1954.05.13

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 69η

Πέμπτη 13 Μαΐου 1954

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.45′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως ἐπεκυρώθησαν ὑπ’ εὐθύνην μου κατ’ ἐξουσιοδότησιν τοῦ Σώματος. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Δερδεμέζης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§2Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ κ. κ. Π. Κανελλόπουλος (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης) καὶ Κ. Θεοφανόπουλος (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ χορηγήσεως ἀναστολῆς προσελεύσεως εἰς Ἐφέδρους ἐν ἐπιστρατεύσει». Οἱ κ. κ. Π. Κανελλόπουλος (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης) καὶ Κ. Παπαγιάννης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 1563)50 «περὶ ἱδρύσεως Αὐτονόμου Οἰκοδομικοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀξ)κῶν τοῦ Στρατοῦ Ξηρᾶς, Θαλάσσης καὶ Ἀέρος». Ὁ κ. Π. Κανελλόπουλος (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τρόπου κηρύξεως ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως χώρων διὰ τὴν ἐκτέλεσιν κατασκευῶν κοινῆς ὑποδομῆς καὶ ἔργων βάσει τῆς Ἑλληνοαμερικανικῆς Συμφωνίας». Ὁ κ. Σ. Γεωργούλης (Ὑφυπουργὸς Ναυτικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ προσλήψεως παρὰ τῇ Σ. Ν. Δοκίμων πολιτικῶν καθηγητῶν ξένων γλωσσῶν». Οἱ κ. κ. Σ. Γεωργούλης (Ὑφυπουργὸς Ναυτικῶν) Α. Γεροκωστόπουλος (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων) καὶ Κ. Παπαγιάννης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ ὑπαγωγῆς τῆς θαλασσίας ἀγωνιστικῆς καὶ θαλασσίας ψυχαγωγίας ἀπὸ τεχνικῆς ἀπόψεως, ὑπὸ τὴν ἀνωτέραν ἐποπτείαν τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης (Γ.Ε.Ν.)». Ὁ κ. Σ. Γυαλίστρας (Ὑφυπουργὸς Ἀεροπορίας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τὸ ἰδιωτικὸν Προσωπικὸν τῆς Βασιλικῆς Ἀεροπορίας». Ὁ κ. Σ. Στεφανόπουλος (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν), καταθέτει σχέδια νόμου: 1) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Πρωτοκόλλου τοῦ τροποποιοῦντος τὴν Σύμβασιν τῆς Γενεύης περὶ δουλείας τοῦ 1926, ὑπογραφείσης ἐν Ν. Ὑόρκῃ τὴν 7 Δεκεμβρίου 1953». 2) «Περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως διὰ τὴν πρόληψιν καὶ καταστολὴν τοῦ ἐγκλήματος τῆς γενοκτονίας ἀπὸ 9 Δεκεμβρίου 1948» καὶ 3) «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1044) 1953 Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Ὁ κ. Ι. Νικολίτσας (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περί ἀνασυντάξεως ἐκλογικῶν καταλόγων σεισμοπλήκτων νήσων». Οἱ κ.κ. Ι. Νικολίτσας (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν) καὶ Κ. Παπαγιάννης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περί ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1951–1952 καὶ 1952–1953 πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν καί ἐγγραφῆς τῶν διὰ τήν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν εἰδικόν προϋπολογισμόν τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους 1953–1954». Ὁ κ. Α. Γεροκωστόπουλος (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καί Θρησκευμάτων) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ τρόπου ἀναπληρώσεως Ἐπιθεωρητῶν Στοιχειώδους Ἐκπαιδεύσεως καί ὁρισμοῦ βοηθῶν τῶν γραφείων αὐτῶν» καί 2) «περί λειτουργίας Μουσικοῦ Τμήματος ἐν τῇ Πανεπιστημιακῇ Λέσχῃ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν». Ὁ κ. Κ. Παπαγιάννης (Ὑπ. Οἰκονομικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περί αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ Α. Ν. 2783)41». Οἱ κ. κ. Π. Παπαληγούρας (Ὑπ. Ἐμπορίου) καὶ Ε. Γονῆς (Ὑπ. Ἐργασίας) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περί συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Ν. Δ. 2510)53 «περί ρυθμίσεως ζητημάτων τινῶν προσωπικοῦ Τραπεζιτικῶν Ἱδρυμάτων καί ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ὁ κ. Σ. Κούνδουρος (Ὑπ. Συγκοινωνιῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περί κυρώσεως τῶν Παραρτημάτων ΥΙΙ καί ΙΧ τῆς Διεθνοῦς Συμβάσεως μεταφορᾶς ἐμπορευμάτων διὰ τοῦ σιδηροδρόμου CIM, τῶν ἀφορώντων τάς μεταφοράς ἀντιστοίχως δι’ ἰδιωτικῶν φορτηγῶν καί ἐμπορευματοκιβωτίων CONTAINERS. Ὁ κ. Χ. Γερακίνης (Ὑφυπ. Συγκοινωνιῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περί συμπληρώσεως τῶν περί ὀργανώσεως τῆς Ὑπηρεσίας Πολιτικῆς Ἀεροπορίας Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν διατάξεων». Ὁ κ. Χ. Σολομωνίδης (Ὑπ. Κοινωνικῆς Προνοίας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περί ἀδείας ἀσκήσεως τοῦ ἰατρικοῦ ἐπαγγέλματος καί ἰατρικῶν εἰδικοτήτων». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περί συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων ἀφορωσῶν εἰς τήν εἴσπραξιν τῶν δημοσίων ἐσόδων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Μεταξᾶς, Μ. Ταμβακᾶς, Α. Παπαχριστοδούλου καὶ Χ. Καραπιπέρης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περί ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν τριῶν κλάδων τῶν ἐνόπλων δυνάμεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Λύχνος καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περί ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν τριῶν κλάδων τῶν ἐνόπλων δυνάμεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Θ. Σαράντης, Κ. Παπαδόπουλος, Σ. Περτσινίδης, Χ. Σολομωνίδης, Π. Τσακιρίδης, Κ. Παπακωνσταντίνου κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περί ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν τριῶν κλάδων τῶν ἐνόπλων δυνάμεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Λ. Οἰκονομόπουλος καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περί ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν τριῶν κλάδων τῶν ἐνόπλων δυνάμεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Β. Παπαρρηγόπουλος καὶ Μ. Κωλέττης–Οἰκονόμου καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν τριῶν κλάδων τῶν ἐνόπλων δυνάμεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Βασιλᾶτος καὶ Α. Δρούλιας καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν ρύθμισιν στρατολογικῶν ὑποχρεώσεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Σ. Μερκούρης καὶ Σ. Πολυζωγόπουλος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν ρύθμισιν στρατολογικῶν ὑποχρεώσεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Θ. Σαράντης, Δ. Κουτσιμπός, Λ. Μπίστης καὶ Η. Ἀναστασόπουλος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν ρύθμισιν στρατολογικῶν ὑποχρεώσεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Χατζηγρηγοριάδης, Ε. Πέτσος καὶ Δ. Χατζηδημητρίου, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεών τινων τῆς κειμένης νομοθεσίας περὶ διαχειρίσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Κάβδας, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεών τινων τῆς κειμένης νομοθεσίας περὶ διαχειρίσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. Σταυρόπουλος, Χ. Μαυρομμάτης καὶ Δ. Τσαούσης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν ρύθμισιν στρατολογικῶν ὑποχρεώσεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Διακουμόπουλος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέτρων ἐνισχύσεως τῆς ἐξαγωγῆς βιομηχανικῶν καὶ ἄλλων ἐγχωρίων προϊόντων». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Μήτρου, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως ἐπιθεωρήσεως ἐργασίας παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Ἐργασίας». Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Κάβδας, καταθέτει ὑπόμνημα τῶν ἀκτημόνων γεωργῶν μελῶν τοῦ σωματείου μικροκληρούχων Δράμας «Ἡ Δήμητρα», ζητούντων τὸν περιορισμὸν τοῦ Γεωργοκτηνοτροφικοῦ Σταθμοῦ Δράμας εἰς τὸ ἀρχικὸν προπολεμικόν του κτῆμα τῶν 1050 στρεμμάτων καὶ τὴν παραχώρησιν τῆς ὑπὸ τούτου κατεχομένης ἐπὶ πλέον ἐκτάσεως ἐκ 2.000 στρεμμάτων εἰς τοὺς ἀκτήμονας καλλιεργητάς, μέλη τοῦ ἐν λόγῳ σωματείου. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Γ. Λύχνος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Κερκύρας, ζητοῦντος τὴν ὑπογραφὴν συλλογικῆς συμβάσεως ἐργασίας, διὰ τὴν ἀναπροσαρμογὴν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων τῶν μισθωτῶν τῆς Χώρας καὶ τὴν ἄμεσον ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ συλλογικῶν συμβάσεων, συμφώνως μὲ ἀπόψεις Γ.Σ.Ε.Ε., καθολικὴν ἀσφάλισιν κατὰ τῆς ἀνεργίας τῶν παρεχόντων ἐξηρτημένην ἐργασίαν, ἀναδιοργάνωσιν τοῦ Ι.Κ.Α., ἐπίσπευσιν τῆς συστάσεως τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἐργατικῆς Στέγης κλπ. Ὁ βουλευτὴς Βόλου κ. Ν. Μήτρου, καταθέτει ἀναφορὰν Ἀρχιοδηγῶν καὶ Ὁδηγῶν Μηχανικῆς Καλλιεργείας Μακεδονίας–Θράκης–Θεσσαλίας, ζητούντων ματαίωσιν τῆς ἀποφασισθείσης ἀπομακρύνσεώς των ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, κατ’ ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 2500) 1953. Ὁ βουλευτὴς Ἄρτης κ. Δ. Καραντζένης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Ἄρτης–Φιλιππιάδος, ζητούσης χορήγησιν ὀρυζοκαλλιεργητικῶν καὶ ἑσπεριδοκαλλιεργητικῶν δανείων.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Περ. Ἰακ. Ἀργυρόπουλος, ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§4ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὴν 4ην Μαΐου ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως Στρατάρχης Ἀλέξανδρος Παπάγος, προέβη διὰ τοῦ Τύπου εἰς μίαν βαρυσήμαντον, κατηγορηματικὴν καὶ ὁριστικὴν δήλωσιν, ἀφορῶσαν τὸ ζήτημα τῆς Κύπρου. Ἡ δήλωσις αὕτη, ἀνταποκρίνεται εἰς τὰ αἰσθήματα καὶ τὴν δικαίαν ἀξίωσιν πάντων τῶν Ἑλλήνων. «Δὲν δύναται — εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως — νὰ ἀγνοήσῃ ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑλλάδος, τὸ αἴτημα 400.000 Ἑλλήνων. Ἡ ἐκκρεμότης τοῦ ζητήματος ἀποτελεῖ κίνδυνον, ἐνδιαφέροντα ὁλόκληρον τὸν ἐλεύθερον κόσμον. Ἐὰν δὲν λυθῇ φιλικῶς, ἡ Ἑλλὰς θὰ προσφύγῃ εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Ἡγωμένων Ἐθνῶν». (Χειροκροτήματα ἐξ ὅλης τῆς αἰθούσης). Ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους καὶ Πρόεδρος τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐθεώρησα σκόπιμον νὰ φέρω ἐνώπιον ὑμῶν τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐξάρω ταύτην, ἵνα, ὡς πέποιθα, ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ἐκφράσῃ σύσσωμος τὴν ἔγκρισιν καὶ τὸν ἐνθουσιασμόν της διὰ τὴν πανελλήνιον ἀξίωσιν, τὴν διατυπωθεῖσαν διὰ τῆς δηλώσεως τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἀπὸ τῶν χρόνων τῶν ἀγώνων του ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας του, παρέμεινε πάντοτε πιστὸς εἰς τὴν φιλίαν τῆς Μεγάλης Βρεταννίας, οὐχὶ διὰ λόγων, ἀλλὰ δι’ ἔργων, θυσιάσας τὸ αἷμα του εἰς κοινοὺς μετ’ αὐτῆς ἀγῶνας ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας τῶν λαῶν. Ἡ ἀγάπη τῶν Ἑλλήνων πρὸς τοὺς Ἄγγλους, ἔχει βαθυτάτας ρίζας, ὀφειλομένη εἰς τὸ γεγονός, ὅτι οἱ δύο οὗτοι ναυτικοὶ λαοί, ἔχουσι τὴν αὐτὴν ψυχοσύνθεσιν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀγάπην των πρὸς τὴν ἐλευθερίαν, διὰ τὴν ὁποίαν ἔχυσαν ποταμοὺς αἱμάτων. Δὲν εἶναι οὔτε ἡ ἀνάμνησις τοῦ Βύρωνος, οὔτε τὸ Ναυαρῖνον, οὔτε ἡ παραχώρησις τῶν Ἰονίων νήσων, τὰ κίνητρα τῆς ἀγάπης ταύτης, ἐφ’ ὅσον οἱ Ἕλληνες διὰ τῶν μακροχρονίων ἀγώνων των ἐξεβίασαν τὴν ἀπόκτησιν τῆς ἐλευθερίας των καὶ τὴν πολιτικὴν ἀποκατάστασιν, τῶν ὑπὸ ξένον ζυγόν, ἀδελφῶν των. Εἶναι — ὡς εἴπομεν — τὰ κοινὰ χαρακτηριστικὰ Ἑλλήνων καὶ Ἄγγλων ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας. Ἀπὸ τῶν χρόνων τοῦ πατριωτικωτάτου Βασιλέως Ὄθωνος καὶ ἐντεῦθεν, οἱ Ἕλληνες, κατὰ τὴν διαδρομὴν τοῦ πολιτικοῦ των βίου, ὑπέστησαν πολλὰς πικρίας ἐκ μέρους τῆς Ἀγγλικῆς πολιτικῆς, κατὰ τοὺς διαδοχικοὺς αὐτῶν σταθμοὺς ὑπὲρ τῆς ἀπελευθερώσεως ὑποδούλων ἀδελφῶν των, ἀλλὰ παρὰ ταύτας, ἡ ἀγάπη των πρὸς τὴν Ἀγγλίαν, εἶχε τοσοῦτον βαθείας ρίζας, ὥστε αὕτη παρέμεινεν ἀκλόνητος. Ἡ Ἑλλὰς ἠγωνίσθη εἰς τὸ πλευρὸν τῆς Ἀγγλίας, κατὰ τοὺς δύο αἱματηροὺς παγκοσμίους πολέμους, ὅταν αὕτη ἀνεπέτασεν ὡς σύμβολα τῶν ἀγώνων της τὴν ἐλευθερίαν τῶν λαῶν καὶ τὴν αὐτοδιάθεσιν αὐτῶν. Καὶ οἱ Ἕλληνες ἐπίστευσαν εἰς τὰ σύμβολα ταῦτα καὶ ἐτάχθησαν καὶ κατὰ τὸν δεύτερον παγκόσμιον πόλεμον εἰς τὸ πλευρὸν τῆς Ἀγγλίας, ὅταν αὕτη ἠγωνίζετο μόνη κατὰ τοῦ ἐχθροῦ. Ἀλλὰ καὶ διὰ νὰ ἀποδείξω ὁποίαν θυσίαν ἔκαμεν ἡ Ἑλλὰς εἰς τὴν φιλίαν ταύτην, θὰ ἀναφέρω ἕνα γεγονός, τὸ ὁποῖον ἤδη εἶναι ἱστορικὸν καὶ τὸ ὁποῖον, ἀρχικῶς, δὲν προετιθέμην νὰ ἀναφέρω, ἀλλ’ εἶναι χαρακτηριστικὸν τῆς φιλίας, τὴν ὁποίαν ἀπέδειξεν ἡ Ἑλλὰς πρὸς τὴν Ἀγγλίαν. Πρόκειται περὶ τῆς προτάσεως, ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὴν Ἑλλάδα, περὶ τὰ τέλη Δεκεμβρίου 1940, ἐκ μέρους τῆς Γερμανίας. Ἡ πρότασις αὕτη, ὑπῆρξεν ἐπίσημος. Ἐγένετο εἰς ἐμέ, ἐν Μαδρίτῃ, ἐπρόκειτο δέ, διὰ τῆς προτάσεως, νὰ γίνῃ ἀνακωχή, τότε, μεταξὺ τοῦ Ἰταλικοῦ καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, νὰ παρεντεθῇ μία οὐδετέρα ζώνη, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ παρεντεθῇ Γερμανικὸς στρατὸς καὶ ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς νὰ κρατήσῃ τὰ ἐδάφη, τὰ ὁποῖα εἶχε κατακτήσει. Ἐξηκριβώθη, διὰ νὰ μὴ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας, μεταγενεστέρως, ὅτι ἡ πρότασις αὕτη εἶχε προέλθει, ἀπ’ εὐθείας, ἀπὸ τὸν Ἀρχηγόν, τότε, τοῦ Ράϊχ, ὁ ὁποῖος ἀπέστειλεν ἔμπιστον εἰς τὴν Μαδρίτην. Ὁ Πρέσβυς δὲ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἦλθε πρός με, μὲ ἐβεβαίωσεν ὅτι ταῦτα θὰ γίνουν ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν τῆς Γερμανίας, διότι αὕτη θέλει νὰ ἀποφύγῃ, ἐν τέλει, νὰ βοηθήσῃ τὴν Ἰταλίαν κατὰ τῆς Ἑλλάδος, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον δὲν εἶχεν ἐρωτηθῆ ἡ Γερμανία διὰ τὴν ἐπίθεσιν ταύτην. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, τότε, δὲν ἀπήντησε. Διότι, ἐὰν ἐδέχετο ἡ Ἑλλὰς κατ’ ἀρχήν, ὁπότε θὰ ἐπηκολούθουν ἔγγραφοι, ἔπειτα, προτάσεις καὶ ὅροι καὶ ἡ Ἑλλὰς θὰ ἀπεχώρει τοῦ παγκοσμίου πολέμου. Ἀλλά, αὐτὸ ἀκριβῶς δὲν ἤθελεν ἡ Ἀγγλία. Καὶ συνέβησαν ὅ,τι συνέβησαν, μετὰ ταῦτα, καὶ ὑπέστη ἡ Ἑλλὰς ὅσα ὑπέστη, διὰ νὰ μὴ προδώσῃ τὴν φιλίαν της πρὸς τὴν Ἀγγλίαν. Εἶναι ταῦτα ἡ μεγαλυτέρα θυσία, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἡ Ἑλλὰς πρὸς τὴν φίλην της Ἀγγλίαν.

§5Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος ἐπολεμήσαμεν...

§6ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν μᾶς ἐζητήθη ἀνακωχὴ καὶ ὁριστική, δὲν εἴχομεν κανένα λόγον νὰ παραβλέψωμεν τὰ συμφέροντά μας.

§7Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κατὰ τὴν γνώμην σας...

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προχωρήσατε, παρακαλῶ, κύριε Ἀργυρόπουλε.

§9ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὴν γνώμην μου, διότι ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἐὰν τὴν ἀπεδεχόμεθα, ἴσως, θὰ κατείχομεν ἔκτοτε καὶ τὴν Βόρειον Ἤπειρον. Καί, διερωτῶνται, κύριοι συνάδελφοι, οἱ Ἕλληνες, τί ἀπέγιναν τὰ σύμβολα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀνεπέτασεν, κατὰ τὸν πρῶτον καὶ τὸν δεύτερον παγκόσμιον πόλεμον, καὶ ὑπὲρ τῶν ὁποίων ἠγωνίσθημεν μετ’ αὐτῆς; Τί ἀπέγινεν ἡ αὐτοδιάθεσις τῶν λαῶν καὶ ἡ αὐτοδιάθεσις τῆς Κύπρου; Πιστοποιοῦμεν μετὰ δέους τὴν ἐξέγερσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ κατὰ τῆς Ἀγγλίας διὰ τὴν ἀδιάλλακτον στάσιν της εἰς τὸ Κυπριακὸν ζήτημα. Ἔσται τραγικῶς δυσάρεστον, ἐὰν ἡ Ἀγγλία ἐμμένουσα εἰς τὴν πολιτικήν της ταύτην, στερηθῇ τῆς μακραίωνος πατροπαραδότου φιλίας τῶν Ἑλλήνων. Τρέφομεν ἐν τούτοις τὴν πεποίθησιν, ὅτι παρὰ τῇ Ἀγγλικῇ Κυβερνήσει θὰ ἐπικρατήσωσιν ἐν τέλει φιλελληνικώτεραι σκέψεις, μέχρι τῆς ἡμέρας καθ’ ἥν, κατὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ἡ Ἑλλὰς θὰ ὑποχρεωθῇ νὰ ὑποβάλῃ τὸ Κυπριακὸν ζήτημα εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. (Χειροκροτήματα ἐξ ὅλης τῆς αἰθούσης).

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἔχει τὸν λόγον.

§11Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ἐπανειλημμένως, ἔχει διακηρύξει, καὶ μὲ τὴν σημερινὴν εὐκαιρίαν ἐπαναλαμβάνει, ὅτι τὸ αἴτημα τῆς Ἑνώσεως τῆς Κύπρου μὲ τὴν μητέρα Ἑλλάδα (χειροκροτήματα ζωηρὰ ἐξ ὅλης τῆς αἰθούσης) δὲν εἶναι αἴτημα μιᾶς μόνον μερίδος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἶναι αἴτημα ὁλοκλήρου τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. (Χειροκροτήματα ἀπ’ ὅλας τὰς πτέρυγας). Εἶναι ἱερὸν καὶ ἀνένδοτον αἴτημα ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνισμοῦ. (Χειροκροτήματα). Τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων δηλοῖ, ὅτι προσφέρει εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὴν ἐπιδίωξιν τῆς πραγματοποιήσεως τοῦ ἱεροῦ καὶ Ἐθνικοῦ μας αἰτήματος, ἀμέριστον συμπαράστασιν. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα ἐξ ὅλης τῆς αἰθούσης).

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἐκπρόσωπος τῆς ΕΠΕΚ, βουλευτὴς Πειραιῶς, κ. Παπαπολίτης, ἔχει τὸν λόγον.

§13Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τόσον κατὰ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅσον καὶ διὰ δηλώσεών της εἰς τὸν τύπον, ἡ ΕΠΕΚ, ἔχει καθορίσει τὴν θέσιν της ἔναντι τοῦ πόθου τῶν Κυπρίων, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ Πανελλήνιον πόθον. Τὸ Κόμμα μας δηλοῖ καὶ σήμερον, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, ὅτι εἶναι πρόθυμον νὰ συμπαρασταθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν εἰς πᾶσαν ἐνέργειάν της διὰ τὴν Ἕνωσιν τῆς Κύπρου μετὰ τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα ἐξ ὅλης τῆς αἰθούσης).

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§15Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτερ.). Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ ζητήματος ἐχάραξε καὶ ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, εἶναι πολιτική, ἡ ὁποία ἀνταποκρίνεται καὶ πρὸς ὅλων τῶν Κομμάτων τὸν πόθον καὶ τὴν θέλησιν καὶ πρὸς τὸ καθολικὸν αἴτημα τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Ἡ γραμμὴ τὴν ὁποίαν ἐχάραξεν ἡ Κυβέρνησις, θὰ συνεχισθῇ ἀπαρεγκλίτως καὶ ἐὰν δὲν μεσολαβήσουν ἄλλα γεγονότα, τὰ ὁποῖα ματαίως ἀναμένομεν συμφώνως μὲ τὴν τοποθέτησιν, τὴν ὁποίαν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἔκαμεν ὁ Πρόεδρος Στρατάρχης Παπάγος, θὰ φέρῃ τὸ Κυπριακὸν ζήτημα ἐνώπιον τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν (χειροκροτήματα παρατεταμένα ἐξ ὅλης τῆς αἰθούσης) μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη δὲν πρόκειται νὰ διαψεύσουν τὴν ἀποστολήν των, δὲν πρόκειται νὰ παραγνωρίσουν τὴν βασικὴν διάταξιν τοῦ Καταστατικοῦ των Χάρτου περὶ τῆς αὐτοδιαθέσεως τῶν λαῶν. (Χειροκροτήματα ἐξ ὅλης τῆς αἰθούσης).

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὑπεβλήθη πρότασις ὑπογραφομένη ὑπὸ 17 βουλευτῶν πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, περὶ προτάξεως τῆς συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως τῆς σχετικῆς μὲ τὴν ἀνεπάρκειαν τῶν ληφθέντων μέτρων περιθάλψεως τῶν σεισμοπλήκτων Θεσσαλίας. Ἡ πρότασις ἔχει ὡς ἑξῆς: Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Παρακαλοῦμεν ὅπως προκληθῇ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς περὶ προτάξεως τῆς συζητήσεως τῶν ἐπερωτήσεων τῶν σχετικῶν μὲ τὴν ἀνεπάρκειαν τῶν ληφθέντων μέτρων περιθάλψεως τῶν σεισμοπλήκτων Θεσσαλίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Μαΐου 1954 Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ Σ. Ἀλλαμανῆς, Κ. Βασαρδάνης, Γ. Γρηγορίου, Α. Ἀντωνίου, Λ. Βαμπούλης, Ν. Ζορμπᾶς, Π. Πολυχρονίδης, Κ. Μητσοτάκης Λ. Κίκας, Λ. Κουτσοπέταλος, Α. Πασσάδης, Π. Ντεντιδάκης, Ε. Ζαννῆς, Κ. Μαρῆς, Μ. Χλουβεράκης, Ν. Μαλλιάκας, Ἰ. Μαυρίδογλου. Οἱ ὑπογράφοντες εἶναι 17. Εἶναι παρόντες. Ἑπομένως, ἐναπόκειται ἤδη εἰς τὴν Κυβέρνησιν, βάσει τοῦ ἄρθρου 51, ν’ ἀποδεχθῇ, εἴτε εἰς τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ ἀπόφασιν. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει τὸν λόγον.

§17Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις, ἐπὶ τῇ ἐπαναλήψει τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς καὶ ἐξ ἀφορμῆς τῆς αἰτήσεως τῶν κ. κ. συναδέλφων, ὅπως προταχθῇ ἡ ἐπερώτησις, ἡ σχετιζομένη μὲ τοὺς σεισμοὺς τῆς Θεσσαλίας, ἐκφράζει τὴν βαθεῖαν της θλῖψιν διὰ τὴν βαρεῖαν δοκιμασίαν, τὴν ὁποίαν ἐπέπρωτο νὰ ὑποστοῦν, μετὰ τὰς Ἰονίους Νήσους, κωμοπόλεις, πόλεις καὶ χωρία, ἕως χθὲς ἀνθοῦντα, τῆς Θεσσαλίας. Εἶχον τὴν εὐκαιρίαν, προσωπικῶς, νὰ διαπιστώσω τὸ μέγεθος καὶ τὴν ἔκτασιν τῆς καταστροφῆς, ἀλλ’ εἶχον ἐπίσης τὴν εὐκαιρίαν, μεταβὰς δὶς εἰς τὴν Θεσσαλίαν, νὰ διαπιστώσω καὶ πόσον ἀποτελεσματικὴ ὑπῆρξεν ἡ βοήθεια, τὴν ὁποίαν παρέσχε τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος πρὸς τοὺς πληθυσμούς, τοὺς ὑποστάντας βαρέα πλήγματα. Δὲν ἔχομεν δικαίωμα, ὡς Κυβέρνησις, νὰ διεκδικήσωμεν τὰς εὐχαριστίας ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τόσον βαρέως ἐπλήγησαν. Παρὰ ταῦτα ὅμως, αὐτοὶ οὗτοι οἱ πληγέντες, χωρὶς νὰ ἔχωμεν δικαίωμα ἡμεῖς νὰ διεκδικήσωμεν τὴν τοιαύτην, ἠθικῶς, γενναιόφρονα χειρονομίαν των, κατέκλυσαν τὸ γραφεῖον τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, Στρατάρχου Παπάγου, μὲ ἑκατοντάδας τηλεγραφημάτων, διὰ τῶν ὁποίων ἐκφράζουν τὰς εὐχαριστίας των διὰ τὴν ἄμεσον, ταχεῖαν καὶ ἀποτελεσματικήν, ἐν τῷ πλαισίῳ τῶν δυνατοτήτων, συμπαράστασιν τοῦ Κράτους, κατὰ τὴν τραγικὴν αὐτὴν δοκιμασίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέστησαν. (Χειροκροτήματα). Ἐπιτρέψατε εἰς ἐμὲ εἰδικώτερον, ὡς Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, νὰ ἐξάρω μὲ ὑπερηφάνειαν τὴν ἐξαίρετον συμβολὴν τοῦ στρατοῦ, κατὰ τὴν δύσκολον αὐτὴν στιγμήν, τὴν ἐξαίρετον συμβολὴν τοῦ στρατοῦ, εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν φοβερῶν δοκιμασιῶν τοῦ Θεσσαλικοῦ λαοῦ. Κατὰ τὴν τελευταίαν μου μετάβασιν εἰς Θεσσαλίαν εἶδον πόσον βαθὺ εἶναι τὸ αἴσθημα τῆς εὐγνωμοσύνης τοῦ δεινοπαθήσαντος λαοῦ ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ. Καὶ ἀσχέτως ἑπομένως τῆς Κυβερνητικῆς πρωτοβουλίας, ἀσχέτως τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα κατ’ ἐντολὴν αὐτοῦ τούτου τοῦ Στρατάρχου Παπάγου ἐλήφθησαν, ἡ συμβολὴ τοῦ στρατοῦ, ὡς παράγοντος αὐτοτελοῦς κατὰ τὴν πρώτην κρίσιμον ἡμέραν τῶν σεισμῶν, παράγοντος, ὁ ὁποῖος ἔσπευσεν εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς δοκιμασίας καὶ εἰς τὴν μείωσιν τῶν δεινῶν τοῦ πληγέντος Θεσσαλικοῦ λαοῦ, ἡ συμβολή, λέγω, τοῦ στρατοῦ πρέπει ἰδιαιτέρως νὰ ἐκτιμηθῇ καὶ νὰ ἐξαρθῇ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ Κυβέρνησις ὁλόκληρος, οὐδεμίαν ἔχουν ἀντίρρησιν νὰ προταχθῇ ἡ ἐπερώτησις τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ μάλιστα ἐπιτρέψατέ μου, ἀξιότιμε κ. Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, νὰ προσθέσω ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἐφ’ ὅσον οἱ συνάδελφοι, οἱ ὑπογράψαντες τὰς ἐπερωτήσεις, συνεπικουρούμενοι καὶ ὑπὸ ἄλλων συναδέλφων, ζητοῦν τὴν πρόταξιν τῆς ἐπερωτήσεως, ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ καθῆκον της νὰ παρακαλέσῃ τὴν Βουλήν, νὰ παρακαλέσῃ εἰδικώτερον ὑμᾶς, ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ γενίκευσις τῆς συζητήσεως διὰ νὰ ἀκουσθοῦν ἀπὸ τοῦ βήματος, ὄχι μόνον αἱ φωναὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐνδεχομένως εἶναι διατεθειμένοι νὰ ἀσκήσουν κριτικὴν καὶ μόνον κριτικήν, ἀλλὰ καὶ αἱ φωναί, ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀποφασισμένοι νὰ προβοῦν εἰς τὴν ἔκφρασιν τῆς ἀναγνωρίσεως τοῦ Θεσσαλικοῦ λαοῦ, κατὰ τὴν δύσκολον καὶ κρίσιμον αὐτὴν στιγμήν, πρὸς τὴν προσπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως. (Χειροκροτήματα).

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Κοινων. Προνοίας ἔχει τὸν λόγον.

§19Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἡ ἐπερώτησις δηλαδὴ ἀσκεῖται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν.

§20Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Ἀξιότιμε κύριε Ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, ἡ Κυβέρνησις, εἶχε δικαίωμα καὶ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν πρὸ πάσης ἐπερωτήσεως, πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, νὰ προβῇ εἰς τὴν ἔκθεσιν τῶν πεπραγμένων καὶ νὰ ἀποδείξῃ πόσον ταχεῖα ὑπῆρξεν ἡ συμβολὴ τοῦ Κράτους. Παρὰ ταῦτα, σεβομένη ἡ Κυβέρνησις τοὺς ἐπερωτήσαντας βουλευτάς, δὲν προέβη εἰς τοιαύτας ἀπὸ τοῦ βήματος ἀνακοινώσεις, ἀλλ’ ἠθέλησε προηγουμένως νὰ δεχθῇ τὴν αἴτησιν, περὶ τῆς ὁποίας εἶχε γνῶσιν, τῶν ἐπερωτησάντων βουλευτῶν, ὅπως προταχθῇ ἡ ἐπερώτησίς των. Ἔχει, τοὐλάχιστον, ἡ Κυβέρνησις, ἀξιότιμε κύριε ἀρχηγέ τῶν Φιλελευθέρων, τὸ δικαίωμα ἐὰν ὄχι νὰ ὁμιλήσῃ προηγουμένως διὰ μακρῶν, νὰ εἴπῃ τοὐλάχιστον, ὀλίγας λέξεις, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον εἶναι πεπεισμένη, ὅτι ἔπραξεν ὅ,τι ἦτο ἀνθρωπίνως δυνατόν.

§21Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐκφράζω εἰλικρινῆ ἀπορίαν διὰ τὴν νευρικότητα μὲ τὴν ὁποίαν διαχειρίζεται τὸ θέμα ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἐζητήσαμεν τὴν πρόταξιν τῆς ἐπερωτήσεως. Τὸ θέμα ὑπηγόρευεν ἀπολύτως αὐτὸ τὸ καθῆκον. Πρὸ 15 ἡμερῶν ἔγιναν οἱ σεισμοί, συνέβησαν θλιβερώτατα γεγονότα, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ ὁλόκληρος ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός, συμμερίζεται τὰς δοκιμασίας τῶν παθόντων. Εἶναι εὔλογον νὰ ἔλθῃ τὸ θέμα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, νὰ ἀναπτυχθοῦν αἱ ἀπόψεις τῶν ἐπερωτώντων καὶ κατόπιν νὰ ἀκουσθῇ ἡ Κυβέρνησις. Σήμερον, ἀπήντησε προκαταβολικῶς εἰς τὰς ὑποτιθεμένας ἐπικρίσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ ἐθεώρησεν ἐπιβεβλημένον, μετὰ νευρικότητος νὰ ἀπευθυνθῇ εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Αὐτὸ εἶναι πράγματι ἄηθες. Δὲν πρόκειται νὰ μιμηθῶμεν τὴν νευρικότητα τῆς Κυβερνήσεως. Μὲ πλήρη ἠρεμίαν, μὲ ἀντικειμενικότητα καὶ καλὴν πίστιν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν γραμμὴν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, θὰ ἐκθέσωμεν τὰς ἀπόψεις μας, εἴτε εἶναι εὐχάριστοι, εἴτε δυσάρεστοι εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὴν πλειοψηφίαν. Δι’ ἡμᾶς, οὐδέποτε οὔτε αἱ ὑποθέσεις τοῦ Ἔθνους, ὅπως προηγουμένως ἀπεδείχθη, οὔτε αἱ ὑποθέσεις τοῦ λαοῦ, εἶναι ἀντικείμενον δημοκοπίας, εἶναι μόνον ἀντικείμενον βαθυτάτου σεβασμοῦ καὶ εἰλικρινοῦς συμπαραστάσεως.

§22Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Παρακαλῶ τὸν κύριον Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων νὰ πιστεύσῃ ὅτι ἡ νευρικότης δὲν ὑπάρχει ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Κυβερνήσεως, ἁπλῶς ὑπάρχει ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Κυβερνήσεως συγκίνησις βαθεῖα δι’ ὅσα πάσχει αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ λαὸς τῆς Θεσσαλίας, δι’ ὅσα καὶ ἄλλαι ἐπίσης κωμοπόλεις καὶ ἄλλα χωρία τῆς Ἑλλάδος, συγκεκριμένως τῆς Πελοποννήσου, πάσχουν ἀπὸ τῆς χθές. Ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἁπλῶς καὶ μόνον τὴν προσδοκίαν, προσδοκίαν ἡ ὁποία δυστυχῶς διεψεύσθη ὅτι εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν δὲν θὰ ἔσπευδεν ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ διατυπώσῃ ἐπερωτήσεις, ἀλλὰ θὰ ἠρκεῖτο εἰς τὴν διατύπωσιν ἐρωτημάτων, εἰς τὴν ὑπόδειξιν ὡρισμένων μέτρων καὶ εἰς τὴν διατύπωσιν εὐχῶν. (Χειροκροτήματα). Ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ὁ κύριος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, εἶπεν ὅτι ἀπήντησα προκαταβολικῶς εἰς ὑποτιθεμένας ἐπικρίσεις. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, νὰ ἀναγνώσῃ τὰς ἐπερωτήσεις τὰς ὁποίας διετύπωσαν τὰ μέλη τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ νὰ μᾶς ἀπαντήσῃ ἂν ὑποθέτω ἁπλῶς ὅτι ὑπῆρξεν εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἡ κριτικὴ ἢ ἂν εἶναι ἤδη καταδεδειγμένη ἡ πρόθεσις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὅπως ἀσκήσῃ, εἰς τὸ κρίσιμον αὐτὸ ἀπὸ ἀπόψεως ζωῆς τοῦ Θεσσαλικοῦ λαοῦ θέμα, κριτικήν. Δὲν προεξοφλῶ, ἑπομένως, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, τὴν διάθεσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὅπως ἀσκήσῃ κριτικήν, ἀλλ’ αὐτὴ αὕτη ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἐν ἀγνοίᾳ ἴσως τοῦ ἀξιοτίμου κ. ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, διετύπωσεν ἐπερωτήσεις εἰς τὰς ὁποίας γίνεται ρητῶς διατύπωσις κριτικῆς. Ἐὰν ἔλαβον προηγουμένως τὸν λόγον καὶ εἶπον ὅσα εἶπον, τὸ ἔπραξα μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ τονίσω προκαταβολικῶς ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔπραξεν ὅ,τι περισσότερον ἦτο δυνατὸν νὰ πράξῃ. Καὶ ἐὰν δὲν ἠγανάκτει, ἔστω μὲ ἤρεμον τόνον, διότι ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ξεύρει νὰ ἀγανακτῇ καὶ μὲ ἤρεμον τόνον, ἂν δὲν ἠγανάκτει λαβὼν τὸν λόγον ὁ κύριος Παπανδρέου, προκαλέσας καὶ τὴν ἀπάντησίν μου, θὰ εἴχομεν ἤδη εἰσέλθει εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεως καί, ὡς ἐκ τούτου, θὰ ἔβλεπεν ἔτι ἡ Κυβέρνησις, παραλείψασα νὰ ὁμιλήσῃ πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἔπραξε τοῦτο ἀκριβῶς διὰ νὰ σεβασθῇ τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν διάθεσίν της ὅπως ἡ Ἀντιπολίτευσις πρώτη λάβῃ τὸν λόγον.

§23Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν νομίζω ὅτι ἔχει ἔννοιαν ἡ περαιτέρω προκαταρκτικὴ συζήτησις, ἂς ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατόπιν τούτου, ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται τὴν πρόταξιν τῶν ἐν λόγῳ ἐπερωτήσεων;

§25ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπίσης προτάσει τῆς Κυβερνήσεως, γίνεται ἡ γενίκευσις τῆς συζητήσεως.

§27ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§28Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, μοῦ ἐπιτρέπετε; Μίαν παράκλησιν θὰ διατυπώσω πρὸς ὑμᾶς καὶ τὴν Βουλήν. Αἱ ἐπερωτήσεις, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, εἶναι πέντε. Ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ μοῦ εἴπητε πόσοι εἶναι οἱ ὑπογράφοντες αὐτάς;

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὀκτώ. Νομίζω — καὶ ἀπευθύνομαι εἰδικώτερον πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν — ὅτι στοιχειῶδες καθῆκον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως θὰ εἶναι νὰ παραδεχθῇ ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον, γενικευομένης μὲ τὴν πλήρη συμφωνίαν μας τῆς συζητήσεως ἐπὶ πέντε ἐπερωτήσεων ὑπογραφομένων ἀπὸ ὀκτὼ βουλευτάς, ὅπως παρεμβάλλωνται κατὰ τὴν συζήτησιν καὶ βουλευταὶ τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως. Διότι, δὲν νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μονοπωλήσουν οἱ βουλευταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὀκτὼ ἐν τῷ συνόλῳ των, τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ προβλήματος τῆς Θεσσαλίας.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι καλὸν εἶναι νὰ ἐφαρμόσωμεν αὐτό. Σαφὴς διάταξις δὲν βλέπω νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὸν Κανονισμόν. Λέγει βεβαίως οὗτος ὅτι οἱ ρήτορες ἐναλλάσσονται, ὅταν ὑπάρχουν ἀντιλέγοντες, ὁπότε ὁ εἷς ὁμιλεῖ ὑπέρ καὶ ὁ ἄλλος κατά. Ἀλλ’ ἐὰν προβῶμεν εἰς τὴν πρόταξιν ὁμοῦ πολλῶν ἐπερωτήσεων, ἠμπορεῖ νὰ ἑρμηνευθῇ καὶ κατὰ τὸν ἕνα καὶ κατὰ τὸν ἄλλον τρόπον. Ἀλλὰ τὸ κοινοβουλευτικώτερον θὰ ἦτο νὰ ἐφηρμόζετο ἡ ἐναλλαγὴ ὅπως ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή.

§31Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων συμβαίνει αὐτό. Ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων δὲν συμβαίνει. Ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων ὑπάρχει αὐτὴ ἡ παράδοσις.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμβαίνει τοῦτο. Ἠμπορεῖ νὰ προταχθῇ, καὶ εἶναι καὶ τοῦτο δικαίωμα τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς, μόνον ἡ μία ἐπερώτησις καὶ μετὰ νὰ γίνῃ ἡ γενίκευσις καὶ νὰ ἐγγραφοῦν ἐξ ὅλων τῶν παρατάξεων. Ἠμπορεῖ νὰ ὁμιλήσουν οἱ δύο πρῶτοι, οἱ ὑπογράφοντες δηλαδή, τὴν πρώτην ἐπερώτησιν, διότι δύναται ἡ Βουλὴ νὰ δεχθῇ δι’ ἀποφάσεώς της τὴν πρόταξιν μόνον αὐτῆς καὶ ἐν συνεχείᾳ τὴν γενίκευσιν. Τοῦτο εἶναι ὄχι μόνον κοινοβουλευτικόν, ἀλλὰ καὶ σύμφωνον μὲ τὸν Κανονισμόν.

§33Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Διὰ νὰ ἀνταποκριθῶ μὲ καλὴν πίστιν, ἂς ὁμιλήσουν ὀλίγοι μόνον. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ὁμιλήσουν καὶ οἱ ὀκτώ. Οὔτε μόνον ἕνας, ἀλλ’ οὔτε καὶ οἱ ὀκτώ.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν λύσιν, ἡ ὁποία, νομίζω, ὅτι εὐσταθεῖ κατὰ ἕνα τρόπον μὲ τὸν Κανονισμόν; Νὰ συζητηθῇ ἡ πρώτη ἐρώτησις — οἱ ἐπερωτῶντες εἶναι δύο — καὶ πάλιν νὰ λάβουν τὸν λόγον καὶ ἄλλοι. Διότι ἡ Βουλὴ ἠμπορεῖ νὰ ἀρνηθῇ διὰ τὰς ἄλλας καὶ νὰ εἴπῃ: «Ἀρκοῦμαι εἰς τὴν πρώτην». Δι’ αὐτὸ σᾶς λέγω νὰ δεχθῶμεν καὶ τὴν ἄποψιν τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ μέλλουσα νὰ ἐπακολουθήσῃ γενίκευσις εὐρύνει τὴν συζήτησιν δι’ ὅλους, ἐπερωτήσαντας καὶ μή.

§35Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τὸ ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἀρνηθῇ ἡ Βουλὴ εἶναι ἓν τυπικὸν δικαίωμα, διότι οὐσιαστικῶς εἶναι κατάχρησις δικαιώματος. Ἀσχέτως πρὸς αὐτό, εἴμεθα πρόθυμοι νὰ ἀναπτυχθῇ ἡ ἐπερώτησις, νὰ παρεμβληθῇ εἷς ρήτωρ τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ νὰ ἐπανέλθῃ ἡ ἐπερώτησις.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, τὸν λόγον ἔχει ὁ κύριος Ἀλλαμανῆς καὶ ὁ πρῶτος τῶν ἐγγεγραμμένων, διὰ νὰ ὁμιλήσουν κατόπιν, εἶναι ὁ κύριος Ράπτης.

§37Π. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§39Π. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι προτοῦ γίνῃ ἡ ἔναρξις τῆς ἐπερωτήσεως, τῆς ὑποβληθείσης ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, θὰ ἔπρεπεν ἡμεῖς οἱ ἐκ Θεσσαλίας ἀντιπρόσωποι, οἱ ὁποῖοι ἐζήσαμεν τὰς ἡμέρας ἐκείνας τῆς δοκιμασίας καὶ παρηκολουθήσαμεν τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ μᾶς ἐπιτραπῇ πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, νὰ λάβωμεν τὸν λόγον καὶ νὰ ἐκθέσωμεν..........

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Σταμούλη, εἰσήλθομεν ἤδη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ὁρίστε κύριε Ἀλλαμανῆ.

§41Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὕστερα ἀπὸ τὰς Νήσους τοῦ Ἰονίου Πελάγους καὶ ἀφοῦ καὶ ἄλλαι περιοχαὶ τῆς χώρας μας ὑπέστησαν τὴν σκληρὰν δοκιμασίαν ἐκ τῆς ἀναταραχῆς τῶν ὑποχθονίων δυνάμεων, πρὸ δύο ἀκριβῶς ἑβδομάδων ἓν ἄλλο τμῆμα τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπικρατείας, ἡ Θεσσαλία καὶ ἡ γειτονικὴ ἐπαρχία τοῦ Δομοκοῦ, προσέφερον θυσίαν, βαρεῖαν εἰς τὴν μανίαν τοῦ Ἐγκελάδου. Δὲν ὑπῆρξαν μόνον ἐκτεταμέναι αἱ καταστροφαὶ ποὺ ἔπληξαν τὰς τέσσαρας πρωτευούσας τῶν Θεσσαλικῶν νομῶν καὶ ἑκατοντάδας χωρίων τῆς Θεσσαλικῆς ὑπαίθρου καὶ τῆς Φθιώτιδος, δὲν ὑπῆρξαν μόνον καταστροφαὶ πλούτου οἰκοδομικοῦ διὰ τὴν δημιουργίαν τοῦ ὁποίου ἐμόχθησαν σειραὶ γενεῶν Θεσσαλῶν ἀγροτῶν καὶ πολιτῶν, ἀλλ’ ἀκόμη ἐθρηνήσαμεν μερικὰς δεκάδας θυμάτων καὶ ἀκόμη περισσοτέρας τραυματιῶν. Εἰς τὰς σεισμικὰς δονήσεις, κύριοι συνάδελφοι, αἱ ὁποῖαι ἐπέφερον, ἐπαναλαμβάνω, τρομακτικὰς καταστροφὰς καὶ ἀφήρεσαν τὴν πολύτιμον ζωὴν ἀπὸ δεκάδας συμπολιτῶν μας καὶ τὴν σωματικὴν ἀρτιμέλειαν ἀπὸ ἔτι μεγαλύτερον ἀριθμὸν κατοίκων τῆς σεισμοπλήκτου περιοχῆς, προσετέθησαν ἀλλεπάλληλοι βροχαὶ καὶ ἄνεμοι ἰσχυροὶ καὶ ψυχροὶ καὶ αὐτὴ ἀκόμη ἡ θορυβώδης καὶ ὁρμητικὴ χάλαζα διὰ νὰ συμπληρώσουν τὸν πένθιμον διάκοσμον τῆς Θεσσαλικῆς συμφορᾶς. Νομίζω, ὅτι ἐπιτελῶ χρέος, ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου τούτου βήματος, ἀπευθύνων θερμότατον «εὐχαριστῶ», πρὸς ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐντὸς ἢ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς εὑρισκομένους, ἔχοντας καὶ μὴ ἔχοντας ἐπίσημον ἰδιότητα, ἔσπευσαν νὰ ἐκδηλώσουν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον τὴν συμπαράστασιν καὶ συμπάθειάν των πρὸς τὰ θύματα τῆς τραγικῆς αὐτῆς καταστροφῆς. Ἀλλ’ ἀκόμη εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξάρω τὴν τεραστίαν ἠθικὴν σημασίαν καὶ συμβολὴν εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς συμφορᾶς, τὴν ὁποίαν ἐνέχει ἡ ἄφιξις τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος τῆς Χώρας, ὀλίγας ὥρας μόλις μετὰ τὴν ἐπελθοῦσαν καταστροφήν. (Χειροκροτήματα ἐξ ὅλης τῆς αἰθούσης). Ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεύς, ἡ Α.Υ. ὁ Διάδοχος, εὑρίσκοντο, καθὼς γνωρίζετε, τὴν ὥραν ἐκείνην εἰς ἀκραῖα σημεῖα τῆς χώρας ἐπιτελοῦντες σοβαρώτατα ἐκεῖ καθήκοντα. Καὶ ὅμως, ἐντὸς ὡρῶν, διήνυσαν ἑκατοντάδας χιλιομέτρων διὰ νὰ εὑρεθοῦν ἐκεῖ ἐν μέσῳ τῶν θυμάτων καὶ ἐν μέσῳ τῶν ἐρειπίων, διὰ νὰ εἴπουν λόγους παρηγορίας καὶ λόγους ἀνακουφίσεως πρὸς τὰ θύματα τῶν καταστρεπτικῶν σεισμῶν. Ἀΐδιος θὰ εἶναι ἡ εὐγνωμοσύνη τῶν Θεσσαλῶν σεισμοπλήκτων πρὸς τὴν Α. Μ. τὸν Βασιλέα καὶ τὸν Διάδοχον. Ἐπιθυμῶ ἐπίσης νὰ ἐξάρω μὲ ὑπερηφάνειαν ὡς Ἕλλην βουλευτὴς καὶ πολίτης τὴν συμβολὴν τῶν Ἑλλήνων στρατιωτῶν, οἱ ὁποῖοι πράγματι ἐν ἀκαρεῖ εὑρέθησαν εἰς τοὺς τόπους τῆς συμφορᾶς διὰ νὰ παράσχουν οἵαν ἠδυνήθησαν συνδρομὴν εἰς τὰ θύματα τῶν σεισμῶν. Οἱ Θεσσαλοὶ ὑπεδέχθησαν μὲ καρτερίαν τὴν τρομακτικὴν καταστροφήν. Ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἐπέδειξαν καὶ ψυχραιμίαν καὶ κατανόησιν. Ἀντελήφθησαν ὅτι εἰς μίαν τοιαύτην ἐκτεταμένην καὶ αἰφνιδιαστικὴν συμφορὰν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθοῦν μέτρα ἐντὸς ὀλίγων ὡρῶν ἱκανὰ νὰ ἀνακουφίσουν τὸν πόνον των, μέτρα ἱκανὰ νὰ τοὺς περιθάλψουν καὶ ἀντιμετωπίσουν τὰς πρώτας ἀντιξοότητας ποὺ ἀντίκρυσαν. Ἐσκέφθησαν ἀκόμη ὅτι εὑρισκόμενοι ἐν μέσῳ θερινῆς περιόδου θὰ ἦτο ἐνδεδειγμένον νὰ μὴ ἀξιώσουν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς προσωρινῆς στεγάσεως μέχρι τοῦ χειμῶνος κατασκευὴν παραπηγμάτων ξυλίνων, ἡ ὁποία θὰ ἐδημιούργει μίαν δαπάνην δεκάδων δισεκατομμυρίων εἰς τὸ Κράτος, ἀλλὰ νὰ ἀρκεσθοῦν εἰς μίαν ἁπλῆν σκηνὴν ὑπὸ τὴν ὁποίαν κατὰ τρόπον ἀνεκτὸν θὰ ἐστεγάζοντο ἐπὶ μῆνας καὶ μέχρις ὅτου ἐπέλθῃ ὁ χειμὼν διὰ νὰ ὑπάρξῃ οὕτω ἡ δυνατότης εἰς τὸ Κράτος νὰ ἀποφύγῃ τὴν σοβαρωτάτην δαπάνην τῆς κατασκευῆς παραπηγμάτων καὶ ἐξεύρῃ οὕτω ἐγκαίρως τὰ οἰκονομικὰ μέσα, μὲ τὰ ὁποῖα, βοηθούσης καὶ τῆς ἰδίας ἐργασίας τῶν σεισμοπλήκτων, θὰ καθίστατο δυνατὸν νὰ ἔχουν ἐξασφαλίσει μίαν στοιχειώδη ὁριστικὴν στέγην πρὶν ἐπέλθῃ ὁ χειμών. Σκηνὴν ἐζήτησαν οἱ σεισμοπαθεῖς Θεσσαλίας ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, καὶ ὀλίγον ἄρτον, ἐκεῖνοι ἐξ αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπεστερήθησαν καὶ αὐτῶν τῶν μέσων διατροφῆς συνεπείᾳ τῆς τρομακτικῆς καταστροφῆς. Ἡ Κυβέρνησις εἶχε τὴν θλιβερὰν εὐκαιρίαν νὰ ἀντιμετωπίσῃ ὀλίγους μῆνας ἐνωρίτερον μίαν ἀκόμη μεγαλυτέραν καταστροφήν, ἡ ὁποία ἔπληξε τοὺς ἀδελφοὺς τῶν Ἰονίων Νήσων, καὶ συνήγαγεν ἐκεῖθεν ἀθελήτως μίαν πεῖραν ἀντιμετωπίσεως τοιούτων καταστροφῶν καὶ ἐξήγγειλεν ἡ ἰδία διὰ τοῦ στόματος τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὅτι καὶ σχέδιον εἶχε καταρτίσει ἐπιμελῶς καὶ μηχανισμὸν ἐδημιούργησεν ὥστε ἂν ποτέ, παρ’ ἐλπίδα, ἀνέκυπτον τοιούτου εἴδους συμφοραί, εἰς τὸν τόπον νὰ λειτουργήσῃ μὲ ταχύτητα, γοργότητα καὶ ἀποτελεσματικότητα, ἕνας μηχανισμός, ὁ ὁποῖος θὰ ἐπέτρεπε νὰ μὴ ἐπαναληφθοῦν ὅσα εἶχον μοιραίως λάβει χώραν σφάλματα κατὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν συμφορῶν τῶν Ἰονίων Νήσων, κατὰ τὰς πρώτας μετὰ τὸν σεισμὸν ἡμέρας. Παραπονεῖται ἡ Κυβέρνησις διότι δι’ ἐπερωτήσεως ἐφέραμεν τὸ θέμα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅταν μετ’ ὀλίγον ἡ Βουλὴ θὰ ἔχῃ πληροφορηθῆ, ὄχι βάσει τῶν ἰδικῶν μας στοιχείων, ἀλλὰ βάσει ἐπισήμων στοιχείων τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις παρουσίασε δι’ ἀνακοινωθέντων της, ὅτι δύο ἑβδομάδας μετὰ τοὺς σεισμούς, ὑπάρχουν περιοχαὶ τῆς σεισμοπλήκτου Θεσσαλίας, ποὺ δὲν ἐδοκίμασαν ἀκόμη παρὰ τὴν μικρὰν θαλπωρὴν τῆς Κυβερνητικῆς μερίμνης, ὅτι δὲν θὰ ἀναγνωρίσῃ ἡ Βουλὴ πόσον ὑπῆρξεν ἀναγκαῖον νὰ ἀσκηθῇ ὁ ἔλεγχος τὸ ταχύτερον διὰ νὰ δυνηθῇ ἡ Κυβέρνησις, ὑπὸ τὸ φῶς τῶν πραγματικῶν στοιχείων καὶ ὀρθῶν εἰσηγήσεων, νὰ λάβῃ τὰ οἷα πρέπει νὰ λάβῃ μέτρα, ὥστε, ἔστω καὶ ἀργά, νὰ ἀνακουφίσῃ τοὺς σεισμοπλήκτους συμπολίτας μας. Λυποῦμαι διότι, ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως συζητεῖται ἐπερώτησις, ἡ ὁποία κατ’ ἐξοχὴν ἀλλὰ καὶ τυπικῶς καὶ οὐσιαστικῶς πρὸς ἐκεῖνον ἀπευθύνεται. Λυποῦμαι ἀκόμη διότι θὰ χρειασθῇ ἐν ἀπουσίᾳ του νὰ εἴπω πόσον ἡ παρουσία του ἐν τῷ μέσῳ τῶν θυμάτων καὶ τῶν ἐρειπίων τὴν ἑπομένην ἢ καὶ τὴν μεθεπομένην τῶν σεισμῶν θὰ ἠδύνατο νὰ συμβάλῃ εἰς τὴν τόνωσιν τοῦ ἠθικοῦ τῶν σεισμοπαθῶν καὶ ἔτι πλέον θὰ συνετέλει νὰ σχηματίσῃ οὗτος ἰδίαν ἀντίληψιν τῆς ἐκτάσεως τῆς συμφορᾶς ὁπότε πιστεύομεν ὅτι — ἐὰν αὐτὸ συνέβαινε — δὲν θὰ ἠκολούθουν ὅσα μετ’ ὀλίγον θὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλήν. Νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο παρὰ πολὺ εὔκολον, ἐπωφελούμενος ὁ ἀξιότιμος κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τῆς Πρωτομαγιᾶς, ποὺ συνέπιπτε τὴν ἑπομένην τῆς καταστροφῆς, νὰ λάβῃ τὴν ἄγουσαν πρὸς βορρᾶν, νὰ ἐκδράμῃ πρὸς Δομοκόν, πρὸς Σοφάδες καὶ ἐκεῖ δίπλα εἰς τοὺς συγγενεῖς τῶν θυμάτων τὰ ὁποῖα ἐκηδεύοντο καὶ δίπλα εἰς τοὺς ἀλγοῦντας τραυματίας, οἱ ὁποῖοι ἐνοσηλεύοντο ἐν μέσῳ τῶν ἐρειπίων ἢ καὶ ἐντὸς τῶν νοσοκομείων ἢ τῶν προχείρων σταθμῶν βοηθείας, νὰ εἴπῃ λόγους παρηγορίας καὶ νὰ ἀνακουφίσῃ τὸν πόνον τῶν θυμάτων τῆς τραγικῆς καταστροφῆς. Παραπονούμεθα ἀκόμη διὰ τὴν παρατεινομένην εἰσέτι ἀπουσίαν τοῦ ὑπευθύνου Κυβερνήτου τῆς χώρας ἀπὸ τὸν τόπον μιᾶς τόσον ἐκτεταμένης καταστροφῆς. Τὴν 4ην Μαΐου 1954 τὸ Πολιτικὸν Γραφεῖον τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἔδιδε διὰ τῶν πρωϊνῶν ἐφημερίδων τῆς 5ης Μαΐου τοὺς ἀκολούθους ἀριθμούς: 8663 οἰκοδομαὶ κατέρρευσαν ἢ κατέστησαν ἑτοιμόρροποι. Ἠμφισβητήσαμεν τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς ὡς ἀφισταμένους πολὺ τῆς πραγματικότητος καὶ τοὺς ἠμφισβητήσαμεν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, οὐχὶ μόνον ἡμεῖς οἱ βουλευταί, ἀλλὰ καὶ οἱ ἐκπρόσωποι τῶν ἐπαγγελματικῶν ὀργανώσεων τῆς Θεσσαλίας, οἱ ὁποῖοι πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους Ὑπουργούς, ποὺ εἶχον τὴν καλωσύνην νὰ ἐπισκεφθοῦν τὴν περιοχήν, ἐξέθεσαν τὸ παράπονον αὐτό. Οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ ὑπολείπονται ἀτυχῶς, πάρα πολὺ τῆς ἀληθοῦς ἐκτάσεως τῶν καταστροφῶν. Δὲν θὰ ἐπανέλθω εἰς τὴν ἔρευναν αὐτὴν περὶ τῆς ἀκριβείας ἢ μὴ τῶν ἀριθμῶν, θὰ ἀρκεσθῶ μόνον νὰ ἀναφέρω δύο μηδενικὰ τὰ ὁποῖα περιέλαβεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ ἀνωτέρω ἐπίσημον ἀνακοινωθέν. Ἀναφέρονται αὐτὰ εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν καταρρευσάντων οἰκημάτων εἰς τὸν Νομὸν Μαγνησίας καὶ εἰς τὸν Νομὸν Τρικάλων. Ὅσοι ἐξ ὑμῶν, κύριοι συνάδελφοι, καὶ κύριοι Ὑπουργοί, ἐπεσκέφθητε τὴν πόλιν τοῦ Βόλου καὶ τὴν πόλιν τῶν Τρικάλων, ἂς μαρτυρήσετε ἐὰν εἶναι δυνατὸν καὶ ἐὰν ἦτο ἐπιτετραμμένον πέντε ἡμέρας μετὰ τοὺς σεισμοὺς ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐμφανίσῃ μηδὲν (0) καταρρεύσεις οἰκιῶν εἰς τὸν Νομὸν Μαγνησίας καὶ μηδὲν (0) καταρρεύσεις οἰκιῶν εἰς τὸν Νομὸν Τρικάλων, ὅταν εἰς τὸν πλέον ἐπιπόλαιον ἐπισκέπτην αὐτῶν προσπίπτουν εἰς τὸ βλέμμα του δεκάδες κατερειπωμένων καὶ καταρρευσασῶν οἰκιῶν εἰς τὸ κέντρον τοῦ Βόλου καὶ εἰς τὸ κέντρον τῶν Τρικάλλων. Αὐτὰ καὶ μόνον τὰ δύο μηδενικὰ τοῦ ἐπισήμου ἀνακοινωθέντος μαρτυροῦν ἀναμφισβητήτως μὲ πόσην ἐπιπολαιότητα συνελέγησαν τὰ στοιχεῖα, ἀλλὰ καὶ μὲ πόσην ἴσως προσπάθειαν νὰ σμικρυνθῇ ἡ ἔκτασις τῆς καταστροφῆς. Ἀλλά, ἔστω, ἂς πορευθῶμεν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀριθμῶν αὐτῶν τῆς Κυβερνήσεως. 8663 οἰκίαι κατέρρευσαν εἰς τὰς 4 πόλεις καὶ εἰς μίαν ἑξηκοντάδα περίπου χωρίων καὶ κωμοπόλεων. Πόσοι θέλετε, κύριοι συνάδελφοι, ἔνοικοι νὰ ἦσαν ἐγκατεστημένοι εἰς κάθε καταρρεύσασαν οἰκίαν; Εἰς μὲν τὰς πόλεις ἔχομεν κατὰ κανόνα διωρόφους τοὐλάχιστον κατοικίας, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ χωρία τοῦ Θεσσαλικοῦ κάμπου δὲν ὑπάρχουν κατοικίαι μὲ δύο–τρία ἄτομα. Ὁ Νομάρχης Καρδίτσης εἰς ἐπίσημον δελτίον τὸ ὁποῖον ἀπέστειλεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν 4.5.54, ἀναφέρει φέρ’ εἰπεῖν ὡς καταρρευσάσας ἢ καταστάσας ἑτοιμορρόπους εἰς Καρδίτσαν, 555 οἰκίας μὲ ἐνοίκους 4.000 πολίτας. Εἰς δὲ τοὺς Σοφάδες 750 οἰκίας, μὲ ἐνοίκους 4.000. Ὅταν λοιπὸν λάβωμεν ὡς μέσον ὅρον τὸν ἀριθμὸν τῶν ἓξ ἐνοίκων δι’ ἕκαστον τῶν καταρρευσάντων, ἢ καταστάντων ἑτοιμορρόπων οἰκημάτων, καὶ βάσει τοῦ ἐπισήμου ἀνακοινωθέντος τῆς Κυβερνήσεως, τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν τῶν 8650 καταστραφέντων παντελῶς οἰκημάτων, ἔχομεν ἕνα ἀριθμὸν 52.000 ἀστέγων πολιτῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνάγκην προσωρινῆς στεγάσεως, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ τὴν ἀξίωσιν νὰ ὁδηγήσῃ τοὺς κατοίκους τῶν οἰκιῶν ποὺ κατέρρευσαν ἢ κατέστησαν ἑτοιμόρροποι ἐντὸς τῶν οἰκιῶν αὐτῶν, ὅταν μάλιστα αἱ καιρικαὶ συνθῆκαι ἦσαν λίαν δυσμενεῖς. Καὶ ἰδοὺ τὸ ἐπίσημον ἀνακοινωθὲν τῆς 8ης Μαΐου τοῦ Στρατηγοῦ Μανιδάκη, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐστηρίχθη ὁ ἀξιότιμος κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἰπών, ὅτι ἡ πρώτη φάσις ἔληξε καὶ πάντες οἱ ἔχοντες ἀνάγκην ἐστεγάσθησαν. «2025 σκηναὶ —λέγει ὁ Στρατηγὸς Μανιδάκης— ἔχουν ἤδη διανεμηθῆ καὶ ἐστεγάσθησαν 27.000 ἄστεγοι. Τὸ θέμα τῆς προσωρινῆς στεγάσεως ἔληξε καὶ προχωροῦμεν εἰς τὸ ζήτημα τῆς ὁριστικῆς στεγάσεως». Ὅταν μὲ τοὺς ἐπισήμους ἀριθμοὺς τοῦ ἀνακοινωθέντος τῆς 4ης Μαΐου, τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἔχωμεν 50.000 ἀστέγους, προκύπτει πλέον ἀπὸ τὴν δήλωσιν αὐτοῦ τοῦ Στρατηγοῦ Μανιδάκη, ὅτι παραμένουν 25.000 ἄστεγοι καὶ δὴ ὅταν ἡ μία βροχὴ διαδέχεται τὴν ἄλλην, καὶ οἱ ἄνεμοι πνέουν ὁ εἷς ψυχρότερος τοῦ ἄλλου. Ἆρά γε εἶναι μόνον οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ τῆς Κυβερνήσεως, οἱ ὁποῖοι ἀποδεικνύουν, πόσον ἐν πλάνῃ εὑρίσκεται ὑποστηρίζουσα, ὅτι ἀντεμετώπισεν ἤδη καὶ ἔλυσε τὸ θέμα τῆς προσωρινῆς στεγάσεως; Θὰ χρειασθῇ κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἐπικαλεσθῶ ἄρθρον μιᾶς ἀπογευματινῆς ἐφημερίδος, ἐξ ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἰδιαιτέρως πρόσκεινται πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ δὴ πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Πρόκειται περὶ τῆς «Ἑστίας» τῆς 12ης Μαΐου, ἡ ὁποία ἔλαβε τηλεγράφημα ἐκ Λαρίσης καὶ ἐδημοσίευσε τὴν εἴδησιν, ὅτι ὁ Νομάρχης Λαρίσης ἐζήτησε 900 εἰσέτι σκηνὰς διὰ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς προσωρινῆς στεγάσεως τῶν σεισμοπλήκτων τοῦ Νομοῦ του. Κατὰ τὴν ἐπίσημον ἀνακοίνωσιν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν Λάρισαν ἔχομεν 1000 κατοικίας ποὺ κατέρρευσαν ἢ κατέστησαν ἑτοιμόρροποι, ἔναντι τῶν 9.000 τοῦ συνόλου. Σκεφθῆτε λοιπόν, ὅτι ἐφ’ ὅσον εἰς τὸν Νομὸν Λαρίσης ὅπου τὸ 1) 10 ὑπάρχει τῶν καταστροφῶν, χρειάζεται ὁ Νομάρχης ἑτέρας 900 σκηνάς, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλῶμεν περὶ γενομένης ἀντιμετωπίσεως τοῦ θέματος τῆς προσωρινῆς στεγάσεως;

§42Χ. ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗΣ (Ὑπ. Ἐθν. Προνοίας). Σχετικῶς, μὲ τοὺς ἀριθμοὺς ποὺ ἀνεφέρατε, εἶναι βεβαίως οὗτοι ἀκριβεῖς, ἀλλὰ πρέπει νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι εἰς τὸν Βόλον, Λάρισαν καὶ Τρίκαλα, πολλοὶ τῶν σεισμοπλήκτων ἐστεγάσθησαν εἰς φιλικὰς συγγενικὰς οἰκίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ τηλεγράφημα ποὺ ἀνεφέρατε, ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ στεγάσεως, ἀλλὰ περὶ ἀραιώσεως τῶν ἤδη στεγασθέντων.

§43Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Παρηκολούθησα, κ. Ὑπουργέ, τὰς προσπαθείας σας, διὰ νὰ ἀνταποκριθῆτε εἰς τὰ καθήκοντά σας. Ἀλλὰ δὲν ἔχετε δίκαιον. Πρέπει νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι εὑρισκόμενος εἰς Βόλον τὸ παρελθὸν Σάββατον, περιώδευσα μὲ τὸν Διευθυντὴν τῆς ἐφημερίδος «Ταχυδρόμος» ὑπὸ βροχὴν τὴν συνοικίαν «Παλαιὰ» ἡ ὁποία κατ’ ἐξοχὴν ἐπλήγη. Εὕρομεν ἐκεῖ, κύριοι, πολυμελῆ οἰκογένειαν πλησίον τῶν ἐρειπίων τῆς οἰκίας της, νὰ μὴ ἔχῃ ἀκόμη στεγασθῆ οὐδ’ ὑπὸ σκηνήν, Εἰδοποίησα τὸ Ἀστυνομικὸν τμῆμα καὶ παρεκάλεσα νὰ δοθῇ μία σκηνὴ εἰς τὴν πτωχὴν αὐτὴν οἰκογένειαν. Ταῦτα ἐγένοντο τὸ ἑσπέρας τοῦ παρελθόντος Σαββάτου. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. Ὑπουργέ, ὁ ἰσχυρισμός σας ὅτι, οἱ σεισμόπληκτοι τῶν πόλεων ἔσπευσαν νὰ καταφύγουν εἰς ἀσφαλῆ οἰκήματα συγγενῶν, δὲν ἔχει πολλὴν ἀξίαν, διότι καὶ οἱ κάτοικοι τούτων εἰς τὰς τρεῖς πόλεις, ἐξαιρέσει τοῦ Βόλου, εὑρίσκοντο καθ’ ὅλον τὸ 15θήμερον εἰς τὴν ὕπαιθρον, καὶ συνεπῶς δὲν εἶχον τρόπον νὰ φιλοξενήσουν ἄλλους. Πάντως νομίζω, ὅτι μὲ τοὺς ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι ἐδόθησαν ἐπὶ 9 χιλ. καταστραφεισῶν οἰκιῶν πρέπει νὰ ἔχετε 54 χιλ. ἀστέγους· λέγετε, ὅτι ἐστεγάσθησαν 27 χιλ., συνεπῶς φυσικὸν εἶναι τὸ 50% μόνον νὰ ἐστεγάσατε ὑπὸ σκηνάς. Ἀλλὰ θὰ σᾶς ἀναγνώσω καὶ τὸ ἀκόλουθον, τὸ ὁποῖον ἐγράφη εἰς Συναγερμικὴν τοπικὴν ἐφημερίδα: «(Ἀναγινώσκει)....». Καὶ ὅμως σεῖς, λέγετε, πολὺ μετὰ τὸ ἀνακοινωθὲν τοῦ κ. Μανιδάκη, ὅτι τὸ πᾶν ἐτελείωσε. Ἀπεστείλατε ἀκόμη, κ. Ὑπουργὲ τῆς Προνοίας, εἰς Θεσσαλίαν τὸν Γενικὸν Διευθυντήν, τὸν κ. Ψαρᾶν, ὁ ὁποῖος εὑρισκόμενος εἰς Καρδίτσαν τὴν παρελθοῦσαν Τρίτην, προβαίνει εἰς δηλώσεις, ἀφοῦ συνεννοήθη μὲ τὸν Νομάρχην καὶ τοὺς Διευθυντὰς ἐκεῖ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ ἀνακοινοῖ, ὅτι αἱ ὑπάρχουσαι ἀνάγκαι ἐλπίζεται νὰ καλυφθοῦν ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος, δηλαδὴ πολλὰς ἡμέρας ἀργότερον, ἀφ’ ὅτου ἡ Κυβέρνησις ἐπισήμως ἐδήλωσεν ὅτι ἔληξε τὸ ὅλον θέμα. Ἀλλά, ἔχετε ὑπομονήν, κ. Ὑπουργέ, δὲν εἶναι ἀπαραίτητον, νὰ θεωρῆτε ἑαυτόν, ἀποκλειστικῶς ὑπεύθυνον. Ὑπάρχουν ἴσως καὶ σφάλματα τῶν τοπικῶν ὑπηρεσιῶν. Ἀπὸ τὴν συζήτησιν θὰ προκύψουν πολλά. Δὲν θὰ ἐπικαλεσθῶ παρὰ μόνον στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχω ἀπὸ Κυβερνητικὰς πηγάς. Εἶναι ἀναγκαῖον, κ.κ. συνάδελφοι, νὰ ἀντιληφθῆτε ὅτι ὑπάρχει ἀκόμη ἔργον διὰ τὴν Κυβέρνησιν ἀρκετὰ μεγάλον πρὸς λύσιν, ἔστω διὰ τῶν σκηνῶν, τοῦ ζητήματος τῆς προσωρινῆς στεγάσεως. Ζητοῦμεν καὶ οἱ ὑπόλοιποι σεισμόπληκτοι ποὺ παραμένουν εἰσέτι ἄστεγοι νὰ στεγασθοῦν ὑπὸ σκηνάς, ἔστω καὶ τώρα εἰς τὴν ἀρχήν— ὁμαδικῶς ἀνὰ 15–20 ἀκόμα. Εἶναι ἀνάγκη, ἐπαναλαμβάνω, νὰ συναχθῇ μία βασικὴ διαπίστωσις ἀπὸ τὴν συζήτησιν αὐτὴν καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦτο διὰ νὰ γνωρίζῃ ἡ Κυβέρνησις τὶ ἔχει ἀκόμη νὰ ἀντιμετωπίσῃ καὶ τὶ πρέπει νὰ πράξῃ διὰ νὰ λύσῃ τὸ πρόβλημα τῆς προσωρινῆς στεγάσεως. Ἄς ἴδωμεν, κύριοι συνάδελφοι, μὲ ποῖον ρυθμὸν ἀπεστάλησαν εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχὰς αἱ σκηναί. Θὰ ἐκπλαγῆτε, κύριοι, ἐὰν πληροφορηθῆτε ὅτι εἰς τὴν τοπικὴν συναγερμικὴν ἐφημερίδα τῆς Καρδίτσης «Θεσσαλικὴ Ἠχὼ» τῆς 6ης Μαΐου, ἐνῷ δηλαδή, διηρχόμεθα τὰς τελευταίας ἡμέρας τῆς πρώτης ἑβδομάδος τοῦ σεισμοῦ, ἐδημοσιεύετο ἀνακοίνωσις τῆς Νομαρχίας, ὅτι αἱ πρῶται τριάκοντα μία (31) σκηναί, ἀπεφασίσθη νὰ διανεμηθοῦν εἰς τοὺς 8000 ἀστέγους κατοίκους τῆς πόλεως καὶ καλοῦνται «σήμερον», δηλ., μίαν ἑβδομάδα μετὰ τοὺς σεισμούς, νὰ παραλάβουν ταύτας οἱ δικαιοῦχοι. Εἰς μίαν πόλιν εἰς τὴν ὁποίαν, ὑπάρχουν 8.000 ἄστεγοι, λόγῳ καταστροφῆς τῶν οἰκημάτων των, διανέμονται μετὰ μίαν ἑβδομάδα 31 σκηναί. Ἐὰν νομίζετε, ὅτι τοῦτο ἀποδεικνύει ὕπαρξιν σχεδίου, καὶ ταχεῖαν ἐκτέλεσιν τοῦ σχεδίου, ἡμεῖς θὰ διαφωνήσωμεν. Δὲν νομίζω, ὅτι εἰς μίαν πρωτεύουσαν Νομοῦ, ἡ ὁποία ἔχει πλήρη ὁδικὴν σύνδεσιν, θὰ ἐχρειάζετο μία ὁλόκληρος ἑβδομάς, διὰ νὰ φθάσουν αἱ πρῶται 31 σκηναί, προκειμένου νὰ στεγασθοῦν προσωρινῶς, 8 χιλ. ἄστεγοι. Ἀλλὰ μὴ τυχὸν τὴν ἑπομένην, τὴν 7 Μαΐου, ἔφθασαν ἆρά γε σκηναί; Τὴν 7 Μαΐου ἀποστέλλονται ἕτεραι 12 σκηναὶ εἰς Καρδίτσαν πρὸς συμπλήρωσιν τῶν κενῶν τῆς διανομῆς τῆς προτεραίας. Αὐτὴ ἦτο ἡ κατάστασις εἰς τὴν πόλιν κατὰ τὴν λῆξιν τῆς πρώτης ἑβδομάδος. Ἐὰν θέλετε νὰ μάθετε ποῦ εὑρισκόμεθα σήμερον, σᾶς πληροφορῶ ὑπευθύνως, ὅτι διὰ τοὺς 8 χιλ. ἀστέγους τῆς Καρδίτσης ἔχουν διανεμηθῆ 220 σκηναί, ἐκ τῶν ὁποίων ἕνας ἀριθμὸς σημαντικὸς ἐδόθη διὰ τὴν στέγασιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν. Τί θὰ γίνῃ μὲ τὰς 200 σκηνάς, σταλείσας ἐντὸς 15 ἡμερῶν ἀπὸ τῶν σεισμῶν, εἶναι ἕνα πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις καλεῖται νὰ μᾶς εἴπῃ πῶς σκέπτεται νὰ τὸ λύσῃ. Αὐτὰ συνέβησαν εἰς τὴν πόλιν. Ἂς ἴδωμεν τὶ συνέβη εἰς τὰ χωρία τοῦ Νομοῦ Καρδίτσης. Τὴν 5 Μαΐου ἔχουν διανεμηθῆ 200 σκηναί, τὴν 6 Μαΐου ἕτεραι 200 καὶ σήμερον μόλις πληροφοροῦμαι ὅτι ἔφθασεν ὁ ἀριθμὸς τῶν διανεμηθεισῶν σκηνῶν εἰς τὴν ὕπαιθρον τὰς 850. Ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀστέγων τῶν 42 σεισμοπλήκτων χωρίων φθάνει καὶ ὑπερβαίνει τὰς 20.000. Εἶναι εὔκολον νὰ ἐλεγχθῇ ἡ ἀκρίβεια τῆς πληροφορίας αὐτῆς, διότι ἀπὸ τὸ ἐπίσημον δελτίον τῆς Νομαρχίας προκύπτει, ὅτι εἰς τὸν Νομὸν Καρδίτσης ἔχομεν, 2780 οἰκίας, αἱ ὁποῖαι κατέρρευσαν καὶ 2670 ποὺ κατέστησαν ἑτοιμόρροποι. Σύνολον 5702. Ἐὰν κάμετε, ἕνα μέσον ὅρον, 6 μελῶν κατὰ οἰκογένειαν, ἔχετε τὸν ἀριθμὸν τῶν 30.000 ἀστέγων, εἰς τὸν Νομόν μας, ἐκ τῶν ὁποίων 8.000 εἰς τὴν πόλιν καὶ 22.000 εἰς τὴν ὕπαιθρον. Εἰς αὐτοὺς ἡ Κυβέρνησις ἔστειλε, μετὰ 15 ἡμέρας, 850 σκηνάς. Ἐπαναλαμβάνω, κ.κ. συνάδελφοι, ἐὰν οἱ σεισμόπληκτοι αὐτοὶ ἐζήτουν κάτι τὸ πολυτελές, ἐν ὄψει τῶν δυνατοτήτων ποὺ ὑπάρχουν, θὰ ἔλεγον, ὅτι πρέπει νὰ ἀναμένουν. Ἀλλ’ ὅταν ζητοῦν μίαν σκηνὴν διὰ νὰ στεγασθοῦν ἀνὰ 10 καὶ 15 ὑπ’ αὐτήν, νομίζω, ὅτι, μετὰ 15 ὁλοκλήρους ἡμέρας ἐδικαιοῦντο νὰ ἔχουν τὴν στέγασιν αὐτήν, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχουν πιθανῶς ἐπὶ σειρὰν μηνῶν. Ἐλέγχομεν τὴν Κυβέρνησιν, διότι 15 ὁλοκλήρους ἡμέρας, μετὰ τὴν ἐκδήλωσιν τῆς καταστροφῆς, ἀφήνει τὸ ἥμισυ τῶν σεισμοπλήκτων ἄστεγον, ἔστω καὶ ὑπ’ αὐτὸν τὸν ὑποτυπώδη τρόπον. Ἀλλ’ ἂς ἔλθωμεν εἰς ἓν ἄλλο κεφάλαιον. Ὁ στρατὸς ἔσπευσε νὰ καλύψῃ μίαν ἄλλην ἀνάγκην διὰ τῶν ἀρτοκλιβάνων, νὰ μεριμνήσῃ διὰ τὴν διατροφὴν τῶν πεινώντων. Ἠλπίζομεν ὅτι ἡ πενιχρὰ μερὶς τῆς ἀρτοδοσίας θὰ ἦτο σημεῖον τῶν πρώτων ἡμερῶν. Μέχρι καὶ σήμερον, κ.κ. συνάδελφοι, ἡ ἐντολὴ τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι νὰ διανέμωνται εἰς τὸν Νομὸν Καρδίτσης, ποὺ γνωρίζω τοὐλάχιστον, μὲ τοὺς 30 χιλ. ἀστέγους χωρικοὺς καὶ πολίτας, νὰ διανέμωνται 1250 κουραμάνες καθ’ ἡμέραν. Τοῦτο σημαίνει ἀπὸ τὰ 41 χωριὰ νὰ ἀρτοδοτοῦνται τὰ 22 μὲ 50 δράμια κατ’ ἄτομον ἡμερησίως. Τώρα, ἂν θέλετε νὰ μάθετε ποία ὑπῆρξεν ἡ πρόνοια διὰ τὴν στοιχειώδη τροφοδοσίαν τοῦ πληγέντος πληθυσμοῦ, πρέπει νὰ πληροφορηθῆτε, ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν ἔγινε διανομὴ τῶν ὀλίγων τροφίμων, τὰ ὁποῖα ἐφρόντισεν ἡ Νομαρχία καὶ ἡ Στρατιὰ νὰ ἔχῃ συγκεντρώσει. Ἁπλῶς προωθήθησαν πρὸς διανομὴν καὶ ἴσως ἀπὸ αὔριον νὰ ἀρχίσῃ ἡ πρώτη διανομή, ἡ ὁποία προοιωνίζεται ὅτι θὰ εἶναι καὶ ἡ τελευταία, διότι πληροφοροῦμαι, ὅτι τὰ 150 ἑκατομ. ποὺ ἔστειλεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸν Νομάρχην διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν προκυψουσῶν ἀναγκῶν, ἐξηντλήθησαν ἤδη. Ἡ πρώτη διανομὴ θὰ εἶναι ½ ὀκᾶ λάδι καὶ ½ ὀκᾶ ρύζι. Θὰ διανεμηθοῦν 6.000 μερίδες εἰς τοὺς 30.000 ἀστέγους. Νομίζω, κ. Ὑπουργέ, τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι τώρα ποὺ ἐπληροφορήθητε ποῖοι εἶναι οἱ πραγματικοὶ ἀριθμοί, καὶ ποῖαι αἱ πραγματικαὶ ἀνάγκαι, δὲν θὰ μεταχειρισθῆτε αὐτὸν τὸν τρόπον, ποὺ μετεχειρίσθητε, καθ’ ὑποφοράν, ἀπαντῶντες εἰς τὰς ἐπικρίσεις μας. Ἐὰν εἰς τὸ θέμα τοῦτο ἐλέγχωμεν, δὲν τὸ πράττομεν διὰ νὰ κάμωμεν ἀντιπολίτευσιν, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐκφράσωμεν τὸν πόνον τῶν σεισμοπλήκτων τῆς Θεσσαλίας, οἱ ὁποῖοι ἐγκατελείφθησαν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Αἰσθάνομαι, κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι θὰ ἤμην ἐπίορκος, ἐὰν ἠμέλουν νὰ ἀσκήσω αὐτὸ τὸ δικαίωμα ποὺ μοῦ δίδει ὁ λαὸς τῆς πόλεως Καρδίτσης, καὶ τὸ καθῆκον νὰ διαφωτίσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ τὴν Κυβέρνησιν συγχρόνως, περὶ τοῦ ποία κατάστασις ἔχει δημιουργηθῆ καὶ ποία ἐγκατάλειψις τῆς περιοχῆς ἐκείνης. (Χειροκροτήματα ἐκ τῶν ἑδωλίων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Ἀντελήφθην μίαν μόλις ἀκουσθεῖσαν διακοπὴν ἀπὸ ἀγαπητὸν συνάδελφον: Ἆρά γε καὶ οἱ 30.000 ἄστεγοι εἶχον ἀνάγκην τῶν 50 δραμίων τοῦ ψωμιοῦ ἢ τοῦ ὀλίγου λαδιοῦ; Δὲν εὔχομαι ποτὲ εἰς τὴν περιοχήν του νὰ εὑρεθῇ ἀντιμέτωπος στιγμῶν τοιαύτης ἐντάσεως. Ὅταν ὅμως ἔχῃ ἕνα χωρικόν, δίπλα εἰς τὰ ἐρείπια τοῦ σπιτιοῦ του, μὲ καταπλακωμένα τὰ τρόφιμά του, ὅταν ἔχῃ ἕνα ἐργάτην, ποὺ δὲν ἔχει ποῦ νὰ σταθῇ, δὲν νομίζω ὅτι, θὰ σκεφθῇ ἐὰν ἠμπορῇ ἐργαζόμενος ἢ δανειζόμενος νὰ προσπορισθῇ τὴν τροφήν του. Τὸ νὰ ζητήσῃ ἕνας ἄστεγος, εἰς μίαν τοιαύτην καταστροφήν, 50 δράμια ψωμὶ ἀπὸ τὸ Κράτος, εἰς τὸ ὁποῖον τόσα προσφέρει, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὑπερβολικὴ ἀξίωσις, ἀλλ’ ἐντελῶς εὔλογον καὶ δίκαιον αἴτημα, εἰς τὸ ὁποῖον κάθε Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἀνταποκριθῇ χωρὶς μεμψιμοιρίαν. Παράπονον τῶν συμπολιτῶν μου καὶ ἀντικειμενικὴ κριτικὴ ἰδική μου, εἶναι ὅτι μετὰ 15 ὁλοκλήρους ἡμέρας, ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν, ἀφοῦ διεπίστωσεν ἐπὶ τόπου τὴν ἔκτασιν τῶν καταστροφῶν καὶ ἤκουσε τὰ αἰτήματα τῶν ἐνδιαφερομένων, δὲν ἐξήγγειλεν, ὄχι τὰ ὁριστικὰ μέτρα ἀνοικοδομήσεως τῆς καταστραφείσης περιοχῆς, ἀλλ’ ἐκεῖνα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐντελῶς ἐπείγοντα χαρακτῆρα. Χθὲς ἐπεσκέφθην τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν διὰ νὰ πληροφορηθῶ, κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι ἀπὸ μίαν κατανομὴν 8 δισ. διὰ μεσοπρόθεσμα δάνεια πρὸς ἀγορὰν ἀροτριώντων, εἰς τὰ ὑποκαταστήματα Καρδίτσης καὶ Σοφάδων διετέθησαν συνολικῶς 100 ἑκατομμύρια καὶ εἰς τὸ ὑποκατάστημα Δομοκοῦ 70 ἑκατομμ. Αὐτὴ εἶναι ἡ μέχρι τῆς στιγμῆς μετὰ τοὺς σεισμοὺς ἐκδηλωθεῖσα Κυβερνητικὴ μέριμνα διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνακούφισιν τῶν σεισμοπλήκτων ἀγροτῶν. Ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ Ὀργανισμοῦ Καπνοῦ, ἀντεμετώπισεν ἐγκαίρως τὸν κίνδυνον τῆς καταστροφῆς μιᾶς σημαντικῆς ποσότητος καπνῶν, εἰς 5 σεισμόπληκτα χωρία. Δαπάναις τοῦ Ὀργανισμοῦ καπνοῦ, ἀπεστάλησαν ἐντὸς 3–4 ἡμερῶν, λίαν ἐγκαίρως πράγματι, ποσότητες τσίγκων διὰ νὰ καλύψουν τὰ καπνά των... Ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωρίζῃ ἡ Κυβέρνησις, πὼς τὸ προσωρινὸν αὐτὸ μέτρον προστατεύει τὰ καπνὰ ἀπὸ τὴν βροχὴν ἀλλὰ θὰ τὰ καταστρέψῃ ὅταν αὔριον ἀρχίσῃ ἡ θερμοκρασία νὰ ἀνέρχεται. Τὸ μέτρον τὸ ἐπιβεβλημένον, τὸ ὁποῖον ἐζήτησαν ἀπὸ τῆς πρώτης ὥρας οἱ ἐνδιαφερόμενοι, ποῖον ἦτο; Ἄμεσος μεταφορά, τῶν καπνῶν μερίμνῃ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, εἰς ἀσφαλῆ χῶρον, καὶ ἐκεῖθεν, μέσῳ τοῦ Κράτους, μέσῳ τῆς Τραπέζης, πώλησις εἰς τὰς καπνοβιομηχανίας, αἱ ὁποῖαι κατ’ ἔτος τὰ ἀγοράζουν. Τώρα εὑρισκόμεθα εἰς τὸ στάδιον ὅπου τὰ καπνὰ εἶναι κεκαλυμμένα μὲ τοὺς τσίγκους καὶ παρακαλοῦνται, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν αἱ καπνοβιομηχανίαι, νὰ ἀγοράσουν τὰ καπνά. Ἐπισημαίνομεν τὸν κίνδυνον, ὅτι ἂν ἀφεθῇ καὶ λειτουργήσῃ ὁ νόμος, τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως, μεταξὺ καπνοβιομηχάνων καὶ παραγωγῶν, θὰ λειτουργήσῃ κατὰ τρόπον ἀνώμαλον, διότι, ὁ μὲν ζητῶν θὰ εἶναι κατ’ οὐσίαν εἷς, οἱ δὲ προσφέροντες θὰ εἶναι πολλοὶ ἀλλὰ καὶ ράκη οἰκονομικῶς καὶ ψυχικῶς καὶ τὸ ἀποτέλεσμα θὰ εἶναι νὰ ὑπάρξῃ ἐκμετάλλευσις. Ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ζητοῦν οἱ παραγωγοί, αὐτὸ τὸ μέτρον ποὺ ἐλήφθη ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν εἰς πανελλήνιον κλίμακα τῆς συγκεντρώσεως, δηλ. τῶν ἀπωλήτων καπνῶν, νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ διὰ τοὺς ἀτυχεῖς αὐτοὺς κατοίκους, καὶ τὰ καπνά των νὰ μεταφερθοῦν εἰς ἀποθήκας καὶ ἐκεῖθεν ἡ Κυβέρνησις νὰ τὰ δώσῃ εἰς τὰς βιομηχανίας, διὰ νὰ ἐξασφαλίσουν οἱ παραγωγοὶ μίαν δικαίαν καὶ ἱκανοποιητικὴν τιμήν. Οἱ σεισμόπληκτοι ἐξ ἄλλου ἀγρόται τῆς Θεσσαλίας, μέχρι στιγμῆς, δὲν ἐπληροφορήθησαν ὅτι ἐλήφθη τοὐλάχιστον, αὐτὸ τὸ στοιχειῶδες μέτρον τῆς ἀρνητικῆς των ἀνακουφίσεως, ἡ ἀναστολὴ τῶν χρεῶν των, πρὸς τὴν Α.Τ.Ε. Πληροφορούμεθα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Διοίκησις τῆς Τραπέζης, σκέπτεται νὰ ἀφήσῃ εἰς τὴν διακριτικὴν ἐξουσίαν τοῦ διευθυντοῦ τοῦ ὑποκαταστήματος, νὰ κρίνῃ ἐὰν εἶναι δυνατὸν ἢ ὄχι, νὰ ἐξοφληθῇ τὸ χρέος. Ἀποτελεῖ ἐμπαιγμόν, ὅταν τοιαῦτα μέτρα λαμβάνωνται, προκειμένου τὸ ὑποκατάστημα λ. χ. Σοφάδων νὰ ζητήσῃ νὰ εἰσπράξῃ τὸ χρέος ἀπὸ τοὺς ἀγρότας τῶν Σοφάδων καὶ τῶν περιχώρων.

§44Π. ΛΕΒΑΝΤΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ἐδόθη διαταγὴ ἀναστολῆς, εἰσπράξεως οἱουδήποτε χρέους. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ καπνά, γνωρίζετε τὴν καταβαλλομένην προσπάθειαν, ὅπως φύγουν ἀπὸ τοὺς τσίγκους καὶ διατεθοῦν εἰς τὸ ἐμπόριον.

§45Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Εἰς τὰς βιομηχανίας θέλετε νὰ εἴπητε. Τὸ μόνον ποὺ γνωρίζω εἶναι αὐτὸ ποὺ ἀνέγνωσα, εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι δι’ ἐγγράφου σας παρεκαλέσατε τὰς βιομηχανίας νὰ τὰ ἀγοράσουν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πληροφορίαν διὰ τὴν ἀναστολὴν τῶν χρεῶν, καὶ εἰδικῶς τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, χαίρω ἀκούων, ὅτι ἐδόθη ἐντολὴ ἀναστολῆς τῶν πρὸς τὴν Α.Τ.Ε. χρεῶν τῶν σεισμοπλήκτων ἀγροτῶν. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἕνα ἄλλο μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐξήγγειλεν ἡ Κυβέρνησις δι’ ἐγκυκλίου τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τοὺς Ταμίας τοῦ Δημοσίου, τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν. Ἐζήτησαν οἱ ἐπαγγελματίαι καὶ φορολογούμενοι —καὶ ἔχει περιληφθῆ εἰς τὸ ὑπόμνημα τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, κ. Ταλιαδούρου, πρὸς τὸν Πρωθυπουργὸν— ἄμεσον ἀναστολὴν τῶν εἰσπράξεων τῶν φόρων, ἀναστολήν, ὄχι ἀπαλλαγήν. Ἀλλ’ ἡ ἐκδοθεῖσα Ὑπουργικὴ ἐγκύκλιος προβλέπει ὅτι, θὰ ἐρευνᾷ ὁ ταμίας, ἐὰν πρέπει καὶ εἰς πόσας δόσεις νὰ καταβάλουν τὸν φόρον οἱ σεισμόπληκτοι φορολογούμενοι Θεσσαλίας. Καὶ ἐρωτῶ: Ὅταν χρειασθῇ ὁ ταμίας, λ. χ., τῶν Σοφάδων ἢ τῶν Φαρσάλων νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὴν διάκρισιν τῶν σεισμοπλήκτων, τί θὰ ἀκολουθήσῃ; Νομίζω ὅτι, τοιαῦτα μέτρα, λαμβανόμενα εἰς περιπτώσεις τοιαύτης ἐντάσεως καταστροφῶν, εἶναι ἀψυχολόγητα. Θὰ εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν ἐπαγγελματίαι, οἱ ὁποῖοι, δὲν ἐζημιώθησαν ἢ καί τινες, οἱ ὁποῖοι ἴσως ὠφελήθησαν ἀπὸ τὴν κατάστασιν αὐτήν. Ἀπαντῶ, δὲν ζητοῦν ἀπαλλαγὴν ἀπὸ τοὺς φόρους, ζητοῦν ἁπλῶς ἀναστολήν, διότι ἀποβλέπουν εἰς τὸ νὰ μὴ ἀφαιρεθῇ ἀπὸ τὴν σεισμόπληκτον περιοχὴν διοχετευομένη εἰς τὸν Κρατικὸν προϋπολογισμὸν καὶ ἡ ἐλαχίστη ἀγοραστικὴ δύναμις. Ὅταν ὁ ἐπαγγελματίας, καίτοι εἶναι παθών, τύχῃ κάποιας ἀναστολῆς, θὰ ἔχῃ τὴν εὐχέρειαν νὰ πιστοδοτήσῃ καλύτερον τοὺς πελάτας του, ἐργάτας καὶ τοὺς πτωχοὺς ἀγρότας. Τὴν ζητοῦμεν λοιπὸν τὴν ἀναστολήν, ὡς οἰκονομικὸν μέτρον, ὄχι ὡς φιλανθρωπίαν. Ζητοῦμεν ἀναστολὴν τῶν εἰσπράξεων τῶν φόρων εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς, γενικὴν καὶ ὄχι κατὰ περιπτώσεις.

§46Δ. ΚΟΥΤΣΙΜΠΟΣ. Δι’ ὅλους;

§47Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Δὲν μὲ παρακολουθεῖτε. Ἐξήγησα, ὅτι καὶ ἐὰν ὑπάρχουν ἐπαγγελματίαι μὴ πληγέντες, ἐπωφελούμενοι καὶ οὗτοι τῆς ἀναστολῆς, θὰ δυνηθοῦν νὰ ἐνισχύσουν τὴν περιφέρειαν. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀφαιρεθῇ διὰ τῆς φορολογικῆς διαδικασίας ἀγοραστικὴ δύναμις ἀπὸ τὴν σεισμόπληκτον περιοχὴν ποὺ τόσα ὑπέστη. Ἀρκετὴ ἀφαίμαξις γίνεται ἀπὸ τὸν κρατικὸν προϋπολογισμὸν διὰ τῆς ἐμμέσου φορολογίας κλπ. Δι’ αὐτὸ ἐνδείκνυται καὶ ἀναστολὴ τῶν ἀσφαλιστικῶν εἰσφορῶν. Ὅταν ὁ ἐπαγγελματίας τύχῃ ἀναστολῆς τῶν ἰδικῶν του ὑποχρεώσεων, θὰ δυνηθῇ νὰ πιστώσῃ καὶ τὸν πτωχὸν ἀγρότην καὶ ἐργάτην.

§48Δ. ΚΟΥΤΣΙΜΠΟΣ. Οἱ βιομήχανοι τοῦ Βόλου, δὲν θὰ πληρώσουν;

§49Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Δὲν γνωρίζω νὰ ὑπάρχουν σοβαραὶ βιομηχανίαι λειτουργοῦσαι εἰσέτι εἰς Βόλον, ἐκτὸς ἐλαχίστων. Ἡ Κυβερνητικὴ πολιτική, εἶχε μεταξὺ ἄλλων καὶ αὐτὰ τὰ ἀποτελέσματα. Ἐλπίζω, ὅτι κατὰ τὴν σημερινὴν συζήτησιν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, θὰ ἀναγγείλῃ κάτι, πού, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, ὅτι ἔπρεπε νὰ τὸ εἶχε ἤδη ἐξαγγείλει: Τί σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις καὶ τί ἀπεφάσισεν ἡ Κυβέρνησις νὰ πράξῃ διὰ νὰ λύσῃ τὸ θέμα τῆς προσωρινῆς στεγάσεως, τῶν προϊόντων, ποὺ συνεκόμισαν ἢ θὰ συγκομίσουν προσεχῶς οἱ σεισμόπληκτοι τῶν περιοχῶν αὐτῶν, τὴν στέγασιν τῶν ζωοτροφῶν καὶ τῶν ζώων των; Εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ Κράτος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίσουν τὴν δαπάνην διὰ τὴν ἐξασφάλισιν ὁριστικῆς στέγης, διὰ τὴν ἀποθήκευσιν τῶν προϊόντων κλπ. τῶν σεισμοπλήκτων, ἀλλὰ τοὐλάχιστον ἐπιβάλλεται νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα ὑπὸ μορφὴν προσωρινήν. Περιμένομεν νὰ ἀκούσωμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἔχει ἤδη ἀποφασίσει τὸν τρόπον τῆς προσωρινῆς στεγάσεως, διότι, ἡμέραι ὑπολείπονται ἀκόμη μέχρι τοῦ θερισμοῦ τῶν σιτηρῶν. Πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ τὰ ἀπαραίτητα ὑλικά, διὰ νὰ δυνηθοῦν οἱ ἀγρόται μὲ τὴν ἰδίαν των ἐργασίαν νὰ κατασκευάσουν πρόχειρα στέγαστρα ὅπου θὰ ἀποθηκεύσουν τὴν ἐσοδείαν των κλπ. Καὶ ἀκόμη ἐλπίζομεν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, θὰ ἐξαγγείλῃ, ὅτι ἀπεφασίσθη ἤδη ἡ προσυγκέντρωσις, διὰ τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς, ἡ καθιέρωσις τιμῆς ηὐξημένης καὶ τέλος ἡ καταβολή, ἀπὸ τοῦδε μιᾶς προκαταβολῆς, ἔναντι τῆς ἀξίας τῆς ποσότητος ποὺ θὰ παραδώσουν. Ὅταν φθάσῃ ἡ 25 Μαΐου, θὰ εἶναι εἰς θέσιν ἡ Α.Τ.Ε. νὰ γνωρίζῃ τί πρόκειται νὰ παραδώσῃ ὁ σεισμόπληκτος καὶ νὰ τοῦ δώσῃ ἔναντι, μίαν προκαταβολήν, ποὺ νὰ καλύπτῃ μικρὸν ποσοστὸν τῶν δαπανῶν, ὥστε, καὶ μὲ τὰ ὑλικά, ποὺ θὰ τοῦ δοθοῦν ἀπὸ τὸ Κράτος νὰ κατασκευάσῃ τὸ προσωρινὸν στέγαστρον. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐλάχιστον τῶν αἰτημάτων, τῶν ὁποίων τὴν ἀποδοχήν, θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ σπεύσῃ νὰ ἐξαγγείλῃ ἐντὸς τῆς ἀπόψε. Ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ συνεδρίασεν εἰς Βόλον, καὶ καθ’ ἃ ἐπληροφορήθην, ἠσχολήθη μὲ τὸ θέμα τῆς εὐρυτέρας πιστοδοτήσεως τοῦ ἐπαγγελματοβιοτεχνικοῦ κόσμου τῆς σεισμοπλήκτου περιοχῆς. Συμπληροῦται αὔριον μία ἑβδομάς, ἀφ’ ἧς συνεδρίασεν ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπή. Ἐπεδίωξα νὰ πληροφορηθῶ, τί ἀπεφάσισε καὶ δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἔχω ὑπεύθυνον ἀπάντησιν, διότι προβάλλεται, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀκόμη δὲν ἠσχολήθη μὲ τὰς προτάσεις τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς. Καὶ ὅμως ἡ οἰκονομικὴ ζωὴ προχωρεῖ, καὶ ἂν δὲν δοθοῦν τὰ δάνεια αὐτά, ὅπως ἐδόθησαν εἰς τὰς Ἰονίους Νήσους, θὰ ἐπέλθῃ ζημία, ὄχι μόνον εἰς τὰς περιοχὰς αὐτάς, ἀλλ’ εἰς τὸ σύνολον τῆς οἰκονομίας τῆς Χώρας. Εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, οἱ κάτοικοι τῆς περιοχῆς Τρικάλων, καὶ Καρδίτσης, ὅταν περιώδευσε ἐκεῖ, τοῦ ὑπέβαλον ὡρισμένα αἰτήματα, ὄχι ὡς ἐκπρόσωπον τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ὡς Ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἐλπίζομεν, ὅτι ἀπόψε θὰ μᾶς πληροφορήσῃ ὅτι ἀποδέχεται τὰ αἰτήματα τὰ ὁποῖα διετύπωσαν οἱ κάτοικοι τῆς Θεσσαλίας. Καλοῦνται ὀλίγαι ἑκατοντάδες στρατευσίμων διὰ τὴν 25ην Μαΐου ἐξ ἀναβολῆς ἢ ἔφεδροι διὰ μετεκπαίδευσιν ἐπὶ ἕνα μῆνα. Εἶναι ἐποχὴ τοῦ θερισμοῦ καὶ ζητοῦν νὰ ἀναβληθῇ ἡ προπαίδευσίς των ἐπὶ δύο μῆνας —δὲν φέρει αὐτό —νομίζω— καμμίαν διαταραχὴν εἰς τὸν στρατόν. Ἐλπίζομεν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, θὰ ἀποδεχθῇ τὸ αἴτημα αὐτὸ καὶ θὰ λύσῃ τὸ ζήτημα εὐνοϊκῶς. Αὐτὴν τὴν ἐποχὴν ἐξ ἄλλου, ἀπὸ τὰ κέντρα ἐκπαιδεύσεως, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, πρόκειται νὰ μετακινήσουν καὶ τοποθετήσουν εἰς διαφόρους μονάδας τοὺς ἐκπαιδευομένους ἀπὸ τριμήνου νεοσυλλέκτους. Ἡ Θεσσαλία ἔχει ἀρκετοὺς νεοσυλλέκτους εἰς τὰ κέντρα ἐκπαιδεύσεως. Μὲ μίαν διαταγὴν τοῦ Γ.Ε.Σ., εἶναι δυνατὸν νὰ τοποθετηθοῦν οἱ Θεσσαλοὶ νεοσύλλεκτοι εἰς μονάδας εὑρισκομένας ἐγγὺς τῶν κατοικιῶν των.

§50Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Ἀξιότιμε κύριε συνάδελφε, τὸ αἴτημα τὸ συνδεόμενον πρὸς τὴν ἀναστολὴν τῆς προσελεύσεως τῶν κληθέντων ἐφέδρων ἐκ τῆς Θεσσαλίας καὶ Φθιώτιδος, ἐγένετο ἀμέσως ἀποδεκτόν, ἀπὸ τήν, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ ἡ λέξις —μὲ κατηγοροῦν συνήθως, διότι τὴν χρησιμοποιῶ— ἀπὸ τὴν συνείδησίν μου ἀλλ’ εἶχον ἐπιφυλαχθῆ νὰ ἐξετάσω καὶ τεχνικῶς τὸ ζήτημα καὶ σᾶς δηλῶ εὐχαρίστως, ὅτι ἀφοῦ τὸ ἐξήτασα σήμερον τὸ ἀπόγευμα, κατέληξα εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς ἀναστολῆς προσελεύσεως τῶν ἐφέδρων.

§51Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Καὶ τῶν ἐξ ἀναβολῆς κληρωτῶν;

§52Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Ὅσον ἀφορᾶ αὐτούς, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι εἶναι ἐλάχιστοι, νὰ ἐπιφυλαχθῶ δι’ 24 ὥρας. Τὸ ἐξετάζω καὶ αὐτὸ ἐν σχέσει πρὸς ὡρισμένα προβλήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι κρίσιμα. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ δεύτερον, τὸ ὁποῖον διετυπώσατε καὶ τὸ ὁποῖον μοῦ διετυπώθη, πράγματι καὶ εἰς τὴν Καρδίτσαν καὶ εἰς τὰ Τρίκαλα καὶ εἰς πολλὰς πόλεις καὶ κωμοπόλεις τῆς Θεσσαλίας καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει πράγματι πρακτικὴν ἀξίαν, ἔδωσα ἐντολήν, ὅπως μελετηθῇ ἡ τοποθέτησις ὅλων τῶν κληρωτῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐξέλθουν ἀπὸ τὰ κέντρα ἐκπαιδεύσεως μετ’ ὀλίγας ἡμέρας, εἰς μονάδας εὑρισκομένας εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Θεσσαλίας. Ἐπιτρέψατέ μου καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ ἐπιφυλαχθῶ, διότι ὑπάρχουν ὡρισμέναι σοβαραὶ τεχνικαὶ δυσχέρειαι, διότι πρέπει βεβαίως νὰ μελετηθῇ ἡ μετάβασις εἰς τὰς μονάδας ἐκείνας, εἰς τὰς ὁποίας θὰ μετέβαινον οἱ ἄλλοι κληρωτοί, καὶ ὅλα αὐτὰ ἀπαιτοῦν μίαν ἐπιτελικὴν προεργασίαν, ἡ ὁποία, ἐλπίζω αὔριον, νὰ ἔχῃ συμπληρωθῆ. Ἔχω σοβαρὴν τὴν ἐλπίδα, ὅτι θὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ προβῶ εἰς τὴν ἱκανοποίησιν καὶ αὐτοῦ τοῦ αἰτήματος.

§53Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Ἐὰν θέλετε, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, νὰ διευρύνητε τὸ θέμα περισσότερον. Ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ σταλῇ μία γενικὴ ἐγκύκλιος πρὸς ὅλας τὰς μονάδας, νὰ ἔχουν τὴν εὐχέρειαν, νὰ ἀποστέλλουν τοὺς Θεσσαλοὺς εἰς τὴν Θεσσαλίαν, λόγῳ ἀκριβῶς τῶν σεισμῶν. Εἶναι μεγάλο πρᾶγμα, δι’ ἕνα ἄνθρωπον, τοῦ ὁποίου ἔπεσε τὸ σπίτι νὰ εὑρίσκεται κάπως πλησίον τῆς οἰκογενείας του.

§54Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Διαταγὴν εἰς τὰς μονάδας νὰ τὸ κάμουν αὐτό, χωρὶς μελέτην εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον, δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποστείλωμεν. Θὰ παρεκάλουν μάλιστα, τὸν συνάδελφόν μου, κ. Ὑφυπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ δώσῃ περισσότερον συγκεκριμένην ἐπὶ τοῦ θέματος ἀπάντησιν.

§55Σ. ΔΗΜΑΡΑΤΟΣ (Ὑφυπ. Στρατ.). Ἐπὶ τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον θίγετε, ὑπάρχει βασικὴ διαταγὴ εἰς τὰ Κέντρα Ἐκπαιδεύσεως νεοσυλλέκτων, ὅπως, ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ, προτιμοῦν καὶ στέλλουν τοὺς κληρωτούς, εἰς τὰς περιοχὰς ἀπὸ τὰς ὁποίας κατάγονται. Πάντως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σταλοῦν ὡρισμέναι εἰδικότητες.

§56Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Νὰ σταλοῦν εἰς περιοχὰς ἐγγὺς εὑρισκομένας. Δι’ αὐτὸ ἔχει ἀξίαν μία εἰδικωτέρα ὑπόδειξις.

§57Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Ὁ ἀγαπητός μου συνάδελφος, θέλει δι’ ὅσων λέγει, νὰ τονίσῃ ὅτι, ἀσχέτως τῆς εἰδικῆς περιπτώσεως, ἡ ὁποία παρουσιάζεται εἰς τὴν Θεσσαλίαν, ἔχει ἐκδοθῆ γενικὴ τοιαύτη ἐγκύκλιος διαταγή. Ἀλλ’ ἀσχέτως πρὸς αὐτὴν τὴν ἐγκύκλιον, θέλω νὰ βεβαιώσω καὶ τὸν κ. Ἀλλαμανῆν καὶ ὅλους τοὺς ἄλλους συναδέλφους, ὅτι εἰδικὴ μέριμνα λαμβάνεται ὅπως, εἰ δυνατόν, ἀποσταλοῦν ἅπαντες εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Θεσσαλίας. Καὶ λέγω «εἰ δυνατόν», διότι θὰ ὑπάρξουν καὶ ὡρισμέναι εἰδικότητες καὶ ὡρισμένοι ἔφεδροι ἀξιωματικοί, ποὺ δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τοποθετηθοῦν ἐκεῖ. Οἱ στρατιῶται ὅμως, οἱ ὁποῖοι θὰ φύγουν ἀπ’ ἐκεῖ καὶ πρόκειται νὰ μεταβοῦν εἰς τὰ τεθωρακισμένα, π. χ. — καὶ τεθωρακισμένα δὲν ἔχομεν εἰς τὴν Θεσσαλίαν — ἢ εἰς τὴν ἀντιαεροπορικὴν ἄμυναν, αὐταὶ βεβαίως αἱ εἰδικότητες δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σταλοῦν εἰς τὴν Θεσσαλίαν, ἀλλὰ προκειμένου περὶ ἐλαχίστων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐκπαιδευθῆ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σταλοῦν ἐκεῖ. Πρόθεσις, πάντως, τῆς ἡγεσίας, τῆς πολιτικῆς καὶ τῆς στρατιωτικῆς εἶναι ὅπως, εἰ δυνατόν, ἀποσταλοῦν ἅπαντες εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Θεσσαλίας, ἢ εἰς τὰς γειτνιαζούσας περιοχάς, τὴν Κοζάνην, τὴν Ἤπειρον, κ.ο.κ.

§58Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Πρέπει νὰ κατανοηθῇ ἡ σημασία, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ τὸ πρᾶγμα αὐτὸ διὰ τοὺς σεισμοπλήκτους. Ἀλλὰ θὰ ἤθελα ἀκόμη νὰ θίξω καὶ ἄλλο ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὁ ὁποῖος δυστυχῶς, ἀπουσιάζει αὐτὴν τὴν στιγμήν. Δυστυχῶς, ἡ ἐκπαίδευσις μετέσχε καὶ αὐτὴ κατὰ σημαντικὸν ποσοστὸν εἰς τὴν συμφορὰν αὐτήν. 200 σχολεῖα τοῦ Δομοκοῦ καὶ τῆς Θεσσαλίας, κατέρρευσαν. Ἐξ αὐτῶν, τὰ πλεῖστα ἦσαν νεόδμητα καὶ εἶχον γίνει προσφάτως μὲ προσωπικὴν ἐργασίαν, κατὰ τὸ πλεῖστον ὑπὸ τῶν κατοίκων, εἶχον ἀνεγερθῆ. Εἶδα χωρικούς, κ. συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἐδοκίμασαν βαθεῖαν θλῖψιν μὲ τὴν ἀπώλειαν τοῦ σχολείου των, λησμονοῦντες τὰς ζημίας τὰς ἰδικάς των. Εἶναι ἀνάγκη ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ βοηθήματα εἰς τὰς Σχολικὰς Ἐφορείας. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι οἱ χωρικοὶ καὶ πάλιν θὰ προσφέρουν ποσοστὸν τῆς ὅλης δαπάνης, ἂν ἔλθῃ ἀρωγὸν τὸ Κράτος μὲ μικρὰ βοηθήματα. Κατὰ τὸ θέρος, μετὰ τὸν ἁλωνισμόν, θὰ ὑπάρξῃ στάδιον ὑποαπασχολήσεως τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ καὶ θὰ εἶναι δυνατόν, τὰ καταρρεύσαντα διδακτήρια, νὰ ἀνεγερθοῦν κατὰ ἕνα τοὐλάχιστον ποσοστόν, προτοῦ ἐπέλθῃ ὁ χειμών. Ἕνα εἰδικώτερον αἴτημα τῶν ἐνδιαφερομένων τῆς περιοχῆς τῆς σεισμοπλήκτου, αἴτημα δίκαιον κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, εἶναι ὅπως εἰς ἐκείνους ἐκ τῶν πληγέντων, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὰς εἰσιτηρίους ἐξετάσεις τῶν Ἀνωτάτων Σχολῶν τοῦ παρελθόντος ἔτους ἔχουν ἐπιτύχει, ἀλλ’ ἐθεωρήθησαν ἐπιλαχόντες, νὰ παρασχεθῇ ἡ εὐχέρεια νὰ ἐγγραφῶσιν ὡς ὑπεράριθμοι. Ἐλάχιστοι, θὰ εἶναι οὗτοι. Δὲν ζητοῦμεν νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ μέτρον ποὺ ἐφηρμόσθη διὰ τὰς Ἰονίους νήσους, διότι ἐκεῖνοι εἰσῆλθον ἄνευ ἐξετάσεων.

§59Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Οὐδεὶς εἰσῆλθεν ἄνευ ἐξετάσεων.

§60Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Οἱ σεισμόπληκτοι Θεσσαλοί, ζητοῦν, ὅσοι ἐξ αὐτῶν ἐπέτυχον, νὰ εἰσέλθουν χωρὶς νὰ τηρηθῇ ὁ περιορισμός. Εἰσέρχομαι, τώρα, κύριοι συνάδελφοι, εἰς ἕνα κρίσιμον σημεῖον τῆς ἐπερωτήσεώς μου, διὰ τὸ ὁποῖον πολὺς θόρυβος ἔγινε καὶ ἐπικρίσεις κατ’ ἐμοῦ διετυπώθησαν, ἀπὸ τῆς κυβερνητικῆς πλευρᾶς. Ἡ ἐπερώτησίς μου ἀναφέρεται εἰς τὴν ἄρνησιν ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τῆς παροχῆς συμμαχικῆς βοηθείας. Πράγματι, εἰς τὰς ἀθηναϊκὰς ἐφημερίδας τῆς 2 Μαΐου, ἀνεγράφη μία τοιαύτη πληροφορία, καὶ ἡ πληροφορία ἐπανελήφθη εἰς ὁλόκληρον τὸν Τύπον τὸν Θεσσαλικόν, καὶ ἔφθασεν ἕως τὸ τελευταῖον σεισμόπληκτον χωρίον. Περιοδεύων, μετ’ ἄλλων συναδέλφων, τὴν σεισμόπληκτον περιοχήν, διεπιστώσαμεν τὴν ἀπορίαν τῶν πληγέντων ἀνάμικτον μὲ ὀργήν, διὰ τὴν τοιαύτην ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως, διότι, ὅταν ἔχουν διατεθῆ, πέντε ἡμέρας μετὰ τοὺς σεισμούς, 30 σκηναὶ διὰ τοὺς ἀστέγους τῆς πόλεως τῆς Καρδίτσης καὶ 100 σκηναὶ διὰ τοὺς τῆς ὑπαίθρου, τὸ νὰ ἀρνούμεθα τὴν ξένην βοήθειαν, εἶναι πρόδηλον τί αἰσθήματα δύναται νὰ προκαλέσῃ αὐτὴ ἡ ἄρνησις εἰς ἕνα πληθυσμόν, εἰς τοιαύτην ψυχικὴν κατάστασιν εὑρισκόμενον. Ἐνόμισα, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἐξηγήσῃ περὶ τίνος πρόκειται. Εὐτυχῶς, τρεῖς ἡμέρας βραδύτερον, ἀναγράφεται ἐπισήμως πλέον εἰς τὸν Τύπον ἡ εἴδησις, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπεδέχθη εὐγνωμόνως τὴν προσφορὰν τῆς Βρεταννικῆς Κυβερνήσεως, προσφορὰν πολύτιμον, διὰ τὴν ἀποστολὴν 2000 σκηνῶν. Ὅταν μετ’ ὀλίγον τὰς ἔχῃ εἰς τὴν διάθεσίν του ὁ κ. Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας, τότε θὰ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τὸν ἐφιάλτην ποὺ τὴν βασανίζει. Διότι ὅταν μετ’ ὀλίγον ἔχῃ τὸ ὑλικὸν αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις, χάρις εἰς τὴν εὐγενῆ προσφορὰν τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν — ὀρθῶς — εὐγνωμόνως ἀπεδέχθημεν, τότε θὰ δυνηθῇ νὰ λύσῃ κατὰ μέγα μέρος τὸ πρόβλημα τῆς προσωρινῆς στεγάσεως. Ὅπως καὶ ἐὰν εἶναι, ἡ μὴ ἀποστολὴ ἐπαρκοῦς ἀριθμοῦ σκηνῶν, εἶχεν μίαν ἐξόχως δυσμενῆ ἀπήχησιν. Κύριοι, εἰς τὸν Βόλον ἔφθασε τὴν ἑπομένην τῶν σεισμῶν ἀπρόσκλητον ἓν Βρεταννικὸν πολεμικόν. Ἦτο ἐλλιμενισμένον εἰς τὸν λιμένα τῆς Ἀλεξανδρείας, καὶ χωρὶς διαταγὴν τῆς Κυβερνήσεώς του, ἀλλ’ ὑπείκων ὁ κυβερνήτης του εἰς τοὺς κανόνας τῆς διεθνοῦς ἀλληλεγγύης, ἔσπευσε μόλις ἐπληροφορήθη τὴν καταστροφὴν εἰς τὸν λιμένα τοῦ Βόλου.

§61Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν εἶναι δυνατόν, πολεμικὸν πλοῖον, νὰ κινηθῇ χωρὶς διαταγὴν τῆς Κυβερνήσεως.

§62Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Σᾶς μεταφέρω τὴν πληροφορίαν, ἀπὸ ἐφημερίδα, ποὺ ὑποθέτω, ὅτι ἔχετε περὶ πολλοῦ, ἀπὸ τὸ «Βῆμα».

§63Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Εἰς τὰς ἐφημερίδας ἀναγράφονται πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἀντλοῦν ἢ ἀπὸ ἀνταποκριτάς, ἢ ἀπὸ διαφόρους ξένας ἄλλας ἐφημερίδας. Δὲν εἶναι δυνατόν, ἐπαναλαμβάνω, ἕνας κυβερνήτης νὰ πάρῃ τὸ πλοῖόν του καὶ νὰ φύγῃ, χωρὶς διαταγήν, μὲ ἀπόλυτον πρωτοβουλίαν.

§64Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Δὲν ἔχω λόγον νὰ ἐπιμένω εἰς τὴν διαφωνίαν, διότι, ἄλλωστε, δὲν ἔχει σημασίαν.

§65Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἔχει ἀξίαν, διότι οὕτω ἀδικεῖτε τοὺς κυβερνήτας ὅλων τῶν ἄλλων πλοίων καὶ δὴ τῶν Ἑλληνικῶν πλοίων.

§66Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἡ πληροφορία, τὴν ὁποίαν ἀνέγραψεν ὁ Ἀθηναϊκὸς Τύπος καὶ τὸ «Βῆμα», ἔχει ὡς ἀκολούθως. Εἶναι τὸ «Βῆμα» τῆς 2ας Μαΐου καὶ εἶναι τηλεγράφημα ἐκ Λονδίνου τῆς 1ης Μαΐου: «Ἐξ ἄλλου......(ἀναγινώσκει) ......». Τὸ πλοῖον ἔφθασε τὴν ἑπομένην τοῦ σεισμοῦ καὶ τὸ πλοῖον ἀτυχῶς, ὑπεχρεώθη νὰ ἀποπλεύσῃ, χωρὶς νὰ ἐκφορτώσῃ τὸ φορτίον του, τὸ ὁποῖον δὲν γνωρίζω, ἐὰν ἦτο πολύτιμον, ἢ ὄχι, πάντως εἶναι ἀκατανόητος ἡ ἄρνησίς μας νὰ δεχθῶμεν τὴν βοήθειάν του.

§67Π. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Εἶχε πολύτιμον φορτίον, καὶ δὲν τὸ ἐξεφόρτωσε;

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε ἐγγεγραμμένος καὶ θὰ σᾶς δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ ἐκθέστηε τὰς ἀπόψεις σας. Συνεχίσατε, κύριε Ἀλλαμανῆ.

§69Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Δὲν γνωρίζω, ἐπαναλαμβάνω, ἐὰν εἶναι ἀκριβὴς ἡ πληροφορία τοῦ Τύπου, ὅτι εἶχε πολύτιμον φορτίον καὶ τρόφιμα. Ἂς ὑποθέσωμεν, ὅτι εἶχεν ἕνα κιλὸ ὑδρόφιλον βάμβακα καὶ μίαν φιάλην ἰώδιον. Ὑποστηρίζω, ὅτι διὰ λόγους ἠθικῆς τάξεως, ἐφ’ ὅσον ταῦτα ἐδόθησαν δωρεάν, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχον γίνει δεκτὰ καὶ διατεθῇ εἰς τὸν πρὸς ὃν ὅρον. (Χειροκροτήματα).

§70Π. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Δὲν ὑπῆρχε λόγος παροχῆς τοιαύτης βοηθείας.

§71Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἐφ’ ὅσον θέλετε τὴν ἀπάντησιν, θὰ τὴν ἔχετε.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Σταμούλη, μὴ διακόπτετε.

§73Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἐφ’ ὅσον μὲ προκαλεῖτε, θὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἰς τὸ νοσοκομεῖον Βόλου, δὲν ὑπῆρχε ποσότης ὑδροφίλου βάμβακος, ἱκανὴ νὰ καλύψῃ τὰς ἀνάγκας τῶν τραυματιῶν, ὅταν ἔφθασε τὸ πλοῖον.

§74Π. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Δὲν εἶναι ἔτσι τὰ πράγματα.

§75Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ παρακαλέσῃ, ὅπως δεχθῆτε ἀμέσως, ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, διακοπήν, πρὸς διευκρίνισιν τοῦ θέματος.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας ἔχει τὸν λόγον.

§77Χ. ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗΣ (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Κύριοι βουλευταί, πράγματι παρουσιάσθη εἰς ἐμὲ ὁ Κυβερνήτης τῆς φρεγάτας «Ράγκλαρ», ὀνόματι Πάν, εἰς τὴν Νομαρχίαν καὶ προσεφέρθη νὰ χορηγήσῃ διὰ τοὺς σεισμοπλήκτους ὑγειονομικὸν ὑλικόν. Ὑγειονομικὸν ὅμως ὑλικὸν εἴχομεν ἄφθονον καὶ δὲν ὑπῆρχεν ἀνάγκη ἑτέρου. Καὶ σήμερον ἀκόμη, τὸ μόνον πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον διαθέτομεν ἐν ἀφθονίᾳ εἶναι τὸ ὑγειονομικὸν ὑλικόν. Τόσον εἰς τὸν Βόλον τὴν ἡμέραν ἐκείνην, ὅσον καὶ εἰς τὴν Καρδίτσαν καὶ εἰς ὅλας τὰς ἄλλας πληγείσας περιοχάς, ὑπῆρχεν ἄφθονον ὑγειονομικὸν ὑλικόν. Κατόπιν τούτου, ηὐχαρίστησα θερμῶς τὸν Ἄγγλον Κυβερνήτην καὶ δι’ αὐτοῦ τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν πρόθυμον σκέψιν της ὅπως μᾶς συντρέξουν δὲν ἐδέχθην ὅμως τὴν προσφορὰν τοῦ ὑγειονομικοῦ ὑλικοῦ, διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν δὲν ἦτο τοῦτο ἄξιον λόγου, ἀφ’ ἑτέρου δὲ καὶ κυρίως, δὲν ὑπῆρχεν ἀποχρῶν λόγος, ὅπως δεχθῶμεν, ἀφοῦ, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἐστερούμεθα ὑγειονομικοῦ ὑλικοῦ.

§78Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν ἀναλαμβάνετε αὐτὴν τὴν εὐθύνην, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι εἶναι παρὰ πολὺ βαρεῖα. Πάντως, δὲν ζυγίζουν τὴν βοήθειαν ὅταν προσφέρεται, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§79Χ. ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗΣ (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Καὶ μία ἄλλη χώρα, ὡς ἴσως γνωρίζετε, ἠθέλησε νὰ θέσῃ εἰς τὴν διάθεσίν μας 120 πυροσβέστας, ἀλλ’ ἀπεκρούσθη ἡ ὑπ’ αὐτῆς προσφορὰ διότι τὸ Μηχανικόν μας, ἦτο εἰς θέσιν νὰ ἀνταποκριθῇ ὁμοῦ μετὰ τοῦ Πεζικοῦ μας, εἰς ὅλας τὰς ἀνάγκας μας.

§80Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μὴ εἶσθε παρὰ πολὺ κατηγορηματικός, διὰ τὴν ἐπάρκειαν τοῦ ὑγειονομικοῦ ὑλικοῦ, διότι, ἐὰν ἐθρηνήσαμεν εἰς Καρδίτσαν ἕνα θῦμα, αὐτὸ ὠφείλετο εἰς ἀνεπάρκειαν ὑγειονομικοῦ ὑλικοῦ. Εἶμαι εἰς θέσιν νὰ πληροφορήσω τὸ Σῶμα, ὅτι δὲν θὰ ἀπέθνησκεν ἡ Γιάκα εἰς Καρδίτσαν ἐὰν ὑπῆρχεν ὀρρός, διὰ νὰ ἐξουδετερώσουν τὴν ἐκ τῆς αἱμορραγίας ἐξάντλησιν. Τὸ θῦμα τὸ μοναδικὸν ποὺ εἴχομεν, ὠφείλετο εἰς ἔλλειψιν ὑγειονομικοῦ ὑλικοῦ.

§81Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὑπῆρξαν καὶ δηλώσεις τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν θὰ ἐδέχοντο προσφοράς.

§82Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Βεβαίως. Ἀλλ’ ὁ κύριος Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας, προσφέρεται νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην.

§83Σ. ΛΕΙΒΑΔΑΣ. Ἡ ἔλλειψις ἄμεσα, εἶναι κάτι, τὸ ὁποῖον δὲν ἠδύνατο νὰ ἀντιμετωπισθῇ.

§84Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Αὐτὰ μοῦ τὰ εἶπον ἰατροί. Νὰ σᾶς καλέσωμεν, λοιπόν, νὰ μετεκπαιδεύσητε τοὺς ἰατροὺς μας.

§85Σ. ΛΕΙΒΑΔΑΣ. Ἠμπορεῖ, ἀλλὰ δὲν ξεύρετε τὰς λεπτομερείας.

§86Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Δὲν ἀπόκειται, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν πρωτοβουλίαν, οὔτε τῶν σεισμοπλήκτων, οὔτε ἐκείνων ποὺ τοὺς ἐκπροσωποῦν, νὰ θελήσουν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον νὰ προκαλέσουν τὴν ἐκδήλωσιν ἑνὸς αἰσθήματος, τὸ ὁποῖον εἶναι πηγαῖον καὶ ἀβίαστον, τὸ αἴσθημα τῆς Πανελληνίου ἀλληλεγγύης, εἰς τὴν συμφορὰν ποὺ ἔπληξε ἕνα κατ’ ἐξοχὴν παραγωγικὸν τμῆμα τῆς χώρας. Ἀλλ’ ἡ πικρία μας εἶναι παρὰ πολὺ μεγάλη, διότι ἡ Κυβέρνησις, παρενέβη διὰ νὰ ἐμποδίσῃ τὴν ἐκδήλωσιν αὐτὴν τοῦ εὐγενοῦς αἰσθήματος, τὸ ὁποῖον κατ’ ἐξοχὴν διακρίνει τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Καὶ ἐδόθη ἡ ἐξήγησις τῆς Κυβερνητικῆς αὐτῆς τακτικῆς ἀπὸ ὑπεύθυνον Ὑπουργὸν πρὸς κλιμάκιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἱστορικῆς καὶ Λαογραφικῆς Ἑταιρείας τῶν Θεσσαλῶν ποὺ ἀνέλαβε τὴν πρωτοβουλίαν ἑνὸς τοιούτου ἐράνου, ὅτι εἰς περίοδον κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ δάνειον τὸ παραγωγικὸν ὑπόκειται εἰς δημοσίαν ἐγγραφήν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτραπῇ ἔρανος διότι οὗτος θὰ ἠδύνατο νὰ ἀπορροφήσῃ ποσά, τὰ ὁποῖα ἀληθῶς θὰ διωχετεύοντο διὰ τὴν ἀγορὰν ὁμολογιῶν τοῦ δανείου. Εἶχον ὅμως τὴν παρήγορον πληροφορίαν ὅτι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠθέλησε νὰ ἀφήσῃ νὰ ἐκδηλωθῇ ἡ ἀλληλεγγύη ἡ ὁποία διακρίνει τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, εἶχον τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐφρόντιζε νὰ διενεργηθῇ ἔρανος μεταξὺ τῶν κατοίκων τῆς μεγάλης Δημοκρατίας, τῆς φίλης καὶ συμμάχου Ἀμερικῆς. Ἀλλ’ ἀπὸ φίλον συντάκτην Ἀθηναϊκῆς ἐφημερίδος ἐπληροφορήθην, ὅτι εἰς προχθεσινὴν συνέντευξιν ὁ Ὑπουργὸς παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως, ἀνεκοίνωσεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν διεξαγωγὴν τοῦ ἐράνου οὔτε εἰς τὴν Ἀμερικήν. Θὰ περιμένωμεν τὰς ἐξηγήσεις τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ μάθωμεν ἐὰν πρόκειται, κύριοι συνάδελφοι, διὰ τὴν περιοχὴν αὐτήν, ἡ ὁποία, ἐπαναλαμβάνω, προσέφερε πολλὰ καὶ θὰ προσφέρῃ εἰς τὸ μέλλον εἰς τὸ σύνολον τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας, ἐὰν πρόκειται διὰ τὴν περιοχὴν αὐτήν, ἡ ὁποία ὑπέστη τὸ τρίτον φοβερὸν πλῆγμα ἐντὸς μιᾶς 15ετίας — διότι ὑπέστη τὰς καταστροφὰς καὶ δηώσεις κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς, οἱ Σοφάδες καὶ τὰ Φάρσαλα κατεστράφησαν ἐξ ὁλοκλήρου ἐκ τῶν Ἰταλικῶν καὶ Γερμανικῶν ἀεροπορικῶν ἐπιδρομῶν, ἐπίσης κατεστράφησαν κατὰ τὴν περίοδον τοῦ συμμοριτοπολέμου καὶ ὑφίστανται διὰ τρίτην φορὰν ἕνα σκληρὸν πλῆγμα — ἐὰν πρόκειται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐμποδίσῃ τὴν ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος ἐκδήλωσιν τῆς ἀνθρωπίνης ἀλληλεγγύης. Αὐτὸ θὰ ἐσήμαινεν ὅτι αἰσθάνεται ἑαυτὴν πάνοπλον καὶ πανέτοιμον νὰ παράσχῃ ἀπόλυτον καὶ πλήρη τὴν ἀρωγὴν καὶ διὰ τὴν προσωρινὴν καὶ ὁριστικὴν στέγασιν καὶ ἀνακούφισιν τῶν πληγέντων πληθυσμῶν. Μέχρι τῆς στιγμῆς ἡ ἀντιμετώπισις τοῦ θέματος ὑπῆρξε τραγικῶς ἀνεπαρκής. Ἐλέγχομεν τὴν Κυβέρνησιν καὶ διὰ τὰς πράξεις της καὶ διὰ τὰς παραλείψεις της. Ὑποσχόμεθα ὅμως, ὅτι θὰ τὴν χειροκροτήσωμεν, πρῶτος ἐγὼ τοὐλάχιστον, ἐὰν τοὐλάχιστον, ἀπὸ τοῦδε δώσῃ σαφῆ δείγματα — ὄχι ὑποσχέσεις, ἀλλ’ ἔργα — σύντονα καὶ ἐπείγοντα μὲ τὰ ὁποῖα θὰ ἀνακουφισθῇ ἕνα τμῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὸ ὁποῖον δικαιοῦται νὰ ὑπερηφανεύηται ὅτι προσέφερε καὶ προσφέρει πολυτίμους ὑπηρεσίας εἰς τὸ σύνολον τοῦ Ἔθνους καὶ τῆς οἰκονομίας.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ν. Ράπτης ἔχει τὸν λόγον.

§88Ν. ΡΑΠΤΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀποτελεῖ δυσάρεστον καὶ θλιβερὸν καθῆκον τοῦ βουλευτοῦ ν’ ἀπασχολῇ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, δι’ ἕνα θέμα τόσον καταστρεπτικῆς ἐκτάσεως, ἀλλὰ καὶ τὸ ὁποῖον θέμα πρὸ 6–7 μηνῶν μόλις, τὴν ἀπησχόλησε πάλιν. Εἶναι πράγματι θλιβερόν. Φαίνεται ὅμως ὅτι ἀνήκει καὶ ἡ συμφορὰ αὐτὴ ἐκ τῶν σεισμῶν, πλημμυρῶν, χαλάζης κλπ. εἰς τὰ δόξας τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία ἀτυχῶς κατὰ τὴν περίοδον τοὐλάχιστον τῶν δύο αὐτῶν αἰώνων, δὲν ἔνοιωσε τὴν ἀνακούφισιν καὶ τὴν χαρὰν τῆς εἰρήνης. Βεβαίως καθῆκον ἔχει ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ παρακολουθήσῃ τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι ἐπίσης γεγονὸς ὅτι ἔχει πλήρη ἄνεσιν νὰ κινῆται εἰς τὸ θέμα τοῦ ἐλέγχου, διότι ἄλλωστε αὐτὸς εἶναι ὁ ρόλος της. Ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι ἐκ τοῦ πλησίον ἐζήσαμε τὸ δρᾶμα τῶν σεισμῶν τῆς Θεσσαλίας καὶ εἰδικώτερον τοῦ Νομοῦ Λαρίσης τελείως ἀντίθετα συμπεράσματα βγάζομεν ἀπὸ ὅσα πρὸ ὀλίγου ὁ ἀξιότιμος ἐκ Καρδίτσης συνάδελφος ἐξέθεσεν ἐνώπιον ἡμῶν. Εἰς τὴν πρώτην φάσιν, διότι ἐπακολουθεῖ καὶ δευτέρα, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς περιθάλψεως τῶν σεισμοπλήκτων, εἰς τὴν πρώτην φάσιν ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἦτο δυνατὸν τίποτε ταχύτερον καὶ περισσότερον νὰ γίνῃ διὰ τὴν περίθαλψιν τῶν σεισμοπλήκτων. Εὔλογον ἦτο αἱ τοπικαὶ ἀρχαὶ νὰ ἐμφανισθοῦν τὸ πρῶτον καὶ ὁμιλῶ διὰ τὸν Νομὸν Λαρίσης, διότι διὰ τοὺς ἄλλους Νομοὺς ἄλλοι τῶν κυρίων συναδέλφων ἔχουν τὸν λόγον. Μετὰ 1½ ὥραν ὅση ἐχρειάσθη νὰ πληροφορηθῶμεν θετικῶς, οἱ βουλευταὶ Λαρίσης μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν Νομάρχην, τὸν Διοικητὴν Χωροφυλακῆς, τὸν Προϊστάμενον τοῦ Ὑγειονομικοῦ Κέντρου, τὸν Πρόεδρον τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, εὑρισκόμεθα εἰς Φάρσαλα. Βεβαίως τὴν πρώτην ὥραν ἐκεῖνο ποὺ ἠμπορεῖ νὰ προσφέρῃ κανεὶς εἶναι ἡ ἠθικὴ συμπαράστασις, ἡ ἠθικὴ τόνωσις. Ὁμολογῶ, ὅτι ἀντικρύσαμεν ἕνα λαὸν μὲ μεγάλην ψυχραιμίαν, μὲ στωϊκότητα, ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανείς, διότι ἴσως εἶναι ἡ τρίτη φορὰ ποὺ ὑφίσταται ἡ πόλις τῶν Φαρσάλων καταστροφήν, αὐτὴν τὴν φορὰν ἐκ τῶν σεισμῶν. Ἄλλωστε εἰς τὸ πρόσφατον παρελθὸν ἐβομβαρδίσθη καὶ κατεστράφη ἀπὸ πυρκαϊάν. Ἡ πρώτη μας μέριμνα φυσικὰ ἦτο νὰ φροντίσωμεν διὰ τὴν ἀρτοδότησιν τοῦ πληθυσμοῦ καὶ αὐτὸ ἔγινε τὴν ἰδίαν ἑσπέραν χάρις εἰς τὴν προθυμοτάτην προσφορὰν τῶν στρατιωτικῶν κλιβάνων, οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν ἐπαρκῆ ποσότητα ἄρτου. Τὸ ἑσπέρας τῆς αὐτῆς ἡμέρας διενεμήθη ἄρτος καὶ ἕνα συμπληρωματικό, χαλβᾶς...... Συνεπῶς, ἡ πρώτη ἡμέρα, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὅ,τι ἠδύνατο νὰ προσφέρῃ κανείς, ἦτο πλήρης. Τὴν ἑπομένην ἔφθασεν ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς μὲ τὸν Διάδοχον, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, κύριος Σολομωνίδης καὶ εἴχομεν τὴν εὐκαιρίαν καὶ πάλιν νὰ ἐπισκεφθῶμεν τὴν σεισμόπληκτον περιοχήν. Ἐν τῷ μεταξὺ αἱ σκηναὶ ἤρχισαν νὰ καταφθάνουν. Βεβαίως, ὄχι ἀπὸ τῆς ἑπομένης τοῦ σεισμοῦ εἰς πλήρη ἀριθμὸν ἐπαρκείας. Ἀλλ’ ἡ προσπάθειά μας ἦτο νὰ στεγάσωμεν τὰ γυναικόπαιδα, κατὰ πρῶτον λόγον. Ἀνέκυψε δὲ καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων, διότι ἐπανειλημμένως ἐπεσκέφθημεν τὰ Φάρσαλα καὶ τὰ χωρία τῆς ἐπαρχίας Φαρσάλων, καὶ τὸ ἑξῆς περίεργον, ἀλλά, ἐν τούτοις, γεγονός: Δὲν ἐδέχοντο νὰ μποῦν καὶ νὰ συγκατοικήσουν εἰς σκηνὰς διάφοροι οἰκογένειαι. Ἠξεύρομεν ὅτι ὁ Ἕλλην, κατ’ ἐξοχήν, θέλει τὸ ἰδικόν του καλυβάκι, τὸ ἰδικόν του σπίτι. Προτιμοῦσαν, λοιπὸν νὰ μείνουν κάτω ἀπὸ τὰ ἐρείπια, κάτω ἀπὸ ἕνα τσίγκο, κάτω ἀπὸ μίαν κουβέρταν, παρὰ νὰ συγκατοικήσουν μὲ ἄλλους εἰς τὴν αὐτὴν σκηνὴν καὶ ἐνῷ ὁ ἀριθμὸς τῶν σεισμοπλήκτων ἦτο ἀρκετός, δὲν προτιμοῦσαν νὰ πᾶνε εἰς τὰς σκηνάς, καὶ εἰσηγήθημεν νὰ βάλουν τοὐλάχιστον, τὰ μικρὰ παιδιὰ καὶ τὰς γυναῖκας εἰς ὥρας, ποὺ ὁ καιρὸς δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ νὰ μείνουν ἔξω, εἰς περίοδον βροχῶν. Ἑπομένως, ἐάν, κατὰ τὸν πολλαπλασιασμὸν τοῦ κυρίου Ἀλλαμανῆ, ἐπὶ τῶν κατοίκων ἑκάστης οἰκοδομῆς, ἐφθάνομεν εἰς τὸν ἀριθμὸν 50.000, αἱ σκηναί, αἱ ὁποῖαι ἔχουν φθάσει μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς, περίπου 2.500, εἰς ὅλην τὴν σεισμόπληκτον περιοχήν, δὲν εἶναι πλήρεις ἀλλ’ ὑπάρχουν ἀκόμη κεναὶ θέσεις μέσα εἰς τὰς σκηνὰς αὐτάς, ἀκριβῶς, διὰ τὸν λόγον, τὸν ὁποῖον πρὸ ὀλίγου, σᾶς ἀνέφερον. Καὶ ποῖον ἦτο τὸ κύριον αἴτημα, κύριοι συνάδελφοι; Ὅτι δὲν ἐνδιαφέρονται — εἰς τοῦτο τὸ σημεῖον πρέπει νὰ προσέξωμεν — δὲν ἐνδιαφέρονται ποῦ θὰ κοιμηθοῦν, διότι ὁ καιρὸς εἶναι μᾶλλον καλοκαιρινός, ἐὰν ἀφαιρέσῃ κανεὶς τὰς ὀλίγας βροχάς, τὰς ὁποίας ἐπεκαλοῦντο, τὰς ἤθελον, ἤθελον βροχάς, ἔστω καὶ ἐὰν ἐβρέχοντο διότι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐτόνισαν ἅπαντες οἱ χωρικοὶ εἶναι ἡ ἔγκαιρος συγκέντρωσις τοῦ προϊόντος των, ἡ διάθεσις αὐτοῦ καὶ ἡ δημιουργία ἀποθηκευτικῶν χώρων, ὥστε νὰ τοποθετήσουν ἐκεῖ τὰ πρώϊμα προϊόντα τους. Τὸ ζήτημα τῆς προσωρινῆς στεγάσεως, κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὴν πρώτην φάσιν του, ἄλλο εἶναι εἰς τὰς πόλεις καὶ ἄλλο εἰς τὰ χωρία. Εἰς τὰς πόλεις, βεβαίως, ὑπῆρξαν καὶ ἐκεῖ ζημίαι, ἀλλὰ δὲν ὑπῆρξαν ὁλοκληρωτικαί, καὶ ὁ κόσμος, εἴτε εἰς τὸ σπίτι ἑνὸς φίλου του, εἴτε καὶ εἰς τὸ σπίτι ἑνὸς συγγενοῦς του, βολεύτηκεν, ὥστε αἱ σκηναί, αἱ ὁποῖαι ἐπῆγαν εἰς τὰς πόλεις, ἦσαν βέβαια ἀπαραίτητοι, ἀλλ’ ὄχι τόσον ὀλίγαι, ὅσον ὁ κύριος Ἀλλαμανῆς ἠθέλησε, πρὸ ὀλίγου, νὰ παραστήσῃ. (Ὁ κύριος Ἀλλαμανῆς ζητεῖ τὸν λόγον ἐν μέσῳ κωδωνοκρουσιῶν). Εἶναι τὰ θεωρητικὰ στοιχεῖα, κύριε συνάδελφε, τὰ ὁποῖα ἐβγάλατε διὰ τοῦ πολλαπλασιασμοῦ τοῦ αὐθαιρέτου, τὸν ὁποῖον ἐκάματε. Ἡμεῖς ὁμιλοῦμεν ἐπὶ τῶν γεγονότων, διότι ἐζήσαμεν ὅλας αὐτὰς τὰς ἡμέρας ἐκεῖ καὶ εἰδικῶς διὰ τὸν Νομὸν Λαρίσης, τὸν ὁποῖον δὲν ἐπεσκέφθητε.

§89Χ. ΚΟΡΑΚΑΣ. (Ὁμιλεῖ ἐν μέσῳ κωδωνοκρουσιῶν).

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διατὶ διακόπτετε; Νὰ ἀνέλθετε εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ ὁμιλήσητε. Νομίζω, ὅτι οὕτω ὁμαλωτέρα θὰ εἶναι ἡ διεξαγωγὴ τῆς συζητήσεως.

§91Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ἐπωφελοῦμαι τῆς εὐκαιρίας, διὰ νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἐκδίδεται αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ διαταγὴ τῆς ἀναστολῆς προσελεύσεως καὶ τῶν ἐξ ἀναβολῆς κληρωτῶν περιοχῶν Θεσαλίας καὶ Φθιώτιδος. Ἐπίσης νέα διαταγὴ ἀπευθύνεται εἰς ὅλα τὰ Κέντρα Ἐκπαιδεύσεως, συμφώνως πρὸς τὰς ὁδηγίας, τὰς ὁποίας εἶχον ἤδη δώσει ἀπὸ προχθές, νέα διαταγή, διὰ τῆς ὁποίας ἐφιστᾶται ἡ προσοχὴ ἁπάντων τῶν ἁρμοδίων εἰς τὰ Κέντρα Ἐκπαιδεύσεως, ὅπως, εἰ δυνατόν, ἅπαντες οἱ ἐκ Θεσσαλίας προερχόμενοι κληρωτοί, οἱ ὁποῖοι ἐντὸς τῶν τῶν ἡμερῶν πρόκειται νὰ ἐπανδρώσουν τὰς μονάδας, ἀποσταλῶσιν ἢ εἰς Θεσσαλίαν ἢ εἰς γειτνιαζούσας περιοχάς.

§92Ν. ΡΑΠΤΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζομεν, ὅτι ἡ πρώτη φάσις τῆς παροχῆς πρώτων βοηθειῶν εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχὰς ἔχει σχεδὸν συντελεσθῆ ἐξ ὁλοκλήρου. Αὐτὴ εἶναι ἡ προσωπική μας γνώμη, τὴν ὁποίαν ἀποκομίζομεν ἐκ τῶν πραγμάτων, ἐκ τῆς ἐπισκέψεως τῆς περιοχῆς, τὴν ὁποίαν ἐπραγματοποιήσαμεν κατ’ ἐπανάληψιν εἰς τὴν πόλιν τῶν Φαρσάλων, ὡς ἐπίσης καὶ εἰς τὰ χωρία τῆς περιοχῆς Φαρσάλων. Ἐκεῖνο, ποὺ ἀπομένει τώρα εἶναι ἡ δευτέρα φάσις, ἡ ὁποία ἐγγίζει νὰ εἶναι ἀπαραίτητος εἰς τὴν πλήρη ἐφαρμογήν της. Διότι, ἐὰν δὲν προστατεύσωμεν τὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα μετὰ τόσης ἀγωνίας ἀναμένουν οἱ χωρικοί μας, ἀλλὰ καὶ τὸ Ἔθνος ὁλόκληρον καὶ τὰ ὁποῖα διεσώθησαν ἀπὸ τόσας ἄλλας θεομηνίας κατὰ τὴν διαδρομὴν τοῦ χειμῶνος, ἐὰν αὐτὰ δὲν συγκεντρώσωμεν, βεβαίως τότε ἡ Ἀντιπολίτευσις θὰ ἔχῃ δικαίως πάντα λόγον νὰ παραπονῆται. Ἤδη ὅμως, ἐξ ὅσων ἐπληροφορήθημεν ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργούς, ἔχουν ληφθῆ ἅπαντα τὰ μέτρα, ὥστε εἰς τὸ προσεχέστατον μέλλον νὰ ἀνταποκριθῇ ἡ Κυβέρνησις πλήρως εἰς τὰς ὑποχρεώσεις της καὶ εἰς τὰ αἰτήματα τῶν ἀγροτῶν μας. Ὑπενθυμίζω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι ὁ Νομὸς Λαρίσης, τὸ δεύτερον πλήττεται ἀπὸ σεισμόν. Ὁ ἄλλος ἔγινε τὸ 1941 ὑπὸ συνθήκας παγκοσμίως τραγικὰς καὶ ἐνῷ προσετέθη εἰς τὴν τραγικότητα τοῦ παγκοσμίου ἡ ἰδιαιτέρα τῆς Λαρίσης λόγῳ τοῦ φρικτοῦ ἐκείνου σεισμοῦ, ἐν τούτοις ἡ πόλις τῆς Λαρίσης καὶ ἡ περιφέρεια χάρις εἰς τὴν ζωτικότητα τῶν κατοίκων των καὶ τὴν λατρείαν τῆς γῆς εἰς τὴν ὁποίαν ἐγεννήθησαν, ἀνεστήθη ἐκ τῶν ἐρειπίων. Αὐτὴ ἡ ζωτικότης εἶναι τὸ θεμέλιον τῆς αὐριανῆς ἀναδημιουργίας τῆς σεισμοπλήκτου περιοχῆς τῆς Νοτίου καὶ Κεντρικῆς Θεσσαλίας. Ὁ λαὸς τῆς Θεσσαλίας καὶ εὐγνώμων εἶναι καὶ εὐαίσθητος εἶναι εἰς τὰς εὐγενεῖς χειρονομίας. Καὶ ὑπομονητικὸς εἶναι ἔναντι τῶν στοιχείων τῆς φύσεως, ὥστε μὲ μίαν μικρὰν οἰκονομικὴν συμπαράστασιν τοῦ Κράτους, συμπαράστασιν μόνον διευκολύνσεως καὶ ὄχι χαρισμοῦ — διότι ὑπερηφανευόμεθα ἡμεῖς οἱ Θεσσαλοὶ νὰ ὑποστηρίζωμεν ὅτι οὐδέποτε ἐζητήσαμεν ἴδια προνόμια, παρ’ ὅλον ὅτι ἡ Θεσσαλία παρέχει μεγάλην συνδρομὴν οἰκονομικὴν εἰς τὸ Κράτος, διότι σχεδὸν εἶναι, τώρα μάλιστα, μὲ τὴν μηχανικὴν καλλιέργειαν, ὁ μεγαλύτερος σιτοβολὼν τῆς Ἑλλάδος — ἐν τούτοις αὐτὴν τὴν φοράν, διότι ἔχουν προκληθῆ καὶ ἄλλα πράγματα ἐκ τοῦ πολέμου καὶ τοῦ συμμοριτοπολέμου καὶ τῶν θεομηνιῶν καὶ τῶν πυρκαϊῶν, μία μικρὰ συμπαράστασις τῆς Κυβερνήσεως καὶ μὲ τὴν εὐτυχῶς καλὴν ἐφετεινὴν ἐσοδείαν, πάλιν θὰ ἀναπηδήσουν ἀπὸ τὴν τέφραν καὶ τὰ χωρία, τὰ ὁποῖα ἕως τώρα βεβαίως ἀποτελοῦν οἰκογενειακὴν παράδοσιν καὶ εἶναι ἔργον δύο καὶ τριῶν γενεῶν καὶ τὰ ὁποῖα εἶχον μεταβληθῆ εἰς ἀκατοίκητα κτίρια. Καὶ θὰ τολμήσω νὰ εἴπω, ὅτι θὰ δοθῇ μία εὐκαιρία οἱ χωρικοί μας νὰ ἀποκτήσουν μίαν εὐπρόσωπον στέγην, στέγην ὑγείας, στέγην ἡλίου καὶ νὰ ἐμφανίσουν μορφὴν ἀναγεννήσεως.

§93ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. .... Εὐτυχὲς γεγονός!!!

§94Ν. ΡΑΠΤΗΣ. Εὐτυχὲς ὑπῆρξε διὰ τὴν Θεσσαλονίκην ἡ πυρκαϊά, διότι ἐὰν δὲν ἐκαίετο ἡ Θεσσαλονίκη, βεβαίως τὸ γεγονὸς αὐτὸ προεκάλεσεν ὀδύνην, δὲν θὰ ἐγίνετο Θεσσαλονίκη. Ὅταν μία κακὴ εὐκαιρία παρέχεται διὰ νὰ γίνῃ κάτι καλόν, νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο σεμνοτυφία καὶ μεγάλη συντηρητικότης, ἐγὼ ὁ ὁποῖος μένω εἰς τὴν σεισμόπληκτον περιοχήν, νὰ μὴ τὸ διατυπώσω. Ἐὰν νομίζετε ὅτι αὐτὸ ἠμπορεῖτε νὰ τὸ χρησιμοποιήσετε πρὸς δημαγώγησιν, εἶναι δικαίωμά σας. (Χειροκροτήματα). Ἔτσι, κύριοι συνάδελφοι, τὸ πρόσωπον, τὸ πικρὸν χαμόγελον τοῦ Θεσσαλοῦ, θὰ ξαναπάρῃ τὸ σύνηθες γλυκὺ ὕφος, τὸ ὁποῖον προσιδιάζει εἰς τὸν Θεσσαλόν. Ἐλπίζω, ὅτι, μὲ τὴν συμπαράστασιν τῆς Κυβερνήσεως, τῆς ὁποίας δείγματα ἀπόλυτα ἔχομεν ἕως τώρα καὶ μὲ τὴν ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην μὲ τὴν ὁποίαν περιβάλλει ὁ Θεσσαλικὸς λαὸς τὴν Κυβέρνησιν, συντόμως θὰ ἔχωμεν τὴν ἀναγέννησιν τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν. Μὲ τὴν εὐκαιρίαν αὐτὴν ἀφοῦ εὐχαριστήσω τὸν Στρατάρχην Παπάγον, ὁ ὁποῖος διὰ τοῦ Πολιτικοῦ του Γραφείου ἐπεκοινώνησε καὶ τρὶς τῆς ἡμέρας μὲ τὸν Νομάρχην, ἐνδιαφερόμενος διὰ τὴν ταχεῖαν καὶ δικαίαν κατὰ τὸ δυνατὸν διανομὴν τῶν ὑλικῶν, ἀφοῦ εὐχαριστήσω τοὺς ἁρμοδίους κ. κ. Ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι κατ’ ἐπανάληψιν, ὅπως ὁ ἀξιότιμος κύριος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐπεσκέφθησαν τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς, ἀφοῦ εὐχαριστήσω καὶ τοὺς Ἀρχηγοὺς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τὸν Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου, τὸν κύριον Παπαπολίτην καὶ ὅλους τοὺς ἄλλους συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι ἔδειξαν τὸ στοργικόν των ἐνδιαφέρον διὰ τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς, κατέρχομαι τοῦ βήματος μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι ταχέως, ἡ δευτέρα φάσις τῆς προστασίας, θὰ λάβῃ πλήρη ἐνσάρκωσιν, σύμφωνα μὲ τὸ αἴτημα τῶν χωρικῶν μας καὶ σύμφωνα μὲ ὅσα ἡ Κυβέρνησις ἤδη ἔχει προγραμματίσει.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ πρώτη ἐπερώτησις, φέρει τὴν ὑπογραφὴν τοῦ κυρίου Βασαρδάνη, ἡ δὲ δευτέρα τὴν ὑπογραφὴν τῶν κ. κ. Ἀντωνίου, Ἐξάρχου καὶ λοιπῶν. Μήπως θέλετε νὰ εὐρύνωμεν τὴν ἑρμηνείαν τοῦ Κανονισμοῦ, ὥστε νὰ ὁμιλήσουν καὶ ἄλλοι συνάδελφοι ἐξ ἄλλων Κομμάτων;

§96Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ Κανονισμὸς καὶ νὰ ὁμιλήσουν οἱ ἀγορηταὶ κατὰ σειρὰν ἐγγραφῆς.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Κ. Βασαρδάνης ἔχει τὸν λόγον.

§98Κ. ΒΑΣΑΡΔΑΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐνῷ ὁ λαὸς τῆς Θεσσαλίας καὶ τῆς Φθιώτιδος ἡτοιμάζετο νὰ ἑορτάσῃ τὴν Πρωτομαγιάν, τὴν παραμονὴν αὐτῆς, τρομακτικαὶ καταστροφαὶ ἔπληξαν τὰς περιοχὰς αὐτὰς καὶ τὰς μετέβαλον εἰς σωροὺς ἐρειπίων. Ναοί, σχολεῖα, ἔργα Τέχνης, ἰδιωτικὰ κτίρια, προϊόντα μακρᾶς ἐργασίας, αἰώνων, ἐξηφανίζοντο ἀπὸ τὰς σκοτεινὰς ὑποχθονίους δυνάμεις τῆς φύσεως. Εἰς δεκάδας ἀνέρχονται τὰ θύματα, τὰ ὁποῖα ἐτάφησαν ὑπὸ τὰ ἐρείπια, εἰς ἑκατοντάδας οἱ τραυματίαι, εἰς 1.500 καὶ πλέον τὰ καταρρεύσαντα ἢ ἀχρηστευθέντα κτίρια καὶ εἰς 6.000 οἱ ἄστεγοι. Ἐκεῖ ὅπου ἰδιαιτέρως ἐξεδήλωσε τὴν καταστροφικήν του μανίαν ὁ Ἐγκέλαδος, εἶναι αἱ πόλεις τῆς Καρδίτσης, τῶν Σοφάδων, τῶν Φαρσάλων καὶ αἱ περιφέρειαι αὐτῶν. Τὰ Φάρσαλα καὶ οἱ Σοφάδες, σχεδὸν δὲν ὑπάρχουν. Εἰς τὴν πόλιν τῆς Καρδίτσης πλέον τῶν 2.500 οἰκημάτων καὶ καταστημάτων κατέστησαν ἀχρησιμοποίητα. Αὐτὸς εἶναι ὁ ἀπολογισμὸς τῶν θυμάτων καὶ τῶν ὑλικῶν ζημιῶν εἰς τὴν Θεσσαλίαν καὶ Φθιώτιδα. Τὴν μεσημβρίαν τῆς Παρασκευῆς ἀνεπαυόμεθα ἀνύποπτοι εἰς τὰς οἰκίας μας, ὅτε περὶ ὥραν 3ην μ. μεσημβρινὴν σεισμὸς προειδοποιητικὸς συνεκλόνισε τὴν πόλιν μας, οἱ δὲ κάτοικοι ἔξαλλοι ἐξήρχοντο εἰς τὴν ὕπαιθρον. Μετὰ 8 λεπτὰ σεισμὸς ἐντονωτέρας δυνάμεως μετέβαλε τὴν πόλιν μας εἰς σωροὺς ἐρειπίων. Ἀλλόφρονες οἱ συμπολῖται μου ἔβλεπον τὰς καταρρεύσεις τῶν οἰκιῶν των, καὶ μετ’ ὀλίγον ἐνῷ οἱ σεισμοὶ συνεχίζοντο, ἀνεζήτουν τὰ προσφιλῆ των πρόσωπα κάτωθεν τῶν ἐρειπίων. Αἱ ἀρχαὶ ἐσπευσμένως καθίστων γνωστὰς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τὰς ἐπελθούσας ζημίας καὶ τὸ μέγεθος τῶν καταστροφῶν. Τὴν πρωΐαν τῆς ἑπομένης ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς μετὰ τοῦ Διαδόχου ἐπεσκέφθη τὰς καταστραφείσας περιοχὰς διὰ νὰ γίνῃ συμπαραστάτης τῶν κατοίκων. Μετ’ ὀλίγον δὲ κατέφθανον οἱ Ὑπουργοὶ Προνοίας καὶ Οἰκονομικῶν. Ὀφείλω νὰ τονίσω, ὅτι ἡ συμπαράστασις τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως καὶ τοῦ Διαδόχου, ὡς καὶ τῶν Ὑπουργῶν Προνοίας καὶ Οἰκονομικῶν, τὰ μέγιστα ἀνεζωογόνησαν καὶ ἐτόνωσαν τὸ ἠθικὸν τῶν πληθυσμῶν τῶν πληγέντων περιοχῶν. Ἐπηκολούθησεν ὅμως ἡ δήλωσις τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, δι’ ἧς ἀπεποιεῖτο τὴν βοήθειαν Συμμάχων καὶ φίλων λαῶν πρὸς τοὺς κατοίκους τῶν πληγεισῶν περιοχῶν, ἡ ὁποία ἐξήγειρεν αὐτούς. Καὶ ἐνῷ κατόπιν τούτων καὶ τῆς γενομένης δηλώσεως τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως οἱ κάτοικοι ἀνέμενον γενναίαν καὶ ἄμεσον τὴν βοήθειαν τοῦ Κράτους, βλέπουν αὐτὴν βραδεῖαν καὶ πενιχράν. Μέχρι τῆς δεκάτης ἡμέρας, τῶν σεισμῶν, κύριοι συνάδελφοι, ὅπου εὑρισκόμην εἰς τὸν τόπον τοῦ μαρτυρίου, εἰς τὸν σεισμόπληκτον Νομὸν τῆς Καρδίτσης, καταφθάνουν 820 μόνον σκηναί, ἱκαναὶ νὰ στεγάσουν περὶ τοὺς 10.000 ἀστέγους καὶ ἔρχεται ἡ εἴδησις ὅτι διετέθησαν 150 ἑκατομμύρια διὰ τὴν ἀγορὰν καὶ διανομὴν τροφίμων καὶ ἀπὸ τῆς τετάρτης ἡμέρας τῶν σεισμῶν διετίθεντο ὑπὸ τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, μερίδες ἄρτου ἡμερησίως μέχρι 2.500. Αὐτὴ ἦτο ἡ βοήθεια, ἡ πραγματική, ἡ ὁποία ἔφθασε μέχρι τῆς 10ης ἡμέρας ἀπὸ τοὺς σεισμούς. Καὶ διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε, κύριοι συνάδελφοι, ποία ἦτο ἡ κατάστασις εἰς τὴν σεισμόπληκτον περιοχὴν τοῦ Νομοῦ Καρδίτσης, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω τηλεγράφημα τῆς Ἐπιτροπῆς σεισμοπαθῶν Καρδίτσης, τὸ ὁποῖον ἀπέστειλαν, τὴν 5ην Μαΐου πρὸς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως: «Ἐξοχώτατον Πρόεδρον Κυβερνήσεως Στρατάρχην Παπάγον................ (ἀναγινώσκει)... ............». Αὐτὴ ἦτο, κύριοι συνάδελφοι, ἡ κατάστασις τὴν τετάρτην ἡμέραν ἔπειτα ἀπὸ τοὺς σεισμούς, ὡς ἀναφέρει τὸ τηλεγράφημα αὐτό, τὸ ὁποῖον ὑπογράφει ὁ Σεβασμιώτατος Θεσσαλιώτιδος καὶ οἱ ἐκπρόσωποι τῶν Ἐπιστημονικῶν Συλλόγων καὶ Ἐπαγγελματικῶν Σωματείων. Καὶ οὕτω τὴν ἑβδόμην ἡμέραν ἔπειτα ἀπὸ τοὺς σεισμοὺς ἡ πόλις τῆς Καρδίτσης, ἡ ὁποία ἔχει ἀστέγους, πράγματι ἀστέγους καὶ ὄχι λόγῳ φόβου, περίπου 10.000 καὶ ἀστέγους διὰ λόγον φόβου, ὅλους τοὺς κατοίκους της, κατώρθωσε νὰ λάβῃ μόνον 31 σκηνὰς ἱκανὰς νὰ στεγάσουν 350 ἄτομα. Ἡ κωμόπολις τῶν Σοφάδων, ἡ ὁποία ἔχει ἀστέγους λόγῳ ἀνάγκης 4.500, κατώρθωσε, λέγω, τὴν ἑβδόμην ἡμέραν ἔπειτα ἀπὸ τοὺς σεισμούς, νὰ λάβῃ μόνον 210 σκηνὰς καὶ ἡ ὕπαιθρος κατώρθωσε νὰ λάβῃ τὴν ἑβδόμην ἡμέραν ἔπειτα ἀπὸ τοὺς σεισμοὺς 187 σκηνὰς ἱκανὰς νὰ στεγάσουν 2.000 ἀστέγους ἔναντι 20.000. Παρὰ ταῦτα, ὅμως, ἡ Κυβέρνησις κατέκλυσε τοὺς πάντας καὶ τὰ πάντα μὲ τὴν πληροφορίαν ὅτι ἔθεσεν εἰς ἐφαρμογὴν ἐπιτελικὸν σχέδιον σχετικὸν μὲ τοὺς σεισμούς, ὅτι ἀντεμετώπισε κεραυνοβόλως ἀμέσους ἀνάγκας τῶν σεισμοπλήκτων καὶ ὅτι δὲν ἔχει ἀνάγκην βοηθείας ἐπειγούσης φύσεως. Ἐνῷ τὸ ἀληθές εἶναι, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις διὰ μίαν ἀκόμη φοράν, ἔπειτα ἀπὸ τὴν περίπτωσιν τῶν Ἰονίων Νήσων, ἀπέδειξε πλήρως τὴν ἀνεπάρκειάν της. Καὶ φθάνομεν, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν δεκάτην τετάρτην ἡμέραν τῶν σεισμῶν. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀγαπητὸς ἐκ Λαρίσης συνάδελφος, ὁ κύριος Ράπτης, νὰ τοῦ εἴπω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ λέγῃ ὅτι οἱ σεισμόπληκτοι ἐπιθυμοῦν τὰς βροχὰς καὶ ὅτι οἱ σεισμόπληκτοι δὲν ὑποφέρουν. Φαίνεται ὅτι δὲν θὰ διέμενεν εἰς τὴν περιοχὴν τὴν σεισμόπληκτον κατὰ τὰς ἡμέρας ἐκείνας. Ἐὰν θὰ διέμενεν, ὅπως ἐμείναμεν ἡμεῖς, τότε θὰ διεπίστωνεν ὅτι ἡ κατάστασις ὄχι μόνον δὲν ἦτο εὐχάριστος, ἀλλὰ τοὐναντίον ἦτο τραγική. Ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἀντεμετωπίσαμεν τὴν τραγικὴν αὐτὴν κατάστασιν, μὲ οἰκογένειαν ἀσθενοῦσαν κάτωθεν ἑνὸς τσαντηριοῦ, εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ εἴπωμεν εἰς τὸν κύριον συνάδελφον, ὅτι δὲν ἔχει καθόλου δίκαιον. Καὶ φθάνομεν εἰς τὴν δεκάτην τετάρτην ἡμέραν τῶν σεισμῶν, ὁπότε τὰ θύματα αὐτά, ζητοῦν σκηνάς, ζητοῦν τρόφιμα, ζητοῦν κλινοσκεπάσματα, ζητοῦν ἄρτον. Δὲν νομίζω, ὅτι τὸ Κράτος ἐξεπλήρωσε τὰς ὑποχρεώσεις του ἔναντι τῶν ἀτυχῶν αὐτῶν ἀνθρώπων μὲ τὸ νὰ ἀποστείλῃ 828 σκηνάς, μὲ τὸ νὰ ἀποστείλῃ 150 ἑκατομμύρια διὰ τὴν ἀγορὰν καὶ διανομὴν τροφίμων καὶ μὲ τὸ νὰ παράσχῃ διὰ 500 ἀνήλικα ἄπορα παιδιὰ συσσίτιον. Ἡ ἀπόγνωσις εἶναι τοιαύτη, ὥστε καθ’ ἑκάστην στέλλονται ἐκκλήσεις βοηθείας πρὸς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ τὸ ἐξωτερικόν, πρὸς μεγάλην βλάβην τοῦ γοήτρου καὶ τοῦ κύρους τῆς Πατρίδος μας. Παραλλήλως πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν ἀμέσων αὐτῶν ἀναγκῶν, οἱ σεισμόπληκτοι ζητοῦν τὴν προσωπικὴν ἀντιμετώπισιν τῆς στεγάσεως τῶν οἰκογενειῶν των, ζητοῦν τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς στεγάσεως τῶν προϊόντων, ζητοῦν λέγω, τὴν ἐνίσχυσιν εἰς γεωργικὰ ἐφόδια εἰς τρόπον ὥστε νὰ δυνηθοῦν νὰ ἀνασυγκροτήσουν τὴν ἀγροτικήν των οἰκονομίαν. Οἱ ἔμποροι τῶν ἀστικῶν κέντρων, οἱ ἐπαγγελματίαι καὶ οἱ πάσης φύσεως ἐπιτηδευματίαι, ζητοῦν τὴν λῆψιν οἰκονομικῶν μέτρων, τοιούτων, ὥστε νὰ λειτουργήσῃ ἡ νεκρωθεῖσα οἰκονομική των ζωή. Μακρὰν πάσης ἀντιπολιτευτικῆς διαθέσεως, δηλοῦμεν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι εἴμεθα παρὰ τὸ πλευρόν της εἰς τὸ δύσκολον ἔργον τῆς βοηθείας τῶν σεισμοπλήκτων. Θὰ ἀναμείνωμεν, κύριοι συνάδελφοι, τὴν ἐξαγγελίαν τῶν Κυβερνητικῶν μέτρων διὰ τὴν ὁριστικὴν ἀντιμετώπισιν τῶν προβλημάτων τῶν σεισμοπαθῶν, διὰ νὰ ἐκφέρωμεν τὴν γνώμην μας. Θέλομε νὰ ἐλπίζωμεν ὅτι τὰ μέτρα θὰ εἶναι τοιαῦτα, ὥστε νὰ λήξῃ τὸ δρᾶμα τῶν δυστυχῶν αὐτῶν ἀνθρώπων, πρὸ τῆς ἐλεύσεως τοῦ χειμῶνος.

§99ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τριάντα εἴμεθα ὅλοι, κύριε Πρόεδρε.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, οὐδέποτε ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ προβάλλει τοιούτου εἴδους ἀπόψεις. Ἐὰν θέλετε, βεβαίως, δικαίωμά σας, ἀλλ’ εἶναι εἰς βάρος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§101Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. Εἰς βάρος τῆς Συμπολιτεύσεως ποὺ δὲν ἐπιδεικνύει τὸ ἀνάλογον ἐνδιαφέρον διὰ τὰ γενικὰ ζητήματα τῆς χώρας.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καλὸν εἶναι νὰ τελειώσῃ ἡ συζήτησις, ἄλλως θὰ κάμωμεν 15 ἡμέρας. Ὁ κ. Α. Ταλιαδοῦρος ἔχει τὸν λόγον.

§103Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, αἱ ζημίαι αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς τὴν Θεσσαλίαν καὶ αἱ καταστροφαὶ εἶναι τεράστιαι καὶ μεγάλαι. Ὁ κατελθὼν τοῦ βήματος πρὸ ὀλίγου, ἀγαπητὸς συνάδελφος, διὰ μακρῶν ἀνέπτυξε τὸ μέγεθος τῶν καταστροφῶν, τὰς δεκάδας τῶν θυμάτων, τοὺς νεκρούς, καὶ τὰς ἑκατοντάδας τῶν τραυματιῶν, ὥστε νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει ἐπ’ αὐτῶν νὰ σᾶς ἀπασχολήσω. Τοῦτο μόνον ἤθελον νὰ εἴπω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἀπὸ τῆς Λαρίσης μέχρι τῆς Λαμίας καὶ ἀπὸ τοῦ Βόλου μέχρι τῆς Καλαμπάκας, ὁλόκληρος ἡ περιοχή, ἡ ὁποία ἔχει πολλὰς κωμοπόλεις καὶ χωρία, τὰ ὁποῖα εἶχον ἀρχίσει νὰ εὐημεροῦν καὶ νὰ ἀναπτύσσωνται, εὑρίσκονται σήμερον ὅλα αὐτὰ εἰς ἐρείπια καὶ ἡ συμφορά, ἡ ὁποία ἔπληξε τὴν περιφέρειαν αὐτήν, ἡ ὁποία εἶναι μία ἀπὸ τὰς εὐφόρους περιφερείας τοῦ Κράτους, εἶναι μεγάλη καὶ ἡ καταστροφὴ εἶναι σημαντική. Ἐὰν θέλωμεν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ γνωρίζωμεν ἀκριβῶς σήμερον τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀστέγων — ὑπὸ τὴν ἔννοιαν πόσοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι στεροῦνται στέγης, λόγῳ τῶν σεισμῶν, καὶ τῶν ὁποίων κατεστράφησαν τὰ σπίτια ἢ κατέστησαν ἐπικινδύνως ἑτοιμόρροπα, ὅπερ εἶναι τὸ ἴδιον — νομίζω, ὅτι ἀκόμη δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ τὸ ἐξακριβώσωμεν. Καὶ ὁ ἀριθμὸς σήμερον εἶναι πολὺ μεγαλύτερος ἀπὸ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἐδόθη, διότι σήμερον τὴν στιγμὴν αὐτήν, καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν οἰκίας καὶ ἐκεῖνοι, τῶν ὁποίων αἱ οἰκίαι ὑπέστησαν ἐλαχίστας ζημίας, ἀπὸ τὸν φόβον τῆς ἐπαναλήψεως τῶν σεισμῶν, εἶναι καὶ αὐτοὶ ἄστεγοι. Εἶμαι εἰς θέσιν νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι εἰς τὴν πόλιν τῆς Καρδίτσης εἶναι ἅπαντες ἄστεγοι σήμερον, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὄχι ὅτι στεροῦνται στέγης — κατοικίας— ἀλλά, ἀπὸ τὸν φόβον τῆς ἐπαναλήψεως τῶν σεισμῶν. Ἐγὼ προσωπικῶς, ἡ ἰδική μου κατοικία, ὑπέστη ζημίας ὄχι ὅμως σοβαράς, καὶ ἐν τούτοις καὶ ἐγὼ εὑρίσκομαι ἄστεγος, παραμένων ὑπὸ σκηνήν, ὅπως καὶ πάρα πολλοὶ ἄλλοι συμπολῖται μου. Ὥστε εἶναι δύσκολον σήμερον νὰ ξεχωρίσωμεν τοὺς ἀστέγους λόγῳ καταρρεύσεως τῶν οἰκιῶν καὶ τοὺς ἀστέγους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄστεγοι λόγῳ τοῦ φόβου. Συνεπῶς, τὰ παράπονα τὰ ὁποῖα ἀκούομεν καθημερινῶς καὶ διατυποῦνται, ὅτι δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς αἱ σκηναί, αἱ ὁποῖαι ἐστάλησαν, προέρχονται ἐκ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ, ὅτι ἅπαντες εἶναι ἄστεγοι ἐνῷ ἔχουν κατοικίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀργότερον ἐνδεχομένως νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ μεταφερθοῦν. Ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι στεροῦνται στέγης, λόγῳ καταρρεύσεως, ἢ λόγῳ μεγάλων ζημιῶν, εἶναι ἀναμφισβητήτως περισσότεροι ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐστεγάσθησαν σήμερον ὑπὸ τὰς σκηνάς. Πλὴν ὅμως, τὸ ὅτι κατώρθωσεν ἡ Κυβέρνησις νὰ στεγάσῃ εἰς σκηνὰς — ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι — 36.000 ἀνθρώπους, νομίζω ὅτι εἶναι ἆθλος τεράστιος. Νομίζω, ὅτι εἶναι κατόρθωμα αὐτό, διότι ἐντὸς ἐλαχίστων ἡμερῶν κατωρθώθη ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι νὰ ἀποκτήσουν μίαν σκηνήν· καὶ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ τὸ βεβαιώσω, διότι κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην τῶν σεισμῶν εὑρισκόμην εἰς τὴν Καρδίτσαν καὶ μόλις χθὲς ἦλθα, ὅτι ἅπαντες οἱ ἔχοντες ἀνάγκην, εὑρίσκονται ὑπὸ σκηνάς, καὶ ἐκεῖνοι ἀκόμη, εἰς τοὺς ὁποίους δὲν ἐδόθησαν σκηναὶ καὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄποροι, δὲν ὁμιλῶ περὶ τῶν εὐπόρων, οἱ ὁποῖοι κατώρθωσαν νὰ κάμουν ἕνα στέγαστρον ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμήν, ἕνα ξύλινο παράπηγμα — ἠγόρασαν τσίγκους, πισσόχαρτο καὶ στεγάζονται — ἀλλὰ καὶ οἱ ἄποροι ἀκόμη ἐστεγάσθησαν καὶ νομίζω, εἶναι ἐλάχιστοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται πράγματι ἄνευ σκηνῆς καὶ ἄνευ στέγης. Δύο ὥρας, κύριοι βουλευταί, μετὰ τὸν σεισμόν, μετέβην μὲ ἓν αὐτοκίνητον εἰς Σοφάδες, διότι κατὰ τὸν σεισμὸν εὑρισκόμην εἰς τὴν πόλιν τῆς Καρδίτσης. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἔμεινα κατάπληκτος, διότι ἀκριβῶς δύο ὥρας μετὰ τοὺς σεισμοὺς εὗρον τμήματα στρατιωτικά, τὰ ὁποῖα εἶχον ἀρχίσει τὸ ἔργον τῆς διασώσεως, ὡρισμένων ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι εἶχον καταπλακωθῆ ὑπὸ τὰ ἐρείπια, καὶ διεσώθησαν μερικοὶ ἐξ αὐτῶν. Μετὰ ἡμίσειαν ὥραν, εἶδον νὰ καταφθάνουν εἰς τὴν κωμόπολιν τῶν Σοφάδων, ἡ ὁποία ὑπέστη ὁλοκληρωτικὴν καταστροφήν, 100%, νὰ καταφθάνουν μηχανικὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ἐξεκαθάρισαν τοὺς κεντρικοὺς δρόμους, ὥστε νὰ ἀρχίσῃ ἡ συγκοινωνία. Ἐπίσης, διεπίστωσα ὅτι ὑπῆρχεν ἀφθονία ὑλικοῦ ὑγειονομικοῦ. Καὶ εἰς ἐρώτησίν μου πρὸς τὸν ἰατρὸν τῶν Σοφάδων, ὁ ὁποῖος προχείρως εἰς μίαν σκηνὴν ἔδενε τὰ τραύματα τῶν τραυματισθέντων καὶ τοὺς βαρέως τοὺς ἔστελλε μὲ αὐτοκίνητα εἰς τὴν Καρδίτσαν, εἰς ἐρώτησίν μου, ἐὰν ὑπάρχουν φάρμακα, μοῦ ἀπήντησεν ὅτι ὑπάρχει ἐπάρκεια φαρμάκων, ἀλλ’ ἐχρειάζετο μόνον μερικοὺς ὀρρούς. Μετὰ δύο ὥρας ἐπῆγα εἰς τὴν Καρδίτσαν καὶ ἐκεῖ συνήντησα τὸν Νομίατρον, πρὸς τὸν ὁποῖον εἶπον νὰ στείλῃ ἀμέσως ὀρρούς. Καὶ πράγματι μετ’ ὀλίγας ὥρας ἀπεστάλησαν εἰς Σοφάδες ὀρροί. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶχε δίκαιον ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος κύριος Ἀλλαμανῆς νὰ εἴπῃ προηγουμένως, ὅτι δὲν ὑπῆρχον φάρμακα εἰς τὰ νοσοκομεῖα μας. Ἴσως εἰς τὸ νοσοκομεῖον Καρδίτσης δὲν εἶχε προβλεφθῆ νὰ ὑπάρχῃ τοιαύτη ποσότης, ἀλλὰ γνωρίζω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως ὅτι ἐντὸς ἐλαχίστων ὡρῶν ἢ ἐντὸς ἐλαχίστης ὥρας ἠγοράσθησαν ἀπὸ τὰ φαρμακεῖα, τὰ ὁποῖα ἦσαν πλήρη φαρμάκων καὶ συνεπῶς δὲν παρετηρήθη ἔλλειψις φαρμάκων. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως κάμνουν ἕνα σφάλμα. Δὲν ξεχωρίζουν τὰ οὐσιώδη αἰτήματα τῶν σεισμοπλήκτων ἀπὸ τὰ ἐπουσιώδη αἰτήματα. Βεβαίως εἰς οἱονδήποτε χωρίον καὶ ἐὰν πᾶτε ἢ καὶ εἰς τὰς πόλεις, καὶ μὲ οἱονδήποτε σεισμόπληκτον, ἐὰν ὁμιλήσετε θὰ ἀντιληφθῆτε ὅτι ζητοῦν νὰ σταλοῦν καὶ περισσότεραι σκηναὶ καὶ νὰ γίνουν διανομαὶ τροφίμων καὶ ἄρτου καὶ ἄλλων τροφίμων καὶ χρηματικὰ ποσὰ νὰ διανεμηθοῦν. Καὶ αὐτὸ ἀναμφισβητήτως τὸ φαινόμενον θὰ ἐμφανίζηται καὶ περισσότερον ἔντονον, πλὴν ὅμως τὸ κύριον αἴτημα τῶν σεισμοπλήκτων δὲν εἶναι, κύριοι βουλευταί, ἡ προσωρινὴ στέγασις διὰ σκηνῶν καὶ ἡ προσωρινὴ αὐτῶν περίθαλψις, διότι ἐκτὸς ἀπὸ τὰ μικροπαράπονα αὐτά, τὰ ὁποῖα ἀκούομεν καὶ εἶναι εὔλογον νὰ τὰ ἀκούωμεν, ἔπειτα ἀπὸ τὰς καταστροφάς, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο, διότι ἅπαντες εὑρίσκονται ὑπὸ ἕνα ἐκνευρισμόν, ὀφείλω ὅμως νὰ τονίσω, ὅτι τὸ ἠθικὸν τῶν κατοίκων ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἦτο ἀκμαιότατον. Ἐνθυμοῦμαι δὲ εἰς τὸ πρῶτον τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἔστειλα εἰς τὸν Στρατάρχην Παπάγον μὲ τὸν ἀσύρματον τῆς Χωροφυλακῆς, τὸ ἐτόνισα αὐτὸ διότι διεπίστωσα, παρ’ ὅλην τὴν ἔκτασιν τῆς συμφορᾶς, ὅτι τὸ ἠθικὸν τῶν πολιτῶν ἦτο ἀκμαῖον. Παρ’ ὅλα αὐτὰ ἦτο, λέγω, εὔλογον νὰ ἀκούωνται καὶ μεμψιμοιρίαι καὶ μικροπαράπονα. Δὲν εἶναι ὅμως αὐτὸ τὸ αἴτημα τῶν σεισμοπλήκτων καὶ δὲν εἶναι τὰ παράπονα αὐτὰ εὔλογα, ὅτι δηλαδὴ τὸ Κράτος δὲν κατώρθωσε νὰ τοὺς στεγάσῃ προχείρως. Ὅπως ἐτόνισα εἰς τὴν ἀρχήν, τὸ Κράτος ἦλθε μὲ ὅλας του τὰς δυνάμεις, ἔπραξε πᾶν τὸ δυνατόν, ἀλλ’ ἡ ἔκτασις τῶν καταστροφῶν ἦτο τόσον μεγάλη, ὥστε εὐλόγως μικροπαράπονα καὶ μικροζητήματα εἶναι δυνατὸν νὰ ἀκούωνται. Τὸ αἴτημα τῶν σεισμοπλήκτων εἶναι ἡ ὁριστική των ἀποκατάστασις ἀφ’ ἑνός, καὶ ἀφ’ ἑτέρου τῶν ἀγροτῶν σεισμοπλήκτων, εἶναι τὸ αἴτημα τῆς ἐνισχύσεώς των ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας διὰ τῆς καθολικῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου καὶ τῆς προστασίας τῶν προϊόντων των. Καὶ ἀρχίζω ἀπὸ τὸ δεύτερον, ἀπὸ τὴν ἔμμεσον δηλαδή, βοήθειαν, ἀπὸ τὴν προστασίαν τὴν ὁποίαν ἀναμένουν οἱ γεωργοί. Καταστροφὴν ἔχομεν εἰς πεδιάδα καὶ εἰς μέρη, τὰ ὁποῖα εὐτυχῶς εἶναι παραγωγικά. Ἐὰν λοιπὸν οἱ κάτοικοι αὐτοὶ βοηθηθοῦν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ γίνῃ καθολικὴ συγκέντρωσις τοῦ σίτου καὶ τῶν ἄλλων γεωργικῶν προϊόντων μὲ τιμὴν συγκεντρώσεως ηὐξημένην ἀπὸ τὴν συγκέντρωσιν, ἡ ὁποία ἐνδεχομένως θὰ λάβῃ χώραν εἰς τὴν ὑπόλοιπον Ἑλλάδα, θὰ ἐνισχυθοῦν σημαντικῶς. Ἐὰν ἀγορασθοῦν τὰ καπνά των μὲ καλὴν τιμήν, θὰ ἐνισχυθοῦν σημαντικῶς. Εἰς τὴν σεισμόπληκτον περιοχὴν τῆς Καρδίτσης, εἴς τινα χωρία, εὑρίσκονται 300.000 ὀκάδες περίπου καπνὰ καὶ εὐτυχῶς ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς ἀποστολῆς προχείρων στεγάστρων καὶ λαμαρινῶν καὶ τσίγκων τὰ διησφάλισεν. Ἡ ἀξία αὐτῶν τῶν καπνῶν ἀνέρχεται εἰς 7 δισεκατομμύρια περίπου. Ἡ καταστροφὴ τὴν ὁποίαν ὑπέστησαν τὰ χωριά των, εἶναι πολὺ μικροτέρα. Ὁ σῖτος, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται καὶ πρόκειται νὰ παραχθῇ εἰς τὰς περιφερείας αὐτάς, ἀνέρχεται εἰς δεκάδας ἑκατομμυρίων ὀκάδων. Μὲ τὴν συγκέντρωσιν σίτου λοιπόν, ἐὰν γίνῃ καθολικὴ καὶ ὅπως πρέπει νὰ γίνῃ, θὰ ἀποκτήσουν τὴν δυνατότητα καὶ μόνοι των νὰ κατορθώσουν νὰ αὐτοστεγασθοῦν. Ἀλλὰ φυσικὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναμένωμεν ἀπὸ τὴν προστασίαν, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχουν τὰ γεωργικά των προϊόντα, τὴν οὐσιαστικὴν ἀποκατάστασιν τῶν κατοίκων. Θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ τοὺς ἐνισχύσῃ δι’ ἑνὸς χρηματικοῦ ποσοῦ, οὕτως ὥστε νὰ ἀποκτήσουν τοὐλάχιστον, ἓν δωμάτιον καὶ μίαν ἀποθήκην καὶ νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ σύστημα τῆς αὐτοστεγάσεως καὶ νὰ μὴ ἀκολουθηθῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἠκολουθήθη εἰς τὸ παρελθόν, δηλαδή, ἡ στέγασις διὰ τῶν ὑπηρεσιῶν στεγάσεως, διὰ τῶν γραφείων στεγάσεως καὶ δι’ ἐργολάβων, διότι ἔχομεν πικρὰν πεῖραν. Δαπανῶνται τεράστια χρηματικὰ ποσὰ καὶ κατασκευάζονται οἰκοδομαί, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀνταποκρίνονται πρὸς τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα δαπανῶνται. Κυρίως λοιπὸν τὸ αἴτημα καὶ ἡ ἀγωνία, ἡ ὁποία κατέχει αὐτοὺς τοὺς πληθυσμούς, δὲν εἶναι ἡ προσωρινὴ περίθαλψις, ἡ ὁποία ἐγένετο χάρις εἰς τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως, χάρις εἰς τὸ σχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν, ἀλλὰ τὸ αἴτημά των εἶναι νὰ γίνῃ ἡ ὁριστικὴ στέγασις καὶ ἡ προστασία τῶν γεωργικῶν των προϊόντων. Συμφωνῶ μὲ τὸν συνάδελφον, ὁ ὁποῖος ὁμιλῶν διὰ τὴν ἀναστολὴν τῶν χρεῶν ἐτόνισεν, ὅτι τὸ μέτρον τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπῆρξεν ἄσκοπον. Χαίρω δὲ ἰδιαιτέρως ποὺ εἶναι ἐδῶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος θὰ μὲ ἀκούσῃ. Ἔχομεν πικρὰν πεῖραν ὅτι τόσον ὁ ταμίας τοῦ δημοσίου ὅσον καὶ ὁ ἔφορος, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀντιληφθοῦν καὶ νὰ ἔχουν τὴν εὐρύτητα ἐκείνην, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχουν καὶ νὰ ἐπιδείξουν ἐκεῖνο τὸ ἐνδιαφέρον, ποὺ πρέπει νὰ ἐπιδείξουν καὶ φοβοῦμαι ὅτι θὰ γίνουν πλεῖσται ὅσαι ἀδικίαι. Διότι σήμερον τὰ κριτήρια τὰ πρὸ τοῦ σεισμοῦ νομίζω, ὅτι ἔχουν ἀνατραπῇ. Ἕνας ὁ ὁποῖος πρὸ τοῦ σεισμοῦ ἐνδεχομένως ἠδύνατο εὐχερῶς νὰ πληρώσῃ τοὺς φόρους του, σήμερον δὲν ἠμπορεῖ νὰ πράξῃ τοῦτο. Νομίζω ὅμως ὅτι ὁ ἔφορος, εἰς τὴν διακριτικὴν ἐξουσίαν τοῦ ὁποίου θὰ εἶναι τὸ δικαίωμα αὐτὸ νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι πολὺ φειδωλός, δὲν νομίζω ὅτι θὰ βλάψῃ καὶ ὅτι τὸ Κράτος θὰ ὑποστῇ μεγαλυτέραν ζημίαν ἐὰν ἐπί τι χρονικὸν διάστημα εἶναι καθολικὴ ἡ ἀναστολὴ τῶν πάσης φύσεως χρεῶν καὶ φόρων πρὸς τὸ δημόσιον. Δὲν ζητοῦν νὰ μὴ πληρωθοῦν οἱ φόροι καὶ τὰ πρὸς τὸ δημόσιον χρέη, ζητοῦν ἁπλῶς μίαν ἀναστολήν. Δὲν ὑπάρχει ἄνθρωπος ποὺ νὰ μὴ ἔπαθε, ποὺ νὰ μὴ ἐζημιώθη ἐμμέσως ἐκ τῶν σεισμῶν. Ἂς πάρωμεν ὡς παράδειγμα τὰς ἐργασίας ἑνὸς δικηγόρου αἱ ὁποῖαι ἔπαυσαν, ἔστω καὶ ἐὰν αὐτὸς δὲν ἔπαθε τίποτε ἀπὸ τοὺς σεισμοὺς ἢ ἑνὸς ἐπαγγελματίου, ὁ ὁποῖος καὶ ἂν τίποτε δὲν ἔχασεν εἰς ἐμπορεύματα, αἱ ἐργασίαι του ἐσταμάτησαν. Αὐτὸς λοιπὸν ποὺ θὰ κερδίσῃ ἀπὸ τὴν μικρὰν ἀναστολὴν τῶν φόρων ἀσφαλῶς θὰ τοποθετήσῃ τὰ χρήματα αὐτὰ εἰς τὴν οἰκίαν του ἐπισκευάζων καὶ διορθώνων αὐτήν. Δι’ αὐτὸ θὰ παρεκάλουν νὰ ἀνασταλῇ ἐπὶ ἓν τρίμηνον ἢ ἑξάμηνον ἡ καταβολὴ τῶν φόρων, ἄνευ φυσικὰ τόκων. Χαίρω ἰδιαιτέρως διότι ἤκουσα, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἀνεκοίνωσε χθές, ὅτι ἐλήφθησαν μέτρα ἀναστολῆς τῶν χρεῶν τῶν ἀγροτῶν. Θὰ παρεκάλουν, κύριοι βουλευταί, διὰ νὰ πεισθῆτε, ὅτι τὰ παράπονα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι δηλαδὴ ἡ προσωρινὴ περίθαλψις δὲν προεχώρησε μὲ ρυθμὸν ταχύν, νὰ ἴδητε, πόσον δὲν εἶναι εὔλογα καὶ δίκαια θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναγνώσω ἕνα τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἔλαβον πρὸ μιᾶς μόλις ὥρας ἀπὸ τὴν κωμόπολιν τῶν Σοφάδων, ἡ ὁποία ὑπέστη ὁλοκληρωτικὴν καταστροφήν. Εἰς τοὺς Σοφάδες δὲν ὑπάρχει οὔτε μία οἰκία ὀρθία, κατέρρευσαν ἅπασαι. Δὲν ὑπάρχει οὔτε ἕνα κατάστημα ὄρθιον. Ἡ κωμόπολις αὐτὴ τῶν Σοφάδων, ἡ ὁποία ἔχει 5.500 κατοίκους εἶναι ἡ τρίτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν καταστρέφεται ἐξ ὁλοκλήρου, καὶ ἀντιλαμβάνεσθε ὅλοι πῶς καὶ τὸ ἠθικὸν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν ἔπρεπε νὰ ἔχῃ καμφθῆ. Ἐβομβαρδίσθη ὑπὸ τῶν Γερμανικῶν ἀεροπλάνων καὶ ἐκάη. Κατεστράφη ὑπὸ τῶν συμμοριτῶν, καὶ καταστρέφεται διὰ τρίτην φορὰν τώρα τελείως. Τὸ τηλεγράφημα τὸ ὁποῖον ἔλαβα λέγει τὰ ἑξῆς: «.................. (ἀναγιγνώσκει).......................». Καὶ ὁ μὲν εἷς τῶν ὑπογραφόντων ἀνήκει εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν, ὁ δὲ ἕτερος, εἰς τὴν ΕΠΕΚ, καὶ εἶναι προσωπικὸς φίλος τοῦ κυρίου Ἀλλαμανῆ. Πρόκειται δηλαδή, περὶ μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐξελέγη εἰς τοὺς Σοφάδες. Νομίζω, ὅτι τὸ τηλεγράφημα ἀπὸ μίαν κωμόπολιν ἡ ὁποία ὑπέστη ὁλοκληρωτικὴν καταστροφήν, ἀποτελεῖ ἀποστομωτικὴν ἀπάντησιν εἰς τὰς ἐπικρίσεις αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν. Τελειώνων, κύριοι βουλευταί, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ θὰ παρεκάλουν ὅλως ἰδιαιτέρως τὴν Κυβέρνησιν, νὰ λάβῃ μέριμναν διὰ τὴν ὁριστικὴν στέγασιν τῶν κατοίκων, νὰ μὴ διέλθωμεν δηλαδή, καὶ ἡμεῖς διὰ τοῦ μεταβατικοῦ σταδίου, ἀλλ’ ἀπὸ τὴν σκηνὴν νὰ περάσωμεν εἰς τὴν ὁριστικὴν στέγασιν. Θὰ παρεκάλουν ἐπίσης νὰ ληφθῇ μέριμνα διὰ τὴν ταχεῖαν συγκέντρωσιν σίτου καὶ γεωργικῶν προϊόντων. Καὶ ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς παρουσίας τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, θὰ θίξω καὶ τὸ θέμα τὸ μέγα, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὴν περιφέρειαν τῆς Καρδίτσης, τὸ θέμα δηλαδή, τοῦ ἐνοικιοστασίου. Εἶναι ἕνα πολύπλοκον θέμα, καὶ δὲν εἶμαι βεβαίως ἕτοιμος, ἀλλὰ θὰ παρεκάλουν νὰ μὴ ἀποτελέσῃ τὸ ἐνοικιοστάσιον ἐμπόδιον διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν. Βεβαίως, εἶναι πρόβλημα, τὸ πῶς θὰ βγῇ ὁ ἐνοικιαστής. Τὸ ἰσχῦον ἐνοικιοστάσιον λύει τὸ θέμα δι’ εἰδικῆς διατάξεως, κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς περίπτωσιν ἑτοιμορροπίας τοῦ μισθίου, αἴρεται ἡ ἐνοικιοστασιακὴ προστασία. Βεβαίως, δὲν γνωρίζω, ἐὰν θὰ πρέπει νὰ θεσπισθοῦν εἰδικαὶ διατάξεις. Πάντως θὰ παρεκάλουν τὸν κύριον Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος εἶναι ἁρμόδιος, νὰ μελετήσῃ τὸ θέμα μὲ βάσιν, νὰ μὴ ἀποτελέσῃ ἐμπόδιον τὸ ἐνοικιοστάσιον, ἀλλὰ συγχρόνως νὰ εὑρεθῇ καὶ τρόπος προστασίας τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Ἐν προκειμένῳ σᾶς φέρω ὡς παράδειγμα τὴν Γερμανίαν, ἡ ὁποία ἐὰν ἀνῳκοδομήθη ταχύτατα, εἶναι διότι δὲν ὑπάρχει ἐκεῖ ἐνοικιοστάσιον. Ἐπαναλαμβάνω, δὲν θὰ πρέπει τὸ ἐνοικιοστάσιον νὰ ἀποτελέσῃ ἐμπόδιον διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῆς περιοχῆς αὐτῆς. Τελειώνων, κύριοι βουλευταί, ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι οἱ Θεσσαλοὶ εἶναι ἐργατικοί, ἔχουν πίστιν εἰς τὸν ἑαυτόν των καὶ τὴν Κυβέρνησιν, καὶ πιστεύω, ὅτι ταχέως θὰ ἀνορθωθοῦν ἐκ τῶν ἐρειπίων των. (Χειροκροτήματα).

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατετέθη εἰς τὸ Προεδρεῖον ἔνστασις ἐλλείψεως ἀπαρτίας. Πρὶν ἢ ἀσχοληθῶμεν μὲ τὸ θέμα τῆς ἐνστάσεως, ἔχω νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι παρεκλήθην ἀπό τινας συναδέλφους, ἐὰν εἶναι δυνατὸν αὔριον νὰ γίνῃ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος ἐπὶ ἄλλων θεμάτων, ἡ δὲ συζήτησις ἐπὶ τῆς συζητουμένης ἐπερωτήσεως νὰ συνεχισθῇ τὴν προσεχῆ Δευτέραν.

§105Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς συζητουμένης ἐπερωτήσεως.

§106Χ. ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗΣ (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ εἶχεν ἀντίρρησιν νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ καὶ αὔριον, ἀλλὰ πολλοὶ τῶν κ. κ. συναδέλφων, εὑρίσκονται εἰς Θεσσαλίαν καὶ δι’ αὐτὸ ἐπιβάλλεται νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν Δευτέραν.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπευθύνω μίαν ἔκκλησιν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ὑπάρχουν 10 συνάδελφοι Θεσσαλίας, οἱ ὁποῖοι, ἐπειδὴ πρόκειται νὰ μεταβῇ εἰς Θεσσαλίαν ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, θέλουν νὰ μεταβοῦν καὶ ἐκεῖνοι. Ἐρωτᾶται, λοιπόν, ἡ Βουλή, συναδελφικῶς, δέχεται τὴν ἀναβολὴν συνεχίσεως τῆς συζητήσεως τῆς προκειμένης ἐπερωτήσεως διὰ τὴν Δευτέραν;

§108Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐὰν πρόκειται νὰ συνοδεύσουν τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, συμφωνοῦμεν.

§109ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἴμεθα σύμφωνοι, κ. Πρόεδρε.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἡ κατατεθεῖσα ἔνστασις ἐλλείψεως ἀπαρτίας ἔχει οὕτω: «Ἔνστασις μὴ ἀπαρτίας Πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Ἀξιότιμε κ. Πρόεδρε, Ἐπειδὴ τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα περὶ σεισμοπλήκτων καὶ μέτρων ληφθέντων καὶ ληφθησομένων παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ἔδει νὰ τύχῃ γενικῆς ἀντιλήψεως τοῦ Σώματος τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους καὶ τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως, οὐχὶ δὲ μόνον τινῶν τῶν ἀξιοτίμων κ. κ. Ὑπουργῶν καὶ ἐπειδὴ ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Συμπολιτεύσεως ἀπουσιάζει τὸ πλεῖστον μέρος τῶν βουλευτῶν, οἵτινες ἴσως θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐνημερωθῶσι περὶ τῆς ἐκτάσεως τῶν σεισμῶν τῆς Θεσσαλίας, ἀλλὰ καὶ νὰ εἰσηγηθοῦν εἰς τὴν Βουλὴν τὰς γνώμας των περὶ τῶν ληπτέων μέτρων πρὸς ἀνακούφισιν τῶν παθόντων ἐκ τῆς θεομηνίας τῶν σεισμῶν, ὑποβάλλομεν οἱ ὑπογεγραμμένοι βουλευταὶ ἔνστασιν μὴ ἀπαρτίας καὶ λύσιν τῆς συνεδριάσεως τῆς ἀπόψε ἐκ τοῦ ἄνω λόγου καὶ τὴν συνέχισιν τῆς συζητήσεως εἰς τὴν αὐριανὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς, ἥτις ἄλλωστε, δὲν ἐπιδέχεται, κατὰ τὴν γνώμην ἡμῶν, οὐδεμιᾶς ἀναβολῆς, λόγῳ τῆς σοβαρότητος τοῦ συζητουμένου θέματος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Μαΐου 1954. Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ Ι. Γιαννιδάκης, Κ. Βασαρδάνης, Π. Τζαννετάκης, Ι. Ζίγδης, Ν. Ζορμπᾶς, Θ. Ἀνδρεάδης, Γ. Τζατζάνης, Γ. Πετρακογεώργης, Δ. Ἡρακλείδης, Λ. Βαμπούλης». Διαπιστῶν, ὅτι ὄντως δὲν εὑρισκόμεθα ἐν ἀπαρτίᾳ, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λύσω τὴν συνεδρίασιν.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἐλλείψει ἀπαρτίας, δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ. μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 10.15′ μ. μ.).