1955.01.18

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 25η

Τρίτη 18 Ἰανουαρίου 1955

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.15′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γκελεστάθης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΓΚΕΛΕΣΤΑΘΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως μὲ φραστικάς τινας διορθώσεις. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Ἰντζὲς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Ι. ΙΝΤΖΕΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 7223) 15.1.1955 ἐγγράφου του, ἀνακοινοῖ, ὅτι παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου διὰ τὴν παρὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος χορήγησιν δανείου δραχ. 5.650.000 εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, διαθετέου ὑπὸ ταύτης διὰ τὴν συγκέντρωσιν καὶ διάθεσιν σταφυλῶν, σταφίδος καὶ ξηρῶν σύκων Δωδεκανήσου, ἐσοδείας 1954. Ὁ βουλευτὴς Ρόδου κ. Ε. Ζαννῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ταχυδρομικῶν Ὑπαλλήλων Ρόδου, ζητούντων χορήγησιν ἐπιδόματος ἀνθυγιεινῆς ἐργασίας εἰς τοὺς Ταχυδρομικοὺς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Δ. Ἀλιπράντης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς ἐν Πειραιεῖ «Ἑνώσεως Κιμωλίων», διαμαρτυρομένων διὰ τὴν πλημμελῆ ἀτμοπλοϊκὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς νήσου Κιμώλου καὶ ὅλων τῶν νήσων τοῦ δυτικοῦ συμπλέγματος Κυκλάδων, τῶν ἐπαρχιῶν Μήλου καὶ Κέας καὶ ζητούντων ἄμεσον λῆψιν τῶν ἀναγκαίων μέτρων πρὸς τακτικὴν καὶ ἀσφαλῆ ἐξυπηρέτησιν τοῦ πληθυσμοῦ τῶν ἐν λόγῳ νήσων. Ὁ βουλευτὴς Ναυπλίας κ. Β. Βραχνός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προοδευτικοῦ Συλλόγου Ναυπλίου «Ὁ Παλαμήδης» καὶ τοῦ Συλλόγου Γονέων καὶ Κηδεμόνων μαθητῶν Γυμνασίου Ναυπλίου, ζητούντων ἐπίλυσιν τῶν αἰτημάτων τῶν ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν Μέσης Ἐκπαιδεύσεως. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Δ. Ἀλιπράντης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς ἐκτάκτου Γενικῆς Συνελεύσεως τῶν μελῶν τῶν Συνδικάτων Η.Ε.Μ., ζητούσης τὴν μὴ ἀπόλυσιν προσωπικοῦ, ἐνίσχυσιν τοῦ Ταμείου Συντάξεων, ἑνοποίησιν τῶν Ἑταιριῶν ΗΕΑΠ καὶ ΗΕΜ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Γ. Τζατζάνης, καταθέτει ψήφισμα τῆς ἐκτάκτου Γενικῆς Συνελεύσεως τῶν μελῶν τῶν Συνδικάτων τῆς Η.Ε.Μ., ζητούσης τὴν μὴ ἀπόλυσιν τοῦ προσωπικοῦ, ἐνίσχυσιν τοῦ Ταμείου Συντάξεων, ἑνοποίησιν τῶν Ἑταιριῶν ΗΕΑΠ καὶ ΗΕΜ κλπ. Ὁ Θεόδωρος Μπαρκούρας, μικροϊδιοκτήτης, κάτοικος Ἀθηνῶν, ζητεῖ ἄρσιν τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης, καταθέτει ἀναφορὰν μονοκαλλιεργητῶν καπνοῦ, κατοίκων τῆς Κοινότητος Ψηλῆς–Ράχης, ζητούντων τὴν ὑπὸ τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἑλληνικοῦ Καπνοῦ ἢ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας κατασκευὴν εἰς ὡρισμένας καπνικὰς περιοχὰς τοῦ ἀγροκτήματος τῆς Κοινότητός των, τριῶν ὑδατοδεξαμενῶν πρὸς συγκέντρωσιν ὕδατος, ὅλως ἀναγκαίου διὰ τὴν καπνοφυτείαν καὶ τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς των. Ὁ Πρόεδρος Συνελεύσεως Δημοδιδασκάλων περιφερείας Ζαγορίου–Μετσόβου, ζητεῖ βαθμολογικὴν ἐξέλιξιν τῶν διδασκάλων καὶ μισθολογικὴν ἐξίσωσιν αὐτῶν πρὸς ὑπαλλήλους ἄλλων ὑπηρεσιῶν. Ἡ Γενικὴ Συνομοσπονδία Παλαιῶν Πολεμιστῶν Ἑλλάδος, ζητεῖ ἀπαλλαγὴν ἐκ τῆς καταβολῆς τηλεφωνικῶν τελῶν, διὰ τὸ παρ’ αὐτῆς χρησιμοποιούμενον τηλέφωνον. Οἱ βουλευταὶ Καρδίτσης κ.κ. Σ. Ἀλλαμανῆς καὶ Κ. Βασαρδάνης, καταθέτουν ἀναφορὰν κατοίκων τῶν χωρίων Κούτσερι, Συκεῶν, Πετρινοῦ κλπ. τοῦ τέως Δήμου Φύλλου, ζητούντων ἐπανάληψιν διακοπεισῶν ἐργασιῶν πρὸς ἀποπεράτωσιν ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων ποταμοῦ Ἐνιππέως. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Λαρίσης, ζητεῖ μείωσιν τῆς τιμῆς τοῦ εἰς τὰς ἐπαρχίας διανεμομένου ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. Ὁ βουλευτὴς Γυθείου κ. Π. Τζανετάκης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἐκπαιδευτικῶν Μέσης Ἐκπαιδεύσεως Γυθείου, ζητούντων βαθμολογικὴν ἐξέλιξιν αὐτῶν, χορήγησιν ἐπιδόματος βιβλιοθήκης κλπ. Ὁ βουλευτὴς Σάμου κ. Γ. Γρηγορίου, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν λειτουργῶν Μ. Ἐκπαιδεύσεως τῶν περιφερειῶν Μαραθοκάμπου καὶ Λιμένος Βαθέος Σάμου, αἰτούντων ἀποδοχὴν καὶ ἐπίλυσιν τῶν αἰτημάτων των. Ὁ βουλευτὴς Φλωρίνης κ. Δ. Θεοχαρίδης, καταθέτει ψήφισμα τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως Ἐκπαιδευτικῶν Μέσης Ἐκπαιδεύσεως Νομοῦ Φλωρίνης, ζητούσης ἐπίλυσιν τῶν αἰτημάτων τῶν ἐν λόγῳ ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Φαρσάλων κ. Ι. Ριζιώτης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως λειτουργῶν Μέσης Ἐκπαιδεύσεως Λαρίσης ζητούσης βαθμολογικὴν ἐξέλιξιν τῶν μελῶν της, χορήγησιν ἐπιδόματος βιβλιοθήκης κλπ. Οἱ Σύλλογοι λειτουργῶν Μέσης Ἐκπαιδεύσεως Κερκύρας, Θεσπρωτίας, Ἀρκαδίας, Βοιωτίας, Σερρῶν, Λέσβου καὶ Λήμνου, Ἄρτης, Ξάνθης, Πειραιῶς, Αἰγιαλείας, Ἠλείας, κλπ. ζητοῦν βαθμολογικὴν ἐξέλιξιν τῶν λειτουργῶν Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, χορήγησιν ἐπιδόματος βιβλιοθήκης κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Δ. Ἀλιπράντης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς ἐν Πειραιεῖ Ἑνώσεως Κιμωλίων διαμαρτυρομένων διὰ τὴν πλημμελῆ ἀτμοπλοϊκὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς νήσου Κιμώλου καὶ ὅλων τῶν νήσων τοῦ δυτικοῦ συμπλέγματος Κυκλάδων, τῶν ἐπαρχιῶν Μήλου καὶ Κέας καὶ ζητούντων ἄμεσον λῆψιν τῶν ἀναγκαίων μέτρων πρὸς τακτικὴν καὶ ἀσφαλῆ ἐξυπηρέτησιν τοῦ πληθυσμοῦ τῶν ἐν λόγῳ νήσων. Ὁ βουλευτὴς Ναυπακτίας κ. Ι. Ἰντζές, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐπαγγελματικοῦ καὶ Βιοτεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου Αἰτωλοακαρνανίας ζητοῦντος ἐπίλυσιν τῶν αἰτημάτων τῶν λειτουργῶν Μέσης Ἐκπαιδεύσεως. Ὁ βουλευτὴς Φλωρίνης κ. Δ. Θεοχαρίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ἀρτοποιῶν Φλωρίνης ζητοῦντος καθορισμὸν ἀποδόσεως τῶν ἀρτοποιουμένων ἀλεύρων βάσει τῆς πραγματοποιουμένης ἀποδόσεως, ἀναστολὴν χορηγήσεως ἀδειῶν λειτουργίας νέων ἀρτοποιείων, ἐλευθέραν χρῆσιν ὑγρῶν καυσίμων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Τριχωνίδος κ. Α. Παπαθανάσης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν Μέσης Ἐκπαιδεύσεως Νομοῦ Αἰτωλοακαρνανίας, ζητούντων ἐπίλυσιν τῶν αἰτημάτων των κλπ. Ὁ κ. Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν προαγωγὰς Ἀνωτάτων Ἀξιωματικῶν Β. Ἀεροπορίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Χ. Παπασταύρου, Κ. Μουρατίδης, Γ. Βούλγαρης, Μ. Κοτσώνης, Ι. Λαυρεντίδης, Ι. Κοντοβράκης, Δ. Καρατζένης, Δ. Λατζούνης, Χ. Ντινήδης, Α. Φράγκος, Σ. Τζουβάρας, Π. Ντεντιδάκης, Χ. Μαυρομμάτης, καὶ Χ. Ρῖζος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν πολιτικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Κράτους».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ πρωτοκόλλου προσχωρήσεως τῆς Ὁμοσπόδου Γερμανικῆς Δημοκρατίας, εἰς τὴν Συνθήκην τοῦ Βορείου Ἀτλαντικοῦ». Ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας κ. Σ. Καναβαριώτης ἔχει τὸν λόγον.

§6Σ. ΚΑΝΑΒΑΡΙΩΤΗΣ. Εἰσηγοῦμαι τὴν ἀποδοχὴν τοῦ νομοσχεδίου.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας κ. Ζαννῆς ἔχει τὸν λόγον.

§8Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, εἰσηγοῦμαι τὴν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἀποδοχὴν τοῦ νομοσχεδίου.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§10Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐξωτ.). Τὴν 23ην Ὀκτωβρίου 1954 τὰ Κράτη τὰ μετέχοντα τοῦ Ἀτλαντικοῦ Συμφώνου, ἔλαβον μίαν ἀπόφασιν ἱστορικῆς σημασίας. Ἐνέκριναν τὴν εἴσοδον τῆς Δυτικῆς Ὁμοσπονδιακῆς Γερμανίας εἰς τὴν Ὀργάνωσιν τοῦ ΝΑΤΟ, ὑπογράψαντα τὸ σχετικὸν πρωτόκολλον. Τῷ ὄντι ἡ συνεδρίασις ἐκείνη ὑπῆρξεν ἱστορικὴ καὶ ὡς τοιαύτη ἐχαιρετίσθη καὶ ἀπὸ τοὺς μετέχοντας τοῦ συμβουλίου, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ὅλον τὸν ἐλεύθερον κόσμον. Διότι τὸ ἀμυντικὸν σύστημα τοῦ ἐλευθέρου κόσμου, τὸ ἀμυντικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον διασφαλίζεται διὰ τοῦ Ἀτλαντικοῦ Συμφώνου, ἐνισχύθη πλέον σημαντικά, εἰς τρόπον ὥστε ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ αὐξάνωνται αἱ ἀμυντικαὶ δυνατότητες καὶ ἐξ αὐτοῦ αἱ βεβαιότητες τῆς εἰρήνης καὶ ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ ἐξασθενίζουν οἱ κίνδυνοι μιᾶς ἐπιθέσεως ἐκ μέρους ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τρέφουν σχέδια ἐπεκτατικά. Ἡ Ἑλλὰς εἶχε συνηγορήσει ἤδη ἀπὸ μακροῦ διὰ τὴν εἴσοδον τῆς Δυτικῆς Γερμανίας εἰς τὸ σύστημα τοῦ Ν.Α.Τ.Ο. δι’ αὐτὸ μὲ ἐξαιρετικὴν ἱκανοποίησιν εἴδομεν τὴν ἐκ μέρους ὅλων τῶν μελῶν ὑπογραφὴν τοῦ σχετικοῦ πρωτοκόλλου, εἰς συνεδρίασιν, εἰς τὴν ὁποίαν προήδρευε μάλιστα ἡ χώρα μας. Ἐλπίζω, ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ μὲ τὴν αὐτὴν ἱκανοποίησιν θὰ δεχθῇ καὶ θὰ ἐγκρίνῃ τὸ πρωτόκολλον αὐτό, τὸ ὁποῖον εἰσηγοῦμαι νὰ ψηφισθῇ καὶ νὰ γίνῃ δεκτὸν εἰς μίαν καὶ μόνην ἀνάγνωσιν. (Χειροκροτήματα).

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπάρχοντος ἄλλου ἐγγεγραμμένου διὰ νὰ ὁμιλήσῃ, ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ ἐὰν δέχεται τὸ περὶ οὗ πρόκειται νομοσχέδιον, εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον.

§12ΑΠΑΝΤΕΣ ΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ πρωτοκόλλου προσχωρήσεως τῆς Ὁμοσπόνδου Γερμανικῆς Δημοκρατίας εἰς τὴν Συνθήκην τοῦ Βορείου Ἀτλαντικοῦ». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς συνθήκης συμμαχίας, πολιτικῆς συνεργασίας καὶ Ἀμοιβαίας βοηθείας μεταξὺ τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος, τῆς Τουρκικῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς Ὁμοσπόνδου Λαϊκῆς Δημοκρατίας τῆς Γιουγκοσλαυΐας». Ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας κ. Σ. Καναβαριώτης ἔχει τὸν λόγον.

§14Σ. ΚΑΝΑΒΑΡΙΩΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἔρχεται ἐνώπιον ἡμῶν τὸ σχέδιον νόμου τῆς κυρώσεως τῆς συνθήκης συμμαχίας μεταξὺ τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος, τῆς Λαϊκῆς Δημοκρατίας τῆς Γιουγκοσλαυΐας καὶ τῆς Δημοκρατίας τῆς Τουρκίας. Τὸ πρῶτον βῆμα τῆς συνθήκης αὐτῆς τῆς συμμαχίας ἀπετέλεσεν ἡ συνθήκη φιλίας καὶ συνεργασίας μεταξὺ τῶν τριῶν χωρῶν ἡ ὑπογραφεῖσα ἐν Ἀγκύρᾳ τὴν 28ην Φεβρουαρίου 1953. Διὰ τῆς ὑπογραφῆς αὐτῆς τῆς συνθήκης φιλίας καὶ συνεργασίας διεπιστώθη ἡ ἁρμονία τῶν σχέσεων καὶ ἡ ἐπιθυμία τῆς βελτιώσεως τῶν σχέσεων τῶν τριῶν αὐτῶν χωρῶν καὶ ὡς πρώτη ἐκδήλωσις τῆς ἐπιτεύξεως ἦτο ἡ λαβοῦσα χώραν ἐν Ἀθήναις τὸν Ἰοὔλιον τοῦ παρελθόντος ἔτους, διάσκεψις τῶν τριῶν ὑπουργῶν τῶν Ἐξωτερικῶν τῶν τριῶν αὐτῶν χωρῶν. Κατ’ αὐτὴν ἀπεφασίσθη, ὅπως ἱδρυθῇ ἕνα μόνιμον συμβούλιον συντονισμοῦ τῶν προσπαθειῶν τῶν τριῶν χωρῶν διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς ἀμυντικῆς των θέσεως καὶ διὰ τὴν βελτίωσιν γενικῶς τῶν σχέσεων τῶν λαῶν τῶν τριῶν χωρῶν. Τοῦ μονίμου αὐτοῦ συντονιστικοῦ συμβουλίου ἄμεσον ὄργανον ἦτο ἡ μόνιμος Γραμματεία, ἡ ὁποία, ὡς γνωστόν, περιεῖχε καὶ στρατιωτικὸν τμῆμα, διὰ τοῦ ὁποίου στρατιωτικοῦ τμήματος ἐβελτιοῦντο ὁλονὲν καὶ περισσότερον αἱ συνεννοήσεις καὶ αἱ σχέσεις μεταξὺ τῶν χωρῶν αὐτῶν, διὰ τὴν καλυτέραν ἀμυντικὴν των προάσπισιν. Ἡ ἱκανοποιητικὴ ἐξέλιξις τῶν σχέσεων καὶ ἡ συναίσθησις τῶν ὑφισταμένων κοινῶν κινδύνων, ὡς καὶ ἡ σταθερὰ ἀπόφασις διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς ἀμύνης εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Βαλκανικῆς, ἀπετέλεσαν τὰς βασικὰς προϋποθέσεις εἰς τὴν προώθησιν τῶν συνεννοήσεων, διὰ τὴν δημιουργίαν τοῦ καταλλήλου συστήματος συλλογικῆς ἀσφαλείας. Ἡ εὐτυχὴς αὕτη ἔκβασις τῶν σχέσεων μεταξὺ τῶν τριῶν χωρῶν, κατέληξεν εἰς τὴν ὑπογραφὴν τῆς συνθήκης μεταξὺ τῶν 3 χωρῶν, ἡ ὁποία καὶ ἔλαβε χώραν τὴν 9.8.54 εἰς τὸ Μπλέντ τῆς Γιουγκοσλαυΐας. Ἡ συνθήκη αὐτῆς τῆς συμμαχίας εἶναι ἓν ὄργανον εἰρήνης, διότι ἐναντίον οὐδενὸς στρέφεται, ἐνῷ, ἐξ ἀντιθέτου, αἱ τρεῖς αὗται χῶραι διὰ τοῦ ὀργάνου αὐτοῦ τῆς εἰρήνης ἀναλαμβάνουν τὴν ἀμοιβαίαν ὑποχρέωσιν, ὅπως ἀγωνισθοῦν παραλλήλως, ἐὰν ἓν ἐκ τῶν μελῶν ἤθελεν ὑποστῆ ἐπίθεσιν ἐκ μέρους τρίτης δυνάμεως. Νομίζω, ὅτι τὸ γεγονὸς αὐτὸ τῆς ὑπογραφῆς τῆς συνθήκης ἀποτελεῖ ἓν μεγάλο βῆμα πρὸς τὴν ἐξασφάλισιν τῆς εἰρήνης, καὶ ἐν τῇ Βαλκανικῇ ἰδιαιτέρως, ἀλλὰ καὶ προσφέρεται ὡς ἓν ἐνδυναμωτικὸν ἀμυντικὸν τοῦ ὅλου Ἀτλαντικοῦ Συμφώνου. Διότι ἡ μὲν Γιουγκοσλαυΐα, ναὶ μὲν δὲν ἀποτελεῖ μέλος τοῦ Βορειατλαντικοῦ Συμφώνου, εἶναι ὅμως μέλος τοῦ Ο.Η.Ε., ἐνῷ αἱ δύο ἄλλαι χῶραι, ἡ Τουρκία καὶ ἡ Ἑλλάς, ὡς γνωστόν, εἶναι μέλη τοῦ Βορειατλαντικοῦ Συμφώνου. Διὰ τῆς εἰσδοχῆς καὶ τῆς Γιουγκοσλαΐας, καὶ διὰ τῆς συμπήξεως, οὕτως εἰπεῖν, τῆς τριπλῆς αὐτῆς συμμαχίας, καλύπτεται τὸ κενόν, τὸ ὁποῖον ὑφίστατο μέχρι τοῦδε, ἰδίως ἐν τῇ περιοχῇ τῆς Βαλκανικῆς. Τὸ πρᾶγμα ἐνέχει μεγάλην σημασίαν καὶ δι’ ἡμᾶς καὶ διὰ τὸν ἐλεύθερον κόσμον, καὶ δι’ αὐτὸ εἰσηγοῦμαι εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως εἰς μίαν μόνην ἀνάγνωσιν, εἰς τὴν παροῦσαν ἀνάγνωσιν, θελήσῃ νὰ ἐπικυρώσῃ τὴν συνθήκην αὐτὴν τῆς συμμαχίας καὶ τῆς ἀμοιβαίας βοηθείας τῶν τριῶν αὐτῶν χωρῶν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως).

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας κ. Ε. Ζαννῆς ἔχει τὸν λόγον.

§16Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, μέσα ἀπὸ τοὺς τάφους, τὰς θυσίας καὶ τὰ ἐρείπια, τὰ ὁποῖα ἐπροξένησεν ὁ δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος, ἀνέκυψεν ἐπιτακτικὴ ἡ ἀνάγκη τῶν λαῶν τῶν παραμεινάντων ἐκτὸς τοῦ παραπετάσματος, ὅπως ἑνωθοῦν, διὰ νὰ σωθοῦν ἀπὸ τὸν ἐπαπειλοῦντα αὐτοὺς θανάσιμον κίνδυνον. Ὡς ἐξ ἐνστίκτου, οἱ λαοὶ τῆς δύσεως διεῖδον, ὅτι μόνον ἡ ἕνωσις σώζει ἐναντίον τοῦ ἐξ ἀνατολῶν κινδύνου. Καὶ οὕτω, προέκυψε, κύριοι συνάδελφοι, ὑπὸ τὴν πίεσιν τῶν λαϊκῶν μαζῶν, τὸ πρῶτον, ἡ ἵδρυσις τοῦ συμβουλίου τῆς Εὐρώπης. Τὸ συμβούλιον τῆς Εὐρώπης, κύριοι συνάδελφοι, εἶχεν ἀρχικῶς ὡς σκοπόν, τὴν δημιουργίαν ἐργαστηρίου ὑπερεθνικῶν ἰδεῶν καὶ τὴν κατάλληλον πρὸς τοῦτο καθοδήγησιν τῆς κοινῆς γνώμης, οὕτως ὥστε ἐνσυνειδήτως νὰ προσβλέπῃ πρὸς τὴν δημιουργίαν μιᾶς ἡνωμένης Εὐρώπης. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ συμβούλιον τῆς Εὐρώπης, ἐνῷ εἶχε πᾶσαν δικαιοδοσίαν νὰ ἀσχολῆται ἐπὶ οἰκονομικῶν καὶ κοινωνικῶν ζητημάτων, διεχωρίσθησαν τὰ ζητήματα τῆς ἐθνικῆς ἀμύνης καὶ διεχωρίσθησαν τὰ ζητήματα τῆς ἐθνικῆς ἀμύνης, διότι εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς κατέστη προφανές, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν εἰς μίαν ἡνωμένην Εὐρώπην, χωρὶς νὰ λυθοῦν προηγουμένως αἱ διαφοραὶ ποὺ ἐχώριζαν τὴν Γαλλίαν καὶ τὴν Γερμανίαν. Ἔπρεπε νὰ ἐξευρεθῇ λύσις ἱκανοποιοῦσα ἀμφοτέρας τὰς χώρας, καὶ ἐπὶ πλέον νὰ δεχθῇ ἡ Ἀγγλία ὅπως ἀναλάβῃ συγκεκριμένας ὑποχρεώσεις ἔναντι τῆς Εὐρώπης, διὰ νὰ καταστῇ δυνατὴ μία συμφωνία πλήρης, ἡ ὁποία νὰ ὁδηγήσῃ τοὺς λαούς, τοὺς ἐναπομείναντας ἐκτὸς τοῦ παραπετάσματος εἰς ἕνα ἑνιαῖον ὀργανισμόν, εἰς μίαν ἡνωμένην Εὐρώπην. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἔργον τῆς τοῦ συμβουλίου τῆς Εὐρώπης προετοίμασε τὴν ὁδὸν κατὰ τὸ δυνατόν, διότι βεβαίως ἐὰν δὲν ἐπετεύχθη ἡ ἑνοποίησις τῆς Εὐρώπης εἰς ἕνα ἑνιαῖον ὀργανισμόν, δηλαδή, εἰς μίαν Εὐρώπην τῶν 16 ἢ τῶν 17, ὅπως θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι, ἐπετεύχθη ἡ Εὐρώπη πρῶτον τῶν 6, ἡ ὁποία προσεπάθησεν ἀφ’ ἑνὸς νὰ λύσῃ τὰ οἰκονομικά της προβλήματα καὶ ἡ κοινοπραξία τοῦ ἄνθρακος εἶναι ἕνα παράδειγμα σπουδαῖον πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν καί, ἀφ’ ἑτέρου, προσεπάθησε νὰ δημιουργήσῃ τὴν ἀμυντικὴν κοινότητα τῆς Εὐρώπης τῶν 6. Κύριοι, ἦτο τὸ πρῶτον βῆμα, δὲν ἦτο βεβαίως τὸ ἰδεῶδες, τὸ ὁποῖον ἀναζητοῦν οἱ λαοί, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀπετέλει ἕνα βῆμα πρὸς τὴν ἐπίλυσιν τῶν ζητημάτων τῆς Εὐρώπης. Αἱ διαφοραί, ὅμως, αἱ μνησικακίαι, αἱ ὁποῖαι ἐχώριζον τοὺς λαούς, ἤρχισαν πάλιν νὰ ὀξύνωνται καὶ παρημπόδισαν τὴν λύσιν. Γνωρίζετε, κύριοι συνάδελφοι, τὴν τύχην τῆς ἀμυντικῆς κοινότητος τῶν 6, ἀπερρίφθη ἀπὸ τὸ Γαλλικὸν Κοινοβούλιον καὶ ἀνεζητήθη τότε ὑποκατάστατον αὐτῆς. Τότε, ἀνεσύρθη ἀπὸ τὰ θυλάκια τῶν ὑπουργῶν τῶν Ἐξωτερικῶν ἡ συνθήκη τῶν Βρυξελλῶν. Ἡ συνθήκη τῶν Βρυξελλῶν, γνωρίζετε, ὅτι ἐγένετο πρὸς τὸν σκοπὸν ὅπως παρεμποδίσῃ τὸν ἐπανεξοπλισμὸν τῆς Γερμανίας. Ἡ ἐξέλιξις ὅμως τῶν εὐρωπαϊκῶν στρατιωτικῶν ζητημάτων ἔφθασε μέχρι τούτου τοῦ σημείου, ὥστε ἀνετράπησαν ἄρδην οἱ ὅροι τῆς συνθήκης τῶν Βρυξελλῶν, οἱ ὁποῖοι ἐνῷ ἀρχῆθεν ἀπέβλεπον εἰς τὸ νὰ παρεμποδίσουν, ὡς εἶπον ἀνωτέρω, τὸν ἐπανεξοπλισμὸν τῆς Γερμανίας, τώρα βλέπομεν νὰ καλῆται ἡ Γερμανία νὰ μετάσχῃ εἰς τὸν ἐπανεξοπλισμὸν διὰ τὴν ἄμυναν τῆς δυτικῆς Εὐρώπης. Κύριοι, ἐχρειάσθη ἡ παρέμβασις τῆς μεγάλης ὑπερατλαντικῆς συμμάχου χώρας, τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ἐχρειάσθη ἐπὶ πλέον ἡ ἀνάληψις συγκεκριμένων ὑποχρεώσεων ἐκ μέρους τῆς Ἀγγλίας, διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ μία νέα συνθήκη, ἡ δυτικὴ Εὐρωπαϊκὴ συμμαχία, ὅπως ἀπεκλήθη. Ἡ δυτικὴ Εὐρωπαϊκὴ συμμαχία τῶν 7, δὲν ἐκάλυπτεν ὁλόκληρον τὸ ἀμυντικὸν σύστημα τῆς Εὐρώπης. Ἔμενεν ἀκάλυπτος ἀφ’ ἑνὸς ὁ χῶρος τῶν Σκανδιναυϊκῶν Χωρῶν, αἱ ὁποῖαι ἐκ παραδόσεως οὐδετερόφιλοι, ἀρνοῦνται νὰ ἀναλάβουν ὑποχρεώσεις στρατιωτικάς, ἀφ’ ἑτέρου, ἔμενεν ἔκθετος ἡ Ν. Α. Εὐρώπη, δηλαδή, ἡ Βαλκανική. Ἡ παλαιὰ φιλία, ἡ ὁποία ἑνώνει τὴν Ἑλλάδα μὲ τὴν Τουρκίαν, ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου καὶ τοῦ Κεμὰλ Ἀτατούρκ, οἱ παλαιοὶ δεσμοί μας, μὲ τὴν Γιουγκοσλαυΐαν, οἱ ὁποῖοι καὶ πάλιν ἐπανασυνεδέθησαν ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, ἐπέτρεψαν εἰς τὰς τρεῖς χώρας νὰ ὑπογράψουν πρῶτον τὴν συνθήκην τῆς Ἀγκύρας, συνθήκην φιλίας καὶ συνεργασίας, ἡ ὁποία εἰς Μπλὲντ μετετράπη καὶ εἰς στρατιωτικὴν συμμαχίαν. Κύριοι βουλευταί, θὰ συστήσω — καὶ ὅλη ἡ Βουλὴ εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ εἶναι σύμφωνος — τὴν ἐπικύρωσιν αὐτῆς τῆς συμμαχίας, ἡ ὁποία ἦτο ἀναγκαία. Διότι, ὅπως εἶπον, αἱ τρεῖς χῶραι, αἱ ὁποῖαι ἑνοῦνται διὰ τῆς ὑπὸ τὴν ἐπικύρωσιν ἡμῶν συμμαχίας, δὲν ἔχουν οὐδένα κατακτητικὸν σκοπόν, ἀλλ’ ἁπλῶς προβλέπουν εἰς τὴν διατήρησιν τῆς εἰρήνης χωρὶς νὰ στρέφεται ἐναντίον οὐδενός. Παρὰ ταῦτα, διὰ νὰ εἶναι πλῆρες τὸ ἀμυντικὸν τεῖχος τοῦ δυτικοῦ κόσμου, θὰ πρέπει καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ συνδεθῇ ἡ Βαλκανικὴ Συμμαχία μὲ τὴν Δυτικὴν Ἀμυντικὴν Συμμαχίαν τοῦ Λονδίνου. Πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναλάβῃ τὴν πρωτοβουλία καὶ νὰ στρέψῃ τὴν προσοχήν του πρὸς τὴν Ἰταλίαν, διὰ νὰ συνδεθῶμεν μὲ τοὺς συμμάχους τῆς δύσεως καὶ οὕτω νὰ καλυφθῇ ἅπασα ἡ περιοχή. Ὅλη ἡ Εὐρώπη, ὅλοι οἱ λαοί, οἱ ὁποῖοι ἀγωνιοῦν διὰ τὸ μέλλον, θὰ πρέπει νὰ ἑνωθοῦν διὰ τῆς πραγματοποιήσεως ἑνιαίας προσπαθείας ἀναχαιτίσεως τοῦ κομμουνισμοῦ, διότι ἄλλως πῶς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σωθῶμεν. Καὶ ἄλλοτε, ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, σᾶς εἶπον, ὅτι ἡ Ρωσία, δὲν διαπραγματεύεται μὲ τοὺς ἀσθενεῖς. Ἡ Ρωσικὴ Ἄρκτος, εἶπε λίαν παραστατικῶς ἕνας μεγάλος πολιτικός, δὲν διαπραγματεύεται μὲ τοὺς ἀδυνάτους, ἁπλῶς τοὺς καταβροχθίζει. Μόνον ὅταν ὑπάρχῃ ἰσχυρὰ δύναμις, τότε μόνον εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνασταλοῦν αἱ ὀρέξεις τῆς Ρωσίας. Πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτόν, ἡ Βαλκανικὴ Συμμαχία συμβάλλει οὐσιωδῶς. Ἡ συνθήκη τοῦ Λονδίνου, ἡ ὁποία ἥνωσε τὰς 7 δυνάμεις τῆς δύσεως, μὲ συγκεκριμένας ὑποχρεώσεις πλέον τῆς Ἀγγλίας καὶ τὴν συμπαράστασιν τῶν ΗΠΑ δημιουργεῖ ἓν τεῖχος, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ θραυστοῦν αἱ ὀρέξεις ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπιβουλεύονται τὰς ἐλευθερίας τοῦ δυτικοῦ κόσμου. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ὀφείλονται καὶ ὀφείλω νὰ ἐκφράσω τὰ συγχαρητήριά μου πρὸς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, διότι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν του, ἡ φιλία, ἡ ὁποία συνδέει τὴν Ἑλλάδα μὲ τὴν Γιουγκοσλαυΐαν καὶ τὴν Τουρκίαν μετετράπη εἰς μίαν χαλυβδίνην συμμαχίαν. Ἀλλὰ πέραν τούτου, κύριοι συνάδελφοι, ἐπιτραπήτω μοι νὰ προσθέσω ἀκόμη δύο λέξεις. Αἱ χαλύβδιναι συμμαχίαι, τότε μόνον ἔχουν ἰσχὺν ὅταν ἐκφράζουν τὰ αἰσθήματα τῶν λαῶν. Βεβαίως, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἑλληνικῆς, ἡμεῖς προσεχωρήσαμεν εἰς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν χωρὶς τὴν παραμικρὰν σκέψιν. Τοῦτο ὅμως δὲν γίνεται δυστυχῶς, ὅπως εἴδωμεν κατὰ τὴν τελευταίαν συζήτησιν τοῦ Κυπριακοῦ καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς φίλης Τουρκίας. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ πρέπει νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅπως πράξῃ πᾶν τὸ δυνατόν, διὰ νὰ διαφωτισθῇ καὶ ὁ Τουρκικὸς λαός. Νὰ ἀναγνωρίσῃ ἐπὶ τέλους τὴν ἀρχὴν τῆς αὐτοδιαθέσεως τῶν λαῶν, ἡ ὁποία εἶναι ἡ βασικὴ ἀρχὴ τοῦ Καταστατικοῦ Χάρτου τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν συμμαχίαι, αἱ ὁποῖαι νὰ ἔχουν ρίζας εἰς τὰς ψυχὰς τῶν λαῶν, ὅταν εἷς σύμμαχος, παρεμποδίζῃ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς ἀποκαταστάσεως ἑνὸς ἄλλου συμμάχου Ἔθνους. Καὶ ἐπειδὴ εἰς τὰς καρδίας τῶν Ἑλλήνων σήμερον ἡ Κύπρος ἀποτελεῖ τὴν ὑπερτάτην ἐθνικήν μας ἀξίωσιν, θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ κατανόησις καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῶν συμμάχων μας. Οἱονδήποτε ἐμπόδιον, τὸ ὁποῖον παρεμβάλλεται ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῶν, προκαλεῖ βαθυτάτην πικρίαν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἀλλά, παρὰ ταῦτα, τὸ πρῶτον βῆμα συνετελέσθη. Ἡ συμμαχία εἶναι μία πραγματικότης. Τὰ λοιπὰ εἶναι ἔργον διαφωτίσεως τῶν λαῶν μας, ὅτι τότε μόνον θὰ καταστῇ πράγματι χαλυβδίνη αὐτὴ ἡ συμμαχία, ὅταν ὑπάρχῃ μία πλήρης κατανόησις ἐξ ὅλων τῶν πλευρῶν. Εἶναι εὐτύχημα, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ Γιουγκοσλαυΐα πρὶν ἢ ὑπογράψῃ, ἐπέτυχε τὴν λύσιν προβλήματος ζωτικοῦ, ὡς καὶ δι’ ἡμᾶς ἡ Κύπρος, τοῦ προβλήματος τῆς Τεργέστης καὶ οὕτω εἶναι ἐφικτὴ ἡ εἰσδοχὴ τῆς Ἰταλίας εἰς τὴν Βαλκανικὴν συμμαχίαν, ἡ ὁποία θὰ μᾶς συνδέσῃ, ὅπως ἀνέφερον προηγουμένως, μὲ τὴν Δυτικὴν Εὐρωπαϊκὴν Συμμαχίαν. Θὰ πρέπει καὶ ἡμεῖς ἀπὸ τῆς πλευρᾶς μας — καὶ τοῦτο εἶναι τὸ σημεῖον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπιθυμῶ νὰ ἐπιμείνω— Θὰ πρέπει λέγω νὰ καταβληθῇ ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν πᾶσα προσπάθεια διαφωτίσεως τῆς κοινῆς γνώμης τῆς Τουρκίας. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωνται ὅσα ἐλέχθησαν εἰς τὸ συμβούλιον τῆς Εὐρώπης ἀπὸ τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς Τουρκίας, ὅτι τὸ Κυπριακὸν εἶναι ὑπόθεσις τῶν κομμουνιστῶν, εἶναι ὑπόθεσις τοῦ Κλήρου. Εἶναι ὑπόθεσις ὅλων τῶν Ἑλλήνων. Εἶναι ἱερωτάτη ὑπόθεσις τοῦ πανελληνίου, ἀνεξαρτήτως κομματικῆς ἀποχρώσεως. (Χειροκροτήματα). Διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ, ἔχομεν ἀνάγκην κατανοήσεως τῆς Τουρκίας. Πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν ὀφείλομεν νὰ στρέψωμεν τὴν προσοχήν μας. Καὶ ὑπὸ τὴν ἔνοιαν αὐτήν, προτείνω, κύριοι συνάδελφοι, ὅπως παμψηφεὶ ἐπικυρωθῇ ἡ συνθήκη συμμαχίας, ἡ χαλιβδίνη αὐτὴ συνθήκη, ἡ ὁποία εἶναι ὄργανον εἰρήνης καὶ ἀσφαλείας τῶν λαῶν τῆς περιοχῆς μας. (Χειροκροτήματα).

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Πρόεδρος τῆς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ἐπιτροπῆς κ. Π. Ἀργυρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§18ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, εἷς τῶν λόγων δι’ ὃν παρῃτήθην ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν τὴν Κοινοβουλευτικὴν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ὡς μέλος καὶ ὡς Πρόεδρος αὐτῆς, εἰς ἣν διὰ τρίτην φορὰν οἱ συνάδελφοί μου μοῦ ἔκαμον τὴν τιμὴν νὰ μὲ ἐκλέξουν, εἶναι διὰ νὰ ἔχω ἐλευθερίαν γνώμης ἐπὶ τῶν ἐξωτερικῶν ζητημάτων, ἀλλὰ καὶ διότι —καὶ νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ πρὶν ἢ εἰσέλθω εἰς τὸ κύριον θέμα—καὶ διὰ τὸν λόγον, ὅτι δὲν νομίζω, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ἡ Κοινοβουλευτικὴ ἐκπληροῖ τὸν προορισμόν της. Εἶναι γνωστὸν ποίαν σημασίαν ἔχουν ἔξω εἰς τὰ ἄλλα Κράτη αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἐδῶ δὲν ἔχει αὐτὴν τὴν σημασίαν. Εἶναι μία Ἐπιτροπή, εἰς τὴν ὁποίαν παραπέμπονται τετελεσμένα γεγονότα συμβάσεων, πρωτοκόλλων, συμμαχιῶν μὲ ξένα Κράτη καὶ καλεῖται ἡ Βουλὴ ἁπλῶς νὰ ἐπικυρώσῃ μὴ δυναμένη νὰ πράξῃ ἄλλως, ἐνῷ εἰς τὰ ἄλλα Κράτη ὑπάρχει μία προσυνεννόησις ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν μεταξὺ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, διότι ἐπὶ τέλους ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἀποτελεῖται, εἶναι μία μικρὴ Βουλή, ἀποτελεῖται ἀπὸ τριάκοντα πληρεξουσίους βουλευτὰς τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι ἀντιπροσωπεύουν τριάκοντα ἐγκεφάλους καὶ οἱ ἐγκέφαλοι αὐτοὶ κατά τι θὰ ἠδύναντο καὶ αὐτοὶ νὰ συντελέσωσιν εἰς ὡρισμένα ζητήματα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἡγετικὸν μέλος τῆς Κυβερνήσεως εἶχε τὴν εὐγενῆ καλωσύνην νὰ μοῦ εἴπῃ, ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ καὶ αὐτὸς σκέπτεται ὁμοίως καὶ ὅτι θὰ συνίστα ὥστε εἰς τὸ μέλλον ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ νὰ ἀποκτήσῃ καὶ τὴν σημασίαν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχῃ. Ἀλλὰ ἐπειδὴ ἐγὼ γνωρίζω καὶ μοῦ συνέστησεν εὐγενέστατα νὰ μὴ παραιτηθῶ, ἀλλὰ ἐπειδὴ γνωρίζω, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα τὰ κακῶς κείμενα δὲν διορθοῦνται, ἀπόδειξις εἶναι μὴ θίγετε τὰ κακῶς κείμενα, διὰ τοῦτο ἐπέμεινα εἰς τὴν παραίτησίν μου. Καὶ ἤδη ὡς ἁπλοῦς βουλευτὴς ἐπιθυμῶ νὰ ἐκφέρω μερικὰς παρατηρήσεις ἐπὶ τῆς Βαλκανικῆς συμμαχίας, ὄχι διὰ ἄλλον λόγον, ἀλλὰ ἁπλῶς διὰ νὰ ἀναπαύσω τὴν συνείδησίν μου καὶ νὰ μὴ δώσῃ ὁ Θεὸς εἰς τὸ μέλλον νὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι αἱ παρατηρήσεις μου ἦσαν ὀρθαί.

§19Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν πληροφορίαν. Παλαιότερον εἰς τὴν προηγουμένην Βουλήν, ὅταν ἤμην καὶ ἐγὼ μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐνθυμοῦμαι, ὁ τότε ὑφυπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ κ. Πιπινέλλης, προσήρχετο εἰς ταύτην καὶ ἐλάμβανε μέρος εἰς συζητήσεις θεμάτων ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, ἔγιναν δὲ ἀρκεταὶ συνεδριάσεις τότε ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν μὲ τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἐπὶ θεμάτων γενικωτέρας Κυβερνητικῆς πολιτικῆς ἐνημερώνετο ἡ Ἐπιτροπή. Νομίζω, καὶ αὐτὸ ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ καὶ σήμερον. Αὐτὸ ποὺ ζητεῖτε εἶναι κάτι, τὸ ὁποῖον ἐγένετο εἰς τὴν προηγουμένην Βουλήν. Εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἦτο τότε Πρόεδρος ὁ κ. Μαυρογορδᾶτος.

§20ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰσέρχομαι εἰς τὸ κύριον θέμα. Λυποῦμαι, διότι ἡ Βαλκανικὴ συμμαχία, δὲν μοῦ ἐμπνέει μεγάλον ἐνθουσιασμόν. Τὸ μέν, διότι προϋπάρχει ἡ πεῖρα. Τὸ δέ, διότι ἕνα μέλος αὐτῆς ἔχει πολιτικήν, ἀπὸ διεθνοῦς ἀπόψεως, ἀκαθόριστον. Ἀναμφισβητήτως, ἡ Βαλκανικὴ συμμαχία, θὰ ἦτο μεγίστης σημασίας, ἐὰν τὸ μέλος αὐτὸ εἶχε προκαθορίσει ὁριστικῶς τὴν θέσιν του, τὴν διεθνῆ καὶ δὴ τὴν θέσιν του ἔναντι τῶν δυτικῶν δυνάμεων. Δὲν νομίζω, ὅτι ἡ Ἑλλάς, διὰ τῆς συμμαχίας αὐτῆς ἔχει νὰ ὠφεληθῇ. Ἀπεναντίας ἀνησυχῶ μήπως ὑποστῇ ὡρισμένας περιπετείας ἐξ αἰτίας τῆς συμμαχίας αὐτῆς. Διότι, πόλεμοι μονομερεῖς ἀποκλείονται ὅπως ἄλλοτε, τοὐλάχιστον εἰς τὴν Εὐρώπην. Οἱ πόλεμοι θὰ εἶναι γενικοὶ ἢ παγκόσμιοι. Ὑπὸ ἄλλας συνθήκας, ἄλλων ἐτῶν, ἐὰν ὑπῆρχεν ἡ πιθανότης ἡ Βουλγαρία αἴφνης, μόνη αὐτὴ νὰ ἐπιτεθῇ κατὰ τῆς Ἑλλάδος, εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἡ συμμαχία αὐτὴ θὰ μᾶς ἦτο ἄχρηστος, διότι ἡ Ἑλλὰς δὲν θὰ εἶχεν ἀνάγκην οὔτε τῆς Τουρκίας, οὔτε τῆς Γιουγκοσλαυΐας διὰ νὰ διδάξῃ καὶ πάλιν εἰς τὴν Βουλγαρίαν τὴν ἀξίαν τῆς Ἑλληνικῆς λόγχης. Ἐν ᾗ ὅμως περιπτώσει, ὡς συμβαίνει συνήθως μὲ τὴν Βουλγαρίαν, χρησιμεύσῃ αὕτη ὡς μία δίοδος μεγάλης δυνάμεως διὰ τὴν κατάκτησιν τῆς Ἑλλάδος, δηλαδή, ἂν δι’ αὐτῆς εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐπετίθεντο οἱ δορυφόροι ἢ καὶ αὐταὶ αἱ Ρωσικαὶ δυνάμεις, καὶ πάλιν τότε ἡ Ἑλλὰς θὰ ἐπροστατεύετο ἀπὸ τὴν συμμαχίαν τὴν Ἀτλαντικήν. Διότι, καὶ ἡ Ἑλλὰς καὶ ἡ Τουρκία ἀνήκουν εἰς τὴν συμμαχίαν αὐτήν. Ἐν ᾗ ὅμως περιπτώσει δεδόσθω, ὅπως ἔλεγεν ὁ ἀείμνηστος Νικόλαος Λεβίδης, καὶ ζητῶ συγγνώμην ἀπὸ τοὺς δημοτικιστάς, ἡ Ρωσία ἢ οἱ δορυφόροι της ἐπετίθεντο μόνον κατὰ τῆς Γιουγκοσλαυΐας, τί θὰ συνέβαινε τότε δυνάμει τῆς Βαλκανικῆς συμμαχίας; Ἡ Ἑλλὰς καὶ ἡ Τουρκία θὰ ἦσαν ὑποχρεωμέναι νὰ ἀναμιχθῶσιν εἰς τὸν πόλεμον αὐτόν, ἐνῶ δὲν θὰ ὑπῆρχε νομικὴ ὑποχρέωσις τῆς Ἀτλαντικῆς συμμαχίας νὰ ἀναμιχθῇ εἰς αὐτόν. Ἰδοὺ διατὶ λέγω, ὅτι μοῦ προκαλοῦνται ἀνησυχίαι, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἑλλάδα δι’ ὡρισμένας περιπτώσεις. Ἡ Γιουγκοσλαυΐα ἐπικαλεῖται τὸ καθεστώς, ἀλλὰ τὸ καθεστὼς τῆς Γιουγκοσλαυΐας εἶναι ἰδιότυπον. Δὲν εἶναι κἂν τῆς μορφῆς τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως. Καὶ θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, ὅτι χρησιμοποιεῖται μᾶλλον ὡς πρόφασις, διὰ τὴν ὀρθὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν διὰ τὰ συμφέροντά της, ἀκολουθεῖ ἡ Γιουγκοσλαυΐα, καὶ δὲν πρέπει νὰ παρεξηγηθῶ, κύριοι, δι’ ὅσα θὰ εἴπω διὰ τὴν δύναμιν αὐτήν. Ἀντιθέτως τὴν θαυμάζω, διότι πάντοτε ἐφήρμοσε ρεαλιστικὴν πολιτικὴν ὑπὲρ τῶν συμφερόντων της, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὴν Ἑλλάδα, ἡ ὁποία συνήθως ἀκολουθεῖ τὰς συμβουλὰς τῶν μεγάλων δυνάμεων, ἀντὶ νὰ ἀποβλέψῃ εἰς τὰ ἴδια αὐτῆς συμφέροντα. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι ἡ Γιουγκοσλαυΐα ἀποτελεῖ τὴν «Ἀχίλλειον πτέρναν» τῆς Βαλκανικῆς συμμαχίας καὶ εἰσάγει ἕνα «Δούρειον ἵππον» εἰς τὸ ΝΑΤΟ. Δυστυχῶς οἱ φίλοι μας οἱ Ἀμερικανοὶ πρὸς τοὺς ὁποίους εἴμεθα εὐγνώμονες, τώρα ἐκπαιδεύονται ὄχι μόνον εἰς τὰ διεθνῆ ζητήματα, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ Βαλκανικά. Καὶ ἀντὶ νὰ γίνωνται συστάσεις πρὸς ἡμᾶς περὶ τῶν Βαλκανικῶν ζητημάτων, θὰ ἔπρεπε ἀντιθέτως οἱ Ἀμερικανοί, νὰ συμβουλεύωνται ἡμᾶς διὰ τὰ Βαλκανικὰ ζητήματα, διότι ἔχομεν μακροτάτην καὶ πικροτάτην πεῖραν. Διότι ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι αἱ δυτικαὶ δυνάμεις ἐπηρέασαν τὴν Ἑλλάδα, διὰ νὰ σπεύσῃ νὰ ὑπογράψῃ τὴν συμμαχίαν αὐτήν. Ἐνῷ ἡ Ἑλλὰς ὤφειλεν εἰς τοιαύτας περιπτώσεις νὰ εἴπῃ, ὅτι ὑμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐνισχύετε τὴν Γιουγκοσλαυΐαν καὶ διὰ πολεμικοῦ ὑλικοῦ καὶ διὰ χρημάτων συνετελέσατε ὅπως προκαθορίσῃ τὴν θέσιν της, πρὶν ἢ ἡ Ἑλλὰς καὶ ἡ Τουρκία ὑπογράψουν τὴν Βαλκανικὴν συμμαχίαν.

§21Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἀδικεῖτε τὴν Γιουγκοσλαυΐαν, διότι ἔχομεν δύο φιλικὰς προσφάτους ἐκδηλώσεις. Ἀφ’ ἑνὸς ἐψήφισεν ὑπὲρ ἡμῶν διὰ τὸ Κυπριακὸν καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἔκλεισε κατὰ τὸν συμμοριτοπόλεμον τὰς θύρας της εἰς τοὺς συμμορίτας.

§22ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκούσατε τί ὁ Ἀντιπρόεδρος τοῦ ἐκτελεστικοῦ συμβουλίου τῆς Γιουγκοσλαυΐας ἐδήλωσεν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν 27.12.54 εἰσηγούμενος τὸν προϋπολογισμόν: «Ἀπὸ τοῦ ἔτους 1951 ὅτε ἤρχισεν ἡ ἐφαρμογὴ τῆς Γιουγκοσλαυϊκῆς βοηθείας ἐκ μέρους τῆς Μ. Βρεταννίας, Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ τῆς Γαλλίας ἡ Γιουγκοσλαυΐα ἔλαβεν ἐν συνόλῳ ἀπὸ τὰς τρεῖς αὐτὰς χώρας 425 ἑκατ. δολλάρια. Διὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος —εἶπεν —54–55 ἡ Ἀμερικὴ ἀνέλαβε νὰ χορηγήσῃ 40 ἑκατ. δολ. Ἡ Μ. Βρεταννία 2 ἑκατ. λίρας στερλίνας. Κατὰ δὲ τὸ τρέχον ἔτος ἡ βοήθεια θὰ ἀνέλθῃ εἰς 100.000.000 δολλάρια. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι θαυμάζω τὴν Γιουγκοσλαυΐαν, ἡ ὁποία κατώρθωσε πάντοτε νὰ ἐκμεταλλεύεται τοὺς πάντας καὶ τὰ πάντα ὑπὲρ τῶν συμφερόντων της καὶ κατώρθωσεν οὕτω ἡ μικρὰ Σερβία τοῦ πρὸ τοῦ 1912 νὰ γίνῃ τὸ μέγα Κράτος, ἡ μεγάλη Γιουγκοσλαυΐα τῶν 18.000.000, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ἤδη εἰς τὴν Τεργέστην. Τὰ παρηκολούθησα, κύριοι, τὰ τῆς Σερβίας καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὴν θαυμάζω διὰ τὴν πολιτικήν της, διότι πρὸ 45 καὶ πλέον ἐτῶν ὁ πατήρ μου ἦτο Πρεσβευτὴς τῆς Ἑλλάδος ἐν Βελιγραδίῳ. Καὶ τί ἦτο τὸ Βελιγράδιον τότε; 60.000 κάτοικοι, 30.000 Σέρβοι καὶ 30.000 Αὐστριακοὶ καὶ κατώρθωσε μὲ τὴν πολιτικήν της αὐτὴν τὴν ρεαλιστικὴν νὰ γίνῃ ἡ πρωτεύουσα τοῦ μεγάλου αὐτοῦ Κράτους καὶ νὰ καταλάβῃ καὶ Αὐστριακὰ καὶ Ἰταλικὰ ἐδάφη καὶ τὴν Ἡγεμονίαν τοῦ Μαυροβουνίου καὶ τὴν Ἰλλυρίαν καὶ νὰ εὑρίσκεται, ὅπως εἶπον, ἤδη, εἰς τὴν Τεργέστην. Ἐνῷ ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ὑπέστημεν τόσας αὐτοθυσίας, παραμένομεν τὸ Κράτος τῶν 7.000.000 καὶ παρὰ τὰς θυσίας μας δὲν κατωρθώσαμε νὰ ἀποκτήσωμεν οὔτε τὴν Βόρειον Ἤπειρον, οὔτε τὴν Κύπρον, οὔτε τὴν διαρρύθμισιν κἂν τῶν βορείων ἡμῶν συνόρων. Δι’ αὐτὸ λέγω, ὅτι θαυμάζω τὴν ρεαλιστικὴν πολιτικὴν τῆς Γιουγκοσλαυΐας. Ἤδη ἀνατολὴ καὶ δύσις συναγωνίζονται, τὶς τούτων νὰ προσφέρῃ μείζονας ὑπηρεσίας εἰς τὴν Γιουγκοσλαυΐαν. «Ὁ Ἀμερικανὸς στρατηγὸς Κούκ ὑπαρχηγὸς τοῦ ΝΑΤΟ καὶ ἀνώτατος διοικητὴς τῶν Ἀμερικανικῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων εἰς τὴν Εὐρώπην σπεύδει εἰς Βελιγράδιον διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων τῆς Γιουγκοσλαυΐας». Αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι συμπληρώνουν τὴν ἀποστολὴν 85.000.000 δολλαρίων, σίτου καὶ βάμβακος ἀξίας 10 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, ἐνῷ συγχρόνως ἡ Γιουγκοσλαυΐα προβαίνει τὸ πρῶτον ἀπὸ τὸ 1948 εἰς ἐμπορικὴν σύμβασιν μετὰ τῆς Ρωσίας 20.000.000 δολλαρίων. Τοιουτοτρόπως ἡ διευθέτησις ἀφ’ ἑνὸς τοῦ ζητήματος τῆς Τεργέστης, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἡ βελτίωσις τῶν σχέσεων μὲ τὴν Μόσχαν, ἀπήλλαξαν τὴν Γιουγκοσλαυΐαν ἀπὸ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν Σοβιετικῶν ὅπλων καὶ ὡδήγησαν τὸ Βελιγράδιον εἰς μίαν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν νομίζω, ὅτι δυνάμεθα νὰ χαρακτηρίσωμεν ὡς πολιτικὴν οὐδετερότητος καὶ ἡ ὁποία κατέστη ἔτι μᾶλλον ἔκδηλος ἀπὸ τὴν ἐπίσκεψιν τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Κράτους τῆς Γιουγκοσλαυΐας εἰς τὰς Ἰνδίας. Εὔχομαι τὰ ὅπλα, τὰ ὁποῖα οἱ Ἀμερικανοὶ ἐχορήγησαν εἰς τὴν φίλην καὶ σύμμαχον Γιουγκοσλαυΐαν, ἐν περιπτώσει εἰς τὸ μέλλον μιᾶς διεθνοῦς κρίσεως, τοὐλάχιστον νὰ μείνουν οὐδέτερα. Διατὶ ἡ Γιουγκοσλαυΐα, ἡ ὁποία ἔχει τὸ δῆθεν αὐτὸ κομμουνιστικὸν καθεστὼς ἠμπορεῖ καὶ συνάπτει συμμαχίας μὲ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν Τουρκίαν καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ συνάψῃ τοιαύτας μὲ τὴν Ἀτλαντικὴν Συμμαχίαν ἢ ὁπωσδήποτε νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὸ ΝΑΤΟ, νὰ παραχωρήσῃ βάσεις, ὅπως παρεχωρήσαμεν ἡμεῖς καὶ ἡ Τουρκία, εἰς τρόπον ὥστε νὰ καθωρίσῃ ὁπωσδήποτε τὴν θέσιν της. Τί εἶπεν δὲ ὁ κ. Μπέμπλερ, ὑφυπουργὸς Ἐξωτερικῶν τελευταίως εἰς τὴν Βουλήν, θέλω νὰ ἐκθέσω τοῦτο προτοῦ προχωρήσω, ὅτι ὁ Μπέμπλερ μοῦ ἔκαμε πρὸ ἐτῶν τὴν ἐξαιρετικὴν τιμὴν νὰ ἐπιτεθῇ ἐναντίον μου εἰς μίαν διεθνῆ διάσκεψιν, εἶπεν ὅτι ἀπόδειξις, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχει κατακτητικὰς βλέψεις εἶναι τὸ σύγγραμμα τοῦ Ναυάρχου κ. Ἀργυροπούλου, ὁ ὁποῖος ζητεῖ, τί ἐζήτησα διὰ τοῦ συγγράμματός μου ἐκδόσεως 1945 ὑπὸ τὸν τίτλον: «Αἱ ἀξιώσεις τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐσωτερικαὶ καὶ ἐξωτερικαὶ κατευθύνσεις». Αὐτὰ ποὺ εἶναι Ἑλληνικὰ ἐδάφη, τὴν Βόρειον Ἤπειρον, τὴν Κύπρον καὶ διαρρύθμισιν συνόρων, καὶ ἀπήντησα τότε εἰς τὸν κ. Μπέμπλερ. Ἤδη ὁ κ. Μπέμπλερ ἀνεκοίνωσε τὰ ἀκόλουθα: «Ὅτι ἀπόδειξις, ὅτι τὸ καθεστὼς τῆς Γιουγκλοσλαυΐας, δὲν ἐμποδίζει τὴν σύμπραξιν, τὴν συμμαχίαν μὲ ἄλλα Κράτη, εἶναι ἡ Βαλκανικὴ συμμαχία». Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐρωτῶ, διατὶ τὸ καθεστὼς τὸ ἐσωτερικόν της δὲν ἐμποδίζει τὴν συμμαχίαν μὲ τὴν Ἑλλάδα καὶ Τουρκίαν καὶ τὴν ἐμποδίζει μὲ τὴν ἀντλαντικὴν συμμαχίαν, τὴν 29ην Δεκεμβρίου εἶπεν, ὅτι ἡ Βαλκανικὴ συμμαχία ἀπέδειξεν, ὅτι εἶναι ἐφαρμόσιμος πρακτικῶς ἡ ἰδέα τῆς εἰρηνικῆς συνεργασίας μεταξὺ διαφόρων πολιτικῶν συστημάτων. Αὐτὰ εἶπεν. Καὶ διὰ τοῦτο ἐρωτῶμεν, διατὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν ἠμπορεῖ νὰ προχωρήσῃ ἔτι μᾶλλον εἰς τὸν καθορισμὸν τῆς διεθνοῦς της θέσεως; Ἀλλὰ ἐπὶ πλέον, κύριοι, νομίζω, ὅτι ὅταν ἕνα Κράτος ὁπλίζεται, ὅπως ὁπλίζεται ἀπὸ τοὺς Ἀμερικανοὺς ἡ Γιουγκοσλαυΐα καὶ ὅταν δέχεται αὐτὸν τὸν πακτωλὸν τοῦ χρυσίου ἀπὸ τὰς δυτικὰς δυνάμεις, πῶς αἱ δυτικαὶ δυνάμεις ἀντὶ συστάσεως πρὸς ἡμᾶς νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ὑπογραφὴν, δὲν ἔχουν τὴν δύναμιν ἐφ’ ὅσον χορηγοῦν καὶ ὅπλα καὶ χρυσίον, νὰ ἐνεργήσουν πλησίον τῆς Γιουγκοσλαυΐας διὰ τὸν καθορισμὸν τῆς θέσεώς της; Αὐτάς, κύριοι, τὰς παρατηρήσεις ἐθεώρησα σκόπιμον νὰ κάμω ἐν σχέσει μὲ τὴν συμμαχίαν. Ἡ συμμαχία, καθὼς εἶπον, αὐτὴ θὰ ἦτο ἐκτάκτως συντελεστής, ὄχι μόνον διὰ τὴν εἰρήνην τῶν Βαλκανίων, ἀλλὰ θὰ ἦτο ἕνα παράρτημα τῆς ἀτλαντικῆς συμμαχίας, ἀλλὰ ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅτι αἱ δυνάμεις ἔπρεπε προηγουμένως νὰ ἐπιμείνουν ὅπως ἡ Γιουγκοσλαυΐα καθορίσῃ τὴν διεθνῆ αὐτῆς θέσιν. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω, καὶ εὔχομαι καὶ ἐλπίζω νὰ μὴ προκύψουν ποτὲ περιστάσεις ὅπως οἱ νεώτεροι ἐνθυμηθοῦν τὰς παρατηρήσεις μου ταύτας. (Χειροκροτήματα).

§23Δ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μίαν ἐρώτησιν ἤθελον νὰ κάμω.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἄλλοι ἐγγεγραμμένοι.

§25Δ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἠρώτων τὸν κ. συνάδελφον ἡ φιλία μετὰ τῆς Γιουγκοσλαυΐας ὠφελεῖ ἢ ὄχι, ἀσχέτως τῆς συμμαχίας;

§26ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸ ἀμφισβητῶ αὐτό.

§27Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Παρακαλῶ, ἵνα μὴ δημιουργηθῇ πεπλανημένη ἐντύπωσις· Ὁμόφωνος εἶναι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία διὰ τὴν χρησιμότητα καὶ τὴν πολυτιμότητα τῆς συνεργασίας μετὰ τῆς Γιουγκοσλαυΐας. Ἔλαβον τὸν λόγον, διὰ νὰ μὴ δημιουργηθῇ —ἐνδεχομένως— πεπλανημένη ἐντύπωσις.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ζίγδης ἔχει τὸν λόγον.

§29Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὁμόφωνος ἡ Βουλή, εἶμαι βέβαιος, θὰ παράσχῃ τὴν ἔγκρισίν της διὰ τὴν κύρωσιν τῆς νέας Βαλκανικῆς συμμαχίας. Εἶναι κοινὴ ἡ τύχη τῶν τριῶν φίλων καὶ ὁμόρων Κρατῶν. Κοινὴ ἑπομένως πρέπει νὰ εἶναι καὶ ἡ προσπάθεια διὰ τὴν διατήρησιν τῆς εἰρήνης. Εἶναι ὅμως ἀδύνατον, κ. Πρόεδρε, τὴν στιγμὴν αὐτὴν νὰ καταπνίξωμεν πλήρως ἕνα αἴσθημα πικρίας ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι παρὰ τὴν ὑφισταμένην ἤδη συμμαχίαν, τὴν στηριζομένην ἐπὶ τῶν ἀρχῶν τοῦ χάρτου τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, μία τῶν χωρῶν ποὺ ὑπέγραψαν, εἰς τὴν πρόσφατον συζήτησιν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν ἐπὶ αἰτήματος τῆς Ἑλληνικῆς μεγαλονήσου, ὅπως ἀναγνωρισθῇ καὶ εἰς αὐτὴν τὸ δικαίωμα, τὸ ἱερὸν δικαίωμα τῆς αὐτοδιαθέσεως, ἔλαβε καθαρῶς ἐχθρικὴν θέσιν· Καὶ δὲν ἠμπορῶ νὰ μὴ ὑπογραμμίσω ἐπίσης τὸ γεγονός, ὅτι ἡ συμμαχία αὐτή, διὰ τῆς ὁποίας ἡ Ἑλλὰς τόσα προσφέρει διὰ τὴν κοινὴν ἄμυναν, ἐχρησιμοποιήθη ὑπὸ τῶν μεγάλων συμμάχων μας οὐχὶ πρὸς προαγωγὴν ἀλλὰ πρὸς στραγγαλισμὸν ὑψίστης σημασίας Ἑλληνικοῦ δικαίου. Βαρύνει βεβαίως τὴν Κυβέρνησιν ἡ εὐθύνη, τοῦ ὅτι δὲν ἐφρόντισε πρὸ τῆς συνάψεως τῆς συμμαχίας νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν εὐνοϊκὴν θέσιν τῶν συμμάχων μας ἐπὶ τόσον καιρίων ἐθνικῶν συμφερόντων. Ἀλλὰ ἡ στιγμὴ δὲν εἶναι δι’ ἐπικρίσεις. Ἐπιθυμῶ καὶ ἐγὼ νὰ ἐκφράσω τὴν εὐχήν, ὅπως τὸ πνεῦμα τῆς εἰλικρινοῦς συνεργασίας καὶ ἀλληλεγγύης ἐμποτίσῃ νέαν συμμαχίαν τῶν τριῶν Βαλκανικῶν Ἐθνῶν, ἵνα αὕτη ἀποβῇ, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἀποφασιστικὸν ὄργανον διὰ τὴν διατήρησιν τῆς εἰρήνης εἰς τὴν κρίσιμον αὐτὴν περιοχὴν τῆς γῆς, ἀφ’ ἑτέρου δέ, συμβάλῃ, ὅσον εἶναι δυνατόν, εἰς τὴν μεγίστην ὑπόθεσιν τῆς διατηρήσεως τῆς παγκοσμίου εἰρήνης. (Χειροκροτήματα).

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς ἔχει τὸν λόγον.

§31Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ προβῶ ἁπλῶς εἰς μίαν δήλωσιν, ἡ ὁποία ἐπέχει θέσιν ἐξηγήσεως τῆς ψήφου μας: «Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ὁμὰς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος δηλοῖ, ὅτι θὰ ὑπερψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ἀποσκοποῦν εἰς τὴν κύρωσιν τῆς συνθήκης συμμαχίας πολιτικῆς συνεργασίας μεταξὺ Ἑλλάδος–Γιουγκοσλαυΐας — Τουρκίας. Τὴν ψῆφον ταύτην δίδομεν ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι τὸ κυρούμενον σύμφωνον ἀποβλέπει εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ σκοποῦ τῆς παγκοσμίου εἰρήνης, καὶ ὅτι τοῦτο θέλει διατηρήσει τὸν σαφῆ καὶ ἀποκλειστικὸν ἀμυντικὸν χαρακτῆρα». Ἐπιθυμῶ, συμπληρώνων τὴν δήλωσίν μου ταύτην, νὰ τονίσω τὴν ἀνάγκην, ὅπως ἡ Κυβέρνησις μὴ ἀμελήσῃ, τοὐλάχιστον εἰς τὸ μέλλον, ὅλας ἐκείνας τὰς ἐνεργείας, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐξησφάλιζον τὴν ἐπιμελημένην καὶ εἰλικρινῆ συμπαράστασιν τῶν συμμάχων μας τὸ τόσον δίκαιον αἴτημα τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ, τὸ στηριζόμενον εἰς τὸ δικαίωμα τῆς αὐτοδιαθέσεως τῶν λαῶν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μόδης ἔχει τὸν λόγον.

§33Γ. ΜΟΔΗΣ. Ὁμοφώνως ἡ Βουλή, κύριε Πρόεδρε, ἐγκρίνει τὸ νομοσχέδιον. Ἴσως ἐμεσολάβησαν ἄλλοτε καὶ ἀσφαλῶς ἐμεσολάβησαν παρεξηγήσεις μὲ τὸν βόρειον γείτονά μας, ἀλλὰ ἀληθὲς εἶναι, ὅτι αἱ σχέσεις μας σήμερον εἶναι ἁρμονικαὶ καὶ καλαὶ καὶ δὲν δικαιούμεθα νὰ ἔχωμεν κανένα παράπονον ἀπὸ τὴν νῦν καὶ παλαιὰν σύμμαχον. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν Τουρκίαν βεβαίως εἶναι γενικὴ ἡ πικρία, τὴν ὁποίαν ἐδοκιμάσαμεν διὰ τὸ ζήτημα τῆς Κύπρου. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι οἱ Τοῦρκοι ἐλησμόνησαν καὶ τὸν καταστατικὸν των ἐθνικὸν χάρτην, τὸ περίφημον ἐθνικὸν συμβόλαιον τοῦ Κεμὰλ (Μισάκι—μιλὶ) κατὰ τὸ ὁποῖον οἱ Τοῦρκοι ἔπρεπε νὰ ἐνδιαφέρωνται μόνον διὰ τὰς χώρας, ὅπου μεγάλη καὶ ἀναμφισβήτητος εἶναι ἡ Τουρκικὴ πλειοψηφία. Παρεσύρθησαν ἀπὸ ἕνα αἴσθημα ὑπερβάλοντος ἐθνικισμοῦ, τὸ ὁποῖον καὶ συγχωρεῖται εἰς λαούς, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ αἰῶνας ἔζησαν ὑπὸ θεοκρατικὸν καθαρῶς καθεστώς. Ἀλλὰ ἀληθὲς ἐξ ἄλλου εἶναι, ὅτι μὲ τοὺς Τούρκους τίποτε δὲν μᾶς χωρίζει καὶ πολλὰ καὶ πρὸ παντὸς πολλοὶ κοινοὶ κίνδυνοι μᾶς ἑνώνουν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Μπακλατζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§35Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅταν ὑπεγράφη ἡ συνθήκη συμμαχίας εἰς τὸ Μπλὲντ μεταξὺ τῶν τριῶν Βαλκανικῶν χωρῶν, συνθήκη, ἡ ὁποία ἦτο συνέχεια καὶ συνέπεια τοῦ συμφώνου φιλίας καὶ συνεργασίας εἰς τὴν Ἄγκυραν, ἡμεῖς καὶ ὡς κόμμα καὶ ὡς βουλευταὶ καὶ ὡς ἄτομα ἐξεφράσαμεν τὴν ἀπόλυτον ἱκανοποίησίν μας. Διότι, πραγματικῶς, ἔλαβε χώραν ἕνα γεγονὸς ὑψίστης σημασίας, ἕνα γεγονός, τὸ ὁποῖον κατέδειξε τὴν ἀνάγκην, τὴν κατανόησιν μεταξὺ τῶν Κυβερνήσεων καὶ τῶν λαῶν τῶν τριῶν χωρῶν Τουρκίας, Ἑλλάδος καὶ Γιουγκοσλαυΐας, νὰ κατοχυρώσουν τὴν ἐδαφικήν των ἀκεραιότητα καὶ τὴν πολιτικήν των ἀνεξαρτησίαν εἰς τὴν ταλαιπωρημένην αὐτὴν γωνίαν τῆς γῆς. Τιμία, σαφὴς καὶ εἰλικρινὴς ὑπῆρξεν ἡ διακήρυξις τῶν σκοπῶν τοῦ συμφώνου ἐκείνου. Τὰ τρία Κράτη συνωμολόγησαν ἀλληλεγγύην καὶ βοήθειαν, ὄχι διὰ ἐπιθετικοὺς σκοπούς, ἀλλὰ ἁπλῶς καὶ μόνον διὰ νὰ διατηρήσουν τὴν ἐδαφικήν των ἀκεραιότητα καὶ τὴν πολιτικήν των ἀνεξαρτησίαν ἔναντι οἱασδήποτε ἔξωθεν ἐπιβουλῆς. Εὑρίσκομαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν, ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς σήμερον, ὅπου καλούμεθα ἡμεῖς οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, τῆς Ἑλλάδος, νὰ ἐπικυρώσωμεν τὴν συμφωνίαν, νὰ δηλώσω ἐκ μέρους τῆς ΕΠΕΚ, ὅτι συντάσσομαι ἀπολύτως καὶ χειροκροτῶ τὴν συμφωνίαν αὐτήν, καὶ ἐπιδοκιμάζω καὶ ἐγκρίνω τὴν ψήφισίν της. Βεβαίως, κύριοι βουλευταί, ἐὰν ὑπάρχουν ὡρισμένα νέφη ἀκόμη, καὶ αὐτὰ θὰ διαλυθοῦν. Δὲν ἔχομεν μὲ τὸν Γιουγκοσλαυϊκὸν λαὸν τίποτε. Αἱ παρεξηγήσεις μας μὲ τὸν Τουρκικὸν λαὸν πρέπει νὰ ἀρθοῦν, καὶ θὰ ἀρθοῦν, διότι τὸ συμφέρον ὅλων, ἡμῶν καὶ ἐκείνων, ἐπιβάλλει τὴν πραγματικὴν ἐκπλήρωσιν τῆς ὑπογραφείσης συμφωνίας καὶ συνθήκης. Ἡ ἀνάγκη τῆς ἐπιβιώσεως τῶν λαῶν, καὶ ἡ ἀπειλή, ἡ ὁποία ἐπικρέμαται ἐφ’ ὅλων ἡμῶν, μᾶς ὑποχρεώνει νὰ ἀναγνωρίσωμεν τὸ κοινὸν συμφέρον καὶ τὸ δίκαιον. Ἡ ἀπελευθέρωσις τῆς Κύπρου, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ ἀπὸ ὅλους τοὺς λαοὺς ν’ ἀναγνωρισθῇ. Προσωπικῶς, καὶ ἐκ μέρους τοῦ κόμματος, μακαρίζω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τὸν συγχαίρω, διότι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν του ἐπετεύχθη καὶ ὑπεγράφη ἡ συνθήκη αὐτή. Συνιστῶμεν τὴν ψήφισιν αὐτῆς καὶ χαιρετίζομεν τὸ γεγονὸς ὡς ἐξαιρετικῆς σημασίας.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν θὰ ὁμιλήσῃ τελευταῖος. Ζητεῖ τίς τὸν λόγον; Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§37Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Κύριοι βουλευταί, ἡ τριμερὴς Συνθήκη Συμμαχίας ἡ ὁποία ὑποβάλλεται ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν ἡμῶν εἶναι λογικὴ συνέπεια καὶ φυσικὴ ἐξέλιξις τοῦ Συμφώνου τῆς Ἀγκύρας, τὸ ὁποῖον ἐνεκρίνατε καὶ ἐκυρώσατε πρὸ ἑνὸς ἔτους. Ἀποτελεῖ, λέγω, τὴν φυσικὴν συνέπειαν, διότι ἐβασίζετο ἡ συμφωνία τῆς Ἀγκύρας ἐπὶ τῆς κοινότητος τῶν συμφωνιῶν, ἐπὶ τῆς κοινῆς συνειδήσεως τῶν ὑφισταμένων κινδύνων καὶ ἐπὶ τῆς ἀνάγκης, πρὸ παντὸς τῆς ἀμύνης ἐναντίον τῶν κινδύνων τούτων, οἵτινες ἀπεδείχθησαν ὅτι ἦσαν κοινοί. Μὲ τὴν συνείδησιν αὐτὴν καὶ τὰ τρία Κράτη ἐπροχώρησαν, ὀλίγον κατ’ ὀλίγον καὶ σταθερῶς πρὸς τὴν ὁδὸν ἐκείνην ἡ ὁποία διὰ τῆς συμφωνίας ἔφερεν εἰς τὴν συμμαχίαν. Εἰς τὴν συμφωνίαν τῆς Ἀγκύρας ἐτέθησαν αἱ πρῶται βάσεις, ἀνιχνεύθη τὸ ἔδαφος, διεπιστώθη ὅτι οἱ κίνδυνοι, οἱ ὁποῖοι μᾶς περιβάλλουν, εἶναι μεγάλοι καὶ κοινοί. Ἐναντίον αὐτῶν εἴχομεν ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν ἀπόφασίν μας νὰ ἀγωνισθῶμεν χάριν τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς ἀνεξαρτησίας μας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ καὶ τὴν σταθερὰν θέλησιν, ὅπως ὀλίγον κατ’ ὀλίγον διὰ τῆς συνεννοήσεως αὐτῆς ὁδηγηθῶμεν εἰς πληρεστέραν συνεργασίαν καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων τομέων, ὄχι μόνον τοῦ στρατιωτικοῦ καὶ τοῦ πολιτικοῦ, ἀλλὰ καὶ τοῦ οἰκονομικοῦ καὶ τοῦ κοινωνικοῦ. Εὑρισκόμεθα ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς ἐπὶ τῆς γραμμῆς ἐκείνης ἡ ὁποία εἶναι καὶ ἡ γραμμὴ τῶν Κρατῶν τῶν λεγομένων ἐλευθέρων, ἡ γραμμὴ δηλ. τῆς ὅσον τὸ δυνατὸν στενωτέρας συνεργασίας ἡ ὁποία ἤδη εἶχεν ἐγκαινιασθῆ πρὸ πολλοῦ καὶ εἰς τὴν χώραν μας, ἀλλὰ ἡ ὁποία ἐὰν δὲν ἐπραγματοποιήθη, εἰς ὅλην τὴν ποθουμένην ἔκτασιν ἀναμφιβόλως ἡ εὐθύνη δὲν βαρύνει τὴν χώραν ταύτην. Καὶ εἴδατε ὅτι ἀπὸ τῆς συμφωνίας ἐπροχωρήσαμεν, ὀλίγον κατ’ ὀλίγον, σταθερῶς, εἰς τὸ κοινὸν συντονιστικὸν ὄργανον, τὴν Γενικὴν Γραμματείαν, ἡ ὁποία περιελάμβανε καὶ τμῆμα στρατιωτικόν, διὰ νὰ παρασκευάζῃ ὅλα τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ὀλίγον κατ’ ὀλίγον, ὡριμάζοντα θὰ ἤρχοντο εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν τριῶν Ὑπουργῶν πρὸς υἱοθέτησιν καὶ ἔγκρισιν. Ἐφθάσαμεν κατόπιν εἰς τὴν συμμαχίαν. Ἡ συμμαχία ἦτο ἀπαραίτητος καρπός, ἐπαναλαμβάνω, τῆς κοινῆς συνειδήσεως τῶν κινδύνων, οἱ ὁποῖοι μᾶς περιβάλλουν, ταὐτοχρόνως δὲ καὶ ἀποτέλεσμα τῆς ἀδαμάστου θελήσεώς μας, ὅπως παραμείνωμεν ἐλεύθεροι καὶ ἀνεξάρτητοι. Καὶ αἱ ἐπιδιώξεις αὐταί, κατὰ τὴν ἀντίληψιν ἡμῶν, κατοχυροῦνται πλήρως διὰ τῆς συμμαχίας εἰς τὸν τομέα τῆς Βαλκανικῆς, Ἀναμφιβόλως, ὑπάρχουν γενικώτεροι καὶ εὐρύτεροι συνασπισμοὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὰς αὐτὰς ἐπιδιώξεις. Εἶναι ὅλοι ὄργανα ἀμύνης, εἶναι ἐπίσης ὄργανα εἰρήνης, διότι ἡ ὀργάνωσις τῆς ἀμύνης ἡμῶν ἔναντι τῶν ἀπειλητικῶν καὶ ἐπεκτατικῶν σχεδίων, ἀποτελεῖ τὸν καλύτερον παράγοντα διὰ τὴν συντήρησιν τῆς εἰρήνης. Ὑπῆρχεν ὅμως ἕνα κενὸν εἰς τὸ ἀμυντικὸν μέτωπον τὸ ὁποῖον διήκει ἀπὸ τοῦ Ἀτλαντικοῦ μέχρι τοῦ Εἰρηνικοῦ, τὸ ὁποῖον περιβάλλει ὁλόκληρον τὴν ὑδρόγειον, ἕνα κενὸν εἰς τὸν Βαλκανικὸν χῶρον καὶ τὸ κενὸν αὐτὸ ἦλθε νὰ καλύψῃ ἡ συνθήκη συμμαχίας, ἡ ὁποία τίθεται ὑπὸ τὴν ἔγκρισίν σας. Τοῦτο ἀνεγνωρίσθη ἀπὸ ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν εὐθύνην τῆς ἀμύνης τοῦ ἐλευθέρου κόσμου. Ἐνεκρίθη ἄνευ οὐδενὸς ἀπολύτως δισταγμοῦ ἀπὸ τὰ 14 κράτη, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὴν Ὀργάνωσιν τοῦ Ἀτλαντικοῦ Συμφώνου. Ἤθελα νὰ καθησυχάσω καὶ τὸν σεβαστὸν κ. Πρόεδρον καὶ τὴν Βουλήν, ὅτι οὐδεὶς Δούρειος Ἵππος ὑπάρχει, ὅτι οὐδαμοῦ ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν εὐθύνην τῆς ἀμύνης τοῦ ἐλευθέρου κόσμου διαβλέπεται Δούρειος Ἵππος εἰς τὴν πρόσκτησιν τῆς Γιουγκοσλαΐας. Ἀντιθέτως ἐξετίμησαν τὴν ἐνίσχυσιν ἡ ὁποία παρέχεται εἰς αὐτοὺς διὰ τῆς τριπλῆς Συμμαχίας. Κύριοι βουλευταί, εἶναι καθαρῶς ἀμυντικόν, εἶναι καθαρῶς εἰρηνικὸν ὄργανον ἡ τριπλῆ συμμαχία ὅπως καὶ ἡ Ἀτλαντικὴ Συμμαχία τὴν ὁποίαν συμπληρώνει. Εἶναι ἐπίσης ὄργανον ἀμυντικόν, διότι δὲν ζητοῦμεν ἀπολύτως τίποτε ἀπὸ κανένα καὶ οὐδένα ἀπειλοῦμεν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διεκδικοῦμεν, τὸ διεκδικοῦμεν, ἐν ὀνόματι ἱερῶν ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἀναγραφῆ ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Καταστατικοῦ Χάρτου τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Συνεπῶς, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς τριπλῆς συμμαχίας, οὐδεμία ὑπάρχει. Ἡ ἀπειλὴ προέρχεται ἄλλοθεν. Ἡ συνάντησις καὶ τῶν τριῶν χωρῶν εἰς πεδίον τῆς ἀμύνης διὰ τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὴν ἀνεξαρτησίαν, ἀποτελεῖ ἀκριβῶς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡμᾶς κατ’ ἐξοχὴν ἐνθαρρύνει διὰ τὸ μέλλον τῆς συμμαχίας μας καὶ κατ’ ἐξοχὴν μᾶς βεβαιώνει ὅτι ἡ συμμαχία μας μὲ τὴν Τουρκίαν καὶ μὲ τὴν Γιουγκοσλαυΐαν, θὰ ἀποβῇ κατ’ ἐξοχὴν γόνιμος καὶ καρποφόρος. Βασιζόμεθα ἀπολύτως ἐπὶ τῆς φιλίας καὶ τῆς συνεργασίας τῆς συμμάχου Γιουγκοσλαυΐας. Μέχρι τοῦδε τὸ ἀπέδειξεν ὅτι εἶναι πιστὴ καὶ σταθερὰ σύμμαχος (χειροκροτήματα) καὶ ὅσοι παρηκολούθησαν εἰς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη τὴν συζήτησιν διὰ τὴν ἐγγραφὴν τοῦ ζητήματος τῆς Κύπρου, δὲν ἔπρεπε νὰ λησμονήσουν τὴν στάσιν τῆς Γιουγκοσλαυΐας. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν Δούρειος Ἵππος. Ἡμεῖς σαφῶς καὶ καθαρὰ ἐθέσαμε τὰ ζητήματα. Σεβόμεθα τὸ ἐσωτερικὸν καθεστὼς ἑκάστου κράτους, ὅπως καὶ ἐκεῖναι ὀφείλουν νὰ σεβασθοῦν τὸ ἰδικόν μας. Ποία θὰ εἶναι ἡ ἐξέλιξις; Ἄς ἀφήσωμεν εἰς τὸν χρόνον νὰ φέρῃ τὰ ἀποτελέσματα αὐτοῦ. Οὐδεὶς κίνδυνος ὑπάρχει, ὅπως καὶ οὐδεμία θὰ ὑπάρξῃ λιποψυχία, ἐκ μέρους τῆς Γιουγκοσλαυΐας ἢ ἄλλου τινος Κράτους, ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα συμμετέχουν, εἴτε εἰς τὴν τριπλῆν εἴτε εἰς τὸ Ἀτλαντικὸν Σύμφωνον. Ὅσοι λαοὶ ἐπιθυμοῦν νὰ ἀμυνθοῦν κατὰ ἐνδεχομένης ἐπιθέσεως καὶ κατὰ τῶν ἐπεκτατικῶν σχεδίων καὶ νὰ ζήσουν ἐλεύθεροι, ὅλοι ἔχουν κοινὰ συμφέροντα καὶ δὲν θὰ ἀποκρούσωμεν κανένα ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν νὰ προσχωρήσουν εἰλικρινῶς εἰς τὸ στρατόπεδον ἀμύνης καὶ τῆς εἰρήνης. Εἶναι ὁμόφωνος ἡ Βουλὴ καί· συνεπῶς, ἐὰν ἠκούσθησαν διαφοραί τινες ἐδῶ, νομίζω ὅτι, τοὐλάχιστον, δὲν διαταράσσουν τὴν συμφωνίαν. Δὲν ἔχομεν κανένα λόγον νὰ συζητήσωμε τὰ ἐσωτερικὰ καθεστῶτα τῶν ἄλλων Ἐθνῶν. Δὲν ἔχομεν κανένα λόγον νὰ ἐπικρίνωμεν τὴν ἐσωτερικὴν πολιτικὴν τῶν ἄλλων Ἐθνῶν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζομεν, εἶναι ὅτι εἰς τὴν συμμαχίαν αὐτὴν δὲν ὑπάρχει τίποτε τὸ ἑτεροβαρές, τίποτε τὸ μονομερές· καὶ ἂν ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ ρίψετε ἓν βλέμμα εἰς τὸ ἄρθρον 6, θὰ ἴδετε ἐκεῖ ὅτι δὲν εἴμεθα ἡμεῖς ποὺ ἀναλαμβάνομεν μόνον ὑποχρεώσεις, ἀναλαμβάνουν καὶ οἱ ἄλλοι ὑποχρεώσεις ἔναντι ἡμῶν, ἀλλὰ καὶ ἀπέναντι τῶν ἄλλων, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται μαζύ μας. Βεβαίως, δὲν ὑπάρχει τίποτε τὸ αὐτόματον οὔτε ἐδῶ, ὅπως δὲν ὑπάρχει ὁ αὐτοματισμός, δηλ. τυπικῶς τοὐλάχιστον, οὔτε εἰς τὸ Ἀτλαντικὸν Σύμφωνον. Προσεπαθήσαμεν νὰ προσαρμόσωμεν τὴν τριπλῆν συμμαχίαν καὶ πρὸς τὸ Ἀτλαντικὸν Σύμφωνον καὶ τὴν Ὀργάνωσιν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Τὸ ἄρθρον 6, κύριοι βουλευταί, ἐλησμονήθη. Διότι ὡμιλήσαμεν περὶ ὅλων, ὡμιλήσαμεν καὶ περὶ εἰσαγωγῶν καὶ περὶ τῆς βοηθείας τῆς Γιουγκοσλαΐας, ἀλλὰ δὲν εἴδομεν ἀκριβῶς τί περιέχει αὐτὸ τὸ Ὄργανον τῆς Συμμαχίας ἡ ὁποία ὑποβάλλεται ὑπὸ τὴν κρίσιν σας. Δὲν πρόκειται νὰ τὸ σχολιάσω σήμερον, διότι πολλὰ ἐπὶ αὐτοῦ ἔχουν λεχθῆ καὶ γραφῆ, θὰ ἀντιληφθῆτε ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τὴν σημασίαν του. «Εἰς περίπτωσιν ἐνόπλου ἐπιθέσεως ἐναντίον χώρας, ἔναντι τῆς ὁποίας, ἓν ἢ πλείονα τῶν συμβαλλομένων μερῶν, ἔχει ἢ ἔχουν κατὰ τὸν χρόνον τῆς ὑπογραφῆς τῆς παρούσης Συμβάσεως ὑποχρεώσεις ἀμοιβαίας βοηθείας τὰ συμβαλλόμενα μέρη θὰ διασκέπτωνται ἐν σχέσει πρὸς τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο ἐνδεδειγμένον νὰ ληφθοῦν συμφώνως πρὸς τὸ καταστατικὸν τῶν Η. Ε., πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς οὕτω δημιουργηθείσης καταστάσεως». Βλέπετε ὅτι ἀναλαμβάνονται ὡρισμέναι ὑποχρεώσεις πέραν τοῦ χώρου τῆς Βαλκανικῆς, καὶ δὲν ἀναλαμβάνονται μονομερῶς, ἀλλὰ ἀμοιβαίως. Ἁπλῶς σᾶς ὑπομιμνήσκω τὸ ἄρθρον τοῦτο, διότι παρ’ ὀλίγον νὰ τὸ ξεχάσωμεν καὶ νὰ ἐξαγάγωμεν τὸ συμπέρασμα, ὅτι μόνον ἡμεῖς ἀναλαμβάνομεν μονομερῶς ὑποχρεώσεις.

§38Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Δὲν τὸ εἶπε κανεὶς αὐτό.

§39Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Ἐν τούτοις ἐξ ὡρισμένων λόγων ἐγεννήθη ἡ ἐντύπωσις αὐτή. Ὀφείλω νὰ συγχαρῶ ὑμᾶς ἰδιαιτέρως, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχετε διαφορετικὴν ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἀντίληψιν. Ὅταν ὁμιλήσω περὶ τοῦ ρόλου τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Ἐξωτερικῶν, θὰ ὑπενθυμίσω, τί ὁ ἀείμνηστος ἀρχηγός σας μοῦ εἶπε σχετικῶς ὅταν τὸν ἐνημέρωσα ἐπὶ τῆς γραμμῆς τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο νὰ ἀκολουθήσωμεν. Κύριοι βουλευταί, διαπιστώνω ὅτι ὅλοι εἴμεθα σύμφωνοι καὶ δικαιοῦμαι νὰ ζητήσω ἀπὸ σᾶς ὅπως ὁμοφώνως κυρώσητε τὴν παροῦσαν Συνθήκην Συμμαχίας. Ἤθελα νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις διὰ τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἤγειρεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὁ σεβαστὸς φίλος, τέως Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Ἐξωτερικῶν. Λυποῦμαι ἰδιαιτέρως διότι παραιτηθεὶς μᾶς ἐστέρησε τῆς πολυτίμου πείρας καὶ τῶν φώτων του. Λυποῦμαι ὅμως καὶ διὰ τὸν λόγον τῆς παραιτήσεώς του. Ἐὰν παρῃτήθη διὰ νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐλευθερίαν τῆς γνώμης του ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἀναμφιβόλως εἶναι ἄξιος συγχαρητηρίων. Ἐὰν παρῃτήθη, ὅμως, διότι ἐζήτει τὴν ἀνατροπὴν μιᾶς παγίως ἀκολουθουμένης παραδόσεως, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τοῦ παρατηρήσω, ὅτι δὲν ἔχει δίκαιον. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ἐπιλαμβάνεται τῶν νομοσχεδίων. Ἐὰν ἐκ τῶν νομοσχεδίων θὰ προκύψουν θέματα γενικωτέρας ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, καλεῖται ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς διὰ νὰ παράσχῃ ἐξηγήσεις καὶ δώσῃ διασαφήσεις. Δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ χαραχθῇ ἡ πολιτικὴ ἡ ἐξωτερικὴ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τὴν Κοινοβουλευτικήν, ἡ ὁποία ἀκριβῶς ἐπεξεργάζεται τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα εἶναι καρπὸς τῆς πολιτικῆς αὐτῆς.

§40Π. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεὶς ὑπεστήριξεν αὐτό.

§41Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν ἔχει λόγον τὸ παράπονόν σας. Ἐὰν ἠθέλατε νὰ καλέσητε τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν διὰ νὰ παράσχῃ ἐξηγήσεις, θὰ ἦτο, καὶ εἶναι, πάντοτε εἰς τὴν διάθεσίν σας. Ἐλέχθησαν καὶ ἄλλα πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν μὲ τὸν κοινοβουλευτισμόν μας ὅπως λειτουργεῖ. Δὲν ἦτο δυνατόν, ἐπαναλαμβάνω, νὰ χαράσσεται ἡ ἐξωτερική μας πολιτικὴ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Ἡ ἐξωτερικὴ πολιτικὴ ἔχει χαραχθῆ διὰ τῶν κυβερνητικῶν δηλώσεων. Καὶ κατὰ τὴν ἐποχὴν τῶν κυβερνητικῶν δηλώσεων ὅπως ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ὅλα τὰ κόμματα ἐπὶ τῶν γενικῶν γραμμῶν εὑρέθησαν ἀπολύτως σύμφωνα. Ὅταν δὲ ἐπρόκειτο νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν σύναψιν τῆς συμφωνίας μεταξὺ τῶν τριῶν Βαλκανικῶν χωρῶν, ὡς εἶχον ὑποχρέωσιν, ἐνημέρωσα τοὺς δύο τότε Ἀρχηγοὺς τῶν κοινοβουλευτικῶν κομμάτων, τὸν ἀξιότιμον κ. Βενιζέλον, Ἀρχηγὸν τότε τῶν Φιλελευθέρων, καὶ τὸν ἀείμνηστον Πλαστήραν. Καὶ ὁ κ. Βενιζέλος καὶ ὁ Πλαστήρας, ὄχι μόνον ἐπεκρότησαν τὴν γραμμὴν αὐτήν, διότι ἦτο σύμφωνος μὲ τὴν πολιτικὴν αὐτῶν ὡς ἐξεδηλώθη εἰς τὴν Βουλὴν διὰ τῶν λόγων τῶν ἐν λόγῳ Ἀρχηγῶν, ἀλλ’ ἀμφότεροι μὲ προέτρεψαν εἰς τὴν ταχυτέραν ὅσον τὸ δυνατὸν ἐπίτευξιν τῆς συμμαχίας, ὁ δὲ ἀξιότιμος κ. Βενιζέλος ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς εἶπεν, ὅτι τότε μόνον θὰ ὁλοκληρωθῇ ἡ συμφωνία, ἐὰν ἐπακολουθήσῃ ἡ συμμαχία. Ἡ συμμαχία ἐπηκολούθησε καὶ αὐτὴν κυρώνετε σήμερον. Βλέπετε ὅτι ἐνημερώνομεν τὴν Βουλήν, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνατρέψωμεν παράδοσιν παγίαν. Θὰ εἶμαι πάντοτε εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς, ἐὰν θέλῃ καὶ ὅταν θέλῃ, διὰ νὰ παρέχω εἰς αὐτὴν ἐπὶ τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα χειρίζεται, τὰς ἀναγκαίας ἐξηγήσεις, δὲν εἶναι δυνατὸν ὅμως καὶ νὰ συζητῶμεν ἐκεῖ τὴν ἐξωτερικήν μας πολιτικήν. Νομίζω ὅτι ὅπως σήμερον πράττομεν, ἐπιτελοῦμεν ἀπέναντι τῆς Βουλῆς ὁλόκληρον τὸ καθῆκον μας καὶ ὅτι πέραν αὐτοῦ δὲν ἔχομεν τίποτε ἄλλο νὰ πράξωμεν. (Χειροκροτήματα).

§42ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, οὐδεὶς ὑπεστήριξεν ὅτι ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν πρέπει νὰ κανονίσῃ τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν τοῦ Κράτους. Αὐτὰ τὰ ἀναφέρατε σεῖς, ἐγὼ δὲν ἀνέφερον τοιοῦτόν τι. Ἀλλὰ ἐρωτῶ, πῶς θέλετε ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ γνωρίζῃ ὅτι ὑπεγράφη ἓν ἔστω ἑλληνοϊταλικὸν πρωτόκολλον πρὸ ἑνὸς ἔτους καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ μετὰ ἕν ἔτος, ἀπὸ τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1953 ἕως τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1954, λαμβάνει γνῶσιν ὅτι αὐτὸ τὸ πρωτόκολλον τὸ ὁποῖον ὑπεγράφη ἦτο ἀσύμφορον, κατ’ ἐμέ, διὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ ἐμφανίζεται εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν διὰ νὰ τὸ ἐγκρίνῃ; Περὶ αὐτοῦ πρόκειται. Οὐδεὶς ὑπεστήριξεν ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ πρέπει νὰ χαράσσῃ τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν, ἀλλὰ πῶς θέλετε νὰ γνωρίζῃ ἡ Ἐπιτροπὴ τί πρωτόκολλα ὑπογράφονται, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ζητήσῃ πληροφορίας; Σᾶς ἀναφέρω τὸ συγκεκριμένον γεγονὸς ὅτι τὸ ἑλληνοϊταλικὸν πρωτόκολλον, τὸ ὁποῖον ἔδωσε τὰ 140 ἑκατομμύρια λιρέττες εἰς τὴν Ρώμην καὶ τὸ ὁποῖον ἐπανέφερεν εἰς τὴν Κέρκυραν τοὺς Ἰταλοὺς μὲ τὰ κτήματά των, ἦλθεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἔλαβε γνῶσιν ἡ Ἐπιτροπὴ μετὰ ἕν ὁλόκληρον ἔτος καὶ ἔλαβε τὴν ἐντολὴν ἐπειγόντως μετὰ ἕν ἔτος νὰ τὸ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλήν. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι μὲ ἠνάγκασαν νὰ ὑποβάλω τὴν παραίτησίν μου, θεωρῶν ὅτι δὲν ἐκπληροῖ κανένα προορισμὸν ὅπως λειτουργεῖ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ τῶν Ἐξωτερικῶν.

§43Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐξωτ.). Δὲν θὰ ἀντιδικήσω μὲ τὸν σεβαστὸν συνάδελφον, ἀλλὰ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ δοθῇ ἡ ἐντύπωσις ὅτι ὑπάρχουν μυστικὰ πρωτόκολλα ἢ μυστικαὶ διπλωματίαι. Ὅλα εἶναι φανερά, ὅλα ἠμπορεῖτε νὰ τὰ παρακολουθήσετε καὶ νὰ τὰ ἐλέγξετε.

§44Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Ἠμπορεῖ νὰ πληροφορήσετε τὴν Βουλὴν ἐὰν ἡ συμμαχία αὐτὴ ἐπεκυρώθη ἀπὸ τὰ Κοινοβουλευτικὰ Σώματα τῶν δύο ἄλλων συμμάχων Κρατῶν;

§45Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐξωτ.). Ἀπὸ τὴν Γιουγκοσλαυΐαν ἐπεκυρώθη, ἀλλὰ δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς εἴπω διὰ τὴν Τουρκίαν, διότι τὸ Νομοθετικὸν Σῶμα τῆς Τουρκίας εὑρίσκετο ἐν διακοπαῖς. Ἀπὸ τὴν Γιουγκοσλαυΐαν ἐπεκυρώθη πρὸ πολλοῦ. Οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι ἐκεῖ ἐξεφωνήθησαν ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, μᾶς ἐπιβάλλουν νὰ λησμονῶμεν τὸ παρελθὸν, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἀποβλέπωμεν εἰς τὸ μέλλον.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ὡς ἄνω σχέδιον Νόμου;

§47ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον Νόμου. «Περὶ κυρώσεως τῆς Συνθήκης Συμμαχίας, Πολιτικῆς Συνεργασίας καὶ Ἀμοιβαίας Βοηθείας μεταξὺ τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος, τῆς Τουρκικῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς Ὁμοσπόνδου Λαϊκῆς Δημοκρατίας τῆς Γιουγκοσλαΐας». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπογραφείσης ἐν Ἀθήναις, τὴν 20ὴν Ἰανουαρίου 1954, Συμφωνίας μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Αἰθιοπίας, περὶ ἐγκαταστάσεως ἐναερίων γραμμῶν». Ὁ κ. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§49Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Βλέπω, κ. ὑπουργέ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰσάγει πρὸς ψήφισιν νομοσχέδια κυροῦντα συμβάσεις συνδέσεως μὲ ἀεροπορικὰς γραμμὰς μὲ διαφόρους χώρας. Κατὰ σύμπτωσιν μὲ τὰς χώρας αὐτὰς δὲν ἔχομεν ἰδικήν μας ἀνταπόκρισιν. Δηλαδὴ τὰ μικρὰ καὶ ὀλίγα ἀεροπλάνα μας δὲν φθάνουν μέχρις ἐκεῖ. Θέλω νὰ μάθω, καταβάλλεται προσπάθεια ἀνάλογος τῆς συμβάσεως, δηλαδὴ μὲ τὴν Ἰταλίαν, μὲ τὴν Αἴγυπτον καὶ τὴν Γαλλίαν, νὰ ἔχωμεν ἀνταπόκρισιν, διότι τοιαύτας συμβάσεις δὲν ἔχομεν ἴδει ἀκόμη.

§50Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε, ἀφορᾷ τὴν Ἀβησσυνίαν, ὅπου θὰ ἴδητε ὑπάρχει πλήρης ἀμοιβαιότης ἐν τῷ προκειμένῳ καὶ κατ’ ἀκολουθίαν νομίζω, εἶναι πρὸς τὸ συμφέρον ἀμφοτέρων τῶν χωρῶν. Μὲ τὰς ἄλλας χώρας ἀναμφιβόλως διεξάγονται διαπραγματεύσεις. Ὅταν θὰ καταλήξωμεν εἰς θετικὰ ἀποτελέσματα, τότε φυσικὰ θὰ τὰ φέρωμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§51Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Βεβαίως θὰ πρέπει νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐν λόγῳ συμφωνία, ἀλλὰ διὰ νὰ κάμωμεν τοιαύτας συμβάσεις, θὰ πρέπει νὰ ἔχωμεν καὶ ἡμεῖς Ἀεροπορίαν. Δυστυχῶς εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἐρχόμεθα εἰς τὴν τελευταίαν γραμμήν. Διαθέτομεν διὰ τὰς ἐξωτερικὰς γραμμὰς ἕν ἀεροπλάνον. Ἐπιβάλλεται, ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ὅλα τὰ μέτρα, διὰ νὰ ἀποκτήσωμεν ἱκανὴν πολιτικὴν ἀεροπορίαν διὰ τὰς ἐξωτερικὰς γραμμάς.

§52Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Αὐτὸ ἀφορᾷ βεβαίως τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰδικώτερον τὸν ὑπουργὸν τῆς Ἀεροπορίας. Ἐκεῖνο πάντως, τὸ ὁποῖον ἐπετεύχθη διὰ τῆς ὑπ’ ὄψει συμβάσεως, δὲν δύναται, παρὰ νὰ ἐπιδοκιμασθῇ ἀπὸ τὴν Βουλήν, διότι ἡ ἀμοιβαιότης εἶναι πρὸς τὸ συμφέρον ἀμφοτέρων τῶν Κρατῶν. Ἐὰν ἀκόμη ἡ πολιτικὴ ἀεροπορία δὲν εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάπτυξιν ποὺ θέλομεν καὶ ἐπιθυμοῦμεν· τοῦτο πάντως, ἀποτελεῖ, νομίζω, ἕτερον ζήτημα, τὸ ὁποῖον χρήζει ἰδιαιτέρας ἐξετάσεως. Διὰ νὰ ἐπέλθῃ ὅμως μία βελτίωσις τῆς καταστάσεως, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν σύναψιν καὶ τὴν κύρωσιν τοιούτων συμφωνιῶν.

§53Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Καὶ πρὸ παντὸς μὲ τὴν Αἰθιοπίαν, μετὰ τῆς ὁποίας αἱ σχέσεις μας ἦσαν ἀνέκαθεν φιλικαί.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ὡς ἄνω σχέδιον νόμου;

§55ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «Περὶ κυρώσεως τῆς ὑπογραφείσης ἐν Ἀθήναις, τὴν 20ὴν Ἰανουαρίου 1954 Συμφωνίας μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Αἰθιοπίας περὶ ἐγκαταστάσεως Ἐναερίων Γραμμῶν». Συνέχεια ἐπὶ τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καθορισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὀργανικῶν θέσεων τῶν τακτικῶν μελῶν τοῦ Κεντρικοῦ Διοικητικοῦ καὶ Γνωμοδοτικοῦ Συμβουλίου Ἐκπαιδεύσεως».

§57Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Παιδείας). Θὰ ἐπεθύμουν, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου δι’ αὔριον. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἐξέφρασε τὴν ἐπιθυμίαν νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ σχεδίου τούτου, θὰ παρεκάλουν νὰ ἀκούσωμεν τὸν κ. Παπανδρέου καὶ μετὰ ταῦτα νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν δι’ αὔριον.

§58Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, περιέχει μίαν εἰδικὴν διάταξιν καὶ δίδει ἀφορμὴν πρὸς ἐξέτασιν ἑνὸς γενικοῦ θέματος. Ἤκουσα μὲ μεγάλην προσοχὴν καὶ τοὺς δύο εἰσηγητάς, τῆς πλειοψηφίας καὶ τῆς μειοψηφίας, οἱ ὁποῖοι εἶναι διακεκριμένοι ἐκπαιδευτικοὶ καὶ παλαιοὶ συνεργάται μου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας. Παρηκολούθησα καὶ τοὺς ἄλλους ὁμιλητάς. Νομίζω, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ προσδιορίσωμεν τὸ περιεχόμενον τοῦ νομοσχεδίου, κατὰ τὸν ἀκόλουθον τρόπον: Πρῶτον: Ποῖος πρέπει νὰ εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν μελῶν τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου. Ὅπως ὀρθῶς ἐλέχθη, εἶναι τοῦτο ἐξηρτημένον ἀπὸ τὴν ἐκπαιδευτικὴν πολιτικὴν ἑκάστης Κυβερνήσεως, ἀπὸ τὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα ἀναθέτει εἰς τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, παρακαλῶ νὰ πιστεύσῃ, ὅτι ἐξετάζω μὲ μεγάλην συμπάθειαν τὴν προσπάθειάν του καὶ αἱ συστάσεις εἰς τὰς ὁποίας θὰ προβῶ προέρχονται, ὄχι μόνον ἀπὸ στοργὴν πρὸς τὴν Παιδείαν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ συμπάθειαν πρὸς τὸν ἀγαπητὸν συμπολίτην μου, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται σήμερον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας. Νομίζω πρῶτον, ὅτι ἀποτελεῖ λάθος ἡ ἐλάττωσις τοῦ ἀριθμοῦ, διότι μέγα εἶναι τὸ ἔργον τῆς ἀνωτάτης ἡγεσίας τῆς Παιδείας. Ὑπάρχει σημαντικὸς ἀριθμὸς ἐκπαιδευτικῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ μελετηθοῦν. Ὅταν ἤμουν ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, εἶχα νομοθετήσει 10)μελὲς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον καὶ 5)μελὲς τὸ Γνωμοδοτικόν. Καὶ ὑπῆρχεν ἐπίσης τὸ Ἀνώτατον Γενικὸν Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον, περίπου ἐκ 50 μελῶν. Λυποῦμαι διότι ὁ θεσμὸς αὐτὸς τοῦ Ἀνωτάτου Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, τοῦ ὁποίου ἐξεδόθησαν τὰ πρακτικὰ καὶ τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὴν μοναδικὴν πηγὴν δι’ ὅλους τοὺς μελετητὰς τῶν θεμάτων τῆς Παιδείας, λυποῦμαι διότι ὁ θεσμὸς αὐτὸς κατηργήθη, ἀλλὰ λυποῦμαι ἐπίσης διότι κατηργήθη ἐπίσης καὶ ὁ θεσμὸς τοῦ Γνωμοδοτικοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνῃ ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ι. Τριανταφύλλης). Ἦτο 15μελὲς Συμβούλιον, ἐκ τοῦ ὁποίου πέντε διὰ τὴν Δημοτικὴν Παιδείαν, πέντε διὰ τὴν Μέσην καὶ ἄλλα πέντε ἀσχολούμενα ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν θεωρητικὴν μελέτην τῶν θεμάτων τῆς Παιδείας. Σήμερον τὰ μέλη εἶναι ὀλιγώτερα ἀπὸ 15. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας μᾶς λέγει ὅτι δὲν τοῦ χρειάζονται. Κατὰ τὴν γνώμην μου, κάμνει λάθος. Ἐὰν ἤθελε νὰ διαφοροποιήσῃ τὴν ἀπασχόλησιν τῶν Ἐκπαιδευτικῶν Συμβουλίων καὶ ἤθελε νὰ ἀναθέσῃ εἰς τοὺς περισσότερον θεωρητικῶς κατηρτισμένους, μελέτην προγραμματικῶν θεμάτων θὰ εἶχεν ἀσφαλῶς μεγάλην ὠφέλειαν. Οἰκονομία, δὲν πρόκειται νὰ ἐπέλθῃ, διότι αἱ συντάξεις των περίπου καλύπτουν τοὺς μισθούς των. Ἔχει εἰς τὴν διάθεσίν του πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἠμπορεῖ νὰ ἀξιοποιήσῃ διὰ τὴν μελέτην ἐκκρεμῶν ἐκπαιδευτικῶν ζητημάτων, διατὶ στερεῖται τῶν ὑπηρεσιῶν των; Εἰλικρινῶς ἐκφράζω τὴν ἀπορίαν μου καὶ θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ἐπανεξετάζων τὸ θέμα θὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη σύστασις, εἰς τὴν ὁποίαν ἤθελα νὰ προβῶ. Ἔχει ἀνάγκην ἀνθρώπων τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας καὶ πρέπει νὰ τοὺς ἀξιοποιῇ, ὄχι νὰ τοὺς ἀπομακρύνῃ. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ δεύτερον, σημαντικὸν θέμα: Μὲ ποῖα κριτήρια θὰ γίνῃ ἡ ἐλάττωσις τοῦ ἀριθμοῦ, ἡ ἀπομάκρυνσις ὡρισμένων ἐκπαιδευτικῶν Συμβούλων; Εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, ἀξιότιμοι ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ἀνακύπτει μέγα θέμα. Ἐπειδὴ εἰς τὸ σχετικὸν ἄρθρον ἀναγράφεται ὅτι μεταξὺ τῶν κριτηρίων θὰ εἶναι καὶ «ἡ προσήλωσις εἰς τὰ ἐθνικὰ ἰδεώδη». Ἀνεφέρθη κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν καὶ εὐχαριστῶ τὸν εἰσηγητὴν τῆς πλειοψηφίας, ὁ ὁποῖος τὸ ὑπέμνησεν, ὅτι ὅταν εἶχον ἀναλάβῃ ἐσχάτως τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, διεκήρυξα τὴν ἀρχήν, ὅτι οἱ ἐκπαιδευτικοὶ, δὲν ἀρκεῖ μόνον νὰ εἶναι ἀρνητικῶς ἐν τάξει, δηλ. νὰ μὴ εἶναι κομμουνισταί. Ὀφείλουν νὰ εἶναι καὶ θετικῶς ἐν τάξει. Νὰ εἶναι ἐμπνευσταὶ καὶ ἐμψυχωταὶ τοῦ ἐθνικοῦ φρονήματος. Καὶ εἰς τὴν ἄποψιν αὐτὴν ἀσφαλῶς εἶναι σύμφωνος ὁλόκληρος ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία. Καὶ ὁ κατ’ ἐξοχὴν εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας ὁ διακεκριμένος ἐκπαιδευτικὸς κ. Βαμπούλης. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Ἄλλο εἶναι τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἀνακύπτει καὶ εἶναι μέγα. Οἱ Ἐκπαιδευτικοὶ Σύμβουλοι σήμερον εὑρίσκονται ἐν ὑπηρεσίᾳ. Ἀντιθέτως εἰς τὸ ἄρθρον ἀναγράφεται, ὅτι κρινόμενοι, θὰ κριθοῦν καὶ μὲ τὸ κριτήριον «τῆς προσηλώσεως εἰς τὰ ἐθνικὰ ἰδεώδη». Εἶναι λοιπὸν δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν ὡς ἀρχὴν, ὅτι σήμερον, εἰς τὰς ἀνωτάτας λειτουργίας τῆς πολιτείας, εἰς τὸν Στρατὸν, εἰς τὴν Δικαιοσύνην, εἰς τὴν Παιδείαν, ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχουν ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἔχουν διάφορον κλίμακα, πατριωτισμοῦ, ἠλαττωμένην προσήλωσιν εἰς τὰ ἐθνικὰ ἰδεώδη;

§59ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ. Βεβαίως ὑπάρχουν.

§60Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀγαπητοί μου συνάδελφοι, ἐὰν τὸ νομίζετε, εὑρισκόμεθα εἰς ἀπόλυτον διαφωνίαν. Κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην, γενομένης τῆς κρίσεως, τὸ θέμα λήγει ὁριστικῶς. Εἶναι ἀδύνατον νὰ δεχθῶμεν ὅτι ἐπὶ κεφαλῆς τῆς Πολιτείας, εἴτε εἰς τὸν Στρατόν, εἴτε εἰς τὴν Παιδείαν, ὑπάρχουν δύο ποιότητες πατριωτισμοῦ, εἰς τρόπον ὥστε, ἡ δευτέρα ποιότης, νὰ ἐπιτρέπῃ εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς νὰ φθάνουν Ὑπαρχηγοὶ Ἐπιτελείου, νὰ ἀνήκῃ ὅμως εἰς τὴν πρώτην ποιότητα ἡ Ἀρχηγία του: Εἶναι δυνατὸν νὰ καθιερώσωμεν εἰς τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας δύο ποιότητας πατριωτισμοῦ; Μία ποιότης πατριωτισμοῦ ὑπάρχει. Καὶ οἱ ὑπάλληλοι εἶναι πατριῶται, εἶναι προσηλωμένοι εἰς τὰ Ἐθνικὰ ἰδεώδη καὶ τότε χρησιμοποιοῦνται πλέον μόνον κριτήρια ἐπαγγελματικῆς ἐπαρκείας καὶ ἡγετικῆς ἱκανότητος. Ἢ στεροῦνται πατριωτισμοῦ καὶ δὲν δύνανται νὰ ἔχουν θέσιν εἰς τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας. Ἀρνούμεθα ὅμως νὰ δεχθῶμεν ὅτι καὶ μετὰ τὴν κρίσιν των, θὰ τοὺς καταδιώκουν, αἱ Ἐριννύες τῆς ὑποψίας καὶ τῆς ἠθικῆς ἐλαττώσεως, τῆς δευτέρας ποιότητος πατριωτισμοῦ καὶ μάλιστα εἰς τὰς θέσεις τῆς ἡγεσίας. Αὐτὸ εἶναι τὸ μέγα θέμα, τὸ ὁποῖον ἔρχεται ἐνώπιον ἡμῶν ἐξ ἀφορμῆς τοῦ νομοσχεδίου. Ἰδοὺ διατί, ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας δὲν ἀποδεχθῇ τὴν φιλικήν μου σύστασιν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἀποστέρησιν συνεργατῶν, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ἀξιοποιηθοῦν διὰ τὰς ἐπειγούσας ἀνάγκας τῆς Παιδείας, ὀφείλει πάντως νὰ διαγράψῃ αὐτὸ τὸ κριτήριον τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαράδεκτον. Ἐὰν δεχθῶμεν τὴν ἀρχὴν ὅτι διαρκῶς ἐνεδρεύει ἡ ἐπανεξέτασις διὰ τὸ παρελθόν, τὸ ὁποῖον εἶχε κριθῆ, ποῦ καταλήγομεν; Καταλήγομεν εἰς τὸν κλονισμὸν τοῦ αἰσθήματος τῆς ἐμπιστοσύνης. Καὶ μεταβάλλομεν τὸν πατριωτισμὸν εἰς καπηλείαν καὶ εἰς μέσον ἐκδικήσεως καὶ σπιλώσεως ὑπολήψεων. (Χειροκροτήματα). Ἡ ἄποψις τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζομεν εἶναι, ὅτι ἀφ’ ἧς ἔχουν κριθῆ, εἶναι ἐθνικῶς ἀδιάβλητοι. Κριτήριον ἐθνικῶν φρονημάτων παύει νὰ ὑπάρχῃ. Ἐὰν τυχὸν ὑπάρξῃ εἰδικὴ περίπτωσις διὰ νέας εὐθύνας, τότε βεβαίως θὰ ἐξετασθῇ. Ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ὅτι ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἐλαττώσεως τοῦ ἀριθμοῦ, θὰ ἐπανεξετασθοῦν τὰ ἐθνικὰ φρονήματα; Ἐὰν συνέβαινε, δηλαδὴ ὁ ἀριθμὸς νὰ εἶναι ἀπαραίτητος καὶ νὰ μὴ παρίσταται ἀνάγκη ἐλαττώσεως, τότε· παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι δέχεσθε ὅτι ὑπάρχουν ποιότητες πατριωτισμοῦ, ὅτι ὑπάρχει κλῖμαξ πατριωτισμοῦ, θὰ παρέμενον; Ἠμποροῦμεν νὰ δεχθῶμεν αὐτὴν τὴν ἀρχήν; Μόνον ὅταν ὑπάρχει περίπτωσις εἰδική, νέων εὐθυνῶν, θὰ κριθῇ ὡς εἰδικὴ περίπτωσις. Ἀλλὰ διὰ τὸ σύνολον τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ κατ’ ἐξοχὴν διὰ τὸ σύνολον τῶν ἡγετῶν, θέμα ἐθνικῆς διαφοροποιήσεως εἶναι ἀνύπαρκτον, εἴτε οὐδέποτε ἐκρίθησαν, εἴτε κριθέντες ἐδικαιώθησαν. Εἶναι ἐθνικῶς ὁμότιμοι καὶ κρίνονται πλέον μόνον συμφώνως πρὸς τὰς ἐπαγγελματικὰς καὶ τὰς ἡγετικάς των ἱκανότητας. (Χειροκροτήματα).

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§62ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 8.30′ μ.μ.)