, ὅπως εἰσέπραξαν καὶ τὰ λοιπὰ κράτη τῆς Εὐρώπης, νομίζω ὅτι διαπράττει ἀδίκημα καὶ ἔχει ὑποχρέωσιν καὶ καθῆκον τὸ ἀδίκημα αὐτὸ νὰ τὸ ἐπανορθώσῃ Ἐὰν εἰσέπραξε πολεμικὰς ἐπανορθώσεις, ὅπως εἰσέπραξαν ὅλα τὰ κράτη καὶ ὅπως ἔχομεν τὴν πληροφορίαν ὅτι οἱ πολεμοπαθεῖς καὶ οἱ βομβόπληκτοι ἀποκατεστάθησαν εἰς ὁλόκληρον τὴν Εὐρώπην, πλὴν τῆς Ἑλλάδος, ἔχομεν καθῆκον, κύριοι Ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ ἀποδώσωμεν δικαιοσύνην καὶ τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα δὲν ἀνήκουν εἰς ὑμᾶς, τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα κρατεῖτε παρανόμως, ἔχετε ὑποχρέωσιν καὶ καθῆκον νὰ τὰ ἐπιστρέψητε εἰς τὰ βομβόπληκτα διαμερίσματα τῆς Ἑλλάδος, εἰς τοὺς δικαιούχους, οἱ ὁποῖοι ἐθυσιάσθησαν καὶ κατεστράφησαν διὰ τὴν δόξαν τῆς Χώρας μας. Ὅταν ὑπάρχῃ τοιούτου εἴδους γεγονός, ὅταν τὸ Κράτος παρακρατῇ τὰ χρήματα τῶν βομβοπλήκτων καὶ τῶν πολεμοπαθῶν, ὅταν εἰς πλείστας ὅσας περιπτώσεις τὸ Κράτος δὲν σέβεται τοὺς νόμους, ὅπως ἔχω ἰδίαν ἀντίληψιν ἀπὸ τὸν θεσμὸν τῆς Αὐτοδιοικήσεως, ὅπου, ἐνῷ τὸ 1951 ἐπῆραν ὅλα τὰ ἔσοδα τῶν Δήμων καὶ ὑπεσχέθησαν ὅτι θὰ τοὺς ἔδιδαν εἰς ἀντάλλαγμα τὸ 50% ἀπὸ τὸ ἔσοδον τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ, ἔρχονται οἱ κύριοι Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων οἱ ὁποῖοι εἶναι σήμερον εἰς τὰ ἑδώλια τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ μᾶς εἴπουν ὅτι ἀρνοῦνται τὸν νόμον. Ναὶ μὲν σᾶς ἐπήραμεν τὰ ἔσοδα, ναὶ μὲν ὁ νόμος αὐτὸς λέγει ὅτι πρέπει νὰ σᾶς δώσωμεν τὸ 50% ἐπὶ τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ, ἀλλὰ ἡμεῖς τὸν νόμον αὐτὸν δὲν τὸν σεβόμεθα καὶ σᾶς δίδομεν μόνον τὸ 20% ἐκ τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ. Φαντασθῆτε τὶ ἰδέαν ἐσχημάτισαν οἱ Δήμαρχοι καὶ οἱ Κοινοτάρχαι ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος ὅταν εἰς τὸν νόμον αὐτὸν ὑπῆρχον αἱ ὑπογραφαὶ τῶν περισσοτέρων σημερινῶν Ἀρχηγῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἢ θὰ εἴμεθα Κράτος καλόπιστον καὶ θὰ ἐφαρμόζωμεν τοὺς νόμους καὶ θὰ ἀποδίδωμεν δικαιοσύνην ἄλλως ὀφείλομεν ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς νὰ τονίσωμεν ὅτι ὁ Κοινοβουλευτισμὸς δὲν προχωρεῖ καλῶς. Δὲν πάσχει ἀπὸ τὰς συζητήσεις τῶν ἀξιοτίμων κ.κ. Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Πάσχει ἀπὸ ἀναληθεῖς ὑποσχέσεις καὶ ἀπὸ πράξεις, τὰς ὁποίας πολλάκις οἱ Ἕλληνες πολῖται, οἱ ἀδικούμενοι, χαρακτηρίζουν πράξεις ἐγκληματικάς. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι ἐπεξετάθην. Ἀλλὰ ὑποβάλλω τὴν θερμοτάτην παράκλησιν πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους κ.κ. Ὑπουργούς, ὅτι ἔχουν καθῆκον καὶ ὑποχρέωσιν νὰ δικαιώσουν τοὺς βομβοπλήκτους καὶ τοὺς πολεμοπαθεῖς. Ἔχουν ὑποχρέωσιν καὶ καθῆκον νὰ ἐξετάσουν διατὶ ἡ Ἑλλὰς ἔμεινε μόνη, ἄνευ πραγματικῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ζημιῶν της τῶν πολεμικῶν. Νὰ ἐξετασθῇ ἐὰν αἱ ἄλλαι σύμμαχοι χῶραι, αἱ ὁποῖαι δὲν κατέστησαν, ὅπως ἡ Ἑλλάς, κέντρον πολεμικῶν ἐπιχειρήσεων, εἰσέπραξαν ἐν τῷ συνόλῳ καὶ εἰς τὸ ἀκέραιον, τὰς πολεμικὰς ἀποζημιώσεις ἀπὸ τὰς διεθνεῖς συμμαχίας καὶ συνθήκας καὶ διατὶ ἡ Ἑλλὰς ἔμεινε μόνη καὶ δὲν ἔλαβεν οὔτε ψιχία διὰ τὴν ἐπανόρθωσιν τῶν ζημιῶν. Νὰ ἀνευρεθοῦν οἱ ὑπεύθυνοι, οἱ ὁποῖοι παρημέλησαν τὰς ὑποχρεώσεις των καὶ νὰ τοὺς ἐπιβληθοῦν βαρύταται κυρώσεις. Ὅλα αὐτὰ εἶναι ἐρωτήματα τὰ ὁποῖα θέτουν ὅλοι οἱ βομβόπληκτοι τῆς Χώρας καὶ ἰδιαιτέρως τῆς πόλεως τοῦ Πειραιῶς. Κύριοι Ὑπουργοί, εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ ἀναθεωρήσητε τὰς ἀποφάσεις σας, θὰ ἐξεύρητε τοὺς πόρους καὶ θὰ ἀποδώσητε δικαιοσύνην εἰς τοὺς δυστυχεῖς αὐτούς, διότι ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Ριζοσπαστικὴ Ἕνωσις καὶ ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Κωνσταντίνου Καραμανλῆ ἐπιθυμεῖ νὰ τηρῇ τὰς ὑποσχέσεις, τὰς ὁποίας προεκλογικῶς ἔδωκε καὶ νὰ ἀποδώσῃ τὸ δίκαιον ὅπου τοῦτο εἶναι ὀφθαλμοφανές.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Πέτσος, ἔχει τὸν λόγον.

§130Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπῆρξα εἷς ἐκ τῶν 10 βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν ὑπέγραψαν τὴν ἔνστασιν ἀπαρτίας. Διὰ τὴν πρᾶξιν μας αὐτὴν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος μᾶς ἀπέδωσεν «ἱστορικὴν εὐθύνην» καὶ μᾶς κατηγόρησεν, ὅτι βυσσοδομοῦμεν ἐναντίον τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ. Ἡ κριτικὴ αὕτη τοῦ κ. Προέδρου ὑπῆρξεν αὐστηρὰ καὶ ἄδικος. Ἀπὸ τὴν πορείαν τῆς συζητήσεως ἀπεδείχθη, ὅτι εἴχομεν δίκαιον. Ὅταν ὑπεγράφαμεν τὴν ἔνστασιν ἀπαρτίας, εἰς τὰ κυβερνητικὰ ἑδώλια ἐμέτρησα 11 συναδέλφους, ἐνῷ εἰς τὴν πλευρὰν τῶν ἑδωλίων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἦσαν 32.

§131Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριε συνάδελφε, ἐλέχθη ἀπὸ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι ὁσάκις γίνονται ἐπερωτήσεις, αὗται στρέφονται κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἑπομένως ὁ ἀγὼν διεξάγεται μεταξὺ Ἀντιπολιτεύσεως καὶ Κυβερνήσεως.

§132Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Συμφωνῶ μὲ τὴν παρατήρησίν σας, παρατεινομένην, ὅμως, καὶ εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε 20 βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως νὰ ἔχουν ἐγγραφῆ εἰς τὴν ἐπερώτησιν.

§133Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὅταν, λοιπόν, ἔρχεται ἡ ἰδία ἡ Ἀντιπολίτευσις δι’ ἐνστάσεώς της νὰ ἐπιβάλῃ λύσιν τῆς συνεδριάσεως, ἀντιφάσκει πρὸς ἑαυτήν. Τοῦτο εἶναι τὸ παράπονον τὸ ὁποῖον διεπίστωσεν ὁ κ. Πρόεδρος.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἔχουν ἐγγραφῆ καὶ βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως, ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι τὸ θέμα εἶναι γενικωτέρου ἐνδιαφέροντος.

§135Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐὰν εἴμεθα ἀκριβεῖς πρὸς τὸ πνεῦμα τοῦ Κανονισμοῦ, αὐτὸ θὰ ἐδικαιολόγει ἐρώτησιν τῶν βουλευτῶν τῆς Συμπολιτεύσεως πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ παράσχῃ πληροφορίας. Δὲν δικαιολογεῖ ἐπερώτησιν ἡ ὁποία ἀπαιτεῖ ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν νομίζω ὅτι εἶναι εἰς τὸ πνεῦμα τῆς Συμπολιτεύσεως ὁ ἔλεγχος τῆς Κυβερνήσεως.

§136Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐκ τῆς συζητήσεως ἡ ὁποία προηγήθη, ἀπεδείχθη κατὰ τρόπον σαφῆ, ὅτι ὑφίσταται νομικὴ ὑποχρέωσις ἔναντι τῶν πολεμοπαθῶν. Χαίρω διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐδέχθη τὴν ἄποψιν αὐτήν, ἔστω καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων. Διότι, ἐνῷ κατὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν δὲν ἐδέχθη τὴν ὕπαρξιν νομικῆς ὑποχρεώσεως, εἰς ἑπομένην συνεδρίασιν, ἀπαντῶν εἰς τὸν ναύαρχον κ. Τούμπαν, ἀνεγνώρισε ταύτην, τοὐλάχιστον δι’ ὅσας ἐκ τῶν πολεμικῶν ἐπανορθώσεων ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις, ὡς ἐντολοδόχος τῶν πάσης φύσεως πολεμοπαθῶν. Τὸ τμῆμα τοῦτο τῶν ἐπανορθώσεων, κατὰ τὸν ἴδιον τὸν κ. Ὑπουργόν, ἀνέρχεται εἰς 56%.

§137Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριε συνάδελφε, ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, ἀνεγνώρισα τὴν ὕπαρξιν νομικῆς ὑποχρεώσεως. Τὸ προβλεπόμενον ἐκ τῶν συμβάσεων ποσοστὸν ἀποδίδεται εἰς τοὺς πολεμοπαθεῖς. Πέραν τούτου ἔχει θέσιν τὸ πολιτικὸν καθῆκον.

§138Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐκ τῶν εἰσπραχθέντων 130.000 δολλαρίων, οἱ πολεμοπαθεῖς ἔπρεπε, κατ’ ἀκολουθίαν τῶν ἀνωτέρω, νὰ λάβουν τὸ 56%, δηλαδὴ 72.800.000 τὰ ὁποῖα, ὅμως, κατεκρατήθησαν κακῶς ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως.

§139Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Ὑπὸ ποίας Κυβερνήσεως, κύριε συνάδελφε;

§140Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Δὲν κατηγορῶ συγκεκριμένως, τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ ὅλας τὰς Κυβερνήσεις. Πάντως, τὰ κόμματα τοῦ Κέντρου διώκησαν δύο ἔτη κατὰ τὴν περίοδον 1950–1952.

§141Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Ἀπὸ τὸ 1947 Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἦτο ὁ Θεμιστοκλῆς Σοφούλης.

§142Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Εἶναι γνωσταὶ αἱ συνθῆκαι ὑφ’ ἃς ἐκυβέρνησε τὸν τόπον ὁ ἀείμνηστος Σοφούλης. Αἱ εὐθῦναι ἀνήκουν εἰς ὅλας τὰς Κυβερνήσεις, τὸ μεῖζον ὅμως, τμῆμα τῶν εὐθυνῶν τὸ ἔχει ἐπωμισθῆ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον ἐλήφθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἓν μεγάλο ποσόν, τὸ ὁποῖον ἐνῷ ὤφειλε νὰ παραχωρηθῇ εἰς τοὺς πολεμοπαθεῖς, ἐκρατήθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν.

§143Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἡ Κυβέρνησις εὑρῆκεν μίαν δημιουργημένην ἐκ τοῦ παρελθόντος κατάστασιν, ὅσον ἀφορᾷ τὰς νομικὰς ὑποχρεώσεις καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὰς εἰσπράξεις. Τὴν κατηγορεῖτε διότι δὲν ἐξεπλήρωσε τὰς κατὰ τὸ παρελθὸν ἀναληφθείσας ὑποχρεώσεις; Ἡ Κυβέρνησις δὲν εἰσέπραξεν τίποτε. Τί τὴν κατηγορεῖτε τώρα; Ὅτι δὲν ἔσπευσε νὰ τὰ πληρώσῃ;

§144Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Κατηγοροῦμεν τοὺς ὑπευθύνους, οἱ ὁποῖοι δὲν διέθεσαν τὰ ποσὰ αὐτά.

§145Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εὑρέθη πρὸ δημιουργημένης καταστάσεως, τὴν ὁποίαν ἀντιμετώπισεν ὅπως ἀντιμετωπίζει τὸ Δημόσιον χρέος, καταθέσεις κ.λ.π.

§146Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Παλαιότερον. Τότε Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν ἦτο ὁ κ. Χέλμης, ὁ κ. Στεφανόπουλος κ.λ.π. Ἐὰν τὸ πάρωμεν ἔτσι δὲν εὑρίσκομεν ἄκρην.

§147Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ δὲν λέγω, ὅτι κάποια Κυβέρνησις ἐπῆρε τὰ λεπτὰ καὶ τὰ ἔφαγε. Ἀλλὰ αἱ Κυβερνήσεις τὰ διέθεσαν κατά τινα τρόπον διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Σήμερον εἶναι δημιουργημένη κατάστασις. Ἀπέμεινε μία ὑποχρέωσις εἰς τὸ Ἔθνος πρὸς ἕνα σύνολον ἀπαιτήσεων αἱ ὁποῖαι εἶναι καλὸν νὰ ἀντιμετωπισθοῦν εἰς τὸ μέλλον.

§148Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ λάβῃ σοβαρὰ μέτρα διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ σοβαρὸν αὐτὸ πρόβλημα. Καὶ ἐὰν τὰ λάβῃ τὰ μέτρα πιστεύομεν, ὅτι θὰ εἶναι δυνατὴ ἡ ἀντιμετώπισις κατὰ τρόπον ἀποτελεσματικόν. Τὰ μέσα ὑπάρχουν. Πρῶτον, ὑφίστανται, καθ’ ἃ ἀπέδειξεν ὁ ἀγαπητὸς ἐκ Πειραιῶς κ. συνάδελφος, αἱ δυνατότητες πραγματοποιήσεως καὶ ἄλλων ἐπανορθώσεων ἐκ Γερμανίας, αἱ ὁποῖαι καὶ μόναι εἶναι ἀρκεταὶ διὰ νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ ὅλον θέμα τῶν πολεμοπαθῶν.

§149Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Σᾶς εἶπον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τὸ ἀνεκίνησεν τὸ θέμα καὶ τὸ παρηκολούθει ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἠξεύρωμεν οὔτε προβλέψεις νὰ κάμνωμεν περὶ τοῦ ἀποτελέσματος οὔτε πολὺ περισσότερον νὰ κάμνωμεν διανομήν.

§150Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, νὰ σᾶς ἀπασχολήσω μὲ δύο λόγια μὲ τὴν ἰδιαιτέραν ἐκλογικήν μου περιφέρειαν, διὰ νὰ σᾶς καταστήσω γνωστὸν τὸ μέγεθος τῆς ἐγκαταλείψεως ὡρισμένων περιφερειῶν τῆς Χώρας. Ὁ Νομὸς Πέλλης εἶναι ἕνας ἀπὸ τοὺς Νομοὺς οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν πάσης φύσεως καταστροφὰς καὶ συμφοράς. Μετὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς ἡ πόλις τῶν Γιαννιτσῶν προσέφερεν ἄφθονον φόρον αἵματος εἰς τὸν βωμὸν τῆς ἐλευθερίας. Κατὰ τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1944 μία ὁρδὴ κατακτητῶν συνέλαβε 114 πολίτας ἐγκρίτους τῆς πόλεως τῶν Γιαννιτσῶν μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν ἀείμνηστον Δήμαρχον Μαγκριώτην, τοὺς ὁποίους ἐξετέλεσεν εἰς τὴν πλατεῖαν τῆς πόλεως. Ταυτοχρόνως ἔκαυσαν χίλια οἰκήματα, σπίτια καὶ καταστήματα εἰς τὴν πόλιν τῶν Γιαννιτσῶν. Ἡ πόλις τῶν Γιαννιτσῶν συμπεριλαμβάνεται μεταξὺ τῶν τριῶν μαρτυρικῶν πόλεων τῆς Ἑλλάδος, τοῦ Διστόμου καὶ τῶν Καλαβρύτων.

§151Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Εἰς τὸν Μελιγαλᾶν ἐσφάγησαν 2 χιλιάδες ἄνθρωποι.

§152Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Ἄλλο θέμα αὐτό. Ὁμιλοῦμεν διὰ τοὺς πολεμοπαθεῖς.

§153Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Ὁμιλεῖτε διὰ τὰ μικρὰ καὶ ἀφήνετε τὰ μεγάλα. Κάμνετε λάθος. Καὶ αὐτοὶ εἶναι πολεμοπαθεῖς.

§154Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Ἐὰν θέλετε νὰ σᾶς ἀπασχολήσω περισσότερον, ἠμπορῶ νὰ ἀναφερθῶ καὶ εἰς αὐτὸ τὸ θέμα. Πάντως ἐγὼ ὁμιλῶ διὰ τὰς ζημίας, τὰς ὁποίας ὑπέστη ἡ πόλις τῶν Γιαννιτσῶν κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς, καὶ συγκεκριμένως, διὰ τὸ ὁλοκαύτωμα 120 ἀνθρώπων καὶ τὸν πυρπολισμὸν χιλίων οἰκημάτων. Ἔκτοτε τὰ θύματα τῶν καταστροφῶν αὐτῶν ἀπευθύνονται εἰς τὰς Κυβερνήσεις καὶ ζητοῦν μίαν οἱανδήποτε βοήθειαν. Αἱ Κυβερνήσεις, ὅμως, καὶ οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἀρνοῦνται νὰ παράσχουν τὴν βοήθειαν αὐτήν. Ἐπανειλημμένως ἔχουν ἔλθει οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἰς τὰς Ἀθήνας, οὐδέποτε, ὅμως, καμμία Κυβέρνησις, δὲν ἐπρόσεξε τὴν περίπτωσιν τῆς πόλεως τῶν Γιαννιτσῶν. Ἐζήτησαν δάνεια, τοὺς τὰ ἠρνήθησαν, ἐνῷ ἀντιθέτως, εἰς ἄλλας πόλεις ἐδόθησαν τοιαῦτα. Ἡ πόλις τῆς Ἐδέσσης ὑπέστη καὶ αὐτὴ μεγάλας καταστροφάς, μία γραφικωτάτη περιοχὴ τῆς πόλεως κατεστράφη. Εἰς τὴν Ἀλμωπείαν συνέβησαν ἐπίσης καταστροφαί. Ἐκτός, ὅμως, τῶν καταστροφῶν αὐτῶν, ὁ Νομὸς Πέλλης, ὑπέστη καὶ ἄλλας καταστροφάς. Ἐλέχθη ἀπὸ πολλοὺς συναδέλφους, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἐπέδειξεν ἰδιαίτερον ἐνδιαφέρον διὰ τοὺς σεισμοπλήκτους τῆς Χώρας. Λυποῦμαι, διότι δὲν ἠμπορῶ νὰ συμφωνήσω μὲ τοὺς συναδέλφους αὐτούς, διότι ἐκπροσωπῶ τὴν πόλιν τῶν Γιαννιτσῶν, ἡ ὁποία τὸν Ἰούνιον τοῦ 1945 ὑπέστη καταστροφὰς ἐκ σεισμῶν. Ὑπεβλήθησαν ἐκ μέρους τοῦ κ. Νομάρχου καταστάσεις πρὸς στέγασιν τῶν πληγέντων καὶ ἕως σήμερον οὐδεμία ἀπάντησις ἐλήφθη ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι ὁ Νομὸς Πέλλης παρημελήθη καὶ παρεγνωρίσθη τελείως ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ νὰ ἀναφερθῶ καὶ εἰς τὴν τελευταίαν ἀκόμη κατανομὴν τῶν 14 ἑκατ. δρχ. ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τοὺς πολεμοπαθεῖς τῶν διαφόρων διαμερισμάτων τῆς Χώρας. Ὁ μόνος Νομός, ὁ ὁποῖος παρημελήθη εἶναι ὁ Νομὸς Πέλλης. Τὸ παράπονον αὐτὸ τὸ διατυπώνω καὶ πρόκειται νὰ τὸ διατυπώσω καὶ δι’ ἐπερωτήσεως εἰς τὴν Βουλήν. Δὲν πρόκειται νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ μακρόν. Θέλω, ὅμως, νὰ τονίσω, ὅτι ὑφίσταται θέμα πολεμοπαθῶν. Ἔχετε ὑποχρέωσιν καὶ σεῖς ὡς Κυβέρνησις καὶ ἡμεῖς ὡς Ἀντιπολίτευσις καὶ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός, νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ θέμα, ἐὰν θέλωμεν νὰ διατηρήσωμεν ἀλώβητον τὴν πίστιν τοῦ κόσμου ἐκείνου, ὁ ὁποῖος πάντοτε εἶναι πρόθυμος νὰ γίνεται ὁλοκαύτωμα, ὅταν τὸ ἐπιτάσσῃ ἡ Πατρίς. (Χειροκροτήματα).

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Θεοτόκης ἔχει τὸν λόγον.

§156Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐάν, κύριοι βουλευταί, ἐζήτησα τὸν λόγον, ἐπὶ τῆς συζητουμένης ἐπερωτήσεως, ἔπραξα τοῦτο διότι ἐσχημάτισα τὴν γνώμην ἀπὸ τὴν παρακολούθησιν τῶν συζητήσεων ἐνώπιον τοῦ Σώματος, ὅτι πολλὰ λέγονται ἀπὸ ἀπόψεως νομικῆς, κατ’ ἔκτασιν ἐκτεθέντα, πολλαὶ διαμαρτυρίαι διατυποῦνται καὶ ἴσως ἀπευθύνονται κατὰ τῶν μόνων ἀνευθύνων τὴν στιγμὴν αὐτήν. Ἀλλὰ πρακτικὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ θέματος καὶ ἐποικοδομητικὰς προτάσεις διὰ τὴν ρύθμισιν προβλήματος τὸ ὁποῖον πράγματι ἀφορᾷ ἓν μεγάλο ποσοστὸν Ἑλλήνων πολιτῶν, δὲν ἤκουσα ἕως αὐτὴν τὴν στιγμήν. Καὶ λέγω ὅτι αὐτὸ μὲ ὁδηγεῖ εἰς τὸ βῆμα, διότι, ὁμολογουμένως, ἡ ἄποψις τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι κατὰ τὰς ἐπερωτήσεις θὰ ἔπρεπε τοῦτο νὰ εἶναι, οὕτως εἰπεῖν, ἀποκλειστικὴ ἁρμοδιότης τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τῆς Συμπολιτεύσεως περιοριζομένης εἰς τὸ νὰ διατυπώνῃ ἐρωτήσεις κατὰ τὸν Κανονισμόν, διὰ νὰ πληροφορῆται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν πῶς προτίθεται νὰ ἀντιμετωπίσῃ δεδομένα προβλήματα, αὐτὴ ἡ ἄποψις εἶναι τόσον ὀρθή, ὥστε ἐὰν δὲν ἐνόμιζον ὅτι θὰ ἠμποροῦσα ἀπὸ πρακτικῆς πλευρᾶς νὰ συντελέσω εἰς τὴν προώθησιν τοῦ προβλήματος, δὲν θὰ εἶχον ζητήσει νὰ λάβω μέρος εἰς τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως. Ἐπὶ τῆς οὐσίας, ἀξιότιμοι κύριοι βουλευταί, νομίζω ὅτι εὐσταθεῖ ἡ ἄποψις νὰ εἴπωμεν ὅτι τὸ θέμα τῶν ἐπανορθώσεων ἔτυχε ἐξαιρετικῆς κακομεταχειρίσεως ἐκ μέρους τῶν ἑκάστοτε Ἑλληνικῶν Κυβερνήσεων. Διότι, ἐὰν ἡ ἔννοια τῆς ἐπανορθώσεως, ὅπως τὸ ὑποδηλοῖ ἡ γραμματικὴ διατύπωσις τοῦ ὁρισμοῦ, συνίσταται εἰς τὸ νὰ ἀποζημιωθοῦν, νὰ ἐπανορθωθοῦν αἱ ζημίαι τῶν παθόντων, ἐν τῇ οὐσίᾳ, ἀνεξαρτήτως τοῦ ὕψους τῶν ἐπανορθώσεων, ἐπὶ τοῦ ὁποίου πολλαὶ συζητήσεις ἠμποροῦν νὰ γίνουν καὶ πολλαὶ σκέψεις νὰ διατυπωθοῦν, ἐὰν τὸ ὕψος ὑπῆρξεν ἱκανοποιητικὸν ἢ ὄχι, βέβαιον εἶναι ὅτι τὸ ποσὸν τῶν κεφαλαίων τῶν εἰσπραχθέντων διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος αὐτοῦ δὲν διωχετεύθησαν δι’ ἄλλον σκοπόν. Καί, περαιτέρω ἀκόμη, ἐὰν προβληθῇ ὅτι τὸ θέμα τῶν πολεμοπαθῶν γενικῶς ἀποτελεῖ θέμα, πρόβλημα κοινωνικὸν τῆς Χώρας, εἶναι βέβαιον ὅτι μέχρι τοῦ 1952 διεθνὴς σύμβασις μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ἐπέτρεπε τὴν χρησιμοποίησιν κεφαλαίων τῆς Ἀμερικανικῆς Βοηθείας, διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τοὐλάχιστον ζημιῶν, ἀναγομένων εἰς τὸ πρόβλημα τῆς στεγάσεως, ἐνῷ ἀπὸ τοῦ 1952 καὶ ἐντεῦθεν ἡ σχετικὴ ρήτρα τῆς ἀμφοτεροβαροῦς αὐτῆς συμφωνίας δὲν ἰσχύει πλέον. Τώρα, ἂς ἐξετασθῇ δι’ ὀλίγων πῶς πρακτικῶς ἐμφανίζεται τὸ πρόβλημα. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐκ Πειραιῶς κ. Σαββόπουλος, εἰς τὴν ἀγόρευσίν του, ἐν ἐκτάσει καὶ διὰ πολλῶν ἐπιχειρημάτων ἀνέπτυξε τὴν νομικὴν βάσιν ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται ἡ ὑφισταμένη, κατὰ τὸν συνάδελφον καὶ κατ’ ἐμὲ ἐπίσης, ἀξίωσις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἔναντι τῆς Γερμανίας δι’ ἐπανορθώσεις. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, οὐδέποτε ἠμφισβητήθη ὅτι ὑπάρχει νομικὴ βάσις διὰ τὴν διεκδίκησιν ὡρισμένων συμπληρωματικῶν κεφαλαίων ἀποζημιώσεως. Ἀμφισβήτησις γεννᾶται περὶ τὴν ἔκτασιν τῆς νομικῆς βάσεως καὶ ὄχι περὶ τὴν οὐσίαν. Ἀλλὰ τὸ θέμα, κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι θέμα νομικόν. Εἶναι θέμα κατ’ ἐξοχὴν πολιτικόν. Τὸ θέμα δὲν εἶναι ἐὰν ἡ Ἑλληνικὴ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, Κυβέρνησις καὶ Ἀντιπολίτευσις, θὰ διαπιστώσῃ εἰς μακρὰς ἀγορεύσεις τὴν ὕπαρξιν τῆς νομικῆς βάσεως ἐπὶ τῆς ὁποίας θεμελιοῦται ἢ δὲν θεμελιοῦται καὶ τὴν ἔκτασιν τῆς θεμελιώσεως, ἀξίωσις ἔναντι μιᾶς ἄλλης Πολιτείας. Τὸ θέμα εἶναι κατὰ πόσον ἡ ὑφισταμένη καὶ ἀναγνωριζομένη νομικὴ θεμελίωσις τῆς ἀξιώσεως εἶναι δυνατὸν καὶ μέχρι ποίου σημείου εἶναι δυνατὸν νὰ διεκδικηθῇ. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς νομίζω ὅτι οὐδεὶς ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων, τῆς τε Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τῆς Συμπολιτεύσεως, εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσῃ ἐπακριβῶς τὸν πολιτικὸν παράγοντα. Διότι στερεῖται καὶ τῶν στοιχείων τῶν ἀπαραιτήτων καὶ τῆς συνεχοῦς παρακολουθήσεως τῶν ἐξελισσομένων διεθνῶν περιστάσεων καὶ συνθηκῶν, αἱ ὁποῖαι, αὐταὶ ἐν τῇ οὐσίᾳ, θεμελιώνουν τὴν δυνατότητα τῆς πραγματώσεως τῆς ὑφισταμένης νομικῆς ἀξιώσεως. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἐσωτερικῆς τὸ θέμα εἶναι καὶ πάλιν κατ’ ἐξοχὴν πολιτικόν. Κύριοι συνάδελφοι, προέρχομαι ἀπὸ ἀτυχήσασαν καὶ δεινῶς δοκιμασθεῖσαν περιφέρειαν κατὰ τὸ διάστημα τοῦ τελευταίου πολέμου καὶ ἐκπροσωπῶ, μαζὶ μὲ ἐκλεκτοὺς συναδέλφους ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, καὶ πολεμοπαθεῖς, ὑπὸ τὴν εὐρυτάτην ἔννοιαν καί, εἰδικώτερον, βομβοπλήκτους καὶ πυροπαθεῖς καὶ ὑποστάντας ὅλας τὰς ταλαιπωρίας καὶ ζημίας καὶ συμφορὰς ἐκ τῶν πολεμικῶν συνθηκῶν. Θὰ ἦτο, λοιπόν, εὔκολον εἰς ἐμὲ ἐκ τοῦ βήματος αὐτοῦ, διὰ νὰ δώσω ἔστω καὶ μίαν ψυχικὴν ἀνακούφισιν εἰς τὴν τάξιν τῶν δοκιμασθέντων συμπολιτῶν μου, νὰ κραυγάσω καὶ νὰ ζητήσω καὶ ἐγὼ τὴν πλήρη ἀποζημίωσίν των ὅσον τὸ δυνατὸν συντομώτερον κατὰ τὴν πλέον ἰδανικὴν ἔκτασιν, ὥστε καὶ τὸ καθῆκον μου νὰ ἐκπληρώσω καὶ νὰ δρέψω καὶ πολλὰ χειροκροτήματα ὄχι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἀλλὰ ἀπὸ ἐκλεκτοὺς φίλους μου, οἱ ὁποῖοι ὑποφέρουν δεινῶς ἀπὸ ὅλην αὐτὴν τὴν περιπέτειαν. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ συνεννοηθῶμεν, νομίζω, καὶ νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι σκοπιμώτερον εἶναι ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ νὰ ἀντικρύσωμεν μὲ κάποιαν θετικὴν προσγείωσιν τὰ στοιχεῖα τῶν προβλημάτων τὰ ὁποῖα ἐξετάζομεν. Διότι, ἐὰν πράγματι ἀκολουθήσωμεν τὸν δρόμον αὐτόν, ἔχω τὴν γνώμην ὅτι δυνατὸν νὰ συντελέσωμεν, καὶ Συμπολίτευσις καὶ Ἀντιπολίτευσις, εἰς τὴν ὑποβοήθησιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὴ ὅταν πρόκειται περὶ προβλημάτων μορφῆς καὶ ἐκτάσεως τοιαύτης, ὥστε κανεὶς ἐκ τοῦ πολιτικοῦ κόσμου τῆς Χώρας νὰ μὴ εἶναι ἄμοιρος εὐθυνῶν. Θὰ ἔλεγον, ὅτι ἡ ἔννοια τοῦ πολεμοπαθοῦς εἶναι τόσον εὐρεῖα, ὥστε οὐδεὶς εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὅτι δὲν ὑπέστη ζημίας ἐκ τοῦ πολέμου. Αὐτὴ εἶναι ὅλη ἡ εἰκών, ἡ ὁποία δὲν ὁλοκληρώνει τὴν κατάστασιν, ἀλλὰ μᾶς δίδει κάποιαν ἔννοιαν πῶς πρέπει νὰ σκεφθῶμεν διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ πρόβλημα. Εἰς τὴν ἱεράρχισιν τῶν πολεμοπαθῶν, νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι πρέπει νὰ θέσωμεν εἰς πρώτην μοῖραν τὸ θέμα τῆς στέγης, διότι ἡ στέγη εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ πρῶτα κοινωνικὰ προβλήματα. Ἐάν τις ἀπώλεσε τὴν κινητήν του περιουσίαν, εἶναι εὔκολον νὰ τὴν ἀντικαταστήσῃ, ἡ στέγη, ὅμως, δὲν ἀντικαθίσταται εὔκολα ἢ μᾶλλον, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀντικατασταθῇ. Ὀφείλει λοιπόν, τὸ Κράτος νὰ ἀρχίσῃ νὰ ἐξετάζῃ τὴν κλιμάκωσιν τῆς ἐννοίας τοῦ πολεμοπαθοῦς ἀπὸ ἀπόψεως οὐσιαστικῆς ἀντιμετωπίσεως τοῦ προβλήματος. Καὶ ὅταν καταλήξωμεν εἰς τὴν ἔρευναν αὐτὴν καὶ ἴδωμεν πόσα χρήματα ἀπαιτοῦνται, τότε ἔρχεται τὸ ἠθικὸν χρέος τῆς Κυβερνήσεως, πῶς θὰ ἀντιμετωπίσῃ ἐξ ἀντικειμένου τὸ θέμα εἴτε δι’ ἐπανορθώσεων εἴτε διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι γνωστόν, ὅτι εἰς τὴν ἔννοιαν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, χαρακτηρίζονται αἱ ἀνάγκαι τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου καὶ ἡ κλιμάκωσις τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ Κράτους πρὸς τὸ κοινωνικὸν σύνολον. Θὰ ἐπεθύμουν μέσα εἰς αὐτὴν τὴν κλιμάκωσιν νὰ μᾶς εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις, ποῦ τοποθετεῖ τὸ θέμα τῶν πολεμοπαθῶν. Αὐτὸ θὰ ἦτο μία ὀρθὴ ἀντιμετώπισις τοῦ θέματος. Ἐὰν ἐντὸς αὐτῶν τῶν πλαισίων δὲν ἀντιμετωπισθῇ τὸ θέμα, δὲν θὰ διστάσω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι θὰ κατατεθῇ μίαν ἡμέραν νέα ἐπερώτησις, ἡ ὁποία καὶ θὰ ἀπασχολήσῃ ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας τὴν Βουλήν. Διότι, θὰ γενικευθῇ καὶ αὐτὴ ἡ συζήτησις. Καὶ ἡμεῖς μὲν θὰ ἔχωμεν ἐκπληρώσει τὸ καθῆκον μας πρὸς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς μὲ μείωσιν, ὅμως, τοῦ γενικωτέρου κύρους τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, διότι δὲν θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ἐκπληρώσωμεν τὸ καθῆκον μας πρὸς μίαν δεινοπαθήσασαν τάξιν πολιτῶν, ἡ ὁποία ἔχει δίκαιον καὶ εἶναι ἀξία νὰ τύχῃ τῆς προστασίας τοῦ Κράτους. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, λοιπόν, καλὸν εἶναι νὰ προσγειωθῶμεν περισσότερον πρὸς τὰ πραγματικὰ δεδομένα τοῦ προβλήματος. Καὶ δὲν εἶναι, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, μόνον τὸ πρόβλημα τῶν πολεμοπαθῶν, εἶναι καὶ ἄλλα προβλήματα, καὶ ἂν θέλωμεν νὰ ἀναμετρήσωμεν τὰς εὐθύνας μας καὶ ἀπὸ κοινοῦ νὰ τὰς φέρωμεν ὅλοι μας, τότε θὰ ὑπάρξῃ δυνατότης ὥστε ἡ συνάρτησις τῶν προβλημάτων αὐτῶν νὰ μὴ εἶναι συνάρτησις τῶν πρακτικῶν καὶ τῶν πρακτικογράφων τῆς Βουλῆς ἀλλὰ συνάρτησις τῶν συμφερόντων τῆς Χώρας. (Χειροκροτήματα).

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Χλουβεράκης, ἔχει τὸν λόγον.

§158Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Τὸ θέμα, κύριοι συνάδελφοι, κατόπιν τῶν ἀγορεύσεων τόσον τῶν κυρίων συναδέλφων ὅσον καὶ τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν, βεβαίως ἐξηντλήθη. Λαμβάνω, ὅμως, τὸν λόγον, διὰ νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ ὀλίγας λέξεις. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἐκ τοῦ πολέμου, ἐκ τοῦ μετέπειτα συμμοριτοπολέμου τῆς κατοχῆς καὶ τῶν λοιπῶν περιπετειῶν τὰς ὁποίας ὑπέστη ἐκ πολεμικῶν γεγονότων, κατάκειται σήμερον εἰς ἐρείπια, ἡ δὲ ἐθνική μας οἰκονομία ἐτραυματίσθη θανασίμως. Ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις τοῦ παρελθόντος κατέβαλον προσπαθείας ἐπαινετὰς κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ζημιῶν τοῦ πολέμου. Τὸ σφάλμα, ὅμως, εἰς τὰς προσπαθείας αὐτὰς ὑπῆρξεν ἡ ἀξιολόγησις τῆς προτεραιότητος διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν παθόντων. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πρῶτοι ἔπρεπε νὰ τύχουν τῆς ὑποστηρίξεως τῆς ἐνισχύσεως καὶ τῆς στοργῆς τοῦ Κράτους, θὰ ἔπρεπε νὰ ἦσαν οἱ βομβόπληκτοι καὶ οἱ πολεμοπαθεῖς, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν κατὰ ἓν μέγα ποσοστὸν οἱ συντελεσταὶ τῆς νίκης. Ἀλλὰ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν ἦσαν ὄργανά μας καὶ δὲν διέθετον ὡς ἐκ τούτου καὶ πολιτικὴν φωνήν. Ἤδη, ἡ τάξις τῶν πολεμοπαθῶν καὶ τῶν ἐκ τοῦ πολέμου πληγέντων εἶναι ὠργανωμένοι καὶ ἂς μὴ ἀπατώμεθα εἰς τὸ ἐγγὺς μέλλον θὰ ὑπάρξῃ καὶ πάλιν θέμα βομβοπλήκτων μὲ προοπτικὴν ἀμέσου ἱκανοποιήσεως. Κύριοι βουλευταί, ἀποτελεῖ ἠθικὴν ἀνωμαλίαν μέχρι σήμερον ἡ στοργὴ τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων, πρὸς ὅλας τὰς πληγείσας τάξεις πλὴν τῶν βομβοπλήκτων, διὰ τοὺς ὁποίους οὐδεμία μέριμνα ἐλήφθη. Ἀποκατεστάθησαν οἱ πληγέντες αὐτοκινητισταὶ οἱ ὁποῖοι ἔλαβον σχεδὸν τὸ σύνολον τῆς ἀπολεσθείσης περιουσίας των, ἀποκατεστάθησαν οἱ ἐφοπλισταί, ἐδόθησαν δάνεια ἀνασυγκροτήσεως εἰς ἐπαγγελματίας καὶ βιομηχάνους καὶ τὰ ὁποῖα σήμερον ἀποτελοῦν τὰς παγωμένας πιστώσεις, καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι οὐδὲν ἔλαβον, εἶναι οἱ βομβόπληκτοι. Πέραν αὐτοῦ, κύριοι συνάδελφοι, οἱ σεισμόπληκτοι ἔτυχον, καὶ δικαίως, τῆς ἐνισχύσεως καὶ τῆς βοηθείας τοῦ Κράτους, διὰ τὴν στέγασίν των. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἠθικὸν οὔτε καὶ νοητόν, οἱ βομβόπληκτοι, οἱ ὁποῖοι οὐδεμίαν βοήθειαν ἔλαβον μέχρι τοῦδε ἀπὸ τὸ Κράτος διὰ τὴν ἀποκατάστασιν ἔν τινι μέτρῳ τῶν καταστροφῶν τὰς ὁποίας ὑπέστησαν νὰ συμμετέχῃ ἐμμέσως διὰ τῶν ἐπιβληθέντων φορολογικῶν βαρῶν ὑπὲρ τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν σεισμοπλήκτων. Πῶς εἶναι δυνατὸν ὁ κατεστραμμένος βομβόπληκτος νὰ συνεισφέρῃ διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τοῦ σεισμοπλήκτου; Καὶ ἐνῷ παρέχονται εὐκολίαι φορολογικαί, δωρεὰν ἐγγραφὴ τῶν φοιτητῶν εἰς τὰ ἀνώτερα πνευματικὰ ἱδρύματα, προτίμησις εἰς διορισμοὺς τῶν διδασκάλων ἀνεξαρτήτου σειράς, διὰ τοὺς βομβοπλήκτους οὐδεμία ἀπολύτως διευκόλυνσις ἐκ μέρους τοῦ ἐπισήμου Κράτους παρεσχέθη μέχρι σήμερον, οὐδὲ ἓν δάνειον αὐτοστεγάσεως ἐδόθη.

§159Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναφέρω ἓν περιστατικὸν τὸ ὁποῖον ἐνισχύει τὴν ἄποψίν σας. Εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου περιφέρειαν, τὴν Κέρκυραν, ἐδόθησαν δάνεια εἰς πολὺ μικρὰ ποσὰ διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν βομβοπλήκτων ἐπαγγελματιῶν. Ἡ ἐξόφλησις τῶν δανείων αὐτῶν καθωρίσθη εἰς 40 μηνιαίας δόσεις ὑπὸ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία παρέσχε τὰ δάνεια ταῦτα μὲ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου. Τὸ Κράτος, μετὰ ταῦτα, ὀρθῶς σκεπτόμενον, ηὔξησε τὰς δόσεις ἐξοφλήσεως τῶν δανείων αὐτῶν εἰς 60, προκειμένου περὶ τῶν ἐπαγγελματικῶν τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν. Συνεζήτησα τὸ θέμα μετὰ τῶν ἁρμοδίων καὶ πράγματι εὗρον κατανόησιν. Ἀλλὰ ὅταν ἐφθάσαμεν μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς τὴν ἐξεύρεσιν λύσεως περὶ τοῦ πρακτέου, προσεκρούσαμεν εἰς ἓν ἀνυπέρβλητον ἐμπόδιον. Διότι, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, τὰ δάνεια, αὐτά, ὡς ἀποτελοῦντα δάνεια ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ ὄντα ληξιπρόθεσμα, ἐχαρακτηρίσθησαν ὡς δημόσιον ἔσοδον. Κατὰ δὲ τὸν νόμον περὶ εἰσπράξεως καὶ διαθέσεως δημοσίων ἐσόδων, ὅταν πρόκειται περὶ ὀφειλῆς καὶ προκειμένου περὶ τοιαύτης περιπτώσεως, χρειάζεται νόμος διὰ τὴν ἀναστολὴν τῆς εἰσπράξεως. Ἀποτέλεσμα τούτου θὰ εἶναι ὅτι ὁ σχετικὸς νόμος θὰ καθυστερήσῃ, ἀκολουθῶν τὴν κοινοβουλευτικὴν διαδικασίαν, ἀλλὰ καὶ θὰ γίνῃ σκέψις ἐὰν ἠμπορῇ ἢ ἐὰν πρέπει νὰ γίνῃ καὶ ὁ νόμος αὐτός. Ἄλλως διὰ τοιαύτας περιπτώσεις θὰ ἔχῃ ἐπέλθει ἤδη ἡ ἀναγκαστικὴ ἐκτέλεσις κατ’ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὀφείλουν. Καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ὄχι μόνον δὲν δίδεται ἐνίσχυσις ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ἀπαίτησις κατὰ τῶν βομβοπλήκτων τῶν ἐχόντων ἀνάγκην στέγης. Καὶ καλοῦνται σήμερον ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν τῆς ἀναγκαστικῆς ἐκτελέσεως νὰ ἐπιστρέψουν τὰς ὀφειλάς των εἰς τὸ Δημόσιον.

§160Α. ΛΙΑΚΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἔχω μίαν σημαντικωτέραν πληροφορίαν νὰ σᾶς δώσω. Ὑπάρχουν πέραν τῶν πολεμοπαθῶν αἱ κατηγορίαι τῶν πυροπαθῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν οὐδὲ καλύβην. Εἶναι εὔλογον τὸ παράπονον τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, νὰ βλέπουν τοὺς σεισμοπλήκτους νὰ λαμβάνουν 25, 35 καὶ 40.000 δραχμάς, διὰ νὰ στεγασθοῦν καὶ αὐτοὶ νὰ παραμένουν ἄστεγοι.

§161Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω, κύριοι συνάδελφοι, ὡς κορωνίδα τῶν ὅσων ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Κερκύρας κ. Θεοτόκης εἶπεν, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς χαρακτηριστικὸν γεγονός. Γνωρίζετε, κύριοι συνάδελφοι, τὸν σεμνὸν καὶ ἀπέριττον συνάδελφον, τέως βουλευτὴν Κρήτης καὶ Ἀρχηγὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως, κ. Πετρακογιώργην. Κατὰ τὴν μάχην τῆς Κρήτης ὁ υἱός του ἐφονεύθη πολεμῶν ἐναντίον τῶν ἀλεξιπτωτιστῶν, ὁ δὲ πατήρ του, εὑρισκόμενος εἰς Χανιά, ἐπὶ κεφαλῆς ὁμάδος πολεμιστῶν διηυκόλυνε τὴν διαφυγὴν τῆς τότε Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως εἰς Αἴγυπτον. Ἐν συνεχείᾳ, καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς κατοχῆς, ἡγεῖτο ἀνταρτικῶν ὁμάδων, δώσας ἐπανειλημμένως μάχας ἐναντίον τῶν στρατευμάτων κατοχῆς. Ἐγένετο ἡ ἀπελευθέρωσις, ὁμοῦ δὲ μετὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ Ἀντιστάσεως καπετὰν Μπαντουβᾶ, ἐτήρησαν τὴν τάξιν καὶ τὴν ἡσυχίαν καθ’ ὅλον τὸ διάστημα ποὺ ἐμαίνετο ὁ συμμοριτοπόλεμος εἰς τὴν ὑπόλοιπον Ἑλλάδα. Οἱ Γερμανοί, τοῦ κατέστρεψαν ὁλόκληρον τὴν κινητὴν καὶ ἀκίνητον περιουσίαν του, ἐργοστάσια, ἀνετινάχθησαν καὶ ἐτυφεκίσθησαν ἄνω τῶν 62 συγγενῶν του, συνεπείᾳ τῆς πολεμικῆς του δράσεως. Μεταπελευθερωτικῶς ἔλαβε διάφορα δάνεια ἀνασυγκροτήσεως ἐκ μέρους διαφόρων Τραπεζῶν. Καὶ ἐνῷ ἔχει πληρώσει ὁλόκληρον τὸ ἀρχικῶς δανεισθὲν κεφάλαιον, ἐξακολουθεῖ νὰ χρεωστῇ τὸ αὐτὸ ποσόν. Καὶ ζητεῖ τὴν εἰς δόσεις ἐξόφλησιν τοῦ ἀνωτέρω χρέους καί, ἀρνεῖται ἡ Πολιτεία. Ἠθικὸν καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως βοηθήσῃ τὸν ἀνωτέρω συνάδελφον, ὁ ὁποῖος δὲν ἐκαπηλεύθη τὸν ἀγῶνα τῆς ἀντιστάσεως καὶ ἔσωσε, μαζὶ μὲ ἄλλας ἀνταρτικὰς ὁμάδας, ὁλόκληρον τὴν Κρήτην ἀπὸ τὴν σφαγὴν καὶ ἐρείπωσιν. Ἐπανερχόμενος, κύριοι συνάδελφοι, τονίζω ὅτι θέμα βομβοπλήκτων ὑπάρχει καὶ θὰ ὑπάρχῃ νομικῶς καὶ ἠθικῶς διότι ἐντολοδόχος τῶν πολιτῶν εἶναι τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον ἔκαμε ὡς ἐκπρόσωπος τὰς συμβάσεις, καὶ ἔλαβε τὰς ἐπανορθώσεις, αἱ ὁποῖαι προωρίζοντο, κατὰ μέγιστον ποσοστόν, διὰ τοὺς βομβοπλήκτους, πολεμοπαθεῖς, χωρὶς νὰ δοθοῦν εἰς αὐτούς, ἀλλὰ διωχετεύθησαν εἰς ἔργα ἐπενδύσεως καὶ ἀνασυγκροτήσεως. Καὶ θὰ πρέπει οἱ ὠφεληθέντες ἐκ τῶν ἔργων αὐτῶν νὰ συμβάλουν κατὰ τὸ ἀνάλογον ποσοστὸν διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν βομβοπλήκτων. Προχωρῶ εἰς τὸ θέμα τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ τῆς Χώρας. Τὸ μεγαλύτερον ποσὸν τῶν ἐπανορθώσεων διετέθη διὰ τὸν ἐξηλεκτρισμόν. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ αὐξηθῇ κατά τι ἡ τιμὴ τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, ὥστε ἡ ἐπὶ πλέον τιμὴ νὰ δοθῇ δι’ ἀνακούφισιν τῶν βομβοπλήκτων. Τὸ θέμα, ὅμως, τῶν ἐπανορθώσεων εἶναι θέμα πολιτικόν. Εἶναι θέμα συνεννοήσεως μεταξὺ τῶν Κυβερνήσεων τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Γερμανίας, μετὰ τῆς ὁποίας ἔχομεν τόσας ἐμπορικὰς συναλλαγάς. Ἡ Γερμανία εἶναι ἠθικὸν Κράτος καὶ τὸ ἀπέδειξεν, δεδομένου ὅτι κατέβαλεν ἀποζημιώσεις ὁμοίας φύσεως καὶ εἰς τὴν γείτονα Γιουγκοσλαβίαν. Ἕνας καλὸς χειρισμὸς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ πείσῃ τὴν Γερμανικὴν Κυβέρνησιν περὶ τούτου. Ἑπομένως, ἔχοντες τοὺς πόρους τοῦ ἐσωτερικοῦ, καὶ τὰς ἀπαιτήσεις τοῦ ἐξωτερικοῦ, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐπουλώσωμεν ὡρισμένας πληγὰς τῶν πολεμοπαθῶν διότι ἡ ἀδικία, κύριοι συνάδελφοι, ὅταν συνεχίζεται, χαλυβδώνει τὰ νεῦρα τῶν ἀδικουμένων καὶ διοχετεύει τὴν ἀγωνιστικὴν διάθεσίν των πρὸς ἄλλας κατευθύνσεις, δυσμενεῖς διὰ τὸ κοινωνικόν μας καθεστώς.

§162Γ. ΚΑΤΣΑΦΑΔΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ συζητούμενον θέμα τῶν βομβοπλήκτων καὶ πολεμοπαθῶν, εἶναι ἄλυτον πρόβλημα, ἀπὸ τῆς ἑπομένης τῆς λήξεως τοῦ πολέμου. Δὲν ἀπασχολεῖ διὰ πρώτην φορὰν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, τὸ θέμα αὐτό. Κατ’ ἐπανάληψιν ἦλθεν ὑπὸ μορφὴν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Μετὰ τῶν συναδέλφων κ.κ. Σαβθοπούλου, Πετροπουλάκου καὶ Ἀλιπράντη, εἴχομεν ἀνακινήσει τὸ θέμα ἀπὸ τοῦ 1951 καὶ λυποῦμαι, διότι δὲν εἶναι παρὼν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος κ. Καρτάλης, ὅστις, ὡς Ὑπουργὸς τότε τοῦ Συντονισμοῦ, ἀπηξίωσε νὰ μᾶς δώσῃ καὶ μίαν πληροφορίαν ἔστω, ἂν ὄχι ἐξηγήσεις, πῶς σκέπτεται νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ πρόβλημα τῶν βομβοπλήκτων. Ἐνῷ τώρα, ὁ ἀξιότιμος κ. Καρτάλης, συγκινεῖται τόσον βαθύτατα κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς παρούσης ἐπερωτήσεως.

§163Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐπερώτησιν κατὰ τοῦ κ. Καρτάλη κάμνετε, κύριε συνάδελφε;

§164Γ. ΚΑΤΣΑΦΑΔΟΣ. Διαπιστώνω μίαν ἀλήθειαν, κύριε συνάδελφε. Ἀπὸ ὅλας τὰς πλευρὰς τῆς Βουλῆς, οἱ ρήτορες ἀναπτύξαντες τὸ θέμα τῶν βομβοπλήκτων καὶ τῶν πολεμοπαθῶν, δὲν ἠθέλησαν νὰ ἐπικρίνουν μόνον τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν. Εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, ὅτι καίτοι παρῆλθον 12 χρόνια ἀπὸ τῆς λήξεως τοῦ πολέμου, τὸ θέμα δὲν ἀντιμετωπίσθη. Πολλαὶ ἀντιξοότητες, πολλὰ ἐθνικὰ γεγονότα συνετέλεσαν νὰ μὴ ἀντιμετωπισθῇ τὸ θέμα τοῦτο τελεσφόρως μέχρι σήμερον. Ἐλέχθη ὅτι ὁ συμμοριτοπόλεμος ἠμπόδισε τὰς Κυβερνήσεις τῆς ἐποχῆς ἐκείνης νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸ θέμα. Ὁ ἰσχυρισμὸς αὐτός, ὅμως, βάσιμος, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὕπαιθρον, δὲν εἶναι βάσιμος προκειμένου περὶ τῶν ἀστικῶν κέντρων καὶ ἰδίᾳ τῆς ἰδιαιτέρας μου ἐκλογικῆς περιφερείας τοῦ Πειραιῶς. Ἐλέχθη, ἐπίσης, ὅτι παρενέβησαν οἱ σεισμοὶ καὶ ἄλλα γεγονότα. Διετυπώθη ὁ ἰσχυρισμὸς νὰ ἀντιμετωπισθοῦν πρῶτον αἱ ἀπαιτήσεις τῶν βομβοπλήκτων καὶ πολεμοπαθῶν καὶ ἔπειτα αἱ ἀπαιτήσεις τῶν σεισμοπαθῶν. Δὲν γνωρίζω, ἂν οἱ κ.κ. συνάδελφοι, οἱ διατυπώσαντες τὸν ἰσχυρισμὸν αὐτόν, δὲν ἐκόπτοντο ὑπὲρ τῶν σεισμοπλήκτων κατὰ τὴν λῆψιν τῶν σχετικῶν ὑπ’ αὐτῶν μέτρων. Τὸ θέμα, κύριοι συνάδελφοι, τῶν βομβοπλήκτων, παραμένει ἄλυτον. Ἡ περιφέρειά μου καὶ ἰδίᾳ ὁ Πειραιεύς, ὑπέστη τὴν μεγαλυτέραν καταστροφὴν ἀπὸ ὅλας τὰς πόλεις τῆς Ἑλλάδος. Δύο ἡμέραι θὰ μείνουν ἀνεξίτηλοι εἰς τὴν μνήμην τῶν Πειραιωτῶν: Ἡ 6η Ἀπριλίου 1941 καὶ τὸ 24ωρον τῆς 11ης πρὸς τὴν 12ην Ἰανουαρίου 1944. Μόνον κατὰ τὴν 11ην πρὸς τὴν 12ην Ἰανουαρίου ἀνεσύρθησαν ἐκ τῶν ἐρειπίων 3.500 νεκροὶ καὶ τραυματίαι. Οἱ Πειραιεῖς ἀνασύροντες τὰ πτώματα τῶν συγγενῶν των ἐκ τῶν ἐρειπίων, ἀνέκραζον ζήτω ἡ ἐλευθερία, διότι ἤλπιζον, καὶ εὐλόγως, ὅτι θὰ ἔλθῃ ἡμέρα κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀντιμετωπισθῇ καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεώς των. Ἀλλὰ φεῦ! Οἱ ἀτυχεῖς Πειραιῶται παραμένουν εἰσέτι ἄστεγοι. Ἡ παραλία κεῖται εἰς ἐρείπια. Οἱ ἐπαγγελματίαι του αὐξάνουν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀνέργων. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔδειξε πραγματικὴν κατανόησιν διὰ πολλὰ ἄλλα ζητήματα, εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα τῆς ἀποζημιώσεως τῶν πολεμοπαθῶν ἐξ ὑπαρχῆς. Ἂς προσγειωθῶμεν, ὅμως, καὶ μὴ ζητῶμεν ἀπὸ Κυβέρνησιν, ἑνὸς μόνον ἔτους, νὰ δώσῃ λύσιν εἰς ἕνα τοσοῦτον σοβαρὸν θέμα, τοῦ ὁποίου δὲν ἐπελήφθησαν αἱ μέχρι σήμερον Κυβερνήσεις.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§166ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ. μ., μὲ ἀντικείμενον Ἡμερησίας Διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 10.15′ μ. μ.)