1954.02.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 35η

Τετάρτη 17 Φεβρουαρίου 1954

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.30′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Δερδεμέζης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, διορθουμένου ἐν σελίδι 10 τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας εἰς τὸ ὀρθὸν «εἶπον Ὄχι 103, Ναὶ 33». Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11637) 2.2.1954 ἐγγράφου του διαβιβάζει αἴτησιν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Ἀθηνῶν μετὰ ποινικῆς δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ Σάμης κ. Γερασίμου Βασιλάτου, κατηγορουμένου ἐπὶ συκοφαντικῇ δυσφημήσει καὶ ζητοῦντος τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας τούτου, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν.

§4Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δώσῃ ἀμέσως τὴν ἔγκρισίν της διὰ τὴν ἄρσιν τῆς ἀσυλίας μου.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, συμφώνως τῷ Κανονισμῷ, ἡ αἴτησις θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἀφοῦ συνέλθῃ, θὰ συντάξῃ τὴν ἔκθεσίν της, ὁπότε ἐν συνεχείᾳ θὰ ἀποφασίσῃ τὸ Σῶμα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Μπαροῦνος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§6Κ. ΜΠΑΡΟΥΝΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Βενέτης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Ν. Δ. 2563)1953 «περὶ ἐπανεποικισμοῦ παραμεθορίων περιοχῶν καὶ ἐνισχύσεως τοῦ πληθυσμοῦ αὐτῶν». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Β. Βύζας καὶ Δ. Δόκος καταθέτουσι τροπολιγίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεών τινων τῆς κειμένης νομοθεσίας περὶ διαχειρίσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ν. Κουντούρης, Σ. Κωτιάδης καὶ Ε. Ζαννῆς καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως νόμων ἁρμοδιότητος τοῦ Γενικοῦ Χημείου τοῦ Κράτους». Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Μαυρομμάτης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καθορισμοῦ ὁρίου ἡλικίας ὑπαλλήλων Ἐμπορικῶν, Βιομηχανικῶν, Ἐπαγγελματικῶν καὶ Βιοτεχνικῶν Ἐπιμελητηρίων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Θ. Διακουμόπουλος, Ν. Κάρτσωνας, Ι. Ψαρρέας, Κ. Ποντίδης καὶ Σ. Πολυζωγόπουλος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαλύσεως, τροποποιήσεως ἢ ἀναμορφώσεως συμβάσεών τινων παραχωρήσεως ἐκμεταλλεύσεως ἰαματικῶν πηγῶν Ε. Ο. Τ. καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων».

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα ἤδη εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας. Ὁ κ. Δ. Ἀλιπράντης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Ἑνώσεως Ἐφοπλιστῶν Μεσογειακῶν φορτηγῶν ἀτμοπλοίων, ζητούσης τὴν ταχεῖαν νομοθετικὴν ρύθμισιν τῶν ἐκκρεμούντων αἰτημάτων διὰ τὴν διαγραφὴν ἢ μείωσιν τῆς ἀρχικῆς δανειακῆς ἐπιβαρύνσεώς των λόγῳ τῆς διαπιστωθείσης βαρείας χρεώσεως τῶν μεσογειακῶν σκαφῶν τῶν ἐπανορθώσεων διὰ τὴν ρύθμισιν τῶν ἐκ τόκων καὶ χρεωλυτικῶν δόσεων τῶν ἐνυποθήκων ὀφειλῶν τῶν μεσογειακῶν πλοίων καὶ τὴν ἀποτροπὴν τῆς αὐστηροτάτης μεταχειρίσεως τῶν Μεσογειακῶν πλοιοκτητῶν διὰ τῆς παρεκκλίσεως ἀπὸ τῶν διατάξεων περὶ διοικητικῆς ἐκτελέσεως καὶ τῆς καταργήσεως τῶν διευκολύνσεων τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ νόμου 5940.

§8Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρὰ τὸ ὅτι ἡ ἐρώτησίς μου, ἀφορᾷ κυρίως ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, λόγῳ τῶν εἰδικωτέρων αἰτημάτων τῆς ἑνώσεως ἐφοπλιστῶν Μεσογ. φορτηγῶν ἀτμοπλοίων, ἐν τούτοις, θεωρῶ χρήσιμον, ὅτι ἀπευθυνομένη καὶ εἰς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, τὸν ἀσκοῦντα τὴν Κυβερνητικὴν ναυτιλιακὴν πολιτικήν, θὰ τοῦ δώσῃ τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐκδηλώσῃ τὰς ἐν προκειμένῳ ἀπόψεις του. Εἶναι γεγονός, κ. κ. συνάδελφοι, ὅτι τὰ μεσογειακὰ φορτηγὰ ἀτμόπλοια, ἔχουν ἀπ’ ἀνέκαθεν ἰδιάζουσαν θέσιν εἰς τὴν καθόλου Ἑλληνικὴν Ἐμπορικὴν Ναυτιλίαν. Εἶναι τὰ ἀτμόπλοια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐνῷ ἀνήκουν κυρίως εἰς τοὺς κατὰ παράδοσιν ναυτικοὺς μας, οἵτινες διαθέτουν ὅλα τὰ κεφάλαιά των, διὰ τὴν διατήρησιν αὐτοῦ τοῦ ἐμπορικοῦ στόλου, χωρὶς νὰ ὑπολογίζουν εἰς τὴν ἁλματώδη αὔξησιν, ὡς συμβαίνει, μὲ τὴν ποντοπόρον ναυτιλίαν τοῦ ἐφοπλιστικοῦ κεφαλαίου των, ἀποτελοῦν ἕνα σημαντικὸν διὰ τὰς ἐθνικὰς ἀνάγκας κλάδον τῆς ἐμπορικῆς μας ναυτιλίας, εὑρισκόμενα καθ’ ὅλας τὰς ἐθνικὰς δοκιμασίας εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Κράτους. Καὶ ἡ φορτηγὸς Μεσογειακὴ ναυτιλία, ὄχι μόνον φέρει τὴν Ἑλληνικὴν σημαίαν εἰς ὅλους τοὺς Μεσογειακοὺς λιμένας καὶ τοὺς λιμένας τῆς Μέσης Ἀνατολῆς καὶ τοῦ Εὐξείνου Πόντου, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἐκείνη διὰ τῆς ὁποίας ὅλα τὰ ἀγαθὰ τῆς Ἐθνικῆς βιομηχανικῆς καὶ γεωργικῆς παραγωγῆς μεταφέρονται εἰς τοὺς λιμένας αὐτοὺς καὶ τὰς ἀγορὰς αὐτὰς καὶ γενικώτερον προωθεῖται πρὸς τοὺς λιμένας τὸ Ἑλληνικὸν ἐξαγωγικὸν ἐμπόριον μὲ τὴν συμβολὴν τῶν πλοίων τούτων. Παρὰ ταῦτα, τὸν κατ’ ἐξοχὴν ναυτικὸν ἐφοπλιστικὸν κόσμον, ποὺ διατηρεῖ τὰ πλοῖα ταῦτα τὸν παρακολουθεῖ μία μόνιμος παρανόησις καὶ ἀτυχία ἐν τῇ ἐκμεταλλεύσει των. Πλάνη δραματικὴ δι’ αὐτούς. Δυστυχῶς δ’ ἐκ τῆς παρεγνωρισμένης αὐτῆς θέσεως τῶν Μεσογειακῶν ἐφοπλιστῶν λαμβάνονται καὶ μέτρα σχεδὸν ὅμοια, ὅπως τὰ μέτρα ἔναντι τῶν ἐφοπλιστῶν τῆς ποντοπόρου ναυτιλίας. Τί ζητοῦν οἱ Μεσογειακοὶ ἐφοπλισταί; Ὅπως ἐνθυμεῖσθε ὅλοι κατὰ τὸν πόλεμον ὅλα τὰ διατιθέμενα Ἑλληνικὰ Μεσογειακὰ φορτηγὰ ἀμέσως διετέθησαν ὑπὲρ τῶν ἐκ τοῦ πολέμου Ἐθνικῶν ἀναγκῶν. Ἐτερματίσθη ὁ πόλεμος. Κανένα ἐξ αὐτῶν τῶν καραβιῶν δὲν ἐπέζησεν. Ἡ ἀγωνία τῶν Ἑλλήνων ναυτικῶν τῶν Μεσογειακῶν σκαφῶν διὰ νὰ ἐπανακτήσῃ ἡ Ἑλληνικὴ Μεσογειακὴ φορτηγὸς ναυτιλία σκάφη, τοὺς ὡδήγησεν εἰς μίαν αἰσχροκερδῆ ἐκμετάλλευσιν — τὸ τονίζω — κατὰ τὴν ἀγορὰν τῶν ὑπὸ τῶν συμμαχικῶν ἐπανορθώσεων διατεθέντων πεπαλαιωμένων φορτηγῶν ἀτμοπλοίων. Ἡ ἀγωνία των, ν’ ἀποκτήσουν σκάφη καὶ νὰ τὰ διαθέσουν εἰς τὰς Ἑλληνικὰς θαλάσσας τοὺς ὡδήγησεν εἰς τὸ νὰ ἀγοράσουν εἰς ὑπερβολικὰς τιμὰς τὰ πεπαλαιωμένα ἐκεῖνα βαπόρια. Ἡ τότε Κυβέρνησις, πράγματι, μὲ ἐπαχθεῖς ὅρους καὶ μὲ βαρύτατον τίμημα ποὺς ἀνεγνώρισεν ὡς πλοιοκτήτας. Ἦλθεν ὅμως ἡ πραγματικότης καὶ ἡ χρεωκοπία των δὲν ἄργησε νὰ φανῇ. Σήμερον, ἐκ τῶν 22 αὐτῶν μεσογειακῶν φορτηγῶν ἀτμοπλοίων, τὰ δέκα εἶναι παρωπλισμένα λόγῳ ἀκαταλληλότητος ἢ ἐλλείψει ἐργασίας καὶ κινοῦνται μόνον τὰ δώδεκα. Τοῦτο συμβαίνει καὶ Λόγῳ τοῦ μεγάλου συναγωνισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἐξεδηλώθη εἰς τὴν Μεσόγειον ἀπὸ τὰ νεότευκτα καράβια τῆς Ἰταλίας καὶ τῆς Τουρκίας. Βεβαίως χρέος ὅλων μας εἶναι νὰ βοηθήσωμεν τοὺς Μεσογειακοὺς ἐφοπλιστὰς διὰ νὰ κατορθώσουν νὰ συγκρατήσουν ἐν ἀκμῇ καὶ δράσει τὰ βαπόρια αὐτά. Τί ζητοῦν; Ζητοῦν διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον καταρτίζει τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ληφθῇ ἰδιαιτέρα στοργικὴ πρόνοια καὶ νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ προκατειλημμένη παρανόησις τοῦ ρόλου των. Χαίρω πολύ, διότι ὁ παριστάμενος ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, γνωρίζων ἐπαρκῶς καὶ πλήρως τὸ θέμα, θὰ διερμηνεύσῃ αὐτὴν τὴν πικρίαν των καὶ αὐτὸ τὸ καθολικόν των αἴτημα διὰ νὰ ἐνισχυθῇ μὲ στοργὴν ἡ Μεσογειακὴ φορτηγὸς ναυτιλία μας. (Χειροκροτήματα).

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§10Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ αἴτημα εἶναι δίκαιον. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ προσέφεραν τὰς περιουσίας των ὁλοκαύτωμα εἰς τὸν ἀγῶνα τοῦ Ἔθνους. Εἶχον τὴν εὐχέρειαν καὶ αὐτοὶ νὰ ταξιδεύσουν ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος, συναποκομίζοντες τὸν πλοῦτον των καὶ νὰ τὸν μεταβάλουν εἰς πλοῖα ὑπὸ ξένην σημαίαν καὶ νὰ ἐρχώμεθα σήμερον νὰ τοὺς παρακαλοῦμεν καὶ νὰ τοὺς παρέχωμεν προνόμια διὰ νὰ ἐπαναφέρουν τὰ πλοῖα των ὑπὸ τὴν κυανόλευκον. Αὐτοὶ δὲν ἔφυγον ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα. Παρέμειναν καὶ ἔζησαν τὴν ἀγωνίαν τοῦ λαοῦ μας καὶ ἐθυσίασαν τὴν περιουσίαν των. Τώρα ζητοῦν ἴσην τοὐλάχιστον μεταχείρισιν πρὸς ἐκείνους πρὸς τοὺς ὁποίους τὸ Κράτος παρέχει προνόμια καὶ προσπαθεῖ νὰ τοὺς πείσῃ νὰ ἐπαναφέρουν τὰ πλοῖα των ὑπὸ τὴν κυανόλευκον. Ἔχουν ἀπόλυτον δίκαιον οἱ ἄνθρωποι αὐτοί. Συνιστῶ θερμότατα τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας μὲ κατανόησιν νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ἐπιλύσεως τῶν αἰτημάτων τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, διὰ νὰ ἠμπορέσουν τὰ πλοῖα αὐτὰ ἀνδρωμένα καὶ καλῶς κατηρτισμένα νὰ τὰ διατηρήσωμεν εἰς τὴν Μεσόγειον. Μᾶς χρειάζεται ἡ φορτηγὸς ναυτιλία τῆς Μεσογείου, ὅπως μᾶς χρειάζεται καὶ ἡ ἀκτοπλοΐα, διότι μᾶς συναγωνίζονται ξένες σημαῖες. Ἀλλὰ αὐτὰ τὰ πλοῖα μᾶς χρειάζονται διὰ πολλοὺς λόγους, καὶ Ἐθνικοὺς ἀκόμη. Δι’ αὐτό, κύριε Ὑπουργέ, συνηγορῶ ἐκθύμως καὶ θὰ εἶμαι πρόθυμος νὰ ὑποστηρίξω καὶ νὰ ψηφίσω κάθε νομοθετικὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον θὰ φέρετε ἐδῶ ἐπὶ τῷ τέλει τῆς ἱκανοποιήσεως τῶν δικαίων αὐτῶν αἰτημάτων.

§11Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Μετὰ τὴν πλήρη ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος ἀπὸ τοὺς δύο πρὸ ὀλίγου ὁμιλήσαντας συναδέλφους, θεωρῶ περιττὸν νὰ ἐπανέλθω καὶ ἐγώ. Παρακαλῶ ὅμως, καὶ ἐγὼ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, ὅπως ἐξετάσῃ μετὰ πάσης εὐμενείας τὸ ὑπόμνημα, τῶν ἐφοπλιστῶν τῆς μεσογειακῆς φορτηγοῦ ναυτιλίας.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας ἔχει τὸν λόγον.

§13Ε. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ (Ὑπ. Ἐμπ. Ναυτιλίας). Ἀναγνωρίζομεν πλήρως κατ’ ἀρχὴν τὸ δίκαιον τοῦ αἰτήματος τῶν Μεσογειακῶν φορτηγῶν πλοίων. Προηγήθημεν ὅμως, ὑποθέτω, καὶ αὐτῆς τῆς ἐρωτήσεως, τῶν ἀξιοτίμων κ. κ. συναδέλφων, διότι ἀναγνωρίζομεν, ὅτι λόγῳ τῆς κρίσεως τὴν ὁποίαν ὑπέστησαν τὰ πλοῖα αὐτά, δὲν εὑρίσκονται εἰς καλὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν. Εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι οἱ ἐφοπλισταὶ τῶν Μεσογειακῶν φορτηγῶν πλοίων κατέβαλον εἰς τὸ Δημόσιον ἕνα ὡρισμένον ποσοστόν, εὑρίσκονται ὅμως εἰς ἀδυναμίαν καταβολῆς τοῦ ὑπολοίπου. Εἰς συνάντησίν μου μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐμείναμεν σύμφωνοι περὶ τοῦ τρόπου τοῦ διακανονισμοῦ τῆς καταβολῆς εἰς δόσεις τοῦ ὀφειλομένου ποσοῦ, μειωμένου καθ’ ὡρισμένον ποσοστόν, διότι, φυσικά, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχουν τὴν ἀξίωσιν νὰ μὴ καταβληθῇ ἐξ ὁλοκλήρου ἢ τοὐλάχιστον μειωμένον ἀναλόγως τῆς οἰκονομικῆς δυναμικότητος ἑκάστου, καὶ τῆς προθεσμίας του πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεών του. Ὑποθέτω, ὅτι ἡ ἀπάντησίς μου αὐτή, θὰ ἱκανοποιῇ τὴν Βουλήν καὶ τοὺς ἔχοντας τὰ Μεσογειακὰ φορτηγὰ πλοῖα.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Κωτιάδης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ διὰ τίνα λόγον παρεγνωρίσθη ἡ Δωδεκάνησος καὶ δὲν συμπεριελήφθη προσέγγισις εἰς τὸν λιμένα τῆς Ρόδου κατὰ τὴν ρύθμισιν τῶν δρομολογίων τῶν δύο νεοτεύκτων Μεσογειακῶν σκαφῶν «Ἀχιλλεύς» καὶ «Ἀγαμέμνων».

§15Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. Σκοπὸς τῆς ἐρωτήσεώς μας εἶναι νὰ πληροφορηθῶμεν διὰ ποίους λόγους παρεγνωρίσθη ἡ Δωδεκάνησος καὶ δὲν συμπεριελήφθη προσέγγισις εἰς τὸν λιμένα τῆς Ρόδου, κατὰ τὴν δρομολόγησιν τῶν δύο νεοτεύκτων σκαφῶν «Ἀχιλλεύς» καὶ «Ἀγαμέμνων». Ὡς γνωστὸν τὰ δρομολόγια τοῦ «Ἀχιλλεύς» καθωρίσθησαν ἤδη καὶ ἐντὸς ὀλίγου πρόκειται νὰ δρομολογηθῇ καὶ τὸ «Ἀγαμέμνων». Πλὴν ὅμως δὲν συμπεριελήφθη προσέγγισις εἰς τὸν λιμένα τῆς Ρόδου, διότι δῆθεν δὲν ἐπαρκεῖ ὁ χρόνος τοῦ δεκαπενθημέρου διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς γραμμῆς αὐτῆς. Ἡ Ρόδος, κύριε Ὑπουργέ, εἶναι ἡ προθήκη τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μεσόγειον καὶ ἔχει ἐξελιχθῆ εἰς διεθνὲς τουριστικὸν κέντρον καὶ ὡς ἐκ τούτου ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην ἀτμοπλοϊκῆς συνδέσεως μὲ τὰς χώρας τῆς Μέσης Ἀνατολῆς καὶ κυρίως μετὰ τῆς Αἰγύπτου, ὅπου διαβιοῖ μία Ἑλληνικὴ παροικία ἀποτελουμένη κυρίως ἀπὸ Δωδεκανησίους. Εἶναι Ἐθνικῶς ἐπιζήμιον τὰ Μεσογειακὰ σκάφη νὰ παρακάμπτωσι τὴν Ρόδον καὶ νὰ μὴ προσεγγίζωσιν, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὰ Ἰταλικὰ, τῶν ὁποίων ἀναγκαστικῶς κάμνουν χρῆσιν καὶ οἱ Δωδεκανήσιοι, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν νὰ ἐπισκεφθοῦν τὴν Πατρίδα των καὶ οἱ Αἰγύπτιοι οἱ ὁποῖοι παραθερίζουν εἰς τὴν Ρόδον. Διερωτῶμαι, διατὶ οἱ Ἕλληνες ἐφοπλισταὶ, εἶναι τόσον ἀπρόθυμοι, ἐφ’ ὅσον οἱ Ἰταλοὶ εἶναι πρόθυμοι καὶ προσεγγίζουν εἰς τὴν Ρόδον. Ἐπιθυμοῦμεν, κύριε Ὑπουργέ, νὰ ἀσκήσητε ὅλον τὸ κῦρος καὶ τὴν ἐπιρροήν σας, εἰς τοὺς Ἕλληνας ἐφοπλιστὰς εἰς τρόπον ὥστε τουλάχιστον κατὰ τὴν περίοδον μεταξὺ Μαΐου καὶ Σεπτεμβρίου νὰ περιληφθῇ καὶ ἡ Ρόδος εἰς τὰ δρομολόγια τῶν Ἐθνικῶν μας σκαφῶν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Ζαννῆς ἔχει τὸν λόγον.

§17Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ὁμιλοῦμεν, κύριε Πρόεδρε, περὶ τουρισμοῦ, καὶ εἶναι γνωστὸν τοῖς πᾶσιν, ὅτι ἡ Ρόδος διαθέτει ἕναν ἐξοπλισμὸν τουριστικὸν τὸν ὁποῖον δὲν διαθέτει οὐδεμία ἄλλη πόλις τῆς Ἑλλάδος. Διὰ νὰ ὑπάρχῃ ὅμως τουρισμὸς πρέπει νὰ ὑπάρχουν καὶ τὰ μέσα μεταφορᾶς. Ἡ ΤΑΕ τελευταίως ἐμείωσε τὰ δρομολόγια της. Ἐπιπροσθέτως οὐδὲν πλοῖον δὲν συνδέει τὴν Δωδεκάνησον μὲ τὴν Μέσην Ἀνατολὴν, καὶ ὅμως κατὰ τὴν περίοδον τῆς Κατοχῆς πλεῖστα πλοῖα συνέδεον τὴν Δωδεκάνησον μὲ τὴν Μέσην Ἀνατολὴν καὶ ἡ Ρόδος εἶχε καταστῆ τότε τὸ κέντρον εἰς τὸ ὁποῖον παρεθέριζον, ὄχι μόνον οἱ Ἕλληνες τῆς Αἰγύπτου, ἀλλὰ καὶ οἱ ξένοι τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, ὅπως ὁ βασιλεὺς καὶ ὁ πρωθυπουργὸς τῆς Αἰγύπτου, τοῦ Ἰρὰκ κλπ. Σήμερον ὁ τουρισμὸς περιωρίσθη καὶ ἐγένετο μᾶλλον ἐσωτερικὸς τουρισμός. Ἡ Ρόδος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνταποκριθῇ καὶ νὰ ἐπιτελέσῃ τὸν προορισμόν της, ἐφ’ ὅσον ἐξακολουθεῖ ἡ κατάστασις αὐτή. Ὡς εἶπε καὶ ὁ κ. Κωτιάδης, εὑρισκόμεθα εἰς τὴν προθήκην ποὺ θὰ πρέπει νὰ ἀποτελῇ τὴν ἀκτινοβολίαν τῆς Ἑλλάδος πρὸς τὴν Μέσην Ἀνατολήν. Δι’ αὐτό, συνιστῶ, ὅπως ἐξασκήσητε πᾶσαν πίεσιν εἰς τὴν Ἑταιρείαν ἡ ὁποία ἔχει εἰς τὴν διάθεσίν της τὰ δύο πλοῖα ὅπως τουλάχιστον κατὰ τοὺς θερινοὺς μῆνας συνδέσῃ μὲ τὰ δρομολόγια της τὴν Ρόδον μὲ τοὺς λιμένας τῆς Μέσης Ἀνατολῆς.

§18Ε. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ (Ὑπ. Ἐμπ. Ναυτιλίας). Εἶναι γνωστὸν, ὅτι βάσει τῆς ὑφισταμένης νομοθεσίας, δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ δρομολογήσωμεν ἡμεῖς πλοῖα ταξιδεύοντα πέραν τῶν ἀκτοπλοϊκῶν μας συγκοινωνιῶν. Μόνον νομοθετικῶς ρυθμιζόμενον τὸ ζήτημα, δύναται νὰ μεταβάλῃ τὴν κατάστασιν. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον ζητοῦν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, θὰ τὸ πράξω. Δηλαδή, θὰ κάμω τὴν σύστασιν, εἰς τοὺς κ. κ. ἐφοπλιστάς, διότι προσωπικῶς ἀναγνωρίζω τὸ δίκαιον τοῦ αἰτήματος.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Ἀλιπράντης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς ἑνώσεως πληρωμάτων ρυμουλκῶν λιμένος Πειραιῶς, ζητούσης τὴν σύστασιν εἰδικῆς ἐπιτροπῆς διὰ τὴν κρίσιν τῶν ὑποψηφίων πρὸς ἀπόκτησιν πτυχίου μηχανικοῦ, θερμαστοῦ καὶ ναύτου ρυμουλκῶν.

§20Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν, διότι πράγματι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ ἀνανεωθῇ τὸ ἔμψυχον ὑλικὸν ποὺ ἀσχολεῖται μὲ τὰ ρυμουλκά. Ἔχομεν πολὺν καιρὸν νὰ δημιουργήσωμεν νέα στελέχη διὰ τῆς ἐξετάσεως ὑπὸ εἰδικῆς ἐπιτροπῆς, ὡς ἐγένετο καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν. Σήμερον οἱ πλοιοκτῆται τῶν ἐν λόγῳ σκαφῶν, χρησιμοποιοῦν ἔμψυχον ὑλικὸν μὴ εἰδικευμένον. Τοῦτο φυσικὰ γίνεται ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ εἰδικευμένου προσωπικοῦ. Εἶναι ἀναγκαῖον χάριν τῆς ἀνανεώσεως τοῦ ἐμψύχου ὑλικοῦ τῶν ρυμουλκῶν νὰ συσταθῇ εἰδικὴ ἐπιτροπὴ διὰ τὴν κρίσιν τῶν ὑποψηφίων.

§21Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Συνιστῶ, κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφοράν. Εἶναι ἀναγκαῖον νὰ ἐξοπλισθοῦν τὰ ρυμουλκὰ διὰ τοῦ καταλλήλου καὶ εἰδικευμένου προσωπικοῦ διότι ἐκπληροῦν τεραστίαν ὑπηρεσίαν. Παρακαλῶ, τὸν κ. Ὑπουργόν.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καθορισμοῦ ὁρίου ἡλικίας ὑπαλλήλων Ἐμπορικῶν, Βιομηχανικῶν, Ἐπαγγελματικῶν καὶ Βιοτεχνικῶν Ἐπιμελητηρίων».

§23ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τὸ σχέδιον νόμου «περὶ καθορισμοῦ ὁρίου ἡλικίας ὑπαλλήλων Ἐμπορικῶν, Βιομηχανικῶν, Ἐπαγγελματικῶν καὶ Βιοτεχνικῶν Ἐπιμελητηρίων». αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ Ἐπιμελητηρίων Νομοθεσίας».

§25ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ Ἐπιμελητηρίων Νομοθεσίας». αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων ἀνακυπτόντων ἐκ τῆς ἀνωμάλου διαθέσεως οἰκιακῶν σκευῶν εἰσαχθέντων ἀτελῶς», ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§27ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων ἀνακυπτόντων ἐκ τῆς ἀνωμάλου διαθέσεως οἰκιακῶν σκευῶν εἰσαχθέντων ἀτελῶς», ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. βʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν.Δ. 2443) 1953 «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τὴν πειθαρχικὴν δίωξιν Ἀξιωματικῶν τοῦ Στρατοῦ Ξηρᾶς».

§29ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. 2443)1953 «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τὴν πειθαρχικὴν δίωξιν Ἀξιωματικῶν τοῦ Στρατοῦ Ξηρᾶς». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ καταργήσεως διατάξεών τινων περὶ χορηγήσεως ἀδειῶν ὁδηγῶν αὐτοκινήτων».

§31ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ καταργήσεως διατάξεών τινων περὶ χορηγήσεως ἀδειῶν ὁδηγῶν αὐτοκινήτων», ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τῆς 2 παραγρ. τοῦ ἄρθρου 1 τῆς Ἐκθέσεως τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος 2536 τοῦ 1953 «περὶ ἐπανεποικισμοῦ τῶν παραμεθορίων περιοχῶν καὶ ἐνισχύσεως τοῦ πληθυσμοῦ αὐτῶν». Ὁ Εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας κ. Κ. Βενέτης, ἔχει τὸν λόγον. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Πλαγιάννης).

§33Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον τίθεται ὑπ’ ὄψιν ἡμῶν, ἔρχεται νὰ κάμῃ ὡρισμένας συμπληρώσεις καὶ τροποποιήσεις τοῦ Ν. Δ. 2536)1953 περὶ ἐπανεποικισμοῦ παραμεθορίων περιοχῶν. Κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοθετικοῦ αὐτοῦ διατάγματος τὸν Αὔγουστον, ἀνεπτύχθη καὶ ἀπὸ τὴν Συμπολίτευσιν καὶ ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν ἡ ἀνάγκη νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ ταχύτερον ὁ ἐπανεποικισμὸς τῶν παραμεθορίων περιοχῶν, καὶ δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνάγκη νὰ τονίσω, εἶναι, ὅτι πρόκειται περὶ 112 συνοικισμῶν διὰ τὴν ἐπάνδρωσιν τῶν συνόρων καὶ περὶ κατασκευῆς καὶ ἐπισκευῶν 38.000 σπιτιῶν, ἐπίσης δὲ καὶ περὶ τῆς ἀξιοποιήσεως τῶν τριῶν ἑκατομμυρίων στρεμμάτων καλλιεργησίμων καὶ καλλιεργουμένων καὶ πολλῶν ἄλλων ἐκτάσεων βοσκῶν καὶ δασῶν. Διὰ τοῦ Ν. Δ. 2536 καθορίζεται ὁ σκοπός, δηλαδὴ ἡ ἀνύψωσις τοῦ βιοτικοῦ καὶ κοινωνικοῦ ἐπιπέδου καὶ ὁ ἐπανεποικισμὸς τῶν παραμεθορίων περιοχῶν, ἀλλὰ καὶ ἡ ἀποστολὴ τῆς κεντρικῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θὰ ἀναλάβῃ τὸν ἐπανεποικισμὸν αὐτόν. Ἡ δὲ ἀποστολὴ τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς εἶναι, ὅτι ἡ ἐν γένει παρακολούθησις τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ παρόντος νομοθετικοῦ διατάγματος ἀνατίθεται εἰς τὴν ἀνωτάτην αὐτὴν ἐπιτροπὴν ἐξ Ὑπουργῶν, ἥτις ρυθμίζει ἑκάστοτε τὰς κατευθυντηρίους γραμμὰς τοῦ ἐπανεποικισμοῦ καὶ τῆς ἐνισχύσεως τῶν παραμεθορίων περιοχῶν, ἀποφαίνεται ἐπὶ παντὸς θέματος συναφοῦς πρὸς τὴν ἐκτέλεσιν καὶ κατανέμει τὰς ἑκάστοτε ἀναγραφομένας εἰς τὸν προϋπολογισμὸν σχετικὰς πιστώσεις. Ἀναφέρω τὸν σκοπὸν καὶ τὴν ἀποστολὴν τῆς ἐπιτροπῆς, διότι αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν βάσιν τοῦ Ν. Δ. 2536 τοῦ 1953. Εἶναι γεγονὸς, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εὑρέθη εἰς τὴν ἀπόλυτον ἀνάγκην νὰ ἀντιμετωπίσῃ δύο θέματα σοβαρώτατα τοῦ τόπου μας. Τὸ πρῶτον, λόγῳ τῶν σεισμῶν, ἠναγκάσθη νὰ φέρῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν νομοθετικὸν διάταγμα πρὸς ψήφισιν καὶ τὸ δεύτερον, ἡ ἀνάγκη τῆς ἐπανδρώσεως τῶν συνόρων μας μὲ τὸ νομοθετικὸν διάταγμα 2536 τοῦ 1953. Καὶ αἱ δέουσαι προσπάθειαι τῆς Κυβερνήσεως ἦσαν σοβαραὶ καὶ ἐξακολουθοῦν νὰ εἶναι, ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προτάσσεται ἡ μία καὶ νὰ ἕπεται ἡ ἄλλη. Διὰ μὲν τὴν ἐνίσχυσιν τῶν σεισμοπλήκτων ἐψηφίσθη ὁ νόμος 2576)53, διὰ τοῦ ὁποίου δίδονται ἀπεριόριστα δικαιώματα εἰς τὸν Ὑφυπουργὸν μὲ τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, καὶ ὀρθότατα, διότι ἡ ἀνάγκη εἶναι μεγάλη, τὰ ἐπείγοντα θέματα τῶν σεισμοπλήκτων νήσων μεγάλα, ἀλλὰ ἐκ παραλλήλου καὶ ἡ ἀνάγκη τῆς ἐπανδρώσεως τῶν συνόρων μας καὶ ἡ ἀντιμετώπισις τῶν ἀναγκῶν καὶ ἐλλείψεων τῶν πληθυσμῶν ποὺ θὰ ἐπανεποικισθοῦν εἰς τὰ μέρη αὐτά, εἶναι ἐξ ἴσου σοβαρά. Καὶ ἐνῷ εἰς τὸν πρῶτον νόμον δίδεται ἐξουσιοδότησις καὶ πρωτοβουλία ἀπεριόριστος εἰς τὸν Ὑφυπουργὸν, διὰ τοῦ δευτέρου νομοθετικοῦ διατάγματος περιορίζονται αἱ δυνατότητες καὶ αἱ πρωτοβουλίαι τοῦ Ὑπουργοῦ Βορείου Ἑλλάδος. Ἐὰν μελετήσῃ κανεὶς εἰς τὰ ἄρθρα 2, 11 καὶ 12 τοῦ Ν. Δ. 2576 διὰ τὰς σεισμοπλήκτους νήσους καὶ τὸ Ν. Δ. 2536, ἀλλὰ καὶ τὸ συμπλήρωμα αὐτοῦ, θὰ διαπιστώσῃ ὅτι ἡ πρωτοβουλία τοῦ Ὑπουργοῦ Βορείου Ἑλλάδος εἶναι περιωρισμένη, ἐνῷ δὲν θὰ ἔπρεπε. Κατόπιν αὐτῶν, φοβοῦμαι ὅτι καὶ παρὰ τὸ νομοθετικὸν διάταγμα 2536 καὶ τὸ συμπληρωματικὸν τὸ ὑπ’ ὄψιν ἡμῶν, δὲν θὰ δοθῇ ἡ εὐχέρεια εἰς τὸν Ὑπουργὸν Βορείου Ἑλλάδος νὰ ἀνταποκριθῇ πλήρως ὡς πρὸς τὴν ταχεῖαν ἐπάνδρωσιν τῶν συνόρων μας μὲ τοὺς πληθυσμούς, ποὺ πρέπει νὰ μετοικήσουν. Κύρια σημεῖα τοῦ σχεδίου νόμου, εἶναι τὰ ἑξῆς: Καθορίζονται αἱ γενικαὶ γραμμαί, ὑπὸ τὰς ὁποίας θὰ ἐνεργηθῇ ἡ στέγασις τῶν ἀστέγων, αἱ ὁποῖαι δὲν προεβλέποντο εἰς τὸ Ν. Δ. 2536. Δεύτερον, καθορίζεται καλυτέρα ὀργάνωσις διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ ἐπανεποικισμοῦ. Τρίτον, ἀναστέλλεται ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ Ν. Δ. 2536 διὰ τοὺς ἀναχωρήσαντας διὰ Τουρκίαν Μουσουλμάνους Δυτικῆς Θράκης, καὶ ἦτο ἐπιβεβλημένον αὐτό. Τέταρτον, καταργεῖται ἡ θέσις τοῦ Κυβερνητικοῦ Ἐπιτρόπου, ἡ θεσπισθεῖσα διὰ τοῦ νόμου 979 τοῦ 1946. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ Γεωργίας, ἐξετάσασα τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ὁμοφώνως ἀπεφάνθη ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ψηφισθῇ μὲ ἐλαφρὰς τροπολογίας καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὅπως ἐγκρίνῃ τὴν ψήφισιν αὐτοῦ. Εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἀναπτύξω τυχὸν ἀπαιτήσεις ὡρισμένων βουλευτῶν διὰ διαφόρους τροπολογίας. Καὶ εἰς τὸ νομοσχέδιον ὅμως παρουσιάζεται μία παράλειψις, ἢ μᾶλλον τρεῖς παραλείψεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι αἱ ἑξῆς: Πρῶτον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐργασθοῦν αἱ Ἐπιτροπαὶ ἀπαλλοτριώσεως, οὔτε καὶ νὰ ἐπιτευχθῇ κατανομὴ τοῦ κλήρου εἰς τοὺς ἐπανεποικιζομένους, ἐὰν δὲν ὑπάρχουν τοπογραφικὰ συνεργεῖα καὶ δεδομένου ὅτι τὰ τοπογραφικὰ συνεργεῖα τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας εἶναι ἐν ὅλῳ 70, καὶ δὲν δύνανται νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὰς τρεχούσας ἀνάγκας τῶν Νομῶν, προτείνω μίαν τροπολογίαν. Δεύτερον, ἐπειδὴ εἰς τὸ σχέδιον νόμου, εἰς τὸ ἄρθρον 2 ἐδάφιον 2 παράγραφος 2, εἶναι τὸ σοβαρώτερον σημεῖον ποὺ περιορίζει τὴν πρωτοβουλίαν τοῦ Ὑπουργοῦ Βορείου Ἑλλάδος, διότι τὸν ἀναγκάζει τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἐγκεκριμένου προγράμματος νὰ τὴν ἐνεργῇ σύμφωνα μὲ τὴν κειμένην νομοθεσίαν, ὑποβάλλω καὶ ἐγὼ μίαν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν θὰ ἀκούσετε. Ὅλοι γνωρίζομεν ὅτι εἰς ὅλας τὰς γεωργικὰς ὑπηρεσίας ὑπάρχει γραφεῖον ἐποικισμοῦ, τὸ δὲ γραφεῖον αὐτὸ ἄλλοτε λειτουργεῖ μὲ ἕνα ὑπάλληλον καὶ ἄλλοτε μὲ δύο ὑπαλλήλους. Ἐπειδὴ ἡ ὅλη ἐργασία τοῦ ἐπανεποικισμοῦ τῶν παραμεθορίων περιοχῶν καὶ τὰ πρῶτα στοιχεῖα ἀλλὰ καὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀποφάσεων, θὰ ἐνεργήσουν τὰ ἐποικιστικὰ γραφεῖα τῶν περιοχῶν ποὺ θὰ ἐπανεποικήσουν πληθυσμούς, νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ ἐνίσχυσις τῶν ἐποικιστικῶν αὐτῶν γραφείων, διότι ἄλλως οὔτε ἐπιτροπαὶ ἀπαλλοτριώσεως δύνανται νὰ ἐργασθοῦν, ἀλλ’ οὔτε καὶ ἡ εἰδικὴ ὑπηρεσία, ἡ συσταθεῖσα διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, εἶναι δυνατὸν νὰ συγκεντρώσῃ στοιχεῖα, διότι ἀπὸ τὰ ἐποικιστικὰ γραφεῖα θὰ ζητήσῃ τὰ στοιχεῖα αὐτά. Αἱ τροπολογίαι ποὺ προτείνω, εἶναι αἱ ἑξῆς: Τὸ ἐδάφιον 1 παράγρ. 2 τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου, νὰ ἀντικατασταθῇ ὡς ἑξῆς: «Ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἐγκεκριμένου προγράμματος ἐνεργεῖται ...... (ἀναγινώσκει) ........». Δευτέρα τροπολογία. Εἰς τὸ ἄρθρον 10, προστίθεται παράγραφος 9, ἔχουσα οὕτω: «Διὰ τὴν ἀπρόσκοπτον λειτουργίαν τῶν ἐποικιστικῶν γραφείων τῶν γεωργικῶν ὑπηρεσιῶν ...... (ἀναγινώσκει) .......». Τρίτη τροπολογία. Εἰς τὸ ἄρθρον 10, προστίθεται παράγραφος 10, ἔχουσα οὕτω: «Διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοπογραφικῶν ἐργασιῶν ...... (ἀναγινώσκει) .....». Παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ἐπειδὴ τὸ θέμα τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν σεισμοπλήκτων τὸ ἔχω ζήσει, καὶ ἐπειδὴ γνωρίζω τὰς δυσκολίας, αἱ ὁποῖαι θὰ προκύψουν ἀσφαλῶς κατὰ τὴν προσπάθειαν τοῦ ἐπανεποικισμοῦ τῶν παραμεθορίων περιοχῶν, μὲ τὰς τρεῖς αὐτὰς τροπολογίας δίδομεν τὴν εὐχέρειαν εἰς τὸν Γενικὸν Διοικητὴν Βορείου Ἑλλάδος νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν κατάστασιν καλύτερον, ἀλλὰ καὶ ταχύτερον. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἀπὸ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπροτάθη ἡ ἐπέκτασις τῆς ἀναστολῆς τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ Ν. Δ. 2536 καὶ διὰ τοὺς εἰς τὸ παραπέτασμα εὑρισκομένους. Βεβαίως, ἡ ὁλομέλεια τῆς Ἐπιτροπῆς ἀπέρριψε τὴν πρότασιν αὐτήν. Ἐγώ, ὡς εἰσηγητής, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ γίνῃ οὔτε συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, καὶ νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι θὰ ἔλθουν κάποιαν ἡμέραν οἱ εἰς τὸ παραπέτασμα εὑρισκόμενοι, θὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις μέριμναν νὰ τοὺς ἀποκαταστήσῃ, ὅπου αὐτὴ νομίζει καὶ ὅπου ὑπάρχει ἀνάγκη ἀποκαταστάσεως. Τὸ θέμα εἶναι σοβαρώτατον, κύριοι, διότι πρόκειται περὶ ἐπανδρώσεως συνόρων καὶ δὲν ἐπιτρέπεται δι’ ἀνθρωπιστικοὺς δῆθεν λόγους, νὰ βάλωμεν εἰς τὸ νευραλγικώτερον σημεῖον τῆς χώρας μας ἀνθρώπους καὶ οἰκογενείας ἀγνώστων ἐθνικῶν φρονημάτων. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος, ἄλλην μίαν φορὰν ἐπαναλομβάνω, οὐδὲ κἂν συζήτησις πρέπει νὰ γίνῃ.

§34Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Διατὶ ἀπαγορεύετε καὶ τὴν συζήτησιν ἀκόμη, εἰς τὴν Βουλήν;

§35Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Σχῆμα λόγου εἶναι, ἢ ἐπιταγή;

§36Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Ὅπως θέλετε, πάρτε το. Αὐτὰ ἤθελα νὰ εἴπω. (Χειροκροτήματα).

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Ἀνδρεάδης ἔχει τὸν λόγον.

§38Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ἐψηφίσθη ὑπὸ τὴν Ἐξουσιοδοτικὴν Ἐπιτροπὴν τὸ Ν. Δ. 2536, ἐδημιουργήθη ἕνας σάλος καὶ μάλιστα σάλος τρομερὸς μέσα εἰς τὴν τάξιν τῶν θιγομένων προσφύγων, καὶ ἰδιαιτέρως τῶν προσφύγων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶχαν ἐγκατασταθῆ εἰς τὰ νευραλγικὰ σημεῖα τοῦ Κράτους, εἰς τὰς παραμεθορίους περιοχάς. Συνεμερίσθην καὶ ἐγὼ, ὡς ἦτο φυσικόν, πλήρως τὰς ἀνησυχίας τῶν προσφύγων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐγκατασταθῆ εἰς τὰς περιοχὰς αὐτάς. Καὶ ἤμην εἷς ἐξ ἐκείνων ποὺ διεμαρτυρήθησαν διὰ τὸν σφαγιασμὸν — ἂς εἴπωμεν — τῶν κληρούχων προσφύγων, οἱ ὁποῖοι ἐνῷ ἐπὶ τριάκοντα συνεχῆ ἔτη παραμένοντες ἐκεῖ, εἰς τὰς παραμεθορίους περιοχάς, ἦσαν οἱ φορεῖς τοῦ πολιτισμοῦ, τῆς ἀσφαλείας, τῆς ἐξελίξεως καὶ τῆς προόδου τῶν περιοχῶν αὐτῶν, λέγω, ὅτι τὸ Ν. Δ. 2536)53, διὰ τοῦ ἄρθρου 8 τοὺς σφαγιάζει καὶ τοὺς ἐξουθενώνει κυριολεκτικῶς. Ἤμην, ἐπαναλαμβάνω, ἐκ τῶν πρώτων ποὺ διεμαρτυρήθησαν ἐγγράφως καὶ πρὸς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς καὶ παρεκάλουν θερμῶς, ὅπως ἀνασταλῇ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ Ν. Δ. 2536 καὶ εἰ δυνατὸν τροποποιηθῇ τὸ συντομώτερον, διότι, ἐπαναλαμβάνω, οἱ πρόσφυγες διεμαρτυρήθησαν ἐντονώτατα διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἄρθρου 8, τὸ ὁποῖον, λέγω, τοὺς ἀποξενώνει ἐντελῶς ἀπὸ τὰς περιουσίας, τὰς ὁποίας ἤδη εἶχον ἀποκτήσει ἀπὸ τῆς ἐγκαταστάσεώς των, ἔναντι τῆς προσφυγικῆς των ἀποζημιώσεως ὡς ἀνταλλαξίμων. Ἡ ἐφαρμογὴ τῆς ἀνηλεοῦς ἐκείνης διατάξεως τοῦ ἄρθρου 8, ἀπεστέρει ἀπὸ τοὺς πρόσφυγας κληρούχους ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα διακατεῖχον ἐπὶ μίαν τριακονταετίαν. Δὲν ἦτο δυνατὸν οἱ κληροῦχοι νὰ προσφύγουν εἰς πολιτικὰ δικαστήρια, διότι δυστυχῶς αἱ Κυβερνήσεις τοῦ παρελθόντος, καὶ θέλω νὰ ἀναφέρω ὅλας τὰς Κυβερνήσεις ἀνεξαιρέτως, δὲν ἐμερίμνησαν εἰς τρόπον, ὥστε νὰ κατοχυρώσουν τοὺς κληρούχους αὐτούς, ὥστε νὰ ἔχουν θεμελιωμένον τὸ αἴσθημα τῆς ἰδιοκτησίας, καὶ ἔτσι ἀφέθησαν ἔκθετοι. Δὲν τοὺς ἐδόθησαν τίτλοι κυριότητος καὶ ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ διατάγματος αὐτοῦ, βλέπομεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς νὰ μὴ ἔχουν κανένα μέσον νὰ ἀμυνθοῦν. Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, ἐν προκειμένῳ δὲν ἦτο τὸ Κράτος, ἀλλὰ ἰδιώτης ὁ ἀντίδικος, ὁ ὁποῖος εἶχε πωλήσει καὶ εἶχε μεταβιβάσει τοὺς κλήρους (εἰς τοὺς γεωργικῶς ἀποκατασταθέντας πρόσφυγας) θὰ εἶχε τὸ δικαίωμα, δυνάμει τῶν 513 καὶ 166 ἄρθρων τοῦ Ἀστικοῦ Κώδικος, νὰ ἐνάγῃ ὁ πρόσφυξ τὸν ἰδιώτην καὶ νὰ τὸν ἀναγκάσῃ, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἠμπορέσῃ νὰ μεταβιβάσῃ τὸν κλῆρον ἐπ’ ὀνόματί του. Τὸ ἴδιον πρᾶγμα ὅμως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ κάμῃ ὁ πρόσφυξ μὲ τὸ Κράτος, διότι, ὅπως γνωρίζομεν, τὸ κράτος εἶναι πανίσχυρον καὶ δύναται νὰ διασφαλίζεται ὅπως αὐτὸ ἐπιθυμεῖ. Ἀλλὰ τὸ νομοθετικὸν διάταγμα αὐτό, εἶχε καὶ μίαν ἄλλην ἐπίσης δυσμενῆ — δύναμαι νὰ εἴπω — ἀπήχησιν εἰς τὰς τάξεις τῶν προσφύγων, διότι ἔθεσε τρόπον τινὰ εἰς μειονεκτικὴν θέσιν τοὺς πρόσφυγας ἔναντι τῶν γηγενῶν τῶν παραμεθορίων περιοχῶν. Ἐπ’ αὐτοῦ δέ, θέλω νὰ εἶμαι περισσότερον σαφής. Ἀναφέρω ἕνα παράδειγμα, διὰ νὰ μὲ ἀντιληφθοῦν οἱ συνάδελφοι ποὺ δὲν κατάγονται ἀπὸ τὰς παραμεθορίους περιοχάς. Ἐὰν πάρωμεν ἕνα γηγενῆ ἀπὸ τὴν παραμεθόριον περιοχὴν τῆς Ἀλμωπίας καὶ ἕνα πρόσφυγα, ὁ μὲν γηγενής, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀποκτήσει τὸν κλῆρον του ἀπὸ μίαν μεταβιβαστικὴν πρᾶξιν ποὺ ἔγινεν ἀπὸ τοὺς Τούρκους, δὲν διατρέχει κανένα κίνδυνον, ἐὰν μετώκησεν εἰς οἱανδήποτε πόλιν τῆς Ἑλλάδος, ἐξακολουθεῖ δὲ νὰ διατηρῇ τὸ κτῆμα του. Ἀντιθέτως ὁ πρόσφυξ, εἰς τὸν ὁποῖον ἐχορηγήθη ὁ κλῆρος κατ’ ἔτος 1923, 1924 καὶ μετέπειτα, ἐφ’ ὅσον ἐγκατέλειψε τὴν περιοχὴν τῆς ἀρχικῆς ἐγκαταστάσεως διαγράφεται ὡς κληροῦχος διότι ὁ κλῆρος του, δυνάμει τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ 2536, θεωρεῖται ἀντικείμενον. Αὐτὸ ἦτο τὸ δεύτερον μέρος τοῦ διατάγματος καὶ διὰ τοὺς ἀνωτέρω ἀναπτυχθέντας λόγους, εἶχον διαμαρτυρηθῆ ἐντόνως ὅλαι αἱ προσφυγικαὶ ὀργανώσεις καὶ ἐζήτουν ἐπιμόνως ὅπως τροποποιηθῇ ὁ 2536. Κύριοι συνάδελφοι, ἐγώ, τοὐλάχιστον, δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων ποὺ θὰ ἀρνηθοῦν τὴν σκοπιμότητα τοῦ νομοθετικοῦ αὐτοῦ διατάγματος. Εἶμαι ἐξ ἐκείνων ποὺ πιστεύουν ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ ἐνίων διατάξεων τοῦ 2536, ἀλλὰ ἀκόμη περισσότερον καὶ ἡ πιστὴ ἐφαρμογὴ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ἰδίως εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο ποὺ ἀφορᾷ τὴν οἰκονομικὴν παροχὴν — θέλω νὰ τὸ πιστεύω — θὰ εἶναι εὐεργετικὰ διὰ τὰς παραμεθορίους περιοχάς. Τὸ σημεῖον ἐκεῖνο ποὺ διαφωνῶ, εἶναι — ἐπαναλαμβάνω — τὸ ἄρθρον 7 καὶ τὸ ἄρθρον 8 καὶ εἰς τὰ ἄρθρα αὐτὰ ὅταν θὰ συζητηθοῦν, τότε θὰ εἴπω τὰς ἀντιρρήσεις μου. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ τονίσω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, εἶναι ἀντιθέτως ἐκεῖνο ἀκριβῶς, διὰ τὸ ὁποῖον ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας εἶχε παραδόξως τονίσει, ὅτι δὲν πρέπει κἂν νὰ γίνῃ συζήτησις περὶ τῶν Ἑλλήνων ἐκείνων ποὺ εὑρίσκονται εἰς τὸ ἐξωτερικόν, δηλαδὴ διὰ τοὺς Ἕλληνας ἐκείνους ποὺ εἴτε ἀπήχθησαν, εἴτε λάθρα διέφυγον καὶ εὑρίσκονται ἔξω τῆς Ἑλλάδος, δὲν πρέπει νὰ γίνῃ συζήτησις νὰ ἐπανακτήσουν τὰ κτήματά των. Διατί, ἐπαναλαμβάνω, δὲν πρέπει νὰ γίνῃ συζήτησις, ὅταν μάλιστα οἱ ἐπανερχόμενοι ἐπανέρχονται τῇ ἐγκρίσει τῆς ὑπευθύνου Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως; Κύριοι συνάδελφοι, ἔχομεν ἕνα πρόσφατον παράδειγμα καὶ τὸ παράδειγμα αὐτὸ εἶναι οἱ Ἕλληνες ἐκεῖνοι, ποὺ ἐπανῆλθον ἐκ τῆς Τεργέστης, κατόπιν ἐγκρίσεως τῆς Πολιτείας. Οἱ Ἕλληνες ἐκεῖνοι, ἐπὶ δύο περίπου ἔτη εὑρίσκοντο εἰς τὴν Τεργέστην, ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν τῶν Συμμάχων καὶ τῶν Ἑλληνικῶν Ἀρχῶν, ἐπανῆλθον, λοιπόν, ἐν Ἑλλάδι καὶ ἐγκατεστάθησαν εἰς αὐτὰς τὰς παραμεθορίους περιοχάς, ὅπου ἦσαν ἐγκατεστημένοι καὶ πρότερον. Καὶ σήμερον δὲν δίδομεν, εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, τὰ ἴδια προνόμια καὶ εἰς τοὺς ἐπανελθόντας ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς Ἕλληνας, ὅπως δίδονται διὰ τοῦ ἄρθρου 7 εἰς τοὺς Τούρκους; εἰς τοὺς Τούρκους, τοὺς λάθρα κατὰ διαφόρους περιόδους διαφυγόντας καὶ εὑρισκομένους εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἀνηγγέλθη πρὸ ἡμερῶν, ὅτι πρόκειται νὰ ἔλθουν ἐξ Οὑγγαρίας μερικοὶ Ἕλληνες ἐκ τῶν ἀπαχθέντων. Τί πρόκειται νὰ γίνῃ διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ ἔχουν τὴν εὐχέρειαν, ἐκ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὰ κτήματά των; Κύριοι συνάδελφοι, ἐγὼ τοὐλάχιστον θὰ ἐπιμείνω εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ καὶ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, ἐφ’ ὅσον θὰ δοθοῦν δικαιώματα εἰς τοὺς μὴ Ἕλληνας, τοὐλάχιστον......

§39Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Μὴ Ἕλληνας;

§40Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Εἰς τοὺς Τούρκους.

§41Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Ἕλληνες ὑπήκοοι εἶναι καὶ αὐτοί.

§42Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Τέλος πάντων, ὅταν λέγω Ἕλληνες.....

§43Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Εἴπατε Μουσουλμάνους.

§44Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος. Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ δώσῃ ἐξηγήσεις ὁ ρήτωρ.

§46Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἤθελον νὰ κάμω μίαν διαστολὴν.... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, εἶναι εἰς θέσιν ὁ ρήτωρ νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις.

§48Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Νὰ θεωρηθῇ λῆξαν τὸ ἐπισόδειον καὶ νὰ μὴ γραφοῦν αὐτὰ εἰς τὰ πρακτικά. Δὲν εἶναι ἐθνικῶς συμφέρον νὰ γραφοῦν αὐτὰ τὰ πράγματα. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπασταύρου, ἀφήσατε νὰ συνεχίσῃ ὁ ρήτωρ, διὰ νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις.

§50Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι οἱ Τοῦρκοι δὲν εἶναι Χριστιανοί. Καὶ ἐφ’ ὅσον δίδομεν δικαιώματα εἰς τοὺς Τούρκους ποὺ δὲν εἶναι Χριστιανοί, κατὰ ποίαν λογικὴν δὲν θὰ δώσωμεν τοιαῦτα εἰς τοὺς Χριστιανούς; Δὲν ἤθελον, κύριοι, νὰ θίξω τοὺς Συμμάχους, ἂν καὶ μᾶς θίγουν αὐτοὶ καὶ λυποῦμαι, διότι μὲ ἀναγκάζουν.... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀνδρεάδη, ἐπὶ τοῦ θέματος, παρακαλῶ.

§52Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα αὐτὸ εἰς τοὺς Ἕλληνας ὁπωσδήποτε, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ εἰς τοὺς Τούρκους, Ἕλληνας ὑπηκόους, μὴ χριστιανούς, ὅταν μάλιστα αὐτοὶ καὶ αἱ ἐφημερίδες των ἀποκαλοῦν τοὺς Ἕλληνας Καννιβάλους. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι δὲν πρέπει.... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀνδρεάδη, ἐπὶ τοῦ θέματος.

§54Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Δὲν τὰ λέγετε καλά. Δὲν εἶναι ἐκφράσεις αὐταί. Ὅ,τι γράφουν αἱ ἐφημερίδες, δὲν ἀνάγονται εἰς τὸ θέμα ποὺ συζητεῖ ἡ Βουλή.

§55Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Ἔχετε διαβάσει καὶ ἔχετε ἀκούσει, ὅτι ἕνας ἐκ τῶν λογίων Τούρκων, εἰς μίαν διάλεξίν του, μᾶς ἔδωκε βαρυτάτους χαρακτηρισμούς. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος, κύριε Ἀνδρεάδη, ἐπὶ τοῦ θέματος μόνον. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§57Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Ἐπιφυλάσσομαι, κύριοι, εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν νὰ εἴπω περισσότερα.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Γυιόκας ἔχει τὸν λόγον.

§59Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ὑποσχεθεῖσα νὰ δώσῃ ριζικὰς λύσεις εἰς ὅλα τὰ μεγάλα προβλήματα τοῦ Ἑλληνισμοῦ καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπικρατείας, ἐπελήφθη καὶ τοῦ ζητήματος τοῦ ἐπανεποικισμοῦ τῶν παραμεθορίων περιοχῶν. Τὸ θέμα αὐτὸ παραμένει ἐκκρεμές, ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως, ἀλλά, κυρίως, ἦτο δυνατὸν νὰ δεχθῇ τὴν ριζικὴν λύσιν, ἀπὸ τοῦ ἔτους 1949, ὁπότε ἐξεδιώχθησαν οἱ συμμορῖται τῶν ὁρίων τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπικρατείας, καὶ ἐπανῆλθεν ἡ Γαλήνη καὶ ἡ εἰρήνη ἐντὸς τῶν ὁρίων αὐτῆς. Ἔκτοτε, ἦτο δυνατὸν καὶ ἔπρεπε καὶ αἱ προηγούμεναι Κυβερνήσεις νὰ μεριμνήσουν διὰ τὴν ἐπάνδρωσιν τῶν περιοχῶν αὐτῶν. Ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ ἐπανδρώσεως, ἀσφαλῶς, δὲν ἐννοοῦμεν ὅτι ἡ περιοχὴ αὐτὴ ἔχει ἀνάγκην μετακινήσεως ἄλλων πληθυσμῶν ἄλλοθεν πρὸς αὐτήν, ἀλλ’ ὅτι ἔχει ἀνάγκην ἐπανασυγκεντρώσεως τοῦ διασπαρέντος πληθυσμοῦ της. Πολλοὶ ἐκ τοῦ γηγενοῦς καὶ προσφυγικοῦ πληθυσμοῦ ἐξετοπίσθησαν, ἀπαχθέντες ὑπὸ τῶν συμμοριτῶν ἢ μετακινηθέντες ὑπὸ τῶν ἀρχῶν πρὸς τὰς πόλεις διὰ λόγους ἀσφαλείας. Ἄλλοι, ἐλάχιστοι ἐγκατέλειψαν οἰκειοθελῶς τὸ Ἑλληνικὸν ἔδαφος. Ἄλλοι, ἐπίσης, ἐκ τοῦ γηγενοῦς καὶ ἐκ τοῦ προσφυγικοῦ στοιχείου, μονίμως πρότερον ἐκεῖ ἐγκατεστημένοι, ἠναγκάσθησαν οἰκειοθελῶς νὰ ἐγκαταλείψουν τὴν περιοχήν, λόγῳ τοῦ ὅτι ἦτο συμμοριόπληκτος καὶ νὰ καταφύγουν εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα, ὅπου ἐπέτυχον τὴν οἰκονομικήν τους τακτοποίησιν. Ἡ οὕτως ἐπελθοῦσα ἀραίωσις τοῦ πληθυσμοῦ, ἐδημιούργησε σοβαρὸν πρόβλημα ἐπανδρώσεως τῆς περιοχῆς ταύτης, ἀφ’ ἑνὸς διὰ λόγους ἀσφαλείας τῶν συνόρων, καὶ ἀφ’ ἑτέρου διὰ λόγους ἐθνικῆς οἰκονομίας. Διότι οἱ ἀγροὶ παραμένουν ἀκαλλιέργητοι, αἱ οἰκίαι ἀκατοίκητοι καὶ ἑπομένως ἡ ἐθνική μας οἰκονομία ὑποφέρει. Ἄλλως τε ὁ χῶρος αὐτός, πρέπει νὰ εἶναι πάντοτε ἐπανδρωμένος, διότι εἶναι τὰ σύνορα τῆς Ἑλλάδος καὶ πρέπει κατὰ σπιθαμὴν νὰ παρακολουθῆται, διὰ νὰ εἶναι ἀπαραβίαστος. Ἡ Κυβέρνησις, λοιπόν, τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἐπελήφθη τοῦ θέματος τούτου, κατὰ τρόπον δραστήριον καὶ ριζικὸν καὶ διὰ τοῦ Ν. 2536)53, ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Νομοθετικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 35 καὶ ἐξέδωκε τὴν ὀρθὴν λύσιν. Αἱ τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι εἰσάγονται σήμερον, ἀφοροῦν εἰς δύο σημεῖα. Πρῶτον, εἰς τὸ σημεῖον τῆς χορηγήσεως μεγαλυτέρας νομοθετικῆς ἐλευθερίας εἰς τὸν Ὑπουργὸν Βορείου Ἑλλάδος, ὁ ὁποῖος, κυρίως, καλεῖται νὰ ἐκτελέσῃ εἰς τὸν τομέα αὐτὸν τὸ κυβερνητικὸν πρόγραμμα. Φρονῶ ὅτι, ὅπως ὁ ἀξιότιμος, κύριος συνάδελφος, εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, εἰσηγήθη, εἰς τὸ θέμα αὐτό, θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ κάποια ἐκτροπὴ ἀπὸ τὰς συνήθεις διατάξεις τοῦ ἀγροτικοῦ κώδικος καὶ νὰ χορηγηθοῦν περισσότερα δικαιώματα καὶ πρωτοβουλία εἰς τὸν Ὑπουργὸν Βορείου Ἑλλάδος, ὁ ὁποῖος, ἔχων μελετήσει, ἐξ ἀρχῆς, τὸ πρόβλημα, ἔχων εἰσηγηθῆ ἐξ ἀρχῆς τὸν νόμον, ἔχων μελετήσει τὴν κάθε περίπτωσιν χωριστά, εἶναι εἰς θέσιν νὰ δώσῃ τὰς καλυτέρας λύσεις. Διὰ τοῦτο δέον αἱ λύσεις του νὰ εἶναι ὁριστικαὶ καὶ ἀνέκκλητοι. Ἂν δὲν ὑπάρξῃ πρωτοβουλία καὶ δικαιοδοσία ἐπιλύσεως τῶν διαφόρων αὐτῶν βασικῶν θεμάτων, ἀσφαλῶς, δὲν θὰ κατορθώσωμεν ἐντὸς συντομωτάτου χρόνου νὰ διαθέσωμεν πλέον τῶν 3.000.000 στρεμμάτων γαιῶν, καὶ νὰ ἀνοικοδομήσωμεν τόσας χιλιάδας οἰκιῶν, τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας. Ἡ περιοχὴ αὕτη, κατοικεῖται καὶ θὰ κατοικῆται περίπου ἀπὸ 500.000 Ἑλλήνων. Ἐννοῶ, δηλαδή, τοὺς Νομοὺς Φλωρίνης, Καστοριᾶς, Ἐδέσσης, Κιλκίς, Δράμας καὶ ὅλων τῶν Νομῶν μέχρι τοῦ Ἕβρου. Θὰ πρέπει, λοιπόν, νὰ δοθῇ μία μεγάλη πρωτοβουλία εἰς τὸν Ὑπουργὸν Διοικητὴν Β. Ἑλλάδος, ὥστε κατὰ παρέκκλισιν τῆς διαδικασίας τοῦ ἀγροτικοῦ κώδικος, νὰ δύναται νὰ ἐπιλύῃ τὰ ζητήματα ὁριστικῶς, ἰδίως δέ, τὸ ζήτημα τῆς εἰς νέαν θέσιν τοποθετήσεως ὡρισμένων συνοικισμῶν διὰ τῆς καταργήσεως παλαιῶν τοιούτων καὶ τῆς μεταθέσεώς των εἰς ἄλλα σημεῖα, τὰ ὁποῖα προσφέρονται καὶ καλύτερον ἀπὸ ἀπόψεως ἐξυπηρετήσεως τῆς ἀγροτικῆς μας οἰκονομίας καὶ τῆς ἀσφαλείας τῆς χώρας μας. Δεύτερον σημεῖον, εἰς ὃ ἀφορῶσιν αἱ σημεριναὶ τροπολογίαι, εἶναι ἡ ἐπιεικεστέρα μεταχείρισις ὑπὸ τοῦ Κράτους τῶν ἐγκαταλειψάντων τοὺς κλήρους των γεωργῶν. Ἐπὶ τῶν εἰδικῶν περιπτώσεων ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὁμιλήσω κατὰ τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἤδη, περιορίζομαι εἰς τὰ ἑξῆς: Ὑπάρχουν πάρα πολλαὶ τροπολογίαι τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ Ν. Δ. 2356, αἱ ὁποῖαι, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἐὰν ὅλαι ψηφισθοῦν, θὰ καταλήξωμεν εἰς τὴν ἀνατροπὴν τοῦ βασικοῦ σκοποῦ τοῦ νόμου αὐτοῦ. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι τὸ προπατορικὸν ἁμάρτημα τῶν Ἑλλήνων εἶναι, ὅτι δὲν ἠγάπησαν ὅσον ἔπρεπε, τὴν Ἑλληνικὴν γῆν. Ἀγαπήσαμε τὴν θάλασσαν, τὰ ταξίδια, τὸ ἐμπόριον, τὸ πνεῦμα, τὰ γράμματα, τὴν φιλοσοφίαν. Ἀλλά, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἔχω τὴν προσωπικὴν γνώμην δὲν ἀγαποῦμε τὴν ὕπαιθρον, τὴν γεωργίαν, τὴν ἀγροτικὴν ζωήν. Αὐτά, βεβαίως, ἀποτελοῦν τρόπον τοῦ λέγειν, διότι ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω ὅτι πρέπει, ἰδιαιτέρως, νὰ στραφῇ ἡ προσοχή μας πρὸς τὴν γῆν. Δὲν ἀποτελεῖ, βεβαίως, κυριολεξίαν αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπον.

§60Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Τὴν ἀγαποῦν τὴν γῆν ὅλοι οἱ Ἕλληνες, ἀλλ’ ἡμεῖς τοὺς φορολογοῦμεν καὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ σταθοῦν.

§61Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Παρατηροῦμεν, λοιπόν, τὸ ἑξῆς: Ὅτι, ἀφ’ ἑνὸς μέν, λόγῳ τῶν πολεμικῶν διαταραχῶν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ λόγῳ τοῦ ὅτι τὸ δαιμόνιον τοῦ Ἕλληνος ἀγαπᾷ περισσότερον τὴν πόλιν — εἶναι ἄλλωστε παγκόσμιον τὸ φαινόμενον τῆς ἀστυφιλίας — πλεῖστοι ἀγροὶ δὲν αὐτοκαλλιεργοῦνται, ἀλλ’ ἐνοικιάζονται, διότι οἱ κληροῦχοι κατέφυγον εἰς τὰς πόλεις ὅπου ὡς ἔμποροι, ὡς βιοτέχναι ἢ ὡς ἄλοι μικροεπαγγελματίαι, ἠδυνήθησαν ἀνετώτερον νὰ τακτοποιηθοῦν. Ἀφοῦ ἔχουν ἐγκαταλείψει τοὺς κλήρους των, τώρα ζητοῦν, διὰ τῶν τροπολογιῶν αὐτῶν, νὰ ἀποκτήσουν τίτλους κυριότητος, διὰ νὰ πωλήσουν, βραδύτερον τοὺς ἀγρούς των. Εἶμαι μάρτυς ὅλης αὐτῆς τῆς καταστάσεως, διότι πολιτεύομαι εἰς περιοχὴν καθ’ αὑτὸ ἀγροτικὴν καὶ ἔχω παρακολουθήσει ἀπὸ τοῦ 1929 τὴν ἐξέλιξιν αὐτῆς. Ἐγκατεστάθησαν εἰς τὰς περιοχὰς αὐτὰς πλὴν τῶν γηγενῶν καὶ προσφύγων καὶ Μακεδονομάχοι καὶ συνταξιοῦχοι ὑπάλληλοι ἢ ἀπόστρατοι ἀξιωματικοὶ ἢ χωροφύλακες ἐκ Παλαιᾶς Ἑλλάδος, ἀκριβῶς, διὰ νὰ δοθῇ ὁ τόνος τῆς ἀγάπης πρὸς ὅλους τοὺς Ἕλληνας. Διότι τοπικιστικὸν πνεῦμα οὐδέποτε ὑπῆρξεν, οὔτε ἐγεννήθη, οὔτε θὰ ὑπάρξῃ, τοὐλάχιστον, εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι ὑπάρχει ἀλλοῦ, ἀλλὰ τονίζω ὅτι, ἐκεῖ κατ’ ἐξοχὴν δὲν ὑπάρχει. Λοιπόν, τί ἔγινε; Δὲν παρῆλθεν 20ετία καὶ ὅλοι αὐτοὶ δι’ ἕνα λόγον σοβαρὸν ἢ διὰ μίαν δικαιολογίαν ἀβάσιμον, ἐγκατέλειψαν τοὺς κλήρους των καὶ μετέβησαν εἰς τὰς πόλεις καὶ ἐτακτοποιήθησαν οἰκονομικῶς. Αὐτοὶ τώρα διὰ τῶν τροπολογιῶν αὐτῶν, ἐπιζητοῦν νὰ ἀποκτήσουν τίτλους, διὰ νὰ πωλήσουν, κατ’ ἐμέ, τοὺς ἀγρούς των. Κατ’ ἀρχήν, βεβαίως, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ κακίσῃ κανεὶς αὐτό, διότι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ δώσουν χρήματα, διὰ νὰ ἀγοράσουν τοὺς κλήρους αὐτούς, θὰ ἔχουν μεγαλυτέραν ἀφοσίωσιν καὶ ἀγάπην πρὸς τὴν γεωργίαν καὶ πρὸς τὴν ἀγροτικὴν ζωὴν καὶ ἴσως καὶ αὐτὸς νὰ εἶναι ἕνας τρόπος ἐπιλογῆς τῶν καλῶν καλλιεργητῶν. Ἀλλὰ σήμερον οἱ ἀγρόται οἱ ἰδικοί μας, οἱ ὁποῖοι ἀγαποῦν τὴν γῆν καὶ τὴν ἐργάζονται, εἶναι πτωχοί. Θὰ χρειασθῇ νὰ περάσῃ ἕνα χρονικὸν διάστημα 5–10 ἐτῶν, διὰ νὰ γίνῃ κατὰ τὸν τρόπον τοῦτον ἡ ἐπιλογὴ τῶν καλῶν καλλιεργητῶν. Κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο, οἱ κλῆροι αὐτοὶ κακῶς θὰ καλλιεργοῦνται ἢ θὰ ψευτοκαλλιεργοῦνται, μὲ μόνον σκοπὸν τὴν διατήρησιν τῶν τυπικῶν δικαιωμάτων μέχρις ἀνευρέσεως εὐκαιρίας πρὸς ἐκποίησιν. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι ἤδη πρέπει ν’ ἀναζητήσωμεν τοὺς καλοὺς γεωργοὺς καὶ νὰ τοὺς ἐγκαταστήσωμεν ἀμέσως. Δὲν λέγω νὰ εἴμεθα περισσότερον αὐστηροί, διότι τὸ ἄρθρον 8 τοῦ σχεδίου νομοθετικοῦ διατάγματος ἔχει ἀρκετὰς ἀσφαλιστικὰς δικλεῖδας πρὸς ἀποφυγὴν ἀδικιῶν εἰς βάρος τῶν παλαιῶν κληρούχων. «........ (ἀναγινώσκει) .......». Ὅλα ταῦτα, εἶναι ὡρισμένα τεκμήρια, τὰ ὁποῖα φρονῶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ εἶναι ἀμάχητα, ἀλλὰ νὰ εἶναι μαχητὰ καὶ τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ κλήρου, δέον νὰ δικαιοῦται ὁ κ. Ὑπουργὸς Βορείου Ἑλλάδος, ὄχι μόνον νὰ τὴν ἀποφασίσῃ ἀλλὰ καὶ νὰ τὴν ἀνατρέψῃ καὶ νὰ ἐπαναδώσῃ εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις τὸν ἀδίκως ἀφαιρεθέντα κλῆρον. Πάντως θὰ χρειασθῇ ἐπανασυζήτησις τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ἐπίσης δὲν πρέπει ν’ ἀφήσωμεν ὅλας τὰς διακρίσεις, αἱ ὁποῖαι ἀναφέρονται εἰς τὰς τροπολογίας, ὅπως π. χ. ἐκείνην τὴν ὁποίαν προτείνει ὁ συνάδελφος κ. Θεοχαρίδης. «........ (ἀναγινώσκει) .......».

§62Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν, κύριε συνάδελφε, νὰ τὰ συζητήσωμεν. Θὰ τὰς καταθέσω καὶ ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ κατ’ ἄρθρον συζήτησις νὰ τὰ συζητήσωμεν.

§63Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. .... φέρω ἕνα παράδειγμα, εἶναι ἡ διάκρισις μεταξὺ γηγενῶν καὶ προσφύγων. Καὶ οἱ γηγενεῖς μετὰ τὸ 1923 ἀποκατεστάθησαν καὶ αὐτοί, διότι καὶ αὐτοὶ ἦσαν δουλοπάροικοι τῶν τσιφλικάδων, οἱ ὁποῖοι εἶναι κληροῦχοι μετὰ τὸ 1923, συνεπῶς δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνεται διάκρισις, διότι τὰ στοιχεῖα αὐτὰ ἔχουν συνδεθῆ μεταξύ των τόσον στενῶς ὥστε δὲν βλέπω, οὔτε συμφέρει, νὰ ὑπάρχῃ μία τοιαύτη διάκρισις. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤθελα νὰ τονίσω ἐπίσης καὶ τὸ ὁποῖον ἐτόνισε καὶ ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, ἀλλὰ ἐναντίον τοῦ ὁποίου ἀντετάχθη ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας, ὁ κ. Ἀνδρεάδης, εἶναι ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γεννηθῇ ζήτημα τῆς αὐτῆς μεταχειρίσεως μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων Μουσουλμάνων, τὸ θρήσκευμα, διὰ τοὺς ὁποίους συνέβησαν ὡρισμέναι ἀνωμαλίαι καὶ δίδεται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ὀρθῶς, μία διετὴς προθεσμία διὰ τὴν τακτοποίησιν τῶν ζητημάτων των, καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι κατέφυγον εἰς τὸ παραπέτασμα, εἴτε βίᾳ, εἴτε οἰκειοθελῶς, διότι αἱ περιστάσεις εἶναι τελείως διάφοροι. Ἡ διαφορὰ δὲ ἔγκειται εἰς τοῦτο, εἰς τὸ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ οὐδὲν χρονικὸν ὅριον κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο δυνατὸν φυγάδες νὰ ἐπιστρέψουν. Ἡ ἐθνικὴ ἀσφάλεια, ἀλλὰ καὶ ἡ ἐθνικὴ οἰκονομία, δὲν ἐπιτρέπουν νὰ δώσωμεν μεγαλύτερον τῆς δοθείσης τριετίας χρονικὸν περιθώριον εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, διότι κατὰ τεκμήριον, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐγκαταλείψει τοὺς κλήρους των, ἔχουν φύγει οἰκειοθελῶς.

§64Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Αὐτὸ πῶς τὸ λέτε, κύριε συνάδελφε;

§65Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Πολλῶν ἐξ αὐτῶν, κύριοι συνάδελφοι, ἔχουν ἐξετασθῆ αἱ περιπτώσεις καὶ ἐπειδὴ ἐκρίθη, ὅτι οἰκειοθελῶς κατέφυγον εἰς τὸ παραπέτασμα, ἔχει ἀρθῆ ἡ Ἑλληνικὴ ἰθαγένεια. Περὶ αὐτῶν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπωμεν, ὅτι ὑπάρχει ἕνα τεκμήριον, ὅτι οἰκειοθελῶς ἔφυγον. Αὔριον, ἐὰν ἐπανέλθουν, θὰ κριθοῦν ἐκ νέου αἱ περιπτώσεις των καὶ νὰ ἀποδειχθῇ ὅτι αὐτοὶ δὲν κατέφυγον ἑκουσίως, ἀλλὰ ἀπήχθησαν βιαίως, τότε ἡ Ἑλληνικὴ Πατρίς, ἡ ὁποία εἶναι στοργικὴ δι’ ὅλα τὰ τέκνα της, θὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς ἀγροτικῆς ἢ ἄλλης ἀποκαταστάσεώς των. Πιστεύομεν ὅτι θὰ τύχουν στοργῆς καὶ περιθάλψεως μετὰ τὴν ἐπάνοδόν των, ὄχι μόνον τὰ καλά, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνα ἀκόμη τὰ ὁποῖα τὴν ἐπολέμησαν καὶ τὴν ἐκτύπησαν καὶ διὰ τῶν ὅπλων. Εἶναι γνωστόν, πόσην ἐπιείκειαν ἐπέδειξεν ἡ Ἑλληνικὴ Πατρὶς πρὸς τὰ παρασυρθέντα τέκνα της, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα παρέμειναν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ δι’ αὐτὸ λέγω, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Πατρίς, ἡ ὁποία ἐφάνη τόσον ἐπιλήσμων τῆς κακῆς των διαγωγῆς καὶ τόσον ἀγαθὴ μητέρα — εἶναι γνωστὰ τὰ μέτρα ἐπιεικείας τὰ ὁποῖα ἐνομοθετήθησαν ἐν τῇ Βουλῇ — ἡ Ἑλληνικὴ Πατρίς, λέγω, θὰ ἐπιδείξῃ ὅλην τὴν ἐπιείκειάν της καὶ τὴν λησμοσύνην της καὶ ἀπέναντι αὐτῶν. Δὲν φρονῶ ὅμως, ὅτι διὰ τὸν λόγον αὐτόν, διὰ μιᾶς ὑπερβολῆς αἰσθημάτων στοργῆς πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀπῆλθον, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφήσωμεν ἐκκρεμὲς ἕνα τεράστιον ζήτημα ἐθνικῆς ἀσφαλείας καὶ ἐθνικῆς οἰκονομίας. Εἶναι πιθανὸν νὰ ἐπανακάμψουν καὶ οἱ καλοὶ καὶ οἱ κακοί. Τότε, ἐὰν τύχουν τῆς συγγνώμης οἱ τελευταῖοι οὗτοι, θὰ ἔχῃ χῶρον ἡ Ἑλλὰς νὰ τοὺς τακτοποιήσῃ, εἴτε διὰ τρόπου ἀγροτικῆς ἀποκαταστάσεως, εἴτε δι’ ἄλλου τρόπου. Δὲν ἐπιτρέπεται ὅμως, νομίζω, κατ’ οὐδένα λόγον, τόσον βασικὰ προβλήματα, ὅπως εἶναι τὸ πρόβλημα τῆς ἀσφαλείας τῶν Ἑλληνικῶν μας συνόρων, ὅπως εἶναι τὸ πρόβλημα τῆς ἀναπτύξεως τῆς ἀγροτικῆς μας οἰκονομίας, διὰ τὰ ὁποῖα διαθέτομεν τεράστια κονδύλια, νὰ παραμένουν ἐκκρεμῆ ἐπ’ ἄπειρον. Διότι, ἀσχέτως ἐὰν ὁ Θεὸς ἐφέτος ηὐλόγησε τοὺς καρποὺς τῆς γῆς μας, δὲν πρέπει νὰ ἀφήσωμεν τὸ πλέον γόνιμον ἔδαφος τῆς Ἑλληνικῆς γῆς ἀνεκμετάλλευτον καὶ νὰ μὴ τὸ καλλιεργήσωμεν μὲ τὰς πλέον ἀποδοτικὰς μεθόδους, ἐπὶ τῇ προσδοκίᾳ, ὅτι πιθανὸν εἰς τὸ μέλλον νὰ ἐπανακάμψουν οἱ ἐλάχιστοι αὐτοί. Διὰ τοὺς ὀλίγους αὐτούς, κ. συνάδελφοι, θὰ εὕρῃ ἡ Ἑλληνικὴ Πατρίς, μέρος νὰ τοὺς στεγάσῃ καὶ τρόπον νὰ τοὺς περιθάλψῃ καὶ νὰ τοὺς ἀποκαταστήσῃ. Φρονῶ, λοιπόν, ὅτι κυρίως δύο εἶναι τὰ προβλήματα, πρῶτον, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἀποδεσμεύσωμεν τὸν Ὑπουργὸν Βορείου Ἑλλάδος, τοῦ θεσμοῦ τῆς ἀγροτικῆς μας νομοθεσίας καὶ δεύτερον, ὅτι πρέπει νὰ προχωρήσωμεν ταχέως καὶ ἀμέσως εἰς τὴν πραγματοποίησιν τοῦ ἐποικισμοῦ. Ἐν κατακλεῖδι, ἤθελα νὰ τονίσω τὸ ἑξῆς: Ὅτι θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις διὰ τὸ ζήτημα αὐτό, καὶ ἡ Βουλὴ ἐὰν χρειασθῇ, νὰ ψηφίσουν κονδύλια ἀφειδῶς, διότι δὲν ὑπάρχει καλλιτέρα καὶ πλέον ἐπωφελής, διὰ λόγους ἀσφαλείας καὶ διὰ λόγους Ἐθνικῆς οἰκονομίας, τοποθέτησις τοῦ Ἑλληνικοῦ χρήματος, παρὰ διὰ τὸν ἐποικισμὸν τῶν περιοχῶν αὐτῶν. Αἱ περιοχαὶ αὐταὶ εἶναι ἀκριτικαί, ἔχουν ὑποστῆ τὰς μεγαλυτέρας ταλαιπωρίας, ἔχουν ὑποστῆ τὴν μεγαλειτέραν ἐρήμωσιν, ἔχουν ὑποστῆ τὴν μεγαλειτέραν μανίαν τῶν σλαυοσυμμοριτῶν καί, συνεπῶς, θὰ πρέπει, τὴν αὐτὴν στοργήν, τὴν ὁποίαν ἐπέδειξεν ἡ Ἑλληνικὴ Πατρίς πρὸς τοὺς ἀξίους τῆς στοργῆς μας, σεισμοπλήκτους τῆς Ἑπτανήσου, νὰ ἐπιδείξῃ καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῆς χορηγήσεως τῶν πιστώσεων, διὰ τὸν ἐπανεποικισμὸν τῶν παραμεθορίων αὐτῶν περιοχῶν. (Χειροκροτήματα).

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μόδης ἔχει τὸν λόγον.

§67Γ. ΜΟΔΗΣ. Δὲν χωρεῖ ἀμφιβολία, ὅτι τὸ θέμα εἰς τὸ ὁποῖον ἀνάγεται τὸ παρὸν νομοσχέδιον, εἶναι σοβαρόν, σοβαρώτατον, καὶ ἂν δὲν περιλαμβάνῃ ἔκτασιν δυναμένην νὰ θρέψῃ 500.000 ἀνθρώπους, ὅπως εἶπεν ὁ ἄρτι κατελθὼν τὸ βῆμα συνάδελφος, ἀλλὰ ἀσφαλῶς περιλαμβάνει ἀρκετὰ σημαντικήν. Καὶ δὲν περιλαμβάνει μόνον τὰ σύνορα τὰ Μακεδονικά, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν Θράκην περὶ τὸ Διδυμότειχον, δυτικῶς τοῦ Σουφλίου, ὑπάρχουν ἐκτάσεις μεγάλαι καὶ ἡ ἀπὸ μακροτάτου χρόνου ἐγκατάλειψίς των δὲν εἶναι πρὸς τιμὴν τῆς ὅλης Ἑλληνικῆς διοικήσεως. Τὸ ζήτημα, βέβαια, εἶναι πρωτίστως οἰκονομικόν, ἐξαρτώμενον ἀπὸ τὰς πιστώσεις, τὰς ὁποίας θὰ ἔχῃ νὰ διαθέσῃ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Βορείου Ἑλλάδος, ἀλλὰ καὶ διοικητικόν, καὶ ὅταν λέγω «διοικητικόν», ἐννοῶ τὴν ἐπιβολήν, τὴν ἐγκαθίδρυσιν διοικήσεως, γενικῶς, ἀξίας τοῦ ὀνόματος αὐτῆς. Π. χ. πῶς θὰ κατορθώσῃ τὸν ἐποικισμὸν αὐτὸν, ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅταν ὑπάλληλοι τοῦ ἐποικισμοῦ, μεταβαίνοντες εἰς Πρέσπαν ἐκ Φλωρίνης, ἐκρατήθησαν δύο ἡμέρας ὑπὸ κάποιου ἀξιωματικοῦ ἑδρεύοντος ἐκεῖ καὶ ἔχοντος τὸ «βέτο», διότι ἡ περιοχὴ αὐτὴ ἀνήκουσα εἰς τὴν ἐπαρχίαν Φλωρίνης, ὑπάγεται ἤδη στρατιωτικῶς εἰς τὴν ἐν Καστοριᾷ ἑδρεύουσαν Μεραρχίαν καὶ ἐσχάτως διὰ νὰ μεταβῇ κανεὶς εἰς Καστορίαν πρέπει νὰ πάρῃ ἄδειαν ἀπὸ τὴν Μεραρχίαν ταύτην, ἑδρεύουσαν 80 χιλιόμετρα μακρυά. Ἀκόμη, ὁ Νομάρχης ἐκεῖ, ἠμποδίσθη καὶ ἐκρατήθη ἐπὶ ὥρας, ἐνῷ οἱ ἐποικιστικοὶ ὑπάλληλοι ἐκρατήθησαν ἐπὶ δύο ὅλας ἡμέρας. Ἔπρεπεν αὐτὰ νὰ τὰ εἶχε ρυθμίσει ὁ κ. Ὑπουργός, συνεννοούμενος μὲ τὰς ἁρμοδίας στρατιωτικὰς Ἀρχάς, πρὸς ἐγκαθίδρυσιν καταστάσεως πράγματι, περισσότερον ἀνεκτῆς. Ἐπίσης θὰ ἔλεγα, ὅτι δὲν πρέπει νὰ λησμονοῦμεν, τὴν πεῖραν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἀποκτήσει ἀπὸ τὴν ἐγκατάστασιν τόσων ἑκατοντάδων χιλιάδων προσφύγων. Διότι συνέβη πρὸ διετίας τὸ παράξενον νὰ ἀσχολοῦνται διάφοροι ἀρχαὶ, καὶ κυρίως στρατιωτικαί, μὲ τὸν ἐποικισμὸν τῶν παραμεθορίων, νὰ ἀνακατεύωνται οἱ πάντες, νὰ ζητοῦνται πιστοποιητικὰ καὶ νὰ καταλήγῃ ἡ ὅλη προσπάθεια εἰς ἕνα μεγάλο μηδενικό. Ἐν τούτοις εἴχομεν τὴν πεῖραν τὴν προσφυγικήν, μόλις πρὸ 20ετίας, ἡ ὁποία πεῖρα ἀπέδειξεν, ὅτι ἂν θέλῃς νὰ κάμῃς ἐγκατάστασιν γεωργικῶν πληθυσμῶν, πρέπει νὰ συγκρατήσῃς μίαν ὁμάδα συγγενικῶν ἢ συνδεομένων οἰκογενειῶν καὶ νὰ τὴν μεταφέρῃς ὁμαδικῶς σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις εἰς τὸν τόπον τῆς νέας ἐγκαταστάσεως ἡνωμένην πάντοτε. Τότε ἤθελον νὰ ἐγκαταστήσουν ἀπολυθέντας στρατιώτας, μόνους ἄνευ οἰκογενειῶν. Ὁ κ. Ὑπουργός, εἶχε τὴν πρωτοβουλίαν νὰ ἐγκαταστήσῃ εἰς ἕνα σημεῖον τῆς Πρέσπας, ἕνα ἐπιχειρηματίαν καὶ πέντε νέους ἀγάμους ποὺ ἐδούλεψαν τὸ καλοκαῖρι τὴν γῆν, ἀλλὰ θὰ εἴμεθα πολὺ ἀφελεῖς νὰ πιστεύσωμεν ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, ἀπετέλεσαν ἐποικισμὸν καὶ ὅτι ἐγκατεστάθησαν ἤδη μονίμως καὶ ἐρρίζωσαν ἐκεῖ. Παραμένουν τώρα, διότι παίρνουν καὶ ζῷα καὶ χρηματικὰ ἐπιδόματα, τὴν περίφημον «ζωάρκειαν». Φοβοῦμαι, ὅτι πολλοὶ προσφερόμενοι νὰ ἐποικισθοῦν, ἀποβλέπουν μόνον νὰ εἰσπράξουν τὸ ἐπίδομα τὸ χρηματικὸν καὶ εἰς τὸ τσέπωμά του. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι θέλει μεγάλην προσοχὴν ἡ ὅλη ὑπόθεσις καὶ θέλει ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι νὰ ἔχουν πεῖραν τῶν πραγμάτων αὐτῶν.

§68ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πῶς θὰ κατοχυρωθῶμεν, τί προτείνετε;

§69Γ. ΜΟΔΗΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ μέγα θέμα. Δι’ αὐτό, θὰ ἔλθω παρὰ κάτω καὶ θὰ εἴπω, ὅτι τὸ ἄρθρον, εἰς τὸ ὁποῖον ζητεῖ ὁ Ὑπουργὸς τὸ δικαίωμα νὰ προσλαμβάνῃ ὑπαλλήλους νέους, ἀντιτίθεται ἄρδην πρὸς τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἔχει δημιουργηθῆ κατόπιν τῆς ἀθρόας ἀπολύσεως παλαιῶν ὑπαλλήλων, θὰ εἶναι σόλοικον καὶ προκλητικὸν νὰ προσλαμβάνωνται καινούργιοι ὑπάλληλοι, ὅταν οἱ παλαιοὶ ἀπολύωνται ἀθρόοι διὰ λόγους οἰκονομιῶν. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ κάμῃ ὁ κ. Ὑπουργός, εἶναι νὰ ἀποσπάσῃ ὑπαλλήλους τοῦ παλαιοῦ ἐποικισμοῦ.

§70Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Τὸ προβλέπει τὸ νομοσχέδιον, κ. συνάδελφε.

§71Γ. ΜΟΔΗΣ. Νὰ διορίζωνται.....

§72Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδ.). Ἢ ἀποσπῶνται.

§73Γ. ΜΟΔΗΣ. Τότε διατὶ τὸ «διορίζονται»;

§74Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Τί θέλετε νὰ κάμωμεν τὸν κ. Καλογερόπουλον;

§75Γ. ΜΟΔΗΣ. Νὰ ἀνακληθοῦν συνταξιοῦχοι.

§76Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Τὸ ξεύρετε, κύριε συνάδελφε, ὅτι αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ.

§77Γ. ΜΟΔΗΣ. Ὁ διάδοχός σας πιθανὸν νὰ διορίσῃ τίποτα ἄλλους.

§78Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Γνωρίζετε καλῶς, κύριε συνάδελφε, ὅτι εἶναι, ὁ πλέον κατάλληλος, ὁ ἔχων τεραστίαν πεῖραν ἐπ’ αὐτῶν τῶν ζητημάτων.

§79Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἀλλὰ ὁ Ἐπιθεωρητὴς τῆς Γεωργίας, ὁ κ. Ἀθανασιάδης, δὲν θὰ εἶναι ὁ κατάλληλος καὶ ὁ ἐνδεδειγμένος διὰ τὸ ἔργον αὐτό; Ἀλλὰ ὅπως συμβαίνει πάντοτε, εἰς ὅλα τὰ ζητήματα, δὲν πρέπει νὰ λησμονοῦμεν τὸν προσωπικὸν παράγοντα. Κάθε νόμος, δημιουργεῖ μέτρα, τὰ ὁποῖα τότε μόνον εἶναι ἀποδοτικά, ὅταν ἀνατίθενται εἰς χεῖρας καταλλήλους. Ἐν προκειμένῳ, δέ, πρέπει, πρὸ παντός, νὰ καταβληθῇ κάθε προσοχὴ καὶ κάθε προσπάθεια, ὥστε, τὰ πρόσωπα εἰς τὰ ὁποῖα θὰ ἀνατεθῇ αὐτὴ ἡ ἐνέργεια νὰ παρέχουν ὅλας τὰς ἐγγυήσεις τιμιότητος, ἀλλὰ καὶ πείρας καὶ γνώσεως τῶν πραγμάτων καὶ προσώπων. Καὶ ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη διάταξις, ἡ ὁποία παρέχει τὸ δικαίωμα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, νὰ ἀγοράζῃ ἄνευ δημοπρασίας ζῷα, λιπάσματα καὶ ἄλλα γεωργικὰ ἐργαλεῖα. Νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει τόση βία καὶ τόση σπουδή, ὥστε νὰ παρέχεται αὐτὸ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργόν. Ἤθελα νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν καὶ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τοῦ ἑξῆς: Ἡ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ κτήματα τὰ ἐγκαταλελειμμένα ἐπὶ τριετίαν διανέμονται.....

§80Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Κύριε συνάδελφε, εἴμεθα εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν τοῦ σχεδίου.

§81Γ. ΜΟΔΗΣ. Εἶναι τὸ κύριον σημεῖον αὐτό. Δὲν λέγω νὰ καταργηθῇ ἡ διάταξις αὐτή, ἀλλὰ πρέπει κατὰ τὴν ἐφαρμαγήν της.....

§82Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Ποῖον ἄρθρον συζητοῦμεν;

§83Γ. ΜΟΔΗΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμ. 8.

§84Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Εἶναι τοῦ παλαιοῦ νόμου. Ἐδῶ συζητοῦμεν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου καὶ οὐχὶ ἐπὶ τοῦ ὑφισταμένου νόμου. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου καὶ μόνον νὰ ὁμιλήσητε, κύριε συνάδελφε.

§85Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσαχήν σας, ὅτι μεταξὺ τῶν φυγάδων ὑπάρχουν πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἐπήχθησαν βιαίως, πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἔχουν προσφέρει Ἐθνικὰς ὑπηρεσίας καὶ τὰ ὁποῖα μίαν ἡμέραν θὰ ἐπιστρέψουν ὀπίσω. Ἑπομένως, αἱ Ἐπιτροπαὶ καὶ οἱ ἐντεταλμένοι τὴν ἐφαρμογήν τῶν μέτρων αὐτῶν, πρέπει νὰ τὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψιν τους αὐτὰ τὰ πράγματα καὶ νὰ ἐνεργοῦν ἀναλόγως. Διότι συνέβη ἤδη νὰ ἐπανέλθουν ἄνθρωποι ἐκ Γιουγκοσλαυΐας καὶ νὰ εὑρίσκωνται μακρὰν τῶν κτημάτων, τὰ ὁποῖα τοὺς ἀνήκουν κατὰ πλήρη κυριότητα. Δὲν πρόκειται περὶ κλήρων ἀλλὰ περὶ ἰδιοκτησίας. Θὰ ἔχωμεν πολλὰς ἀνωμαλίας, ἐὰν δὲν καταβληθῇ προσπάθεια νὰ ἀντιμετωπισθοῦν ἐγκαίρως ὅλα τὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα θὰ δημιουργηθοῦν καὶ τὰ προβλήματα ποὺ γεννῶνται.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς ἔχει τὸν λόγον.

§87Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, πρὸ μηνῶν εἰσηγήθην τὸ σχέδιον Ν. Δ. ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, τοῦ ὁποίου ἤδη μετά τινας μῆνας ἐπιδιώκεται ἡ τροποποίησις εἰς τὰ βασικὰ σημεῖα καὶ ἀνέπτυξα διὰ μακρῶν τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους πρὸς ὡρισμένας διατάξεις, σαφῶς ἀντετιθέμην. Δὲν θὰ κουράσω τὴν Βουλήν, ἐπαναλαμβάνων, ὅσα τότε εἶπον. Ἐπιθυμῶ, ὅμω» συνοψίζων, νὰ τονίσω, ὅτι ἐνῷ εὑρέθημεν Ἀντιπολίτευσις καὶ Συμπολίτευσις τότε σύμφωνοι ἐπὶ τοῦ ἐπιδιωκομένου διὰ μοῦ Ν. Δ. σκοποῦ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως Ἐθνικῆς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς, ὅπως ὀρθῶς ἀνέπτυξεν ὁ κ. Γυιόκας, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, καὶ πράγματι τοιοῦτον διφυᾶ σκοπὸν ἐπιδιώκει τὸ Ν. Δ., ἤτοι καὶ Ἐθνικὸν καὶ οἰκονομικὸν, διότι εἰς αὐτοὺς τοὺς δύο σκοποὺς ἀποβλέπει ἡ ἐπάνδρωσις τῶν παραμεθορίων περιοχῶν καὶ οἰκισμῶν, ἐνῷ λοιπὸν εὑρέθημεν σύμφωνοι, τότε, ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπὸν ὑπὸ τὸ νομοθετικὸν ἐκεῖνο διάταγμα, διεφωνήσαμεν εἰς τὰ μέσα τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ἐπέλεξε, διὰ νὰ πραγματοποιήσῃ τὸν σκοπὸν αὐτόν, καὶ ἐτονίσαμεν τότε, ὅτι ἡ γενικότης, ἡ σκληρότης, ἡ ἀντισυνταγματικότης ὡρισμένων διατάξεων, θὰ ὁδηγήσῃ εἰς περιπλοκάς, πρὸ τῶν ὁποίων ἡ Κυβέρνησις θὰ εὑρίσκετο εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀπασχολήσῃ ἐκ νέου τὴν Βουλήν. Δὲν ἐπιχαίρομεν, διότι ἐπηλήθευσαν αἱ προβλέψεις μας. Ἀλλ’ ἐὰν ἐπαναλαμβάνωμεν τὰς τότε ἐκτεθείσας ἀπόψεις καὶ τὸν ζῶμεν τοὺς κινδύνους ποὺ ἐπεσημάναμεν ἔκτοτε, εἶναι διὰ νὰ ὑποστηρίξωμεν, ὅτι καὶ αἱ τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας προτείνει ἡ Κυβέρνησις, δὲν αἴρουν τὴν σκληρότητα καὶ τὴν ἀντισυνταγματικότητα τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα διαλαμβάνει τὸ Ν. Δ. Ἐπιφυλάσσομαι, εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν νὰ ἐκθέσω λεπτομερέστερον τὰς ἀντιλήψεις μου. Θὰ εἴπω, ὅμως, ἀπὸ τοῦδε ὅτι, ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἀναγνωρίζῃ ὅτι, λόγῳ τῆς κτηθείσης κυριότητος τῶν κληρούχων ἐπὶ τῶν κλήρων των, τοὺς ἐξαιρεῖ τοῦ ἄρθρου 8 —διότι δὲν ἦτο ἄλλως δυνατὸν γενέσθαι, ἀφοῦ ἡ κυριότης ἐπὶ τῶν κλήρων πλήρης οὖσα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφαιρεθῇ, λόγῳ τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ Συντάγματος— σκέπτομαι πῶς ἡ Κυβέρνησις παραβλέπει τὸν ἴδιον κίνδυνον τῆς ἀντισυνταγματικότητος προκειμένου περὶ τῶν λοιπῶν περιουσιακῶν στοιχείων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, λάθρα ἀναχωρήσαντες ἄνευ διαβατηρίου. Ὁ ἴδιος λόγος, ἡ σύγκρουσις μὲ τὸ ἄρθρον 17, θὰ καταστήσῃ δικαστηριακῶς ἀδύνατον τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μέτρου τῆς δημεύσεως τῶν περιουσιῶν, ἄνευ δικαστικῶν ἀποφάσεων, τῶν λάθρα ἀναχωρησάντων. Ἀλλὰ πέραν αὐτῆς τῆς συνταγματικῆς πλευρᾶς, ἐπιθυμῶ νὰ ἐπαναλάβω καὶ πάλιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις σήμερον συνεχίζουσα τὸ παράδειγμα τῶν προκατόχων Κυβερνήσεων, ἐπιδιώκει μὲ ἔντονον διπλωματικὴν δρᾶσιν νὰ ἐπαναφέρῃ εἰς τοὺς κόλπους τῆς Ἐθνικῆς οἰκογενείας, ἐκείνους τοὺς παρὰ πολλοὺς Ἕλληνας, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐκτὸς τῶν ὁρίων τῆς Πατρίδος ἄνευ τῆς συγκαταθέσεώς των καὶ οἵτινες ἀπώλεσαν τὴν ἐλευθερίαν των, διότι τὸ Κράτος εὑρέθη εἰς μίαν δύσκολον στιγμήν, χωρὶς νὰ δύναται νὰ παράσχῃ ἐπαρκῆ προστασίαν, οἵαν πρέπει τὸ Κράτος νὰ παρέχῃ εἰς τοὺς πολίτας, διὰ νὰ τοὺς ἐξασφαλίζῃ τὴν προσωπικήν των ἐλευθερίαν. Καὶ ἀφοῦ ἔχασαν οἱ ἀκουσίως εὑρισκόμενοι ἤδη ἐκτὸς τῶν ὁρίων τῆς Χώρας, τὴν προσωπικήν των ἐλευθερίαν, τὸ Κράτος, εὐλόγως τώρα ἀγωνίζεται νὰ τοὺς ἐπαναφέρῃ εἰς τοὺς κόλπους τῆς Ἐθνικῆς οἰκογενείας καὶ εἰς τὰς ἑστίας των. Καὶ διερωτᾶται κανείς, πῶς ὅταν αἱ Κυβερνήσεις αἱ Ἑλληνικαὶ καὶ ἡ σημερινὴ ἀκόμη, τοιαύτην ἔντονον διπλωματικὴν δραστηριότητα ἀναπτύσσουν, διὰ νὰ ἐπαναφέρουν εἰς τὴν χώραν αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἠχμαλωτίσθησαν ἢ βιαίως ἀπήχθησαν, εἶναι νοητὸν νὰ τοὺς ἔχῃ προετοιμάσει νομοθετικῶς μίαν ὑποδοχὴν παγεράν, διότι ἀφ’ ἧς οὗτοι εἰσέλθουν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Ἐπικράτειαν, θὰ πληροφορηθοῦν, ὅτι ὁλόκληρος ἡ περιουσία των ἐδημεύθη; Κύριοι συνάδελφοι, ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας, σᾶς ἀνέφερεν ἕνα παράδειγμα δι’ ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνησις ἐπέτυχε νὰ ἐπαναφέρῃ εἰς τὴν περιοχὴν Βερροίας. Ἐπρόκειτο περὶ ἀπαχθέντων βιαίως, οἱ ὁποῖοι ἔμειναν ἐπὶ μικρὸν εἰς τὴν Γιουγκοσλαβίαν, εἰς στρατόπεδον αἰχμαλώτων καὶ ἐκεῖθεν ἐπανῆλθον μέσῳ Τεργέστης εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶχεν ἆράγε λάβει τὰ μέτρα της, ἐκ τῶν προτέρων καὶ δὲν ἐγνώριζε ποῖοι εἶναι αὐτοὶ, οἱ ὁποῖοι ἐπανέρχονται καὶ τί πιστεύουν; Πάντως τοὺς ἐπανέφερεν εἰς τὰ χωρία των, καὶ τοὺς ἐγκατέστησεν εἰς αὐτὰ καὶ ὅμως δι’ αὐτοὺς τοὺς ἐπανελθόντας μὲ ἀγῶνας τῆς Κυβερνήσεως, τὸ παρὸν νομοσχέδιον δὲν προβλέπει, ὅτι κατ’ ἐξαίρεσιν δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις τῆς δημεύσεως τῶν περιουσιῶν των.

§88Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Δὲν τοὺς τὰ ἔχομεν πάρει, ὁ νόμος δὲν ἔχει ἀκόμη ἐφαρμοσθῆ εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον.

§89Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Λέγω, ὅτι τὸ νομοσχέδιόν σας, δὲν σᾶς βοηθεῖ νὰ τοὺς ἐξαιρέσητε τοῦ γενικοῦ μέτρου. Ὅταν ὁ νόμος ὑπάρχῃ καὶ ἐπαγγέλλῃ αὐτοδικαίως τὴν ἀφαίρεσιν τῆς κυριότητος τῆς περιουσίας τῶν λάθρα ἀναχωρησάντων εἶναι προφανὲς, ὅτι δὲν ἐπιφυλάσσει εἰς ἑαυτὴν ἡ Κυβέρνησις τὴν εὐχέρειαν νὰ ἐξαιρέσῃ τοῦ μέτρου τούτου ὡρισμένας κατηγορίας, ἤγουν τῶν ἤδη ἐπανελθόντων καὶ εὑρισκομένων εἰς τὰ χωρία των. Δεύτερον, θὰ σᾶς εἴπω, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι ἡ Κυβέρνησίς σας ἐπέτυχε μετὰ πολλὰς ἐνεργείας, ἀξιεπαίνους νὰ εὑρισκώμεθα εἰς τὰς παραμονὰς τῆς ἀφίξεως ἐξ Οὑγγαρίας, 1100 αἰχμαλωτισθέντων ἢ ἁρπαγέντων Ἑλλήνων. Πῶς εἶναι δυνατὸν εἰς αὐτοὺς, διὰ τοὺς ὁποίους ἀσφαλῶς τὸ Γ.Ε.Σ. καὶ αἱ ὑπηρεσίαι ἀσφαλείας ἐπὶ μακρὸν ἠσχολήθησαν διὰ νὰ ἐλέγξουν τὰ τῆς δράσεώς των κλπ. καὶ κατόπιν νὰ δώσουν τὴν συγκατάθεσιν διὰ τὴν ἐπάνοδόν των, πῶς εἶναι δυνατὸν δι’ αὐτοὺς νὰ ἔχετε προετοιμάσει τοιαύτην νομοθετικὴν ὑποδοχήν, ἤγουν τὴν δήμευσιν τῆς περιουσίας των; Δὲν πρόκειται περὶ ἀντιπολιτευτικῆς κριτικῆς. Νομίζω, ὅτι ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν διεξήχθη καὶ ἐδῶ συνεχίζεται, σκοπὸν ἔχει νὰ σᾶς διευκολύνῃ, ὥστε νὰ μὴ χρειασθῇ καὶ πάλιν, εὑρισκόμενοι πρὸ ἀνυπερβλήτων ἐμποδίων, ν’ ἀπασχολήσητε τὴν Βουλήν. Καθῆκον τῆς Βουλῆς εἶναι βεβαίως νὰ ἀσχολῆται μὲ τὰ νομοσχέδια τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ἐν τῷ μεταξὺ θὰ ἔχετε ἀπολέσει πολὺν χρόνον. Τὸ ζήτημα συνεζητήθη εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ὅπου δὲν εἴχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἴδωμεν προσερχόμενον, διότι ἴσως δὲν σᾶς ἦτο δυνατόν, μολονότι σᾶς διεβιβάσαμεν σχετικὴν παράκλησιν, ἀλλὰ ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν ἠθέλησε νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν διατύπωσιν τροπολογίας καὶ ἐμείναμεν σύμφωνοι τότε κατὰ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν Βουλήν, νὰ τεθῇ ὑπ’ ὄψιν ὑμῶν ἡ διαμορφωθεῖσα ἀντίληψις, ὅτι θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιφυλάξῃ, διὰ τοῦ νόμου τοῦ ψηφιζομένου, τὸ δικαίωμα εἰς ἑαυτήν, ὥστε διὰ Β. Δ)τος, ἐὰν θέλετε, ἐκδιδομένου προτάσει ὑμῶν, τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν, νὰ ἐξαιροῦνται τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Ν. Δ. ὡρισμέναι κατηγορίαι πολιτῶν Ἑλλήνων, ἐπανερχομένων εἰς τὰς ἑστίας των καὶ μετὰ τὴν πάροδον τριετίας, ἐπανερχομένων δὲ μὲ τὴν συγκατάθεσιν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως.

§90Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Καθὼς γνωρίζετε, ἢ μᾶλλον ἴσως νὰ μὴ γνωρίζετε, ἤδη δὲν ἔχει ἀρχίσει κἂν ἡ κατάληψις κτημάτων τῶν φυγάδων. Ἔχουν ἐκδοθῆ ἐγκύκλιοι διὰ τὴν ἀπογραφὴν μόνον, διότι ἀκόμη δὲν γνωρίζομεν ποῖοι εἶναι οἱ κλῆροι ἢ αἱ περιουσίαι. Ἔχουν ἐκδοθῆ διαταγαὶ διὰ τὴν ἀπογραφὴν ἡ ὁποία καὶ θὰ ἀργήσῃ νὰ τελειώσῃ. Ἐν τῷ μεταξὺ δι’ ὅσους ἔρχονται καὶ ἐγκαθίστανται δὲν ὑπάρχει πλέον τὸ «λάθρα φυγόντες». Ἐφόσον εἶναι παρόντες ἐτελείωσε—παύει τὸ «λάθρα φυγόντες». Δὲν γεννᾶται ζήτημα.

§91Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ὅτι ἔφυγον «λάθρα», εἶναι γεγονὸς τετελεσμένον, τὸ ὁποῖον δὲν καθίσταται ἀγέννητον ποτέ.

§92Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Ἐφ’ ὅσον ἐπανῆλθε, δὲν εἶναι πλέον φυγάς.

§93ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐὰν ἔχῃ περάσει τριετία;

§94Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὅπως καὶ ἐὰν εἶναι ὑποθέτω, ὅτι ἡ πρότασίς μας σᾶς βοηθεῖ, ἐὰν πράγματι πιστεύετε, ὅτι εἶναι Ἐθνικῶς σκόπιμον, ὄχι μόνον ἀνθρωπιστικῶς, ἐὰν πιστεύετε καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι εἶναι ἐθνικῶς σκόπιμον νὰ παραμείνουν εἰς τὰς περιοχὰς αὐτὰς ἐκεῖνοι ἐκ τῶν ἐπανερχομένων, οἱ ὁποῖοι ἀποδεδειγμένως καὶ εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκογένειαν ἀνήκουσιν καὶ τὰ φρονήματα ἐκεῖνα ἔχουν, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλεται νὰ ἔχουν ὅταν κατοικοῦν εἰς τοὺς παραμεθορίους οἰκισμοὺς καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ προσχωρῆτε εἰς τὴν ἀντίληψιν αὐτήν. Φροντίσατε, λοιπόν, ἐγκαίρως νὰ ἔχετε νομοθετικὴν εὐχέρειαν διὰ νὰ ἐπιδιώξητε τὴν ματαίωσιν πράξεων ἐθνικῶς ἀσκόπων — ἐγὼ προσθέτω καὶ ἐπικινδύνων — καὶ ἀδικιῶν, οἵας προδιαγράφει τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ μέτρον. Ἐπιθυμῶ, κύριε Ὑπουργέ, ἐν συνεχείᾳ χωρὶς νὰ ὑπεισέλθω εἰς τὰς λεπτομερείας τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου σας, νὰ ἀναφερθῶ εἰς ἕνα πάρα πολὺ σοβαρὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον μοιραίως καὶ αὐτὸ προέκυψεν ἀπὸ τὴν γενικότητα ὡρισμένων διατάξεων, εἰς τὴν ὁποίαν ἀδιαλλάκτως παρ’ ὅσα εἶχον τὴν τιμὴν τότε νὰ ἐκθέσω, ἐπεμείνατε τοῦ νομοθετικοῦ σας διατάγματος. Μᾶς ἐδημιούργησε μίαν διπλωματικὴν περιπλοκήν, τὸ ἄρθρον 6 τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος, διότι κατέλαβε μοιραίως μὲ τὴν γενικότητα τῆς διατυπώσεώς του, καὶ τοὺς Μουσουλμάνους, οἱ ὁποῖοι κατὰ διαφόρους ἐποχὰς ὑπεχρεώθησαν νὰ ἀναχωρήσουν ἐκ τῶν περιοχῶν τῆς Δυτικῆς Θράκης. Γνωρίζουν ὅσοι εἶχον ἐπωμισθῆ κυβερνητικὰς εὐθύνας κατὰ τὴν περίοδον τοῦ συμμοριτοπολέμου, ὅτι εἶχεν ὑπάρξει κάποια σιωπηρὰ συμφωνία μεταξὺ τῶν τότε Κυβερνήσεων καὶ τοῦ πληθυσμοῦ αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παραμείνῃ ἀσφαλὴς ἐν μέσῳ διεξαγομένων μαχῶν, εἶχεν ὑπάρξει μία σιωπηρὰ συμφωνία τότε, ὅτι ἀντὶ νὰ καταφύγουν εἰς τὰς πόλεις καὶ τὴν πρωτεύουσαν θὰ ἠδύναντο νὰ ἀποσυρθοῦν εἰς Τουρκικὰ ἐδάφη μὲ τὴν βεβαιότητα, ὅτι λήγοντος τοῦ συμμοριτοπολέμου θὰ ἐπανήρχοντο καὶ θὰ ἐπανεύρισκον τὰς περιουσίας των. Καὶ εἶναι ἀξιέπαινον τὸ ὅτι ἡ Κυβέρνησις σπεύδει νὰ ἐπανορθώσῃ ἕνα ἀτόπημα, τὸ ὁποῖον προέκυψεν ἀπὸ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος καὶ τὸ ὁποῖον καὶ τὴν Ἑλληνοτουρκικὴν φιλίαν ἴσως θὰ ἐσκίαζεν, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ παράβασιν ἀνειλημμένων ὑποχρεώσεων ἀπετέλει. Θέλω νὰ ἐπωφεληθῶ τῆς εὐκαιρίας αὐτῆς, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Βορείου Ἑλλάδος, διὰ νὰ εἴπω πόσον θὰ πρέπει, ἐν ὀνόματι τῆς Ἑλληνοτουρκικῆς φιλίας καὶ τῆς βαθυτέρας σημασίας, τὴν ὁποίαν ἐνέχει — καὶ ἡ ὁποία ἀπετέλεσεν ἐπὶ μακρὰν τώρα σειρὰν ἐτῶν ὅλων τῶν Ἑλληνικῶν Κυβερνήσεων τὸ βάθρον τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς — πόσον, λέγω, θὰ πρέπει καὶ εἰς ἄλλην πλευρὰν αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, ποὺ δημιουργεῖται ἀπὸ τοὺς Μουσουλμάνους τῆς Δυτικῆς Θράκης, νὰ εἴμεθα προσεκτικοὶ προκειμένου νὰ ἐμπεδώσῃ τὴν ἀντίληψιν — ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἡ Χώρα μας — ὅτι οἱ πληθυσμοὶ οἱ Ἑλληνικοὶ τῆς περιοχῆς ἐκείνης ἐνδιαφέρονται καὶ θέλουν καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ συμβιώσουν ἁρμονικῶς μὲ τοὺς μουσουλμανικοὺς πληθυσμοὺς καὶ πρὸς τοῦτο πᾶν χρήσιμον μέτρον λαμβάνεται. Ἀναμιμνήσκομαι τοῦ ζητήματος, κύριοι, διότι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς ἰδικῆς μας Κυβερνήσεως εἶχε γίνει ἡ ἔναρξις τῆς λειτουργίας τοῦ περιφήμου Γυμνασίου Τζελὰλ Μπαγιάρ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ὁλοκληρωθῇ ἡ ἐπάνδρωσις τοῦ Γυμνασίου αὐτοῦ καὶ εἶναι ἀνάγκη ἀκόμη νὰ ἐκλείψουν τὰ παράπονα ὅτι τάχα αἱ Ἑλληνικαὶ ἀρχαὶ δὲν ἀναγνωρίζουν παρὰ τὰς διατάξεις τῆς Συνθήκης τῆς Λωζάννης, τὴν Τουρκικὴν μειονότητα, ὥστε νὰ δύναται νὰ ἀλληλογραφῇ ὡς τοιαύτη μὲ τὰς Ἑλληνικὰς ἀρχάς, ὑφ’ ἣν ἔννοιαν καὶ ἡ Ἑλληνικὴ μειονότης Κωνσταντινουπόλεως μὲ τὰς Τουρκικὰς ἀρχάς. Πρέπει νὰ γίνῃ κάθε δυνατὴ προσπάθεια νὰ ἐκλείψουν παντελῶς αἱ ἀφορμαὶ αἱ ὁποῖαι δίδουν τροφὴν εἰς αὐτὸν τὸν θόρυβον ἐνίων τουρκικῶν ἐφημερίδων διότι πιστεύω καὶ νομίζω ὅτι ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ συμμερίζεται τὴν ἀντίληψιν αὐτὴν πόσον ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ πρέπει νὰ προσέξωμεν τὴν ὑπόθεσιν τῆς Ἑλληνοτουρκικῆς φιλίας.

§95ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ Ἑλληνοτουρκικὴ φιλία εἶναι ἕνα βασικὸν στοιχεῖον τῆς ἐξωτερικῆς μας πολιτικῆς, ἀλλὰ δὲν βλέπω νὰ θίγεται εἰς τὸ θέμα τὸ ὑπὸ συζήτησιν.

§96Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου ἀναφέρεται εἰς τὸ θέμα αὐτὸ καὶ ἐπιθυμῶ, ἐπειδὴ παρίσταται ὁ κύριος Ὑπουργὸς Βορείου Ἑλλάδος, ὁ ὁποῖος γνωρίζει τὰ θέματα αὐτά, νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ αὐτὰς τὰς βασικὰς σκέψεις, ποὺ διατυπῶ. Γενικώτερον, κύριε Ὑπουργὲ καὶ κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις, ἀκολουθοῦσα τὴν τακτικὴν τῶν προκατόχων Κυβερνήσεων, νὰ εὐθυγραμμίσῃ τὴν ἰδικήν της πολιτικὴν μὲ τὴν πολιτικὴν τῆς Τουρκικῆς Κυβερνήσεως ἐν σχέσει μὲ τὰς ἀντιθέσεις Νεοτούρκων καὶ Παλαιοτούρκων. Δὲν πρόκειται ποτὲ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ ἀσκήσῃ διωγμὸν πολιτικὸν ἀλλ’ ἐντὸς τῶν πλαισίων τῆς συνταγματικῶς κατοχυρωμένης ἐλευθερίας συνειδήσεως, ἀναμφισβητήτως δὲν πρέπει νὰ δίδεται ἡ ἐντύπωσις ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς ἀντίθεσιν μὲ τὴν ἐπίσημον πολιτικὴν τῆς Τουρκικῆς Κυβερνήσεως. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις καὶ ἡ σημερινὴ θὰ ἀκολουθήσῃ — καὶ ἀκολουθεῖ— αὐτὴν τὴν γραμμὴν εἰς τὸ θέμα τῶν Παλαιοτούρκων καὶ τῶν Νεοτούρκων. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ παραμονὴ τῶν πληθυσμῶν αὐτῶν τῶν μουσουλμανικῶν εἰς τὴν περιοχὴν ἐκείνην καὶ ἡ δημιουργία τῆς πεποιθήσεως ὅτι εἶναι δυνατὴ ἡ ἄνετος παραμονή των ἐκεῖ καὶ ἡ ἁρμονικὴ συμβίωσίς των μὲ τὸν Ἑλληνικὸν πληθυσμόν, νομίζω, λέγω, ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ εἰς χεῖρας μας μίαν ἐγγύησιν καὶ διὰ τὰ δίκαια συμφέροντα τῆς ἑλληνικῆς μειονότητος ἐν Κωνσταντινουπόλει καὶ αὐτοῦ τούτου τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου. Καὶ ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἀξιεπαίνως καταβαλλομένης προσπαθείας ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἄρῃ αὐτὴν τὴν ἀνωμαλίαν ἀπὸ τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος 2536 θέλω, τελειώνων, νὰ εἴπω ὅτι ἡ ἑδραίωσις αὐτῆς τῆς ἀντιλήψεως ὅτι ἡ συμβίωσις Ἑλληνικοῦ καὶ Μουσουλμανικοῦ πληθυσμοῦ καὶ ἀπολύτως δυνατὴ εἶναι καὶ θὰ δώσῃ πλεῖστα ὅσα ὀφέλη εἰς τὸν τόπον μας. Ἀκόμη μία πλευρὰ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἐξομαλύνεται ἀλλὰ καὶ σφυρηλατοῦνται γενικώτερον αἱ προϋποθέσεις διὰ νὰ ὑπάρξῃ εἰς τὸ μέλλον μία στενωτέρα συνεργασία τῶν Ἑλληνικῶν καὶ Τουρκικῶν πληθυσμῶν. Καὶ αὐτὴν τὴν βασικὴν σκέψιν θέλω ἰδιαιτέρως νὰ τονίσω καὶ νὰ ἐξάρω τὴν ἀξίαν τῆς διατάξεως τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον τείνει εἰς τὸ νὰ ἄρῃ ἕνα ἀπὸ τὰ ἐμπόδια, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀνακύψει μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων καὶ Μουσουλμάνων τῆς Δυτικῆς Θράκης.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Παπασταύρου ἔχει τὸν λόγον.

§98Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι μόνον σκόπιμον ἐθνικῶς, ἀλλὰ καὶ ἐπιβεβλημένον ἐθνικῶς νὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν ὁ νόμος 2536 καὶ ὡς ἐψηφίσθη καὶ ὡς τροποποιεῖται καὶ ὡς πρέπει νὰ τροποποιηθῇ, ὅταν παραστῇ ἀνάγκη ἀρτιωτέρας ἐφαρμογῆς του. Ὅσοι προερχόμεθα ἀπὸ τὰς βορείους ἐπαρχίας εἶναι ἀνάγκη νὰ τονίσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι προέρχονται ἀπὸ τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα, τὴν φοβερὰν μορφήν, τὴν ὁποίαν παρουσιάζει ἡ Ἑλλὰς εἰς τὰ βόρεια αὐτῆς σύνορα, ἀπὸ τῆς Ἠπείρου μέχρι καὶ τῆς Θράκης ἀκόμη, περισσότερον δὲ τῆς Μακεδονίας τῆς Δυτικῆς, ἀλλὰ καὶ τῆς Ἠπείρου. Ἔχουν ἐρημωθῆ, μὲ ὅλην τὴν σημασίαν τῆς λέξεως τὰ ἀκριτικά μας χωριὰ ἀπὸ πολλοὺς καὶ διαφόρους λόγους. Εἰς ὡρισμένα δὲ σημεῖα ἠραιώθησαν ἀπὸ τὴν ἐθελουσίαν ἀπομάκρυνσιν, τὴν φυγὴν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἤθελον νὰ παραμείνουν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν πατρίδα. Εἰς ἄλλα ὅμως ἀπὸ λόγους πολιτικοὺς καὶ εἰς ἄλλα ἀπὸ τὴν ἐπιδημικὴν μορφήν, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ ἀστυφιλία εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν. Εἶναι φοβερόν, ἐπαναλαμβάνω, τὸ φαινόμενον αὐτό, ἀλλὰ καὶ τὸ φαινόμενον γενικῶς τῆς χώρας νὰ παρουσιάζῃ ἕνα ὑδροκέφαλον διαρκῶς ἐξογκούμενον, ὅπως εἶναι αἱ Ἀθῆναι καὶ τὰ ἄκρα της ἀναπηρικὰ καὶ ἀτροφικά. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἕνας τοιοῦτος ὀργανισμὸς νὰ σταθῇ εἰς τὰ πόδια του ἐὰν δὲν τὸν ἐνισχύσωμεν καὶ δὲν δώσωμεν νέον αἷμα καὶ νέαν ζωὴν εἰς τὰς ἀκριτικάς μας περιφερείας. Δὲν θὰ εἶναι δύσκολον, οὔτε παράτολμον νὰ σᾶς εἴπω ὅτι θὰ κινδυνεύσῃ μίαν ἡμέραν ὁ ὀργανισμὸς αὐτός, διότι χωρὶς ἄκρα δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ σταθῇ εἰς τὰ πόδια του. Ὁ νόμος 2536 ἔχει δύο βάσεις θεμελιώδεις. Νὰ ἐποικήσῃ τὰς περιφερείας αὐτὰς εἰς ὅσα σημεῖα καὶ εἰς ὅσα χωριὰ ἔχουν ἐρημωθῆ ἀπὸ τὴν φυγὴν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἤθελον νὰ παραμείνουν εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐγκατέλειψαν τὰ χωρία των καὶ ἐγκατεστάθησαν εἰς τὰς πόλεις. Εἶναι οἱ λαβόντες διαφόρους κλήρους, τοὺς ὁποίους ἐκαλλιέργησαν εἰς ὡρισμένας ἐποχὰς καὶ ὡρισμένα ἔτη καὶ εὐκαιρίας δοθείσης μὲ τὸν συμμοριτοπόλεμον, ἐγκατεστάθησαν εἰς πόλεις καὶ ἐξεῦρον ἐκεῖ μίαν ἐργασίαν ἐγκατέλειψαν δὲ τελείως τὴν καλλιέργειαν τῶν ἀγρῶν των. Σοφὸν καὶ ὀρθὸν καὶ ὠφέλιμον τὸ μέτρον τοῦτο, τοῦ νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς αὐτοὺς ἀκόμη ἡ ἀφαίρεσις τοῦ κλήρου, τὸν ὁποῖον ἔδωσε τὸ Κράτος. Ἐγὼ θὰ προχωροῦσα καὶ ἔτι περαιτέρω. Δυστυχῶς τὸ ἄρθρον 17 τοῦ Συντάγματος, δὲν μᾶς τὸ ἐπιτρέπει. Δὲν ξεύρω ἐὰν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ ἄλλη λύσις, διότι ὑπάρχει τεράστιον ἐμπόδιον ἀπὸ τὸ ἄρθρον 17 τοῦ Συντάγματος, θὰ ἤθελα ὅμως νὰ ἐπεκταθῇ τὸ μέτρον τῆς ἀφαιρέσεως τῶν ἀγρῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τοὺς ἐγκατέλειψαν ὄχι μόνον ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι τὰ ἐπῆραν ἀπὸ τὸ Κράτος, ἀλλὰ καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐγκατέλειψαν τὰ χωριὰ καὶ εὗρον ἐργασίαν εἰς τὰς πόλεις, ἄφησαν δὲ ἔρημον καὶ ἀκαλλιέργητον τὴν ἀγροτικήν των ἰδιοκτησίαν.

§99Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, νὰ μοῦ εἴπητε ἐὰν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀφαιρεθῇ ὁ κλῆρος ἀπὸ ἕνα ἀγρότην, ὁ ὁποῖος ἀποκατεστάθη πρὸ 25 ἢ καὶ 30 ἐτῶν καὶ ἐκαλλιεργοῦσε τὸν κλῆρον του ἐπὶ 25 ἔτη καὶ μετὰ τὰ 25 ἔτη ἐγκατεστάθη εἰς μίαν πόλιν. Ἐὰν τὸ Κράτος ἔκαμε τὸ καθῆκον του ὡς ἔπρεπεν, ἀσφαλῶς αὐτὸς θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχε πάρει τὸ παραχωρητήριόν του ἀπὸ ἐτῶν. Θὰ ἔλθῃ τώρα τὸ Κράτος νὰ ἀφαιρέσῃ τοὺς κλήρους, ἀπὸ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν πταίουν αὐτοί, διότι δὲν ἔχουν πάρει τὸ παραχωρητήριον, θὰ ἔλθῃ τὸ Κράτος νὰ τοὺς ἀφαιρέσῃ τοὺς κλήρους διότι ἐπὶ 25 ἔτη ἐκαλλιεργοῦσαν καὶ τώρα ἐγκατεστάθησαν εἰς μίαν πόλιν; Νὰ μοῦ ἀπαντήσετε εἰς τὸ ἐρώτημα αὐτό. Ἐγὼ φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν, ἐφ’ ὅσον ἕνας ἀγρότης ἐκαλλιεργοῦσε ἐπὶ μίαν πενταετίαν, εἶναι κύριος τοῦ κλήρου του ἔστω καὶ χωρὶς παραχωρητήριον. Δὲν εἶναι δυνατὸν τὰ σφάλματα τοῦ Κράτους νὰ τὰ πληρώνουν οἱ πτωχοὶ ἄνθρωποι, οἱ ἀγρόται.

§100Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἐὰν, κύριε συνάδελφε, ἐπροσέχατε πόσον περισσότερον ἐπροχώρησα εἰς τὸ θέμα αὐτὸ ἀσφαλῶς δὲν θὰ ἐκάμνατε τὴν διακοπήν σας. Ὅταν ἀρνοῦμαι τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ διατηρῇ τὴν περιουσίαν του τὴν ἀγροτικὴν ἀκαλλιέργητον, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος εἶναι κύριος καὶ ἐξ ἀγορᾶς, ὄχι μόνον ἐκ παροχῆς κλήρου ἐξ ἀπαλλοτριώσεως καὶ εἰς αὐτὸν πρέπει νὰ τεθῇ ἕνας περιορισμὸς διότι ἡ κτηματικὴ περιουσία δὲν ἀνήκει μόνον εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος κατωχυρώθη ἀπὸ τὸ Σύνταγμα καὶ τυγχάνει τῆς προστασίας ὑπ’ αὐτοῦ ἡ κυριότης του, ἀλλὰ ἀνήκει εἰς τὸ ἐθνικὸν σύνολον. Πρέπει καὶ ἡ περιουσία του νὰ ἀποδίδῃ, ὅπως ὅλοι οἱ Ἕλληνες, διὰ τῆς ἐργασίας των. Θεωρητικῶς ἀνήκει εἰς ὅλους. Ἄλλο τὸ ζήτημα ἐὰν ὑπάρχῃ μία συνταγματικὴ κατοχύρωσις, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀναγκασθῇ νὰ ἐργασθῇ καὶ πρέπει νὰ ἀποδώσῃ διότι εἰς τὸ σύνολον ἀνήκει καὶ τὸ σύνολον πρέπει νὰ ὑπηρετῇ.

§101Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἀναδασμὸν τῆς γῆς δηλαδή.

§102Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ὄχι ἀναδασμὸν τῆς γῆς. Ἐγώ, εἰς τὸ χωριό μου ἔχω μίαν περιουσίαν τὴν ὁποίαν ἐφ’ ὅσον ἐκαλλιεργοῦσα μοῦ ἀπέδιδεν. Ἤδη τὴν ἐγκατέλειψα καὶ ἔπαυσε νὰ ἀποδίδῃ. Αὐτὸ εἶναι ἐθνικῶς ἐπιζήμιον. Τὸ πρᾶγμα νομίζω ὅτι τὸ ἐτοποθέτησα εἰς ἄλλην βάσιν καὶ ὄχι ἐκεῖ ὅπου τὸ τοποθετεῖτε σεῖς. Δὲν εἶναι ζήτημα προσωπικόν, εἶναι ζήτημα γενικώτερον. Θὰ πρέπει νὰ προωθήσωμεν τὸ ζήτημα τοῦ ἐπανεποικισμοῦ ἀφ’ ἑνὸς τῶν ἀγροτικῶν περιφερειῶν καὶ ἀφ’ ἑτέρου τῶν ἄλλων ὀρεινῶν περιφερειῶν.

§103ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ γίνῃ ἐπέκτασις καὶ εἰς τοὺς μὴ καλλιεργητάς.

§104Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Θὰ πρέπει νὰ ἔλθῃ σχετικὸν νομοσχέδιον ὁπότε θὰ εἰσηγηθῶμεν ὡρισμένα μέτρα καὶ λύσεις. Πάντως τὸ νομοθέτημα αὐτὸ πρέπει νὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν ὡς ἔχει ψηφισθῆ ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ὡς θὰ ψηφισθῇ ἀπόψε καὶ ὡς θὰ ψηφισθῇ ὅταν παραστῇ ἀνάγκη τροποποιήσεώς του. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ ἔφερεν εἰς τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι τὸ ἑξῆς: Πρόκειται περὶ μιᾶς ὅλως εἰδικῆς περιπτώσεως ἀφορώσης τὴν περιφέρειάν μου τὴν Θεσπρωτίαν. Ἐκεῖ ὑπάρχει μία μεγάλη ὁμάδα φυγάδων ὄχι τῆς μορφῆς καὶ τῆς ἐννοίας τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ νομοσχέδιον καὶ ὁ νόμος 2536, ἀλλὰ διαφορετικῆς μορφῆς, ἥτις εἶναι τελείως ἰδιότυπος. Εἰς τὴν περιφέρειαν αὐτὴν ὑπῆρχε μία μειονότης ἀπὸ 18.000 περίπου Μουσουλμάνους– Ἀλβανοὺς οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς ἐπέδειξαν διαγωγὴν ὄχι ἀντεθνικὴν ἁπλῶς, ἀλλὰ ἀνθελληνικήν. Δὲν περιωρίσθησαν εἰς τὸ νὰ ἐνισχύσουν τὸν κατακτητὴν εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις του, ἀλλὰ περαιτέρω ἐζήτησαν τὴν προσάρτησιν ὁλοκλήρου τῆς περιφερείας τῆς Θεσπρωτίας εἰς τὴν Ἀλβανίαν. Ἔγινε πραξικόπημα προσαρτήσεως τῆς Θεσσαλίας εἰς Ἀλβανίαν τὸ ὁποῖον δὲν ἀνεγνωρίσθη οὔτε ἀπὸ τὰς ἀρχὰς Κατοχῆς, ἀλλὰ ἀπετέλεσε πάντως πρᾶξιν ἀντεθνικὴν κατ’ ἐξοχήν. Ἐκτὸς ὅμως τούτου ἐπροχώρησαν καὶ ἔτι περαιτέρω, εἰς τὴν ἐξόντωσιν τοῦ πληθυσμοῦ. Τὰ θύματα ἀνέρχονται εἰς 2.000 περίπου καὶ θὰ ἐξετελοῦντο περισσότεροι ἂν δὲν κατέφευγον εἰς τὰ βουνὰ ὅπου κατετάγησαν εἰς τὰς ἀνταρτικὰς ὁμάδας τοῦ ΕΔΕΣ. Ὅταν συνετελεῖτο ἡ ἀπελευθέρωσις, ὁλόκληρος ὁ Μουσουλμανικὸς αὐτὸς πληθυσμὸς ἀπεσύρθη, ἀφοῦ πῆρε μαζί του, ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ πάρῃ ἀπὸ τὰ σπίτια τῶν Ἑλληνικῶν χωριῶν ἔπιπλα, τιμαλφῆ, ζῷα καὶ πᾶν ὅ,τι ἠδύνατο νὰ ἀφαιρεθῇ καὶ νὰ μετακινηθῇ. Ἐσκόρπισαν τὴν ἐρήμωσιν. Τὰ θύματα τῆς ἐγκληματικῆς των συμπεριφορᾶς οἱ καταστραφέντες καὶ λεηλατηθέντες ὑπὸ τῶν φυγάδων Μουσουλμάνων ὅταν ἐπέστρεψαν ἀπὸ τὸ βουνὸ εἰς τὰ ἐρημωθέντα χωριά των καὶ δὲν εὗρον τίποτε εἰς αὐτὰς ἐζήτησαν ἀπὸ τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν ὁμάδων τοῦ ΕΔΕΣ, ἐγκατεστάθησαν εἰς τὰς Μουσουλμανικὰς περιουσίας τῶν φυγάδων, διότι τὰ ἰδικά των σπίτια εἶχον πυρποληθῆ. Τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον ἀπὸ τοῦ 1945 καὶ ἐντεῦθεν ἐθεώρησε σκόπιμον ἀντὶ νὰ τοὺς ἐνισχύσῃ καὶ νὰ τοὺς ἀποκαταστήσῃ εἰς τὰς περιουσίας του εἰς τὰς ὁποίας ἤδη εἶχον ἐγκατασταθῆ ἐξ ἀδηρίτου ἀνάγκης, τοὺς ὑπεχρέωσεν ἀφοῦ τοὺς ἐθεώρησεν ὡς οἱονεὶ τρόπον τινὰ μισθωτάς, νὰ πληρώσουν μίαν ἀποζημίωσιν εἰς τὸ Δημόσιον τὸ ὁποῖον κατέλαβε τὰς περιουσίας αὐτὰς ὡς διαχειριστὴς ἀλλοτρίων, διότι δὲν ὑπῆρχε σχετικὴ διάταξις τοῦ νόμου δυνάμει τῆς ὁποίας θὰ ἠδύνατο νὰ ἀποκτήσῃ τὴν κυριότητα, ἐὰν δὲν παρήρχετο δεκαετία. Τὸ πρᾶγμα ὅσον παρήρχετο ὁ καιρὸς ἐδημιούργησε τὴν ἐντύπωσιν εἰς τοὺς ἐγκατασταθέντας ὅτι ἡ περιουσία αὐτὴ περιερχομένη εἰς πὸ Δημόσιον θὰ τοὺς διανεμηθῇ καὶ περιμένουν τὴν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος θὰ τοὺς ἱκανοποιήσῃ διὰ τὰς θυσίας, εἰς τὰς ὁποίας ὑπεβλήθησαν κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Πλαγιάννης). Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἔχον τὴν διαχείρισιν τῆς περιουσίας αὐτῆς ἑτοιμάζει ἓν νομοθέτημα βάσει τοῦ ὁποίου θὰ διενέμετο ἡ περιουσία αὐτή, ἡ ὁποία δὲν εἶναι καὶ μικρά. Εἶναι 80 χιλιάδες στρέμματα περίπου, ξηρικὰ καὶ ποτιστικὰ καλλιεργησίμων ἀγρῶν καὶ ἑκατομμύρια ἐλαιόδενδρα. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ὡρίζετο ὅτι τὰ κτήματα αὐτὰ θὰ διανεμηθοῦν εἰς τοὺς ὀρεινοὺς ἀκτήμονας Θεσπρωτούς, τοὺς ἔχοντας ἐλάχιστον σήμερον κλῆρον 4–5 στρεμμάτων, οἱ ὁποῖοι προσέφερον ὑπηρεσίας εἰς τὸν ἀγῶνα ἐναντίον τῶν κατακτητῶν, ὑπὸ τύπον μισθώσεως κατ’ ἀρχάς, ἡ ὁποία θὰ μετέπιπτεν εἰς κυριότητα βραδύτερον. Περαιτέρω ὥριζε τὸ νομοθέτημα αὐτὸ ὅτι θὰ ἐγκατασταθοῦν καὶ οἱ ὁμογενεῖς πρόσφυγες εἴτε ἐκ Ρουμανίας, εἴτε ἐκ Βορείου Ἠπείρου. Ἀλλ’ ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶχε προωθηθῆ καὶ εἶχε φθάσει εἰς τὴν ἐπιψήφισίν του κατὰ μοιραίαν σύμπτωσιν, προηγήθη ὁ νόμος 2536 καὶ ἐθέσπισε διατάξεις τελείως διαφορετικὰς καὶ ἀνεδαφικὰς διὰ τὴν περιοχὴν ἐκείνην. Ἐζήτησα τότε νὰ ἐξαιρεθῇ ἡ Θεσπρωτία, ἀλλὰ ὁ κύριος Ἀποστολίδης κατελήφθη ἐξ ἀπίνης, ἔπαθε σύγχυσιν καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ ἀπαντήσῃ. Εἶπε δὲ ὅτι, ἐὰν ὑπάρχῃ εἰδικὸς νόμος βάσει τοῦ ὁποίου γίνεται ἡ διαχείρισις τῶν κτημάτων αὐτῶν, τότε ἐξαιροῦνται καὶ δὲν περιλαμβάνονται εἰς τὸ νομοθέτημα. Ἡ ἀόριστος αὐτὴ ἀπάντησις, ἡ διατύπωσις τοῦ νομοθετήματος καὶ ἡ ἐξήγησις ἡ ὁποία ἐδόθη διὰ τῶν πρακτικῶν, ὡδήγησεν εἰς ἐσπευσμένας λύσεις τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, τὸ ὁποῖον ἐπελήφθη τότε τῆς ἐκτελέσεως τοῦ νόμου. Διεμαρτυρήθημεν διὰ τὴν σπουδὴν αὐτὴν καὶ εἴπομεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ ἀγροτικὸς νόμος, εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Θεσπρωτίας, διότι εἶναι εἰδικαί, κατ’ ἐξοχήν, αἱ συνθῆκαι αἱ ὁποῖαι ἐδημιούργησαν τὴν ἐγκατάστασιν τῶν ἐντοπίων εἰς τὰς περιουσίας των τὰς ἐγκαταληφθείσας, καὶ τοὺς εἴπομεν ὅτι ὁ ἀγροτικὸς νόμος εἰς τὸ ἄρθρον 155 διαγράφει ἄλλην διαδικασίαν δικαιούχων, οἱ ὁποῖοι οὔτε ὑπάρχουν εἰς τὴν Θεσπρωτίαν, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ προτιμηθοῦν ἔναντι ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι προσέφερον θυσίας καὶ εἰς αἷμα καὶ εἰς περιουσίας. Λέγει ὁ ἀγροτικὸς νόμος εἰς τὸ ἄρθρον 155: «Ἀποκαθίστανται γεωργικῶς ἔγγαμοι ἄρρενες καλλιεργηταί, χῆραι καλλιεργητῶν μετ’ ἀνηλίκων τέκνων, ἀνήλικα ὀρφανὰ κλπ. κατὰ τὴν ἑξῆς σειράν. Οἱ πρόσφυγες οἱ ἐγκατεστημένοι ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων, οἱ γηγενεῖς ἀκτήμονες καλλιεργηταί, ἐγκάτοικοι τοῦ κτήματος, οἱ πρόσφυγες καὶ γηγενεῖς οἱ μὴ ἐγκατεστημένοι ὑπὸ τῆς Ε.Α.Π. καὶ οἱ περίοικοι ἢ οἱ προερχόμενοι ἐξ ἄλλων χωρίων. Πῶς λοιπὸν θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου εἰς πληθυσμόν, ὁ ὁποῖος δὲν συγκεντρώνει τὰς προϋποθέσεις, τὰς ὁποίας ὁρίζει ὁ παλαιὸς αὐτὸς νόμος, ὁ πρὸ 30ετίας καὶ ὑπὸ διαφόρους τελείως συνθήκας τεθεὶς ἐν ἰσχύϊ; Ὁ νόμος αὐτὸς εἰς τὴν τετάρτην περίπτωσιν ὁρίζει τοὺς περιοίκους, δηλαδὴ τοὺς ἐγκατεστημένους ἤδη, τοὺς ὁποίους κατατάσσει εἰς τὴν τετάρτην κατηγορίαν τῶν δικαιούχων. Περιοίκους δὲν ἔχομεν ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ νόμου τούτου. Ποίους θὰ ἐγκαταστήσωμεν καὶ πῶς θὰ ἀποβάλωμεν τοὺς ἤδη ἐγκατεστημένους. Δυστυχῶς, τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, δὲν ἠθέλησε νὰ ἀπομακρυνθῇ ἀπὸ τὴν ἀνωμαλίαν τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησεν ἡ ἐπιμονὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, οὔτε νὰ προσαρμοσθῇ πρὸς τὰς ἀξιώσεις τοῦ Θεσπρωτιακοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος ἀνεστατώθη μὲ ὅλην τὴν σημασίαν τῆς λέξεως. Διότι εἶχον ἕνα δικαίωμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμποροῦσεν εὔκολα μὲ ἀνύπαρκτον διάταξιν, μὲ τὴν σκέψιν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, νὰ τοῦ ἀφαιρεθῇ, δηλαδὴ εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἐγκατασταθῇ εἰς τὰ κτήματα, τὰ ὁποῖα, πρέπει νὰ τονίσω, δὲν ἦσαν κἂν μουσουλμανικά, ἀλλὰ ἦσαν Ἑλληνικὰ, τὰ ὁποῖα ἐδῶ καὶ 250 χρόνια, ὅταν οἱ Ἀλβανοὶ τοὺς προώθησαν πρὸς τὰ ὀρεινά, τοὺς τὰ ἀφήρεσαν διὰ τῆς βίας. Ἐπάνω εἰς τὰς περιουσίας αὐτάς, εἰς τὰς ὁποίας εἶχον τόσα δικαιώματα, δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἀπ’ αὐτὰς τὰς περιουσίας νὰ τοὺς ἀφαιρέσῃ δικαίωμα τὸ ὁποῖον ἔχουν. Ἀλλὰ καὶ ἕνα ἄλλο τεράστιον πρόβλημα ἐδημιουργήθη ἐκ τῆς σπουδῆς τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Παρεκάλεσα, νὰ ἀνασταλῇ ἡ διάταξις αὐτὴ ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ νόμου 2536 καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ μοῦ εἴπῃ, ὅτι ἐξαιρεῖται τοῦ νόμου ἡ κατηγορία αὐτή, καὶ ἡ διαχείρισις καὶ ἡ διανομὴ τῶν κτημάτων αὐτῶν θὰ γίνῃ δι’ εἰδικοῦ νομοθετήματος. Αὐτὸ ἦτο τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον μὲ ἔφερεν εἰς τὸ βῆμα καὶ δι’ αὐτὸ τὸ θέτω ὑπ’ ὄψει τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ παρουσιάζω ὅλας τὰς δυσχερείας τὰς ὁποίας δημιουργεῖ εἰς τὴν περιφέρειαν αὐτὴν καὶ εἰς τὸν κόσμον τὸ ψηφισθὲν νομοθέτημα. Καὶ παρακαλῶ, ὅπως καὶ σεῖς, κύριοι συνάδελφοι, ἀντιληφθῆτε πῶς ἔχουν τὰ πράγματα καὶ υἱοθετήσητε τὴν πρότασίν μου καὶ συνηγορήσητε εἰς τὴν ἐπιψήφισίν της, διότι εἶναι ἀδύνατος ἡ ἐφαρμογὴ καὶ δι’ ἕνα λόγον ἀκόμη, σοβαρὸν ἐξ ἴσου. Εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον τῆς Θεσπρωτίας ὑπάρχει εἷς Πρωτοδίκης μὲ τρεῖς ἐν ὅλῳ δικαστάς. Διέταξε τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, δι’ ἀποφάσεως, ὅπως συσταθοῦν δύο Ἐπιτροπαὶ Ἀπαλλοτριώσεως. Διὰ νὰ δημιουργηθοῦν ἐκεῖ ὅμως δύο Ἐπιτροπαὶ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ὡρισμένος ἀριθμὸς δικαστῶν. Θέτω ὑπ’ ὄψει σας, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἶναι τόσον ἀνεπαρκὴς ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν, ὥστε δὲν ἠμποροῦν νὰ ἀνταποκριθοῦν οὔτε εἰς τὰς ὑφισταμένας σήμερον Ἐπιτροπάς. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, μίαν ἔκθεσιν τὴν ὁποίαν μοῦ ἔδωσεν ἕνας Πρόεδρος Πρωτοδικείου, ὁ ὁποῖος ἔμεινε μόνος κατὰ τὴν τελευταίαν περίοδον εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Θεσπρωτίας, ὁ κ. Ζαβᾶκος. Οὗτος ἀπέμεινεν ὁ μόνος ἐκεῖ συνεπείᾳ μεταθέσεως τῶν ἄλλων, καὶ μοῦ εἶπεν ὅτι ἦτο μέλος 15 ἐν ὅλῳ Ἐπιτροπῶν τοῦ Νομοῦ, ἐπὶ διαφόρων θεμάτων. Ἀπαλλοτριώσεων, Λιμενικῆς, Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, Στρατολογικοῦ Συμβουλίου, Ἀγορανομικῆς Ἐπιτροπῆς, Νομιμοφροσύνης Ἀρτοποιῶν, ΚΗʹ Ψηφίσματος, ΠΙΚΠΑ, Ἐπιτάξεων, Νομαρχιακοῦ Συμβουλίου κλπ. Σᾶς ἐρωτῶ λοιπόν, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ ἀγροτικὸς νόμος καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ κανονικῶς Ἐπιτροπὴ καὶ νὰ λύσῃ ποτὲ τὸ δρᾶμα τῆς περιφερείας αὐτῆς; Εἰς τὰς ἐπαρχίας δὲν ὑπάρχουν ἐπαρκεῖς εἰς ἀριθμὸν δικασταὶ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθοῦν αἱ διατάξεις τοῦ νόμου καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀκόμη δικονομικῆς, ἐὰν θελήσωμεν νὰ παραμερίσωμεν τὴν οὐσιαστικήν. Ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, καὶ παρακαλῶ ὅλους ὑμᾶς, κύριοι συνάδελφοι, νὰ συνηγορήσητε καὶ ὑμεῖς ὅπως ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς Βορείου Ἑλλάδος δεχθῇ καὶ ἐξαιρεθῇ ἡ περίπτωσις τῶν φυγάδων τῆς Θεσπρωτίας, διατυπουμένης διατάξεως, ἡ ὁποία νὰ λέγῃ ὅτι ἐξαιρεῖται ἡ περιφέρεια τοῦ Νομοῦ Θεσπρωτίας καὶ Πάργης, τὰ δὲ ζητήματα τῶν περιφερειῶν αὐτῶν νὰ ρυθμισθοῦν δι’ εἰδικοῦ νόμου. Ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας μὲ διεβεβαίωσεν, ὅτι θὰ συσταθῇ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία θὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα καὶ μάλιστα ἀποκλίνει ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως τὴν ὁποίαν εἶχε κατ’ ἀρχὴν υἱοθετήσει καὶ ἡ Βουλὴ ὅπως ὁλόκληρον τὸ θέμα αὐτὸ ρυθμισθῇ δι’ εἰδικοῦ νομοθετήματος.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Γενικὸς Διοικητὴς Βορείου Ἑλλάδος ἔχει τὸν λόγον.

§106Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Γεν. Διοικητὴς Βορ. Ἑλλάδ.). Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι κάποτε θὰ ἔπρεπε νὰ λήξῃ ἡ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, δεδομένου ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς, ἐπὶ τῆς ἀρχῆς δὲν ἠκούσθη καμμία διαφωνία. Ἁπλαῖ διαφωνίαι ὑπάρχουν εἰς τὰ ἄρθρα, αἱ ὁποῖαι θὰ ἠδύναντο νὰ διατυπωθοῦν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Θὰ ἤθελα νὰ ἀπαντήσω δι’ ὀλίγων εἰς τὸν κ. Ἀλλαμανῆν, ὁ ὁποῖος, δυστυχῶς, δὲν εἶναι παρών. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τοῦ εἴπω, ἔστω καὶ ἀπόντος, ὅτι ἓν νομοσχέδιον τοιαύτης ὁλκῆς, σχεδὸν τὸ πρῶτον ἐμφανιζόμενον εἰς τὴν Ἑλλάδα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι τέλειον, οὔτε ἐφαντάσθη ὁ νομοθέτης, ὁ ὑποφαινόμενος, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ κάμῃ τόσον τέλειον νομοσχέδιον, ὥστε νὰ μὴ ἔχῃ ἀνάγκην τροποποιήσεων. Ἀντιθέτως, εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ τροποποιηθῇ σὺν τῷ χρόνῳ καὶ θὰ τροποποιῆται συνεχῶς, διότι τὰ διάφορα παρουσιαζόμενα θέματα εἶναι τόσον πολλά, ὥστε εἶναι ἀδύνατον ἐκ τῶν προτέρων οὐδεὶς ἄνθρωπος νὰ τὸ προβλέψῃ. Συνεπῶς, εἶναι ἀδύνατον αὐτὸς ὁ νόμος νὰ μὴ ὑποστῇ καὶ ἄλλας τροποποιήσεις. Θὰ ἤθελον, ἐπίσης, νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ἀλλαμανῆν, ὅτι κακῶς νομίζει, ὅτι ὑφίσταται πραγματικῶς ἐντύπωσις εἰς τοὺς ἐπισήμους τουρκικοὺς κύκλους, ὅτι ἐν Δυτικῇ Θράκῃ ὑφίσταται ἀντίθετος ἑλληνικὴ πολιτική, ἀπὸ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν οἱ ἴδιοι εἰς τὴν Τουρκίαν ἐφαρμόζουν διὰ τοὺς ὁμοθρήσκους των. Ἡμεῖς καὶ ἐκ τοῦ Συντάγματος καὶ ἐκ τῆς γνωστῆς φιλελευθέρας πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν πάντοτε ἤσκησεν ἡ Ἑλλὰς εἰς τὸ θρησκευτικὸν πεδίον, οὐδέποτε εἶναι δυνατὸν καὶ οὔτε καὶ διενοήθημεν, ὅτι εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ἐπιβάλωμεν τὴν μίαν ἢ τὴν ἄλλην θρησκείαν εἰς οὐδένα κατοικοῦντα εἰς τὸ Ἑλληνικὸν ἔδαφος. Θὰ ἤθελον, ἐπίσης, νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν φίλον κ. Ἀνδρεάδην, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι σάλος προεκλήθη εἰς τὰς προσφυγικὰς τάξεις, λόγῳ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ Ν. 2536. Αὐτὸν τὸν σάλον, φαίνεται, μόνος του τὸν ἠσθάνθη, οὐδεὶς ἄλλος, οὔτε ἡ Κυβέρνησις, οὔτε ἐγώ, ὡς ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς τὸν ἠσθάνθην, ὁπότε δὲν θὰ ἦτο τόσον μεγάλος σάλος, διὰ νὰ μὴ ἔχῃ φθάσει εἰς τοὺς ὑπευθύνους τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ τοῦ νόμου. Κατὰ τὶ θίγονται οἱ πρόσφυγες κληροῦχοι τῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Θράκης ἢ τῆς Ἑλλάδος ὁλοκλήρου; Μὴ λησμονῆτε, ὅτι πρόκειται περὶ παραμεθορίων περιοχῶν, ὅπου δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ὑπάρχουν ἐγκαταλελειμμένοι ἢ ἐνοικιαζόμενοι κλῆροι. Ἡμεῖς, τὴν παραμεθόριον τὴν θέλομεν ἐπανδρωμένην. Μόνον, ὅταν κάθεται κανείς, πράγματι ἐκεῖ, τότε, ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν ὅτι θὰ ἔχωμεν σύνορα ἀσφαλῆ, σύνορα Ἑλληνικά. Συνεπῶς, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ διάταξις, ἡ ὁποία ἐτέθη καὶ ἡ ὁποία, ὅπως εἶπε καὶ ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, εἶχε μεγάλην σκληρότητα, ἐτέθη σκοπίμως, διότι δὲν πρόκειται μόνον περὶ ἐποικισμοῦ, ἀλλὰ πρόκειται καὶ περὶ προστασίας τῶν Ἑλληνικῶν συνόρων, τὰ δὲ σύνορα διὰ νὰ εἶναι ἀσφαλῆ, πρέπει νὰ κατοικοῦνται. Ἠμποροῦμεν νὰ δεχθῶμεν εἰς οἱανδήποτε ἄλλην περιοχήν, νὰ ἐνοικιάζωνται ἢ ἄλλως πως νὰ καλλιεργοῦνται οἱ κλῆροι, οὐχὶ ὅμως καὶ εἰς τὴν παραμεθόριον. Διότι, τότε, οὐδέποτε θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἔχωμεν σύνορα. Τέλος, θὰ ἤθελον νὰ ἀπαντήσω καὶ εἰς τὸν κ. Παπασταύρου, διὰ τὸ ζήτημα τῆς Θεσπρωτίας. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν, ὅπως τοῦ ἐξήγησα, νὰ δεχθῶ τὴν τροπολογίαν του. Διότι, νομίζω ὅτι, ἐὰν ὅλα αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐξέθεσεν, ὑπάρχουν, θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ εἰδικὸς νόμος διὰ τὴν Θεσπρωτίαν. Εἶμαι δὲ βέβαιος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν πραγματικῶς ὑφίστανται αὐταὶ αἱ προϋποθέσεις, θὰ τὸν κάμῃ. Ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Παπασταύρου, πρὸς Θεοῦ, νομίζει ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ ἐποικισμόν; Ὁ ἐποικισμὸς γίνεται διὰ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, τὸ ὁποῖον ἔχει καὶ πεῖραν καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει καὶ εἰδικὴν ὑπηρεσίαν. Πάντως, λυποῦμαι, διότι δὲν ἠμπορῶ νὰ δεχθῶ τὴν πρότασίν του. Ὁ νόμος εἶναι γενικώτερος. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ τὸν δεχθῇ, κατ’ ἀρχὴν καὶ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὰ ἄρθρα. (Χειροκροτήματα).

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Διακουμόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§108Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι μεταξὺ τῶν βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι κατάγονται ἀπὸ τὰς βορείους ἐπαρχίας καὶ εἰδικώτερον ἀπὸ τὴν Θράκην, ἀπὸ τὴν Ξάνθην, τὴν ἐξαιρουμένην τῆς ἀνταλλαγῆς τῶν πληθυσμῶν. Ἐκεῖ διαβιοῦν καὶ Μουσουλμᾶνοι καὶ Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι, μαζὶ μὲ τὸν Ἑλληνικὸν πληθυσμόν, ζοῦν ἐν ἁγαστῇ συμπνοίᾳ καὶ οὐδεμία διαίρεσις ὑπάρχει μεταξὺ Ἑλλήνων, καὶ Μουσουλμάνων. Τοῦτο δὲ ἀποδεικνύεται ἀπὸ τοὺς ἰδίους τοὺς Μουσουλμάνους, ἀπὸ τὰς ὀργανώσεις αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι πάντοτε διαπιστοῦν ὅτι ἡ διοίκησις, ἡ Ἑλληνική, εἶναι ἀμερόληπτος, χρηστὴ καὶ δικαία. Δὲν γίνεται δὲ οὐδεμία διάκρισις μεταξὺ Ἑλλήνων καὶ Μουσουλμάνων. (Χειροκροτήματα). Ἐκεῖνο, ὅμως, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ τονίσω κατ’ ἀρχὴν εἶναι ὅτι, ὅταν ἐψηφίσθη ὁ Ν. 2536, ἤμην ἐγὼ μόνον, δυστυχῶς, μεταξὺ τῶν ἀποτελούντων τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως ἐκ τῆς Βορείου Ἑλλάδος καὶ τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης, ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξε τὰ δικαιώματα αὐτά. Ὑπεστήριξα, τότε, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι στεῖρος διὰ τὴν περιφέρειαν τῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Θράκης. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὑπεστήριζα, τότε, ὅτι τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον δίδεται εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν Βορείου Ἑλλάδος, διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, θὰ εἶχεν ἀποτελέσματα ἄριστα. Κατὰ τὸ διάστημα δὲ τοῦ τετραμήνου, ἀπεδείχθη τοῦτο περιτράνως καὶ ὤφειλον καὶ οἱ συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ συγχαιροῦν τὸν κ. Ὑπουργόν, διότι ἡ δραστηριότης του, ἡ ἐνέργειά του καὶ ἡ ἐφαρμογὴ πιστῶς τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου ἔδωκαν ἄλλην ζωὴν καὶ ἄλλην πνοὴν εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην. (Χειροκροτήματα). Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τοῦτο μόνον ἔχω νὰ τονίσω εἰς τὸν βουλευτὴν Φλωρίνης κ. Ἀνδρεάδην, ὅτι αἱ προϋποθέσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὴν Δυτικὴν Θράκην, εἶναι ὅλως ἰδιότυποι καὶ διαφορετικαὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην Ἑλλάδα, διότι, ὅπως εἶπον, ἐκεῖ ὑπάρχουν Μουσουλμᾶνοι, ἐξαιρεθέντες τῆς ἀνταλλαγῆς τῶν πληθυσμῶν, ἐνῷ εἰς τὴν Φλώριναν, εἰς ὅλην τὴν Μακεδονίαν καὶ τὴν Καστοριάν, ἀντηλλάγησαν καὶ δι’ εἰδικῶν συνθηκῶν προστατεύονται, ὅπως προστατεύονται καὶ οἱ Ἕλληνες τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Βεβαίως, ἐτονίσαμεν, τότε, καὶ εὐτυχῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδέχθη, διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ἀναστολὴν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου. Τὸν παρακαλῶ νὰ τὸ ἀναστείλῃ, ἀλλὰ νὰ τὸ ἀναστείλῃ, τοὐλάχιστον, ἐπὶ μίαν τετραετίαν, μὲ τὴν βεβαιότητα ὅτι, μέχρι τότε, θὰ ἔχουν ἀρθῆ ὅλα τὰ προκύψαντα γεγονότα. Διότι οἱ Μουσουλμάνοι τῆς Θράκης ἔφυγαν εἰς τὴν Τουρκίαν τὸ 1941, ἐπὶ Βουλγαρικῆς κατοχῆς, ὅπως ἐφύγαμεν καὶ ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες ἀπὸ ἐκεῖ καὶ ἤλθαμεν εἰς τὴν ὑπόλοιπον Ἑλλάδα, λόγῳ τῆς Βουλγαρικῆς κατοχῆς, καὶ μετέπειτα, ἀπὸ τοῦ ἔτους 1945, συνεπείᾳ τῶν ἐνεργειῶν τῶν ἐαμοσυμμοριτῶν.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή. Δέχεται κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον;

§110ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχήν. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου γίνεται δεκτόν;

§112Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Γεν. Διοικ. Βορ. Ἑλλάδος). Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς παραγράφου 5 τοῦ ἄρθρου 1 ὑπάρχει τροπολογία τῆς ἁρμοδίας Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν ἀποδέχομαι.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, ἀποδέχεται τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§114ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς, τὸ ἄρθρον 1 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη. Ἄρθρον 2ον.

§116ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 2 ἐγένετο δεκτόν. Ἄρθρον 3ον. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3, ὑπάρχει τροπολογία τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§118Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Γεν. Διοικ. Βορ. Ἑλλάδος). Ἀποδέχομαι καὶ αὐτὴν τὴν τροπολογίαν, κ. Πρόεδρε.

§119Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3, ἔχω καὶ ἐγὼ μίαν τροπολογίαν.

§120Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Γεν. Διοικ. Βορ. Ἑλλάδος). Λυποῦμαι, κύριε συνάδελφε, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ τὴν τροπολογίαν σας ἄνευ συγκαταθέσεως τοῦ συναδέλφου μου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, δεδομένου μάλιστα, ὅτι οὗτος ἐρωτηθείς, δὲν ἀπεδέχθη ταύτην.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, ἀποδέχεται τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς;

§122ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως τὸ ἄρθρον 3 γίνεται δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη. (Ἀκολούθως γίνονται δεκτὰ ὡς ἐν τῷ σχεδίῳ ἔχουσι τὰ ἄρθρα 4, 5 καὶ 6). Ἄρθρον 7ον. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§124Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ σκοπιμότης τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἐπιβάλλεται καὶ ὀρθῶς ἡ Κυβέρνησις τὸ ἔφερε πρὸς ψήφισιν. Ὀρθῶς ἐπίσης προβλέπεται παράτασις τῆς προθεσμίας, διότι, πολὺ φοβοῦμαι ὅτι, δὲν θὰ ἐπαρκέσῃ ὁ χρόνος τῶν δύο ἐτῶν. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε εἰς μίαν ἀτμόσφαιραν ἐθνικήν, χωρὶς παρεξηγήσεις καὶ χωρὶς νὰ θέλωμεν ἡ μία ἀπὸ τὴν ἄλλην παράταξιν νὰ οἰκειοποιηθῇ τὴν μίαν ἢ τὴν ἄλλην ἄποψιν, νὰ σᾶς παρακαλέσω εἰς τὴν δευτέραν φράσιν τοῦ ἄρθρου 7 νὰ προσθέσωμεν τὴν ἑξῆς φράσιν: «Δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δύναται ἡ ἀνωτέρω ἀναστολὴ νὰ ἐπεκτείνεται καὶ δι’ ἄλλας κατηγορίας ἀναχωρησάντων εἰς τὸ ἐξωτερικὸν Ἑλλήνων». Κύριε Ὑπουργέ, αὐτὴν τὴν διάταξιν θὰ τὴν χρησιμοποιήσῃ ἡ Κυβέρνησις μόνον δι’ ἐθνικοὺς σκοπούς. Θὰ ἐκλέξητε σεῖς, ὁ ὁποῖος εἶσθε ὁ ἐκτελεστὴς τοῦ νόμου καὶ ἡ Κυβέρνησις τὰς περιπτώσεις ἐκείνας, διὰ τὰς ὁποίας ἐπιβάλλεται ἀπὸ λόγους ἐθνικῆς σκοπιμότητος, ἡ ἐπέκτασις τῆς ἀναστολῆς. Ἡ διάταξις αὐτή, θὰ μᾶς ὑποβοηθήσῃ, κ. Ὑπουργέ, εἰς τὸ νὰ φέρωμεν εἰς ποὺς κόλπους τοῦ Ἔθνους ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι εἶχαν τὴν διάθεσιν νὰ ἔλθουν.

§125Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορείου Ἑλλάδος). Νὰ σᾶς ὑποβάλω, κύριε συνάδελφε, τὸ ἑξῆς ἐρώτημα: Ἐὰν αὐτὴ ἡ διάταξις, τὴν ὁποίαν προτείνετε, δὲν περιληφθῇ εἰς τὸν νόμον, μήπως τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ πράξῃ τοῦτο διὰ πράξεώς του, τὴν ὁποίαν νὰ φέρῃ μετὰ πρὸς ἐπικύρωσιν;

§126Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κάθε ἡμέραν θὰ ψηφίζωμεν νόμους; Διατὶ ὡς Πολιτεία νὰ μὴ δείξωμεν εἰς τοὺς ἀσώτους υἱούς, ὅτι σφάζομεν καὶ τὸν μόσχον τὸν σιτευτόν, διὰ νὰ τοὺς ἐπαναφέρωμεν; Νομίζω, ὅτι ἔτσι θὰ ὁλοκληρωθῇ ἡ Ἐθνικὴ σκοπιμότης καὶ ἡ ἐθνικὴ ἀποστολὴ τοῦ ἄρθρου 7, διὰ τὸ ὁποῖον διεπίστωσα τὰς ἀνάγκας αὐτάς, μεταβὰς ἐπὶ τόπου.

§127Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Δὲν νομίζω, ὅτι ὑφίσταται ἡ ἀνάγκη αὐτὴ τῆς διατάξεως. Δὲν δύναμαι νὰ τὴν ἀποδεχθῶ.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Παπασταύρου ἔχει τὸν λόγον.

§129Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, περὶ καταθέσεως εἰδικοῦ νόμου ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸ θέμα τῆς Θεσπρωτίας, μᾶς ἱκανοποιεῖ ἐν μέρει καὶ τὴν ἀποδεχόμεθα. Μόνον, κύριε Ὑπουργέ, ἤθελα νὰ σᾶς παρακαλέσω, ἐπειδὴ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἐπισπεύδει τὴν ἀπαλλοτρίωσιν κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος θὰ δημιουργήσῃ μίαν ἀνώμαλον κατάστασιν, νὰ ὑπῆρχε ἡ διάταξις τῆς ἀναστολῆς μέχρι ρυθμίσεως τοῦ ζητήματος δι’ εἰδικοῦ νόμου. Σᾶς λέγω καὶ τὸ ἑξῆς, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν μὲ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συνέταξε καὶ τὸ ὁποῖον εἶχεν ὑπογράψει ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ νὰ τὸ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλήν, δὲν ἐρρύθμιζεν ἀπαλλοτριώσεις, ἀλλ’ ἐρρύθμιζε τὰς σχέσεις τῶν ὑπαρχόντων εἰς τὰ κτήματα αὐτά, διὰ πενταετοῦς ἐκμισθώσεως. Καὶ τὸ μὲν Δημόσιον εἰσέπραττε κατ’ ἔτος 58 δισεκατομμύρια, μὲ τὰ ὁποῖα ἱκανοποιοῦντο ὡρισμέναι ἀνάγκαι, ἀλλὰ περιωρίζετο (;) ἐντὸς πενταετίας ὁ ἀριθμὸς τῶν δικαιούχων, μετὰ δὲ τὴν ὁριστικὴν τακτοποίησιν ὑπὸ εἰδικῶν ἐπιτροπῶν, αἱ ὁποῖαι ἔργον θὰ εἶχον νὰ ἐξακριβώσουν ποία εἶναι αὐτὴ ἡ περιουσία, θὰ μεθιστάμεθα ἀπὸ τῆς σχέσεως τοῦ μισθωτοῦ εἰς τὴν σχέσιν τοῦ κυρίου. Διότι αὐτὴν τὴν ἔννοιαν εἶχε τὸ νομοσχέδιον. Τοιοῦτον πρᾶγμα ὅμως ὁ σχετικὸς νόμος δὲν ἔχει, πλὴν ἐὰν δηλωθῇ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ὅτι μέχρις ὅτου ρυθμισθῇ τὸ ζήτημα, θὰ ἀναστείλῃ πᾶσαν ἐνέργειαν τῆς Διοικήσεως.

§130Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Σᾶς ἐξήγησα, ὅτι δὲν δύναμαι νὰ κάμω ἀποδεκτὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία θὰ μὲ φέρῃ εἰς ἀντίθεσιν μὲ τὸν συνάδελφόν μου ἐπὶ τῆς Γεωργίας. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ τροπολογίαν, ἡ ὁποία θὰ ἀνατρέπῃ τὴν πολιτικὴν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας; Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ ἐπιμείνετε.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Διακουμόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§132Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκφράζων καὶ τὴν γνώμην τῶν Μουσουλμάνων συναδέλφων, σᾶς παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργέ, δι’ οὓς λόγους ἀνέπτυξα προηγουμένως καὶ πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ πρὸς ὑμᾶς, ἡ παράτασις τῆς ἀναστολῆς νὰ μὴ εἶναι μέχρι τῆς 30ῆς Δεκεμβρίου 1954, ἀλλ’ ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ εἶναι μακροτέρα.

§133Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Ἐὰν εἴχατε διαβάσει τὸ νομοσχέδιον, θὰ ἐβλέπατε ὅτι ὁμιλεῖ περὶ παρατάσεως ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§134Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τί σᾶς ἐμποδίζει νὰ βάλωμε μίαν μακροτέραν προθεσμίαν;

§135Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Ἐὰν δὲν προεβλέπομεν κάποιο σύντομον χρονικὸν διάστημα, δὲν θὰ τελειώσῃ ποτὲ αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις. Ἂν παραστῇ ἀνάγκη παρατάσεως, ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ τὴν χορηγήσῃ.

§136Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§137Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁμιλῶν ἐκ νέου, δὲν ἔχω τὴν ἐλπίδα ὅτι θὰ ὑπάρξῃ εὐθυγράμμισις ἀντιλήψεων τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ὁμιλοῦντος ἐπὶ τοῦ ἐπιμάχου ἄρθρου. Ἀλλ’ ἐνθαρρύνομαι ἀπὸ τὴν ἀπάντησιν ποὺ μοῦ ἔδωσεν ὁ κ. Ὑπουργός, διακόψας με ὅταν ἠγόρευον καὶ ἀναπτύξας τὴν θεωρίαν ὅτι διὰ τοὺς ἐπαναπατρισθέντας ἢ ἐπαναπατριζομένους πρωτοβουλίᾳ τῆς Κυβερνήσεως, αὐτονόητον εἶναι ὅτι πρέπει νὰ ἔχῃ ἰσχὺν ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ ἄρθρου 6, διότι παύει νὰ εἶναι λαθραία ἡ ἀποδημία των.

§138Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Σωστό!

§139Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Αὐτὸ τὸ σωστό, θὰ παρακαλέσω νὰ μὴ παραμείνῃ ὡς μία ἁπλῆ Ὑπουργικὴ δήλωσις, τῆς ὁποίας τὴν ἠθικὴν μὲν ἀξίαν δὲν ἀμφισβητῶ, ἀλλὰ τὰ δικαστήρια ἐνδεχομένως τὴν νομικὴν ἀξίαν νὰ ἀμφισβητήσουν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, συνεπῆ ὄντα πρὸς τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμε πρὸ ὀλίγου, νὰ δεχθῇ εἰς τὸ ἄρθρον 7 τοῦ νομοσχεδίου, τελευταῖον ἐδάφιον, σύμφωνα μὲ τὸ ὁποῖον οἱ ἐπαναπατρισθέντες ἢ ἐπαναπατριζόμενοι μὲ πρωτοβουλίαν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, δὲν ὑπέχουν, καθ’ ὅσον ἀφορᾶ τὰς περιουσίας των, τὰς συνεπείας τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ Ν. 2536. Καθὼς βλέπετε, κύριοι συνάδελφοι, ἀντὶ νὰ ζητῶ νὰ προσχωρήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὰς ἰδικάς μου ἀντιλήψεις, προσχωρῶ ἐγὼ εἰς τὰς ἰδικάς του καὶ ζητῶ νὰ τὰς κατοχυρώσω νομοθετικῶς.

§140Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Ἐφ’ ὅσον θὰ ἔχουν ἐπιστρέψει καὶ ἐφ’ ὅσον ἀκόμη οὔτε κἂν ἔχουν καταληφθῆ τὰ κτήματα, δὲν τίθεται ζήτημα. Καὶ ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη προϋπόθεσις, ὅτι διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ καταληφθῇ τὸ κτῆμα, πρέπει νὰ προσκομισθῇ πιστοποιητικὸν τῆς ὑπηρεσίας ἀσφαλείας περὶ λάθρα μεταναστεύσεως, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χορηγηθῇ, ὅταν ὁ ἴδιος εὑρίσκεται ἐδῶ.

§141Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Τὸ λάθρα δηλαδή, τὸ ἑρμηνεύετε ἄνευ διαβατηρίου. Προφανῶς οἱ βίᾳ ἀπαχθέντες δὲν εἶχον τὸν τρόπον νὰ ζητήσουν ἀπὸ τοὺς ἀπαγωγεῖς των καὶ διαβατήριον!

§142Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Ἐφ’ ὅσον εὑρίσκονται ἐδῶ, δὲν μπορεῖ νὰ βγῇ πιστοποιητικόν.

§143Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐν συνεχείᾳ τῶν ὅσων εἶπεν ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, θέλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι, ἐπὶ τῶν προκατόχων Κυβερνήσεων εἶχεν ἐκδοθῇ σειρὰ ἀποφάσεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἐξεδόθησαν ἀποφάσεις τῶν Ἐπιτροπῶν Ἀπαλλοτριώσεων, δυνάμει τῶν ὁποίων ἐκηρύχθησαν ἔκπτωτοι οἱ κληροῦχοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἔξω καὶ ἐπανῆλθον. Ἐρωτῶ, πῶς θὰ προσβληθοῦν αἱ ἀποφάσεις αὐταὶ τῶν Ἐπιτροπῶν Ἀπαλλοτριώσεων;

§144Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Αἱ Ἐπιτροπαὶ Ἀπαλλοτριώσεως, δὲν εἶναι δικαστικὰ ὄργανα, εἶναι διοικητικὰ ὄργανα καὶ συνεπῶς ἡ Διοίκησις καὶ μόνη δύναται νὰ ἀνακαλέσῃ τὰς ἀποφάσεις της.

§145Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Μόνον ὁ Ὑπουργὸς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀναπέμψῃ τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὴν ἰδίαν Ἐπιτροπὴν. Διὰ νὰ μπορέσῃ ὅμως νὰ ἐπιληφθῇ ἡ Ἐπιτροπή, πρέπει νὰ ἔχῃ νόμον εἰς τὰ χέρια της.

§146Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Ὄχι!

§147Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7, ἔχω μίαν τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας παρέχεται προστασία εἰς τὴν σύζυγον καὶ τὰ τέκνα τοῦ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἀπουσιάζοντος, οἱ ὁποῖοι διαχειρίζονται τὰ ἀκίνητα αὐτοῦ, ὥστε νὰ μὴ ἀδικηθοῦν οὗτοι ὑπὸ τυχὸν ἀποφάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀπαλλοτριώσεων. Κύριε Ὑπουργέ, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμφανισθῶμεν πρὸ τοῦ ἑξῆς φαινομένου: Νὰ εἶναι ἀπὼν ὁ ἰδιοκτήτης γηγενὴς ἢ κληροῦχος καὶ τὰ χωράφια του νὰ τὰ καλλιεργοῦν ἢ νὰ τὰ διαχειρίζεται ὁ υἱός του, ὁ ὁποῖος ἠμπορεῖ νὰ εἶναι στρατιώτης ἢ ἡ μάνα μὲ τὰ ἀνήλικα παιδιὰ. Θὰ ἔλθῃ ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀπαλλοτριώσεων μὲ τὸν Ν. 2536 νὰ τοῦ πάρῃ τὸν κλῆρον. Θὰ μοῦ εἴπητε ὅτι ὑπάρχει διάταξις εἰς τὸν Ν. 2536 ποὺ λέγει ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ ἠμπορεῖ νὰ τοῦ χορηγήσῃ τὸν κλῆρον αὐτόν. Τί θὰ συμβῇ; Ἐὰν ὁ βασικὸς κλῆρος ποὺ θὰ καθορισθῇ ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀπαλλοτριώσεως θὰ εἶναι 10 στρέμματα καὶ τὰ χωράφια του θὰ εἶναι 15 στρέμματα, τὰ 10 θὰ τοῦ ἀφαιρεθοῦν καὶ θὰ μείνῃ μὲ 5 στρέμματα ἡ οἰκογένεια. Ἀντιλαμβάνεσθε πόσον σκληρὸν εἶναι τοῦτο.

§148Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Εἴπομεν ὅτι εἶναι σκληρότατος ὁ νόμος.

§149Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου σας ἐπιδιώκεται ἐν ταὐτῷ καὶ ἡ ἀποκατάστασις τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. Ἀλλὰ διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ, ἀποκαθιστῶμεν ἀκτήμονας, διὰ νὰ δημιουργήσωμεν ἄλλους.

§150Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Θὰ τοὺς ἀφήσωμεν τὸν κλῆρον. Κύριε συνάδελφε, τὸ θέμα αὐτὸ συνεζητήθη καὶ ὅταν ἐψηφίζετο ὁ νόμος 2536 καὶ συμφωνούσης τότε τῆς Ἐπιτροπῆς, ἠρνήθην πᾶσαν τροπολογίαν σχετικοῦ περιεχομένου.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, ἀποδέχεται τὸ ἄρθρον 7 ὡς ἔχει ἐν τῷ σχεδίῳ;

§152ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 7 ἐγένετο δεκτὸν, ὡς ἔχει. Ἄρθρον 8ον.

§154Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχω ὑποβάλει μίαν τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τοὺς πρόσφυγας διδασκάλους καὶ ἱερεῖς. Διὰ τῆς τροπολογίας προτείνεται, ὅπως οὗτοι διατηρήσουν τὸν γεωργικόν των κλῆρον καὶ μὴ ἐκπέσουν τούτου.

§155Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλ.). Τὴν ἀποδέχομαι.

§156Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργέ, νὰ φύγῃ ἀπὸ τὴν τροπολογίαν ἡ λέξις «πρόσφυγας», διὰ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἡ διάκρισις μεταξὺ γηγενῶν καὶ προσφύγων.

§157Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Μάλιστα, δέχομαι ὅπως ἀπὸ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Θεοχαρίδη, διαγραφῇ ἡ λέξις «Πρόσφυγας». Ἐπίσης, παρακαλῶ, ὅπως εἰς τὸ τέλος τοῦ πρώτου ἐδαφίου τῆς παραγράφου 3, ἡ λέξις «Καὶ» ἀντικατασταθῇ διὰ τῆς λέξεως «ἢ».

§158Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὅπως ξεύρετε, εἰς τὰς παραμεθορίους περιοχάς, ἔχουν ἐγκατασταθῆ πρόσφυγες, τέκνα τῶν ὁποίων ὑπηρετοῦν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ ἢ εἶναι ὑπάλληλοι. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν ἐγκατέλειψαν τοὺς κλήρους των αὐτοβούλως, ἀλλὰ ἐξ ἀνωτέρας βίας.

§159Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Πότε; Πέντε χρόνια ἐπέρασαν ἀπὸ τότε.

§160Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Οἱ κλῆροι των καλλιεργοῦνται, εἴτε δι’ ἀντιπροσώπων, εἴτε διὰ τῶν ἰδίων. Αὐτοί, συμφώνως πρὸς τὸν παλαιὸν νόμον, διαγράφονται.

§161Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Ἐφ’ ὅσον ὁ κλῆρος των καλλιεργεῖται ἀπὸ μέλη τῆς οἰκογενείας των, τοὺς προστατεύει ὁ παλαιὸς νόμος.

§162Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου ἀστυφύλακας, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν μέσα εἰς τὴν Ἀθήνα. (Θόρυβος). Κύριε Ὑπουργέ, παρακαλῶ, ἔκαμον μίαν τροπολογίαν καὶ θὰ παρεκάλουν, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτή, διότι καὶ τοὺς......

§163Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Διαβάσατέ την, λοιπόν.

§164Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. «...... (ἀναγινώσκει) ......».

§165Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Τί τὴν θέλετε τὴν τροπολογίαν; Εἶναι εἰς τὸν νόμον 2536 ἡ διάταξις αὐτὴ ποὺ λέγετε.

§166Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Διὰ τῆς τροπολογίας ὅμως, θεραπεύονται καὶ αἱ ἄλλαι περιπτώσεις.

§167Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Κύριε συνάδελφε, τὸ ἄρθρον 8, τοῦ νόμου, λέγει: «...... (ἀναγινώσκει) ......». Αὐτὸ ποὺ διαβάζετε, εἶναι μέσα εἰς τὸν νόμον. Ἀλλὰ ὄχι καὶ ἀποζημίωσις, κύριε συνάδελφε.

§168Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μὲ τὴν τροπολογίαν αὐτήν, θὰ προστατεύσωμεν τοὺς ἰδιοκτήτας κληρούχους, οἱ ὁποῖοι ἐγκατέλειψαν τοὺς κλήρους των, χωρὶς νὰ ἔχουν ἀποκατασταθῆ.

§169Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. συναδέλφου, ἔχει τὴν ἑξῆς δικαιολογητικὴν βάσιν. Μὲ τὸ σημερινὸν νομοσχέδιόν σας, γίνεται μία ρωγμὴ εἰς τὴν ἀρχικὴν διάταξιν, διότι ἐγκαταλείπετε τὴν σκληρότητα, τὴν φιλοτιμίαν ἀνάγκην ποιούμενοι, προκειμένου περὶ τῶν κληρούχων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀπέκτησαν κυριότητα. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν δὲ τοῦ κυρίου συναδέλφου, συνέβη κατ’ εἰδικὴν διάταξιν τοῦ Κώδικος, νὰ ἔχῃ ἀνασταλῆ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου 1722, περὶ ἀποκτήσεως κυριότητος κλήρου, διὰ λόγους τοὺς ὁποίους δὲν γνωρίζω, ἀλλὰ μαντεύω, ὅτι εἶναι λόγοι ἀσφαλείας, οἱ ὁποῖοι ἐπέβαλον τὴν λῆψιν τοῦ μέτρου αὐτοῦ.

§170Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Εἰς ὅλας τὰς παραμεθορίους περιοχάς.

§171Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, μὲ τὸ νομοσχέδιόν σας τὸ σημερινὸν ἀπαλλάσσετε αὐτῶν τῶν συνεπειῶν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀπέκτησαν τὴν κυριότητα τοῦ κληρούχου. Καὶ λέγει ὁ κ. συνάδελφος, ἐὰν μὲν αὐτοὶ οἱ κληροῦχοι ἀπέκτησαν εἰς τὸν νέον τόπον τῆς διαμονῆς των περιουσίαν εἴτε κινητήν, εἴτε ἀκίνητον, τότε νὰ χάνουν τὴν περιουσίαν των αὐτήν, ἄλλως νὰ χάνουν μὲν τὸν κλῆρον ἀλλὰ νὰ ἀποζημιώνωνται ἀναλόγως. Νομίζω ὅτι ὁ διαχωρισμὸς μεταξὺ ἐκείνων ποὺ ἀπέκτησαν τὴν κυριότητα τοῦ κλήρου καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀνυπαιτίως δὲν ἀπέκτησαν τὴν κυριότητα, τοιοῦτος διαχωρισμὸς θὰ δημιουργήσῃ πικρίαν καὶ εὔλογα παράπονα εἰς τὰς παραμεθορίους περιοχὰς ὅπου θὰ πρέπει νὰ λαμβάνεται μέριμνα νὰ μὴ προκύπτουν τέτοιου εἴδους ζητήματα. Μὲ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν δὲν γνωρίζω ἐὰν ἡ διατύπωσις τῆς τροπολογίας τοῦ κ. συναδέλφου εἶναι σωστή, ἀλλὰ ἀναμφισβητήτως ὑπάρχει πυρὴν δικαιοσύνης καὶ θὰ παρεκάλουν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία του.

§172Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Δὲν γνωρίζω ἐὰν κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ τοῦ νομοθετήματος ὡρισμέναι παρατηρήσεις εἴτε ὑμῶν, εἴτε ἄλλων συναδέλφων θὰ ἀποδειχθοῦν ὅτι ἦσαν ὀρθαὶ καὶ θὰ ἀπαιτηθῇ νὰ ἐπέλθουν καὶ ἄλλαι τροποποιήσεις. Διότι ἐγὼ νομίζω ὅτι θὰ χρειασθοῦν καὶ ἄλλαι τροποποιήσεις διότι ἐν τῇ ἐφαρμογῇ θὰ ἐμφανισθοῦν διάφοροι περιπτώσεις, τὰς ὁποίας οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν εἶναι δυνατὸν νὰ προβλέψῃ σήμερον. Εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν διάταξιν ὅπως ἔχῃ, μὴ δεχόμενος, πιθανὸν ὀρθήν, τροπολογίαν ἀλλ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν γνωρίζω ἐὰν εἶναι ὀρθὴ ἡ παρατήρησίς σας.

§173Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπε, ὅτι θὰ μελετήσῃ τοὺς παρατηρήσεις καὶ ἐν εὐθέτῳ χρόνῳ θὰ φέρῃ τροποποιήσεις. Θὰ πρέπει ὅμως νὰ σκεφθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς, μήπως ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. συνάδελφος, εἶναι σύμφωνος καὶ μὲ τὸ Σύνταγμα.

§174Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Κύριε συνάδελφε, δὲν ἀφήνετε τὸ Σύνταγμα κατὰ μέρος, εἶμαι βέβαιος ὅτι ἔχει δεινοπαθήσει τόσον πολὺ μὲ τὰς συνεχεῖς ἐπικλήσεις ὥστε θὰ βαρεθῇ καὶ νὰ μᾶς ἀκούῃ.

§175Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι δὲν ἔκαμον τίποτε.......

§176Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Ἐὰν κύριοι, συνάδελφοι, τὸ Σύνταγμα εἶναι σύμφωνον πρὸς τὴν ἄποψιν τῶν κ.κ. συναδέλφων, τότε αὐτομάτως θὰ πάρουν τὴν ἀποζημίωσιν, καὶ διατὶ λοιπὸν νὰ προστεθῇ καὶ εἰς τὸν νόμον;

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 8 γίνεται δεκτόν;

§178Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8, κ. Πρόεδρε.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡμιλήσατε δύο φοράς.

§180Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Εἶμαι καὶ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας. Ὑπάρχουν περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας οἱ πρόσφυγες οἱ ὁποῖοι ἐγκατέλειψαν τὴν περιοχὴν Ἀλμωπίας ἔχουν ἐξοφλήσει τὴν ἀξίαν ποῦ κλήρου των....

§181Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Τὸ προβλέπει ὁ νόμος 2536.

§182Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Μὰ χάνουν τὸν κλῆρον των. Δι’ αὐτοὺς τοὐλάχιστον οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐξοφλήσει μὲ χρυσὸν τοὺς κλήρους των, νὰ μὴ θεωροῦνται ἐγκαταλελειμμένοι.

§183Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Ὁ νόμος 2536 εἰς τὸ ἄρθρον 8 παράγρ. 1 λέγει: «....... (ἀναγινώσκει) ......» τὸ λέγει ρητῶς.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8 ὡς ἐτροποποιήθη;

§185ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 8 ἐγένετο δεκτὸν, ὡς ἐτροποποιήθη. (Ἀκολούθως γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 9). Ἄρθρον 10ον.

§187Π. ΚΑΒΔΑΣ. Ἔχω ὑποβάλει μίαν τροπολογίαν.

§188Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Συμφωνῶ, ἀλλὰ προβλέπει εἰδικὸν ἄρθρον ὁ κ. Κάβδας.

§189Π. ΚΑΒΔΑΣ. Θὰ ἀλλάξῃ ἡ σειρὰ τῶν ἀριθμῶν.

§190Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Νὰ τὴν ἀκούσωμεν.

§191Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Μὲ συγχωρεῖτε, ἀλλὰ ἔχει τυπωθῆ καὶ δὲν εἴχατε παρὰ νὰ τὴν διαβάσετε.

§192Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Πρέπει ὅμως νὰ μᾶς διαφωτίσετε, διὰ νὰ ξεύρωμε τὶ ὑποκρύπτει.

§193Π. ΚΑΒΔΑΣ. Κύριε Ἀλλαμανῆ, εἶναι γνωστόν, ὅτι καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τὴν ἐφέραμεν. Ἀφορᾷ τὰ κτήματα τοῦ Δημοσίου, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ὑπὸ τὴν διοίκησιν τοῦ Δημοσίου. Τὰ κτήματα αὐτά, ὅπως εἶναι γνωστόν, τὰ χειρίζονται οἱ Οἰκονομικοὶ Ἔφοροι. Ζητῶ, λοιπόν, καὶ παρακαλῶ, ὅπως ταῦτα ὑπάγωνται εἰς τὴν διαχείρισιν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν.

§194Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Ἀπὸ ποῦ προέρχονται, αὐτὰ τὰ κτήματα;

§195Π. ΚΑΒΔΑΣ. Ἄλλοτε ἀνῆκον εἰς τὸ ξένον Δημόσιον καὶ τώρα εἰς τὸ Ἑλληνικόν.

§196Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Μάλιστα.

§197Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Ἀπορῶ, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ πάρωμεν κτήματα, ἀνήκοντα εἰς τὴν διαχείρισιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπὸ τὴν Διεύθυνσιν Δημοσίων Κτημάτων...

§198Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Δὲν εἶναι περιουσία ἰδική του. Εἶναι περιουσία ἄλλων.

§199Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὰ πάρετε ἀπὸ τὴν διαχείρισιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν...... (Θόρυβος).

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Κάβδα γίνεται δεκτὴ ὡς ἄρθρον 10, τοῦ ἐν τῷ σχεδίῳ ἄρθρου 10 καθισταμένου 11.

§201Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὸ ἄρθρον 10, ἤδη 11, ἔχω καταθέσει καὶ ἀναπτύξει ὡρισμένας τροπολογίας. Τὰς δέχεσθε;

§202Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Βορ. Ἑλλάδος). Δέχομαι τὸ ἑξῆς, καὶ ὑπὸ τὴν ἑξῆς διατύπωσιν: «....... (ἀναγινώσκει) ......). Αἱ τροπολογίαι αὗται, θὰ τεθοῦν ὡς ἐδάφια 2 καὶ 3 εἰς τὴν παρ. 4 τοῦ ἤδη ἄρθρου 11. Μεθ’ ὅ, τὸ ἄρθρον 11 (ἀρχικὸν 10) γίνεται δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη. (Γίνεται ὡσαύτως δεκτὸν τὸ ἄρθρον 11 τοῦ σχεδίου λαμβάνον τὸν ἀριθμὸν 12).

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Ν. Δ. 2536 τοῦ 1953 «περὶ ἐπανεποικισμοῦ τῶν παραμεθορίων περιοχῶν καὶ ἐνισχύσεως τοῦ πληθυσμοῦ αὐτῶν», ὡς ἐτροποποιήθη. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§204ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 6.40′ μ. μ.).