1956.11.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 8η

Τρίτη 27 Νοεμβρίου 1956

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.25′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Δ. Λαντζούνης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγιγνώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Ἀποσκίτης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγιγνώσκει). Ὁ κ. Κ. Παπακωνσταντίνου (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἰσχυουσῶν διατάξεων περὶ Δικαστικῶν Λειτουργῶν». Ὁ κ. Χ. Θηβαῖος (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἀτελοῦς εἰσαγωγῆς καὶ μειώσεως δασμῶν ἐνίων εἰδῶν γενικῆς καταναλώσεως καὶ τροποποιήσεως δασμολογικῶν καὶ τελωνειακῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Ταλιαδοῦρος καὶ Π. Σταυρόπουλος καταθέτουσι τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων ἀφορωσῶν εἰς τὴν εἰς προσωπικὸν σύνθεσιν τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας». Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἀρχιοδηγῶν Ὑπηρεσίας Μηχανικῆς Καλλιεργείας Ὑπουργείου Γεωργίας, αἰτούντων ἐπανασύστασιν τῶν δυνάμει τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ ἀπὸ 3.4.1954 Β. Δ. «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 2500) 1952» καταργηθεισῶν θέσεων Ἀρχιοδηγῶν ἑλκυστήρων καὶ κατάληψιν αὐτῶν ἀπὸ τοὺς κατέχοντας ταύτας κατὰ τὸν χρόνον τῆς καταργήσεώς των ὑπαλλήλους μὲ τὸν αὐτὸν βαθμὸν καὶ μισθόν. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἐργατοτεχνικοῦ καὶ ὑπαλληλικοῦ προσωπικοῦ τῆς Ὑπηρεσίας Μηχανικῆς Καλλιεργείας, αἰτούντων ὁριστικὴν τακτοποίησιν τῆς θέσεώς των, διότι ἐργαζόμενοι ἀπὸ δεκαετίας εἰς τὴν Ὑπηρεσίαν αὐτὴν παραμένουν εἰσέτι ἀτακτοποίητοι εἰς κατάστασιν ἀβεβαιότητος καὶ μὲ τὰ πλέον χαμηλὰ ἡμερομίσθια. Οἱ βουλευταὶ Καρδίτσης–Τρικάλων κ. κ. Α. Ταλιαδοῦρος καὶ Σ. Ἀλλαμανῆς, καταθέτουν ἀναφορὰς καπνοπαραγωγῶν Λεονταρίου, Ἀχλαδιᾶς, Ἀνάβρας καὶ Ἀσημοχωρίου Καρδίτσης, ζητούντων λῆψιν μέτρων πωλήσεως εἰς ἱκανοποιητικὴν τιμὴν τῶν ἀπωλήτων εἰσέτι καπνῶν ἐσοδείας 1955 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας καὶ Εὐρυτανίας κ. Γ. Μπουρδάρας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ συνδέσμου Μεγαλοχωριτῶν ἡ «Ἁγία Παρασκευὴ» τοῦ Δήμου Καρπενησίου καὶ τῶν Κοινοτήτων τῶν τέως Δήμων Καρπενησίου, Ἀρακυνθίων, Εὐρυτάνων καὶ τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Προυσοῦ, ζητούντων ἀποπεράτωσιν τῆς ὁδοῦ Καρπενησίου–Προυσοῦ. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων–Θεσπρωτίας κ. Α. Δερδεμέζης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ τεχνικοῦ ἐπιμελητηρίου Ἠπείρου, ζητοῦντος ἵδρυσιν εἰς Ἰωάννινα Τεχνικῆς Σχολῆς Ἐργοδηγῶν Οἰκοδόμων, Ἐργοδηγῶν Δημοσίων Ἔργων καὶ Μηχανολόγων–Ἠλεκτρολόγων πρὸς τροπὴν τῆς νεολαίας πρὸς τέχνας μετὰ μάλιστα καὶ τὴν κατάργησιν τῆς Σχολῆς Ὑπομηχανικῶν Ἰωαννίνων. Τὸ Ἐργατοϋπαλληλικὸν Κέντρον Πατρῶν, ἀποδοκιμάζει τὴν ἐκ προσωπικῶν ἐλατηρίων συκοφαντικὴν προσπάθειαν τοῦ βουλευτοῦ κ. Η. Μπρεδήμα κατὰ τοῦ Νομάρχου Ἀχαΐας κ. Α. Μπότση, τοῦ ὁποίου τὸ ἠθικὸν κῦρος, τὴν δραστηριότητα καὶ ἀπόδοσιν οὐδεὶς δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας καὶ Εὐρυτανίας κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Συνεταιρισμῶν Παπαδάτου καὶ Φυτειῶν, ζητούντων λῆψιν μέτρων διὰ τὴν διάθεσιν τῶν ἀπωλήτων εἰσέτι καπνῶν ἐσοδείας 1955. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Θ. Ἀνδρεάδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Χρ. Πασαλίδου, ζητοῦντος διενέργειαν ἀνακρίσεων πρὸς διαπίστωσιν τῶν παρ’ αὐτοῦ καταγγελομένων κατὰ τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Νοτίας Ἀλμωπίας καὶ τὴν ἐπιβολὴν κυρώσεων κατ’ αὐτοῦ. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης–Τρικάλων κ. Μ. Πίσπας, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Τρικάλων, ζητούσης ἐξόφλησιν τῶν καθυστερουμένων ὀφειλῶν ἐξ ἐπαγγελματικῶν δανείων, εἰς 48 μηνιαίας δόσεις κλπ. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Λ. Λυμπέρης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Συνταξιούχων ΙΚΑ Ρόδου, ζητοῦντος βελτίωσιν τῶν συντάξεων τῶν μελῶν του κλπ. Ὁ βουλευτὴς Φλωρίνης–Καστοριᾶς κ. Δ. Θεοχαρίδης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συνταξιούχων Καπνοῦ Μαγνησίας, ζητούσης συμπλήρωσιν τῆς ἀσφαλιστικῆς νομοθεσίας τοῦ ΙΚΑ πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν προσγενομένων ἀδικιῶν εἰς τοὺς συνταξιούχους. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας–Εὐρυτανίας κ. Κ. Πετρόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Ἀστυπαλαίας, ζητοῦντος λῆψιν μέτρων πρὸς στέγασιν τῶν σεισμοπλήκτων Ἀστυπαλαίας. Οἱ βουλευταὶ Χαλκιδικῆς κ. κ. Β. Βασιλικός, Ι. Λαμπρόπουλος καὶ Λ. Σαραφιανὸς καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Μεταλλωρύχων Χαλκιδικῆς, ζητούντων μείωσιν τοῦ ὁρίου ἡλικίας πρὸς συνταξιοδότησίν των εἰς τὸ 60ὸν ἔτος διὰ τοὺς ἄνδρας καὶ τὸ 55ὸν διὰ τὰς γυναῖκας λόγῳ τῶν βαρυτάτων συνθηκῶν ἐργασίας αὐτῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων–Θεσπρωτίας κ. Α. Δερδεμέζης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἑνώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων, τοῦ Δημάρχου Ἰωαννίνων, τῶν Διδασκαλικῶν Συλλόγων Ἠπείρου, τῶν γονέων καὶ κηδεμόνων καὶ τῶν ἐπιλαχόντων τῆς Παιδαγωγικῆς Ἀκαδημίας Ἰωαννίνων, ζητούντων τὴν ἐγγραφὴν τῶν ἐπιλαχόντων εἰς τὴν Ἀκαδημίαν ταύτην, ἀποστολὴν Διευθυντοῦ αὐτῆς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων–Θεσπρωτίας κ. Α. Δερδεμέζης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Π. Γιαννουράκη, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν παρὰ τῆς Τεχνικῆς Ὑπηρεσίας Πολεοδομίας Ἰωαννίνων ληφθεῖσαν εἰς βάρος του ἀπόφασιν καὶ ζητοῦντος ἐπανόρθωσιν τῆς προσγενομένης αὐτῷ ἀδικίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων Θεσπρωτίας κ. Α. Δερδεμέζης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Συνταξιούχων Αὐτοκινητιστῶν Ἠπείρου, ζητοῦντος αὔξησιν τῆς συντάξεως τῶν μελῶν του. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Σπηλιόπουλος καὶ Π. Γλιγλῆς, καταθέτουν ἀναφορὰν Πατατοπαραγωγῶν τῶν χωρίων Λάππα, Ἀπιδεῶνα, Ἀλῆ Τσελεπῆ καὶ Μποστέτα Ἀχαΐας ζητούντων χορήγησιν μακροπροθέσμων δανείων, ἀπαγόρευσιν εἰσαγωγὴν πατάτας ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. Δ. Παπασπύρου, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἀκτημόνων γεωργῶν Βαγίων τῆς Ἐπαρχίας Θηβῶν διαμαρτυρομένων διὰ τὴν κατὰ τὸ ἓν τέταρτον περικοπὴν τοῦ κλήρου ἀποκαταστάσεως ἐν Κωπαΐδι καὶ ζητούντων νὰ γενικευθῇ ἡ περικοπὴ εἰς τοὺς μισθωτὰς καὶ ἀκτήμονας ἵνα οὕτω μειωθῇ ἡ περικοπὴ εἰς τὸ ἐλάχιστον. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας Δ. Παπασπύρου, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν Σούρπης τῆς Ἐπαρχίας Λεβαδείας διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἀποκατάστασίν των ἐν Κωπαΐδι εἰς τὸ ἥμισυ τοῦ καθορισθέντος βιοσίμου κλήρου ἐνῷ ὡς πενέστεροι ἔδει νὰ τύχωσι πλήρους κλήρου. Διαμαρτύρονται προσέτι διὰ τὴν ἀποφασισθεῖσαν μείωσιν τοῦ κλήρου τῶν ἀκτημόνων καὶ ζητοῦσι νὰ γενικευθῇ ἡ μείωσις ὥστε νὰ περιορισθῇ αὕτη εἰς τὸ ἐλάχιστον. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. Δ. Παπασπύρου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ συλλόγου Γονέων καὶ κηδεμόνων τῶν μαθητῶν Γυμνασίων Λεβαδείας ὡς καὶ τῶν ἐν Λεβαδείᾳ Σωματείων καὶ Συλλόγων διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ πλήρωσιν τῶν κενῶν θέσεων φιλολόγων καθηγητῶν Γυμνασίου Λεβαδείας ὡς καὶ τῶν λοιπῶν κενῶν θέσεων Γαλλικῶν καὶ Τεχνικῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας Δ. Παπασπύρου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἀναγκαστικοῦ Συνεταιρισμοῦ Σπάτων διαμαρτυρομένου διὰ τὸν καθορισμὸν τῆς τιμῆς οἴνου εἰς δραχ. 6,60–6,80 κατ’ ὀκᾶν ἐξ οὗ πλήττεται ἡ τάξις τῶν ἀμπελουργῶν Ἀττικῆς καὶ ὅλων γενικῶς τῶν ἀμπελουργῶν τῆς Ἑλλάδος. Ἡ Ἕνωσις Ἐργατοτεχνιτῶν Μπετὸν–Ἀρμὲ «ἡ Πρόοδος» καὶ τὸ Ἐργατοϋπαλληλικὸν Κέντρον Καρδίτσης, ἐκφράζουν τὴν ἀγανάκτησιν καὶ τὸν ἀποτροπιασμόν των διὰ τὰς ἐγκληματικὰς πράξεις ὠμῆς βίας τῶν ἰσχυρῶν κατὰ τῶν μικρῶν καὶ ἀνισχύρων λαῶν τῆς Οὑγγαρίας καὶ τῆς Αἰγύπτου καὶ ζητοῦν τὴν παρὰ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καταγγελίαν τῶν ἀνωτέρω πράξεων βίας ἐνώπιον τοῦ Ο.Η.Ε. πρὸς ἄμεσον κατάπαυσιν τῶν ἐχθροπραξιῶν καὶ τῆς ἐνόπλου ἐπεμβάσεως διὰ τὴν διατήρησιν τῆς Εἰρήνης, τῆς Ἐλευθερίας καὶ Ἀνεξαρτησίας ὅλων τῶν λαῶν. Ὁ Πρόεδρος Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἀμφίσσης, Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν, Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Πολέμου, Ἐργατῶν Φωκίδος, ὁ κ. Κορδώνης καὶ ἡ Ε. Ρ.Ε. Ἐλαιῶνος, ἀποδοκιμάζουν τὴν ἐκ τῶν τάξεων τῆς ΕΡΕ ἀποσκίρτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Λ. Εὐταξία, εἰς στιγμὰς καθ’ ἃς κρίνεται ἡ ἱερὰ ὑπόθεσις τῆς Κύπρου. Ἀπαντήσεις τῶν διαφόρων Ὑπουργείων ἐπὶ σχετικῶν ἐρωτήσεων βουλευτῶν. I. Τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων. Α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ἀθ. Βαχλιώτη. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 48 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ἀθ. Βαχλιώτη, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 6385 ἐ. ἔ. ἐγγράφου ὑμῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: Διὰ χορηγηθείσης πιστώσεως 100.000 δρχ. συνεστήθη κατὰ τὸ παρελθὸν ἐργολαβία συντηρήσεως καὶ διανοίξεως τῆς ὁδοῦ Δημητσάνης–Ζατούνης–Λουτρῶν Ἡραίας. Διὰ τὸ αὐτὸ ἀντικείμενον διετέθη παρὰ τοῦ Ταμείου ὁδοποιίας τοῦ Νομοῦ Ἀρκαδίας συμπληρωματικὴ πίστωσις δρχ. 150.000 ἐκ τῆς ὁποίας ποσὸν δρχ. 50.000 ἠναλώθη διὰ τὴν ἄρσιν τῶν καταπτώσεων τοῦ Τμήματος Ζατούνης– Βλόγγου–Ἀραχώβης. Ἡ ἐργασία ἄρσεως τῶν καταπτώσεων ἀνελήφθη ἀναλογιστικῶς παρὰ τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἐξετελέσθη διὰ προωθητῆρος τῆς Μηχανικῆς καλλιεργείας. Διὰ τοῦ συνόλου τῆς ἀνωτέρω πιστώσεως τῆς ἐργολαβίας ἐξετελέσθησαν μικρᾶς ἐκτάσεως ἐργασίαι συντηρήσεως καὶ διάνοιξις τμήματος 600 περίπου μέτρων ἐπὶ βραχώδους κατὰ τὸ πλεῖστον ἐδάφους, καὶ ἀπέμεινεν ἀδιάθετον ὑπόλοιπον δραχμαὶ 30.000 περίπου. Διὰ τοῦ ὑπολοίπου τούτου ἐπιδιώκομεν τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς διανοίξεως μέχρι τῆς Κοινότητος Ράφτη, μὲ πρόβλεψιν ἐκτελέσεως τῶν ἐργασιῶν ἀπολογιστικῶς παρὰ τῆς ὑπηρεσίας, ἐπὶ σκοπῷ ἐκτελέσεως μεγαλυτέρας ἐκτάσεως ἔργου, ἵνα καταστῇ δυνατὴ ἡ ἐπιτυχία τῆς ἀνωτέρω ἐπιδιώξεως. Σχετικῶς μὲ τὴν διατυπουμένην ὑπόνοιαν ὅτι τὸ ἐπιτελεσθὲν ἔργον δὲν ἦτο ἀνάλογον τῶν διατεθεισῶν πιστώσεων, διετάξαμεν τὸν Νομ)κὸν Ἀρκαδίας ἵνα μεταβῇ ἐπὶ τόπου πρὸς ἔλεγχον τῆς ἐπιμετρήσεως καὶ χαρακτηρισμὸν τοῦ εἴδους τῶν ἐκσκαφῶν ἵνα ἐξαχθῇ ἀσφαλὲς συμπέρασμα περὶ τοῦ ἐὰν τὸ ἔργον εἶναι ἀνάλογον τῶν διατεθεισῶν πιστώσεων. Ἐπὶ τῶν ἐνεργειῶν τοῦ κ. Νομομηχανικοῦ ἀναμένομεν ἀπάντησιν.

Ὁ Γεν. Γραμματεὺς

Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ

Β) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Αὐγερινοῦ. Εἰς ἀπάντησιν ἀπὸ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 162 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Αὐγερινοῦ, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 7567 ἐ. ἔ. ἐγγράφου ὑμῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: Διὰ τὸν λιμένα Κατακώλου ὑπάρχει ἡ ὑπ’ ἀριθ. 2670 τριμερὴς ἀπόφασις διὰ τὴν ἐκτέλεσιν λιμενικῶν ἔργων καὶ συγκεκριμένως διὰ τὴν ἐκβάθυνσιν τμήματος τῆς λεκάνης τοῦ λιμένος. Διὰ τῆς ἀνωτέρω ἀποφάσεως ἔχει ἀναλάβει τὸ Δ. Σ. Κατακώλου τὴν ὑποχρέωσιν ὅπως ἐξ ἰδίων πόρων διαθέσῃ δραχμὰς 1.300.000, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν δὲ ταύτην ἔχει ἐγκριθῆ ἡ διάθεσις 1.500.000 δραχμ. ἐκ πιστώσεων τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων διὰ τὴν χρῆσιν 1955–56 ἤτοι μέχρι τέλους Δεκεμβρίου 1957, δεδομένου ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ὅλου ἔργου ἀνέρχεται εἰς 2.800.000 δραχμ. καὶ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐκτελεσθῇ τοῦτο εἰς δύο στάδια τόσον διότι διὰ τῆς ἐκτελέσεως μέρους τοῦ ἔργου οὐδεμία ἐξυπηρέτησις θέλει ἐπιτευχθῇ ὅσον καὶ διότι ἡ δαπάνη τοῦ ἔργου θέλει αὐξηθῆ διότι ἡ διπλῆ μεταφορὰ καὶ ἐπιστροφὴ τῶν μηχανημάτων θέλει ἐπιβαρύνει σοβαρῶς τὴν δαπάνην τοῦ ἔργου. Ἤδη, κατόπιν σχετικῆς διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ὑπεγράφη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ πρότασις καὶ διεβιβάσθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ διὰ τὴν ἐγγραφὴν τῆς πιστώσεως τῶν 1.500.000 δραχ. εἰς τὸν νέον προϋπολογισμὸν τῶν Δημοσίων Ἐπενδύσεων 1957. Ἑπομένως ἐφ’ ὅσον τὸ Δ. Σ. Κατακώλου ἐμερίμνα διὰ τὴν διάθεσιν τῶν 1.500.000 δραχ. ἐντὸς τοῦ 1957 συμφώνως μὲ τὴν ὑπ’ αὐτοῦ ἀναληφθεῖσαν ὑποχρέωσιν, θέλει διατεθῆ καὶ ἡ ἀνωτέρα πίστωσις τῶν 1.500.000 δρχ. ἐντὸς τοῦ 1957 ὅτε καὶ θέλει ἐκτελεσθῆ τὸ ἐν τῇ ἐρωτήσει ἔργον. Γ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Σ. Σαράφη καὶ Α. Πατσιαντᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ἐν θέματι ἐρωτήσεως, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 7462 ἐ. ἔ. ἐγγράφου ὑμῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὅτι ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἐν τῇ ἐρωτήσει ἔργου δύναται νὰ πραγματοποιηθῇ κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος ἐφ’ ὅσον τοῦτο περιληφθῇ εἰς τὸν ἐγκριθησόμενον πίνακα τῶν πρὸς ἐκτέλεσιν ἔργων κατὰ τὸ 1957, ὅστις συντάσσεται ἤδη παρὰ τὰς οἰκείας Νομαρχίας συμφώνως πρὸς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 16174)ΔΕ—288 ἐ. ἔ. ἐγκύκλιον τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Δ) ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ κ. Χ. Παπασταύρου. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ἐν θέματι ἐρωτήσεως, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 6660 ἐν. ἔ. ἐγγράφου ὑμῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: Γέφυρα Ἁγιοῦς: Διετάχθη ὁ Νομ)κὸς Ἰωαννίνων ὅπως ὑποβάλει μελέτην παραλλαγῆς τῆς ὁδοῦ εἰς τὴν περιοχὴν τῆς παλαιᾶς κοιλαδογεφύρας Ἁγιοῦς πρὸς σκοπὸν γεφυρώσεως τοῦ ποταμοῦ διὰ μικροτέρας γεφύρας εἴτε πρὸς τὰ κατάντι εἴτε πρὸς τὰ ἀνάντι τῆς παλαιᾶς. Ἐπίσης ἐζητήθη καὶ πρόχειρος προϋπολογισμὸς τῆς ἀπαιτηθησομένης διὰ τὸ ἔργον δαπάνης. Γέφυρα παρὰ τὰς πηγὰς Καλαμᾶ: Διετάχθη ἡ ἀνακατασκευὴ τῆς γεφύρας ταύτης, διὰ τῆς διατηρήσεως τῶν παλαιῶν ἀκροβάθρων καὶ τῆς κατασκευῆς ὄπισθεν αὐτῶν νέων τοιούτων ἐφαρμοζομένων λόγῳ αὐξήσεως τοῦ ἀνοίγματος ἑνὸς φορέως μέχρι 7 μέτρων ἐκ πλακὸς σιδηροπαγοῦς σκυροκονιάματος τοῦ τύπου Ν. 121. Ε) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Τσιαπάρα. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ἐν θέματι ἐρωτήσεως, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 7717) 2.11.56 ἐγγράφου ὑμῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: Κατὰ τὴν τελευταίαν τριετίαν ἀπὸ τὰς πιστώσεις Δημ. Ἐπενδύσεων διετέθη διὰ τὴν ὁδὸν Θεσσαλονίκης–Λαγκαδᾶ —Σωχοῦ Σκεπαστοῦ ποσὸν 2.700.000 δραχμῶν διὰ τὴν κατασκευὴν ἀπαραιτήτων τεχνικῶν ἔργων, τὴν κατασκευὴν σκυρωτοῦ ὁδοστρώματος εἰς τὸ τμῆμα ἀπὸ χιλιομέτρου 36 –54 ὅπερ εἶχεν μεγαλυτέραν ἀνάγκην τοιούτου καὶ ἁπλῆν συντήρησιν τῶν ὑπολοίπων τμημάτων τῆς ὁδοῦ ἀπὸ τοῦ χιλιομέτρου 18–71. Ἐκ τοῦ ἀνωτέρω σκυρωτοῦ ὁδοστρώματος ἠσφαλτοστρώθη τὸ τμῆμα ἀπὸ χιλ. 35–44, δαπάναις τοῦ Ταμείου ὁδοποιΐας Νομοῦ Θεσσαλονίκης μὲ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ὁποίου περιῆλθεν ἡ ὁδὸς μετὰ τὸν χαρακτηρισμόν της ὡς Ἐπαρχιακῆς, καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι ἁρμόδιον πρὸς ἐπέκτασιν τῶν ὑπολοίπων ἐργασιῶν, πρὸς ὁλοκλήρωσιν τοῦ ἔργου. Εἰδικῶς εἰς τὸ τμῆμα ἀπὸ χιλ. 18–36 εἰς ὃ ἀναφέρεται ἡ ἐν θέματι ἐρώτησις ἐξετελέσθησαν πρὸ διετίας ἁπλαῖ ἐργασίαι βατότητος τῆς ὁδοῦ, δι’ ἃς διετέθη δαπάνη 80.000 δρχ. ἐκ τοῦ ὡς ἄνω ποσοῦ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Νοεμβρίου 1956

Ὁ Γεν. Γραμματεὺς

Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ

ΙΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Λ. Κακαρᾶ. Ἔχομεν τὴν τιμήν, εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5774) 8.8.1956 ἐγγράφου σας, νὰ πληροφορήσωμεν ὑμᾶς τ’ ἀκόλουθα: Τὴν 13.9.1956 συνελήφθησαν ὑπὸ τοῦ χωροφύλακος Ἀλευρέα Χρήστου τῆς δυνάμεως τοῦ σταθμοῦ Χωροφυλακῆς Ὀξυλίθου–Εὐβοίας οἱ: 1) Θεοδώρου Σταμάτιος τοῦ Εὐαγγέλου, κάτοικος Ὀξυλίθου, 2) Χρυσάφης Βελισσάριος τοῦ Βασιλείου, κάτοικος Ταξιαρχῶν καὶ 3) Ροῦσσος Γεώργιος, τοῦ Δημητρίου κάτοικος Ταξιαρχῶν, ἐπὶ παραβάσει τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Α. Ν. 1219)1038 ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὰς τοιαύτας τοῦ ἄρθρου 24 παρ. 2 τοῦ Α.Ν. 2344)1940 καὶ τὴν 14.9.1956, ἀπεστάλησαν μετὰ τῆς σχηματισθείσης δικογραφίας ὑπὸ τοῦ Ἀστυνομικοῦ Σταθμάρχου Ὀξυλίθου εἰς τὸν κ. Εἰσαγγελέα Πλημμελειοδικῶν Χαλκίδος, παρ’ οὗ ἀφέθησαν ἐλεύθεροι παραπεμφθέντες εἰς τὴν τακτικὴν δικάσιμον τῆς 7.8.1956. Ἐκ τῆς ἐνεργηθείσης ἐνόρκου προανακρίσεως ὑπὸ τοῦ Σταθμάρχου Χωροφυλακῆς Ὀξυλίθου προέκυπτεν ἀναμφισβητήτως ποινικὴ εὐθύνη καὶ κατὰ τοῦ ἐργολάβου Παπουτσῆ, δὲν ἀπεστάλη δὲ καὶ οὗτος ὑπὸ συνοδείαν τῷ κ. Εἰσαγγελεῖ ὡς μὴ καταστάσης δυνατῆς τῆς συλλήψεώς του ἐντὸς τῆς ὑπὸ τοῦ Κώδικος Ποινικῆς Δικονομίας τασσομένης προθεσμίας, εἰσήχθη ὅμως καὶ οὗτος εἰς δίκην τὴν 7.8.56 ὁμοῦ μετὰ τῶν ἄλλων ὡς ἄνω ἀναφερομένων προσώπων, δικασθέντων ἁπάντων κατ’ ἀντιμωλίαν καὶ ἀπηλλάγησαν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Νοεμβρίου 1956

Ὁ Ὑφυπουργὸς

ΝΙΚΟΣ Β. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ

ΙΙΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐθν. Ἀμύνης. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Σ. Σαράφη καὶ Γ. Πρίφτη. 1. Ἔχομεν τὴν τιμήν, εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 7458)6013)23.10.1956 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ. κ. Σ. Σαράφη καὶ Γ. Πρίφτη, νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: α) Τόσον ἡ ἐνοικίασις πρὸς ἀγροτικὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ ἀεροδρομίου Μπισδουνίου, ὅσον καὶ ἡ διάθεσις τοῦ χόρτου ἐγένετο, ὡς ὤφειλε, συμφώνως τῷ Νόμῳ διὰ δημοπρασίας. β) Καὶ διὰ μὲν τὴν ἐνοικίασιν τῶν ἀγρῶν ἡ δημοπρασία τρὶς ἐπαναληφθεῖσα, ἀνέδειξε πλειοδότην τὸν Δ. Χαρδαλιᾶν, ἐν ᾧ χρόνῳ εἰς ἑκάστην ἐπανάληψιν εἰδοποιεῖτο ἁρμοδίως καὶ ἡ Κοινότης Περάματος. γ) Διὰ τὸ χόρτον ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Περάματος ἐξεδήλωσε πράγματι ἐνδιαφέρον, πλὴν ἐρωτηθεὶς ἂν θὰ ἐλάμβανε ὑπευθύνως τὴν τμηματικὴν διανομὴν εἰς τοὺς κατοίκους τῆς Κοινότητος καὶ ταὐτοχρόνως τὴν εἴσπραξιν τῆς ἀξίας του, ἠρνήθη. 2. Ἐκ τῶν ἀνωτέρω καταδεικνύεται, ὅτι ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Ἐθν. Ἀμύνης ἐνήργησεν ἀπολύτως ἐντὸς τῶν πλαισίων τῆς κειμένης Νομοθεσίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Νοεμβρίου 1956

Ὁ Ὑφυπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης

Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ

IV. Τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου. Σχετικῶς μὲ τὴν ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου περὶ τοῦ ἐν Ἀθήναις Νοσοκομείου Λοιμωδῶν Νόσων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Ἐὰν ἔστω καὶ πόρρωθεν ἠπειλεῖτο ἡ δημοσία ὑγεία ἐκ τοῦ Νοσοκομείου Λοιμωδῶν Νόσων, περὶ τὸ ὁποῖον ἐσχάτως ἀνηγέρθησαν οἰκίαι πρὸ τοῦ κινδύνου τούτου τὸ Ὑπουργεῖον δὲν θὰ ἔμενεν ἀσυγκίνητον καὶ θὰ ἐπρογραμμάτιζε τὴν μεταφορὰν αὐτοῦ. Ὡς ἐτονίσαμεν ὅμως κατ’ ἐπανάληψιν εἰς τοὺς ἀνησυχοῦντας, οὐδεὶς κίνδυνος τῆς δημοσίας ὑγείας ὑφίσταται. Ἐπὶ δεκαετίας ὁλοκλήρους, καθ’ ἃς εἰς τὸν ἐν λόγῳ Νοσοκομεῖον ἐνοσηλεύθησαν βαρέα λοιμώδη νοσήματα, ἐξανθηματικὸς τύφος, πανώλης, εὐλογία κλπ., οὐδέποτε μετεδόθη νόσος εἰς τὸ νοσηλευτικὸν προσωπικόν. Πολὺ περισσότερον δὲν ὑφίσταται κίνδυνος διὰ τοὺς περιοίκους. Ἐξ ἄλλου, κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς ὑγιεινῆς, πᾶς ἀνησυχῶν, δὲν πρέπει νὰ οἰκοδομῇ οἰκίας εἰς κέντρα, τὰ ὁποῖα τοῦ προξενοῦν ἀνησυχίας. Ὅμως οἰκήματα περιέβαλλον τὸ Νοσοκομεῖον, μὲ ἄμεσον ἀπαίτησιν τῶν οἰκοδομούντων νὰ ἀπομακρυνθῇ τὸ Ἵδρυμα. Πολὺ περισσότερον δὲ ὑπάρχει φόβος ἀπὸ τὸν Ἀντιλεπρικὸν Σταθμόν. Ἡ λέπρα δὲν μεταδίδεται εὐκόλως. Διὰ νόμου δὲ ἤνοιξαν αἱ πύλαι τοῦ Σταθμοῦ διὰ πάντα λεπρόν, καταστάντα διὰ τῆς θεραπείας ἀκίνδυνον. Παρὰ ταῦτα, εἰς τὴν σκέψιν ἡμῶν ὑπάρχει ἡ ἰδέα τῆς μεταφορᾶς τοῦ Νοσοκομείου. Ἀλλὰ ποῦ εἶναι ὁ κατάλληλος τόπος, εἰς ὃν θὰ ἠδύνατο νὰ ἱδρυθῇ νέον τοιοῦτον, τὸ ὁποῖον κατ’ ἐπανάληψιν ἐτονίσαμεν ἔχει εἰδικὰς ἐγκαταστάσεις καὶ εἶναι διὰ τὴν ἀσφάλειαν ὅλης τῆς Χώρας. Ἐκτὸς τούτου ἡ δημιουργία ἑνὸς τοιούτου Νοσοκομείου θὰ ἀπαιτήσῃ τεράστια χρηματικὰ ποσά, μὴ εὐκόλως ἐξευρισκόμενα σήμερον. Ἐν τῇ εἰλικρινείᾳ μας, μὴ δυνάμενοι νὰ ὑποσχεθῶμεν σήμερον τί τὸ ὁριστικὸν ἐπαναλαμβάνομεν ὅτι ἐν τῇ σκέψει ἡμῶν ὑπάρχει ἡ ἰδέα τῆς μεταφορᾶς τούτου, ὅταν αἱ περιστάσεις τὸ ἐπιτρέψουν καίτοι οὐδένα κίνδυνον δημιουργεῖ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Νοεμβρίου 1956

Ὁ Ὑφυπουργὸς Κοινων. Προνοίας

Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Φ.Δ.Ε ἐζήτησε τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§6Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας ἐπληροφορήθημεν ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν προτίθεται νὰ προβῇ εἰς δηλώσεις πρὸς τὴν Βουλὴν πρὸ τῆς ἐπανόδου του ἐκ Γιουγκοσλαβίας. Ἐπειδὴ καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ κοινὴ γνώμη ἀδημονεῖ νὰ μάθῃ ἐκ τοῦ στόματος τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ποῖα εἶναι τὰ ἀποτελέσματα τοῦ ταξειδίου του εἰς Ἀμερικήν, θὰ ὑπέβαλον τὴν παράκλησιν ὅπως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πρὸ τῆς ἀναχωρήσεώς του εἰς Γιουγκοσλαβίαν, προσέλθῃ καὶ προβῇ εἰς τὰς σχετικὰς δηλώσεις, ἡμεῖς δὲ δὲν θὰ ἔχωμεν καμμίαν ἀντίρρησιν, ἡ ἀπάντησις ἐκ μέρους τῆς ἀντιπολιτεύσεως νὰ δοθῇ μετὰ τὴν ἐπιστροφήν του ἐκ Βελιγραδίου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀντιπολιτεύσεως).

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σχετικὴν ἐπιστολὴν ἀπηύθυνε πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ ὁ κ. Βαρβούτσης, ὁ ὁποῖος ζητεῖ τὸ αὐτὸ καὶ ἡ ὁποία θὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικά. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει νὰ ἀπαντήσῃ τὶ ἐπὶ τοῦ ἐρωτήματος;

§8Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερν.). Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Φ.Δ.Ε. καὶ ὁ συνάδελφος κ. Βαρβούτης, ἐζήτησεν ὅπως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐνημερώσῃ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῶν ὅσων ἔλαβον χώραν κατὰ τὴν εἰς Ἀμερικὴν ἀποστολήν του. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καθὼς ἐδήλωσε δὲν ἔχει καμμίαν ἀπολύτως ἀντίρρησιν ἐφόσον ἡ ἀντιπολίτευσις τὸ ζητήσῃ, νὰ συζητηθῇ τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὁπότε θὰ λάβουν τὸν λόγον ὅλοι ὅσοι θέλουν εἴτε νὰ κρίνουν εἴτε νὰ ἐρωτήσουν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Δυστυχῶς αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως οἰκουρεῖ καὶ προσπαθεῖ νὰ ἀποθεραπευθῇ διὰ νὰ κατορθώσῃ νὰ ἀναχωρήσῃ τὴν Δευτέραν διὰ Γιουγκοσλαβίαν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀπουσιάζει — ἔρχεται ἢ ἀπόψε ἀργὰ τὴν νύκτα ἢ αὔριον τὸ πρωΐ. Μεταξὺ αὐτῆς τῆς ἡμερομηνίας καὶ τῆς Δευτέρας μεσολαβοῦν τρεῖς συνεδριάσεις. Αἱ συνεδριάσεις αὐταὶ δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς διὰ τὴν περίπτωσιν καθ, ἣν θὰ προκληθῇ συζήτησις — καὶ εἶναι ἀδύνατον αὐτὸ νὰ μὴ συμβῇ. Παρακαλεῖ, λοιπόν, θερμῶς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως θελήσῃ ἡ ἀντιπολίτευσις νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις μετὰ τὴν ἐπιστροφὴν του ἐκ Γιουγκοσλαβίας. Ἡ ἐπιστροφὴ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως θὰ λάβῃ χώραν τὴν μεθεπομένην ἑβδομάδα. Ἐὰν παρὰ ταῦτα ἐπιμένουν οἱ κύριοι ἀρχηγοὶ τότε θὰ ἀκούσωμεν τὰς ἀπόψεις των καὶ θὰ ἀπαντήσωμεν.

§9Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀδιαθετῇ, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔχωμεν τὴν ἀξίωσιν νὰ προσέλθῃ διὰ νὰ προβῇ εἰς τὰς δηλώσεις αὐτάς, τὰς ὁποίας νομίζομεν ὅτι ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ κάμῃ. Ἀλλ’ ἐφόσον μεσολαβοῦν μέχρι τῆς Δευτέρας ἡμέρας ἀναχωρήσεώς του, ἡμέραι ἀρκεταί, ἐλπίζομεν ὅτι ἐν τῷ μεταξὺ θὰ ἀποκατασταθῇ ἡ ὑγεία του, ὥστε νὰ ἠμπορέσῃ πρὸ τῆς ἀναχωρήσεώς του νὰ προβῇ εἰς ὑπευθύνους δηλώσεις καὶ δηλοῦμεν καὶ πάλιν ὅτι δὲν ἔχομεν καμμίαν ἀντίρρησιν ἡ συζήτησις νὰ ἐπακολουθήσῃ μετὰ τὴν ἐπιστροφήν του ἐκ Γιουγκοσλαβίας.

§10Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Κύριε Πρόεδρε, χωρισμὸς τῶν δηλώσεων ἀπὸ τὴν συζήτησιν δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ. Ἐὰν πρόκειται, λοιπόν, περὶ δηλώσεων, τότε ἔχω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Ἡ Κυβέρνησις ἔχει πρώτην ὑποχρέωσιν νὰ δίδῃ λόγον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἐφόσον τοῦτο ζητεῖται, ἀλλὰ τὸ πότε αὐτὴ θὰ ἐνημερώνῃ τὴν Βουλὴν ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας, αὐτὸ εἶναι ἰδική μου ἁρμοδιότης.

§11Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀφοῦ τὸ ζητοῦμεν.

§12Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Ἐὰν ἡ Ἀντιπολίτευσις τὸ ζητῇ, τότε βεβαίως ὀφείλει. Ἀλλὰ καὶ πάλιν τότε εἶναι δυνατὸν εἰς ἓν θέμα ἐξωτερικῆς πολιτικῆς νὰ ἀναγνωρισθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ ἀφῆστε νὰ συζητηθῇ τὸ θέμα μετὰ πέντε ἡμέρας. Δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτοστιγμεὶ νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ ἑνὸς τοιούτου θέματος, ἀπόντων μάλιστα τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν. Θὰ παρεκάλουν, λοιπόν, θερμότατα τὸν κ. Πρόεδρον τῆς ΦΔΕ νὰ δεχθῇ ὅπως ἡ συζήτησις γίνῃ μετὰ τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐκ Γιουγκοσλαβίας.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κανελλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§14Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὸ διάστημα τῶν τελευταίων μηνῶν ἐσημειώθησαν γεγονότα συνταρακτικὰ γεγονότα μεγίστης σημασίας διὰ τὴν ἀνθρωπότητα, τὰ ὁποῖα ὅμως ἔχουν ἰδιαιτέραν σημασίαν καὶ διὰ τὴν περιοχήν, ἡ ὁποία ἰδιαιτέρως μᾶς ἐνδιαφέρει, διὰ τὴν Ἀνατ. Μεσόγειον. Νομίζω, ὅτι πράγματι θὰ ἔπρεπε τὸ ταχύτερον νὰ γίνῃ συζήτησις εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ δοθῇ οὕτως εἰς ἕκαστον ἐξ ἡμῶν ἡ δυνατότης νὰ λάβωμεν θέσιν ἀπέναντι τῶν γεγονότων τὰ ὁποῖα ἐσημειώθησαν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ὅτι εἶναι σχεδὸν παράδοξον ὅτι μόνη μεταξὺ ὅλων τῶν Χωρῶν —καὶ μόνη μεταξὺ ὅλων τῶν Ἐθνικῶν Ἀντιπροσωπειῶν τῆς Εὐρώπης— ἡ Ἑλλὰς καὶ ἡ Ἐθνική της Ἀντιπροσωπεία δὲν ἠσχολήθησαν κατὰ τρόπον ὑπεύθυνον μὲ τὰ μεγάλα γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἐσημειώθησαν κατὰ τὸ διάστημα τῶν τελευταίων δύο ἕως τριῶν μηνῶν Προσωπικῶς αἰσθάνομαι τὸν ἑαυτόν μου ἔνοχον διότι δὲν κατώρθωσα νὰ εἴπω πρὸς τὸν ἑλληνικὸν λαόν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου πρέπει νὰ γίνεται καὶ ὄχι διὰ τοῦ τύπου, ὄχι διὰ τῶν στηλῶν τῶν ἐφημερίδων, νὰ εἴπω τὰς γνώμας μου καὶ νὰ δώσω ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ καὶ καθ’ ὃ μέτρον ὑπάρχει ἐκ μέρους τῆς κοινῆς γνώμης, ἡ διάθεσις ὅπως εἰσακουσθῶ, νὰ δώσω τὴν κατεύθυνσιν, τὴν ὁποίαν νομίζω ὅτι δικαιοῦμαι καὶ τὴν ὁποίαν δικαιοῦνται πάντες, ὄχι μόνον οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων, ἀλλὰ πάντες οἱ ἀπαρτίζοντες τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπεία νὰ δώσωμεν. Καὶ ἔχει ἀνάγκην αὐτὴν τὴν στιγμὴ κατ’ ἐξοχὴν κατευθύνσεως καὶ καθοδηγήσεως ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ὑπάρχει σύγχυσις συνειδήσεων καὶ πνευμάτων ἐν Ἑλλάδι, ἡ ὁποία σύγχυσις πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ καὶ πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ ὑπευθύνως ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Παρακαλῶ, ἑπομένως, καὶ ἐγὼ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως τὸ ταχύτερον γίνῃ συζήτησις ἐν τῇ Βουλῇ. Ἤλπιζα καὶ ἐγώ, ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, χθὲς θὰ ἤρχετο νὰ προβῇ εἰς ἀνακοινώσεις, διότι ἦτο γνωστὴ ἡ ἐπιθυμία τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅπως γίνῃ ἡ συζήτησις. Ἤλπιζα, ὅτι θὰ ἤρχετο χθές, οὕτως ὥστε ἀπὸ σήμερον, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἐπίσης ἀργά, νὰ ἤρχιζεν ἡ συζήτησις. Παρακαλῶ, ὅπως ἀμέσως μετὰ τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐκ Βελιγραδίου, ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος κ. Καρτάλης ἔχει τὸν λόγον.

§16Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι πραγματικῶς ὄχι συνηθισμένη ἡ τακτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν εἰς μίαν καμπὴν τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῆς Ἑλλάδος, ὅταν δηλαδὴ συνεζητήθη καὶ συζητεῖται ἡ ἐγγραφὴ τῆς προσφυγῆς εἰς τὴν Ν. Ὑόρκην, ἐπιστρέφει ἡ Κυβέρνησις, ἔχουσα ἐγγράψει τὸ θέμα, ζητεῖ δὲ ἡ Ἀντιπολίτευσις ὁλόκληρος αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ προβῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς ἀνακοινώσεις ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ ζητήματος, εἶναι τελείως ἀσυγχώρητος καὶ ἀκατανόητος ἡ ἀπάντησις, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι θὰ προβῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς δηλώσεις ἐνώπιον τοῦ Σώματος ὅταν θελήσῃ αὐτή. Εἶναι μία ἀντίληψις, ὁμολογῶ, τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ, ἡ ὁποία εἰς ἐμὲ εἶναι ξένη. Καὶ φαντάζομαι, ὅτι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ διαβάζῃ ἀρκετὲς ἐφημερίδες διὰ νὰ πληροφορηθῇ, ὅτι ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις ἀφοῦ ἐπέστρεψαν καὶ εἶχον φλέγοντα ζητήματα ἐνώπιον τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, προέβησαν καὶ κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν συζητήσεων, ἀλλὰ καὶ ἅμα τῇ ἐπιστροφῇ των, ἀμέσως εἰς ἀνακοίνωσιν ἐνώπιον τῶν Κοινοβουλευτικῶν Σωμάτων. Ἡ τακτικὴ αὐτή, νὰ ἀποφεύγεται ἡ συζήτησις καὶ νὰ ἀναβάλῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν συζήτησιν μετὰ τὴν ἐπάνοδον τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἐκ Βελιγραδίου, εἶναι τοὐλάχιστον ἀκατανόητος, διότι ἠμπορεῖ κάλλιστα ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς ἀνακοινώσεις ἐνώπιον τοῦ Σώματος αὐτὴν τὴν στιγμήν, καὶ ἂν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει νὰ προσθέσῃ τι μετὰ τὴν ἐπάνοδόν του ἐκ Βελιγραδίου νὰ τὸ προσθέσῃ. Εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι θὰ ἔχῃ νὰ προσθέσῃ πολλὰ πράγματα, ἀλλὰ τοὐλάχιστον νὰ γνωρίζωμεν ποῖαι σκέψεις ὑπάρχουν σήμερον, ὡς πρὸς τὸ Κυπριακόν, ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἔχει τὸν λόγον.

§18Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκφράζω εἰλικρινῆ ἀπορίαν, διατὶ ἡ Κυβέρνησις ἐφ’ ἑαυτῆς, δὲν κρίνει, ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ προβῇ εἰς ἀνακοινώσεις καὶ διατὶ ἀναμένει ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ ζητήσῃ αὐτὰς τὰς ἀνακοινώσεις. Εἶναι τόσον μεγάλα τὰ διεθνῆ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀντίκτυπον καὶ ἐπὶ τῆς χώρας μας — καὶ κατὰ μείζονα λόγον ἐπὶ τῆς χώρας μας— εἶναι τόσον μέγα τὸ ἐθνικὸν θέμα τῆς Κύπρου, τὸ ὁποῖον συγκινεῖ ὅλας τὰς Ἑλληνικὰς καρδίας, καὶ τὸ ὁποῖον τώρα εὑρίσκεται εἰς κρίσιμον καμπήν, καὶ εἶναι τόσον μακρὸς ὁ χρόνος κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία δὲν ἔχει ἀσχοληθῆ μὲ τὸ θέμα, ἐνῷ ἡ Βουλὴ τῶν Κοινοτήτων, ἐπανειλημμένως, ἔχει ἀσχοληθῆ. Καίτοι διὰ τὴν Μεγ. Βρεταννίαν εἶναι ἓν ἐκ τῶν πολλῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα τὴν ἀπασχολοῦν, ὥστε εἰλικρινῶς νὰ δοκιμάζω ἀπορίαν, ὅτι δὲν ᾐσθάνθην ἡ Κυβέρνησις τὸ καθῆκον, πρώτη αὐτή, νὰ προβῇ εἰς ἀνακοινώσεις καὶ νὰ προκαλέσῃ συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σεβόμεθα, εἶναι τὸ γεγονὸς τῆς ἀσθενείας τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Οὐδεὶς θὰ εἶχε τὴν ἀξίωσιν, ἀσθενῶν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, νὰ προσέλθῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ σήμερον εἶναι Τρίτη, πρόκειται νὰ ἀναχωρήσῃ κατὰ τὴν Κυριακήν, παρεντίθενται, ἑπομένως, πολλαὶ ἡμέραι, καὶ θέλομεν νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι μὲ τὴν βοήθειαν τοῦ Θεοῦ καὶ τὰς εὐχὰς τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, θὰ εἶναι συντόμως ὑγιής. Δὲν νομίζω, ὅτι θὰ ἠδυνάμεθα, ὅπως ἐλέχθη, νὰ ἀρκεσθῶμεν εἰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, χωρὶς συνέχειαν τῆς συζητήσεως. Διότι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θεωροῦμεν ἐπιβεβλημένον, δὲν εἶναι μόνον ἡ ἐνημέρωσις τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θεωροῦμεν ἐπίσης ἐπιβεβλημένον, εἶναι νὰ ἀκουσθῇ καὶ πάλιν ἡ φωνὴ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, καθ’ ἣν ὥραν πρόκειται νὰ συζητηθοῦν ἀποφάσεις. Διότι καὶ εἰς τὸν ΟΗΕ, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς ἐπικειμένας συζητήσεις μὲ τὸν ἡγέτην τῆς γείτονος χώρας, πρόκειται νὰ συζητηθῇ τὸ ἐθνικὸν θέμα. Καὶ ἐνώπιον ἡμῶν εὑρίσκεται τὸ μέγα δίλημμα. Θὰ ὑπάρξῃ συμβιβασμός, ἢ θὰ παραμείνῃ ἀνένδοτον, ἀπὸ μέρους τῆς Ἑλλάδος, τὸ ἱερὸν αἴτημα τῆς αὐτοδιαθέσεως; Εὑρισκόμεθα ἐνώπιον αὐτοῦ τοῦ διλήμματος καὶ ὀφείλουν καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ λάβῃ θέσιν. (Χειροκροτήματα).

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ἀρχηγὸς τῆς ΕΠΕΚ ἔχει τὸν λόγον.

§20Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζομεν καὶ ἡμεῖς κοινοβουλευτικῶς ἐπιβεβλημένον καὶ ἐθνικῶς ὠφέλιμον, ὅπως τὸ ταχύτερον ἐνημερωθῇ τὸ Σῶμα καὶ διὰ τοῦ Σώματος ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, ἐπὶ τῶν διεξαχθεισῶν συνεννοήσεων καὶ τῶν ἀποτελεσμάτων ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῆς ἐν γένει πορείας τοῦ ἐθνικοῦ θέματος. Οἱ πάντες γνωρίζομεν πόσον εὐαίσθητος εἶναι ἡ κοινὴ γνώμη εἰς τὸ θέμα τοῦτο καὶ ποία εἶναι ἡ ἀγωνία τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Βεβαίως ὁ λόγος τῆς ἀσθενείας εἶναι λόγος σεβαστὸς ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὡς ἀνέφερε καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἀλλὰ ἀποφυγὴ ἐνημερώσεως καὶ συζητήσεως τοῦ θέματος θὰ ἀπετέλει ὁμολογίαν χρεωκοπίας τοῦ Σώματος.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος κ. Κ. Τσαλδάρης, ἔχει τὸν λόγον.

§22Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω καὶ ἐγώ, ὅτι τὸ θέμα ὅπως ἐτέθη ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἔτυχε τῆς ὀρθῆς τοποθετήσεως. Οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι καὶ λόγοι σκοπιμότητος ἀκόμη ἐπιβάλλουν τὴν διεξαγωγὴν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ θέματος. Πᾶσα δὲ συζήτησις θὰ εἶναι ἐπωφελὴς καὶ θὰ ἐπεθύμουν νὰ εἴπω καὶ ἐνισχυτικὴ διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Πολὺ περισσότερον ἐνισχυμένος θὰ ἦτο ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς μεταβαίνων εἰς τὸ Βελιγράδιον, ἂν εἶχε προηγηθῆ ἡ συζήτησις καὶ ἂν εἶχον ἀκουσθῆ αἱ ἀντιλήψεις τοῦ Σώματος, ὡς ὀρθῶς ἐτόνισε καὶ ὁ κύριος Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Αἱ γνῶμαι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὅταν πρόκειται περὶ θεμάτων ἐθνικῶν, δὲν εἶναι πάντοτε ἀντιπολιτευτικαί, ἀλλὰ τοὐναντίον ἐνισχύουν τὴν Κυβέρνησιν, ὅταν γνωρίζῃ αὕτη νὰ κάμνῃ τὸ καθῆκον της. Πρὸς τῆς ἀναχωρήσεως τοῦ κυρίου Πρωθυπουργοῦ καὶ ἐγὼ παρακαλῶ νὰ εὑρεθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Ε.Δ.Α., ἔχει τὸν λόγον.

§24Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ εἶμαι, βέβαια, σκληρὸς ἀπέναντι τοῦ Πρωθυπουργοῦ ἀφοῦ ἀσθενεῖ, ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις συνήθισε καὶ πρὶν νὰ πάῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν ὁ κύριος Πρωθυπουργός, αἰφνιδίως διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος ἔκλεισε τὴν Βουλήν, δηλαδὴ διὰ νὰ μὴ ἀκουσθῇ ἡ φωνὴ τῆς Βουλῆς πρὶν ἡ Κυβέρνησις πάῃ εἰς τὸν Ὀργανισμὸν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Ἡ Κυβέρνησις μὲ αὐτὸ δεικνύει, ὅτι περιφρονεῖ τὴν Βουλήν. Ἔπρεπε τότε νὰ γίνῃ συζήτησις εἰς τὴν Βουλὴν ἀφοῦ τὸ θέμα τῆς Κύπρου θὰ ἐξετίθετο εἰς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη, ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις ἔκλεισε τὴν Βουλὴν χωρὶς νὰ γνωρίζουν καὶ οἱ βουλευταί, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ τὴν κλείσῃ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἐνθυμῆσθε, ὅτι εἴπατε τότε, ὅτι λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν Παρασκευὴν καὶ τὴν ἄλλην ἡμέραν τὸ πρωΐ ἡ Βουλὴ ἔκλεισε. Δὲν νομίζετε, ὅτι ὁ τρόπος αὐτὸς εἶναι ἀντικοινοβουλευτικός; Τὸ ἐτόνισα ἐγὼ καὶ τότε διὰ δηλώσεών μου. Ὁ ἀντικοινοβουλευτισμὸς αὐτὸς ἐπαναλαμβάνεται καὶ σήμερον. Καὶ ἔρχεται τώρα ἐκπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως καὶ λέγει, ὅτι ἀπὸ ἡμᾶς ἐξαρτᾶται πότε θὰ δώσωμεν λόγον. Ὄχι! Εἰς τὰ Κοινοβουλευτικὰ Κράτη ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὑποχρεωμένη κάθε στιγμήν, κάθε ὥραν, ὅταν τεθῇ ζήτημα ἐθνικόν, ἔστω καὶ ἂν ὁ Πρωθυπουργὸς ἀσθενῇ, οἱ ἄλλοι Ὑπουργοί, νὰ δώσουν λόγον. Μόνον ἔτσι λειτουργεῖ ὁ Κοινοβουλευτισμός, ἀλλοιῶς καταπατεῖται ἡ βάσις τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ. Ἴσως θὰ μοῦ πῆτε, ὅτι δὲν ὁρίζει τὸ Σύνταγμα. Αὐτὸ ὅμως εἶναι ἀντικοινοβουλευτικόν. Διότι ἀρχὴ τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ εἶναι, ὅτι ὅταν δὲν λειτουργεῖ τὸ Κοινοβούλιον, καμμία ἐξουσία δὲν ἠμπορεῖ νὰ νομοθετῇ. Αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν καὶ δι’ αὐτὸ ἡμεῖς τὸ ἐτονίσαμεν καὶ τότε, ὅτι εἶναι ἀντικοινοβουλευτικὸν τὸ κλείσιμον τῆς Βουλῆς. Καὶ τώρα πάλιν ἀντικοινοβουλευτικὸς εἶναι ὁ δρόμος τὸν ὁποῖον παίρνει ἡ Κυβέρνησις. Καὶ πρέπει σύσσωμος ἡ Βουλή, ἄσχετα ἀπὸ πολιτικὰς πεποιθήσεις, καὶ ἡ Δεξιὰ καὶ ἡ Ἀριστερὰ καὶ τὸ Κέντρον, ὅλοι νὰ σηκωθοῦν καὶ νὰ ὑπερασπισθοῦν τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ λέγῃ οἰκουρῶ. Εἶπα δὲν θὰ εἶμαι σκληρὸς ἀπέναντι τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διότι εἶμαι καὶ γιατρός, ἀλλὰ ἐπῆγεν εἰς τὴν Νέαν Ὑόρκην, ἔκλεισε τὴν Βουλήν. Τὶ εἶναι αὐτό; Μαγαζὶ ἔγινε νὰ κολλοῦν χαρτιὰ στὴν πόρτα, ὅτι κλείνεται ἡ Βουλή, χωρὶς νὰ τὸ ξαίρουν οἱ βουλευταί; Ἡμεῖς, ζητοῦμεν αὔριον ἢ μεθαύριον νὰ ἔλθῃ ὁ Πρωθυπουργός, ἀφοῦ τὸν ἐξετάσουν οἱ ἰατροὶ καὶ ἂς μᾶς εἴπῃ τί ἔκαμεν εἰς τὴν Νέαν Ὑόρκην, εἰς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη, διότι γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅτι ὁλόκληρη ἐκστρατεία ἔγινεν, ὅταν ἐπρόκειτο νὰ ἀναχωρήσῃ ἡ ἀντιπροσωπεία γιὰ τὴν Νέαν Ὑόρκην. Δὲν λέγομεν ὅτι δὲν ἠγωνίσθη, ἀλλὰ λέγουν ὅτι οἱ πόρτες ἦσαν ὀρθάνοικτες, διὰ νὰ ἐγγραφῇ τὸ Κυπριακόν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσέλθετε εἰς τὴν οὐσίαν, κύριε Πασαλίδη.

§26Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Εἶναι, κύριε Πρόεδρε, ἀντικοινοβουλευτικὸν αὐτὸ ποὺ γίνεται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ἐγὼ εἶπα ἐξ ἀρχῆς, ὅτι δὲν πρέπει νὰ καταπατῶμεν τὰ ἤθη τὰ κοινοβουλευτικά. Τώρα ποὺ πρέπει νὰ ἔλθῃ ὁ κύριος Πρωθυπουργός, καὶ νὰ γίνῃ συζήτησις καὶ ἀνταλλαγὴ γνωμῶν, παραδόξως οἰκουρεῖ. Ἐὰν οἰκουρῇ, δὲν θὰ πρέπει καὶ εἰς τὸ Βελιγράδι νὰ πάῃ ἀλλὰ πρέπει πρὶν πάῃ εἰς τὸ Βελιγράδι νὰ μᾶς εἴπῃ τὶ ἔκαμε εἰς τὴν Νέαν Ὑόρκην καὶ τὶ θὰ κάμῃ εἰς τὸ Βελιγράδι. Αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ γνωρίζωμεν καὶ νὰ τὸ γνωρίσῃ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς Λαός. (Γέλωτες). Γελᾶτε, ἀλλὰ νὰ δοῦμε ποιὸς θὰ γελάσῃ τελευταῖος. Ἡμεῖς ἐπιμένομεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ παύσῃ αὐτὴν τὴν τακτικὴν τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ, πρέπει νὰ σέβεται τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ πιστεύω ὅτι καὶ ἡ Δεξιὰ θὰ θελήσῃ ν’ ἀκούσῃ καὶ νὰ πληροφορηθῇ τοῦ τὶ ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν Νέαν Ὑόρκην καὶ τὶ θὰ κάμῃ ὁ Πρωθυπουργὸς εἰς τὸ Βελιγράδι. Τέλος, ἐπιμένομεν νὰ προσέλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ συζητηθῇ τὸ Κυπριακόν.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Βαρβούτης, ἔχει τὸν λόγον.

§28Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Τὸ θέμα, κύριοι βουλευταί, ἀνάγεται εἰς τὴν τήρησιν θεμελιωδῶν ἀρχῶν τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ. Μὴ ἔχων τὸ δικαίωμα, διότι δὲν εἶμαι Ἀρχηγὸς Κόμματος, νὰ ζητήσω τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἐθεώρησα καθῆκον μου καὶ δικαίωμα συγχρόνως, νὰ θέσω τὸ θέμα δι’ ἐπιστολῆς τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνα πρὸς τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Εἶναι ἀνάγκη, νὰ τηρηθοῦν αἱ ἀρχαὶ τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ. Αἱ Κυβερνήσεις ἔρχονται καὶ παρέρχονται. Δὲν εἶναι δυνατὸν δὲ νὰ ἀκούωνται καὶ νὰ δημοσιεύωνται διὰ δηλώσεων εἰς τὸν Τύπον θεωρίαι οἷαι ἐδημοσιεύθησαν ἀπὸ τὸν κύριον Πρωθυπουργὸν καὶ ἐλέχθησαν καὶ ἀπὸ τὸν φίλτατον κύριον Ὑπουργὸν παρὰ τῇ Προεδρείᾳ τῆς Κυβερνήσεως, χωρὶς νὰ θίγεται ὁ Κοινοβουλευτισμός. Δὲν θὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν. Ἔθιξαν τὸ ζήτημα οἱ προλαλήσαντες ἀρχηγοὶ καὶ συνάδελφοι. Ἐκεῖνο ποὺ θέλω νὰ τονίσω, εἶναι ὅτι τὸ αἴτημα τοῦ νὰ ἐνημερώσῃ τὴν Βουλὴν ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ λογοδοτήσῃ ἐνώπιον αὐτῆς, δὲν εἶναι μόνον αἴτημα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλ’ ἀποτελεῖ ἀνάγκην αὐτοῦ τούτου τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι καὶ οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως, κατέχονται ἀπὸ τὴν ἰδίαν ἀνησυχίαν καὶ ζητοῦν νὰ διαφωτισθοῦν ἐπὶ τῶν ἐθνικῶν ζητημάτων καὶ τὴν ἀγωνίαν αὐτὴν καὶ τὴν ἀνησυχίαν αὐτὴν καὶ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς δημοσίας γνώμης, ὀφείλει νὰ ἱκανοποιήσῃ ἡ Κυβέρνησις, προβαίνουσα εἰς δηλώσεις καὶ λογοδοτοῦσα ἐπὶ τῶν ἐθνικῶν ζητημάτων. Ταῦτα εἶχα νὰ εἴπω, κύριε Πρόεδρε.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Α. Μπαλτατζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§30Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὄχι μόνον ὡς βουλευτὴς Ροδόπης, ἀλλὰ καὶ ὡς ἐκπρόσωπος τῆς ἀγροτικῆς ὁμάδος, ἡ ὁποία, ὡς γνωρίζετε, ἀποτελεῖται ὄχι ἀπὸ 10 ἀλλὰ ἀπὸ 7 βουλευτάς, καὶ ἡ γνώμη τῆς ὁποίας εἶναι ὀρθὸν καὶ κατὰ τὴν κοινοβουλευτικὴν παράδοσιν νὰ ἀκούεται μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, θὰ ἐπιτρέψητε καὶ εἰς ἐμὲ νὰ ζητήσω ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπισπεύσῃ αὐτὴν τὴν συζήτησιν ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Πράγματι ἡ κοινὴ γνώμη εἶναι λίαν ἀνήσυχος διὰ τὰ μεγάλα ἐθνικὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα τὴν παροῦσαν στιγμὴν ἀντιμετωπίζει ἡ Κυβέρνησις. Ἡ κοινὴ γνώμη, ἀποδίδει ἐξαιρετικὴν σημασίαν εἰς τὸ μέγα ἐθνικὸν ζήτημα τῆς Κύπρου, διότι μαζὶ μὲ τὴν Κύπρον συνδέεται γενικώτερα ἡ διεθνὴς θέσις τῆς χώρας μας. Βεβαίως τὰ ὅσα ἠκούσθησαν διὰ τὴν ὑγείαν τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως δὲν μᾶς ἐπιτρέπουν νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν ἄμεσον συζήτησιν τοῦ θέματος, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει διερμηνεύοντες καὶ ἡμεῖς τὰς ἀπόψεις τῆς κοινῆς γνώμης καὶ τοῦ κόσμου τὸν ὁποῖον ἐκπροσωποῦμεν, κάμνομεν τὴν σύστασιν αὐτὴν καὶ ἐλπίζομεν ὅτι πολὺ συντόμως θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν θέσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ φέρῃ τὸ ζήτημα τοῦτο εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ γίνῃ ἡ ἐπίσημος συζήτησις μέσα εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, διὰ νὰ μάθῃ ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς πῶς ἀντιμετωπίζονται τὰ μεγάλα ἐξωτερικὰ ζητήματα τόσον ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον καὶ ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει τὸν λόγον.

§32Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Πρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι, ὑπάρχουν δύο ζητήματα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἀναπτύξωμεν κεχωρισμένως. Ἐπὶ τοῦ πρώτου ἐδημιουργήθη μία παρεξήγησις. Οὐδέποτε, ἐλέχθη, οὔτε εἰς τὸ κείμενον, τὸ ὁποῖον ἐμνημόνευσεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Κοζάνης, οὔτε εἰς ὅσα εἶπον ἐγώ, οὐδέποτε ἐλέχθη ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ λογοδοτήσῃ ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Θὰ ἦτο ἐντελῶς ἐξωφρενικὸν τοῦτο. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀμφισβητεῖ τὴν ὑποχρέωσιν αὐτήν. Νομίζω ὅμως ὅτι προκειμένου περὶ θεμάτων ἐξωτερικῆς πολιτικῆς εἰδικῶς, ὅταν ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις καὶ λέγει, ἀφήσατε 4 ἡμέρας ἢ 5 ἡμέρας διὰ νὰ συζητήσωμεν ἓν ζήτημα, δὲν εἶναι εἰθισμένον νὰ λέγῃ ἡ Βουλὴ ὄχι μετὰ 5 ἡμέρας ἀλλὰ σήμερον, θὰ γίνῃ ἡ συζήτησις. Ἐὰν ἐπρόκειτο κατὰ τὸ διάστημα αὐτῶν τῶν ἡμερῶν νὰ ληφθοῦν ἀποφάσεις, ὅπως ἐμνημόνευσεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, τότε βεβαίως κατανοῶ τὸ ἐπεῖγον τῆς συζητήσεως. Ἐφ’ ὅσον ὅμως πρόκειται περὶ ἡμερῶν αἱ ὁποῖαι ἀπὸ αὐτῆς τῆς πλευρᾶς εἶναι νεκραί, δηλαδὴ δὲν πρόκειται κατ’ αὐτὰς τὰς ἡμέρας νὰ λάβουν χώραν ἐξελίξεις ἢ νὰ ἔχωμεν δεσμεύσεις αἱ ὁποῖαι τυχὸν θὰ ἐδημιούργουν ἀνεπανόρθωτον τι, τότε βεβαίως ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ παρακαλέσωμεν τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως. Αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀποσαφηνισθῇ. Αὐτὴν τὴν δήλωσιν κάμνω ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξουν αὐτὰς τὰς ἡμέρας δεσμεύσεις...

§33Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Δὲν τὸ γνωρίζομεν αὐτό, κύριε Ὑπουργέ. Πρὸ πολλοῦ ἔχομεν παύσει νὰ δίδωμεν πίστιν εἰς τὰς Κυβερνητικὰς διαβεβαιώσεις.

§34Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Πρ. Κυβερνήσεως). Αὐτὸ τὸ γνωρίζομεν ἡμεῖς. Κύριοι βουλευταί, αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον θέμα. Ἡ Κυβέρνησις θὰ λογοδοτήσῃ ἐνώπιον τοῦ Σώματος καὶ ἁπλῶς καὶ μόνον ζητῶ διὰ λόγους οἱ ὁποῖοι εἶναι καὶ ἐκ τῶν πραγμάτων ἐπιβεβλημένοι, νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις αὐτὴ ἀνέτως μετὰ τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ἐκ Γιουγκοσλαβίας. Σημειώσατε ὅτι, ὅπως ὀρθότατα εἶπεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων —καὶ αὐτὸ νὰ τὸ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας καὶ σεῖς κύριε Πρόεδρε—ὅτι δὲν εἶναι θέμα νὰ λάβῃ μόνος τὸν λόγον ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἢ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ νὰ κάμῃ ἀνακοινώσεις, εἶναι θέμα μακρᾶς, ἐνδελεχοῦς, σοβαρᾶς καὶ μεγάλης συζητήσεως. Μέσα εἰς τὰς 2–3 ἡμέρας ποὺ μᾶς ἀπομένουν δὲν ὑπάρχουν περιθώρια δι’ αὐτὴν τὴν συζήτησιν, οὔτε διακόπτονται αἱ συζητήσεις αὐταί, οὔτε ἐπιτρέπεται νὰ διακόπτωνται καὶ ἀπορῶ πῶς τὸ ἐζητήσατε.

§35Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, νομίζω ἀκριβῶς ἡ ἐπιχειρηματολογία, τὴν ὁποίαν παρετάξατε διὰ νὰ δικαιολογήσητε τὴν μὴ συζήτησιν ἐνώπιον τοῦ Σώματος, εἶναι ἀκριβῶς ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ ἀναγκάσῃ τὸ Σῶμα νὰ λάβῃ τὴν ἀντίθετον θέσιν. Διότι ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εὑρίσκεται ἐδῶ, ἐν Ἀθήναις, μεταξὺ δύο ταξειδίων ἑνὸς εἰς Νέαν Ὑόρκην, ὅπου ὑποτίθεται ὅτι συνεζήτησε καὶ ἔθεσε ὡρισμένας βάσεις διὰ τὴν περαιτέρω ἐξέλιξιν τοῦ Κυπριακοῦ θέματος. Μᾶς εἴπατε ὅτι δὲν θὰ ἀναλάβῃ ἡ Κυβέρνησις δεσμεύσεις. Δὲν εἶναι τὸ θέμα καὶ τὸ ἐρώτημα ἐὰν ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἢ ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀναλάβῃ δεσμεύσεις. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γνωρίζῃ ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ Κυβέρνησις ὁλόκληρος ποία εἶναι ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς καὶ δὴ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐπὶ τῶν θεμάτων ἐκείνων ἀκριβῶς, τὰ ὁποῖα θὰ συζητήσῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ Βελιγράδιον, διότι δὲν φαντάζομαι νὰ διαφεύγῃ τῆς προσοχῆς σας, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι ὁ ἀστερισμὸς ὁ διεθνὴς εἶναι τοιοῦτος εἰς τὸν παραδουνάβειον χῶρον ὁλόκληρον καὶ εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μεσόγειον, ὥστε δὲν δύναται νὰ νοηθῇ συνάντησις δύο πρωθυπουργῶν γειτονικῶν Βαλκανικῶν χωρῶν, χωρὶς νὰ ὑπάρχουν βαρυσήμαντοι ἀνταλλαγαὶ σκέψεων. Καὶ ὡς ἐκ τούτου ἀκριβῶς, διότι φεύγει ὁ κύριος Πρωθυπουργός, θὰ ἔπρεπε νὰ ζητήσῃ ἡ Κυβέρνησις—καὶ πρὶν τὸ ζητεῖ ἡ Ἀντιπολίτευσις ἤδη ἐπὶ δύο–τρεῖς ἢ τέσσαρας ἡμέρας—νὰ συζητηθοῦν τὰ βασικὰ ζητήματα τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῆς χώρας. Ἐν ἀνάγκῃ νὰ συνεδριάσῃ τὸ Σῶμα, τὸ Σάββατον καὶ τὴν Κυριακήν, διὰ νὰ τελειώσῃ ἡ συζήτησις μέχρι τῆς Δευτέρας. Εἶναι φυγὴ τῆς Κυβερνήσεως ἡ ἀποφυγὴ τῆς συζητήσεως ἐνώπιον τοῦ Σώματος, διότι θὰ δεσμευθῇ ἂν μή τι ἄλλο ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ Κυβέρνησις διὰ συζητήσεων εἰς τὸ Βελιγράδιον.

§36Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶχα ἀρχικῶς ζητήσει τὸν λόγον, διὰ νὰ ἐπιβεβαιώσω δύο θέματα διαφωνίας. Πρῶτον, τὴν διαφωνίαν μου μὲ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως: Εἶπεν, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ Ἀντιπολίτευσις ζητεῖ, ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀνταποκριθῇ. Διαφωνοῦμεν. Κατὰ τὴν ἰδικήν μας γνώμην, τὰ γεγονότα, ὅσα συνέβησαν καὶ ὅπως ὑφίστανται, ἐπιβάλλουν τὴν πρωτοβουλίαν τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἀνακοινώσεις ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Καὶ ἀποροῦμεν, διατὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν κατέχεται ἀπὸ τὸ αἴσθημα αὐτῆς τῆς εὐθύνης διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους προηγουμένως ἀνέπτυξα. Καὶ διότι μακρὸς εἶναι ὁ χρόνος κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία δὲν ἠσχολήθη μὲ τὸ θέμα, ἀλλὰ καὶ διότι ἐπίσης κρίσιμος εἶναι ἡ καμπὴ καὶ τῶν Ἐθνικῶν μας θεμάτων. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον θέμα διαφωνίας. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον θέμα, ὑποστηρίζω ὅτι μόνον λόγοι ὑγείας δικαιολογοῦν τὴν μὴ παρουσίαν τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Ἐὰν οἱ λόγοι ὑγείας μέχρι τῆς ἡμέρας, κατὰ τὴν ὁποίαν ὀφείλει νὰ ἀναχωρήσῃ τὸ ἐπέτρεπον, εἶναι ἀπαραίτητον ἡ συζήτησις αὐτὴ νὰ μεσολαβήσῃ. Καὶ εἶναι ἀπαραίτητον ὄχι μόνον διὰ νὰ ἀκουσθῇ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀλλὰ διὰ νὰ ἀκουσθῇ καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία. Διότι βέβαιον εἶναι ὅτι ὅσον καὶ ἂν δὲν πρόκειται νὰ ληφθοῦν ἀποφάσεις καὶ νὰ γίνουν δεσμεύσεις εἰς τὴν γείτονα Χώραν, βέβαιον εἶναι, ὅτι θὰ γίνουν ἐπὶ τοῦ θέματος σοβαραὶ συζητήσεις. Θὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς Βαλκανικῆς συμμαχίας. Καὶ εἶναι προφανές, ὅτι καὶ αἱ σχέσεις μας πρὸς τὴν ἄλλην γείτονα Χώραν καὶ τὸ μέγα θέμα τῆς Κύπρου, θὰ ἀποτελέσουν ἐπίσης θέματα συζητήσεως. Κατὰ τὰς συζητήσεις αὐτάς, αἱ κατευθύνσεις τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, καθὼς καὶ εἰδικώτερον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως θὰ ἀποτελέσουν χρήσιμον στοιχεῖον διὰ τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἀπορῶ διατὶ ὁ ἴδιος δὲν ἐξετίμησε τὴν ἀνάγκην νὰ εἶναι πληροφορημένος διὰ τὸ πνεῦμα τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ διὰ τὰς ἀπόψεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Τὸ Ἔθνος κατέχεται ἀπὸ βαθυτάτην συγκίνησιν. Ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑλλάδος πρόκειται νὰ χαράξουν γραμμὴν καὶ νὰ λάβουν ἀπόφασιν ἐνώπιον τοῦ κρισίμου τούτου διλήμματος. Θὰ ὑποσταλῇ ἡ σημαία τοῦ ἀγῶνος τῆς ἐλευθερίας καὶ θὰ γίνῃ συμβιβασμὸς ἢ τὸ Ἔθνος κατεχόμενον ἀπὸ τὴν συνείδησιν τῆς ἱστορικῆς του εὐθύνης θὰ διατηρήσῃ, ὅπως ὀφείλει, ἀπόλυτον ἀλληλεγγύην πρὸς τὸ μαχόμενον τμῆμα του καὶ θὰ διατηρήσῃ ὑψηλά, ἀναπεπταμένην, κυματίζουσαν τὴν σημαίαν τῆς Ἐλευθερίας; (Χειροκροτήματα).

§37Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἀντιμετωπίζει ἡ Κυβέρνησις τὴν ἐρώτησίν μου. Μᾶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ἂν τὸ ζητήσῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις ἔχει καλῶς, ἀλλὰ ἐὰν δὲν τὸ ζητήσῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐναπόκειται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ καθορίσῃ τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως. Νομίζω ὅτι ἡ ἄποψις αὐτὴ εἶναι ἀπαράδεκτος. Ὑπῆρχεν ὑποχρέωσις τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἅμα τῇ ἐπανόδῳ του ἐξ Ἀμερικῆς νὰ ἐμφανισθῇ καὶ νὰ λογοδοτήσῃ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Αὐτὸ ἰσχύει εἰς ὅλας τὰς Βουλὰς τοῦ Κόσμου. Εἶπεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως ὅτι θὰ μεσολαβήσῃ μόνον τριῶν ἡμερῶν καθυστέρησις διὰ τὴν συζήτησιν. Ἀλλὰ ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔφθασε τὴν παρελθοῦσαν Κυριακήν, θὰ ἀναχωρήσῃ διὰ Γιουγκοσλαβίαν καὶ θὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸ τέλος τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος, κατὰ συνέπειαν θὰ μεσολαβήσουν δεκαπέντε ἡμέραι ἕως ὅτου ἐπανέλθῃ καὶ συζητηθῇ τὸ θέμα. Νομίζω ὅτι ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐνημερώσῃ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν ἀπόψεων αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν καὶ νὰ τὸν παρακαλέσῃ ὅπως μόλις ἀποκατασταθῇ ἡ ὑγεία του προσέλθῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς διὰ νὰ γίνῃ συζήτησις, ἐν ἀνάγκῃ δὲ ἡ συζήτησις νὰ συνεχισθῇ μέχρι καὶ τῆς Κυριακῆς ὥστε νὰ τελειώσῃ πρὸ τῆς ἀναχωρήσεώς του, διὰ Βελιγράδιον.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιστολὴ τοῦ κ. Γ. Βαρδούτη ἀπευθυνομένη πρὸς τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ἔχει ὡς ἑξῆς: «Ἐν Ἀθήναις τῇ 27ῃ Νοεμβρίου 1956 Πρὸς τὸν Κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Κύριε Πρόεδρε, Ὡς εἶναι γνωστόν, κατὰ θεμελιώδη ἀρχὴν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Πολιτεύματος καθιερωθεῖσαν καὶ ἀπὸ τὸ δημόσιον δίκαιον καὶ ἀπὸ παγίαν πολιτικὴν πρᾶξιν, αἱ Κυβερνήσεις ὀφείλουν νὰ λογοδοτοῦν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὡς ἀμέσου ὀργάνου καὶ φορέως τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 21 τοῦ Συντάγματος ἀνηκούσης εἰς τὸ Ἔθνος κυριαρχικῆς Ἐξουσίας. Τὴν θεμελιώδη αὐτὴν ἀρχὴν — ἀναγνωριζομένην καὶ τηρουμένην ἀπαρεγκλίτως εἰς ὅλας τὰς Κοινοβουλευτικὰς Δημοκρατίας καὶ τόσον ἀναμφισβήτητον ὥστε ἡ ὑπόμνησίς της νὰ ἀποτελῇ κοινοτοπίαν — φρονῶ ὅτι παραβιάζει ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀποφεύγων νὰ τὴν ἐνημερώσῃ καὶ λογοδοτήσῃ ἐπὶ τῶν ὑψίστης σημασίας ἐθνικῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἐχειρίσθη κατὰ τὸ εἰς Ἡνωμένας Πολιτείας ταξείδιόν του. Αἱ δημοσιευθεῖσαι εἰς τὸν Τύπον δηλώσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ εἰσάγουν ἀπαραδέκτους θεωρίας, ἀντικειμένας εἰς τὸ παρ’ ἡμῖν ἰσχῦον Πολίτευμα τῆς Βασιλευομένης Δημοκρατίας καὶ ἀποτελούσας αὐτόχρημα ἀνατροπὴν τούτου. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐξήγγειλε διὰ τῶν προσφάτων εἰς τὸν Τύπον δηλώσεών του ὅτι θὰ πολιτευθῇ ὡσὰν νὰ διαθέτῃ διακοσίας ψήφους καὶ θὰ προχωρήσῃ — χρησιμοποιῶν τὸ ὑπ’ αὐτοῦ ἀξιούμενον IMPERIUM ἐπὶ τῶν ψήφων τούτων — εἰς ἐκπλήρωσιν τῆς ἀποστολῆς του. Ἀνεξαρτήτως τῆς κοινοβουλευτικῶς ἀήθους καὶ ἀπαραδέκτου ἐκφράσεώς του «ὅτι διαθέτει τὰς ψήφους τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους ὡσεὶ οὗτοι νὰ ἦσαν ἄψυχος ὕλη», ταῦτα ἐξαγγέλλων ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς ἀξιοῖ ἀνεξέλεγκτον ἄσκησιν κυριαρχικῆς ἐξουσίας. Ἢ θεωρεῖ ὅτι διὰ τῆς προκυψάσης ἐκ τῶν ἐκλογῶν κυβερνητικῆς πλειοψηφίας — εἴτε ἀναμφιβόλου κατ’ οὐσίαν καὶ κατὰ τοὺς ἀριθμοὺς τῶν λαϊκῶν ψήφων, ὡς εἶναι αὕτη, εἴτε καὶ πραγματικῆς ἔστω — οἱ βουλευταὶ τῆς πλειοψηφίας ἀπηλλοτρίωσαν ἐν τῷ προσώπῳ του τὰς ἁρμοδιότητάς των καὶ τὴν συνείδησιν τῆς εὐθύνης των διὰ νὰ διαχειρίζεται οὗτος ταύτας ἀνεξελέγκτως. Ἢ ἀγνοεῖ καὶ τὴν πλειοψηφίαν καὶ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἐν τῷ συνόλῳ της καὶ ἀφίνει νὰ νοηθῇ ὅτι τὴν κυβερνητικὴν ἐξουσίαν ἀντλεῖ ὄχι ἀπὸ τὸν Λαόν, ἀλλὰ ἄλλοθεν ἀπὸ κρυφίας δυνάμεις εἰς τὰς ὁποίας καὶ μόνον φρονεῖ ὅτι πρέπει νὰ λογοδοτῇ. Ἀλλ’ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Δημοκρατία οὔτε μυστικὰς δυνάμεις ἀναγνωρίζει, οὔτε σφετερισμοὺς ὁθενδήποτε τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας ἀνέχεται. Τὰ προβλήματα ποὺ ἀντιμετωπίζει σήμερον ἡ χώρα εἶναι ζωτικῆς σημασίας. Τὸ ἐθνικὸν θέμα τῆς ἐλευθερίας καὶ αὐτοδιαθέσεως τοῦ ἀδελφοῦ Κυπριακοῦ Λαοῦ, εὑρίσκεται εἰς ἀποφασιστικὴν καμπήν, ἡ Ἑλλὰς κλυδωνίζεται εἰς τὸν στῖβον τῶν ἀγωνιζομένων διεθνῶς συμφερόντων καὶ προσπαθεῖ νὰ παγιώσῃ τὴν θέσιν της, διαπραγματεύσεις διεξάγονται καὶ ἀποφάσεις ἐπίκεινται ἐξ ὧν ἐξαρτᾶται ἡ τύχη τοῦ Ἔθνους. Εὔλογος ὡς ἐκ τούτου ἀνησυχία καὶ ἀγωνία κατέχει τὴν ψυχὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ πιέζει τὴν συνείδησιν καὶ τὴν σκέψιν τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους, ἐπιτακτικὸν δὲ εἶναι τὸ καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἐνημέρωσιν τῆς Βουλῆς καὶ λογοδοσίαν. Δὲν φρονῶ, ὅτι οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν πλειοψηφίαν ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους παρέχοντες κατὰ τὸ παρελθὸν τὴν ἐμπιστοσύνην των εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀπεμπόλησαν διὰ τῆς ψήφου των τὴν ἐλευθερίαν τῆς γνώμης των καὶ τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου καὶ ἀπηλλοτρίωσαν τὴν συνείδησίν των, μετεβίβασαν τὴν εὐθύνην των εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀπεδέχθησαν ὅπως οὗτος διαθέτῃ — κατὰ τὴν ἀτυχῆ ἔκφρασίν του — πάντα ταῦτα ἀνεξελέγκτως. Πιστεύω τοὐναντίον ὅτι ὅλοι οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ἀνεξαρτήτως κομματικῆς κατατάξεως, ἔχουν πλήρη συνείδησιν τῆς ἀποστολῆς των καὶ ἔντονον τὸ αἴσθημα τῆς εὐθύνης καὶ τοῦ καθήκοντος. Ἐκπλήρωσιν δὲ τοῦ καθήκοντος ἀποτελεῖ ἡ ἀξίωσις καὶ τὸ αἴτημα νὰ διαφωτισθοῦν ἐπὶ τῆς πορείας τῶν Ἐθνικῶν ζητημάτων, νὰ ἀκούσουν τὰς ἐπ’ αὐτῶν ἀπόψεις καὶ γνώμας τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ ἐκφράσουν τὰς ἰδικάς των. Αἱ στιγμαὶ εἶναι κρίσιμοι καὶ ἕκαστος ὀφείλει νὰ ἀναλάβῃ τὸ εἰς αὐτὸν ἀνῆκον μέρος τῶν εὐθυνῶν. Διὰ τοῦτο, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ προτείνω ὅπως ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἐκφράσῃ τὴν γνώμην της καὶ ἀποφασίσῃ ἂν πρέπῃ καὶ ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐνημερώσῃ αὐτὴν ἐπὶ τῆς πορείας τῶν Ἐθνικῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἐχειρίσθη καὶ χειρίζεται καὶ ἐν καταφατικῇ περιπτώσει νὰ καλέσῃ τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ προβῇ εἰς σχετικὰς ἀνακοινώσεις πρὸς τὸ Σῶμα. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅπως εὐαρεστηθῆτε νὰ ἀνακοινώσητε εἰς τὴν Βουλὴν τὸ περιεχόμενον τῆς παρούσης προτάσεώς μου κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν αὐτῆς λόγῳ τοῦ ἐξαιρετικῶς ἐπείγοντος τοῦ θέματος. Δεχθῆτε, παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ σεβασμοῦ μου καὶ τῆς ἐξαιρέτου ὑπολήψεώς μου πρὸς Ὑμᾶς.

Μετὰ πολλῆς τιμῆς

Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ».

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ἔχει τὸν λόγον.

§40Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Παρεκάλεσα πρὸ τῆς συζητήσεως τῶν ἐρωτήσεων τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου, νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ προβῶ εἰς σύντομον ἀνακοίνωσιν ἐπὶ τῶν μέτρων τῶν περιοριστικῶν τῶν ληφθέντων διὰ τὰ ὑγρὰ καύσιμα. Τὰ μέτρα ταῦτα ὅπως ἦτο φυσικὸν προεκάλεσαν ἀντίδρασιν μερίδος τινὸς τῆς κοινῆς γνώμης. Νομίζω ὅτι δὲν χρειάζεται νὰ εἰσηγηθῶ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, διὰ τίνα λόγον ἐπιβάλλεται ἡ λῆψις τῶν μέτρων αὐτῶν. Εἰς ὅλας τὰς χώρας τῆς Εὐρώπης ἐλήφθησαν μέτρα καὶ εἰς τὰς περισσοτέρας ἐλήφθησαν μέτρα αὐστηρότατα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δικαιοῦται νὰ κρίνῃ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία εἶναι τὸ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπέλεξεν ὀρθὸν τρόπον περιορισμοῦ. Ἡ Κυβέρνησις ἐσκέφθη ὅτι ἔπρεπεν νὰ περιορίσῃ τὰς κατηγορίας ἐκείνας τῆς καταναλώσεως, αἱ ὁποῖαι εἶναι κατὰ τεκμήριον τοὐλάχιστον αὐτοτελεῖς καὶ ἔπρεπε πρὸ παντὸς νὰ φροντίσῃ νὰ θιγῇ ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτερον ἡ οἰκονομία τοῦ τόπου. Ποῖα εἶναι, κύριοι συνάδελφοι τὰ περιοριστικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν; Ἐλήφθησαν περισσότερον μέτρα, ἀφορῶντα μόνον εἰς τὴν κυκλοφορίαν τῶν αὐτοκινήτων ἰδιωτικῆς χρήσεως, καὶ δεύτερον μέτρα ἀφορῶντα εἰς τὴν κεντρικὴν θέρμανσιν τῶν πολυκατοικιῶν. Δὲν ἐλήφθησαν ἄλλα μέτρα. Δέχομαι ὅτι ἐκ τῶν μέτρων αὐτῶν, δὲν πλήττονται μόνον οἱ πλουσιώτεροι τῶν Ἑλλήνων, ἀλλὰ καὶ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνάγκην ἑνὸς μόνον ὄχι πολυτελοῦς, ἑνὸς μικροῦ αὐτοκινήτου, διὰ νὰ παρακολουθοῦν τὰς ἐργασίας των. Πλήττονται ἀκόμη τὰ ἐξοχικὰ κέντρα, τὰ ὁποῖα εἰς ἕνα χῶρον τουριστικόν, ὅπως εἶναι ἡ Ἑλλάς, καὶ αὐτὰ ἔχουν τὴν σημασίαν των. Καὶ ἡ Κυβέρνησις λυπεῖται δι’ αὐτὸ ποὺ συμβαίνει, ἀλλὰ τὶ νὰ κάμῃ; Δὲν νομίζω, ὅτι δυνάμεθα νὰ λάβωμεν μέτρα πρὸς ἄλλην κατεύθυνσιν. Ἐκατηγορήθη ἀκόμη ἡ Κυβέρνησις διότι δὲν εἰσήγαγε τὸ δελτίον, ἀλλὰ προετίμησε νὰ λάβῃ αὐτὸ τὸ μηχανικὸν μέτρον, τοῦ νὰ ἐπιτρέπῃ τὴν κυκλοφορίαν τῶν αὐτοκινήτων ἐναλλάξ, ἀναλόγως τοῦ ἐὰν ὁ ἀριθμός των εἶναι ἄρτιος ἢ περιττός. Ἀλλὰ ὁ λόγος εἶναι σαφής. Θὰ ἐδημιουργεῖτο κίνδυνος μαύρης ἀγορᾶς.

§41Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Καὶ τὶ θὰ ἔβλαπτεν αὐτὸ τὴν Κυβέρνησιν;

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἀνακοίνωσιν κάμνει ὁ κύριος Ὑπουργός. Δὲν γίνεται συζήτησις.

§43Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Πράγματι θὰ ἠμποροῦσε νὰ λεχθῇ, ὅτι θὰ ἠμπορούσαμε νὰ δώσωμε εἰς τὸν κάθε ἕνα μίαν ποσότητα βενζίνης καὶ νὰ τὸν ἀφήσωμε νὰ κανονίσῃ μόνος του, τὸ πῶς θὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας του. Αὐτὸ θὰ ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ, ἀλλὰ θὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐπιβάλωμε περιορισμὸν καὶ εἰς τὰ ταξὶ καὶ εἰς τὰ λεωφορεῖα. Ἄλλωστε τότε, θὰ ἦτο δυνατόν, ὁ καθεὶς ποὺ θὰ εἶχε ἕνα φίλο ποὺ θὰ εἶχε ταξί, θὰ ἠδύνατο νὰ προμηθεύεται ὅσην βενζίνην ἤθελε. Λοιπόν, ἢ θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιβάλωμε τὸ δελτίον, ἢ θὰ ἔπρεπε νὰ φθάσωμεν εἰς ἕνα μέτρον αὐτῆς τῆς μορφῆς, εἰς τὸ ὁποῖον ἐφθάσαμε. Ἀνάλογον μέτρον ἄλλωστε ἐφηρμόσθη εἰς ὅλας τὰς χώρας τῆς Εὐρώπης. Ἡ Κυβέρνησις προσπαθεῖ νὰ κάμῃ ὅ,τι εἶναι δυνατόν, διὰ νὰ μὴ ἐπηρεασθῇ ἡ λειτουργία τῆς οἰκονομίας καὶ διὰ νὰ μὴ παρουσιασθῇ ἔλλειψις μεῖζον καυσίμων. Καὶ ἠμπορῶ νὰ διαβεβαιώσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι αἱ προβλέψεις αἱ σημεριναὶ εἶναι αἰσιόδοξοι. Συνῆλθον ὅπως ξεύρετε εἰς τὸ Παρίσι, ὑπὸ τὴν αἰγίδα τοῦ Ο.Ε.Σ. ἡ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία θὰ ρυθμίσῃ ἐπὶ βάσεως πανευρωπαϊκῆς τὴν κατανομὴν τῶν πετρελαιοειδῶν. Ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ πρὸς τὸ παρὸν δὲν κατέληξεν εἰς συμπεράσματα. Ἡ Ἑλλὰς διεξεδίκησε προνομιακὴν μεταχείρισιν καὶ διότι ἡ κατανάλωσίς της ἐν σχέσει πρὸς τὸ σύνολον τῆς καταναλώσεως εἶναι μικρά, ἀλλὰ πρὸ πάντων, διότι ἡ Ἑλλὰς δὲν διαθέτει δυστυχῶς ἄλλα καύσιμα πλὴν τῶν ἐγχωρίων λιγνιτῶν, ἐν ἀντιθέσει πρὸς ἄλλας χώρας. Καὶ διότι ἡ οἰκονομία της εἶναι σχετικῶς ἀσθενὴς καὶ ὁ παραμικρὸς κλονισμός της θὰ ἐστοίχιζε πολὺ περισσότερον εἰς τὴν Ἑλλάδα, παρ’ ὅ,τι εἰς ἄλλον Κράτος. Αὐτὴν τὴν θέσιν ὑπεστηρίξαμεν. Ἐν ἀναμονῇ τῶν ἀποφάσεων αἱ ὁποῖαι θὰ ληφθοῦν ἀπὸ τὸν Ο.Ε.Σ., ἐν ἀναμονῇ καὶ τῶν ἄλλων μέτρων, τὰ καταναλώσεως εἶναι μικρά, ἀλλὰ πρὸ πάντων, διότι ἡ Κυβέρνησις ἐπιχειρεῖ νὰ προμηθευθῇ καὶ προμηθεύεται ἀπὸ ὅπου δύναται πετρελαιοειδῆ καὶ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς διαβεβαιώσω ὅτι καταβάλλει πᾶσαν προσπάθειαν, πρὸς πᾶσαν ἀπολύτως κατεύθυνσιν.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Καρτάλης ἔχει τὸν λόγον.

§45Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ ἐνημέρωσις τὴν ὁποίαν ἐκάματε, ὅσον ἀφορᾷ τὰ καύσιμα, τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἔχει ὡρισμένας βασικὰς ἐλλείψεις. Τὰ ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα τίθενται εἰς ὑμᾶς εἶναι τὰ ἑξῆς: Θὰ εἶσθε εἰς θέσιν, μὲ τὸν περιορισμὸν τὸν ὁποῖον κάμνετε τώρα, δηλαδὴ τὸν περιορισμὸν τῆς βενζίνης τῶν αὐτοκινήτων καὶ τὸν περιορισμὸν τοῦ μαζοὺτ τῶν πολυκατοικιῶν, νὰ ἀντιμετωπίσητε τὴν κρίσιν, ἡ ὁποία θὰ παραταθῇ τοὐλάχιστον δι’ ἓν ἑξάμηνον; Ὑπάρχει δηλαδὴ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον σας προϋπολογισμός, πρῶτον τὶ θὰ χρειασθῇ εἰς τὴν κατανάλωσιν ἕν ἑξάμηνον; Δεύτερον. Ποῖαι εἶναι αἱ πηγαὶ ἀνεφοδιασμοῦ σας; Καὶ τρίτον. Αἱ πηγαὶ τοῦ ἀνεφοδιασμοῦ ποὺ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας, θὰ εἶναι εἰς θέσιν αὔριον τὸ πρωΐ νὰ κρατήσουν τὰς ὑποσχέσεις των; Φοβοῦμαι πολύ, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔχετε δεχθῆ διαβεβαιώσεις τῶν Ἑταιρειῶν Πετρελαιοειδῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν θὰ πραγματοποιηθοῦν εἰς τὸ μέλλον. Καὶ δι’ αὐτὸ θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω ἐπιπροσθέτως, ἐκάματε αἴτησιν νὰ σᾶς δοθοῦν Ρουμανικὰ πετρέλαια;

§46Γ. ΤΡΟΥΛΛΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε...

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, δὲν ἠμπορεῖτε, κύριε Τρουλινέ.

§48Γ. ΤΡΟΥΛΛΙΝΟΣ. Καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἀντικανονικῶς ὡμίλησε.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λάθος κάμετε. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς λαμβάνει τὸν λόγον ὅποτε θέλει. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λέγετε ὅτι ὡμίλησε ἀντικανονικῶς ὁ κύριος Ὑπουργός. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὰ λέγετε αὐτά. Εἶναι πολὺ εὐθηνά. Ἐρώτησιν ἠμπορεῖτε νὰ κάμετε, ἀλλὰ ὄχι καὶ παρατήρησιν, ὅτι παραβιάζομε τὸν κανονισμόν, διότι σεῖς τὸν παραβιάζετε καταφώρως.

§50Γ. ΤΡΟΥΛΛΙΝΟΣ. Ἐρώτησιν θὰ κάμω, ἀλλὰ τὸν τύπον τῆς ἐρωτήσεως θὰ τὸν καθορίσω ἐγώ. Μᾶς ἐδηλώσατε, κύριε Ὑπουργέ, πρὸ 15 ἡμερῶν, ὅτι δὲν ἐπρόκειτο νὰ ληφθῇ κανὲν περιοριστικὸν μέτρον. Καὶ ἔρχεσθε μετὰ 15 ἡμέρας καὶ λαμβάνετε ὅλα αὐτὰ τὰ μέτρα. Ἐρωτῶ. Εἶσθε τόσον βέβαιος σήμερον, διὰ τῶν δηλώσεών σας τοῦτο ἀποδεικνύετε, ὅτι δὲν θὰ εὑρεθῆτε εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ λάβητε καὶ ἄλλα μέτρα περιοριστικά, ἐφ’ ὅσον καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἐκάματε τοιούτου εἴδους δηλώσεις καὶ ἀνετράπησαν;

§51Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἐρωτῶν, θὰ εἶχε προφανῶς τὴν ἀξίωσιν εἰς παραμονὰς λήψεως περιοριστικῶν μέτρων, νὰ ἐξαγγείλωμεν πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, ὅτι μετὰ 10ήμερον πρόκειται νὰ ἐπιβάλωμεν περιορισμούς. Ἐσπεύσατε. Ὑπάρχει ποτὲ περίπτωσις, ποὺ νὰ ἐπιβάλλωνται τοιούτου εἴδους περιορισμοὶ καὶ μάλιστα τόσον ἁπαλοί, ὅσον εἶναι οἱ ληφθέντες, ποὺ ὁ Ὑπουργός, τὴν παραμονὴν νὰ ἀναγγείλῃ, ὅτι πρόκειται νὰ ληφθοῦν τοιοῦτοι περιορισμοί; Οἱ περιορισμοί, οἱ ὁποῖοι ἐπεβλήθησαν εἶναι τόσον ἀνώδυνοι, ὥστε ἀπορῶ, διατὶ γίνεται συζήτησις ἐπὶ τοιούτου θέματος καὶ διατὶ προεκλήθη καὶ τόσος θόρυβος. Ἀλλὰ ὀφείλω ἀπάντησιν εἰς τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος. Βεβαίως τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου ἐγνώριζε καὶ ὁ ὑπολογισμὸς δὲν εἶναι δύσκολος, ποία εἶναι ἡ κατανάλωσις καυσίμων, ἡ ἀπαιτουμένη κατὰ τὸ προσεχὲς ἑξάμηνον, διὰ νὰ ἱκανοποιηθοῦν ὅλαι αἱ ἀνάγκαι τῆς Χώρας μας. Εἶναι γνωστόν, ὅτι καταναλίσκομεν εἰς τὴν πολιτικὴν κατανάλωσιν 1.300.000 τόννους πετρελαιοειδῶν καὶ εἶναι γνωστὸν τοῦτο καὶ εἰς τὸν τελευταῖον ὑπάλληλον τοῦ Ὑπουργείου μας. Ἡ δευτέρα ἐρώτησις. Ἐὰν δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις στηρίζεται εἰς τὰς διαβεβαιώσεις τῶν Ἑταιρειῶν πετρελαιοειδῶν, ἔχω νὰ ἀπαντήσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν στηρίζεται μόνον εἰς τὰς διαβεβαιώσεις αὐτάς. Ἡ Κυβέρνησις προσπαθεῖ νὰ εὕρῃ πετρέλαια ἀπὸ οἱανδήποτε δυνατὴν πηγήν. Ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω ὅτι ὑπάρχει διεθνὴς ἔλλειψις ὄχι τόσον πετρελαίων, ὅσον πετρελαιοφόρων πλοίων καὶ εἰς τοῦτο ἔγκειται ἡ δυσχέρεια. Ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος ἠρώτησε ἀκόμη ἐὰν ἐπρομηθεύθημεν πετρέλαιον ἀπὸ τὴν Ρουμανίαν. Τὸν πληροφορῶ ὅτι προμηθευόμεθα καθημερινῶς πετρελαιοειδῆ καὶ ἀπὸ τὴν Γιουγκοσλαβίαν καὶ ἀπὸ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν καὶ ἀπὸ πάσας τὰς ἄλλας χώρας αἱ ὁποῖαι ἐπιθυμοῦν καὶ δύνανται εἴτε τώρα, εἴτε εἰς ἄλλην ἐποχήν, νὰ μᾶς προσφέρουν. Σημειώνω ἀκόμη ὅτι αὗται αἱ ἑταιρεῖαι πετρελαιοειδῶν προμηθεύονται αὐτὴν τὴν στιγμὴν πετρέλαια καὶ ἀπὸ τὴν Γιουγκοσλαβίαν καὶ ἀπὸ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν καὶ νομίζω ἀπὸ τὴν Ρουμανίαν. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πράττει πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν τὸ καθῆκόν της καὶ ἐπιθυμῶ νὰ καθησυχάσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα σήμερον ἔχω — κάμνω μίαν πρόβλεψιν ἀνθρωπίνην βεβαίως—ὅτι δὲν πρόκειται νὰ σημειωθῇ οἱαδήποτε γενικωτέρα ἀναταραχὴ καὶ ὅπως θὰ ἰδῆτε, ἐντὸς τῶν προσεχῶν ἡμερῶν εἰς χαλάρωσιν μᾶλλον θὰ πᾶμε τῶν μέτρων καὶ ἡ τάσις τῆς Κυβερνήσεως θὰ εἶναι νὰ μὴ θιγῇ ἡ βιομηχανία, νὰ μὴ θιγοῦν αἱ συγκοινωνίαι, νὰ μὴ θιγῇ ἡ παραγωγὴ καὶ ἐκεῖ ὅπου πρόκειται περὶ τῶν αὐτοκινήτων ἰδιωτικῆς χρήσεως, νὰ μὴ θιγοῦν πρῶτα τὰ φορτηγὰ αὐτοκίνητα καὶ κατόπιν θὰ ἴδωμεν νὰ ἱκανοποιήσωμεν καὶ τὰς κάπως πολυτελεστέρας ἀνάγκας, αἱ ὁποῖαι ἐὰν δὲν ἱκανοποιηθοῦν μὲ τὸ ἰδιωτικῆς χρήσεως αὐτοκίνητον, εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιηθοῦν μὲ τὸ λεωφορεῖον ἢ τὸ ταξί. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνεται ἐπανάστασις εἰς τὸν τύπον, διότι ἐνῷ ἡ Σουηδία ἔχει αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐπιβάλει περιορισμοὺς εἰς τὴν θέρμανσιν, ἡ Ἑλβετία περιορισμοὺς εἰς τὸν ἠλεκτροφωτισμόν, γίνεται ἐδῶ συζήτησις ἐὰν οἱ Κύριοι ποὺ ἔχουν αὐτοκίνητο ἰδιωτικῆς χρήσεως θὰ κυκλοφοροῦν Δευτέραν, Τετάρτη καὶ Παρασκευὴν (Χειροκροτήματα).

§52Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ἤθελα νὰ εὐχαριστήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὴν ἀπάντησίν του, ἀλλ’ εὔχομαι ἡ ἀπάντησις αὐτὴ νὰ μὴ ἔχῃ τὰ αὐτὰ ψυχολογικὰ ἐλατήρια τὰ ὁποῖα εἶχεν ἡ τελευταία δήλωσίς του καὶ ὡς ἐκ τούτου νὰ μὴ εἶναι προοίμιον νέων καὶ αὐστηρῶν περιορισμῶν.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ

ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Δερτιλῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του διὰ τὸν ὑπερεπαγγελματισμόν.

§54Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι μία ἀπὸ τὰς ὀργανικὰς ἀτελείας τῆς οἰκονομίας μας εἶναι ὁ ὑπερεπαγγελματισμός, ὁ ὁποῖος προσδίδει εἰς τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τῆς χώρας μας μίαν παρασιτικὴν ἐκδήλωσιν. Ἡ παρασιτικὴ ἐκδήλωσις καταφαίνεται κυρίως ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι ἀπασχολεῖται πολὺ μεγαλύτερος ἀριθμὸς ἐπαγγελματιῶν ἀπὸ ὅ,τι πρέπει εἰς τὴν παροχὴν ὑπηρεσιῶν διαμεσολαβήσεως. Δὲν πρόκειται νὰ θίξω τὸ ὅλον θέμα. Θὰ περιορισθῶ μόνον εἰς τὸ θέμα διὰ τὸ ὁποῖον κατέθεσα τὴν ἐρώτησιν, ἐξ ἀφορμῆς τοῦ ὑπομνήματος τῶν Ἐδωδιμοπωλῶν τῆς περιφερείας Διοικήσεως Πρωτευούσης. Εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Διοικήσεως Πρωτευούσης ὑπάρχουν 5.000 περίπου ἐπαγγελματίαι, οἱ ὁποῖοι ἀγωνίζονται σήμερον νὰ ἱκανοποιήσουν μίαν πελατείαν ἑνὸς ἑκατομμυρίου. Ἤτοι ἀντιστοιχεῖ ἕνας ἐπαγγελματίας εἰς 200 πελάτας κατὰ μέσον ὅρον. Ἀντιλαμβάνεσθε ποῖοι εἶναι οἱ κίνδυνοι καὶ διὰ τὸ κοινωνικὸν σύνολον, ἀλλὰ ἀκόμη καὶ διὰ τὸ κόστος τῆς ζωῆς. Βεβαίως θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι, Κύριε, εἰσηγεῖσθε σεῖς ὡς βουλευτὴς τὴν λῆψιν μέτρων διὰ τῶν ὁποίων θὰ κατοχυροῦται ἡ θέσις τῶν ἐπαγγελματιῶν καὶ τρόπον τινὰ θὰ καθίσταται τὸ ἐπάγγελμα κλειστόν; Ὄχι, Κύριοι. Δὲν θὰ ἤμουν ἐγὼ διατεθειμένος νὰ προτείνω τοιαύτην λύσιν, ἀλλὰ καὶ ἐὰν τὴν ἐπρότεινα θὰ ἀπερρίπτετο καὶ δικαίως διότι ὁ περιορισμός, τὸ κλείσιμο τῶν ἐπαγγελμάτων εἶναι φυσικὸν νὰ δημιουργῇ ἄλλας δυσμενεῖς ἐκδηλώσεις, αἱ ὁποῖαι πιθανὸν νὰ εἶναι πολὺ βαρύτεραι. Ἀλλὰ ἐὰν κ. Ὑπουργέ, δὲν θὰ ἤμουν διατεθειμένος νὰ εἰσηγηθῶ τὸ κλείσιμον τῶν ἐπαγγελμάτων, νομίζω ὅτι παράλληλα μέτρα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μᾶς ὁδηγήσουν εἰς λύσεις δυναμένας ὄχι νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸ θέμα εὐθέως καὶ ριζικῶς, ἀλλὰ κάπως νὰ μειώσουν τὰς δυσμενεῖς ἐπιδράσεις τὰς ὁποίας εἶχεν ἐπὶ τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου καὶ τοῦ κόστους τῆς ζωῆς ὁ ὑπερεπαγγελματισμός. Θὰ ἔλεγα λοιπὸν ὅτι θὰ ἦτο σκόπιμον καὶ ὠφέλιμος ἡ ὑφισταμένη κατ’ ἀρχήν, ἔστω καὶ ἀτελής, ὑγειονομικὴ προστασία, νὰ ἀναζωογονηθῇ. Δεύτερον, νὰ ὑπάρχῃ ἕνας τρόπος, ὁ ὁποῖος τοὐλάχιστον νὰ διασφαλίζῃ τὴν ὑγείαν τοῦ κοινοῦ καὶ τὴν ἐμφάνισιν τῆς πόλεως. Νὰ μὴ δύναται πᾶς τις ὁ διαθέτων ἕνα μικρὸ ποσὸν χρημάτων νὰ ἀνοίγῃ ἕνα κατάστημα νὰ ἀπευθύνεται πρὸς τὸν Λαόν, ἀσχέτως τί χῶρον ἐνοικιάζει, ἀσχέτως ἐὰν διαθέτῃ τὸν τεχνικὸν ἐξοπλισμόν, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀπαραίτητος καὶ ἐὰν πληροῖ τὰς προϋποθέσεις τῆς διασφαλίσεως τῆς ὑγείας τῶν πολιτῶν ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἀκόμη πληροῖ καὶ τὴν ἐμφάνισιν τῆς πόλεως. Θὰ παρεκάλουν λοιπόν, σεῖς τὸν ὁποῖον ἰδιαιτέρως διακρίνει καὶ ἡ ἐφευρετικότης ἀλλὰ καὶ ἡ δύναμις τῆς ἐπιβολῆς τῶν μέτρων, νὰ θελήσητε νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν τὴν παράκλησιν τῶν ἐπαγγελματιῶν τῆς πρωτευούσης καὶ νὰ θελήσετε νὰ λάβετε τὰ Νομοθετικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα χωρὶς τὸ παρά πάνω νὰ θίγουν τὴν βασικὴν σας πολιτικὴν ἡ ὁποία εἶναι νὰ μὴ ὑπάρχουν κλειστὰ ἐπαγγέλματα, ἔστω καὶ ἐὰν ὑπάρχουν ὡρισμένα ἐπαγγέλματα, τὰ ὁποῖα ἐκ τῶν πραγμάτων πρέπει νὰ εἶναι κλειστά, χωρὶς λέγω νὰ θιγῇ ἡ βασική σας πολιτική, νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἰσορρόπισις τῶν συμφερόντων καὶ τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου καὶ τῶν ἐνδιαφερομένων ἐπαγγελματιῶν.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Πετροπουλάκος ἔχει τὸ λόγον.

§56Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς ὅσα εἶπεν ὁ συνάδελφος κ. Δερτιλῆς θέλω καὶ ἐγὼ νὰ συνηγορήσω καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ τὴν Κυβέρνησιν γενικῶς, νὰ τὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, διότι πράγματι δὲν ἐξυπηρετεῖ τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας ἡ ἀχαλίνωτος ἐλευθερία, ἡ ὁποία ὑφίσταται.

§57Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Καὶ νὰ γίνῃ κλειστὸν τὸ ἐπάγγελμα τῶν παντοπωλῶν;

§58Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Ἡ ἵδρυσις καταστημάτων νὰ τεθῇ ὑπὸ μίαν πειθάρχησιν, νὰ τεθῇ ὑπὸ ὅρους ὑγειονομικοὺς κυρίως, οἱ ὁποῖοι νὰ καθιστοῦν τὰς ἐπιχειρήσεις αὐτὰς ὠφελίμους διὰ τὸν τόπον καὶ ἐξυπηρετικάς. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν εἰσήγησιν τὴν γενομένην ἐκ μέρους τοῦ κ. συναδέλφου, εἰς τὴ ὁποίαν συνηγορῶ καὶ νὰ δώσῃ τὴν πρέπουσαν λύσιν.

§59Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομ.). Κύριε Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις ἀκολουθεῖ τὴν πολιτικὴν τοῦ ἀνοικτοῦ ἐπαγγέλματος ὅπου δύναται. Κατ’ ἐξοχὴν ἀνοικτὸν ἐπάγγελμα πρέπει νὰ εἶναι τὸ ἐπάγγελμα π. χ. τοῦ παντοπώλου. Ἀνοικτὸν ἐπάγγελμα πρέπει νὰ εἶναι γενικῶς τὸ οἱοδήποτε ἐπάγγελμα τοῦ πωλοῦντος τρόφιμα. Ἀλλὰ δέχομαι ἀπολύτως ὅτι ἐπέστη πλέον ὁ χρόνος, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ πρέπει νὰ θεσμοθετηθοῦν διατάξεις αὐστηραί, αἱ ὁποῖαι νὰ ἐπιτρέπουν εἰς πάντα μὲν βουλόμενον, ἀλλὰ ὑπὸ ὡρισμένους ὅρους πληροῦντας τοὺς κανόνας τῆς ὑγιεινῆς πληροῦντας εἰς μερικὰς περιπτώσεις καὶ κανόνας αἰσθητικῆς. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἕνας τουριστικὸς τόπος, ὅπως εἶναι αἱ Ἀθῆναι, νὰ ἔχουν πανάρχαια ἄνευ λόγου καταστήματα. Πρέπει λοιπόν, νὰ θεσμοθετηθοῦν τοιοῦτοι κανόνες, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπιτρέπουν μὲν εἰς πάντα βουλόμενον νὰ ἀσκῇ τὸ ἐπάγγελμα αὐτό, ἀλλὰ θὰ ἐπιτρέπουν τὴν ἄσκησίν του ὑπὸ ὡρισμένους ὅρους. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ταύτην δέχομαι τὰς παρατηρήσεις τῶν κ. συναδέλφων καὶ ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ταύτην ἀπήντησα καὶ εἰς αἴτημα ὑποβληθὲν κατὰ τὴ τελευταίαν Γενικὴν Συνέλευσιν τῶν Ἐπαγγελματικῶν καὶ Βιοτεχνικῶν Ἐπιμελητηρίων καὶ Συλλόγων. Καὶ ἔδωσα ἤδη ἐντολὴν συντάξεως σχεδίου ἀφορῶντος εἰς τὴν λῆψιν τῶν μέτρων τούτων.

§60Δ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Καὶ νὰ γίνωνται εἰς ἀναλόγους ἀποστάσεις.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Μυριδάκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐξετάσεως τοῦ δειγματισθέντος ἀγροῦ Ζακύνθου, ἐὰν περιέχῃ πετρέλαια.

§62Μ. ΜΥΡΙΔΑΚΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεώς μου Διότι ἡ ἀπάντησις, ἡ ὁποία μοῦ ἐδόθη ἐκ μέρους τῆς Ὑπηρεσίας μὲ ὑπογραφὴν Διευθυντὴς κ. Παπᾶς εἶναι ἐντελῶς ἀτελής.

§63Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ.). Ἔχω πολλὰς ἀπαντήσεις νὰ σᾶς δώσω. Ἔχω ἀπαντήσεις ἀπὸ ἀπόψεως γεωφυσικῆς νὰ δώσω, ἀπαντήσεις λεπτομερειακὰς περὶ τῆς συνθέσεως κλπ. Μάλιστα καὶ ἐὰν δὲν σᾶς ἱκανοποιοῦν θὰ σᾶς δώσωμεν καὶ συμπληρωματικάς.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ἀποσκίτης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του πρὸς τὸ Ὑπ. Βιομηχανίας σχετικῶς μὲ τὰς ἀποζημιώσεις τῶν ἀπαλλοτριωθεισῶν καλλιεργησίμων ἐκτάσεων συνεπεία τῆς κατασκευῆς τοῦ φράγματος τοῦ ὑδροηλεκτρικοῦ ἐργοστασίου Λάδωνος.

§65Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ φανῇ ἴσως παράδοξον, ἀλλὰ ἐν τούτοις εἶναι ἀληθές, ὅτι μὲ τὰ ἔργα τοῦ Λάδωνος, τὰ ὁποῖα ἀσφαλῶς ἀπέβησαν καὶ θὰ ἀποβαίνουν εἰς τὸ μέλλον πηγὴ εὐημερίας καὶ πλουτισμοῦ δι’ ὁλόκληρον τὴν χώραν. Τὰ ἔργα εἰς τὴν περιφέρειαν εἰδικῶς πέριξ τοῦ Λάδωνος ἐδημιούργησαν καταστροφὰς καὶ συμφορὰς μέχρι τῆς στιγμῆς τοὐλάχιστον. Θὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν τὸ θέμα, διότι κατ’ ἐπανάληψιν ὤχλησα καὶ τοὺς ἁρμοδίους τῆς ΔΕΗ. Οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων πέριξ τοῦ φράγματος πρόκειται δὲ περὶ 6–7 χωρίων κατήντησαν σχεδὸν ἀκτήμονες. Θὰ πρέπει νὰ εὑρεθῇ τρόπος νὰ μετοικήσουν ἀπὸ τὴν περιφέρειαν αὐτήν, διότι τὰ ἐλάχιστα κτήματα, τὰ ὁποῖα τοὺς ἔμειναν ἦσαν κάπως ἀποδοτικά, διότι ἦσαν ποτιστικὰ κατεστράφησαν τελείως. Οἱ ἀποζημιώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν ἦσαν πενιχρόταται. Διότι τότε μὲν ἦσαν ἴσως τὸ ἥμισυ τῆς ἀξίας τῶν χρημάτων, σήμερον ὅμως τὰ ἴδια κτήματα εἶναι ἀδύνατον νὰ τὰ ἀγοράσουν καὶ εἰς τὸ τριπλάσιον, διότι δὲν ὑπάρχουν. Ἐγένετο καὶ ἄλλη συζήτησις ἐπὶ ἐπερωτήσεως συναδέλφου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὁ ὁποῖος, μὲ ὀξύτητα μάλιστα, ἐχειρίσθη τὸ θέμα καὶ ἐπέκρινε τοὺς ἁρμοδίους τῆς ΔΕΗ. Δὲν θὰ χρησιμοποιήσω τὰς ἰδίας ἐκφράσεις, ἀλλὰ λέγω, ὅτι εἶναι δικαιολογημένη ἡ ἀγανάκτησις τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Ἐπιθυμῶ νὰ μεταφέρω τὸν πόνον τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐξευρεθῇ ἕνας τρόπος, ὁ ὁποῖος νὰ ἱκανοποιῇ ἔστω καὶ κάπως τὸ δίκαιον αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν εἶναι δυνατὴ ἡ ἀναθεώρησις τῶν ἀποζημιώσεων, σᾶς ἔχω καὶ προφορικῶς ἀναπτύξει τὸ θέμα αὐτὸ καὶ σᾶς παρεκάλεσα ἐὰν τοῦτο δὲν εἶναι τελείως δυνατόν, νὰ ἐξευρεθῇ ἕνας ἄλλος τρόπος ἱκανοποιήσεως τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Καὶ ὑπάρχουν ἀσφαλῶς πολλοὶ τρόποι, ὅπως ἐπὶ παραδείγματι ὁ ἁπλούστατος καὶ πρακτικὸς ὁ ὁποῖος, ἴσως θὰ διώρθωνε καὶ τὴν ἀδικίαν ἡ ὁποία ἐγένετο. Θὰ ἦτο ἡ κατ’ ἀπόλυτον προτίμησις παροχῆς ρεύματος εἰς ὅλα τὰ χωρία αὐτὰ καὶ μέχρι ἀκτῖνος, τὴν ὁποίαν θὰ ὁρίσουν οἱ ἁρμόδιοι τεχνικοὶ τῆς ΔΕΗ καὶ ἀναλόγως τῶν ζημιῶν τὰς ὁποίας ὑπέστησαν καὶ κατὰ δεύτερον λόγον εἶναι δυνατὸν τὰ βαρύτερον πληγέντα χωρία νὰ πάρουν δι’ ἕνα ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα τελείως δωρεὰν ρεῦμα. Αὐτὸ θὰ ἦτο ἐλαχίστη ἱκανοποίησις ἔναντι τῶν ζημιῶν, τὰς ὁποίας ὑπέστησαν ἀφ’ ἑτέρου θὰ ἱκανοποιεῖτο κάπως καὶ ὁ ψυχολογικὸς παράγων. Θὰ ἐπεθύμουν, κύριε Ὑπουργέ, νὰ μεταφέρω τὸν πόνον τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι τονίζουν, ὅτι τὸ ποτάμι αὐτὸ θὰ ἦτο κάποτε πηγὴ εὐημερίας καὶ πλούτου διὰ τὸν τόπον αὐτόν. Δὲν παραλείπω δὲ νὰ σημειώσω καὶ τοῦτο, ὅτι ὅταν ἤρχισαν τὰ ἔργα πρὸ πολλῶν ἐτῶν ὅταν ἐγένετο ἐπίσκεψις ἐκ μέρους τῶν τεχνικῶν, ἠσθάνθησαν τόσην ἀγαλλίασιν καὶ τόσον ἐνθουσιασμόν, ὥστε διέθεσαν τὰ πάντα. Ἀπόδειξις δέ, ὅτι οὔτε ἀποζημίωσιν ἐζήτησαν, οὔτε τοὺς ἐργάτας ἠμπόδισαν, οὔτε τοὺς τεχνικοὺς οἱ ὁποῖοι κατέστρεψαν τὰ κτήματά των καὶ τὰ σπίτια των, ἐνόμισαν, ὅτι θὰ ἀποζημιωθοῦν κάποτε δι’ ὅλας αὐτὰς τὰς καταστροφάς, ἐνῷ τώρα οἱ κάτοικοι τῶν περιφερειῶν αὐτῶν παρεμποδίζουν τοὺς τεχνικοὺς οἱ ὁποῖοι πηγαίνουν διὰ νὰ ἐργασθοῦν εἰς τὰς περιοχὰς τῶν ἔργων. Δὲν παραλείπω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι αὐτὰ τὰ ἐλάχιστα κτήματα, ποὺ τοὺς ἀπέμειναν ἀπεκόπησαν ἀπὸ τὰ ὑπόλοιπα κτήματα, τὰ ὁποῖα εὑρέθησαν εἰς τὴν ἀντίπεραν ὄχθην καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν ἠμποροῦν νὰ ἐπικοινωνήσουν μὲ τὰ ἐλάχιστα αὐτὰ κτήματα, ποὺ τοὺς ἀπέμειναν. Εἶχεν ὑποσχεθῆ ἡ ΔΕΗ, ὅτι θὰ γίνῃ ἕνα φέρυ–μπόουτ, διὰ νὰ γίνεται ἡ ἐπικοινωνία. Οὔτε αὐτὸ ἐγένετο καὶ θὰ παρακαλέσω, τὰ τόσον ἁπλᾶ θέματα, τὰ ὁποῖα ἀπὸ διετίας ἀφ’ ἧς ἐτελείωσε τὸ ἔργον αὐτὸ βασανίζουν τοὺς κατοίκους νὰ ἀντιμετωπισθοῦν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον καὶ νὰ γίνῃ κάποτε πίεσις καὶ νὰ γίνῃ μία σύστασις εἰς τὴν ΔΕΗ νὰ ἀντιμετωπίσῃ καὶ τὰ θέματα αὐτά.

§66Α. ΒΑΧΛΙΩΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν πληγεισῶν ὑπερχιλίων οἰκογενειῶν ἀγροτῶν εἰς τὴν περιοχὴν ὅπου τὸ φράγμα τοῦ Λάδωνος ἐν Γορτυνίᾳ, εἶναι ἐκκρεμὲς ἀπὸ ἐτῶν, ἔχω καταθέσει ἐρώτησιν. Καὶ ἐπιφυλάσσομαι ὅπως ἀναπτύξω τὸ θέμα, ὅταν θὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Βουλὴν ἡ ἐπερώτησίς μου λεπτομερέστερον καὶ τότε ἀναμφισβητήτως θὰ καταδειχθῇ ποῖα ὑπῆρξε μέχρι τοῦδε ἡ συμπεριφορὰ τῆς ΔΕΗ πρὸς τοὺς δυστυχεῖς πληγέντας ἀγρότας, καθὼς καὶ ἐὰν αὕτη ὑπῆρξε δημευτικὴ καὶ λῃστρική.

§67Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Ἐπίσης κ. Ὑπουργέ, παρακαλῶ νὰ συστήσετε εἰς τὴν ΔΕΗ νὰ δεχθῇ νὰ τεθῇ τέρμα εἰς τὴν ἀντιδικίαν μεταξὺ αὐτῆς καὶ τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Κερπινῆς, διότι οἱ κάτοικοι τῆς κοινότητος ταύτης ἐξηντλήθησαν οἰκονομικῶς καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχίσουν ἀντιδικοῦντες μὲ τὴν πανίσχυρον καὶ λῃστρικὴν θὰ ἥρμοζε νὰ εἴπω, διὰ τὴν συμπεριφοράν της ταύτην ΔΕΗ. Οἱ κάτοικοι ἐδέχθησαν τὴν μείωσιν κατὰ 10% τὴν ὁποίαν ἐζήτει ἡ Ἑταιρεία καὶ παρὰ ταῦτα ἡ Ἑταιρεία κατέθεσε τὰ χρήματα εἰς τὸ ταμεῖον Παρακαταθηκῶν καὶ ἐπιμένει νὰ συνεχίσῃ τὸν δικαστικὸν ἀγῶνα. Θὰ παρακαλέσω νὰ γίνῃ κάποια προσπάθεια νὰ ἱκανοποιηθοῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ καὶ νὰ πάρουν τὶς πενταροδεκάρες ποὺ δικαιοῦνται.

§68Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομ.). Σᾶς πληροφορῶ κ. συνάδελφε, ὅτι ἡ ΔΕΗ μὲ τὰς Κοινότητας τὰς ὁποίας ἀνεφέρατε ἦλθεν εἰς συμβιβασμὸν τὴν 11ην Ὀκτωβρίου ἐ. ἔ. καὶ συνεπῶς θέμα τοιοῦτον δὲν ὑπάρχει. Ἐπειδὴ ὅμως διὰ τὸ ζήτημα τῶν ἀποζημιώσεων κλπ., ἐλέχθησαν τόσα πολλά, δηλῶ ὅτι θὰ ἐπισκεφθῶ τὸ ἔργον, ἐὰν θέλετε νὰ ἔλθετε καὶ σεῖς καὶ ἐκεῖ ἀπὸ κοντὰ θὰ ἴδωμεν ποῖα μέτρα πρέπει νὰ ληφθοῦν, ὥστε νὰ ἱκανοποιηθοῦν ὅλαι αἱ ἀπόψεις.

§69Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Ἐὰν εἴχομεν δυναμίτιδα θὰ ἀνετινάζαμε τὸ φράγμα μοῦ εἶπον. Αὐτὴ εἶναι ἡ ψυχολογικὴ κατάστασις ποὺ ἔχουν φθάσει. Εἰλικρινῶς σᾶς λέγω, τόση εἶναι ἡ πικρία των καὶ ὁ πόνος των. Δὲν ἐπιστεύαμεν εἶπεν ἕνας χωρικὸς ὅτι τὸ ἀγαθὸν αὐτὸ θὰ τὸ ἀπελάμβανε ὁλόκληρος ἡ Ἑλλάς, πλὴν ἡμῶν ποὺ ἐδώσαμε τὰ χωράφια μας.

§70Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομ.). Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὸ εἰπῆτε αὐτό.

§71Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Ἐπίσης κ. Ὑπουργέ, εἶναι ἀνάγκη νὰ λειτουργήσῃ εἰς τὴν ἐκεῖ σχηματισθεῖσαν λίμνην ἓν συγχρονισμένον φέρυ–μπόουτ, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὸν εἰς τοὺς κατοίκους νὰ καλλιεργοῦν τὰ κτήματά των τὰ ὁποῖα ἀπεκόπησαν εἰς τὴν ἀντίπεραν ὄχθην. Τὸ ἤδη λειτουργοῦν ἐκεῖ φέρυ–μπόουτ λειτουργεῖ κατὰ τόσον πρωτόγονον τρόπον, ὥστε εἶναι ὡς νὰ μὴ λειτουργῇ.

§72Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομ.). Κατὰ τὴν μετάβασίν μου θὰ μελετήσω καὶ τὸ θέμα αὐτό.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σκουτέρης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, σχετικῆς μὲ τὴν ἀνάκλησιν τῶν ληφθέντων μέτρων ἐναντίον τῶν ἐπαγγελματιῶν παρακτίων ἁλιέων Εὐβοϊκοῦ κόλπου, Ἐλευσῖνος καὶ Λούτσας.

§74Χ. ΣΚΟΥΤΕΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔλαβον τὴν ἀπάντησίν σας τὴν ὁποίαν εὑρίσκω ἱκανοποιητικήν. Σᾶς παρακαλῶ ὅπως μεριμνήσητε καὶ ληφθοῦν τὰ αὐτὰ εὐεργετικὰ μέτρα καὶ διὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Κοθρῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τὴν ἐφαρμογὴν ἑνιαίας τιμῆς τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος καὶ διὰ τὰς νήσους.

§76Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπανειλημμένως εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην διεξήχθη συζήτησις ἐπὶ ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων τῶν συναδέλφων ὅλων τῶν πτερύγων διὰ τὸ θέμα τῆς ἑνιαίας τιμῆς τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος ὅπου δὲν ἐπεξετάθη ἀκόμη ἡ ΔΕΗ καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὴν νησιωτικὴν Ἑλλάδα. Ἐπὶ τῶν ἐρωτήσεων αὐτῶν ἐπανειλημμένως ἐδόθησαν ὑποσχέσεις καὶ τελευταίως μάλιστα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας ὑπεσχέθη ὅτι ταχέως θὰ ἐξαγγείλῃ ἀποφάσεις διὰ τῶν ὁποίων ἡ ἑνιαία τιμὴ τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος θὰ ἐπεκτείνετο εἰς τὴν νησιωτικὴν Ἑλλάδα καὶ ἰδίως εἰς τὴν Κρήτην. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν Βιομηχανίας νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, ἐὰν εἶναι εἰς θέσιν καὶ ἐὰν πράγματι κατέληξε εἰς ἀποφάσεις ὁριστικάς, διότι συνηθίσαμε μέχρι σήμερον νὰ ἀκούωμεν ὑποσχέσεις καὶ νὰ μὴ βλέπωμεν ἀποτελέσματα. Ἰδιαιτέρως ἡμεῖς εἰς Κρήτην ἔχομεν δικαίωμα νὰ δυσπιστοῦμε διότι καὶ τελευταίως ἐδόθησαν ὑποσχέσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐτηρήθησαν, εὑρισκόμεθα ἀκόμη εἰς τὸ στάδιον τῶν προμελετῶν. Τουλάχιστον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας θὰ πρέπει νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν τελευταίαν ὑπόσχεσίν του διὰ τῆς ὁποίας θὰ ἐπεκτείνετο ἡ ἑνιαία τιμὴ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος εἰς τὴν νῆσόν μας. Διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ θὰ προσφέρῃ μία μεγάλην ἐξυπηρέτησιν εἰς τὸν Λαὸν τῆς Κρήτης, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν Λαὸν ἄλλων περιφερειῶν ὅπου θὰ ἐπεκταθῇ τὸ μέτρον αὐτό.

§77Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομ.). Κύριε Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ τῆς ὑπομνησθῇ ὅ,τι ἔκαμε πρὸς τὸ ζήτημα δηλώσεις. Αἱ δηλώσεις αἱ γενόμεναι πρὸς τὸ Σῶμα δεσμεύουν τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐπιθυμῶ νὰ καθησυχάσω τὸν κ. συνάδελφον ὅτι θὰ τηρηθοῦν. Εἰδικώτερον ἤθελον νὰ εἴπω ὅτι φυσικὸν εἶναι ὁ ἐξηλεκτρισμὸς τῆς Κρήτης νὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ μελέτας καὶ μάλιστα ἀπὸ προμελέτας. Ἔγιναν ὅμως αἱ προμελέται καὶ δὲν ἔγιναν τυχαῖα καὶ ἁπλαῖ προμελέται, ἔγιναν προμελέται, αἱ ὁποῖαι διὰ νὰ τελειωθοῦν ἐχρειάσθη νὰ παρέλθῃ ἕνα ὡρισμένο χρονικὸν διάστημα, τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι ἐχρησιμοποιήθη ἀπὸ τοὺς ἀναδόχους τῶν μελετῶν κατὰ τρόπον χρήσιμον.

§78Κ. ΜΑΡΗΣ. Δὲν ἔχουν τελειώσει αἱ μελέται.

§79Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομ.). Αἱ μὲν μελέται, αἱ δώδεκα, εὑρίσκονται ἤδη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας ἀπὸ πολλοῦ χρόνου, τερματίζεται ἡ συνθετικὴ μελέτη, ἡ ὁποία καὶ αὐτὴ τελειώνει, σᾶς πληροφορῶ, καὶ ἐντὸς τῶν προσεχῶν ἡμερῶν ἐλπίζω νὰ ἔχω ἐξαγγείλει περισσότερον συγκεκριμένα μέτρα ἀφορῶντα εἰς τὴν Κρήτην καὶ εἰς ἄλλας νήσους τῆς Ἑλλάδος.

§80Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπέφυγε νὰ μᾶς ἀπαντήσῃ ὅσον ἀφορᾶ τὸ κύριον αἴτημα τῆς ἑνιαίας τιμῆς τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τὸν παρατηρήσω ὅτι ἐδαπανήθησαν πολλὰ διὰ τὰς πορμελέτας, ἐνῷ ἠμποροῦσαν νὰ γίνουν αἱ μελέται τῶν ἔργων μὲ τὰ αὐτὰ ποσά.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τοὺς λόγους καθυστερήσεως τῆς συνδέσεως ὑπὸ τῆς ΔΕΗ τῆς πόλεως Ἄρτης μὲ τὸ ἠλεκτρικὸν δίκτυον τοῦ φράγματος Λούρου.

§82Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἡ ΔΕΗ ἔχει ἀναλάβει τὴν σύνδεσιν τοῦ ἠλεκτρικοῦ δικτύου διανομῆς τῆς πόλεως Ἄρτης μὲ τὸ δίκτυον τοῦ φράγματος τοῦ Λούρου. Νομίζω ὅτι ὁ ἠλεκτροφωτισμὸς τῆς πόλεως ἔχει ἐγκαταλειφθῆ καὶ ἡ πόλις οὐσιαστικῶς βυθίζεται εἰς τὸ σκότος. Θὰ ἤθελον νὰ σᾶς ἐρωτήσω ἐὰν θὰ ἐπεκταθῇ ὑπὸ τῆς ΔΕΗ ἡ σύνδεσις διὰ νὰ ἀποκτήσῃ ἡ πόλις τῆς Ἄρτης τὸν πρέποντα ἠλεκτροφωτισμόν. Φοβοῦμαι ὅτι ὁ ρυθμὸς εἶναι λίαν βραδύς.

§83Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομ.). Ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς καθησυχάσω. Ὁ ρυθμὸς δὲν εἶναι βραδὺς καὶ ἤδη διεξάγονται καὶ ἐλπίζω νὰ τελειώσουν αἱ διαπραγματεύσεις, διὰ νὰ ἐξαγορασθῇ ἡ ἑταιρεία καὶ νὰ εἰσέλθῃ ἀμέσως ἡ ΔΕΗ, ἡ ὁποία θὰ ἀντικαταστήσῃ κατ’ ἀνάγκην τὸ ὑφιστάμενον δίκτυον. Δὲν ἔχει τερματισθῆ ἡ μετατροπὴ καὶ φυσικὸν εἶναι νὰ σημειωθοῦν δυσκολίαι αὐτοῦ τοῦ εἴδους. Ἀνάλογοι δυσκολίαι σημειοῦνται εἰς πολλὰς πόλεις τῆς Ἑλλάδος καὶ εἰς πολλὰ χωρία. Συνέβη μάλιστα καὶ ἐπωφελοῦμαι τῆς ἐρωτήσεως τοῦ τοῦ κ. συναδέλφου ἐκ Πρεβέζης καὶ Ἄρτης, διὰ νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν γενικωτέραν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ πλείστας περιοχάς. Ἐπειδὴ λόγῳ τῆς εὐθηνῆς τιμῆς ηὐξήθη καταπληκτικῶς ἡ κατανάλωσις καὶ ἐπειδὴ δὲν ἦτο δυνατὸν διὰ τῆς ἰδίας μας διαταγῆς νὰ μεταβάλωμεν καὶ τὰ ἠλεκτροφόρα σύρματα καὶ τὸ ὅλον ἠλεκτρικὸν σύστημα, ἐδημιουργήθη πράγματι ὡρισμένη ἔλλειψις σημαντική. Ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἔλλειψιν θὰ ὑποφέρωμεν, κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ ἕνα ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα, μέχρις ὅτου ἀντικατασταθῇ τὸ παλαιὸν δίκτυον. Ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι τὸ παλαιὸν δίκτυον ἦτο ἐξηπλωμένον ἀπὸ Ταινάρου μέχρι Ἕβρου καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν βεβαίως μέσα εἰς ἕνα σύντομον χρονικὸν διάστημα ὅλο αὐτὸ τὸ δίκτυον ταὐτοχρόνως νὰ ἀντικατασταθῇ οὔτε τὸ ἀνθρώπινον ὑλικὸν ὑπάρχει, οὔτε αἱ γενικώτεραι Τεχνικαὶ δυνατότηται προσφέρονται πρὸς τοῦτο. Εἰς καμμίαν χώραν τοῦ κόσμου δὲν λύεται τὸ θέμα αὐτὸ διὰ μαγείας. Καὶ εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔχουν συνδεθῆ μὲ τὸ ἐθνικὸν δίκτυον, παρατηρεῖται ὅτι τὸ ἐθνικὸν δίκτυον δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰς περιοχὰς αὐτάς, διότι καταλήγει εἰς ἕνα τοπικὸν δίκτυον διανομῆς, τὸ ὁποῖον εἶναι σκάρτο καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ σηκώσῃ τὸ φορτίον, τὸ ὁποῖον σήμερον ζητεῖ ἡ κατανάλωσις, ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι εἴχομε μίαν αὔξησιν 200.000 Κιλοβατώρια ἀπὸ τὸν ἕνα μῆνα εἰς τὸν ἄλλον, μὲ τὴν ἑνιαίαν τιμή. Καὶ ἡ διαφορὰ τῆς καταναλώσεως ὑπῆρξε τεραστία.

§84Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤθελον νὰ παρακαλέσω εἶναι νὰ μᾶς δώσητε μίαν συγκεκριμένην ἀπάντησιν διὰ τὴν πόλιν τῆς Ἄρτης. Θὰ γίνῃ ἡ σύνδεσις ναὶ ἢ ὄχι;

§85Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομ.). Θὰ γίνῃ.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βρανόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του ἀφορώσης τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ληφθῶσι διὰ τὴν ἀντικανονικὴν λειτουργίαν τοῦ Λιγνιτωρυχείου Ἀνθουπόλεως Περιστερίου.

§87Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν περιοχὴν Ἀνθουπόλεως–Περιστερίου, ὑφίσταται ἐν λειτουργίᾳ λιγνιτωρυχεῖον ἰδιοκτησίας τοῦ Κράτους, μεμισθωμένον ὑπὸ τῶν Λιγνιτωρυχείων Ἀττικῆς Φ. Πρεζάνη. Ἡ ὅλη ἐκμετάλλευσις τοῦ μεταλλείου γίνεται ἐξακολουθητικῶς κατὰ τρόπον ἀντιεπιστημονικόν, μὲ περιφρόνησιν πρὸς διὰ τῆς κειμένης μεταλλευτικῆς μας νομοθεσίας διαγραφομένας ὑποχρεώσεις τοῦ μισθωτοῦ διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῶν ἐπὶ τοῦ ἐδάφους κατοικιῶν, μὲ ἀποτέλεσμα μία ὁλόκληρος συνοικία τῶν Ἀθηνῶν, ἡ τῆς Ἀνθουπόλεως μὲ 12 χιλιάδας κατοίκων νὰ ζῇ καθημερινῶς ὑπὸ τὸ ἄγχος τῶν καταρρεύσεων καὶ οἱ κάτοικοί της ὅλοι πτωχοὶ βιοπαλαισταί, νὰ συνέχωνται ὑπὸ τοῦ φόβου τῆς στερήσεως τῆς μὲ μυρίας θυσίας καὶ μόχθους κτηθείσης μικρᾶς ἰδιοκτησίας των καὶ τῆς ὑπὸ τὰ ἐρείπια ταφῆς τῶν οἰκογενειῶν των. Πάντα τ’ ἀνωτέρω ἀμυδρῶς σκιαγραφοῦντα τὴν ὅλην κατάστασιν δὲν εἶναι ἁπλῆ μεταφορὰ πληροφοριῶν τῶν ἐνδιαφερομένων, ἀλλὰ ἀποτέλεσμα προσωπικῆς διακριβώσεως τοῦ ἐρωτῶντος δι’ ἐπιτοπίου ἐπισκέψεως τῆς περιοχῆς. Δοθέντος δὲ ὅτι ἡ κατάστασις αὕτη ἐξακολουθεῖ ἀπὸ ἐτῶν, παρὰ τὰς συνεχεῖς διαμαρτυρίας καὶ κινητοποιήσεις τῶν ὀργάνων τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως καὶ τῶν Σωματείων τῆς περιοχῆς πρὸς πᾶσαν ἁρμοδίαν Κρατικὴν Ὑπηρεσίαν, ἔχει ἑδραιωθῆ εἰς τὸν πληθυσμὸν τῆς περιοχῆς ἡ ἀντίληψις ὅτι τὸ Κράτος ἔχει ἐγκαταλείψει εἰς τὸ ἔλεος ἑνὸς ἀσυδότου ἐπιχειρηματίου τὸν συνοικισμὸν των καὶ ὡς ἐκ τούτου δημιουργεῖται κοινωνικὸν πρόβλημα τεράστιον τοῦ ὁποίου τὰς συνεπείας εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπισημάνω ἀπὸ τοῦδε. Καὶ συγκεκριμένως ἔχω νὰ καταγγείλω τὰ ἀκόλουθα: 1) Ἐν ἔτει 1952 ὁ ἐπιχειρηματίας ἤνοιξε νέον φρέαρ ἐκμεταλλεύσεως εἰς ἀπόστασιν 20–30 μέτρων ἀπὸ ὑφιστάμενα ἐν τῇ περιοχῇ κατωκοιμένα κτίσματα, προφασιζόμενος ὅτι τοῦτο δὲν θὰ ἐχρησιμοποιεῖτο διὰ μεταλλευτικὴν ἐκμετάλλευσιν, ἀλλὰ δι’ ἐγκατάστασιν μηχανημάτων ἐξαερισμοῦ τῶν ἐν ἐνεργείᾳ στοῶν ἐκμεταλλεύσεως. Τοῦτο δὲ ἐπεβεβαίωσε καθησυχαστικῶς καὶ ὁ ἁρμόδιος διὰ τὴν κρατικὴν ἐποπτείαν ἐπιθεωρητὴς Μεταλλείων τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας. Ἀντὶ τούτου ὅμως ἤρχισε νὰ συνεχίζῃ ἔκτοτε καὶ εἰς τὸ φρέαρ τοῦτο καὶ κατὰ παράβασιν τοῦ Μεταλλευτικοῦ Κώδικος ἐργασίας ἐξορύξεως μετάλλου ἐντὸς τῆς κατωκημένης ζώνης. 2) Ἐν τῇ ἀπληστίᾳ τοῦ προορισμοῦ κέρδους, τοὺς φυσικοὺς στύλους ὑποστηλώσεως οὓς ὑποχρεοῦται νὰ ἀφίνῃ πρὸς ἀσφάλειαν τοῦ ἐδάφους τοὺς κατέστρεψε διὰ νὰ ἀποκομίσῃ λιγνίτην καὶ οὕτω ἀντὶ 20Χ20 τετραγωνικὰ μέτρα καθ’ ἃ νομίμως ὑπεχρεοῦται νὰ εἶναι ἕκαστος τοιοῦτος στύλος (κολῶνα) τὰς ἐλέπτυνεν εἰς 3Χ3 τετραγωνικὰ μέτρα. Οὕτω τὸ ἄνοιγμα ἑκάστης στοᾶς ἀντὶ νὰ ἔχῃ διαστάσεις 1.50 μ. ἐπὶ 1.80 ὕψος, λόγῳ τῆς ἀφαιρέσεως τῶν φυσικῶν ὑποστυλωμάτων, ἔχει τριπλασιασθῆ. 3) Μετὰ τὴν ἐξάντλησιν τοῦ λιγνιτωφόρου κοιτάσματος εἰς τὸ ὑπὸ τοῦ Μεταλλευτικοῦ Κώδικος καθοριζόμενον βάθος τῶν 60 μέτρων καὶ κατὰ ρητὴν παράβασιν τῶν σχετικῶν μεταλλευτικῶν διατάξεων ἀνῆλθεν εἰς δεύτερον ὄροφον καὶ εἰς βάθος 12 μέτρων ἀπὸ τῆς ἐπιφανείας τοῦ ἐδάφους, ἀντὶ τῶν 60. 4) Παρὰ τὰς συνεχεῖς διαμαρτυρίας τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς καὶ κατὰ παράβασιν τῶν σχετικῶν διατάξεων ἐξακολουθεῖ καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς νυκτὸς νὰ χρησιμοποιῇ δυναμίτιδα πρὸς ἐξόρυξιν μεταλλεύματος. Ἀποτέλεσμα ὅλης αὐτῆς τῆς ἀπαραδέκτου καὶ παρανόμου συμπεριφορᾶς τοῦ ἐπιχειρηματίου καὶ τῆς ἐλλείψεως τῆς δεούσης ἐπιβλέψεώς του ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων πρὸς τοῦτο κρατικῶν ὀργάνων τῆς Ἐπιθεωρήσεως Μεταλλείων τοῦ Ὑπουργείου ἔχουσι δημιουργηθῆ τὰ κάτωθι. 1) Τέσσαρες οἰκίαι ἔχουν κατακρημνισθῆ λόγῳ καθιζήσεως τοῦ ἐδάφους καὶ ἑτέρων ἑπτὰ διετάχθη ἡ ἐκκένωσις λόγῳ ρηγμάτων αἵτινες τὰς κατέστησαν ἑτοιμορρόπους. 2) Ἑκατοντὰς οἰκιῶν ἔχουν ὑποστῆ ρήγματα, καθ’ ἡμέραν εὐρυνόμενα καὶ ὧν ἕνεκα ταχύτατα θὰ καταρρεύσωσι ἢ θὰ καταστῶσιν ἑτοιμόρροποι. 3) Ὁλόκληρον τὸν 8ον Δημοτικὸν Σχολεῖον τῆς περιοχῆς, στεγαζόμενον εἰς τρία διαφορετικὰ κτίρια κριθέντα ἑτοιμόρροπα λόγῳ τῶν συνεχιζομένων κατολισθήσεων τοῦ ἐδάφους συνεγωνεύθη μὲ τὰ Δημόσια Δημοτικὰ Σχολεῖα 2ον καὶ 4ον (Περιστερίου) μὲ ἀποτέλεσμα ἑπτακόσια (700) μικρὰ παιδιὰ τοῦ σχολείου τούτου, νὰ ὁδοιποροῦν περὶ τὰ 3–4 χιλιόμετρα ἡμερησίως ἀπὸ τῆς κατοικίας των εἰς τὸ σχολεῖον μετ’ ἐπιστροφῆς. Πρὸς ἐξοικονόμησιν χρόνου καὶ χώρου διὰ τὰ λόγῳ τῆς μετακινήσεως ταύτης συμφορηθέντα Σχολεῖα 2ον καὶ 4ον, τὰ μαθήματα ἄρχονται τὴν 11ην πρωϊνὴν καὶ τερματίζονται μετὰ τῆς σχετικῆς πορείας ἐπιστροφῆς τῶν παιδιῶν εἰς τὰς 3½ μετὰ μεσημβρινὴν μὲ ὅλην τὴν συνεπαγομένην τούτῳ πλημμελῆ ἐκπαίδευσιν καὶ τῶν μετακινηθέντων καὶ τῶν ἤδη μονίμως φοιτούντων εἰς τὰ σχολεῖα ταῦτα καὶ τὸν ὑπέρμετρον κάματον τῶν μαθητῶν τῆς ἡλικίας ταύτης. 4) Ἐκ τῶν ἐργασιῶν τοῦ λιγνιτωρυχείου κατεστράφησαν αἱ ὑπόγειοι φλέβαι ὕδατος, ἐξηράνθησαν τὰ ὑφιστάμενα φρέατα ὑδρεύσεως ὁλοκλήρου τοῦ συνοικισμοῦ ὑδρευομένου διὰ τροχοφόρων βυτίων ἐπὶ ὑπερόγκων διὰ τὰ πτωχὰ βαλάντια τῶν κατοίκων τιμήματα, μὲ ἀποτέλεσμα ἡ ὅλη καθαριότης νὰ δημιουργῇ ἐν ὄψει θέρους προβλήματα ἐπιδημιῶν. 5) Εὑρίσκονται ἐν ἐκκρεμότητι περίπου διακόσιαι ποινικαὶ μηνύσεις κατὰ τοῦ ὑπευθύνου ἐπιχειρηματίου καὶ τοῦ οἰκείου Ἐπιθεωρητοῦ Μεταλλείων καὶ συχνάκις ἐκ τῶν καθημερινῶν καθιζήσεων καὶ τῶν καταστροφῶν τῶν οἰκιῶν διασαλεύεται ἡ τάξις εἰς τὸν συνοικισμόν. Κατόπιν τῶν ἀνωτέρω γνωστῶν ἤδη εἰς τὸν Ὑπουργεῖον, περὶ ὧν καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 849) 14.4.1956 ἔγγραφον αὐτοῦ πρὸς τὸν ἐπιχειρηματίαν τοῦ λιγνιτωρυχείου, ἐρωτῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας, τί μέτρα προτίθεται νὰ λάβῃ πρὸς ὁριστικὸν τερματισμὸν τῆς δημιουργηθείσης σοβαρᾶς καὶ ἐκρύθμου καταστάσεως καὶ ποίας κυρώσεις σκέπτεται νὰ ἐπιβάλῃ πρός τε τὸν ἀσεβοῦντα πρὸς τοὺς νόμους ἐπιχειρηματίαν καὶ πρὸς τοὺς ὑπευθύνους κρατικοὺς ὑπαλλήλους τοὺς ἐπιφορτισμένους διὰ τὴν ἐποπτείαν τῶν ἐργασιῶν καὶ τὸν ἔλεγχον τῶν παραβάσεων αὐτοῦ;

§88Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομ.). Ὁ κ. συνάδελφος ἔχει δίκαιον κατ’ ἀρχήν. Πράγματι ἡ κατάστασις ἡ διαμορφωθεῖσα εἰς τὴν Ἀνθούπολιν, εἶναι ἀπίθανος. Ἐκεῖ λειτουργεῖ ἀπὸ παλαιὰ ἕνα λιγνιτωρυχεῖον, τὸ ὁποῖον ἐξεμεταλλεύοντο κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου οἱ Ἰταλοί. Τὸ λιγνιτωρυχεῖον αὐτὸ ἐπὶ τῶν μεταπολεμικῶν Κυβερνήσεων δὲν γνωρίζω ποία νομίζω κακῶς πράξασα τότε τὸ ἐνοικίασε χωρὶς νὰ θέσῃ ὡρισμένους ὅρους. Ἀλλὰ ὑπὲρ τῶν λιγνιτωρυχείων καὶ ἐκτὸς σχεδίου πόλεως ἤρχισε νὰ δημιουργῆται ἕνας συνοικισμὸς καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ εὑρίσκεται ὅλος ὁ συνοικισμὸς ἐκτὸς σχεδίου πόλεως. Κατὰ τὴν νομοθεσίαν περὶ μεταλλείων, ἐὰν κτίσῃ κανεὶς ὕπερθεν ἑνὸς μεταλλείου ἐνῷ γνωρίζει τοῦτο, δηλαδή, ὅτι ὑπάρχει μεταλλεῖον ἀπὸ κάτω, δὲν δικαιοῦται ἐκείνων τῶν προνομίων τῶν ὁποίων θὰ ἐδικαιοῦτο ἐὰν τὸ σπίτι ἦτο κτισμένον προηγουμένως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔχει δημιουργηθῆ μία κατάστασις ἡ ὁποία εἶναι φοβερὰ καὶ ἀπαιτεῖται ἡ λῆψις νομοθετικῶν μέτρων, διότι ἄλλως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τίποτε. Νομίζω, ὅτι ἀμφότερα τὰ θέματα αὐτά, διὰ ἑνὸς νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον θὰ καταθέσω προσεχῶς καὶ τὸ ὁποῖον θὰ ἔχωμεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ συζητήσωμεν ἐδῶ θὰ ρυθμισθῇ, τὸ θέμα εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἱκανοποιήσῃ τοὺς κατοίκους καὶ καταστήσῃ τὴν λειτουργίαν τοῦ λιγνιτωρυχείου ἀκίνδυνον διὰ τοὺς κατοίκους καὶ ὠφέλιμον διὰ τὴν κοινωνίαν. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἕτοιμον καὶ πρόκειται νὰ πάῃ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν.

§89Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαριστῶ κ. Ὑπουργέ, καὶ πιστεύω ὅτι οἱ δηλώσεις σας θὰ ἱκανοποιήσουν τοὺς κατοίκους τῆς περιοχῆς Ἀνθουπόλεως.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας διὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὸ ἔλαιον. Ὁ ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου ἔχει τὸν λόγον.

§91Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἐπανειλημμένως ἔχομεν ἀπασχολήσει τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν μὲ τὸ ζήτημα τῆς πολιτικῆς τοῦ ἐλαίου. Ἀλλὰ τὸ θέμα καθίσταται καὶ πάλιν ἐπίκαιρον σήμερον ἐξ αἰτίας τῆς πολιτικῆς τὴν ὁποίαν ἔχει θέσει εἰς ἐφαρμογὴν ἡ Κυβέρνησις. Ποία πρέπει νὰ εἶναι ἡ πολιτικὴ ἐπὶ τοῦ ἐλαίου; Κατὰ τὴν ἰδικήν μας γνώμην, καὶ εἰς τὴν ὑπόθεσιν τοῦ ἐλαίου πρέπει νὰ ἰσχύσῃ ἡ γενικωτέρα ἀρχὴ ὅτι κατὰ πρῶτον λόγον πρέπει νὰ προστατευθοῦν τὰ δίκαια αἰτήματα τῶν παραγωγῶν. Εἰς τὴν διαμάχην τῶν αἰτημάτων παραγωγῶν καὶ καταναλωτῶν βεβαίως πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀποβλέπῃ εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν ἀμφοτέρων, ἱεράρχησις ὅμως πρέπει νὰ εἶναι ἡ προτεραιότης τῶν ἀγροτῶν. Διότι ἐκεῖνοι παράγουν καὶ ἀπὸ τὴν ἰδικήν των παραγωγὴν ζοῦν καὶ οἱ καταναλωταί. Ἀποτελεῖ ἑπομένως συμφέρον καὶ τῶν καταναλωτῶν νὰ ἔχουν κατὰ πρῶτον λόγον προστατευθῆ οἱ παραγωγοί, οἱ ἀγρόται. Καὶ ὅταν προβαίνωμεν εἰς αὐτὰς τὰς ἐπαγγελίας, εἴτε ἐπισκεπτόμενοι τὰς ἀγροτικὰς περιφερείας εἴτε ὁμιλοῦντες ἐνώπιον τοῦ ἀγροτικοῦ συνεδρίου των πρέπει νὰ τηροῦμεν συνέπειαν, πρέπει νὰ τὰ ὑποστηρίζωμεν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὡς ἀντιπολίτευσις καὶ νὰ τὰ πραγματοποιοῦμεν ἀπὸ ἐκείνης τῆς θέσεως ὡς Κυβέρνησις. Καὶ εἰσερχόμεθα εἰς τὴν σημερινὴν φάσιν τοῦ θέματος. Ποία πρέπει νὰ εἶναι ἀπέναντι τῆς παραγωγῆς, ἡ πολιτικὴ μιᾶς φιλοαγροτικῆς Κυβερνήσεως; Θὰ πρέπει νὰ ἐξασφαλίσῃ δικαίας τιμὰς διὰ τὸν παραγωγόν. Κύριοι βουλευταὶ ἔχει καταστῆ κοινὴ συνείδησις ὅτι τὴν ὥραν τῆς παραγωγῆς καὶ πολὺ πρὶν ἀπὸ τὴν ὥραν τῆς παραγωγῆς πρέπει νὰ ἔχουν ληφθῆ μέτρα προστασίας εἰς τρόπον ὥστε ὁ ἀγρότης νὰ προφυλάσσεται ἀπὸ τὴν ἐκμετάλλευσιν. Αὐτὸ ἀποτελεῖ ἀξίωμα πολιτικῆς ἀπέναντι τοῦ συνόλου τῶν ἀγροτῶν. Θὰ πρέπει ἑπομένως τὸ Κράτος νὰ προσφέρῃ τιμὰς ἀσφαλείας αἱ ὁποῖαι νὰ εἶναι δίκαιαι καὶ νὰ πρέπει νὰ ἐγγυᾶται πράγματι εἰς τρόπον ὥστε ἡ προσφορὰ νὰ μὴ εἶναι εἰκονική, ἀλλὰ πραγματική. Εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν ποία εἶναι ἡ ἐφαρμογή; Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ δημιουργήσῃ ρυθμιστικὸν ἀπόθεμα καὶ ὀφείλει ταυτοχρόνως νὰ ἐξασφαλίσῃ δικαίας τιμὰς εἰς τρόπον ὥστε ἡ μεγάλη προσφορὰ τῶν πρώτων ἑβδομάδων νὰ μὴ ὁδηγήσῃ εἰς πτῶσιν τῶν τιμῶν. Ὀφείλει ἑπομένως νὰ ἐπιδιώξῃ ταυτοχρόνως δύο σκοπούς, νὰ προφυλάξῃ σήμερον τοὺς ἀγρότας ἀπὸ ἀπότομον πτῶσιν τῶν τιμῶν καὶ ταυτοχρόνως νὰ ἔχῃ ρυθμιστικὸν ἀπόθεμα εἰς τρόπον ὥστε βραδύτερον ὅταν τὸ ἔλαιον εὑρεθῇ εἰς τὰς ἀποθήκας τῶν ἀποθησαυριστῶν νὰ μὴ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον ἐκμεταλλεύσεως τῶν καταναλωτῶν, ἀκόμη δὲ καὶ αὐτῶν τῶν παραγωγῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχουν ἐξαντλήσει καὶ τὰ ἰδικά των μικρὰ ἀποθέματα. Θὰ πρέπει ἑπομένως ἡ τιμὴ τὴν ὁποίαν θὰ ἁφίσῃ νὰ ἀνταποκρίνεται πρὸς τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς καὶ νὰ εἶναι τοὐλάχιστον ἴση πρὸς τὴν ἐμπορικὴν τιμὴν ἡ ὁποία διαμορφοῦται κατὰ τὸν χρόνον αὐτόν. Καὶ πρέπει νὰ εἶναι τοὐλάχιστον ἴση πρὸς τὴν ἐμπορικὴν τιμὴν διότι τότε μόνον εἶναι πραγματοποιήσιμος ἡ συγκέντρωσις· ἄλλως ἐὰν δοθῶσι μικρότεραι τιμαὶ ἀπὸ ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι διαμορφοῦνται ἐμπορικῶς δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἀγρότης ὁ ὁποῖος θὰ προσφέρῃ τὸ προϊόν του καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ματαιωθῇ ἡ πρόθεσις τῆς δημιουργίας ρυθμιστικοῦ ἀποθέματος πρὸς προστασίαν τῶν καταναλωτῶν. Ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας ποία εἶναι ἡ τιμὴ κόστους; Κύριοι βουλευταί, ὅλοι γνωρίζομεν ὅτι εἶναι δύσκολος ὁ προσδιορισμὸς κόστους. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ Α.Τ.Ε. εἰς ἰδικούς της ὑπολογισμοὺς ὁρίζει τὴν τιμὴν κόστους εἰς 22.60. Βέβαιον ἐπίσης εἶναι, ὅτι ἡ ἐμπορικὴ τιμή, ὅπως διαμορφώνεται, κινεῖται μέχρις 25 δραχμῶν. Ἐπίσης ὅτι ἡ σημερινὴ τιμὴ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἀνταποκρίνεται περίπου εἰς 25 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν καὶ βαίνει αὐξανομένη. Αὐτὰ εἶναι τὰ πραγματικὰ δεδομένα. Μία πολιτική, ἑπομένως μὴ ἐχθρικὴ πρὸς τοὺς ἀγρότας καὶ μία πολιτική, ταυτοχρόνως σοβαρὰ ἐπιδιώκουσα νὰ πραγματοποιήσῃ σκοπούς της, ἔπρεπε νὰ θέσῃ ὡς βάσιν, τιμὴν ἀσφαλείας καὶ ὡς πρόσφορον τιμὴν συγκεντρώσεως αὐτὴν τὴν τρέχουσαν ἐμπορικὴν τιμήν, ἡ ὁποία περίπου συμπίπτει μὲ τὴν τιμὴν ἐξωτερικοῦ. Τί ἔκαμεν ὅμως ἡ Κυβέρνησις; Ὥρισε τιμὴν 20 δραχμῶν. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον σημεῖον τῆς εὐθύνης, τὴν ὁποίαν καταλογίζομεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ὥρισε τιμή, ἡ ὁποία καὶ δεύτερον, δὲν πραγματοποιεῖ τοὺς σκοπούς της, διότι παραβλάπτει —δὲν δικαιώνει— τὰ αἰτήματα τῶν ἀγροτῶν εἰς αὐτὴν τὴν τιμὴν δὲν ὑπάρχει προσφορά. Δὲν ἐξασφαλίζονται ἑπομένως, τὰ ρυθμιστικὰ ἀποθέματα καὶ δὲν ἐπιτυγχάνεται ὁ πάγιος σκοπός, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει, νὰ προστατεύσῃ σήμερον τὸν παραγωγὸν καὶ μεθαύριον τὴν κατανάλωσιν ἀπὸ τοὺς ἐκμεταλλευτάς. Διότι ἡ ἀληθὴς ἀγροτικὴ πολιτικὴ μιᾶς Κυβερνήσεως εἶναι, νὰ προστατεύσῃ καὶ τοὺς δύο, καὶ τοὺς παραγωγοὺς καὶ τοὺς καταναλωτὰς ἀπὸ τὴν ἐκμετάλλευσιν ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἀπειλοῦνται σήμερον, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἀπειλοῦνται μεθαύριον. Καὶ ἡ πολιτικὴ αὐτὴ ὀνομάζεται: «Ἐξασφάλισις ἐπαρκοῦς ρυθμιστικοῦ ἀποθέματος εἰς τὸν χρόνον τῆς παραγωγῆς καὶ εἰς δικαίας τιμάς». Αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον σημεῖον εὐθύνης τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ χαμηλὴ τιμή, ἡ τιμὴ τῶν 20 δραχμῶν. Καὶ θέλομεν νὰ ἐλπίζωμεν — ὅτι ἡ διαφωτιστικὴ συζήτησις τῆς Βουλῆς θὰ ὁδηγήσῃ τὴν Κυβέρνησιν εἰς ἀναθεώρησιν τῶν ληφθεισῶν ἀποφάσεων, εἰς τρόπον ὥστε, ὡς βάσις τιμῆς ἀσφαλείας καὶ συγκεντρώσεως, νὰ εἶναι ἡ τρέχουσα ἐμπορικὴ τιμή. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη παρατήρησις, τὴν ὁποίαν εἴχομεν νὰ κάμνωμεν ἐπὶ τῆς πολιτικῆς της. Δεύτερον, ἐλέχθη ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ δὲν ὑπῆρξεν ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἀντίρρησις, ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἐξήγγειλεν ἡ Κυβέρνησις — ἡ τιμὴ τῶν 20 δραχμῶν— καὶ αὐτὴ ἀποτελεῖ περίπου ἐμπαιγμὸν ἐκ τοῦ λόγου, ὅτι εἰς τὰ ὑποκαταστήματα τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης δὲν εἶχον ληφθῆ...

§92Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Δὲν εἶχον κἂν ὁρισθῆ οἱ συγκεντρωταί.

§93Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν εἶχον ληφθῆ αἱ διοικητικαὶ καὶ αἱ οἰκονομικαὶ προϋποθέσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ καθίστουν δυνατὴν τὴν πραγματοποίησιν τῆς συγκεντρώσεως. Ἐφ’ ὅσον τοῦτο κατηγγέλθη ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἐδόθη διάψευσις, τότε, δὲν πρόκειται κἂν περὶ πολιτικῆς.

§94Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομ.). Ἡ Κυβέρνησις, ἁπλῶς, δὲν ἀπήντησε, διότι εἴθισται νὰ ἀπαντᾶ τελευταία. Καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ μόνος λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον εἰς τὰς παρατηρήσεις, τὰς τότε γενομένας ἀπὸ τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν πρὸ ὑμῶν, ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως, δὲν ἐδόθη ἀπάντησις. Ἐπιφυλάσσομαι, νὰ ἀπαντήσω, κύριε Πρόεδρε, συνολικῶς, εἰς τὴν ἰδικήν σας ὁμιλίαν καὶ δι’ αὐτὸ δὲν θέλω ἀμέσως νὰ σᾶς διακόψω.

§95Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Πάντως, ἐβεβαιώθη ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅτι οὔτε αἱ διοικητικαί, οὔτε αἱ οἰκονομικαὶ προϋποθέσεις τῆς πραγματοποιήσεως αὐτῆς τῆς πολιτικῆς καὶ τῶν 20 δραχμῶν δὲν εἶχον, ἐγκαίρως, ληφθῆ. Ἴσως, ἐν τῷ μεταξὺ ληφθοῦν. Ἀλλά, ὅταν ἐλέχθη, ἦτο ἀκριβές. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον θέμα: Τιμαὶ συγκεντρώσεως καὶ ἀσφαλείας. Ὑπάρχει ἓν δεύτερον θέμα, ἐπίσης καίριον θέμα, ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ ἐλαίου.

§96Β. ΦΙΛΟΣΟΦΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν νομίζετε, ὅτι παραλλήλως πρὸς τὴν συγκέντρωσιν θὰ πρέπει νὰ δοθῇ καὶ ἡ τιμὴ ἐξαγωγῆς τοῦ προϊόντος, μὲ τὴν τρέχουσαν τιμήν, ὥστε νὰ ἀποφύγωμεν τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν κερδοσκόπων, νὰ δώσῃ ἐντολὴν ἡ Κυβέρνησις, νὰ ἀγοράζεται τὸ προϊόν, μὲ τὴν τρέχουσαν τιμὴν τῆς ἡμέρας τῆς παραδόσεως;

§97Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε συνάδελφε, νομίζω, ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος ὑπῆρξα σαφὴς καὶ λυποῦμαι, ὅτι δὲν ἠκούσθην, μέχρι τῆς ἕδρας σας. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ δεύτερον κεφάλαιον, τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ ἐλαίου. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἐξαγωγῆς ἔχει ὡριμάσει, πλέον, ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς. Ἐὰν ἡ παραγωγὴ τοῦ ἐλαίου ὁλόκληρος διετίθετο εἰς τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν, δὲν θὰ ὑπῆρχε λόγος, νὰ τεθῇ θέμα ἐξαγωγῆς, ἢ θὰ ὑπῆρχε, κατὰ δεύτερον λόγον, λόγῳ τῆς διαφορᾶς τῆς τιμῆς. Θὰ ἦτο δυνατόν, τότε, νὰ ἐξαχθῇ ἓν μέρος, διὰ νὰ ἐπωφεληθῶμεν τῆς μεγαλυτέρας τιμῆς τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ νὰ ἀντικαταστήσωμεν τὸ μέρος αὐτό, μὲ τὸ σπορέλαιον. Ἀλλὰ εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ παραγωγὴ τοῦ ἐλαίου εἶναι περισσοτέρα ἀπὸ τὸ σύνολον τῶν ἐσωτερικῶν του χρήσεων. Ἑπομένως, ὑπάρχει περίσσευμα ἐξαγωγῆς. Αὐτὸς εἶναι ὁ πρῶτος βασικὸς λόγος. Καὶ ὁ δεύτερος ἐπικουρικὸς λόγος εἶναι, ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ ἐλαίου, εἰς τὸ ἐξωτερικόν, εἶναι συνήθως μεγαλυτέρα. Ἑπομένως, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν μία ἀνάμιξις σπορελαίου μὲ ἔλαιον· τοιουτοτρόπως θὰ ἀντιμετωπίζοντο αἱ ἀνάγκαι τῆς ἐσωτερικῆς καταναλώσεως καὶ ταὐτοχρόνως θὰ ἐξυπηρετοῦντο καὶ οἱ παραγωγοί, μὲ τὴν μεγαλυτέραν τιμὴν τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ θὰ ἐξυπηρετεῖτο ἐπίσης καὶ τὸ γενικώτερον οἰκονομικὸν συμφέρον, μὲ τὴν ἐξασφάλισιν συναλλάγματος. Τούτων δεδομένων, ποία πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἐξαγωγικὴ πολιτική; Κατὰ τὴν γνώμην μου, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς μικρὰς ὀξύτητας δηλαδὴ τὸ ἔλαιον τῆς ἀμέσου χρήσεως, νομίζω ὅτι ἡ ἐξαγωγὴ πρέπει νὰ εἶναι ἀπεριόριστος. Διατὶ θὰ ὑπάρξῃ περιορισμός; Ἐλέχθη ἀπὸ τοῦ βήματος ὅτι δὲν εἶναι πρέπον, νὰ ἐξάγεται τὸ ἑλληνικὸν ἔλαιον, ἁπλῶς, ὡς πρώτη ὕλη καὶ νὰ χρησιμοποιῆται ἀπὸ ἄλλας βιομηχανίας. Αὐτὸ τὸ θέμα ἀρχίζει ἀπὸ τὸν βαθμὸν τοῦ ἐλαίου, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἀμέσως βρώσιμον. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν δευτέραν αὐτὴν κατηγορίαν, δέχομαι ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι δυνατόν, ἑκάστοτε, νὰ ἐκτιμᾷ τὸ ὕψος τῆς παραγωγῆς, ἐν συσχετίσει πρὸς τὰς δυνατότητας τῆς ἑλληνικῆς βιομηχανίας, διότι δὲν ὑπάρχει λόγος, αἱ ἰταλικαὶ βιομηχανίαι νὰ ἐξυπηρετηθοῦν καὶ ὄχι αἱ ἑλληνικαί. Καθ’ ὅσον ὅμως, ἀφορᾷ τὸ ἔλαιον τῆς ἀμέσου χρήσεως, τῶν μικρῶν βαθμῶν, διατὶ δὲν θὰ ἐπιτρέπεται ἡ ἀπεριόριστος ἐξαγωγή, εἰς τρόπον ὥστε οἱ παραγωγοί μας νὰ ἔχουν ἐξασφαλίσει αὐτοὶ τὴν καλυτέραν τιμήν; Δὲν εἶναι Ἕλληνες; Διατὶ θὰ διώκωνται, ἀντὶ νὰ βραβεύωνται, λόγῳ τῆς παραγωγῆς ἐξαιρετικῆς ποιότητος; Νομίζω λοιπὸν ὅτι, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐξαγωγήν, τὸ μέτρον τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει τὴν ἐξαγωγὴν μόνον τυποποιημένου ἐλαίου —δεδομένου ὅτι ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε πείρας εἶναι βέβαιον, ὅτι ἐλάχιστον μόνον ποσὸν ἐξάγεται ὑπὸ τὴν μορφὴν αὐτὴν— νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διευρυνθῇ ὁ χῶρος τῆς ἐξαγωγῆς. Καὶ δὲν διατρέχομεν κανένα κίνδυνον διὰ τῆς ἀπεριορίστου καὶ ἐλευθέρας ἐξαγωγῆς τῶν φυσικῶν ἀλλὰ καὶ καλῆς ποιότητος ἐλαίων, διότι καὶ ἐφέτος τὸ σύνολον τῆς ποσότητος, ἡ ὁποία προβλέπεται, εἶναι πολὺ πέραν τῶν ἀναγκῶν τῆς χώρας. Προβλέπεται ἐσοδεία περίπου 130.000 τόννων. Ὑπάρχει καὶ ἀπόθεμα 15.000 τόννων. —Ὑπάρχει ἀπόκρυψις ἀποθέματος; Ὑπάρχει ἐσωτερικὴ παραγωγὴ σπορελαίου περίπου 15.000 τόννων. Ὑπάρχει καὶ τὸ σπορέλαιον τῆς δωρεὰν βοηθείας—Πλέομεν εἰς τὸ περίσσευμα.—Ὅταν ἑπομένως εἶναι ἐξησφαλισμένη αὐτὴ ἡ περίσσεια τοῦ εἴδους, διατὶ νὰ ὑπάρχῃ ἡ φιλαργυρία τῆς ἐξαγωγῆς; Φθάνει νὰ ἔχουν ληφθῆ ἐγκαίρως μέτρα ἐναντίον τῆς ἐνδεχομένης ἐκμεταλλεύσεως τῆς καταναλώσεως εἰς τὸν βραδύτερον χρόνον. Ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἔχῃ λάβει ὅλα τὰ μέτρα αὐτὰ τῆς ἀσφαλείας, τότε δὲν ἔχει κανένα λόγον νὰ ἀνησυχῇ καὶ πρέπει νὰ προσφέρῃ εἰς τοὺς Ἕλληνας ἀγρότας αὐτὴν τὴν ἱκανοποίησιν τῶν διεθνῶν τιμῶν. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὰ εἶναι τὰ δύο σημεῖα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς: Ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἀναθεωρήσῃ τὴν πολιτικὴν τοῦ ἐλαίου. Πρέπει νὰ αὐξήσῃ τὰς τιμὰς τῆς ἀσφαλείας καὶ τῆς συγκεντρώσεως. Καὶ τὰς τιμὰς αὐτὰς πρέπει νὰ καταστήσῃ πραγματικάς, μὲ τὴν ἐξασφάλισιν τῶν ἀπαραιτήτων διοικητικῶν καὶ Οἰκονομικῶν προϋποθέσεων. Καὶ πρέπει, ταὐτοχρόνως, νὰ εὐρύνῃ τὰς ἐξαγωγάς, τώρα, ποὺ ὑπάρχουν ηὐξημέναι τιμαὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐπωφεληθῇ ὁ ἀγροτικὸς κόσμος τῆς Ἑλλάδος. Κύριοι βουλευταί, ὅταν ὑποστηρίζωμεν, ὅτι ἡ προτεραιότης ἀνήκει εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον τῆς Ἑλλάδος, τὴν ἐπαγγελίαν αὐτὴν δὲν ἐπιτρέπεται νὰ περιορίζωμεν μόνον εἰς λόγους, πρέπει νὰ τὴν πραγματοποιοῦμεν μὲ ἔργα. Καὶ εἰς αὐτὰ τὰ ἔργα καλοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα).

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Ἀγροτικοῦ Κόμματος ἔχει τὸν λόγον.

§99Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομ.). Θὰ ἤθελα νὰ ἀπαντήσω κ. Πρόεδρε.

§100Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐὰν θέλετε κ. Ὑπουργέ, ἂς μιλήσῃ πρῶτον ὁ κ. Μπαλτατζῆς, διότι ἴσως προσθέσῃ ὡρισμένα στοιχεῖα ὁπότε θὰ σᾶς βοηθήσῃ.

§101Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομ.). Ἔχει καλῶς κ. Πρόεδρε. Θὰ ἀπαντήσω μετὰ τὸν κ. Μπαλτατζῆν.

§102Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐξ ὀνόματος τῶν ἀγροτικῶν βουλευτῶν, ἐθεώρησα ὑποχρέωσίν μου νὰ λάβω τὸν λόγον, ἐπὶ τῆς ὑπὸ συζήτησιν ἐπερωτήσεως ἐλαίου. Συμπίπτει καὶ οἱ 7 ἀγροτικοὶ βουλευταί, οἱ ὁποῖοι παρακάθηνται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ προέρχωνται ἀπὸ καταναλωτικὰς καὶ ὄχι ἐλαιοπαραγωγικὰς περιφερείας. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος ἐπὶ πλέον διὰ νὰ πιστοποιήσῃ τις, τὴν ἀντικειμενικότητα μὲ τὴν ὁποίαν ἀντιμετωπίζομεν τὸ μέγα αὐτὸ πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ, ἕνα πολὺ σημανικὸν τμῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Εἶχον τὸ εὐτύχημα, νὰ παραστῶ εἰς ἕνα μέγα ἐλαιοπαραγωγικὸν συνέδριον εἰς τὰ Χανιὰ τὴν 31.10.56, καὶ παρηκολούθησα ἐκεῖ, ὅλας τὰς συζητήσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο, ἐκ μέρους τοῦ κόσμου αὐτοῦ, ποὺ ἀντιπροσωπεύει τὴν ἑλληνικὴν ἐλαιοπαραγωγήν, διότι τὸ συνέδριον δὲν ἦτο ἁπλῶς μόνον τῶν Χανίων, ἀλλ’ ὁλοκλήρου τῆς Κρήτης καὶ εἶχον κληθῆ ἀντιπρόσωποι καὶ ἀπὸ ἐλαιοπαραγωγικὰ διαμερίσματα καὶ τῆς ὑπολοίπου Ἑλλάδος. Ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς νὰ διακηρύξω, ὅτι πράγματι μὲ ἀπόλυτον ἀντικειμενικότητα οἱ ἐκπρόσωποι τοῦ ἐλαιοπαραγωγικοῦ κόσμου, ἀντιμετώπισαν τὰ ἐπαγγελματικὰ καὶ οἰκονομικά τους προβλήματα. Δὲν τὰ ἐτοποθέτησαν εἰς τὰ στενὰ ταξικὰ συμφέροντα, ἀλλὰ μὲ εὐρύτητα ἀντιμετώπισαν τὴν ρύθμισιν αὐτοῦ τοῦ μεγάλου προβλήματος καὶ μὲ κατανόησιν συνεζήτησαν καὶ διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς ἑλληνικῆς καταναλώσεως. Κύριοι βουλευταί, ποῖα εἶναι κυρίως, τὰ σημεῖα τὰ ὁποῖα ἐνδιαφέρουν τοὺς Ἕλληνας ἐλαιοπαραγωγοὺς αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ τὰ ὁποῖα τίθενται ἐνώπιον τῆς κρίσεως τῆς Κυβερνήσεως; Τὸ πρῶτον εἶναι ἡ τιμὴ ἀσφαλείας ἥτις πρέπει νὰ δοθῇ εἰς τὸ γεωργικὸν αὐτὸ προϊόν. Δεύτερον εἶναι τὸ θέμα τῆς ἐξαγωγῆς. Καὶ τρίτον, εἶναι ἡ πολιτικὴ τῶν σπορελαίων, ἡ ὁποία συγκινεῖ ἐπίσης τὸν ἐλαιοπαραγωγικὸν κόσμον. Ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, οἱ προλαλήσαντες βουλευταί, ἀνέπτυξαν τὸ θέμα μὲ πᾶσαν εὐρύτητα, ἀλλὰ ἔχω ὑποχρέωσιν καὶ ἐγὼ νὰ τονίσω, ὅτι, πράγματι, δι’ ὅλους τοὺς Ἕλληνας ἀγρότας καὶ δι’ ὅλα τὰ γεωργικὰ προϊόντα εἶναι βασικὴ διεκδίκησις, ἡ ρύθμισις τοῦ εἰσοδήματος τοῦ ἀγρότου ἡ τακτοποίησις τοῦ ἡμερομισθίου τοῦ ἀγρότου, τὸ ὁποῖον ἐκκαθαρίζει ἀπὸ τὴν τιμὴν ἀσφαλείας τοῦ γεωργικοῦ προϊόντος. Εἴτε σιτάρι εἶναι εἴτε βαμβάκι εἴτε σταφίδα εἴτε λάδι, ἀποτελεῖ βασικὴν διεκδίκησιν αὐτοῦ, ἡ πολιτικὴ τῆς προστασίας τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων, μίαν πολιτικὴν ἡ ὁποία ἐφαρμόζεται μὲ μεγάλην ἐπιμέλειαν καὶ σύστημα εἰς διεθνῆ παγκόσμιον κλίμακα. Βεβαίως, αὐτὴν τὴν στιγμὴν λόγῳ τῆς ἐποχῆς εἶναι φλέγον τὸ πρόβλημα τοῦ ἐλαίου καὶ ἔρχονται οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ καὶ ζητοῦν δικαίως, τὴν ἐκδήλωσιν τῆς κρατικῆς μερίμνης καὶ προστασίας καὶ ὑπάρχει μία ἀντίθεσις μεταξὺ τοῦ ἐλαιοπαραγωγικοῦ κόσμου καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ ἀντίθεσις αὐτὴ συνίσταται κατὰ πρῶτον λόγον εἰς τὴν τιμὴν ἀσφαλείας τὴν ὁποίαν ἐξήγγειλεν ἡ Κυβέρνησις καὶ δεύτερον, εἰς τὴν λῆψιν τῶν διοικητικῶν ἐκείνων μέτρων, τὰ ὁποῖα μεταβάλλουν εἰς πραγματικότητα τὴ πολιτικὴν τὴν ὁποίαν θέλει νὰ ἐφαρμόσῃ ἡ Κυβέρνησις. Καὶ διὰ τὸ θέμα τῆς τιμῆς οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ ὑποστηρίζουν, ὅτι ἡ τιμὴ ἀσφαλείας δὲν ἔχει ἀξίαν, ὅταν δὲν καλύπτῃ τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς. Δὲν γνωρίζω, κ. βουλευταί, ποία τάξις εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐργάζεται μὲ ζημίαν, μὲ παθητικόν. Ὅταν ἔχωμεν ἓν δεδομένον κόστους εἰς τὴν παραγωγὴν τοῦ προϊόντος καὶ ἔρχεται τὸ Κράτος ἢ τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον καὶ δίδει χαμηλοτέρας τιμάς, δημιουργεῖται ἓν ἄνοιγμα εἰς τὴν ἀγροτικὴν ἐπιχείρησιν ἑκάστης οἰκογενείας, τὸ ὁποῖον θὰ τὸ καλύψῃ ὁ φτωχὸς ἀγρότης, ἀναγκαζόμενος νὰ ὑποσιτίζεται εἰς βάρος τῆς ὑγείας του, ἥτις θὰ ὑποσκάπτεται. Ὑπὸ αὐτὰς τὰς συνθήκας καταλαβαίνετε ποία ἀπαθλίωσις δημιουργεῖται εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ὕπαιθρον. Καὶ γεννᾶται τὸ ἐρώτημα, κατὰ πόσον ὁ ἀγρότης θὰ ἠμπορῇ νὰ συνεχίσῃ τὴν καλλιέργειάν του καὶ κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἠμποροῦμεν νὰ δημιουργήσωμεν περιθώρια εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ὕπαιθρον, διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς παραγωγῆς, δι’ ἐπενδύσεις ἰδιωτικὰς τῶν ἀγροτῶν, διὰ τὴν ἰδίαν τὴν ἐκμετάλλευσιν. Ἰδοὺ λοιπόν, πόσον βασικῆς σημασίας εἶναι ἡ τιμὴ ἀσφαλείας διὰ τὴν γεωργικὴν οἰκονομίαν καὶ διὰ τὰς γεωργικὰς ἐπιχειρήσεις. Δικαίως οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ ὑποστηρίζουν, ὅτι τὸ κόστος τοῦ ἐλαίου ἀνέρχεται εἰς 24 καὶ 25 δρχ. Ζητοῦν αὐτὴν τὴν τιμὴν ἀσφαλείας. Δημιουργεῖται βεβαίως, τὸ πρόβλημα, κατὰ ποῖον τρόπον θὰ προστατεύσωμεν τὴν κατανάλωσιν. Καὶ λέγομεν, ἡμεῖς, ὅτι ἡ κατανάλωσις εἶναι δυνατὸν νὰ προστατευθῇ, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, θὰ δημιουργηθοῦν ἀποθέματα εἰς αὐτὰς τὰς τιμάς, ὥστε νὰ ἔχωμεν σταθερότητα τιμῶν εἰς τὴν κατανάλωσιν καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους. Θὰ γνωρίζετε πέρυσι εἰς ποῖα ὕψη ἀνέβηκε τὸ ἔλαιον εἰς τὰ καταναλωτικὰ κέντρα καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὰς ἐπαρχίας τὰς ἀπομεμακρυσμένας καὶ τὰ χωριά μας. Ἰδοὺ ἡ ἀνησυχία μας, ὅτι ἐὰν παρέλθῃ αὐτὸ τὸ τρίμηνον τὸ κρίσιμον καὶ τὸ λάδι φύγει ἀπὸ τὰ χέρια τῶν μικροπαραγωγῶν καὶ περάσῃ εἰς τὰ χέρια τῶν ἐμπόρων καὶ τῶν βιομηχάνων, ἀσφαλῶς τελικῶς θὰ γίνῃ μία ἀγρία κερδοσκοπία εἰς βάρος τῶν παραγωγῶν καὶ τὰ σπασμένα δὲν τὰ πληρώνει μόνον ὁ Ἕλλην παραγωγός, ἀλλὰ καὶ ὁ Ἕλλην καταναλωτὴς καὶ πρὸ παντὸς ὁ Ἕλλην καταναλωτής. Ἀλλὰ ἐνῷ καὶ οἱ ἀγρόται καὶ οἱ καταναλωταὶ ζημιοῦνται ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἱστορίαν, ποῖοι καρποῦνται; Οἱ μεσάζοντες, αἱ ἐπιχειρήσεις αἱ μεγάλαι, αἱ ὁποῖαι κατορθώνουν μὲ τὰ οἰκονομικὰ μέσα, τὰ ὁποῖα διαθέτουν ἀφθόνως κατὰ τὴν περίοδον τῆς συγκομιδῆς τῶν προϊόντων νὰ συγκεντρώσουν ἰδιωτικῶς αὐτὰ τὰ προϊόντα καὶ ὅταν πλέον ἡ προσφορὰ ἀπὸ τοὺς παραγωγοὺς σταματήσῃ, δημιουργοῦμεν νέαν ὕψωσιν τιμῶν. Ἰδοὺ διὰ ποῖον λόγον ζητοῦμε ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ προσέξῃ τὸ μεγάλο αὐτὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει τὴν τόσον σημαντικὴν τάξιν τῶν Ἑλλήνων παραγωγῶν, ἀλλὰ ἐνδιαφέρει καὶ τὸν ἀγροτικὸν καταναλωτικὸν καὶ τὸν ἀστικὸν πληθυσμόν. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, τὸ πρόβλημα τῆς τιμῆς τοῦ ἐλαίου εἶναι συνάρτησις καὶ τῆς τιμῆς, τὴν ὁποίαν ἀπολαμβάνει τὸ προϊὸν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἐλέχθη ἤδη ὅτι ἔχομεν ἄνοδον τιμῶν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἔφθασεν 800 περίπου δολλάρια ὁ τόννος καὶ αὐτὸ θὰ εἴπῃ, ὅτι τὸ λάδι εἰς τὸ ἐξωτερικὸ ἔχει 27 καὶ 28 δρχ. καὶ ἐὰν ἡ ἄνοδος αὐτὴ συνεχισθῇ, ὅπως αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ἐπαναλαμβάνεται κάθε χρόνον, ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι παρὰ τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ παρεμποδίσῃ τὴν ἐξαγωγήν, θὰ διεξαχθῇ λαθραία ἐξαγωγή, διότι καὶ εἰς τὸ παρελθὸν ἐγένετο λαθραία ἐξαγωγή, ἀλλὰ καὶ ἡ Κυβέρνησις μὲ τὰ ἀποθέματα, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν εἰς λάδι καὶ εἰς σπορέλαια, μετὰ δύο ἢ τρεῖς ἢ τέσσαρας μῆνας κάτω καὶ ἀπὸ τὴν πίεσιν τῶν ἐνδιαφερομένων, θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ εὐρύνῃ τὴν ἐξαγωγήν. Σήμερα φαίνεται ὅτι μὲ στενότητα ἀντιμετωπίζει καὶ περιορισμοὺς ἐπιβάλλει εἰς τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ ἐλαίου, μετὰ 3 ἢ 4 μῆνας, εἶναι βέβαιον ὅτι ἡ Κυβέρνησις, θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας, νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἐξαγωγήν. Ἀλλὰ καὶ πάλιν ποῖος θὰ καρπωθῇ; Τὸ μεγάλο κεφάλαιον εἰς βάρος τῶν παραγωγῶν καὶ τῶν καταναλωτῶν. Ἰδοὺ διὰ ποῖον λόγον τὸ ζήτημα αὐτὸ ἔχει τὴν σύνθετον μορφὴν καὶ ἔχει ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις καὶ θέλω νὰ τὸ πιστεύσω ὅτι τὸ ἀντιμετωπίζει ἀπὸ ὅλας τὰς πλευράς. Ἀλλὰ καὶ πέραν τούτου, ὅταν ἡ Κυβέρνησις καθορίζῃ 20 δρχ. τὸ λάδι, ἐνῷ τὸ λάδι πωλεῖται ἤδη εἰς τὰ ἐλαιοπαραγωγικὰ κέντρα μὲ 22 δρχ., πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσῃ εἰς τὴν συγκέντρωσιν τὸ λάδι; Καὶ εἶναι πολὺ πιθανὸν ἡ πολιτικὴ αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπηρεάσῃ ψυχολογικὰ τὴν ἀγορὰν καὶ τοὺς ἐλαιοπαραγωγοὺς καὶ ἀντὶ νὰ κρατήσωμεν τὰς τιμὰς εἰς τὰ ἐλαιοπαραγωγικὰ κέντρα, ἀντιθέτως θὰ ρίξωμεν τὰς τιμάς. Διότι ὅταν τὸ Κράτος προσφέρῃ αὐτὴν τὴν τιμήν, εἰς στιγμὴν κρίσιμον τῆς ἐσοδείας τοῦ ἐλαίου, τότε τὸ ἐμπόριον θὰ ἐπωφεληθῇ αὐτῆς τῆς πολιτικῆς γιὰ νὰ ρίξῃ τὰς τιμὰς κατὰ τοὺς δύο ἢ τρεῖς μῆνας ποὺ πράγματι εἶναι κρίσιμοι διὰ τὸν Ἕλληνα ἐλαιοπαραγωγόν. Αὐτὰ μὲν ὅσον ἀφορᾷ τὴν τιμὴν ἀσφαλείας τοῦ λαδιοῦ. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν ἔχομεν τὸ θέμα τῆς ἐξαγωγῆς. Καὶ διὰ τὸ θέμα αὐτὸ ὑπεστηρίχθησαν διάφοροι ἀπόψεις ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, ἀλλὰ ὅλοι συνέστησαν τὴν ἀνάγκην τῆς διευρύνσεως τῆς ἐξαγωγῆς. Πράγματι ἡ ἐξαγωγὴ τυποποιημένου καὶ μόνον ἐλαίου εἰς δοχεῖα λευκοσιδηρᾶ, δὲν διευκολύνει τὴν ἐξαγωγήν, ἡ ἐξαγωγὴ θὰ εἶναι πάρα πολὺ μικρά. Ἔχομεν ὡς ἐκ τούτου συμφέρον νὰ ἐπιτρέψωμεν τὴν ἐξαγωγὴν ἀπὸ τώρα ποὺ οἱ παραγωγοὶ ἀκόμη δὲν διέθεσαν τὸ προϊόν τους, τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ ἐλαίου εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ διότι ἔχομεν πλεονάσματα λαδιοῦ καὶ διότι θὰ καταπολεμήσωμεν τὴν λαθρεμπορίαν, ἡ ὁποία μπορεῖ νὰ ἀσκηθῇ εἰς τὸ μέλλον. Ἐπὶ πλέον τὸ λάδι εἶναι ἕνα προϊόν, τὸ ὁποῖον δικαιοῦται ἐπὶ τέλους μιᾶς προστασίας καὶ δικαίας μεταχειρίσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐξαγήν του. Πρέπει νὰ κατακτήσῃ τὰς ἀγορὰς εἰς τὸ ἐξωτερικόν, διότι ἔχομεν συναγωνισμὸν ἄλλων ἐλαιοπαραγωγικῶν χωρῶν, ὅπως ἡ Ἱσπανία, ἡ Ἰταλία, ἡ Τυνησία καὶ ἄλλα Κράτη, τὰ ὁποῖα παράγουν ἔλαιον. Ἰδοὺ διὰ ποῖον λόγον, ὁ ἐλαιοπαραγωγικὸς κόσμος μὲ ἀνησυχίαν βλέπει τὰ ἐμπόδια, τὰ ὁποῖα παρεμβάλλονται εἰς τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ προϊόντος, πρᾶγμα, ποὺ θὰ ἔχῃ δυσμενῆ ἐπίδρασιν, διὰ τὴν μελλοντικὴν τύχην τοῦ μεγάλου αὐτοῦ προϊόντος. Ἀλλὰ καὶ πέραν τούτου, ὅπως ἤδη ἐτόνισα εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ὁμιλίας μου, ἕνα τρίτον κεφαλαιῶδες θέμα, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τοὺς Ἕλληνας ἐλαιοπαραγωγοὺς εἶναι τὸ θέμα τῶν σπορελαίων. Ὑπεστηρίχθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ὀρθῶς ὅτι τὸ σπορέλαιον πρέπει νὰ ἀποβῇ φίλος καὶ σύμμαχος καὶ ὄχι ἐχθρὸς τοῦ ἐλαίου. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ μία πολιτική, ἡ ὁποία θὰ ὠφελήσῃ καὶ τὴν κατανάλωσιν καὶ τὴν παραγωγήν, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν προγραμματίσαμεν, τὴν εἰσαγωγὴν τῶν σπορελαίων κατὰ ἕνα τρόπον λελογισμένον ἀνάλογα πρὸς τὸ ὕψος τῆς γενικῆς μας παραγωγῆς ἐλαίου καὶ τὰς δυνατότητας, τὰς ὁποίας ἔχομεν νὰ ἐξαγάγωμεν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Δὲν εἴμεθα ἐναντίον τῆς εἰσαγωγῆς τῶν σπορελαίων, ἀλλὰ ἐπαναλαμβάνω ἡ εἰσαγωγὴ τῶν σπορελαίων πρέπει νὰ διενεργῆται κατὰ ἕνα τρόπον λελογισμένον, ὥστε νὰ μὴ ἀποβαίνῃ ἡ εἰσαγωγὴ αὐτὴ εἰς βάρος τῶν Ἑλλήνων ἐλαιοπαραγωγῶν. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐπίσης σπουδαῖον καὶ ἰδιαιτέρως ἐτονίσθη εἰς τὸ Συνέδριον τοῦ ἐλαιοπαραγωγικοῦ κόσμου, εἶναι ὑπὸ ποίαν μορφὴν θὰ προσφέρεται τὸ σπορέλαιον εἰς τὴν κατανάλωσιν; Ὑπεστηρίχθη ὅτι τὸ τυποποιημένον σπορέλαιον τὸ ἀνάμικτον ποὺ προσφέρεται ἀπὸ τὴν βιομηχανίαν, ἐγκυμονεῖ κινδύνους, διότι καὶ νοθεία γίνεται καὶ ἀπὸ πάσης ἀπόψεως ἀντεδείκνυται. Ὑπεδείχθη καὶ ὑπεστηρίχθη καὶ εἶναι ὀρθὸν τὰ σπορέλαια αὐτούσια νὰ προσφέρωνται εἰς τὴν κατανάλωσιν. Ὁ καθένας θὰ μπορέσῃ νὰ κάμῃ μόνος του, τὴν πρόσμιξιν καὶ θὰ εἶναι βέβαιος πόσον εἶναι τὸ αὐτούσιον λάδι καὶ πόσον τὸ σπορέλαιον, χωρὶς νὰ προσφέρεται ἀπὸ τὴν βιομηχανίαν. Βεβαίως ἡ Κυβέρνησις θὰ ὑποστῇ τὴν ἐπίδρασιν τῆς βιομηχανίας, ἡ ὁποία ἐνδιαφέρεται νὰ εἶναι τυποποιημένον τὸ ἔλαιον, διὰ νὰ γίνεται ἡ πρόσμιξις μέσα εἰς τὰ ἐργοστάσιά της. Ἀλλὰ καὶ οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ καὶ οἱ καταναλωταὶ ζητοῦν καὶ ὀρθῶς, νὰ δίδεται μόνον αὐτούσιον τὸ σπορέλαιον, ὅπως καὶ αὐτούσιον τὸ ἐλαιόλαδον.

§103Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ. καὶ Βιομ.). Κύριε συνάδελφε, εἴπατε μίαν φράσιν, ἡ ὁποία ἀσφαλῶς θὰ σᾶς ἐξέφυγε. Σᾶς πληροφορῶ ὅτι ἡ βιομηχανία, ἡ ὁποία κάμει τὸ τυποποιημένον ἐλαιόλαδον εἶναι ἡ «Ἐλαιουργική», εἶναι ἡ βιομηχανία τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Ἕνωσις τῶν...

§104Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Εἶναι καὶ ἄλλες.

§105Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ. καὶ Βιομ.). Εἶναι καὶ ἐλάχιστες ἄλλες καὶ δὲν τὸ παραδέχομαι. Ὅλα νὰ τὰ λέγετε, ἀλλὰ ὄχι νὰ εἴπητε, ὅτι θὰ μᾶς ἐπηρεάσῃ.

§106Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Θὰ καταβληθῇ προσπάθεια. Οὔτε σᾶς προσωπικῶς, ἐλπίζω θὰ ἐπηρεάσουν, οὔτε καὶ τὴν Κυβέρνησιν, τῆς ὁποίας μέλος ἀποτελεῖτε. Εἶναι πολὺ φυσικὸν κάθε τάξις νὰ ἀγωνίζεται νὰ ἐπηρεάσῃ τοὺς κρατοῦντας. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι ἐκτὸς τῆς τάξεως, κ. Ὑπουργέ, διὰ νὰ προκαλέσῃ τὰς διαμαρτυρίας σας. Εἶναι ἕνας τρόπος διατυπώσεως μιᾶς πραγματικότητος, ἡ ὁποία ὑφίσταται εἰς τὸν τόπον μας. Δὲν λέγω ὅτι θὰ σᾶς ἐπηρεάσῃ. Λέγω, ὅτι ἡ βιομηχανία θὰ καταβάλῃ προσπαθείας νὰ ἐπηρεάσῃ. Νομίζω ὅτι ἡ φράσις εἶναι ἐντελῶς ἀθώα, ὥστε δὲν ἔπρεπε νὰ διαμαρτυρηθῆτε. Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα τοῦ ἐλαίου, βεβαίως ἔχει σχέσιν μὲ τὴν γενικωτέραν ἀγροτικὴν καὶ οἰκονομικὴν πολιτικήν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦ παρόντος νὰ εἰσέλθωμεν εἰς μίαν εὐρυτέραν συζήτησιν καὶ ἀνάπτυξιν, διότι ἔχομεν περιορισμὸν εἰς τὸν λόγον. Δὲν ἠμποροῦμε νὰ ἀπασχολήσωμε τὴν Βουλὴν περισσότερον τῶν 15 λεπτῶν. Ἀλλὰ πρὶν κατέλθω τοῦ βήματος, ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ προσέξῃ ἰδιαιτέρως τὸ θέμα αὐτό, τὸ ὁποῖον τόσον βαθύτατα συγκινεῖ τὸν ἐλαιοπαραγωγικὸν κόσμον καὶ τὸ ὁποῖον τόσον, ἐπίσης, ἐνδιαφέρει τὸν κόσμον τῆς καταναλώσεως. Καί, ἐπίσης, ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, γενικώτερον, ἐπὶ τῶν ἀγροτικῶν ζητημάτων. Συζητοῦμεν ἐδῶ, ἕνα μεμονωμένον τμῆμα, ὅπως εἶναι τὸ ἔλαιον. Εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον ὑπάρχει μία ἀναταραχή, ὑπάρχει εἰς τὴν ὕπαιθρον ἕνας ἀναβρασμὸς καὶ γνωρίζετε, ὅτι αὐτὰς τὰς ἡμέρας εἰς τὰς Ἀθήνας συνεκευτρώθησαν 2.500–3.000 ἐκπρόσωποι τῶν Ἑλλήνων ἀγροτῶν καὶ τῶν συνεταιριστικῶν Ὀργανώσεων. Νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ δώσῃ τὴν πρέπουσαν σημασίαν τόσον εἰς τὸ Συνέδριον, ὅσον καὶ τὰ πορίσματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐξαγγελθοῦν ἀπὸ τὰς ἐργασίας αὐτοῦ τοῦ Συνεδρίου. Νομίζω, ὅτι τόσον ἡ Κυβέρνησις, ὅσον καὶ γενικώτερον ὁ πολιτικὸς κόσμος τοῦ τόπου θὰ φροντίσῃ νὰ ἀντιμετωπίσῃ κατὰ ἕνα τρόπον πρακτικὸν καὶ ἀποτελεσματικὸν τὰ δίκαια αἰτήματα τῆς ἀγροτικῆς τάξεως. Δὲν εἴμεθα μακρὰν τῆς πραγματικότητος λέγοντες τὰ ὅσα λέγομεν, οὔτε δημαγωγοῦμεν αὐτὴν τὴν στιγμήν, διότι οὐδέποτε ἐδημαγωγήσαμεν. Ὁλόκληρος ἡ δρᾶσις ἡ ἰδική μας ἀποτελεῖ τὴν μεγαλυτέραν ἀπόδειξιν, ὅτι τὰ προβλήματα τὰ ἀγροτικὰ τὰ ἀντιμετωπίζομεν μόνον κατὰ ἕνα τρόπον, ποὺ ἁρμόζει εἰς πραγματικοὺς ἰδεολόγους. Γνωρίζετε, ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, ὅτι ποτὲ δὲν ἐξεθρέψαμεν κούφιες φιλοδοξίες. Ἰδοὺ διὰ ποῖον λόγον ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν παραμένομεν εἰς τὰς γραμμὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν, μὲ ἀπόλυτον σταθερότητα καὶ μὲ ἀπόλυτον συνέπειαν ἀγωνιζόμεθα ἐπὶ τῶν ἐπάλξεων τοῦ ἀγῶνος τῆς ἀγροτικῆς τάξεως. Ἰδοὺ διατὶ μέσα εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἀξιοῦμεν κατανόησιν. Καὶ ἂν μᾶς χαρακτηρίζετε ὅτι ὑπερβάλλομεν, οὐδεὶς δύναται νὰ μᾶς κατηγορήσῃ ὅτι ἐπιδιώκομεν σκοπούς, οἱ ὁποῖοι ἀντιβαίνουν πρὸς τὰ πραγματικὰ συμφέροντα τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου καὶ γενικώτερον τοῦ Ἔθνους. Μόνον ἡ ἰδεολογία μας εἰς τὰ δίκαια τῶν ἀγροτῶν εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία μᾶς καθοδηγεῖ εἰς τὰ βήματά μας καὶ ἡ ὁποία θὰ καθοδηγήσῃ καὶ εἰς τὸ μέλλον καὶ οὐδεμία δύναμις δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀνακόψῃ τὴν ἰδικήν μας πορείαν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§107Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου καὶ Βιομηχ). Κύριοι βουλευταί, σκοπὸς τῆς συζητήσεως εἶναι νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ θέμα τοῦ ἐλαιολάδου κατὰ τρόπον πεζὸν καὶ σχέσιν ἔχοντος πρὸς τὰ πράγματα. Ὁ συνάδελφος κ. Μάρτης, θὰ ἔχῃ τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀπαντήσῃ λεπτομερῶς εἰς τὰς κατ’ ἰδίαν αἰτιάσεις, αἱ ὁποῖαι προεκλήθησαν ὑπὸ ἀξιοτίμων συναδέλφων προλαλησάντων καὶ ὑπὸ ὅσων, τυχόν, συναδέλφων θὰ θελήσουν νὰ ὁμιλήσουν κατόπιν. Νομίζω ὅμως, ὅτι εἶχον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀπαντήσω εἰς 2 ἢ 3 βασικὰ σημεῖα, τὰ ὁποῖα ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἀγορεύων καὶ εἰς ἄλλας τινὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἐξήγγειλεν ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος ἀγαπητὸς συνάδελφος. Εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι πρέπει ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς τιμῆς ἀσφαλείας, τὴν ὁποίαν θὰ ὁρίσῃ, τοῦ ἐλαιολάδου, νὰ ἐξασφαλίσῃ εἰς τοὺς ἀγρότας τὴν δικαίαν τιμήν, τιμὴν ἀνταποκρινομένην πρὸς τὴν ἀξίαν τοῦ προϊόντος των καὶ προσέθεσεν, ὅτι ἡ τιμὴ τῶν 20 δραχμῶν, δὲν εἶναι τοιαύτη τιμή. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ἡ ἑξῆς παρατήρησις θὰ ἀρκέσῃ: Τὸ 1951–52, ἡ τιμὴ ἀσφαλείας εἰς τὴν ὁποίαν συνεκεντρώθησαν μόνον 30 χιλιάδες τόννοι —καὶ συνεκεντρώθησαν, πράγματι, 30 χιλιάδες τόννοι— ἀνήρχετο εἰς 11 δραχμάς. Τὸ 1953 εἰς 13,80, τὸ 1955 εἰς 16,40, πέρυσι εἰς 17 καὶ ἐφέτος εἰς 20. Τὸ 1951–52, ἡ τιμὴ συγκεντρώσεως, ἡ τιμὴ ἀσφαλείας ἦτο δραχμαὶ 11.

§108Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Δηλαδή, 22 σημεριναί.

§109Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ. καὶ Βιομ.). Κύριε συνάδελφε, θὰ τὸ εὕρωμεν ἐὰν εἶναι 22 σημεριναί. Ἡ τιμὴ ἀσφαλείας, ἐπαναλαμβάνω, ἦτο δρχ. 11.

§110Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Ὄχι τιμὴ ἐξαγορᾶς.

§111Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ. καὶ Βιομηχ.). Παρακαλῶ, νὰ μὴ μὲ διακόπτετε, κύριε συνάδελφε. Ἡ τιμὴ εἰς τὴν ὁποίαν συνεκεντρώθησαν 30 χιλιάδες τόννοι, ἦτο δραχμαὶ 11. Ἐπομένως ἡ τιμὴ ἀσφαλείας ἦσαν δραχμαὶ 11. Ἐπομένως, θὰ ἀντελήφθη ἡ Βουλὴ ὅτι, πράγματι δὲν ἐσημειώθη μεταξὺ τοῦ 1951–52 καὶ τῆς σημερινῆς ἡμέρας μεταβολὴ τοῦ τιμαρίθμου, ἀντιστοιχοῦσα πρὸς τὴν διαφορὰν μεταξὺ 11 καὶ 20 δραχμῶν, διότι δὲν ἔχομεν, βεβαίως, αὔξησιν τιμαρίθμου, ἡ ὁποία εἶναι μικροτέρα. Ὁ μῦθος δηλοῖ, ὅτι ἡ μεταχείρισις, τὴν ὁποίαν ἐκάμομεν ἀπὸ ἀπόψεως δικαιοσύνης τοῦ προϊόντος, εἶναι πάντως, καλλιτέρα καὶ τοῦ 1951 καὶ τοῦ 1953 καὶ τοῦ 1954 καὶ τοῦ περυσινοῦ ἔτους 1955.

§112Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. Δὲν ἔγινε συγκέντρωσις.

§113Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ. καὶ Βιομηχ.). Κύριε συνάδελφε, εἶχε καθορισθῆ τιμή. Τὸ ὅτι δὲν εἶχε γίνει συγκέντρωσις, σημαίνει, ἁπλούστατα, ὅτι αἱ τιμαί, αἱ πραγματικαί, διεμορφώθησαν, ἐλαφρῶς, ὑπεράνω αὐτοῦ τοῦ ἐπιπέδου. Ἀντιθέτως, τὸ ὅτι τὸ 1951–1952 ἔγινε συγκέντρωσις 30 χιλιάδων τόννων, σημαίνει ὅτι αἱ τιμαί, δὲν διεμορφώθησαν ὑπεράνω τῶν 11 δραχμῶν καὶ τὸ ἐπιχείρημά σας ἐνισχύει τὸ ἰδικό μου ἐπιχείρημα καὶ δὲν τὸ ἐξασθενεῖ. Τὶ διακόπτετε λοιπόν;

§114Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. Δὲν ἔχει ἀξίαν, κύριε Ὑπουργέ, τὶ ἐξηγγείλατε. Τὶ ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ. Διότι ἠμπορεῖ νὰ δώσητε ἀντὶ 20 δραχμῶν, 15 δραχμάς. Ἔχει ἀξίαν ἡ τιμή, τὴν ὁποίαν ἐξηγγείλατε, ὅταν εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ συγκέντρωσις. Πέρυσι, ἐξηγγείλατε 17, καὶ εἶχε 18.50. Ἀπορῶ πῶς τὰ λέγετε αὐτά.

§115Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ. καὶ Βιομηχ.). Κύριε συνάδελφε, ἐγὼ ἀπορῶ. Πρῶτον, θὰ σᾶς παρακαλέσω, κύριε συνάδελφε, νὰ μὴ μὲ διακόπτετε.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον δὲν δέχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς διακοπάς, παρακαλῶ νὰ μὴ γίνῃ καμμία διακοπή.

§117Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ. καὶ Βιομηχ.). Κύριε συνάδελφε ἐκ Λέσβου, κάμνετε τὸ ἑξῆς θεμελιῶδες λάθος. Ἰσχυρίσθην τοῦτο καὶ τὸ ἀπέδειξα — καὶ φοβοῦμαι ὅτι μὲ βοηθήσατε εἰς τὴν ἀπόδειξιν — ὅτι ἡ τιμὴ ἡ ὁποία, διὰ τῆς πολιτικῆς τῆς ἀσκηθείσης κατὰ τὸ 1951– 52 ἐξησφαλίσθη εἰς τὸν παραγωγόν, ἀνήρχετο εἰς δραχμὰς 11. Καὶ εἶπον, ὅτι διὰ νὰ ἀγορασθοῦν 30.000 τόννοι εἰς τὴν τιμὴν τῶν 11, θὰ εἴπῃ ὅτι εὕρισκαν παρὰ πάνω οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν τοὺς 30.000 τόννους καὶ πῆγαν καὶ τὰς ἔδωσαν. Λέγω ὅτι πάντως ἡ τιμὴ ἡ ὁποία θὰ διαμορφωθῇ μὲ τιμὴν ἀσφαλείας δραχμὰς 20, θὰ εἶναι τοὐλάχιστον 90% ἀνωτέρα ἀπὸ τὴν τιμὴν εἰς τὴν ὁποίαν συνεκεντρώθησαν 30.000 τόννοι κατὰ τὸ 1951–52 ἢ ἀπὸ τὴν τιμὴν τῶν 13.80, ἡ ὁποία ἐδόθη τὸ 1954 πάλι ὡς τιμὴ ἀσφαλείας, ἀδιαφόρως τοῦ ἐὰν ἠγοράσθη ἔλαιον. Ὁμιλοῦμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν περὶ τῆς δικαιοσύνης τῆς τιμῆς, ἐν σχέσει πρὸς τὸ παραγωγὸν καὶ λέγω, ὅτι ἁπλούστατα ἡ θέσις τοῦ παραγωγοῦ—ἐφόσον ἡ τιμὴ τοῦ προϊόντος ἀνῆλθεν ἀπὸ τὸ 1951–1952 κατὰ 90%, ὁ δὲ τιμάριθμος ἀνῆλθε πάντως ὀλιγώτερον ἀπὸ τὸ ποσοστὸν αὐτό, ὅτι ἡ κοινωνικὴ θέσις τοῦ προϊόντος ἐβελτιώθη.

§118Γ. ΤΡΟΥΛΛΙΝΟΣ. Τὸ 1951 δὲν ἠγοράσθη (θόρυβος —κωδωνοκρουσίαι).

§119Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας). Θὰ παρακαλέσω νὰ σέβεσθε τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως σᾶς σεβόμεθα καὶ ἡμεῖς ὅταν ὁμιλῆτε. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἔτσι συζήτησις.

§120Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Συζήτησις, εἶναι, δὲν εἶναι μονόλογος.

§121Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας). Κύριε συνάδελφε, γνωρίζετε ὅτι ἀγαπῶ τὰς διακοπὰς πρὸ παντὸς ὡς ἐκεῖναι ποὺ μοῦ ἔγιναν ἕως τώρα, αἱ ὁποῖαι μὲ ὑποβοηθοῦν. Ἐγὼ ἠθέλησα νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸν κύριον Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων καὶ ὅπως τὸν ἤκουσα μὲ ἄπειρον σεβασμόν, θέλω ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ μὲ ἀκούσῃ. Ἐὰν ἔχετε κατόπιν νὰ ἐρωτήσητε τίποτε, ἐδῶ θὰ εἶμαι, δὲν πρόκειται νὰ ἀποδράσω τῆς αἰθούσης. Ἡ οὐσία τῆς ὑποθέσεως εἶναι κύριοι, ὅτι πράγματι, ἡ τιμὴ εἶναι ἐφέτος ἀπείρως ἀνωτέρα ἀπὸ ὅ,τι ἦτο οἱοδήποτε ἄλλο ἔτος. Δὲν τὸ λέγω διὰ νὰ κάμω καμμίαν αἰχμὴν διὰ τὸ ἔτος 1951–52, δὲν τὸ λέγω διὰ νὰ κάμω αἰχμὴν κατὰ τοῦ προηγουμένους ἔτους ποὺ καὶ πάλιν ἐγὼ ἤμουν Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, λέγω ἁπλῶς ὅτι ἐβελτιώθη ἡ κατάστασις.

§122Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀμφισβητῶ τὴν τιμὴν ποὺ λέγετε, κύριε Ὑπουργέ.

§123Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας). Κύριε Πρόεδρε, τόση εἶναι.

§124Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐγὼ ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι ἦτο 13 καὶ θὰ τὸ ἐξακριβώσω.

§125Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας). Ἀλλὰ τὸ θέμα δὲν εἶναι μόνον αὐτό. Ὅλοι παραδεχόμεθα καὶ ἐκεῖνοι ἐξ ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι ὀρθῶς εἶπον ὅτι πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ — καὶ πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ — κάποια προτεραιότης εἰς τὴν παραγωγὴν καὶ μάλιστα εἰς τὸν παραγωγὸν τῶν προϊόντων τῶν ἀγροτικῶν καὶ τῆς στάθμης, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ μεταξὺ τῶν ἰδικῶν του συμφερόντων καὶ τῶν συμφερόντων τῆς καταναλώσεως. Πάντως πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ ὅτι τὰ συμφέροντα τῆς καταναλώσεως δὲν ἠμποροῦν νὰ ἀγνοηθοῦν. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει μόνον ἕνας ριζικὸς τρόπος ἀντιμετωπίσεως τοῦ θέματος τοῦ ἐλαιολάδου καὶ ὁ τρόπος αὐτὸς εἶναι, ὅπως εἶχον καὶ ἄλλοτε τὴν εὐκαιρίαν νὰ τονίσω ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὁ τρόπος τὸν ὁποῖον πρὸ ἀρκετῶν ἐτῶν εἰσηγήθη ἀπὸ τοῦ βήματος ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος. Τὸ ἐλαιόλαδον εἶναι ἕνα προϊόν, τὸ ὁποῖον εἰς τὴν διεθνῆ ἀγορὰν ἔχει τιμὰς κατ’ ἐξοχὴν κυμαινομένας καὶ μάλιστα κυμαινομένας κατὰ τὸν ἑξῆς ρυθμόν. Ἀρχίζουν πάντοτε αἱ τιμαὶ τὴν ὥραν τῆς ἐσοδείας νὰ εἶναι καταπληκτικὰ χαμηλαί. Αἰφνιδίως αἱ τιμαὶ ὑψώνονται. Διατί; Διότι τὸ ἐλαιόλαδον παράγεται ἀπὸ χώρας πολλαὶ ἐκ τῶν ὁποίων ἔχουν χαμηλὸν βιοτικὸν ἐπίπεδον καὶ δὲν εἰς θέσιν αἱ χῶραι αὐταί, ὡρισμέναι π.χ. ἐκ τῶν Ἀραβικῶν χωρῶν, νὰ ἀντιστοῦν εἰς τὴν διεθνῆ ἀγορὰν καὶ προσφέρουν, ὅσο ὅσο κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς ἐσοδείας. Ἡ τιμὴ τοῦ ἐλαιολάδου, ἡ διεθνὴς δὲν εἶναι μία τιμὴ κυμαινομένη 5–10% ἐπάνω ἢ ἔστω 20% μεταξὺ τῆς χαμηλοτέρας της στάθμης καὶ τῆς ὑψηλοτέρας της στάθμης. Εἶναι μία τιμή, ἡ ὁποία φθάνει νὰ εἶναι ἀνωτέρα εἰς τὴν αἰχμήν της κατὰ 200% ἀπὸ ὅ,τι ἦτο κατὰ τὸ ἴδιον ἔτος, μερικὰς φοράς. Συμβαίνει νὰ ἔχωμεν κατὰ 100% τὸ ἴδιον ἔτος ἀπὸ ὅ,τι εἴχομεν εἰς τὴν ἀρχὴν ἀνωτέραν τιμήν, π.χ. πέρυσι καὶ πρόπερυσι, ἤρχισεν ἡ διεθνὴς τιμὴ νὰ εἶναι γύρω εἰς τὰ 600 δολλάρια καὶ ἔπειτα νὰ ὑπερβῇ τὰ 1.280 δολλάρια. Πῶς ἠμποροῦμεν νὰ ἔχωμεν ἐλευθερίαν κατ’ ἐξοχὴν ἀπόλυτον καὶ ἑπομένως μίαν σχετικὴν ρύθμισιν ἐσωτερικῆς τιμῆς μὲ τὴν τιμὴν τὴν ἑκάστοτε προκύπτουσαν εἰς τὴ διεθνῆ ἀγοράν; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο καὶ νὰ διατηρήσωμεν τὸ λάδι ὡς τὸ βασικὸν ἐν Ἑλλάδι καταναλισκόμενον λιπαρόν; Εἶναι δυνατὸν μία χώρα, ἡ ὁποία ἔχει τὸ χαμηλότερον βιοτικὸν ἐπίπεδον ἀπὸ τὰς ἄλλας εὐρωπαϊκὰς χώρας, νὰ καταναλίσκῃ τὸ ἀκριβώτερον προϊόν, τὸ ὁμοειδὲς μὲ τὸ λάδι, τὸ ἀκριβώτερον λιπαρὸν τοῦ εἴδους; Δὲν εἶναι δυνατόν. Τί πρέπει, λοιπόν, νὰ γίνῃ; Διότι καὶ ἐγὼ πιστεύω, ὅτι εἶναι ἄδικον, εἶναι ἀπαράδεκτον, ἐξ ὅλων τῶν παραγωγῶν, μόνον οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ νὰ εἶναι βεβαρημένοι μὲ τὸ δυσμενὲς προνόμιον, τοῦ νὰ μὴ παρακολουθοῦν αὐτοὶ τὴν διεθνῆ ἀγοράν. Διότι εἶναι ἀναγκασμένη οἱαδήποτε Κυβέρνησις, ἡ παροῦσα ἢ οἱαδήποτε ἄλλη, εἶναι ἠναγκασμένη νὰ βρῇ τὸ χρυσοῦν σημεῖον τῆς ἰσορροπίας μεταξὺ τῶν συμφερόντων τῶν παραγωγῶν καὶ τῶν συμφερόντων τῆς καταναλώσεως. Καὶ δι’ αὐτὸ καὶ ὁ ἀείμνηστος Ἐλευθέριος Βενιζέλος εἶπεν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ τὸ πρόβλημα τοῦ ἐλαιολάδου εἰς τὴν Ἑλλάδα, παρὰ μόνον ἐὰν ἐπιτραπῇ ἡ εἰσαγωγὴ καὶ ἄν, ἀντιστοίχως, συνηθίσῃ ἡ κατανάλωσις εἰς τὸ σπορέλαιον. Εὐτυχῶς, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἤδη αὐτὸ ἔχει ἀρχίσει νὰ τὸ ἀντιλαμβάνεται καὶ ἡ μεγάλη μᾶζα τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν. Καὶ ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι καὶ ἡ κυριωτέρα συνεταιριστικὴ ὀργάνωσις τῶν παραγωγῶν τὸ ἔχει ἤδη ἀντιληφθῆ καὶ ξεύρει ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ διεκδικήσῃ μεγάλας τιμὰς ἐλαιολάδου, παρὰ μόνον ἂν ἠμπορέσῃ νὰ συνδυασθῇ ἡ κατανάλωσις τοῦ ἐλαιολάδου μὲ τὴν κατανάλωσιν τοῦ σπορελαίου. Διότι εἶναι ἀστεῖον νὰ πιστεύῃ κανεὶς ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ ἀφήσωμεν νὰ διαμορφωθῇ τιμὴ λαδιοῦ μὲ 1.100 ἢ μὲ 1.000 δολλάρια καὶ νὰ μὴ μᾶς μέλλῃ τὶ σημασίαν θὰ ἔχῃ αὐτὸ ἐπὶ τοῦ ἐπιπέδου τῆς διαβιώσεως ὅλων τῶν ἄλλων ἀγροτῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἐλαιοπαραγωγοί. Δεύτερον, ἐπὶ τῶν ἀστικῶν πληθυσμῶν, ἐπὶ τῶν ἐργατῶν, ἐπὶ τῶν ὑπαλλήλων, ἐπὶ τοῦ κόστους τῆς ζωῆς γενικά.

§126Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Καὶ τῶν ἰδίων τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν, προσθέτω ἐγώ, οἱ ὁποῖοι τότε δὲν θὰ ἔχουν ἐλαιόλαδον καὶ θὰ εἶναι ἀγορασταί.

§127Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας). Νομίζω, λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ συνηθίσωμεν—καὶ πρέπει νὰ συνηθίσῃ καὶ ἡ αἴθουσα αὐτὴ — εἰς τὴν ἁπλῆν αὐτὴν ἀλήθειαν. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ἡ ἑλληνικὴ κατανάλωσις εἶχε συνηθίσει εἰς τὸ σπορέλαιον, ὁ χειρισμὸς τοῦ θέματος θὰ ἦτο ἁπλούστατος καὶ θὰ ἐκάμνομεν, προκειμένου περὶ τοῦ ἐλαιολάδου, τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν π. χ. κάμνομεν διὰ τὴν σταφίδα. Διατὶ δὲν μᾶς μέλλει τὶ τιμὴν θὰ πάρῃ ἡ σταφίδα ἀπὸ ἀπόψεως ἐσωτερικῆς; Διατί, ἀντιθέτως, ὅλη ἡ προσπάθεια ὅλων τῶν Κυβερνήσεων εἶναι νὰ δώσῃ τὴν μεγαλυτέραν δυνατὴν τιμὴν εἰς τὴν σταφίδα; Ἁπλούστατα, διότι ἡ σταφὶς δὲν εἶναι τὸ προϊόν, τὸ ὁποῖον ἐπηρεάζει τὸν τιμάριθμον, τὸ κόστος τῆς ζωῆς εἰς τὴν Ἑλλάδα. Διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ κάμωμεν κάτι ἀνάλογον, προκειμένου περὶ ἐλαιολάδου, καὶ νὰ ἠμπορέσῃ ὁ παραγωγὸς τοῦ ἐλαιολάδου νὰ ἀπολαύσῃ τὴν τιμήν, τὴν ὁποίαν ἀξίζει τὸ προϊόν του εἰς τὴν διεθνῆ ἀγορὰν καὶ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ μὴ ἀδικηθῇ αὐτὸς ὁ παραγωγός, δὲν ὑπάρχει, κύριοι συνάδελφοι, ἄλλη μέθοδος ἀπὸ τοῦ νὰ ὑπάρξῃ ἀπόλυτος ἐλευθερία ἐξαγωγῆς ἐλαιολάδου, ἀλλὰ καὶ ἀπόλυτος ἐλευθερία εἰσαγωγῆς σπορελαίου. Θὰ μοῦ εἴπητε, διατί, κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἀκολουθεῖτε τότε αὐτὴν τὴν ἰδανικὴν πολιτικήν; Θὰ σᾶς ἀπαντήσω, κύριοι συνάδελφοι· δὲν τὴν ἀκολουθοῦμεν διότι, δυστυχῶς, δὲν ἠμπορεῖ ἀπὸ τῆς μιᾶς ὥρας εἰς τὴν ἄλλην νὰ ἐθισθῇ ἡ κατανάλωσις εἰς τὸ σπορέλαιον. Καὶ διότι πέρυσι ἐνῷ π. χ. εἴχομεν τεράστια ἀποθέματα σπορελαίου, ἐν τούτοις ἡ τιμὴ τοῦ ἐλαιολάδου ἀνέβαινε πεισμόνως, ἁπλούστατα, διότι ἦτο ὀλίγον.

§128Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, λέγετε ὅτι ἡ λύσις τοῦ προβλήματος εἶναι ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ ἐλαιολάδου καὶ ἡ κατανάλωσις ὑπὸ τοῦ ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ τοῦ σπορελαίου. Ἐξηντλήθησαν, κύριε Ὑπουργέ, αἱ δυνατότητες καλλιεργείας τῶν ἐλαιῶν; Τεράστιαι ἐκτάσεις εἶναι δυνατὸν νὰ καλυφθοῦν μὲ νέα φυτώρια. Ὁπουδήποτε καὶ ἂν ταξειδεύσητε, θὰ ἴδητε ἑκατομμύρια ἐλαιόδενδρα, τὰ ὁποῖα ἐφυτεύθησαν, χωρὶς τὴν παραμικρὰν προσπάθειαν τοῦ Κέντρου. Σᾶς παρακολουθῶ ἀπὸ τὴν ἄνοιξιν ποὺ ἔγινεν αὐτὴ ἡ συζήτησις. Μία ἀπὸ τὰς λύσεις τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος τῆς χώρας εἶναι ἡ ἐπέκτασις τῆς ἐλαίας. Εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἐποχὴν ποὺ δύναται τὸ Κράτος νὰ δείξῃ τὴν στοργήν του πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν. Ἠμπορεῖ νὰ χρηματοδοτήσῃ αὐτοὺς καὶ νὰ ἐπεκταθῇ τεραστίως, εἰς τὸ διπλάσιον ἡ καλλιεργουμένη δι’ ἐλαιῶν ἔκτασις.

§129Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας). Κύριε συνάδελφε, πράγματι δίκαιον ἔχετε καὶ πρέπει νὰ κάμωμεν ὅ,τι εἶναι δυνατὸν πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι καὶ ἂν ἀκόμη διπλασιάσωμεν τὴν ποσότητα τοῦ ἐλαιολάδου δὲν θὰ μετεβάλετο ἡ ἀρχὴ τοῦ προβλήματος. Ἁπλούστατα θὰ ἔπρεπε νὰ προσπαθήσωμεν νὰ ἐξαγάγωμεν διπλασίαν ποσότητα ἐλαιολάδου. Διότι ἐδῶ τὸ πρᾶγμα εἶναι σαφές. Τὸ σπορέλαιον κοστίζει πάρα πολὺ ὀλιγώτερον ἀπὸ ὅ,τι τὸ ἐλαιόλαδον. Τὸ σπορέλαιον καὶ τὸ ἐλαιόλαδον ἔχουν τὴν αὐτὴν περίπου θρεπτικὴν ἀξίαν. Τὸ ἐλαιόλαδον ἔχει ἐπὶ πλέον τὸ προνόμιον νὰ εἶναι ἕνα προϊὸν ἀπείρως εὐγευστότερον καὶ ἔχει ἐπίσης ὡρισμένα ἰδιάζοντα ποιοτικὰ συστατικὰ τὰ ὁποῖα εἶναι ἀνυπέρβλητα καὶ τὰ ὁποῖα τὸ καθιστοῦν ἀπὸ ἀπόψεως ἐμπορίου καὶ ἑπομένως ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς ἕνα προϊὸν ἐκτάκτως πολύτιμον καὶ ἔπρεπε δι’ αὐτὸ νὰ συγκαταλέγεται τὸ ἐλαιόλαδον μεταξὺ τῶν πολυτίμων ἐξαγωγίμων προϊόντων. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀρθότατα ἔπραξε ἀκολουθήσασα τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἠκολούθησε, διότι προσπάθησε νὰ μὴ διαταράξῃ τὰς τιμὰς τοῦ ἐσωτερικοῦ, ἀλλὰ σιγὰ–σιγὰ νὰ δημιουργήσῃ τὰς προϋποθέσεις αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπιτρέψουν μίαν μελλοντικὴν πολιτικὴν ἐξαγωγῶν. Θέτομεν τὰς βάσεις ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἠμπορέσῃ νὰ στηριχθῇ ἡ μελλοντικὴ ἐξαγωγικὴ πολιτικὴ τοῦ ἐλαιολάδου καὶ νομίζω ὅτι διὰ πρώτην φορὰν ἐτέθησαν ἐπὶ τῶν ἰδικῶν μας ἡμερῶν τοιαῦται βάσεις, ὅπως καὶ ἐπὶ τῶν ἰδικῶν μας ἐπετράπη ἡ ἀξιόλογος ἐξαγωγὴ τοῦ ἐλαιολάδου. Εἶχον καὶ ἄλλοτε τὴν τιμὴν νὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλήν, δὲν ἔχω αὐτὴν τὴν στιγμὴν τοὺς ἀριθμοὺς προχείρους, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἐξήχθησαν καθ’ ὅλα αὐτὰ τὰ τελευταῖα ἔτη 26 περίπου ἢ 27 χιλιάδες τόννοι. Ἀπὸ αὐτοὺς 20 χιλιάδες τόννοι ἐξήχθησαν κατὰ τὴν διάρκειαν ἑνὸς ἔτους ὁπότε συνέπεσε νὰ ἔχω ἐγὼ τὴν εὐθύνην τῆς ἐξαγωγῆς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου. Ἕνα χρόνο σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἐξήχθησαν 20 χιλιάδες τόννοι ἐνῷ ὅλα τὰ ἄλλα χρόνια μαζὶ ἐξήχθησαν 6 χιλιάδες τόννοι. Λοιπὸν ἂς μὴ συζητοῦμεν, κύριοι συνάδελφοι.

§130Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς ἐξηγήσετε πῶς μὲ τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἔχετε ἐξαγγείλει θέτετε τὴν βάσιν τῆς ἀσφαλείας τῆς ἐξαγωγῆς; Ἠμπορεῖ νὰ ἔχετε τὴν ἀγαθὴν πρόθεσιν, ἀλλὰ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἡμεῖς γνωρίζομεν δὲν ὁδηγοῦν πρὸς τὰ ἐκεῖ.

§131Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας). Τὰ μέτρα, καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα γνωρίζετε καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δὲν γνωρίζετε ὁδηγοῦν πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν. Νομίζω πρῶτον ὅτι ὁδηγεῖ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τὴν ὁποίαν φιλοδοξοῦμεν τὸ γεγονὸς ὅτι ἐπιμείναμεν ὅπως ἐπιμείναμεν παρὰ τὴν ἀντίδρασιν ἡ ὁποία δημιουργεῖται τὰς ὥρας τῆς ἐσοδείας εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ σπορελαίου καὶ ἐπιμείναμεν καὶ εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς ἐξαγωγῆς ὅσον ἠδυνάμεθα μολονότι κατακρινόμεθα διὰ τὴν συνέπειαν τῆς ἐξαγωγῆς τὴν αὐτόματον. Διότι εἶπεν ἀκόμη ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ὅτι ἀνὰ διετίαν δημιουργεῖται αὐτόματον περίσσευμα ἐλαιολάδου τὸ ὁποῖον θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἐξαχθῇ. Ἐγὼ ἄνευ ἄλλης στατιστικῆς, κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἐπιχειρήσω νὰ κάμω τὸν ἑξῆς ἁπλούστατον συλλογισμόν. Ὅλα τὰ τελευταῖα 10 ἔτη δὲν ἐξήχθησαν παρὰ μόνον 26–27 χιλιάδες τόννοι περὶ τῶν ὁποίων εἶπον. Ἀντιστοίχως καθ’ ὅλην αὐτὴν τὴν διάρκειαν πολλαὶ περισσότεραι τῶν 26 χιλιάδων τόννων σπορελαίου εἰσήχθησαν ἐκτὸς τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς σπορελαίου. Καὶ ἐν τούτοις ἐφθάσαμεν τὸ περασμένο καλοκαῖρι εἰς τὴν κρίσιν. Ὅ ἐστὶ μεθερμηνευόμενον ἐφθάσαμεν εἰς ἕνα σημεῖον ὥστε τὸ εἰς χεῖρας τῶν οἱονδήποτε κερδοσκόπων ἀπόθεμα νὰ μὴ εἶναι τόσον ὥστε νὰ ἐξασφαλίσῃ μίαν ὁμαλὴν ἐξέλιξιν εἰς τὴν ἀγοράν. Τὶ σημαίνει, κύριοι συνάδελφοι, ὁ μῦθος; Ὁ μῦθος σημαίνει ὅτι ἀποδεικνύεται μαθηματικῶς καὶ στατιστικῶς ὅτι ἂν δὲν ἀποφασίσωμεν νὰ ἀντικαταστήσωμεν ἕνα μέρος τῆς καταναλώσεως τοῦ ἐλαιολάδου μὲ σπορέλαιον δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἀποκτήσωμεν ἐξαγωγικὴν πολιτικὴν τοὐλάχιστον πρὸς τὸ παρόν. Θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ τὴν ἀσκήσωμεν ὅταν τὰ δένδρα, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κύριος συνάδελφος μεγαλώσουν καὶ ἀποδώσουν καρπούς. Ἡ στατιστικὴ ἀποδεικνύει ὅτι σήμερον τοιαύτη πολιτικὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκηθῇ διότι ἂν εἶχε γίνει καὶ ἐξαγωγὴ εὐρείας ἐκτάσεως, φαντάζεσθε, ποῦ θὰ εἶχε φθάσει ἡ τιμὴ τοῦ ἐλαιολάδου καὶ ἡ φασαρία θὰ εἶχε γίνει εἰς τὴν Κυβέρνησιν αὐτήν, ἡ ὁποία κατὰ μὲν τὸ θέρος μέμφεται διότι ἐπέτρεψε τὰς ἐξαγωγὰς κατὰ δὲ τὸ φθινόπωρον μέμφεται διότι δὲν ἐπιτρέπει νὰ ἐνεργηθοῦν ἐξαγωγαί. Κύριοι συνάδελφοι, ἂν θέλωμεν νὰ κάμωμεν μίαν πολιτικὴν ἤρεμον καὶ σοβαρὰν τοῦ ἐλαιολάδου, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ κάμωμεν τὸ ἑξῆς: Πρῶτον νὰ καθορισθῇ μία τιμὴ ἀσφαλείας τοῦ ἐλαιολάδου μία ἐλαχίστη τιμή, τὴν ὁποίαν νὰ ἐγγυᾶται τὸ Κράτος. Ἡμεῖς ἐγγυόμεθα ὡς ἐλαχίστην τιμὴν τὴν τιμὴν τῶν 20 δραχμῶν. Εἰς τὴν τιμὴν αὐτὴ θὰ ἐγένετο δεκτὴ πᾶσα τυχὸν προσφερθησομένη ποσότης ἐλαιολάδου. Πέραν αὐτοῦ, ἐπειδὴ ἀποβλέπομεν καὶ εἰς τὸν σχηματισμὸν ρυθμιστικοῦ ἀποθέματος, τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ ἐξαγγελθοῦν προσεχῶς, θὰ προβῶμεν καὶ εἰς ὡρισμένας ἀγοράς, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀποβλέπουν εἰς τὸν σχηματισμὸν αὐτοῦ τοῦ ἀποθέματος. Φυσικὰ αἱ ἀγοραὶ αὐταὶ θὰ ἐνεργοῦνται εἰς τὴν ἑκάστοτε ἐμπορικὴν τιμὴν διὰ νὰ σχηματίσωμεν τὸ ρυθμιστικὸν ἀπόθεμα. Τρίτον: Μέχρις ὅτου ἠμπορέσῃ ὁ κόσμος νὰ συνηθίσῃ εἰς τὸ σπορέλαιον θὰ εἴμεθα ἀναγκασμένοι νὰ ἀσκοῦμεν μίαν συνετὴν πολιτικὴν ἐπὶ τῶν ἐξαγωγῶν. Καὶ ἐγὼ ἐλπίζω ὅτι θὰ δυνηθῶμεν εἰς τὸ προσεχὲς μέλλον, κατὰ τὰ προσεχῆ ἔτη νὰ διευρύνωμεν τὰς ἐξαγωγάς μας. Καὶ θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐξαγάγωμεν τὰ λάδια τὰ ἑλληνικὰ βιομηχανικῶς ἐπεξειργασμένα κατὰ τὸ δυνατόν. Διότι βεβαίως, δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ μὴ προστίθεται εἰς τὸ ἐξαγώγιμον προϊὸν τὸ ἑλληνικὸν ἑλληνικὴ ἐργασία καὶ νὰ μὴ προστίθεται καὶ εἰς τὸ συνάλλαγμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἀποκτήσῃ ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος, τὸ ἀντιστοιχοῦν εἰς τὴν τιμὴν τῆς ἐργασίας συνάλλαγμα. Ἀλλὰ αὐτὰ τὰ πράγματα δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τὴν μίαν ἡμέραν εἰς τὴν ἄλλην νὰ γίνουν. Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει διαφωτισθῆ καὶ ἔχει πεισθῆ. Πρῶτον, κανεὶς ἀπὸ σᾶς, μέσα εἰς τὴν σκέψιν του, δὲν δύναται νὰ εἴπῃ ὅτι ἡ τιμὴ τῶν 20 δραχμῶν, εἶναι τιμὴ ὑπερβαλλόντως χαμηλή. Κανεὶς ἀπὸ σᾶς, εἰς τὸ βάθος δὲν τὸ πιστεύει. Ἀληθὲς εἶναι ὅτι διεμορφώθη μία τιμὴ ἐμπορική, πραγματικὴ εἰς τοὺς τόπους τῆς παραγωγῆς, ἡ ὁποία ὑπερβαίνει κατά τι τὰς 20 δραχμάς. Χαίρω διὰ τοῦτο. Ἀλλὰ ἡ τιμὴ ἀσφαλείας, εἰς τὴν ὁποίαν γίνεται δεκτὴ οἱαδήποτε προσφερομένη ποσότης, ἡ ὁποία εἶναι μία κοινωνικὴ τιμὴ καὶ ἡ ὁποία εἶναι κατὰ 60% ἀνωτέρα τῆς πρὸ τετραετίας προσφερθείσης τιμῆς καὶ ἄλλη εἶναι ἡ ἐμπορικὴ τιμή, ἡ ὁποία θὰ ἐπιτευχθῇ ἀπὸ τὰς συνθήκας τῆς ἀγορᾶς καὶ εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἀγοράσῃ κανεὶς ἐὰν θέλῃ νὰ κάμῃ ἀπόθεμα.

§132Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κατὰ ποῖον τρόπον θὰ δημιουργηθῇ, κύριε Ὑπουργέ, τιμὴ ἀσφαλείας ἐὰν τὸ λάδι τὸ ἀγοράσω εἰς ἐμπορικὴν τιμήν;

§133Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας). Ὑπάρχει μία τιμή, εἰς τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος ἐγγυᾶται ὅτι δὲν θὰ πάῃ τὸ λάδι πιὸ κάτω καὶ ἑπομένως εἶναι ὑποχρεωμένον εἰς αὐτὴν τὴν τιμὴν νὰ ἀγοράσῃ πᾶσαν προσφερθησομένην ποσότητα.

§134Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Θεωρητικῶς, διότι προχθὲς σᾶς εἶπα ὅτι εἰς τὰ Χανιὰ ἦτο ἡ τιμὴ τοῦ ἐλαίου 19 δραχμαὶ καὶ δὲν ὑπῆρχεν ὄργανον νὰ ἀγοράσῃ.

§135Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας). Σεῖς λέτε ὅτι τὸ λάδι ἦτο 19 δραχμαὶ καὶ ἄλλος συνάδελφος εἶπεν ὅτι εἶναι μεταξὺ 23 καὶ 25 δραχμῶν καὶ ὅτι διὰ τοῦτο ἡ τιμή μας εἶναι ρεαλιστική. Σᾶς πληροφορῶ ὅτι ἡ τιμὴ σήμερον τοῦ ἐλαίου εἰς τὰ Χανιὰ εἶναι, διὰ τὰ πεντάβαθμα ἐλαιόλαδα, δραχμαὶ 20,60.

§136Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Πρέπει νὰ διευκρινισθῇ αὐτὸ τὸ θέμα εὐθέως. Ἐὰν αὔριον τὸ πρωΐ ἡ τιμὴ εἰς οἱονδήποτε μέρος τῆς Ἑλλάδος πέσῃ κάτω τῶν 20 δραχμῶν;

§137Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας). Θὰ παρέμβῃ ἀμέσως ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα.

§138Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Καὶ σεῖς καὶ ἡ Κυβέρνησις τὸ ἔχετε δοκιμάσει αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Δὲν ἔχετε τιμὴν ἀσφαλείας, διότι δὲν ἔχετε τὸ ὄργανον.

§139Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας). Κύριε συνάδελφε, βλάπτετε καὶ τὸ προϊὸν μὲ αὐτὸ ποὺ λέγετε, διότι δὲν πρόκειται νὰ πέσῃ ἡ τιμὴ τοῦ ἐλαίου κάτω τῶν 20 δραχμῶν, διότι θὰ ἀγοράσωμεν μέσῳ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία θὰ χρησιμοποιήσῃ τὰς συνεταιριστικὰς ὀργανώσεις, διὰ νὰ συγκρατήσωμεν τὴν τιμὴν εἰς τὰς 20 δραχμὰς καὶ θὰ ἀγοράσωμεν κάθε προσφερομένην ποσότητα.

§140Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, σεῖς εἴπατε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις σκοπεύει νὰ ἀγοράσῃ κάθε προσφερθησομένην ποσότητα πρὸς σχηματισμὸν ρυθμιστικοῦ ἀποθέματος, ἵνα ἐπεμβαίνῃ κατὰ τῶν διακυμάνσεων τῆς ἀγορᾶς. Καὶ ἐρωτῶ: Ὅταν ἐν τῇ ἐμπορίᾳ διαμορφοῦται τιμὴ ἀνωτέρα τῶν 20 δραχμῶν πῶς θὰ προσφερθοῦν ποσότητες πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν δημιουργίαν τοῦ ρυθμιστικοῦ ἀποθέματος;

§141Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας). Ἐγὼ ἐξήγησα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρὸς σχηματισμὸν τοῦ οἵου κρίνει ἀπαραιτήτου ἀποθέματος, ὑποθέσατε, ὅτι θέλει νὰ κάμῃ ἀπόθεμα 10.000 τόννων. Τοὺς 10.000 τόννους θὰ τοὺς ἀγοράσῃ ἐμπορικῶς εἰς οἱανδήποτε σχηματισθησομένην ἐμπορικὴν τιμήν, ἡ ὁποία θὰ εἶναι ἄνω τῶν 20 δραχμῶν. Δεύτερον, πέραν, αὐτῶν τῶν 10.000 τόννων, τοὺς ὁποίους ἔχω εἰς τὸ μυαλό μου καὶ τοὺς ὁποίους χρειάζομαι πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ρυθμιστικῆς παρεμβάσεως, δίδω μίαν κοινωνικὴν προστασίαν πρὸς τὸν ἐλαιοπαραγωγὸν καὶ πιστεύω ὅτι ἡ κατάστασις τῆς οἰκονομίας τοῦ Κράτους εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ δύναμαι νὰ δώσω μίαν τιμὴν 20 δραχμῶν, ἡ ὁποία τιμὴ εἶναι ἀπὸ ἀπόψεως κοινωνικῶς κρινομένη, εἶναι μία τιμὴ καλή, ἐὰν συγκριθῇ πρὸς τὰς ἀντιστοίχους τιμὰς ὅλων τῶν παρελθόντων ἐτῶν. Αὐτὰ εἶπα καὶ τίποτε πάρα πάνω.

§142Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ποία εἶναι ἡ ἀπάντησις εἰς τὸ ἐρώτημά μου; Διότι θὰ ἔχωμεν μίαν τιμὴν ἀσφαλείας 20 δραχμῶν. Αὐτὴν τὴν τιμὴν τὸ Κράτος θὰ τὴν ὑποστηρίξῃ, δὲν θὰ ἀγοράσῃ δὲ εἰς ἄλλην τιμὴν τὸ ἀπόθεμα, τὸ ὁποῖον ὑπολογίζει νὰ συγκεντρώσῃ, παρὰ μόνον, ἐὰν ἡ τιμὴ τῆς ἀγορᾶς εἶναι ἀνωτέρα τῶν 20 δραχμῶν. Εἶναι αὐτὴ ἡ ἀπάντησίς σας, κύριε Ὑπουργέ, τὴν ὁποίαν μοῦ δίδετε, ἢ εἶναι ἡ ἄλλη, ὅτι θὰ ἀγοράσετε εἰς τιμὴν κάτω τῶν 20 δραχμῶν;

§143Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας). Κύριε συνάδελφε, νομίζω, ὅτι εἶναι τοῖς πᾶσι γνωστόν, τὶ εἶναι τιμὴ ἀσφαλείας καὶ τὶ εἶναι τιμὴ ἀγορᾶς. Ἡ μὲν τιμὴ ἀσφαλείας, εἰς τὴν ὁποίαν ὑποχρεοῦται καὶ ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀγοράσῃ πᾶσαν ποσότητα, εἶναι ἡ τιμὴ τῶν 20 δραχμῶν. Ταὐτοχρόνως θὰ ἀναθέσῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς ἓν ὄργανον τὴν ἐντολήν, ὅπως γίνεται καὶ ἀπὸ τοὺς ἐμπόρους, θὰ ἀναθέσῃ τὴν ἐντολὴν νὰ ἀγοράσῃ ἕνα ποσὸν Χ εἰς τὴν οἱανδήποτε τρέχουσαν ἐμπορικὴν τιμήν, ἥτις λόγῳ τῆς ἰσχύος τῆς τιμῆς ἀσφαλείας δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι κατωτέρα τῶν 20 δραχμῶν, νὰ μοῦ ἀγοράσῃ, λέγω, τόσην ποσότητα, ὅσην φρονῶ, ὅτι μοῦ χρειάζεται διὰ νὰ σχηματίσω ρυθμιστικὸν ἀπόθεμα.

§144Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Δηλαδὴ τὸ Κράτος δὲν θὰ ἀγοράσῃ λάδι εἰς τιμὴν κατωτέραν τῶν 20 δραχμῶν. Αὐτὸ νὰ μᾶς βεβαιώσετε κατηγορηματικῶς.

§145Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας). Βεβαιότατα.

§146Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὁμολογῶ, ὅτι πάντοτε σᾶς θαυμάζω, ὅταν ὁμιλῆτε. Ἔχετε ἕνα σπάνιον χάρισμα, νὰ μετατρέπετε τὴν συζήτησιν καὶ νὰ τὴν φέρετε ἐκεῖ ποὺ θέλετε σεῖς. Αἱ κατηγορίαι αἱ δικαί μας δὲν εἶναι αὗται, εἰς τὰς ὁποίας ἀπηντήσατε σεῖς. Ἡμεῖς κατηγοροῦμεν τὴν Κυβέρνησιν, συγκεκριμένως, διὰ τὰ ἑξῆς θέματα: Πρῶτον, διὰ τὰς προπωλήσεις. Διὰ τὰς προπωλήσεις δὲν ἐλήφθη κανένα μέτρον νὰ τὰς προλάβῃ καὶ νὰ τὰς ρυθμίσῃ ἡ Κυβέρνησις.

§147Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας). Κύριε συνάδελφε, σεῖς τὰ λέγετε αὐτά, ποὺ εἶσθε τόσον καλὰ πληροφορημένος ἐπὶ τῶν ἀγροτικῶν θεμάτων; Διότι ἡ Κυβέρνησίς μας εἶναι ἡ μόνη Κυβέρνησις, ἡ ὁποία διὰ σειρὰν ἀγροτικῶν προϊόντων καθιέρωσε τὸ μέτρον τῆς ἀκυρώσεως τῶν ἀγοραπωλησιῶν, ἐὰν εἶναι κατώτεραι αἱ τιμαὶ ἀπὸ ὡρισμένας τιμάς. Ἡ Βουλή, συζητουμένου τοῦ νομοσχεδίου περὶ σίτου, εἶπεν ὅτι καὶ διὰ τὸ ἔλαιον αἱ ἀγοραπωλησίαι εἶναι ἄκυροι, ἐὰν ἡ τιμὴ εἶναι κάτω τῶν 17 δραχμῶν. Αὐτὴ ἡ τιμὴ ἐκρίθη τότε εὔλογος, ὅταν συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον ἀπὸ τὴν Βουλήν. Δὲν ἠμπορεῖ κάθε ἡμέραν νὰ ψηφίζεται ἄλλο νομοσχέδιον.

§148Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐδώσατε ἀκύρωσιν τῶν ἀγοραπωλησιῶν διὰ νόμου, δὲν ἐλάβετε ὅμως κανένα μέτρον διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου σας.

§149Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας). Δὲν εἶναι ὀρθὸν αὐτό, κύριε συνάδελφε.

§150Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Μὲ τὸν κύριον Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, συνεζητήσαμεν τὸ θέμα εἰς τὸ Γραφεῖον του. Ἐὰν δὲν δώσετε εἰς τὸν παραγωγὸν μίαν τιμὴν ἀσφαλείας κατὰ τὴν ἐποχὴν τὴν ὁποίαν ἔχει ἀνάγκην δὲν ἀντιμετωπίζετε ἐπαρκῶς τὸ θέμα αὐτό.

§151Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας). Νὰ δώσωμεν δηλαδὴ χρήματα εἰς τοὺς παραγωγούς;

§152Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Δεύτερον θέμα εἶναι τὸ θέμα τῆς νοθείας τοῦ ἐλαιολάδου.

§153Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας). Ἐγὼ δὲν ὡμίλησα περὶ τῆς νοθείας.

§154Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ἡμεῖς ἰσχυρίσθημεν ὅτι ἐγένετο νοθεία μὲ τὸ σπορέλαιον. Συγκεκριμένως λέγω τὸ ἑξῆς. Τὸ 1951 συνεκεντρώθησαν 50 χιλιάδες τόννοι. Πόσο τὸ ἐπωλήσατε; Συνεκεντρώθη πρὸς 11 χιλ. καὶ ἐπωλήθη πρὸς 19. Τὶ ἐγένετο ἡ διαφορά;

§155Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας). Πρῶτον δὲν ἐπωλήθη πρὸς 19 καὶ δεύτερον τὶ θὰ ἐγένετο ἡ διαφορά; Ἐπῆγε εἰς τὸν λογαριασμὸν ἐφοδίων. Τὸ θέμα εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἐὰν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ χαραχθεῖσα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως πολιτική, εἶναι ὡς μεταβατικὴ πολιτικὴ μία πολιτικὴ ὁδηγοῦσα εἰς μίαν παγίαν, ἐλαϊκὴν πολιτικὴν ναὶ ἢ οὔ; Ποῖοι ἐν προκειμένῳ θὰ πρέπει νὰ εἶναι οἱ σκοποὶ αὑτῆς τῆς πολιτικῆς; Πρῶτον νὰ ὑπάρχῃ μία ὑψωτικὴ σταθερότης εἰς τὸν τιμάριθμον. Πῶς θὰ ἐπιτευχθῇ ἡ σταθερότης αὐτὴ ἐν σχέσει πρὸς τὰ καταναλώσιμα ὑπὸ τῆς μεγάλης μερίδος τοῦ Λαοῦ λιπαρά; Θὰ ὑπάρχουν δύο μέθοδοι. Πρῶτον διὰ τῆς χρήσεως αὐτουσίου σπορελαίου καὶ δεύτερον διὰ τῆς χρήσεως μίγματος σπορελαίου. Τὸ μῖγμα, θὰ δύναται νὰ κάμῃ ὁ ἴδιος ὁ ἐνδιαφερόμενος, ἀλλὰ θὰ πρέπει τοὐλάχιστον κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ προγράμματος αὐτοῦ, νὰ ὑπάρξῃ ἓν ἠγγυημένον παρὰ τοῦ Κράτους μῖγμα εἰς ἐσφραγισμένα δοχεῖα, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρξῃ περίπτωσις νοθείας καὶ νὰ ἠμπορέσῃ ὁ καταναλωτὴς νὰ συνηθίσῃ εἰς τὴν κατανάλωσιν τοῦ προϊόντος αὐτοῦ, ὅπως συνήθισε χάρις εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς Ἐλαιουργικῆς, ἡ ὁποία ἔκαμε τοιαῦτα μίγματα καὶ τὰ ἔστειλε εἰς τοὺς παραγωγοὺς τῶν ἄλλων γεωργικῶν προϊόντων νὰ τὰ καταναλώσουν. Καὶ μόνον ἐὰν ἀσκηθῇ τοιαύτη πολιτικὴ ἐπί τι χρονικὸν διάστημα, θὰ φθάσωμεν εἰς τὴν ἄλλην ὀρθὴν πολιτικήν. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ λέγωμεν ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν ὅτι θέλομεν ἐλευθερίαν εἰς τὰς ἐξαγωγάς, ὅταν εἶναι συμφέρουσα ἡ τιμή, καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην ὅτι δὲν θέλομεν, ὅταν δὲν εἶναι συμφέρουσα ἡ τιμή, ἀλλὰ ὅτι θέλομεν συγκέντρωσιν καὶ τιμὴν ἀσφαλείας. Θὰ πρέπει, κύριοι, νὰ ἀκολουθοῦμεν μίαν ἑνιαίαν καὶ ἁπλῆν πολιτικήν. Ὅλα τὰ ἄλλα, νομίζω ὅτι δὲν στέκουν. Ὑπάρχει ἀκόμη μία μεγάλη δυσκολία προκειμένου περὶ προϊόντος, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐν μέρει ἐξαγώγιμον. Ὑποθέσατε ὅτι ἐπιτρέπομεν τὴν ἐξαγωγὴν 10.000 τόννων. Τὶ θὰ ἐγένετο εἰς τὴν ἐσωτερικὴν ἀγοράν; Καὶ ὑποθέσατε ἀκόμη ὅτι ἡ τιμὴ ἔξω ἦτο 1200 δρχ. Θὰ ἀφήναμε νὰ διαμορφωθῇ εἰς τὴν ἑλληνικὴν ἀγορὰν μία τοιαύτη τιμή; Εἶναι κάτι κατ’ ἐξοχὴν ἐπικίνδυνον, διότι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ πάρῃ τὸ λάδι εἰς χαμηλοτέρας τιμάς, θὰ τὸ πωλήσῃ ὅταν θὰ ἔχῃ 1200 δηλ. καὶ ἔτσι θὰ ἔχῃ νὰ ὠφεληθῇ πολύ.

§156Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Τὸ θέρος ἐγένετο μία Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία συνώψισε τὰς ἀποφάσεις της καὶ τὰς ὑπέβαλεν εἰς ὑμᾶς. Λυποῦμαι, ἀντιλαμβανόμενος, ὅτι δὲν ἐλάβατε γνῶσιν τοῦ κειμένου αὐτοῦ, διότι ἄλλως θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ ἀναφέρετε εἰς τὴν ἀγόρευσίν σας. Καθ’ ὅσον συμφωνοῦν μὲ τὰς ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ ἐλαίου ὑποστηρίζεται, ὅτι θὰ πρέπει νὰ εἶναι σταθερὰ ἡ ἐξαγωγὴ ἐλαίου καὶ ἡ εἰσαγωγὴ σπορελαίου, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι αἱ τιμαὶ τοῦ σπορελαίου θὰ πρέπει νὰ διαμορφῶνται κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέρχωνται ἐπιβλαβεῖς συνέπειαι διὰ τὸ ἐλαιόλαδον. Ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ δὲν ἐδέχθη ὅμως τὴν ἀνάμιξιν τοῦ σπορελαίου μὲ τὸ λάδι, διότι πιστεύει ὅτι ὁ τρόπος αὐτὸς δὲν θὰ βοηθήσῃ εἰς τὸ νὰ ἀποκτήσῃ ὁ καταναλωτὴς ἐμπιστοσύνην εἰς αὐτό.

§157Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας). Ἐνθυμοῦμαι τὸ πόρισμα τῆς Ἐπιτροπῆς αὐτῆς καὶ πράγματι περιέχει ἀξιόλογα σημεῖα. Ἤθελον νὰ παρατηρήσω μόνον, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὄχι μόνον δὲ συντρέχει περίπτωσις δασμολογήσεως τοῦ σπορελαίου. Τί δασμὸν νὰ βάλωμεν εἰς ἕνα προϊόν, τὸ ὁποῖον μετὰ τόσης δυσκολίας καταναλίσκεται, ὥστε νὰ μὴ ἐπιτρέπῃ ἡ κατανάλωσίς του νὰ ἐπιτρέψωμεν τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ ἐλαιολάδου; Ἡ παρατήρησις αὕτη τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς θὰ ἔχῃ νόημα εἰς τὸ μέλλον. Αἱ σημεριναὶ ὅμως πραγματικαὶ συνθῆκαι καθιστοῦν τὴν ἐπιβολὴν οἱουδήποτε δασμοῦ τοῦ σπορελαίου συνοπτικὴν καὶ ἀντιτιθεμένην εἰς τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦμε καὶ τὴν ὁποίαν καὶ σεῖς ὑποδεικνύετε, ἀδιάφορον ἐὰν διαφωνῇ ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπή. Συμπεραίνων, κύριοι συνάδελφοι, θέλω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Ἀκολουθοῦμεν μίαν πολιτικήν, ἡ ὁποία διασφαλίζει μίαν ἐλαχίστην κοινωνικὴν τιμήν. Δεύτερον φροντίζομεν δι’ ἁρμοδίων ὀργάνων, μέσῳ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, νὰ κάμωμεν μίαν συγκέντρωσιν, διὰ νὰ ἠμπορῇ νὰ ὑπάρξῃ ρυθμιστικὴ παρέμβασις. Καὶ τρίτον θὰ δημιουργήσωμε, διὰ τῆς μεθόδου τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦμε, τὰς προϋποθέσεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι θὰ μᾶς ἐπιτρέψουν νὰ κάμωμεν εὐρυτέρας ἐξαγωγάς. Ἔτσι ἔχουν τὰ πράγματα. Ἐὰν ἀκολουθήσωμε μὲ σταθερότητα τὴν πολιτικὴν αὐτήν, τὴν πολιτικὴν ταύτην, μετὰ μίαν τριετίαν δὲν θὰ συζητοῦν αἱ Ἑλληνικαὶ Βουλαί, περὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὑπὸ τὴν ὁποίαν συζητοῦμεν ἡμεῖς τώρα, ἀλλὰ θὰ συζητοῦν, ὅπως συζητοῦμε σήμερον διὰ τὰ καπνὰ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Καὶ θὰ εἶναι σύμφωνος ἡ ἑκάστοτε Κυβέρνησις νὰ κάμῃ ὅ,τι πρέπει, διὰ νὰ πάρουν οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ τὴν ὑψίστην τιμήν. Διότι τὸ δικαίωμα τοῦτο ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις τὸ ἀρνοῦνται, διότι ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις σφάλλουν ἐφ’ ὅσον δὲν μετατρέπουν τὸ λάδι ἀπὸ προϊὸν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, εἰς προϊὸν ἐξαγώγιμον, τελούσας ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν τῆς ἐξυψώσεως του τιμαρίθμου. (Χειροκροτήματα).

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§159ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6. μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφορὰς καὶ ἐρωτήσεις. (Ὥρα 10.15′ μ. μ.).