1955.01.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 24η

Δευτέρα 17 Ἰανουαρίου 1955

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.15′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γκελεστάθης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΓΚΕΛΕΣΤΑΘΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι ἀπέστειλα εἰς τὴν Α.Μ. τὴν Βασίλισσαν εἰς Ζυρίχην, ἐπὶ τῇ ἐπιτυχεῖ ἐκβάσει τῆς χειρουργικῆς της ἐπεμβάσεως, ἐκ μέρους τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα: Α. Μ. Βασίλισσαν τῶν Ἑλλήνων Φρειδερίκην Ζυρίχην Μετὰ βαθυτάτης εὐχαριστήσεως ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἐπληροφορήθη εὐτυχῆ ἔκβασιν χειρουργικῆς ἐπεμβάσεως καὶ ὑποβάλλει δι’ ἐμοῦ εὐχὴν ταχείας ἐπανόδου πρὸς ἀνάληψιν ὑψηλῶν καθηκόντων σας καὶ συνέχισιν ἀγαθοεργοῦ δράσεως ὑμῶν ὑπὲρ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

Ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων

ΚΩΝ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ

(Παρατεταμένα χειροκροτήματα). Ἀνακοινῶ ὡσαύτως ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. πρωτ. 61903)3.1.1955 ἐγγράφου αὐτοῦ, διαβιβάζει αἴτησιν τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν ἐν Λασηθίῳ Πλημμελειοδικῶν μετὰ ποινικῆς δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ Λασηθίου κ. Σ. Κουνδούρου, κατηγορουμένου ἐπὶ παραβάσει τῶν ἄρθρων 385 καὶ 389 τοῦ Π.Κ. καὶ ζητοῦντος ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτοῦ, συμφώνως τῷ ἄρθρ. 63 τοῦ Συντάγματος. (Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν). Ἔχω ἐπίσης τὴν τιμὴν ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι δι’ ἀποφάσεως ἡμῶν κατηρτίσθη ἡ Ἐπιτροπὴ Δημοσίων Ἔργων καὶ Συγκοινωνιῶν, ἐκ τῶν βουλευτῶν κ. κ.: 1) Τσούτσουρα Παναγιώτου, 2) Βαζάκα Ἀλεξάνδρου, 3) Καρούσου Μιχαὴλ, 4) Τριανταφυλλάκου Τρύφ., 5) Μεταξᾶ Γερασίμου, 6) Οἰκονομίδη Πολυζώη, 7) Φράγκου Ἀναστασίου, 8) Χατζηγρηγοριάδη Κωνσταντίνου, 9) Καρατζένη Δημητρίου, 10) Καλαντζάκου Ἀλεξάνδρου, 11) Περτσινίδη Σωφρωνίου, 12) Καρότση Γεωργίου, 13) Σταμούλη Πανταζῆ, 14) Κακαγιάννη Γεωργίου, 15) Λαμπριανίδη Κωνσταντίνου, 16) Ρηγοπούλου Νικολάου, 17) Καρρὲρ Διονυσίου, 18) Σταυροπούλου Παναγιώτου, 19) Δερβέναγα Ἀθανασίου, 20) Πιπίνου Εὐαγγέλου, 21) Καλλία Κωνσταντίνου, 22) Ντεντιδάκη Παύλου, 23) Χλουβεράκη Μιχαὴλ, 24) Μουράτογλου Βασιλείου, 25) Ζησοπούλου Δημητρίου, 26) Πλαγιάννη Δημητρίου, 27) Ρωμανοῦ Γεωργίου, 28) Δημοπούλου Κωνσταντίνου, 29) Ριζιώτη Ἰάσωνος Ὁ κ. Λ. Μακκᾶς (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου) καταθέτει σχέδια νόμων. 1) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τοῦ Α. Ν. 1998) 1939 «περὶ σημάτων». 2) «Περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 91065) 576) 29.6.50 κοινῆς ἀποφάσεως τῶν ὑπουργῶν Συντονισμοῦ, Οἰκονομικῶν καὶ Ἐφοδιασμοῦ–Διανομῶν «περὶ κρατικῆς βιομηχανοποιήσεως τοῦ βάμβακος». 3) «Περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 129) 2.2.54 Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ περὶ συμπληρώσεως τοῦ Νόμου 2837) 1954» καί, 4) «Περὶ ἑρμηνείας καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 2341) 1953 «περὶ λήψεως μέτρων διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν πληττομένων ἰδιαιτέρως ἐκ τῆς καταργήσεως τοῦ δελτίου γενικῶν διανομῶν πληθυσμῶν καὶ καθορισμοῦ τρόπου πληρωμῆς εἰς τοὺς Ἀλευρομύλους τῆς διαφορᾶς τιμῆς ἀλεύρων τύπου 90% κλπ.». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῆς αἰτήσεως διώξεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Τσούρνου ὑπὸ τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Ἀθηνῶν κατηγορουμένου ἐπὶ ἀπάτῃ καὶ παραβάσει τῶν νόμων περὶ προστασίας τοῦ ἐθνικοῦ νομίσματος. Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ τῶν ἀρδευτικῶν ὑδάτων νομοθεσίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ Ταμείων Ἐφέδρων Πολεμιστῶν Κρήτης κειμένης νομοθεσίας καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Καρατζένης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ Ταμείων Ἐφέδρων Πολεμιστῶν Κρήτης κειμένης Νομοθεσίας καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, μολονότι προηγεῖται ἡ ἡμερησία διάταξις τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, ἐν τούτοις θὰ ἐπρότεινα νὰ εἰσέλθωμεν ἀπ’ εὐθείας, ἀναβαλλομένων τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐπερωτήσεων, εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων καὶ δὴ εἰς τὴν συνέχειαν τῆς συζητήσεως τῆς ἐκκρεμοῦς ἐπερωτήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀεροπορίας.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

Εἰσερχόμεθα ὅθεν εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Παπασπύρου, ἀναφερομένης εἰς τὰ θέματα τῆς Ἀεροπορίας. Ὁ κ. Γυαλίστρας ἔχει τὸν λόγον.

§8Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ. Κύριοι, θὰ σᾶς παρακαλέσω σήμερον, ἄνευ διακοπῶν, νὰ μὲ ἀφίσετε νὰ ἐκθέσω ὅ,τι ἡ συνείδησίς μου μοῦ ὑπαγορεύει. Γνωρίζετε ὅτι οὔτε ὁ Στρατάρχης Παπάγος εἶναι ὁ ἄνθρωπος, ὅλοι τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ τὸν γνωρίζομεν, ὁ ὁποῖος θὰ μᾶς προτείνῃ ἢ θὰ μᾶς ὑποδείξῃ τί θὰ εἴπωμεν ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ τούτου βήματος, ἀλλὰ οὔτε νομίζω, κύριοι, ὅτι καὶ ἐγὼ θὰ ἐδεχόμην τὶ θὰ εἴπω ἐδῶ πέρα. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὲ ἀφίσετε ἐλεύθερον νὰ ὁμιλήσω καὶ μὲ τὴν σειράν σας νὰ ἔλθετε καὶ σεῖς νὰ εἴπητε ὅ,τι νομίζετε. Δὲν πρόκειται κύριοι, νὰ ἀπασχολήσω τὸ Σῶμα ἐπὶ μακρόν. Θὰ συνεχίσω ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπα προχθές. Ἐξηγοῦμαι, κύριοι, σήμερον εἰς τί ἔγκειται τὸ προσωπικὸν ζήτημα.

§9ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔληξεν αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ὁ ρήτωρ ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν δέχεται οὐδεμίαν διακοπήν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, ἐφ’ ὅσον καὶ ὁ Πρόεδρος εἶναι ἄκαμπτος ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, νὰ ἀφίσετε τὸν ρήτορα νὰ ἀγορεύσῃ.

§11Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ. Ἐγένετο ἕνα δευτεροβάθμιον ἀνακριτικὸν συμβούλιον, εἰς τὸ ὁποῖον ἐξέθεσα ὅ,τι ἡ συνείδησις μου ἐπέβαλεν. Εἶπα καὶ μερικὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα εὐτυχῶς δὲν διέρρευσαν, μάλιστα εἶχον ἐξορκίσει καὶ τὰ πέντε μέλη τοῦ συμβουλίου καὶ τοὺς τρεῖς κατηγορουμένους, νὰ μὴ γίνῃ οὐδεμία διαρροὴ τῶν λεχθέντων. Ἔγινε διαρροή, καὶ ἔγινε, διαρροὴ διεστραμμένη. Θεωρῶ, λοιπόν, τὸ ζήτημα ἀτομικὸν διὰ τὴν ὑπόληψίν μου καὶ ὀφείλω νὰ ἐξηγήσω τί εἶπα καὶ τί δὲν εἶπα. Καὶ ὅσα μὲν εἶπα τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν, δὲν πρόκειται νὰ τὰ ἐπαναλάβω, οὔτε πρόκειται νὰ μεταβάλω γνώμην, πρόκειται σήμερον νὰ ἐξηγήσω τί εἶπα διὰ τὸ ζήτημα τῆς παρακολουθήσεώς μου, διὰ τὸ ὁποῖον καὶ σήμερον μερικαὶ ἐφημερίδες ἐξακολουθοῦν νὰ γράφουν. Ἀφοῦ, κύριοι, εἰς τὸ συμβούλιον τὸ δευτεροβάθμιον ἐξέθεσα γεγονότα βάσει τεκμηρίων, εἶπα ὅτι αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν, διὰ νὰ σᾶς δείξω μέχρι τίνος βαθμοῦ ὑπάρχουν ἐχθρότητες καὶ διάφοροι φῆμαι, αἱ ὁποῖαι ἐκυκλοφόρουν καὶ διὰ τὰς ὁποίας δὲν ἔχω κάμει μνείαν οὔτε κἂν εἰς τὸν ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης ὄχι δι’ ἄλλον λόγον, ἀλλὰ διότι ἦσαν φῆμαι, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶχον καμμίαν ὑπόστασιν δι’ ἐμέ, εἶπα, λέγω, ὅτι αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ εἴπω, ὅτι εἶχε φθάσει μέχρι τῶν ὤτων μου ἡ φήμη ὅτι καὶ ἐγὼ παρακολουθοῦμαι. Δὲν υἱοθέτησα τοῦτο, οὔτε εἶχα κανένα ἀπολύτως τεκμήριον. Σᾶς δηλῶ, ὅτι αὐτὸ δὲν τὸ εἶχα εἴπει οὔτε εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, οὔτε κἂν εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διότι τὸ ἐθεώρησα ἐντελῶς ἀσήμαντον καὶ ἀδιάφορον δι’ ἐμέ. Αὐτό, λοιπόν, κύριοι, εἶναι ὅλον τὸ μυστήριον τῆς παρακολουθήσεώς μου. Ἐλπίζω ὅτι τὸ συμβούλιον, εἰς τὸ ὁποῖον ὡμίλησα 1½ ὥραν, ὅτι δὲν παρενόησεν αὐτὰ ποὺ λέγω σήμερον καὶ ἀντελήφθη ἄλλως καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἐὰν εἴχομεν ἐδῶ τὰ μέλη τοῦ συμβουλίου, δὲν λέγω τοὺς κατηγορουμένους, διότι αὐτοὶ ἠμπορεῖ νὰ εἶχον ἄλλα συμφέροντα, θὰ ἐπιστοποίουν, ὅτι αὐτὰ εἶπα, ἐγὼ καὶ μόνον. Ἐπίσης εἶπα καὶ κάτι ἄλλο διὰ νὰ δείξω τὴν ἀτμόσφαιραν καὶ τὴν καχυποψίαν, ποὺ ἐπεκράτει μεταξύ των, ὅτι ἐλέγετο, ὅτι πιστώσεις καὶ κονδύλια, ἐχρησιμοποιοῦντο διὰ διαφήμισιν ἀξιωματικῶν. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο, ἐπειδὴ δὲν εἶχα κανένα ὡρισμένον τεκμήριον, οὐδέποτε τὰ ἔχω ἀναφέρει εἰς τὸν ὑπουργὸν Ἐθν. Ἀμύν., ἢ ἔχει κάμει κανένα ὑπόμνημα ποτέ, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ γίνεται μνεία, διότι δὲν ἤθελα, ἀπέναντι τοῦ ὑπουργοῦ Ἐθν. Ἀμύνης καὶ τοῦ Στρατάρχου νὰ ἐκθέσω ποτὲ γεγονότα τὰ ὁποῖα δὲν ἤμην εἰς θέσιν νὰ τὰ πιστοποιήσω. Εἰς τὸν Στρατάρχην, ἐξέθηκα διὰ πρώτην φοράν, αὐτὸ τὸ γεγονὸς τὴν 28.12.54, ὅτε παρουσιάσθην, διότι ἐφοβούμην μήπως, λόγῳ τῆς πολεμικῆς, τὴν ὁποίαν μοῦ ἔκαμεν ἀπὸ τοῦ μηνὸς Νοεμβρίου μία ἐφημερίς, ἡ ὁποία ἔλεγεν ὅτι συνωμοτῶ μετὰ τοῦ κ. Δούκα, ἐναντίον τῆς Ἀεροπορίας, ὁ Στρατάρχης, εἶχεν σχηματίσει διὰ τὴν περιώνυμον ὑπόθεσιν Καρακίτσου, ἐσφαλμένην ἀντίληψιν. Διὰ πρώτην φορὰν τὴν 28.12.1954, ἀνέφερα εἰς τὸν Στρατάρχην, αὐτὴν τὴν φήμην, καθ’ ὅσον δὲν τὴν εἶχα ἐξακριβώσει. Ὁ Στρατάρχης ἔψεξε τὴν παράλειψίν μου διότι, δὲν ἔκαμα ἐπαλήθευσιν τῆς φήμης. Τοῦτο, ἔπραξα, διότι ἐνόμισα, ὅτι ἦτο ἀδύνατον νὰ κάμω ἐπαλήθευσιν, καὶ διότι δὲν συνέφερεν ἡ ἐπαλήθευσις. Ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγω, τὰ λέγω, διότι ἐγένετο ἡ ἀκριτομυθία αὐτή, ἐκ μέρους τοῦ Ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου. Ἐθεώρησα, λοιπόν, ὅτι—ἐφ’ ὅσον ὁ κ. ἐπίτιμος Πρόεδρος τῶν Φιλελευθέρων, εἶπεν ὅτι παρηκολουθούμην,—ἐὰν ἐσιώπων, θὰ ἦτο μία συγκατάνευσις ἐκ μέρους μου, ἐὰν ἔλεγα ὅτι παρηκολουθούμην. Αὐτό, δὲν τὸ εἶπα. Ἐὰν τὸ ἠρνούμην, ὡς ἠδυνάμην νὰ τὸ ἀρνηθῶ, διότι ὑφ’ ἃς συνθήκας σᾶς ἐξέθεσα, εἶχε κάποιαν βάσιν, αὐτό. Δι’ αὐτὸ ἐθεώρησα καθῆκον μου, νὰ σᾶς ἀπασχολήσω μὲ αὐτὰ τὰ ζητήματα. Τὸ ζήτημα Καρακίτσου, ἦτο κύριοι, βασικὸν δι’ ἐμέ, διὰ τὴν Ἀεροπορίαν, διότι δυοῖν θάττερον ἢ οἱ δύο σμηναγοὶ —σημειωθήτω ὅτι αὐτὸ ἐδημιουργήθη, ὅταν ἦτο γνωστόν, ὅτι ὁ Ἀντιπτέραρχος Κελαϊδῆς θὰ ἀπεχώρει—ὅταν λοιπὸν ἐδημιουργήθη τὸ ζήτημα, δι’ ἐμὲ—ὅπως εἶπα καὶ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ εἴμεθα ἀπολύτως ἀλληλέγγυοι διὰ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν—ἦτο ζήτημα τιμῆς νὰ ἀνεύρωμεν τὴν ἀλήθειαν διότι ἐπαναλαμβάνω, δυοῖν θάττερον ἢ οἱ σμηναγοὶ ἐσκευώρησαν ἐναντίον τοῦ διοικητοῦ των διὰ νὰ τὸν ἐμφανίσουν ὅπως τὸν κατηγοροῦν ἢ ὁ Διοικητὴς εἶχε πράγματι δώσει τὰς γνωστὰς ὁδηγίας πρὸς τοὺς δύο ἐμπίστους του σμηναγοὺς ἐκπαιδευτάς. Ἀμφότερα αἱ ἐκδοχαὶ ἦσαν δι’ ἐμέ, παλαιὸν ἀξιωματικόν, ἀφαντάστως ἀνατριχιαστικαί. Δι’ αὐτὸ τὸ ζήτημα τοῦτο ἦτο ζωτικὸν διὰ τὴν ἀεροπορίαν καὶ ἔπρεπε νὰ διαλευκανθῇ ἡ ὑπόθεσις. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, ὁ κ. ὑπουργὸς ἐδέχθη τὴν εἰσήγησίν μου καὶ ἀνέθεσεν εἰς τὸν στρατηγὸν Τσιγκούνην τὴν προανάκρισιν. Νομίζω, ὅτι ἐπείσθητε εἰς τοὺς λόγους μου, τοὺς ὁποίους σᾶς ἐξέθεσα ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία σκοτεινὴ πλευρά. Βεβαίως, εἶχον τοὺς λόγους μου ἐφ’ ὅσον ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου ἀπουσίαζε τότε εἰς Σπάρτην, εἶχον τοὺς λόγους μου, δικαίωμά μου ἦτο, νὰ μὴ θέλω νὰ τηρήσω εἰς τὴν ὁδὸν ἐνεργειῶν μου τὸν ἀναπληρωτὴν τοῦ Ἀρχηγοῦ τὸν ὑποπτέραρχον κ. Κουτσοῦκον, διὰ τὸν ὁποῖον δὲν γνωρίζω ἐὰν ἀπεστρατεύθη βάσει τῶν αὐτῶν στοιχείων διὰ τῶν ὁποίων ἐγὼ τὸν εἶχον προτείνει, εἶχον εἰσηγηθῆ τὴν ἀποστρατείαν του. Δὲν εἶχον δηλαδή, ἐμπιστοσύνην, ὡς ἐξέθηκα ἐνώπιον τοῦ δευτεροβαθμίου, ὅτι θὰ ἐτήρει ἀμεροληψίαν. Καὶ τύποις εἶχον τὸ δικαίωμα, διότι ἦτο προσωρινῶς ἀναπληρωτής, ἀλλὰ καὶ κατ’ οὐσίαν. Ἤθελα πρὸ παντὸς νὰ ἀνευρεθῇ ἡ ἀλήθεια. Αὐτό, λοιπόν, κύριοι, εἶναι ὅλο τὸ μυστήριον, ὅσον ἀφορᾷ τὸ Συμβούλιον. Καὶ διὰ τὸ δεύτερον Συμβούλιον καὶ διὰ τὴν ἀνάθεσιν, κύριοι, εἰς τὸν κ. Μεσσηνόπουλον, ἐπίσης, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἐνήργησεν ἐκ συμφώνου μὲ τὰς εἰσηγήσεις μου. Καὶ σᾶς ἐξέθεσα διατὶ θεωρῶ, ὅτι τὸ ὑπὸ τὸν κ. Μεσσηνόπουλον Συμβούλιον ἐξέδωκεν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία ἦτο διαφορετικὴ ἀπὸ τὸ πρωτοβάθμιον. Ἐδῶ, κύριοι, ἐπειδὴ ἐλέχθησαν τόσον πολλὰ καὶ ἐπειδὴ ἐζητήθη καὶ ἡ σύστασις ἐπιτροπῆς, θὰ ἀποκαλύψω κἄτι τι τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ εἰς βάρος μου ἴσως. Ὅταν ἐτελείωσεν ἡ προανάκρισις τοῦ κ. Τσιγκούνη—καὶ εἶχον τὸν λόγον μου νὰ ζητήσω τὴν ἐκτέλεσιν προανακρίσεως ἀπὸ τὸν κ. Τσιγκούνην—δὲν ἤθελα νὰ ἀναλάβω ἐγὼ μόνος τὴν εὐθύνην, διότι δὲν ἤθελα νὰ ἐμφανισθῶ εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἢ εἰς τὸν Στρατάρχην, ὅτι συγκαλύπτω συνωμοσίας εἰς βάρος τοῦ τάδε ἢ τοῦ δεῖνα. Ὅταν λοιπὸν ἐτελείωσεν ἡ ἀνάκρισις τοῦ κ. Τσιγκούνη, ἐγὼ εἰσηγήθην νὰ συγκαλυφθῇ ἡ ὑπόθεσις, βέβαιος ὤν, ὅτι ἡ νέα ἡγεσία θὰ ἠδύνατο νὰ λύσῃ διοικητικῶς τὴν ὑπόθεσιν διὰ νὰ μὴ δημιουργηθῇ αὐτὸς ὁ θόρυβος. Ἡ πολιτική μου ἦτο ἀνέκαθεν, ἐφ’ ὅσον ἡ Ἀεροπορία διεσύρθη, ὡς διεσύρθη ἀπὸ τὴν δίκην, ὅτι ὤφειλεν νὰ καταπαύσῃ ὁ θόρυβος. Εἶχον μάλιστα, ἐπιστήσει τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι ἡ δημοσιότης τοῦ πορίσματος Τσιγκούνη μοιραίως θὰ συνεπήγετο καὶ τὴν ἀνακίνησιν τοῦ ζητήματος τῆς δίκης. Δι’ αὐτὸ εἶχον εἰσηγηθῆ νὰ συγκαλυφθῇ, ἀναλαμβάνοντος ἐμοῦ τὴν εὐθύνην πρὸς τοὺς κ. κ. βουλευτάς, ἐπειδὴ ἐγνώριζα ὅτι εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων, οὐδεὶς ὀπαδὸς τοῦ ΚΚΕ παρακάθηται. Διότι ἐὰν ἐτίθετο ζήτημα, θὰ τὸν ἔπειθον ὅτι ὤφειλε νὰ ἀναστείλῃ τὴν ἐρώτησίν του, διότι τὸ ζήτημα θὰ ἐλύετο. Διότι ὅπως εἶπον, εἰς τὸ δευτεροβάθμιον Συμβούλιον, ἀσχέτως τοῦ Σμηνάρχου Καρακίτσου, ἡ συμπεριφορὰ τοῦ δευτέρου γραφείου ἤδη εἶχε προκαλέσει τὴν ἐχθρότητα καὶ ἡ ἡσυχία τοῦ ὅπλου θὰ ἀπῄτει αὐτὴν τὴν ἀποπομπὴν ἐκ τοῦ Σώματος τοῦ σμηνάρχου Καρακίτσου. Ἡ εἰσήγησίς μου αὕτη περὶ ἐπιλύσεως τοῦ ζητήματος Καρακίτσου ἀθορύβως διὰ τῆς διοικητικῆς ὁδοῦ δὲν ἐγένετο δεκτή. Καὶ οὕτω παρεπέμφθη ἐνώπιον τοῦ πειθαρχικοῦ Συμβουλίου. Νομίζω κύριοι, ὅτι δὲν ἁρμόζει νὰ σᾶς ἀπασχολήσω περὶ τῶν ζητημάτων τῶν προσωπικῶν. Μοῦ ἔδωσε τὴν ἀφορμὴν ἕνας συνάδελφος, νομίζω ὁ κ. Λεκαρᾶκος, νὰ τοῦ ἀπαντήσω σήμερον εἰς μερικὰ ἐρωτήματα τὰ ὁποῖα ἐτέθησαν καὶ διαισθάνομαι ὅτι τὰ ἐρωτήματα αὐτὰ ἔχουν δημιουργηθῆ καὶ εἰς πολλοὺς ἄλλους ἐκ τῶν ὀπαδῶν τοῦ Συναγερμοῦ. Μήπως ὁ Στρατηγὸς Γυαλίστρας, διότι ἀπεμακρύνθη, ἦλθεν, ὡς ἀποχωρήσας ὑπουργός, νὰ ἀσκήσῃ ἔλεγχον κατὰ τοῦ ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης; Ὄχι κύριοι, εἶμαι ἀπολύτως ἀλληλέγγυος μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Συνειργάσθημεν ἐν ἀπολύτῳ εἰλικρινείᾳ δι’ ὅ,τι ἔγινε καὶ δι’ ὅ,τι δὲν ἔγινεν. Ὅ,τι ἐξέθηκα καὶ κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, τὰ εἶχον ἐκθέσει ἐν καιρῷ πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Δὲν τὰ ἀνέφερον διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ ἐλήφθησαν μέτρα. Ἐγκαίρως ὁ Σμήναρχος Καρακίτσος, ὁ ὁποῖος ἦτο Διευθυντὴς τοῦ Βʹ Γραφείου καὶ ὁ ὁποῖος ἦτο τὸ κόκκινο πανὶ τῆς πλειονότητος τῶν ἀξιωματικῶν, ἀπεμακρύνθη ἀπὸ τὴν διεύθυνσιν τοῦ Βʹ Γραφείου, ἀσχέτως τί ἔκαμεν εἰς τὴν Ἐλευσῖνα, δὲν ἠδυνάμεθα νὰ προφητεύσωμεν τί θὰ ἔκαμνε ἐκεῖ. Ἀπεμακρύνθη ἀπὸ τὴν διεύθυνσιν ἕνας ἄλλος ἐπισμηναγός, ὁ ὁποῖος ἐθεωρεῖτο τὸ κακὸν πνεῦμα τοῦ τρόπου τῆς παρακολουθήσεως τοῦ ἀντικομμουνιστικοῦ ἀγῶνος, ἐπίσης καὶ αὐτὸς ἀπεμακρύνθη ἐγκαίρως. Καὶ θὰ μοῦ εἴπητε, διατὶ δὲν ἀπεμακρύνθη ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ ΓΕΑ. Κύριοι, ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ ΓΕΑ ἦτο ἕνας ἀξιωματικὸς καὶ εἶναι, ὁ ὁποῖος ἦτο συνεργάτης τοῦ Στρατάρχου καὶ ὁ ὁποῖος ἦτο γενναῖος πολεμιστὴς. Θὰ σᾶς εἴπω κάτι τὸ ὁποῖον εἶπον εἰς τὸ τελευταῖον Συμβούλιον τοῦ Α.Σ.Α. συζητουμένων τῶν προαγωγῶν τῶν ἀνωτέρω. Εἶπον λοιπόν, ἀσχέτως τῶν διαφωνιῶν, τὰς ὁποίας εἶχον καὶ σᾶς ἀνέπτυξα ἐδῶ περὶ τοῦ τρόπου παρακολουθήσεως τοῦ Ἀντικομμουνιστικοῦ ἀγῶνος τῆς παρακολουθήσεως, δηλαδὴ διὰ σμηνιτῶν τῶν ἀξιωματικῶν, ἐπειδὴ ἔφερε κάποιο ζήτημα ὁ κ. Κελαϊδῆς, εἶπον τὰ ἑξῆς: Κύριε ἀρχηγέ, ἀντιμετωπίσατε τὰς δολιοφθοράς, ἀντιμετωπίσατε τὴν ἀπόδρασιν Ἀκριβογιάννη. Κύριε Ἀρχηγέ, ἀντιμετωπίσατε αὐτὴν τὴν κατάστασιν, ἦτο μία κατάστασις ἔκρυθμος. Ἐὰν ἤμην ἐγὼ Ἀρχηγὸς πιθανῶς νὰ ὑπέπιπτεν εἰς ἄλλου εἴδους μεγαλύτερα σφάλματα. Ἀντιμετωπίσατε λοιπὸν μίαν δύσκολον κατάστασιν. Ἀλλὰ ἡ κατάστασις παρῆλθε καὶ σήμερον χρειάζονται ἄλλα μέσα. Μὴ νομισθῇ κύριοι βουλευταὶ ὅτι τὸ πνεῦμα μου αὐτὸ ἰσοδυναμεῖ πρὸς πλήρη κατάργησιν τοῦ ἀντικομμουνιστικοῦ ἀγῶνος. Κάθε ἄλλο. Ἔχω ἐκδώσει λεπτομερεστάτας ὁδηγίας προσωπικῶς ἐγὼ περὶ τοῦ τρόπου παρακολουθήσεως τοῦ κομμουνισμοῦ τηρουμένης ἐν ταὐτῷ καὶ τῆς πειθαρχίας. Οὕτω συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Τζατζάνην ὅστις πρὸ ἡμερῶν διετύπωσεν ἀπὸ τοῦ βήματος τὴν ἄποψιν νὰ καοῦν ὅλοι ἀνεξαιρέτως οἱ φάκελλοι. Ὅπως εἶναι σήμερα ἡ Ἀεροπορία, ἕνα πετραδάκι μισοῦ χιλιοστοῦ ἐὰν πετάξῃς εἰς ἕνα ἀεριοπροωθούμενον, θὰ προκληθῇ δυστύχημα. Διεφώνουν λοιπὸν πρὸς τὰς μεθόδους παρακολουθήσεως τοῦ κομμουνιστικοῦ κινδύνου καὶ ἐπέβαλον ὅσον ἠδυνάμην τὴν περιστολὴν τῶν μέσων ἅτινα ἐθεώρουν ὡς μὴ συμβιβαζόμενα μὲ τὴν σημερινὴν κατάστασιν, ὁπότε δὲν ἐμφαίζονται μεγάλαι πιθανότητες δολιοφθορῶν. Δὲν σημαίνει ὅμως τοῦτο, κύριοι, ὅτι ἔπρεπεν εἷς ἀναμφισβητήτως γενναῖος πολεμιστὴς, ὁ ὁποῖος κατελαμβάνετο ἀπὸ τὸ ὅριον ἡλικίας τὴν 31ην Δεκεμβρίου λήξαντος ἔτους νὰ ἀποστρατευθῇ ἀμέσως διότι ἐναντιώθη εἰς ἀτυχεῖς μεθόδους παρακολουθήσεως τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ οὗτινος ἐγένετο ἐκμετάλλευσις διὰ προσωπικὰ μίση καὶ ἀντιζηλίας. Καὶ λυποῦμαι διότι αἱ ἐμφανισθεῖσαι ἀκριτομυθίαι καὶ διαστροφαὶ τῶν παρ’ ἐμοῦ λεχθέντων ἐν τῷ δευτεροβαθμίῳ Συμβουλίῳ, μὲ ἤγαγον εἰς τὸ νὰ ἀποκαλύψω αὐτὰ τὰ πράγματα παρὰ τὴν ἐπιθυμίαν μου, διότι μέχρι τῆς τελευταίας ἡμέρας συνειργάσθην μὲ τὸν κ. Κελαϊδῆν, τηρηθέντων ὅλων τῶν τύπων τῆς ἁρμονικῆς συνεργασίας. Ἐσεβόμην μέχρι τῆς τελευταίας στιγμῆς τὸ ἀξίωμά του. Νομίζω ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει διαπιστώσει τὸν τοιοῦτον σεβασμόν μου πρὸς τὸ ἀξίωμά του.

§12Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐπειδὴ διαδίδεται τὸ ἀντίθετον, εὐχαρίστως διεπίστωσα αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε.

§13Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ. Ἠρώτησεν ὁ κ. Λεκαράκος, ἢ νομίζω, ὅτι τὸ εἶπαν ἄλλοι συνάδελφοι, πῶς δὲν ἔσπευσα νὰ παραιτηθῶ. Σᾶς εἶπον δι’ ὀλίγων νομίζω, ὅτι δὲν ὑπῆρχε καμμία διαφωνία. Εἶχε ἀποφασισθῆ, ὅτι ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου θὰ ἀλλάξῃ ἡ ἡγεσία, θὰ ἔλθουν νέοι ἀνταποκρινόμενοι εἰς τὰς σημερινὰς συνθήκας. Κύριοι, ἤμουν ἀπολύτως ἀλληλέγγυος καὶ σύμφωνος μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ τὸν Στρατάρχην. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀποχώρησίν μου κύριοι, διὰ νὰ μὴ σᾶς γεννηθῇ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ἐκ λόγων ἄλλων, ἐθεώρησα τὸ ζήτημα προσωπικόν, σᾶς δηλῶ ὅτι πιστεύω ἀκραδάντως εἰς τὸν λόγον ὄχι τόσον τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὡς βουλευτοῦ, ἀλλὰ τοῦ Στρατάρχου πρὸς τὸν στρατιώτην, ὅταν μὲ ἐβεβαίωσεν ὁ Στρατάρχης, ὅτι ἡ σύμπτυξις τῶν 3 ὑφυπουργείων εἰς ἕν καὶ συνεπῶς καὶ ἡ ἀποχώρησίς μου οὐδένα λόγον εἶχεν ἐλλείψεως ἐμπιστοσύνης διὰ τὰ διάφορα ζητήματα. Αὐτὸ μὲ ἱκανοποιεῖ καὶ δὲν θέλω τίποτε ἄλλο Ἔρχομαι κύριοι τώρα, νὰ σᾶς ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν ἐπὶ τοῦ θέματος, κατὰ πόσον διαστρέφονται τὰ γεγονότα. Μετὰ τὴν ἀγόρευσίν μου κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Συνεδρίασιν, ἐπλησίασα τὸν κ. ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης, εἰς τὸν ὁποῖον συνέστησα ὅπως ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ τὰ αἰτηθέντα ἐκ μέρους τοῦ κ. Ζορμπᾶ ἔγγραφα πρέπει νὰ παραδοθοῦν—ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. Ζορμπᾶς θὰ ἔλαβεν ἀντίγραφον τῆς ἐπιστολῆς μου, ποὺ ἔστειλα εἰς τὸν ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης—διότι ἀποτελοῦν ἔγγραφα ἁπτόμενα ἀπορρήτων τῶν μυστικῶν τῶν Συμμάχων. Δὲν νομίζω, ὅτι Δημοκρατία σημαίνει νὰ ἔρχωνται εἰς δημοσιότητα ἀπόρρητα Ἐπιτελικὰ ἔγγραφα. Καὶ ἐγὼ κύριοι, ὡς ὑφυπουργὸς Ἀεροπορίας, πολλάκις δὲν ἐζήτουν νὰ λάβω γνῶσιν ὡρισμένων ἀπορρήτων Ἐπιτελικῶν, διότι νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ ρόλος τοῦ ὑπουργοῦ καὶ τοῦ ὑφυπουργοῦ. Οἱ ὑπουργοὶ καὶ οἱ ὑφυπουργοὶ ἔρχονται καὶ παρέρχονται καὶ ἴσως—θὰ εἴπω καὶ κάτι ἄλλο—ἡμεῖς οἱ Στρατιωτικοὶ, ὅταν γίνωμεν πολῖται δὲν ἔχομεν τὴν ἔννοιαν τοῦ ἀπορρήτου, ὅπως τὴν ἔχουν οἱ Στρατιωτικοί.

§14Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐννοεῖτε εἰδικῶς τὴν ἔκθεσιν τοῦ Ταξιάρχου Ἐξαρχάκου.

§15Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ. Καὶ τὸ πρακτικὸν τῆς 10 Μαρτίου. Νομίζω κ. ὑπουργέ, ὅτι δὲν δικαιοῦσθε νὰ καταθέσετε—ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ—αὐτὰ τὰ ἔγγραφα. Οὔτε νομίζω, ὅτι εἶναι ἔργον τῆς Βουλῆς. Τότε νὰ ζητήσωμεν ὅλα τὰ Ἐπιτελικὰ σχέδια τοῦ ΝΑΤΟ νὰ ἔλθουν ἐδῶ. Ἐλέχθη, κύριοι, κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, διατί δὲν συμμετέσχεν ἡ Ἀεροπορία εἰς τὰ Δεκεμβριανά. Κύριοι, ἡ Ἀεροπορία, ἡ ὁποία εἰς τὴν Μ. Ἀνατολήν...

§16Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν τὸ ἀφήνεται αὐτὸ τὸ ζήτημα;

§17Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Νὰ μὴ τὸ θίξωμεν αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ. Μὴ διακόπτετε.

§19Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ. Θὰ ἐξέθετα γεγονότα τὰ ὁποῖα θὰ ἐνίσχυον τὴν τιμὴν τῆς Ἀεροπορίας.

§20Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Καὶ ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ τὸ εἰπῆτε.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πέστε δύο λόγια καὶ προχωρήσατε διὰ νὰ μὴ χάνωμεν χρόνον.

§22Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ. Ἤθελον νὰ ἐκθέσω ὅτι νομίζω, ὅτι ἡ ἀεροπορία εἶναι τὸ ὅπλον τὸ ὁποῖον περισσότερον ἀδικεῖται καὶ τὸ ὁποῖον ἔδειξε τὴν μεγαλυτέραν νομιμοφροσύνην ἐν Μέσῃ Ἀνατολῇ. Καὶ ἔρχομαι, κύριοι, εἰς τὰ συμπεράσματά μου. Κύριοι, ὅπως σᾶς εἶπον, εἶχε διαπιστωθῆ, διότι κάθε ζήτημα ἔχει τὴν ἐποχήν του, ὅτι παρίστατο ἀνάγκη ἀλλαγῆς τῆς ἡγεσίας. Ἐγένετο κύριοι, Ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου κατελήφθη φυσιολογικῶς ἀπὸ τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας. Δὲν πρόκειται νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῶν λόγων, οἵτινες μὲ εἶχον ἀγάγει εἰς τὸ νὰ προτείνω καὶ τὴν ἀποστρατείαν τῶν κ.κ. Κουτσούκου καὶ Πλούμπη. Ἡ γνώμη ἦτο καὶ εἶναι, ὅτι δὲν ἦσαν ἱκανοὶ νὰ ἀναλάβουν τὴν ἡγεσίαν τῆς Ἀεροπορίας. Μὴ λησμονῶμεν, κύριοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου ἀνέλαβεν ἓν κακὸν παρελθόν. Μία ἀστοχωτάτη ἐνέργεια τοῦ τότε ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης κ. Μαύρου, ὁ ὁποῖος ἀντὶ τὴν ἀνάκρισιν νὰ τὴν ἀναθέσῃ εἰς τὴν Γεν. Ἀσφάλειαν τὴν ἀνέθεσεν εἰς τὴν Ἀεροπορίαν. Ἐδημιουργήθη ἕνας σάλος εἰς τὴν Ἀεροπορίαν, ἴσως περίπου οἷος ἦτο ὁ σάλος τῆς Μέσης Ἀνατολῆς. Διὰ τῆς δίκης ηὐρύνθη τὸ χάσμα τὸ ὁποῖον ὑφίστατο. Εἰς τὴν διετίαν αὐτήν, κύριοι, ἡ Ἀεροπορία παρὰ τὰ σφάλματα, τὰ ὁποῖα εἶπον, ἠνδρώθη χάρις εἰς τὸ ὑλικόν, καὶ τὴν βοήθειαν τῶν συμμάχων μας, ἐπετέλεσε προόδους καὶ ὅπως ἐπανειλημμένως μοῦ ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ τονίσω, εἶχον ἐπισύρει τὴν ἀμέριστον ἐκτίμησιν τῶν συμμάχων μας. Αὐτή κύριοι, εἶναι ἐν γενικαῖς γραμμαῖς ἡ κατάστασις, Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ συνάδελφος, κ. Παπασπύρου, νὰ διερωτηθῶ ἀφοῦ ἀνέπτυξα ὅλα τὰ ζητήματα τοῦ Καρακίτσου, τὸ πῶς ἐξηλίχθη καὶ τὶ σοβαρότητα εἶχεν, εἴτε οὕτως, εἴτε ἄλλως διὰ τὴν πειθαρχίαν καὶ συνοχὴν τῶν ἀξιωματικῶν, θὰ διερωτηθῶ, κύριοι, εἰς τί ἔγκειται ἡ αἴτησις πρὸς σχηματισμὸν Ἐπιτροπῆς διὰ τὴν ἔρευναν τῶν ζητημάτων τῆς Ἀεροπορίας. Ἐφ’ ὅσον βεβαίως παραδεχθῶμεν ὅτι Δημοκρατία δὲν σημαίνει μελέτην ὑπὸ ἰδιωτῶν τῶν ἐπιτελικῶν σχεδίων τοῦ Ν. Α.Τ.Ο. Νομίζω, κύριοι, ὅτι εἰς τὰς ἐγχειρίσεις, ἡ χειρουργικὴ λαβὶς ἠμπορεῖ νὰ εἰσδύσῃ καὶ περισσότερον, ἀποκόπτουσα ἐνίοτε καὶ ὑγιεῖς σάρκας. Κύριοι, διότι ὑποψιάζομαι ὅτι, ἡ δημοσία γνώμη διερωτᾶται περὶ ἑνὸς φαντασιώδους μυστηρίου, τῶν ἀποφάσεων, δηλαδή, τῶν δύο Συμβουλίων, καὶ διότι ἐδημιουργήθη ἡ ἀκριτομυθία ἀπὸ τὸ Συμβούλιον καὶ διότι ὁ κ. Βενιζέλος, ἔφερε τὸ ζήτημα τῆς παρακολουθήσεώς μου, ἐσφαλμένως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐθεώρησα καθῆκον μου, νὰ σᾶς ἐκθέσω, ὡς ὑφυπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας, ποῖα εἶναι τὰ γενόμενα ἐν τῇ Ἀεροπορίᾳ. Κύριοι, ἂς παύσωμεν νὰ ἀναμοχλεύωμεν τὸ τὶ ἐγένετο τὸ 1943–44, ὅπως καὶ ὁ κ. Χαβίνης, τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐζήτησεν· Ὁ νέος ἀρχηγὸς τῆς Ἀεροπορίας, εἶναι ἕνας ἱκανώτατος ἀξιωματικός, καὶ ὅπως γνωρίζω, χαίρει τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ συμμαχικοῦ παράγοντος. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ, λοιπόν, ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, νὰ συστήσω εἰς τοὺς τέως ὑφισταμένους μου νὰ συσπειρωθοῦν ὑπὸ τὸν νέον ἀρχηγόν των διὰ νὰ προοδεύσῃ καὶ νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ Ἀεροπορία...

§23Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δηλῶ ὅτι συνεσπειρώθησαν ἤδη ἅπαντες.

§24Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ. ... ἀσχέτως τῆς λύπης, τὴν ὁποίαν ἠσθάνθην ἐκ τῆς ἀποχωρήσεως τοῦ κ. Δούκα, μὲ τὸν ὁποῖον εἶχον συνεργασθῆ ὡς ὑπαρχηγός. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, δὲν ἔχω τίποτε νὰ εἴπω. Ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἐρωτήσεως σχετικῶς μὲ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ κ. Τζουβάρα, τὰ ὁποῖα δὲν θέτω ἐν ἀμφιβολίᾳ. Δὲν ἐγνώριζον, ὅταν ὑπέβαλον τὴν ἐρώτησιν πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, συγκεκριμένας τινὰς λεπτομερείας. Ἐθεώρησα, λοιπόν, κύριοι, καὶ ἐξακολουθῶ θεωρῶν, ζήτημα πολὺ σοβαρόν, διὰ τὸ στράτευμα, νὰ ἔρχωνται εἰς τὴν δημοσιότητα ἀπόρρητα ἔγγραφα μὲ σκοπὸν τὴν διεκδίκησιν ἐπωμίδων. Ἐνόμισα καὶ νομίζω, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται οἱ ἀξιωματικοὶ νὰ διεκδικοῦν τὰς ἐπωμίδας των, δημοσιεύοντες ἔγγραφα ἀπόρρητα εἰς τὰς ἐφημερίδας. Ὁ συνάδελφος βουλευτὴς κ. Τζουβάρας, μᾶς εἶπεν, ὅτι αἱ καταθέσεις τῶν ἀξιωματικῶν, τότε, εἰς τὴν Μ. Ἀνατολὴν διενέμοντο εἰς φέϊγ—βολάν. Βεβαίως, ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀληθές, καὶ θὰ εἶναι ἀληθές, ἐφ’ ὅσον τὸ λέγει ὁ κ. Τζουβάρας, συμφωνῶ καὶ ἐγώ, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ εὑρεθῇ ἴσως πῶς ἐδημοσιεύθη. Νομίζω, ὅμως, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, θὰ ἔπρεπε νὰ καταβάλῃ κάθε προσπάθειαν, ἔστω καὶ ἐὰν ἡ προσπάθεια αὕτη θὰ ἦτο ἐκ τῶν προτέρων καταδικασμένη, ἐφ’ ὅσον εἶναι γεγονός, ὅτι αὐτὰ τὰ ἔγγραφα διενεμήθησαν ὡς φέϊγ—βολάν.

§25Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Μοῦ ἐπιτρέπετε νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν ἐπὶ τῆς διαφυγῆς ἀπορρήτων ἐγγράφων;

§26Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ. Σᾶς παρακαλῶ μὴ μὲ διακόπτετε.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ρήτωρ δὲν θέλει διακοπάς.

§28Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν ἐπὶ τῆς διαφυγῆς τῶν ἐγγράφων. Ἐὰν δὲν δέχεται ὁ ρήτωρ ἐγὼ δὲν ἐπιμένω.

§29Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ. Ἐγὼ ἐτελείωσα. Δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε ἄλλο, σᾶς εἶπον, ὅτι αὐτὰ εἶχον νὰ συμπληρώσω ἀπὸ τὴν προγενεστέραν δήλωσιν, αὐτὰ ἐσκόπουν νὰ εἴπω εἰς τὴν προγενεστέραν δήλωσιν, καὶ νομίζω, ὅτι ἔπρεπε νὰ προβῶ εἰς αὐτὰς τὰς ἐξηγήσεις, διότι νομίζω ὅτι καθησυχάζω τὴν κοινὴν γνώμην, ἡ ὁποία διερωτᾶται τί συνέβη.

§30Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε συνάδελφε, ἡ Βουλὴ ἤκουσε μὲ ὅλην τὴν ὀφειλομένην προσοχὴν καὶ τὴν προχθεσινὴν καὶ τὴν σημερινὴν ὁμιλίαν σας. Σᾶς εἴμεθα ὑπόχρεοι διὰ τὰς ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας ἐδώσατε καὶ σήμερον, ἀλλ’ ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι ἀνεμένομεν εὐρυτέρας ἐξηγήσεις καὶ διὰ τὰς δηλώσεις, εἰς τὰς ὁποίας προέβητε προχθὲς καὶ ἐπιτρέψατέ μου νὰ ἀναφέρω ὀλίγας περικοπὰς ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς. Εἴχατε εἴπει προχθές: «Οἱ Ἕλληνες ἀεροπόροι εἶναι ἄφθαστοι εἰς τὸν ἀέρα, δὲν εἶναι ὅμως ἐλεύθεροι ὅταν εὑρίσκονται ἐπὶ τῆς γῆς. Ὑπάρχει ἓν σύστημα παρακολουθήσεως ἁπάντων τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Ἀεροπορίας. Ὁ ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος δὲν ἀντεπεκρίνετο εἰς τὰς ἐπιθυμίας τῆς διοικήσεως ἐχαρακτηρίζετο ὡς κομμουνιστής». Κύριε συνάδελφε, ἡ ἐντύπωσις τὴν ὁποίαν ἐπροκαλέσατε καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὸ Ἔθνος, μὲ αὐτὴν τὴν διαπίστωσιν καὶ ὡς ἔντιμος στρατιώτης καὶ ὡς πρώην ὑπεύθυνος ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας ὑπῆρξε βαθυτάτη καὶ ἐπ’ αὐτῶν τῶν δηλώσεων ἀνεμένομεν σήμερον περισσοτέρας ἐξηγήσεις.

§31Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ. Νομίζω, κύριοι, ὅτι δὲν ἐπανέλαβον τὰ προχθεσινά, διότι τὰ εἶπον. Νομίζω ὅτι δὲν ἀνεκάλεσα τίποτε ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα εἶπον. (Χειροκροτήματα). Σᾶς εἶπον ὅτι ἐπειδὴ ὑπῆρχε μία φοβία, εἶχον γίνει αἱ δολιοφθοραὶ καὶ εἶχε δραπετεύσει ὁ Ἀκριβογιάννης εἰς τοὺς ἰθύνοντας. Εἶχε δημιουργηθῆ μία φοβία. Βεβαίως, ἐγένετο παρά τινων κατάχρησις τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, καὶ αὐτὸ ἐννοοῦσα. Θέλετε νὰ σᾶς ἀναφέρω, κύριοι, ἕνα πόρισμα, ἐπειδὴ ἀνεφέρθη ἀπὸ τὸν κ. Σοφ. Βενιζέλον καὶ τὸ ὄνομα τοῦ ταξιάρχου κυρίου Παγκάλου; Διεξήγαγεν πρὸ 2–3 μηνῶν μίαν ὑπερανάκρισιν ἐπὶ ἑνὸς πορίσματος, τὸ ὁποῖον ἔχει διεξαγάγει ὁ ταξίαρχος, κ. Πάγκαλος. Σημειώσατε, ὅτι ὁ ταξίαρχος κ. Πάγκαλος ἐκρίθη τὸ πρῶτον ἀπὸ τὸν κ. Κελαϊδήν, ὡς στάσιμος. Συνεπῶς, δὲν ἔπρεπε νὰ θεωρῆται, καὶ θεωρεῖται, ὅτι ὑπήκουεν εἰς τὰς ὁδηγίας του. Ἐμελέτησα τὸ πόρισμά του. Ἦτο ἕνα πόρισμα, κύριοι, ὀγκωδέστατον. Τὸ ἐμελέτησα νύκτας ὁλοκλήρους. Συνέκρινα τὰς καταθέσεις. Ἐξήγαγον ἕν, ὡς εἶπον, ὑπερπόρισμα, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλον εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ εἰς τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου. Καὶ ἐκ τοῦ πορίσματος αὐτοῦ συνήγαγον, ὅτι ὅσοι ἦσαν ἀθῶοι, ὁ κ. Πάγκαλος τοὺς κατεδίκαζε καὶ ὅσοι ἦσαν ἔνοχοι, ὁ κ. Πάγκαλος τοὺς ἠθώωνεν. Καὶ μάλιστα ὁ κ. Πάγκαλος παραδέχεται εἰς τὴν συνείδησίν του, ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς Ἀσφαλείας ἦτο τρόπον τινὰ ὑπερδιοικητής· Τὸν κ. Πάγκαλον δὲν ἠμποροῦσα νὰ τὸν τιμωρήσω δι’ ἓν πόρισμα δικαστικόν, ἀλλὰ διεπιστώθη αὐτὸ τὸ πόρισμα δι’ εἴκοσι πέντε σελίδων, διὰ νὰ ὑπάρχῃ τὸ προηγούμενον, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος καὶ—νομίζω ὅτι καὶ αὐτὸ ἴσως θὰ ἀποτελῇ ἓν στοιχεῖον—ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸν κ. Πάγκαλον δὲν τὸν θεωρεῖ ὡς ἱκανὸν ἡγέτην.

§32Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Γυαλίστρα, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, παρακαλῶ, νὰ σᾶς διακόψω. Κατ’ ἀρχὴν ἀποδοκιμάζω οἱανδήποτε τακτικὴν ἀναμίξεως ὀνόματος ἀξιωματικοῦ ὑπηρετοῦντος εἰς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις εἰς πολιτικὰς συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι γίνονται ἐν τῇ Βουλῇ. Εἴτε χρειάζεται εἰς σᾶς, κ. συνάδελφε, εἴτε χρειάζεται εἰς ἐμέ, ἡ μνεία ὀνόματος ἀξιωματικοῦ ὑπηρετοῦντος, δὲν νομίζω, ὅτι ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ προβαίνωμεν εἰς τὴν εὔκολον αὐτὴν ἀποκάλυψιν πράξεως ἢ ἐνεργείας τῶν ἀξιωματικῶν ἐν τῇ ἐκτελέσει τοῦ καθήκοντός των. Καὶ ἐὰν ἀκόμη ὑποτεθῇ ὅτι ἀξιωματικὸς τις τοῦ ἤθους καὶ τῆς ἀξίας τοῦ ἤθους τοῦ ταξιάρχου Παγκάλου ἐπλανήθη, τυχόν, εἰς τὴν διατύπωσιν ἑνὸς πορίσματος, δὲν νομίζω ὅτι ὁ τέως προϊστάμενός του ὑφυπουργός, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τὸν ἐκθέσῃ ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διὰ τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων, καὶ νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ὁ κ. Πάγκαλος προέβη εἰς τὴν διατύπωσιν πορίσματος ἀντιστράφως ἀναλόγου πρὸς τὴν ἀλήθειαν. Σᾶς βεβαιῶ, κ. συνάδελφε, συνάδελφε ἐν τῇ Βουλῇ, συνάδελφε ὡς χθὲς ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῆς Ἐθν. Ἀμύνης, ὅτι ἀναγνώσας καὶ τὸ πόρισμα καὶ ὁλόκληρον τὸν φάκελλον Παγκάλου, καὶ τὸ πόρισμα τὸ ἰδικόν σας, τὸ ὑπερπόρισμα, ὅπως λέγετε, πράγματι, λόγῳ τῆς πολυπλόκου ὑποθέσεως, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ καταλήξω εἰς ἀπολύτως ἑκατὸν τοῖς ἑκατὸν ἀκριβῆ καὶ πλήρη διαπίστωσιν, ποὺ ὑπάρχει ἡ ἀλήθεια. Ἑπομένως, σεῖς, μὲ καλὴν πίστιν, μὲ ἀπόλυτον βεβαίως εἰλικρίνειαν καὶ μὲ προσπάθειαν ἀναζητήσεως τῆς ἀληθείας, ἠλέγξατε, ὡς ὑπουργός, τὸ πόρισμα ἑνὸς ἀρίστου, ἀπὸ ἀπόψεως ἤθους καὶ ἐπαγγελματικῆς μορφώσεως ταξίαρχον, ἀλλ’ ἐνδεχομένως ἐπλανήθητε σεῖς καὶ οὐχὶ ἐκεῖνος. Ἴσως ἐπλανήθη ἐκεῖνος, καὶ ἔχετε δίκαιον σεῖς. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς νὰ γίνεται αὐτὴ ἡ καταγγελία τῶν ἐν τῇ ἐκτελέσει τοῦ καθήκοντός των πληρούντων, ὡς ἀξιωματικῶν, τὸ χρέος των ἀνωτάτων λειτουργῶν τοῦ Στρατοῦ. Ἐπίσης, θὰ ἤθελον νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ἐπειδὴ εἴπατε, ὅτι ἐνδεχομένως διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἀπεστρατεύθη ὁ ταξίαρχος Πάγκαλος, ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ εἴπω: Πρῶτον μέν, ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν ἀπεστρατεύθη, εἶναι ἐν ἐνεργείᾳ ταξίαρχος τῆς Ἀεροπορίας, δεύτερον δὲ ὅτι, καὶ ἐὰν ἀκόμη ὑπάρξῃ περίπτωσις ἀνάγκης, ὅπως ἀπομακρυνθῇ, ὡς εὐδοκίμως τερματίσας τὴν ἐν τῇ Ἀεροπορίᾳ ὑπηρεσίαν του, ἀπὸ τοῦ Σώματος, ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον θὰ συμβῇ τοῦτο θὰ εἶναι ὁ ἀκόλουθος: Ὅτι καὶ αὐτός, ὅπως καὶ ὁ Παπαπαναγιώτου, ἀρχαιότερος τοῦ ἐπιλεγέντος ὡς ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Α. καὶ λόγῳ φιλοτιμίας ἐκ μέρους των, ἀλλὰ καὶ σκοπιμότητος ἀπὸ μέρους τῆς Διοικήσεως, δύνανται νὰ ὁδηγηθοῦν, ἢ ἐκεῖνοι εἰς ὑποβολὴν αἰτήσεως ἀποστρατείας, ἢ ἡμεῖς εἰς τὴν ἀπόφασιν ὅπως τοὺς ἀποστρατεύσωμεν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, οὐδεμία ὑπάρχει εἰς βάρος τοῦ ταξιάρχου κ. Παγκάλου μομφή.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πλαγιάννης, ἔχει τὸν λόγον.

§34Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ ζητήσω ἀπὸ τὸν κ. Γυαλίστραν, ὡρισμένας ἐξηγήσεις δι’ ὅσα μᾶς εἶπε προχθές.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπαπολίτη, ὁ κ. Γυαλίστρας δὲν εἶναι ὁ ἐπερωτώμενος ὑπουργός.

§36Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ. Ὅ,τι εἶχον νὰ εἴπω, κ. Πρόεδρε, τὸ εἶπον. Δὲν δέχομαι ἐρωτήσεις.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γυαλίστρας δὲν δέχεται ἐρωτήσεις.

§38Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Δὲν ἐπερωτῶ τὸν κ. τέως ὑφυπουργόν, ἀλλὰ ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ μᾶς δώσῃ ὡρισμένας ἀπαντήσεις. Ἐφ’ ὅσον, κύριε Πρόεδρε, ἐπιτρέψατε εἰς τὸν ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ ἐπιτρέψετε καὶ εἰς ἐμὲ νὰ ἐρωτήσω.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γυαλίστρας, ἐδέχθη νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὸν κ. ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, ἂν ἀρνῆται νὰ ἀπαντήσῃ εἰς ὑμᾶς, δὲν πταίει τὸ Προεδρεῖον.

§40Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Ἡ ἄρνησις πάντως τοῦ κ. Γυαλίστρα νὰ μᾶς δώσῃ ἐξηγήσεις, μᾶς δικαιώνει ἀπολύτως.

§41Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ πάλη, κύριοι βουλευταί, τῆς Ἀντιπολιτεύσεως μετὰ τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἄνισος, διότι ἡ Ἀντιπολίτευσις στερεῖται καὶ τῶν ἀπαραιτήτων στοιχείων, διὰ νὰ διεξαγάγῃ τὸν Κοινοβουλευτικόν της ἔλεγχον. Μᾶς λείπει καὶ τὸ πόρισμα τοῦ Στρατηγοῦ Τσιγγούνη, μᾶς λείπουν 4–5 φάκελλοι ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν τῆς Ἀεροπορίας καὶ μᾶς λείπουν, τὸ καὶ σπουδαιότερον, τὰ πρακτικὰ τῶν δύο Συμβουλίων. Παρὰ ταῦτα, κύριοι, θὰ προσπαθήσωμεν μὲ τὰ ὑπάρχοντα μέσα, ἀντλοῦντες ἐπιχειρήματα καὶ ἐκ τοῦ λόγου τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀλλὰ ἀκόμη καὶ ἐκ τῆς ὅλης στάσεως τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, νὰ ἀσκήσωμεν, κατὰ συνείδησιν, τὸν ἔλεγχον. Ὁ σάλος, ὁ δημιουργηθεὶς ἐσχάτως, ὡς πρὸς τὸ πρόσωπον τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Σώματος τῆς Ἀεροπορίας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κριθῇ, κατὰ μόνας. Εἶναι συνέχεια σοβαρῶν καὶ πολλῶν δραματικῶν γεγονότων, εἶναι συνέχεια μιᾶς ἠθικῆς κρίσεως σοβούσης ἀπὸ 5)ετίας εἰς τὸ ἀτυχὲς αὐτὸ ὅπλον. Ὑπὸ τὸ πρόσχημα, κύριοι συνάδελφοι, τοῦ κομμουνισμοῦ, διεπράχθησαν εἰς τὴν Ἀεροπορίαν ὄχι μεγαλύτεραι ἀσχημίαι ἢ μεγαλύτεραι ἀδικίαι, ἀλλὰ διεπράχθησαν ἴσως, τὰ μεγαλύτερα καὶ τρομακτικώτερα τῶν ἐγκλημάτων. Ἐκλεκτοὶ ἀξιωματικοὶ τοῦ Σώματος, ὅσοι δὲν εἶχον δηλώσει πίστιν καὶ ἀφοσίωσιν εἰς τὴν τέως ἡγεσίαν, ἀπεβλήθησαν ἐκ τοῦ Σώματος, μὲ τὴν σφραγῖδα τοῦ μὴ ἐθνικόφρονος. Ἐνῷ ἄλλοι ἀξιωματικοί, βεβαρυμένοι μὲ ἀντεθνικὰς ἐνεργείας, ἐπανεκλήθησαν ἐκ τῆς ἐφεδρείας εἰς τὴν ἐνέργειαν, διότι εἶχον δηλώσει ὅτι θὰ ὑποταχθοῦν πλέον εἰς τὰ κελεύσματα τοῦ μέχρι προχθὲς Σουλτάνου τῆς Ἀεροπορίας.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἔκφρασις αὐτή, κύριε συνάδελφε, δι’ ἕνα ἀνώτατον στρατιωτικὸν ἡγέτην.

§43Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, λυποῦμαι καὶ εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ λέγωνται τοιαῦτα πράγματα καὶ νὰ σπιλώνεται ἡ τιμὴ καὶ ἀξία τοῦ ἀποχωρήσαντος ἡγέτου τῆς Ἀεροπορίας κ. Κελαϊδῆ. Ὁ σεμνὸς αὐτὸς στρατιώτης ἔδωσε τὸ πᾶν διὰ τὴν Πατρίδα καὶ κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1940 –41 καὶ κατὰ τὴν κατοχὴν ὀργανώσας πυρῆνας ἀντιστάσεως ἐν Κρήτῃ καὶ ἐν τῇ Μέσῃ Ἀνατολῇ καὶ κατὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν ὀργανώσας μὲ πεῖσμα ἐθνικὸν τὴν ἀνύπαρκτον τότε ἀεροπορίαν καὶ κατὰ τὸν συμμοριτοπόλεμον ἐξορμῶν ὁ ἴδιος Ἀρχηγὸς βομβαρδίζων τοὺς συμμορίτας. Τὸ Ἔθνος ὀφείλει εὐγνωμοσύνην πρὸς τὸν ἀποχωρήσαντα ὑπερήφανον ἡγέτην, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξεν ὁ δημιουργὸς τῆς σημερινῆς ἐξαιρέτου Ἑλληνικῆς Ἀεροπορίας.

§44Γ. ΠΕΤΡΑΚΟΓΙΩΡΓΗΣ. Προσέφερε φιλοτίμους ὑπηρεσίας κατὰ τὴν κατοχὴν εἰς τὸν ἀγῶνα ἀντιστάσεως. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§45Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Εὐχαριστῶ τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι χωρὶς νὰ χρειασθῇ νὰ ἐγερθῶ ἐγώ, ὡς ὑπουργὸς ἧς Ἐθνικῆς Ἀμύνης,—διότι θὰ ἦτο εὔκολος ἡ βολὴ οἱουδήποτε ἐναντίον του ἐν συνδυασμῷ μὲ τὸ θέμα τῆς ἡγεσίας τῆς Ἀεροπορίας—χωρὶς νὰ χρειασθῇ νὰ ἐγερθῶ ἐγώ, ἠγέρθησαν καὶ ἐξηγέρθησαν ἐκεῖνοι.

§46Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Τοὺς ἠξεύρει ὅλη ἡ Ἑλλάς. Διὰ τῆς φωνῆς τοῦ στρατηγοῦ Γυαλίστρα, ἐλέχθη ὅ,τι ἔπρεπε νὰ λεχθῇ...

§47Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀν. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ἐπαναλαμβάνω ὅτι...

§48Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Μὴ διακόπτετε, κ. ὑπουργέ.

§49Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ἐκπροσωπῶ ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν, κ. Πλαγιάννη καὶ ἔχω ἀπόλυτον δικαίωμα νὰ διακόψω οἱανδήποτε στιγμήν. Ὁ κ. Πλαγιάννης, ὁ ὁποῖος ἐπὶ δεκαετηρίδας παρηκολούθησε καὶ γνωρίζει τὰ ἔθιμα τὰ κοινοβουλευτικά, γνωρίζει ὅτι, δὲν ὑπῆρξε περίπτωσις κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἐκπροσωπῶν ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν, ὁ ἐκπροσωπῶν τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ μὴ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ διακόπτῃ.

§50Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐκλεκτοὶ ἀξιωματικοί, κύριοι, λέγω, νὰ προχωρήσω;

§51Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Τὸ ἀφήσατε, δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ τὸ εἰπῆτε.

§52Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀφήσατε αὐτά, εἶπον, διὰ νὰ προχωρήσω. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐκ συστήματος προσπαθεῖ νὰ μὲ διακόψῃ. Τὸν καταγγέλω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅτι θέλει νὰ διακόψῃ τὴν ἀγόρευσίν μου, ἀλλὰ δὲν θὰ τὸ ἐπιτύχῃ. Θὰ καθήσω ἐπὶ τοῦ βήματος καὶ θὰ τὰ εἴπω ὅλα καὶ δὲν ἐννοῶ νὰ κατέλθω ἐντεῦθεν.

§53Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε νὰ ἐπιβάλετε τὴν τάξιν, ἄλλως εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀνεχθῶμεν αὐτὴν τὴν συμπεριφοράν.

§54Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐκλεκτοὶ ἀξιωματικοί, κύριοι λέγω, ἀπεμακρύνθησαν τοῦ Σώματος χωρὶς νὰ συντρέχῃ κανεὶς λόγος, ἀλλὰ διότι δὲν ἦσαν διατεθειμένοι νὰ παρακολουθήσουν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐλάμβανον χώραν. Ὅσοι ὅμως ὑπέκυπτον καὶ ἐγένοντο τυφλὰ ὄργανα τοῦ τέως ἡγέτου τῆς Ἀεροπορίας, ὅλοι ἐκεῖνοι ἦσαν τὰ καλά του τὰ παιδιά. Οὔτε κλίκα καμμία ὑπῆρχεν εἰς τὴν Ἀεροπορίαν. Κλίκα ἦτο μία, ἡ ἰδική του, ὑπὸ τὴν σκέπην τοῦ ὁποίου εἶχον προσέλθει ὅλα τὰ ἀκατάλληλα στοιχεῖα διὰ τὴν Ἀεροπορίαν. Ἐδόθη, κύριοι, ἀφορμὴ κατ’ ἐπανάληψιν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης διὰ νὰ δώσῃ λύσιν εἰς τὸ ζήτημα. Τὸ ἤξευρε καλὰ πῶς ἔχει καὶ ποὺ εὑρίσκεται ἡ πέτρα τοῦ σκανδάλου, ἀλλὰ μὲ τὴν ἀναποφασιστικότητα καὶ ἀναβλητικότητα ποὺ ἔχει τὸ ἄφηνεν ἄλυτον καὶ ἔτσι ἡμέραν μὲ τὴν ἡμέραν ἐσπαράσσετο τὸ ἀτυχὲς αὐτὸ ὅπλον. Ἤρχετο ὅμως καὶ ἡ ὥρα. Ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν τὸν ἀπέπεμπεν, ἦλθεν ὅμως ἡ φυσιολογικὴ ὥρα τοῦ ὁρίου ἡλικίας καὶ ἤθελε δὲν ἤθελεν ὁ τέως ἡγέτης θὰ ἀπεχώρει. Ὅσον ἐπλησίαζε, κύριοι, ὁ καιρὸς τῆς 31 Δεκεμβρίου, τόσον τὰ ὄργανά του καὶ οἱ ἄνθρωποί του ἐφρύαττον κυριολεκτικῶς καὶ ἔτρεμον, τὸ περισσότερον διότι ἐγνώριζον ποία τύχη τοὺς ἀνέμενε. Διότι ἐγνώριζον πολλοὶ ἐξ αὐτῶν, ὅτι θὰ ἔπαυον νὰ φέρουν τὴν τιμίαν στολὴν τοῦ Ἕλληνος ἀξιωματικοῦ. Καὶ ἤρχισεν ἡ ἐπίθεσις πρὸ τριμήνου καὶ ἄρθρα ἐπὶ ἄρθρων ἐδημοσιεύοντο εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ ἴσως ὄχι ἀδαπάνως, κάτι θὰ γνωρίζῃ τὸ κονδύλιον τοῦ Α2 ἐπ’ αὐτοῦ, ἐδημοσιεύοντο δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ εἰς τὰς ἐφημερίδας χωρὶς λόγον καὶ ἐνῷ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης εἶχε ρητὴν ἀπόφασιν ἀπὸ μηνῶν ποῖον θὰ φέρῃ ὡς διάδοχον τοῦ Σώματος, ἄφινε τοὺς κυρίους, τοὺς ὁποίους ἐγνώριζε ποῖοι εἶναι ἄφινε νὰ δημοσιογραφοῦν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Ἔπρεπε πάσῃ θυσίᾳ νὰ ἀπομακρυνθῇ ὁ Δούκας. Περὶ αὐτὸν ἐστρέφετο ὁ ἀγών, διότι ἐγνώριζον ὅτι τὰ 90% τῶν ἀξιωματικῶν ἐλάτρευον τὸν Δούκαν, τὸν ἐλάτρευον, ἐπαναλαμβάνω τὴν λέξιν, διότι ἐγνώριζον ὅτι μόνον ἡγέτης ἐὰν ἦτο ὁ Δούκας, τότε ἡ Ἀεροπορία θὰ ἀνήρχετο εἰς τὴν πρέπουσαν αὐτῆς θέσιν. Δὲν ἔπρεπε λοιπὸν νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν ἡγεσίαν καὶ τὸ κατάφεραν εἰς τὸ τέλος. Καὶ ἐνῷ συνεχίζετο ἡ κατὰ τοῦ Δούκα δημοσιογραφία, ἐξέσπασε καὶ τὸ σκάνδαλον Καρακίτσου. Ὁ Καρακίτσος δι’ ὅσους δὲν τὸν γνωρίζετε, ἐγὼ τὸν ἐγνώρισα ἐπὶ πολύ, εἶναι ἕνας ἄβουλος ἄνθρωπος, καλὸς ἀξιωματικός, ἀλλὰ ἄβουλος. Τέτοιον ἤθελε δι’ ὄργανόν του νὰ ἔχῃ ὁ τέως ἡγέτης καὶ αὐτὸν ἐτοποθέτησε μετὰ τὸ Α2 εἰς τὴν Διοίκησιν Ἐλευσῖνος. Ἐκεῖ μὲ τὴν σειράν των ἐπρόκειτο νὰ μεταβοῦν πρὸς ἐκπαίδευσιν δύο ταξίαρχοι, οἱ Ἐξαρχάκος καὶ Διαμαντόπουλος, πρὸς τοὺς ὁποίους ἄσπονδον μῖσος ἔτρεφεν ὁ Καρακίτσος, διότι εἰς τὸ συμβούλιον προαγωγῶν τὸν ἔκριναν στάσιμον καὶ διότι καὶ οἱ δύο ταξίαρχοι δὲν ἀνῆκον εἰς τὴν ὁμάδα τοῦ ἡγέτου τῆς Ἀεροπορίας. Ὁ κ. Διοικητὴς Ἐλευσῖνος, οὔτε λίγο, οὔτε πολύ, ἐκάλεσε τοὺς δύο σμηναγοὺς καὶ τοὺς εἶπε νὰ κόψετε αὐτοὺς καὶ ἴσως ἔφθανε καὶ μέχρις ἀτυχήματος ἀκόμη. Γνωρίζετε τί συνέβη ἔκτοτε νὰ μὴ τὰ ἐπαναλάβω καὶ πάλιν. Ἀπεκαλύφθησαν διὰ τοῦ τύπου, διετάχθησαν ἀνακρίσεις καὶ ἀνετέθησαν αἱ ἀνακρίσεις εἰς τὸν γενναῖον καὶ ἔντιμον ἀξιωματικὸν τὸν κ. Τσιγγούνην. Ἀλλὰ παρὰ τὴν ἀκεραιότητα τοῦ χαρακτῆρος του καὶ τὴν γενναιότητά του, ὅπως εἶπε καὶ ὁ στρατηγὸς Γυαλίστρας, ὁ στρατηγὸς Τσιγγούνης ὑπέστη τὴν ἐπήρειαν τοῦ περιβάλλοντος.

§55Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ. Δὲν εἶπα ποτὲ τέτοιο πρᾶγμα.

§56Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. Γυαλίστρας, εἶπεν ὅτι ὑπέστη καὶ ὁ στρατηγὸς Τσιγγούνης τὴν ἐπήρειαν τοῦ περιβάλλοντος. Ἄλλωστε εἶναι ἀληθὲς αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγω, διότι ἐδῶ εἴμεθα ὅλοι καὶ τὸ ἠκούσαμεν. Λυποῦμαι πραγματικὰ διὰ τὸν στρατηγὸν Τσιγγούνην.

§57Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἰς τὰ πρακτικά, κ. συνάδελφοι, ἀναγράφεται τὸ ἑξῆς: «Ὁ κ. Τσιγγούνης, μὲ ἠρώτησεν ἐὰν ἔπρεπε νὰ μὲ καλέσῃ ὡς μάρτυρα καὶ τοῦ ἀπήντησα ὅτι ἡ κρίσις ἐπ’ αὐτοῦ ἐπαφίεται ἀπολύτως εἰς τὸν ἴδιον. Μοῦ εἶπεν ὅτι δὲν ἐνόμιζεν ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ κληθῶ ὡς μάρτυς καὶ δὲν ἐκλήθην. Συνεπῶς ἔμεινεν ὑπὸ τὴν ἐπήρειαν τοῦ τέως Ἀρχηγοῦ τῆς Ἀεροπορίας, ὁ ὁποῖος εἶχε κάθε λόγον νὰ προστατεύσῃ τὸν Καρακίτσον».

§58Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς διακοπῆς τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, δι’ ὅσους δὲν μὲ γνωρίζουν, κάμω τὴν δήλωσιν, ὅτι οὐδέποτε τῶν χειλέων μου ἐξῆλθε τὸ ψεῦδος. Πιθανὸν νὰ ἐπλανήθην, ἀλλὰ ψεῦδος οὐδέποτε εἶπον. Ὁ στρατηγὸς Τσιγκούνης ὑπέστη τὴν ἐπήρειαν τοῦ περιβάλλοντος καὶ ἐξέδωκε τὸ πόρισμα καὶ καθὼς μᾶς εἶπεν ὁ κύριος ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐθεώρησε καὶ τοὺς τέσσαρας ποινικῶς διωκτέους καὶ ἔκπληκτος ὁ ἑλληνικὸς λαὸς τὴν πρωΐαν τῆς 23ης Δεκεμβρίου ἐπληροφορεῖτο ὅτι περισσότερον κατεδικάσθησαν οἱ καταγγείλαντες καὶ ὄχι οἱ καταγγελθέντες. Ἀνεστατώθη ὁλόκληρος ἡ Ἀεροπορία, ἀνεστατώθη ὁλόκληρος ὁ κόσμος καὶ ἠναγκάσθη πλέον νὰ γίνῃ καὶ δευτεροβάθμιον συμβούλιον. Ὡς πρὸς τὸν στρατηγὸν Τσιγκούνην, θὰ εἶχα νὰ τοῦ εἴπω ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ νὰ ἔχῃ ὡς παρηγορίαν, τὸ ὅτι καὶ ἄλλοι ἀνώτατοι στρατιωτικοὶ καὶ δικαστικοί, διαταχθέντες κατὰ καιροὺς νὰ διενεργήσουν ἀνακρίσεις ἐπηρεάσθησαν ἀπὸ τὸ περιβάλλον. Ἄς ἔχῃ λοιπὸν τὴν παρηγορίαν αὐτήν. Εὐτυχῶς ἦλθε τὸ δεύτερον Συμβούλιον. Ὁ ἡγέτης τοῦ Σώματος εἶχε παραιτηθῆ πλέον, καὶ μὲ ὅλην τὴν αἰθρίαν ἡ ὁποία ἔπνεε πλέον εἰς τὴν Ἀεροπορίαν, ὁ Ναύαρχος κ. Λάππας, ἐξέδωσε πρὸς τιμήν του, ἀπόφασιν, ἡ ὁποία ἦτο σύμφωνος πρὸς τὴν Δικαιοσύνην. Τώρα ἂν ἐτιμωρήθησαν ἐπαρκῶς ἢ ὄχι δύναται νὰ ἐφαρμόσῃ ὁ κύριος ὑπουργὸς τὸν νόμον. Τὰ πράγματα, κύριοι, ἐβάδιζον οὕτω καὶ ὁ κ. Δούκας κατόπιν τῶν ἐπανειλημμένων διαβεβαιώσεων τοῦ κ. ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐπίστευεν ὅτι θὰ ἐγίνετο ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Σώματος. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὰ γεγονότα τῆς 31 Δεκεμβρίου 1954. Ὅταν ὁ κ. Λούκας προσῆλθεν μετ’ ἄλλων ἀξιωματικῶν εἰς τὸν Στρατάρχην, οὗτος τοῦ εἶπεν, ὅτι εἶναι ἄριστος ἀξιωματικός, ὅτι τοῦ ἐμπιστεύεται τὴν Ἀεροπορίαν, καὶ ὅτι πιστεύει ὅτι θὰ ἐπαναφέρῃ τὴν γαλήνην καὶ τὴν ἑνότητα εἰς τὸ Σῶμα. Ὁ κ. Δούκας τοῦ ἔδωσεν ὑπόσχεσιν, ἔδωσαν τὰ χέρια καὶ ὁ κ. Δούκας ἀπῆλθεν. Τώρα τί ἐνεφιλοχώρησεν ἀπὸ τὴν μεσημβρίαν τῆς Παρασκευῆς μέχρι τῆς πρωΐας τῆς Πρωτοχρονιᾶς, ὅταν κατὰ τὸ χειροφίλημα, ὁ Στρατηγὸς Δόβας, ἀνεκοίνωσεν εἰς τὸν κ. Δούκαν, ὅτι τὸ Συμβούλιον τὸ ὁποῖον εἶχε ὁρισθῆ διὰ τὴν Δευτέραν, ἀναβάλλεται; Ἡ Κυβέρνησις, δὲν μᾶς κατέστησεν ἐνημέρους τί ἀκριβῶς ἔλαβε χώραν. Τὸ ἐθεώρησε καὶ αὐτὸ ἀπόρρητον. Δικαίωμά της. Ἀλλὰ δικαίωμα καὶ ἡμῶν εἶναι νὰ κάμωμεν τὰς κρίσεις μας, καὶ νὰ ἐξαγάγωμεν τὰ συμπεράσματά μας. Ἄς ἴδωμεν τί συνέβη. Πρῶτον ἐξεδόθη ἡ μεσημβρινὴ ἐφημερίς, ἡ ὁποία ἐδημοσίευσε τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Δούκα, εἰς Μ. Ἀνατολήν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνεγράφετο, ὅτι εἶπεν ὅταν ἐπῆγεν ἐκεῖ ὅτι τὸ ΕΑΜ εἶναι εἰς θέσιν νὰ κάμῃ μεταφοράς. Ἡ Κυβέρνησις ἐχαρακτήρισεν ὡς ἀνώδυνον τὴν ἀναφορὰν αὐτήν, ἀλλὰ δὲν γνωρίζω ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀληθὲς πράγματι διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλὰ ποῦ εὑρέθη τὸ περίφημον αὐτὸ ἔγγραφον; Πῶς μετὰ 12 ἔτη ἀφ’ ὅτου ἐγράφη εἰς τὴν Αἴγυπτον, περιῆλθεν εἰς χεῖρας τῆς ἐφημερίδος αὐτῆς; Ἐγένοντο διάφοραι σκέψεις. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Ἀμύνης εἰς ἐρώτημα τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Λεβαδείας συναδέλφου κ. Παπασπύρου, πῶς διωχετεύθη τὸ ἔγγραφον, εἶπεν ὅτι πρόκειται περὶ ἐγγράφου τὸ ὁποῖον δὲν εὑρίσκεται εἰς τοὺς ἀτομικοὺς φακέλλους, ἀλλὰ εἰς τὰ ἀρχεῖα τῆς Κυβερνήσεως Καΐρου. Ἀλλὰ ποῦ παρεδόθησαν τὰ ἀρχεῖα τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Καΐρου; Ὁ κ. βουλευτὴς Λεβαδείας ἐζήτησε περαιτέρω νὰ πληροφορήσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τὴν Βουλήν, ἐὰν τὸ ἔγγραφον αὐτὸ ὑπάρχῃ εἰς τὰ ἀρχεῖα τῆς Κ. Υ.Π. καὶ πῶς ἡ ὀργάνωσις αὐτὴ τὸ διωχέτευσεν εἰς τὴν ἐφημερίδα; Δὲν ὑπάγεται ὑπὸ τὰς διαταγὰς τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀντιτίθεται εἰς τὴν γνώμην τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἐθν. Ἀμύνης καὶ τοῦ Στρατάρχου, οἱ ὁποῖοι προέκριναν τὸν κ. Δούκαν; Ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ πάλιν δὲν ἀπήντησε καὶ εἶπεν ὅτι τὴν πρώτην ἡμέραν ἦταν ἀργία. Τὴν δευτέραν ἀργία. Καὶ τὴν 3ην Ἰανουαρίου ἐπράξαμεν αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ πράξωμεν καὶ τὸ ὁποῖον ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ἐπράξαμεν. Συνήνωσε τὰ δύο σύμφωνα, τὸ Π καὶ τὸ Ρ, διὰ νὰ δώσῃ μεγαλύτερον τόνον εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤθελε νὰ εἴπῃ. Τοῦτο ἐπαναφέρει εἰς τὴν μνήμην μου ἕνα διαξιφισμὸν τοῦ μακαρίτου Τρικούπη πρὸς τὸν Δηληγιάννην, ὅταν τὸν καθήλωσεν εἰς τὴν θέσιν του, ὁ ἐκ Γορτυνίας πολιτευτής, ἀπήντησεν: «ὅταν ὁ πράττων πράττῃ τὸ πραττόμενον, τότε ὁ πράττων ἔχει τὴν εὐθύνην τοῦ πραττομένου». Ὅσον ἐφωτίσθη ὁ ἀείμνηστος ἐκ Μεσολογγίου πολιτευτής, ἄλλο τόσο ἐφωτίσθημεν καὶ ἡμεῖς ἀπὸ τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Ἄς ἴδωμεν τί ἄλλο συνέβη.

§59Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντιπρ. Κυβ.–Ὑπουργ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ ὅπως ὁ ρήτωρ ἀναγινώσκῃ τὰ πρακτικὰ καὶ οὐχὶ τὰς ἐφημερίδας. Ὁ κ. συνάδελφος ἀναγινώσκει ἐφημερίδας. Νὰ πάρετε τὰ πρακτικά, διὰ νὰ ἔχετε τὸ ἀκριβὲς κείμενον.

§60Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ ἴδιον γράφουν.

§61Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Θὰ ἔπρεπε νὰ ἐλέγξητε, πρὶν ἀνέλθητε εἰς τὸ βῆμα τὰ πρακτικά. Δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ χρησιμοποιῆτε τὰ ἀνεύθυνα δημοσιεύματα. Νὰ μοῦ ἀνακαλύψητε τὰς φράσεις αὐτὰς εἰς τὰ πρακτικά.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ εἶναι διωρθωμένα.

§63Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τὰ παίρνουν αἱ ἐφημερίδες. Λοιπόν, δέχομαι καὶ ἐγώ, ὅτι τὸ ἔγγραφον τὸ περὶ ΕΑΜ, ἦτο ἀκίνδυνον. Τότε πρέπει νὰ κάμωμεν καὶ ἄλλας σκέψεις, κύριοι. Ἀλλὰ προτοῦ νὰ κάμωμεν τὰς ἄλλας σκέψεις, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ συμπληρώσω κάτι ποὺ ἐλησμόνησα. Καταβάλλονται προσπάθειαι συγκαλύψεως τοῦ προσώπου, τὸ ὁποῖον διωχέτευσε τὸ ἔγγραφον, διότι ἡ αὐτὴ ἐφημερὶς ἐνέγραψε πρὸ δύο–τριῶν ἡμερῶν ὅτι, δὲν ἀποκλείεται νὰ (βγῆκεν) ἐκυκλοφόρησεν εἰς πολλὰ φέϊγ–βολὰν ἡ ἔκθεσις τοῦ Δούκα εἰς τὴν Μ. Ἀνατολὴν καὶ νὰ διενεμήθησαν καὶ νὰ ἐπῆρε ἕνα ἀπὸ αὐτὰ ἕνας στρατιώτης, ὁ ὁποῖος πιθανὸν τώρα νὰ εἶναι καὶ νεκρός. Ὡσανεὶ ἐπῆγεν εἰς Μ. Ἀνατολὴν ὄχι ὁ 27ετὴς σμηναγὸς Οὐέϊβελ καὶ νὰ τὴν ἐτύπωσαν εἰς φέϊγ–βολὰν τὴν ἔκθεσίν του. Αὐτά, κύριοι, εἶναι παιδαριώδη πράγματα.

§64Σ. ΤΖΟΥΒΑΡΑΣ. Δὲν πρέπει νὰ ὁμιλῆτε ὡς συγγενὴς τοῦ Δούκα, ἀλλὰ ὡς βουλευτὴς, διότι ἀπὸ τὴν ἀρχὴν μόνον ἀνακριβείας λέγετε.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§66Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος κ. βουλευτὴς ἂς ἀφήσῃ τὰς διακοπάς, διότι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπε προχθὲς διεψεύσθησαν δι’ ἐπιστολῶν καὶ τῶν δύο στρατηγῶν, οἱ ὁποῖοι μετεῖχον τοῦ Συμβουλίου ἐκείνου.

§67Σ. ΤΖΟΥΒΑΡΑΣ. Λέγετε ἀνακριβείας.

§68Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Σεῖς λέτε ἀνακριβείας. Ἀπόδειξις ἡ διάψευσις τῶν στρατηγῶν.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε τὸν ρήτορα νὰ ὁμιλήσῃ, θὰ ἀνακληθῆτε εἰς τὴν τάξιν, κ. Τζουβάρα.

§70Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ τὰ λέγω καὶ ἂς βγάλῃ τὰ συμπεράσματά της ἡ Βουλή.

§71Σ. ΤΖΟΥΒΑΡΑΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Τζουβάρα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§73Σ. ΤΖΟΥΒΑΡΑΣ. Ὁ κ. Πλαγιάννης κατηγόρησεν ἀξιωματικούς.

§74Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγώ, ἁπλῶς τὰ ἔφερα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ αὐτὴ ἂς βγάλῃ τὰ συμπεράσματά της. Ἐὰν πράγματι ἐτυπώθη εἰς φέϊγ–βολὰν ἡ ἔκθεσις τοῦ Δούκα καὶ ἐὰν πράγματι αὐτὴν τὴν εὑρῆκεν κάποιος στρατιώτης ποὺ ἀπέθανεν, ἂν τὸ πιστεύσῃ ἡ Βουλή, ἂς τὸ πιστεύσῃ. Πρέπει λοιπόν, ἐφ’ ὅσον αὐτὸ δὲν ἦτο, νὰ ἴδωμεν τί ἄλλο ἦτο. Ἀτυχῶς ἡ Βουλὴ ἀπὸ τῆς 9ης ἑσπερινῆς προχθὲς σχεδὸν ἦτο ἔρημος καὶ δὲν ἤκουσαν ὅλοι τί εἶπεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐκ Σάμου. Ὁ κ. Γρηγορίου, εἶπεν, ὅτι ἐλήφθη κάποιο τηλεγράφημα ἀπὸ τὸ ΝΑΤΟ, ὡς κοινοποίησις εἰς τὴν Ἑλλάδα, διὰ τοῦ ὁποίου—αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔχω τὰ πρακτικὰ—ἐγνωρίζετο ὅτι τὸ ΝΑΤΟ ἐπληροφορήθη ὅτι ἐσχεδιάζετο ἡ καταστροφὴ λιμένων καὶ ἀεροδρομίων τινων τῆς Γαλλίας, ὑπὸ σαμποτέρ, οἱ ὁποῖοι θὰ εἰσέλθουν ἐκ τῆς Ἀνατολικῆς Γερμανίας, διότι ἡ Γαλλία ἐπεκύρωσε τὰς συμφωνίας τῶν Παρισίων. Μήπως, κύριοι, τὸ ἔγγραφον αὐτὸ παρεποιήθη καὶ εἶναι θῦμα ὁ Στρατάρχης;

§75Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἐγὼ δὲν τὸ ἔφερα ὡς τετελεσμένον γεγονός.

§76Θ. ΤΑΜΒΑΚΑΣ. (Ὁμιλεῖ ἐν μέσῳ θορύβου μὴ ἀκουόμενος).

§77Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Διατί τόσα νεῦρα, κ. συνάδελφε, προκειμένου νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν εἰς ἕνα συνάδελφον; Ψυχραιμία. Δὲν χάθηκε ὁ κόσμος. Τὰ γνωρίζει ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὅλα. Αἱ φωναὶ ἐδῶ μέσα μὲ τὴν παμψηφίαν δὲν σκεπάζουν, κ. συνάδελφε, τὴν φωνὴν τῆς ἀληθείας. Ἐγώ, κ. συνάδελφοι, δὲ τὸ ἔφερα ὡς γεγονὸς αὐτό. Εἶπον ὅτι ὑπάρχει μία πληροφορία ὅτι ἦλθεν κοινοποίησις τοῦ ΝΑΤΟ καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Μήπως τυχόν...

§78Θ. ΤΑΜΒΑΚΑΣ. Ἀερολογίες.

§79Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Νὰ εἶσθε προσεκτικώτερος, κ. συνάδελφε, διότι ἀερολόγος εἶσθε σεῖς. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πλαγιάννη, μὴ δέχεσθε διακοπάς. Κύριε Γρηγορίου, ἐγὼ δὲν ἠρωτήθην, διὰ νὰ λάβετε τὸν λόγον.

§81Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἐγὼ ὡς πληροφορίαν τὸ ἔφερα καὶ εἶπον, μήπως τυχὸν ἐξηπατήθη ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ τοῦ ἀνέφερον, ὅτι ἡ κοινοποίησις ἀφορᾷ καὶ τὰ ἀεροδρόμια καὶ τοὺς λιμένας τῆς Ἑλλάδος. Ἀναμένομεν ἀπάντησιν καὶ διευκρίνησιν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προχωρεῖτε, κ. Πλαγιάννη.

§83Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Τὴν ἑπομένην ὅπως σᾶς εἶπον τῆς 31 Δεκεμβρίου, εἰς τὰ Ἀνάκτορα ἐδόθη ἡ ἀπάντησις εἰς τὸν τέως ὑπαρχηγόν, ὅτι τὸ Συμβούλιον ἀνεβάλλετο. Ἦτο φανερὸν πλέον, ὅτι ἐγκατελείπετο καὶ ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ ἀπὸ τὸν Στρατάρχην. Ἠναγκάσθη, λοιπόν, κύριοι—διότι ἔβλεπε τὸ κῦρος του καταρρακοΰμενον—ἠναγκάσθη, ὁ τέως ὑπαρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου νὰ ὑποβάλῃ τὴν παραίτησίν του. Μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης, τῆς 3ης ἢ μᾶλλον 4ης Ἰανουαρίου, ἡ τέως ἡγεσία παρέμενεν ἀκόμη εἰς τὸ γραφεῖον της. Ἀνέμενεν ἴσως μήπως τυχὸν οἱ καρποὶ τοῦ ἀδιεξόδου τὸ ὁποῖον εἶχε προκαλέσει, ἐπέφερον τὸ ποθούμενον ἀποτέλεσμα, τῆς παρατάσεως τοῦ ὁρίου ἡλικίας καὶ ἴσως τὸ ἐπετύγχανεν, κύριοι, ἐὰν δὲν συνέπιπτεν νὰ εἶχον ἀποστρατευθῆ καὶ φυσιογνωμίαι ὡς τοῦ κ. Κιτριλάκη καὶ ἄλλων τινῶν. Ἐπὶ τῇ ἀποχωρήσει τοῦ τέως ὑπαρχηγοῦ, ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ Ἐθνικῆς Ἀμύνης ὑπουργὸς συνέταξεν ἕνα ἐλεγεῖον ὁλόκληρον, ὅτι πρέπει νὰ εἶναι ὑπερήφανος ὁ ἀπερχόμενος καὶ ἡμεῖς εὐγνώμονες. Ἀμφιβάλλω, ἐὰν ὁ Ἀϊζενχάουερ καὶ ὁ Στρατάρχης Παπάγος, ἔτυχον τοῦ ἐλεγείου αὐτοῦ. «Νὰ εἶναι ὑπερήφανος καὶ ἡμεῖς εὐγνώμονες». Διατὶ; Διότι εἰς αὐτὸν τὸν σπαραγμόν, τὸν ὁποῖον ξεύρετε ὅλοι, παρεδίδετο ἡ Ἀεροπορία εἰς τὸν νέον ἡγέτην; Καὶ ἔπειτα διερωτῶμαι: τί ἐπίστευεν, ὁ κ. ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης; Ἐπίστευε τὰ ὅσα ἔγραφεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διαταγήν, ἢ τὰ ὅσα κατ’ ἐπανάληψιν ἐνώπιον τῶν δημοσιογράφων ἔλεγεν ἐν πλήρει ἀγανακτήσει διὰ τὰ συμβαίνοντα εἰς τὴν Ἀεροπορίαν;

§84Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Σᾶς διαψεύδω, διότι οὐδέποτε εἶπον ἐνώπιον δημοσιογράφων ὅτι δήποτε. Καὶ δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ ἐπικαλῆσθε οἱανδήποτε συζήτησιν, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ὑπήρξατε μάρτυς. Δηλῶ λοιπὸν ὑπευθύνως, ὅτι αὐτὰ ποὺ λέγετε εἶναι ἀνακρίβειαι καὶ ἐδέχθητε πληροφορίας ἀπὸ πηγὰς ἀνακριβεῖς.

§85Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα μοῦ τὰ εἶπον, δὲν εἶχον κανένα λόγον νὰ μοῦ εἴπουν ἀνακριβείας. Μία μόνη δικαιολογία ὑπάρχει διὰ τὴν διαταγὴν αὐτήν, διὰ τὴν ὁποίαν καὶ θὰ συγχαρώ τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ ἀπορῶ πῶς δὲν μοῦ τὸ εἶπε μέχρι τώρα. Κύριε, δὲν εἶσθε εὐχαριστημένος, διότι ἀπηλλάγη ἡ Ἀεροπορία ἀπὸ τὴν τέως ἡγεσίαν, παρὰ διαμαρτύρεσθε διότι ἔγραψα καὶ πέντε λόγια πάρα πάνω. Ὑπ’ αὐτὴν καὶ μόνην τὴν ἄποψιν τὸ δέχομαι ἀπολύτως τὸ ἐλεγεῖον ποὺ ἐδημοσιεύθη καὶ διετυμπανίσθη. Καὶ ἐνῷ ἡ διαταγὴ αὐτὴ ἐξεδόθη διὰ τὸν τέως Ἀρχηγὸν τῆς Ἀεροπορίας, ξεύρετε ποία διαταγὴ ἐξεδόθη διὰ τοὺς 6 Στρατηγούς, οἱ ὁποῖοι ἀπεστρατεύθησαν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν; Καὶ τί Στρατηγοί; Δασκαρόλης, Γεραμάνης, Πετρουτσόπουλος, Ἀντωνόπουλος καὶ ἄλλοι. Ἐξεδόθη, κύριοι, σῆμα, μετὰ τὴν συνεδρίασιν τοῦ Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου καὶ πρὸ τῆς συγκλήσεως τοῦ Πολεμικοῦ Συμβουλίου, ποὺ ἔλεγε: «Ἅμα τῇ λήψει τῆς παρούσης, παραδώσατε ὑπηρεσίαν εἰς νομίμους ἀναπληρωτὰς καὶ ἐμφανισθῆτε εἰς Γενικὸν Ἐπιτελεῖον, εἰς οὗ τὴν διάθεσιν τίθεσθε». Καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ ἔψαχναν ἀπὸ τὰς 1 μ.μ. μέχρι τὰς 5, διὰ νὰ ἀνεύρουν κανένα Ταγματάρχην ἢ Λοχαγόν, ἢ ἄλλον Ἀξ)κὸν τέλος πάντων, διὰ νὰ παραδώσουν τὴν Ὑπηρεσίαν. Κύριε ὑπουργέ, μόνον ἐν ὥρᾳ μάχης καὶ διαλύσεως Μεραρχίας, τότε μόνον ἀντικαθίστανται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον οἱ Στρατηγοί. Κύριε ὑπουργέ, δὲν ἐπρόκειτο περὶ σιτιστῶν Λοχιῶν κατακρατησάντων τὰς μερίδας τοῦ συσσιτίου. Ἐπρόκειτο περὶ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι εἶχον προσφέρει τόσα καὶ τόσα εἰς τὴν Πατρίδα. Καὶ δὲν ἤρκει, ὅτι ἀπεχώρησαν, ἀλλὰ τοὺς ἐκολλήσατε τὴν ρετσινιά, ὅτι δὲν εἴχατε ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν χαρακτῆρα τους καὶ ἐφοβήθητε μήπως τοὺς γεννηθοῦν ἐρωτηματικά, εἰς τὰς κρισίμους στιγμάς, ἐρωτηματικά, ποὺ θὰ ἦσαν καλὰ διὰ τοὺς ἐπιστήμονας καὶ ὄχι διὰ τοὺς στρατιωτικούς.

§86Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Θὰ παρεκάλουν, ὄχι μόνον σᾶς, ἀλλὰ οἱονδήποτε ποὺ παρεξήγησε τὴν φράσιν, τὴν ὁποία φράσιν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν ἐπεξήγησα, θὰ παρεκάλουν νὰ μὴ ἐπιμείνετε εἰς τὴν παρεξήγησιν, ἰδίᾳ κατόπιν τῶν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν ὑπ’ ἐμοῦ λεχθέντων. Ἐξῆραν τοὺς ἐπιλεγέντας, χωρὶς νὰ μειώσω ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπελέγησαν διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ Ἀντιστρατήγου. Καὶ εἶπον μάλιστα, ὅτι ἐνδεχομένως, δυνατὸν νὰ ἐγένοντο ὑπ’ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι κάμνουν τὴν ἐκλογὴν τῶν Ἀντιστρατήγων, δηλ. κάμνουν τὰς προτάσεις διὰ τὰς προαγωγὰς Ὑποστρατήγων εἰς Ἀντιστρατήγους, δυνατὸν νὰ ἐγένοντο καὶ λάθη, ἀλλὰ πάντως λάθη μὴ ὀφειλόμενα εἰς κακὴν πρόθεσιν, διότι οὐδεμία πρόθεσις μομφῆς εἰς βάρος τῶν ἐξαιρέτων αὐτῶν Ἀξιωματικῶν ὑπάρχει, ὅταν προετάθησαν διὰ τὴν κατάληψιν τῆς θέσεως τοῦ Ἀντιστρατήγου. Πιστεύω, ὅτι μετὰ τὴν δήλωσιν αὐτήν, εἰς τὴν ὁποίαν προέβην κατὰ τρόπον ἀπολύτως κατηγορηματικὸν καὶ ἡ ὁποία συμπίπτει πρὸς ὅσα τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν, κατὰ τρόπον ἀρκούντως ἀναλυτικὸν εἶπον, πιστεύω, ὅτι μετὰ τὴν δήλωσιν αὐτὴν δὲν θὰ ἐπιμείνετε οὔτε σεῖς, οὔτε ἄλλος τις εἰς τὴν παρεξήγησιν, τὴν ὁποίαν ἐνδεχομένως κατά τινα τρόπον προεκάλεσαν ὡρισμέναι φράσεις μου.

§87Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶμαι εὐτυχής, διότι ὁ κ. ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης προέβη εἰς τὴν ἐξήγησιν αὐτήν. Ἀλλὰ διερωτῶμαι, πῶς παρελείφθησαν αὐτοὶ καὶ προήχθησαν ὁ τρίτος καὶ ὄγδοος, εἰς Ἀντιστρατήγους, οἱ ὁποῖοι μάλιστα δὶς εἶχον κηρυχθῆ εἰς στασιμότητα ἀπὸ τὸν Στρατάρχην Παπάγον; Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ δοθῇ κάποια ἐξήγησις. Καὶ ἔρχομαι, κύριοι, εἰς τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Τὰ συμπεράσματα τὰ ὁποῖα συνάγει κανεὶς ἀπὸ αὐτήν, δὲν εἶναι διόλου εὐχάριστα. Κατηγόρησε τὴν Ἀντιπολίτευσιν ὅτι τὸ περιεχόμενον τῶν ὅσων εἶπε δὲν ἀνταποκρίνεται πρὸς τὸ αἴσθημα πλήρως ἐλεγχομένης εὐθύνης. Δὲν νομίζω, ὅτι ἔχετε δίκαιον, ἀλλὰ καὶ ἂν ἐπ’ ἐλάχιστον εἴχατε δίκαιον, ὅτι δὲν ἀνταποκρίνονται, νομίζω ὅτι μετὰ τὴν ἐπιστολὴν τοῦ στρατηγοῦ Μερεντίτη, ἀπολείπει, ἡ βάσις ὅτι δὲν εἶναι ἀπολύτου ἠλεγμένης εὐθύνης.

§88ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος εἶναι ὁ στρατηγὸς Μερεντίτης.

§89Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι ἐκεῖνος ποὺ εἰς τὰ 1905 ὡς ἀνθυπολοχαγὸς τοῦ Πυροβολικοῦ, τότε ὡς Μακεδονομάχος ἐνεκλείσθη ἐπὶ δύο ἔτη εἰς τὰ μπουντρούμια τῶν Βιτωλίων, ἐξ ὧν μετὰ πολλῶν δυσχερειῶν ἐδραπέτευσεν.

§90ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διὰ τὴν ἐπιστολὴν ὁμιλεῖτε;

§91Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν τὴν ἐδιαβάσατε; Ἐὰν θέλετε νὰ τὴν διαβάσω ἐγώ. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διατὶ διακόπτετε. Διὰ τῶν διακοπῶν παρατείνεται ἡ συζήτησις.

§93Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ προχωρεῖ ὁ κ. ὑπουργὸς εἰς τὰ ζητήματα τῆς ἀεροπορίας. Ἐδῶ πλέον τὸ πεδίον εἶναι ἐλεύθερον, διότι ὁ κ. ὑπουργὸς ὅ,τι καὶ ἐὰν λέγῃ εἶναι πεπεισμένος ὅτι οἱ γνωρίζοντες τὰ τῆς ἀεροπορίας εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν μετρῶνται εἰς τὰ δάκτυλα τῆς μιᾶς ἢ τῶν δύο χειρῶν. Δὲν θὰ κρίνω ὅλα τὰ ὅσα εἶπεν κατὰ τὴν ἀγόρευσίν του, ἀλλὰ τινὰ ἐξ αὐτῶν. Εἶπεν ὅτι σκέψις ἐγένετο διὰ νὰ γίνῃ ἀρχηγὸς ὁ κ. Δούκας. Δὲν ἐγένετο μόνον σκέψις, εἶχε ληφθῆ ἀπόφασις. Πρὸ ἑξαμήνου εἶχεν εἰδοποιηθῆ τὸ ΝΑΤΟ, ὅτι αὐτὸς θὰ ἦτο ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου. Ἐπρόκειτο κ. ὑπουργέ, περὶ σκέψεως ὅταν τὸν ἐφώναξεν ὁ Στρατάρχης Παπάγος καὶ τοῦ λέγει «τὰ συγχαρητήριά μου» καὶ τοῦ λέγει αὐτὰ θὰ κάμῃς καὶ αὐτά, διὰ νὰ προοδεύσῃ ἡ ἀεροπορία;

§94Θ. ΤΑΜΒΑΚΑΣ. Μίαν διακοπήν......

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι διακοπὰς κύριε συνάδελφε.....

§96Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Προχωρῶ πάρα κάτω. Δὲν θὰ θίξω τὸ ὄνομα τοῦ περὶ οὗ πρόκειται ἀξιωματικοῦ, ἔφυγε πλέον ἂς μὴ γίνεται λόγος. Ὡμίλησε προχθὲς περὶ 7 ἡμιθέων τῆς ἀεροπορίας ὁ συνάδελφος κ. Βούλτζος. Εἷς ἐκ τῶν ἡμιθέων ἦτο καὶ ἐκεῖνος. Διότι ἐκεῖνος κατὰ τὸν κ. ὑπουργόν, ἦτο καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τοῦ συμμοριτοπολέμου διοικητὴς τῆς βάσεως Λαρίσης καὶ διηύθυνε κατὰ τρόπον ἐπιτυχῆ τὸν ἀγῶνα. Κύριοι, πρέπει νὰ μὴ εἶχε συνεργασθῆ ποτὲ ὁ κ. ὑπουργὸς μὲ κανένα ἀνώτερον ἀξιωματικὸν τοῦ Ὑπουργείου Ἀεροπορίας, διὰ νὰ βεβαιώσῃ αὐτὰ εἰς τὴν Βουλήν. Εἶναι τοῖς πᾶσι γνωστόν, ὅτι αἱ πολεμικαὶ ἐπιχειρήσεις τῆς βάσεως Λαρίσης δὲν ἠλέγχοντο ἀπὸ τὸν Διοικητήν. Αἱ ἁρμοδιότητες τοῦ Διοικητοῦ τῆς βάσεως Λαρίσης, ἦσαν νὰ ἐξασφαλίζῃ μόνον τροφὴν καὶ στέγην εἰς τὰς πολεμικὰς δυνάμεις αἱ ὁποῖαι δὲν ἠλέγχοντο ἀπὸ αὐτόν. Σταματῶ, δὲν θὰ εἴπω τίποτε ἄλλο περισσότερον.

§97Σ. ΤΖΟΥΒΑΡΑΣ. Διὰ τὸν κ. Κουτσοῦκον ἀπαγορεύεται ...... (θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Τζουβάρα, σᾶς παρακαλῶ ἐπὶ τέλους. Καθῆστε.

§99Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Μὴ διακόπτετε, κύριε Τζουβάρα. Ἄλλωστε παρεξηγεῖσθε μὲ τὰς διακοπάς, ποὺ κάμνετε.

§100Σ. ΤΖΟΥΒΑΡΑΣ. ...... (θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τέλους, κύριε Τζουβάρα, τί θὰ γίνῃ; Θὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν.

§102Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Καὶ ἐξ ὀνόματος τῆς Βουλῆς ζητοῦμεν τάξιν. Εἶναι τόσον μέγα τὸ θέμα, ὥστε χρειάζεται ἀμέριστον τὴν προσοχὴν τοῦ Σώματος καὶ δὲν προσφέρουν ὑπηρεσίαν εἰς τὴν διευκρίνισιν τοῦ θέματος ὅσοι διαταράσσουν τὴν τάξιν.

§103Θ. ΤΑΜΒΑΚΑΣ. ...... (θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§104Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ἀφήσατε νὰ φανῇ ὅλη ἡ ἀλήθεια.

§105Θ. ΤΑΜΒΑΚΑΣ.........

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ταμβακᾶ, ἐζήτησε τὸν λόγον ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν σέβεσθε οὔτε αὐτὰ τοὐλάχιστον;

§107Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἦτο ἀνάγκη μὲ τόσην ἀγανάκτησιν νὰ ἐπικαλεσθῇ τὴν τάξιν, διότι ἡ τάξις, δὲν ἔχει, κατὰ τὸ διάστημα τριῶν ὁλοκλήρων συνεδριάσεων ἀφιερωμένην εἰς τὸ θέμα αὐτό, θέμα κρισιμώτατον, δὲν ἔχει σχεδὸν διόλου διαταραχθῆ, ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρὸν μόνον καὶ φυσικὰ δὲν τὴν ἐγκρίνω, ἀπὸ ἀπόψεως Κανονισμοῦ, γίνεται μία ἐξέγερσις. Πότε; Ὁσάκις γίνεται προσπάθεια ἀνεύθυνος καὶ ἀσύδοτος μειώσεως (θόρυβος) ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπολέμησαν. Ἂς προσέχουν οἱ ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ἂς μὴ θίγουν τὴν τιμήν, τὴν πολεμικὴν ὡρισμένων ἀξιωματικῶν, ἂς μὴ προβαίνουν εἰς τὴν τόσον εὔκολον ἐπίρριψιν μομφῶν καὶ τότε, βεβαίως, νὰ εἶσθε βέβαιος, κύριε Ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, δὲν θὰ ὑπάρχῃ οὐδεὶς μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὁ ὁποῖος θὰ ἐξεγερθῇ. Ἀλλὰ ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, ἐπέρριψε βαρεῖαν μομφὴν ἐναντίον τοῦ τέως Ἀρχηγοῦ τῆς τακτικῆς Ἀεροπορίας, ὁ ὁποῖος ἀπεστρατεύθη πρό τινων ἡμερῶν καὶ εἶπεν ὅσα εἶπε καὶ τὰ ὁποῖα ἠκούσατε.

§108Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ποίαν μομφήν;

§109Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Καὶ ἐτόνισεν ὅτι δὲν ἦτο τίποτε ἄλλο.....

§110Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶπον ὅτι δὲν ἠλέγχοντο αἱ πολεμικαὶ ἐπιχειρήσεις ὑπ’ αὐτοῦ.

§111Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐπειδὴ θὰ εἶμαι εὐτυχής, ἐὰν τοῦ λοιποῦ ἐπιδείξετε μεγαλυτέραν προσοχὴν καὶ εἰς ὅσα λέγουν.....

§112Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἰς ἐμὲ τὸ λέγετε αὐτό, νὰ ἐπιδείξω προσοχήν; Θὰ ἀναθεωρήσητε τὸν τρόπον τῆς ὁμιλίας σας. Συμφώνως πρὸς τὴν θεωρίαν σας τῆς «ἐξεγέρσεως» σᾶς ἀπαντῶ ἀμέσως. Ἡ θεωρία σας δικαιολογεῖ τὴν ἄμεσον ἀπάντησιν. Σεῖς τὴν καθιερώσατε. Εἶναι μία νέα θεωρία, τὴν ὁποίαν εἰσάγετε. Καὶ ἐν ὀνόματι αὐτῆς σᾶς διακόπτω.

§113Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Σᾶς σέβομαι ὡς ὀπαδὸν καὶ μαθητὴν τῆς θεωρίας μου, καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν παρεξηγῶ τὴν διακοπήν σας. Καὶ προσθέτω, ὅτι θὰ ἤμην εὐτυχής, ἐὰν ἐπροσέχατε περισσότερον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ὁμιλητής, ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος εὑρισκόμενος...

§114Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ τὸ ἐπαναλάβω.

§115Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). ...εἰς βάρος τοῦ τέως διοικητοῦ τῆς τακτικῆς Ἀεροπορίας. Εἶπεν ὅτι καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τοῦ συμμοριτοπολέμου δὲν ἠσχολεῖτο παρὰ μόνον μὲ τὴν τροφοδοσίαν τῶν εἰς τὸ Ἀεροδρόμιον εὑρισκομένων. Καὶ αὐτὸ εἶναι ἀναληθές, διότι ἔχει πολεμήσει ὁ κ. Κουτσοῦκος.

§116Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκφράζω τὴν λύπην μου, διότι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὡς κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως, ἦτο δυνατὸν νὰ χρησιμοποιήσῃ καὶ ἐπὶ τοῦ γενικοῦ καὶ ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ θέματος αὐτὸ τὸ ὕφος. Ἦτο ἀπαράδεκτον, πρῶτον ἐπὶ τοῦ γενικοῦ θέματος, διότι εἶναι ἀδύνατον, εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν καὶ καθιερωθῇ ἡ ἀρχή, ὅτι ὑπὸ ὡρισμένας συνθήκας, προσωπικῶν ἐντυπώσεων, δικαιώνεται ἡ ἐξέγερσις καὶ καταλύεται ὁ Κανονισμός. Δὲν ἔχω ἀναγνώσει εἰς οὐδὲν ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ ἀναγράφεται ὅτι ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις ἡ ἐξέγερσις εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν ὁ θόρυβος καὶ ἡ παράβασις τῆς τάξεως δικαιοῦνται. Αὐτὸς εἶναι νεολογισμός. Καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν λυπούμεθα, διότι καὶ ἀπὸ ἐκείνην καὶ ἀπὸ αὐτὴν τὴν θέσιν τῆς Βουλῆς, πρέπει νὰ προέρχεται δίδαγμα τάξεως καὶ ὄχι ἐνθάρρυνσις ἐξεγέρσεων. Εἶναι ἡ πρώτη ἀπάντησις ἐπὶ τοῦ γενικοῦ θέματος. Καὶ ὑπάρχει καὶ ἓν προσωπικὸν θέμα. Συνηθίζω νὰ εἶμαι λεπτός, ἀπευθυνόμενος καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς τοὺς συναδέλφους τῆς Βουλῆς, καὶ δὲν ἀναγνωρίζω τὸ δικαίωμα εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἀπευθύνεται πρὸς ἐμέ, μὲ τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἀπηυθύνθη, συνιστῶ προσοχήν. Δὲν δέχομαι μαθήματα, καὶ ἐὰν ἐχρησιμοποίησα τὸν ὅρον του, τῆς «ἐξεγέρσεως», δὲν εἶναι οὔτε νὰ τὸν μιμηθῶ, εἶναι διὰ νὰ τὸν τιμωρήσω. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος Ἀντιπολιτεύσεως).

§117Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων καὶ πάλιν δὲν ἐπρόσεξε. Διότι ἐγὼ δὲν ἐνέκρινα τὴν τακτικὴν αὐτὴν καὶ δὲν ἔχει δικαίωμα, ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, νὰ διαστρέψῃ τὰ ὑπ’ ἐμοῦ λεγόμενα. Ἐγὼ εἶπον — καὶ εἶναι τοῦτο γεγραμμένον εἰς τὰ Πρακτικά— ὅτι δὲν ἐνέκρινα, τὴν τακτικὴν τῶν κυρίων. Ἐν τούτοις παρακαλῶ, τοὺς ἐπὶ τοῦ βήματος εὑρισκομένους, νὰ μὴ προκαλοῦν τὰς ἐξεγέρσεις αὐτάς, ἐπιτιθέμενοι ἐναντίον ὡρισμένων ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπολέμησαν. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα καὶ ὅτι πρέπει ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων νὰ προσέχῃ περισσότερον τὰ ὅσα λέγουν καὶ οἱ ἐπὶ τοῦ βήματος εὑρισκόμενοι καὶ τὰ ὅσα λέγω καὶ ἐγώ.

§118Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, αἱ συζητήσεις αὐτῶν τῶν ἡμερῶν ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ θέματος, ἀπέδειξαν, ποῖος γνωρίζει νὰ προσέχῃ καὶ τοὺς λόγους καὶ τὰς πράξεις του. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§119Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Καὶ ἀπέδειξαν ποῖοι φείδονται τῶν Ἐνόπλων δυνάμεων καὶ ποῖοι ὄχι. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§120Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Βεβαιότατα. Καὶ ἀπέδειξε, πράγματι, ποῖοι φείδονται καὶ ποῖοι ὄχι, ποῖοι ἔχουν δημιουργήσει τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία προσδιορίζεται εἰς τὸ πόρισμα τοῦ στρατηγοῦ Τσιγκούνη. Ὄχι ὡς πόρισμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ ὡς πόρισμα ἀδιαβλήτου στρατηγοῦ καὶ τῆς ἰδικῆς σας ἐμπιστοσύνης. Ἀναγράφει: «Διεπιστώθη, ὅτι εἰς τὸν Κλάδον τῆς Ἑλληνικῆς Ἀεροπορίας, τὸ πλεῖστον τῶν ἀξιωματικῶν ἔχει διαιρεθῆ εἰς δύο ἀντιμαχομένας μερίδας, εἰς τρόπον ὥστε, πᾶσα ἐνέργεια καὶ ἐκδήλωσις τῶν μὲν νὰ παρεξηγῆται ὑπὸ τῶν ἄλλων. Οὐδεμία συναδελφικὴ ἀλληλεγγύη, ὁμόνοια, φιλία καὶ ἀγάπη, ὑπάρχει μεταξὺ των, ἀλλὰ ἀντιθέτως, ἔχθρα, μῖσος καὶ τάσις πρὸς ἀλληλοεξόντωσιν». Ἰδοὺ τὰ ἔργα σας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§121Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι, διὰ τὴν συνεχιζομένην ἐκτροπὴν ἀπὸ τῆς ὀρθῆς γραμμῆς, ὅπως τοὐλάχιστον τὴν ἀντιλαμβάνεται ἡ Κυβέρνησις. Πιθανὸν νὰ πλανᾶται, διὰ τὴν συνεχιζομένην ἐκτροπὴν τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, διότι πιστεύω ὅτι καὶ αὐτὸ τὸ γεγονός, ὅτι ἀνέγνωσεν αὐτὴν τὴν φράσιν, εὑρισκομένην εἰς τόσον ἀπόρρητον ἔγγραφον, καὶ αὐτὸ καταδεικνύει, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ εἰδικώτερον αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, δὲν ἐσκέφθη ὀρθῶς διότι, ἐὰν ἐσκέπτετο, θὰ ἐκήδετο περισσότερον τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Ἀλλά, προσθέτω καὶ τοῦτο ὅτι, καὶ ἂν ἀκόμη ἡ διατύπωσις τῆς φράσεως, τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσεν εἶναι ὀρθή, γνωρίζει κάλλιστα ἐκεῖνος καὶ ὁλόκληρον τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι ἡ ὕπαρξις αὐτῆς τῆς οἱασδήποτε ἀντιθέσεως, φυσικῆς ἄλλωστε πολλάκις εἰς τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας, εἶναι πολὺ παλαιοτέρα καὶ ἡ ἔντασίς της εἶχε σημειωθῆ κατὰ τὸ διάστημα τῆς Κυβερνήσεως, τῆς ὁποίας δὲν μετεῖχε μὲν ὁ ἴδιος, μετεῖχεν ὅμως τὸ κόμμα τοῦ ὁποίου σήμερον ἡγεῖται. (Χειροκροτήματα). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν μοῦ ἀρέσει, κατ’ ἀρχὴν ἡ τακτικὴ τῆς διατυπώσεως ὡρισμένων ἀντιρρήσεων εἰς διακοπάς. Καὶ διατί; Διότι αἱ διακοπαί, διαδεχόμεναι ἡ μία τὴν ἄλλην προκαλοῦν ἐκνευρισμὸν καὶ ὁ ἐκνευρισμός, ὁδηγεῖ καὶ τὸν ἕνα καὶ τὸν ἄλλον καὶ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἐμέ, εἰς τὴν διατύπωσιν ἐνδεχομένως ὀξυτέρων φράσεων, ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ προβῶ εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν φράσεων αὐτῶν, διότι δὲν ἐπερίμενα, ὅτι ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων θὰ ἐλησμόνει λέξεις, τὰς ὁποίας εἶπα καὶ εἶναι ἀναγεγραμμέναι εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι δὲν ἐγκρίνω, τὴν ἐκδήλωσιν ἡ ὁποία γίνεται καὶ νομίζω, ὅτι ἔχει χρέος, ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, νὰ τονώσῃ τὴν μνήμην καὶ εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δὲν τὸν συμφέρουν. (Χειροκροτήματα).

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βλέπετε, κ. κ. συνάδελφοι, ποὺ ὁδηγοῦν αἱ διακοπαί;

§123Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀπεδείξαμεν μὲ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ πορίσματος Τσιγκούνη, ὅτι ὅσα λέγομεν, εἶναι ἀληθῆ. Καὶ ἡ ἀλήθεια εἶναι ἡ καταδίκη τῆς Κυβερνήσεως. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§124Θ. ΤΑΜΒΑΚΑΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τίποτε. Ὁ κ. Πλαγιάννης παρακαλεῖται νὰ συνεχίσῃ.

§126Θ. ΤΑΜΒΑΚΑΣ. Ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Εἶναι προσωπικὸν τὸ ζήτημα. Μὲ παρετηρήσατε χωρὶς νὰ ἔχετε δίκαιον διότι ὑβρίσθην χυδαιότατα ἀπὸ τὸν κ. Γρηγορίου καὶ δὲν τοῦ ἀπήντησα. Συνεπῶς, ἐγὼ οὐδεμίαν ἐκτροπὴν ἔκαμα.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς ἔκαμα παρατήρησιν. Σύστασιν ἔκαμα. Προχωρήσατε, κύριε Πλαγιάννη.

§128Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶπον ὅτι δὲν ἠλέγχοντο αἱ πολεμικαὶ ἐπιχειρήσεις ἀπὸ τὸν διοικητὴν τῆς βάσεως Λαρίσης. Δὲν εἶπον οὔτε τὸ ἓν ἑκατοστὸν τῶν ὅσων ἔπρεπε νὰ εἴπω, διότι σᾶς εἶπον, ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἐξῆλθε τοῦ Σώματος, ἂς πάῃ εἰς τὴν εὐχὴν τοῦ Θεοῦ. Ἀλλὰ διαφωνῶ μὲ μίαν ἄλλην τακτικὴν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος προχθὲς ἐτόνιζε: «Κριτικὴν δικαιοῦται ἡ Βουλὴ καὶ δικαιοῦται ὁ τύπος καὶ δικαιοῦται πᾶς πολίτης νὰ κάμῃ, ὄχι τοῦ διορισμοῦ ἑνὸς προσώπου ὡς ἀρχηγοῦ Ἐπιτελείου, ἀλλὰ τῶν πράξεων αὐτοῦ καὶ τῆς ἀποδόσεως τοῦ ἔργου του». Μοῦ ἀπαγορεύει ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος νὰ κάμω ἐγὼ τὴν κριτικὴν αὐτήν, ἐφ’ ὅσον ἀπῆλθε τῆς ὑπηρεσίας ὁ κύριος αὐτός; Προχωρῶ παρὰ κάτω. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος εἶπεν, ὅτι «ἐξέλεξεν ἀρχηγόν, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ τὴν δυνατότητα τῆς πραγματικῆς καὶ πλήρους ἑνότητος τοῦ Σώματος». Πῶς δύναται ἀπὸ τοῦδε νὰ τὸ ἐξακριβώσῃ καὶ νὰ τὸ διαβεβαιώσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι ἡ ἑνότης θὰ ἐπέλθῃ; Τὸ ὡμολόγησε μάλιστα πρὸ ὀλίγου ὅτι ἐπῆλθεν. Ἀλλοίμονον, ἐὰν ἐπέλθῃ τοιαύτη ἑνότης. Δὲν ἀρκεῖ, κ. ὑπουργέ, ἡ ἀπομάκρυνσις μόνον τοῦ τέως ἡγέτου τῆς Ἀεροπορίας. Παρακαλῶ τὸν νέον ἡγέτην νὰ ἀκούσῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ τοῦ τονίσω. Τὴν κατάστασιν τῆς Ἀεροπορίας τὴν ἠξεύρει καλά. Θὰ τὴν μάθῃ καὶ αὐτὴν τὴν ἑβδομάδα καὶ μέχρι τοῦ Σαββάτου νὰ παρουσιασθῇ εἰς τὸν Στρατάρχην καὶ νὰ τοῦ ζητήσῃ ἐν λευκῷ τὴν ἐντολήν, διὰ νὰ λάβῃ ἀνὰ χεῖρας τὴν χειρουργικὴν μάχαιραν καὶ νὰ ἀποκόψῃ τὰ σεσηπότα μέλη τοῦ Σώματος. Τότε θὰ πάῃ μπροστά. Ἄλλως ὁ κ. νέος ἡγέτης θὰ ἀποτύχῃ. Κύριοι, δὲν ἔχω ἄλλο τίποτε νὰ εἴπω. Τολμῶ νὰ τονίσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. θὰ ἔπρεπε νὰ δείξῃ κάποιαν συμπάθειαν μεγαλυτέραν διὰ τὸ ἀτυχὲς αὐτὸ ὅπλον, τοῦ ὁποίου τόσοι νεαροὶ βλαστοὶ ἔπεσαν ἀνὰ τὰ πεδία τῶν μαχῶν καὶ μέχρι Κορέας ἀκόμη, καὶ τόσαι μητέρες ἐθρήνησαν τὰ τέκνα των. Ἔπρεπε νὰ κλείσῃ τὰ ὦτα του εἰς τοὺς ψιθύρους τῶν ἀεροπορικῶν σειρήνων καὶ νὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκον του, τὸ ὁποῖον ἐγνώριζεν ἄριστα ποῖον ἦτο. Δὲν τὸ ἔπραξεν ὅμως. Εἰς ἐμὲ τὸ πρᾶγμα δὲν κάμνει καμμίαν αἴσθησιν. Ἕκαστος εἰς τὸν κόσμον αὐτόν, καὶ ἐγὼ καὶ σεῖς δίδομεν ὅ,τι ἔχομεν. Περισσότερον αὐτοῦ δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ δώσῃ. Ἐὰν ὅμως, κ. Ἀντιπρόεδρε, εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ μοῖρα ἅπαξ γελᾶ εἰς τὸν ἄνθρωπον —καίτοι εἰς ὑμᾶς σκανδαλωδῶς ἐγέλασε πλειστάκις— λυποῦμαι ποὺ τὸ λέγω, ἀλλὰ πρέπει νὰ τὸ γνωρίζετε ὅτι τὸ μειδίαμα τῶν δύο τελευταίων ἐτῶν θὰ εἶναι τὸ τελευταῖον. Θὰ συμπαρασυρθῇ καὶ αὐτός μετὰ τῆς Κυβερνήσεως Παπάγου, εἰς πολιτικὴν ἀφάνειαν, χωρὶς ὅμως τοῦτο νὰ σημάνῃ ὅτι, ἡ Ἑλλὰς θὰ σταματήσῃ τὸν δρόμον της (Χειροκροτήματα ἐκ τοῦ κέντρου καὶ τῆς ἀριστερᾶς).

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθησαν, κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ Προεδρεῖον, αἱ ἑξῆς δύο προτάσεις: Ἡ μία ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν, ἀφορᾷ τὸν περιορισμὸν τοῦ χρόνου τῶν ἀγορεύσεων εἰς ¼ τῆς ὥρας καὶ ἔχει ὡς ἑξῆς: Οἱ κάτωθι ὑπογεγραμμένοι βουλευταί, προτείνομεν ὅπως, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 19 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, περιορισθῇ ὁ χρόνος τῶν ἀγορεύσεων τῶν ὑπολοίπων ὁμιλητῶν εἰς τὸ ¼ τῆς ὥρας καθ’ ὅτι ἡ Βουλὴ ἐφωτίσθη πλήρως ἐπὶ τῶν συζητουμένων ἐπερωτήσεων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 17 Ἰανουαρίου 1955 Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ Γ. Βούλγαρης, Λ. Μπατρῖνος, Α. Λεονταρίδης, Ι. Ἡλιόπουλος, Γ. Τζαμαλούκας, Α. Ψιμάρας, Δ. Στεφάνου, Σ. Δημάρατος, Δ. Ντολιόπουλος, Ι. Ψαρρέας, Π. Μόντζαλας, Ἀθ. Παπαθανάσης, Μ. Κοτσώνης, Σ. Τζουβάρας, Δ. Πετροπουλάκος, Π. Σταμούλης, Χ. Ρῖζος, Δ. Λεκαράκος, Χ. Ψαρρός, Κ. Χατζηγρηγοριάδης, Α. Παυλόπουλος, Η. Ἀναστασόπουλος, Α. Δεκῆς, Δ. Καρρέρ, Σ. Λιβαδᾶς, Σ. Μακρόπουλος, Σ. Καναβαριώτης, Ι. Χατζηνικολῆς, Κ. Βάσσος, Η. Παπαηλιοῦ, Π. Οἰκονομίδης, Β. Κωνσταντόπουλος, Β. Καραμπίλιας. Θὰ ὁμιλήσῃ εἷς τῶν ὑπογραψάντων τὴν πρότασιν καὶ εἷς ἐκ μέρους τῶν ἀντιτιθεμένων.

§130Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Δὲν συνηθίζεται ποτὲ νὰ γίνεται ἀνάπτυξις ἐπὶ παρομοίας περιπτώσεως. Ἂς τηρηθῇ ὁ Κανονισμός, κ. Πρόεδρε.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Οἰκονομίδης θέλει νὰ ὁμιλήσῃ ὑπὲρ τῆς προτάσεως.

§132Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τριήμερον διεξάγεται διονυχιστικῶς ἡ συζήτησις. Νομίζω, ὅτι ἐξ ὅλων τῶν πλευρῶν ἀνεφέρθησαν ὅλα τὰ πραγματικὰ περιστατικά, ὥστε τὸ Σῶμα νὰ ἔχῃ μορφώσει ἀπολύτως σαφῆ γνώμην ἐπὶ τοῦ θέματος. Παρέλκουν, ὅθεν, τῶν συζητήσεων, νομίζω, ὅτι εἶναι πλέον περιττὴ καὶ παρακαλῶ ὅπως τηρηθῇ ἡ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ καθ’ ἣν, ἐφ’ ὅσον δεχθῇ ἡ Βουλή, περιορισθῇ ὁ χρόνος τῶν ἀγορεύσεων τῶν ὑπολοίπων ρητόρων εἰς ¼ τῆς ὥρας.

§133Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακλατζῆς, ἐκ τῶν ἀντιλεγόντων, ἔχει τὸν λόγον.

§135Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ὁμολογουμένως τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, σοβαρόν. Εἶναι ἀνήσυχος ἡ κοινὴ γνώμη. Διακυβεύονται ὕψιστα συμφέροντα τοῦ τόπου. Θέλω εἰλικρινῶς νὰ πιστεύσητε, ὅτι οὐδεμία ἀντιπολιτευτικὴ διάθεσις μᾶς κινεῖ εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως. (Φωναὶ ἐκ τῆς κυβερνητικῆς πτέρυγος: Ἆ! Ἆ!). Ἀλλὰ ἔχουν γραφῆ τόσα, ἐξακολουθοῦν νὰ γράφωνται καὶ νὰ λέγωνται τόσα, ὥστε εἶναι χρέος ἡμῶν καὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας νὰ χυθῇ πλῆρες φῶς εἰς τὴν ὅλην ὑπόθεσιν ἀκριβῶς διὰ τὴν ἀποκατάστασιν ἠρεμίας εἰς τὴν Ἑλληνικὴν κοινὴν γνώμην. Νομίζω, ὅτι ἡ συζήτησις πρέπει νὰ παραταθῇ μέχρι καὶ τῆς πρωΐας, νὰ χυθῇ πλῆρες φῶς καὶ ἐὰν ἀποδειχθῇ, ὅτι πάντα ὅσα ἐλέχθησαν καὶ διὰ τὰ ὁποῖα κατηγόρησαν καὶ κατηγορήθη ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀνακριβῆ, πρῶτοι ἡμεῖς εἰλικρινῶς θὰ ἐκφράσωμεν τὴν χαράν μας καὶ θὰ συγχαρῶμεν τὴν Κυβέρνησιν. Ἐὰν ὅμως ὑπάρχουν τρωτὰ σημεῖα, χάριν τοῦ Ἔθνους καὶ τῆς ὑποστάσεως τῆς Πατρίδος νὰ παταχθοῦν, διότι ὁ στρατὸς πρέπει νὰ ἀνήκῃ εἰς τὸ Ἔθνος καὶ ὄχι εἰς τὸ κόμμα οὔτε εἰς ὡρισμένην ὀργάνωσιν. Ἑπομένως ἡ συζήτησις πρέπει νὰ παραταθῇ.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ δι’ ἀναστάσεως. Οἱ δεχόμενοι τὴν πρότασιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις ἐγένετο δεκτή. Καθιεροῦται τὸ τέταρτον τῆς ὥρας διὰ τοὺς ἀγορητάς. Κύριοι, μοῦ ὑπεβλήθη καὶ δευτέρα πρότασις ἐκ τῆς ἄλλης πλευρᾶς αὐτὴν τὴν στιγμήν: «Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Οἱ ὑπογεγραμμένοι βουλευταὶ ζητοῦμεν σύστασιν ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 58 τοῦ Συντάγματος, πρὸς ἐξέτασιν τῆς ἐν τῇ Ἀεροπορίᾳ δημιουργηθείσης ἀνωμάλου καταστάσεως κατὰ τοὺς τελευταίους χρόνους. Οἱ ὑπογράφοντες: Ὀρφανός, Ντεντιδάκης, Γρηγορίου, Μπακλατζῆς, Ζορμπᾶς, Θεοχαρίδης, Πέτσος, Βουλόδημος κλπ.». Θὰ τηρηθῇ ἡ αὐτὴ διαδικασία.

§138Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐξαντληθῇ ἡ συζήτησις. Κακῶς ἀνεκοινώθη ἡ πρότασις αὐτή. Ἡ πρότασις εἶναι ἐπιστέγασμα τῆς συζητήσεως.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐζητήσατε τὸν λόγον, κ. Παπασπύρου; Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὁμιλῇ ὁ καθένας χωρὶς νὰ ζητῇ τὸν λόγον.

§140Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, κ. Πρόεδρε.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Παπασπύρου ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§142Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι πρόωρος ἡ συζήτησις καὶ ἀντιλέγομεν ἐπ’ αὐτῆς.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ σᾶς ἀπαντῶ, ὅτι εὐθὺς ὡς ὑποβληθῇ εἰς τὸ Προεδρεῖον μία πρότασις, ὁ Πρόεδρος δὲν ἔχει τὴν διακριτικὴν ἐξουσίαν νὰ τὴν κρατήσῃ καὶ νὰ τὴν ἐμφανίσῃ εἰς τὸν κατάλληλον χρόνον. Ὑπεβλήθη, ἀναγινώσκεται ἀμέσως καὶ θὰ ληφθῇ ἀπόφασις ἐπ’ αὐτῆς ἐν καιρῷ.

§144Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ προκαλέσητε ψηφοφορίαν;

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν θὰ προκαλέσω καμμίαν ψηφοφορίαν. Ἁπλῶς ἀνακοίνωσιν κάμνω, ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ καὶ οἱ ρήτορες, ὅτι συζητοῦμεν καὶ ἐπ’ αὐτῆς τῆς προτάσεως. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα. Νομίζω, ὅτι καὶ τυπικῶς καὶ οὐσιαστικῶς εἶναι ὀρθὴ ἡ ἐνέργεια τοῦ Προεδρείου ἐν προκειμένῳ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει τὸν λόγον.

§146Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, τὰ βασικώτερα τῶν ἐπιχειρημάτων μὲ τὰ ὁποῖα εἶχεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν γενομένην ἐπίθεσιν, ἀνεπτύχθησαν ἤδη. Ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ ὅμως νὰ θίξω δύο θέματα καὶ νὰ συναγάγω καὶ ἓν γενικώτερον συμπέρασμα. Τὸ ἓν τῶν θεμάτων μὲ τὸ ὁποῖον θεωρῶ ἀναγκαῖον ὅπως ἀσχοληθῶ, εἶναι τὸ ἀνακινηθὲν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Σάμου συναδέλφου, ὅταν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὁμιλῶν —ἐγὼ ἀπουσίαζα κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τοῦ δώσω ἀμέσως ἀπάντησιν— ὅταν ὁμιλῶν ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς εἶπεν, ὅτι κάποιο ἔγγραφον ἀπόρρητον, ἄκρως ἀπόρρητον τῆς ἀνωτάτης στρατιωτικῆς ἡγεσίας τοῦ Ν.Α.Τ.Ο. ἀπεστάλη πρὸς τὸ Ἑλληνικὸν Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐπεδείχθη εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν παραμονὴν τοῦ νέου ἔτους καὶ μετέβαλεν τὰς σκέψεις του. Ἀπόψε ὁ κ. συνάδελφος εἶπεν, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ πληροφορίας. Λυποῦμαι, διότι ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ λέγονται πράγματα, τὰ ὁποῖα οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες ὀφείλουν νὰ σκέπτωνται δεκάκις ἐὰν πρέπει νὰ διατυπώνουν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ. Ὑπῆρξε βεβαίως κακὴ πρᾶξις καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν γνωρίζω διατὶ ἀνέγραψαν μίαν πληροφορίαν ἀπολύτως ἀφηρημένην, ὅτι δηλ. ὑπάρχει κάποιο ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἐὰν ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, θὰ ἀποστομώσῃ τοὺς ἀντιπάλους μου, τοὺς ἀντιπάλους τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ πέραν τούτου δὲν ἐδημοσιεύθη, τίποτα ἄλλο εἰς τὸν τύπον. Καὶ θὰ ἤθελον νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν καὶ τὸν κ. συνάδελφον, ὁ ὁποῖος συνέλεξε τὴν πληροφορίαν —κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι θὰ πρέπει εἰς τὸ μέλλον νὰ ἀποφεύγεται — καὶ τὴν ἔφερεν εἰς τὴν Βουλήν. Κύριοι, δὲν ὑπάρχει οὐδὲν ἔγγραφον, οὐδὲν σῆμα, οὐδὲν τηλεγράφημα, ὡς τὸ ἐχαρακτήρισεν ἀπόψε ὁ κ. Γρηγορίου, τὸ ὁποῖον νὰ ἀπεστάλη κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας, καὶ τὸ ὁποῖον νὰ ἐπεδείχθη εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ὑπῆρχεν, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ γνωρίζῃ οὔτε ἡ ἐφημερίς, ἡ ὁποία κατὰ τρόπον ἀφηρημένον προέβη εἰς σχετικὸν ὑπαινιγμόν, οὔτε ὁ κ. Γρηγορίου, διότι τὰ ἔγραφα, τὰ ὁποῖα ἀποστέλλει ἡ ἀνωτάτη ἡγεσία τοῦ Ν.Α.Τ.Ο. καὶ γενικῶς ὅλαι αἱ ἀρχαὶ τοῦ Ν.Α.Τ.Ο., καὶ τὰ ὁποῖα χαρακτηρίζονται ὡς ἄκρως ἀπόρρητα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαφύγουν. Φυλάσσονται ὡς «κόρη ὀφθαλμοῦ» εἰς τὰς συνειδήσεις καὶ τὰς σκέψεις ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι τεταγμένοι ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Δηλῶ ὑπευθύνως, ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, ὅτι τὰ λεχθέντα ἀνταποκρίνονται εἰς φήμας, τῶν ὁποίων ἡ πηγὴ δὲν γνωρίζω ποία εἶναι καὶ θὰ ἦτο προτιμότερον — καὶ δὲν ὑπάρχει προσωπικὸν ζήτημα, ὥστε νὰ ζητῇ τὸν λόγον ὁ κ. Γρηγορίου — ὅπως τὰς πληροφορίας τὰς συνδεομένας μὲ τὸ περιεχόμενον οἱουδήποτε ἐγγράφου, τηλεγραφικῶς, ἢ ταχυδρομικῶς ἀποστελλομένου, καὶ ἐὰν ὑπετίθετο, ὅτι εἶχε περιέλθει εἰς γνῶσιν του τὸ περιεχόμενον αὐτοῦ, νὰ τὸ ἐκράτει μυστικόν, ὅπως τὸ κρατοῦν οἱ ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, διότι νομίζω, ὅτι εἶναι χρέος τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν, ἔστω καὶ ἐὰν διαρρέῃ πληροφορία τις, λόγῳ στενῆς φιλίας πρὸς ὡρισμένους στρατιωτικοὺς ἡγέτας, ὅπως αὐτὸ τὸ ὁποῖον διαρρέει, νὰ ἐνταφιάζεται εἰς τὴν σκέψιν των καὶ νὰ μὴ φθάνῃ μέχρι τῆς Βουλῆς. Βεβαίως τὸ περιεχόμενον τοῦ σήματος, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. Γρηγορίου, δὲν εἶναι περιεχόμενον, τὸ ὁποῖον θέτει εἰς κίνδυνον τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα. Διότι ἄλλως θὰ διετύπωνα μομφὴν καὶ ὄχι ἁπλῆν πρὸς αὐτὸν παράκλησιν, διότι ἐν προκειμένῳ, ἐπαναλαμβάνω, δὲν πρόκειται περὶ περιεχομένου, τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνατο νὰ θίξῃ τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα. Δὲν πρόκειται, κύριοι, περὶ τοῦ περιεχομένου, πρόκειται περὶ αὐτοῦ τούτου τοῦ γεγονότος, ὅτι ὅπως εἶπεν ὁ κ. Γρηγορίου, ὅτι διέρρευσε τὸ περιεχόμενον ὡρισμένου ἀπορρήτου ἐγγράφου τοῦ ΝΑΤΟ. Αὐτὸ τοῦτο τὸ γεγονὸς βλάπτει τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα, αὐτὸ τοῦτο τὸ γεγονὸς λεγόμενον καὶ ἐξαγγελλόμενον, ἔστω καὶ ὑπὸ μορφὴν ἁπλῆς πληροφορίας ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, δημιουργεῖ ἐντύπωσιν, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν εἰς τὸ πλαίσιον τῆς μεγάλης συμμαχίας, ἡ ὁποία ὀνομάζεται ΝΑΤΟ νὰ βλάψῃ τὴν Ἑλλάδα. Καὶ δι’ αὐτὸ παρακαλῶ, ἰδιαιτέρως ὅλους ὑμᾶς ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, πρῶτον νὰ μὴ δίδετε πίστιν εἰς τὰς πληροφορίας, αἱ ὁποῖαι κυκλοφοροῦν ἀνευθύνως καὶ δεύτερον ἐὰν ἀκόμη δεχθῆτε μίαν τοιαύτην πληροφορίαν καὶ ἐλέγχοντες αὐτὴν τὴν θεωρήσητε ὡς ὀρθήν, νὰ μὴ τὴν ἐμφανίζητε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Παρακαλῶ ἰδιαιτέρως καὶ τὸν Τύπον ὅπως μὴ πράττῃ τοῦτο, ὅπως μὴ ἐμφανίζῃ τοιαύτας πληροφορίας. Εὐτυχῶς εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν ἐκτὸς τοῦ ὑπαινιγμοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε καὶ περιεχόμενον, δὲν ἐγράφη εἰς τὸν Τύπον τί τὸ συγκεκριμένον περὶ τῆς πληροφορίας αὐτῆς, παρὰ μόνον ἀφ’ ἧς τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν ὁ κ. Γρηγορίου ὡμίλησεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Κύριοι συνάδελφοι, μετὰ τὴν παρατήρησιν αὐτήν, εἰς τὴν διατύπωσιν, τῆς ὁποίας ἤμην ὑποχρεωμένος νὰ προβῶ, αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ εἴπω, ὅτι ἡ ὅλη συζήτησις, ἡ διεξαγομένη ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, διότι ὅπως διεπιστώθη ἐγενικεύθη, ἐπεξετάθη ἐπὶ ὅλων τῶν κλάδων τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ὅτι ἡ συζήτησις αὐτή, ὅπως εἶναι φυσικόν, διότι αὐτὸ εἶναι τὸ πρέπον καὶ τὸ ἀνταποκρινόμενον εἰς τὰς Κοινοβουλευτικὰς παραδόσεις, ἐκρατήθη εἰς ἕνα καλὸν ἐπίπεδον. Τὸ ἐτόνισα καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευήν, καὶ ἐκρατήθη εἰς ἕνα καλὸν ἐπίπεδον, παρὰ τὰς στιγμιαίας διακοπάς. Καὶ πότε δὲν ἐγένοντο αἱ διακοπαί, ὥστε τόσον πολὺ νὰ διαμαρτύρεται ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων. Ἐγὼ προσωπικῶς ἔχω ὑποστῆ ἀσυγκρίτως περισσοτέρας καὶ βιαιοτέρας διακοπὰς καὶ ἐπιθέσεις ἀπὸ ὅσας ἔχει ὑποστῆ αὐτὸς οὗτος ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων. Παρὰ τὰς στιγμιαίας διακοπάς, ἡ συζήτησις ἐπερατώθη εἰς ἐπίπεδον ὑψηλόν. Ἐγένοντο, ὡρισμέναι, κατ’ ἐμέ, διατυπώσεις, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν, ἀπὸ ἀπόψεως περιεχομένου καὶ τύπων, σφάλμα, διότι ἔπρεπεν ὡρισμένα πράγματα, νὰ μὴ λεχθοῦν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, διότι δὲν ἦσαν ἠλεγμένα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀπὸ ἀπόψεως γενικῆς, ἐτηρήθη εἰς ὑψηλὸν ἐπίπεδον. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, ὅτι ὡς πρὸς ὡρισμένας παρατηρήσεις, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ παρέμβω. Ἐγένετο μνεία δυσμενὴς ἀξιωματικοῦ ἀσκήσαντος τὰ καθήκοντά του, ἔστω ἀποστρατευθέντος καὶ μὴ ὑπηρετοῦντος αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὸ στράτευμα ὑπὸ μορφήν, ἡ ὁποία τὸν μειώνει. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀπὸ γενικωτέρας ἀπόψεως ἠθικῶς ἐπιτετραμμένον. Καὶ ἂν τυχὸν καὶ ἐγὼ παρασυρόμενος προέβαινον εἰς τοιαύτην τινὰ διατύπωσιν, ἐγὼ ὁ ἴδιος θὰ προέβαινον εἰς τὴν ἐπανόρθωσιν τῆς διατυπώσεως. Δὲν ἀποκλείω τὴν πιθανότητα νὰ διαφεύγουν κατὰ τὴν ἀγόρευσιν ὀλίγαι λέξεις, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ γίνεται συστηματικὴ καὶ προμελετημένη, ἐναντίον ἑνὸς ἀξιωματικοῦ, ἐπίθεσις. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπίσης ὅσον ἀφορᾷ τὴν περίπτωσιν τῆς Ἐλευσῖνος καὶ πάλιν ὁ προλαλήσας ὡμίλησεν ὡς ἐὰν δὲν εἶχε γίνει ἡ ἀνάκρισις Τσιγκούνη, ὡς ἐὰν δὲν εἶχον συνέλθει καὶ δὲν εἶχον καταλήξει εἰς ἀπόφασιν δύο ἀνώτατα ἀνακριτικὰ συμβούλια. Βεβαίως πᾶς τις ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κρίνῃ καὶ τὰς πράξεις τῶν ἀνακριτικῶν συμβουλίων. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἔπρεπε κάποιος οὐσιαστικώτερον νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ὑπόθεσιν καὶ ὄχι ἁπλῶς νὰ ἀρκεσθῇ εἰς τὴν ἐπανάληψιν τῆς βαρείας κατηγορίας, τῆς στρεφομένης ἐναντίον ἑνὸς ἀξιωματικοῦ, τῆς ἀνατραπείσης καὶ ὑπὸ τοῦ πορίσματος Τσιγκούνη καὶ ὑπὸ τῶν ἀποφάσεων δύο ἀνωτάτων ἀνακριτικῶν συμβουλίων. Κύριοι συνάδελφοι, εἶπον κατὰ μίαν διακοπήν, ὅτι ἡ Ἀεροπορία αὐτὴν τὴν στιγμὴν συνενοῦται περὶ τὸν νέον Ἀρχηγόν της. Ὁ κ. ἐκ Σπάρτης, συνάδελφος, ἐνόμισεν, ὅτι ἐδικαιοῦτο ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ προβλέψῃ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον οὔτε δικαίωμα ἔχει, ἀλλὰ ἔπρεπε νὰ σκεφθῇ, ὅτι καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικοῦ συμφέροντος εἶναι βλαβερόν, νὰ προβλέψῃ τὴν ἀποτυχίαν τοῦ νέου ἀρχηγοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὰ εἶναι πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένα. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένα, ὅταν ὁμιλῇ κανεὶς ὡς ὑπεύθυνος πολιτικὸς ἀνήρ —καὶ ἐλπίζω, ὅτι αὐτὸς οὗτος ὁ συνάδελφος θὰ ἔχῃ ἤδη μετανοήσει— διὰ τὴν διατύπωσιν αὐτῆς τῆς φράσεως, ἡ ὁποία εὐτυχῶς δὲν θὰ ληφθῇ ἰδιαιτέρως ὑπ’ ὄψιν ἀπὸ τὴν κοινὴν γνώμην καὶ ἀπὸ τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς Ἀεροπορίας. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἐθεώρησα, ὅτι δὲν εἶχον ἄλλο δικαίωμα, ἐκτὸς τοῦ δικαιώματος νὰ ἐπαινέσω καὶ ὄχι νὰ κατηγορήσω. Νὰ ἐπαινέσω καὶ τοὺς διορισθέντας, νὰ ἐπαινέσω καὶ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι, εἴτε βάσει τῆς φυσικῆς ἐπιλογῆς, εἴτε λόγῳ ἐκτάκτων περιστάσεων ἀπεμακρύνθησαν. Καὶ νομίζω, ὅτι ἔπρεπε νὰ εἶχε σταθῆ ἡ συζήτησις, ἐπὶ τοῦ ἐπιπέδου αὐτοῦ, καὶ ἐν πολλοῖς ἐστάθη. Δὲν ἔπρεπε νὰ ἀμφισβητηθῇ ἡ συνεισφορά, ἡ πολεμική, κανενὸς ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν ἡγέται τοῦ Σώματος τῆς Ἀεροπορίας, ἢ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔγιναν σήμερον ἡγέται ἢ καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι, χωρὶς νὰ προλάβουν νὰ γίνουν ἡγέται, ἀπεμακρύνθησαν. Διότι, ὅλοι συνεισέφερον καὶ συνεισέφερον μεγάλα πράγματα, πιστεύσατέ με, κύριοι συνάδελφοι. Ἄλλος περισσότερον καὶ ἄλλος ὀλιγώτερον, ἀναλόγως τῆς θέσεως, εἰς τὴν ὁποίαν ἦτο τοποθετημένος, ἄλλος περισσότερον καὶ ἄλλος ὀλιγώτερον, ἀναλόγως τῆς κρισιμότητος τῆς ἀποστολῆς, τὴν ὁποίαν εἶχε νὰ ἐκπληρώσῃ. Ἄλλος εἶχε τὴν τύχην νὰ πολεμήσῃ περισσότερον καὶ ἄλλος τὴν τύχην νὰ πολεμήσῃ ὀλιγώτερον. Ἄλλος εἶχε τὴν τύχην νὰ πολεμήσῃ καὶ κατὰ τὸν μεγάλον πόλεμον καὶ κατὰ τὸν συμμοριτοπόλεμον, ἄλλος εἶχε τὴν τύχην νὰ πολεμήσῃ μόνον εἰς τὴν μίαν ἐκ τῶν δύο περιόδων τῆς δραματικῆς ἱστορίας τοῦ Ἔθνους. Ἀλλά, ἐν πάσῃ περιπτώσει, προσέφερον ὑπηρεσίας. Μὰ ἡ ἐπιλογὴ τοῦ ἀρχηγοῦ Ἐπιτελείου, ὅταν γίνεται τελικῶς, γίνεται σταθμιζομένων —ἐπαναλαμβάνω τὴν λέξιν αὐτήν, τὴν ὁποίαν ἐχρησιμοποίησα καὶ κατὰ τὰς δύο τελευταίας συνεδριάσεις— σταθμιζομένων ὅλων τῶν στοιχείων μέχρι τῆς τελευταίας στιγμῆς. Δὲν νομίζω, ὅτι δικαιοῦται ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας νὰ εἴπῃ, ὅτι σκέψις, ἐξιχθεῖσα μέχρι προσωπικῆς μου ἀποφάσεως, ἔπρεπε, καλὰ καὶ σώνει, νὰ προσλάβῃ καὶ τὸν νομικὸν χαρακτῆρα τῆς τελεσιδίκου ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὰ εἶναι παράδοξα πράγματα. Μέχρι τῆς τελευταίας στιγμῆς, εἶναι δυνατὴ οἱαδήποτε μεταβολὴ σκέψεων καὶ ἀποφάσεων. Καὶ βεβαιῶ τὴν Βουλήν, ὅτι, ἐν πάσῃ περιπτώσει, οὔτε τὸ δημοσίευμα διὰ τοῦ ὁποίου ἐδόθη εἰς τὴν δημοσιότητα παλαιὰ κατάθεσις τοῦ 1943, οὔτε ἄλλο τι, ὅπως τὸ λεχθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Γρηγορίου, ἐπηρέασε τὴν σκέψιν τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὴν τελικήν της ἀπόφασιν. Καὶ ἡ Κυβέρνησις πιστεύει, καὶ πιστεύει ἀκραδάντως, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι αὐτὴν ἤδη τὴν στιγμήν —τὸ λέγω καὶ ἔπρεπεν αὐτὸ νὰ προκαλέσῃ ἱκανοποίησιν καὶ ὄχι νὰ προκαλέσῃ ἀμφισβήτησιν—αὐτὴν ἤδη τὴν στιγμὴν ἔχει σημειωθῆ ἡ συσπείρωσις τῶν ἀνωτέρων καὶ ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν τῆς Ἀεροπορίας — δὲν ὁμιλῶ περὶ τῶν ἄλλων, οἱ ὁποῖοι εἶναι κατώτεροι καὶ ἁπλῶς πειθαρχοῦν— ἔχει σημειωθῆ ἡ συσπείρωσις αὐτὴ περὶ τὸν νέον ἀρχηγόν, τὸν ταξίαρχον Μαργαρίτην. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα). Ὅπως εἶναι γνωστὸν ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας, ὅπως προβλέπει ὁ νόμος βάσει εἰσηγήσεως τοῦ νέου ἀρχηγοῦ τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου τῆς Ἀεροπορίας, εἰσηγήσεως, τὴν ὁποίαν, ὅπως προβλέπει ἐπίσης ὁ νόμος, ἐμελέτησε καὶ υἱοθέτησεν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, προέτεινα ὡς ὑπουργός, εἰς τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τὸ ὁποῖον προεδρεύεται ἀπὸ αὐτὸν τοῦτον τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως Στρατάρχην Παπάγον, τὴν τοποθέτησιν τοῦ ταξιάρχου Διαμαντοπούλου, εἰς τὴν ὑψηλὴν θέσιν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς τακτικῆς Ἀεροπορίας. Ὑπὸ τὰς διαταγάς του θὰ εἶναι ὅλαι αἱ πτέρυγες, αἱ Ἑλληνικαί, αἱ ὁποῖαι εἶναι ὑπέροχοι. Βεβαιωθῆτε, κύριοι, ὅτι ὁσαδήποτε καὶ ἂν λέγωνται ἢ μᾶλλον ὅτι δήποτε καὶ ἐὰν ἐγένετο εἰς τοὺς κόλπους τῆς Ἀεροπορίας, αἱ πτέρυγες αὗται, εἶναι, ἔμειναν καὶ θὰ μείνουν ἀνέπαφοι. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Ἀεροπορία βαίνει —καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἔχει γίνει ἡ διαπίστωσις αὐτὴ καὶ ὑπὸ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως— ἡ Ἀεροπορία βαίνει πρὸς πλήρη ἀξιοποίησιν ὅλων τῶν δυνάμεών της. Πῶς παρὰ ταῦτα, ἀντὶ νὰ μειοῦται ἡ ἐναντίον της ἐπίθεσις, ἐντείνεται ὁ θόρυβος, αὐτὸ εἶναι πολὺ περίεργον. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Χανίων συνάδελφος, ὁ κ. Μπακλατζῆς, ὅτι ἀνησυχεῖ ἡ κοινὴ γνώμη καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν συμφωνεῖ μὲ τὴν θέσπισιν τοῦ τετάρτου. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ κοινὴ γνώμη ἀνησυχεῖ, διότι συζητοῦμεν πολὺ ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἡ κοινὴ γνώμη ἀνησυχεῖ, διότι γράφονται πολλὰ ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἡ κοινὴ γνώμη ἀνησυχεῖ, ὄχι διότι πράγματι ἔχει στοιχεῖα βάσει τῶν ὁποίων δικαιολογεῖται νὰ ἀνησυχῇ, ἀλλὰ διότι σκέπτεται, διατὶ τόσος θόρυβος; Κύριοι, θὰ δώσωμεν ἀπάντησιν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην. Καλῆς πίστεως εἶναι οἱ ἀξιότιμοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως συνάδελφοι, οἱ ἀρχηγοὶ καὶ οἱ ἄλλοι κύριοι βουλευταὶ, ὅταν ὑπὸ τὴν ἐπίδρασιν πεπλανημένων καὶ μὴ ἠλεγμένων πληροφοριῶν προβαίνουν εἰς τὰς ἐπιθέσεις των. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ ὑμῶν, κύριοι, δὲν πρόκειται κἂν περὶ τοῦ τύπου, ἐκτὸς μιᾶς ἐφημερίδος, ἡ ὁποία κατὰ παράδοξον σύμπτωσιν συμμερίζεται καὶ υἱοθετεῖ τὴν ἐναντίον μου ἐπίθεσιν. Δὲν πρόκειται λέγω, περὶ τῶν ἐφημερίδων ἐκτὸς μιᾶς. Πρόκειται περὶ προθέσεων, αἱ ὁποῖαι ἐπιτρέψατέ μου νὰ προχωρήσω καὶ ἐγὼ εἰς ὑποψίας, ὅπως ἔχετε προχωρήσει καὶ σεῖς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Καὶ προχωρῶ εἰς ὑποψίας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀφοροῦν οὔτε ὑμᾶς, οὔτε τοὺς διευθύνοντας τὸν τύπον καὶ τοὺς ἐργαζομένους εἰς τὸν τύπον ἐντίμους δημοσιογράφους, πρόκειται περὶ τῶν ὄπισθεν ὅλων αὐτῶν, ἐν ἀγνοίᾳ ὅλων αὐτῶν, δρωσῶν σκοτεινῶν δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι σκοτειναὶ δυνάμεις δὲν ὑπάρχουν εἰς τὴν ἰδικήν μας πλευρὰν —καὶ βεβαιῶ περὶ αὐτοῦ τὴν Βουλὴν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν— αἱ ὁποῖαι σκοτειναὶ δυνάμεις ἀντιθέτως ὑπάρχουν ἐκεῖ πέραν τῆς Βουλῆς, πέραν τοῦ ἐθνικόφρονος τύπου. Καὶ αἱ σκοτειναὶ δυνάμεις, δροῦν, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον διότι δὲν εἶναι δυνατόν, ἀξιότιμοι καὶ ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀνεχθοῦν ὅτι αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις τῆς χώρας, εὑρίσκονται εἰς ὑψηλοτάτην στάθμην ἐξελίξεως. (Χειροκροτήματα). Ὅτι αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις τῆς χώρας καὶ εἰς τὸν τομέα τοῦ Στρατοῦ τῆς ξηρᾶς καὶ εἰς τὸν τομέα τῆς Ἀεροπορίας καὶ εἰς τὸν τομέα τοῦ Ναυτικοῦ, παρὰ τὰς τυχὸν ὑπαρχούσας ἢ μᾶλλον ἀνηκούσας εἰς τὸ παρελθὸν μικροδιαιρέσεις ἢ καὶ μεγαλυτέρας ἔστω διαιρέσεις εἰς τὴν Ἀεροπορίαν, τὰς ὁποίας παρελάβομεν εἰς τὸ παρελθὸν ἀπὸ σᾶς, παρὰ ταῦτα, αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις τῆς χώρας εὑρίσκονται εἰς ἐπίπεδον τοιοῦτον ὥστε ἔχουν προκαλέσει τὸν θαυμασμὸν ὅλων τῶν συμμάχων καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν αἱ σκοτειναὶ αὐταὶ δυνάμεις νὰ ἀνεχθοῦν τὸν θαυμασμὸν αὐτόν, τὴν ἐμπιστοσύνην αὐτήν, διότι ἡ ἐμπιστοσύνη αὐτή, σημαίνει, κύριοι συνάδελφοι, αὔξησιν τοῦ πολεμικοῦ ὑλικοῦ, τὸ ὁποῖον χορηγεῖται εἰς τὴν Ἑλλάδα. (Χειροκροτήματα). Καὶ δὲν θέλουν αἱ σκοτειναὶ αὐταὶ δυνάμεις νὰ γίνεται αὔξησις τοῦ ὑλικοῦ αὐτοῦ. Ἐπειδή, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ἐγένετο μνεία δῆθεν σκοτεινῶν δυνάμεων —καὶ ἐγένετο μνεία ἐκ μέρους ἐξεχόντων προσώπων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως— τῶν σκοτεινῶν δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι δῆθεν δροῦν εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις, εἶμαι ὑποχρεωμένος, ὄχι διὰ νὰ ἀνταποδώσω τὸ ἐπιχείρημα, διότι δὲν συνηθίζω νὰ τὸ πράττω, ἀλλὰ διὰ νὰ ἀποκαλύψω τὴν ἀλήθειαν, νὰ εἴπω, ὅτι πράγματι ὑπάρχουν σκοτειναὶ δυνάμεις, ἀλλὰ αἱ σκοτειναὶ αὗται δυνάμεις, εὑρισκόμεναι πέραν τῆς Βουλῆς, εὑρισκόμεναι πέραν τοῦ ἐθνικόφρονος τύπου ὁλοκλήρου, δροῦν χωρὶς κανεὶς νὰ τὸ ἀντιλαμβάνεται καὶ θύματα αὐτῶν πίπτουν πολλάκις οἱ ἀντιπολιτευόμενοι, μόνον καὶ μόνον ἀπὸ ἀντιπολιτευτικὴν διάθεσιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Δροῦν λοιπόν, αἱ σκοτειναὶ αὗται δυνάμεις καὶ ἀναπτύσσουν τὴν δρᾶσιν των, διὰ νὰ προκαλέσουν δυσπιστίαν, τοῦ λαοῦ καὶ τῶν συμμάχων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον, ὡς πρὸς τὰς ποινικὰς κυρώσεις προβλέπεται ὑπὸ τοῦ Ποινικοῦ νόμου. Τιμωρεῖται ἡ πρόκλησις δυσπιστίας πρὸς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις τῆς χώρας μας. Κύριοι συνάδελφοι, ὅλα αὐτὰ ἀποτελοῦν ἀνακριβείας. Οὐδεμία ὀργάνωσις ὑπάρχει εἰς τὸν Στρατόν. Οὐδεμία δρᾶσις παρακρατικὴ τῶν ἀξιωματικῶν σημειοῦται. Ποτέ, αἱ Ἑλληνικαὶ ἔνοπλοι δυνάμεις δὲν εἶχον τόσον πολὺ καὶ τόσον ἐντόνως ἐπιδοθῆ εἰς τὸ ἔργον των καὶ μόνον εἰς τὸ ἔργον των. Καὶ ὅπως εἶπον τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευήν, δυνατὸν νὰ ἐγένοντο ὡρισμένα σφάλματα εἰς τὴν ἐπιλογὴν τοῦ α ἢ τοῦ β διὰ προαγωγήν, ἀλλὰ καὶ αἱ ἀποφάσεις αὐταί, ἔστω καὶ ἐὰν κριθοῦν ὑπό τινων ἐξ ὑμῶν ὡς ἐσφαλμέναι, ἐβασίζοντο καὶ βασίζονται ἐπὶ ἀπολύτως καλῆς προθέσεως καὶ πίστεως ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν ἀνωτάτην εὐθύνην εἰς τὰ ζητήματα αὐτά. Καὶ γνωρίζετε, ὅτι τὴν ἀνωτάτην εὐθύνην εἰς τὰ ζητήματα αὐτὰ ἔχουν τὰ Ἀνώτατα Συμβούλια τῶν τριῶν Κλάδων. Μόνον εἰς τὴν περίπτωσιν ἐπιλογῆς ἀρχηγῶν τῶν Ἐπιτελείων, ἀρχηγοῦ τῆς τακτικῆς Ἀεροπορίας, ἀρχηγοῦ τῆς Στρατιᾶς, καὶ ἀρχηγοῦ τοῦ Στόλου, ἔχει ἀνάμιξιν ἡ Κυβέρνησις, διὰ τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. Θύελλα ἐξαπελύθη. Θύελλα πραγματικὴ ἐναντίον ἐμοῦ προσωπικῶς. Κύριοι συνάδελφοι, τὴν δέχομαι καὶ τὴν ἀντιμετωπίζω. Δὲν ὑπάρχει σχεδὸν καμμία ἐφημερίς, αὐτὸ εἶναι τὸ παράδοξον καὶ θὰ σᾶς εἴπω πῶς τὸ ἐξηγῶ, δὲν ὑπάρχει σχεδὸν καμμία ἐφημερίς, ἡ ὁποία νὰ μὴ ἐπιτίθεται ἐναντίον τοῦ ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἡ μία διαμαρτύρεται, διότι δὲν προέτεινα ἢ μᾶλλον δὲν ἐπεδίωξα τὴν τοποθέτησιν τοῦ ὑποπτεράρχου Δούκα, ὡς ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου. Ἡ ἄλλη, διότι δὲν ἐπεδίωξα τὴν τοποθέτησιν τοῦ ὑποπτεράρχου Κουτσούκου, ὡς ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου. Καὶ ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι εἶναι ὀλίγον τι ἀδιάφοροι ἀπέναντι τῶν δύο, σιωποῦν καὶ νομίζουν, ὅτι ὁ ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης δὲν εἶναι ἀνάγκη, κατὰ τὴν κρίσιμον αὐτὴν στιγμήν, τὴν ὁποίαν διέρχεται, νὰ τύχῃ τῆς ὑποστηρίξεώς των. Καὶ πράγματι ἔχουν δίκαιον, διότι πιστεύω, ὅτι μόνος μου εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὑποστηρίξω καὶ τὸν ἑαυτόν μου καὶ τὰ ἐνόπλους δυνάμεις τῆς χώρας. (Χειροκροτήματα). Κύριοι συνάδελφοι, ἡ βιαιότης τῆς ἐπιθέσεως ὑπερέβη ὅρια, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προκαλοῦν τὴν ἐπιδοκιμασίαν οὔτε κἂν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀδιάφορον ἐὰν δι’ ὡρισμένας διακοπὰς ἐξεγείρεται ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἐνῷ δι’ αὐτὰς τὰς ἐπιθέσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ὑπερβῆ πᾶν θεμιτὸν ὅριον, δὲν ἠκούσθη οὔτε μία ἔκφρασις διαφωνίας, ἡ ὁποία εἰς οἱονδήποτε ἄλλο Κοινοβούλιον τοῦ κόσμου θὰ ἠκούετο, διότι εἰς οἱονδήποτε ἄλλο Κοινοβούλιον τοῦ κόσμου θὰ ἐξεδηλοῦτο αὐτὴ ἡ ἀλληλεγγύη πρὸς τὸν κατὰ κατὰ τρόπον ἀπρεπῆ βαλλόμενον. Ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, αὐτὰ δὲν τὰ ἀναμένω, διότι, ἤ, ἐὰν τὸν εἴχομεν, δὲν ἔχομεν πλέον τὸν πλήρη σεβασμὸν πρὸς τὰς παραδόσεις ἢ τὸν σεβασμὸν πρὸς τοιαύτας παραδόσεις τὸν παραμερίζουν αἱ ἀντιπολιτευτικαὶ σκοπιμότητες, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν τὸ κριτήριον τὸ μέγα, τὸ κριτήριον τὸ ἀπόλυτον καὶ ὅταν ὑπάρχῃ τὸ ἀπόλυτον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σταθῇ κάτι τὸ σχετικόν. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ θυελλώδης αὐτὴ ἐπίθεσις, ὀφειλομένη εἰς παρεξήγησιν, εἰς ἔλλειψιν γνώσεως καὶ κατανοήσεως ἐκ μέρους τοῦ τύπου τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα δὲν κατέχει, εἰς παρερμηνείαν ὡρισμένων γεγονότων ἢ εἰς διάθεσιν τοῦ τύπου, νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς μίαν ψυχολογίαν ὡρισμένων κύκλων καὶ ὡρισμένων λαϊκῶν ὁμάδων, ἡ θυελλώδης αὐτὴ ἐπίθεσις εἶναι κἄτι, διὰ τὸ ὁποῖον εἶμαι εὐγνώμων πρὸς τὸν τύπον, διότι σκέπτομαι, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἢ πρέπει νὰ ἔχῃ κάμει κανεὶς κἄτι, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς μέγα κακόν, ἢ πρέπει νὰ ἔχῃ κάμει κανεὶς κἄτι, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς μέγα ἀγαθόν, διὰ νὰ τύχῃ τόσον μεγάλης, τόσον εὐρείας, τόσον ὁμαδικῆς ἐπιθέσεως, ὅπως συνέβη μὲ τὸ πρόσωπόν μου. Καὶ ἐπειδὴ βλέπω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχω κάμει μέγα κακόν, διότι ἐὰν εἶχον κάμει μέγα κακὸν εἰς τὸν τόπον καὶ τὰς ἐνόπλους δυνάμεις, δὲν θὰ μοῦ ἐπετίθετο ἡ Αὐγή, δι’ αὐτὸ ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ὅτι κἄτι συνεισέφερον, ὄχι μέγα ἀγαθὸν —ἀνακαλῶ τὴν λέξιν ἢ τὸ σχῆμα λόγου— ἀλλὰ κἄτι συνεισέφερον εἰς τὴν ὀργάνωσιν, εἰς τὴν τόνωσιν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ἔτι μεγαλυτέραν καὶ ἀρτιωτέραν συγκρότησιν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, κατὰ τὰ δύο τελευταῖα ἔτη, διὰ νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ λυσσώδης ἐκ μέρους ὅλων τῶν πλευρῶν ἐπίθεσις ἐναντίον μου. (Χειροκροτήματα). Κύριοι, παρακαλῶ τὸν τύπον, ἔχω κάμει καὶ ἄλλοτε ἔκκλησιν πρὸς αὐτόν, νὰ μὴ φεισθῇ ἐμοῦ, νὰ ἐπιτίθεται ἐναντίον μου ὅσον θέλει, ἀλλὰ τὸν παρακαλῶ νὰ φεισθῇ ἀπὸ τοῦδε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Ἂς θεωρήσῃ ἐμὲ ὑπεύθυνον δι’ ὅλα, ἀλλὰ ἂς μὴ ἐπεκτείνεται καὶ εἰς κριτικὴν βιαίαν ἐναντίον τῆς ἡγεσίας τοῦ Α ἢ Β κλάδου τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ἂς μὴ προβαίνῃ εἰς κριτικὴν βιαίαν καὶ ἂς ἀφήσῃ τὰς ἐνόπλους δυνάμεις. Ἂς θεωρήσῃ τὸν ὑπουργὸν ὑπεύθυνον δι’ ὡρισμένας παραλείψεις ἢ πράξεις, ἀλλ’ ἂς βεβαιωθῇ ἐξ ἄλλου ὅτι, ἀσχέτως τῶν πράξεων ἢ παραλείψεων αὐτῶν τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις, ἔστω καὶ ἂν αὐτὸς πταίῃ, ἔστω καὶ ἂν αὐτὸς εἶναι ἔνοχος, ἔστω καὶ ἂν αὐτὸς εἶναι ὑπεύθυνος, αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις εὑρίσκονται εἰς ὑψηλότατον ἐπίπεδον, εἰς ὑψηλοτάτην στάθμην ἐξελίξεως, ἐκπαιδεύσεως καὶ ἠθικοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐθεώρησα ἀναγκαῖον νὰ διατυπώσω τὰς φράσεις αὐτάς, τὰς ὁποίας, ἀνελθὼν εἰς τὸ βῆμα, ἀνέπτυξα ἀπόψε. Διότι νομίζω, καὶ ἐλπίζω, ὅτι θὰ τὸ ἀναγνωρίσῃ καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις, νομίζω, ὅτι πρέπει ἀπόψε νὰ λήξῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως. Τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν ἐνόμισα, ὅτι ἔπρεπε νὰ παρέμβω καὶ νὰ δεχθῶ ἐγὼ ὁ ἴδιος τὴν ἀναβολήν, ἐφ’ ὅσον τοιαύτην διετύπωσε παράκλησιν ὁ ἀρχηγὸς τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι τρεῖς ἡμέραι ἀρκοῦν, διὰ νὰ γίνεται συζήτησις περὶ τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, διὰ νὰ γίνεται συζήτησις περὶ τοῦ παντὸς εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις, περὶ προσώπων καὶ πραγμάτων, διὰ νὰ σημειοῦνται τὰ πάντα καὶ διὰ νὰ ἀποκαλύπτωνται καὶ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἀκριβῆ· Διότι εἶναι φυσικόν, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, οἱ περισσότεροι ἐξ ὑμῶν, ὅλοι σχεδόν, νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζετε καὶ κατὰ τρόπον ἐπαρκῆ τὸ τί συμβαίνει εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις. Ἀλλὰ γωρίζετε ὅμως, καὶ ὀφείλετε νὰ γνωρίζετε —εἶμαι βέβαιος, ὅτι γνωρίζετε —ὄχι μόνον σεῖς, οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν παράταξιν τὴν κυβερνητικήν, ἀλλὰ καὶ οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὀφείλετε νὰ γνωρίζετε καὶ τὸ γνωρίζετε, ὅτι αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις δροῦν, ἐκπαιδεύονται καὶ εὑρίσκονται ὑπὸ ἀρίστην ἡγεσίαν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἔχετε παρακολουθήσει, ὅτι εἰς τὴν Ἀεροπορίαν αἱ ἡμέραι αὗται εἶναι ἡμέραι ψυχικῆς καὶ πνευματικῆς ἑνότητος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἔχετε πληροφορηθῆ, ὅτι εἰς τὸν Στρατόν, παρὰ τὰς θυσίας, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς βάρος ἀξιωματικῶν καὶ ἐξαιρέτων στρατηγῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπεσύρθησαν, οἱ ὁποῖοι ἀπεστρατεύθησαν, ὅτι γίνεται μία μεγάλη προσπάθεια, ἡ ὁποία δὲν εἶχεν οὔτε κομματικὸν οὔτε οἱονδήποτε ἄλλον χαρακτῆρα, ἀλλὰ τῆς ὁποίας προσπαθείας μόνος καὶ κυριαρχικὸς χαρακτὴρ εἶναι ὁ ἐθνικός. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὰ τὰ γνωρίζετε. Ἀσφαλῶς τὰ γνωρίζετε. Καὶ ἐφ’ ὅσον τὰ γνωρίζετε, κάμνω ἔκκλησιν πρὸς ὅλους σας: Σταματήσατε αὐτὴν τὴν ἀτέρμονα συζήτησιν. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν θὰ ἀνέμενον ἀπὸ τοὺς ἀρχηγοὺς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ἐγερθοῦν, νὰ μὲ διαδεχθοῦν εἰς τὸ βῆμα τοῦτο, καὶ νὰ εἴπουν ὀλίγας λέξεις, καὶ νὰ δηλώσουν, ὅτι ἀποφασίζουν νὰ θεωρήσουν τερματισθεῖσαν τὴν συζήτησιν. Ἀποφασίζουν νὰ βοηθήσουν διὰ τῶν δυνάμεών των τὴν πρόοδον, ἡ ὁποία μὲ τόσον ἁλματώδη βήματα σημειοῦται εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις μας. Κύριοι συνάδελφοι, λυποῦμαι, διότι δύναμαι νὰ προβλέψω, ὅτι αὐτὸ δὲν θὰ γίνῃ καὶ ὡς ἐκ τούτου ἡ συζήτησις θὰ διαρκέσῃ, ἀλλὰ παρὰ ταῦτα ἐνόμισα, ὅτι εἶχον καθῆκον, διὰ λόγους γενικωτέρους —ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω διὰ λόγους παιδαγωγικούς— νὰ προβῶ εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς εὐχῆς αὐτῆς. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως).

§147Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχομεν μείνει σύμφωνοι, ἀπὸ τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς, ὅτι ἀπόψε θὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις. Τούτου δεδομένου, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἐμποδισθοῦν οἱ συνάδελφοι νὰ λάβουν τὸν λόγον, ἐν σχέσει πρὸς τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Νομίζω, ὅτι οἱ κ.κ. συνάδελφοι, δύνανται νὰ λάβουν τὸν λόγον, ὅσοι ἔχουν ἐγγραφῆ καὶ ἀπόψε θὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις. Δὲν ὑπάρχει λόγος, κατ’ αὐτὸν τὸν ἀπρόοπτον τρόπον, νὰ δοθῇ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι κόπτεται ἡ συζήτησις. Πρέπει νὰ βεβαιωθῇ ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι ἀπὸ μέριμναν καὶ στοργὴν πρὸς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις ἀσκεῖται ὁ ἔλεγχος καὶ θὰ ἔχωμεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ τὸ ἐπαναλάβωμεν ἀπὸ τοῦ βήματος.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαπολίτης μήπως θέλει τίποτε;

§149Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Ὄχι.

§150Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γρηγορίου, ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος θέλετε νὰ ὁμιλήσετε; Θὰ σᾶς διαβάσω τὴν σχετικὴν παράγραφον: «Θεωρεῖται προσωπικὸν ζήτημα, πᾶσα μομφὴ κατά τινος βουλευτοῦ, ἢ ἀπόδοσις γνώμης ἀλλοίας τῆς ὑπ’ αὐτοῦ ἐξενεχθείσης». Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ ζητῶν τὸν λόγον, ὀφείλει νὰ ἀποδείξῃ εἰς τὶ συνίσταται τὸ προσωπικὸν ζήτημα καὶ ὁ Πρόεδρος ἀποφασίζει. Ἐὰν ὁ βουλευτὴς ἐπιμένῃ εἰς τὴν γνώμην του, ἀποφαίνεται ἡ Βουλὴ ἀσυζητητὶ καὶ δι’ ἀναστάσεως. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μοῦ κάμετε τὴν τιμὴν νὰ μοῦ ἀναπτύξετε ποῖον εἶναι τὸ ζήτημα καὶ θὰ σᾶς βοηθήσω.

§152Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Θέλετε νὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν διαδικασίαν, νὰ σᾶς ἀναπτύξω; Νὰ σᾶς ἀναπτύξω, λοιπόν, λυποῦμαι ὅμως, διότι διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν διετίαν ποὺ εὑρίσκομαι ἐδῶ ἀναγινώσκεται ὁ Κανονισμὸς ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος καὶ ζητεῖται ἀπὸ ἕνα βουλευτήν, νὰ εἴπῃ εἰς τὶ συνίσταται τὸ προσωπικὸν ζήτημα καὶ νὰ ἔλθῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἀποφασίσῃ ἂν θὰ τοῦ τὸ ἐπιτρέψῃ.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, κ. Γρηγορίου, δὲν θὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή. Ἐγώ, πιθανόν, νὰ συμφωνήσω μαζί σας. Διατί, A PRIORI, λέγετε, ὅτι δὲν θὰ συμφωνήσω; Ἄλλωστε, ἠξεύρετε μὲ πόσην συμπάθειαν σᾶς περιβάλλω. Ἄλλωστε, ἁπλῶς σᾶς εἶπον νὰ περιορισθῆτε εἰς τὸ προσωπικὸν καὶ οὐχὶ εἰς τὸ ὅλον θέμα.

§154Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι δὲν μοῦ ἀποδίδει μομφήν, ἀλλά, τοὐλάχιστον βαρεῖαν ἀμέλειαν, διότι Ἐθνικὸν ἔγγραφον τὸ ἔφερα εἰς τὴν δημοσιότητα. Τὸ θεωρεῖτε τόσον ἁπλοῦν αὐτό;

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀποφανθῶ ἐν καιρῷ. Δὲν μοῦ θέσατε ἐρωτήματα, διὰ νὰ ἀπαντήσω.

§156Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Δεύτερον, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶπεν, ὅτι ἀντελήφθη ὁ κ. Γρηγορίου τὸ χθεσινὸν του σφάλμα καὶ θέλει σήμερον νὰ δικαιολογηθῇ, ὅτι δὲν τὸ ἔφερεν ὡς ἀπόρρητον, ἀλλ’ ἁπλῶς, ὡς μίαν πληροφορίαν. Τὸ εὑρίσκετε καὶ αὐτό, ὅτι δὲν ἀποτελεῖ προσωπικὸν ζήτημα; Ἐπ’ αὐτῶν τῶν δύο σημείων, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λάβω τὸν λόγον, καὶ νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γρηγορίου, μὲ τὰ ὅσα εἴπατε ἤδη, διετυπώσατε, ὅτι ὑπάρχει προσωπικὸν ζήτημα. Ἐὰν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως σᾶς δώσῃ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἀποσαφήνισιν δὲν ὑπάρχει πλέον προσωπικὸν ζήτημα.

§158Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον μὲ θίγει καιρίως.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ διατάξεις περὶ προσωπικῶν ζητημάτων εἰς τὸν Κανονισμὸν διευκολύνουν τὴν ἐπίλυσιν τῶν ζητημάτων μεσολαβήσει τοῦ Προέδρου.

§160Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Δὲν δέχομαι καμμίαν ἐξήγησιν. Εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀρχικῶς διατυπωθεῖσαν γνώμην. Πρέπει νὰ τὸ καταλάβετε.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ προσωπικῶν ζητημάτων, ὁ ρόλος τοῦ Προεδρείου, εἶναι νὰ τὰ ἐπιλύῃ.

§162Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Τόσην ὥρα ποὺ συζητοῦμεν, θὰ τὰ εἶχα εἴπει.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λέγετε, κύριε συνάδελφε.

§164Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, εἶπεν, ὅτι τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν ἐγὼ ἀνέφερα ἀπόρρητον ἔγγραφον, δυνάμει τοῦ ὁποίου διακινδυνεύουν τὰ συμφέροντα τῆς Πατρίδος.

§165Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ὄχι. Ἐάν, κύριε Πρόεδρε, ὁ ρήτωρ στηρίζεται ἐπὶ ἀνακριβῶν ἐντυπώσεων, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ γίνεται συζήτησις, διότι ἐτόνισα, τὸ ἐτόνισα ἰδιαιτέρως, ὅτι δὲν κινδυνεύει. Κύριε Πρόεδρε, ἂς μὴ χάνωμεν καιρόν.

§166Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Δὲν τὸ ἐπερίμενα ἀπὸ σᾶς νὰ εἴπητε νὰ μὴ χάνωμεν καιρόν.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, ἀφήσατε νὰ συνεχίσῃ.

§168Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Δὲν πρέπει νὰ δημιουργοῦνται ἐντυπώσεις. Μὴ δημιουργῆτε ἐντυπώσεις, κύριε συνάδελφε.

§169Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Εἴπατε, μάλιστα, ὅτι δὲν ἀποδίδω μομφὴν —ναὶ ἢ ὄχι— κύριοι συνάδελφοι; Δέν ἀποδίδω μομφὴν ἀλλά, τί ἀποδίδετε; Ἀπὸ ἐπιπολαιότητα, ὅτι τὸ ἔγγραφον αὐτὸ τὸ ἀνεκοίνωσα εἰς τὴν Βουλήν.

§170Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Μὴ τὸ χαρακτηρίζετε μόνον εἰς τὸν ἑαυτόν σας. Πρῶτον μέν, εἶπα ὅτι, ἀπὸ ἀπόψεως περιεχομένου καὶ ἐὰν ὑπάρχει τοιοῦτον ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον δὲν ὑπάρχει, δὲν εἶναι ἐπικίνδυνον, διότι δὲν λέγει τίποτε, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ βλάψῃ τὰ Ἐθνικὰ συμφέροντα. Αὐτὰ τὰ εἶπα! εἶναι ἀναγεγραμμένα εἰς τὰ πρακτικά. Καὶ εἶπον ἁπλῶς, ὅτι τὸ γεγονὸς, ὅτι γίνεται μνεία περιεχομένου, ἀκινδύνου ἔστω, ἑνὸς ἀπορρήτου ἐγγράφου, αὐτὸ τὸ γεγονὸς δύναται νὰ βλάψῃ, δηλαδὴ νὰ προκαλέσῃ κάποιαν δυσπιστίαν περὶ τὴν φύλαξιν τὴν καλὴν τῶν ἐγγράφων. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὅλη σκέψις τὴν ὁποίαν εἶχον διατυπώσει.

§171Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι......

§172Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Σᾶς ἀπήντησεν ὁ κ. Πρόεδρος.

§173Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε συνάδελφε, δὲν εἶσθε Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, σεῖς. Ἐδῶ εἶναι αἴθουσα δημοκρατικῶν συνεδριάσεων καὶ ἐκφράσεως γνωμῶν καὶ σκέψεων ὑπὲρ τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ λαοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, πταίω ἐγώ, ἐὰν κυβερνητικὴ ἐφημερὶς λέγῃ τὰ ἑξῆς:; «Ὁ Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης κ. Κανελλόπουλος, ὀφείλει νὰ γνωστοποιήσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἐπίσημον καὶ βαρυσήμαντον γεγονός, διὰ τοὺς κινδύνους τῆς Βασιλ. Ἀεροπορίας. Εἶναι πλήρως ἀδιάβλητον καὶ φέρει τὴν σφραγῖδα τοῦ σοβαρωτέρου διεθνοῦς στρατιωτικοῦ Ὀργανισμοῦ». Δηλαδή, κύριοι συνάδελφοι, ἐπειδὴ ἐγὼ εἶπα, τί περίπου λέγει τὸ ἔγγραφον αὐτό, ἐγὼ διέπραξα τὴν ἐπιπολαιότητα, νὰ φέρω σοβαρώτατον ἐθνικὸν ἔγγραφον εἰς τὴν δημοσιότητα! Δὲν θὰ ἔπρεπεν, ἀγαπητὲ ὑπουργέ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, μόλις ἐδημοσιεύθη αὐτό, ἐφόσον λέγετε, ὅτι δὲν ὑπάρχει καὶ ἐφόσον αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ἠμπορεῖ νὰ μᾶς δημιουργήσῃ ζητήματα, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρξῃ μία ἐπίσημος κυβερνητικὴ διάψευσις; Δὲν θὰ ἔπρεπε, νὰ ἔλθῃ ὁ Εἰσαγγελεὺς καὶ νὰ εἴπῃ εἰς τὴν ἐφημερίδα: Τί ἔγγραφον εἶναι αὐτό, ὅτι θὰ διαλυθοῦν αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις καί, ἰδίως, τῆς Ἀεροπορίας καὶ ὅτι τὸ ἔγγραφον αὐτὸ μᾶς τὸ ἔστειλεν ὁ σοβαρώτερος στρατιωτικὸς Ὀργανισμὸς τῆς Εὐρώπης; Ἐάν, κ. Ἀντιπρόεδρε, ἐπράττετε αὐτό, σήμερον δὲν θὰ συνεζητοῦμεν περὶ τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ. Τώρα εἴπατε, ὅτι ἡ ἐφημερὶς τὸ ἔγραψεν ἀορίστως, ἐγὼ δὲ τὸ ἀνεκοίνωσα. Ἰδού, τί γράφει ἡ ἰδία ἐφημερὶς εἰς τὴν σημερινήν της ἔκδοσιν: «Τὸ γεγονός, λέγομεν εἶναι ἐντελῶς ἀδιάβλητον, δοθέντος ὅτι ἡ προέλευσίς του δὲν εἶναι Ἑλληνική, καὶ φέρει τὴν σφραγῖδα τοῦ κύρους τοῦ σοβαρωτέρου στρατιωτικοῦ ὀργανισμοῦ. Ἡ «Ἀπογευματινή» οὐδὲν εἶχε τὸ συγκεκριμένον περὶ τίνος ἀκριβῶς πρόκειται, διότι, ἁπλούστατα, πέραν τῶν ὅσων ἐδημοσίευσεν, οὐδὲν ἄλλο γνωρίζει. Καὶ ἀφοῦ δὲν γνωρίζει οὐδὲν ἄλλο, πῶς τὸ ἐδημοσίευσεν ἡ ἐφημερὶς καὶ πῶς ἡ Κυβέρνησις δὲν τὸ διαψεύδει; Ἑπομένως δὲν πταίω ἐγώ, ἐὰν εἶπον ὅ,τι εἶπον διότι ὀφείλετε νὰ ξεύρετε ὅτι καὶ προσωπικῶς καὶ ἡ παράταξις, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκω, νομίζω, ὅτι ἀπὸ πλευρᾶς ἐθνικῆς, ἔχει γράφει τὴν ἱστορίαν τῶν πεντήκοντα τελευταίων ἐτῶν τῆς Ἑλλάδος.

§174Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ἐγὼ δὲν θεωρῶ ἀναγκαίας τοιαύτας διαψεύσεις, ἀλλ’ ἀπόψε ἔστω καὶ μετὰ τὴν παρατήρησιν τὴν ὁποίαν ἐκάματε τὴν Παρασκευήν, προέβην εἰς τὴν διάψευσιν τὴν ἀπαραίτητον. Κατόπιν αὐτοῦ δὲν ὑπάρχει πλέον θέμα.

§175Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Εἴπατε, κ. Ἀντιπρόεδρε, τῆς Κυβερνήσεως, χαρήκατε ἰδιαιτέρως, διότι ἀπόψε διευκρίνησα τὸ θέμα. Θὰ προετίμων νὰ μὴ χαίρεσθε διότι διευκρίνησα ἀπόψε τὰ λεχθέντα τὴν Παρασκευήν. Δὲν χρειάζεται διευκρίνησις. Ἰδοὺ τὰ πρακτικά.

§176Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Εἶπον ὅτι δὲν ἤμην παρών.

§177Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Λέγω δηλαδή, ταῦτα. «Ταῦτα τὰ φέρομεν ὡς πληροφορίας καὶ ἀναμένομεν τὴν ἀπάντησιν καὶ διευκρίνησιν τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἐπίσης ζητοῦμεν καὶ τὴν κατάθεσιν τῆς κοινοποιήσεως τοῦ ΝΑΤΟ, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει τοιαύτη». Ὡς πληροφορίας καὶ ἀναμένομεν τὴν ἀπάντησιν.

§178Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Καὶ ἐὰν ὑπῆρχεν, οὐδέποτε θὰ κατετίθετο οἱονδήποτε ἔγγραφον τοῦ ΝΑΤΟ. Καὶ εἶναι περίεργος ἡ τακτικὴ νὰ ζητῆτε ὅλους τοὺς ὄγκους τῶν ἀτομικῶν φακέλλων καὶ τὰ ἰδιαίτερα καὶ ἀπολύτως ἀπόρρητα τῶν ἐνόπλων δυνάμεων ἔγγραφα. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, αὐτὰ νὰ κυκλοφοροῦν καὶ νὰ ἀναγινώσκωνται.

§179Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, ὑπάρχει ἡ εὐχέρεια νὰ πηγαίνουν οἱ ἀτομικοὶ φάκελλοι; Πῶς ἐκεῖ ὑπάρχει ἡ εὐχέρεια νὰ πηγαίνουν οἱ φάκελλοι καὶ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ;

§180ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκεῖ εἶναι δικαστήριον.

§181Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ἀποστέλλονται εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, ἀλλὰ ἐκεῖ προσφεύγουν 2–3. Σεῖς ζητεῖτε 200 φακέλλους. Θέλομεν ἓν ὁλόκληρον καμιόνι τοῦ στρατοῦ διὰ νὰ μεταφέρῃ τοὺς φακέλλους.

§182Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἐζητήσαμεν ἕνα καμιόνι φακέλλους, διότι σεῖς διώξατε τόσους στρατηγούς. Μᾶς ἐμέμφθητε ἀμέσως καὶ ἐμμέσως τὴν Ἀντιπολίτευσιν διὰ τὸν Ἐθνικὸν στρατόν. Τὸν ἐκτιμῶμεν, τὸν ἀγαπῶμεν καὶ τὸν λατρεύομεν ἡμεῖς τὸν στρατόν. Μισοῦμεν τὰς φατρίας, διότι εἶπα προχθές, ὅτι δὲν παραδέχομαι σκοτεινὰς δυνάμεις, δὲν παραδέχομαι παρακρατικὰς ὀργανώσεις, ἀλλὰ μίαν κλίκαν ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν, ἡ ὁποία μετὰ πείσματος, ὄχι ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ ὑπὲρ τῆς ἐπετηρίδος θέλει νὰ πέσῃ.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Βενιζέλος ἔχει τὸν λόγον.

§184Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ εὐχαριστήσω, τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διότι δωρεὰν ἀνέλαβε τὴν διαπαιδαγώγησιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἔχω ὅμως νὰ τοῦ παρατηρήσω, ὅτι ὁ Συναγερμός, ἤρχισε πρῶτος νὰ βάλῃ κατὰ τῆς ἡγεσίας τοῦ στρατεύματος. Κατηγορήθη τότε ὡς ἀναξία ἡ ἡγεσία του καὶ ἂν δὲν ἀπατῶμαι εἰς ὁμιλίαν του, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, εἶπεν ὅτι, ὁ τότε ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου, ἐνήργησε δημοψήφισμα εἰς τὸν στρατόν. Νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπεν ἡ ἔκθεσις νὰ στραφῇ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία διέταξε τότε τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου καὶ ἠρώτησεν ἂν καὶ κατὰ πόσον θὰ ἦτο σκόπιμον νὰ δοθῇ ἡ ψῆφος εἰς τὸν στρατόν, ζήτημα διὰ τὸ ὁποῖον καὶ σήμερον ἀκόμη ἡμεῖς ἔχομεν ἐπιφυλάξεις. Καὶ ἡμεῖς, μὲν ἐφέραμεν τὴν συζήτησιν εἰς τὴν Βουλήν, ἐνῷ ἡ τότε Ἀντιπολίτευσις, ἐπετέθη ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τὰ μπαλκόνια τῶν ἐπαρχιακῶν πόλεων. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πολὺ φοβοῦμαι σήμερον, εἶναι, ὅτι ἀφ’ ἧς, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἠναγκάσθη νὰ ἐπαναφέρῃ τοὺς κινηματίας τῆς 31ης Μαΐου εἰσῆλθεν εἰς κακὸν δρόμον. Περισφίγγεται ἀπὸ ἕνα κλοιὸν, ἀπὸ τὸν ὁποῖον δὲν δύναται νὰ ἐξέλθῃ. Διότι καθ’ ὅλην τὴν συζήτησιν ποὺ διεξήχθη εἶπεν ὡραίας θεωρίας, ἀλλὰ δὲν ἀπήντησεν εἰς τὰ ἀμείλικτα ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα ἐτέθησαν, οὔτε διατὶ ἐντὸς ἑνὸς ἀπογεύματος ἤλλαξεν ἡ γνώμη τῆς Κυβερνήσεως, ὡς πρὸς τὴν τοποθέτησιν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἀεροπορίας, Οὔτε ἀπήντησεν εἰς τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἔθιξεν ὁ τέως ὑφυπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας. Ἀλλ’ ἐὰν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος παρηκολούθει τὸν Τύπον, θὰ ἔβλεπεν, ὅτι ὄχι μόνον ὁ ἀντιπολιτευόμενος Τύπος, ἀλλὰ καὶ μέρος τοῦ Κυβερνητικοῦ Τύπου, ἐπετέθη κατὰ τῆς Κυβερνήσεως δι’ αὐτά, τὰ ὁποῖα συμβαίνουν εἰς τὴν Ἀεροπορίαν. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡμεῖς τοὐλάχιστον νὰ δεχθῶμεν αὐτὰ τὰ ὁποῖα γίνονται εἰς τὸν Στρατὸν σήμερον. Νὰ βλέπωμεν κατὰ τὸν τελευταῖον καιρὸν, ὅτι αἱ προαγωγαὶ καὶ αἱ τοποθετήσεις δὲν γίνονται μὲ ἀντικειμενικὰ κριτήρια. Τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποστρατεύωνται πολεμισταὶ καὶ ἄριστα κατηρτισμένοι ἀξιωματικοὶ καὶ νὰ τοποθετοῦνται εἰς τὰς θέσεις των δὶς στάσιμοι, οἱ ὁποῖοι ἐκρίθησαν στάσιμοι ἐπὶ ἀρχιστρατηγίας τοῦ κ. Παπάγου. Ἐάν, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, εἰς τὸ μέλλον μᾶς δώσῃ δείγματα ἀλλαγῆς τῆς τακτικῆς ποὺ ἠκολουθήθη ἕως σήμερον νὰ εἶναι βέβαιος, ὅτι δὲν θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην, εἰς πεῖσμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ κάμῃ στρατὸν ποὺ νὰ μὴ ἔχῃ καὶ ἐρωτηματικά, ἀλλὰ θὰ τὸν βοηθήσωμεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὸ ἔργον του. Ἀλλὰ πρὸς τοῦτο ἀπαιτεῖται ἔμπρακτος ἀλλαγὴ τῆς μέχρι τοῦδε ἀσκηθείσης πολιτικῆς του.

§185Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Λυποῦμαι, διότι πρέπει νὰ διαφωνήσω πλήρως πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐπίτιμον Πρόεδρον τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Καὶ δὲν πρόκειται ἁπλῶς νὰ διαφωνήσω, δηλῶν κατηγορηματικῶς, ὅτι ὅλα ὅσα εἶπε σχετικῶς μὲ τὴν ὕπαρξιν κλίκας καὶ κλοιοῦ, εἶναι μυθεύματα, εἰς τὰ ὁποῖα δίδει δυστυχῶς πίστιν, ἀλλὰ πρέπει ἐπίσης νὰ προσθέσω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, ὁ ἴδιος γνωρίζων τοὺς ἀξιωματικούς, νὰ μὴ παραδεχθῇ, ἀντιθέτως πρὸς τὰ ὅσα πρὸ ὀλίγου εἶπον, ὅτι αἱ τοποθετήσεις καὶ προαγωγαὶ ἐγένοντο, ἐπὶ τῇ βάσει κριτηρίων τελείως ξένων πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ Συναγερμοῦ καὶ τελείως ξένων πρὸς τὰ συμφέροντα οἱασδήποτε θεωρητικῶς δυνατῆς ὁμάδος ἀξιωματικῶν. Δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ κάμω μνείαν ὀνομάτων, οὔτε νὰ ἰσχυρισθῶ, ποῖος εἶναι, ἢ ποῖοι δὲν εἶναι φίλοι τοῦ Συναγερμοῦ ἢ φίλοι τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, εἰς τὴν Ἀνωτάτην ἡγεσίαν. Ἐὰν εἶχα τὸ δικαίωμα αὐτό, καὶ δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ ἀσκήσω τὸ δικαίωμα αὐτό, εἰς ἰδιαιτέραν μετὰ τοῦ κ. Βενιζέλου ἢ τοῦ κ. Χαβίνη συζήτησιν, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ ἀποδείξω. Καὶ εἶμαι βέβαιος ἐπὶ τῇ βάσει πληροφοριῶν τὰς ὁποίας ἔχω, ὅτι οὔτε τοποθετήσεις, οὔτε προαγωγαί, οὔτε ἀποστρατεῖαι ἐγένοντο ἐπὶ τῇ βάσει κομματικῶν κριτηρίων. Ἐπωφελοῦμαι τῆς εὐκαιρίας, νὰ ἐκδηλώσω τὴν βαθεῖαν μου τιμήν, καὶ πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι πλέον εἰς τοὺς κόλπους τοῦ στρατεύματος καὶ ἀπεσύρθησαν τιμηθέντες καθ’ ὅλον τὸν βίον των. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι, ἅπαντες οἱ ὑποστράτηγοι νὰ γίνωνται ἀντιστράτηγοι, οὔτε ἅπαντες οἱ ταξίαρχοι νὰ γίνωνται ὑποστράτηγοι. Εἶναι φυσικόν, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ καὶ κάποια θυσία. Καὶ λέγω θυσία, διότι εἶναι φυσικόν, καλοὶ νὰ ἀπομακρύνωνται, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν καλοὶ νὰ ἔχουν φθάσει εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποστρατήγου ἢ τοῦ ταξιάρχου. Ἑπομένως πάντοτε μεταξὺ καλῶν γίνεται ἡ ἐπιλογή. Διότι ἐνῷ ἔχομεν π.χ. 50 ὑποστρατήγους, ἔχωμεν 10 ἀντιστρατήγους, εἶναι φυσικὸν λοιπὸν ἡ ἐπιλογή, ἄλλους νὰ φέρῃ ὑψηλὰ καὶ ἄλλους νὰ τοὺς σταματήσῃ ἐκεῖ ποὺ εὑρίσκονται ἀλλὰ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι πρέπει νὰ θεωρήσουν ἑαυτοὺς τιμηθέντας ὑπὸ ὁλοκλήρου τοῦ Ἔθνους καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐσταμάτησαν μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποστρατήγου ἢ ταξιάρχου.

§186Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μοῦ ἀπηντήσατε, πάλιν θεωρητικῶς καὶ δὲν μοῦ λέγετε κατὰ ποίαν λογικὴν ἐνῷ ὡς ταξίαρχοι χαρακτηρίζονται στάσιμοι, φθάνουν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποστρατήγου καὶ πῶς ἄλλοι ἀπεστρατεύθησαν ἐνῷ ἦσαν μέχρι προχθὲς ὑποστράτηγοι.

§187Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Σᾶς παρεκάλεσα νὰ συζητήσωμεν ἰδιαιτέρως, διὰ νὰ σᾶς ἀπαντήσω. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ ὁμιλήσω, διατὶ ὁ τάδε στάσιμος προήχθη καὶ δὲν ἐκρίθη ἀποστρατευτέος. Ἀπὸ ἀπόψεως προτάσεως διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀντιστρατήγου εἰς τὸ Α.Σ.Σ., τοῦτο ἐνδιαφέρει τοὺς ταξιάρχους 100%. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀντιστρατήγους, ἡ πρότασις τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου εἰς τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον Ἐθνικῆς Ἀμύνης εἶναι ἀρχὴ, τὴν ὁποίαν ἔθεσα καὶ εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει πιστεύσει καὶ ὁ Στρατάρχης Παπάγος, εἶναι ἀρχή, τὴν ὁποίαν ἔθεσα, ὅπως τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον Ἐθνικῆς Ἀμύνης, κατ’ ἀρχὴν τοὐλάχιστον μὴ ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὴν πρότασιν τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου. Κύριε Βενιζέλε, δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ δώσω συγκεκριμένα στοιχεῖα διότι δὲν νομίζω ὅτι ἔχω δικαίωμα νὰ πράξω τοῦτο. Ὑποθέτω, ὅτι σεῖς ἐγκρίνετε τὴν τακτικὴν μου αὐτήν.

§188Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὄχι, κάθε ἄλλο, δὲν τὴν ἐγκρίνω. Αὐτὸ μᾶς ἐμβάλλει εἰς ὑπονοίας.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ζίγδης ἔχει τὸν λόγον. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ι. Τριανταφύλλης).

§190Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἀγωνία τοῦ κ. ὑπουργοῦ, διὰ τὴν παράτασιν τῆς συζητήσεως, δὲν εἶναι καθόλου δικαιολογημένη, διότι ὑπεύθυνος ταύτης εἶναι αὐτὸς ὁ ἴδιος. Πῶς προεκλήθη ἡ συζήτησις; Διὰ τοῦ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐρωτήματος: Διατί τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἄλλαξε τὸ πρόσωπον τοῦ νέου Ἐπιτελάρχου τῆς Ἀεροπορίας; Δὲν ἠμφισβητήθη εἰς αὐτὴν τὸ δικαίωμα νὰ ἐκλέγῃ τὸν ἐπιτελάρχην. Ἁπλῶς ἠρωτήθη, διὰ τοὺς λόγους τῆς ἀποτόμου ἀλλαγῆς τοῦ προσώπου, διότι βαρύταται ὑπόνοιαι ἀνέκυψαν ὅτι, ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι ἐλευθέρα κατὰ τὴν ἐνάσκησιν τοῦ δικαιώματος τούτου, ἀλλὰ τελεῖ ὑπὸ τὴν ἐπιρροὴν ἀγνώστων δυνάμεων. Τὸ ἐρώτημα τοῦτο, ἦτο φυσικὸν καὶ θὰ ἐτίθετο ὁπωσδήποτε ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ εἰς ἄλλας ὁμαλωτέρας περιόδους. Ἀλλὰ σήμερον ἐν τῇ ἀτμοσφαίρᾳ τῶν ὑπονοιῶν ἐκ πολὺ γνωστῶν γεγονότων, ἦτο ὅλως ἐπιβεβλημμένον. Καὶ θὰ ἐξυπηρέτει ἑαυτὴν ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν ἔδιδε σαφῆ καὶ ὀλιγόλογον ἀπάντησιν. Ὁ κ. ὑπουργός, ἀντιθέτως, ἠναλώθη εἰς μακρὰς ἀγορεύσεις, ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας, διὰ νὰ ἀποφύγῃ νὰ ἀπαντήσῃ. Καὶ ἐν τούτοις ὡς ἤδη παρετηρήθη ἀπήντησεν. Εἶπεν, ὅτι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς τὴν ἀλλαγὴν τοῦ προσώπου τοῦ νέου ἐπιτελάρχου τὴν τελευταίαν στιγμήν, ἦτο ὅτι, ἠπειλήθη ἡ συνοχὴ τοῦ Σώματος. Ὥστε ἡ ἀλλαγὴ ἐπῆλθε, διὰ νὰ διατηρηθῇ ἡ συνοχὴ τοῦ Σώματος. Ἀλλὰ τί γεγονότα προέκυψαν ὥστε τὴν τελευταίαν στιγμὴν ὁ ἀπὸ μηνῶν καθωρισμένος νέος ἐπιτελάρχης νὰ ἀπειλήσῃ τὴν συνοχὴν τοῦ Σώματος; Οὐδὲν, ἐκτὸς τοῦ ὅτι κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας τοῦ Δεκεμβρίου ἀπεδείχθη, ὅτι ὁ κ. Δούκας, διὰ τῆς στάσεως, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν εἰς τὴν περίφημον ὑπόθεσιν Καρακίτσου, ἀναλαμβάνων τὰ καθήκοντά του, θὰ ἔθετε τέρμα εἰς τὸ καθεστὼς, τὸ ὁποῖον εἶχε δημιουργήσει ὁ κ. Κελαϊδῆς. Τὸ καθεστὼς αὐτό, ἀκριβῶς πρὸ τοῦ ἐσχάτου κινδύνου τῆς διαλύσεώς του, ἀντέδρασε, καὶ ἀντέδρασεν ἐπιτυχῶς. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ, ὅτι ἡ πρωτοβουλία διὰ τὸν παραμερισμὸν τοῦ Δούκα, ἀνήκει εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι τὴν μεσημβρίαν τῆς 31ης Δεκεμβρίου ἀκόμη, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς συνέχαιρε τὸν αὐριανὸν ἐπιτελάρχην. Ἄλλοθεν, ἑπομένως, ἐκ τῶν δυνάμεων τῶν ὑποστηριζουσῶν τὸ καθεστὼς Κελαϊδῆ, ἐξεδηλώθη ἡ κεραυνοβόλος καὶ ἐπιτυχὴς ἐνέργεια τῆς ἀντικαταστάσεως τοῦ νέου ἐπιτελάρχου. Καὶ πῶς ἐξεδηλώθη αὐτὴ ἡ ἐνέργεια; Διὰ τῆς δημοσιεύσεως τῆς περιφήμου ἐκθέσεως Δούκα, παρ’ ἀπογευματινῆς ἐφημερίδος πρῶτον. Διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ μηνύματος τοῦ ΝΑΤΟ, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνεφέρθη ἡ ἰδία ἀπογευματινὴ ἐφημερίς, κατὰ τὴν προχθεσινὴν ἡμέραν, τὴν ἡμέραν τῆς ἐνάρξεως τῆς παρούσης συζητήσεως ἐν τῇ Βουλῇ κατὰ δεύτερον λόγον. Δι’ ἄλλων ἀσφαλῶς μεθόδων καὶ διαβημάτων, τὰ ὁποῖα δὲν γνωρίζομεν καλῶς ἀκόμη. Ἀλλὰ τί σημασίαν ἔχει ἡ μέθοδος; Σημασίαν ἔχει τὸ γεγονός, ὅτι ἠσκήθη πίεσις ἐκ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ πίεσις αὐτὴ ἦτο ἀποτελεσματική. Καὶ ποῖον εἶναι τὸ καθεστώς, τὸ ὁποῖον ἔσπευσεν, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης νὰ περισώσῃ; Βεβαίως, κατόπιν τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Γυαλίστρα, πρέπει νὰ καταληφθῇ ἀπὸ ἀγωνίαν ἡ ψυχὴ κάθε Ἕλληνος καὶ περισσότερον παντὸς ἄλλου, τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Τί εἶπεν ὁ μέχρι χθὲς προϊστάμενος τῆς Ἀεροπορίας; Ὅτι ὑπάρχει κατάστασις φοβίας, παρακολουθήσεως τῶν ἀξιωματικῶν ἀπὸ τοὺς κατωτέρους των καὶ ἀπὸ ἰδιώτας, ὅτι ἡ πειθαρχία εἰς τὸ Σῶμα ἔχει κλονισθῆ βαθύτατα, καὶ ὅτι πᾶς τις ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι πειθήνιον ὄργανον τῆς Διοικήσεως καταγγέλλεται ὡς κομμουνιστής. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ἡ ἔκθεσις Τσιγκούνη, ἡ ὁποία ὁμιλεῖ περὶ διασαλεύσεως τῆς συνοχῆς τοῦ Σώματος καὶ συνιστᾷ εἰς τὸν ὑπουργόν, τὴν ἄμεσον λῆψιν ριζικῶν μέτρων διὰ τὴν θεραπείαν τῆς ἀπαραδέκτου αὐτῆς καταστάσεως. Ὑπάρχει τέλος καὶ ἡ ὁμολογία τοῦ ἰδίου ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸ ἀπόρρητον τῶν ἐγγράφων τοῦ Ὑπουργείου του. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις τὴν ὁποίαν ἠθέλησε διὰ τῆς ἀλλαγῆς τοῦ προσώπου τοῦ ἀπὸ μακροῦ προοριζομένου ἐπιτελάρχου, νὰ διατηρήσῃ ἡ Κυβέρνησις. Κύριοι, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, κ. Γυαλίστρας, ἀνεφέρθη εἰς τὴν κατάθεσίν του εἰς τὸ δευτεροβάθμιον Συμβούλιον, ἡ ὁποία εἶχε τόσον ἀποφασιστικὴν ἐπιρροὴν ἐπὶ τῆς ἀποφάσεως τοῦ τελευταίου τούτου. Θὰ τὸν ἐρωτήσω, διότι ἐκ πηγῆς θετικῆς τὸ ἤκουσα, μήπως κατὰ τὴν κατάθεσίν του ἐκείνην διετύπωσε τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι δὲν ἦτο ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι ὁ θάνατος τοῦ σμηνάρχου Παπουτσῆ, διοικητοῦ τοῦ ἀεροδρομίου Τατοΐου, δὲν ὠφείλετο εἰς ἀτύχημα; Θὰ ἤθελα, ἐπίσης, νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, καὶ ἐφ’ ὅσον ἀπουσιάζει, τὸν ἀντικαταστάτην του: Εἶναι ἀκριβές, ὅτι ὁ ἀρχισμηνίας Βορδώνης συνελήφθη ὑπὸ τοῦ διοικητοῦ του, διότι διέπραξε δολιοφθορὰν κατ’ ἐπιταγὴν ἀνωτέρων του, ὡς ὡμολόγησε καὶ ἀποσταλεὶς δέσμιος εἰς Ἀθήνας ἐπέστρεψε μετὰ 15 ἡμέρας ἐλεύθερος εἰς τὴν βάσιν του, τῇ διαταγῇ τοῦ κ. Κελαϊδῆ; Καὶ ὅτι ὁ καταγανακτήσας ἐκ τούτου, διοικητής του, ὑπεχρεώθη, παρὰ τὴν θέλησίν του, νὰ δεχθῇ θέσιν ἀεροπορικοῦ ἀκολούθου εἰς Εὐρωπαϊκὴν πρωτεύουσαν, τεθεὶς οὕτω ἐκποδών; Διετύπωσα ὡρισμένα ἐρωτήματα, κ. ὑπουργέ, (ἀπευθύνεται εἰς τὸν ἐπανελθόντα εἰς τὴν αἴθουσαν ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, κ. Κανελλόπουλον), τὰ ὁποῖα βεβαίως, δημιουργοῦν τὴν ἐντύπωσιν, ἐὰν εἶναι ἀκριβῆ, ὅτι ἡ φοβερὰ φράσις τοῦ κ. Γυαλίστρα, ὅτι οἱ ἥρωες εἶναι ἐλεύθεροι εἰς τοὺς αἰθέρας καὶ ὄχι ἐπὶ τῆς γῆς, δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὰ πράγματα, καθ’ ὅτι φαίνεται ὅτι, οἱ ἥρωες, δὲν εἶναι ἀσφαλεῖς, οὔτε εἰς τοὺς αἰθέρας. Ἀλλ’ ἂν τὰ ἐρωτήματα αὐτά, ἀνταποκρίνωνται, ὃ μὴ γένοιτο, εἰς ἀκριβῆ γεγονότα, διερωτῶμαι ἐὰν ὑπάρχῃ πλέον Ἀεροπορία. Διερωτῶμαι ποίαν ἀπήχησιν θὰ ἔχουν εἰς τὰ παιδιὰ τῆς Ἑλλάδος, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ καταταγοῦν εἰς τὸ Σῶμα αὐτό. Διερωτῶμαι πῶς θὰ ἐκτελοῦν τὸ καθῆκον οἱ ἱπτάμενοι τοῦ Σώματος, ὅταν κατατρέχωνται ἀπὸ ἀμφιβολίας, τὰς ὁποίας ἀνατριχιάζει κανεὶς καὶ νὰ διατυπώσῃ.

§191Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Δι’ αὐτὲς τὶς ἀμφιβολίες, νὰ πᾶτε νὰ τοὺς κάμετε φροντιστήριον.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Λιβαδᾶ, παρακαλῶ, μὴ διακόπτετε.

§193Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Θὰ ὑποβάλω μίαν παράκλησιν πρὸς τὸν ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης, νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς δύο ἐκθέσεις τοῦ στρατηγοῦ Τσερέπη, διευθυντοῦ τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι ἀνέρχονται εἰς 100 καὶ πλέον σελίδας, διότι ἐκεῖ θὰ ἴδωμεν πῶς γίνονται τὰ δυστυχήματα τῆς Ἀεροπορίας καὶ ποῦ ὀφείλονται πραγματικῶς. Εἶναι ἀνάγκη νὰ λάβουν πλήρη δημοσιότητα, αἱ ἐκθέσεις τοῦ στρατηγοῦ Τσερέπη, ἑνὸς ἐκ τῶν ἐξαιρέτων ἀξιωματικῶν τῆς Ἑλληνικῆς Ἀεροπορίας, ὁ ὁποῖος ἐπὶ μίαν 20ετίαν καὶ πλέον εἶναι ὁ τεχνικὸς νοῦς τῶν Κυβερνήσεων. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ καταθέσῃ τὰς δύο ἐκθέσεις τοῦ στρατηγοῦ Τσερέπη.

§194Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Συντάσσομαι μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. συναδέλφου, θὰ παρακαλέσω δὲ νὰ κατατεθῇ καὶ ἡ ἔκθεσις ἐπὶ τῶν ἀτυχημάτων, τὴν ὁποίαν συνέταξεν ὁ κ. Γυαλίστρας.

§195Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Εἶναι ἄσχετος ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Τσερέπη, ὁ ὁποῖος πράγματι εἶναι εἷς ἐκ τῶν ἀξιοτέρων ἀξιωματικῶν, ὁ ὁποῖος ἔφυγε πλέον ἀπὸ τὸ στράτευμα, πρὸς τὴν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν ἐζήτησεν ὁ κ. Ζορμπᾶς. Ἡ ἔκθεσις Τσερέπη, ἀφορᾷ γεγονότα συμβάντα κατὰ τὸ 1951, συνδεόμενα μὲ τὴν μετέπειτα γενομένην δίκην. Ἀλλὰ βεβαίως, ἡ ἰδική μας Κυβέρνησις διέταξε τὸν Τσερέπην, νὰ προβῇ εἰς τὴν ἔρευναν αὐτήν, ὅπως ἡ ἰδική μας Κυβέρνησις προέβη εἰς τὴν ἀνακάλυψιν καὶ ἄρσιν ὅλων τῶν παραλήψεων τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν, τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Τσερέπη νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει σας. Θὰ παρακαλέσω νὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν ἰδίαν μέθοδον. Ἡ ἔκθεσις θὰ εὑρίσκεται εἰς τὸ στρατιωτικὸν γραφεῖον καὶ θὰ εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἀρχηγῶν ἢ ἑτέρων συναδέλφων τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, νὰ λάβουν γνῶσιν καὶ νὰ τὰς ἀναγνώσουν ἀνέτως καὶ χωρὶς ἀντιπερισπασμόν.

§196Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, θὰ ἐπαναλάβω τὴν παράκλησιν, νὰ λάβωμεν γνῶσιν καὶ τῆς ἐκθέσεως τοῦ κ. Γυαλίστρα, ἐπὶ τοῦ θέματος.

§197Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ. Δὲν ἔκαμα καμμίαν ἔκθεσιν ἐπὶ ἀτυχημάτων.

§198Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἔχει καλῶς.

§199Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ. Μίαν μόνον ἔκθεσιν ὑπέβαλον εἰς τὸν κ. Τσιγκούνην, διὰ νὰ τὸν ἐνημερώσω εἰς τὸ πῶς ἐνήργησα, ὡς ὑπουργὸς διὰ τὴν ἀνακάλυψιν τῆς ἀληθείας.

§200Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εὐχαριστῶ διὰ τὴν δήλωσίν σας, διότι θέτει τέρμα εἰς μίαν ὑπόθεσιν, ἡ ὁποία θὰ ἠδύνατο νὰ λάβῃ διαστάσεις.

§201Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ. Ἐκφράζω καὶ πάλιν τὴν θλίψιν μου διὰ τὴν διαρροήν. Καὶ εἰς τὸ δευτεροβάθμιον Συμβούλιον ἠθέλησα νὰ τοὺς συστήσω καὶ νὰ τοὺς ἐξορκίσω πῶς ὑπάρχουν καὶ μεταξὺ των ἐχθρότητες καὶ μέχρι τίνος βαθμοῦ φθάνουν τ’ ἀλληλοφαγώματα.

§202Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, νομίζω ὅτι ἡ συζήτησις αὐτὴ εἶναι ἐξυπηρετική, διότι ξεκαθαρίζει τὸ ἔδαφος.

§203Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὸ νὰ λέγωνται ἀπὸ τοῦ βήματος.....

§204Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ ἔλθουν ἀπὸ τῶν ἐφημερίδων, ἂν δὲν εἶσθε εἰς θέσιν νὰ δώσητε ἀμέσως ἀπάντησιν. Καὶ δι’ αὐτό, ἂν ἐξεφράσατε τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι τὸ ἀτύχημα Παπουτσῆ, δὲν εἶναι τυχαῖον.

§205Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ. Δὲν ἐξέφρασα καμμίαν ὑπόνοιαν, εἶπον ὅτι, οὔτε θέλω νὰ παραδεχθῶ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ἀλλὰ εἶπα μέχρι τίνος βαθμοῦ φθάνουν αἱ καχυποψίαι μεταξύ των. Εἶπον, ὅτι εἶναι ἀντεθνικὴ τοιαύτη ὑποψία.

§206Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δηλαδή, μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν κυκλοφοροῦν αἱ φῆμαι, ὅτι τὸ ἀτύχημα αὐτό, δὲν ἦτο τυχαῖον. Φαντασθῆτε τότε πόσον ἐπικίνδυνος κατάστασις, εἶναι ἡ ἐπικρατοῦσα εἰς τὴν Ἀεροπορίαν. Καὶ ἀντὶ νὰ λέγῃ ὁ κ. ὑπουργός, ὅτι δὲ πρέπει νὰ συζητοῦμεν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ θὰ ἠθέλαμεν νὰ μᾶς παράσχῃ τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι ἡ κατάστασις αὐτὴ θὰ τερματισθῇ τὸ ταχύτερον. Θὰ ἤθελα ἐπίσης, νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. ὑπουργόν, ἂν εἶναι ἀκριβές, ὅτι ὁ σμηναγὸς Ἀνδρεᾶκος, ὑπηρετῶν εἰς Ἄραξον, κατεδικάσθη ἐπὶ ὑπεξαιρέσει καὶ ἀποπεμφθεὶς τοῦ Σώματος, ἐπανῆλθεν εἰς αὐτὸ διὰ τοῦ κ. Κελαϊδῆ, καὶ ἐτοποθετήθη ὡς ἀξιωματικὸς ἀσφαλείας εἰς Φάληρον; Εἶναι σωστό.....

§207Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Κύριοι βουλευταί......

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, μὴ διακόπτετε.

§209Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἶναι σωστό, ὅτι ὁ κ. Σκαρμαλιωράκης, ἀρχηγὸς τοῦ Α2, δι’ ἐκθέσεώς του ἰσχυρίσθη, ὅτι τὸ 25% τῆς Ἀεροπορίας μας εἶναι κομμουνισταί. Καὶ ὅτι, ὅταν τοῦ ἐζητήθη ἀπὸ τοὺς ἀνωτέρους του, νὰ ἀποδείξῃ τὴν φοβερὰν αὐτὴν κατηγορίαν δὲν ἠδυνήθη νὰ προσκομίσῃ οὐδὲν σοβαρὸν στοιχεῖον; Ἐὰν αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις εἰς τὴν Ἀεροπορίαν, παρὰ τοὺς ἐξορκισμοὺς τοῦ κ. ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, θὰ πρέπει νὰ κατέχεται ἀπὸ πραγματικὴν ἀγωνίαν ἡ καρδία παντὸς Ἕλληνος. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα τοῦτο τὸ ἐφέραμεν εἰς τὴν Βουλήν, ὄχι ἀπὸ ἀντιπολιτευτικὴν διάθεσιν, ἀλλὰ διὰ νὰ προκαλέσωμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ προβῇ τὸ ταχύτερον εἰς τὴν ἐπιβαλλομένην χειρουργικὴν ἐπέμβασιν, ἡ ὁποία φαίνεται ἀπαραίτητος, διὰ νὰ σωθῇ ἀπὸ τὴν σῆψιν τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας. Διότι ὕστερα ἀπὸ αὐτά, τί θὰ πρέπει νὰ σκεφθῶμεν διὰ τὴν περίφημον ὑπόθεσιν τῆς δίκης τῶν ἀεροπόρων; Ὅταν ὡς λέγει, ὁ κ. Γυαλίστρας, ἡ ἀπόφασις τοῦ πρωτοβαθμίου Συμβουλίου διὰ τὴν ὑπόθεσιν Καρακίτσου, ἦτο οἵα ὑπῆρξε, διατὶ αὐτὸς δὲν παρέστη ὡς μάρτυς καὶ τὸ Συμβούλιον ἔμεινε μόνον ὑπὸ τὴν ἐπιρροὴν τοῦ κ. Κελαϊδῆ, τί θὰ πρέπει νὰ σκεφθῶμεν, ὅταν κατὰ τὴν δίκην, ὡς ἀπεδείχθη, μάρτυρες οὐσιαστικοὶ τῆς ὑπερασπίσεως, παρημποδίσθησαν δι’ ἀπειλῶν καὶ ἄλλων μέσων ἀπὸ τοῦ νὰ προσέλθουν καὶ διαφωτίσουν τὸ δικαστήριον; Τί νὰ σκεφθῶμεν, ἢ μᾶλλον τί νὰ μὴ σκεφθῶμεν, διὰ τὴν φοβερὰν αὐτὴν ὑπόθεσιν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ μένῃ ὡς ἐρωτηματικὸν—εἶμαι βέβαιος—καὶ εἰς αὐτὴν τὴν συνείδησιν, τοῦ κ. ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης; Καὶ ἤδη πρέπει νὰ προχωρήσω εἰς βασικὰς τινὰς διαπιστώσεις: Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, προσεπάθησε καθ’ ὅλας αὐτὰς τὰς ἡμέρας, νὰ μᾶς πείσῃ, ὅτι τὰ πάντα ἔχουν καλῶς εἰς τὴν Ἀεροπορίαν, διαψεύδων τὸν μέχρι χθὲς προϊστάμενον τοῦ Σώματος, συνάδελφον κ. Γυαλίστραν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἔσπευσε νὰ ἱκανοποιήσῃ τὴν ἐπιθυμίαν τῶν δυνάμεων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐπεθύμουν ἀλλαγὴν τοῦ καθεστῶτος Κελαϊδῆ, ἀντικαταστήσας τὸν κ. Δούκα διὰ τοῦ κ. Μαργαρίτη. Ὁ κ. ὑπουργὸς, εἰς τὴν ὑπόθεσιν Καρακίτσου, εὑρεθεὶς πρὸ τῆς φοβερᾶς καταγγελίας, ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς αὐτός, συνίστα εἰς ἐκπαιδευτὰς, νὰ φθάσουν μέχρις ἀτυχήματος, διὰ νὰ ἀπορριφθοῦν συνάδελφοί του, περιορίζεται νὰ στείλῃ τὸν ἀξιωματικὸν αὐτόν, εἰς Συμβούλιον καὶ ὄχι εἰς τὸ Ἀεροδικεῖον, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ ἔκθεσις Τσιγκούνη ὁμιλεῖ περὶ ποινικῆς διώξεως. Διατί, πράγματι, προκειμένης μιᾶς τόσον σοβαρᾶς ὑποθέσεως, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ τόσην καταστρεπτικὴν ἀπήχησιν εἰς ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι προτίθενται νὰ γίνουν αὔριον ἀεροπόροι, δὲν προεκρίνατε τὴν παραπομπήν της εἰς τὸ Ἀεροδικεῖον; Διὰ νὰ ἐξακριβώσῃ ποίαν σκοπιμότητα;

§210Σ. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πιστεύετε, κ. συνάδελφε, τὴν ὑπόδειξιν τοῦ κ. Μαργαρίτη ὡς προερχομένην ἤ, ἐὰν θέλετε, ἐξαρτωμένην ἐκ τῆς παρούσης διοικήσεως;

§211Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Θὰ παρακαλέσω νὰ μὴ δοθῇ ἀπάντησις εἰς τὸ ἐρώτημα. Σεῖς τὸ θέτετε κατὰ τρόπον ὠμόν, ἀλλὰ ἠμπορεῖ νὰ ὁδηγήσῃ τὸν κ. συνάδελφον εἰς ὡρισμένας διατυπώσεις, αἱ ὁποῖαι ἠμποροῦν νὰ βλάψουν τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας.

§212Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τὸν κ. Μαργαρίτην δὲν τὸν γνωρίζω, ὅπως δὲν γνωρίζω καὶ τὸν κ. Δούκαν. Θὰ ἤθελον ἡ πρὸς αὐτὸν ἐμπιστοσύνη τοῦ Σώματος νὰ εἶναι ἀπόλυτος, νὰ μὴ ὑπάρχῃ καμμία σκιά. Ἀλλὰ ὑπὸ τὰς συνθήκας, ὑπὸ τὰς ὁποίας ἀνέλαβε τὴν νέαν του θέσιν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ὑπάρχουν σοβαρώταται ἀμφιβολίαι, ὅτι δὲν θὰ τερματισθῇ ἀμέσως τὸ καθεστώς, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν ἀντίληψιν τοῦ τέως ὑφυπουργοῦ τῆς Ἀεροπορίας, ἔπρεπε νὰ τερματισθῇ τὸ ταχύτερον. Αὐτὸ εἶναι ἀκριβῶς τὸ σφάλμα, τὸ ὁποῖον διέπραξεν ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, διότι δὲν ἔδωσεν ἱκανοποιητικὴν ἀπάντησιν εἰς τὸ ἐρώτημα, περὶ τῆς κατὰ τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἀντικαταστάσεως τοῦ κ. Δούκα. Ἐὰν ἔδιδε τοιαύτην ἀπάντησιν αὕτη ἐγένετο δεκτὴ μὲ ἀγαλίασιν ἀπὸ ὅλους μας. Κάθε ὑποψία καὶ κάθε ἀνησυχία θὰ ἐξηφανίζοντο. Ὁλόκληρος δὲ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θὰ καθησύχαζεν. Ἡ ἄρνησις, ἡ τόσον ἐπίμονος, τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ νὰ παράσχῃ τὴν ἐπιζητουμένην ἐξήγησιν εἶναι πράγματι πηγὴ μεγαλυτέρων ἔτι ἀνησυχιῶν. Χειροτερεύει δὲ ἀκόμη ἡ κατάστασις, ὅταν ἡ ἄρνησις αὕτη συνδυασθῇ μὲ τὴν περίφημον φράσιν του, διὰ τὴν ὁποίαν μᾶς παρεκάλεσε νὰ μὴ ἐπανέλθωμεν, περὶ «ἐρωτημάτων» τῆς ἡγεσίας τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Ἐγὼ βεβαίως οὐδέποτε ἐπίστευσα ἀνεξαρτήτως τῶν διευκρινήσεων, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ ἴδιος, ὅτι ὁ κ. Κανελλόπουλος θὰ διενοῆτο νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι αἱ προηγούμεναι ἡγεσίαι τοῦ Στρατεύματος ἢ καὶ αἱ ἡγεσίαι αἱ ὁποῖαι ἠμποροῦν νὰ σχηματισθοῦν ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικούς, ἐφαρμοζομένων ἄλλων κριτηρίων θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ θέτουν ἐρωτήματα εἰς τὸν ἑαυτόν των ἐπὶ ἐθνικῶν ζητημάτων. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἀσφαλῶς κἄτι ἄλλο ἤθελε νὰ εἴπῃ καὶ διότι δὲν τὸ διευκρίνισε, τοῦτο ἀποβαίνει πηγὴ φοβερᾶς πράγματι ἀνησυχίας ἢ μᾶλλον ἐπιβεβαίωσις τῶν φόβων, τοὺς ὁποίους τόσον κατηγορηματικῶς ἀνέπτυξεν ὁ ἐπίτιμος Πρόεδρος τῶν Φιλελευθέρων. Ἡ νέα ἡγεσία τῶν ἐνόπλων δυνάμεων «δὲν θέτει ἐρωτήματα εἰς τὸν ἑαυτόν της». Τί εἴδους εἶναι αὐτὰ τὰ ἐρωτήματα λοιπόν, τὰ ὁποῖα διὰ πρώτην φορὰν δὲν θέτει ἡ ἡγεσία εἰς ἑαυτήν; Κύριοι, χαρακτηριστικὸν ἐπίσης τῆς στάσεως τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, εἶναι.....

§213Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Μὴ κάμνετε ἀντιδιαστολήν, μεταξὺ τῆς σημερινῆς καὶ τῆς προηγηθείσης ἡγεσίας. Θὰ παρακαλέσω ὅλους νὰ μὴ γίνεται, ἐξ ἐσφαλμένης ἀναγνώσεως —ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένη εἰς τόσον κρίσιμα ζητήματα—νὰ μὴ γίνεται διαστροφὴ τῶν λόγων μου. Ἀναγνώσατε, παρακαλῶ, μὲ προσοχὴν τὰ ὅσα εἶπον. Οὐδέποτε προέβην εἰς οἱανδήποτε ἀντιδιαστολὴν τῆς ἡγεσίας τοῦ 1955 μὲ τὴν ἡγεσίαν τοῦ 1912, τοῦ 1913, ἢ τοῦ 1920, 1930 ἢ τοῦ 1940.

§214Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Διὰ πρώτην φοράν, ἡ ἡγεσία δὲν θέτει ἐρωτήματα. Τί σημαίνουν αὐτά;

§215Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν πρόκειται νὰ σᾶς δώσω ἐπεξηγήσεις αὐτὴν τὴν στιγμήν. Εἶναι τόσον σαφῆ τὰ πράγματα, ὥστε ὁμιλοῦν ἀφ’ ἑαυτῶν.

§216Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι κατόπιν τῶν ἐπανειλημμένων παρεμβάσεών σας καὶ ἀφοῦ κατεστράφη ὅλη ἡ ἀτμόσφαιρα τῆς συζητήσεως, δὲν ἔχω τὴν δυνατότητα ν’ ἀναπτύξω τὸ θέμα, ὡς θὰ ἐπεθύμουν. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω: Τί εἴδους εἶναι αὐτὰ τὰ ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα διὰ πρώτην φορὰν ἡ ἡγεσία τοῦ Στρατοῦ δὲν θέτει εἰς ἑαυτήν. Αὐτὸ εἶναι ἕνα πρᾶγμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου πρέπει νὰ δώσετε μίαν ἐξήγησιν, διότι δὲν ἐδώσατε καμμίαν, καὶ διὰ τοῦτο πληροῦται ἡ ψυχή μου ἀπὸ μεγίστην ἀνησυχίαν.

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κ. ρήτωρ, νὰ συντομεύετε, διότι ἐκαλύψατε ἀρκετὴν ὥραν.

§218Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, λόγῳ τῆς σοβαρότητος τοῦ θέματος, ἐγὼ μόνον κατηνάλωσα δεκάλεπτον......

§219Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐπίσης χαρακτηριστικὴ τῆς ὅλης τοποθετήσεως τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, εἶναι ἡ στάσις του πρὸς τὸν τύπον. Οὕτω τὴν μὲν «Ἐλευθερία» — ἡ ὁποία ἀπεκάλυψε σειρὰν συνταρακτικῶν γεγονότων, μὲ τὴν πρόφασιν, ὅτι ἀνέγραψε καὶ πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν καλοπίστως ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας οἱαδήποτε ἐφημερὶς ἠδύνατο ν’ ἀναγράψῃ, ὅτι δηλ. ἡ ἀντικατάστασις τοῦ κ. Δούκα, ὀφείλετο εἰς διάβημα τοῦ κ. Γκίκα πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν — παρέπεμψεν εἰς τὸ δικαστήριον.

§220Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ποῖος παρέπεμψεν; Κύριε Ζίγδη, θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ μάθετε νομικὰ καὶ νὰ διαβάσετε τοὺς νόμους, καὶ νὰ μὴ λέγετε, ὅτι σᾶς κατεβαίνει. Τί εἶναι αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγετε;

§221Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὅσα ὑμεῖς ἐπικαλεῖσθε. Γνωρίζετε, ὅτι ὁ Εἰσαγγελεὺς εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς περιπτώσεις ἐνεργεῖ ἐκ συμφώνου μετὰ τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ αὐτεπάγγελτον εἶναι γράμμα. Ἡ οὐσία εἶναι, ὅτι τὴν ἐντολὴν τὴν δίδει ἡ Κυβέρνησις. Ἀπορῶ πράγματι πῶς ἀμφισβητεῖτε τοῦτο.

§222Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Γνωρίζετε, ὅτι ὑπεβλήθη ἡ μήνυσις αὐτοῦ τούτου τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ ΓΕΑ; Εἶναι ξεκαθαρισμένον τὸ ζήτημα πῶς ἔγινεν ἔγγραφον, ἀφοῦ εἰς τὴν μεσημβρινὴν ἐφημερίδα αὐτῆς ταύτης τῆς ἡμέρας τὴν πρωΐαν, τῆς ὁποίας ἐδημοσιεύθη ἡ περὶ ἧς ὁ λόγος πληροφορία, ἐδημοσιεύθη καὶ ἀνακοινωθὲν τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὸ ὁποῖον γίνεται ἡ ἀναγγελία, ὅτι ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου διετύπωσεν μήνυσιν; Πιθανὸν ἀπὸ ἀπόψεως πρωτοκόλλου καὶ τύποις ἡ μήνυσις νὰ μὴ εἶχεν ἀκόμη ἐπιδοθῆ, ἀλλ’ ἡ ἀναγγελία ἐγένετο. Ἑπομένως, κ. Ζίγδη, θὰ παρεκάλουν νὰ μὴ προβαίνητε, ἴσως χωρὶς νὰ τὸ θέλετε, εἰς μίαν ἀδόκιμον κρίσιν φράσεων. Πρέπει ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, ὅταν προβαίνῃ κανεὶς εἰς μίαν βαρεῖαν κατηγορίαν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὡρισμένων ὑπουργῶν, νὰ σταθμίζῃ τὰς λέξεις. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λέγετε, ὅτι ἀπεφάσισεν ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης νὰ παραπέμψῃ εἰς δίκην μίαν ἐφημερίδαν. Τί κουβέντα εἶναι αὐτή; Δὲν ἔχει ἀκουσθῆ ἀπὸ χείλη πολιτικοῦ ἀνδρός.

§223Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Λυποῦμαι, πράγματι, διὰ τὰς διακοπὰς καὶ τὴν τοιαύτην ἐπιμονὴν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου. Κατὰ τὴν προχθεσινὴν συζήτησιν τὸ ἴδιον ἀκριβῶς θέμα ἀνακινήσας ἔλαβε τὴν ἰδίαν ἀπάντησιν καὶ ἀπὸ ἄλλους συναδέλφους. Πράγματι, μὲ ἀφήνει κατάπληκτον τὸ γεγονός, ὅτι πολιτικὸς ἀνὴρ τοιαύτης πείρας, μεταχειρίζεται ἐπιχειρηματολογίαν τοῦ εἴδους αὐτοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ μαθήματα, σᾶς τὰ ἐπιστρέφω, διότι πρὶν ἢ ἀνέλθω ἐπὶ τοῦ βήματος, ἔχω καταναλώσει πολὺ περισσότεραν ἀπὸ πολλοὺς ἄλλους συναδέλφους ὥραν εἰς τὴν προπαρασκευὴν τῶν ὅσων θὰ εἴπω, ἔστω καὶ ἐὰν αὐτοὶ κατέχουν εἰς μίαν ὡρισμένην στιγμὴν ἀνώτατα ἀξιώματα τῆς πολιτείας. Ἀλλ’ ἐπανέρχομαι ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς μεταχειρίσεως τοῦ τύπου. Ἐναντίον τῆς «Ἐλευθερίας» ἠσκήθη δίωξις. Πιθανόν, εἶναι, νὰ μὴ ἔγινε τὸ διάβημα Γκίκα, ἢ μᾶλλον, ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Πρόεδρος τὸ διέψευσεν ἡ πληροφορία τῆς ἐφημερίδος ἐλέγχεται ἀνακριβής. Ἡ ἐφημερὶς ἑπομένως ἔπεσε θῦμα ἀνακριβοῦς πληροφορίας. Τί φοβερὸν ὑπάρχει ἐπ’ αὐτοῦ, ὅταν ἀνεπτύχθησαν περιτράνως ὅλα τὰ ἄλλα φοβερὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἀνακάλυψε, καὶ ποῖος δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ τὴν καλήν τῆς πίστιν καὶ ἀκόμη καὶ τὴν ὑποχρέωσίν της νὰ τὴν δημοσιεύσῃ, Ἔναντι ὅμως μιᾶς ἄλλης ἐφημερίδος, ἡ ὁποία τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν ἐπρόκειτο νὰ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις ἐδῶ περὶ τῆς Ἀεροπορίας, ἀνέγραψεν, ὅτι ὑπάρχει ἄκρως ἐμπιστευτικὸν ἔγγραφον τοῦ ΝΑΤΟ, τοῦ ὁποίου καὶ μόνον ἂν ἔκαμε χρῆσιν ὁ κ. ὑπουργός, ὁλόκληρος ἡ Ἑλλὰς θὰ κατελαμβάνετο ἀπὸ ρίγος καὶ θὰ ἐδικαιολόγει τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ἐνέργειάν της, ὁ κ. ὑπουργὸς μένει ἐντελῶς ἀπαθής. Θεωρεῖ τὸ δημοσίευμα αὐτὸ ὡς ἀνθυπολεπτομέρειαν, τὴν ὁποίαν ἠμπορεῖ νὰ παρίδῃ. Ἀλλ’ ἐὰν ποτὲ ἐδημοσιεύθη πληροφορία ἀνησυχητικὴ κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, ἐὰν ὑπῆρξε περίπτωσις κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπέμβῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ συμβουλεύσῃ τὸν Εἰσαγγελέα νὰ προβῇ εἰς τὴν λεγομένην αὐτεπάγγελτον δίωξιν τῆς ἐφημερίδος ποὺ τὴν ἀνέγραψεν, ἦτο αὐτή. Διατί; Διότι δημιουργοῦνται αἱ φοβερώτεραι ἀνησυχίαι διὰ τὸ ὅπλον τῆς Ἀεροπορίας, ἀφοῦ, ὡς θέλει νὰ ἐμφανίσῃ τὰ πράγματα, ἡ ἐφημερὶς, ὁ μέχρι χθὲς ὑπαρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου της, ἀποτελεῖ θανάσιμον κίνδυνον διὰ τὸ Σῶμα, χωρὶς νὰ τὸ γνωρίζῃ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία τὸν προορίζει ὡς ἀρχηγὸν καὶ χρειάζεται ἡ ἐπέμβασις τοῦ ΝΑΤΟ διὰ νὰ τὴν ἀποτρέψῃ ἀπὸ τὴν μοιραίαν αὐτὴν πρόθεσίν της, τί ἐμπιστοσύνη ἀπομένει εἰς τὴν κοινὴν γνώμην διὰ τὴν κατάστασιν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν Κυβέρνησιν πλέον αὐτὴν ταύτην; Καὶ ποία ἡ ἐμπιστοσύνη τῶν συμμάχων μας ἀπέναντί μας, ὅταν μὲ τόσην εὐκολίαν φέρονται εἰς τὴν δημοσιότητα τοιαῦτα ἄκρως ἀπόρρητα ἔγγραφα, εἰς τὴν ἀπίθανον περίπτωσιν ποὺ πράγματι τὰ ἔγγραφα αὐτὰ εἶναι ὑπαρκτά; Ἐν τούτοις, ὅλα αὐτά, ἡ Κυβέρνησις καὶ εἰδικώτερον ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐνόμισεν, ὅτι δύναται νὰ τὰ παρίδῃ, ὡς χρήσιμον μᾶλλον διὰ τὰς ἐπιδιώξεις του, ἀνθυπολεπτομέρειαν.

§224Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἀνθυποσμηναγολεπτομέρειαν.

§225Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριοι, ἐνόμισα......

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συντομεύετε, κύριε Ζίγδη.

§227Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριοι, εἶναι βεβαίως ἀτυχὴς ἡ στιγμὴ καθ’ ἣν ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, διὰ μίαν ὡλοκληρωμένην σύνοψιν τῆς ὅλης συζητήσεως. Ἀλλ’ ἐξ ὅσων ἤδη εἶπον καθίσταται φανερὸν, ὅτι πολὺ κακῶς βιάζεται νὰ τερματίσῃ τὴν συζήτησιν ὁ κ. ὑπουργός. Διότι, εἶναι προφανές, ὅτι διὰ νά καθησυχάσῃ ἡ ἀνησυχία, ἂν θέλετε ἡ ἀγωνία, τῶν καλῶν Ἑλλήνων, ἀνεξαρτήτως πολιτικῆς τοποθετήσεως, πρέπει νὰ τονισθοῦν ἄλλης φύσεως ἐξηγήσεις καὶ διαβεβαιώσεις ἢ αὗται τοῦ ὑπουργοῦ. Κύριε ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, εἶναι χαρακτηριστικόν, ὅτι κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτάς, ὄχι μόνον ὁ ἀντιπολιτευόμενος, ἀλλὰ ὁλόληρος ὁ κυβερνητικὸς τύπος, μὲ μίαν νομίζω ἢ μιάμιση ἐξαιρέσεις, σᾶς ἀμφισβητεῖ τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλῆτε ὡς ὑπεύθυνος ἡγήτωρ τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Τὸ γεγονὸς ἐπιβάλει εἰς ὅλους μας νὰ ἀξιώσωμεν ἀπὸ τὸν Στρατάρχην, καὶ ἔπρεπεν ὁ ἴδιος ἀφ’ ἑαυτοῦ νὰ τὸ ἔχῃ ἀντιληφθῆ, ὅτι ἦλθεν ἡ ὥρα νὰ ὁμιλήσῃ ὁ ἴδιος. Νομίζω, ὅτι εἶναι καιρὸς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ἄνθρωπος εἰς τὰς χεῖρας τοῦ ὁποίου ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐναπέθεσε τὰς τύχας του, νὰ ὁμιλήσῃ καὶ νὰ ἐνεργήσῃ ὑπευθύνως ἐπὶ τοῦ ἀνακύψαντος μεγάλου ζητήματος. Ἐὰν ἡ συζήτησις κλείσῃ, πρὶν τὸν ἀκούσωμεν, λυποῦμαι, ὅτι ὄχι μόνον ἡμεῖς, ἀλλ’ ὡς εἶπον, ὅλοι οἱ καλοὶ Ἕλληνες, ἀνεξαρτήτως πολιτικῆς τοποθετήσεως, θὰ ἀνησυχήσουν διὰ τὸ μέλλον τῆς χώρας αὐτῆς, καὶ διότι ἔχουν πρόσφατον τὴν πεῖραν πολλῶν ἀναλόγων ἐπεισοδίων τοῦ κακοῦ παρελθόντος, θὰ ἀπέλθουν εἰς τὰ σπίτια των, γεμᾶτοι ἐρωτηματικά, ἀνησυχίαν καὶ ἀγωνίαν ὄχι μόνον διὰ τὴν Ἀεροπορίαν, ἀλλὰ διὰ τὰς ἐνόπλους δυνάμεις ἐν τῷ συνόλῳ των, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ μέλλον αὐτῆς ταύτης τῆς χώρας. Ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἐπιμένῃ νὰ κλείσῃ τὴν συζήτησιν αὐτὴν μὲ ὅλα τὰ ἐρωτηματικὰ ποὺ ἀνέκυψαν, καὶ τὰς ἀμφιβολίας ἢ μᾶλλον τὴν ἀγωνίαν, ἡ ὁποία τὰ συνοδεύει, θὰ προσφέρῃ μικρὰν μὲν ὑπηρεσίαν εἰς τοὺς κομματικούς του φίλους, μεγίστην ὅμως εἰς τοὺς ἐχθροὺς τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς).

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Σ. Γεωργούλης.

§229Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, παρακολουθῶν τὴν ἀπὸ τῆς παρελθούσης Τετάρτης διεξαγομένην συζήτησιν, ἔμεινα κατάπληκτος ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ἐνῷ εἰς τὸ προοίμιον τῶν λόγων ὅλων σχεδὸν τῶν ρητόρων τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἐνῷ εἰς τὸ προοίμιον τῶν λόγων των περιελήφθησαν ἐκφράσεις συμπαθείας καὶ στοργῆς πρὸς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις, αἱ ἐκφράσεις αὐταί, ἡ συμπάθεια καὶ ἡ στοργή, ἔμειναν μόνον εἰς τὸ προοίμιον· ἡ συνέχεια τῶν λόγων ὑπῆρξεν τελείως διαφορετική. Αὐτὸ εἶναι, κ. συνάδελφοι, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συγκινεῖ ὄχι μόνον ὁλόκληρον τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἀλλὰ καὶ τὴν Ἑλληνικὴν δημοσίαν γνώμην. Δημιουργεῖται ἓν πρόβλημα ἐσωτερικόν, πρόβλημα ἐνόπλων δυνάμεων. Ἀλλὰ τὸ πρόβλημα αὐτὸ δὲν εἶναι μόνον ἐσωτερικόν. Κατὰ τὴν σημερινὴν περίοδον τῶν ἰδιοτύπων διεθνῶν σχέσεων καὶ τοῦ συνδέσμου τῆς Ἑλλάδος μὲ τὸ δίκτυον τῶν συμμαχιῶν τοῦ ἐλευθέρου κόσμου, τὸ πρόβλημα τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, εἶναι πρόβλημα διεθνές. Διότι αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις ἀποτελοῦν τὸν ἀκρογωνιαῖον λίθον ἐπὶ τοῦ ὁποίου θεμελιοῦνται οἱ συμμαχικοὶ δεσμοὶ τῆς Ἑλλάδος. Καὶ ἐπειδὴ οὕτω τὸ πρόβλημα εἶναι διεθνές, θὰ ἐπεβάλλετο ὁ μετριασμὸς εἰς κάθε λόγον καὶ εἰς κάθε πρᾶξιν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ συντελέσουν εἰς τὴν μείωσιν τοῦ κύρους καὶ τοῦ γοήτρου τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Κύριοι συνάδελφοι, δύο εἶναι τὰ κύρια σημεῖα τὰ ὁποῖα ἀπετέλεσαν τοὺς πόλους τοῦ ἄξονος περὶ τὸν ὁποῖον περιεστράφη ἡ ἀπὸ τῆς παρελθούσης Τετάρτης διεξαγομένη κριτικὴ τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Πρῶτον, ὁ μὴ διορισμὸς τοῦ ὑποπτεράρχου Δούκα ὡς ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Α. Καὶ δεύτερον τὸ ζήτημα τῶν σκοτεινῶν δυνάμεων αἱ ὁποῖαι δῆθεν ἐπιδροῦν ἐπὶ τῆς διοικήσεως τῶν ἐνόπλων δυνάμεων τῆς χώρας. Ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ διαπραγματευθῶ ξεχωριστὰ τὰ δύο αὐτὰ ζητήματα, διότι εἶμαι βέβαιος ὅτι ὡς παλαιὸς στρατιώτης θὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ προσκομίσω χρήσιμα στοιχεῖα, διὰ νὰ μορφώσῃ τὴν γνώμην της ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία. Καὶ πρῶτον ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ διορισμοῦ τοῦ ὑποπτεράρχου Δούκα. Δὲν θὰ ἐπαναλάβω τὴν ἱστορίαν τῆς ὑποθέσεως, κατ’ ἐπανάληψιν ἐκτεθεῖσαν, διότι εἶναι γνωστή. Καὶ ἀπὸ ὅλους τοὺς ρήτορας τῆς ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἀπὸ τὸν μόλις κατελθόντα ἀπὸ τὸ βῆμα ἀγορητὴν διετυπώθη ἡ ἀπορία, ὅτι πῶς, ἀφοῦ εἶναι βεβαιωμένον, ὅτι εἶχεν ἀποφασισθῇ ὁ διορισμὸς τοῦ ὑποπτεράρχου Δούκα, ἀφοῦ εἶχε ληφθῆ ἀπόφασις καὶ εἶχε κοινοποιηθῆ ἡ ἀπόφασις εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἀφοῦ ἡ ἀπόφασις εἶχε κοινοποιηθῆ καὶ εἰς τὸν ἴδιον, πῶς κατὰ τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἐτροποποιήθη ἡ ἀπόφασις αὐτή; Ποῖα γεγονότα ἦσαν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐμεσολάβησαν εἰς τὸ νὰ τροποποιηθῇ ἡ ἀπόφασις αὐτή; Καὶ οἱ ρήτορες τῆς ἀντιπολιτεύσεως περιεπλανήθησαν εἰς τὸ ἐλεύθερον πεδίον τῶν εἰκασιῶν καὶ τῶν ὑποθέσεων καὶ προσεπάθησαν νὰ ἀνιχνεύσουν διάφορα στοιχεῖα. Καὶ ἐν τῇ προσπαθείᾳ αὐτῇ παρέτρεξαν ἕνα σημαντικὸν γεγονὸς, ἕνα πραγματικὸν γεγονὸς τὸ ὁποῖον συνέβη. Τὸ πραγματικὸν αὐτὸ γεγονός, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἡ ὑποβολὴ παραιτήσεως ἐκ μέρους τοῦ ὑποπτεράρχου Δούκα. Αὐτὸ εἶναι τὸ σημαντικὸν γεγονὸς καὶ αὐτὸ τὸ σημαντικὸν γεγονὸς παρελείψατε νὰ διευκρινήσητε καὶ διερευνήσητε. Θὰ προσπαθήσω νὰ συμπληρώσω τὴν παράλειψίν σας.

§230Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος)....... Τί συμβαίνει κύριε Πρόεδρε.

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμβαίνει ὅτι πρέπει νὰ τηρήσητε τὸν Κανονισμὸν καὶ ὅτι ἀπαγορεύονται αἱ διακοπαί.

§232Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ. Δὲν δέχομαι διακοπάς.

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ρήτωρ δὲν δέχεται διακοπὰς καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ σεβασθῶμεν τὴν ἐπιθυμίαν του.

§234Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ. Ἤκουσα μὲ θρησκευτικὴν εὐλάβειαν τὰς ἀγορεύσεις τῶν ρητόρων τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Δὲν ἐξεδήλωσα τὴν κατάπληξιν ἢ τὴν ἔκπληξίν μου καὶ δὲν διέκοψα κανένα. Ζητῶ ἀμοιβαιότητα. Ἐπρόκειτο ἀπὸ τὸ Συμβούλιον Ἐθνικῆς Ἀμύνης πράγματι νὰ διορισθῇ ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Γ. Ε.Α. Ποῖα ἦσαν τὰ προσόντα ἐκεῖνα ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἡ ἐκλογὴ τοῦ ἀρχηγοῦ; Τὰ προσόντα τῶν ἡγετικῶν στελεχῶν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων καὶ ἐκείνων ἰδίως οἱ ὁποῖοι προορίζονται ν’ ἀνέλθουν εἰς τὴν κορυφὴν τῆς πυραμίδος, εἶναι πρῶτον ἄριστον ἦθος, δεύτερον ἐξαιρετικὴ ἐπαγγελματικὴ ἱκανότης καὶ τρίτον ἰσχυρὸς χαρακτήρ. Τί ἐννοοῦμεν ὅταν λέγωμεν ἰσχυρὸν χαρακτῆρα; ἐνοοῦμεν ἐκ μέρους τοῦ ἀτόμου ἐπιμονὴν καὶ ὑπομονήν, πεῖσμα καὶ πάθος. Αὐτὰ εἶναι τὰ προσόντα τοῦ ἰσχυροῦ χαρακτῆρος καὶ εἶναι ἀπαραίτητα τόσον διὰ τὸν πόλεμον ὅσον καὶ διὰ τὴν εἰρήνην. Διότι ὁ πόλεμος ἀποτελεῖ μόνον τὸ θεαματικὸν μέρος τῆς δράσεως τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς εἰρήνης καὶ εἰς διοικήσεις καὶ εἰς τὰ ἐπιτελεῖα καὶ εἰς τὰς μονάδας καὶ εἰς τὰ πεδία τῶν ἀσκήσεων καὶ εἰς τὰ ἀεροδρόμια καὶ εἰς τοὺς Ναυστάθμους διεξάγεται ἕνα βαρύ, τραχὺ καὶ ἐπίμονον ἔργον καὶ ἐκεῖνοι ποὺ εἶναι ἐπιφορτισμένοι μὲ τὸ ἔργον αὐτὸ πρέπει νὰ ἔχουν ἰσχυρὸν χαρακτῆρα διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τοῦ ἐπιδιωκουμένου σκοποῦ. Αὐτὸς εἶναι ὁ ἰσχυρὸς χαρακτήρ, τὸν ὁποῖον ἀπαιτεῖται νὰ ἔχουν τὰ ἡγετικὰ στελέχη τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Κύριοι συνάδελφοι, γνωρίζω προσωπικῶς τὸν ὑποπτέραρχον Δούκα, τὸν γνωρίζω καὶ ὡς στρατιώτην καὶ ὡς ἄνθρωπον. Εἶναι ἐξαίρετος ἄνθρωπος καὶ εἶναι ἄριστος στρατιωτικός. Τὸ ἦθος του ὄντως εἶναι ἄριστον, ἡ ἐπαγγελματική του ἱκανότης ἐξαιρετική. Ἂς τὸν παρακολουθήσωμεν ὅμως κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν τελευταίων ἡμερῶν, κατὰ τὰς ὁποίας ἐκρίθη ὁ ὁριστικὸς διορισμὸς τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἀεροπορίας. Ὁ ὑποπτέραρχος Δούκας, ἔχει σχεδὸν εἰς τὴν τσέπην του τὴν παραμονὴν τῆς πρωτοχρονιᾶς τὸν διορισμόν του ὡς Ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Α., δέχεται τὰ συγχαρητήρια τοῦ Στρατάρχου καὶ εὑρίσκεται πρὸ τοῦ ἑξῆς φαινομένου: Εἰς μίαν καθημερινὴν ἐφημερίδα δημοσιεύεται μία ἔκθεσις καὶ τὴν ἡμέραν τῆς πρωτοχρονιᾶς τοῦ δίδεται μία ἀνακοίνωσις ἀπὸ τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Ἐθν. Ἀμύνης, ὄχι ὅτι ματαιοῦται ὁ διορισμός του, ἀλλὰ ὅτι ἀνεβλήθη ἡ σύνοδος τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου Ἐθν. Ἀμύνης, τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο ν’ ἀσχοληθῇ μὲ τὸν διορισμόν. Καὶ διαισθάνεται ὁ ὑποπτέραρχος Δούκας ὅτι προέκυψε κάποια ἀντιξοότης διὰ τὸν διορισμόν του. Καὶ ποία εἶναι ἡ στάσις του; Εὑρίσκεται εἰς τὰ πρόθυρα νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὴν πυραμίδα τοῦ ὅπλου του —καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ δικαιολογημένον ὄνειρον παντὸς ἀξιωματικοῦ ὑπηρετοῦντος εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις —καὶ βλέπει ὅτι παρουσιάζεται ἕνα ἐμπόδιον. Ἀντὶ νὰ ἀγωνισθῇ καὶ ἐν ἀνάγκῃ νὰ πέσῃ μαχόμενος ἢ νὰ συντρίψῃ τὸ ἐμπόδιον, νὰ συντρίψῃ τὴν ἀντιξοότητα ἡ ὁποία εἶχε παρουσιασθῆ, τί ἔκαμεν; Ἐπιδεικνύει ἔλλειψιν μαχητικοῦ πνεύματος καὶ ἐκδηλώνει ἀμέσως τὴν διάθεσίν του νὰ παραιτηθῇ. Κύριοι, ἀπὸ τῆς στιγμῆς αὐτῆς καὶ πέραν ἡ Κυβέρνησις θὰ ἦτο βαρύτατα ὑπεύθυνος ἀπέναντι τοῦ Ἔθνους ἐὰν ἕνα τοιοῦτον ἀξιωματικόν, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἐκδηλώσει ἔλλειψιν μαχητικοῦ πνεύματος, ἐὰν τὸν ἐκάλει ν’ ἀναλάβῃ τὴν ἀρχηγίαν τοῦ Σώματος, διότι ὁ ἡγέτης αὐτός, πρὶν ἢ ἀναλάβῃ τὰ καθήκοντά του ὡς Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Α. ἦτο ἤδη ἡττημένος, εἶχεν ἤδη ἀποτύχει. Ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ ὑπογραμμίσω τὴν γνώμην μου μὲ ἕνα συγκεκριμένον ἱστορικὸν παράδειγμα. Κατὰ τὸν Αὐστροπρωσικὸν πόλεμον τοῦ 1866 ἡ Αὐστρουγγαρία ἀντιμετωπίζει δύο πολεμικὰ μέτωπα: Τὸ μέτωπον πρὸς τοὺς Πρώσους εἰς τὴν Βοημίαν καὶ Σιλεσίαν καὶ τὸ μέτωπον πρὸς τοὺς Ἰταλοὺς εἰς τὸ Τυρόλον καὶ τὰς Ἄλπεις. Κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἡ Αὐστρουγγαρία διέθετε ἕνα ἱκανώτατον στρατηγὸν, ὁ ὁποῖος ἦτο ὁ Ἀρχιδοὺξ Κάρολος τοῦ Ἁψβούργου. Ἦτο φυσικὸν λοιπὸν ὁ ἱκανώτατος στρατηγὸς νὰ πάῃ εἰς τὸ πρῶτον μέρος τῶν ἐπιχειρήσεων, τὸ Πρωσικόν. Ἐν τούτοις ὁ διορισμὸς αὐτὸς δὲν ἔγινε, διότι ὁ αὐτοκράτωρ Φραγκῖσκος Ἰωσὴφ δὲν ἤθελε νὰ ἐκθέσῃ τὴν τιμὴν τῆς δυναστείας εἰς τὴν περίπτωσιν ποὺ ἕνα μέλος τῆς οἰκογενείας τοῦ Ἁψβούργου θὰ ἡττᾶτο ἀπὸ ἕνα Πρῶσον στρατηγὸν καὶ διώρισε τὸν ἀρχιδοῦκα Κάρολον εἰς τὸ μέτωπον τῆς Ἰταλίας καὶ εἰς τὸ ἄλλο μέτωπον διωρίσθη ὁ στρατηγὸς Μπένεντεκ. Εἰς τὸ μέτωπον ἐναντίον τῶν Πρώσων, εἶχεν ὁρισθῆ Ἀρχιστράτηγος ὁ Στρατάρχης Μπένεντεκ, ὁ ὁποῖος ὅταν ἔλαβε γνῶσιν τοῦ διορισμοῦ του, παρουσιάσθη εἰς τὸν Φραγκῖσκον καὶ εἶπεν ὅτι γνωρίζει πολὺ καλὰ τὸ Ἰταλικὸν μέτωπον καὶ τὸ σχέδιον ἀκόμη ἐπιχειρήσεων τοῦ Ἰταλικοῦ Στρατοῦ καὶ συνεπῶς νομίζει ὅτι δύναται νὰ προσφέρῃ εἰς τὸ μέτωπον ἐκεῖνο περισσοτέρας ὑπηρεσίας. Ὁ Φραγκῖσκος, παρὰ ταῦτα, ὑπῆρξεν ἀνένδοτος καὶ ἐπέμεινεν ν’ ἀναλάβῃ τὴν Ἀρχηγίαν τοῦ Πρωσικοῦ μετώπου. Τὰ ἀποτελέσματα εἶναι γνωστά. Ὁ Μπένεντεκ εἶχεν ἀποτύχει πρὶν ξεκινήσει ν’ ἀναλάβῃ τὸ μέτωπον. Τὸ ἴδιον συνέβη καὶ ἐν προκειμένῳ. Τὸ πρόσωπον αὐτὸ δὲν ἦτο τὸ ἐνδεδειγμένον, δὲν εἶχε τὸν ἰσχυρὸν χαρακτῆρα ὁ ὁποῖος ἀπῃτεῖτο. Αὐτὴ κατὰ τὴν γνώμην μου ὑπῆρξεν ἡ ἐφορμή, ἡ ποία ἐματαίωσε τὸν διορισμὸν τοῦ κ. Δούκα. Καὶ προβάλλει ἡ ἐρώτησις: Διατὶ δὲν τὸ λέγει ἡ Κυβέρνησις; Ἡ Κυβέρνησις δὲν τὸ εἶπε, οὔτε τὸ λέγει καὶ νομίζω ὅτι ὀρθῶς πράττει, διότι ὁ διορισμὸς τῶν Ἀρχηγῶν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, εἶναι ἔργον κυβερνητικῆς πράξεως καὶ κυβερνητικῆς εὐθύνης. Δὲν εἶναι ἔργον τῆς Βουλῆς. Ἐὰν δεχώμεθα τὸ ἀντίθετον, θὰ ἐδεχόμεθα ἐπέμβασιν τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας εἰς τὰ ἔργα τῆς ἐκτελεστικῆς καὶ ἐὰν δεχώμεθα τοῦτο δὲν θὰ ὑπῆρχεν ὑπεύθυνος δι’ ἕνα ἀτυχῆ διορισμόν, διότι ἡ εὐθύνη θὰ κατελογίζετο εἰς τὸ σύνολον τῆς Βουλῆς. Δι’ αὐτὸ συμφωνῶ μὲ τὴν κυβερνητικὴν ἀπόφασιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ Ἐπιτελάρχαι νὰ διορίζωνται ἀπὸ τὴν Βουλήν. Ἡ Βουλὴ δύναται ν’ ἀσκήσῃ ἔλεγχον καὶ νὰ προκληθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ λογοδοτήσῃ, διότι ἐδιώρισεν Ἀρχηγόν, ὁ ὁποῖος ἀπέτυχεν. Αὐτὰ εἶχα νὰ ἐκθέσω, ὅσον ἀφορᾷ τὸν διορισμὸν τοῦ Ἐπιτελάρχου Δούκα. Τὸ ἕτερον κεφάλαιον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐστηρίχθησαν αἱ ἐπικρίσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὑπῆρξε τὸ τροπάριον τῶν σκοτεινῶν δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι δῆθεν ἐπιδροῦν ἐπὶ τῆς Διοικήσεως τοῦ Στρατεύματος. Ἀνεδίφησα τὰς ἀγορεύσεις τῶν ρητόρων καὶ νομίζω ὅτι δύνανται νὰ συνοψισθοῦν τὰ διάφορα κεφάλαια τῶν δῆθεν κατηγοριῶν: Πρῶτον εἰς τὸ ὅτι ἐγένοντο ἀπομακρύνσεις ἀξιωματικῶν ἐκ τῆς ἐνεργοῦ ὑπηρεσίας. Δεύτερον ὅτι ἀξιωματικοὶ κριθέντες στάσιμοι εἰς τὸ παρελθὸν προήχθησαν ἤδη. Δριμυτέρα κριτικὴ ἠσκήθη καὶ ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Βενιζέλον, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν κινηματιῶν τοῦ Μαΐου τοῦ 1951. Καὶ μία ἄλλη ἐπίσης κριτικὴ ἠσκήθη ἐναντίον μιᾶς στρατιωτικῆς ὀργανώσεως, ἡ ὁποία ὑπάρχει δῆθεν καὶ δρᾷ καὶ κατευθύνει τὰ παρασκήνια, τοῦ ΙΔΕΑ. Ἄς μοῦ ἐπιτρέψητε ν’ ἀσχοληθῶ καὶ ἐγὼ ἐπὶ τῶν κεφαλαίων αὐτῶν τῆς κατηγορίας καὶ τῶν ἐπικρίσεων.

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ συντομεύετε, κ. Γεωργούλη.

§236Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ. Δὲν ἔγινεν αὐτὴ ἡ παρατήρησις εἰς τοὺς προηγηθέντας εἰς τὸ Βῆμα, κ. Πρόεδρε.

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ παρακλήσεως πρόκειται καί οὐχὶ παρατηρήσεως.

§238Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ. Ἐλέχθη, καὶ ὀρθῶς, ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι ἡ τοποθέτησις τῶν ἀξιωματικῶν καί ἡ ἀποστρατεία τῶν ἀξιωματικῶν δὲν γίνονται, οὔτε ἔγιναν, οὔτε πρόκειται νὰ γίνουν ποτὲ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Γίνονται ἀπὸ τὰ ἁρμόδια Ὑπηρεσιακὰ Συμβούλια. Καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ σεβασθῇ καὶ νὰ σέβεται τὰς ἀποφάσεις τῶν ἁρμοδίων Ὑπηρεσιακῶν Συμβουλίων. Αὐτὸ ἴσως εἶχε καὶ μερικὰς κακὰς συνεπείας. Κατ’ ἀρχὴν ὅμως αὐτὸ εἶναι ὀρθόν, διότι μόνον διὰ τοῦ τρόπου τούτου τὰ στελέχη θὰ θεωροῦν τὸν ἑαυτόν των ἐξηρτημένον ἀπὸ τοὺς φυσικοὺς των διοικητάς. Μόνον κατ’ αὐτὸν θὰ εἶναι ἐξησφαλισμένη ἡ συνοχὴ τῶν στελεχῶν τοῦ Στρατεύματος καὶ δὲν θὰ ἐλπίζουν τὰ στελέχη ὅτι στηριζόμενα εἰς ἄλλας βοηθητικὰς δυνάμεις, ἐκτὸς τοῦ Στρατεύματος εὑρισκομένων, ὅτι θὰ ἠδύναντο νὰ προκαλέσουν ἐπέμβασιν ὑπὲρ μιᾶς ὡρισμένης τοποθετήσεως ἢ μιᾶς ὡρισμένης προαγωγῆς. Ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ σέβεται τὰς ἀποφάσεις τοῦ Ὑπηρεσιακοῦ Συμβουλίου. Ἐν τούτοις ἐπεκρίθη καὶ ἐπεκρίθη δριμύτατα δι’ αὐτό. Ἐπεκρίθη δριμύτατα διότι σέβεται τὰς διατάξεις αὐτὰς τοῦ Νόμου περὶ Στρατιωτικῆς ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν. Καὶ ἐπεκρίθη τόσον ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, ὅσον καὶ ἀπὸ τὸν ἐπίτιμον Πρόεδρον τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Θὰ ἐπεθύμουν ὅμως νὰ ἐρωτήσω τοὺς ἐπικριτάς: Ἐὰν πρὸς στιγμὴν συμφωνήσωμεν ὅλοι νὰ ἀπομακρυνθῶμεν τῆς ἀρχῆς αὐτῆς, τῆς ἀρχῆς τοῦ σεβασμοῦ πρὸς τὰς ἀποφάσεις τῶν ὑπηρεσιακῶν συμβουλίων, ποῖον κριτήριον θὰ ὑπάρχῃ διὰ τὰς ἀποστρατείας, διὰ τὰς τοποθετήσεις καὶ τὰς προαγωγάς; Προφανῶς τὸ κριτήριον τῆς Πολιτικῆς ἡγεσίας, τὸ κριτήριον τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ παρεκάλουν ὅμως νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ ἡ ὑπόμνησις μιᾶς περιόδου κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ στρατιωτικὰ Συμβούλια εἶχον ἀγνοηθῆ καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Πολιτικὴ ἡγεσία τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἐνόμισεν ὅτι αὐθαιρέτως δύναται νὰ ἐπέμβῃ καὶ νὰ κανονίσῃ τὰ πράγματα τῆς Στρατιωτικῆς ἡγεσίας. Ἡ ἐποχὴ ἐκείνη εἶναι ἡ λυπηρὰ περίοδος τοῦ 1947–48. Κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, κατὰ τὸ 1947, ὅτε συνεκροτήθη τὸ περίφημον Συμβούλιον τῶν ἑπτὰ Πολιτικῶν Ἀρχηγῶν, τότε ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις τοῦ παραμερισμοῦ Στρατιωτικῶν ἡγητόρων.

§239Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Μετέσχον καὶ ὁ κ. Παπανδρέου καὶ ὁ κ. Βενιζέλος καὶ ἐγώ.

§240Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ. Εὐχαριστῶ, κ. Πρόεδρε. Κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, κατὰ τὸν Φεβρουάριον 1947, ἐλήφθησαν ἀποφάσεις παραμερισμοῦ στρατιωτικῶν ἡγητόρων καὶ μάλιστα τῶν ἡγητόρων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶχον εἰσηγηθῆ τὰ ὀρθὰ καὶ δρακόντεια μέτρα πρὸς καταπολέμησιν τοῦ συμμοριτισμοῦ. Καὶ παρεμερίσθησαν, χωρὶς νὰ ζητηθῇ ἡ γνώμη τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιακῶν συμβουλίων, παρεμερίσθησαν ὑπὸ τὴν εὐθύνην τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας. Καὶ ὅταν κατὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος, τὸ 1948, ἐπεχειρήθη ὁ ἀποκεφαλισμὸς τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας, κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐπεχειρήθη διὰ νομοθετήματος καὶ ἐφρόντισε ἡ πολιτικὴ ἡγεσία τῆς ἐποχῆς ἐκείνης νὰ παραλάβῃ εἰς τὸ νομοθέτημα διάταξιν Συνταγματικῆς ἰσχύος, διὰ τῆς ὁποίας ἀπεκλείετο τὸ δικαίωμα τῆς προσφυγῆς εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας. Ἦτο τοσοῦτον βεβαία ἡ πολιτικὴ ἡγεσία τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ὅτι διέπραττε παράνομον πρᾶξιν, ὥστε εἶχε λάβει αὐτὴν τὴν προκαταρκτικὴν ἀσφάλειαν. Καὶ ποῖον ἦτο τὸ ἀποτέλεσμα; Τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς κατὰ τὴν διετίαν 1947–48 ἐβυθίσθη εἰς λουτρὸν αἵματος. Ἡ στρατιωτικὴ ἡγεσία εἶχε παραλύσει καὶ παρέστη ἀνάγκη τελικῶς, διὰ νὰ μὴ πέσῃ εἰς τὸ βάραθρον τὸ Ἔθνος, νὰ προσφύγῃ ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος εἰς τὸν Ἀρχιστράτηγον καὶ νὰ τοῦ παράσχῃ ὅλας τὰς ἐξουσίας διὰ νὰ τὸν σώσῃ ἀπὸ τὸν συμμοριτισμὸν ὅπως καὶ τὸν ἔσωσε.

§241Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Εἰς τὸν Θεμ. Σοφούλην ἐστράφη κ. συνάδελφε. Καὶ ὁ Σοφούλης ἔσωσε τὴν κατάστασιν.

§242Γ. ΡΟΥΜΑΝΗΣ. Ποτὲ τὸ Ἔθνος δὲν ἐκάλεσε τὸν Σοφούλην. Ὁ κ. Τσαλδάρης ἔκαμε τὸ λάθος καὶ τὸν ἔφερεν εἰς τὴν ἀρχήν. Ἀντιπροσωπεύω τὸν λαὸν τῆς Λακωνίας καὶ ἔχω χρέος νὰ τονίζω ὡρισμένας ἀληθείας. (Θόρυβος Κωδωνοκρουσίαι).

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριοι. Ὁ κ. Γεωργούλης ἐζήτησε νὰ μὴ διακόπτεται καὶ εἶναι δικαίωμά του κατὰ τὸν Κανονισμὸν καὶ ὑποχρέωσις ὅλων μας. (Θόρυβος).

§244Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ. Αὐτὰ εἶναι, κύριοι συνάδελφοι, τὰ ἀποτελέσματα, ἐὰν θὰ ἀποστῶμεν τῆς ἀρχῆς τοῦ νὰ σεβώμεθα τὰς ἀποφάσεις τῶν ὑπηρεσιακῶν συμβουλίων καὶ ἀφεθῶμεν εἰς τὴν πρωτοβουλίαν τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας. Καὶ ἀφοῦ αὐτὸ εἶναι βέβαιον, θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τοὺς ἐπικριτάς. Πῶς θέλετε σήμερον νὰ σᾶς πιστεύσῃ τὸ Ἔθνος, ὅταν ἐπικρίνετε τὴν Κυβέρνησιν, διότι σέβεται μὲ θρησκευτικὴν εὐλάβειαν τὰς ἀποφάσεις τῶν ὑπηρεσιακῶν συμβουλίων καὶ τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας; Εἶναι προφανές, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ ἐπίκρισις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὡς πρὸς τὸ κεφάλαιον τοῦτο εἶναι ἀβάσιμος. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῶν στασίμων. Εἶπον οἱ ἐπικριταί: Ἐκρίθησαν στάσιμοι ἄνθρωποι ἀπὸ τὸν Ἀρχιστράτηγον, ἄρα ἀπὸ τὴν ἐγκυρωτέραν στρατιωτικὴν προσωπικότητα καὶ σήμερον κρίνονται προακτέοι. Ὑπενθυμίζω καὶ πάλιν τὰ γεγονότα: Ὅταν ἀνέλαβε τὴν ἀρχιστρατηγίαν ὁ Ἀρχιστράτηγος Παπάγος, εὑρέθη πρὸ μιᾶς καταστάσεως ἐξωφρενικῆς. Τὸ ΓΕΣ ἦτο ἀνύπαρκτον. Αἱ διαταγαί του δὲν ἐξετελοῦντο. Τὰ Σώματα Στρατοῦ καὶ αἱ Μεραρχίαι ἦσαν καπετανᾶτα τῶν ἀντιστοίχων στρατηγῶν, ἡ διοίκησις εἶχε παραλύσει, ἔπρεπε νὰ γίνῃ μία ἀναδιάρθρωσις τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν ἐπείγοντα μέτρα, διότι ἡ κατάστασις ἦτο ἐπείγουσα καὶ ἦτο φυσικὸν μέσα εἰς μίαν περίοδον λήψεως ἐπειγόντων μέτρων νὰ γίνουν ἀδικίαι. Ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκρίθησαν στάσιμοι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἤξιζαν αὐτὸν τὸν χαρακτηρισμόν. Ἔπειτα ἀπὸ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἕως σήμερον διέρρευσε χρόνος. Τὰ ἄτομα ἐκεῖνα προσέφερον ὑπηρεσίας καὶ ἐὰν σήμερον καθίσταται δυνατὸν ν’ ἀποδίδεται ἡ δικαιοσύνη διὰ μερικὰς ἀπὸ τὰς ἀδικίας τῆς ἐποχῆς ἐκείνης καὶ νὰ εὑρίσκουν σήμερον δικαίωσιν καὶ ἐπανόρθωσιν, αὐτὸ δὲν εἶναι πρὸς ψόγον καὶ ἐπίκρισιν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ πρὸς ἔπαινον. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν κινηματιῶν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπανέρχεται ὁ ἀξιότιμος ἐπίτιμος Πρόεδρος τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων.

§245Γ. ΡΟΥΜΑΝΗΣ. Οἱ Βενιζελικοὶ 25 κινήματα ἔχουν κάμει...

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχάσατε παρακαλῶ.

§247Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Διὰ νὰ μεγαλώσῃ ἡ Ἑλλάς.

§248Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ. Ὑπενθυμίζω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὅτι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην εἶχε δημιουργηθῇ μηχανορραφία κατὰ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀρχιστρατήγου καὶ τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων. Οἱ τότε εὑρισκόμενοι ἐπικεφαλῆς τῆς ἡγεσίας τοῦ στρατοῦ δὲν ἀντέδρων καὶ μίαν ὡραίαν πρωΐαν ἐκυκλοφόρησεν ἡ εἴδησις, ὅτι ὁ Ἀρχιστράτηγος παρῃτεῖτο. Ἡ ἀδράνεια τῆς στρατιωτικῆς ἡγεσίας, τῶν ἀνωτάτων στελεχῶν τοῦ στρατεύματος, ἡ ἀδράνεια αὐτῶν ἐδημιούργησεν ἀνησυχίας εἰς τὰς ψυχὰς ὡρισμένων κατωτέρων στελεχῶν.

§249Γ. ΜΟΔΗΣ. ........ (ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§250Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ. Καὶ τὰ ὁποῖα στελέχη προέβησαν εἰς μίαν ἀντιπειθαρχικὴν ἐκδήλωσιν καὶ αὐτὸ ἐχαρακτηρίσθη ὡς κίνημα. Ἀλλὰ ἐὰν ἦτο κίνημα, διατὶ δὲν ἐδιώχθη ὡς κίνημα; Δὲν ἐδιώχθη ὡς κίνημα, διότι δὲν ἦτο κίνημα. Σεῖς οἱ ὁποῖοι ἠναγκάσατε τὸ Κράτος νὰ ἀνοίξῃ τὰς φυλακὰς διὰ νὰ ἐξέλθουν οἱ ἐχθροὶ τῆς πατρίδος, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπῆραν τὰ ὅπλα ἐναντίον τῆς Πατρίδος, ἔχετε τὴν ἀξίωσιν τὸ Κράτος νὰ φανῇ ἄτεγκτον καὶ ἀμείλικτον ἀπέναντι ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἁπλῶς ἐξεδήλωσαν τὰ αἰσθήματά των πρὸς τὸν ἀπερχόμενον Ἀρχιστράτηγον; (Χειροκροτήματα). Τὸ Κράτος δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ εἶναι ἄτεγκτον καὶ ἀμείλικτον ἀπέναντι αὐτῶν, ἐδῶ μάλιστα διὰ μίαν φορὰν τὸ Ἔθνος νὰ ἐξαναγκασθῇ εἰς ἕνα ἄλλον ἀγῶνα ζωῆς καὶ θανάτου, εἰς ἕνα ἀγῶνα εἰς τὸν ὁποῖον οἱ ἄνδρες αὐτοὶ εἶναι ἀπαραίτητοι.

§251Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Διὰ τὰς ποινικὰς εὐθύνας;

§252Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ. Καὶ ἀποκλείει τὸ ζήτημα τοῦ ΙΔΕΑ. Εἶναι γνωστὴ καὶ ἡ ἱστορία τῆς στρατιωτικῆς αὐτῆς ὀργανώσεως. Συμπίπτει μὲ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ συμμορῖται εἶχον φθάσει εἰς τὴν Πάρνηθα, συμπίπτει μὲ τὴν ἐποχὴν ποὺ τὸ Κράτος εἶχε φθάσει εἰς τὸ βάραθρον. Εἰς τὰς ψυχάς των εἶχε δημιουργηθῆ τὸ αἴσθημα τῆς ἀπογνώσεως καὶ μία πρᾶξις ἀπογνώσεως ἦτο ἡ δημιουργία τῆς ὁμάδος ἐκείνης καὶ ἡ ἐκδήλωσις τῆς ὁμάδος. Μία ἀπόδειξις ὅτι ἡ ὀργάνωσις ἐκείνη ἐθεωρήθη νόμιμος, εἶναι ὅτι οἱ ἐκπρόσωποί της ἐκυκλοφόρουν ἐλεύθεροι καὶ ἤρχοντο εἰς ἐπαφὴν μὲ ὁλόκληρον σχεδὸν τὸν πολιτικὸν κόσμον τῆς χώρας καὶ τότε οἱ πολιτικοὶ ἀρχηγοὶ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην συνεζήτουν μὲ αὐτούς, διεπραγματεύοντο ἴσως καὶ μετ’ αὐτῶν καὶ ἀπὸ οὐδένα ἐθεωρεῖτο ὅτι ἦτο παράνομος παραστρατιωτικὴ ὀργάνωσις. Διότι ἐγνώριζον, ὅτι ὑπῆρχε λόγος τῆς ἱδρύσεώς της ὑπῆρξεν ἡ ἀπόγνωσις ἡ δημιουργηθεῖσα εἰς τὰς ψυχὰς τῶν ἀξιωματικῶν. Ἔκτοτε ἰδίως ἀπὸ τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἀρχιστρατηγία παρεδόθη εἰς τὸν Στρατάρχην Παπάγον, ἡ ὀργάνωσις διαλύεται καὶ ἀνήκει πράγματι ἔκτοτε εἰς τὸν κόσμον τῶν πλατωνικῶν ἰδεῶν. Καμμία ἐκδήλωσις δὲν ὑπάρχει.

§253Γ. ΜΟΔΗΣ. Τὸ κίνημα..... (ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§254Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ. Καὶ ὅταν ὁμιλῆτε, ἢ ν’ ἀναφέρετε συγκεκριμένα γεγονότα, ἢ νὰ σιωπῆτε (χειροκροτήματα). Οὕτως ἔχουν κ. συνάδελφοι, τὰ ὑπὸ τῶν ρητόρων τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἐκτεθέντα περὶ τῶν σκοτεινῶν δυνάμεων αἱ ὁποῖαι ἐπιδροῦν ἐπὶ τῆς διοικήσεως τοῦ στρατεύματος. Εἶναι εὐτύχημα καὶ δυστύχημα τὸ ὅτι οἱ ρήτορες τῆς ἀντιπολιτεύσεως παρουσίασαν αὐτὴν τὴν εἰκόνα. Εἶναι εὐτύχημα κατὰ τοῦτο, ὅτι δηλ. δὲν ὑφίσταται κανένα συγκεκριμένον στοιχεῖον τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποδείξῃ ὅτι ὑφίστανται σκοτειναὶ δυνάμεις, ἀλλὰ εἶναι καὶ δυστύχημα, διότι ἀποδεικνύεται ὅτι αἱ φῆμαι τῶν τρίτων καὶ τῶν πεζοδρομίων, περισυλλέγονται διὰ νὰ γίνουν ἀντικείμενον συζητήσεως εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην. Αὐτὸ εἶναι, κ. συνάδελφοι τὸ δυστύχημα (χειροκροτήματα). Προτοῦ κατέλθω τοῦ βήματος ἐπιθυμῶ νὰ ἀναφερθῶ εἰς δύο περικοπὰς ἀγορεύσεων τῆς παρελθούσης Τετάρτης. Ἡ μία ἔγινεν ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἐκ Πειραιῶς συνάδελφον ἐκπρόσωπον τῆς ΕΠΕΚ. Περατῶν τὸν λόγον του ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος εἶπε ἐπὶ λέξει: «Προσέξατε διότι, ὅπως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποδουλωθῇ ὁ λαός, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποδουλωθῇ καὶ τὸ ἔνοπλον τμῆμα τοῦ Λαοῦ καὶ προσέξατε λέγω μήπως ἐν τῇ προσπαθείᾳ σας αὐτῇ παρασυρθῆτε ἀπὸ ἐξέγερσιν γενικήν». Θὰ ἤθελα νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν ἀξιότιμον καὶ ἀγαπητὸν συνάδελφον ὅτι παρῆλθον ἀνεπιστρεπτὶ αἱ ἡμέραι τῶν στασιαστικῶν κινημάτων (χειροκροτήματα). Παρῆλθον ἀνεπιστρεπτὶ αἱ ἡμέραι τῶν ὀχλοκρατικῶν ἐκδηλώσεων τῆς λαοκρατίας, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνατραπῇ μία Κυβέρνησις (χειροκροτήματα). Ἐλπίζω ὅτι ἡ περικοπὴ αὐτὴ ἀποτελεῖ ἁπλοῦν σχῆμα λόγου καὶ δὲν ἀποτελεῖ τὴν ἰδέαν ὅτι θὰ εὑρεθῇ κάποιος ὁ ὁποῖος θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπωμισθῇ ἐπὶ τῶν ὤμων του τὰς εὐθύνας τῆς δημιουργίας μιᾶς ἐσωτερικῆς ἀναταραχῆς. Διὰ τὴν περίπτωσιν αὐτὴν εὑρίσκεται ἐδῶ ἡ σταθερὰ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἀποκλείεται παρόμοιος κίνδυνος. Ἡ δευτέρα περικοπὴ εἰς τὴν ὁποίαν ἐπιθυμῶ νὰ ἀναφερθῶ εἶναι τὸ τέλος τοῦ λόγου τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων καὶ ὑπάρχει καὶ μία τελευταία διακήρυξις τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Εἴπομεν καὶ ἄλλοτε καὶ ἐπαναλαμβάνομεν. Ὅταν λειτουργήσῃ ὁ νόμος τῆς ἐναλλαγῆς, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ νόμος τῆς δημοκρατίας θὰ ἀποδοθῇ δικαιοσύνη εἰς ὅσους ἠδικήθησαν καὶ θὰ ἐπιβληθοῦν κυρώσεις εἰς ὅσους ἠδίκησαν. Αὐτὸ κ. συνάδελφοι, δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ μία καθαρὰ ἐπέμβασις τῆς πολιτικῆς εἰς τὰ πράγματα τοῦ Στρατοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὸ ὑπῆρξε κατὰ τὸ παρελθὸν τὸ Κήρυγμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἐχαλκεύθησαν καὶ ἐξεμαιεύθησαν τὰ στρατιωτικὰ κινήματα. Γενναῖοι καὶ ἔντιμοι Στρατιωτικοὶ παρεσύρθησαν ἀπὸ παρόμοια συνθήματα καὶ προέβησαν εἰς στασιαστικὰς πράξεις κατὰ τοῦ Κράτους. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαναληφθῇ καὶ σήμερον τὸ ἴδιον. Τὸ ἔργον τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων σήμερον εἶναι ἐπίμοχθον καὶ βαρύ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ζητοῦν αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις ἀπὸ ἡμᾶς εἶναι νὰ τὰς ἀφήσωμεν ἡσύχους. Πρέπει λοιπὸν ἐπίσης νὰ παύσωμεν νὰ ἀπασχολοῦμεν τὴν κοινὴν γνώμη μὲ τὸ τροπάριον τῶν σκοτεινῶν δυνάμεων. Ἐὰν ἐπίστευε κανεὶς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, θὰ ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ παραδεχθῇ, ὅτι αἱ σκοτειναὶ δυνάμεις κυριαρχοῦν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ εἰς τὰ Συμβούλια. Καὶ εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας. Καὶ εἰς τὰ Δικαστήρια. Παντοῦ κυριαρχεῖ τὸ σκότος. Καὶ τὸ φῶς ἔχει συγκεντρωθῆ μόνον εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. (Χειροκροτήματα). Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν αὐτὸ ἦτο ἀκριβές, τοὐλάχιστον αὐτὸ τὸ φῶς, ἂς φωτίσῃ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, διὰ νὰ γίνῃ μία πραγματικῶς Ἐθνικὴ Ἀντιπολίτευσις. (Χειροκροτήματα).

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, βουλευτὴς Καρδίτσης ἔχει τὸν λόγον.

§256Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ἐνθυμοῦμαι, κύριοι βουλευταί, καὶ καθ’ ὅσον γνωρίζω, σπανίως ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων συνέβη νὰ ἀσχοληθῇ μὲ θέμα τόσον ὑψίστης σοβαρότητος καὶ τόσον καιρίας σημασίας, ὅσον αὐτό, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ ἀπὸ τῆς παρελθούσης ἑβδομάδος. Πράγματι τὸ ζήτημα, περὶ τοῦ ὁποίου διεξάγεται ἡ συζήτησις, δὲν ἅπτεται μόνον τῆς ὑποστάσεως τῶν ἐνόπλων μας δυνάμεων. Ἅπτεται καὶ αὐτῆς ταύτης τῆς βάσεως τοῦ ἐλευθέρου Κοινοβουλευτικοῦ μας Πολιτεύματος καὶ θέτει ἐν κινδύνῳ τὰς λαϊκὰς ἐλευθερίας τοῦ τόπου. Κατεβλήθη προσπάθεια ἐπίμονος, ἀλλὰ ματαία, νὰ ἐμφανισθῇ ὁ ἔλεγχος τὸν ὁποῖον ἀσκεῖ ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἀπὸ τῆς παρελθούσης ἑβδομάδος κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὡς στρεφόμενος πέριξ ἑνὸς προσωπικοῦ θέματος. Καὶ ἐχρειάσθη, ματαίως, καὶ πάλιν, ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, νὰ φιλοτεχνήσῃ μίαν ὁλόκληρον θεωρίαν, τὴν ὁποίαν τρὶς νὰ ἀναπτύξῃ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, διὰ νὰ ἀποκρούσῃ τὸν δῆθεν ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος. Καὶ διὰ μακρῶν ἀνέλυσε τὴν ἄποψιν, τὴν παρὰ πολὺ ὀρθήν, ὅτι ἀνήκει εἰς τὴν διακριτικὴν ἐξουσίαν τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων, νὰ ὀνομάζουν τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν Γεν. Ἐπιτελείων. Προέβη ὅμως εἰς μίαν ἐπικίνδυνον καὶ ἄτοπον συμπλήρωσιν τῆς ἀπόψεως αὐτῆς. Εἶπεν, ὅτι δὲν ἀνήκει εἰς τὸ ἔδαφος, εἰς τὴν δικαιοδοσίαν, οὔτε τοῦ τύπου, οὔτε τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἡ κριτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, διὰ μίαν ἀτυχῆ ἐκλογὴν προσώπου, διὰ τὴν ἡγεσίαν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Νομίζω, ὅτι οὐδέποτε ἄλλοτε, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὑπεστηρίχθη ὅτι ὑπάρχει φραγμὸς εἰς τοὺς ἐκπροσώπους τοῦ Ἔθνους, προκειμένου νὰ ἀσκήσουν τὴν σοβαρωτάτην ἀποστολὴν των, τοῦ ἐλέγχου τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ ἔλεγχος, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ, ἀφοῦ θὰ ἔχουν διαπιστωθῆ τὰ θλιβερὰ ἀποτελέσματα μιᾶς ἀνεπιτυχοῦς ἐκλογῆς στρατιωτικοῦ ἡγέτου ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἦτο χωρὶς νόημα. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ, κύριοι βουλευταί. Κατέστη πλέον φανερόν, κατέστη δῆλον ὅτι ὁ ἔλεγχος δὲν ἀφεώρα τὸ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, καλῶς ἢ κακῶς, ἐξέλεξε τὸν Α ἀξιωματικὸν ἀντὶ τοῦ Β διὰ τὴν θέσιν τὴν ἀνωτάτην τῆς ἡγεσίας τοῦ Σώματος τῆς Ἀεροπορίας. Ἄλλως τε, ἐξ ὅσων ἐλέχθησαν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, Κυβέρνησις καὶ Ἀντιπολίτευσις συμπίπτουν εἰς τὸ ὅτι ἀμφότεροι οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ ὁ ὑποπτέραρχος Δούκας καὶ ὁ ταξίαρχος Μαργαρίτης συγκεντρώνουν ἀπεριόριστα προσόντα πολεμικῆς δράσεως, στρατιωτικῆς μορφώσεως καὶ ἐπαγγελματικῆς ἐν γένει ἐπαρκείας, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ σχεδὸν ἔδαφος κριτικῆς διὰ τὴν ἐπιλογὴν τοῦ ἑνὸς ἀντὶ τοῦ ἄλλου. Ἀλλά, ἐπαναλαμβάνομεν, τὸ θέμα ἤχθη εἰς τὴν Βουλήν, ἐξ αὐτοῦ τοῦ ἀναμφισβητήτου, γεγονότος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἀφοῦ ὡς ὤφειλεν, ἀπὸ μηνῶν ἠσχολήθη μὲ τὸ θέμα τῆς διαδοχῆς ἀποστρατείας λόγῳ συμπληρώσεως τοῦ ὁρίου ἡλικίας ἡγέτου τῆς Ἀεροπορίας —ὀρθῶς δὲ καὶ δικαίως, διότι τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας ἦτο γνωστόν, περισσότερον βεβαίως εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι εἶχε χρείαν μιᾶς ἐπιτυχοῦς ἀνανεώσεως τῆς ἡγεσίας— δὲν ἠμφισβητήθη, ὅτι ἀπὸ μακροῦ εἶχεν καταλήξει εἰς ἀπόφασιν νὰ ὀνομάσῃ ἀρχηγὸν τοῦ Γ.Ε.Α. τὸν κ. Δούκαν. Ἡ ἀπόφασις αὕτη ἦτο ὁριστικὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐνέμενεν εἰς αὐτὴν μέχρις ὀλίγων ὡρῶν, πρὸ τῆς ἐπισήμου ἐξαγγελίας της. Τί ἀνησύχησε τὴν Ἀντιπολίτευσιν; Τὸ γεγονὸς ὅτι, ἐνῷ μέχρι τῆς παραμονῆς τῆς πρωτοχρονιᾶς εἶχεν ἡ Κυβέρνησις ἐμμείνει εἰς τὴν ἀπὸ μακροῦ ληφθεῖσαν καὶ μετὰ ὥριμον σκέψιν ἀνωτέρω ἀπόφασιν, ἐνῷ τὴν εἶχεν ἀναγγείλει ὁ ἴδιος ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, πρὸς τὸν κ. Δούκαν, τὴν τελευταίαν στιγμὴν τὴν μετέβαλεν. Εἰς τὴν ἰδικήν μου τοὐλάχιστον σκέψιν, ποτὲ λὲν ἐπεκράτησεν ἡ ἀντίληψις, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐγκατέλειψε τὴν ἀπόφασίν της διὰ τὸν διορισμὸν τοῦ ὑποπτεράρχου Δούκα, ὡς ἀρχηγοῦ τῆς Ἀεροπορίας, ἐξ αἰτίας τοῦ γνωστοῦ δημοσιεύματος τῆς ἀπογευματινῆς ἐφημερίδος, τοῦ Σαββάτου, διὰ πολλοὺς λόγους, ὁ ἁπλούστερος τῶν ὁποίων ἔγκειται ἐν τύπῳ: Ὅτι τὸ δημοσιευθὲν ἔγγραφον αὐτό, ἦτο γνωστὸν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὰς προκατόχους Κυβερνήσεις καὶ τὰς μεταπελευθερωτικὰς καὶ τὰς ἐν τῇ Μέσῃ Ἀνατολῇ, καὶ αἱ Κυβερνήσεις αὐταί, αἱ διαδοχικαί, ἐν γνώσει τοῦ κειμένου τῆς ἐκθέσεως αὐτῆς, ἐχρησιμοποίησαν τὸν κ. Δούκαν, εἰς καιρίας πράγματι θέσεις, ἡ δὲ σημερινὴ Κυβέρνησις, καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς διετίας, τὸν ἐχρησιμοποίει εἰς τὴν θέσιν τοῦ ὑπαρχηγοῦ τῆς Ἀεροπορίας, ἂν δὲν ἀπατῶμαι δέ, ἐκεῖνος ἦτο ὁ ἐντεταλμένος νὰ διατηρῇ τὴν ἐπαφὴν καὶ τὴν συνεργασίαν διὰ τὴν κατάρτισιν τῶν ἀμυντικῶν σχεδίων μὲ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ ΝΑΤΟ. Καὶ βεβαίως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ διανοηθῇ κανεὶς ὅτι τὸ γνωστὸν αὐτὸ ἔγγραφον ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπηρεάσῃ τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ὡς ἠκούσαμεν παρὰ τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου, οὐδὲ τὸ παράπαν ἐπηρεάσθη αὕτη ἀπὸ τὸ ἔγγραφον αὐτό, ὥστε νὰ μεταβάλῃ τὴν ἀπόφασίν της διὰ τὴν προαγωγὴν τοῦ κ. Δούκα. Τί ἐμεσολάβησε λοιπόν, κύριοι βουλευταί; Τί ἄραγε ἐπηρέασε τὴν Κυβέρνησιν, ὥστε νὰ ἐγκαταλείψῃ ἀπόφασιν ληφθεῖσαν ἀπὸ μακροῦ καὶ μετὰ ὥριμον, ἐπαναλαμβάνω, σκέψιν τὴν τελευταίαν δὲ στιγμήν; Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, κατ’ ἐπανάληψιν ἔπλεξε τὸ ἐγκώμιον καὶ ἐξῆρε τὰ προσόντα τοῦ ὑποπτεράρχου Δούκα. Συνεπῶς, ἔλλειψις προσόντων, δὲν ὑπῆρχεν. Νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν καθ’ ὅλα ἀξιότιμον συνάδελφον, τὸν ἄρτι κατελθόντα τοῦ βήματος, ὅτι τάχα δὲν ὠνομάσθη ὁ ὑποπτέραρχος Δούκας, ἀρχηγὸς τῆς Ἀεροπορίας, διότι ἐπρόλαβε νὰ παραιτηθῇ, νομίζω ὅτι, θὰ ὑπετίμων τὴν νοημοσύνην τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἀκόμη τὸ πρόσθετον καὶ ἐπικουρικὸν ἐπιχείρημα τοῦ προλαλήσαντος, ὅτι ἡ παραίτησίς του δὲν ἠμπόδισε τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὸν ὀνομάσῃ ἀρχηγὸν τῆς Ἀεροπορίας, ἀλλὰ τὸ ἐκ τῆς παραιτήσεως συναγόμενον ἐπιχείρημα, ἐλλείψει ἰσχυροῦ χαρακτῆρος, καὶ αὐτὸ νομίζω, ὅτι δὲν ἀντέχει εἰς τὴν παραμικρὰν βάσανον. Διότι τὴν πρᾶξιν τοῦ Δούκα, ὄχι μόνον δὲν ἐπέκρινεν ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ τὴν ἐξῆρε μὲ τὰς δηλώσεις, εἰς τὰς ὁποίας προέβη ὁ ἀξιότιμος Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὸν τύπον, καὶ τὰς ὁποίας ἐπανέλαβε καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Αἱ δηλώσεις ἐκεῖναι ἀναφερόμεναι εἰς τὸ ἀνώτερον ἦθος καὶ τὴν εὐθιξίαν τοῦ ἀνδρὸς ὑποσημαίνουν, ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀνεγνώρισεν ὅτι ἡ παραίτησις τοῦ Δούκα ὠφείλετο εἰς τὸ ὅτι οὗτος παρεμερίσθη. Ἀλλὰ ἐνῶ ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως ἀναπτύσσει τὴν ἀπορίαν, ὅτι ἀμφισβητεῖ τὸ δικαίωμα τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας νὰ τὴν ἐλέγξῃ ἀπὸ τοῦδε διὰ τὴν τυχὸν ἀτυχῆ ἐπιλογήν, ἀνελθὼν εἰς τὸ βῆμα μὲ τὴν ἀπόφασιν νὰ ἐμμείνῃ εἰς αὐτήν, ἐν τῇ ρύμῃ τοῦ λόγου του καὶ ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς ἀτμοσφαίρας, τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησαν τὰ ἀλλεπάλληλα καὶ ἀμείλικτα ἐρωτήματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, προέβη ἀθελήτως εἰς ὁμολογίαν. Καὶ ἔχομεν ἀπὸ τοῦ στόματος ἐκπροσώπου τῆς Κυβερνήσεως, ἀποκάλυψιν τοῦ λόγου τοῦ πραγματικοῦ, διὰ τὸν ὁποῖον αὕτη ἐγκατέλειψε τὴν ἀπόφασιν τὴν ὁριστικὴν ποὺ εἶχε λάβει ἀπὸ μακροῦ. Λέγει ἐπὶ λέξει ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀπαντῶν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν: «Διὰ τοῦ ταξιάρχου Μαργαρίτη καὶ τῆς νέας ἡγεσίας, ἡ ὁποία θὰ διαμορφωθῇ, θὰ ἐπιτευχθῇ πλήρης ἑνότης τοῦ Σώματος τῆς Ἀεροπορίας, ἡ ἀνθρωπίνως καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει δυνατὴ ἑνότης...............». Ἰδού, ὁ λόγος, κύριοι συνάδελφοι, διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἐγκατέλειψε τὴν τελευταίαν στιγμὴν τὴν ὁριστικὴν ἀπόφασιν, ποὺ εἶχε λάβει ἀπὸ μακροῦ διὰ τὴν ὀνομασίαν τοῦ ὑποπτεράρχου Δούκα ὡς ἀρχηγοῦ τῆς Ἀεροπορίας. Καὶ ἐρωτᾶται, πῶς συνέβη, ὥστε μόλις τὸ ἀπόγευμα τῆς 31ης Δεκεμβρίου ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀντιληφθῇ, ὅτι μὲ τὸν διορισμὸν τοῦ Μαργαρίτη θὰ ἐξησφαλίζετο ἡ ἑνότης καὶ οὐχὶ μὲ τὸν διορισμὸν τοῦ ὑποπτεράρχου Δούκα, καὶ δὲν εἶχε διαπιστώσει τὸ τοιοῦτον πολὺ ἐνωρίτερον. Εἶναι προφανές, ὅτι τὸ ἀπόγευμα τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἐκινήθησαν, κύριοι συνάδελφοι, παράγοντες, οἱ ὁποῖοι ἐνεφάνισαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν......

§257Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἔχετε ἀποδείξεις; Ὁμιλήσατε μὲ ἀποδείξεις. Δὲν εἶναι νοητὴ, κύριοι, ἡ παρατεταμένη βολὴ κατὰ τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ τοῦδε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς νὰ σταματήσουν βάλλοντες ἐναντίον τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ἄνευ στοιχείων καὶ ἄνευ ἀποδείξεων. Ὑπάρχει ἓν ὅριον, ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικῆς ὑπομονῆς τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Αὐτὴ ἡ κουβέντα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ, περὶ δῆθεν σκοτεινῶν δυνάμεων. Οὐδεμίαν ἔχετε ἀπόδειξιν, οὐδεμίαν ἔχετε ἔνδειξιν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν κατὰ συμπερασμὸν νὰ συνάγετε τοῦτο.

§258Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἂν ἔπρεπε νὰ ὑποστηρίξω τὰ ὅσα σεῖς ὑποστηρίζετε, δὲν θὰ εὑρισκόμην εἰς τὸ βῆμα.

§259Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Νὰ ὑποστηρίξετε τὰ ὅσα συμφέρουν εἰς τὸ Ἔθνος.

§260Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Αὐτὰ ἀκριβῶς ὑποστηρίζω.

§261Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὑποστηρίζετε, ὅ,τι κλονίζει τὰς ἐνόπλους δυνάμεις.

§262Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ὑποστηρίζω ἁπλῶς ὅ,τι κλονίζει τὸ κῦρος τῆς Κυβερνήσεως ποὺ ἐδημιούργησε τὴν κατάστασιν αὐτὴν, καὶ ἐπέχει βαρυτάτας εὐθύνας.

§263Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐὰν ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ κουβέντα, περὶ δῆθεν σκοτεινῶν δυνάμεων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀνεκτὸν τοῦτο. Ἐλέχθησαν δεκάκις ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας.

§264Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἀπευθύνομαι εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς καὶ εἰς τὸν ἀξιότιμον προεδρεύοντα τοῦ Σώματος καὶ ἐρωτῶ ἂν πρόκειται νὰ ἀνεχθῇ, νὰ τεθοῦν οἱ ρήτορες ὑπὸ λογοκρισίαν. Ἐὰν τοῦτο πρόκειται νὰ συμβῇ, ἐγώ θὰ διακόψω τὴν ὁμιλίαν μου, διότι....

§265Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Νὰ σέβεσθε.....

§266ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε συνάδελφε, θέλετε νὰ μὲ ἀντικαταστήσετε μήπως;

§267Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. ... δὲν εἶμαι διατεθειμένος, εὑρισκόμενος εἰς τὸ βῆμα, νὰ ἀσεβήσω πρὸς τὰς διατάξεις, τὰς σαφεῖς, τοῦ Συντάγματος, βάσει τῶν ὁποίων ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου εἶναι ἀπολύτως καὶ ἀπεριορίστως ἐξησφαλισμένη.

§268Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἡ παράδοσις ἐπιβάλλει νὰ προσάγετε στοιχεῖα, ὄχι νὰ γίνωνται αὐταὶ αἱ ἀνεύθυνοι ἐκθέσεις κατὰ τῶν ἐνόπλων δυνάμεων καὶ νὰ ὁμιλῆτε περὶ παραγόντων καὶ περὶ δῆθεν σκοτεινῶν δυνάμεων, χωρὶς νὰ ἔχετε οὔτε τὸ παραμικρὸν στοιχεῖον.

§269Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἐδώσατε τὸ ἐπιχείρημα, τὸ πλέον βάσιμον μὲ τὴν ἰδικήν σας ἀγόρευσιν καὶ μὲ αὐτὸ σᾶς ἀντικρούω.

§270Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Σκοτειναὶ δυνάμεις ὑπάρχουν, αἱ ὁποῖαι ἀποβλέπουν εἰς τὴν ὑπονόμευσιν τοῦ στρατοῦ, τῆς ἀεροπορίας καὶ τοῦ ναυτικοῦ.

§271Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε, ἀντὶ νὰ ἀσχολῆσθε αὐτὴν τὴν στιγμὴν μὲ τὴν διόρθωσιν τῆς ἀγορεύσεώς σας......

§272Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κάμνω καὶ τὰ δύο. Μὲ τὰ μάτια μου κυττάζω αὐτὰ καὶ μὲ τὰ αὐτιά μου παρακολουθῶ σᾶς.

§273Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Εἶναι ἐπιβεβλημμένον νὰ παρακολουθήσετε τὴν συζήτησιν ὅπως ἐμπρέπει εἰς τὴν σοβαρότητα τοῦ θέματος καὶ νὰ μὴ ἐκνευρίζεσθε.

§274Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν ἐξενευρίσθην, οὔτε ἐκνευρίζομαι ὁσάκις γίνεται βολὴ ἐναντίον μου προσωπικῶς, καὶ ἐγένετο τόση ἐπίθεσις αὐτὰς τὰς ἡμέρας, ἔχει γίνει μία θυελλώδης ἐπίθεσις, ἐχρησιμοποιήθησαν φράσεις, αἱ ὁποῖαι οὐδέποτε ἔχουν χρησιμοποιηθῆ διὰ τοῦ τύπου μέχρι τοῦδε, ἀλλὰ ἐκνευρίζομαι ὅταν ἐπαναλαμβάνετε, ὄχι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θίγει ἐμὲ ἀλλὰ τὰς ἐνόπλους δυνάμεις, ὅταν ἄνευ στοιχείων, σεῖς, πεπειραμένος πολιτικός, ποὺ ἔχετε προσφέρει ὑπηρεσίας, ὁ ὁποῖος ἔχετε ἀσκήσει τὸ ἔργον τοῦ ὑπουργοῦ κατὰ τρόπον, τὸν ὁποῖον καὶ ἐν τῇ Ἀντιπολιτεύσει εὑρισκόμενος, εἶχα τιμήσει, ὅταν σεῖς προβαίνετε, καὶ σεῖς ἀκόμη, εἰς υἱοθέτησιν φρασεολογιῶν καὶ εἰς τὴν ἐκτόξευσιν τοιούτων βλημάτων τελείως ἐστερημένων οἱουδήποτε περιεχομένου, ἐναντίον τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, διότι δὲν στρέφεσθε κατ’ ἐμοῦ, ὅταν ὁμιλῆτε περὶ παραγόντων καὶ σκοτεινῶν δυνάμεων, διότι ἀσφαλῶς δὲν πρόκειται περὶ ἐμοῦ, ὅταν ὁμιλῆτε περὶ σκοτεινῶν δυνάμεων, ἐννοεῖτε, ὅτι ἐγὼ δῆθεν καλύπτω σκοτεινὰς δυνάμεις, εὑρισκομένας εἰς τὸν Στρατόν, καὶ κατὰ τοῦ Στρατοῦ βάλλετε καὶ αὐτὸ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον.

§275Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Εἶχα δίκαιον, κύριε Ἀντιπρόεδρε, καὶ ἀπὸ τὴν παρέμβασίν σας αὐτὴν δικαιώνομαι ἀπολύτως, εἰς τὴν ἄποψιν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρακολουθῆτε μὲ ἠρεμίαν τὴν συζήτησιν, ὅταν ἔχετε ἄλλους περισπασμούς. Ἐπαναλαμβάνω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι, ἀνέγνωσα ἐπὶ λέξει ἐκ τῶν πρακτικῶν τὰς διατυπωθείσας σκέψεις τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου.

§276Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὅσα λέγουν αἱ ἐφημερίδες, λέγετε ἐδῶ. Αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις ἀνησυχοῦν δι’ ὅσα λέγετε σεῖς ἐδῶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ αὐτὴ ἡ κουβέντα ποὺ γίνεται περὶ σκοτεινῶν δυνάμεων, πρέπει νὰ σταματήσῃ. Ἐκτὸς, ἐὰν ἔχετε τὸ παραμικρὸν στοιχεῖον. Πρέπει νὰ προσκομίσετε στοιχεῖα καὶ σεῖς καὶ ὅλοι οἱ ἐν τῇ Ἀντιπολιτεύσει εὑρισκόμενοι.

§277Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Προσηγάγομεν στοιχεῖα.

§278Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν προσηγάγατε κανένα στοιχεῖον, διότι στερεῖσθε καὶ τοῦ παραμικροῦ στοιχείου, καὶ βασίζεσθε ἐπὶ τῆς φαντασίας.

§279Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ὅταν, κύριοι συνάδελφοι, καλῆται ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ μίαν ἐξήγησιν...

§280Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν ἠμπορεῖ νὰ συνεχίζεται αὐτὴ ἡ κουβέντα.

§281Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Διακόψατε, κ. Πρόεδρε, ἐπ’ ὀλίγον, νὰ ἠρεμήσῃ ἡ κατάστασις.

§282Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὑπόσχομαι νὰ προσέξω τὰ γραπτά μου καὶ ὄχι σᾶς.

§283Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, αὐτὸ ποὺ εἴπατε δὲν σᾶς τιμᾷ, ὅτι θὰ προσέξετε τὰ γραπτά σας καὶ ὄχι ἐμέ. Αὐτὸ εἶναι ὕβρις πρὸς τὸ Σῶμα.

§284Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Τὴν ἀνακαλῶ καὶ θὰ προσέξω καὶ σᾶς.

§285Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, πέραν τῆς ἐκδοχῆς, τὴν ὁποίαν αὐτή, αὕτη ἡ Κυβέρνησις, ἐνεφάνισεν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἐπληροφορήθη, ὅτι ἡ ἑνότης τῆς Ἀεροπορίας θὰ ἐξησφαλίζετο διὰ τῆς ὀνομασίας τοῦ κ. Μαργαρίτη καὶ οὐχὶ τοῦ κ. Δούκα, πέραν ταύτης ἀπὸ τὴν συζήτησιν προέκυψαν τὰ ἀκόλουθα σαφῆ καὶ ἀναμφισβήτητα περιστατικά. Ἀφήνω τὴν δήλωσιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐξ Ἀθηνῶν, καὶ πρώην ὑφυπουργοῦ τῆς Ἀεροπορίας, τὴν ἀναφερομένην εἰς τὴν ἀποκάλυψιν τοῦ περιεχομένου τῆς καταθέσεώς του, ἐνώπιον τοῦ δευτεροβαθμίου Συμβουλίου ἐκ μέρους τοῦ ἐπιτίμου Προέδρου τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Πράγματι εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς τελευταίας συνεδριάσεως, ἡ ὁμιλία τοῦ κ. Γυαλίστρα ἀρχίζει ὡς ἑξῆς: «Κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν, ὁ ἐπίτιμος Πρόεδρος τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων κ. Βενιζέλος, ἀνέφερεν ἀπόσπασμα ἐκ τῆς καταθέσεώς μου ἐν τῷ δευτεροβαθμίῳ Συμβουλίῳ. Δὲν στεροῦνται βάσεως τὰ ἀναφερόμενα, ἀλλὰ ἐπειδὴ εἶναι ἐνδεχόμενον, οἱ κύριοι συνάδελφοι, νὰ τὰ ἀντελήφθησαν ἐσφαλμένως, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς δώσω ἐξηγήσεις τινάς. Ἐκεῖνος δὲν τὰς ἔδωσε, διότι τελικῶς διεκόπη ἡ ὁμιλία του. Βεβαίως, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ δεχθῶμεν, τὴν διευκρίνισιν, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη σήμερον· ὅτι ἁπλῶς φήμας εἶχεν ἀκούσει περὶ τῆς παρακολουθήσεώς του, ἐν τῷ Ὑπουργείῳ καὶ δὲν θὰ ἐπιμείνω. Ἀλλὰ μόνον ἐκ τῆς ὁμιλίας τοῦ ὑπευθύνου τέως ὑφυπουργοῦ τῆς Ἀεροπορίας μένουν ἄλλα βαρυσήμαντα σημεῖα. Ποία εἶναι ἡ δύναμις ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει, ὥστε ἀξιωματικοὶ τῆς Ἀεροπορίας νὰ παρακολουθοῦνται ἀπὸ σμηνίας καὶ ἰδιώτας πληροφοριοδότας; Ἐπαναλαμβάνω, τὰς λέξεις τοῦ κ. Γυαλίστρα. Βεβαίως δὲν εἶχον ἐντολήν, οἱ παρακολουθοῦντες τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκ μέρους τοῦ Ὑφυπουργοῦ τῆς Ἀεροπορίας, διότι ἄλλως δὲν θὰ ἐξενίζετο οὗτος, καὶ δὲν θὰ τὸ κατεδίκαζεν. Ὑπῆρχε, λοιπόν, ὑπεράνω τοῦ ὑπουργοῦ, ὑπεράνω τῆς Κυβερνήσεως, μία δύναμις, ἡ ὁποία ἐπέτρεπεν εἰς ἰδιώτας νὰ παρακολουθοῦν ἐν ἀγνοίᾳ τῆς Κυβερνήσεως, τοὺς ἀξιωματικούς.

§286Λ. ΜΠΑΤΡΙΝΟΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν ἐρώτησιν, κ. Ἀλλαμανῆ;

§287ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπει, κ. συνάδελφε, ὁ ρήτωρ. Δικαίωμά του εἶναι καὶ ἀντίστοιχος ὑποχρέωσίς σας νὰ μὴ ἐπιμείνετε.

§288Λ. ΜΠΑΤΡΙΝΟΣ. Μοῦ τὸ ἐπέτρεψε, κ. Πρόεδρε.

§289Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ὁρίστε, κ. συνάδελφε.

§290Λ. ΜΠΑΤΡΙΝΟΣ. Ἤθελα νὰ σᾶς ἐρωτήσω τὸ ἑξῆς: Ἠκούσαμεν ἐπανειλημμένως ἐνταῦθα περὶ σκοτεινῶν δυνάμεων. Διὰ νὰ δροῦν εἰς τὸ σκότος, αἱ σκοτειναὶ αὐταὶ δυνάμεις πρέπει νὰ ἔχουν ὀφθαλμοὺς Λυγγός. Πῶς τὸ ἐξηγεῖτε λοιπόν, αὐτό, αἱ περίφημοι σκοτειναὶ δυνάμεις ἐπὶ ἓξ μῆνας νὰ ἠξεύρουν, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ὁ ὑποπτέραρχος Δούκας Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου, πῶς αὐταὶ αἱ δυνάμεις ἦλθον μόλις τὴν τελευταίαν ὥραν καὶ ἐκινήθησαν διὰ νὰ εἴπουν «ὄχι ὁ ὑποπτέραρχος Δούκας, ἀλλ’ ἄλλος;», Τόσον τυφλοὺς τοὺς θέλετε ἐκείνους ποὺ κινοῦνται εἰς τὸ σκότος;

§291Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ ὑπέβαλον εἰς τὴν θέσιν σας τὴν ἐρώτησιν αὐτὴν, ἐὰν προηγουμένως εἶχον δώσει ἀπάντησιν ὁ ἴδιος εἰς τὴν συνείδησίν μου, διὰ τὸν λόγον ποὺ σεῖς πιστεύετε, ὅτι ὀφείλεται ἡ ἀντικατάστασις τοῦ Δούκα ἀπὸ τὸν Μαργαρίτην. Ὑποθέτω ὅμως, ὅτι ἀπάντησιν δὲν ἔχετε δώσει ἕως αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὴν συνείδησίν σας. Πέραν αὐτῆς τῆς διαπιστώσεως, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ὁ ἁρμόδιος μέχρι πρό τινος ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας ὑπάρχει μία ἑτέρα βαρυσήμαντος διαπίστωσις του. Ἤρκει ἕνας ἀξιωματικὸς νὰ μὴ ἐκπληρώσῃ τὰς ἐπιθυμίας τοῦ προϊσταμένου του διὰ νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς κομμουνιστής, καὶ ἐν συνεχείᾳ νὰ ἀπομακρυνθῇ τοῦ Σώματος, λέγω ἐγώ, καὶ νὰ σήπεται ἴσως εἰς τὰς φυλακάς. Καὶ διερωτῶμαι, πῶς ὁ κ. Γεωργούλης, ὁ ὁποῖος τόσον ἐπιμελῶς συνεκέντρωσεν ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἠμέλησε νὰ ἀσχοληθῇ καὶ μὲ αὐτὰ τὰ αὐθεντικὰ γεγονότα; Ποῖαι δυνάμεις κινοῦν τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτοὺς νὰ χαρακτηρίζουν ἐθνικόφρονας συναδέλφους των, ὡς κομμουνιστάς, ποῖαι δυνάμεις τοὺς δίδουν τὸ θάρρος ἀτιμωρητὶ νὰ προβαίνουν εἰς τοιαύτας ἀδίκους καὶ τρομερὰς πράξεις; Προέβη εἰς μίαν ἀκόμη καταπληκτικὴν δήλωσιν, ὁ κ. Γυαλίστρας, καὶ δὲν ἐσχολιάσθη ὅμως παντάπασιν καὶ δὲν ἀπησχόλησε τὴν Κυβέρνησιν. «Ἥρωες εἰς τοὺς αἰθέρας, οἱ Ἕλληνες ἀεροπόροι, ἀλλὰ ἐπὶ τοῦ ἐδάφους οὐχὶ ἐλεύθεροι ἄνθρωποι». Πρόκειται περὶ ἀφορισμοῦ, τεραστίας σημασίας, ὅταν μάλιστα, αὐτὸς διατυποῦται ἀπὸ ἐπίσημα χείλη, οἷα εἶναι, τὰ χείλη τοῦ κ. Γυαλίστρα. Ἀκόμα, ὁ κ. Γυαλίστρας, ἔκρινεν, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐξετασθῇ ὡς μάρτυς ἐνώπιον τοῦ κ. Τσιγκούνη, καὶ προσθέτει: «Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ὁ κ. Τσιγκούνης ἔμεινεν ὑπὸ τὴν ἐπήρειαν τοῦ ἡγέτου τῆς Ἀεροπορίας, ὁ ὁποῖος εἶχε κάθε λόγον νὰ εὐνοήσῃ τὸν Καρακίτσον». Καὶ ἐρωτᾶται, ποῖοι εἶναι αὐτοὶ οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦν νὰ ὁδηγοῦν ἕνα ἡγέτην τῆς Ἀεροπορίας, νὰ εὐνοῇ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἦτο ἔνοχος τόσον βαρείας πράξεως; Καὶ περαιτέρω ἐρωτᾶται: Τί ἐμεσολάβησεν, ὥστε ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ ἀκολουθήσῃ τὴν πρότασιν τοῦ στρατηγοῦ Τσιγκούνη, ὅπως ἀσκήσῃ ποινικὴν ἀγωγὴν ἐναντίον τῶν ὑπευθύνων; Ἠσχολήθη διὰ μακρῶν, ὁ προλαλήσας συνάδελφος κ. Γεωργούλης, ἀπαντῶν εἰς τὰ ἐπιχειρήματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ δὲν ἠθέλησε νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὸ σπουδαῖον ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον ἤχθη πρὸ ἡμῶν κατ’ ἐπανάληψιν. Τί συνέβη διὰ τοὺς ἀνωτάτους ἐκείνους ἀξιωματικούς, διὰ τοὺς ὁποίους, ὁ τότε Ἀρχιστράτηγος καὶ νῦν Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶπε τὴν 1.6.51: «Κάματε τὸ μεγαλύτερο κακὸ εἰς τὴν χώραν, εἰς τὸν Βασιλέα, ἀλλὰ καὶ εἰς ἐμέ τὸν ἴδιον». Τί ἐμεσολάβησεν, ὥστε οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ κατόπιν νὰ προαχθοῦν καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ κατ’ ἀπόλυτον ἐκλογήν, νὰ προωθηθοῦν εἰς τὴν ἡγεσίαν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων; Ἰδοὺ ποῖα ζητήματα ἀπασχολοῦν τὴν Κοινὴν Γνώμην καὶ εὐλόγως προκαλοῦν ἀνησυχίας. Ἀλλὰ ἀντὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ μίαν διέξοδον εἰς τὰς ἀνησυχίας αὐτάς, ἠνέχθη τὴν δίωξιν τῆς ἐφημερίδος, ἡ ὁποία ἔφερε πρώτη εἰς φῶς τὴν ὑπόθεσιν τῆς νέας ἡγεσίας τῆς Ἀεροπορίας. Καὶ ὅταν ἠρωτήθη Κυβερνητικὸς ἐκπρόσωπος τὴν 10.1.55, σχετικῶς μὲ τὴν δίωξιν αὐτήν, ἔδωσε τὴν ἀκόλουθον ἀπάντησιν: «Ἡ δίωξις τῆς «Ἐλευθερίας», διὰ τῆς ὑποβολῆς τῆς σχετικῆς μηνύσεως κατέστη ἀναπόφευκτος, συνεπεία τῆς φανταστικῆς πληροφορίας, περὶ τοῦ διαβήματος τοῦ κ. Γκίκα εἰς τὸν κ. Παπάγον, τὴν ὁποίαν δὲν ἠδύνατο νὰ ἀνεχθῇ ὁ Στρατάρχης». Ἀλλ’ ἐρωτῶμεν ἀπὸ πότε καθιερώθη ὡς στοιχεῖον ποινικοῦ ἀδικήματος ἡ μὴ ἀνοχὴ ἐκ μέρους τοῦ ἑκάστοτε Πρωθυπουργοῦ ἑνὸς δημοσιεύματος; Περαιτέρω, καὶ μολονότι ἐπρόκειτο περὶ ἀσκήσεως κριτικῆς μιᾶς Κυβερνητικῆς πράξεως, ἐξεδόθη ἀπόφασις ἀπαγορεύουσα τὴν δημοσίευσιν σχετικῶν εἰδήσεων ἀπὸ τὸν τύπον. Ἠρωτήθη καὶ ἐπ’ αὐτοῦ Κυβερνητικὴ προσωπικότης, καὶ ἀπήντησεν: «Ἡ ἀπαγόρευσις τῆς δημοσιεύσεως πληροφοριῶν διὰ τὴν πορείαν τῶν ἀνακρίσεων εἶναι συνέπεια ἐπερχομένη κατὰ τὸν νόμον αὐτομάτως, ἅμα τῇ ὑποβολῇ τῆς μηνύσεως. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἐκ τοῦ νόμου δικαίωμα οὔτε νὰ προβῇ εἰς τὴν ἄρσιν τῆς ἀπαγορεύσεως. Σφάλμα. Ἡ ἀπαγόρευσις δὲν ἐπέρχεται αὐτομάτως, κατὰ τὴν σχετικὴν τοῦ νόμου διάταξιν. Εἶναι δυνητικὴ ἡ ἀπαγόρευσις. Ἀλλά, δὲν ἐφαντάζετο, κ. συνάδελφοι, ὁ συντάκτης τῆς σχετικῆς διατάξεως, ὅτι θὰ ἦτο δυνατόν, ποτὲ τοιαύτη νὰ γίνῃ ἐφαρμογὴ αὐτῆς. Διότι, ὑπάρχει ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις τοῦ νόμου 5060)31 ἐκ τοῦ ὁποίου περιλήφθη ἡ ἰσχύουσα σήμερον σχετικὴ διάταξις διὰ νὰ μαρτυρῇ τὴν ἀληθῆ αὑτῆς ἔννοιαν καὶ νὰ καθοδηγῇ τοὺς δικαστὰς πῶς πρέπει νὰ ἐφαρμόζουν τὴν διάταξιν αὐτήν. Καὶ λέγει ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις: «Ὑπάρχουν περιπτώσεις, καθ’ ἃς αἱ ἀκριτομυθίαι τοῦ τύπου βλάπτουσι σοβαρῶς τὸ ἔργον τῆς ἀνακρίσεως... .......................................». Εἶναι φανερόν, ὅτι δύο σκοποὺς ἐπεδίωξεν ἡ διάταξις αὐτή: Νὰ μὴ τυχὸν συσκοτισθῇ τὸ ἔργον τῆς ἀνακρίσεως ἀπὸ τὰς δημοσιεύσεις τοῦ τύπου καὶ νὰ μὴ παρασύρῃ καὶ ἄλλους εἰς τὴν διάπραξιν ὁμοίων ἀδικημάτων. Πόσον ὅμως, ἀποδεικνύεται, ὅτι εἶχον δίκαιον, τρεῖς βουλευταὶ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, Ράλλης, ὁ πατὴρ τοῦ νῦν ὑπουργοῦ, Μαντᾶς καὶ Γιαννόπουλος, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦντες τὴν μειοψηφίαν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἐπεσήμανον ἔκτοτε, τοὺς κινδύνους μιᾶς ἐκτρωτικῆς ἐφαρμογῆς τῆς διατάξεως αὐτῆς. Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι, ὑπῆρξεν ἕνα περαιτέρω βαρὺ ὀλίσθημα καὶ ἡ δίωξις τῆς ἐφημερίδος καὶ πρὸ παντὸς ἡ ἐκδοθεῖσα διαταγὴ τῆς ἀπαγορεύσεως. Ἀλλοίμονον, ἂν, ἀσκουμένου πολιτικοῦ ἐλέγχου, δι’ οἱανδήποτε Κυβερνητικὴν πρᾶξιν ἢ παράλειψιν, ἐπρόκειτο, διωκομένης τῆς ἐφημερίδος, νὰ ἀπαγορευθῇ καὶ ἡ δημοσίευσις περαιτέρω εἰδήσεων. Θὰ ὡδήγει τοῦτο αὐτομάτως εἰς τὴν κατάργησιν τῆς ἐλευθεροτυπίας διὰ τῆς ματαιώσεως τοῦ ἐλέγχου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς διοικήσεως ἐκ μέρους τοῦ τύπου. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς ἄλλους χρόνους παλαιοτέρους δὲν θὰ ἐχρειάζετο εἰς τὸ τέρμα τῆς συζητήσεως αὐτῆς, ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ ὑποδείξῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ὑπὸ τὸ βάρος τοιούτων εὐθυνῶν, τὰς ὁποίας ἔφερεν εἰς φῶς ἡ διεξαχθεῖσα συζήτησις, ὤφειλε νὰ παραιτηθῇ. Θὰ τὸ εἶχε πράξει ἡ ἰδία, πρὶν κἂν εἶχεν ἀρχίσει ἡ συζήτησις εἰς τὴν Βουλήν, καὶ μετὰ τὰς διὰ τοῦ τύπου γενομένας ἀποκαλύψεις.

§292Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Σεῖς βλέπετε ὄνειρα.

§293Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Πράγματι, Κύριε Λιβαδᾶ, αὐτὰ εἶναι ὄνειρα. Καὶ ἡμεῖς δὲν ἔχομεν αὐταπάτας. Δι’ αὐτὸ θὰ ἀρκεσθῶμεν ἁπλῶς νὰ κάμωμεν ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νὰ θελήσῃ εἰς τὸ κρίσιμον αὐτὸ ζήτημα νὰ δράσῃ κεραυνοβόλως καὶ νὰ θέση τέρμα εἰς τὴν ὑφισταμένην καὶ ἀποδειχθεῖσαν ἀνωμαλίαν ἐν τῷ Στρατεύματι. Ὅσον καὶ ἂν εἶναι δύσκολον —καὶ εἶναι πράγματι δύσκολον—τὸ ἔργον, εἰς τὸ ὁποῖον τὴν καλοῦμεν, νὰ ἐπιδοθῇ, θὰ δύναται ἀπολύτως νὰ ὑπολογίζῃ ἐπὶ τῆς συμπαραστάσεως ὁλοκλήρου τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, δὲν θελήσῃ, ἀναμετρῶσα τὰς εὐθύνας της, νὰ προχωρήσῃ εἰς τὸ ἔργον τοῦτο, τὸ σωτήριον, τὸ ὁποῖον τῆς ὑποδεικνύομεν, τότε αἱ εὐθῦναι μεταφέρονται εἰς τοὺς ὤμους τοὺς ἰδικούς μας, διότι τὸ Σῶμα αὐτὸ τὸ κυρίαρχον, εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ἐντεταλμένον διὰ τὴν φρούρησιν τῶν ἐλευθέρων θεσμῶν. Νομίζω, ὅτι διερχόμεθα στιγμὰς δυσκόλους, καὶ εἶναι ἀνάγκη ψυχικῆς ἀνατάσεως καὶ ἀντιμετωπίσεως τῶν τεραστίων προβλημάτων ποὺ ἀνέκυψαν ἐν πνεύματι πράγματι, ὑπερκομματικῷ, διότι ὁδηγοῦμεν τὸν τόπον εἰς σκληρὰν δοκιμασίαν, τῆς ὁποίας —θὰ συνολογήσητε ὅλοι—ὅτι δὲν εἶναι ἄξιος ὁ τόσον ταλαιπωρημένος Ἑλληνικὸς Λαός. (Χειροκροτήματα).

§294Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγονται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ μετ’ εὐχαρίστου ἐκπλήξεως εἶδον, ὅτι παρακολουθοῦνται ἀπὸ ὅλον τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ ἀπὸ ὅλους τοὺς ἀναγνώστας τῶν ἐφημερίδων. Προχθὲς Σάββατον τὴν μεσημβρίαν ξεκίνησα διὰ τὴν Κεφαλληνίαν. Μέσα εἰς τὸ βαπόρι καὶ Κεφαλλῆνες καὶ Ζακυνθηνοὶ εἶχον ὅλοι ὡς συζήτησιν τὸ θέμα τῆς Βουλῆς περὶ Στρατοῦ. Κυριακὴ πρωῒ ἤμην εἰς τὸ Ληξοῦρι, τὸ μεσημέρι ἤμην εἰς τὴν Σάμην καὶ μετὰ εἰς τὰς Πάτρας. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι πάρα πολλοί, ὄχι μόνον συμπολιτευόμενοι, ἀλλὰ καὶ ἀντιπολιτευόμενοι μοῦ ἀπηύθυνον τὸν λόγον ὡς ἑξῆς: Κύριε βουλευτά, ἔχετε κάμει μεγάλην χρῆσιν τῆς ἀσυδοσίας σας. Νομίζετε ὅτι ἔχετε τὸ δικαίωμα διαρκῶς νὰ ὁμιλῆτε περὶ τῶν ἐνόπλων δυνάμεων; Ἡμεῖς ὅμως εἴμαστε πεπεισμένοι, ὅτι μόνον εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις ἐμπιστευόμεθα τὸν ἑαυτόν μας καὶ τὸ Ἔθνος καὶ διὰ τοῦτο ὑπῆρξεν ἐποχή, κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς κανένα πολιτικὸν τῆς καρριέρας ὑπεστηρίχθησαν ἀρκετὰ τὰ σύνορα τοῦ Ἔθνους καὶ ἐμεγαλούργησεν ὁ Ἑλληνικὸς Στρατός. Ἐὰν τώρα μερικοὶ νέοι τῆς Ἀεροπορίας, ἢ τοῦ Στρατοῦ, ἢ Ναυτικοῦ, σὰν νέοι ποὺ εἶναι νὰ μάλωσαν, ὁ ἕνας μὲ τὸν ἄλλον, παιδιὰ εἶναι, οἱ ἀετοὶ δὲν χωροῦν εἰς τὰ κλουβιά. Μὴ τὸ κάμνετε σὰν τὴν Ἀστυνομία ποὺ θέλει νὰ βάλῃ σειρὲς εἰς τὰ τρὰμ κλπ., διότι αὐτοὶ οἱ Ἕλληνες ποὺ δὲν πᾶνε κατὰ σειρὰν εἰς τὸ τράμ, ἀνεβαίνουν εἰς τὶς ἀετοράχες καὶ πολεμᾶνε μὲ πυρομαχικὰ ποὺ ἀποτελοῦνται ἀπὸ πέτρες. Αὐταὶ εἶναι αἱ γνῶμαι τῶν πολιτῶν ποὺ μᾶς ἐψήφισαν. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν εἶναι σοφές, ἢ ἐὰν δὲν τὶς εὑρίσκετε σοφές. Ἐπιπροσθέτως ἴσως νὰ κλονιζόμην ν’ ἀναφέρω καὶ ἄλλας γνώμας. Λέγουν, σᾶς ἐψηφίσαμεν νὰ πᾶτε μὲ μίαν γραμμὴν καὶ πᾶτε μὲ ἄλλην γραμμήν, διότι νομίζετε, ὅτι σεῖς ἔχετε δικαίωμα διότι δὲν ἐντρέπεσθε, ἄλλοι ἐνοικιάζουν τὸ ὄνομά τους καὶ τὸν τίτλον τους εἰς κἄποιαν ἐφημερίδα διὰ νὰ μαζεύουν ἑκατομμύρια καὶ ἔγιναν διευθυνταὶ χωρὶς νὰ γράφουν οὔτε μίαν γραμμὴν εἰς τὴν ἐφημερίδα καὶ χωρὶς νὰ ἔχουν καμμίαν ἰδικήν τους κατάθεσιν. Κύριοι πιστεύσατε, ὅτι σεῖς, ἡμεῖς οἱ ἴδιοι, κλονίζομεν μὲ τὶς ἀνακριβολογίες, μέσα ἐδῶ τὸ πραγματικὸν δημοκρατικὸν πολίτευμα. Διότι, ὅταν βλέπετε πῶς πολλοὶ τῶν ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, χωρὶς νὰ ἔχουν τίποτε τὸ συγκεκριμένον, ὁμιλοῦν τρεῖς ἡμέρας περὶ τοῦ Στρατοῦ καὶ βλέπετε καὶ τοὺς κυρίους Ἀλλαμανῆν καὶ Ζίγδην τί ἐπιχειρήματα εἶχον, προέκυψεν αὐτὸ ἀπὸ τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, προέκυψεν ἀπὸ τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. τέως ὑφυπουργοῦ τῆς Ἀεροπορίας, προέκυψεν ἀπὸ τὴν ἐφημερίδα Α καὶ προέκυψεν ἀπὸ τὴν ἐφημερίδα Β. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἐπιχειρήματα μὲ τὰ ὁποῖα ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας, ἢ μᾶλλον σχεδὸν μίαν ἑβδομάδα καὶ πλέον ἐταλαιπωρούμεθα. Κύριοι, ἕνα ὅσιον καὶ ὅσιον καὶ ἱερὸν ἔχει ὁ Ἑλληνικὸς λαός, τὸν Στρατόν, καὶ δὲν ἐπιτρέπει σὲ κανένα, οὔτε εἰς ἡμᾶς νὰ βάλωμεν ἐναντίον του. (Χειροκροτήματα).

§295ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μόδης ἔχει τὸν λόγον.

§296Γ. ΜΟΔΗΣ. Θὰ ἀσχοληθῶ δι’ ὀλίγων μὲ ὅσα ὀλίγα εἶπεν ὁ κ. τέως ὑφυπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας, ὀλίγα ἀλλὰ ζουμερά. Ἀπὸ τὸ ἕρκος τῶν ὀδόντων του ἐβγῆκαν ὀλίγες φράσεις, αἱ ὁποῖαι ὅμως ἦσαν πυρακτωμένοι μύδροι καὶ τορπίλλαι καὶ θὰ ἔπρεπεν, ὄχι μόνον τὰ γόνατά μας νὰ λυγίσουν, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Βοῦλτζος, ἀλλὰ καὶ αἱ τρίχες τῶν κεφαλῶν μας ν’ ἀνορθωθοῦν, ὅσων τοὐλάχιστον δὲν εἶναι γυμναὶ καὶ ἔξωθεν. Διερωτᾶται κανείς, ἡ Ἀεροπορία εἶναι ἰδιοκτησία μερικῶν ἀτόμων κατὰ τὸ λαμπρὸν παράδειγμα τῶν ἰδιοκτήτων Στρατῶν, τοὺς ὁποίους εἶχον μερικοὶ Κινέζοι στρατηγοί, οἱ ὁποῖοι καὶ ὡδήγησαν τὴν χώραν τους πλησίστιον εἰς τοὺς ὄνυχας τοῦ κομμουνισμοῦ; Ἠξεύρετε τί εἶπεν ὁ κ. ὑφυπουργός....

§297Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Εἶναι τοῦ Ἔθνους ἡ Ἀεροπορία, εἶναι τοῦ Ἔθνους ὁ Στρατός.

§298Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἠκούσατε, ὅτι παρηκολουθεῖτο ὁ ἴδιος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον του, ὅτι οἱ Ἀεροπόροι, εἶναι ἐλεύθεροι πολιορκημένοι κάτω εἰς τὴν γῆν, ὅτι ἂν δὲν ὑπακούσουν εἰς ἄνομα κελεύσματα χαρακτηρίζονται κομμουνισταί! Τὰ ἀκούσατε ἀλλὰ καθόλου δὲν συνεκινήθητε. Παρηκολούθησα κατὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Γυαλίστρα τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν διέκοψε τὸν τέως ὑπουργόν του. Δὲν τὸν διέψευσε. Δὲν διέκοψε τοὺς διακοψίας. Δὲν ἐκινήθη. Δὲν συνεκινήθη. Τίποτε δὲν ἀπηγγέλθη. Τὰ ἐγνώριζε; Τότε πρώτην φορὰν τὰ ἤκουε; Ἐὰν ἦτο ὁποιοσδήποτε ἄλλος, ἐὰν π.χ. ἦτο ὁ μακαρίτης Ἐλευθέριος Βενιζέλος καὶ ἤκουεν αὐτὰ τὰ ἀνήκουστα, καὶ πρωτάκουστα, ἀσφαλῶς θὰ ἐτινάζετο ὁλόκληρος ἀπὸ τὴν καρέκλα του καὶ θὰ τοῦ ἔπιπτε κατὰ γῆς ὁ μαῦρος σκοῦφος του.

§299Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Τελειώνετε τέλος πάντων.

§300ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε, κ. Λιβαδᾶ.

§301Γ. ΜΟΔΗΣ. Δὲν θέλω νὰ εἴπω τὸ νέοι ἄνδρες, ἔστω καὶ γηρασμένοι, νέα ἤθη, ἀλλὰ ἀσφαλῶς εἶναι πράγματα, τὰ ὁποῖα ποτὲ ἄλλοτε δὲν εἶχον συμβῆ, ποτὲ ἄλλοτε δὲν εἶχαν ἀκουσθῆ ἀπὸ στόμα ἁρμοδίου ὑπουργοῦ τόσον βαρεῖαι, τόσον τρομακτικαὶ καταγγελίαι. Καὶ ἐνθυμοῦμαι αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ μίαν ἄλλην πρᾶξιν ἐξ ἴσου ἀνατριχιαστικὴν τῆς δίκης τῶν ἀεροπόρων. Κύριοι, δὲν ἐγνώρισα παρὰ μόνον ἀπὸ τὰς φωτογραφίας τῶν ἐφημερίδων τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτούς, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν κακὴν τύχην νὰ γίνουν ἡ μπερλίνα ὅλης τῆς Ἑλλάδος, χάρις εἰς τὴν ἀδάμαστον ἀποφασιστικότητα καὶ ἀκλόνητον σταθερότητα τῆς Κυβερνήσεως τῆς «μεγάλης» καὶ «ἰσχυρᾶς» Κυβερνήσεως. Ὅπως ἀφέθη ἐπίσης νὰ διασυρθῇ ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος, μὲ τὴν εὐκαιρίαν τῆς δίκης τῆς Μυτιλήνης, διότι ἡ ἴδια μεγάλη καὶ ἰσχυρὰ Κυβέρνησις δὲν ἐφρόντισε νὰ πάρῃ ἐγκαίρως τὰ ἀνάλογα μέτρα. Λοιπόν, τότε κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς γνωστῆς δίκης τῶν ἀεροπόρων, ἐδιάβασα εἰς μίαν ἐφημερίδα, ὅτι ἕνας καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου ὡς ἰατροδικαστὴς ἐβεβαίωσεν ἐπὶ δικαστηρίου, ὅτι Ἕλλην ἀξιωματικὸς ἀεροπόρος, τοῦ ὁποίου τὸ ὄνομα νομίζω ἦτο Θεοδωρίδης, ἢ Θεοδωρόπουλος, εἶχε κακοποιηθῇ τόσον ἄσχημα καὶ βάρβαρα κατὰ τὴν ἀνάκρισιν, ὥστε μετὰ ἓν ἔτος τὸ πόδι του ἐκινδύνευε νὰ ἀκρωτηριασθῇ! Καὶ αὐτὰ συνέβησαν ἐν μέσῃ Πρωτευούσῃ, ἐν καιρῷ πλήρους εἰρήνης, ὑπὸ τὰ ὄμματα τῶν ἀρχῶν καὶ τῶν δικαστῶν.

§302Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. (Ὑφ. Ἐθν. Ἄμ.). Ἐπὶ ποίας Κυβερνήσεως;

§303Γ. ΜΟΔΗΣ. Εἶναι γεγονός....

§304ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαμαρτύρεσθε, διότι δὲν τηρεῖται τὸ τέταρτον, ἀλλὰ κάμνετε, ὅ,τι ἠμπορεῖτε, διὰ νὰ μὴ τηρῆται.

§305Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἐγὼ πταίω; Λοιπὸν αὐτὰ ἦσαν πράγματα, διὰ τὰ ὁποῖα ὅλοι οἱ Ἕλληνες, ἐὰν σύμφωνα μὲ τὸ ρητὸν τῶν ἀρχαίων, κατὰ τὸ ὁποῖον εὐνομεῖται ἐκείνη μόνον ἡ πολιτεία ὅπου ἀδίκημα στρεφόμενον κατὰ ἑνὸς πολίτου θεωρεῖται θίγον καὶ ὅλους τοὺς πολίτας, ἐξεγείροντο ἀναλόγως διὰ τὰ παθήματα Ἑλλήνων πολιτῶν καὶ μάλιστα ἀξιωματικῶν, θὰ ἔπρεπε ὅλοι νὰ εἴχαμεν ἀναστατωθῆ, ὅλοι ἐπαναστατήσει διὰ τὰ ἀπάνθρωπα καὶ βάρβαρα αὐτὰ γεγονότα. Βεβαίως συνέβησαν καὶ ἐπὶ ἄλλων Κυβερνήσεων. Ἐγὼ δὲν ἦλθον ἀπολογητὴς κανενός. Ἀλλὰ ἡ διαφορὰ εἶναι, ὅτι τότε τοὐλάχιστον—ὡς ἰσχυρίζεται ὁ τότε ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης—δὲν τὰ ἐγνώριζεν, ἀλλὰ ἀργότερον ἐπὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως ἀπεκαλύφθησαν ἐν ὅλῃ τῇ ἐκτάσει καὶ ἐν ὅλῃ τῇ φρίκῃ. Ἀλλὰ δὲν εἴδαμεν νὰ ἐπιβληθοῦν ἀνάλογοι σκληραὶ κυρώσεις, διὰ βαρβαρότητας, αἱ ὁποῖαι ἀτιμάζουν τὸν πολιτισμόν μας καὶ τὸν ἀνθρωπισμόν μας. Ἐπέρασεν ἐξ ἴσου ἀπαρατήρητος καὶ μία ἄλλη καταγγελία ὑπουργοῦ ἐπίσης καὶ ἔχοντος θέσιν ὑπουργοῦ, ἀλλὰ μισθοὺς περισσοτέρους, τοῦ Διοικητοῦ τοῦ ΙΚΑ κ. Θηβαίου, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι ὁ τότε ὑπουργὸς, Ἐργασίας ὑπενόμευε καὶ ἐφρόντιζε νὰ τινάξῃ εἰς τὸν ἀέρα τὸ Ι.Κ.Α., ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐξαρτᾶται ἡ ζωὴ 600.000 Ἑλλήνων. Καὶ τότε ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔλαμψε διὰ τῆς ἀπουσίας του. Καὶ διὰ νὰ τελειώσω γρήγορα, ἔρχομαι ἀμέσως εἰς ἕνα προσωπικὸν χαρακτηρισμόν, τὸ ὁποῖον ἔκαμε προχθὲς ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Εἶπεν ὁ κ. Κανελλόπουλος, ὅτι ἡ μνήμη μου, δὲν εἶναι ἰσχυρά. Δυστυχῶς δὲν εἶναι παρών, διὰ νὰ τοῦ ὑπομνήσω, ὅτι καὶ αὐτὸς ἔχει λησμονήσει πάρα πολὺ τὸν ἑαυτόν του, τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον, τὸ παλαιὸν Κανελλόπουλον. Ἀλλὰ ἠρέμησα ἐν τῷ μεταξὺ καὶ διεπίστωσα, ὅτι πράγματι τὴν 16ην Ἰανουαρίου 1952, ὅταν ἤρχισεν ἡ περίφημος περιοδεία—ἐκστρατεία τοῦ Στρατάρχου, ὡς ἀρχηγοῦ Ἀντιπολιτεύσεως, εἰς Πελοπόννησον, τὴν ἡμέραν ἐκείνην εἰς τὸ Ἄργος εἶπεν, ὁμιλῶν πρὸς τὰ πλήθη ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, εἶπεν, ὅτι «τὰ ἀνώτατα στελέχη τοῦ Στρατεύματος εἶναι ἀνάξια τῆς ἀποστολῆς των». «Τὰ ἀνώτατα», χωρὶς καμμίαν διάκρισιν χωρὶς καμμίαν ἐπιφύλαξιν. Μὲ τὸ «τὰ» λέγει, δηλαδή, ὅτι καὶ οἱ ἀντιστράτηγοι καὶ οἱ ὑποστράτηγοι καὶ οἱ ταξίαρχοι ἦσαν ὅλοι ἀνεξαιρέτως «ἀνάξιοι». Καὶ ἐδιάβασα καὶ τὴν ἀγόρευσίν του τῆς 27ης Μαρτίου εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Εἰς τὴν ἀγόρευσιν αὐτήν, δὲν συμφωνεῖ μὲ τὸν κ. Γεωργούλην, ὁ ὁποῖος ἐχαρακτήρισε τὰ γεγονότα τῆς 31ης Μαΐου 1951 ὡς ἁπλῆν διαδήλωσιν, ὡς εἶδος πὶκ– νίκ. Ὁ Στρατάρχης τὸ ὀνομάζει καθαρὰ ὡς κίνημα, προχωρεῖ μάλιστα καὶ χαρακτηρίζει ὡς κίνημα καὶ ὡς ἀντιπειθαρχικὴν ἐκδήλωσιν καὶ τὸ διάβημα, τὸ ὁποῖον εἶχον κάμει πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τότε, οἱ σωματάρχαι καὶ στρατιωτικοὶ ἡγέται, διὰ νὰ μὴ γίνῃ δεκτὴ ἡ παραίτησις τοῦ κ. Παπάγου. Καὶ εἰς αὐτὸ ὑπῆρξεν ἀνακριβὴς ὁ κ. Γεωργούλης, ὁ ὁποῖος μὲ τόσην πράγματι εὐπρέπειαν καὶ πραγματικὴν εὐφράδειαν μᾶς ξεφούρνισεν ὀγκολίθους ἀνακριβειῶν. Καὶ ἀγορεύων, τότε, ἐδῶ ὁ κ. Παπάγος εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ τιμωρηθοῦν καὶ ἐπιβληθοῦν βαρύταται κυρώσεις ἐναντίον τῶν κινηματιῶν, ἀλλὰ αἱ βαρύταται κυρώσεις μετετράπησαν εἰς ὑψηλὰς τοποθετήσεις. Εἰς τὴν ἀγόρευσιν τῆς 27ης Μαρτίου ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, Στρατάρχης καὶ τέως ἀρχιστράτηγος, κατηγόρησε τὸν τότε ἀρχηγὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Γρηγορόπουλον ὡς ἄνευ σθένους, τὸν τότε ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου Στρατοῦ, Τσακαλῶτον, ὡς πλαστογράφον, τὸν Διοικητὴν τῆς ΑΣΔΑΝ, στρατηγὸν Βασιλᾶν, ὡς ἀλληλογραφοῦντα μὲ ξένην Πρεσβείαν—ἀνακριβὲς—καὶ ἔφθασε καὶ ἠσχολήθη καὶ μὲ ἕνα ἀντισυνταγματάρχην, κατηγορηθέντα διὰ κλοπὴν ξύλων, διὰ τὸν ὁποῖον καὶ κατελόγιζεν εὐθύνας εἰς τὴ Κυβέρνησιν. Ἐὰν λοιπόν, ὑπάρχουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι, ἐλαφρᾷ τῇ καρδίᾳ καὶ ἐλαφρᾷ τῇ συνειδήσει —καὶ εἰς τὴν ἀγόρευσίν του αὐτὴν τῆς 17ης Μαρτίου 1952, τονίζει ὁ κ. Παπάγος, ὅτι ὅσα ἐξεστόμισεν εἰς τὸ Ἄργος καὶ εἰς τὴν ἄλλην Πελοπόννησον ἐναντίον τῶν ἀνωτάτων στελεχῶν τοῦ Στρατεύματος, δὲν τὰ εἶπεν ἐλαφρᾷ τῇ καρδίᾳ— ἐὰν λοιπὸν ὑπῆρχαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πράγματι ἐξύβρισαν καὶ ἐπροπηλάκισαν τὰς ἐνόπλους δυνάμεις καὶ τὰς ἔσυρον εἰς τὴν λάσπην καὶ τὰς κατεσπίλωσαν μὲ κάθε βόρβορον, δὲν εἴμεθα ἡμεῖς, ἀλλὰ ὁ ἴδιος ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὁ ἴδιος ὁ Στρατάρχης!... (Χειροκροτήματα).

§306ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Χατζηνικολῆς ἔχει τὸν λόγον.

§307Ι. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπειδὴ προέρχομαι ἀπὸ τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας, εἰς τὸ ὁποῖον ἐπὶ 15 συνεχῆ ἔτη ὑπῆρξα πιστὸς ὑπηρέτης, εἶμαι βέβαιος ὅτι ἅπαντες, καὶ ἀπὸ τὴν πτέρυγαν αὐτὴν καὶ ἀπὸ τὴν πτέρυγαν ἐκείνην, θὰ περιμένετε νὰ ἀκούσετε πολλὰ καὶ σπουδαῖα πράγματα. Λυποῦμαι ποὺ θὰ σᾶς ἀπογοητεύσω, καὶ ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον θὰ σᾶς ἀπογοητεύσω εἶναι διότι μετὰ 11 ἔτη ἀγώνων, ἐφθάσαμεν ἐπὶ Κυβερνήσεως Παπάγου εἰς τὸ ποθούμενον ἀποτέλεσμα. Ὁ σεβαστός μου κ. ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων μᾶς ἀνέγνωσε μίαν περικοπὴν τοῦ πορίσματος Τσιγκούνη, διὰ τῆς ὁποίας φαίνεται, ὅτι μῖσος ὑπάρχει εἰς τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας. Δὲν εἶναι ὁ πρῶτος ἀντιστράτηγος, ὁ ὁποῖος ὑποβάλλει τοιοῦτον πόρισμα καὶ τοιαύτην γνώμην. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι προηγούμενοι, οἱ ὁποῖοι τὰς αὐτὰς γνώμας ἔχουν. Ἀλλά, κύριοι, τὸ μῖσος, διότι ὑπάρχει μῖσος, τὸ μῖσος εἰς τὴν Ἀεροπορίαν ἐγεννήθη ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμὴν τῆς ἱδρύσεως τοῦ Ὑφυπουργείου τῆς Ἀεροπορίας, τὸ ὁποῖον ἱδρύθη τὸ 1929. Καὶ ἐγεννήθη τὸ μῖσος, λόγῳ τῆς παντοειδοῦς προελεύσεως τῶν ἀξιωματικῶν. Ἡ πρώτη ἐκδήλωσις ἦτο κατὰ τὸ 1932, ποὺ εἴχαμε τὰς δίκας τοῦ Ζάννα ποὺ ἐκατηγορήθη, ὁ ἔντιμος Ζάννας, ὡς κοινὸς καταχραστὴς βενζίνης, καὶ οὕτω εἴχομεν τὴν δίκην τῶν βενζινῶν εἰς τὸν Πειραιᾶ. Προχωροῦμεν. Τὸ μῖσος ἐξακολουθεῖ. Ἐχωρίσθημεν τότε. Ἔχομεν τὴν Σχολὴν Δοκίμων καὶ Εὐελπίδων ἀπὸ τὴν μία καὶ ὅλους τοὺς ἄλλους ἀπὸ τὴν ἄλλη. Γίνεται μετὰ τὸ κίνημα τοῦ 1933. Φεύγουν οἱ μισοί, ἀνεξαρτήτως τῆς πολιτικῆς τοποθετήσεως των, ἐκ τῶν προερχομένων ἀπὸ τὴν Σχολὴν Δοκίμων καὶ Εὐελπίδων. Τὸ 1935 φεύγουν καὶ ἄλλοι, καὶ ἔμειναν ἐλάχιστοι προερχόμενοι ἐκ τῆς Σχολῆς Εὐελπίδων καὶ Δοκίμων. Ἐν τῷ μεταξὺ ἡ Σχολὴ τῶν Ἰκάρων ἀρχίζει νὰ λειτουργῇ ἀπὸ τὸ 1930. Ἐκρήγνυται ὁ πόλεμος τοῦ 1940. Σχεδὸν εἰς μόνους, τοὺς ὁποίους ἐστηρίχθημεν ἦσαν οἱ ἐκ τῆς Σχολῆς Ἰκάρων προερχόμενοι ἀεροπόροι, οἱ ἄλλοι ἠσχολοῦντο μόνον εἰς διοικητικὰ καθήκοντα. Τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1941, ὁ τότε Πρόεδρος Κυβερνήσεως Μεταξᾶς, κατόπιν συνεννοήσεως μετὰ τῶν Ἄγγλων, μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν σμήναρχον Βῆλον, ἀπέστειλεν εἰς τὴν Καμπανίαν (Ἰρὰκ) εἰς ἀεροδρόμιον, ἔξω ἀπὸ τὴν Βαγδάτην, 60 παιδιὰ τῆς Σχολῆς Ἰκάρων. Ἐὰν ἐνθυμῆσθε, τότε ἐξεράγη ἕνα κίνημα εἰς τὸ Ἰράκ, βοηθουμένου ὑπὸ τῶν Γερμανῶν καὶ εἶχε καταληφθῆ ὁλόκληρον τὸ Ἰράκ, πλὴν τοῦ ἀεροδρομίου. Ὁ τότε ἀρχηγὸς τῶν ἐνόπλων δυνάμεων τῶν Ἄγγλων, καλεῖ τὸν σμήναρχον Βῆλον καὶ τοῦ λέγει: «Σεῖς, δὲν μπορεῖτε νὰ παραμένετε ἐδῶ, διότι ἡ Κυβέρνησίς σας δὲν ἔχει κυρήξει τὸν πόλεμον κατὰ τοῦ Ἰράκ». Εἶναι ἡ γνωστὴ νοοτροπία τῶν Ἄγγλων. Ὁ Βῆλος ἠρνήθη ν’ ἀποχωρήσῃ καὶ εἶπεν: «Εἶμαι σύμμαχος τῶν Ἄγγλων καὶ θὰ μείνω ἐδῶ». Καὶ χάρις εἰς τὸν Βῆλον καὶ τοὺς 60 Ἰκάρους ἐσώθη τὸ ἀεροδρόμιον καὶ τὸ Ἰράκ, ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως......

§308Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Εἶναι γεγονός, ὅτι μεταξὺ αὐτῶν, ἦτο καὶ ὁ Μαργαρίτης. Ἦτο ἐκεῖ μαζὶ μὲ τὸν σμήναρχον Βῆλον, ὁ ὁποῖος προσέφερεν οὐσιώδη ὑπηρεσίαν, καθὼς καὶ πολλοὶ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος εἰς τὴν καταστολὴν τοῦ κινήματος.

§309Ι. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΗΣ. Τρεῖς ἡμέρας διήρκεσεν ἡ ἄμυνα τοῦ ἀεροδρομίου, μὲ μόνον τοὺς Ἕλληνας, μέχρις ὅτου ἦλθαν Ἀγγλικαὶ ἐνισχύσεις ἐξ Ἰνδιῶν. Μετὰ τὴν ἄφιξιν τῶν ἐνισχύσεων ὁ τότε σμήναρχος Βῆλος μετὰ τῶν Ἰκάρων ἀπεστάλη εἰς Κάϊρον. Εἰς τὸ Κάϊρον ὁ σμήναρχος Βῆλος ἐπεδόθη εἰς τὴν ὀργάνωσιν τῆς Ἀεροπορίας. Ἔδειξε συντηρητικότητα, τὴν ὁποίαν δὲν ἐπέδειξαν οὔτε ὁ Στρατὸς οὔτε τὸ Ναυτικόν. Δηλαδή, δὲν ἤθελε νὰ ἐπιδείξῃ πολλὲς μοῖρες, ἐπροτίμησε νὰ ἔχωμεν ὀλίγας μοῖρας συντεταγμένας, ὀργανωμένας καὶ ἀπολύτως πειθαρχημένας, δι’ αὐτὸ ἠρκέσθη εἰς τρεῖς μοίρας, αἱ ὁποῖαι ἀπετελοῦντο ἀπὸ τοὺς ἐκ τῆς Σχολῆς Ἰκάρων προερχομένους ἀεροπόρους καὶ μόνον. Ταὐτοχρόνως, εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν ἔφθασε τὸ 90% τῶν ἀεροπόρων, μεταξὺ δὲ αὐτῶν, πάντες σχεδὸν οἱ μὴ προερχόμενοι ἐκ τῆς Σχολῆς Ἰκάρων, ἐκ τῆς Σχολῆς Δοκίμων, ἐκ τῆς Σχολῆς Εὐελπίδων καὶ ἐκ τῆς Σχολῆς Ἡλιουπόλεως, καὶ ὅλοι αὐτοὶ εἴμεθα ἄνω τῶν 30 ἐτῶν. Οἱ Ἄγγλοι ἠρνήθησαν νὰ ἐκπαιδεύσουν τοὺς ἄνω τῶν 30 ἐτῶν, διότι σοῦ λέγουν, ὅτι «εἶσθε γέροι πλέον διὰ τὴν σημερινὴν Ἀεροπορίαν, δὲν σᾶς θέλω» καὶ ἔτσι καθήμεθα οἱ πλεῖστοι εἰς τὸ Κάϊρον ἐκτὸς ὑπηρεσίας, πλὴν ἐλαχίστων, περίπου 20, οἱ ὁποῖοι ἐπελέγησαν, διὰ νὰ ἀποτελοῦν τὰ ἀνώτερα διοικητικὰ στελέχη τῆς Ἀεροπορίας. Ἀπὸ τῆς ἐποχῆς αὐτῆς ἀρχίζει ἡ διαβολὴ καὶ ἡ πρόσαψις τῆς κατηγορίας τοῦ κομμουνιστοῦ. Οἱ καθήμενοι εἰς τὸ Κάϊρον λαμβάνοντες καὶ ἐπίδομα πόλεως ἔλεγον τοὺς ἐπιλεγέντας 20 διὰ τὸ ἀνώτερον διοικητικὸν κλιμάκιον καὶ τοὺς μαχομένους εἰς τὴν ἔρημον Ἰκάρους κομμουνιστάς.

§310Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἦτο μέσα καὶ ὁ Μαργαρίτης;

§311Ι. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΗΣ. Ἦσαν εἰς τὴν μοῖραν ὅλοι ἀπὸ τὴν Σχολὴν Ἰκάρων. Ἀπὸ ἐκεῖ ἄρχισε τὸ βιολὶ τοῦ κομμουνισμοῦ. Ἔρχεται τὸ κίνημα τὸ μεγάλο, τῆς Μέσης Ἀνατολῆς. Διαλύεται ὁ στρατὸς, διαλύεται τὸ ναυτικὸν, ἀλλὰ ἡ ἀεροπορία ἔμεινεν ἀκλόνητος, δὲν ἐπανεστάτησε καμμία μοίρα καὶ τοῦτο τὸ ὀφείλομεν εἰς τὴν ἀρίστην πολιτικὴν, τὴν ὁποίαν ἠσκήσαμεν ἐκεῖ κάτω. Δηλαδή, δὲν ἐπήγαμε νὰ δημιουργήσωμεν μοίρας ἐπὶ μοιρῶν, οὕτως ὥστε νὰ κατατάσσωμεν εἰς τὴν Ἀεροπορίαν κάθε καρυδιᾶς καρύδι καὶ περιωρίσθημεν μόνον εἰς μίαν μικρὰν δύναμιν τριῶν μοιρῶν ἀλλὰ συντεταγμένην καὶ πειθαρχημένην καὶ ὅταν ἐπανεστάτησεν ὁ Στρατὸς καὶ τὸ Ναυτικόν, ἡ Ἀεροπορία, ὄχι μόνον ἔμεινεν ἀκλόνητος ἀλλὰ εἴχαμε φέρει τὴν 13ην μοίραν Ἀεροπορίας ἔξω τῆς Ἀλεξανδρείας καὶ ἐνῷ εὑρέθην μεταξὺ τῶν ἐπαναστατημένων μονάδων κατώρθωσε τὸ μηχανοκίνητον τμῆμα αὐτῆς νὰ διασχίσῃ θριαμβευτικῶς τὸ Κάϊρον καὶ νὰ φύγῃ διὰ τὴν Ἰταλίαν, ἐνῷ οὐδεμία ἄλλη μονὰς εἶχε πάει μέχρι τῆς στιγμῆς εἰς τὴν Ἰταλίαν. Ἀλλὰ ταυτόχρονα, αὐτοὶ οἱ τῆς Σχολῆς Ἰκάρων, ἄρχισαν νὰ λέγουν: «Καλά, τί θὰ κάνουμε; Αὐτοὶ οἱ 140 οἱ καθήμενοι ἄεργοι εἰς Κάϊρον θὰ εἶναι διαρκῶς ἐπάνω μας, καὶ θὰ μᾶς καταθλίβουν εἰς τὴν ἀρχαιότητα; Ἀπὸ τῆς στιγμῆς αὐτῆς ἔγιναν φανερὰ σημεῖα ἀναταραχῆς εἰς τοὺς Ἰκάρους. Ἀπόρροια τῆς ἀναταραχῆς αὐτῆς καὶ διὰ νὰ προληφθῶσι σοβαρώτερα γεγονότα ἦτο ὁ νόμος 3302, διὰ τοῦ ὁποίου ἅπαντες οἱ μὴ προερχόμενοι ἐκ τῆς Σχολῆς Ἰκάρων ἐγένοντο ἔφεδροι. Κύριοι, ηὐτοκτονήσαμε, διότι μεταξὺ τῶν αὐτοκτονησάντων, ἤμην καὶ ὡς πρὸς τὴν ἐξέλιξίν μας ἀλλὰ καὶ διὰ τὰ μετέπειτα ἀποτελέσματα, τὰ συνταξιοδοτικά. Ἔπρεπεν ὅμως νὰ γίνῃ ἡ μεγάλη αὐτὴ ἐγχείρησις.

§312ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐπὶ Κυβερνήσεως Παπανδρέου.

§313Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Καὶ ὑπουργοῦ Ἀεροπορίας ἐμοῦ.

§314Ι. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΗΣ. Τὸν νόμον αὐτὸν δὲν κατώρθωσε νὰ τὸν μετακινήσῃ, νὰ τὸν μετατρέψῃ οὔτε ἡ Κυβέρνησις, τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1946, μὲ ὑπουργὸν τὸν Μπέην Μαυρομιχάλην. Τόσον βάσιμος ἦτο ὁ νόμος αὐτός. Ἐν τούτοις, ἡ ἀναταραχὴ τῶν ἐκτὸς τῆς ὑπηρεσίας τεθέντων, ἐξηκολούθη νὰ ἐντείνεται μὲ μοτίβο: Κομμουνισταί, οἱ πάντες κομμουνισταί, καὶ οὕτω ἐξακολουθεῖ τὸ κακὸν τῆς κατηγορίας τοῦ κομμουνιστοῦ. Ἔρχεται ἡ συμμαχικὴ Κυβέρνησις Φιλελευθέρων–Λαϊκῶν, ἡ ὁποία ἐκ τῶν ἐφέδρων πλέον μονιμοποιεῖ τρεῖς, τὸν κ. Κελαϊδῆν, τὸν κ. Κουτσούκον καὶ τὸν κ. Ποταμιᾶνον, οἱ ἄλλοι παρέμειναν ἢ ἔφεδροι ἐν ἐνεργείᾳ ἢ ἀπεστρατεύθησαν. Ὀλίγον μετὰ ἀπομακρύνεται ὁ κ. Ποταμιᾶνος διὰ νὰ παραμείνῃ ἀρχηγὸς Γ.Ε.Α. ὁ κ. Κελαϊδῆς. Ἐπὶ τῆς ἀρχηγίας του ἡ κατηγορία τοῦ κομμουνιστοῦ, παντὸς μὴ φίλου του ἔφθασεν εἰς τὸ κατακόρυφον καὶ τὰ μίση ἔφθασαν εἰς μέγιστον βαθμόν, μὲ μόνον σκοπὸν τοῦ ἀρχηγοῦ νὰ ἑδραιώσῃ τὴν θέσιν του. Ἔπρεπε νὰ ξεκαθαρίσῃ καὶ τὸ καρκίνωμα αὐτὸ καὶ νὰ φύγουν καὶ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι δὲν προήρχοντο ἐκ τῆς Σχολῆς Ἰκάρων. Ὀρθῶς ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ Στρατάρχης Παπάγος καὶ ἀπεμάκρυνε τοὺς Κελαϊδῆν, Κουτσοῦκον καὶ Μπλούμπην καὶ εἶναι πρὸς τιμὴν τοῦ Στρατάρχου. Μετὰ δεκαετῆ σκληρὸν ἀγῶνα ἐφθάσαμεν εἰς τὴν ὀρθὴν λύσιν νὰ δοθῇ ἡ ἡγεσία εἰς τοὺς Ἰκάρους. Ἔτσι ἔκλεισε καὶ αὐτὴ ἡ πλευρὰ διὰ νὰ ἀρχίσῃ μία ἄλλη. Ἡ ἄλλη αὐτὴ πλευρὰ ἀρχίζει, κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τώρα. Ἀπὸ σήμερον ἀρχίζει ἡ Ἀεροπορία νὰ δημιουργῆται ὡς ἑνιαῖον Σῶμα καὶ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ὁ νέος ἀρχηγὸς τοῦ ΓΕΑ, βοηθούμενος ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἀποκαθαίρων αὐτὴν νὰ ἐπιβάλῃ τὴν τάξιν καὶ τὴν ὁμαλότητα εἰς τὴν Ἀεροπορίαν, θ’ ἀμείψῃ τὴν ἱκανότητα τὸ ἦθος καὶ τὴν ἐργατικότητα καὶ δὲν θὰ θελήσῃ νὰ δημιουργήσῃ κλίκας ὡς εἰς τὸ κακὸν παρελθὸν συνέβαινε, διὰ νὰ κατορθώσῃ ν’ ἀναγνωρισθῇ ἡ Ἀεροπορία, καὶ νὰ ἐπιτελέσῃ τὸν τόσον τιμητικὸν προορισμόν της, διὰ τὴν ἀσφάλειαν καὶ τὴν ἀκεραιότητα τῆς Πατρίδος. Πέραν αὐτοῦ, κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει ἕνα θέμα — καὶ ἐπικαλοῦμαι τὸν ἀξιότιμον Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τούτου— ζήτημα ἠθικῆς τάξεως, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ λυθῇ ὅπως ἐλύθη καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἀρχηγίας τῆς Ἀεροπορίας. Εἶναι τὸ ζήτημα τῆς δίκης, προϊὸν τοῦ μίσους καὶ αὐτή. Βασίμως ἐλπίζω, ὅτι καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο θὰ ἐκκαθαρισθῇ ὥστε ἀπόλυτος πλέον θὰ εἶναι ἡ σύμπνοια τοῦ Σώματος.

§315ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑπάρχει καὶ τὸ δεδικασμένον.

§316Ι. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΗΣ. Δὲν θὰ κάμω συζήτησιν ἀπόψε περὶ τῆς δίκης, διότι θὰ πᾶμε πολὺ μακρυά.

§317Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐρρίφθη ἡ ἰδέα τῆς ἀναθεωρήσεως τῆς δίκης. Σεῖς τὴν υἱοθετεῖτε;

§318Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Ὁ κ. μόλις κατελθὼν ἀπὸ τὸ βῆμα, ἐξέφρασε μίαν γνώμην. Ἡ γνώμη εἶναι ἀπολύτως σεβαστή. Δὲν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λάβω θέσιν ἀπέναντι αὐτῆς, οὔτε ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ ἐπιβάλετε αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ λάβω θέσιν.

§319Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ συζητήσωμεν, ἐὰν ὁ Ἀκριβογιάννης θὰ ἀθωωθῇ ἢ ὄχι.

§320ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ε. Ζαννῆς.

§321Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα πλήρης ἀνησυχιῶν, διότι ἤλπιζον καὶ ηὐχόμην, ὅτι ἀπὸ τὴν μακρὰν αὐτὴν συζήτησιν θὰ διεσκεδάζοντο αἱ ἀνησυχίαι καὶ ἐμοῦ καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δι’ ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν Ἀεροπορίαν. Δυστυχῶς, ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία ἤρχισε τὴν περασμένην Τετάρτην καὶ συνεχίζεται ἀκόμη, ἐπεβεβαίωσε κατὰ τρόπον πανηγυρικὸν τὰς καταγγελίας τῆς πρωϊνῆς ἐφημερίδος. Καὶ ἡ ἐπιβεβαίωσις, δὲν προῆλθε μόνον ἀπὸ τοὺς ἀγορητὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ κυρίως ἀπὸ τὸν τέως ὑφυπουργὸν τῆς Ἀεροπορίας, ὁ ὁποῖος προΐστατο αὐτῆς μέχρι τοῦ τελευταίου ἀποσχηματισμοῦ τῆς Κυβερνήσεως.

§322Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ. Κύριε συνάδελφε, λέγομεν τὰ ἴδια καὶ τὰ ἴδια πράγματα. Λέγω, ὅτι ἡ ἀσθένεια ἔληξε.

§323Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ λήξῃ ἡ ἀσθένεια, διότι μετεβάλατε σήμερον τοὺς λόγους σας. Εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος προχθές: «Μοῦ εἶπεν, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ κληθῶ ὡς μάρτυς καὶ δὲν ἐκλήθην. Συνεπῶς ἔμεινεν ὑπὸ τὴν ἐπήρρειαν τοῦ τέως ἀρχηγοῦ τῆς Ἀεροπορίας, ὁ ὁποῖος εἶχε κάθε λόγον νὰ προστατεύσῃ τὸν Καρακῖτσον». Καὶ περαιτέρω ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τὰ ἐπίσημα. «Εἶπον τότε εἰς τὸ Συμβούλιον ἐκεῖνο, ὅτι οἱ Ἕλληνες ἀεροπόροι εἶναι ἄφθαστοι εἰς τὸν ἀέρα καὶ ἐπροκάλεσαν τὸν θαυμασμὸν καὶ τῶν συμμάχων μας καὶ ἡμῶν. Εἶναι γενναῖοι καὶ ἄξιοι θαυμασμοῦ καὶ παντὸς ἐπαίνου ὅταν διασχίζουν τοὺς αἰθέρας. Δὲν εἶναι ὅμως ἐλεύθεροι ἄνθρωποι ὅταν εὑρίσκωνται ἐπὶ τῆς γῆς». Κύριοι συνάδελφοι, ὁ τέως ὑφυπουργὸς, τὸν ὁποῖον φαίνεται, ὅτι ἐνουθέτησαν, ἦλθε σήμερον νὰ ἀνατρέψῃ ἐκεῖνα ποὺ εἶπε προχθές. Ἀλλ’ ἀντὶ νὰ τὰ ἀνατρέψῃ, προσέθεσε σήμερα κάτι τὸ βαρύτατον.

§324Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ. Νὰ ἀνακαλέσετε. Ποῖος μὲ ἐνουθέτησε;

§325Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Δὲν ἀνακαλῶ. Σεῖς, ὁ ὁποῖος ὅπως λέγετε ἀντελήφθητε τὴν ἀποπνικτικὴν αὐτὴν κατάστασιν, ἔπρεπε καὶ ὠφείλατε νὰ ἀπευθυνθῆτε πρὸς τὸν προϊστάμενόν σας ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης, καὶ εἰς τὸν Στρατάρχην, διότι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τὰ πάντα ἀνέμενεν ἀπὸ τὸν Συναγερμὸν ὄχι ὅμως νὰ φθάσουν αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις....

§326Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ. Εἰς ἄνθρωπον μὴ καλῆς πίστεως, δὲν ἀπαντῶ.

§327Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ἀναφέρομαι εἰς τὰ κείμενα τῶν λόγων σας. Ἔπρεπε, κ. τέως ὑφυπουργὲ τῆς Ἀεροπορίας, νὰ προσέξετε ὅταν ἐλέγατε αὐτὰς τὰς βαρυτάτας κατηγορίας ἐναντίον τοῦ ἡρωϊκοῦ ὅπλου τῆς Ἀεροπορίας, τῆς ὁποίας μέχρι προχθὲς ἀκόμη προΐστασθο. Κύριε Γυαλίστρα, ὠφείλατε ὅταν ἀντελήφθητε τὴν ἐπικρατοῦσαν κατάστασιν νὰ ἀπευθυνθῆτε πρὸς τὸν Στρατάρχην καὶ ἐὰν δὲν εὑρίσκατε κατανόησιν ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, τότε νὰ παραιτηθῆτε καὶ ὄχι νὰ ἀναμένετε νὰ ἀνασυγκροτηθῇ ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ ἀνακινηθῇ τὸ ζήτημα ἀπὸ τὸν τύπον καὶ τὴν Ἀντιπολίτευσιν διὰ νὰ προβῆτε εἰς τὰς πρωτακούστους ἀποκαλύψεις. Αὐτὴν τὴν πρᾶξιν, δὲν τὴν ἐκάματε, κ. τέως ὑφυπουργὲ τῆς Ἀεροπορίας. Κύριοι συνάδελφοι, λυποῦμαι βαθύτατα διὰ τὴν δημιουργηθεῖσαν κατάστασιν εἰς τὰς Ἑλληνικὰς ἐνόπλους δυνάμεις, πρὸς τὰς ὁποίας ἐγὼ προσωπικῶς προσβλέπω ὡς πρὸς κόρην ὀφθαλμοῦ, διότι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μὲ τὸ κατώτερον βιοτικόν του ἐπίπεδον καὶ μὲ τὸ μικρότερον ἐθνικὸν εἰσόδημα ἐξ ὅλων τῶν λαῶν τῆς Εὐρώπης, ὑφίσταται τεραστίας δαπάνας διὰ τὰς ἐνόπλους του δυνάμεις, καὶ κατὰ συνέπειαν ἐδικαιοῦτο νὰ εἶναι ἥσυχος ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς. Διότι ὅλα τὰ ἄλλα τὰ στερεῖται διὰ νὰ ἔχῃ τὸ αἴσθημα τῆς ἡσυχίας καὶ ἀσφαλείας. Μᾶς συνεστήθη νὰ φεισθῶμεν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Δὲν εἶναι ὅμως ἡ πλευρὰ, πρὸς ἣν ἀπευθύνθητε ὑπόλογος διὰ τὴν δημιουργίαν τῆς ἀνησυχίας, κ. ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἡμεῖς θέλομεν Στρατόν, ὁ ὁποῖος νὰ ἀνήκῃ εἰς τὸ Ἔθνος. Εἰς τὰ ἐρωτήματα, κ. ὑπουργέ, τὰ ὁποῖα σᾶς ἔθεσε τόσον ὁ ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὅσον καὶ ὁ ἐπίτιμος Πρόεδρος τῶν Φιλελευθέρων, τί ἦτο ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔκαμε τὴν Κυβέρνησιν νὰ μεταβάλῃ σκέψιν ἐντὸς μιᾶς νυκτὸς καὶ νὰ μὴ ἀναθέσῃ εἰς ἐκεῖνον, ποὺ ἐπὶ ἓξ μῆνας τὸν προωρίζατε ὡς ἀρχηγὸν τῆς Ἀεροπορίας, εἰς τὰ ἐρωτήματα αὐτὰ λέγω, δὲν ἀπηντήσατε. Συνεπῶς τὸ ἐρώτημα παραμένει καὶ ἀναμένει ἀπάντησιν τιμίαν καὶ εἰλικρινῆ.

§328Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε συνάδελφε, ἐθύμωσα ἅπαξ, ὅταν ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, τὸν ὁποῖον ἰδιαιτέρως τιμῶ ὡς καὶ ὑμᾶς. Δὲν εἶμαι διατεθειμένος μετὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν φράσεων περὶ παραγόντων νὰ θυμώσω δίς. Ἐπομένως ἀρκοῦμαι εἰς τὸ ἄκουσμα τῶν λόγων σας.

§329Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ὅταν προΐστασθε τῶν ἐνόπλων δυνάμεων θὰ πρέπει νὰ συνηθίσετε νὰ κουράζεσθε, ὄχι ἅπαξ ἀλλὰ χίλιες φορές, καὶ νὰ μὴ ἀποφεύγετε τὰ ἀμείλικτα ἐρωτήματα μὲ μίαν ἀπάντησιν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι κἂν ἀπάντησις. Ἐπαναλαμβάνω, κύριοι, ὅτι ἀνεμέναμεν μὲ ἀγωνίαν νὰ διασκεδασθοῦν αἱ ἀγωνίαι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐπὶ τοῦ μεγάλου θέματος τῆς Ἀεροπορίας. Κύριοι, τὰ ἐρωτηματικὰ ὑπάρχουν. Ὡς Ἕλλην, ὁ ὁποῖος λατρεύει τὰς ἐθνικὰς δυνάμεις, ἔχω νὰ σᾶς εἴπω τὰ ἑξῆς. Ἀποτύχατε παντοῦ· εἰς τὸν οἰκονομικόν, εἰς τὸν διοικητικὸν καὶ τὸν κοινωνικὸν τομέα. Τοὐλάχιστον ἔχομεν τὴν ἀξίωσιν νὰ σεβασθῆτε τὰς ἐθνικάς μας δυνάμεις, διότι αὗται ἀνήκουν εἰς τὸ Ἔθνος καὶ ὄχι εἰς τὸ κόμμα, ὅπως θέλετε νὰ τὰς μετατρέψετε. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ).

§330ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§331Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Δὲν συμφωνῶ μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Χατζηνικολῆ, ὅτι ἀπὸ σήμερον ἔχομεν Ἀεροπορίαν, ἐνῷ προηγουμένως, δὲν εἴχομεν. Ἡμεῖς ποὺ παρηκολουθήσαμεν τὸν πόλεμον τοῦ 1940 καὶ ἴδομεν τὸ τί προσέφερεν ἡ Ἀεροπορία καὶ ἐκεῖ καὶ εἰς Μ. Ἀνατολὴν μετέπειτα καὶ κατὰ τὸν συμμοριτοπόλεμον, νομίζομεν, ὅτι ἀνέκαθεν εἴχαμεν ἡρωϊκὴν Ἀεροπορίαν καὶ ὄχι ἀπὸ σήμερον θὰ ἀποκτήσωμεν. Ταῦτα πρὸς ἀπάντησιν τοῦ κ. Χατζηνικολῆ. Σήμερον τὸ ἀπόγευμα ἔλαβον ἐπιστολὴν τοῦ κ. Γυαλίστρα, διὰ τῆς ὁποίας βεβαιοῦται, ὅτι τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἐζήτησα νὰ κατατεθοῦν εἶναι ἄκρως ἀπόρρητα. Δι’ αὐτὸ τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν ἐδήλωσα, ὅτι δὲν ἐζήτησα νὰ κατατεθοῦν ἀπόρρητα ἔγγραφα, διὰ τὰ ὁποῖα δὲν εἶχον δικαίωμα νὰ τὰ ζητήσω. Ἀλλὰ συμβαίνει μία παρεξήγησις. Ὑπάρχουν δύο ἐκθέσεις τοῦ κ. Ἐξαρχάκου. Ἡ μία εἰς τὴν ὁποίαν ἀναφέρεται ὁ κ. Γυαλίστρας, τὴν ὁποίαν, δὲν θέλω κἂν νὰ ἴδω, καὶ ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν, ὅτε ἦτο Δ)τὴς εἰς τὸ Σέδες, καὶ διὰ τῆς ὁποίας καταλογίζονται ὡρισμέναι εὐθῦναι, αἱ ὁποῖαι δὲν καθωρίσθησαν καὶ νομίζω, ὅτι τώρα ποὺ ἦλθεν ὅλον τὸ ζήτημα τῆς Ἀεροπορίας εἶναι καιρὸς ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ φέρῃ καὶ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, ὥστε νὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὴν ἐξετάσῃ σχετικῶς, καὶ ἐὰν ὑπάρχουν εὐθῦναι νὰ τὰς καταλογίσῃ. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, διότι φοβοῦμαι, ὅτι δὲν τὸν διεφώτισαν, ἐν τῇ βίᾳ τῶν ἡμερῶν αὐτῶν, ἐπαρκῶς, νὰ ἐξετάσῃ καὶ τὰς δύο ἐκθέσεις τοῦ κ. Ἐξαρχάκου. Καὶ ἐὰν μὲν πρόκειται περὶ ἀπορρήτων, οὔτε κἂν νὰ δώσῃ ἀπάντησιν. Ἐὰν ὅμως πρόκειται περὶ ἀναφορᾶς ποὺ καταλογίζει εὐθύνας νὰ λάβῃ τὰ μέτρα ποὺ χρειάζονται, ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ μᾶς διαφωτίσῃ.

§332Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, γνωρίζω τὴν μίαν καὶ οὐσιώδη ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν κατόπιν ἐντολῆς, τὴν ὁποίαν τοῦ εἶχεν ἀπευθύνει ὁ τέως ὑφυπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας, ὁ στρατηγὸς Γυαλίστρας, συνέταξε πρὸ μηνῶν ὁ κ. Ἐξαρχάκος. Δὲν γνωρίζω τὴν παλαιοτέραν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ εἶναι πολὺ παλαιά, καὶ ἡ ὁποία δὲν περιῆλθεν εἰς γνῶσιν μου, διότι ἀσφαλῶς θὰ εἶχε γίνῃ πρὶν ἢ ἀναλάβω ἐγὼ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Αὐτὴν τὴν ὁποίαν γνωρίζω ἔχει περιεχόμενον τοιοῦτον, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν πράγματι νὰ κατατεθῇ, διότι κινεῖται μέσα εἰς τὰ πλαίσια ἐννοιῶν καὶ ὁδηγιῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι γενικώτεραι καὶ οὐχὶ μόνον Ἑλληνικῆς σημασίας. Ἂν ὑπάρχῃ ἄλλη, ἡ ὁποία εἶναι πολὺ παλαιὰ καὶ περὶ τῆς ὁποίας δὲν ἔχω λάβει γνῶσιν, θὰ ἴδω ποῖον εἶναι τὸ περιεχόμενόν της καὶ ἐὰν τυχὸν εἶναι εἰδικὴ καὶ ἀφορᾷ ἀτύχημά τι γενόμενον πρὸ τοῦ 1952, δηλαδή, πρὸ τῆς ἡμέρας κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης νὰ ἐξακριβώσω τὸ περιεχόμενον αὐτῆς καὶ ἐὰν ἐκ τούτου ἐπιτρέπεται ἡ κατάθεσις αὐτῆς διὰ τὴν ἐνημέρωσιν ὑμῶν ἐπὶ τοῦ περιεχομένου της, δὲν θὰ ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ τὸ πράξω.

§333Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ἐξηντλήθη ὁ πίναξ τῶν ὁμιλητῶν, ζητῶ τὸν λόγον.

§334ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως. Σεῖς, κ. Παπανδρέου, δικαιοῦσθε νὰ λάβετε τὸν λόγον καὶ μετὰ ἀφοῦ κηρυχθῇ περαιωμένη ἡ συζήτησις. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων.

§335Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἡ συζήτησις ὄχι μόνον ἐπερατώθη ὅπως ἀνεκοίνωσεν ὁ κ. Πρόεδρος, ἀλλὰ καὶ πράγματι ἐξηντλήθη. Ἐπιτελῶ τὸ καθῆκον τῆς ἀνακεφαλαιώσεως τῶν πορισμάτων εἰς τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν ἰδική μας γνώμην κατέληξεν. Ἀλλ’ ἐπιθυμῶ, προτοῦ εἰσέλθω εἰς τὴν σύντομον ἀνακεφαλαίωσιν, ἀπευθυνόμενος πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης νὰ εἴπω, ὅτι τοῦ ἀρνούμεθα τὸ δικαίωμα τῆς μονοπωλήσεως τῆς στοργῆς πρὸς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις τῆς χώρας. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα ἐκ τῶν ἑδωλίων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Ἐτόνισα καὶ εἰς τὴν πρώτην μου ὁμιλίαν ὅτι ἀπὸ αὐτὴν τὴν στοργὴν ἐμπνέεται ὁ ἔλεγχος τὸν ὁποῖον ἀσκοῦμεν. Καὶ ἐὰν εἰς αὐτὴν τὴν συζήτησιν ὑπάρχῃ μία εὐθύνη, ἡ εὐθύνη δὲν ὑπάρχει εἰς τὸν ἔλεγχον τὸν δίκαιον καὶ τὸν καλόπιστον, ὁ ὁποῖος ἀσκεῖται. Ὀφείλεται εἰς τὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως, τὰς ὁποίας ἐλέγχομεν. Ἐτηρήθη πράγματι, εἰς περιωπὴν ἡ συζήτησις καὶ κατέληξεν δυστυχῶς, μὲ ἐπισήμους καὶ αὐθεντικὰς ἀνακοινώσεις, εἰς πλήρη δικαίωσιν τοῦ ἐλέγχου. Πρῶτον θέμα ἐλέγχου ὑπῆρξεν τὸ ἐρώτημα, διατὶ ἐπὶ 6 μῆνας εἶχεν ὁρισθῆ Ἀρχηγὸς τῆς Ἀεροπορίας καὶ ἐντὸς ὀλίγων ὡρῶν μετεβλήθη ἡ ἀπόφασις; Καὶ μέχρι τῆς στιγμῆς ἀπάντησις δὲν ὑπάρχει. Διότι βεβαίως δὲν ἀποτελεῖ ἀπάντησιν ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι εἶναι δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως. Ἀναγνωρίζομεν τὸ δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον ἐνώπιον τῆς κοινῆς γνώμης ἐδημιουργήθη ἡ ἀπορία διὰ τὴν ἀπότομον μεταβολήν, ἀποτελεῖ καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως ἡ ἐξήγησις πρὸς διάλυσιν τῶν ὑποψιῶν αἱ ὁποῖαι κατέστησαν εὔλογοι. Καὶ θὰ εἶναι δύσκολον ἡ Κυβέρνησις νὰ δεχθῇ τὴν πτωχὴν ἑρμηνείαν, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἀθηνῶν, ὅταν ἐπεκαλέσθη, ὅτι ὁ ὑποπτέραρχος Δούκας εἶχεν ἔλλειψιν μαχητικοῦ πνεύματος — διότι δὲν κατεδέχθη, καταργούμενος νὰ παραμείνῃ εἰς τὸ Σῶμα... — Ἡ ἀπόφασις ἑνὸς ἀξιωματικοῦ ὁ ὁποῖος ἐπὶ ἓξ μῆνας προορίζεται διὰ τὴν ἡγεσίαν τοῦ Σώματος καὶ ἀποτόμως καταργεῖται διὰ ν’ ἀντικατασταθῇ ἀπὸ ἕνα πολὺ νεώτερόν του εἶναι ἀλήθεια ἐκδήλωσις ἀνδρικοῦ καὶ ὑπερηφάνου χαρακτῆρος. Καὶ αὐτὴ φαίνεται ὅτι εἶναι καὶ ἡ γνώμη τοῦ ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁ ὁποῖος τὴν ἐχαρακτήρισεν ὡς ἐκδήλωσιν ἀνωτέρου ἤθους καὶ εὐθιξίας. Ἰδοὺ διατὶ προτοῦ νὰ ὁμιλήσῃ ὁ πρώην ὑφυπουργὸς τῶν Ναυτικῶν καλὸν θὰ ἦτο νὰ εἶχεν ἐναρμονίσῃ τὰς ἀπόψεις του πρὸς τὰς ἀπόψεις τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Διὰ νὰ μὴ ἐμφανίσουν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τόσην ἀντίφασιν...

§336Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντιπρ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύν.). Δὲν εἶναι ἀναγκαία ἡ ἐναρμόνισις.

§337Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Χαίρω τότε διὰ τὰς διαφωνίας τῆς συμπολιτεύσεως.

§338Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ. Ἄλλο τὸ ἦθος καὶ ἄλλο ὁ χαρακτήρ. Δὲν εἶναι τὸ ἴδιον πρᾶγμα.

§339Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὑπῆρξεν ἀτυχὲς τὸ ἐπιχείρημά σας καὶ μὴ ἐπιμένετε. Πέραν τούτου ὑπάρχει τὸ ζήτημα, διατί, ἐνῷ τὸ πόρισμα τοῦ Στρατηγοῦ Τσιγγούνη, τὸ κῦρος τοῦ ὁποίου οὐδαμόθεν ἐτέθη ὑπὸ ἀμφισβήτησιν, οὔτε ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διατί, ἐνῷ ἐπρότεινε ποινικὴν δίωξιν τοῦ ταξιάρχου Καρακίτσου, ἔγινε μόνον διοικητικὴ παραπομπή του εἰς ἀνακριτικὸν συμβούλιον; Ἰδοὺ ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον ἐπίσης μένει ἀναπάντητον. Καὶ ὅμως ἐπιμόνως κατ’ αὐτὰς ἔχει τονισθῆ, ὅτι συνηθίζει ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου νὰ σέβεται τὰς ὑπηρεσιακὰς εἰσηγήσεις. Πέραν ὅμως αὐτῶν τῶν συγκεκριμένων θεμάτων, διεπιστώθησαν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ ἀπορῶ διὰ τὴν κόπωσιν τὴν ὁποίαν ἐπικαλεῖται ἡ Κυβερνητικὴ παράταξις ὁσάκις γίνεται ἐπανάληψις, ἐγένοντο δύο θεμελιώδης καὶ ἀληθῶς τραγικαὶ βεβαιώσεις. Ἔγινε πρῶτον ἡ βεβαίωσις τοῦ πρώτου ὑφυπουργοῦ τῆς Ἀεροπορίας, ἡ ὁποία ἔχει συγκινήσει βαθύτατα καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὸ Ἔθνος καὶ ἡ ὁποία μέχρι τῆς στιγμῆς μένει ἀναπάντητος. Καὶ ἐκφράζω ἔκπληξιν διότι εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις, ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως Στρατάρχης Παπάγος, νὰ ἀκούσουν ἀπὸ ἕναν ὑπεύθυνον συνεργάτην των ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς Ἀεροπορίας εἶναι ἥρωες εἰς τοὺς αἰθέρας καὶ δέσμιοι εἰς τὴν γῆν, νὰ μένουν ἀσυγκίνητοι, καὶ νὰ μὴ δίδουν καμμίαν ἀπάντησιν εἰς μίαν κατηγορίαν, ἡ ὁποία θὰ ἐδικαιολόγει χιλίας παραιτήσεις τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ πέραν ἀπὸ τὴν τραγικὴν αὐτὴν καὶ ὑπεύθυνον διαπίστωσιν, ἡ ὁποία δὲν ἔχει προηγούμενον, εἰς τὴν πολιτικὴν ἱστορίαν τῆς χώρας, εἴχομεν καὶ τὴν σκληρὰν διαβεβαίωσιν τοῦ στρατηγοῦ Τσιγκούνη, τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσα προηγουμένως. Ἰδοὺ ἀξιότιμοι βουλευταὶ τῆς πλειοψηφίας, ἰδού, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, διατὶ ἐδικαιώθη δυστυχῶς εἰς ἀκέραιον καὶ πέραν τῶν ἰδικῶν μας ἀνησυχιῶν ὁ ἔλεγχος, τὸν ὁποῖον ἠσκήσαμεν. Εἴπομεν ἡμεῖς ὅτι εἶναι ἡ κατάστασις ἀνώμαλος εἰς τὴν ἀεροπορίαν. Καὶ ἦλθον οἱ ὑπεύθυνοι, οἱ ἐπίσημοι, νὰ βεβαιώσουν ὅτι εἶναι περισσότερον τραγικὴ ἀπὸ ὅσον ἡμεῖς ἐτονίσαμεν. Καὶ ὅμως ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης στρέφεται πρὸς τὴν ἀντιπολίτευσιν καὶ καταλογίζει εὐθύνας, ὅτι τάχα διαχειριζόμεθα χωρὶς προσοχὴν καὶ χωρὶς σεβασμὸν τὸ θέμα αὐτό, τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ἀπεδείξαμεν ἀξιότιμε κύριε ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ὅτι διεχειρίσθημεν τὸ θέμα μὲ βαθυτάτην προσοχὴν καὶ ὅτι ἐμπνέεται ὁ ἔλεγχος ἀπὸ βαθυτάτην στοργήν. Καὶ δὲν ἐλέγχομεν ἡμεῖς, τὰς ἐνόπλους δυνάμεις, ἐλέγχομεν τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν πολιτικὴν της εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀντιπολιτεύσεως). Τὸ συμπέρασμα εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ καταλήξῃ ἡ σημερινὴ συζήτησις εἶναι ὅτι θὰ πρέπει, τὸ πνεῦμα τῶν μερίδων, τὸ ὁποῖον ἕως τώρα ἐπεκράτει, νὰ καταλυθῇ ὁριστικῶς εἰς τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Καρυστίας συνάδελφος, ἐξιστορῶν τὴν Σχολὴν τῶν Ἰκάρων καὶ τὰς ἐσωτερικὰς ἀντιθέσεις, ὅτι θέλει νὰ ἐλπίζῃ ὅτι μετὰ τὴν ἀπόδοσιν τοῦ Σώματος εἰς τοὺς Ἰκάρους θὰ ἐπανέλθῃ ἡ ἠρεμία καὶ ἡ ὁμόνοια. Δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ἀγωνιζόμεθα, καὶ ἡμεῖς. Τίποτε ἄλλο δὲν εὐχόμεθα περισσότερον, εἰ μὴ ὅπως ἡ ἡγεσία τῶν Ἰκάρων ἀποβῇ εὐτυχὴς διὰ τὸ Σῶμα. Καὶ ὁ ἔλεγχος τὸν ὁποῖον ἀσκοῦμεν εἶναι διὰ νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἐξαφανίσῃ ὅλα τὰ ὑπόλοιπα τῶν παλαιῶν διαιρέσεων, οὕτως ὥστε τὸ Σῶμα ἀνεμπόδιστον καὶ ὁμονοοῦν νὰ βαδίσῃ πρὸς τὸ μέλλον. Καὶ ὑπάρχει καὶ ἄλλο συμπέρασμα τῆς συζητήσεως. Ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Καρυστίας ὑπενθύμισε καὶ τὴν δίκην τῶν Ἀεροπόρων. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν δὲν ἔχει διαμορφωθῇ ἡ πεποίθησις ὅτι ἐν τῷ συνόλῳ ἔχει ἀποδοθῆ δικαιοσύνη. Καὶ διὰ τοῦτο, μὲ ὅσους τρόπους τὸ Σύνταγμα καὶ οἱ Νόμοι ἐπιτρέπουν ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἱκανοποιήσῃ τὸ κοινὸν αἴσθημα ἀποδίδουσα ἀληθῆ δικαιοσύνην. Ὅταν λέγωμεν ὅτι πρέπει ν’ ἀποδοθῇ δικαιοσύνη βεβαίως δὲν ἐννοοῦμεν ἀμνήστευσιν τῶν πραγματικῶν ἐνόχων. Ἐννοοῦμεν ἐπιείκειαν καὶ ἀνθρωπισμὸν δι’ ἐκείνους διὰ τοὺς ὁποίους εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν ὑπάρχουν ἀμφιβολίαι. Καὶ αὐτὰ εἶναι τὰ συμπεράσματα εἰς τὰ ὁποῖα κατελήξαμεν διὰ τὸ θέμα τῆς ἡγεσίας τῆς Ἀεροπορίας. Ἀλλὰ καὶ πέραν αὐτῶν ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους διετυπώσαμεν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ βαρείας ἀνησυχίας καὶ διὰ τὸ γενικώτερον θέμα τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, καὶ ἐπεκαλέσθημεν συγκεκριμένα γεγονότα, ὄχι φήμας. Ἐπεκαλέσθημεν τὸ γεγονός, ὅτι οἱ στασιασταὶ τῆς 31 Μαΐου 1951 εἶναι σήμερον ἡγεσία τοῦ στρατοῦ. Τὸ συμπέρασμα εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ καταλήξωμεν, ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, εἶναι ὅτι αἱ ἐπαγγελίαι αἱ Κυβερνητικαὶ διὰ τὸν στρατὸν εἶναι λόγοι καὶ ὄχι πράξεις. Ἐπὶ 2 ἔτη ἀκούομεν ὅτι εἰς ὅλας τὰς ἐνόπλους δυνάμεις ὑπάρχει ὁμόνοια, πειθαρχία, ἀνάτασις... Καὶ μετὰ 2 ἔτη Κυβερνήσεως, σήμερον, ἀποδεικνύεται, ὅ,τι ἐβεβαίωσεν ὁ πρώην ὑφυπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας ὅτι ὅσοι εἶναι ἀντίπαλοι τῆς κρατούσης καταστάσεως παρακολουθοῦνται ὅπως παρηκολουθεῖτο καὶ ὁ ἴδιος καὶ εἶναι δέσμιοι, δὲν εἶναι ἐλεύθεροι ἄνθρωποι εἰς τὴν γῆν. Ἰδοὺ διατὶ αἱ ρητορικαὶ ἀποστροφαὶ μὲ τὰς ὁποίας συνήθως καταλήγει ὁ ἀξιότιμος κ, ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης δὲν ἠμποροῦν πλέον νὰ εὕρουν, ἀπήχησιν. Διότι ὅταν ἔπειτα ἀπὸ μίαν διετίαν γίνονται αἱ τραγικαὶ διαπιστώσεις ἀπὸ σᾶς τοὺς ἰδίους, ποίαν ἀπήχησιν καὶ ποίαν ἐμπιστοσύνην ἠμποροῦν πλέον νὰ προκαλοῦν αἱ διαβεβαιώσεις σας διὰ τὸ μέλλον; Καὶ τώρα, κ. ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους ἐπιθυμῶ νὰ ἐκφράσω τὴν ἀπορίαν μου .... διατὶ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος Κυβερνήσεως δὲν εὑρίσκεται εἰς τὴν Βουλήν. Ὤφειλε, λόγω τῆς μεγάλης σημασίας τοῦ θέματος καὶ ὤφειλε ἐπίσης λόγω τῆς εἰδικῆς του ἁρμοδιότητος νὰ εἶναι παρών. Ἐλέγχομεν καὶ ὁ τύπος καὶ ἡμεῖς, καθ’ ὅλας αὐτὰς τὰς ἡμέρας τὸν ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Καὶ τὸν ἐλέγχομεν δικαίως. Ἀλλὰ θὰ ἀπετέλει παραμόρφωσιν τοῦ πολιτεύματος, ἐὰν ὁ ἔλεγχος αὐτὸς ἐπρόκειτο νὰ ἐντοπισθῇ μόνον εἰς τὸν ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Εἰς ὅλα τὰ Κοινοβουλευτικὰ πολιτεύματα ἐπὶ τῶν γενικῶν θεμάτων, δὲν ὑπάρχει μόνον εὐθύνη ὑπουργοῦ. Ὑπάρχει συλλογικὴ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ διότι περὶ τοιούτου θέματος περὶ τόσον μεγάλης εὐθύνης ἐπρόκειτο, ἔπρεπε νὰ εἶναι παρὼν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Κυβερνήσεως, ὁ Στρατάρχης Παπάγος, διότι ἐκεῖνος εἰς τὰ θέματα τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων βεβαίως ἔχει ἐπηυξημένας εὐθύνας, τὰς ὁποίας τοῦ ἀνέθεσεν ἡ ἐμπιστοσύνη τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Κύριοι, θλιβόμεθα καὶ διαμαρτυρόμεθα διὰ τὴν ἀπουσίαν του. Ἀναφερόμενος εἰς ἐμὲ ὁ ἀξιότιμος πρώην ὑφυπουργὸς Ναυτικῶν, ὑπενθύμισε τὸν ἐπίλογον τῆς ἀγορεύσεώς μου, καὶ τὸν ἐπέκρινε. Εἶχον εἴπει, ὅτι ὅταν λειτουργήσῃ ὁ Νόμος τῆς ἐναλλαγῆς, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ Νόμος τῆς Δημοκρατίας, θ’ ἀποδοθῇ δικαιοσύνη εἰς ὅσους ἠδικήθησαν καὶ θὰ ἐπιβληθοῦν κυρώσεις εἰς ὅσους ἠδίκησαν». Καὶ ἰσχυρίσθη ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἀθηνῶν, ὅτι μὲ αὐτὴν τὴν ἐπαγγελίαν ἐμπνέομεν στάσεις..... Ἀλλὰ συμβαίνει, ἀξιότιμε βουλευτὰ Ἀθηνῶν, ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον, ἐὰν εἰς τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἠδικήθησαν, ἐμπνευσθῆ ἡ πεποίθησις ὅτι οὐδέποτε θὰ εὕρουν τὸ δίκαιόν των, τότε θὰ σκεφθοῦν ἀνωμάλους τρόπους, διὰ νὰ εὕρουν δικαιοσύνην (χειροκροτήματα). Ἀλλὰ ὅταν εἶναι βέβαιοι, ὅτι μὲ τὴν λειτουργίαν τοῦ Δημοκρατικοῦ Νόμου, τῆς ἐναλλαγῆς, θὰ εὕρουν Δικαιοσύνην, τότε ἀρκοῦνται εἰς τὴν Δημοκρατικὴν λειτουργίαν καὶ ἀποφεύγουν τοὺς ἀνωμάλους τρόπους. Καὶ ὅσοι ἐπίσης ἐπιχειροῦν ἀδικίας, θὰ γνωρίζουν, ὅτι ἔρχεται ἡ ἡμέρα τῆς κρίσεως, ἔρχεται ἡ ἡμέρα τῶν κυρώσεων. Καὶ θὰ ἀναστείλουν τὸ πάθος τῆς ἀδικίας. Ἰδοὺ διατὶ ἡ ἐπαγγελία μας, δὲν ἦτο ἁπλῶς μία ἐπαγγελία πολιτική. Ἦτο ἐπαγγελία ἠθικῆς καὶ ἐθνικῆς τάξεως εἰς τὴν ὁποίαν ἐπιμένομεν καὶ τὴν ὁποίαν ἐπαναλαμβάνομεν ἐνώπιον τοῦ Λαοῦ. Τὸ τελικὸν συμπέρασμα εἶναι ὅτι ἀπεδείχθησαν βαρύταται εὐθῦναι τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ τὰς εὐθύνας αὐτάς, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἐνώπιον τοῦ Ἔθνους, τὰς κατελόγισαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Στρατάρχου Παπάγου. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§340ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης.

§341Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων προέβη εἰς ἀνακεφαλαίωσιν. Νομίζω, ὅτι θὰ ἀναγνωρίσῃ τὸ δικαίωμα καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως προβῇ καὶ αὐτὴ εἰς ἀνακεφαλαίωσιν τῆς γενομένης συζητήσεως, ἢ μᾶλλον τῶν συμπερασμάτων, εἰς τὰ ὁποῖα κατέληξεν ἡ συζήτησις. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ θεωρήσω, οὐχὶ μόνον ὡς μονομερῆ τὴν ἀνακεφαλαίωσιν εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἀλλὰ νὰ προχωρήσω πέραν τῆς διαπιστώσεως αὐτῆς καὶ νὰ χαρακτηρίσω τὴν ἀνακεφαλαίωσιν ὡς βασιζομένην ἐπὶ πλήρους παραγνωρίσεως τῶν πράγματι ἐξαχθέντων ἐκ τῆς συζητήσεως συμπερασμάτων. Ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων εἶπεν, ὅτι ἔπρεπε, ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ ἀπάντησιν, ὅτι ἔπρεπε συγκεκριμένως ὁ ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης νὰ δώσῃ ἀπάντησιν εἰς τὸ ἐρώτημα καὶ δὲν ἔδωσεν ἀπάντησιν εἰς τὸ ἐρώτημα τοῦτο, εἰς τὸ ἐρώτημα πῶς καὶ διατί, ἐνῷ ὁ ἔντιμος καὶ ἀντικειμενικὸς πρώην Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου Ἀντιστράτηγος Τσιγκούνης κατέληξεν εἰς τὴν πρότασιν ὅπως γίνῃ παραπομπὴ τοῦ Σμηνάρχου Καρακίτσου εἰς ποινικὸν Δικαστήριον, πῶς ἡ Κυβέρνησις δὲν προέβη εἰς τοιαύτην παραπομπήν. Κύριοι συνάδελφοι, τὴν ἀπάντησιν τὴν ἔδωσα ἤδη, ἀλλὰ ἐνδεχομένως ἀπουσίαζεν ἀπὸ τὴν αἴθουσαν ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, τὴν ἔδωσα καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς παρελθούσης Τετάρτης, τὴν ἔδωσα καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς. Κατὰ μὲν τὴν συζήτησιν τῆς παρελθούσης Τετάρτης, εἶπα ἀπαντῶν εἰς αὐτὸν τοῦτον τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, καὶ ἦτο παρὼν τότε, ἴσως τὴν Παρασκευὴν ἀπουσίαζεν, ὅτι ἡ φράσις, τὴν ὁποίαν διετύπωσε καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Στρατηγὸς Τσιγκούνης ἐζήτησε τὴν παραπομπὴν τοῦ Σμηνάρχου εἰς ἀεροδικεῖον, εἰς Ποινικὸν Δικαστήριον, εἶπα ὅτι ἡ φράσις ἀποτελεῖ τὸ ¼ τῆς ἀληθείας καὶ τὸ γνωρίζει κάλλιστα ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, διότι μοῦ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ ὁρίσῃ ἕνα ἔντιμον μέλος τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ὅπως λάβῃ γνῶσιν ὅλων τῶν στοιχείων καὶ τὸ ἔντιμον αὐτὸ μέλος εἶχε κατὰ τὸ παρελθὸν Σάββατον τὴν εὐκαιρίαν νὰ λάβῃ γνῶσιν ὅλων τῶν λεπτομερειῶν τοῦ φακέλλου τοῦ σχετικοῦ πρὸς τὴν ἐξέτασιν Τσιγκούνη καὶ πρὸς τὰ δύο ἀνακριτικὰ συμβούλια, γνωρίζει λέγω ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ὅτι ἡ ἄποψις εἰς τὴν ὁποίαν κατέληξεν ὁ κ. Τσιγκούνης ἦτο, ὅπως 4 ἀξιωματικοὶ παραπεμφθοῦν εἰς ποινικὸν Δικαστήριον καὶ εἷς ἐκτὸς τῶν 4, διωχθῇ πειθαρχικῶς. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις ἐνόμισεν ὅτι οἱ λόγοι ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστήριζεν ὁ κ. Τσιγκούνης, τὴν τοιαύτην ἀδιαίρετον, διότι κατὰ τρόπον ἀδιαίρετον ἔβλεπε τὴν εὐθύνην καὶ τῶν 4, τὴν τοιαύτην ἀδιαίρετον παραπομπὴν 4 εἰς Ποινικὸν Δικαστήριον, ὅτι οἱ λόγοι αὐτοὶ ἦσαν ὑπερβολικοὶ καὶ ἐνόμισεν ὅτι θὰ ἦτο ἐνδεχομένως δυνατὸν νὰ φθάσῃ καὶ εἰς Ποινικὴν δίωξιν τῶν περὶ ὧν πρόκειται ἢ ὡρισμένων ἐξ αὐτῶν, ἐὰν τὰ πειθαρχικὰ Συμβούλια — αὐτὸ νομίζω ὅτι θὰ ἀναγνωρίσῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις ὅτι ἦτο λογικὸν νὰ τὸ ἀναμείνῃ—ἐὰν τὰ ἀνακριτικὰ πειθαρχικὰ Συμβούλια κατέληγον εἰς τὴν διατύπωσιν βαρείας εὐθύνης ἐμπιπτούσης εἰς τὸν Ποινικὸν Νόμον. Δὲν ἦτο δυνατόν, ἀξιότιμοι κ. κ. συνάδελφοι, ἐπὶ τῇ βάσει μόνον τοῦ πορίσματος τοῦ στρατηγοῦ Τσιγκούνη νὰ προβῇ εἰς μίαν τοιαύτην παραπομπὴν 4 ἀξιωματικῶν εἰς Ποινικὸν Δικαστήριον καὶ ἀνέμενε τὰς ἀποφάσεις τῶν δύο ἀνακριτικῶν Συμβουλίων, Ἀνωτάτων ἀνακριτικῶν Συμβουλίων ἀπὸ ἀπόψεως συνθέσεως, ἀπὸ ἀπόψεως βαθμοῦ τῶν μελῶν, τὰ ὁποῖα ἀπήρτισαν ταῦτα. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι βέβαιος ὅτι τὸ ἔντιμον μέλος τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον ἐπὶ ὥρας ἐμελέτησε τὸ παρελθὸν Σάββατον τοὺς φακέλλους, θὰ διεπίστωσεν ὅτι ἡ γενομένη εἰς τὰ δύο Ἀνακριτικὰ Συμβούλια ἔρευνα δὲν ἐδικαιολογεῖ τὴν παραπομπὴν εἰς Ποινικὸν Δικαστήριον. Ἐὰν ἄλλοι ἐκ τῶν κ. κ. συναδέλφων ἐπιθυμοῦν, ἐπίσης νὰ λάβουν γνῶσιν τῶν φακέλλων αὐτῶν θὰ ἤμην εὐτυχής, εἶναι χρέος μου ἄλλωστε, νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει των τοὺς φακέλλους. Τὸ πρῶτον ἐπιχείρημα τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, βάσει τοῦ ὁποίου ἰσχυρίσθη ὅτι ἐκέρδισε τὴν μάχην εἰς τὴν Βουλὴν, ἡ Ἀντιπολίτευσις πίπτει. Διότι ἔδωσα τὴν ἀπάντησιν καὶ τὴν Τετάρτην καὶ τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν καὶ διεξοδικώτερον τὴν ἔδωσα ἀπόψε καὶ ἐλπίζω ὅτι μετὰ τὸν πλήρη κατατοπισμὸν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων ἐκ μέρους τοῦ ὁρισθέντος ἀπὸ αὐτὸν βουλευτοῦ ὅτι δὲν θὰ προέβαινεν εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς σκέψεως τὴν ὁποίαν ἀπόψε διετύπωσεν, ὅτι δῆθεν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀπήντησεν. Ἡ Κυβέρνησις ἀπήντησε καὶ ἡ Κυβέρνησις ἔδωσεν ὁλόκληρον τὴν εὐχέρειαν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ μελετήσῃ τοὺς φακέλλους καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶπεν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, ὅτι δὲν ἐζητήθη ἡ παραπομπὴ ἑνός, ἀλλὰ ἐζητήθη ὑπὸ τοῦ Στρατηγοῦ Τσιγκούνη ἡ παραπομπὴ 4 καὶ προσθέτω ὅτι μετὰ τὰ Ἀνακριτικὰ Συμβούλια, τῶν ὁποίων τὴν κρίσιν εἶχον καθῆκον νὰ ἀναμείνω, διὰ νὰ φθάσω εἰς μίαν τοιαύτην βαρεῖαν ἀπόφασιν, συνδεομένην μὲ τὴν συγκρότησιν Στρατοδικείου, ὅτι μετὰ τὴν δήλωσιν αὐτὴν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων θὰ ἀνακαλέσῃ τοὐλάχιστον μέσα του τὸν ἰσχυρισμὸν ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔδωσεν ἀπάντησιν. Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ κριτηρίου, ποὺ ἔδωσεν ἀπάντησιν καὶ ποὺ δὲν ἔδωσεν, ἀνακεφαλαιώνων καὶ ἐγὼ τὰ συμπεράσματα, λέγω, ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν δώσασα καὶ δώσασα κατ’ ἐμέ, πλήρη ἱκανοποιητικὴν ἡ Κυβέρνησις ἀπάντησιν, πρέπει νὰ θεωρήσῃ ἑαυτὴν ὡς ἐξελθοῦσαν ἀπὸ τὸν ἀγῶνα, τὸν διεξαχθέντα ἐν τῇ Βουλῇ κατὰ τρόπον ἀντίστροφον ἐκείνου, τὸν ὁποῖον νομίζει ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων. Δὲν ἐκέρδισε τὴν μάχην ἡ Ἀντιπολίτευσις, τὴν μάχην τὴν ἐκέρδισαν αἱ Ἔνοπλοι Δυνάμεις, τὴν ἐκέρδισεν ἡ Κυβέρνησις, τὴν ἐκέρδισεν ἡ ἀλήθεια. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ δεύτερον οὐσιῶδες ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον ἐχρησιμοποίησεν ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων καὶ πράγματι αὐτὸ εἶναι οὐσιωδέστερον, διότι δὲν ὁμίλησα καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς συζητήσεως τῆς διεξαχθείσης εἰς 3 συνεδριάσεις, τὸ δεύτερον οὐσιῶδες ἐπιχείρημα εἶναι τὸ ἀκόλουθον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἠθέλησε νὰ στηριχθῇ, διὰ νὰ ἀποδείξῃ ὅτι ἡ μάχη ἐκερδήθη ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι ὁ τέως ἐν τῷ ὑπουργείῳ Ἐθνικῆς Ἀμύνης συνεργάτης μου καὶ ἐν τῇ Βουλῇ συνάδελφός μας, Στρατηγὸς Γυαλίστρας, προέβη εἰς μίαν διατύπωσιν, κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς, ἡ ὁποία διατύπωσις, κατὰ τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων συνεκλόνισε τὴν Βουλὴν καὶ τὸ Ἔθνος καὶ ὅτι ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ δὲν ἐδόθη ἐκ μέρους μου ἀπάντησις. Κύριοι, ἐνόμιζον ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, γνώστης τῶν στρατιωτικῶν προβλημάτων, εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ διοικήσῃ στρατιωτικὰ ὑπουργεῖα, γνώστης τῶν στρατιωτικῶν προβλημάτων, θὰ ἀπέφευγε νὰ συναγάγῃ συμπεράσματα περὶ τῆς νίκης τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι δὲν ἀπήντησα εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο. Διατὶ ἔπρεπε νὰ ἀποφύγῃ; Διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι γνωρίζει ἄριστα ὅτι θέματα συνδεόμενα μὲ τὸν τρόπον κατοχυρώσεως καὶ ἀσφαλείας τῶν ἐνόπλων δυνάμεων καὶ δὴ τῆς Ἀεροπορίας, τοῦ τόσον γνωστοῦ αὐτοῦ ὅπλου, ὅπου καὶ εἷς μόνον εἶναι δυνατὸν νὰ προκαλέσῃ βαρυτάτην βλάβην εἰς τὸ Ἔθνος, ὅτι ζητήματα κατοχυρώσεως τῆς ἀσφαλείας καὶ αἱ μέθοδοι, βάσει τῶν ὁποίων κατοχυροῦται ἡ ἀσφάλεια, δὲν πρέπει νὰ συζητοῦνται εἰς τὴν Βουλήν. Δὲν ἀποκλείεται, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἔγιναν λάθη. Λάθη εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωνται, ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον εἶναι οὐσιῶδες καὶ τὸ ὁποῖον ἐδήλωσεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου κατὰ τρόπον κατηγορηματικὸν καὶ ὑπεύθυνον εἶναι τοῦτο, ὅτι οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶναι τὰ λάθη εἰς τὴν ἄσκησιν τοῦ λεπτοτάτου αὐτοῦ χρέους τῆς ἡγεσίας, ὅπως κατοχυρώσῃ τὴν ἀσφάλειαν ἑνὸς ὅπλου δι’ ὅλων τῶν μέσων, ὅτι εἰς τὴν ἄσκησιν καὶ ἐκπλήρωσιν αὐτοῦ τοῦ χρέους καὶ τὰ τυχὸν λάθη ὀφείλονται ποῦ; Εἰς τί; ὀφείλονται μήπως εἰς ἀντεθνικὴν διάθεσιν; Ὀφείλονται εἰς διάθεσιν κατ’ ἐξοχὴν ἐθνικήν, εἰς διάθεσιν κατοχυρώσεως τῆς ἀσφαλείας τῶν ἀεροδρομίων, εἰς διάθεσιν κατοχυρώσεως τῆς ζωῆς τῶν χειριστῶν, οἱ ὁποῖοι ἵπτανται, εἰς διάθεσιν κατοχυρώσεως τῆς ἐθνικῆς τιμῆς τοῦ ὅπλου, διότι καὶ εἷς μόνον ἱπτάμενος εἶναι δυνατόν, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ εἰς τὸν Στρατὸν ἢ τὸ Ναυτικόν, νὰ παραλάβῃ ἓν ἀεροπλάνον καὶ νὰ τὸ ὁδηγήσῃ πέραν, μακράν, ἐκθέτων τὴν Ἑλλάδα. Ἐπομένως οἱ ὅροι καὶ αἱ μέθοδοι παρακολουθήσεως ἔπρεπε νὰ μὴ συζητοῦνται εἰς τὴν Βουλήν. Εἶπον, πρὸ ὀλίγου, ὅτι δυνατὸν ἐν τῷ ἐθνικῷ ζήλῳ. Καὶ προτιμῶν τὸν ἐθνικὸν ζῆλον, ἀπὸ τὴν ἀδιαφορίαν, ἀγαπητοὶ κ. συνάδελφοι, — ἔστω καὶ ὅταν ὁ ἐθνικὸς ζῆλος ὁδηγῇ εἰς ὑπερβολὰς — ἐν τῷ ἐθνικῷ ζήλῳ τῆς ἡγεσίας δύναται νὰ τεθοῦν εἰς ἐφαρμογὴν ὡρισμένα μέσα, ὡρισμέναι μέθοδοι, τὰς ὁποίας ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων δὲν θεωρεῖ ὡς ὀρθάς. Αὐτὸ εἶναι ἕτερον ζήτημα. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἀκόμη ἡ Α ἢ Β μέθοδος δὲν εἶναι ὀρθή, αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ὁ ἀξιότιμος, τέως συνάδελφός μου ἐπὶ τῆς Ἀεροπορίας εἶχε μελετήσει τὸ ζήτημα καὶ εἶχεν ἐπὶ μῆνας ἀσχοληθῆ καὶ προέβη εἰς τὴν λῆψιν μέτρων καὶ μὲ τὴν ἄμεσον συμφωνίαν προέβη εἰς τὴν διατύπωσιν ὡρισμένων γραμμῶν, αἱ ὁποῖαι καὶ ἐτέθησαν εἰς ἐφαρμογήν. Δὲν εἶναι δυνατόν, κ. συνάδελφοι, νὰ σᾶς ἀποκαλύψωμεν ὅλα αὐτά. Δὲν ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ τὰ ἀποκαλύπτω καὶ ἔχει χρέος καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ μὴ ζητῇ, ὅπως προβαίνω εἰς τοιαύτας ἀποκαλύψεις. Κύριοι συνάδελφοι, ζητήματα συνδεόμενα, λοιπόν, μὲ τὴν ἀσφάλειαν τῆς Ἀεροπορίας, μὲ τὰς μεθόδους, αἱ ὁποῖαι ἠκολουθοῦντο, ἀκολουθοῦνται ἢ θὰ ἀκολουθηθοῦν διὰ τὴν κατοχύρωσιν τῆς Ἀσφαλείας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτελέσουν ἀντικείμενον συζητήσεως ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Καὶ δι’ αὐτό, ἀξιότιμε κ. Ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, δὲν ἔλαβον τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ δὲν ἀπήντησα. Ἀλλὰ βεβαίως μετὰ τὴν ἀνακεφαλαίωσίν σας, ἐφ’ ὅσον ἐθεωρήσατε ἀναγκαῖον, ὅπως καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ δώσω ἀπάντησιν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ προβῶ εἰς τὴν ἐξήγησιν, τὴν ὁποίαν καὶ τερματίζω.

§342Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἔννοια τῶν λόγων τοῦ κ. Γυαλίστρα;

§343Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Βεβαίως, κ. Ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, δὲν μοῦ ἐπιτρέπεται καὶ νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας. Ἡ ἀσφάλεια προϋποθέτει ὡρισμένα μέτρα. Ἐὰν τὰ μέτρα αὐτὰ τὰ ὀνομάζετε εἴτε μέτρα ἐποπτείας, εἴτε μέτρα παρακολουθήσεως, ἦσαν εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις ὑπερβολικά. Πάντως, ἡ ὑπερβολὴ εἰς ἐθνικὸν ζῆλον εἶναι ἐλάχιστον ἁμάρτημα, ἐνῷ ἐὰν ὑπάρχῃ ἀδιαφορία, αὐτὸ θὰ ἦτο ἁμάρτημα βαρύ.

§344Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ὁ κ. Γυαλίστρας δὲν ἦτο ἱπτάμενος, ποὺ ὑπέστη αὐτά.

§345Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε συνάδελφε, ἐκάματε μίαν χιουμοριστικὴν διακοπήν, ἡ ὁποία ἦτο χρήσιμος μετὰ τὴν κόπωσιν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ὁ κ. Γυαλίστρας ἀληθῶς ἦτο ἱπτάμενος, διότι μετέβαινε συχνὰ ἀπὸ ἕνα ἀεροδρόμιον εἰς ἄλλο. Αὐτὸς εἶναι ἐπὶ πλέον, ἕνας ὑπαινιγμὸς σας ἀπὸ ἀπόψεως οὐσιαστικῆς. Ὁ κ. Γυαλίστρας εἶπεν ὅτι κάποιος τὸν ἐπληροφόρησεν. Λυποῦμαι ἀλλὰ νομίζω ὅτι ὑπάρχει φήμη ὅτι παρηκολουθεῖτο. Λυποῦμαι ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὁ κ. Γυαλίστρας, μίαν τοιαύτην φήμην δὲν ἔπρεπεν οὔτε ἐνώπιον τοῦ ἀνακριτικοῦ συμβουλίου νὰ τὴν παρουσιάσῃ, οὔτε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὁμολογῶ δὲν εἶναι ἔνοχος, διότι παρουσιάσθη ἔνοχος χωρὶς νὰ τὸ θέλῃ. Δὲν τὸ λέγω ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τὴν κακήν, ἔνοχος εἶναι ὁ ἀξιότιμος καὶ ἐπίτιμος Πρόεδρος τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ὁ ὁποῖος τὸ ὑπὸ τοῦ κ. Γυαλίστρα λεχθὲν εἰς τὴν ἀνακριτικὴν ἐπιτροπήν, τὸ ἐπληροφορήθη, δὲν γνωρίζω πῶς καὶ τὸ ἔφερεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἑπομένως ὑπεύθυνος ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν τὴν χιουμοριστικὴν εἶναι ὁ κ. Βενιζέλος, κατὰ πρῶτον λόγον. Καὶ ὁ κ. Γυαλίστρας ἠναγκάσθη νὰ προβῇ εἰς ἀπάντησιν, καὶ ὡς ἔντιμος ἄνθρωπος δὲν ἠμποροῦσε νὰ ἀρνηθῇ κάτι, τὸ ὁποῖον εἶπεν ἐνώπιον τῆς ἀνακριτικῆς ἐπιτροπῆς, ἐφ’ ὅσον σεῖς τὸ ἐφέρατε ἐδῶ. Ἀλλὰ βεβαίως νομίζω, ὅτι δὲν εἶχεν οὐδὲν στοιχεῖον, διὰ νὰ ἰσχυρισθῇ καὶ ἐνώπιον τῆς ἀνακριτικῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι τοιοῦτον τι συνέβη. Τὸ ὡμολόγησεν ἄλλωστε καὶ ὁ ἴδιος ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς.

§346Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ποίαν ἑρμηνείαν τότε δίδετε μὲ αὐτὴν τὴν σειρὰν τῶν συλλογισμῶν σας εἰς τὴν ἀκόλουθον περικοπὴν τοῦ κ. Γυαλίστρα. «Ὁ ἀξιωματικὸς ὁ ὁποῖος δὲν ἀνταπεκρίνετο εἰς τὰς ἐπιθυμίας τῆς διοικήσεως, ἐχαρακτηρίζετο ἀμέσως ὡς κομμουνιστής». Ἑρμηνεύσατέ το.

§347Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Τὸ ἑρμηνεύω κ. Ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων. Νομίζω ὅτι πρόκειται περὶ μιᾶς ὑπερβολῆς, τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ ἀξιότιμος τέως ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης συνεργάτης μου. Πρόκειται περὶ μιᾶς ὑπερβολῆς καὶ ἡ ὑπερβολὴ ὅταν μάλιστα εἰς τὴν ὑπερβολὴν κατέληξεν ἔντιμος ἀξιωματικὸς μὴ ἠσκημένος εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν γλῶσσαν, εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ θεωρηθῇ ὅτι δὲν ἀνταποκρίνεται πλήρως εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐσκέφθη.

§348Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Ὡμίλησεν ὑπερβολικὰ ὁ κ. Γυαλίστρας; Ὁμολογῶ ὅτι ἐκπλήσσομαι...................

§349Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐν πάσῃ περιπτώσει κ. ἐκπρόσωπε τῆς Ε.Π.Ε.Κ. καὶ βουλευτὰ Πειραιῶς, δὲν εἶμαι φύλαξ καὶ ἑρμηνευτὴς τῶν σκέψεων τοῦ κ. Γυαλίστρα. Προέβην εἰς μίαν ἐπεξήγησιν τὴν ὁποίαν ἐθεώρησα ἀναγκαίαν. Ἀλλὰ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ἐπαναλαμβάνω ὅ,τι καὶ πρὸ ὀλίγου εἶπον, ὅτι θεωρῶ ἀπολύτως ὑπερβολικὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἰσχυρίσθη ὁ κ. Γυαλίστρας. Εἰς τὸ πλαίσιον τῆς Ἀεροπορίας ἰδίᾳ μετὰ τὰ γεγονότα τοῦ 1951, ἐπὶ Κυβερνήσεως ΕΠΕΚ–Φιλελευθέρων, ἐλήφθησαν λόγῳ τῶν δολιοφθορῶν, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο, ὡρισμένα μέτρα αὐστηρότατα, παρακολουθήσεως. Ὅλα ἀνάγονται εἰς τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ ὑμεῖς κ. Παπαπολίτη ὑπήρξατε μέλος τῆς Κυβερνήσεως καὶ αὐτὰ τὰ μέτρα συνεχίσθησαν λόγῳ τοῦ φόβου, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπαναληφθοῦν ἀνάλογα γεγονότα λόγῳ τοῦ φόβου ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ σημειωθοῦν εἰς τὸ πλαίσιον τῆς Ἀεροπορίας ἔστω καὶ ἑνὸς μὲ τὴν πρωτοβουλίαν ἑνὸς διότι καὶ ἡ πρωτοβουλία ἑνὸς καὶ μόνον εἶναι ἀρκετὴ νὰ σημειωθοῦν γεγονότα τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μειώσουν καὶ τὴν τιμὴν τῆς Ἀεροπορίας καὶ τοῦ Ἔθνους καὶ νὰ κλονίσουν αὐτὴν τὴν ὑπόστασιν τῆς Ἀεροπορίας. Λοιπὸν ἀξιότιμε κ. συνάδελφε, πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἀπὸ τὴν ἡγεσίαν τὴν ἰδικήν σας ἐλήφθησαν αὐτὰ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ὑπὸ μορφὴν ὑπερβολικὴν κατήγγειλεν ὁ κ. Γυαλίστρας. Καὶ ἀκριβῶς ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ Στρατάρχου Παπάγου καὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως δίδεται μία διαφορετικὴ —καὶ ἔχει ἤδη ἀπὸ μηνῶν δοθῆ— μία πλήρως διαφορετικὴ μορφὴ εἰς τὰς μεθόδους κατοχυρώσεως τῆς ἀσφαλείας τῆς Ἀεροπορίας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅμως ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν ἀποτελεῖ μομφὴν αὐτὸ κατὰ τῆς Κυβερνήσεώς σας διότι τὰ μέτρα αὐτὰ ἐλήφθησαν τότε καὶ ἐγκαινιάσθησαν τότε. Κύριοι, δὲν ἀποτελεῖ μομφήν. Διότι ἄλλωστε, ἐὰν ἀπετέλει μομφὴν διότι τὰ ἐλάβετε, αὐτὴ ἡ μομφὴ θὰ ἐστρέφετο καὶ εἰς βάρος μου, διότι καὶ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας ἐπὶ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα, ἀλλὰ μόνον ἐπὶ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα, διετηρήθησαν. Κύριοι, δὲν ἀποτελεῖ μομφήν, διότι ἦτο ἀνάγκη διὰ παντὸς τρόπου νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ἐθνικὴ ἀκεραιότης καὶ ἡ τιμὴ καὶ ἡ ἀσφάλεια τῆς Ἀεροπορίας. Καὶ ἂν εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς ἡγεσίας ὅπως ἐξασφαλίσῃ τὴν ἀκεραιότητα τὴν ἐθνικὴν καὶ τὴν τιμὴν καὶ τὴν ἀσφάλειαν τῆς Ἀεροπορίας ἐγένοντο εἰς τὴν προσπάθειαν αὐτὴν καὶ ὡρισμέναι τυχὸν ὑπερβολαὶ ἢ ὡρισμένα λάθη, ἐπαναλαμβάνω ὅτι προτιμῶ— καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ μεγάλη πλειοψηφία τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ προτιμᾶ—προτιμῶ τὰ λάθη αὐτὰ ἀπὸ τὴν ἀδιαφορίαν καὶ τὴν πλήρη ἄνεσιν, ἡ ὁποία θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὁδηγήσῃ, εἰς βαρύτερα ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἦσαν δυσμενέστατα διὰ τὴν ζωὴν ὄχι μόνον τῆς Ἀεροπορίας, ἀλλὰ καὶ τοῦ Ἔθνους. Ἄλλο σημεῖον τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐβασίσθη διὰ νὰ χαρακτηρίσῃ τὴν ἀνακεφαλαίωσίν του ὡς ἀνακεφαλαίωσιν νίκης κοινοβουλευτικῆς, ἄλλο σημεῖον εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον....

§350Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἡ νίκη εἶναι ὅρος ἰδικός σας, δικαίωσις τοῦ ἐλέγχου εἴπομεν ἡμεῖς.

§351Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἔστω, δὲν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ χρησιμοποιήσω τὰς λέξεις σας. Ἄλλωστε εἰς τὸ αὐτὸ καταλήγει.

§352Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀφοῦ τὸ προτιμᾶτε τὸ ἀποδέχομαι.

§353Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἄλλο σημεῖον εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀφορᾶ τοὺς Ἰκάρους. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω κύριοι, ὅτι ἰδιαιτέρως ἐξετίμησα τὰς παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Χίου συνάδελφος κ. Ζορμπᾶς. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Καρυστίας συνάδελφος, δὲν εἶχε τὴν διάθεσιν νὰ εἴπῃ, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν γεννᾶται ἡ ἀεροπορία. Βεβαίως γνωρίζει ὁ κ. Χατζηνικολῆς ὅτι ἡ ἀεροπορία ἐπολέμησε καὶ ἐπολέμησεν ἡρωϊκῶς καὶ εἰς τὴν Ἀλβανίαν καὶ εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν καὶ κατὰ τὸν συμμοριτοπόλεμον, ἑπομένως σχῆμα λόγου ἦτο ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐχρησιμοποίησεν. Ἀλλὰ παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἦτο ἁπλοῦν σχῆμα λόγου καὶ τὸ ὁποῖον εἶχεν οὐσιαστικὴν σημασίαν ὡς πρὸς ὡρισμένας πλευρὰς τῆς ζωῆς τῆς ἀεροπορίας, ὄχι ὡς πρὸς τὸ σύνολον, τῆς ὑπάρξεώς της, παρὰ ταῦτα, ἰδιαιτέρως ἐκτιμῶ τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Ζορμπᾶ ὅταν ὑπέμνησε, παρεξηγήσας προφανῶς τὴν φράσιν τοῦ κ. Χατζηνικολῆ, τὰς μεγάλας ὑπηρεσίας τῆς ἀεροπορίας κατὰ τὸ παρελθόν, κατὰ τὰ στάδια τὰ ὁποῖα ἐμνημόνευσα καὶ ἐγὼ αὐτὴν τὴν στιγμήν. Καὶ εὐχαριστῶ ἐξ ὀνόματος τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ὄχι ὡς ἄτομον, διότι ὡς ἄτομον βάλλομαι καὶ θὰ βάλλωμαι, ἀλλὰ ἐξ ὀνόματος τῆς Ἀεροπορίας καὶ τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, εὐχαριστῶ διότι προέβη ὁ ἀξιότιμος ἐκ Χίου συνάδελφος εἰς αὐτὴν τὴν παρατήρησιν. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἔθιξε τὸ ζήτημα τῶν Ἰκάρων, Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω κύριοι, αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ μόνον αὐτήν, εἶχε πλήρως ὡριμάσει ἡ ὁμὰς τῶν ἡγετικῶν στελεχῶν τῶν προερχομένων ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Ἰκάρων διὰ νὰ ἀναλάβῃ, ἡ ὁμὰς αὐτὴ τῶν ἡγετικῶν στελεχῶν τὴν ἡγεσίαν εἰς τὴν Ἀεροπορίαν. Ἕως χθὲς τὸ πρᾶγμα ἦτο δυσκολώτερον. Ἕως χθὲς ἦτο δυσκολώτερον καὶ διότι ἡ ἡλικία των ἦτο μικρὰ—μὴ λησμονῆτε, ὅτι τόσον ὁ κ. Δούκας ὅσον καὶ ὁ κ. Μαργαρίτης εἶναι περίπου 40 ἐτῶν καὶ ἔγινεν ὁ εἷς ἐκ τῶν δύο Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου καὶ ἡ ἡλικία τῶν λοιπῶν ἦτο μικρὰ—ἀλλὰ καὶ ἐκτὸς τούτου δὲν ἦτο δυνατὸν μία προσπάθεια, ἡ ὁποία εἶχεν ἀρχίσει ἐπὶ ἔτη καὶ τὴν ὁποίαν εἶχεν εἰς χεῖρας του ὁ κ. Κελαϊδῆς, προσενεγκὼν οὐσιώδεις ὑπηρεσίας εἰς τὸ ὅπλον καὶ κατὰ τὸ διάστημα τοῦ πολέμου καὶ μετὰ ταῦτα, καὶ ὁ κ. Κουτσοῦκος ὡς διοικητὴς τῆς τακτικῆς ἀεροπορίας, δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον τὴν προσπάθειαν αὐτὴν ἀνωμάλως νὰ διακόψωμεν. Αὐτὸ θὰ ἀπετέλει ἱστορικὴν ἀδικίαν. Κύριοι συνάδελφοι, ἐφ’ ὅσον ἡ ἀνασυγκρότησις τῆς ἀεροπορίας ὕστερα ἀπὸ μίαν μεγάλην προσπάθειαν ἀγῶνος, ἡ ὁποία ἔγινε κατὰ τὸν συμμοριτοπόλεμον, ἤρχισεν ἀπὸ τὸ 1950 μὲ Ἀρχηγὸν τὸν κ. Κελαϊδῆν καὶ μὲ τὴν βοήθειαν βεβαίως τῶν Ἰκάρων αὐτὸ ἀπετέλει στοιχειῶδες χρέος συνδεόμενον μὲ τὸ πνεῦμα τῆς δικαιοσύνης, ἔπρεπε ὁ ἡγέτης αὐτὸς νὰ ἀφεθῇ ὅπως τερματίσῃ κανονικῶς τὴν σταδιοδρομίαν του βάσει τῶν νόμων. Ἑπομένως καὶ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι δὲν ἀπετέλεσε λάθος τῆς Κυβερνήσεως ἡ τοιαύτη ἀπόφασις ὅπως διατηρήσῃ τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ἀεροπορίας, ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος εἶχεν ἐπὶ Κυβερνήσεως ΕΠΕΚ–Φιλελευθέρων τοποθετηθῆ ὡς Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου τῆς Ἀεροπορίας, ὅπως διατηρήσῃ τοιοῦτον διότι εἶχεν ἀρχίσει ἕνα ἔργον μὲ πραγματικὸν ἐνθουσιασμὸν καὶ ἔπρεπε ἐν τῷ πλαισίῳ τῶν νόμων, νὰ τὸ συνεχίσῃ καὶ νὰ τὸ συμπληρώσῃ. Καὶ ἐν πολλοῖς συνεπλήρωσε τὴν μίαν καὶ οὐσιωδεστέραν φάσιν τῆς ζωῆς τῆς ἀεροπορίας μετὰ τὸ 1950. Ὄχι μόνον λοιπὸν δὲν ἀπετέλεσε λάθος, ἀλλ’ ἀπετέλεσε καὶ ἀποτελεῖ καὶ τὸ διεκδικεῖ αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις τίτλον τιμῆς ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι ἔπραξε τὸ καθῆκον της, τίτλον τιμῆς ὄχι ἐξ ἐκείνων, τοὺς ὁποίους ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ χρησιμοποιῇ δημαγωγικῶς ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ἕνα ἐκ τῶν μικρῶν ἐκείνων ταπεινῶν τίτλων τιμῆς, οἱ ὁποῖοι εἶναι συνδεδεμένοι μὲ τὸ αἴσθημα τῆς δικαιοσύνης, ἀλλὰ καὶ μὲ ὡρισμένας ἄλλας σκοπιμότητας, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τὴν ὑπὸ τοῦ κ. Κελαϊδῆ συνέχισιν ἔργου, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἀναλάβει καὶ τὸ ὁποῖον εἶχε καλῶς καὶ ἄριστα διαχειρισθῆ. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ὁ κ. Παπανδρέου συνήγαγεν συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα δὲν θεμελιοῦν τὴν ἄποψιν του, ὅτι ἐκέρδισεν ἡ Ἀντιπολίτευσις τὴν «Κοινοβουλευτικὴν μάχην». Ἀξιότιμε κ. Ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, ἡ ἔκφρασις αὐτὴ ἂν καὶ δὲν χρησιμοποιεῖται ὑφ’ ὑμῶν, δὲν εἶναι στρατιωτική, διότι πάντοτε εἰς τὰ κοινοβούλια γίνεται λόγος περὶ κοινοβουλευτικῶν μαχῶν, καὶ ἐὰν σεῖς, προτιμᾶτε τὴν ἔκφρασιν «δικαίωσις τῶν ἀπόψεων σας» ἐνῷ ἐγὼ χρησιμοποιῶ τὴν ἔκφρασιν «κοινοβουλευτικὴ μάχη», δὲν θὰ πῇ μὲ αὐτό, ὅτι σεῖς εἶσθε κοινοβουλευτικὸς καὶ ἐγὼ «στρατοκράτης». Ἁπλῶς χρησιμοποιοῦμεν δύο ἐκφράσεις, αἱ ὁποῖαι σημαίνουν τὸ αὐτό. Αὐτὰ εἶναι τὰ τρία σημεῖα τῆς ἀνακεφαλαιώσεως τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ἡ ὁποία μᾶλλον δὲν δύναται νὰ δεχθῇ ὅτι ἦτο ἀνακεφαλαίωσις, ἀλλὰ ἐπανάληψις ὡρισμένων πραγμάτων. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι ἐὰν ὑπάρχουν κίνδυνοι εἰς τοὺς κόλπους τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, δὲν προέρχονται ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, καὶ ἐθεώρησεν ὑπεύθυνον, ὄχι μόνον ἐμέ, ἀλλὰ τὴν Κυβέρνησιν, ὁλόκληρον. Ὑπεύθυνον κ. συνάδελφοι διὰ ποῖον λόγον; Διότι ἡ Ἀεροπορία ὕστερα ἀπὸ μίαν μεγάλην προσπάθειαν τῶν τελευταίων ἐτῶν, εὑρίσκεται εἰς ἕν ὑψηλὸν ἐπίπεδον, καὶ σήμερον εἰσῆλθεν, εἰς τὴν δικαίωσιν τοῦ παλαιοῦ της πόθου, ὁ ὁποῖος συνίσταται εἰς τὸ νὰ ἔλθῃ ἡ Σχολὴ Ἰκάρων εἰς τὴν ἡγεσίαν; Μήπως πρέπει δι’ αὐτὸν τὸν λόγον νὰ θεωρηθῇ ἡ Κυβέρνησις ὑπεύθυνος καὶ νὰ παραιτηθῇ διότι συνεπλήρωσε χωρὶς σπασμωδικότητα κατὰ τρόπον εὐπρεπῆ ἐθνικῶς, χωρὶς νὰ ἀπομακρύνῃ ἡγέτας οἱ ὁποῖοι προσέφερον πολυτίμους ὑπηρεσίας, διότι συνεπλήρωσεν ἕνα ἔργον, τὸ ὁποῖον δικαίως λέγει ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ὅτι ἐγκαινίασεν ἐν ἔτει 1944 ὡς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας εἰς Κυβέρνησιν, εἰς τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ μετεῖχον, διὰ νόμου τὸν ὁποῖον καὶ ἐγὼ ὑπέγραψα; Κύριοι, πράγματι ὅταν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ ἦσαν 30 ἐτῶν ἐτέθη ἡ βάσις, ἀλλὰ ἡ βάσις αὐτὴ ἐν ἔτει 1944 ἦτο πρόωρος διότι 30 ἐτῶν ἄνθρωποι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναλάβουν τὴν ἡγεσίαν τῆς Ἀεροπορίας. Ἐνῷ 40 ἐτῶν ἄνθρωποι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναλάβουν. Ἐν πάση περιπτώσει, τὴν τιμὴν ἔστω διὰ τὴν ἐγκαινίασιν τοῦ δρόμου αὐτοῦ ἠμπορεῖτε νὰ τὴν ἐμπιστεύεσθε. Ἀλλὰ τὴν τιμὴν διὰ τὴν πραγματικὴν ἀξιοποίησιν αὐτοῦ τοῦ γεγονότος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν ἀμφισβητήσητε ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Στρατάρχου Παπάγου. Κύριοι συνάδελφοι, τὰ ἄλλα τὰ ὁποῖα εἶπεν ἐν συμπεράσματι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, δὲν εἶναι δυνατὸν ἰδιαιτέρως νὰ μὲ ἀπασχολήσουν, διότι ἀποτελοῦν μίαν γενικὴν ἐπίθεσιν ἐπαναληφθεῖσαν καὶ ἀπόψεις ὅτι ὑπάρχουν δυνάμεις—ἐξωργίσθην ὅταν εἶπε τὴν φράσιν αὐτὴν ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, διότι ἐλέχθη τοσάκις ἡ λέξις αὐτὴ—ὥστε θὰ ἔπρεπε κάποιος ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ φέρῃ κάποιον στοιχεῖον. Καὶ οὐδεὶς ἔφερε στοιχεῖόν τι, τὸ ὁποῖον νὰ βεβαιώνῃ τὴν βαρυτάτην αὐτὴν κατηγορίαν, ὅτι ὑπάρχουν σκοτειναὶ δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι κινοῦν τὰς ἐνόπλους δυνάμεις. Καὶ ἐγώ, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, ἀντέστρεψα τὴν κατηγορίαν καὶ εἶπον ὅτι ὑπάρχουν σκοτειναὶ δυνάμεις αἱ ὁποῖαι ἀποβλέπουν εἰς τὴν διάλυσιν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων καὶ αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνεχθοῦν τὴν πρόοδον, ἡ ὁποία σημειοῦται εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις. Ἐγὼ ἔχω ὡρισμένα στοιχεῖα αὐτὰ εἶναι ὁλοφάνερα. Τὰ ἔχετε καὶ σεῖς. Ὅταν τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς ἐφημερὶς μαίνεται ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐναντίον τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα λαμβάνει εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις, τὶ σημαίνει αὐτό; Δὲν ἔπρεπε νὰ σᾶς βάλῃ εἰς περισσοτέρας σκέψεις. Δὲν ἔπρεπε νὰ σκεφθῆτε ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ταυτίζετε τὴν γραμμήν σας μὲ τὴν γραμμὴν ἡ ὁποία χαράσσεται ὑπὸ τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς. Καὶ δὲν θὰ ἔπρεπε αὐτὴ καὶ μόνη ἡ σύμπτωσις — διότι ἡ σύμπτωσις αὐτὴ εἶναι πάντοτε ὕποπτος καὶ ἔπρεπε νὰ τὴν προσέξετε—νὰ σᾶς κάμῃ νὰ σκεφθῆτε περισσότερον καὶ νὰ θεωρηθῇ ὡς μία ἔνδειξις ὅτι ἐνδεχομένως ἔχετε παρασυρθῆ εἰς μίαν κριτικὴν ἡ ὁποία δὲν εἶναι βάσιμος, ὅτι ἐνδεχομένως ἔχετε δημιουργήσει ἕνα θόρυβον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐπικίνδυνος διὰ τὰς ἐνόπλους δυνάμεις. Ἡ Κυβέρνησις πιστεύει, ὅτι ἔπραξε τὸ καθῆκόν της ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ ἀνθρωπίνως δυνατοῦ. Ὅτι αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τῶν σημερινῶν ἡγετῶν των καὶ τῆς Κυβερνήσεως προχωροῦν εἰς δρόμον εἰς τὸν ὁποῖον δρόμον θὰ ἔχετε καὶ σεῖς τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀντιληφθῆτε ὅτι—τὴν εἴχατε εἰς τὸ παρελθὸν θὰ τὴν ἔχετε καὶ σήμερον θὰ τὴν ἔχετε ἔτι μᾶλλον εἰς τὸ μέλλον — προχωροῦν κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος καθιστᾶ καὶ θὰ καταστήσῃ ἔτι μᾶλλον εἰς τὸ μέλλον ὑπερηφάνους καὶ ὑμᾶς κ. Ἀντιπρόσωποι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Αὐτὴν τὴν συνείδησιν ἔχει ἡ Κυβέρνησις καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ συνείδησις ἡ ὁποία ἀνταποκρίνεται πλήρως εἰς τὴν ἀλήθειαν καὶ τὴν πραγματικότητα. Καὶ τὴν μάχην δὲν τὴν ἐκέρδισαν ὅσοι ἀφῃρημένως καὶ ἀνεξελέγκτως ἐξετόξευσαν κατηγορίας κατὰ τῶν ἐνόπλων δυνάμεων «περὶ ὑπάρξεως παραγόντων καὶ σκοτεινῶν δυνάμεων», ἀλλὰ τὴν μάχην τὴν ἐκέρδισαν ἐν τῷ προσώπῳ τῆς Κυβερνήσεως αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις τῆς χώρας (χειροκροτήματα).

§354ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἤδη τὸ Σῶμα θὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῆς γνωστῆς προτάσεως, ἡ ὁποία λέγει: Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Οἱ κάτωθι ὑπογεγραμμένοι βουλευταὶ κατόπιν τῆς διεξαχθείσης συζητήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς Βασιλικῆς Ἀεροπορίας καὶ γενικώτερον τῆς ἡγεσίας τῶν Ἐνόπλων Δυνάσεων, προτείνομεν συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 58 τοῦ Συντάγματος τὴν σύστασιν ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων ἐπιτροπῆς, πρὸς διακρίβωσιν τῶν καταγγελθέντων περὶ ἐπιρροῆς ἀνευθύνων παραγόντων εἰς τὰ στρατιωτικὰ ζητήματα καὶ ὑπόδειξιν τῶν ἐνδεδειγμένων μέτρων διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ἀπαραιτήτου ὁμαλότητος εἰς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις. Ἐν Ἀθήναις τῇ 17 Ἰανουαρίου 1955 Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ Λ. Κουτσοπέταλος, Ε. Ζαννῆς, Ἐμμ. Μπακλατζῆς, Δ. Παπασπύρου, Ν. Ζορμπᾶς, Γ. Γρηγορίου, Κ. Βασαρδάνης, Δ. Θεοχαρίδης, Α. Ἀντωνίου, Α. Βουλόδημος, Π. Τζανετάκης, Π. Ντεντιδάκης, Δ. Πλαγιάννης, Ν. Ἔξαρχος, Ι. Ὀρφανός, Γ. Μόδης, Ν. Κουντούρης. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§355Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Θὰ ἔχετε συναγάγει, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ἐκ τῶν ὅσων εἶπον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ τὴν κατάστασιν εἰς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις, ὡς εὑρισκομένην εἰς τοιοῦτον ἠθικὸν ὕψος, ὥστε εἶναι ἀδύνατον νὰ δεχθῶμεν ἐξεταστικὴν τῶν πραγμάτων ἐπιτροπήν. (Χειροκροτήματα).

§356ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἠγέρθησαν 22). Οἱ ψηφίζοντες ἐναντίον τῆς προτάσεως παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἠγέρθησαν 88, μὴ συμπεριλαμβανομένων τῶν κ. κ. ὑπουργῶν). Ἑπομένως ἡ πρότασις ἀπορρίπτεται. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§357ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§358ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6 μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 1 π.μ.)