1955.04.26

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 78η

Τρίτη 26 Ἀπριλίου 1955

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.45′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δημ. Τσαούσης (Κιλκὶς) καὶ Διον. Καρρὲρ (Ζακύνθου) αἰτοῦνται τὴν χορήγησιν μηνιαίας ἀδείας ἀπουσίας, προκειμένου ν’ ἀναχωρήσωσιν εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνονται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρέσχε τὴν ἔγκρισίν της, διὰ τὴν χορήγησιν ἀδείας εἰς τοὺς βουλευτὰς κ.κ. Δημ. Τσαούσην (Κιλκὶς) καὶ Διον. Καρρὲρ (Ζακύνθου). Εἰς ἀπάντησιν εὐχητηρίου τηλεγραφήματός μου ἐξ ὀνόματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας πρὸς τὴν Α. Μ. τὴν Βασίλισσαν ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς ἐπετείου τῶν γενεθλίων Της, ἔλαβον εὐχαριστήρια τηλεγραφήματα τῶν Α.Α.Μ.Μ. ἔχοντα οὕτω: «Κ. Ροδόπουλον Πρόεδρον Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Ἐνταῦθα Εὐχαριστῶ θερμῶς Ὑμᾶς καὶ δι’ ὑμῶν ἀντιπροσώπους Ἑλληνικοῦ λαοῦ δι’ εὐχάς. Παῦλος Β». «Πρόεδρον Βουλῆς Κ. Ροδόπουλον Ἐνταῦθα Εὐχαριστῶ θερμῶς δι’ εὐχὰς ὑμῶν καὶ Βουλῆς Ἑλλήνων. Φρειδερίκη Β.». Ἐπίσης εἰς ἀπάντησιν εὐχητηρίου τηλεγραφήματός μου ἐξ ὀνόματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας πρὸς τὴν Α. Υ. τὸν Πρίγκηπα Γεώργιον, ἔλαβον τὸ κάτωθι εὐχαριστήριον τηλεγράφημα: «Κ. Ροδόπουλον Πρόεδρον Βουλῆς Ἐνταῦθα Εὐχαριστῶν θερμῶς ὑμᾶς καὶ βουλευτάς, εὔχομαι πρὸς πάντας πᾶν ἀγαθόν. Γεώργιος» Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Σοφοκλῆς Ἐλευθερίου Βενιζέλος, διὰ τῆς ἀπὸ 14 Ἀπριλίου 1955 δηλώσεώς του κατατεθείσης εἰς τὸ Προεδρεῖον, δηλοῖ ὅτι ἵδρυσε Πολιτικὸν Κόμμα ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Φιλελευθέρα Δημοκρατικὴ Ἕνωσις». Οἱ κ.κ. Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ) καὶ Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ χορηγήσεως δανείων ὑπὸ τοῦ Ὀργανισμοῦ Χρηματοδοτήσεως Οἰκονομικῆς Ἀναπτύξεως (Ο. Χ.Ο.Α.) μέσῳ Ἐξουσιοδοτημένων Τραπεζῶν διὰ συναλλαγματικῶν». Οἱ κ.κ. Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης), Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) καὶ Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 682)22 Ἀπριλίου 1955 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Σαββόπουλος καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπανιδρύσεως, μετονομασίας κ. λ. π. ἑδρῶν τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς περὶ τῶν Πανεπιστημίων νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Λόντος, Π. Βουδούρης, Σ. Γυαλίστρας, Κ. Κοσμίδης, Ι. Κοντολέων, Κ. Βάσσος, Δ. Ἀλιπράντης, Σ. Γεωργούλης, καὶ Α. Ἀστεριάδης, καταθέτουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαρρυθμίσεως τῆς φορολογίας δημοσίων θεαμάτων». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Κουτσιμπὸς καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαρρυθμίσεως τῆς φορολογίας δημοσίων θεαμάτων». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Καρατζένης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τοὺς εἰς Ἀνωτάτας Γεωπονικὰς Σχολὰς μετεκπαιδευθέντας γεωπόνους πτυχιούχους Μέσων Γεωργικῶν Σχολῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Μεταξᾶς, Α. Φράγκος καὶ Δ. Παπαδημητρίου καταθέτουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων «περὶ ἐκκαθαρίσεως τῶν Σιδηροδρομικῶν Ἑταιρειῶν Σ. Π. Α. Π., Σ.Β.Δ.Ε. κ. λ. π. καὶ ἄλλων τινῶν συναφῶν διατάξεων».

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, μετὰ βαθυτάτης λύπης ἀγγέλλω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὸ νέον δεινὸν πλῆγμα, τὸ ὁποῖον ὑπέστη ἡ Θεσσαλία. Ἡ ὡραία πόλις τοῦ Βόλου καὶ πολλαὶ ἐκ τῶν γραφικωτάτων κωμοπόλεων τοῦ Πηλίου σχεδὸν δὲν ὑπάρχουν πλέον. Ἀδυσώπητοι αἱ χθόνιοι δυνάμεις τὰς μετέβαλον εἰς ἐρείπια. Ἐθεώρησα καθῆκόν μου καὶ ὡς Πρόεδρος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ ὡς Θεσσαλὸς νὰ μεταβῶ ἐπὶ τόπου διὰ νὰ διαβιβάσω εἰς τοὺς πληγέντας πληθυσμοὺς τὸν πόνον καὶ τὴν συμπάθειαν τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους, ἀλλὰ καὶ τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία θὰ συμβάλῃ τὸ καθ’ ἑαυτὴν εἰς πᾶν μέτρον πρὸς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν πληγέντων. Ἐκεῖ ὅπου μόλις χθὲς ἡ ζωὴ ἔσφυζε γοργῶς, ἁπλοῦται σήμερον πένθιμος πέπλος. Ἐν τούτοις ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω τὴν ἱκανοποίησιν, τὴν ὁποίαν ἠσθάνθην διαπιστώσας ὅτι παρὰ τὴν μεγάλην συμφοράν, τὴν ὁποίαν ὑπέστησαν οἱ κάτοικοι τοῦ Βόλου καὶ ὁλοκλήρου τῆς πληγείσης περιοχῆς διατηροῦν ἀκμαῖον καὶ ὑψηλὸν τὸ ἠθικόν των. Ἡ Κυβέρνησις τῆς χώρας ἔσπευσεν ἀμέσως ἐπὶ τόπου, ἵνα ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκον αὐτῆς. Δὲν παραλείπω νὰ ἐξάρω τὴν ἀποτελεσματικὴν συμβολὴν τοῦ Ἐθνικοῦ Στρατοῦ, τῆς Βασιλικῆς Ἀεροπορίας, τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ καὶ τῆς Χωροφυλακῆς. Ἀξιωματικοὶ καὶ στρατιῶται, ναῦται, ἀεροπόροι, καὶ χωροφύλακες εἰργάσθησαν καὶ ἐργάζονται νυχθημερὸν πρὸς ἀνακούφισιν τῶν πληγέντων παρέχοντες πολυτιμοτάτας ὑπηρεσίας. Εἶναι εὐνόητον, ὅτι αἱ ἀνάγκαι καὶ τὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα δημιουργοῦν συμφοραὶ τοιαύτης ἐκτάσεως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρουν εἰς ὀλίγας ἡμέρας τὴν λύσιν των. Καὶ μάλιστα ὅταν ὁ ἀριθμὸς τῶν πληγέντων ἀνέρχεται εἰς δεκάδας χιλιάδων. Ἐν τούτοις δύναμαι νὰ ἐλπίζω καὶ εὔχομαι ὅτι μὲ τὴν συμπαράστασιν ὁλοκλήρου τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας θὰ γίνῃ πᾶν τὸ δυνατὸν ἵνα, ὅσον τὸ ἐπιτρέπουν αἱ συνθῆκαι καὶ αἱ δυνατότητες τοῦ Κράτους ἀποκατασταθοῦν ταχέως αἱ πληγεῖσαι περιοχαὶ εἰς τὴν προτέραν κατάστασίν των. Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως τὸν λόγον ἔχει ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Π. Κανελλόπουλος.

§5Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, βαρυτάτη ὑπῆρξε καὶ πάλιν ἡ δοκιμασία, ἡ ὁποία ἐπεφυλάχθη εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἰς τὴν Ἑλλάδα, λέγω, ὁλόκληρον, διότι ὁλόκληρος ἡ Ἑλλὰς πλήττεται, ὁσάκις ἕνα πολύτιμον τμῆμα αὐτῆς ὑφίσταται τοιαύτας βαρείας δοκιμασίας. Συμμεριζόμεθα ὅσα ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς εἶπε, καὶ ἐκφράζομεν τὴν βαθεῖαν μας θλῖψιν διὰ τὰ γεγονὸς τὸ τραγικόν, τὸ ὁποῖον ἐσημειώθη, εἰς τὸν Βόλον, εἰς τὴν Νέαν Ἰωνίαν, καὶ εἰς πλῆθος χωρίων τοῦ Πηλίου. Διαβεβαιοῦμεν ὑμᾶς, ἐξ ὀνόματος τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, ἐξ ὀνόματος ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι θὰ πράξωμεν μὲ τὴν βοήθειαν ὑμῶν, κύριοι συνάδελφοι, μὲ τὴν βοήθειαν ὁλοκλήρου τοῦ Ἔθνους ὅ,τι εἶναι δυνατὸν διὰ νὰ ἀντιμετωπισθῇ καὶ ἡ δραματικὴ αὐτὴ δοκιμασία. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, ἐν ὀλίγοις νὰ ἐκθέσω ἐνώπιον ὑμῶν, τὸ τὶ ἐγένετο κατὰ τὰς πρώτας ἡμέρας, μετὰ τὴν δραματικὴν ἀναγγελίαν τῶν καταστροφῶν, αἱ ὁποῖαι ἐσημειώθησαν εἰς τὸν Βόλον καὶ εἰς τὸ Πήλιον. Ὅπως ἐνθυμεῖσθε, ὁ πρῶτος σεισμὸς ἐσημειώθη τὴν 19ην Ἀπριλίου, ὥραν 19, δηλαδὴ 7 τὸ βράδυ. Ἡ δόνησις, ἡ ὁποία συνεκλόνισεν ὁλόκληρον τὴν περιοχὴν τοῦ Βόλου, τῆς Νέας Ἰωνίας καὶ τοῦ Πηλίου καὶ ἡ ὁποία ἐγένετο ἐντόνως αἰσθητὴ καὶ εἰς αὐτὴν ἀκόμη τὴν Πρωτεύουσαν, εἶχε σοβαρὰς συνεπείας, ἀλλὰ αἱ συνέπειαι δὲν ἦσαν τοιαῦται ἀκόμη, ὥστε νὰ θεωρηθῇ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ἀναγκαία ἡ ὑπὸ τοῦ σχεδίου ἀντιμετωπίσεως ἐκτάκτων ἀναγκῶν τῆς χώρας προβλεπομένη λῆψις μέτρων. Τουτέστιν, ἡ Νομαρχία καὶ γενικώτερον αἱ πολιτικαὶ καὶ στρατιωτικαὶ ἀρχαὶ τῆς περιοχῆς, μὲ τὴν βοήθειαν βεβαίως, καὶ τῶν Ἀθηνῶν, τοῦ κέντρου, ἦσαν εἰς θέσιν νὰ ἀντιμετωπίσουν καὶ ἀντιμετώπισαν τὰς συνεπείας τοῦ πρώτου σεισμοῦ, τῆς πρώτης μεγάλης δονήσεως, ἡ ὁποία ἐσημειώθη κατὰ τὴν ἑσπέραν τῆς 19ης Ἀπριλίου. Τὴν ἑπομένην καὶ ὁ ὑπουργὸς παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ συνάδελφος κ. Ράλλης καὶ ὁ ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ Ὑγιεινῆς, ὁ συνάδελφος κ. Πολυζωγόπουλος, ἔσπευσαν ἐπὶ τόπου, διεπίστωσαν τὴν ἔκτασιν τῶν ζημιῶν, διεπίστωσαν ὅτι, πράγματι, ἡ ἔκτασις ἦτο μεγάλη, ἀλλὰ ὅτι, ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπισθοῦν αἱ ζημίαι καὶ ἐντὸς τοῦ κύκλου τῶν ἁρμοδιοτήτων, τὰς ὁποίας εἶχον αἱ ἐπὶ τόπου ἀρχαί, συνεπικουρούμεναι ὑπὸ τῆς στρατιᾶς, τῆς ἑδρευούσης εἰς Λάρισαν. Παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι αἱ καταστροφαί, σοβαραὶ βεβαίως, ἀλλὰ οὐχὶ τεραστίας ἐκτάσεως δὲν ἀπῄτουν, μετὰ τὸν πρῶτον σεισμόν, μέτρα ἔκτακτα, ἡ Κυβέρνησις ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον, ὅπως κατὰ τὴν 20ὴν τοῦ μηνός, δηλαδή, κατὰ τὴν νύκτα τῆς 19ης πρὸς τὴν 20ὴν καὶ τὴν 20ὴν, ἀποστείλῃ εἰς τὸν Βόλον πρὸς συμπλήρωσιν τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα διέθετον ἐκεῖ, εἴτε ἡ Νομαρχία, εἴτε ἡ στρατιά, ὅπως ἀποστείλῃ καὶ ὡρισμένα ἄλλα μέσα καὶ ὑγειονομικὰ ὑλικὰ — διότι καὶ ὁ πρῶτος σεισμός, ὅπως γνωρίζετε, εἶχε πολλὰ θύματα — σκηνὰς καὶ τρόφιμα καὶ ἄλλα εἴδη πρώτης ἀνάγκης. Ἀπέστειλε δὲ ἀμέσως καὶ ὡρισμένα τμήματα στρατοῦ, συγκεκριμένως μίαν μοῖραν καταδρομῶν καὶ ἕνα λόχον τοῦ 621 Τάγματος Πεζικοῦ τῆς περιοχῆς Λαρίσης. Ἐπίσης ἀπεστάλησαν εἰδικώτερον ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας 350 σκηναί, αἱ ὁποῖαι προωθήθησαν πάραυτα δι’ αὐτοκινήτων. Τὴν 20ὴν Ἀπριλίου προωθήθη καὶ αὐτοκίνητον νοσοκομειακὸν τοῦ Ε.Ε.Σ. ἐκ 36 κλινῶν, ἑνὸς ἰατροῦ καὶ προϊσταμένης ἀδελφῆς. Καὶ διὰ τοῦ αὐτοῦ νοσοκομειακοῦ κλιμακίου ἀπεστάλησαν, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, καὶ τὰ κάτωθι ἐφόδια τοῦ Ε.Ε.Σ.: 200 κλινοσκεπάσματα, 900 κιλὰ γάλακτος συμπεπυκνωμένου, 200 πακέτα τέϊον 1320 χιλιόγραμμα διαφόρων εἰδῶν διατροφῆς. Διετάχθη δὲ καὶ ἀντιτορπιλλικὸν, ὅπως εὑρεθῇ τὸ ταχύτερον εἰς τὸν Βόλον. Τὴν 21ην Ἀπριλίου ἐσημειώθη ἡ μεγάλη σεισμικὴ δόνησις τῆς πρωΐας, Ἡ δόνησις, ὅπως γνωρίζετε, ἐσημειώθη τὴν 9.20′ πρωϊνήν, καὶ ἡ δόνησις αὐτή, λαμβανομένων ὑπ’ ὄψιν καὶ τῶν ρωγμῶν, αἱ ὁποῖαι εἶχον προκληθῆ ὑπὸ τῆς δονήσεως τῆς σημειωθείσης δύο ἡμέρας προηγουμένως, ἡ δόνησις αὐτὴ, εἶχε μεγάλο καταστρεπτικὸν ἀποτέλεσμα. Αἱ πρῶται πληροφορίαι ἔφερον ὡς ἀποτέλεσμα τῆς δονήσεως τὴν πλήρη καταστροφὴν τῆς πόλεως τοῦ Βόλου, τὴν σχετικὴν τῆς πόλεως τῆς Ν. Ἰωνίας καὶ τὴν πλήρη καταστροφὴν πολλῶν χωρίων τοῦ Πηλίου. Ἐτέθη ἀμέσως εἰς ἰσχὺν τὸ σχέδιον ἀντιμετωπίσεως ἐκτάκτων ἀναγκῶν τῆς χώρας, τὸ ὁποῖον, ὅπως γνωρίζετε, ἰσχύει ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῶν μεγάλων σεισμῶν τῶν Ἰονίων Νήσων. Συνεκροτήθη εἰς τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅπως προβλέπει τὸ σχέδιον, τὸ λεγόμενον συντονιστικὸν κλιμάκιον ἀρωγῆς καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, Στρατάρχης Παπάγος, ἐχαρακτήρισε κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην, ἐν ἀρχῇ μὲ τὴν σημειωθεῖσαν καταστροφὴν ὡς τοπικὴν καταστροφὴν μεγάλης ἐκτάσεως, βάσει δὲ νεωτέρων πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἐντὸς μιᾶς ὥρας ἔλαβεν, ἐχαρακτήρισε ταύτην ὡς ἐθνικὴν καταστροφήν. Ἔχει σημασίαν ὁ χαρακτηρισμός, διότι συνάρτησις τοῦ χαρακτηρισμοῦ αὐτοῦ εἶναι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνονται. Συμφώνως πρὸς τὸ σχέδιον ἀντιμετωπίσεως ἐκτάκτων ἀναγκῶν τῆς χώρας, τὸ συντονιστικὸν κλιμάκιον ἀρωγῆς ἀνέλαβε τὴν εὐθύνην ἔναντι τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως —ἀναλαβόντος ὡς συνδέσμου, συνδέσμου ἀσκήσαντος κατὰ τρόπον ἐξαίρετον τὴν ἀποστολὴν ταύτην τοῦ γενικοῦ διευθυντοῦ τοῦ Πολιτικοῦ Γραφείου Στρατηγοῦ κ. Ἀλέστα— τὸ συντονιστικόν, λέγω, κλιμάκιον, ἀνέλαβε τὴν εὐθύνην, ἀπέναντι τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τρόπον ἄμεσον, ἀλλὰ καὶ δι’ ἐμοῦ, ὡς ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, διὰ τὴν λῆψιν ὅλων τῶν ἀναγκαίων μέτρων, τῶν συντονιστικῶν μέτρων πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν καταστροφῶν. Τὸ κλιμάκιον τὸ συντονιστικὸν συνεκροτήθη ἀπουσιάζοντος εἰς Παρισίους τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.ΕΘ.Α., ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ ἀναπληρωτοῦ του, τοῦ ὑπαρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.ΕΘ.Α. Ναυάρχου κ. Σπανίδη, ὁ ὁποῖος κατὰ τρόπον λίαν ἐπιτυχῆ ἐξεπλήρωσε τὴν ἀποστολήν του ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ κλιμακίου αὐτοῦ. Τοῦ κλιμακίου μετέχουν διάφοροι ἐκπρόσωποι τῶν τεσσάρων Γενικῶν Ἐπιτελείων καὶ Ἀντιπρόσωποι τῶν Πολιτικῶν Ὑπουργείων. Καὶ πρέπει νὰ ἐξάρω τὴν συμπαράστασιν τῶν πολιτικῶν Ὑπουργείων καὶ συγκεκριμένως τῶν ἀκολούθων Ὑπουργείων, τὰ ὁποῖα καὶ ὡς συγκεκροτημέναι ὑπηρεσίαι, ἀλλὰ καὶ διὰ τῶν ἐξαιρέτων ἐκπροσώπων, τοὺς ὁποίους ἀπέστειλαν εἰς τὸ κλιμάκιον, τὸ ὁποῖον νυχθημερὸν ἑδρεύει εἰς τὸ Γ.Ε.ΕΘ.Α., προσέφεραν πολυτίμους ὑπηρεσίας. Τὰ Ὑπουργεῖα αὐτὰ εἶναι: Τὰ Ὑπουργεῖα Κοινωνικῆς Προνοίας, Δημ. Ἔργων, Γεωργίας, Ἐμπορίου, Βιομηχανίας καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας. Οὐσιώδεις καὶ πολυτίμους ὑπηρεσίας προσέφερον καὶ οἱ μεγάλοι ὀργανισμοί, πρὸς τοὺς ὁποίους πάντοτε πρέπει νὰ αἰσθανώμεθα βαθεῖαν εὐγνωμοσύνην, ὁ Ε.Ε.Σ. καὶ τὸ Πατριωτικὸν Ἵδρυμα. Τὸ συντονιστικὸν κλιμάκιον ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν, τοῦ Ναυάρχου Σπανίδη, ἐγκατέστησεν ἀμέσως, αὐτοστιγμεὶ, γραφεῖον ἐπιχειρήσεων. Ἀπὸ τὸ γραφεῖον ἐπιχειρήσεων προέρχεται ἡ διεύθυνσις τῆς ὅλης κινήσεως καὶ προωθήσεως τῶν ὑλικῶν, τοῦ συντονισμοῦ τῶν δραστηριοτήτων τῶν διαφόρων Ὑπουργείων κ.ο.κ. Αὐτονόητον, ὅτι συμφώνως πρὸς τὸ σχέδιον ἀντιμετωπίσεως ἐκτάκτων ἀναγκῶν, ἐτέθησαν εἰς κατάστασιν ἐπιφυλακῆς τὰ Γενικὰ Ἐπιτελεῖα καὶ αἱ ὑπηρεσίαι ἐκεῖναι τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ τὴν παροχὴν βοηθείας. Τὴν αὐτὴν ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγένετο ὁ δεύτερος καὶ μεγάλος σεισμός, ὁ ὁποῖος προεκάλεσε τὴν οὐσιαστικὴν καταστροφὴν τοῦ Βόλου καὶ μεγάλον ἀριθμὸν χωρίων τοῦ Πηλίου, δηλαδὴ τὴν 21ην Ἀπριλίου, ὁ Στρατάρχης Παπάγος μοῦ ἔδωσε τὴν ἐντολὴν ὅπως διορίσω Γενικὸν Συντονιστὴν Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν καὶ διώρισα τοιοῦτον συντονιστὴν ἁπασῶν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Πολιτικῶν Ὑπηρεσιῶν εἰς τὰς πληγείσας περιοχὰς τὸν ἀντιστράτηγον Μεσσηνόπουλον, τὸν Γεν. Ἐπιθεωρητὴν τοῦ Στρατοῦ, ὁ ὁποῖος ἀνέλαβε ταὐτοχρόνως καὶ τὴν ἀναπλήρωσιν τοῦ Διοικητοῦ τῆς Στρατιᾶς, δεδομένου ὅτι ὁ ἀντιστράτηγος Διοικητὴς τῆς Στρατιᾶς εὑρίσκεται μαζὶ μὲ τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν Ἐπιτελείων εἰς Παρισίους διὰ τὴν μεγάλην ἐτησίαν ἄσκησιν τῶν ἀρχηγῶν τῶν Ἐπιτελείων εἰς τὸ Ν.Α.Τ.Ο. Τὴν μεσημβρίαν τῆς ἡμέρας ἐκείνης ὁ στρατηγὸς Μεσσηνόπουλος ἀνέλαβε τὰ καθήκοντά του ἐν Βόλῳ. Μετέβημεν μαζὶ ἀεροπορικῶς εἰς τὸν Βόλον καὶ ἐθεώρησα ἀναγκαῖον νὰ τονίσω εἰς ὅλους, καὶ εἰς τὸν παριστάμενον κ. Νομάρχην, ὁ ὁποῖος ἔπραξεν ἄριστα τὸ καθῆκον του, καὶ εἰς τὸν παριστάμενον κ. Δήμαρχον Βόλου καὶ εἰς τοὺς κυρίους Ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκοντο ἐκεῖ καὶ εἰς ὅλους, ὅτι ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης, βάσει τοῦ σχεδίου ἀντιμετωπίσεως ἐκτάκτων ἀναγκῶν καὶ βάσει τῆς διαταγῆς τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, ὁ στρατηγὸς Μεσσηνόπουλος θὰ ἀναλάβῃ τὸν συντονισμὸν ὅλων τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Πολιτικῶν Ὑπηρεσιῶν τῆς περιοχῆς. Καὶ ἀνέλαβε κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος ἐντὸς ἐλαχίστων ὡρῶν κατέδειξε πόσον σημαντική, πόσον μεγάλη εἶναι ἡ ἀποτελεσματικότης τῆς ἑνιαίας συντονιστικῆς ἡγεσίας καὶ δὴ ὅταν φορεὺς αὐτῆς εἶναι ἀξιωματικὸς τῆς πείρας, τῆς ἱκανότητος τοῦ ἀντιστρατήγου Μεσσηνοπούλου. Κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην καὶ ὁ συνάδελφος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Νικολίτσας καὶ οἱ συνάδελφοι Ὑφυπουργοὶ τοῦ Ἐμπορίου καὶ τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας, κύριοι Ταλιαδοῦρος καὶ Καλαντζῆς, εὑρέθησαν καὶ δὴ πρὸ ἐμοῦ καὶ τοῦ στρατηγοῦ Μεσσηνοπούλου, εἰς Βόλον, περιώδευσαν τὴν περιοχὴν καὶ ἀντιμετώπισαν δι’ ἐντολῶν, τὰς ὁποίας ἔδωσαν, τὰς ἀνάγκας αἱ ὁποῖαι εἶχον προκύψει. Αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν ἐνώπιον ὑμῶν, ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, νὰ ἐκφράσω πρὸς τοὺς συναδέλφους αὐτούς, καθὼς καὶ πρὸς ἐκείνους τοὺς ὁποίους προεμνημόνευσα καὶ οἱ ὁποῖοι εἶχον μεταβῆ τὴν προτεραίαν εἰς Βόλον, τέλος καὶ πρὸς τοὺς συναδέλφους οἱ ὁποῖοι ἔκτοτε μετέβησαν, πρὸς τὸν κ. Παπαληγούραν, Ὑπουργὸν Συντονισμοῦ, πρὸς τὸν κ. Καραμανλῆν, Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων καὶ Συγκοινωνιῶν, πρὸς τὸν κ. Στρᾶτον, Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, πρὸς τὸν κ. Γεροκωστόπουλον, Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, τὴν ἐξαιρετικὴν ἱκανοποίησιν αὐτοῦ τούτου τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἐπετέλεσαν μεταβάντες ἐπὶ τόπου εἰς τὴν περιοχὴν τῆς καταστροφῆς. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς τῆς μεγάλης καταστροφῆς, ἡ ὁποία ἐσημειώθη μετὰ τὸν δεύτερον σεισμόν, ἐχρησιμοποιήθησαν ἀμέσως ἀεροσκάφη τῆς Ε.Β.Α. διὰ τὴν ἀποστολὴν μεγάλου ἀριθμοῦ σκηνῶν καὶ διὰ τὴν μεταφορὰν τοῦ ἀπαραιτήτου προσωπικοῦ. Πρὸς τοῦτο κ. συνάδελφοι, ἐχρησιμοποιήθησαν ἐννέα ἐν συνόλῳ ἀεροσκάφη Ντακότα, τὰ ὁποῖα ἀπὸ τῆς 14ης ὥρας τῆς ἡμέρας ἐκείνης, ἀπογειούμενα ἐξ Ἐλευσῖνος, μετέφερον ἐντὸς τοῦ ἀπογεύματος μέγαν ἀριθμὸν σκηνῶν, καθὼς καὶ ἄλλο ὑλικόν. Συγχρόνως ἐτέθησαν εἰς ἄμεσον ἑτοιμότητα τὰ ἀντιτορπιλλικὰ Ἱέραξ καὶ Πηνειός, δύο ἀποβατικὰ σκάφη καὶ τὸ συνεργεῖον Ἑρμῆς. Ἐπίσης τὸ Γ.Ε.Ν. διέταξε τὴν ἑτοιμασίαν τοῦ πλωτοῦ συνεργείου Ἥφαιστος, καθὼς καὶ τοῦ ἁρματαγωγοῦ Σάμος, τοῦ Συνοδοῦ Πυρπολητὴς καὶ τῆς κανονιοφόρου Μπλέσσας, τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ στόλου ναυάρχου κ. Τσάτσου ἐπιβλέψαντος προσωπικῶς εἰς ὅλα. Τὸ Γ.Ε.Σ. ἐκίνησε τὰ Τάγματα 709 καὶ 724, ἀμφότερα Τάγματα μηχανικοῦ, μίαν Πυροβολαρχίαν, τὸ ὑπόλοιπον τοῦ 621 Τάγματος πεζικοῦ, τμῆμα τοῦ ὁποίου εἶχεν ἀποσταλῆ δύο ἡμέρας προηγουμένως, μία Διμοιρία τοῦ Λόχου Στρατηγείου τῆς 1ης Μεραρχίας καὶ προσωπικόν, καθὼς καὶ ὑλικὸν διαβιβάσεων, τέλος δὲ καὶ 12 Βυτιοφόρα δι’ ὕδρευσιν. Ἀπὸ τῆς 12ης τῆς αὐτῆς ἡμέρας, διετάχθη συγκέντρωσις ὁλοκλήρου τοῦ ὑλικοῦ σκηνῶν, τοῦ εὑρισκομένου εἰς τὴν διάθεσιν, εἴτε τῶν Στρατιωτικῶν, εἴτε τῶν Πολιτικῶν Ὑπηρεσιῶν. Τοιουτοτρόπως κατωρθώθη, ὅπως μέχρι τῆς ἑπομένης δηλ. τῆς 22ας Ἀπριλίου, ἀποσταλῶσι καὶ διὰ ἀεροπλάνων καὶ ὁδικῶς καὶ διὰ Ἁρματαγωγοῦ 2.700 σκηναί. Ταυτοχρόνως συνεννοήθημεν μὲ τὴν Ἀμερικανικὴν Στρατιωτικὴν Ἀποστολὴν καὶ συγκεκριμένως μὲ τὸν ἐπὶ κεφαλῆς αὐτῆς Στρατηγὸν Μπάρθ, πρὸς τὸν ὁποῖον ἐκφράζω ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, τὰς εὐχαριστίας τῆς Κυβερνήσεως, συνεννοήθημεν μετ’ αὐτοῦ καὶ ἐνήργησεν ἀστραπιαίως καὶ φθάνουν αὔριον εἰς τὸν Βόλον ἄλλαι 500 σκηναί, προερχόμεναι ἀπὸ τὸν Ἀμερικανικὸν Στρατόν, τὸν ἐν Γερμανίᾳ ἑδρεύοντα. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὰ πλοῖα καὶ εἰς τὰ ἄλλα μέσα τὰ μεταφορικά, ἐφορτώθησαν ἐκτὸς τῶν σκηνῶν, τὴν αὐτὴν ἡμέραν τοῦ μεγάλου σεισμοῦ, δηλ. 21ην, 400 δέματα ἱματισμοῦ, κινητὸν νοσοκομεῖον ἐξ 24 κλινῶν, δύο ἀσθενοφόρα αὐτοκίνητα, 15 τόννοι τροφίμων, 1200 κλινοσκεπάσματα καὶ ἄγημα ὑδραυλικῶν ἐπισκευῶν τοῦ Ναυστάθμου. Τὴν ἑπομένην, δηλαδὴ τὴν 22αν Ἀπριλίου, προωθήθησαν πολλὰ ἄλλα μέσα καὶ συνεργεῖα. Μετεφέρθησαν συνεργεῖα καὶ ὑλικὸν δι’ ἀπολύμανσιν, οὕτως ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸς ὁ ἔλεγχος τῆς περιοχῆς ἀπὸ ἀπόψεως κινδύνου ἐπιδημιῶν καὶ ἑστιῶν μολύνσεων. Σιδηροδρομικῶς προωθήθησαν δύο γαιοπροωθητικαὶ καὶ δύο ἀεροσυμπιεσταὶ ἐξ Ἀθηνῶν, ἐπίσης δύο ἀεροσυμπιεσταὶ καὶ ἕνα γαιοπροωθητικὸν μηχάνημα ἐκ Κοζάνης καὶ ὅμοια μηχανήματα ἐκ Τρικάλων καὶ Καρδίτσης. Ὅλα τὰ μηχανήματα αὐτά, ὅλα αὐτὰ τὰ μέσα, προορίζονται διὰ τὴν ἐκκαθάρισιν — ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε — τῶν ὁδῶν καὶ τῶν ἐρειπίων. Προωθήθησαν ἐπίσης τὴν ἡμέραν ἐκείνην, δηλαδὴ τὴν 22αν Ἀπριλίου, ἕξ (6) τόννοι ἐκρηκτικῶν ὑλῶν διὰ τὴν κατεδάφισιν ἑτοιμορρόπων οἰκιῶν. Θὰ ἤθελον νὰ διευκρινίσω, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ἐμνημόνευσα, ἀποτελοῦν μέρος μόνον τῶν ἐν Βόλῳ χρησιμοποιηθέντων μέσων, διότι διετέθησαν, ὅπως εἶναι αὐτονόητον, καὶ ὅλα τὰ μηχανήματα, τὰ ὁποῖα διέθετεν ἡ Στρατιὰ καὶ αἱ πολιτικαὶ ὑπηρεσίαι τῆς περιοχῆς. Κύριοι συνάδελφοι, τὴν τρίτην ἡμέραν, ἐκτὸς τῶν σκηνῶν, αἱ ὁποῖαι διαρκῶς προωθοῦνται, ἀπεστάλησαν 500 στῦλοι δι’ ἐπισκευὴν ἠλεκτρικῶν δικτύων. Μετεφέρθησαν δι’ ἀποβατικοῦ οἱ στῦλοι αὐτοὶ ὡς καὶ μαγειρικὰ σκεύη καὶ οἰκιακὰ τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, ἀντιστοιχοῦντα εἰς τὴν χωρητικότητα 4 μεγάλων φορτηγῶν αὐτοκινήτων. Τὰ ἀεροσκάφη «Ντακότα» μετέφερον ἐπίσης τὸν Βρεφικὸν Σταθμὸν Βόλου εἰς Θεσσαλονίκην καὶ Ἀθήνας. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν τροφοδοσίαν τοῦ πληθυσμοῦ, τόσον τοῦ πληθυσμοῦ Βόλου, ὅσον κατὰ τὸ μέτρον τοῦ δυνατοῦ, τοῦ πληθυσμοῦ τῆς περιοχῆς τῆς πληγείσης, ταύτην ἀνέλαβεν κατὰ τὰς τέσσαρας πρώτας ἡμέρας ἀποκλειστικῶς ὁ Ἐθνικός μας Στρατός, δηλαδή, ἐκ τῶν ἀποθεμάτων τοῦ Στρατοῦ ἀντιμετωπίσαμεν τὰς ἐπισιτιστικὰς ἀνάγκας τοῦ πληθυσμοῦ. Ἐν συνεχεία, μετὰ τὰς τέσσαρας πρώτας ἡμέρας αἱ Πολιτικαὶ Ἀρχαί, ἐν συνεργασίᾳ μὲ τὰς Ἐκκλησιαστικάς, ἀνέλαβον τὴν ἐπὶ 7 ἡμέρας εἰσέτι δωρεὰν διανομὴν τροφίμων. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι δυνατὸν ἀκόμη νὰ γνωρίζωμεν τὴν ἀκριβῆ ἔκτασιν τῆς σημειωθείσης καταστροφῆς. Πάντως, πρόκειται περὶ καταστροφῆς μεγάλης ὁλκῆς, μεγάλης ἐκτάσεως. Μερίμνῃ τοῦ γενικοῦ Συντονιστοῦ Στρατηγοῦ Μεσσηνοπούλου, συνεκροτήθησαν 50 μικτὰ συνεργεῖα ἀπὸ στρατιωτικὰς καὶ πολιτικὰς ὑπηρεσίας, τὰ ὁποῖα ἐξήτασαν καὶ ἐξετάζουν, κατέταξαν καὶ ἐξακολουθοῦν νὰ κατατάσσουν τὰς ζημίας εἰς οἰκήματα καὶ γενικῶς τὰς καταστροφάς, αἱ ὁποῖαι ἐσημειώθησαν. Μέχρι τῆς στιγμῆς αἱ ὑπὸ τῶν συνεργείων αὐτῶν διαπιστωθεῖσαι ζημίαι, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν ποσοστὸν ἁπλῶς τοῦ συνόλου τῶν ζημιῶν, διότι γίνεται πλέον ἡ συστηματικὴ ὑπεύθυνος καὶ λεπτομερὴς ἐξακρίβωσις τῶν ζημιῶν, μέχρι τῆς στιγμῆς αἱ ἐξακριβωθεῖσαι ζημίαι εἶναι αἱ ἀκόλουθοι: Εἰς τὴν πόλιν τοῦ Βόλου καὶ εἰς τὴν πόλιν τῆς Νέας Ἰωνίας, ἐπὶ συνόλου 12046 οἰκιῶν κατέρρευσαν ἢ κατέστησαν ἑτοιμόρροποι 2473, οἰκίαι. Ἐβλάβησαν βαρέως, δηλαδὴ κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος δὲν ἐπιτρέπει τὴν χρησιμοποίησιν τῶν οἰκημάτων αὐτῶν, ἢ καὶ ἐπιβάλλει τὴν κατεδάφισίν των, ἐβλάβησαν βαρέως 4099 οἰκίαι καὶ ἐλαφρῶς ἐβλάβησαν 2524 οἰκίαι. Μόνον αὐταὶ αἱ 2524 οἰκίαι εἶναι δυνατὸν κατὰ τρόπον ὑπεύθυνον νὰ εἴπωμεν κατὰ τὴν στιγμὴν αὐτὴν ὅτι ἠμποροῦν νὰ διασωθοῦν ἐπιδιορθούμεναι. Ὑπάρχει βεβαίως καὶ ἕνας ἀριθμὸς 2950 οἰκιῶν, αἱ ὁποῖαι ἔμειναν ἄθικτοι. Εἰς τὴν ὕπαιθρον, διότι οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους σᾶς ἔδωσα ἀφοροῦν μόνον τὴν πόλιν τοῦ Βόλου καὶ τὴν πόλιν τῆς Ν. Ἰωνίας, εἰς τὴν ὕπαιθρον ἐπὶ 18 χωρίων —καὶ μόνον ἐπὶ 18 χωρίων— εἰς τὰ ὁποῖα ἐγένετο ἡ καταμέτρησις ἐνῷ αἱ καταστροφαὶ ἔχουν σημειωθῆ εἰς 50 καὶ εἰς 60 περίπου χωρία, ἴσως καὶ εἰς μεγαλύτερον ἀριθμόν —δὲν εἶμαι εἰς θέσιν αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ σᾶς εἴπω τὸν ἀκριβῆ ἀριθμόν— ἐπὶ 18 χωρίων, ὅπου ἐγένετο ὑπὸ τῶν συνεργείων ἡ καταμέτρησις, εὑρέθησαν: οἰκίαι καταρρεύσασαι ἢ ἑτοιμόρροποι 1526, βαρέως βεβλαμμέναι —καὶ αἱ βαρέως βεβλαμμέναι, ἐπαναλαμβάνω, ἰσοδυναμοῦν πρὸς ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ἔχουν ὁριστικῶς ἀχρηστευθῆ— 1358, ἐλαφρῶς βεβλαμμέναι 693 καὶ ἄθικτοι μόνον 232. Ἐπαναλαμβάνω, οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ ἀφοροῦν 18 μόνον χωρία, ἐνῷ εἶναι ἄνω τῶν 50 τὰ χωρία τὰ ὁποῖα ὑπέστησαν ἀναλόγους ζημίας, ἀναλόγους καταστροφάς. Κύριοι συνάδελφοι, σήμερον ἡ κατάστασις εἰς τὴν περιοχὴν αὐτὴν ἔχει ὡς ἑξῆς: Ὁ Κοινοτικὸς καὶ ὁ Δημοτικὸς ἠλεκτροφωτισμὸς εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ εἰς τὸν Βόλον ἀπεκατεστάθη κατὰ τὸ πλεῖστον, ἴσως αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ἔχῃ καὶ πλήρως ἀποκατασταθῆ. Αἱ ἐπικοινωνίαι πάσης φύσεως καὶ τὸ ταχυδρομεῖον καὶ τὰ τηλεγραφεῖα καὶ αἱ τηλεφωνικαὶ ἐπικοινωνίαι —καὶ θὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας ὅτι καὶ αὐταὶ εἶχον διακοπῆ— ἀποκατεστάθησαν πλήρως. Τὸ Συγκοινωνιακὸν δίκτυον λειτουργεῖ κατὰ τρόπον ἄριστον. Ἐξακολουθεῖ ὁ ἀντιτυφικὸς ἐμβολιασμὸς τῶν κατοίκων διὰ 5 συνεργείων εἰς τὸν Βόλον καὶ 3 συνεργείων εἰς τὴν ὕπαιθρον. Συνεχίζεται καὶ συνεχίζεται μὲ ἔντονον ρυθμόν, διότι πρόκειται δι’ ἕνα ἐκ τῶν μᾶλλον σημαντικῶν προβλημάτων, ἡ ἐγκατάστασις ἀποχωρητηρίων εἰς περιοχὰς ὅπου ἔχουν ἐγκατασταθῆ σκηναὶ καθὼς καὶ ὁ ψεκασμὸς τῶν κοινοχρήστων χώρων. Ὁ λιμὴν τοῦ Βόλου λειτουργεῖ κανονικῶς. Ἡ Κυβέρνησις ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον ὅπως λάβῃ καὶ ἄλλα μέτρα προσωρινά, ὅλα αὐτὰ ἐκτὸς τῶν βασικῶν καὶ μεγάλων μέτρων τὰ ὁποῖα κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτὰς θὰ ἀναγγελθοῦν, δηλαδή, τῶν μεγάλων μέτρων, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὴν ὁριστικὴν ἀποκατάστασιν καὶ ἀναμόρφωσιν τοῦ Βόλου καὶ τῆς περιοχῆς. Τὰ προσωρινὰ αὐτὰ μέτρα διὰ τὴν μείωσιν τῶν δεινῶν τοῦ πληθυσμοῦ, ἀφοροῦν τοὺς ἐργάτας καὶ ὑπαλλήλους τῆς περιοχῆς, τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, τοὺς ἐπαγγελματίας, τοὺς ἐμπόρους καὶ γενικῶς τοὺς ἐργαζομένους. Γνωρίζω, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὰ τελευταῖα αὐτὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ὑπαινίσσομαι καὶ τὰ ὁποῖα γνωρίζετε ἐκ τοῦ τύπου, θὰ θεωρηθοῦν ἴσως ἀνεπαρκῆ. Τὰ ἐχαρακτήρισεν ἤδη διὰ δημοσίων αὐτοῦ δηλώσεων ἀνεπαρκῆ ὁ Δήμαρχος Βόλου, δηλώσεων τὰς ὁποίας ἀνέγνωσα σήμερον τὸ ἀπόγευμα εἰς τὰς ἐφημερίδας. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ἂν ἀντὶ νὰ ἀσκῇ τὰ καθήκοντα τοῦ Δημάρχου Βόλου, ἤσκει ἀκόμη τὰ καθήκοντα τοῦ ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ θὰ διεπίστου ὅτι τὰ ὅσα ζητεῖ εἶναι σχεδὸν ἀδύνατα. Λέγω, σχεδόν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν μετ’ ἀπολύτου κατηγορηματικότητος νὰ ἀποκρούσῃ οἱονδήποτε αἴτημα προερχόμενον ἀπὸ μίαν περιοχὴν ἡ ὁποία τόσον βαρέως ἐπλήγη. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ὡς Κυβέρνησις νὰ ἰσορροπήσωμεν τὰς ἀνάγκας τὰς ἐκτάκτους καὶ τακτικὰς καὶ καθημερινὰς ἀνάγκας τοῦ Κράτους, τοῦ Ἔθνους, τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Στρατάρχης Παπάγος συνεκρότησε τὴν Κυβέρνησίν του καὶ δὴ ἀπὸ τοῦ Αὐγούστου τοῦ 1953 ἀντιμετωπίζομεν σειρὰν Θεομηνιῶν. Καὶ ἀντεμετωπίσαμεν τὰς θεομηνίας αὐτὰς μὲ ἀποφασιστικότητα μὲ μέτρα τὰ ὁποῖα ὑπῆρξαν, εἶναι καὶ θὰ εἶναι ἀποτελεσματικά. Ἀντεμετωπίσαμεν, χωρὶς οὔτε πρὸς στιγμὴν νὰ παραμελήσωμεν τὰ ἐκ τῆς φυσιολογικῆς λειτουργίας τοῦ Κράτους καὶ τῆς Κοινωνίας προκύπτοντα καθήκοντα, χωρὶς νὰ παραμελήσωμεν μᾶλλον τὰς ἐκ τῆς λειτουργίας αὐτοῦ ἀνάγκας, ἀντεμετωπίσαμεν παραλλήλως καὶ ταυτοχρόνως ἀνάγκας αἱ ὁποῖαι ἰσοδυναμοῦν πρὸς ἀνάγκας προερχομένας ἐκ πολεμικῶν περιστάσεων. Τέσσαρες κύκλοι βαρυτάτων δοκιμασιῶν, προερχομένων ἀπὸ σεισμοὺς ἐσημειώθησαν κατὰ τὸ διάστημα τῶν δύο τελευταίων ἐτῶν, κύκλου ὑπὸ τὴν ἔννοιαν κυρίως τὴν γεωγραφικήν, ἐν μέρει ὅμως καὶ τὴν χρονολογικήν. Ὁ πρῶτος κύκλος, ὁ κύκλος τῶν σεισμῶν καὶ καταστροφῶν εἰς τὰς Ἰονίους Νήσους. Ὁ δεύτερος κύκλος, ὁ κύκλος τῶν σεισμῶν καὶ καταστροφῶν εἰς πλῆθος κωμοπόλεων καὶ χωρίων εἰς τὴν Λευκάδα, εἰς τὴν Ἠλείαν, εἰς τὴν Ναύπακτον, εἰς τὴν Ἀχαΐαν, τὴν Ἀρκαδίαν, εἰς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν, εἰς τὴν Μυτιλήνην καὶ εἰς ἄλλας ἀκόμη περιοχάς. Τρίτος κύκλος αἱ καταστροφαί, αἱ ὁποῖαι ἐσημειώθησαν πέρυσιν εἰς τὴν Θεσσαλίαν, αἱ ὁποῖαι καὶ ἔπληξαν ὡρισμένας περιοχὰς κατὰ τρόπον ἀπόλυτον, κατὰ τρόπον ὁλοκληρωτικόν. Τέταρτος κύκλος, ὁ Βόλος, ἡ Ν. Ἰωνία καὶ τὸ Πήλιον.

§6Χ. ΓΕΡΑΚΙΝΗΣ. Καὶ ἡ Βόρειος Εὔβοια.

§7Ν. ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὁ Ἕβρος.

§8Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Εὐχαριστῶ διὰ τὴν διακοπήν. Καὶ εἰς τὴν Βόρειον Εὔβοιαν ἐσημειώθησαν καταστροφαὶ καὶ εἰς τὸν Ἕβρον μὲ τὰς πλημμύρας, τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετώπισεν ἀστραπιαίως διὰ τοῦ Στρατοῦ καὶ ὅλων τῶν πολιτικῶν ὑπηρεσιῶν. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν γνωρίζω — καὶ τὸ λέγω μὲ ταπεινοφροσύνην πολιτικήν, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει δικαιοῦμαι νὰ τὸ εἴπω — δὲν γνωρίζω ἐὰν θὰ ἦτο εὔκολον εἰς οἱανδήποτε ἄλλην Κυβέρνησιν, νὰ ἀντιμετωπίσῃ ὅλας αὐτὰς τὰς ἀντιξοότητας χωρὶς νὰ κλονισθῇ τὸ ἐθνικὸν νόμισμα, χωρὶς νὰ σημειωθοῦν διαταραχαὶ εἰς τὴν ὅλην οἰκονομίαν τῆς χώρας οὐσιώδεις καὶ βαθεῖαι, χωρὶς νὰ ἀνατραπῇ ὁλόκληρος ὁ ρυθμὸς τῆς ἐθνικῆς μας ζωῆς ἢ μᾶλλον, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, ἀποβάλλων τὴν περιττὴν εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ταπεινοφροσύνην, ὅτι δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν εἰς ἄλλην Κυβέρνησιν, μὴ διαθέτουσαν καὶ τὴν δύναμιν τὴν κοινοβουλευτικὴν τοῦ Συναγερμοῦ καὶ τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ τὸ κῦρος καὶ τὴν ἀποφασιστικότητα τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, (χειροκροτήματα) καὶ τὴν δραστηριότητα τῶν συναδέλφων μου, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν ἄλλη Κυβέρνησις νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς ἐκτάκτους αὐτὰς καὶ τόσον ὀδυνηρὰς διὰ τὸ Ἔθνος περιστάσεις, χωρὶς νὰ προκληθῇ ἐκ τῆς ἀντιμετωπίσεως αὐτῶν —διότι παραδέχομαι ὅτι οἱαδήποτε Κυβέρνησις θὰ κατέβαλε προσπάθειαν καὶ φροντίδα — χωρὶς νὰ προκληθῇ ζημία οὐσιώδης καὶ ἀνισορροπία εἰς τὸν ὅλον οἰκονομικόν, ἐθνικὸν καὶ κοινωνικὸν ὀργανισμόν. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποστῆ πολλὰς ἐπιθέσεις καὶ ὑφίσταται συνεχῶς. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἤρεμον τὴν συνείδησιν καὶ εἶναι ὑπερήφανος, διότι, παρὰ τὰς ἀντιξοότητας αὐτὰς καὶ μὲ ἀπόλυτον ψυχραιμίαν, κατώρθωσε νὰ ἀντιμετωπίσῃ ὅλας αὐτὰς τὰς περιστάσεις, χωρὶς νὰ παραμελήσῃ οὔτε τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς τὴν ἀκμὴν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται χωρὶς νὰ παραμελήσῃ τὴν ὁδοποιΐαν, εἰς τὴν ὁποίαν τόσα ἐγένοντο κατὰ τὸ διάστημα τῶν τελευταίων ἐτῶν, χωρὶς νὰ παραμελήσῃ τὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα, τομέα οὐσιώδη, εἰς τὸν ὁποῖον ἐγένοντο ἀναρίθμητοι πρόοδοι κατὰ τὰ τελευταῖα 2–3 ἔτη, πρόοδοι αἱ ὁποῖαι εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις εἶναι μικραὶ καὶ ἀφανεῖς, ἀλλ’ αἱ ὁποῖαι, ὅλαι μαζί, συνιστοῦν ἕν μέγα κατόρθωμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, κατὰ κύριον λόγον ἀλλὰ ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω καὶ αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ πλεῖστα ἄλλα ἔργα συνδεόμενα μὲ τὴν κοινωνικήν, διοικητικὴν καὶ οἰκονομικὴν ἀνασυγκρότησιν ἐπετελέσθησαν παρὰ τὴν ἀντιξοότητα τῶν περιστάσεων, παρὰ τὰς ἀλλεπαλλήλους συμφοράς, αἱ ὁποῖαι ἐσημειώθησαν. Καὶ ἤδη, αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὰς Ἰονίους νήσους, ἐτέθησαν πλέον, ὁριστικῶς, αἱ βάσεις μιᾶς ἀνοικοδομήσεως, ἡ ὁποία θὰ παρηγορήσῃ μέχρις ἑνὸς σημείου τοὺς κατοίκους τῆς τραγικῶς δοκιμασθείσης αὐτῆς περιοχῆς. Εἰς τὴν Θεσσαλίαν πέρυσιν, ἐντὸς ἐλαχίστων μηνῶν, πρὶν ἢ εἰσέλθῃ ὁ χειμών, μὲ τὴν αὔξουσαν συντονιστικὴν δραστηριότητα τοῦ στρατοῦ καὶ συγκεκριμένως κατ’ ἀρχὰς τοῦ ἀντιστρατήγου Μανιδάκη καὶ κατόπιν τοῦ ἀντιστρατήγου Κετσέα, ἐπῆλθον ἀποτελέσματα ἀστραπιαῖα καὶ ἀνεμορφώθη ὁλόκληρος ἡ περιοχή, ἡ ὁποία εἶχε πληγῆ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ εἴπω, ὅτι δὲν παρημελήσαμεν κατὰ τὸ διάστημα αὐτό, παρὰ τὰς μεγάλας ἀντιξοότητας, καὶ τὰς ἠθικὰς ἐκείνας ὑποχρεώσεις ἔναντι τοῦ Κράτους καὶ τὴν λειτουργίαν τοῦ Κράτους ἐν τῷ πλαισίῳ τοῦ δυνατοῦ, ἢ μᾶλλον μεταβάλλοντες τὸ ἀδύνατον εἰς δυνατόν, προέβημεν εἰς οὐσιώδη κατὰ τὸ διάστημα τῶν δύο τελευταίων ἐτῶν, μείωσιν τῆς δυσχεροῦς καταστάσεως τῶν δημοσίων λειτουργῶν. Καὶ προσφάτως ἀκόμη, ἐλάβομεν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία, πάντως πρέπει νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς βαρυτάτη ἀπὸ ἀπόψεως προϋπολογισμοῦ. Δὲν εἶναι γενναία ἀπέναντι τῶν ἐξαιρέτων Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν τὸ Κράτος, ἀλλὰ εἶναι βαρυτάτη ἀπὸ ἀπόψεως Δημοσίου προϋπολογισμοῦ. Καὶ προέβημεν, ἐπίσης, εἰς κἄτι, τὸ ὁποῖον, ἀξιότιμοι κ.κ. συνάδελφοι, Κυβερνήσεις ἐπὶ Κυβερνήσεων, εἶχον παραλείψει. Προέβημεν εἰς τὴν ἠθικὴν ἔξαρσιν τῆς σημασίας τῶν ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν, θεσπίσαντες καὶ δι’ αὐτοὺς— πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἔχει συμβῆ διὰ τόσους ἄλλους κλάδους ὑπαλλήλων — ἐπίδομα καὶ ἄλλα μέτρα βαθμολογικά, τὰ ὁποῖα, χωρὶς ἔστω νὰ λύουν ὁριστικῶς τὸ οἰκονομικόν των πρόβλημα, πάντως ἀποτελοῦν μίαν ἀναγνώρισιν τῶν ἐξαιρετικῶν ἐθνικῶν ὑπηρεσιῶν, τὰς ὁποίας προσφέρουν οἱ ἐκπαιδευτικοὶ λειτουργοὶ εἰς τὸ Ἔθνος. Ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις, ἔχει πλήρη συνείδησιν τῶν ὑποχρεώσεών της εἰς τὸ μέλλον καὶ θὰ ἐντείνῃ τὰς προσπαθείας της καὶ θὰ προβῇ εἰς πολλαπλασίαν ἀπόδοσιν. Ἀλλὰ δικαιοῦται νὰ εἴπῃ, ὅτι κάτι ἀπέδωσε κατὰ τὸ διάστημα τῶν 2½διαρρευσάντων ἐτῶν. Καί, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ εἴπω, πρὶν ἐγκαταλείψω τὸ βῆμα, δύο λέξεις, διότι δὲν χρειάζονται πολλαὶ — αἱ δύο λέξεις εἶναι ἐπαρκεῖς, διὰ νὰ σημάνουν τὸ μέγεθος τῆς σημασίας τῆς συμβολῆς ἐκείνων, τοὺς ὁποίους θὰ μνημονεύσω — νὰ εἴπω δύο λέξεις διὰ τὴν συμβολὴν τοῦ Βασιλέως καὶ τῆς Βασιλίσσης μας. (Χειροκροτήματα). Εἰς ὅλας τὰς δεινὰς περιστάσεις τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ λαοῦ, πάντοτε πρῶτοι, μεταξὺ τῶν πρώτων, σπεύδουν εἰς τὰς περιοχὰς αἱ ὁποῖαι δοκιμάζονται, προσφέρουν τὴν συνδρομήν των τὴν ἄμεσον, τὴν ἠθικὴν καὶ ψυχικήν, ἐνισχύουν τὸν δοκιμαζόμενον πληθυσμόν, ὑποδεικνύουν μὲ τὴν μεγάλην πεῖραν, τὴν ὁποίαν ἔχουν, πεῖραν ἀποκρυσταλλωθεῖσαν κατὰ τὸ διάστημα τῶν δοκιμασιῶν τόσων ἐτῶν, ὑποδεικνύουν μέτρα καὶ λαμβάνουν, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὸ Ἐθνικὸν Ἵδρυμα καὶ ἄλλας ὀργανώσεις, ὡρισμένας πρωτοβουλίας, αἱ ὁποῖαι μέχρι τοῦδε εἶναι καὶ θὰ εἶναι καὶ εἰς τὸ μέλλον πάντοτε εὐεργετικαί. (Χειροκροτήματα).

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὶν ἢ προβῶ εἰς τὴν ἀνάγνωσιν ὡρισμένων δηλώσεων, θὰ δώσω τὸν λόγον εἰς τοὺς κ.κ. ἀρχηγοὺς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἔχει τὸν λόγον.

§10Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, κατεχόμεθα ἀπὸ βαθυτάτην συγκίνησιν διὰ τὴν συμφοράν, ἡ ὁποία ἔπληξε τὴν ὡραίαν περιοχὴν τῆς Θεσσαλίας καὶ ἐπιθυμοῦμεν νὰ ἐκφράσωμεν τὴν ἀμέριστον συμπάθειάν μας, πρὸς τοὺς πληγέντας πληθυσμούς. Δὲν θὰ παρακολουθήσωμεν τὸν ἀξιότιμον Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν ἀτυχῆ πορείαν τοῦ λόγου του, διότι ἀνέμιξε κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἀνακοινώσεως τῆς Θεσσαλικῆς συμφορᾶς ἀλλότρια θέματα. Τὸ θέμα τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν σεισμοπλήκτων ἄλλων περιφερειῶν καὶ θέματα γενικωτέρας πολιτικῆς, ἀφορῶντα τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Λυποῦμαι δι’ αὐτὴν τὴν ἐκτροπήν, τὴν ἀσυμβίβαστον πρὸς τὸ πένθος τῆς ἡμέρας.

§11ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶπε τὴν ἀλήθειαν...

§12Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὑπάρχουν πολλαὶ ἀλήθειαι καὶ ἑκάστη λέγεται εἰς τὴν ὥραν της. Καὶ ἡ ὥρα αὐτὴ δὲν νομίζομεν ἡμεῖς, εἰς τοὺς ὁποίους ἀνήκει τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου, ὅτι εἶναι ἡ πρέπουσα πρὸς γενίκευσιν τῆς συζητήσεως. Ἡμεῖς, εὐλαβούμενοι τὸ πένθος τῆς ἡμέρας, ἐντοπίζομεν τοὺς λόγους μας εἰς τὴν συμφορὰν τῆς Θεσσαλίας. Καὶ διὰ τοῦτο ἀρκούμεθα μόνον εἰς τὴν διακήρυξιν τῆς ἀρχῆς εἰς τὴν ὁποίαν προέβημεν προχθὲς καὶ ἀπὸ τὴν πόλιν τοῦ Βόλου, ὅτι, ὅταν συμβαίνουν θεομηνίαι τόσης ἐκτάσεως, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ θεωροῦνται μόνον τοπικὰ ἀτυχήματα, ὀφείλουν νὰ θεωροῦνται γενικά, ἐθνικὰ ἀτυχήματα καὶ νὰ ἀντιμετωπίζωνται, ὄχι μόνον μὲ τὴν ἠθικήν, ἀλλὰ μὲ τὴν ἀμέριστον καὶ ὁλοκληρωτικὴν ὑλικὴν συμπαράστασιν τοῦ συνόλου. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ δήλωσις, εἰς τὴν ὁποίαν θέλομεν νὰ προβῶμεν ἐξ ὀνόματος τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Ἡ Κυβέρνησις, ἠμπορεῖ νὰ εἶναι βεβαία, ὅτι θὰ ἔχῃ ἀμέριστον τὴν συμπαράστασιν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν, τόσον τῶν ἀμέσων καθὼς καὶ τῶν παγίων ἀναγκῶν τῶν πληγέντων πληθυσμῶν τῆς Θεσσαλίας. (Χειροκροτήματα).

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§14Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Θὰ ἤθελα ἀφ’ ἑνός, νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου, διότι ἠνάγκασα τὸν κ. ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων νὰ λυπηθῇ! Ἡ Κυβέρνησις ἐν ὄψει τοῦ προβλήματος τοῦ μεγάλου, τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ ἀντιμετωπίσῃ εἰς τὸν Βόλον καὶ εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Βόλου, ἐθεώρησεν, ὅτι εἶχε τὸ δικαίωμα, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μάλιστα νὰ εἴπω καὶ τὸ καθῆκον, νὰ εἴπῃ ὅτι θὰ ἀντιμετωπίσῃ καὶ αὐτὸ τὸ πρόβλημα τὸ τόσον δυσχερές, χωρὶς νὰ μειώσῃ τὸ ἐνδιαφέρον της καὶ τὴν στοργήν της πρὸς ὅλους τοὺς ἄλλους τομεῖς τῆς κοινωνικῆς καὶ ἐθνικῆς ζωῆς, ὅπως τὸ ἔπραξε καὶ εἰς τὸ παρελθόν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅμως, δὲν δικαιοῦμαι νὰ ἀπορήσω διὰ τὴν ἀντιπολιτευτικὴν παρατήρησιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἐχαρακτήρισε κατὰ τρόπον βαρύν, τὴν στάσιν μου καὶ εἶπεν, ὅτι εἶναι «ἀσυμβίβαστος πρὸς τὸ πένθος». Παρὰ ταῦτα, δὲν πρόκειται νὰ δώσω ἀπάντησιν, ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας, εἰς τὴν παρατήρησιν αὐτήν. Ἠγέρθην, κυρίως, διὰ νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι μεθ’ ἱκανοποιήσεως ἡ Κυβέρνησις ὑπογραμμίζει τὴν ὑπόσχεσιν τὴν διὰ τῶν χειλέων του δοθεῖσαν, ὅτι τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων καὶ εἶμαι βέβαιος καὶ ὁλόκληρος ἡ Ἀντιπολίτευσις, θὰ ἐνισχύσῃ τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ Βόλου καὶ τῆς περιοχῆς. Καὶ θὰ ἤθελα νὰ βεβαιώσω τὸν ἀξιότιμον κ. ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν, ὅτι πρέπει, δεδομένου, ὅτι ἡ καταστροφὴ εἶναι ἐθνική, νὰ εἶναι Πανελλήνιος καὶ Ἐθνικὴ ἡ συνεισφορὰ διὰ τὴν ἀντιμετώπισίν της, ὅτι αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις, τὸ ἀπεφάσισε, καὶ ἀπόψε ἀκριβῶς, αὐτὸς οὗτος ὁ Στρατάρχης Παπάγος καὶ ὁ ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ ἀναγγείλουν τὰ μέτρα, διὰ τῶν ὁποίων, ἀπὸ ἀπόψεως δημοσιονομικῆς, θὰ καταστῇ δυνατή, ἡ ἀντιμετώπισις καὶ τῆς μεγάλης συμφορᾶς, ἡ ὁποία ἔπληξε τὸν Βόλον καὶ τὴν περιοχὴν ἀλλὰ καὶ ἡ συνέχισις τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν συμφορῶν, αἱ ὁποῖαι ἔπληξαν τὰς Ἰονίους Νήσους καὶ τόσας ἄλλας περιοχὰς τῆς Ἑλλάδος.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§16Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ἐκφράζομεν καὶ ἡμεῖς βαθυτάτην τὴν ὀδύνην μας διὰ τὴν συμφοράν, ἡ ὁποία μᾶς ἔπληξε καὶ ἰδίως τὸν Βόλον καὶ τὴν γραφικὴν περιφέρειαν τοῦ Πηλίου. Ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ εἶναι βεβαία, ὅτι καὶ τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν θὰ παρασταθῇ εἰς τὴν ὑποστήριξιν παντὸς μέτρου, τὸ ὁποῖον ἤθελε συμβάλει εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τόσον τῶν ἀμέσως προβλημάτων, τὰ ὁποῖα δημιουργεῖ ἡ νέα θεομηνία ὅσον πρὸ πάντων ἀπωτέρων ἀλλὰ καὶ τῶν μονιμωτέρων συνεπειῶν. Εὐελπιστοῦμεν, ὅτι ἡ ἀτυχῶς, ἀποκτηθεῖσα πεῖρα κατὰ τὸν τελευταῖον καιρόν, εἰς τὰ θέματα τῶν σεισμῶν, θὰ ἀποτελέσῃ καλὸν ὁδηγὸν διὰ τὸ μέλλον, ἵνα ἀποφευχθοῦν ἐνδεχομένως, παραλείψεις καὶ σφάλματα τοῦ παρελθόντος καὶ νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἡ κατάστασις κατὰ ἐπιτυχέστερον καὶ ταχύτερον τρόπον. Δεύτερον, διατηροῦμεν ἐπιφύλαξιν εἰς τὰ γενικώτερα μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ παρουσιάσῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν ὁριστικὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ ἀνακύψαντος θέματος. Θὰ περιμείνωμεν νὰ τὰ ἴδωμεν, νὰ τὰ ἀκούσωμεν, διότι ἐπιθυμοῦμεν πρωτίστως νὰ τονίσωμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπαραιτήτως πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει της καὶ τὰ γενικώτερα ὅρια ἀντοχῆς τῆς οἰκονομίας τοῦ τόπου καὶ ὅτι, πέραν ἀπὸ οἱανδήποτε ἐκδήλωσιν συναισθηματισμοῦ, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ ὁ ρεαλισμός. Καὶ ἐφ’ ὅσον πεισθῶμεν, ὅτι τὰ μέτρα αὐτὰ συμβάλλουν ἐκεῖ, χωρὶς νὰ δημιουργοῦν οἱονδήποτε κίνδυνον ἄλλων σοβαρῶν ἀνωμαλιῶν εἰς τὴν οἰκονομίαν βεβαίως θὰ τὰ ὑποστηρίξωμεν ἀπεριορίστως. Θέλομεν νὰ πιστεύωμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ παραλείψῃ καὶ τὸ ἕνα καὶ τὸ ἄλλο. (Χειροκροτήματα).

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Παπαπολίτης ἔχει τὸν λόγον.

§18Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Ἐπιθυμοῦμεν καὶ ἡμεῖς νὰ ἐκφράσωμεν, κύριοι συνάδελφοι, τὴν βαθυτάτην ὀδύνην μας διὰ τὴν συμφοράν, ἡ ὁποία ἔπληξε τὸ Ἔθνος καὶ τὴν ἀπεριόριστον συμπάθειάν μας πρὸς τὰ θύματα τῆς τραγικῆς συμφορᾶς. Δὲν νομίζομεν ἔργον τῆς στιγμῆς αὐτῆς, τῆς ἱερᾶς, τὴν κρίσιν ἢ ἐπίκρισιν οἱουδήποτε μέτρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἀρκούμεθα εἰς τὸ νὰ ἐκφράσωμεν τὴν εὐχὴν καὶ τὴν ἐλπίδα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ προβῇ ταχύτατα εἰς τὴν λῆψιν τῶν ἐνδεδειγμένων καὶ ἐπιβεβλημένων ἐκ τῆς δημιουργηθείσης καταστάσεως μέτρων, ὥστε ἡ ἀνακούφισις τῶν πληγέντων πληθυσμῶν νὰ εἶναι κατὰ τὸ δυνατὸν ταχυτάτη. Ἐλπίζομεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ παραλείψῃ νὰ λάβῃ ταχύτατα, τὰ μέτρα αὐτά, διότι ὡς διεπιστώσαμεν ἀπὸ τὴν ἐπιτόπιον μετάβασίν μας, ἡ καταστροφὴ εἶναι τεραστία καὶ αἱ ἀνάγκαι ἐπείγουσαι. Δὲν παραλείπωμεν νὰ δηλώσωμεν ὅτι εἰς τὴν προσπάθειαν αὐτήν, θὰ εἴμεθα συμπαραστάται της, ὅπως ἐπίσης αὐστηρότατον θὰ ἀσκήσωμεν ἔλεγχον διὰ πᾶσαν παράλειψίν της.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Φ.Δ.Ε. ἔχει τὸν λόγον.

§20Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ χώρα ὁλόκληρος πενθεῖ διὰ τὴν νέαν συμφοράν, ἡ ὁποία ἔπληξε μίαν ἐκ τῶν πλέον ἀκμαζουσῶν πόλεων τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου. Ὅλοι ἠλπίζαμεν, μετὰ τὴν Κατοχὴν καὶ τὰ δεινὰ τὰ ὁποῖα ἐπροκάλεσεν ἡ ἐγκληματικὴ ἀνταρσία, ὅτι ἡ χώρα θὰ ἀποκαθίστατο εἰς μίαν ἡσυχίαν, ἡ ὁποία θὰ τῆς ἐπέτρεπε νὰ κάμῃ τὴν ἀνασυγκρότησίν της. Δυστυχῶς, ἡ μοῖρα μᾶς κτυπᾷ μὲ μίαν σκληρότητα πρωτοφανῆ καὶ ἀπὸ δύο ἐτῶν τὸ ἔδαφος τῆς Ἑλλάδος σείεται ἄνευ διακοπῆς. Ἂς ἐλπίσωμεν ὅτι ὁ Θεὸς τῆς Ἑλλάδος θὰ θέσῃ ἕνα τέρμα εἰς τὰ δεινά, τὰ ὁποῖα μᾶς πλήττουν. Θὰ ἤθελα, μὲ τὴν σειράν μου, νὰ βεβαιώσω τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι θὰ τὴν βοηθήσωμεν εἰς τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἀνέλαβεν. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μᾶς ἔκαμε μίαν ἀνάλυσιν τοῦ τὶ ἐγένετο μέχρι σήμερον. Θέλομεν νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι θὰ συνεχισθῇ τὸ ἔργον τῆς περιθάλψεως πρὸς τοὺς ἀτυχεῖς αὐτοὺς πληθυσμοὺς μὲ ρυθμὸν τοῦ ὁποίου ἡ ταχύτης θὰ εἶναι ἀνάλογος μὲ τὸ μέγεθος τῆς συμφορᾶς. Εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ κάμῃ τὸ καθῆκον της καὶ θὰ τὴν παρακολουθήσωμεν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐκφράσωμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὴν εὐχήν, ὅπως καὶ ἡ διεθνὴς ἀλληλεγγύη ἐκδηλωθῇ κατὰ τρόπον ποὺ θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὴν ἀτυχῆ αὐτὴν πόλιν νὰ ἀνοικοδομηθῇ τὸ ταχύτερον δυνατόν.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ἀποστολίδης ἔχει τὸν λόγον.

§22Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τὴν ὀδύνην, ἡ ὁποία κατέχει ὁλόκληρον τὸ Σῶμα καὶ τὸ Πανελλήνιον, διὰ τὸ ἀτύχημα, τὸ ὁποῖον ἔπληξε τὸν Βόλον, δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀμφιβολία. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐξεταστέον, δὲν εἶναι μόνον τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ταχύτητα τῶν ἀποσταλεισῶν βοηθειῶν. Τὸ κύριον θέμα εἶναι πῶς θὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ ὅλον ζήτημα οἰκονομικῶς καὶ ἀνεμέναμεν ἀπόψε νὰ ἀκούσωμεν τὰ οἰκονομικὰ μέσα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἀντιμετωπίζετο τὸ ζήτημα. Ἄνευ αὐτῶν τῶν μέσων, δὲν εἶναι δυνατόν, διαταγαὶ νὰ ἐκτελεσθοῦν, ὅσαι διαταγαὶ ἐδόθησαν περὶ τῆς μὴ μεταφορᾶς καπνῶν εἰς ἄλλας Θεσσαλικὰς πόλεις διὰ νὰ τύχουν τῆς ἐπεξεργασίας. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἀφοῦ συνεννοηθῆτε μὲ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ὁρίσῃ τὸ Σῶμα μίαν ἡμέραν, διὰ νὰ ἀκούσωμεν τὰ οἰκονομικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα προτείνει ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ εἴπωμεν καὶ ἡμεῖς τὴν γνώμην μας ἐπ’ αὐτῶν, ἐκ τῆς πείρας, τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἐκ τοῦ παρελθόντος.

§23ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος ἐδήλωσεν, ὅτι σήμερον συζητοῦνται τὰ μέτρα αὐτά.

§24Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Θὰ ἤθελα νὰ βεβαιώσω τὸν ἀξιότιμον ἐκ Βόλου συνάδελφον καὶ ἀγαπητὸν φίλον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισεν ἤδη, ὅπως εἶπον πρὸ ὀλίγου, ἀπαντῶν εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, τὴν λῆψιν ὡρισμένων μέτρων, τὰ ὁποῖα μέτρα, ἀπὸ ἀπόψεως δημοσιονομικῆς, δὲν εἶναι βεβαίως ἐπαρκῆ, χωρὶς ἐξωτερικὴν βοήθειαν, νὰ δώσουν τὴν ὁριστικὴν καὶ πλήρη λύσιν τοῦ προβλήματος, ἀλλὰ ἀποτελοῦν μίαν ἀπαρχήν, οὐσιώδη ἀπαρχήν, ἡ ὁποία εἶμαι βέβαιος, ἢ μᾶλλον ἐλπίζω, διότι μὲ βεβαιότητα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ τοῦ μέλλοντος, ἐλπίζω νὰ ἐμπνεύσῃ καὶ τοὺς φίλους καὶ συμμάχους μας εἰς τὴν ἀπόφασιν, ὅπως βοηθήσουν κατὰ τρόπον γενναῖον καὶ ἀποτελεσματικόν. Πάντως, θὰ ἤθελα νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ἀποστολίδην, ὅτι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀνακοινωθοῦν ἀπόψε, ἀφοροῦν τὰς πηγὰς τὰς ἐθνικάς, ἀπὸ τὰς ὁποίας θὰ ἀντλήσωμεν τὰ μέσα ἀντιμετωπίσεως τῆς καταστάσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον θὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν διὰ τὴν ὁριστικὴν ἀποκατάστασιν τοῦ Βόλου καὶ τῆς περιοχῆς, τὸ πρόγραμμα αὐτό, βεβαίως, δὲν θὰ ἀνακοινωθῇ ἀπόψε, ἀλλὰ θὰ ἀνακοινωθῇ ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν κατόπιν ἐπιμελοῦς ἐπεξεργασίας.

§25Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Ἐὰν τὸ Σῶμα, κ. Πρόεδρε, συμφωνῇ νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ συζητήσωμεν τὰ μέτρα αὐτά.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Σταμούλης ἔχει τὸν λόγον.

§27Π. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Μὲ ψυχικὸν ἄλγος καὶ βαθυτάτην ὀδύνην, ἀνέρχομαι, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ κατατοπίσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἐπὶ τῆς καταστροφῆς, ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὸν ὡραῖον μας Βόλον καὶ τὰ χωρία τοῦ Πηλίου. Ὡς νὰ μὴ ἤρκει ὁ περυσινὸς σεισμὸς τῆς 30 Ἀπριλίου 1954, ὁ ὁποῖος κατέστρεψεν ἕνα τμῆμα τῆς πόλεως, ὡς νὰ μὴ ἤρκει ἡ μεγάλη ἀνεργία καὶ ἡ οἰκονομικὴ δυσπραγία, ἡ ὁποία μαστίζει τὸν Βόλον ἐπὶ μίαν διετίαν, λόγῳ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν πολλῶν ἐργοστασίων καὶ ἡ ἐξαθλίωσις τῶν ἐργαζομένων τάξεων ἐκ τῆς αἰτίας ταύτης, ἐπῆλθε καὶ ἡ τελειωτικὴ καταστροφὴ διὰ τῶν δύο τελευταίων σεισμῶν. Ἔζησα τὸ δρᾶμα μέσα εἰς τὸν Βόλον. Ὁ σεισμὸς τῆς 19ης Ἀπριλίου, ὁ ὁποῖος ἐσημειώθη περὶ τὴν ἕκτην καὶ ἡμίσειαν ἑσπερινήν, ἐπέφερε μὲν μερικὰς οὐσιώδεις καταστροφάς, ἀλλὰ δὲν ἀπετελείωσε τὴν πόλιν. Καὶ ἐνῷ οἱ συμπολῖται μου ἀναθαρρήσαντες καὶ μὲ ψυχραιμίαν προητοιμάζοντο νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸ θέμα τῆς δυστυχίας, ἡ μοῖρα ἔφερεν, ὥστε τὴν 21ην Ἀπριλίου ὥραν 9.20′ πρωϊνὴν νὰ δοθῇ ἡ τελειωτικὴ βολὴ ἐναντίον τῆς ὡραίας μας πόλεως. Δυστυχῶς, ἡ καταστροφὴ δὲν ἐπῆλθε μόνον εἰς τὴν πόλιν τοῦ Βόλου, ἐπλήγη ὁλόκληρος σχεδὸν ἡ περιφέρεια τοῦ Πηλίου. Ἐκ τῶν δώδεκα χιλιάδων οἰκιῶν τοῦ Βόλου, μὲ τὴν πρόχειρον καταμέτρησιν, τὴν ὁποίαν τὰ συνεργεῖα τὰ ἐπὶ τούτῳ συσταθέντα ἐνήργησαν, ἀποδεικνύεται ὅτι τὰ 90% τῆς πόλεως εὑρίσκονται ὑπὸ κατάρρευσιν. Ἐὰν περισώζωνται μερικὰ οἰκήματα, αὐτὰ εὑρίσκονται εἰς τὸν ἕτερον δῆμον, εἰς τὴν Νέαν Ἰωνίαν καὶ ἐλάχιστα εἰς τὸν Βόλον. Πληθυσμὸς σχεδὸν 50 χιλιάδων κατοίκων ἐστερήθη τῆς κατοικίας του. Πληθυσμὸς 25 χιλιάδων κατοίκων τοῦ Πηλίου ἐστερήθη ἐπίσης τῆς κατοικίας του. Ὁ ὡραῖος Βόλος, ὁ ὁποῖος πολλάκις ἐξυμνήθη ὡς νύμφη τοῦ Παγασητικοῦ στεφανωμένη μὲ τὰ ὡραῖα χωριὰ τοῦ Πηλίου, εὑρίσκεται σήμερον εἰς ἐρείπια. Τὰ ἀρχοντικὰ τοῦ Πηλίου τὰ ὁποῖα εἶχον μίαν ἰδιότυπον διαμόρφωσιν, εὑρίσκονται ὅλα ὑπὸ κατάρρευσιν. Δὲν ὑπάρχει πλέον Βόλος, δὲν ὑπάρχει Ἀνακασιά, Ἅγιος Γεώργιος, Ἅγιος Ὀνούφριος, Πορταριά, Μακρυνίτσα, Ἅγιος Βλάσιος, Ἅγιος Λαυρέντιος, Μηλιές, Καλὰ Νερά, Ἀργαλαστή. Ἡ δὲ Δράκα καὶ ἡ Ἀγριὰ κατεστράφησαν ὁλοσχερῶς. Τὸ δρᾶμα, τὸ ὁποῖον ἐνέσκηψεν εἶναι μέγα. Ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, εὐθὺς ἀπὸ τῆς ἐκδηλώσεως τοῦ πρώτου σεισμοῦ ἀπέστειλε διὰ νυκτὸς τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, κύριον Ράλλην, διὰ νὰ κατατοπισθῇ ἐπὶ τῶν ζημιῶν τοῦ πρώτου σεισμοῦ. Τὴν ἐπαύριον, 20 Ἀπριλίου, ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, ὁ κ. Πολυζωγόπουλος, ἔσπευδεν ἐπὶ τόπου συνοδευόμενος ἀπὸ ἀρκετὰς σκηνὰς καὶ ἄλλα ἐφόδια ἰατρικὰ καὶ ὑγειονομικὰ διὰ νὰ προσφέρῃ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους. Καὶ ἐνῷ ἐνομίζαμεν, ὅτι τὸ κακὸν ἐτελείωσεν, ἦλθεν ἡ 21η Ἀπριλίου, ἡ ὁποία ἔφερε τὴν ὁλοσχερῆ καταστροφήν. Ὀφείλω νὰ ἐκφράσω τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ λαοῦ τοῦ Βόλου καὶ τοῦ Πηλίου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, ὁ ὁποῖος, διαρκῶς εὑρισκόμενος εἰς τὸ ἀκουστικὸν τοῦ τηλεφώνου του, ἔδιδε τὰς ὁδηγίας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἀπαραίτητοι διὰ τὴν πρώτην περίθαλψιν τόσον τῶν τραυματιῶν ὅσον καὶ γενικῶς τῆς κατασκηνώσεως καὶ τῆς στεγάσεως τοῦ πληθυσμοῦ. Ἀπὸ τῆς μεσημβρίας τῆς 21ης Ἀπριλίου, δηλαδὴ 3 ὥρας μετὰ τὴν μεγάλην σεισμικὴν δόνησιν, τὰ ἀεροπλάνα περιΐπταντο τὸν Βόλον καὶ εἰς τὸ πλησιέστερον ἀεροδρόμιον, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἀεροδρόμιον ἀλλὰ εἶναι χωράφια, ἔφθανον τὰ ἐφόδια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἦσαν ἀναγκαῖα διὰ τὴν στέγασιν τῶν πληθυσμῶν. Τὰ ἀντιτορπιλλικὰ ἔσπευσαν καὶ διὰ νυκτὸς ἔφθασαν εἰς Βόλον, κομίζοντα διάφορα ἐφόδια. Τὴν ἐπαύριον τὸ ἁρματαγωγόν, Χίος καὶ ἕτερον ἁρματαγωγὸν ἔφθασαν πλήρη ἐφοδίων. Ὁ Στρατὸς τῆς ξηρᾶς, τὸ Ναυτικὸν καὶ ἡ Ἀεροπορία ἔκαμαν τὸ καθῆκον των πλήρως. Ἐν καιρῷ νυκτός, τὴν πρώτην βραδυά, τοῦ σεισμοῦ μὲ φανούς, ἠλεκτρικούς, περιήρχοντο τὰς συνοικίας, ρίπτοντα σκηνὰς διὰ τὴν στέγασιν τοῦ πληθυσμοῦ. Ἠμπορεῖ νὰ πῇ κανείς, ὅτι ἔγινε καὶ μία μικρὰ ἀταξία, ἀλλὰ τοῦτο δὲν ὀφείλεται εἰς τὰ συνεργεῖα τῆς Κυβερνήσεως, ὀφείλεται εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐτέθησαν ἐπὶ κεφαλῆς διὰ τὴν διανομὴν τῶν σκηνῶν. Ἔφθασαν ἐντὸς δύο ἡμερῶν 2.830 σκηναὶ διὰ τὸν πληθυσμὸν τοῦ Βόλου καὶ τοῦ Πηλίου. Διενεμήθησαν αὐθωρεί, ἀλλὰ δυστυχῶς τὴν διανομὴν τὴν πρώτην ἡμέραν τὴν εἶχον ἀναλάβει οἱ δημοτικοὶ σύμβουλοι τοῦ κ. Καρτάλη, οἱ ὁποῖοι τὰς σκηνὰς διένειμον χαριστικῶς, δίδοντες ἀλλοῦ 3 καὶ ἀλλοῦ 4 καὶ εἰς ἄλλους μὴ δίδοντες καμμίαν σκηνήν. Τὴν ἐπαύριον κατηγγέλθη τοῦτο εἰς τὸν στρατιωτικὸν διοικητὴν τὸν ἀντιστράτηγον κ. Μεσσηνόπουλον, ὁ ὁποῖος ἀντικατέστησε τοὺς δημοτικοὺς συμβούλους διὰ τῶν ἱερέων, ἀλλὰ δυστυχῶς καὶ ἐκεῖνοι δὲν ἔκαμον τὸ καθῆκον των ὡς θὰ ἔπρεπε. Καὶ οὕτω, πως, ἐνῷ ὁλόκληρος ὁ πληθυσμὸς τοῦ Βόλου ἔπρεπε νὰ εἶναι ἐστεγασμένος, τὸ ἓν τρίτον τοῦ πληθυσμοῦ εἶναι ἄστεγον. Ἐλπίζομεν, ὅτι διὰ τῆς ἀπογραφῆς, ἡ ὁποία ἤρχισεν ἀπὸ σήμερον τὸ πρωΐ, διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἦλθα ἐκ Βόλου, θὰ κατανεμηθῇ ὁ πληθυσμὸς εἰς τὰς σκηνάς, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν καὶ ὅταν θὰ φθάσουν αἱ 500 ἀκόμη σκηναί, τότε ὁλόκληρος ὁ πληθυσμὸς θὰ ἔχῃ στεγασθῆ. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ ἐπισιτισμοῦ, τὴν πρώτην ἡμέραν μετὰ τὴν καταστροφήν, ὁ ἐθνικὸς στρατὸς ἀπέστειλεν ἐκ τοῦ συσσιτίου του 1.500 διπλοὺς ἄρτους διὰ νὰ διατεθοῦν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἴσως νὰ μὴ εἶχον τὰ μέσα τῆς ἀγορᾶς τῶν τροφίμων των. Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου διὰ τοῦ ὑφυπουργοῦ κ. Ταλιαδούρου, ὁ ὁποῖος ἔφθασεν ἐγκαιρότατα, κατήρτισε σχέδιον διανομῆς εἰς ὁλόκληρον τὸν πληθυσμὸν τοῦ Βόλου. Ἐπίσης δὲ καὶ εἰς ὁλόκληρον σχεδὸν τὸ Πήλιον καὶ εἰς τὰ χωρία ἀκόμη τὰ ὁποῖα δὲν ἐθίγησαν καὶ τῶν ὁποίων πολλοὶ πρόεδροι τὰ ἐπέστρεψαν διὰ νὰ διανεμηθῶσιν εἰς τοὺς πληγέντας. Εἰς τὰς στιγμὰς αὐτάς, κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ γίνουν καὶ μερικαὶ παρεκτροπαὶ καὶ μερικαὶ παραλείψεις. Ἀλλά, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὁ λαὸς τοῦ Βόλου καὶ τῶν χωρίων τοῦ Πηλίου εἶναι εὐχαριστημένος ἀπὸ τὴν πρώτην βοήθειαν τῆς ὁποίας ἔτυχεν ἐκ μέρους τοῦ Κράτους καὶ ἐκ μέρους τῶν ὀργανώσεων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν καθῆκον νὰ τρέχουν εἰς βοήθειαν εἰς τὰς πρώτας στιγμὰς τῶν καταστροφῶν, ὅπως ὁ Ἐρυθρὸς Σταυρὸς καὶ ἄλλαι ὑγειονομικαὶ ὑπηρεσίαι, αἱ ὁποῖαι ἔρχονται εἰς βοήθειαν εἰς αὐτὰς τὰς στιγμάς, καὶ ἐκ τῶν στρατιωτικῶν ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπίσης ἔκαμαν τὸ καθῆκόν των. Ἀλλὰ καὶ ὁ πλοίαρχος κυβερνήτης τοῦ ἀμερικανικοῦ σκάφους τοῦ ναυλοχοῦντος τὴν ἡμέραν ἐκείνην εἰς τὸν λιμένα τοῦ Βόλου, ἔβγαλεν ἄγημα εἰς τὴν ξηράν, τραυματιοφορεῖς, νοσοκόμους καὶ ἰατρόν, διὰ νὰ δώσουν τὰς πρώτας βοηθείας. Ὅταν δὲ τὴν ἐπαύριον, τὴν 20ὴν τοῦ μηνός, δὲν ὑπῆρχε πλέον ἀνάγκη βοηθείας, οἱ ξένοι ναῦται ἀπεχώρησαν. Τὴν 21ην ὅμως τοῦ μηνὸς καὶ ὥραν 10ην π.μ., εὑρισκόμενος εἰς τὴν ἔξοδον τοῦ λιμένος, καὶ παρὰ τὸ Τρίκερι, καὶ ἀντιληφθεὶς τὸν νέον σεισμόν, ἐπέστρεψεν εἰς τὸν λιμένα καὶ παρέσχεν ἐκ νέου τὰς βοηθείας του. Ὀφείλομεν νὰ ἐκφράσωμεν τὰς εὐχαριστίας μας πρὸς τὸν κυβερνήτην καὶ τὸ πλήρωμα διὰ τὴν βοήθειαν τὴν ὁποίαν παρέσχον καὶ διὰ τὸν ἀλτρουϊσμὸν τὸν ὁποῖον ἐπέδειξαν. Ἡ Κυβέρνησις, δι’ ὅλων τῶν ὑπουργῶν τῶν δυναμένων νὰ ἔχουν γνώμην καὶ νὰ παράσχουν βοήθειαν, παρέστη εἰς τὴν πόλιν τοῦ Βόλου καὶ εἰς τὰ χωρία τοῦ Πηλίου. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀφίχθη λίαν ἐγκαίρως, καθὼς καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὁ ἀξιότιμος κ. ὑφυπουργὸς τῆς Ἀσφαλείας, ἐπίσης. Χθές δέ, καθ’ ὅλην τὴν ἡμέραν, ἀντιληφθέντες τὸ μέγεθος τῆς καταστροφῆς, κατετόπισαν ἴσως περισσότερον τὸν Στρατάρχην κ. Παπάγον. Χθὲς δέ, ἐπίσης, τρεῖς ὑπουργοὶ ἦλθον εἰς τὸν Βόλον διὰ νὰ μελετήσουν ἀπὸ οἰκονομικῆς καὶ ἐργατικῆς καὶ βιομηχανικῆς πλευρᾶς τὴν κατάστασιν. Ἐγένοντο ἀλλεπάλληλοι συσκέψεις ἀπὸ πρωΐας μέχρι νυκτός, ἄκουσαν τὰς ἀντιπροσωπείας τῶν ἐπαγγελματιῶν, τῶν βιοτεχνῶν, τῶν ἐργατικῶν ὀργανώσεων καὶ τῶν βιομηχάνων καὶ ἐμπόρων, καί, μελετῶντες τὴν κατάστασιν, μᾶς ὑπεσχέθησαν ὅτι ἐντὸς ἐλαχίστων ἡμερῶν θὰ ἐξαγγείλουν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ληφθῶσιν. Ἴσως, ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ τοῦ Βόλου νὰ μὴ ἔμεινεν εὐχαριστημένη ἐκ τῆς ὅλης αὐτῆς ἐνεργείας τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ὅλοι ἡμεῖς, κύριοι, ἐπὶ τοῦ πτώματος τοῦ Βόλου δὲν πρόκειται νὰ κάμωμεν πολιτικήν. Αἱ Α.Α.Μ.Μ. οἱ Βασιλεῖς μας μετὰ τοῦ Διαδόχου, ἔσπευσαν πολὺ ἐγκαίρως, ὡς πάντοτε, διὰ νὰ ἀντιληφθῶσιν τὸ μέγεθος τῶν καταστροφῶν περιελθόντες τὴν πόλιν καὶ πολλὰ χωρία τοῦ Πηλίου, ἐπιδείξαντες τὸ μέγα ἐνδιαφέρον αὐτῶν διὰ τοὺς πληγέντας πληθυσμούς. Οἱ κάτοικοι τῆς περιφερείας μου ἐκφράζουν τὴν εὐγνωμοσύνην των πρὸς αὐτούς. Ὁ ἀξιότιμος κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, εἰς τὸν ὁποῖον, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἐκφράζω τὰς εὐχαριστίας τοῦ λαοῦ τῆς περιφερείας μου, ἀφίκετο ἐκ τῶν πρώτων, διὰ νὰ ἀντιληφθῇ τὴν κατάστασιν καὶ ἐκτιμήσῃ τὸ μέγεθος τῶν καταστροφῶν καὶ εἶναι ἄξιος πάσης τιμῆς ἐκ μέρους τοῦ Λαοῦ τοῦ Βόλου καὶ τοῦ Πηλίου διὰ τὴν συμπαράστασιν, ἔστω καὶ τὴν ἠθικὴν συμπαράστασιν, τὴν ὁποίαν προσέφερε κατὰ τὰς τραγικὰς ἐκείνας στιγμάς. Ἔχω τὴν ἐλπίδα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ πράξῃ πᾶν τὸ δυνατὸν διὰ νὰ ἀνορθώσῃ τὴν περικαλλῆ πόλιν μας. Αἱ ζημίαι εἶναι μεγάλαι καὶ ἀνυπολόγιστοι. Ἡ πόλις, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη ἐπὶ 80 ἔτη καὶ ἦτο τὸ κόσμημα ὄχι μόνον τῆς Θεσσαλίας, ἀλλὰ καὶ ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνοικοδομηθῇ ἐκ νέου ὡς ἦτο καὶ νὰ ἀνεγερθοῦν τὰ μέγαρα ἐκεῖνα, διὰ τὴν ἀνέγερσιν τῶν ὁποίων συνετέλεσαν οἱ ὁμογενεῖς τοῦ ἐξωτερικοῦ μὲ χρῆμα ἐξ Αἰγύπτου καὶ μὲ τὸν ἱδρῶτα τῶν Πηλιορειτῶν καὶ λοιπῶν Θεσσαλῶν. Ἀλλά, ἐν πάσῃ περιπτώσει κάμνων ἔκκλησιν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου πρὸς ὅλας τὰς πλευράς, παρακαλῶ νὰ συντρέξωσιν τὴν Κυβέρνησιν διὰ νὰ δώσῃ, πρῶτον μέν, μίαν ἀνακούφισιν καὶ ἔπειτα νὰ συμβάλωσιν εἰς τὸ στάδιον τῆς ἀνοικοδομήσεως τοῦ Βόλου, ὥστε νὰ δώσῃ τὰ οἰκονομικὰ ἐκεῖνα μέσα, τὰ ὁποῖα θὰ χρειασθοῦν διὰ νὰ κινηθοῦν τὰ ἐργοστάσια, διὰ νὰ ἐργασθοῦν οἱ ἐπαγγελματίαι καὶ βιοτέχναι καὶ πάντες ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πονοῦν τὸν τόπον. Καὶ νὰ συστήσωμεν εἰς τὸν πληθυσμὸν νὰ μὴ ἐγκαταλείψῃ τὴν ὡραίαν πόλιν, δίδοντες τὴν ὑπόσχεσιν καὶ τὸν λόγον ὅτι ὁ Βόλος θὰ ἀνοικοδομηθῇ μελλοντικῶς καὶ θὰ ἀνθίσῃ οἰκονομικῶς. Ἐνῷ πολλὰ ἤλπιζεν ἀπὸ τὴν ἀνασυγκρότησιν, ἡ ὁποία τελευταίως ἤρξατο ἐπιταχυνομένη, ὥστε νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι θὰ παρήρχετο ἡ κρίσις ἐκείνη ἡ οἰκονομικὴ ἡ ὁποία, κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, ἐμάστιζε τὴν πόλιν, ἐπῆλθεν ἡ καταστροφή. Πάντως, ἔχομεν τὴν ἐλπίδα, ὅτι τόσον ἡ Κυβέρνησις, ὅσον καὶ ἡ ἀντιπολίτευσις θὰ συντρέξουν τοὺς πληθυσμοὺς καὶ θὰ βοηθήσουν εἰς τὴν ἀνοικοδόμησιν τῆς πόλεώς μας καὶ τῶν χωρίων τοῦ Πηλίου. (Χειροκροτήματα).

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς ἔχει τὸν λόγον.

§29Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζομεν, ὅτι εἶναι τῆς παρούσης στιγμῆς νὰ διατυπώσωμεν παρατηρήσεις ἢ ἐπικρίσεις, διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἀντεμετώπισε τὰς συνεπείας τῆς μεγάλης συμφορᾶς τοῦ Βόλου κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν. Θὰ ἔλθῃ ἡ στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν θὰ γίνῃ μακρὰ συζήτησις καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καί, τότε, θὰ δοθῇ ἡ προσήκουσα ἀπάντησις καὶ εἰς ὅσα, κατὰ τρόπον ἀνεπίτρεπτον ἐλέχθησαν ἀπὸ τὸν προλαλήσαντα συνάδελφον εἰς βάρος τοῦ πρώτου πολίτου τῆς καταστραφείσης πόλεως, ὁ ὁποῖος πράττει εἰς τὸ ἀκέραιον τὸ καθῆκόν του ἔναντι τῶν συμπολιτῶν του. Αὐτὴν τὴν στιγμήν, αἰσθανόμεθα τὴν ἀνάγκην νὰ ἐκδηλώσωμεν ἀπεριόριστον τὴν συμπάθειάν μας πρὸς τὰ ἀπειράριθμα θύματα τῆς ἀνειπώτου συμφορᾶς, ἡ ὁποία ἔπληξε τὴν ὡραίαν πόλιν τοῦ Βόλου καὶ τὰ μαγευτικὰ χωριὰ τοῦ Πηλίου. Θὰ ἤθελα ἁπλῶς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι ἡ ἔκτασις ἡ μεγάλη τῶν καταστροφῶν τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπεσήμανε καὶ οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν, οἵτινες μαρτυροῦν τὴν ἔκτασιν τῆς μεγάλης συμφορᾶς, ἀλλὰ ἡ ἰδιορρυθμία τῆς οἰκονομίας τοῦ Βόλου, ὡς ἑνὸς μεγάλου ἀστικοῦ, ἐμπορικοῦ καὶ τουριστικοῦ κέντρου εἶναι ἐκείνη ποὺ πρέπει νὰ ἐπισύρῃ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἐν σχέσει μὲ τὸν τρόπον τῆς ὁριστικῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν καταστροφῶν. Νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ κοινὴν συνείδησιν εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα καὶ ἡ ἀντίληψις αὐτὴ εὗρεν ἀπήχησιν καὶ εἰς τὸν τύπον τὸν κυβερνητικόν, ὅτι δὲν θὰ εἶναι ἀποτελεσματικὸν ἄν ἡ Κυβέρνησις θελήσῃ νὰ στηριχθῇ, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν μιᾶς τόσον ἐκτεταμένης συμφορᾶς, εἰς ἐγχωρίους καὶ μόνον πόρους. Εἶναι ἀνάγκη ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀξιοποιήσῃ τὸ αἴσθημα τῆς διεθνοῦς ἀλληλεγγύης καὶ τότε μόνον θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἐξευρεθοῦν οἱ ἀναγκαῖοι πόροι διὰ τὴν ἀποκατάστασιν, διὰ τὴν μερικὴν ἔστω ἀποκατάστασιν τῶν τεραστίων ζημιῶν τὰς ὁποίας ὑπέστη ἡ πόλις τοῦ Βόλου καὶ τὰ χωρία τοῦ Πηλίου.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γιαννούσης ἔχει τὸν λόγον.

§31Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Ἐὰν ἐζήτησα τὸν λόγον, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἐὰν ἠθέλησα νὰ σᾶς ἀπασχολήσω, δὲν εἶναι διὰ νὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ τοὺς θρήνους μου διὰ τὴν συμφορὰν ἡ ὁποία ἔπληξε τὸν Βόλον. Ἀρκετὰ διεξετραγωδήθη τὸ δρᾶμα ἐκ μέρους τῶν προλαλησάντων συναδέλφων. Ἄλλωστε, ἡμεῖς οἱ Θεσσαλοὶ ἔχομεν ὑποστῆ τόσα πολλά, ὥστε ἐχαλυβδώθη πλέον ἡ ψυχὴ καὶ δὲν ὑπάρχουν δάκρυα. Ἐζήτησα τὸν λόγον, διὰ νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν μίαν σκέψιν, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ γενικοῦ κακοῦ, τὸ ὁποῖον πλήττει τὴν χώραν μας, τοῦ κακοῦ τῶν σεισμῶν. Ἐὰν ρίψωμεν ἓν βλέμμα εἰς τὸ παρελθόν, θὰ ἴδωμεν ὅτι καθ’ ὡρισμένα χρονικὰ διαστήματα 2–5 ἐτῶν γίνεται καὶ ἕνας σεισμὸς εἰς τὴν χώραν μας. Θὰ σᾶς ὑπενθυμίσω τοὺς σεισμοὺς τῆς Κορίνθου, τῆς Χαλκιδικῆς, τῶν Ἑπτανήσων κλπ. Πρέπει τὸ ζήτημα τῶν καταστροφῶν αὐτῶν ἐξ ἀνωτέρας βίας νὰ ἀντιμετωπισθῇ ὄχι πλέον ὡς κάτι τὸ ἔκτακτον, ἀλλὰ ὡς φυσικὸν φαινόμενον μὲ ἀκρίβειαν ἀναμενόμενον. Ὁ μόνος τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον δύναται νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ θέμα τοῦτο εἶναι ἡ δημιουργία τοῦ θεσμοῦ τῆς αὐτασφαλίσεως τοῦ οἰκοδομικοῦ πλούτου τῆς χώρας. Σύμφωνα μὲ τὰ στατιστικὰ στοιχεῖα τοῦ ὑπουργείου Δημ. Ἔργων, ἡ ἀξία τοῦ οἰκοδομικοῦ πλούτου τῆς χώρας ἀνέρχεται εἰς 260 δισεκ. δραχ., αἱ δὲ ζημίαι ἀνέρχονται εἰς δραχ. 200– 400 ἑκατ. Αἱ ζημίαι τοῦ Βόλου ὑπολογίζονται εἰς 400 ἑκατ. δραχ. Δηλ., ἔχομεν ἕνα ποσοστὸν 2‰ ἐπὶ τοῦ ὑπάρχοντος οἰκοδομικοῦ πλούτου. Δὲν προτείνω φορολογίας. Διερχόμεθα τὴν ἐποχὴν τῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων, διατὶ νὰ ἀρνηθῶμεν τὴν ἀσφάλισιν τοῦ οἰκοδομικοῦ πλούτου τῆς χώρας. Ὅταν τις ἔχῃ οἰκοδομὴν ἀξίας 1.000 λιρῶν, καταβάλλων δύο λίρας ὡς ἔκτακτον εἰσφοράν, διατηρεῖ τὴν βεβαιότητα ὅτι, ὅταν θὰ ἤθελε τυχὸν πληγῆ, θὰ ἔχῃ τὴν εἰς ἀκέραιον ἀποκατάστασιν. Ἀναφέρω τοῦτο, διότι ἴσως ἀποτελέσῃ ἀπαρχὴν σκέψεων, διὰ περαιτέρω μελέτην τοῦ θέματος.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Κατσιλάμπρος ἔχει τὸν λόγον.

§33Λ. ΚΑΤΣΙΛΑΜΠΡΟΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ κάμω τρεῖς προτάσεις εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ πρώτη, εἶναι ἡ ἑξῆς. Ὁ Βόλος βεβαίως ἔχει ἀνάγκην τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀστικῶν ἀρτηριῶν. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον προέχει εἶναι ἡ παροχὴ ἐργασίας εἰς τὸν πληθυσμόν. Ἐκεῖ πρῶτον θὰ πρέπει νὰ κατατείνουν αἱ προσπάθειαι τῆς Κυβερνήσεως. Ἔχει σημασίαν τοῦτο, διότι ἄλλως ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶναι ἠναγκασμένη νὰ ἐπιδοτῇ χιλιάδας ἀνέργους. Ἡ δευτέρα πρότασις εἶναι ἡ ἑξῆς. Θὰ συμφωνῇ, νομίζω ἡ Βουλή, ὅτι δὲν μειώνεται ἡ Ἑλλάς, ἐὰν τείνῃ χεῖραν βοηθείας εἰς τοὺς ξένους. Ὅταν γίνωνται θεομηνίαι τοιαύτης ἐκτάσεως οἱ ξένοι σπεύδουν εἰς βοήθειαν. Ἡ πρώτη πρότασις, ἡ ὁποία εἶναι σημαντικωτάτη, εἶναι ὅπως ἡ φορολογία, ἡ ὁποία θὰ ἐπιβληθῇ, προέρχεται ὄχι ἐξ ἐμμέσου, ἀλλὰ ἐξ ἀμέσου φορολογίας.

§34ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι δικαίωμα τῶν πολυπληθῶν ἀρχηγῶν κομμάτων νὰ προηγοῦνται, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ δίδεται ὁ λόγος εἰς τοὺς βουλευτάς. Ἤθελον νὰ κάμω τὴν ἑξῆς πρότασιν. Εἶμαι ἀπολύτως ἐναντίον τῆς ἐκκλήσεως πρὸς τὴν διεθνῆ ἀλληλεγγύην. Ἡ Ἑλλάς, ἤδη, πρέπει νὰ ἀποκτήσῃ τὸ αἴσθημα τῆς ὑπερηφανείας της. Ἐὰν οἱ Ἐρυθροὶ Σταυροὶ τῶν διαφόρων κρατῶν θελήσουν νὰ πράξουν τὸ καθῆκόν των, εἶναι πολὺ φυσικὸν οἱ Ἐρυθροὶ Σταυροὶ νὰ εἰσφέρουν. Ἀλλά, πλὴν τούτου, νομίζω, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν πρέπει νὰ ἀπευθυνθῇ πρὸς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν διεθνῆ ἀλληλεγγύην. Εἶμαι πεπεισμένος ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς θὰ δεχθῇ οἱανδήποτε φορολογίαν. Εἶναι ἀρκετὰ ὑπερήφανος ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, ὥστε διὰ τῶν ἰδίων του μέσων νὰ ἀποκαταστήσῃ τὰς καταστροφάς.

§35Κ. ΜΑΡΗΣ. Δὲν ἀντέχει ἄλλο, κ. συνάδελφε, ὁ λαός.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατετέθη εἰς τὸ Προεδρεῖον ἡ ἑξῆς δήλωσις: «Πρὸς Τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Ἐνταῦθα Ἀξιότιμε κύριε Πρόεδρε, Ἡ ἐπὶ δύο καὶ ἥμισυ ἔτη διακυβέρνησις τῆς χώρας ὑπὸ τοῦ Συναγερμοῦ κατὰ σύστημα ἐντόνως ὀλιγαρχικόν, ἡ θεμελίωσις τῆς ὅλης δημοσιονομικῆς καὶ οἰκονομικῆς πολιτικῆς του ἐπὶ τοῦ ὑποβιβασμοῦ τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου εὐρυτάτων λαϊκῶν στρωμάτων, ἡ ἀνατροπὴ ἢ καταστρατήγησις θεσμῶν κατοχυρούντων δικαιώματα ὑπαλλήλων καὶ ἐργατῶν, ἡ καθιέρωσις τοῦ πνεύματος τῆς φατρίας εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις καὶ τὴν διοίκησιν, ἡ ἀπόπειρα μονοπωλήσεως καὶ ὑποδουλώσεως τοῦ τύπου καὶ ἡ ὅλη ἀντιλαϊκὴ πολιτικὴ ἡ ἀσκουμένη ἀπὸ τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1952 μέχρι σήμερον ὡδήγησεν εἰς ἔντονον ἀντίδρασιν τῆς κοινῆς γνώμης ἡ ὁποία καὶ τὴν κυβερνητικὴν πλειοψηφίαν ἔχει πρὸ πολλοῦ καταδικάσει καὶ τὴν ἀντιπολίτευσιν ὑπὸ τὴν σημερινήν της συγκρότησιν θεωρεῖ ἀποδειχθεῖσαν ἀνίκανον νὰ διεξαγάγῃ ἀποτελεσματικῶς τὸν ἀγῶνα διὰ τὴν ὑπεράσπισιν τῶν λαϊκῶν συμφερόντων καὶ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ὁμαλῆς λειτουργίας τῶν θεσμῶν μας. Ἀποβλέποντες εἰς τὴν ὀργάνωσιν καὶ διεξαγωγὴν τοῦ πολιτικοῦ αὐτοῦ ἀγῶνος κατὰ τρόπον ἀνταποκρινόμενον εἰς τὸ πάνδημον αἴτημα τοῦ δυσφοροῦντος λαοῦ, οἱ ὑπογεγραμμένοι δηλοῦμεν ὅτι υἱοθετοῦμεν τὰς πολιτικὰς κατευθύνσεις τῆς Φιλελευθέρας Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, τῆς ὁποίας θὰ ἀποτελοῦμεν τοῦ λοιποῦ τὴν κοινοβουλευτικὴν ἐκπροσώπησιν ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ κ. Σοφοκλῆ Βενιζέλου, ἐφ’ ᾧ καὶ καταθέτομεν τὴν παροῦσαν δήλωσιν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 26 Ἀπριλίου 1955. Βενιζέλος Σ., Βενιζέλος Ε., Βολουδάκης Μ., Βουλόδημος Τ., Ζαννῆς Ε., Ζερβάνος Ι., Ζίγδης Ι., Κίκας Λ., Κρασσαδάκης Ν., Κοθρῆς Ε., Μαρῆς Κ., Μαυριδόγλου Ι., Μητσοτάκης Κ., Ὀρφανὸς Ι., Παπαμαστοράκης Ι., Παπασπύρου Δ., Πασσάδης Α., Πολυχρονίδης Π., Σκουλᾶς Μ., Τζαννετάκης Π., Τζατζάνης Γ., Τσαντίρης Γ., Χλουβεράκης Μ., Ἐλευθεριάδης Ε.».

§37Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ δήλωσις, ἡ ὁποία ἀνεγνώσθη ἐνώπιον τοῦ Σώματος, δὲν περιέχει μόνον ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως, τὸν ὁποῖον βεβαίως συμμεριζόμεθα. Περιέχει καὶ ἔλεγχον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τὴν ὁποίαν χαρακτηρίζει ἀνίκανον διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου της. Ἡ ἄσκησις τῆς ἀμύνης, κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι μόνον δικαίωμα. Εἶναι, ἐπίσης, καὶ χρέος. Ἀλλά, διότι γνωρίζομεν πόσον θλιβερὰ εἶναι ἡ εἰκὼν προσωπικῆς διαμάχης προσφάτων συνεργατῶν καὶ πόσον μεγάλη θὰ ἦτο ἡ ἀποκαρδίωσις τοῦ φιλελευθέρου δημοκρατικοῦ κόσμου εἰς τοιαύτην περίπτωσιν, προτιμῶμεν νὰ ἀφήσωμεν ἀνάσκητον καὶ τὸ δικαίωμα καὶ τὸ χρέος. Προτιμῶμεν καὶ εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν, ὅπως ἐπράξαμεν δι’ αὐτὸν τὸν λόγον καὶ εἰς πολλὰς ἄλλας, νὰ ἀφήσωμεν ἀναπάντητον τὴν πρόκλησιν. Ἀρκούμεθα εἰς δύο λέξεις. Ὁ ἀρχηγὸς τῆς Φ.Δ.Ε., ἴσως λόγῳ τῆς μακρᾶς ἀπουσίας του, δὲν εἶναι ἐνήμερος. Τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἀπὸ τὴν ἔπαλξιν τῆς ἀντιπολιτεύσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται, ἐπετέλεσε πάντοτε εἰς τὸ ἀκέραιον τὸ καθῆκον του. Καὶ εἶναι ὑπερήφανον διὰ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον τὸ ἐπετέλεσεν. Ἤσκησε πάντοτε καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς καὶ ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐθνικόν, δημιουργικὸν καὶ καλόπιστον ἔλεγχον. Καὶ μὲ τὸν ἴδιον τρόπον θὰ ἀσκῇ τὸ καθῆκόν του καὶ εἰς τὸ μέλλον. Ἡ Ἐθνικὴ ἀσφάλεια, αἱ Δημοκρατικαὶ ἐλευθερίαι, ἡ εὐημερία τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, εἶναι τὸ τριπλοῦν ἰδεῶδες, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου θὰ μάχεται πάντοτε τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακλατζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§39Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε εἰς τὰ ὑπάρχοντα κόμματα, διὰ τῆς δηλώσεως τοῦ κ. Βενιζέλου, προσετέθη νέον κόμμα. Τὸ περίεργον καὶ τὸ ἀπαράδεκτον εἰς τὴν δήλωσιν εἶναι, ἡ μομφὴ ἥτις προσάπτεται εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν ὅτι δὲν ἐπετέλεσεν τὸ καθῆκον της ἔναντι τοῦ Λαοῦ καὶ τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ. Καὶ ὅμως, ὁ κ. Βενιζέλος καὶ οἱ ἀκολουθοῦντες αὐτὸν ἦσαν μέλη τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Καὶ ποῖον ἔλεγχον ἤσκησαν ἢ ποῖος τοὺς ἠμπόδισεν. Ἡμεῖς διαφωνοῦντες πρὸς τὰς ἀντιλήψεις αὐτὰς δηλοῦμεν, ὅτι ἠσκήσαμεν καὶ θὰ ἀσκῶμεν τὸν καλόπιστον ἀλλὰ ζωηρὸν ἔλεγχον κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἐμμένοντες εἰς τὰς ἀρχάς μας καὶ σταθεροὶ εἰς τὰς ἐπάλξεις εἰς τὰς ὁποίας μᾶς ἔταξεν ὁ Ἑλληνικὸς Λαός. Ἡ ΕΠΕΚ θὰ συνεχίσῃ τὴν πορείαν καὶ τοὺς ἀγῶνας της ὑπὲρ τοῦ Λαοῦ. Εἶναι ἑτοίμη καὶ πρόθυμη εἰς τὴν συνεργασίαν διὰ ἑνιαῖον μέτωπον ὅπερ ἀπαιτεῖ ἡ κοινὴ γνώμη καὶ ἐπιβάλλει τὸ συμφέρον τοῦ Λαοῦ. Νέα κόμματα δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὸ αἴτημα τοῦ Λαοῦ καὶ εἰς τὸ συμφέρον τῆς Πατρίδος. Χρειάζεται ἑνότης, σύμπνοια καὶ παραμερισμὸς φιλοδοξιῶν διὰ νὰ γίνουν ἐκλογαὶ καὶ νὰ προέλθῃ νίκη. Μομφὴν διὰ τὴν ἄσκησιν τῶν καθηκόντων μας δὲν δεχόμεθα.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§41ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§43ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6,30 μ. μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 8.45′ μ. μ.).