1953.12.02

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 12η

Τετάρτη 2 Δεκεμβρίου 1953

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.15′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ν. Πανταζῆς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ν. ΠΑΝΤΑΖΗΣ (Γραμματεύς). Ἀναγινώσκει. (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι δι’ ἀποφάσεως ἡμῶν, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 8 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, μετὰ προηγουμένην συνεννόησιν μετὰ τῶν Ἀρχηγῶν τῶν Πολιτικῶν Κομμάτων, κατηρτίσαμεν ἰσαρίθμους πρὸς τὰ ὑφιστάμενα Ὑπουργεῖα Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπὰς, ὡς καὶ Εἰδικὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, Ἀπολογισμοῦ καὶ Γενικοῦ Ἰσολογισμοῦ τοῦ Κράτους. Ἀνακοινῶ τὰ ὀνόματα τῶν κ.κ. βουλευτῶν, τῶν ἀποτελούντων ἑκάστην τῶν Ἐπιτροπῶν.

Α) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

1) Γουλῆς Κων)νος, 2) Δανιηλίδης Κων)νος, 3) Κωνσταντινίδης Ἀγαθοκλῆς, 4) Λεβαντῆς Πέτρος, 5) Λινάρδος Ἀντώνιος, 6) Λιαροῦτσος Πάρις, 7) Δερδεμέζης Ἀνδρέας, 8) Μητακίδης Ἀθαν., 9) Μητσόπουλος Βασίλειος, 10) Μόντζαλας Πέτρος, 11) Μπόμπος Παναγιώτης, 12) Παναγιούλας Χρῆστος, 13) Παπαδόπουλος Κων)νος, 14) Παπάζης Σταμάτιος, 15) Παπαθανάσης Ἀθανάσιος, 16) Παυλόπουλος Ἀθαν., 17) Πινάτσης Πελοπίδας, 18) Ποντίδης Κων)νος, 19) Ράλλης Γεώργιος, 20) Σπέντζας Νικόλαος, 21) Σταθόπουλος Νικόλαος, 22) Τσοῦρνος Ἰωάννης, 23) Χαλκιόπουλος Σπυρ., 24) Χατζηνικολῆς Ἰωάννης, 25) Κοθρῆς Ἐμμαν., 26) Κωτιάδης Στυλιανός, 27) Βλαχοθανάσης Κων)νος, 28) Ἡρακλείδης Δημήτριος, 29) Πασσάδης Αὐγουστῖνος, 30) Μυλωνᾶς Δημ.

Β) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ

1) Βογιατζῆς Γεώργιος, 2) Βοῦλτζος Κων)νος, 3) Γερακίνης Χρῆστος, 4) Γεροθανάσης Φώτιος ,5) Θεοτόκης Σπῦρος, 6) Γιαννούσης Κλεόβουλος, 7) Δερβέναγας Ἀθανάσ., 8) Δερδεμέζης Ἀνδρ., 9) Διγενόπουλος Νικόλαος, 10) Δόκος Δημοσθένης, 11) Δουλίδης Ἰωάννης, 12) Δρούλιας Ἀναστάσιος, 13) Λέκκας Θεόδωρος, 14) Λιάκος Ἀριστείδης, 15) Μεταξᾶς Γεράσιμος, 16) Μανούσης Νικόλαος, 17) Οἰκονόμου–Κωλέττης Ἐμμ., 18) Παμπούκας Γεώργιος, 19) Παπαδόπουλος Ἀλέξανδρος, 20) Παπάζης Σταμάτιος, 21) Παπαηλιοῦ Ἠλίας, 22) Παπαθανάσης Ἀλέξ., 23) Πιπῖνος Εὐάγγ., 24) Φράγκος Ἀναστάσιος, 25) Μητσοτάκης Κων)νος, 26) Ἀντωνίου Ἀπόστολος, 27) Λουλακάκης Ἐμμαν., 28) Θεοχαρίδης Δημοσθένης 29) Ζορμπᾶς Νικόλαος, 30) Ζίγδης Ἰωάν.

Γʹ) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΗΣ

1) Βᾶσσος Κων)νος, 2) Βαφέας Χρῆστος, 3) Βραχνὸς Βασίλειος, 4) Θεοτόκης Σπυρ., 5) Ζῶτος Εὐάγγελος, 6) Ἰωάννου Δημήτριος, 7) Κάβδας Περικλῆς, 8) Καναβαριώτης Στυλιανός, 9) Κιζάνης Θεόδωρος, 10) Κονδύλης Γεώργιος, 11) Κοσμᾶς Γεώργιος, 12) Μανωλόπουλος Θεόδωρος, 13) Μαρινάκης Ἐμμανουήλ, 14) Μουρατίδης Κων)νος, 15) Μπίστης Λεωνίδας, 16) Ντινίδης Χρῆστος, 17) Παπαχριστοδούλου Ἀθανάσιος, 18) Πετρίδης Νικόλαος, 19) Σαράντης Θεόδωρος, 20) Τσαούσης Δημήτριος (Κιλκίς), 21) Φωστηρίδης Ἀντώνιος, 22) Χατζηνικολῆς Ἰωάννης, 23) Ψαρέας Ἰωάννης, 24) Ψιμάρας Ἀθαν., 25) Χαβίνης Θεόδωρος 26) Βολουδάκης Μανοῦσος, 27) Πετρακογιώργης Γεώργιος, 28) Ζορμπᾶς Νικόλαος, 29) Παπαμαστοράκης Ἰωάννης, 30) Κυριάκου Δρόσος.

Δʹ) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ

1) Ἀργυρόπουλος Περ. Ἰακ., 2) Ἀστεριάδης Ἀναστάσιος, 3) Βάσσος Κωνστ)νος, 3) Βόσκογλου, Χρῆστος, 5) Γρίβας Δημήτριος, 6) Δαβάκης Δημ., 7) Ζαλοκώστας Χρῆστος, 8) Κάντας Γεώργιος, 9) Κοσμᾶς Γεώργιος, 10) Κωνσταντινίδης Ἀγαθοκλ., 11) Λεβαντῆς Πέτρος, 12) Λόντος Δημήτριος, 13) Λύχνος Γεράσιμος, 14) Μακκᾶς Λέων, 15) Μερκούρης Σταμάτιος, 16) Νομικὸς Μᾶρκος, 17) Οἰκονομόπουλος Λέων, 18) Σαββόπουλος Εὐάγγελος, 19) Τζηρίδης Γεώργιος, 20) Τζουβάρας Στυλιανός, 21) Τριαντόπουλος Παναγ., 22) Χατζηδημητρίου, Δημ., 23) Χατζηκώστας Ἀθαν., 24) Πλαγιάννης Δημήτριος, 25) Βενιζέλος Ἐλευθέριος, 26) Χαβίνης Θεόδωρος, 27) Μόδης Γεώργιος, 28) Ζαννῆς Ἐμμανουήλ, 29) Πασσάδης Αὐγουστῖνος, 30) Ἀλλαμανῆς Στυλιανός.

Εʹ) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ

1) Αὐγερινὸς Ἀθαν., 2) Βασιλᾶτος Γεράσιμος, 3) Θεοφανόπουλος Κλεάνθης, 4) Ἰντζὲς Ἰωάννης, 5) Καρρὲρ Διον., 6) Κοντογιαννόπουλος Νικόλαος, 7) Κοντολέων Ἰωάννης, 8) Λαμπρόπουλος Ἰωάννης, 9) Λαντζούνης Δημ., 10) Μήτρου Νικόλαος, 11) Μπακόλλας Κων)νος, 12) Νουλέλης Εὐστράτιος, 13) Παπακωνσταντίνου Κων., 14) Παπαπαναγιώτου Δημ., 15) Ρῖζος Χριστόδ., 16) Ρουμάνης Γεώργιος, 17) Σολομωνίδης Χρῆστος, 18) Σταθόπουλος Νικόλαος, 19) Ταλιαδοῦρος Ἀθαν., 20) Τσούτσουρας Παναγ., 21) Φετᾶ Ὀγλοῦ Ὀσμάν, 22) Χατζηνώτας Ἀθαν., 23) Τριανταφύλλης Ἰωάννης, 24) Κοσμίδης Λεων., 25) Μαρῆς Κων)νος, 26) Μητσοτάκης Κων., 27) Μαλλιάκας Νικόλαος, 28) Τζατζάνης Γεώργιος, 29) Θεοχαρίδης Δημοσθένης, 30) Παπασπύρου Δημήτριος.

ΣΤʹ) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ

1) Ἀλιπράντης Δημ., 2) Ἀναστασόπουλος Ἡρακλ., 3) Θεοτόκης Σπυρ., 4) Αὐγερινὸς Ἀθαν., 5) Βενέτης Κων., 6) Βραχνὸς Βασίλ., 7) Γεωργαντᾶς Μιχαὴλ, 8) Γιαννούσης Κλεόβουλος, 9) Γουλόπουλος Χρῆστος, 10) Ζῶτος Εὐάγγ., 11) Ἠλιόπουλος Ἰωάννης, 12) Καλαντζῆς Εὐάγγ., 13) Καρατζένης Δημ., 14) Κοντολέων Ἰωάν., 15) Κουτσιμπὸς Δημ., 16) Λεκαράκος Δημ., 17) Μερκούρης Σταμάτιος, 18) Μπατρῖνος Λεων., 19) Ντινίδης Χρῆστος, 20) Οἰκονομόπουλος Λεων., 21) Πάρης Τιμολ., 22) Ρωμανὸς Γεώργιος, 23) Σταυρόπουλος Παναγ., 24) Τσιρώνης Ἀναστ., 25) Χαβίνης, Θεόδ., 26) Πολυχρονίδης Πολυχρ., 27) Ἀντωνίου Ἀπόστ., 28) Γιαννιδάκης Ἰωάν., 23) Ζερβάνος Ἰωάννης, 30) Παπασπύρου Δημήτριος.

Ζʹ) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

1) Γεροκωστόπουλος Ἀχιλλεύς, 2) Γιουσούφ Ὀγλοῦ Χασάν, 3) Γκελεστάθης Ἀθαν., 4) Δεκῆς Ἀνδρέας, 5) Δούμπας Ἰωάν., 6) Θεοφανόπουλος Κλεάνθης, 7) Καλαντζάκος Ἀλέξ., 8) Κατσιλάμπρος Λάμπρος, 9) Κωνσταντόπουλος Νικόλαος, 10) Λαμπρόπουλος Ἀνδρέας, 11) Λιαροῦτσος Πάρις, 12) Λύχνος Γεράσιμος, 13) Παναγιούλας Χρῆστος, 14) Παπαδημητρίου Δημήτριος, 15) Παπαηλιοῦ Ἠλίας, 16) Παπαπέτρου Ἰωάννης, 17) Περάκης Δημήτριος, 18) Πλατῆς Γεώργιος, 19) Ράλλης Γεώργιος, 20) Ρουμάνης Γεώργιος, 21) Σκούρα Ἑλένη, 22) Σολομωνίδης Χρῆστος, 23) Σταθόπουλος Παναγ., 24) Στεφάνου Δημ., 25) Ἔξαρχος Νικόλαος, 26) Μόδης Γεώργιος, 27) Κίκας Λάζαρος, 28) Βαμπούλης Λάμπρος, 29) Δημόπουλος Κων)νος, 30) Ριζιώτης Ἰάσων.

Ηʹ) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

1) Βοβολίνης Κων., 2) Βουρδουμπᾶς Δημ., 3) Γεροκωστόπουλος Ἀχιλ., 4) Δερτιλῆς Λεων., 5) Διακουμόπουλος Θωμᾶς, 6) Δούμπας Ἰωάν., 7) Καλαντζῆς Εὐάγγ., 8) Καρατζένης Δημ. 9) Λεκαράκος Δημ., 10) Λεονταρίδης Ἀθαν., 11) Μανούσης Νικόλαος, 12) Μήτρου Νικόλ., 13) Λόντος Δημ., 14) Μπακόλλας Κων., 15) Νουλέλης Εὐστρ., 16) Πανταζῆς Νικ., 17) Παπασταύρου Χρῆστος, 18) Πιτούλης Φώτιος, 19) Ρωμανὸς Γεώργιος, 20) Σαράντης Θεόδ., 21) Τριανταφυλλάκος Τρυφ., 22) Τσαούσης Δημ. (Εὐρυτανίας), 23) Χατζόπουλος Δημ., 24) Τριανταφύλλης Ἰωάννης., 25) Μητσοτάκης Κων)νος, 26) Λουλακάκης Ἐμμαν., 27) Μαρῆς Κων., 28) Πέτσος Εὐάγ., 29) Μπίρης Σταῦρος, 30) Γρηγορίου Γεώργιος.

Θʹ) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

1) Βαζάκας Ἀλέξ., 2) Βαρβιτσιώτης Νικήτας, 3) Βουδούρης Παν., 4) Γιουμουρτατζῆς Νικ., 5) Γκαργκάνας Χρῆστος, 6) Δερτιλῆς Λεων., 7) Διακουμόπουλος Θωμᾶς, 8) Κάντας Γεώργιος, 9) Κοντοβράκης Ἰωάν., 10) Κοντογιαννόπουλος Νικ., 11) Κουτσιμπὸς Δημ., 12) Λαυρεντίδης Ἰσαάκ, 13) Λεονταρίδης Ἀθαν., 14) Μιχαηλίδης Τριαντάφ., 15) Μπατρῖνος Λεων., 16) Οἰκονόμου– Κωλέττης Ἐμμαν., 17) Πανταζῆς Νικ., 18) Παπαρρηγόπουλος Βασ., 19) Παπασταύρου Χρῆστος, 20) Πετροπουλάκος Δημ., 21) Πινάτσης Πελοπίδας, 22) Ποντίδης Κων., 23) Σακκαλῆς Ἡρακλ., 24) Τσοῦρνος Ἰωάν., 25) Πολυχρονίδης Πολυχρ., 26) Ἀντωνίου Ἀπόστ., 27) Μητσοτάκης Κων., 28) Πέτσος Εὐάγγ., 29) Ἀνδρεάδης Θωμᾶς, 30) Μυλωνᾶς Δημήτριος.

Ιʹ) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

Βιτούλιας Γεώργ. 2) Βογιατζῆς Γεώργ. 3) Γιαβάσογλου Κων. 4) Γιουμουρτατζῆς Νικ. 5) Γουδελῆς Σταῦρος 6) Γουλόπουλος Χρῆστ. 7) Γουλῆς Κων. 8) Γρίβας Δημ. 9) Καραμπίλιας Βασίλ. 10) Κόμης Ἀνδρέας, 11) Κονδύλης Γεώργ. 12) Λαμπρόπουλος Ἰωάν. 13) Λινάρδος Ἀντων. 14) Μανωλόπουλος Θεόδ. 15) Μαυρομάτης Χρῆστ. 16) Ντολιόπουλος Διον. 17) Περάκης Δημ. 18) Πιτούλης Φώτιος 19) Σλιουπκίδης Χρῆστ. 20) Τσακιρίδης Παῦλος, 21) Χαντζόπουλος Δημ., 22) Φράγκος Ἀναστ. 23) Χατζηγρηγοριάδης Κων. 24) Ψαρρέας Ἰωάν. 25) Μαυριδόγλου Ἰσίδωρος, 26) Μαρῆς Κων., 27) Κουντούρης Νικ. 28) Βουλόδημος Ἀναστ. 29) Πέτσος Εὐάγγ. 30) Ζίγδης Ἰωάννης.

ΙΑʹ) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ

1) Βαζάκας Ἀλέξ., 2) Βουρδουμπᾶς Δημ., 3) Γιαβάσογλου Κων., 4) Γκελεστάθης Ἀθαν., 5) Γυιόκας Παναγ., 6) Δανιηλίδης Κων., 7) Καρότσης Γεώργ., 8) Καροῦσος Μιχ., 9) Κάρτσωνας Νικ., 10) Κωνσταντόπουλος Νικ., 11) Λαντζούνης Δημ. 12) Μπόμπολας Νικ., 13) Μπαροῦνος Κων., 14) Νικολίτσας Ἰωάν. 15) Οἰκονομίδης Πολυζ., 16) Πιπῖνος Εὐάγγ., 17) Ρηγόπουλος Νικ., 18) Σπέντζας Νικ., 19) Σταμούλης Πανταζῆς, 20) Στεφανόπουλος Γεώργ., 21) Τζαννετάκης Παν., 22) Τζιτζικώστας Κων., 23) Χαλκιόπουλος Σπυρ., 24) Χατζηδημητρίου Δημ., 25) Ντεντιδάκης Παῦλος, 26) Κούνδουρος Στυλ., 27) Χλουβεράκης Μιχ., 28) Ἡρακλείδης Δημ., 29) Βαμπούλης Λάμπρος, 30) Δρόσος Ἀντώνιος.

ΙΒʹ) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

1) Ἀλιπράντης Εὐστρ., 2) Βαζάκας Ἀλέξανδρος, 3) Βύζας Βασίλ., 4) Γεωργαντέλης Δημ., 5) Δεκῆς Ἀνδρέας, 6) Δερβέναγας Ἀθαν., 7) Καλαντζάκος Ἀλέξ., 8) Καρατζένης Δημ., 9) Καρότσης Γεώργ., 10) Κοσμίδης Λεων., 11) Μαυρομάτης Χρῆστ., 12) Μεταξᾶς Γεράσ., 13) Μπερδελῆς Δημ., 14) Ντολιόπουλος Διον., 15) Οἰκονομίδης Πολυζ., 16) Παπαβαλσάμης Ἀπόστ., 17) Ράπτης Νικ., 18) Σταυρόπουλος Παναγ., 19) Τσακιρίδης Παῦλος, 20) Τσαούσης Δημ., (Εὐρυτανίας), 21) Τσούτσουρας Παν., 22) Φράγκος Ἀναστ. 23) Χατζηγρηγοριάδης Κων., 24) Χατζηνικολῆς Ἰωάν., 25) Κοθρῆς Ἐμμαν., 26) Ζησόπουλος Δημ., 27) Δημάδης Δημ., 28) Γιαννιδάκης Ἰωάν., 29) Ἐλευθεριάδης Ἐλευθ., 30) Ριζιώτης Ἰάσων.

ΙΓʹ) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑΣ

1) Ἀθανασίου Νικ., 2) Ἀναστασόπουλος Ἡρακλ., 3) Βασιλικὸς Βασίλ., 4) Βαφέας Χρηστ. 5) Βενέτης Κων., 6) Βόσκογλου Χρῆστ., 7) Βουδούρης Παν., 8) Βούλγαρης ἢ Βουλγαράκης Γεράσ., 9) Βύζας Βασίλ., 10) Γεωργαντᾶς Μιχαὴλ, 11) Γουδελῆς Σταῦρος, 12) Γυιόκας Παναγ., 13) Κάβδας Περικλ., 14) Κακαγιάννης Γεώργ. 15) Κάρτσωνας Νικ., 16) Λαυρεντίδης Ἰσαάκ., 17) Λιβαδᾶς Σπυρ., 18) Παμπούκας Γεώργ., 19) Παναγιούλας Χρῆστος, 20) Παπαθανάσης Ἀθαν., 21) Παπαναγιώτου Δημ. 22) Ρηγόπουλος Νικ., 23) Ρῖζος Χριστοδ., 24) Ταλιαδοῦρος Ἀθαν., 25) Ἔξαρχος Νικ., 26) Κουτσοπέταλος Λουκᾶς, 27) Κρασαδάκης Νικ., 28) Μπίρης Σταῦρος 29) Δημόπουλος Κων., 30) Ἀλλαμανῆς Στυλιανός.

ΙΔʹ) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ

1) Ἀθανασίου Νικ., 2) Ἀστεριάδης Ἀναστ., 3) Βούλγαρης ἢ Βουλγαράκης Γεράσ., 4) Γιαβάσογλου Κων., 5) Δαβάκης Δημ., 6) Δόκος Δημοσθένης, 7) Ἠλιόπουλος Εὐάγ., 8) Καλκάνης Θεόδ., 9) Καραπιπέρης Χρυσόστ., 10) Κατσαφᾶδος Γεώργ., 11) Κοτσώνης Μιχ., 12) Λιάκος Ἀριστ., 13) Μπερδελῆς Δημ., 14) Νικολίτσας Ἰωάν., 15) Παπαδημητρίου Δημ., 16) Παυλόπουλος Ἀθαν., 17) Πετρίδης Νικ., 18) Σαραφιανὸς Λυσίμαχος, 19) Σκούρα Ἑλένη, 20) Σταθόπουλος Παναγ., 21) Σταμούλης Παν., 22) Τζαμαλούκας Γεώργ., 23) Χατζηγεωργίου Παῦλος, 24) Ψιμάρας Ἀθαν., 25) Ὀρφανὸς Ἰωάννης, 26) Μαλλιάκας Νικ., 27) Σπυρόπουλος Γεώργ., 28) Ζαννῆς Ἐμμ., 29) Παπαμαστοράκης Ἰωάννης, 30) Βασαρδάνης Κωνσταντῖνος.

ΙΕʹ) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ

1) Ἀλιπράντης Δημ., 2) Ἀλιπράντης Εὐσ., 3) Βαρβιτσιώτης Νικήτας, 4) Βασιλάτος Γεράσ., 5) Βιτούλιας Γεώργ., 6) Γερακίνης Χρῆστ., 7) Ἰντζὲς Ἰωάν., 8) Καλκάνης Θεόδ., 9) Καναβαριώτης Στυλιανός, 10) Καροῦσος Μιχαὴλ, 11) Κατσαφᾶδος Γεώργ., 12) Κιζάνης Θεόδ., 13) Κόμης Ἀνδρέας, 14) Κοντοβράκης Ἰωάν., 15) Λιαροῦτσος Πάρις, 16) Μεταξᾶς Γεράσ., 17) Μιχαηλίδης Τριαντάφ., 18) Μπαροῦνος Κων., 19) Μπίστης Λεων., 20) Νομικὸς Μάρκος, 21) Πάρις Τιμολέων, 22) Σακαλῆς Ἡρακλ., 23) Ταμβακᾶς Θεμ., 24) Χατζηγεωργίου Παῦλος, 25) Κρασαδάκης Νικ., 26) Κουντούρης Νικ., 27) Ντεντιδάκης Παῦλος, 28) Ζορμπᾶς Νικ., 29) Βουλό-

δημος Ἀναστ., 30) Ἀλλαμανῆς Στυλ.,

ΙΣΤʹ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

1) Βοβολίνης Κων., 2) Γεροθανάσης Φώτιος, 3) Ἰωάννου Δημ., 4) Κακωγιάννης Γεώργ., 5) Καραμπίλιας Βασίλ., 6) Καραπιπέρης Χρυσόστ., 7) Καρρὲρ Διον., 8) Κοτσώνης Μιχ., 9) Λιβαδᾶς Σπυρ., 10) Μαρινάκης Ἐμμ., 11) Μητσόπουλος Βασίλ., 12) Μόντζαλας Πέτρος, 13) Μπόμπολας Νικ., 14) Παπαβαλσάμης Ἀπόστ., 15) Παϊωάννου Πάρις, 16) Παπαπέτρου Ἰωάν., 17) Παπαρρηγόπουλος Βασίλ., 18) Πετροπουλάκος Δημ., 19) Πολυζωγόπουλος Σταῦρος, 20) Σαμαρᾶς Κων., 21) Σαραφιανὸς Λυσίμαχος, 22) Στεφάνου Δημ., 23) Τσιρώνης Ἀναστ., 24) Φετᾶ Ὀγλοῦ Ὀσμάν, 25) Λουλακάκης Ἐμμ., 26) Κοθρῆς Ἐμμ., 27) Κουτσοπέταλος Λουκᾶς, 28) Βουλόδημος Ἀναστ., 29) Θεοχαρίδης Δημοσθ., 30) Κόρακας Χρῆστος.

ΙΖʹ) ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙ-

ΣΜΟΥ, ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟΥ ΙΣΟΛΟΓΙ-

ΣΜΟΥ.

1) Δερτιλῆς Λεων., 2) Ρωμανὸς Γεώργ., 3) Βεβολίνης Κων., 4) Νομικὸς Μᾶρκος, 5) Μουρατίδης Κων., 6) Παμπούκας Γεώργ., 7) Δρούλιας Ἀναστ., 8) Παπαδόπουλος Κων., 9) Παπαθανάσης Ἀλέξ., 10) Παπαϊωάννου Πάρις, 11) Παπακωνσταντίνου Κων., 12) Παπαχριστοδούλου Ἀθαν., 13) Περτσινίδης Σωφρώνιος, 14) Πλατῆς Γεώργ., 15) Πολυζωγόπουλος Σταῦρος, 16) Ράπτης Νικ., 17) Σαββόπουλος Εὐάγ., 18) Σαμαρᾶς Κων., 19) Σλιουπκίδης Χρῆστος, 20) Ταμβακᾶς Θεμιστ., 21) Τζαμαλούκας Γεώργ., 22) Τζαννετάκης Παν., 23) Ράλλης Γεώργ., 24) Τριαντόπουλος Παν., 25) Μητσοτάκης Κων., 26) Μαρῆς Κων., 27) Ἀντωνίου Ἀπόστ., 28) Ζορμπᾶς Νικ., 29) Πέτσος Εὐάγ., 30) Γρηγορίου Γεώργιος. Ὡσαύτως δι’ ἑτέρας ἀποφάσεως ἡμῶν κατηρτίσαμεν τὴν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος προβλεπομένην Εἰδικὴν ἐκ βουλευτῶν Ἐπιτροπήν, ἀποτελουμένην ἐξ ἑξήκοντα (60) τακτικῶν μελῶν καὶ τριάκοντα (30) ἀναπληρωματικῶν. Ἀνακοινῶ τὰ ὀνόματα τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς ἀποτελουμένης ἐκ τῶν ἑξῆς κ. κ. βουλευτῶν: Τακτικῶν: 1) Ροδοπούλου Κων., 2) Πλαγιάννη Δημ., 3) Τριανταφύλλη Ἰωάν., 4) Βάσσου Κων)νου, 5) Γιαβάσογλου Κων)νου, 6) Δερτιλῆ Λεωνίδα, 7) Ζαλοκώστα Χρήστου, 8) Θεοφανοπούλου Κλεάνθη, 9) Κωνσταντοπούλου Νικολάου, 10) Ράλλη Γεωργίου, 11) Σολομωνίδη Χρήστου, 12) Δρούλια Ἀναστασίου, 13) Καναβαριώτου Στέλ., 14) Οἰκονόμου–Κωλλέτη Ἐμμαν., 15) Ρίζου Χριστοδούλου, 16) Φράγκου Ἀναστασίου, 17) Χατζηδημητρίου Δημητρίου, 18) Λόντου Δημητρίου, 19) Σταμούλη Πανταζῆ, 20) Σαράντ Θεοδώρου, 21) Κάβδα Περικλ., 22) Ψιμάρα Ἀθανασίου, 23) Κοντοβράκη Ἰωάν., 24) Πολυζωγοπούλου Σταύρου, 25) Στεφανοπούλου Γεωργ., 26) Πιτούλη Φωτίου 27) Βουδούρη Πάνου, 28) Σκούρα Ἑλένη, 29) Μπαρούνου Κων)τίνου, 30) Δερδεμέζη Ἀνδρέα, 31) Βενέτη Κων)νου, 32) Παπαρρηγοπούλου Βασιλείου, 33) Μπακόλλα Κων)νου, 34) Μπατρίνου Λεωνίδα, 35) Θεοτόκη Σπύρου, 36) Οἰκονομοπούλου Λεωνίδα, 37) Παμπούκα Γεωργίου, 38) Στεφάνου Δημητρίου, 39) Τριανταφυλλάκου Τρύφωνος, 40) Τσούτσουρα Παναγ., 41) Βραχνοῦ Βασιλείου, 42) Μεταξᾶ Γερασίμου, 43) Διγενοπούλου Νικολάου, 44) Βοβολίνη Κων)νου, 45) Μανούση Νικολ., 46) Νικολίτσα Ἰωάννου, Πετρίδη Νικολ., Γερακίνη Χρήστου, 49) Μαλλιάκα Νικολάου, 50) Κουτσοπετάλου Λουκᾶ, 51) Ἐξάρχου Νικολάου, 52) Ντεντιδάκη Παύλου, 53) Χαβίνη Θεοδώρου, 54) Λουλακάκη Ἐμμαν., 55) Μπαχλατζῆ Ἐμμανουήλ, 56) Παπαπολίτη Σάββα, 57) Ζορμπᾶ Νικολάου, 58) Βαμπούλη Λάμπρου, 59) Ἀλλαμανῆ Στυλιανοῦ, 60) Κυριάκου Δρόσου. Ἀναπληρωματικῶν: 1) Γεροθανάση Φωτίου, 2) Τσούρνου Ἰωάννου, 3) Καλαντζῆ Εὐαγγέλου, 4) Καραπιπέρη Χρυσοστόμου, 5) Βουρδουμπᾶ Δημητρ., 6) Κάρτσωνα Νικολάου, 7) Ρωμανοῦ Γεωργίου, 8) Λύχνου Γερασίμου, 9) Σταθοπούλου Παναγιώτου, 10) Καραμπίλια Βασιλείου, 11) Γεωργαντέλη Δημητρίου, 12) Σταυροπούλου Παναγ., 13) Γουδελῆ Σταύρου, 14) Διακουμοπούλου Θωμᾶ, 15) Γκελεστάθη Ἀθανασίου 16) Κατσαφάδου Γεωργίου, Βούλγαρη ἢ Βουλγαράκη Γεωργίου, 18) Καρατζένη Δημητρίου, 19) Βασιλάτου Γερασίμου, 20) Μόντζαλα Πέτρου, 21) Κατσιλάμπρου Λάμπρου, 22) Παπαθανάση Ἀθαν., 23) Πλατῆ Γεωργ., 24) Λαμπροπούλου Ἰωάν., 25) Μητσοτάκη Κων., 26) Μαρῆ Κων., 27) Κουντούρη Νικ., 28) Ζαννῆ Ἐμμανουήλ, 29) Πέτσου Εὐαγγέλου, 30) Παπασπύρου Δημητρίου.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Τὸν λόγον ἔχει ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου κ. Π. Παπαληγούρας.

§4Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Κύριοι βουλευταί, ἀναλύουσα καὶ ἑρμηνεύουσα ἡ ἀντιπολίτευσις τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς χώρας, ἠναγκάσθη νὰ ἐπικαλεσθῇ πέντε κυρίως εὐνοϊκὰ τῆς καταστάσεως ταύτης αἴτια. Ἡ προσφυγὴ τῆς ἀντιπολιτεύσεως εἰς μεταφυσικοὺς δράστας, εἰς τὸν Θεόν, τὸ ΝΑΤΟ, τὴν Γερμανικὴν βιομηχανίαν, τὴν χρυσῆν λίραν καὶ τέλος αὐτὸν τοῦτον τὸν κ. Μαλένκωφ, οἱ ὁποῖοι ἀντὶ τῆς Κυβερνήσεως, θεωροῦνται οἱ δημιουργοὶ τῆς σημερινῆς καταστάσεως, ἐπισφραγίζει ἤδη τὴν πρώτην μας νίκην. Ἀντὶ νὰ μᾶς μεμφθῇ ἡ ἀντιπολίτευσις, διότι ἐδημιουργήσαμεν διὰ τῆς ἀναπροσαρμογῆς κατάστασιν κακήν, μᾶς μέμφεται κατ’ οὐσίαν, διότι τὴν καλὴν κατάστασιν δὲν τὴν ἐδημιουργήσαμεν ἡμεῖς, ἀλλὰ σωρεία καταλυτικὴ τοῦ νόμου τῶν πιθανοτήτων, εὐνοϊκῶν συμπτώσεων. Ἂς ἐπισκοπήσωμεν τὰς εὐνοϊκὰς αὐτὰς συμπτώσεις. Πρῶτον, ἡ γεωργικὴ παραγωγή. Καὶ πράγματι ἀπέβλεψεν ἵλεως ὁ Κύριος ἐπὶ τοὺς καρποὺς τῆς γῆς. Καὶ ἡ Κυβέρνησις, χωρὶς νὰ διεκδικῇ δι’ ἑαυτὴν τὰ τοῦ Καίσαρος, εἶναι ἄλλωστε δημοκρατική, ἀποδίδει μὲ εὐγνώμονα εὐλάβειαν τὰ τοῦ Θεοῦ τῷ Θεῷ. Ἐὰν ὅμως, κ. συνάδελφοι, ηὐνοήθημεν ἐν τούτῳ ὁ Κύριος τῶν δυνάμεων «ὁ προσβλέπων ἐπὶ τὴν γῆν καὶ ποιῶν τὰ ὄρη αὐτῆς τρέμειν», ἐπεφύλαξεν εἰς τὸν λαὸν τῶν Ἰονίων Νήσων καὶ ἐμμέσως εἰς ὅλον τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν δοκιμασίαν, ἡ ὁποία ἰσοφαρίζει δυστυχῶς ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς οἱανδήποτε ἐκ τῆς εὐφορίας ὠφέλειαν. Θὰ ἑρμηνευθῇ ἐν καιρῷ τὶ ἐστοίχισεν ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς ὁ σεισμός, ὁ σημειωθεὶς εἰς τὰς Ἰονίους Νήσους καὶ πρὸ παντὸς τὶ θὰ στοιχίσῃ. Ἡ Κυβέρνησις διετήρησε τὴν ψυχραιμίαν της καὶ ἐνῷ ὁ σεισμὸς ἐσημειώθη ὀλίγους μῆνας μετὰ τὴν ἀναπροσαρμογήν, δὲν ἴσχυσε διὰ νὰ κλονίσῃ τὴν οἰκονομικὴν ἰσορροπίαν. Εἶναι τὸ δυσμενέστερον γεγονός, τὸ ὁποῖον ἐσημειώθη κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, παρ’ ἐκτὸς τῆς τραγῳδίας τοῦ συμμοριτοπολέμου. Σᾶς ἀφίνω, κύριοι συνάδελφοι, νὰ φαντασθῆτε τὶ θὰ συνέβαινεν ἐάν, ἀντὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, εὑρίσκετο εἰς τὴν ἐξουσίαν ἄλλη ἀνίσχυρος Κυβέρνησις, Κυβέρνησις ἡ ὁποία θὰ ἔχανεν, ὑπὸ τὰς δυσκόλους στιγμὰς τὴν ψυχραιμίαν της. Ἀντιθέτως ἐπὶ τῶν ἰδικῶν μας ἡμερῶν, οὐδεὶς ἀπολύτως ἀντίκτυπος ἐσημειώθη εἰς τὴν ἀγορὰν καὶ οὐδεὶς ἐκ τῶν βασικῶν λογαριασμῶν, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τοὺς δείκτας τῆς οἰκονομίας μας, ὑπέστη κλονισμὸν οὐσιώδη. Ὑπάρχει ὅμως καὶ καταλογίζεται εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ δευτέρα εὐνοϊκὴ σύμπτωσις καὶ εἶναι αὐτὴ ἡ πτῶσις τῶν διεθνῶν τιμῶν. Ὑπενθυμίζω εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν, ὅτι διακεκριμένον της στέλεχος κατὰ τὴν πρώτην γενομένην ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ θέματος μετὰ τὴν ἀναπροσαρμογὴν συζήτησιν, εἶπεν, ὅτι ἐξελέξαμεν κακῶς τὸν χρόνον τῆς ἀναπροσαρμογῆς καὶ δι’ ἄλλους λόγους καὶ διότι ὁ ἐκλεκτὸς συνάδελφος δὲν προέβλεπεν, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, πτῶσιν τῶν διεθνῶν τιμῶν. Εὐθυνόμεθα, διότι αἱ προβλέψεις τῆς ἀντιπολιτεύσεως δὲν ἐπηλήθευσαν καὶ ἐπηλήθευσαν αἱ προβλέψεις τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ ἀποφασίσῃ περὶ τοῦ χρόνου τῆς ἀναπροσαρμογῆς, ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει τῆς ὅλα τὰ στοιχεῖα τὰ ἀπαρτίζοντα καὶ τὴν ἐσωτερικὴν ἀλλὰ καὶ τὴν διεθνῆ οἰκονεμικὴν πραγματικότητα, προέβλεψε δὲ καὶ δὴ βασίμως ἡ Κυβέρνησις τὴν σημειωθεῖσαν ἀπὸ τοῦ Φεβρουαρίου γενικὴν πτῶσιν τῶν τιμῶν εἰς τὴν διεθνῆ ἀγοράν. Ἐπέλεξε συνεπῶς καλῶς ἡ Κυβέρνησις τὴν ὥραν τῆς ἀναπροσαρμογῆς καὶ ὠφελήθη ἐκ τῆς προβλέψεώς της. Ἐζημιώθη μόνον διὰ τὴν κακήν της πρόβλεψιν ἡ ἀντιπολίτευσις, θεωρουμένη ὡς προφήτης. Τρίτη σύμπτωσις. Τὸ ἄνοιγμα —λέγεται— τῶν Ἀνατολικῶν χωρῶν. Θὰ ἐνόμιζε κανεὶς ὅτι εἰσέρρευσαν ὡς ἐκ τοῦ ὑποτιθεμένου ἀνοίγματος πλούτη τεράστια εἰς τὴν χώραν μας. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κύριοι βουλευταί, νὰ ἀκούσετε μερικοὺς πεζοὺς ἀριθμούς. Ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου ἕως τοῦ Ὀκτωβρίου ἐξαγωγαὶ πρὸς τὰς Ἀνατολικὰς χώρας 1.974.000 δολλάρια. Πέρυσιν 1.135.000 δολλάρια. Διαφορά, 839.000 δολλάρια. Κύριοι συνάδελφοι, μέχρι μὲν καὶ τοῦ Ὀκτωβρίου τὸ ἐξ ἐξαγωγίμων συνάλλαγμα ἀνῆλθεν εἰς 36.069.000 δολλάρια. Ἐπ’ αὐτοῦ ἂς ὑπολογισθῇ ἡ ἐπουσιώδης διαφορὰ τῶν 839.000 δολλαρίων, διὰ νὰ ἐκτιμήσητε κατὰ πόσον συνετέλεσεν οὐσιωδῶς εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεως τοῦ ἰσοζυγίου μας τὸ ἄνοιγμα τῶν Ἀνατολικῶν Χωρῶν. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις συμπεριφέρεται ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ πεδίου ἔναντι τῶν Ἀνατολικῶν Χωρῶν, ἀκριβῶς ὅπως καὶ αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι καὶ τὰ ἄλλα κράτη τοῦ Δυτικοῦ συνασπισμοῦ, τοῦ ΝΑΤΟ. Τηρεῖ ἀπαρεγκλίτως ὅλας, ὅσας ἔχει ἀνειλημμένας ὑποχρεώσεις καὶ ἐμπορεύεται μετ’ αὐτῶν, καθ’ ὃ μέτρον καὶ αἱ ἄλλαι δυνάμεις ἐμπορεύονται μετὰ τῶν χωρῶν τῶν Ἀνατολικῶν χωρῶν. Δὲν νομίζω ὅμως, ὅτι αὐτὸς ὁ ἀριθμὸς —839— συγκρινόμενος πρὸς τὸ 36.869 ἔχει οἱανδήποτε ἔννοιαν καὶ ὅτι δύναται νὰ καταχωρηθῇ μεταξὺ τῶν οὐσιωδῶν λόγων οἱ ὁποῖοι ηὐνόησαν τὴν πολιτικήν μας. Ἀκόμη ὀλιγώτερον μᾶς ηὐνόησεν ἡ τετάρτη σύμπτωσις μέχρι τῆς ὥρας. Ἡ τετάρτη σύμπτωσις ἀφορᾷ εἰς τὰς παραγγελίας τοῦ ΝΑΤΟ. Διότι αἱ παραγγελίαι αὐταί, κύριοι συνάδελφοι, μόλις ἀνέρχονται, καὶ πραγματοποιηθεῖσαι παραγγελίαι, διότι περὶ αὐτῶν εἶναι ὁ λόγος πρὸς τὸ παρόν, εἰς 342.000 δολλάρια καὶ βεβαίως δὲν ἐπέδρασαν ἐπὶ τοῦ γενικοῦ ἀποτελέσματος.

§5ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μόνον;

§6Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Μάλιστα. Ἐὰν τυχόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅπερ εἶναι βέβαιον, πραγματοποιήσωμεν μεγαλύτερα ὀφέλη, αὐτὰ τὰ ὀφέλη εἶναι ὑπὲρ τὴν διαπιστωθεῖσαν ἤδη διαφοράν. Καὶ ἑπομένως ἡ μέχρι σήμερον διαφορὰ παραμένει ὁλόκληρος πρὸς τιμὴν τῆς ἀναπροσαρμογῆς καὶ δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ

ΝΑΤΟ.

Αὐτὰ διδάσκουν οἱ ἀριθμοί. Πέμπτη σύμπτωσις. Ἡ πτῶσις τῆς τιμῆς τῶν Γερμανικῶν βιομηχανικῶν προϊόντων, ἡ αὔξησις ἐν Γερμανίᾳ τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς καὶ ἡ ἐκ τῆς αἰτίας ταύτης συμπίεσις τῶν διεθνῶν τιμῶν καὶ ἑπομένως ἡ ἀντίστοιχος ἐλάφρυνσις τοῦ κονδυλίου τῶν εἰσαγωγῶν μας εἰς τὸ ἰσοζύγιον τῶν πληρωμῶν. Ἡμεῖς δεχόμεθα νὰ πιστεύσῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὅτι ὅ,τι ἔγινεν, ἐπράχθη ὑπὸ τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως καὶ ὄχι τῆς Ἑλληνικῆς. Συμπεράσματα: Ἡ πρώτη σύμπτωσις ἔχει ὡς ἀντιστάθμισμα τὰς Ἰονίους Νήσους. Ἡ τρίτη καὶ ἡ τετάρτη εἶναι ἀνάξιαι λόγου. Ἡ δευτέρα εἶναι σύμπτωσις εὐνοϊκή, ἀφορῶσα εἰς τὴν πτῶσιν τῶν διεθνῶν τιμῶν, ἀλλὰ ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὀφείλεται καὶ εἰς ὀρθὴν πρόβλεψιν κυβερνητικήν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἔχει καὶ ὡς συνέπειαν τὸ ὅτι καὶ αἱ ἐξαγωγαὶ γίνονται εἰς ἐπίπεδα τιμῶν κατώτερα, οὐχὶ ὡς ἐκ τῆς ἀναπροσαρμογῆς, ἀλλὰ ἐκ τοῦ ὡμολογημένου παρὰ τοῦ κ. Ζίγδη γεγονότος, κατὰ τὸν ὁποῖον κ. Ζίγδην, ἔπεσαν αἱ τιμαὶ περίπου κατὰ 15% καὶ ὑποθέτω, ὅτι, ἀφοῦ ἔπεσαν αἱ διεθνεῖς τιμαὶ κατὰ 15%, δὲν ἔπεσαν αἱ τιμαὶ ὅλων τῶν ἄλλων προϊόντων πλὴν τῶν Ἑλληνικῶν ἐξαγωγίμων, ἀλλὰ θὰ ἔπεσαν κάπως γενικώτερον. Αὐτὸ ἦτο φυσικόν. Φαντασθῆτε ὅμως, κύριοι, τί θὰ ἐγίνετο ἐὰν δὲν εἶχε σημειωθῆ ἡ ἀναπροσαρμογὴ καὶ ἐσημειοῦτο ἡ πτῶσις, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησε τόσον γλαφυρῶς ὁ κ. Ζίγδης. Ὀφείλομεν, κύριοι βουλευταί, ἄλλωστε νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι ἐὰν βεβαιότατα κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, πλὴν τῶν σεισμῶν, οἱ ὁποῖοι ἐκρίθησαν ἀνεπαρκῶς ἐπαχθεῖς ὑπὸ τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἐὰν εἴχομεν καὶ λιμοὺς καὶ καταποντισμοὺς καὶ διεθνῆ ἀναστάτωσιν καὶ ἐπιδρομὰς ἀκρίδων, τότε βεβαίως δὲν θὰ ἐπετύγχανεν ἡ ἀναπροσαρμογὴ καὶ σᾶς ἐκμυστηρεύομαι, ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν θὰ προεβαίνομεν καὶ εἰς τὴν πλήρη ἀπελευθέρωσιν τῶν εἰσαγωγῶν. Ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς αὐτήν, ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν της τὴν πραγματικότητα τὴν ἐσωτερικὴν καὶ τὴν ἐξωτερικήν. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Ὑπεστηρίχθη ἀπὸ τοὺς περισσοτέρους ρήτορας τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι ἡ ἰσοσκέλισις τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶναι προϊόν δύο κυρίως παραγόντων. Τῆς ἐπιβολῆς νέων φόρων 900 δισεκατομμυρίων καὶ τῆς περικοπῆς τῶν μισθῶν, ἢ μᾶλλον τῆς μὴ αὐξήσεως τῶν μισθῶν. Ἔχω πρῶτον, κύριοι βουλευταί, νὰ παρατηρήσω, ὅτι οὐδεὶς νέος φόρος ἐπεβλήθη, οὐδεὶς ἀπολύτως.

§7Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Καὶ αἱ εἰσφοραί;

§8Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Κύριε συνάδελφε, ὁμιλῶ περὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸν ὁποῖον καλῶς θὰ ἐπράττατε, πρὶν μὲ διακόψητε, νὰ ἀναγνώσητε. Δὲν ὁμιλῶ περὶ τῶν περυσινῶν εἰσφορῶν. Ὁμιλῶ περὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ τρέχοντος. Ἐὰν θέλετε ὅμως νὰ σᾶς τὸ ὑπενθυμίσω, τὰς εἰσφορὰς ἠναγκάσθημεν νὰ τὰς ἐπιβάλωμεν διότι ὁ προϋπολογισμὸς ὁ ἰδικός σας ὅπως ἐπανειλημμένως ἀπεδείχθη καὶ ὅπως ἐντὸς ὀλίγου θὰ εἴπω ἦτο ἐλλειμματικός, ἡμεῖς δὲ ἐκλήθημεν νὰ τὸν ἰσοσκελίσωμεν κατὰ τὸ τελευταῖον τρίμηνον τῆς ἐκτελέσεώς του, ὅπερ καὶ ἐπράξαμεν. Ἡ ἰσοσκέλισις τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπετεύχθη διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν ἐσόδων, ἄνευ τῆς ἐπιβολῆς οἱασδήποτε φορολογίας, ἀλλὰ προσδοκᾶται ἡ αὔξησις διὰ τῆς καλυτέρας ἐφαρμογῆς τῶν φορολογικῶν νόμων. Ὁ δὲ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, νομίζω, ὅτι διὰ τῆς μέχρι τοῦδε πολιτικῆς του, ἔχει ἀποδείξει πόσον ἀντιπαθεῖ, ὅπως ἄλλωστε ὅλοι οἱ συνάδελφοι οἱ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, τοὺς φοροφυγάδας καὶ πόσον εἶναι εἰς θέσιν νὰ λαμβάνῃ μέτρα εὔστοχα ἐναντίον των. Σᾶς ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, κατὰ τὴν τελευταίαν ὁμιλίαν του, ποία ἦτο ἡ πορεία τῶν εἰσπράξεων κατὰ τὸ τελευταῖον τρίμηνον καὶ παρακαλῶ, κύριοι συνάδελφοι, νὰ συναγάγητε ἐκ τῆς διαπιστώσεως ἐκείνης τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ συμπεράσματα. Ἄλλωστε θὰ ἐπῆλθεν ὡς εἶναι φυσικὸν καὶ αὔξησις τῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐξ αὐτῆς ταύτης τῆς ἀναπροσαρμογῆς, διὰ λόγους οἱ ὁποῖοι εἶναι κατάδηλοι. Ἀλλὰ ἂς ἴδωμεν, πῶς ἐφ’ ὅσον ἡ ἀντιπολίτευσις δὲν ἔλαβε τὸν κόπον νὰ ἀναγνώσῃ τὸν προϋπολογισμόν, πῶς διαμορφοῦται ὡς πρὸς τὰ κύρια ἔσοδα.

§9Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἡ γενικότης τῆς διατυπώσεώς σας, ὅτι δὲν ἀνεγνώσθη ἀπὸ τὴν ἀντιπολίτευσιν, εἶναι ἀπίθανος.

§10Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Κύριοι δέχομαι ὅτι ἡ ἀντιπολίτευσις ἀνέγνωσε τὸν προϋπολογισμὸν καὶ ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἀνακαλῶ τὴν φράσιν. Δὲν ἀντιλαμβάνομαι ὅμως πῶς τὸν ἀντελήφθη.

§11Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ σᾶς δώσω τὴν εὐκαιρίαν νὰ τὸ ἀντιληφθῆτε.

§12Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Καὶ ἐγὼ θὰ σᾶς δώσω τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἴδητε, πῶς διεμορφώθη ὁ προϋπολογισμός. Ἄμεσοι φόροι, πέρυσιν 927 δισεκατομμύρια, ἐφέτος 1.403 δισεκατομμύρια, αὔξησις ἀμέσων φόρων 51%. Καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὄχι δι’ ἐπιβολῆς νέων φορολογιῶν, ἀλλὰ ἁπλούστατα δι’ εἰσπράξεως τῶν ὀφειλομένων φόρων. Αὐτὸς εἶναι φαίνεται ὁ τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου ἡ Κυβέρνησις προστατεύει τὴν πλουτοκρατίαν. Στηρίζει τὸν προϋπολογισμὸν ἐπὶ ἑνὸς τεραστίου ποσοῦ ἀμέσου φορολογίας, φορολογίας εἰσοδήματος καὶ συγχρόνως, κατὰ τὴν ἀντιπολίτευσιν, προστατεύει τὴν πλουτοκρατίαν. Ἀντιθέτως οἱ ἔμμεσοι φόροι ἔδωσαν πέρυσι 1.431 δισεκατομμύρια καὶ ἐφέτος 1.706 δισεκατομμύρια, δηλαδὴ αὔξησις 19%. Αὔξησιν ἐπὶ τίνων εἰδῶν; Ὄχι ἐπὶ τῶν εἰδῶν βασικῆς καταναλώσεως, ἀλλὰ αὔξησιν ἐπιτευχθεῖσαν διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ δασμολογίου ἐπὶ τῶν εἰδῶν πολυτελείας κατ’ ἀξίαν καὶ ὄχι κατὰ βάρος. Εἶναι καὶ αὐτὴ μία πολιτική, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ μετὰ μεγάλης σταθερότητος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπιθυμῶν πάλιν, ὡς θὰ φρονῇ ἡ ἀντιπολίτευσις, νὰ εὐνοήσῃ τὰς πλουσίας τάξεις. Φόρος καταναλώσεως πέρυσι 1.671 δισεκατομμύρια. Ἐφέτος 1819 δισεκατομμύρια, αὔξησις 9%. Ἀλλὰ καὶ ἡ αὔξησις τῆς ἀποδόσεως τοῦ φόρου καταναλώσεως προέρχεται ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι θὰ ἐπέλθῃ αὔξησις τοῦ κύκλου τῶν ἐργασιῶν. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι καὶ μόνον οἱ ἀριθμοὶ αὐτοί, ἀποδεικνύουν ποία ὑπῆρξεν ἡ προσπάθεια τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ πρὸς ποίαν κατεύθυνσιν, ἀπὸ ἀπόψεως κοινωνικῆς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως δημοσιονομικῆς, τείνει. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὴν ἐπισκόπησιν τῶν εἰσαγωγῶν. Μέχρι τέλους τοῦ Νοεμβρίου, συνάλλαγμα ἀποκτηθὲν ἐξ ἐξαγωγῶν εἰς ἑκατομμύρια 36,8 πέρυσιν 26,7, αὔξησις 73, 8%. Ἀποκτηθὲν συνάλλαγμα ἐξ ἐξαγωγῶν πέρυσι 52,5 ἑκατομμύρια δολλάρια καὶ ἐφέτος 72,1, αὔξησις 35%. Ἐπειδὴ ἠμπορεῖ νὰ νομίσῃ κανεὶς ἐξ ἡμῶν, ὅτι πρόκειται ἴσως νὰ ἀνατραπῇ ἡ σχέσις ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι τὸ ἀποκτηθὲν ἐξ ἐξαγωγῶν συνάλλαγμα, ὅπως γράφεται λογιστικῶς εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, δὲν ἀντιστοιχεῖ εἰς φορτώσεις γενομένας κατὰ τοὺς ἀντιστοίχους μῆνας, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω καὶ τὰ ἀποτελέσματα, ἀπὸ ἀπόψεως ἀξίας πραγματοποιηθεισῶν φορτώσεων. Μάϊος–Ὀκτώβριος συμπεριλαμβανόμενος, πέρυσιν 25 ἑκατομμύρια δολλάρια, ἐφέτος 36,2 ἑκατομμύρια δολλάρια. Ἔχω ὅμως νὰ κάμω καὶ μερικὰς παρατηρήσεις, κύριοι βουλευταί, ἐπί τινων τῶν ἐξαγωγίμων προϊόντων μας. Θὰ παρατηρήσω πρῶτον, ὅτι ὁ καπνὸς ἐφέτος ἐν σχέσει πρὸς τὸ 1952 ἐξήχθη κατὰ λόγον 10,4, πρὸς 67,4 μέχρις ὥρας. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ προσέξητε ἀντιστοίχως, ὅτι τὸ κολοφώνιον, φέρ’ εἰπεῖν, παραγόμενον ἀπὸ ρητίνην καὶ ἑπομένως βασιζόμενον, ἐπὶ ἑνὸς προϊόντος κατ’ ἐξοχὴν ἀγροτικοῦ, ἐφέτος 1613, πέρυσι 828, ἤτοι διπλασιασμός. Ἀλλὰ τὸ πλέον ἐνδιαφέρον ὅλων, εἶναι αἱ νωπαὶ σταφυλαί, αἱ ὁποῖαι ὅπως ἴσως ἐνθυμῆσθε πέρυσιν, ἐπριμοδοτοῦντο μὲ δολλάριον 45 ἂν δὲν ἀπατῶμαι, δηλαδὴ κατὰ 125%, καὶ ὅλος ὁ κόσμος ἔλεγε πῶς θὰ βγοῦνε ἐφέτος αἱ σταφυλαί. Χάρις εἰς τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ὁ προκάτοχός μου Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ἔλαβεν, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι σταφυλαὶ ἐξήχθησαν πέρυσι 236.000 δολλάρια, ἐφέτος 1.185.000 δολλάρια.

§13Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἅμα εἶναι πιὸ πολλαὶ αἱ σταφυλαὶ θὰ ἐξάγωνται πιὸ πολλαί.

§14Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Αὐτὸ ἀπὸ σᾶς δὲν τὸ περιμένω. Νομίζω, ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ἔλλειψις παραγωγῆς Νομίζετε, ὅτι ηὐξήθησαν αἱ σταφυλαὶ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας κατ’ ἀναλογίαν ἕνα πρὸς δέκα;

§15Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω τώρα καὶ τὴν βασικὴν παρατήρησιν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συγκρίνητε τὸν περυσινὸν χρόνον, ἐφ’ ὅσον εἶναι δεδομένον ὅτι ἡ ἐφετεινὴ γεωργικὴ παραγωγὴ εἶναι ὑπερτέρα. Ὅταν γίνωνται ἐξαγωγαὶ διπλασίας ποσότητος, διότι διπλασία ὑπῆρξεν ἡ παραγωγή, εἶναι δυνατὸν τὸ συνάλλαγμα νὰ εἶναι τὸ ἴδιον;

§16Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Κύριε συνάδελφε, νομίζω ὅτι, εἰδικῶς προκειμένου περὶ σταφυλῶν, εἶσθε ἀρκούντως πληροφορημένος, ὥστε νὰ γνωρίζητε κάλλιον ἐμοῦ, ὅτι προθυμία νὰ ἐξαγάγουν σταφυλὰς εἶχον καὶ πέρυσι καὶ εἶχον καὶ ἐφέτος ἅπαντες περίπου οἱ σταφυλοπαραγωγοὶ καὶ δὲν περιωρίσθη ἡ ἐξαγωγὴ τῶν σταφυλῶν εἰς 239.000 δολλάρια πέρυσι ἐκ τοῦ λόγου, ὅτι δὲν προσεφέροντο σταφυλαὶ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἀγοράν, ἀλλ’ ἐκ τοῦ λόγου, ὅτι ἦτο ἀπραγματοποίητος ἡ ἐξαγωγὴ ἐμπορικῶς. Θὰ ἔλθωμεν ἄλλωστε, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν συζήτησιν περὶ τῶν τιμῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπετεύχθησαν πέρυσι καὶ ἐφέτος καὶ θὰ ἔχητε τὴν εὐκαιρίαν νὰ πεισθῆτε διὰ μίαν ἀκόμη φοράν.

§17Ε. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. Διὰ τοὺς ἐμπόρους, κύριε Ὑπουργέ, καὶ ὄχι διὰ τὸν παραγωγόν, ὁ ὁποῖος ἐπῆρε 1.400 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν.

§18Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Κύριε συνάδελφε, συζητοῦμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν περὶ τῶν ἐξαγωγῶν, θεωρουμένων ἀπὸ ἀπόψεως ἐμπορικοῦ ἰσοζυγίου. Ὅταν θὰ ἔλθωμεν εἰς τὸ θέμα τῆς προστασίας τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων, τότε θὰ εἶμαι πρόθυμος νὰ συζητήσω μαζί σας, περὶ τοῦ ποῖος ἐπωφελήθη τῆς συναλλαγματικῆς διαφορᾶς, ὁ ἀγρότης ἢ ὁ ἔμπορος, θὰ ἀπαντήσω δὲ εἰς τὰς παρατηρήσεις σας δι’ ἀριθμῶν. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀρκοῦμαι εἰς τὴν ἀντικειμενικὴν διαπίστωσιν, ὅτι τὸ ἐμπορικόν μας ἰσοζύγιον ἐβελτιώθη, ἐξ αἰτίας τῶν ἐξαγωγῶν μέσα εἰς τὴν περίοδον Ἰουλίου–Ὀκτωβρίου κατὰ 10 καὶ πλέον ἑκατομμύρια δολλάρια. Αὐτὸ εἰς τὸ παρὸν στάδιον τῆς συζητήσεως μοῦ εἶναι ἐπαρκές. Παρετήρησα δέ, ὅτι ἓν εἶδος παθητικώτατον, πριμοδοτούμενον ὑπὲρ τὰ 100%, δηλαδὴ ὑπὲρ τὴν συναλλαγματικὴν ἀναπροσαρμογήν, ὄχι μόνον κατώρθωσεν ἐφέτος νὰ τοποθετηθῇ εἰς τὴν διεθνῆ ἀγοράν, ἀλλὰ ἐτοποθετήθη καὶ πέντε φορὰς καλύτερα ἀπὸ πέρυσι. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἄξιον σημειώσεως τὸ γεγονὸς αὐτό. (Χειροκροτήματα).

§19Ε. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. Νὰ σᾶς εἴπω τὸν λόγον.

§20Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Ἐκτὸς ἐὰν προσθέσητε εἰς τὰς πέντε συμπτώσεις καὶ ἕκτην σύμπτωσιν. Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, ἐνδιαφέρεσθε διὰ τὸ ἀποκτηθὲν συνάλλαγμα ἐξ ἐξαγωγῶν, συμπεριλαμβανομένου καὶ τοῦ Νοεμβρίου σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ἔναντι 52.500.000 δολλαρίων πέρυσιν, ἔχομεν 72.100.000 δολλάρια ἐφέτος, κατὰ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα. Ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα τῶν τιμῶν τῶν ἐξαγωγίμων προϊόντων μας, διότι ἐλέχθη ὅτι ἡ ἀναπροσαρμογὴ ἐπηρέασε κατὰ τρόπον δυσμενῆ τὰς εἰς συνάλλαγμα τιμάς. Εἰς τὴν ἀγορὰν τῆς Κορινθιακῆς σταφίδος, ὅπου ὑπάρχουν συνθῆκαι ἰδιότυποι κατ’ ἐξοχὴν ἐφέτος ἐσημειώθη πράγματι κάμψις τις τῶν τιμῶν, ἡ ὁποία ἐλπίζομεν ὅτι τελικῶς δὲν θὰ ἀποδειχθῇ μεγαλυτέρα ἐκείνης, τὴν ὁποίαν μᾶς ἀνέφερεν ὁ κ. Ζίγδης. Εἰς τὴν σουλτανίναν ἐπίσης ὑπάρχει κάποια κάμψις. 235 δολλάρια ἦτο πέρυσι, 210 δολλάρια εἶναι ἐφέτος μέχρι τῆς ὥρας.

§21Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κάτω τῶν 200 δολλαρίων.

§22Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Κύριε συνάδελφε, καθημερινῶς συζητῶ καὶ μὲ τὸν Κ.Σ.Ο., καθημερινῶς ἀσχολοῦμαι μὲ τὸ νὰ βλέπω τιμολόγια ἐμπόρων καὶ συνεταιρισμένων ὀργανώσεων, σᾶς δίδω δὲ σαφῶς τὴν βεβαίωσιν, ὅτι τοιαύτη τις τιμή, περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλεῖτε, μολονότι παρενεβλήθη ἡ Τουρκικὴ σταφίς, καθ’ ὃν τρόπον γνωρίζετε, δὲν ἐσημειώθη. Οἱ οἶνοι διετηρήθησαν εἰς τὸ ἴδιον ὕψος τὸ περισυνόν. Τὸ κολοφώνιον ἀπὸ 135 δολλάρια ποὺ ἦτο πέρυσιν, ἐπῆγε 160 δολλάρια ἐφέτος. Ἡ ὄρυζα κυμαίνεται εἰς τὰς αὐτὰς διεθνεῖς τιμάς. Ὁ βάμβαξ κυμαίνεται εἰς τὰς αὐτὰς διεθνεῖς τιμάς. Καὶ τὰ δέρματα ἐπίσης. Τὰ καπνὰ ὑπέστησαν ἐπίσης μίαν μείωσιν πέριξ τοῦ 7%. Τῶν σταφυλῶν, περὶ τῶν ὁποίων ὡμιλήσαμεν προηγουμένως ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως, πέρυσιν ἡ μέση τιμὴ ἦτο 100 δολλάρια, ἐφέτος χάρις εἰς τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἠσκήσαμεν διὰ τῶν ἐμπορικῶν συμβάσεων, ἐπετύχομεν νὰ ἐξαγάγωμεν πρὸς Βραζιλίαν σταφυλὰς εἰς τιμὴν μέχρι καὶ 180 δολλαρίων, ἔναντι 100 πέρυσι καὶ εἰς τὴν Γερμανίαν μέχρι καὶ 120.

§23Ε. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. Καὶ πέρυσιν ἐξήχθησαν αἱ αὐταὶ ποσότητες καὶ εἰς τὰς αὐτὰς τιμάς.

§24Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Κύριε συνάδελφε, σᾶς εἶπον τί συνέβη καὶ τί συνάλλαγμα ἀπεκτήσαμεν καὶ σεῖς μοῦ λέγετε, ὅτι ἐξήχθησαν αἱ αὐταὶ ποσότητες καὶ εἰς τὰς αὐτὰς τιμάς...

§25Ε. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. Μάλιστα.

§26Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Τότε σᾶς παρακαλῶ νὰ μοῦ εἴπητε ποῖαι τιμαὶ τοῦ Χ καὶ τοῦ Ψ ἐπαληθεύουν τὸ σύστημα 120Χ=236 καὶ 120Ψ=1.185.

§27Ε. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. Εἰς τὴν Βραζιλίαν ἐξάγονται ἀπὸ τριετίας.

§28Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Εἰς τὴν Βραζιλίαν ἐπετεύχθη εἰδικῶς ἐφέτος, χάρις εἰς τὴν συμβατικὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία ἠκολουθήθη καὶ διὰ τῆς ὁποίας ἠγοράσαμεν τὸν καφὲ τῆς Βραζιλίας ὑπὸ ὡρισμένους ὅρους, ἐπετεύχθη εἰδικῶς καὶ μὲ τὴν τεραστίαν βοήθειαν, τὴν ὁποίαν παρέσχε κατὰ κύριον λόγον ὁ κ. Κιαφάλης καὶ κατὰ συνέχειαν ἐγώ, ἡ πραγματοποίησις τῶν ἐξαγωγῶν εἰς τὴν Βραζιλίαν. Λυποῦμαι πάρα πολύ, σεῖς δὲν τὰς ἐζήσατε τὰς ἐξαγωγὰς εἰς τὴν Βραζιλίαν, ἡμεῖς τὰς ἐζήσαμεν καὶ ἐβοηθήσαμεν νὰ πραγματοποιηθοῦν.

§29Ν. ΚΡΑΣΑΔΑΚΗΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συμβαίνει πράγματι, εἶναι ὅτι ὁ παραγωγὸς ἐφέτος εἰσέπραξεν 100 δραχμὰς εὐθηνότερα τὸ σταφύλι ἀπὸ πέρυσι. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κρασαδάκη, θὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν. (Θόρυβος). Διαμαρτύρομαι καὶ σᾶς εἰδοποιῶ, ὅτι ἐὰν σηκωθῆτε ἄλλην μίαν φοράν, θὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν. Λυποῦμαι, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητῶμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§31Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Κύριοι βουλευταί, αὐτὰ μὲν ἀφοροῦν εἰς τὰς ἐξαγωγάς.

§32Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, διὰ τὰ ἑσπεριδοειδῆ..................

§33Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Αὐτὰ ἀφοροῦν εἰς τὸ μέλλον. (Θόρυβος). Ἐὰν θέλετε νὰ σᾶς εἴπω τὶ ἐπράξαμεν ἡμεῖς, σᾶς λέγω ὅτι ἐπράξαμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπὶ 50 συναπτὰ ἔτη δὲν ἐπετεύχθη. Ἐγὼ θὰ σᾶς ἀναφέρω ἀριθμούς. Ἐὰν δὲν προλάβετε νὰ τοὺς συγκρατήσετε, θὰ τυπωθοῦν καὶ νὰ ἀνέλθετε κατόπιν ἐπὶ τοῦ βήματος καὶ νὰ μὲ ἀντικρούσετε.

§34Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Θέλομεν μίαν διευκρίνησιν, ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ αὐτοῦ θέματος, διότι τὰ ἑσπεριδοειδῆ ἐφέτος πωλοῦνται εὐθηνότερα ἀπὸ πέρυσιν ἢ προπέρυσι.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω, ὅτι εἰς τὴν πρώτην διακοπὴν ποὺ θὰ γίνῃ, θὰ ἀναγκασθῶ νὰ ἐφαρμόσω τὸ ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ. Λυποῦμαι, ὅτι ἴσως κατηγορηθῶ, ὅπως κάποτε ἐλέχθη, ἐπὶ δικτατορικῇ ἐνεργείᾳ, ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐφαρμόσω τὸν Κανονισμόν. Κάμνω τὴν δήλωσιν ταύτην σαφῶς.

§36Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Μάλιστα, κ. Πρόεδρε, ἀλλὰ ὅταν οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ ἀπευθύνονται πρὸς τὴν Βουλήν, νὰ μὴ ἐκνευρίζωνται, ἀλλὰ νὰ ὁμιλοῦν ψυχραίμως, διότι ἀπευθύνονται πρὸς βουλευτὰς καὶ ὄχι πρὸς μαθητάς.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, κατόπιν τῆς διακοπῆς, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Ζορμπᾶς, καὶ ἡ ὁποία ἐγένετο χωρὶς νὰ ζητηθῇ παρ’ ἐμοῦ ὁ λόγος, καὶ μετὰ τὴν προειδοποίησίν μου, προτίθεμαι νὰ ἐφαρμόσω τὸν Κανονισμόν. Καλεῖται ὁ κ. Ζορμπᾶς νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 23 τοῦ Κανονισμοῦ.

§38Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, καλοῦμαι εἰς ἀπολογίαν, διότι δὲν μοῦ δίδεται ἡ εὐκαιρία νὰ ζητήσω ἐξηγήσεις ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ ζωτικοῦ θέματος. Εἰς πολλὰ παραγωγικὰ κέντρα τῆς Χώρας, ὁ παραγωγικὸς κόσμος.....

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζορμπᾶ, νὰ ὁμιλήσετε, ἐπὶ τῆς ἀνακλήσεως εἰς τὴν τάξιν καὶ οὐχὶ ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ θέματος. (Θόρυβος). Διακόπτομεν τὴν συνεδρίασιν ἐπὶ 5′ λεπτά. (Ὥρα 7.30′ μ. μ.).

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 7.45 μ.μ.).

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Κύριοι βουλευταί, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαβάσω τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ διὰ τὸν κ. Ζορμπᾶν. Τὸ ἄρθρον 24 λέγει: «Προκειμένου ὁ Πρόεδρος νὰ διατάξῃ τὴν ἀναγραφὴν τῆς ἀνακλήσεως εἰς τὴν τάξιν παρεκτραπέντος βουλευτοῦ ἐν τοῖς Ἐπισήμοις Πρακτικοῖς, ἐγείρεται προηγουμένως τῆς θέσεώς του καὶ προαναγγέλλει τὴν τοιαύτην του ἀπόφασιν, καλῶν τὸν βουλευτὴν νὰ δικαιολογηθῇ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ εὕρῃ ἐπαρκεῖς τὰς δικαιολογίας, ἀποφαίνεται δι’ ἀναστάσεως καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς συζητήσεως. Ἐὰν ὁ βουλευτὴς δὲν θελήσῃ νὰ δικαιολογήσῃ τὴν παρεκτροπήν του, εἴτε ἀνακαλῶν ἀπρεπεῖς φράσεις, ἃς τυχὸν ἐξεστόμισεν εἴτε παρέχων ἐξηγήσεις διὰ πᾶσαν τοῦ Κανονισμοῦ παράβασιν, ὁ Πρόεδρος διατάσσει τὴν ἀναγραφὴν τῆς ἀνακλήσεως εἰς τὴν τάξιν ἐν τοῖς Ἐπισήμοις Πρακτικοῖς. Τοῦτ’ αὐτὸ πράττει καὶ ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν εὕρῃ ἐπαρκεῖς τὰς ἐξηγήσεις τοῦ βουλευτοῦ. Εἰς τὸν βουλευτήν, ὅστις προὐκάλεσε τὴν ἀναγραφὴν τῆς ἀνακλήσεως αὐτοῦ εἰς τὴν τάξιν, ἐν τοῖς Ἐπισήμοις Πρακτικοῖς, δὲν δίδεται πλέον ὁ λόγος, ἐφ’ ὅσον ἐξακολουθεῖ ἡ ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος συζήτησις. Ἐὰν καὶ μετὰ ταῦτα ὁ βουλευτὴς προκαλῇ ἀταξίαν ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ἐξακολουθῇ θορυβῶν, ὁ Πρόεδρος ἐρωτᾷ τὴν Βουλὴν ἂν ἡ κατὰ τοῦ βουλευτοῦ ἀπόφασις πρέπει νὰ δημοσιευθῇ διὰ τῆς ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀποσταλῇ πρὸς τοιχοκόλλησιν εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν Δήμων τῆς περιφερείας, ἐξ ἧς ἐκλέγεται. Ἡ Βουλὴ ἀποφαίνεται ἄνευ συζητήσεως καὶ δι’ ἀναστάσεως». Θὰ ἤθελα, κύριε Ζορμπᾶ, πρὶν προβῶμεν εἰς αὐτὴν τὴν ἐπίσημον καὶ πανηγυρικὴν διαδικασίαν, νὰ σᾶς παρακαλέσω διὰ τελευταίαν φορὰν νὰ μὴ διακόπτετε, διότι ὁ Κανονισμὸς λέγει πότε δικαιοῦσθε νὰ ἀγορεύετε, καὶ νὰ ἀφήσετε ἕνα Ὑπουργὸν, ὅταν ὁμιλῇ, νὰ συνεχίσῃ τὴν ἀγόρευσίν του καὶ νὰ μὴ τὸν διακόπτετε. Εἶναι τοῦτο πρὸς τὸ κοινὸν συμφέρον. Ἐπίσης θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Κρασαδάκην νὰ μὴ διακόπτῃ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§41Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι ὀφείλω νὰ ὁμιλήσω εἰδικώτερον περὶ τοῦ καπνοῦ καὶ διότι εἶναι τὸ κυριώτερον ἐκ τῶν ἐξαγωγίμων προϊόντων μας καὶ διότι ὁ κ. Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἀπήγγειλε κατὰ τῆς Κυβερνήσεως κατηγορίαν βαρυτάτην. Μᾶς εἶπεν ὁ κ. Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι διέπραξεν ἡ Κυβέρνησις οἱονεὶ κατάχρησιν 600 δισεκατομμυρίων δραχμῶν, εἰς βάρος τῶν καπνοπαραγωγῶν. Ἐὰν οἱ καπνοπαραγωγοὶ συνεμερίζοντο τὴν ἀντίληψιν ταύτην τοῦ κ. Συναρχηγοῦ τῆς Ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δοθέντος μάλιστα ὅτι, χάρις εἰς τὴν ἐπὶ μακρὸν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἀσκηθεῖσαν πολιτικήν, εἶχον περιέλθει πρὸ τῆς ἀναπροσαρμογῆς εἰς κατάστασιν ἀπογνώσεως, θὰ εἶχον ἀπογοητευθῆ καὶ θὰ ὑπῆρχον τῆς ἀπογοητεύσεως αὐτῆς τῶν καπνοπαραγωγῶν σήμερον δείγματα ἁπτὰ καὶ στατιστικῶς πιστοποιήσιμα. Ἀντὶ ὅμως ἀπογοητεύσεως, ἄνεμος αἰσιοδοξίας πνέει εἰς ὅλα τὰ καπνοπαραγωγικὰ διαμερίσματα, ὅπως ἀσφαλῶς γνωρίζουν οἱ ἐκ τῶν διαμερισμάτων τούτων καταγόμενοι συνάδελφοι.

§42ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Συμπολιτεύσεως). Μάλιστα, μάλιστα.

§43Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Ἀρκεῖ νὰ σᾶς ἀναφέρω, ὅτι ἡ μὲν παραγωγὴ τοῦ 1952 ἀνῆλθεν εἰς 30.000.000 ὀκάδας, ἐνῷ ἀντιστοίχως ἡ τοῦ 1953 εἰς 46–48 ἑκατομμύρια ὀκάδας. Αὔξησις δηλαδὴ 50%. Καὶ ἐπειδὴ ἡ αὔξησις αὐτὴ ἠμπορεῖ νὰ ἀποδοθῇ εἰς τὸν Πανάγαθον Θεόν, θὰ σᾶς ὁμιλήσω περὶ τῆς αὐξήσεως τῆς καλλιεργείας κατὰ στρέμμα, ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ ἀποδοθῇ εἰς ἄλλο τι ἢ εἰς τὴν θέλησιν τὴν ἐνεργὸν τῶν καπνοπαραγωγῶν, οἱ ὁποῖοι τὴν στιγμὴν τῆς ἀναπροσαρμογῆς ἐφύτευον ἀκριβῶς τὰ καπνά. Καλλιεργηθέντα στρέμματα πέρυσιν 763.000, καλλιεργηθέντα στρέμματα ἐφέτος 876.000, αὔξησις 15%, μολονότι ὁ ἐκ τῆς ἀναπροσαρμογῆς ἀντίκτυπος μερικῶς μὲν ἴσχυσεν ἐπὶ τῆς τρεχούσης ἐσοδείας, διότι τὰ καπνὰ φυτεύονται τὸν Μάϊον. Ἄλλη προϋπόθεσις ἦσαν τὰ φυτώρια, ἡ ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐργασία συνετελέσθη τὸν Φεβρουάριον. Ἐφέτος συνεπῶς θὰ ἴδωμεν πλήρως τήν, ἐπὶ τῆς πρωτοβουλίας τῶν παραγωγῶν, ἐπίδρασιν τῆς ἀναπροσαρμογῆς. Ἀλλὰ ἤδη παρατηρεῖται ἡ αὔξησις αὐτή, ἡ ὁποία, νομίζω κάπως ἀντιφάσκει πρὸς τὴν βασικὴν κατηγορίαν καὶ διαπίστωσιν τοῦ κ. συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων. Πρὶν ὁμιλήσω εὐθέως περὶ τῆς καταχρήσεως, πρέπει νὰ εἴπω τινά, περὶ τῆς περιφήμου χρηματοδοτήσεως ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν πρὸ τῆς ἀναπροσαρμογῆς. Ἀπεφασίσθη δηλαδὴ συγκεκριμένως ὑπὸ τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς τὸν Δεκέμβριον καὶ ἐπραγματοποιήθη κατὰ τοὺς μῆνας Ἰανουάριον, Φεβρουάριον καὶ Μάρτιον. Μεθ’ ὅσα χθὲς ὁ κ. Καψάλης εἶπε, διακόπτων τὸν κ. Μόδην, θὰ ἦτο ἴσως ἄσκοπον ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ εἰδικοῦ θέματος νὰ ὁμιλήσω. Θὰ ἐπεθύμουν ὅμως νὰ κατατοπίσω ὅσους ἐκ τῶν κ. κ. συναδέλφων δὲν ἦσαν παρόντες, διότι ἡ συζήτησις αὕτη ἔλαβε χώραν δυστυχῶς πολὺ ἀργά. Λησμονοῦν οἱ κατακρίνοντες, ὅτι τῆς καπναγορᾶς δὲν μετέχουν μόνον Ἕλληνες καπνέμποροι, χρηματοδοτούμενοι ἀπὸ τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπήν, μέσῳ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Μετέχουν καὶ αὐτοχρηματοδοτούμενα μονοπώλια καὶ κατὰ ποσοστόν, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι καθόλου εὐκαταφρόνητον. Πέρυσι μετέσχον δι’ 9 ἑκατομμύρια κιλὰ ἐπὶ συνόλου 28–30 ἑκατομμυρίων, ἤτοι 25–30% τῆς περυσινῆς ἐσοδείας ἀπορροφήθησαν ἀπὸ τὰ μονοπώλια ἐκεῖνα. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀναλογισθῆτε τὶ θὰ συνέβαινεν, ἐὰν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις πέρυσι, διὰ λόγους μυστηριώδεις, διότι δὲν ἠδύνατο νὰ κοινοποιήσῃ τὴν πρόθεσίν της, περὶ ἀναπροσαρμογῆς, δὲν ἐχρηματοδότει τοὺς Ἕλληνας καπνεμπόρους, ἀλλὰ ἄφηνε τὰ μονοπώλια τὰ ξένα νὰ γίνουν καὶ ὑπὸ ἄλλην ἄποψιν—καὶ ἐσωτερικὴν πλέον —μονοπώλια καὶ νὰ ρίξουν τὰς τιμὰς εἰς οἷα ἐπίπεδα ἐκεῖνα τὰ μονοπώλια θὰ ἀπεφάσιζον. Τὶ θὰ ἐγίνοντο, κύριοι συνάδελφοι, ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας αἱ τιμαί, αἱ τιμαί, αἱ ὁποῖαι— τονίζω καὶ θὰ σᾶς ἀποδείξω εὐθὺς μετ’ ὀλίγον, δι’ ἀριθμῶν —καὶ πρὸ τῆς ἀναπροσαρμογῆς, πέρυσιν εἶχον ἀνέλθει κατὰ ποσοστόν, κυμαινόμενον μεταξὺ 25–50%; Ὑπῆρχεν ἄλλως τε καὶ ἄλλος γενικώτερος λόγος, ὁ ὁποῖος ἐπέβαλεν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν τὴν χρηματοδότησιν ἐκείνην. Ὑπῆρξε πολιτικὴ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὴν πολιτικὴν ἄλλων Κυβερνήσεων, νὰ χρηματοδοτοῦνται τὰ προϊόντα τὰ γεωργικὰ ἐγκαίρως. Καὶ θὰ σᾶς δώσω, κ. κ. συνάδελφοι, παραδείγματα, εὐθὺς ἀμέσως περὶ τοῦ τὶ ἐπράξαμεν χρηματοδοτήσαντες ἄλλα προϊόντα, τὴν ὄρυζαν καὶ τὸν βάμβακα καὶ περὶ τοῦ τὶ σεῖς ἐπράξατε διστάζοντες ἐπὶ μῆνας, θὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω εὐθὺς ἀμέσως. Ἡ Κυβέρνησις ἦτο ὑποχρεωμένη καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ πράξῃ ἄλλως, παρὰ νὰ χρηματοδοτήσῃ καὶ τὸ καπνεμπόριον, διότι εἶχεν ὑποχρέωσιν καὶ πρὸ τῆς ἀναπροσαρμογῆς νὰ στηρίξῃ τὰς τιμάς, νὰ τὰς στηρίξῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ὑψηλότερα καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παραδώσῃ ἕρμαιον τὸν Ἕλληνα καπνοπαραγωγὸν εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ξένων ἐκπροσώπων τῶν ξένων μονοπωλίων. Ἔρχομαι τώρα εὐθὺς ἀμέσως εἰς τὸ θέμα τῶν 600 δισεκατομμυρίων τῆς καταχρήσεως! Τὴν 1.4. 1953, τὰ περὶ ὧν ὁ λόγος καπνὰ ἠδύναντο νὰ ἀναλυθοῦν εἰς τὰς ἑξῆς κατηγορίας: 7.000 τόννοι καπνὰ κρατικά, τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. 16.000 τόννοι καπνὰ εἰς χεῖρας καπνεμπόρων καὶ τῆς ΣΕΚΕ, ἅπαντα παλαιῶν ἐσοδειῶν, 24.000 τόννοι καπνὰ νέας ἐσοδείας, σύνολον 47.000 τόννοι. Θὰ ἐνθυμῆσθε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ περυσινὴ πριμοδότησις ἐπὶ τῶν καπνῶν, ἦτο ἴση πρὸς 15%, ὃ ἐστὶ μεθερμηνευόμενον, δολλάριον 16.800 δραχμαὶ τοὐτέστιν, διαφορὰ μεταξὺ τοῦ καπνικοῦ δολλαρίου τοῦ περυσινοῦ τῶν 16.800 καὶ τοῦ νέου τῶν 30.000 δρχ., δραχμ. 13.200. Ὁ κ. Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἐπολλαπλασίασε τοὺς 47.000 ἐπὶ τὴν τιμὴν τῶν καπνῶν, ἐπὶ 13.200, καὶ ἔφθασε πράγματι ὀρθῶς ἀπὸ ἀπόψεως ἀριθμητικῆς εἰς τὸν ἀριθμὸν 600 δισεκ. Πρώτη ἀντίκρουσις. Ὅπως σᾶς προανέφερον ἀπὸ τοὺς 47.000 τόννους καπνά, οἱ 7.000 ἦσαν καπνὰ κρατικὰ τὰ ὁποῖα ἐναπεθήκουσε καὶ τὰ ὁποῖα διαχειρίζεται ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα. Ἀμέσως τὰ 600 δισεκ. περιορίζονται εἰς 520, διότι ἐὰν προκειμένου περὶ τῶν 7.000 ἐγένετο κατάχρησίς τις, τὴν κατάχρησιν ταύτην διέπραξε τὸ Κράτος, τὶ δὲ ἔκαμε τὸ Κράτος τὰ χρήματα ὅλα αὐτὰ τὰ ἐκ τῶν καπνῶν, θὰ σᾶς τὸ εἴπω ἐὰν μοῦ ἐπιτρέψητε εἰς τὸ τέλος. Ἔγιναν, λοιπόν, τὰ 600 δισεκατομ. εἰς τὸ πρῶτον στάδιον 520. Δεύτερος περιορισμός. Μεταξὺ τῶν καπνῶν ἐκείνων ὑπῆρχε ποσότης τις παλαιῶν καπνῶν. Τὰ παλαιὰ ταῦτα καπνὰ εἶχον ἤδη δολλάριον πριμοδοτημένον πρὸς 28.000 δραχ. Ἐκτὸς ὅμως τῶν παλαιῶν τούτων, ὑπῆρχον καὶ 7.000 τόννοι καπνῶν αὐτοχρηματοδοτουμένων, δηλαδὴ καπνῶν ἠγορασμένων μὲ χρήματα τῶν ξένων μονοπωλίων. Τὰ χρήματα αὐτὰ εἶχον εἰσαχθῆ κανονικῶς ἐν Ἑλλάδι εἰς συνάλλαγμα, εἶχον ἐξαργυρωθῆ, εἶχον προβῆ οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν Ἑταιρειῶν τῶν μονοπωλίων εἰς τὴν ἀγοράν. Ἡ πρᾶξις εἶχεν ὁλοκληρωθῆ καὶ συντελεσθῆ καὶ ἑπομένως εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀφαιρέσωμεν ἄλλους 7.000 τόννους καπνὰ ἀπὸ τὰ ὑπολειφθέντα 40, ὅ ἐστὶ μεθερμηνευόμενον, τὰ 520 δισεκ. εἰς τὸ δεύτερον στάδιον τῆς συζητήσεως ἔγιναν 410. Ἀλλὰ καὶ ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς τελεῖ ὑπὸ μίαν βασικὴν καὶ ὑπεραισιόδοξον, θὰ ἔλεγα μυθολογικήν, προϋπόθεσιν, τὴν ἑξῆς: Ὅτι καθίστατο καὶ πέρυσι δυνατὴ ἡ ἐξαγωγὴ τῶν καπνῶν ἐκείνων μὲ δολλάριον πριμοδοτούμενον μόνον κατὰ 15%, μὲ δολλάριον ἴσον πρὸς 16.800 δραχμ. Καὶ στηρίζεται ἡ πρόβλεψις εἰς τοῦτο ὅτι θὰ ἠδυνάμεθα ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς τοῦ συναλλαγματικοῦ διακανονισμοῦ νὰ μοσχοπωλήσωμεν ὅλα αὐτὰ τὰ καπνὰ καὶ συγχρόνως νὰ τὰ μοσχοπωλήσωμεν διατηροῦντες ἢ μᾶλλον λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν τὰς τιμάς, εἰς τὰς ὁποίας ἠγοράσθησαν τὰ καπνὰ αὐτὰ κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Δηλαδή, ὅπως σᾶς εἶπα προηγουμένως, ἐσημειώθη, χάρις εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ἐχρηματοδότησεν ἡ Κυβέρνησις πέρυσι τὸ καπνεμπόριον, ὕψωσις οὐσιώδης —καὶ θὰ σᾶς εἴπω ἀκριβῶς ποία καὶ πόση— τῶν τιμῶν τῶν καπνῶν ἐξωτερικῆς καταναλώσεως πρὸ τῆς 9ης Ἀπριλίου 1953. Εἰς αὐτὴν τὴν φανταστικὴν προϋπόθεσιν δὲν ἠθέλησε νὰ προσχωρήσῃ ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἐνόμισεν ὅτι θὰ πραγματοποιηθῇ καὶ ἐνόμισεν ὅτι θὰ συνέβαινεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πάντοτε ἄλλωστε συμβαίνει κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν τῶν διαφόρων προϊόντων μας, ὅτι θὰ ἤρχιζε συνεχῶς ὑπὸ τὴν πίεσιν τῶν πραγμάτων, ἡ συνεχὴς αὔξησις τῆς πριμοδοτήσεως κατὰ τὴν περίοδον τῆς ἐξαγωγῆς, Ἀλλ’ ἂς ἔλθωμεν ἀπὸ τὸ ὄνειρον αὐτὸ τῆς ἐξαγωγῆς τῶν καπνῶν μας μὲ δολλάριον 16.800 εἰς τοὺς ἀριθμούς. Τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ἀφίσαμεν εἰς τὸ σημεῖον τῶν 410 δισεκατομμυρίων. Τὰ 410 διὰ τοῦ 2 δίδουν 205. Διακόσια πέντε ἐπῆρε τὸ Κράτος, 205 ὑποτίθεται ὅτι ἐπῆραν οἱ καπνέμποροι.

§44Κ. ΜΑΡΗΣ. Ἐὰν τὰ ἐπῆρε τὸ Κράτος, ὑποτίθεται ὅτι τὰ ἐπῆραν καὶ οἱ καπνέμποροι.

§45Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Πράγματι ὁ λογαριασμὸς εἶναι ἀκριβής. Ἐὰν τὰ ἐπῆρε τὸ Κράτος, τὰ ἐπῆραν καὶ οἱ καπνέμποροι. Τώρα νὰ ἴδωμεν τὸ οἱονδήποτε ποσόν, τὸ ὁποῖον ἐπῆραν οἱ καπνέμποροι, τί ἀπέγινε. Κύριοι, θὰ γνωρίζετε καὶ θὰ ἐνθυμῆσθε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπιθυμοῦσα νὰ ἐξυγιάνῃ τὸν καπνὸν ὡς ἐξαγώγιμον προϊόν, ἠναγκάσθη νὰ ἐπιβάλῃ νέαν εἰδικὴν φορολογίαν ὑπὲρ τοῦ Ταμείου Ἀσφαλίσεως Καπνεργατῶν. Ἡ ἀναλογοῦσα εἰς τοὺς περὶ ὧν ὁ λόγος καπνεμπόρους ἐπιβάρυνσις ἐκ τῆς φορολογίας ταύτης ἀνέρχεται εἰς 35 δισεκατομμύρια. Ἐπὶ πλέον ηὐξήσαμεν τὸν φόρον τῆς ἐξαγωγῆς ἀπὸ 250 εἰς 900 δραχμὰς κατὰ χιλιόγραμμον, τοὐτέστι δισεκατομμύρια 24. Ἐσημειώθη καὶ μία μείωσις τῆς διεθνοῦς τιμῆς κατὰ 6–7%, εἰς ὡρισμένα καπνὰ καὶ παραπάνω, ἡ ὁποία εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν σημαίνει, ἄλλα 50 δισεκατομμύρια. Ἄθροισμα 109 δισεκατομμυρίων. Ἐὰν ἀφαιρέσωμεν τὰ 109 ἀπὸ τὰ 205 μένουν 96. Καὶ ταῦτα πρὸς ἀντιμετώπισιν: 1) τῶν ἐσωτερικῶν τιμῶν, τῶν σημειωθεισῶν πρὸ τῆς ἀναπροσαρμογῆς καὶ 2) πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν νέων, κύριοι συνάδελφοι, μετὰ τὴν ἀναπροσαρμογὴν τιμῶν. Διὰ πρώτην φορὰν δέ, κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπήγαγε τὸ καπνεμπόριον εἰς τὴν φορολογίαν ἐπιχειρήσεων τῆς Δʹ κατηγορίας. Ἤδη ὑποχρεοῦμαι νὰ σᾶς ὁμιλήσω περὶ τῶν τιμῶν, διότι ὅσα εἶπον τελοῦν ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι ἡ κύμανσις τῶν τιμῶν θὰ εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἐπεχείρησα νὰ προδιαγράψω κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς περὶ τοῦ καπνοῦ ὁμιλίας μου: Ἡ μέση τιμὴ κατὰ τρίμηνον Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης τοῦ 1951, ἦτο περίπου 17.000 δραχμαί, ἔγινε 22.288. Ἡ ἰδία μέση τιμὴ τὸ 1951 ἦτο 11.810 καὶ ἔγινε πρὸ τῆς ἀναπροσαρμογῆς 15.255. Εἰς αὐτὰς τὰς τιμὰς ἠγόρασαν πρὸ τῆς ἀναπροσαρμογῆς οἱ καπνέμποροι. Οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ μοῦ δίδουν τὴν εὐκαιρίαν νὰ προβῶ εἰς μίαν νέαν διαπίστωσιν. Ὁ σταθμικὸς μέσος ὅρος μεταξὺ τῆς τιμῆς τῆς πρὸ τῆς ἀναπροσαρμογῆς, τῆς τιμῆς νὰ εἴπωμεν τοῦ Μαρτίου 1953, διὰ τὰ Ἀνατολικὰ καπνὰ ἦτο ὁ μέσος ὅρος μεταξὺ τοῦ 22.288 καὶ τοῦ 15.255, δηλαδὴ 20 περίπου χιλιάδες. Σήμερον ὁ ἴδιος μέσος ὅρος εἶναι 28–29 χιλιάδες, αὔξησις ἔναντι τῶν ἤδη ηὐξημένων ἐπὶ τῶν ἰδικῶν μας ἡμερῶν 45–50%. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ θὰ ἐνδιαφέρεσθε, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἴδητε πῶς διεμορφώθησαν αἱ τιμαὶ τῶν βασικῶν καπνῶν ἐξωτερικῆς καταναλώσεως κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας ἤ, μᾶλλον κατὰ τὸν τελευταῖον μῆνα: Ἀνατολικὴ Μακεδονία καὶ Θράκη. Κομοτινὴ 22–34 χιλιάδες, αὔξησις ἔναντι τοῦ 1952, 69–112%. Ξάνθη 19–37 χιλιάδες, αὔξησις 50– 80%. Καβάλα 24–35 χιλιάδες, αὔξησις 40–70%. Καταθέτω τὸν πίνακα διὰ νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

ΤΙΜΑΙ ΚΑΠΝΩΝ 1953.

1953 Αὔξησις ἐν σχέσει πρὸς 1952 Ἀνατ. Μακεδονία καὶ Θράκη

Κεντρικὴ καὶ Δυτικὴ Μακεδονία

§46Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἰς τὴν σύγκρισιν τῶν περυσινῶν τιμῶν, ἔχετε προσθέσει τὸ πρίμ; Διότι τὸ ἐλάμβανον οἱ παραγωγοί.

§47Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Βεβαίως πρόκειται περὶ τῆς μέσης τιμῆς. Νομίζω ὅμως, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον περισσότερον θὰ σᾶς ἐνδιαφέρῃ εἶναι νὰ ἴδητε ποία ποσότης καπνοῦ ἐξήχθη κατὰ τὰς ἀντιστοίχους περιόδους μεταξὺ Μαΐου καὶ Ὀκτωβρίου, Ὁ κατάλογος πράγματι αὐτὸς ἔχει ἰδιάζουσαν ἀξίαν. 1952, ἐξήχθησαν συνολικῶς 9.151 τόννοι. 1953, ἐξήχθησαν συνολικῶς 18.409 τόννοι. Παρακαλῶ, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει τοῦτο, ὅτι πλὴν τῶν καπνῶν τῶν ἐξαχθέντων κατὰ μῆνα Ὀκτώβριον, ὅλα τὰ ἄλλα καπνὰ εἶναι παλαιῶν ἐσοδειῶν. Δὲν δύναται δὲ νὰ ἰσχύσῃ τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. Μητσοτάκη, ἐν προκειμένῳ, ὅτι ἔλειπαν πέρυσι τὴν ἰδίαν ἐποχὴν παλαιὰ καπνὰ διὰ νὰ ἐξαχθοῦν, διότι δυστυχῶς αὐτὸ ἀποτελεῖ ἐν μέρει ἀπάντησιν καὶ εἰς τὸν κ. Συναρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων. Ἐξ αἰτίας τῆς ἀπὸ μακροῦ ἀσκηθείσης ὑπὸ διαφόρων Κυβερνήσεων πολιτικῆς, ὑπῆρχεν ἕνα πάγιον ἀπόθεμα καπνῶν κατ’ ἔτος, τὸ ὁποῖον εἴς τινας περιπτώσεις προσεγγίζει τὸ ἥμισυ τῆς ἑκάστοτε τρεχούσης ἐσοδείας.

§48Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τὰ περυσινὰ εἶχον πολὺ ἐλαττωθῆ παλαιότερα ἦσαν μεγάλα ἀποθέματα.

§49Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Ἐὰν ἐνδιαφέρῃ, καὶ αὐτὸ θὰ σᾶς τὸ εἴπω, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἐκ τῶν ἀριθμῶν τοὺς ὁποίους ἀνέφερον, προκύπτει ἐξ ἀφαιρέσεως τί προέκυψε πέρυσι καὶ τί ἐφέτος, διότι περὶ παλαιῶν καπνῶν ὁμιλοῦμεν καὶ εἰς τὴν μίαν περίπτωσιν καὶ εἰς τὴν ἄλλην. Ἐφέτος ἐξήχθη διπλάσιος ἀριθμὸς καὶ μὴ λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει τοῦ Ὀκτωβρίου, ὑπερδιπλάσιος ἀριθμὸς τῶν περυσινῶν. Καὶ μάλιστα κατὰ μῆνας, κατὰ τοὺς ὁποίους δὲν ἐξάγεται ἄλλος τις καπνός, παρὰ μόνον καπνὸς αὐτοῦ τοῦ εἴδους.

§50Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τί ὑπολείμματα ὑπῆρχον πέρυσι;

§51Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Καὶ αὐτὸ ἠμπορῶ νὰ σᾶς τὸ εἰπῶ, ἀλλὰ ἀφήσατέ με νὰ τελειώσω.

§52Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Διότι αὐτὸς εἶναι ὁ κρίσιμος ἀριθμός.

§53Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Ἀλλοίμονόν σας ἐὰν αὐτὸς εἶναι ὁ κρίσιμος ἀριθμός. Πάντως ὑπῆρχεν ἐπάρκεια παλαιῶν καπνῶν διὰ νὰ ἐξαχθοῦν αἱ ποσότητες, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ ἐξαχθοῦν. Καὶ ἐφέτος ἐξήχθη διπλασία ποσότης ἀπὸ πέρυσιν. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἐνδιαφέρεσθε, ἴσως, νὰ μάθετε τί γίνεται καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ ὑπὸ ποίας προϋποθέσεις κινεῖται ἡ ἀγορά, Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι αἱ ἀγοραὶ καπνῶν ἐσοδείας 1953 εἰς ἁρμαθοδέματα καὶ εἰς σειρὰν παστάλια ἔλαβον ἤδη χώραν. Καὶ ἐπωλήθησαν 8.000.000 ὀκάδες ἔναντι ἀντιστοίχων περυσινῶν 1,2 καὶ εἰς ποίαν τιμὴν νομίζετε; 50–110% ηὐξημένην. (Χειροκροτήματα). Ἐπειδὴ δὲ ἐλέχθη ὅτι οἱ Ἕλληνες ἀγρότας δὲν πανηγυρίζουν τὸ ἔτος τοῦ ἀγρότου, διότι ἤκουσαν περὶ αὐτοῦ, ἀλλὰ δὲν τὸ εἶδαν, συνιστῶ νὰ ἐπισκεφθῇ ἡ Ἀντιπολίτευσις τὴν Κομοτινήν, τὴν Χρυσούπολιν, τὸ Νευροκόπι, τὴν Ζίχνην, τὴν Ξάνθην, τὴν Σιάτισταν, τὴν Καστοριάν, τὰς περιφερείας δηλαδὴ εἰς τὰς ὁποίας κατ’ ἐξοχὴν διενηργήθησαν καὶ ἐπραγματοποιήθησαν αἱ περὶ ὧν ὁ λόγος ἀγοραί, διὰ νὰ ἴδῃ τότε, ὅτι ἤκουσε μὲν ἡ Ἀντιπολίτευσις περὶ καπνοπαραγωγῶν, ἀλλὰ δὲν εἶδε τοὺς Ἕλληνας καπνοπαραγωγοὺς τὸ ἔτος 1953. Καὶ ἔχει, κύριοι, ἰδιάζουσαν σημασίαν, ἐθνικὴν αὐτόχρημα, ἡ ἐνίσχυσις τοῦ ἠθικοῦ τῶν καπνοπαραγωγῶν, ἡ ἐνίσχυσις τῆς προσπαθείας πρὸς τόνωσιν τοῦ καπνοῦ ὡς προϊόντος ἐξαγωγικοῦ. Καὶ τοῦτο προκύπτει ἐκ τῶν ἑξῆς ἁπλῶν ἀριθμῶν. Προπολεμικῶς ἡ Ἑλλὰς ἐξῆγε 44.000 τόννους καπνῶν, ἡ Τουρκία 34.000. Τὸ 1951 ἐξηγάγομεν 31.000 τόννους, ἡ Τουρκία 56.000. Τὸ 1952 ἡμεῖς ἐξηγάγομεν 41.000, ἡ Τουρκία 56.000. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἐπεχείρησε διὰ τῆς ἐξυγιάνσεως τῶν ὅρων ὑπὸ τοῦ ὁποίους συντελεῖται ἡ ἐπεξεργασία τοῦ καπνοῦ, διὰ τῆς ἐξυγιάνσεως τῆς οἰκονομίας μας γενικώτερον, ἐπεχείρησε νὰ ἐνισχύσῃ τὸ ἐθνικώτατον αὐτὸ προϊόν, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἀνακτήσῃ πρῶτον ἡ Ἑλλὰς τὴν ἀπολεσθεῖσαν θέσιν της εἰς τὴν διεθνῆ ἀγοράν, νὰ ἠμπορέσῃ κατόπιν νὰ τὴν στερεοποιήσῃ καὶ νὰ ἠμπορέσῃ αὐτὸ τὸ προϊόν, τὸ ὁποῖον τόσα εἰσφέρει εἰς τὸ ἰσοζύγιον τῶν ἐξωτερικῶν μας πληρωμῶν κατ’ ἔτος, νὰ ἠμπορέσῃ τὴν παραγωγὴν αὐτοῦ τοῦ προϊόντος νὰ τὴν αὐξήσῃ. Καὶ εἶναι βεβαία ἡ Κυβέρνησις, ὅτι οἱ Ἕλληνες καπνοπαραγωγοί, οἱ ὁποῖοι ἤδη ἐφέτος κατέβαλαν αὐτὴν τὴν προσπάθειαν, περὶ τῆς ὁποίας εἶχον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὁμιλήσω προηγουμένως, θὰ διπλασιάσουν τὴν προσπάθειάν των προσεχῶς καὶ θὰ ἴδωμεν ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα καὶ μόνα θὰ διαψεύσουν τὴν κριτικὴν τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Διότι ἡμεῖς ἐπιχειροῦμεν νὰ κατατοπίζωμεν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, βάσει ἀριθμῶν καὶ δὲν ἀπαντῶμεν εἰς τοὺς ἀριθμοὺς διὰ τῶν λέξεων, «τί ἀνάγκην ἔχομεν ἀριθμῶν, βοᾷ ὁ λαός;». Ἐάν, κύριοι, βοᾷ ὁ λαός, βοοῦν ἀκόμη περισσότερον τὰ ἔργα αὐτοῦ τοῦ ἰδίου τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος ηὔξησε καθ’ ὃ ποσοστὸν ηὔξησε τὴν παραγωγήν του. Ταῦτα διὰ τὸν καπνόν. Ἄδηλοι πόροι. Λυποῦμαι, διότι δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς πῶς, νὰ ἐπαναλάβω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι κατὰ τὸ διάστημα Ἀπριλίου– Ὀκτωβρίου, τὸ μὲν 1952 εἴχομεν συνάλλαγμα ἐξ ἀδήλων πόρων, 54,7 ἑκατομμύρια δολλάρια, ἐφέτος δὲ κατὰ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα ἔχομεν συνάλλαγμα 79,9 ἑκατομμύρια δολλάρια. Διαφορὰ 25,2 ἑκατομμύρια δολλάρια, αὔξησις 46%. Ἀντεῖπεν, ὁ ἀξιότιμος Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι δὲν δικαιοῦται ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑπολογίσῃ, ὅτι θὰ ἐξακολουθήσῃ καὶ τοὺς ὑπολειπομένους μῆνας νὰ εἰσρέῃ τὸ αὐτὸ ποσὸν συναλλάγματος ἐξ ἀδήλων πόρων καὶ τοῦτο διότι κατὰ τοὺς χειμερινοὺς μῆνας εἶναι φυσικὸν νὰ πέσῃ τὸ ὕψος τοῦ ταξιδιωτικοῦ συναλλάγματος. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ὑπελόγισε βεβαίως, ὅτι τὸ ταξιδιωτικὸν συνάλλαγμα θὰ εἶναι τὸ ἴδιον κατὰ τοὺς θερινοὺς καὶ χειμερινοὺς μῆνας. Δέχεται, μάλιστα, ὅτι τὸ συνάλλαγμα τὸ ταξιδιωτικόν, θὰ ἐκμηδενισθῇ κατὰ τοὺς ἑπομένους μῆνας καὶ ἂν θέλετε μάλιστα νὰ πάρωμεν τὴν ἀντίθετον ἐκδοχήν, ὅτι θὰ ἔχωμεν ἀρνητικὸν ταξιδιωτικὸν συνάλλαγμα καὶ ἀντὶ νὰ πολλαπλασιάσωμεν ἐπὶ 11 ἑκατομμύρια δολλάρια, ὅσος εἶναι ὁ μέσος ὅρος τῶν ἀδήλων πόρων κατὰ μῆνα, νὰ πολλαπλασιάσωμεν ἐπὶ ἐννέα ἢ ἐπὶ ὀκτώ. Θὰ φθάσωμεν εἰς μὲν τὴν πρώτην περίπτωσιν τὰ 125 ἑκατομμύρια, εἰς δὲ τὴν δευτέραν τὰ 116.

§54Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὑπάρχει διαφορὰ εἰς τοὺς ἀριθμούς μας; Νομίζω, ὄχι.

§55Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου). Θέμα ἀριθμητικῆς διαφωνίας δὲν ὑπάρχει. Ὑπάρχει θέμα ἑρμηνείας. Σεῖς εἴπατε, ὅτι κατὰ τὸ 1948 ἐγένετο αὔξησις μεταξὺ 10–15 ἑκατομμυρίων δολλαρίων κατ’ ἔτος τῶν ἀδήλων πόρων.

§56Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶναι γεγονός.

§57Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Δὲν εἶναι ἀκριβές.

§58Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Πῶς, ἑρμηνευόμενον γίνεται ἀκριβές.

§59Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Θὰ τὸ εἴπητε σεῖς. Διότι τὸ 1948 εἴχομεν 57 καὶ τὸ 1947 εἴχομεν 49. Καὶ ἂν ἀκόμη ὑποθέσωμεν, ὅτι προβλέπεται αὔξησις ὄχι ἐκ τῆς ἀναπροσαρμογῆς μεταξὺ 10–15 ἑκατομμυρίων, πάλιν θὰ φθάσωμεν εἰς ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι ἐπιτρέπουν νὰ ἰσχυρισθῶμεν, ὅτι λόγῳ τῆς ἀναπροσαρμογῆς ἔχομεν πλεόνασμα ὑπὲρ τὰ 15, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, θεωρεῖ ὡς φυσικὴν διαφοράν. Αὐτὰ λέγουν οἱ ἀριθμοί. Ἂν ἐπ’ αὐτοῦ εἴμεθα σύμφωνοι, ἔχει καλῶς. Ἡμεῖς λέγομεν, ὅτι ἐκ τῆς ἀναπροσαρμογῆς ἔχομεν αὔξησιν κυμαινομένην μεταξὺ 20–25 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, αἱ εἰσαγωγαὶ κοινοχρήστων ἀγαθῶν, ἀνέρχονται εἰς 142,5 ἑκατομμύρια δολλάρια. Αἱ ἀντίστοιχοι εἰσαγωγαὶ τοῦ 1953 ἀνῆλθον εἰς 121,8 ἑκατομμύρια δολλάρια, ὡς ἀναλυτικῶς ἐκτίθενται εἰς τὸν κατωτέρω πίνακα. Εἰσαγωγαί.

(1) Ἡ ηὐξημένη δαπάνη συναλλάγματος κατὰ τὸν μῆνα Ἀπρίλιον 1953 ὀφείλεται εἰς Κρατικὰς εἰσαγωγὰς δολλ. ἑκ. 37,0 (σῖτος 22,7, ζάκχαρις 5,2, κρέας κατεψυγμένον 6,3, κρέας κονσερβ. 0,4, ὄσπρια 1,6, γάλα ἐβαπορὲ 0,8) λόγῳ ἀναπροσαρμογῆς. Ἀντεῖπεν ὁ ἀξιότιμος Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι παρεμβάλλομεν εἰς τοὺς ἀριθμοὺς τέχνασμα. Καὶ τοῦτο, διότι συμπεριλαμβάνομεν εἰς τοὺς μῆνας, τοὺς μεταξὺ Ἀπριλίου καὶ Ὀκτωβρίου 1952 καὶ τὸν μῆνα Ἰούνιον. Νομίζω, ὅτι ὁ Ἰούνιος συμπεριλαμβάνεται μεταξὺ Ἀπριλίου καὶ Ὀκτωβρίου 1952 καθ’ οἱονδήποτε ἡμερολόγιον καὶ κατὰ τὸ Ἰουλιανὸν καὶ κατὰ τὸ Γρηγοριανὸν καὶ οἱονδήποτε ἄλλο. (Χειροκροτήματα). Εἶναι βέβαιον, ὅτι κατὰ τὸν περυσινὸν Ἰούνιον ἐσημειώθη πράγματι αὔξησις τῶν εἰσαγωγῶν, διότι κατὰ τὸν μῆνα τοῦτον αἱ εἰσαγωγαὶ ἀνῆλθον εἰς τὸ ποσὸν τῶν 46 ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Διατί; Διότι, κύριε συνάδελφε, μὲ τὸ τότε κρατοῦν καθεστὼς τῶν εἰσαγωγῶν δὲν ὑπῆρχεν ὡς ὑπάρχει τώρα ὁμαλὸς ρυθμὸς εἰς τὰς εἰσαγωγάς. Ἀλλὰ κατὰ δύο μῆνας τοῦ ἔτους, τὸν Ἰούνιον καὶ τὸν Δεκέμβριον, ἔσπευδον οἱ ἐνδιαφερόμενοι διὰ νὰ λάβουν τὰς ἀδείας εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἀπορροφηθῇ ἡ βοήθεια. Οὕτω ἐξηγεῖται διατὶ κατὰ τὸν μῆνα Ἰούνιον ἔχομεν 46 ἑκατομμύρια δολλάρια εἰσαγωγάς. Λέγει ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι πρέπει, ἐπειδὴ κατὰ τὸν ἀντίστοιχον Ἰούνιον τοῦ 1953 ἔχομεν μόνον 13 ἑκατομμύρια εἰσαγωγάς, νὰ εὕρωμεν τὴν διαφορὰν διὰ νὰ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὸ 45 τὸ 13 καὶ νὰ κάμωμεν τὴν σύγκρισιν. Ἐκεῖνα τὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα εἰσήχθησαν μὲ τὰ 25 ἑκατομμύρια δολλάρια δὲν κατηναλώθησαν ἆράγε; Ἁπλούστατα κατενεμήθησαν εἰς τοὺς ἕξ μῆνας. Ὄταν συγκρίνωμεν ἕνα ἄρρυθμον σύστημα εἰσαγωγῶν μὲ ἕνα ρυθμικὸν σύστημα εἰσαγωγῶν καὶ λέγομεν, ὅτι αὐτοὶ εἶναι οἱ προηγούμενοι ἀριθμοί, γίνεται, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἰσχυρίζεται ὅτι πρόκειται νὰ μειωθοῦν αἱ εἰσαγωγαί, ἀλλ’ ἀποδεικνύει δι’ ἀριθμῶν, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος ἀνησυχίας ἐκ τῆς ἀπελευθερώσεως τῶν εἰσαγωγῶν. Ταῦτα ὡς πρὸς τὸ ἡμερολογιακὸν τέχνασμα. Ἀλλὰ θὰ κάμωμεν καὶ μίαν ἄλλην σύγκρισιν. Καταθέτω πίνακα ἀναφερόμενον εἰς τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν μεταξὺ τῶν μηνῶν Ἰουλίου–Ὀκτωβρίου 1952 καὶ 1953. Ἰσοζύγιον Πληρωμῶν Ἰούλιος–Ὀκτώβριος 1952 καὶ 1953. Ἑκατομμ. Δραχμ.

Ὑπενθυμίζω, ὅτι ἡ ἀπελευθέρωσις τῶν εἰσαγωγῶν, ἡ ὁποία ὑπῆρξε τὸ κυριώτερον ἔργον τοῦ προκατόχου μου, διὰ τὸ ὁποῖον ἠμπορῶ νὰ ὁμιλῶ μὲ πᾶσαν ἀντικειμενικότητα, διότι δὲν συμμετέσχον εἰς τὴν προπαρασκευὴν τοῦ ἔργου ἐκείνου, ὄχι μόνον δὲν ἔθεσεν ἐν κινδύνῳ συνδυαζομένη μὲ τὴν ἀναπροσαρμογήν, τὴν συναλλαγματικήν μας κατάστασιν, ἀλλὰ δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐστερέωσε τὴν οἰκονομικὴν ἰσορροπίαν. Τί ἀνάγκην ἔχομεν περισσοτέρας ἐμβαθύνσεως εἰς τὸ θέμα; Τὸ συναλλαγματικὸν ἀπόθεμα τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ἔχει ὡς ἑξῆς: Εἰς Δολλάρια

Ἤτοι αὔξησις σημερινοῦ ἀποθέματος, ἐν σχέσει πρὸς Ὀκτώβριον 1952: 42,3%. Ἤτοι αὔξησις σημερινοῦ ἀποθέματος, ἐν σχέσει πρὸς Μάρτιον 1953: 24,7%. Καὶ ὕστερα λέγομεν ὅτι θὰ μείνῃ ἡ Ἑλλὰς ἄνευ συναλλαγματικῶν διαθεσίμων. Ἀλλὰ προέβαλε χθὲς ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς τῆς ἀντιπολιτεύσεως, εἰδικευόμενος περὶ τὰ οἰκονομικά, μέγα καὶ συντριπτικὸν ἐπιχείρημα καὶ ἀνέφερεν ἀριθμούς τινας, ἐκ τῶν ὁποίων προκύπτει, ὅτι δὲν ἠδυνήθημεν νὰ χρησιμοποιήσωμεν τὴν βοήθειαν, καθ’ ὃ μέτρον ἠδυνήθησαν νὰ χρησιμοποιήσουν οἱ προκάτοχοί μας. Ἐδῶ, κύριοι, πρόκειται πράγματι περὶ τεχνάσματος καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ πιστεύσητε, οὐχὶ περὶ «ἡμερολογιακοῦ». Καὶ ἰδοὺ τὸ τέχνασμα: Ὅταν ἐτελείωναν τὰ οἰκονομικὰ ἔτη, ὅταν ἔφθαναν εἰς τὸν Ἰούνιον ἀσθμαίνουσαι αἱ τότε Κυβερνήσεις, ἔτρεχον νὰ προβοῦν εἰς μίαν καθαρῶς λογιστικὴν πρᾶξιν, διὰ νὰ μὴ θεωρηθῇ ἀπολεσθεῖσα ἡ βοήθεια. Ἐπήγαιναν καὶ ἔκλειναν τρόπον τινὰ—τὸ λέγω ἁπλοϊκῶς—παραγγελίας καὶ ἔχομεν:

ΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΒΟΗΘΕΙΑΣ

(χ). Περιλαμβάνει τὰ 8,3 ἐκ τῆς προσωρινῆς μεταφορᾶς εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἕνωσιν Πληρωμῶν. Κύριοι βουλευταί, πρὶν σᾶς ὁμιλήσω περὶ τινων ἐκ τῶν βασικῶν γεωργικῶν προϊόντων, ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ δώσω ἐξήγησιν γενικὴν ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν λιπασμάτων. Κατετέθη ἐπερώτησις καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν ταύτης, ὁ συνάδελφός μου Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, τὸν ὁποῖον ἀναπληρῶ ἁπλῶς ἀσθενοῦντα, θὰ ἀπαντήσῃ ὁ ἴδιος εἰς τὴν ἐπερώτησιν καὶ θὰ σᾶς δώσῃ περισσοτέρας ἐξηγήσεις. Ἐν τῷ πλαισίῳ ὅμως μιᾶς γενικῆς οἰκονομικῆς συζητήσεως, θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου νὰ προβῶ εἴς τινας διευκρινήσεις. Καὶ πρῶτον, κύριοι συνάδελφοι, περὶ τῆς ποσότητος τῶν διατεθέντων λιπασμάτων. Κατὰ τὸ 1951 διετέθησαν «.... (ἀναγινώσκει).....». Ἐκ μόνων τῶν ἀναγνωσθέντων ἀριθμῶν, προκύπτουν, κύριοι, δύο τινά. Πρῶτον, ὅτι πέρυσιν ὄχι μόνον δὲν ηὐξήθη ἡ ζήτητις τῶν λιπασμάτων, ἀλλὰ ὑπέστη κάμψιν τινά. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐνδεικτικὸν τοῦ τότε κρατοῦντος ἠθικοῦ. Ἐφέτος, κύριοι συνάδελφοι, πράγματι ἐσημειώθη ἀπροσδόκητος ὕψωσις, διότι οὐδεὶς ἠδύνατο νὰ ὑπολογίσῃ ὅτι τὸ 149 θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ 189 καὶ τὸ 134 θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ 214. Καὶ αὐτὸ εἶναι δεῖγμα τῆς αἰσιοδοξίας τῶν ἀγροτῶν μας καὶ τῆς προσπαθείας, τὴν ὁποίαν κατέβαλον νὰ ἀποδώσουν αὐτοὶ περισσότερον. Διότι βλέπομεν, κύριοι συνάδελφοι, ὅπως θὰ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἀποδείξω, ὅτι οἱ κόποι τῶν διὰ πρώτην φορὰν ἀνταμείβονται καὶ ἀνταμείβονται ἐντὸς τῶν πλαισίων τῶν δυνατοτήτων τῆς χώρας, ὅσον εἶναι δυνατόν.

§60Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἴσως διότι φοβοῦνται περαιτέρω αὔξησιν τῶν τιμῶν καὶ σπεύδουν νὰ ἀγοράσουν.

§61Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Ἐπειδὴ διέκοψεν ὁ ἐκλεκτὸς συνάδελφος ἐκ Κρήτης, ὁ ὁποῖος μᾶς εἶπεν ὅτι ἡ τιμὴ τῶν λιπασμάτων ἀνῆλθε κατὰ 10%, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν πόσον ἀνῆλθεν ἡ τιμὴ τῶν λιπασμάτων. «Ὁ σταθμικὸς μέσος ὅρος τῆς αὐξήσεως τῶν ἀζωτούχων λιπασμάτων τῶν διαφόρων κατηγοριῶν εἶναι 22–35% καὶ ὁ σταθμικὸς μέσος ὅρος τῆς αὐξήσεως τῶν φωσφορικῶν εἶναι 9%.». Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ἐδῶ νὰ ἀναμνησθῶ τοῦ γεγονότος, ὅτι ὁ φίλτατος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν συνετέλεσεν εἰς τοῦτο, διότι ὁ προϋπολογισμὸς πράγματι συνεισέφερε 35 ἑκατομμύρια δολλάρια, διὰ νὰ διατηρηθοῦν τὰ λιπάσματα εἰς αὐτὰς τὰς τιμάς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὁ μέσος ὅρος ὁ σταθμικὸς ἐν γένει τῶν λιπασμάτων εἶναι 16,08%, ἔναντι 60% ποὺ μᾶς εἶπεν ὅτι εἶναι ἡ ἀντιπολίτευσις.

§62Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, πῶς ἐξάγετε τὸν μέσον ὅρον; Διότι ὑπάρχουν τύποι λιπασμάτων, χωρὶς νὰ ὑπάρχουν λιπάσματα καὶ εἰς τοὺς τύπους τῶν λιπασμάτων, οἱ ὁποῖοι διετέθησαν εἰς ἐλαχίστας ποσότητας, ἡ αὔξησις ὄντως ὑπῆρξε μικρά. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἔχητε ἕνα μέσον ὅρον σήμερον, ὁ ὁποῖος νὰ ἀποδίδῃ τὴν πραγματικότητα, πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν σας ὅλας τὰς ποσότητας τῶν λιπασμάτων.

§63Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Ἤλπιζα ὅτι σεῖς, εἰς τὸ ἄκουσμα τῆς λέξεως σταθμικὸς μέσος ὄρος, θὰ ἀντελαμβάνεσθε περὶ τίνος πρόκειται. Σᾶς βεβαιῶ ἔβγαλα τοὺς μέσους ὅρους καθ’ ὅλους τοὺς ἁπλουστάτους ἄλλωστε κανόνας τῆς στατιστικῆς. Δὲν φαντάζομαι νὰ ἔχετε τὴν ἰδέαν, ὅτι δὲν γνωρίζω νὰ κάμω μίαν στατιστικήν. Τὴν ἔκαμα ἐγὼ ὁ ἴδιος προσωπικῶς καὶ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι τὴν ἔκαμα ἐν τάξει.

§64Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Οἱ ἀριθμοί μας δὲν συμπίπτουν.

§65Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Δὲν φαντάζομαι νὰ πιστεύετε ὅτι εἶναι δυνατὸν ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, νὰ βεβαιώνῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, περὶ ἀριθμῶν ψευδῶν. Ἐλέχθη, ὅτι ἐπετρέψαμεν τὴν ἐξαγωγὴν λιπασμάτων φωσφορικῶν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ὀφείλω ἐξήγησιν. Ὅταν ἐπετράπη ἡ ἐξαγωγὴ λιπασμάτων εἰς τὸ ἐξωτερικόν, πράγματι δὲν εἶχεν ὑπολογισθῆ, ὅτι θὰ ἦτο τοσαύτη ἡ αἰσιοδοξία τοῦ Ἕλληνος ἀγρότου, ὥστε ἀπὸ 149 ἡ κατανάλωσις νὰ χρειασθῇ νὰ πάῃ στὰ 190. Καὶ τότε εἶχεν ἐπιτραπῆ εἰς τὴν Ἑταιρείαν Λιπασμάτων νὰ προβῇ εἴς τινας ἐξαγωγὰς καὶ ἐπειδὴ δὲν θέλω νὰ ὁμιλῶ ἀορίστως θὰ σᾶς εἴπω ἀμέσως εἰς ποίας ἐξαγωγάς. Ἐξήχθησαν, κύριοι, ἐν συνόλῳ 17.880 τόννοι λιπασμάτων, ἐξ ὧν 16.420 εἰς τὴν Κύπρον. (Χειροκροτήματα). Αὐτοὶ εἶναι οἱ ἀγρόται τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ εἶναι εὐγνώμονες εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ μόνον αὐτοί. Δεύτερον, ἐλέχθη ὅτι μετὰ τὴν ἀναπροσαρμογὴν συμφέρει τάχα εἰς τὴν Ἑταιρείαν Λιπασμάτων νὰ διενεργῇ τὰς ἐξαγωγὰς πρὸς τὴν Μέσην Ἀνατολήν, ἐπωφελουμένη τῆς τιμῆς τοῦ συναλλάγματος. Ἀπεναντίας ἐπωλήθησαν τὰ λιπάσματα πρὸς λίρας Ἀγγλίας 8 καὶ πέντε σελλίνια, ἤτοι δραχμαὶ 693.000, μεῖον ὁ ναῦλος 80.000, 613.000. Ξεύρετε, κύριοι, πόσον χορηγοῦνται τὰ λιπάσματα ἐν Ἑλλάδι; 721 χιλιάδες. Κύριοι συνάδελφοι, ἦλθεν ἡ ὥρα νὰ δώσῃ ἡ Κυβέρνησις μερικὰ στοιχεῖα, περὶ τοῦ εἰς δραχμὰς εἰσοδήματος τῶν παραγωγῶν κατὰ τὸ ἔτος 1953. Ὁμολογῶ, ὅτι αἰσθάνομαι ὡς βουλευτὴς τοῦ Συναγερμοῦ ἰδιαιτέραν ὑπερηφάνειαν, διότι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας ἀφιερώθη πράγματι ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτῆς τῆς κατ’ ἐξοχὴν μοχθούσης τάξεως, ἐπὶ τῆς ὁποίας τὸ Ἔθνος στηρίζει τὰς προσδοκίας, τὴν ἠθικὴν καὶ ὑλικήν του ἀσφάλειαν. Οὔτε σεῖς, κύριοι συνάδελφοι, τῆς συμπολιτεύσεως γνωρίζετε ἐπακριβῶς μέχρι ποίου σημείου ἐνισχύθησαν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας οἱ ἀγρόται. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀκούσετε μὲ ψυχραιμίαν τοὺς ἀριθμούς. Θὰ καταθέσω τοὺς σχετικοὺς πίνακας καὶ θὰ παρακαλέσω τὴν ἀντιπολίτευσιν, ἐὰν ἔχῃ τὴν καλωσύνην, ἀφοῦ τοὺς μελετήσῃ, νὰ μᾶς δώσῃ ἀπάντησιν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀρχίσω ἀπὸ τὸν ὑπολογισμὸν τοῦ εἰς δραχμὰς εἰσοδήματος τῶν σιτοπαραγωγῶν. Ἡ μέση τιμὴ τῆς συγκεντρώσεως κατὰ τὸ 1953 εἶναι μέχρις ὥρας —ἀπολογιστικῶς—3.383 δραχμ. εἰς χεῖρας τοῦ παραγωγοῦ.

§66Γ. ΜΟΔΗΣ. Περιλαμβάνεται εἰς αὐτὸ τὸ 30% τῶν ἀλευρομύλων;

§67Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Κύριε συνάδελφε, εἶπον «τιμὴ συγκεντρώσεως». Ὡμίλησα μέχρι τοῦδε περὶ συγκεντρώσεως. Θὰ ὁμιλήσω περὶ ὅλων. Ὑπάρχει μία λεπτομέρεια, ἡ ὁποία ἐσημειώθη εἰς τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τῆς Ἑλλάδος, τὴν ὁποίαν θὰ παρακαλέσω νὰ ἀναλύσωμεν ὁμοῦ καὶ λέγεται αὕτη, συγκέντρωσις σίτου. Ἡ συγκέντρωσις τοῦ σίτου ἐγένετο πέρυσι μὲ 2.803 δραχμ. καὶ ἐφέτος μὲ 3.383 δραχμ. Ὑπολογίζομεν, ὅτι ἐφέτος θὰ συγκεντρωθοῦν 400.000 τόννοι σίτου περίπου, τοὐτέστι 312 ἑκατομμύρια ὀκάδες. Ἄρα 312.000.000 Χ 3.383 = 1.055.046.000.000 δρχ. Αὐτὸ εἶναι ἐκ τῆς ἐφετεινῆς συγκεντρώσεως. Ὑποθέτω ὅτι οἱ ἀριθμοὶ εἶναι ἀνεπίδεκτοι ἀμφισβητήσεως, διότι προκύπτουν ἀπὸ ἕνα ἁπλούστατον πολλαπλασιασμόν. Πέρυσι συνεκεντρώθησαν 160.000 τόννοι, ἤτοι 124.000.000 ὀκάδες. Ἄρα 124.000.000 Χ 2.843 = 352.532.000.000. Ἄρα 1055 ἡμεῖς, 352 οἱ προκάτοχοι. Εἶπεν ὁ κ. Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων καὶ εἶπεν ὀρθῶς ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἡ σύγκρισις τόσον ἐπιπολαίως, καὶ ὅτι πρέπει νὰ ἐμβαθύνωμεν εἰς τοὺς ἀριθμοὺς καὶ νὰ σκεφθῶμεν, ὅτι ἐφέτος ἔχομεν μίαν ἐσοδείαν, ἡ ὁποία εἶναι 1.450.000 τόννων περίπου, ἐνῷ πέρυσιν εἴχομεν μίαν ἐσοδείαν 1.100.000 τόννων περίπου. Ἐγὼ δέχομαι τὴν βάσιν τῆς σκέψεως τοῦ κ. Συναρχηγοῦ τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ μὴ δεχθῶ ἁπλῶς τὴν βάσιν, ἀλλὰ νὰ ἐξακολουθήσω συλλογιζόμενος. Κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ Ὑπουργοῦ Γεωργίας καὶ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, κάθε χρόνον αὐτοκαταναλίσκονται 800.000 τόννων σίτου, εἰς τοὺς ὁποίους περιλαμβάνεται βεβαίως καὶ ὁ σπόρος. Ἡ διαφορὰ λοιπὸν εἶναι 1.450.000, 800.000, τὰ ἀναγάγω εἰς ὀκάδας καὶ ἔχω, ἐφέτος μὲν 507.000.000 ὀκ., πέρυσι δὲ 234.000.000 ὀκάδ. Ἐκ τῶν ἀριθμῶν τούτων προκύπτει ὅτι πέρυσι δὲν ἐπροστατεύθησαν 110.000.000 ὀκάδ., ἐφέτος δέ, δὲν ἐπροστατεύθησαν 195.000.000 ὀκ. Πέρυσι δηλαδὴ ἐπροστατεύθησαν τὰ 47% ἐκείνου, ποὺ ἔπρεπε νὰ προστατευθῇ, ἐνῷ ἐφέτος δὲν ἐπροστατεύθησαν τὰ 38%. Ὁρίστε καὶ μὲ τὴν ἰδικήν σας βάσιν.

§68Γ. ΜΟΔΗΣ. Εἰς τὴν συγκέντρωσιν.....

§69Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Δὲν ἐτελείωσα ἀκόμη. Δὲν ἐφθάσαμεν εἰς ἀποτελέσματα. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν πᾶμε νὰ εὕρωμεν, τὶ δραχμὰς ἔπιασε — ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ ἡ ἔκφρασις — ὁ σιτοπαραγωγὸς εἰς τὸ χέρι του. Αὐτὸ μᾶς ἐνδιαφέρει. Κύριοι συνάδελφοι, ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει ἰδιαιτέρως τὸν τοσάκις διακόψαντά με κ. Μόδην. Ἐγὼ θὰ δεχθῶ, κύριοι πρὸς στιγμὴν καὶ πρὸς ἀγανάκτησιν τῆς συμπολιτεύσεως καὶ πρὸς ἐνθουσιασμὸν τῆς ἀντιπολιτεύσεως, τὸ ἑξῆς παράδοξον. Ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ σίτου τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς, ἡ μέση τιμὴ ὅτι εἶναι ἐφέτος ὅση ἦτο καὶ πέρυσι, 2.300, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶπεν οὔτε ὁ Ἀρχηγὸς τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι μᾶς εἶπεν, ὅτι ἦτο 2.400. Ἐγὼ δὲ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς εἴπω...

§70Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Κατὰ τὸ θέρος ἦτο 2.100.

§71Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Ἐὰν θέλετε, θὰ ἐμβαθύνωμεν εἰς τὸ θέμα κατὰ τὴν ἐπερώτησιν περὶ σίτου, (διαμαρτυρίαι). Νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι τὸ θέμα τὸ γνωρίζω, καὶ ὅτι θὰ τὸ ὑπερασπισθῶ δεόντως. Ἐγὼ δέχομαι τὸν ἀριθμόν, τὸν ὁποῖον εἶπεν ἡ ἀντιπολίτευσις καὶ μάλιστα μειωμένον κατὰ 100 δραχμ. Τὸν δέχομαι, ὄχι διότι τὸν πιστεύω. Βεβαιότατα δὲν εἶναι ὁ μέσος ὅρος αὐτός, καὶ μάλιστα εἰδικῶς δι’ αὐτὴν τὴν στιγμήν, χάρις εἰς σειρὰν ἐπανειλημμένων μέτρων τὰ ὁποῖα ἐλάβομεν καὶ τὰ ὁποῖα μέτρα θὰ σᾶς ἐκθέσῃ ὁ ἀγαπητός μου συνάδελφος ἐπὶ τῆς Γεωργίας, ἀφοῦ ἀποκατασταθῇ ἡ ὑγεία του καὶ τὰ ὁποῖα ἐλάβομεν ὁμοῦ, ἐμοῦ, ὡς ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου. Θὰ ὁμολογήσετε ὅμως ὅτι συντηρητικώτερος ἀπὸ τὸ 2.300 δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶμαι. Εἶμαι μέχρις ἀγανακτήσεως συντηρητικός. Ἐάν, κύριοι, πολλαπλασιάσωμεν τὰ 195.000.000 ὀκ. ἔστω πρὸς 2.300 δραχμ., βγαίνει διὰ τὴν ἐφετεινὴν ἐσοδείαν, ἓν ποσὸν 448.500.000.000 καὶ διὰ τὴν περυσινὴν ἐσοδείαν, ἡ ὁποία ἦτο μικροτέρα οὐχὶ ἐξ ὑπαιτιότητος τῆς ἀντιπολιτεύσεως, βγαίνει ἓν ποσὸν 253.000.000.000 δραχμ. Λοιπόν, κατὰ τὸ 1953 ἐκ τῆς συγκεντρώσεως ἐπήραμεν 1.055.500.000.000 δραχμ. καὶ ἐκ τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς 448.500.000.000 δραχμ. Ἄθροισμα 1.503.996.000.000. Πέρυσι ἐκ τῆς συγκεντρώσεως ἐπήραμεν 352.532.000.000 καὶ ἐκ τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς 253.000.000.000. Σύνολον 605.532.000.000. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον αὐτὴν τὴν στιγμὴν μᾶς ἐνδιαφέρει διὰ νὰ κρίνωμεν ἐὰν ὀρθῶς ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις, νὰ προστατεύσῃ τὸν σῖτον μέχρι τοῦ σημείου εἰς τὸ ὁποῖον τὸν ἐπροστάτευσεν, εἶναι νὰ ἴδωμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν, ἀπὸ ἀπόψεως ρεαλιστικῆς, τὶ εὑρίσκεται εἰς χεῖρας τῶν σιτοπαραγωγῶν εἰς δραχμάς. Λέγω δέ, ὅτι λέγω, ἀλλὰ ἀπέδειξα γεωμετρικῶς, ὅτι εὑρίσκεται 1.503.996.000.000 εἰς χεῖρας τῶν σιτοπαραγωγῶν, ὑπολογιζομένου μὲ τὰς χειροτέρας διὰ τὴν Κυβέρνησιν προϋποθέσεις. Ἤτοι εἰς δρχ. αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ σιτοπαραγωγὸς ἔχει περίπου 150% ἐπὶ πλέον τοῦ περυσινοῦ. (Χειροκροτήματα).

§72Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Διατὶ δὲν μᾶς δίδετε τὸν μέσον ὅρον κατ’ ὀκᾶν, θὰ ἦτο πλέον εὔκολον.

§73Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Διατί, κ. κ. συνάδελφοι, αὐτοῦ τοῦ εἴδους ὁ ὑπολογισμὸς ἀφορᾷ εἰς ἄλλο θέμα. Ἐγὼ αὐτὴν τὴν στιγμὴν πηγαίνω νὰ ἴδω ποῖα εἶναι τὰ εἰς δραχμὰς διαθέσιμα τοῦ παραγωγοῦ, αὐτὸ πάω νὰ βρῶ καὶ νὰ κάμετε ὑπομονὴν διὰ νὰ ἴδητε ποῦ θέλω νὰ καταλήξω. Κύριοι συνάδελφοι, κατηγορήθη ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία τὴν ἑπομένην τῆς ἀναπροσαρμογῆς ἐτόλμησε νὰ δώσῃ 1 ὑπερτρισεκατομμύριον, διὰ τὴν προστασίαν τοῦ σίτου, κατηγορήθη ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐτόλμησε νὰ δώσῃ αὐτὸ τὸ ποσὸν εἰς τοιαύτην ἐποχήν, ὅτι δὲν ἐπροστάτευσεν τὸν σιτοπαραγωγόν. Ἐρωτῶ, κύριοι συνάδελφοι, ἂν εὑρίσκεσθε σεῖς εἰς τὴν θέσιν τὴν ἰδικήν μας, θὰ ἐτολμούσατε νὰ δώσετε 1 τρισεκατομμύριον; Ἐὰν τὸ ἐδίδατε τὸ τρισεκατομμύριον, δὲν θὰ εἶχεν ἐπέλθει ἀναστάτωσις εἰς τὰς τιμάς; Ἐλησμονήσατε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὸν περασμένον χρόνον μόλις ἐξηγγέλλετο εἴτε αὔξησις τοῦ μισθοῦ τῶν τμηματαρχῶν κατὰ 100 χιλιάδας δραχμάς, εἴτε χρηματοδότησις τῆς σουλτανίνας, ἐγένετο προεξόφλησις τῆς αὐξήσεως τῆς χρηματοδοτήσεως εἰς τὴν ἀγοράν, προεξόφλησις ὑπὸ τὴν μορφὴν ἀθρόας ὑψώσεως τῶν τιμῶν καὶ ἡμεῖς ἐτολμήσαμεν νὰ δώσωμεν 1 τρισεκατομμύριον τὴν ὥραν ποὺ ἐκρίνετο ἡ ὅλη πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως; Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν, κύριοι συνάδελφοι, βεβαιότατα συνετέλεσε βασικῶς, πρῶτον διότι πάντοτε πρῶτα εἶναι ὁ Θεὸς εἰς τὴν εὐημερίαν τοῦ σιτοπαραγωγοῦ. Ἀλλὰ συνετελέσαμεν καὶ ἡμεῖς, διότι ἐθέσαμεν εἰς τὴν διάθεσίν των 1 τρισεκατομμύριον, ὑφ’ ἃς συνθήκας τὸ ἐθέσαμεν. (Χειροκροτήματα). Καὶ τώρα ἔρχομαι................

§74Γ. ΜΟΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε.....

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μόδη, πάλιν διακόπτετε. Ἄλλωστε εἶναι πλέον τῆς νεότητος ἡ σπουδὴ καὶ δὲν πρέπει συνεχῶς νὰ τὴν δεικνύετε.

§76Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ σκεφθῶμεν μετὰ ψυχραιμίας, τὶ σημαίνει τὸ πρᾶγμα καὶ ὑπὸ ποίαν ἔννοιαν προβάλλω τὸν ἀριθμὸν αὐτόν. Ἡ Ἑλλὰς εἶναι χώρα κατ’ ἐξοχὴν πτωχὴ καὶ διὰ τῶν συνδυασμένων ἐνεργειῶν τοῦ Θεοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ τάξις τῶν σιτοπαραγωγῶν, ἔχει τώρα εἰς τὴν διάθεσίν της ἀποδεδειγμένως ἐπάνω ἀπὸ 1½ τρισεκατομμύριον, δηλαδὴ ἔχει δραχμικὸν εἰσόδημα, δραχμικὰ διαθέσιμα εἰς τὰ χέρια της 15% περισσότερα ἀπὸ ὅ,τι εἶχε πέρυσι. Ἐρωτῶ, οὕτως ὑπολογίσασα ἡ Κυβέρνησις, ὑπελόγισεν ὀρθῶς ἢ ἔπρεπε νὰ δώσῃ κάτι παραπάνω εἰς τὸν σιτοπαραγωγὸν καὶ νὰ τὸ δώσῃ εἰς βάρος τοῦ ψωμιοῦ; Δὲν εἶναι, κύριοι συνάδελφοι, κρινομένων τῶν πραγμάτων ἐν τῇ σχετικότητί των, ἐπαρκὴς ἡ αὔξησις τῶν εἰς δραχμ. διαθεσίμων τῶν σιτοπαραγωγῶν, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν ὄχι τὴν αὔξησιν τοῦ τιμαρίθμου, διότι καὶ ὁ τιμάριθμος τοῦ βακαλάου περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος καὶ τὸν ὁποῖον ἀνεβίβασεν εἰς τὰ 83%, εἶναι τὸ ½ τοῦ 150%, διὰ νὰ εἴπωμεν ὅτι πράγματι ἐβελτιώθη ἡ θέσις τοῦ σιτοπαραγωγοῦ, ἐφέτος, ἡ Κυβέρνησις ἐπροστάτευσε τοὺς σιτοπαραγωγοὺς μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε ἐφέτος νὰ ἔχουν δραχ. εἰς τὰς χεῖρας των κατὰ 150% περισσοτέρας ἀπὸ ὅ,τι εἶχον πέρυσι καὶ ὅτι ἔπραξε τὸ καθῆκον της; Καὶ ἐδικαιοῦτο ἡ Κυβέρνησις νὰ προστατεύσῃ περισσότερον τὴν τάξιν αὐτὴν εἰς βάρος ὅλων τῶν ἄλλων τάξεων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ; Ἐὰν εἴμεθα, κύριοι, ὑπεύθυνοι ἄνθρωποι, ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν, εἴτε εἰς τὴν συμπολίτευσιν εὑρισκόμεθα, εἴτε εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν νὰ μὴ δημοκοποῦμεν. Ἡ Κυβέρνησις ἔπραξεν, ὅ,τι δὲν θὰ ἐτόλμα νὰ πράξῃ οἱοσδήποτε ἄλλος καὶ ἡμεῖς οἱ διαχειρισθέντες τὰ θέματα αὐτά, σᾶς ἐξομολογούμεθα, ὅτι δὲν θὰ ἐτολμούσαμεν νὰ τὰ διαχειρισθῶμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἐὰν δὲν ὑπῆρχε μία βασικὴ πολιτικὴ προϋπόθεσις, δημιουργίας οἰκονομικῆς πολιτικῆς καὶ ἡ πολιτικὴ αὐτὴ προϋπόθεσις εἶναι τὸ ἄπειρον κῦρος τοῦ Στρατάρχου Παπάγου καὶ τῶν παραγόντων τῆς Κυβερνήσεως. (Χειροκροτήματα).

§77Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τὸ σιτάρι, ἢ τὸ ψωμί; Αὐτὴ εἶναι ἡ οὐσία.

§78Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἀφελὴς οὐσία εἶναι αὐτή. Ἐρωτᾶσθε, ἐὰν σεῖς ἀντὶ νὰ εἶσθε βουλευτής, εἴσασθε σιτοπαραγωγὸς καὶ ἀντὶ νὰ ἔχετε ὅσα εἴχατε πέρυσι, σᾶς ἔδιδεν ὁ Θεὸς καὶ ἡ Κυβέρνησις τοῦ τόπου σας 150% παραπάνω, θὰ ἠμπορούσατε νὰ ἀνταπεξέλθετε εἰς τὸν τιμάριθμον ναὶ ἢ ὄχι, καὶ θὰ ἠμπορούσατε νὰ αἰσθανθῆτε τὸν ἑαυτόν σας ἱκανοποιημένον καὶ τὴν θέσιν σας βελτιωμένην, ναὶ ἢ ὄχι; (χειροκροτήματα).

§79Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐὰν ἀκριβαίνῃ περισσότερον τὸ ψωμὶ ἀπὸ τὸ σιτάρι θὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ ὑπόθεσις τῆς ἀναπροσαρμογῆς δὲν ὠφέλησεν εἰς τὸν τομέα αὐτόν.

§80Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν κανεὶς εἰς ἀριθμοὺς ἀπαντᾷ διὰ φρασεολογίας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοῦ ἀπαντήσῃ κανεὶς τίποτε. Καὶ αὐτὴν τὴν στιγμήν, θέλω νὰ συναγάγω καὶ συνήγαγα τὸ ἑξῆς ἀσφαλὲς καὶ ἀτράνταχτον συμπέρασμα, ὅτι ἐπροστατεύθη ὁ σιτοπαραγωγὸς ἐφέτος, ὅσον οὔτε κατ’ ὄναρ εἶχε ποτὲ προστατευθῆ ἀπὸ ἄλλας Κυβερνήσεις. Ὅταν δὲ θὰ συζητηθῇ ἡ εἰδικὴ περὶ σίτου καὶ ἄρτου ἐπερώτησις, τότε ἐγὼ αὐτὰς τὰς γενικὰς καὶ ἀορίστους ἀναγωγὰς θὰ ἀναλάβω νὰ σᾶς ἑρμηνεύσω καὶ δι’ ἀριθμῶν καὶ τότε θὰ σᾶς ὁμιλήσω καὶ περὶ τῆς πραγματικῆς τιμῆς τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς, τῆς περυσινῆς καὶ τῆς ἐφετεινῆς. Ὄρυζα καὶ βάμβαξ. Κατηγορήθημεν, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἐγκαταλείψαμεν τὴν πολιτικὴν τῶν συγκεντρώσεων. Εὐθέως σᾶς λέγω, ὅτι δὲν εἶναι ἡ Κυβέρνησις κατ’ ἀρχὴν ὑπέρ τῶν συγκεντρώσεων, παρὰ μόνον ἐκεῖ, ὅπου χρειάζονται καὶ ὅτι ἐκεῖ ὅπου μπορεῖ νὰ προστατεύσῃ τοὺς παραγωγοὺς Δι’ ἄλλων μέσων, θὰ ἦτο ἀφελής, ἐὰν ἐπεδίδετο εἰς τὴν πολυδάπανον μέθοδον τῆς συγκεντρώσεως. Ἄλλωστε, θὰ ἤθελον νὰ μοῦ εἴπητε, ποίου εἴδους, ἐξαιρέσει τῆς σουλτανίνας, ἐκάματε σεῖς συγκεντρώσεις καὶ ἡμεῖς τὸ εἶδος αὐτὸ δὲν τὸ ἐπροστατεύσαμεν.

§81ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ ἔλαιον.

§82Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Θὰ ὁμιλήσωμεν καὶ περὶ τοῦ ἐλαίου καὶ τότε θὰ κλαύσωμεν καὶ ἡμεῖς, κύριοι συνάδελφοι, διότι ἡμεῖς τὰ ἐκληρονομήσαμεν. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχω μίαν ἀνάμνησιν. Ὅταν ἐπῆγα καὶ ἐζήτησα νὰ πληροφορηθῶ, ποία ἦτο ἡ τιμὴ τῆς ὀρύζης. Νοέμβριος τοῦ 1952 ἡ ἐποχή, καὶ μοῦ εἶπον ὅτι ἦτο τῆς ἀναποφλοιώτου 1500–2500 δραχμ. Τὸν ἴδιον Νοέμβριον, χάρις εἰς τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ἐπιτρέψας ὡρισμένας ἐξαγωγάς, κατωρθώσαμεν νὰ φθάσωμεν εἰς τὰς 2.300–3.300 βία. Ἔχετε πληροφορηθῆ περὶ τῶν τιμῶν τῆς ὀρύζης σήμερον καὶ ἔχετε πληροφορηθῆ περὶ τῆς αἰσιοδοξίας, ἡ ὁποία κατέχει τοὺς ὀρυζοπαραγωγούς; Ξεύρετε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι, ὅταν παρελάβομεν ἡμεῖς τὴν Κυβέρνησιν δὲν ξεύρω ἐὰν ἐπροστατεύοντο ἢ ὄχι τὰ προϊόντα, αἱ τιμαὶ εὑρίσκοντο εἰς ἐπίπεδα τὰ ὁποῖα ἔδιδον τὰς τιμὰς τὰς ὁποίας σᾶς ἀνέφερα καὶ ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν εὑρίσκονται εἰς τὰς 4.000–4.200 δραχμ.; Ξεύρετε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἐὰν δὲν ἐκάμνομεν, ὅ,τι ἠμπορούσαμεν, διὰ νὰ προστατεύσωμεν τοὺς ὀρυζοπαραγωγοὺς καὶ πρὸ τῆς ἀναπροσαρμογῆς, ἀλλὰ καὶ μετὰ ταῦτα, ὅτι θὰ περιωρίζετο ἡ παραγωγὴ τῆς ὀρύζης καὶ ἡ παραγωγὴ τοῦ βάμβακος εἰς ἐπίπεδα ἀπολύτως ἀπαράδεκτα; Θέλετε ἄλλην, περὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ ἀπόδειξιν; Πέρυσι τὸν Νοέμβριον ὁ βάμβαξ, ὁ σύσπορος, ἐτιμᾶτο εἰς μὲν τὴν Βοιωτίαν καὶ τὴν Φθιώτιδα πρὸς 4.800–5.000 δραχμάς. Ἐφέτος ἡμεῖς μὲν τὸν ἀνεβιβάσαμεν ἐν τῷ μεταξύ, τὸν Μάρτιον 5.500 καὶ τώρα τιμᾶται 8.300–8.800. Καὶ τῆς Μακεδονίας, ἀπὸ 4.900–5.400 ποὺ ἐτιμᾶτο πέρυσιν, ἀνέβηκε κατὰ μὲν τὸν Μάρτιον 5.200–5.600, ἔκτοτε δὲ καὶ σήμερον κυμαίνεται μεταξὺ 8.000–8.600 δραχμῶν. Δὲν ὁμιλῶ πρὸ ἀνθρώπων ἀγνοούντων τὰ πράγματα, διότι ἄλλος εἶναι βαμβακοπαραγωγός, ἄλλος εἶναι ὀρυζοπαραγωγός. Παρακαλῶ νὰ σηκωθῆτε νὰ μὲ διαψεύσετε. Θὰ καταθέσω πίνακα περὶ αὐτῶν:

ΠΙΝΑΞ

Τιμῶν βασικῶν τινων γεωργικῶν προϊόντων

(1) μ. σ. τ. μέση σταθμική τιμή. Τὴν ρητίνην, τὴν πρώτην ὕλην τοῦ κολοφωνίου, τὴν παρελάβομεν καὶ αὐτὴν εἰς τὴν μέσην τιμὴν τῶν 1.900 δραχμῶν. Διὰ τὴν ἀκρίβειαν, ὅτε παρελάβομεν τὴν ἐξουσίαν, εὑρίσκετο εἰς τὰς 1.700 δραχμὰς καὶ μετὰ μύρια βάσανα ἔφθασεν εἰς τὰς 1.900. Σήμερον σᾶς πληροφορῶ ὅτι τὴν ὥρα ποὺ ὁμιλοῦμε ἡ ρητίνη εὑρίσκεται σαφῶς ὑπὲρ τὰς 4.200, ἀλλὰ διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν ὑπολογισμῶν μου, διότι ὅ,τι ἔκαμα διὰ τὸ σιτάρι θὰ κάμω καὶ διὰ τὰ ἄλλα προϊόντα, ἐγὼ δέχομαι, ὡς ταπεινόφρονα μέσην τιμήν, τὴν τιμὴν τῶν 3.500 ἡ ὁποία εἰδικῶς διὰ τὴν ρητίνην δίδει αὔξησιν 90–100%. Εἶναι πάρα πάνω τώρα, ἀλλ’ ἐγὼ πάω μὲ τὰ κάτω. Ἡ σουλτανίνα πέρυσιν εἶχε μίαν τιμὴν ἀσφαλείας 4.080, εἰς τὴν ὁποίαν ἠγοράσθησαν 7.000 τόννοι σουλτανίνας.

§83Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Συνεκεντρώθησαν;

§84Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Μάλιστα. Ἔχει καμμίαν σημασίαν ἡ πομπώδης ἔκφρασις «συγκέντρωσις» ὅταν ὑπῆρχεν ὁ ὄγκος τῆς παραγωγῆς τῆς σουλτανίνας καὶ ὅταν σεῖς ἀπ’ ὅλον αὐτὸν τὸν ὄγκον ἐμαζεύατε 7.000 τόννους καὶ ὅταν πέρυσιν ἐμαζεύτηκαν αὐτὴν τὴν ἐποχὴν ὅλοι οἱ σουλτανοπαραγωγοὶ καὶ μᾶς ἔλεγον, μὲ 4.080 ἐφαγώθησαν πλέον οἱ 7.000 τόννοι καὶ εἰς τὴν ἀγορὰν ἡ τιμὴ εἶναι 3.300.

§85Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐπιτυχία τῆς συγκεντρώσεως, νὰ μὴ γίνῃ συγκέντρωσις.

§86Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Αὐτὸ θὰ ἦτο πράγματι ἐπιτυχία τῆς συγκεντρώσεως, ἐὰν διετηροῦντο αἱ τιμαὶ εἰς 4.080. Ὡς θὰ ἔχετε ὅμως πληροφορηθῆ, αἱ 4.080 ἀπερροφήθησαν ἐν βραχυτάτῳ χρονικῷ διαστήματι. Καὶ ἐγὼ σουλτανοπαραγωγὸς εἶμαι καὶ τὸ θέμα τὸ ξεύρω καὶ ξεύρω ὅτι εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα ἐπωλεῖτο σουλτανίνα μετὰ δυσκολίας κατά τινας μῆνας εἰς τὴν τιμὴν τῶν δραχμῶν 3.500. Διὰ τοῦτο καὶ ὅλοι οἱ ὑπολογισμοί μου καὶ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς καὶ οἱουδήποτε ἄλλου ὁ μέσος ὅρος χαριστικὸς 3.800. Ἐγὼ σᾶς τὸν βάζω 3.900.

§87Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐκεῖ εἶναι.

§88Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Εἴμεθα σύμφωνοι. Ἐφέτος ὁ μέσος ὅρος εἶναι 5.800.

§89Ε. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. 5.500.

§90Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Ἐσημειώθησαν πράγματι ἐξαιρετικῶς, πράξεις σουλτανίνας Νο 5 εἰς μόνην τὴν Κρήτην μὲ 5.500. Μὴ μὲ ἀναγκάσετε νὰ εἴπω, ποία ποσότης ἐξήχθη κατὰ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα πέρυσι, καὶ ἐφέτος, διότι θὰ λυπηθῆτε σφόδρα. Ποία ποσότης ἐξήχθη ἐν τῷ αὐτῷ χρονικῷ διαστήματι καὶ πότε ἐπῆραν οἱ παραγωγοὶ τὰ χρήματα.

§91Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι εἴχομεν δὲν ἠμπορούσαμεν νὰ ἐξαγάγωμεν.

§92Ν. ΚΡΑΣΑΔΑΚΗΣ. Διατὶ δὲν ἐκάματε συγκέντρωσιν διὰ τὴν σουλτανίναν; Δώσατε μίαν ἀπάντησιν.

§93Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Καταθέσατε ἐπερώτησιν. Δὲν μπορῶ νὰ ἀπαντῶ ἐξ ἀφορμῆς τῆς συζητήσεως περὶ τῆς γενικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, περὶ τῶν πάντων. Ἀρκετὴν ὥραν εἶμαι εἰς τὸ βῆμα.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κρασαδάκη, δεικνύετε μίαν ἐμμονὴν εἰς τὸ νὰ διακόπτετε τὸν ρήτορα. Ὑπάρχει ἕνας Κανονισμός, θὰ τὸν ἐφαρμόσωμεν ἢ ὄχι; Δὲν τὸ ἀντιλαμβάνεσθε, σεῖς παλαιὸς κοινοβουλευτικός;

§95Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Κύριοι βουλευταί, ὅπως καὶ ἂν ἔχῃ τὸ θέμα, τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὅτι αἱ 3.900 ἔγιναν 5.800. Δηλαδὴ ἔχομεν αὔξησιν 55%. Διὰ τὴν Κορινθιακὴν ἔχομεν αὔξησιν 47% καὶ διὰ τὰ σῦκα λαμβανομένων ὑπ’ ὄψει γενικῶς τῶν τιμῶν συνυπολογιζομένων καὶ τῶν ἀποσύκων 66%. Τώρα κύριοι συνάδελφοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔκαμα περὶ τοῦ σίτου νὰ τὸ κάμω καὶ περὶ τῶν ἄλλων βασικῶν γεωργικῶν προϊόντων. Θὰ καταθέσω τὸν πίνακα περὶ τοῦ εἰσοδήματος εἰς δραχμὰς τῶν κυριωτέρων γεωργικῶν προϊόντων. Ἔχει ὡς ἑξῆς:

ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΕΙΣ ΔΡΑΧΜΑΣ ΕΚ ΚΥΡΙΩΤΕΡΩΝ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

1. Ἴδε εἰδικὸν πίνακα περὶ σίτου. 2. Δὲν περιλαμβάνεται ἐλαιόλαδον, ὅπερ θὰ ηὔξανε, βεβαίως, τὴν διαφορὰν ὑπὲρ 1953.

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΡΑΧΜΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΣΙΤΟΠΑΡΑΓΩΓΩΝ

ΙΙ. Δραχμικὸν εἰσόδημα ἐκ συγκεντρώσεως:

ΙΙΙ. Δραχμικὸν εἰσόδημα ἐκ μὴ προστατευθεισῶν ποσοτήτων σίτου:

Ἤτοι: Δραχμικὸν εἰσόδημα ἐκ μὴ προστατευθεισῶν ποσοτήτων:

Ἄρα: Οἱ Σιτοπαραγωγοὶ εἰσέπραξαν:

ἤτοι εἰς δραχμὰς περίπου 150% ἐπὶ πλέον.

§96Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Διότι δι’ αὐτὸ θὰ εἶναι 100%.

§97Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Κύριε συνάδελφε, θὰ ἠδύνασθε νὰ μὲ κατηγορήσητε ἐὰν ἐξ αὐτῶν ἐπεχείρουν νὰ συναγάγω συμπεράσματα περὶ τῶν τιμῶν ἀλλὰ τοῦτο δὲν συμβαίνει, διότι ἐπιχειρῶ νὰ συναγάγω συμπεράσματα τῶν εἰς δραχμὰς διαθεσίμων τῶν παραγωγῶν τῶν κυριωτέρων γεωργικῶν κλάδων.

§98Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν σᾶς κατηγόρησα, ἀλλὰ τὸ προσέθεσα διὰ νὰ σᾶς δώσω σαφῆ τὴν εἰκόνα.

§99Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Δὲν πιστεύει κανεὶς ὅτι ἀνῆλθεν ἡ τιμή των κατὰ 148%. Οὔτε ἐνδιαφέρει τὸ A PRIORI γεγονός. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει τὸν παραγωγὸν καὶ πάντα Ἕλληνα εἶναι νὰ ἴδωμεν ἐὰν ἔνιαι κατηγορίαι ἐπλήγησαν ἐκ τῆς ἀναπροσαρμογῆς καὶ δὲν δύνανται νὰ ἀνταπεξέλθουν πρὸς τὸ κόστος τῆς ζωῆς. Δὲν συζητῶ περὶ τῶν τιμῶν. Τὸ θέμα εἶναι ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις κατηγόρησε τὴν Κυβέρνησιν ὅτι ἀφῄρεσεν ἀπὸ τὰς ἀγροτικὰς τάξεις εἰσόδημα καὶ μάλιστα ὄχι μόνον τὸ ἀφῄρεσεν ἀλλὰ τὸ ἔδωσεν εἰς ἄλλας τάξεις. Καὶ ἐγὼ λέγω ὅτι δὲν ἀφῃρέσαμεν τὸ εἰσόδημα. Ἀληθὲς εἶναι ὅτι ἐβοήθησε καὶ ὁ Πανάγαθος Θεός, διότι ἄνευ Θεοῦ οὐδὲν τὸ δυνατόν. Ἀλλὰ σὺν τῇ Ἀθηνᾷ ἐκίνησε τὴν χεῖραν της καὶ ἡ Κυβέρνησις. Καὶ ἔδωσε τὸ ταχύτερον διὰ τὸν σῖτον ἕνα τρισεκατομμύριον. Καὶ τὸ ἔδωσε τὴν ὥραν ποὺ ἐκινδύνευσεν ἡ πολιτική της καὶ ἐτόλμησε νὰ τὸ δώσῃ, ἀλλὰ ἐπέτυχεν ἡ πολιτική της.

§100Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εὐχαριστήσατε τὸν Θεόν.

§101Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Ἐὰν σᾶς ἐνδιαφέρῃ περισσότερον ἡ ὑπόθεσις, σᾶς προτείνω νὰ ὑπολογίσητε τὶ θὰ ἔπαιρναν οἱ παραγωγοὶ ἀπὸ τὴν περυσινὴν ἐσοδείαν, βάσει τῶν ὅσων ἡμεῖς ἐπράξαμεν καὶ τὶ θὰ ἔπαιρναν μὲ τὴν ἐφετεινὴν ἐσοδείαν βάσει τῶν ὅσων ἐπράξατε. Πάντως συνάγεται σαφῶς ὅτι τὸ σύνολον τῶν ἐξόδων τῶν παραγωγῶν τῶν κυριωτέρων προϊόντων — δὲν συγκρίνω τὸ λάδι — εἶναι ἐφέτος 4 τρισεκατομμύρια, διὰ τὴν ἀκρίβειαν 3.935 καὶ τὰς τιμὰς τὰς παίρνομεν μὲ τὰ κάτω. Ἐνῷ πέρυσιν ἦτο 1.859 δηλαδὴ αὔξησις 110%. Διὰ νὰ ἰσχύσουν ὅσα εἴπατε καὶ νὰ μοῦ εἴπητε ὅτι ἀφῃρέσαμεν εἰσόδημα, πρέπει νὰ μᾶς ἀποδείξητε ὅτι ἀνέβηκεν ὁ τιμάριθμος πάνω ἀπὸ τὰ 110% ἢ ὅτι δὲν ἀνέβηκεν, ὅσον δὲν ἀνέβηκε τὸ ὠφελήθη ὁ ἀγρότης εἴτε τὸ θέλει, εἴτε δὲν τὸ θέλει ἡ ἀντιπολίτευσις. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος καὶ τὸ μυστικὸν ἕνεκα τοῦ ὁποίου παρ’ ὅλας τὰς ἀντιξοότητας αἱ βασικαὶ βιομηχανίαι τοῦ τόπου ηὔξησαν τὴν παραγωγήν των. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ σᾶς ἀνέφερεν ἕνα δείκτην τὸν ὁποῖον ἡ ἀντιπολίτευσις ἐθεώρησε, λόγῳ τῆς προελεύσεώς του — προερχόμενον ἀπὸ τὸν Σύνδεσμον τῶν Βιομηχάνων — ὡς ὕποπτον καὶ εἶπεν ὁ κ. Ζίγδης ὅτι οἱ βιομήχανοι διὰ τοῦ τεύχους τὸ ὁποῖον ἐκδίδουν ἀσκοῦν πολιτικὴν καὶ ἔχουν συμφέροντα τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζουν στατιστικῶς. Ἀπάντησις: Ξεύρετε, κύριοι συνάδελφοι τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ποῖον εἶναι αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ αἴτημα τῶν βιομηχάνων πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου καὶ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν; Καὶ ξεύρετε ποίαν πολιτικὴν ἔχουν συμφέρον οἱ βιομήχανοι αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ἐμφανίζουν ἐνώπιον τῆς Κυβερνήσεως. Λέγουν ὅτι λόγῳ τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν, εἰσήχθησαν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ πολὺ εὐθηνὰ εἴδη τὰ ὁποῖα θέτουν ἐν κινδύνῳ τὸν βιομήχανον καὶ προσπαθοῦν νὰ μᾶς ἀποδείξουν ὅτι ὑπάρχει κίνδυνος διὰ τὴν βιομηχανικὴν παραγωγήν. Κανένα λόγον δὲν εἶχον οἱ κ. βιομήχανοι νὰ ἐμφανίζουν δείκτας ὑψωμένους. Λόγον θὰ εἶχον ἐὰν εἶχον νὰ κάμουν πολιτικὴν νὰ ἐμφανίσουν δείκτας μειωμένους. Διότι οἱ κύριοι αὐτοὶ καθημερινῶς ἔρχονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ καθημερινῶς ζητοῦν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγὼ σᾶς λέγω καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι κατάδηλον ὅτι εἶναι πρὸς τὸ συμφέρον των. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, πρόκειται βεβαίως περὶ τῶν εἰδῶν τὰ ὁποῖα καταναλίσκει ὁ ἀγρότης. Ἀπὸ τὸ πρωῒ μέχρι τὸ βράδυ ἔχω εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὸ Σύνδεσμον τῶν βιομηχάνων ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι μὲ τὴν ἐλευθερίαν τῶν εἰσαγωγῶν τοῦ κατεφέρομεν πλῆγμα. Καὶ ἔρχεσθε σεῖς καὶ λέγετε ὅτι προστατεύομεν τὴν πλουτοκρατίαν. Ποίαν πλουτοκρατίαν προστατεύομεν κύριοι; Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ἄλλη ἔνδειξις διότι δὲν ὑπάρχουν δυστυχῶς ἐπίσημα στοιχεῖα, ἄλλως τε καὶ σεῖς ὅταν ἤσαστε εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς δείκτας ἠντλούσατε τὰς πληροφορίας σας, ὑπάρχει λέγω καὶ ἕτερος δείκτης νομίζω ὀλιγώτερον διατεθειμένος νὰ κάμῃ πολιτικήν. Καὶ ὁ δείκτης αὐτός, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι οἱ μετρηταὶ τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. Οἱ μετρηταὶ λέγω τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, ἀπαθεῖς καὶ οὐδετέρων πολιτικῶν φρονημάτων καὶ οἰκονομικῶν ἐπιδιώξεων, δεικνύουν αὔξησιν 15% ἥτις περίπου συμβαδίζει μὲ τοὺς δείκτας τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ ἁπλῆν ἔνδειξιν καὶ βεβαιότητα, δὲν ἀποτελεῖ ἀπόδειξιν. Τὸ δὲ λεχθὲν ὅτι δὲν ἀντιστοιχεῖ πρὸς τὴν αὔξουσαν ἀπασχόλησιν ἢ πρὸς ἐπαρκῆ αὔξησιν ἀπασχολήσεως ὁ δείκτης ὁ ὑψωμένος τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς νομίζω ὅτι εἶναι ἀφελές. Μάλιστα μετὰ τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου 2222 ἔγινεν ὅπως γνωρίζετε ὡρισμένη ἀναμόρφωσις εἰς τὴν βιομηχανίαν καὶ ξεύρετε ὅτι πλεῖσται βιομηχανίαι κατώρθωσαν νὰ αὐξήσουν τὴν παραγωγήν των χωρὶς νὰ προσλάβουν νέον προσωπικόν. Κάμνουν ὅτι ἠμποροῦν οἱ βιομήχανοι διότι ὑπάρχει ἐργατικὴ νομοθεσία διὰ νὰ μὴ προσλάβουν περιττὸν προσωπικόν, νὰ κάμουν λέγω ὅτι ἠμποροῦν διὰ νὰ ἔχουν οἰκονομικωτέραν παραγωγήν. Αὐτά, κύριοι, ὡς πρὸς τοὺς δείκτας. Ἀπόδειξιν βεβαίως μαθηματικὴν τοῦ πράγματος δὲν ἠμπορῶ νὰ προσκομίσω εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, ἀλλὰ φοβοῦμαι ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ προσκομίσῃ καὶ ἄλλος τις. Ἐλέχθη τέλος ὅτι ἐταλαιπωρήσαμεν εἰδικῶς τοὺς ὀρεινοὺς πληθυσμοὺς καὶ ὅτι οἱ ὀρεινοὶ πληθυσμοὶ εὑρίσκονται εἰς κατάστασιν ἀπελπιστικὴν διότι οὐδεμίαν ὑπὲρ αὐτῶν πρόνοιαν ἔλαβε τὸ Κράτος. Σᾶς πληροφορῶ ὅτι ἐκ τοῦ λογαριασμοῦ ἐφοδίων λαμβάνουν ἐνίσχυσιν ἐτησίαν 31.738.000.000. Ἐδόθησαν δὲ πλεῖσται ἔκτακτοι βοήθειαι εἰς τὰς περιοχὰς τῆς Ἠπείρου φέρ’ εἰπεῖν, Εὐρυτανίας καὶ εἰς ἄλλας ὀρεινὰς περιοχάς. Παραδείγματος χάριν τώρα τελευταίως ἐδόθη ὑπὸ μορφὴν πιστώσεως εἰς τοὺς Νομοὺς Ἰωαννίνων. Θεσπρωτίας Ἄρτης....... (ἀναγινώσκει) σῖτος ἀξίας 3.000.000.000. Ἐσχάτως ἐπίσης ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ κ. Καψάλη ἀπεφάσισε τὴν χορήγησιν δανείου ἐξ 22 δισεκατομμυρίων δραχμῶν πρὸς τοὺς κατοίκους τῶν ὀρεινῶν πληθυσμῶν διὰ νὰ προμηθευθοῦν μέσῳ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καλαμπόκι. Εἶναι καὶ αὐτὸ μία μορφὴ βοηθείας τὴν ὁποίαν ἡμεῖς παρέσχομεν εἰς τοὺς πληθυσμοὺς ἐκείνους. Ἐπιθυμῶ δὲ νὰ μάθω ποίαν μορφὴν βοηθείας ἐδώσατε σεῖς κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην καὶ διατὶ μᾶς κατηγορεῖτε ἡμᾶς.

§102ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κατηργήσατε τὸ δελτίον διανομῶν..........

§103Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Ὑπερεκαλύψαμεν τὴν ζημίαν τῆς καταργήσεως τοῦ δελτίου διανομῶν λαμβανομένων ὑπ’ ὄψει καὶ τῶν ἄλλων παραγόντων τοὺς ὁποίους ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω ἐνώπιόν σας. Κύριοι βουλευταί, τελευτῶν ἔχω νὰ εἴπω τινὰ καὶ περὶ τῆς πλουτοκρατίας. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι οἱ ρήτορες τῆς ἀντιπολιτεύσεως οἱ παρελάσαντες ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐδεήθησαν ὁμοιομόρφως ὑπὲρ ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν εὐσεβῶν καὶ ὀρθοδόξων χριστιανῶν καὶ εἶπον ὅτι οἱ ἀγρόται οἱ ὁποῖοι δίδουν τὸ αἷμα των διὰ τὴν Πατρίδα οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐσταυρωμένοι, οἱ ἐργάται, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν τὰ πάνδεινα λόγῳ τῆς ἀναπροσαρμογῆς, καὶ ὡς πρὸς τοὺς ὁποίους εἶναι ἀληθὲς πράγματι ὅτι ἐμειώθη τὸ εἰσόδημά των, δι’ ὃ καὶ θὰ ληφθοῦν καὶ τὰ κατάλληλα μέτρα, ὅλων τῶν τάξεων ἀνεξαιρέτως ἐμνήσθη ἡ ἀντιπολίτευσις, εἰποῦσα ὅτι ὅλαι αὐταὶ αἱ τάξεις ἠδικήθησαν καὶ ὅτι ὅλαι αὐταὶ αἱ τάξεις θὰ εὕρισκον παραλλήλως καὶ ταὐτοχρόνως προστασίαν ἀπὸ τὴν ἀντιπολίτευσιν. Διὰ νὰ μὴ δὲ παρεξηγηθοῦν καὶ οἱ ἔμποροι οἱ βιοτέχναι καί τινες τῶν βιομηχάνων, φίλοι τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἐγένετο εὐθεῖα ἀπὸ τοῦ βήματος διευκρίνησις καὶ εἶπον: Πρὸς Θεοῦ δὲν ἐννοοῦμεν οὔτε τοὺς ἐμπόρους οὔτε τοὺς βιοτέχνας, οὔτε τοὺς καλοὺς βιομηχάνους, ἀλλὰ μίαν ἐλαχίστην, μικρὰν ὁμάδα πλουτοκρατῶν, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζονται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν κατὰ μυστηριώδη τρόπον καὶ οἱ ὁποῖοι λυμαίνονται τὸ Ἔθνος καὶ ἐμποδίζουν, νὰ εἴπωμεν, ὅλας τὰς τάξεις καὶ τοὺς ἀγρότας καὶ τοὺς ἐργάτας καὶ τοὺς λοιποὺς ἐμπόρους ἢ τοὺς λοιποὺς βιομηχάνους, νὰ ἴδουν ἡμέρας θαυμασίας. Ἡμεῖς, πρῶτα ἀπ’ ὅλα, θέλομεν νὰ ἐρωτήσωμεν τὸ ἑξῆς ἀφελές: Πόσοι εἶναι αὐτοὶ οἱ πλουτοκράται, καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν σοβαρῶς νὰ ὑποστηριχθῇ τοῦτο, χωρὶς τὴν πρόθεσιν δημοκοπίας ἐπικινδύνου ἐθνικῶς; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι ὑψουμένου τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος, ταὐτοχρόνως μὲ τὸ ἐργατικόν, ταὐτοχρόνως μὲ τοὺς μισθοὺς τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, μὲ τοὺς μισθοὺς τῶν μισθοσυντηρήτων, ὑψουμένων πάντων, νὰ ὁμιλῶμεν ἁπλῶς περὶ εἰσοδήματος πόσων ἀνθρώπων; Χιλίων; Εἶναι δυνατὸν διὰ πόσου ἀριθμοῦ ἀνθρώπων νὰ σωθῇ ἡ κατάστασις; Εἶναι ἐπιχειρηματολογία αὐτή; Τὶ ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις Παπάγου; Ἡ Κυβέρνησις Παπάγου ἀνελθοῦσα εἰς τὴν ἐξουσίαν, διὰ τῆς ἀναπροσαρμογῆς ἐπεχείρησε καὶ ἐπέτυχε μίαν τεραστίαν μετατόπισιν τοῦ ἐθνικοῦ πλούτου. Πῶς ἔγινεν ἡ μετατόπισις αὐτή; Ἡ μετατόπισις αὕτη ἔγινεν ὅπως ἀπέδειξε κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν κατὰ κυριώτατον λόγον. Δὲν χωρεῖ δὲ πλέον, κατόπιν τῶν ἀριθμῶν, ἀμφισβήτησις περὶ τοῦ θέματος. Δὲν εἶπεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐπιτελέσῃ θαύματα καὶ ὅτι δύναται χωρὶς νὰ ἐπέλθουν ὀργανικαὶ διορθώσεις εἰς τὴν ὅλην οἰκονομίαν, χωρὶς νὰ γίνῃ πλήρης ἀνασύνταξις τῶν ὅρων τῆς παραγωγῆς, νὰ γίνῃ ἐξύψωσις ὁλοκλήρου τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, διὰ νὰ ἠμπορέσουν ὅλαι αἱ τάξεις παραλλήλως νὰ μετάσχουν ὅλης αὐτῆς τῆς βελτιώσεως. Νομίζω δέ, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἶναι φοβερὰ ἐπικίνδυνον τὸ νὰ ἔρχωνται ἐθνικόφρονα κόμματα καὶ ἐλαφρᾷ τῇ καρδίᾳ καὶ ἐκ λόγων ἁπλῶς δημοκοπικῶν, νὰ λέγουν ὅτι ἠμποροῦν νὰ λύσουν τὸ πρόβλημα ταὐτοχρόνως ὅλων τῶν τάξεων, τὰς ὁποίας προανέφερα, διὰ μιᾶς ἁπλῆς μεταθέσεως φορολογικῶν τινων βαρῶν. Καὶ ἐρωτῶ: Τόσον καιρὸν διατὶ δὲν ἐλύατε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸ πρόβλημα, ἐὰν ἦτο δεκτικὸν τοιαύτης λύσεως; Καὶ ἐρωτῶ, ἐπίσης, διατὶ σεῖς πέρυσι προεβλέψατε ἀμέσους φόρους εἰς τὸν προϋπολογισμόν, ὡς εἶχον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς εἴπω, 927 δισεκατομμύρια, ἐνῷ ὁ κ. Παπαγιάννης, ὁ δύστυχος, προέβλεψε ἐφέτος 1.403 δισεκατομμύρια; Κύριοι συνάδελφοι, ποῖοι ἦσαν οἱ Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι ἐπωφελοῦντο ἑνὸς καθεστῶτος ψευδοῦς οἷον ἦτο τὸ περίπλοκον καθεστὼς τῶν ἀλληλοεπιδοτουμένων Ἑλλήνων; Διότι εἴχομεν καταντήσει ὅλοι οἱ Ἕλληνες νὰ ἀλληλοεπιδοτούμεθα καὶ νὰ ἀλληλοβοηθούμεθα νὰ εἰσπράττεται ἐπίδομα ἀπὸ τὸν σιτοπαραγωγὸν καὶ νὰ δίδεται εἰς τὸν καπνοπαραγωγὸν καὶ τἀνάπαλιν.

§104Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Καὶ οἱ μισθοβίοτοι;

§105Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Θὰ ὁμιλήσωμεν καὶ περὶ τῶν μισθοβιώτων καὶ μὴ ταράττεσθε. Ἐγὼ γνωρίζω, ὅτι προτοῦ πάει ἡ ἰδική μας Κυβέρνησις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου, εἰσήρχοντο ἄνθρωποι ἀπὸ τὴν βορεινὴν πύλην πτωχοὶ καὶ ἐξήρχοντο ἀπὸ τὴν ἀνατολικὴν πάμπλουτοι. (Χειροκροτήματα. Φωναί, μπράβο, μπράβο).

§106Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Πρέπει νὰ τὸ ἀποδείξητε αὐτό.

§107Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Ἡ φράσις μου αὐτή, κύριε συνάδελφε, ἄπαγε τῆς βλασφημίας, δὲν ἔχει τὴν ἔννοιαν μομφῆς κατὰ τῶν διατελεσάντων Ὑπουργῶν τοῦ Ἐμπορίου. Ὅλοι οἱ διατελέσαντες Ὑπουργοὶ τοῦ Ἐμπορίου προσεπάθησαν νὰ μειώσουν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐξερχομένων πλουσίων ἀπὸ τὴν πύλην τὴν πρὸς τὴν Πλατεῖαν Κάνιγγος ἀλλὰ δὲν τὸ κατώρθωναν, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ κατορθώσουν. Ἠγωνίζοντο, ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δαμάσῃ εἷς ἄνθρωπος ὅλον αὐτὸν τὸν ἑσμὸν τῶν συνωθουμένων κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἄλλος ἰδιωτικὴν ἀνταλλαγήν, ἄλλος ἄδειαν ἐξαγωγῆς καὶ ἄλλος ἄλλο. Νομίζω, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ὑπάρχει ἄνθρωπος κανείς, πλὴν ἑνὸς εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, ὁ ὁποῖος νὰ ἐγνώριζε ποῖον ἀκριβῶς σύστημα ἴσχυε πρὸ τῆς καταργήσεως τῆς δεσμεύσεως τῶν εἰσαγωγῶν ἀπὸ τὸν ἀγαπητόν μου συνάδελφον, νῦν ἀναπληρωτὴν τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, τὸν κ. Καψάλην. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἴσχυεν, εἶναι ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐγνώριζον ἐγκαίρως πότε θὰ γίνῃ ἡ αὔξησις τῆς πριμοδοτήσεως τοῦ συναλλάγματος ἐπωφελοῦντο, ἦτο δὲ φυσικὸν νὰ τὸ γνωρίζουν διότι τοιαῦται ἀποφάσεις ἐλαμβάνοντο σωρηδόν. Ἄλλωστε, αὐτὰ εἶναι παγκοίνως γνωστά. Ἡμεῖς, τί ἐκάμαμεν; Ἐπετρέψαμεν, πρῶτον, αὐτοὶ ὅλοι νὰ πλησιάσουν τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου, ἢ μᾶλλον τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, διότι ἡμᾶς δὲν μᾶς πλησιάζουν πλέον, καὶ νὰ ζητοῦν ἄδειαν εἰσαγωγῶν, οἱοσδήποτε δηλαδὴ Ἕλλην πολίτης, ὁ ὁποῖος θέλει καὶ ἐπιθυμεῖ ὑπὸ τοὺς ἰδίους ὅρους, ὑπὸ τοὺς ἰδίους ἁπλοῦς, ἁπλουστάτους ὅρους. Καὶ ἔτσι ἐπετρέψαμεν τοῦτο εἰς μίαν ἄλλην τάξιν, τῆς ὁποίας ἐμνήσθησαν ἐδῶ οἱ ρήτορες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅπως ἐμνήσθησαν καὶ ὅλων τῶν ἄλλων ὀρθοδόξων, τὴν τάξιν τῶν ἐπαγγελματιῶν καὶ τῶν μικρῶν ἐμπόρων, ἡ ὁποία εὑρίσκετο εἰς δύσκολον θέσιν τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, διότι ἦσαν ἐξηρτημένοι ἀπὸ τὸν διαθέτοντα τὴν δυναμικότητα, ἐνῷ τώρα δὲν ὑπάρχει δυναμικότης. Ἅμα ὁ χονδρέμπορος καὶ ὁ εἰσαγωγεύς, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ ἀναγκαῖον κακὸν εἰς τὴν λειτουργίαν τῆς οἰκονομίας, ἀλλὰ ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ τὸ ἀναγκαῖον κακὸν ἐφ’ ὅσον παρεκτρέπεται, ἅμα ὁ χονδρέμπορος ἢ ὁ εἰσαγωγεύς δείξῃ τάσιν παρεκτροπῆς, μαζεύονται οἱ μικροὶ καὶ πηγαίνουν εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος καὶ παίρνουν τὴν ἄδειάν των. Αὐτοὺς τοὺς πλουτοκράτας ὑπεστηρίξαμεν; Αὐτοὺς τοὺς νεοπλούτους, οἱ ὁποῖοι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην διέφυγον καὶ Ἐφορίαν καὶ οἱονδήποτε ἔλεγχον;

§108Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Γνωρίζετε, ὅτι αἱ κατανομαὶ ἐγένοντο ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς ἀναλήψεως τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου ἀπὸ ἐμὲ καὶ γνωρίζετε ὅτι αἱ κατανομαὶ παρεπέμφθησαν εἰς τὰ Ἐπιμελητήρια καὶ ἔπαυσεν ἡ συναλλαγὴ αὐτὴ τὴν ὁποίαν ἀνεφέρατε. Εἶναι ἀληθὲς κ. Ὑπουργέ, ἢ ὄχι;

§109Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου). Βεβαιότατα. Ἀπάντησις: Αὐτὸ ἁπλῶς σημαίνει, πρᾶγμα περὶ τοῦ ὁποίου ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ εἶναι ἀπολύτως βεβαία, ὅτι ὁ κ. συνάδελφος ὡς Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ἀσκῶν ὅμως τὴν οἷαν ἤσκει ἡ Κυβέρνησις ἐν γένει τῆς ὁποίας μετεῖχε πολιτικήν, ὅπου ἠδύνατο κανεὶς — δὲν μέμφομαι οὐδὲ διενοήθην νὰ μεμφθῶ τὸν κ. Παπαπολίτην, ὅτι ἐν τῇ διαχειρίσει τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου ἠνέχθη τι τὸ ἄκοσμον, — ἀντιθέτως τὸ σύστημα ἦτο ἐκ τῆς φύσεώς του τοιοῦτον...

§110Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Διὰ τὸ σύστημα λέγω.

§111Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Θὰ ὁμιλήσω καὶ διὰ τὸ σύστημα. Τὸ σύστημα, λέγω, ἦτο ἄκοσμον, ἡ δὲ μετάθεσις τῆς χορηγήσεως τῶν ἀδειῶν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον εἰς τὰ Ἐπιμελητήρια, μεταθέτει ἁπλῶς τὴν θέσιν καὶ τὸν χῶρον, δὲν μεταθέτει τὴν οὐσίαν. Ἐπὶ πλέον, κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ἀπὸ τὰς διαφόρους ἐπιτροπὰς τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργῶν ἐλαμβάνοντο, καὶ ἐλαμβάνοντο τότε καθημερινῶς κατ’ ἀνάγκην ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι μετέβαλλον τὸ οἰκονομικὸν καθεστὼς ἀπὸ ὥρας εἰς ὥραν καὶ ἠδύνατο κανεὶς νὰ γίνῃ λόγῳ τῆς λήψεως μιᾶς τοιαύτης ἀποφάσεως, πλούσιος ἀπὸ πτωχός.

§112Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἡ ὑποτίμησις τί εἶναι, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει; Δὲν ἔγιναν πτωχοὶ καὶ πλούσιοι; Ἡ Κυβέρνησις δὲν μᾶς ἔδωσε τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα τῆς ἐζητήσαμεν.

§113Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Θὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§114Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Ἐπίσης θὰ ἐπεθύμουν, ἐπειδὴ ὁ λόγος περὶ Ὑπουργείου Ἐμπορίου, νὰ πληροφορηθῶ ἐὰν ἐκλείσθησαν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας ὅλα τὰ μονοπώλια καὶ ἐὰν εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἐτύχομεν συγχαρητηρίων καὶ ἐκ μέρους βουλευτῶν τῆς συμπολιτεύσεως σήμερον.

§115Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Ἐγὼ δὲν ἤσκησα ποτὲ κριτικὴν ἐναντίον συγκεκριμένου συναδέλφου.

§116Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Δὲν εἶπα ἐγὼ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Λέγω ἄλλο πρᾶγμα.

§117Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Τὸ ἀντελήφθην. Ἀφήσατέ με νὰ τελειώσω καὶ θὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ σᾶς ἀπαντήσῃ. Ἀφήσατε νὰ συνεχίσῃ.

§119Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Νὰ εἶσθε βέβαιος, ὅτι θὰ σᾶς ἀπαντήσω εἰς ὅ,τι εἴπατε. Εἶσθε ἐκπρόσωπος ἑνὸς κόμματος καὶ ἔχω λόγους νὰ σᾶς σεβασθῶ καὶ σᾶς σέβομαι καὶ ἐκ λόγων προσωπικῶν. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ πράξω ἄλλως. Κύριοι συνάδελφοι, κάθε εἷς, ὁ ὁποῖος διετέλεσεν Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, καὶ σεῖς εἰδικῶς, διὰ τὸν ὁποῖον γνωρίζει ὅλη ἡ Βουλὴ ὅτι εἶσθε εἰδικώτερος περὶ τὰ οἰκονομικά, ἐκάματε ὅ,τι ἠμπορούσατε. Τὸ θέμα ὅμως, εἶναι τὶ ἐπετεύχθη ἐπὶ τῶν ἡμερῶν ἐκείνων καὶ τί ἐπετεύχθη ἐπὶ τῶν ἰδικῶν μας ἡμερῶν. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Ὑπῆρχε τότε ἡ δυνατότης εἰς τὸν μικρὸν ἔμπορον καὶ τὸν ἐπαγγελματίαν νὰ κάνῃ ἐξαγωγὰς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ κατὰ ποίαν μέθοδον; Τώρα γνωρίζετε, κύριε πρώην Ὑπουργὲ τοῦ Ἐμπορίου, ὅτι ὑπάρχει κάποια βασικὴ μεταβολή. Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου ἔπαυσε νὰ ἀσχολῆται μὲ ἐκεῖνα, μὲ τὰ ὁποῖα ἠσχολεῖτο καὶ ἀσχολεῖται μὲ τὴν ἐμπορικὴν πολιτικήν, διότι τότε δὲν ὑπῆρχεν ἐμπορικὴ πολιτικὴ καὶ ἦσαν ἐκδόται ἀδειῶν καὶ παρηκολούθουν τὴν χορήγησιν τῶν ἀδειῶν καὶ καλῶς ἔπραξαν καὶ καλῶς ἔκαμαν, μὲ μόνην τὴν διαφοράν ὅτι τότε δὲν ἤσκει οὐδεὶς ἐμπορικὴν πολιτικήν, διότι δὲν εἶχε καιρὸν νὰ τὴν ἀσκήσῃ, ἐνῷ τώρα ἔχει καιρὸν νὰ τὴν ἀσκήσῃ καὶ τὴν ἀσκεῖ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι νέος ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ νομίζω ὅτι δὲν δικαιοῦμαι νὰ κάμω καμμίαν πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν ὑπόδειξιν.

§120Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐνηλικιώθητε εἰς τὴν Βουλήν.

§121Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Ἤθελον νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Ἀντιλαμβάνομαι ὅτι ὅταν κανεὶς εὑρίσκεται εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὄχι ἐκ προθέσεως, ἀλλὰ παρασυρόμενος ἀκριβῶς θὰ ἔλεγα ἀπὸ τὸν γεωγραφικὸν προσανατολισμὸν τοῦ τμήματος τῆς αἰθούσης εἰς τὸ ὁποῖον κάθεται, βλέπει τὰ πράγματα ὑπὸ ἕνα πρῖσμα, ὑπὸ τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ ἀνθρώπινον νὰ τὰ βλέπῃ, καὶ βλέπει ὅλας τὰς κακὰς πλευρὰς τῆς ὑποθέσεως. Καὶ εἶναι καθῆκον τῶν κ.κ. συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ βλέπουν τὰς ἀσθενεῖς πλευρὰς τοῦ ἔργου τοῦ Κυβερνητικοῦ μὲ μόνην τὴν διαφοράν, ὅτι δὲν νομίζω, ὅτι δικαιοῦται ἡ Ἀντιπολίτευσις — δικαιοῦται ἐννοῶ, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ ὑψίστου πολιτικοῦ συμφέροντος καὶ τῆς ἰδίας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως — νὰ δίδῃ συνθήματα, ὅπως εἶναι τὸ σύνθημα τῆς εὐνοίας πρὸς τὴν πλουτοκρατίαν καὶ νὰ κατηγορῇ ἕνα ὁλόκληρον κόμμα, τὸ ὁποῖον ἐκπροσωπεῖ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὴν πλειοψηφίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, νὰ τὸ κατηγορῇ τόσον ἀβασίμως καὶ ἀβασανίστως καὶ νὰ ἐπιχειρηματολογῇ μὲ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀντέχουν εἰς τὸν παραμικρὸν οἰκονομικὸν ἔλεγχον, καὶ νὰ λέγῃ ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἔπραττεν, ἐὰν ὁ λαὸς ἔδιδεν εἰς τὴν πτέρυγα ἐκείνην, τὴν ἐμπιστοσύνην του, αὐτὸ τὸ ἔτος ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τόσα ἔτη δὲν ἔπραξε, καὶ θὰ ἔπραττε, μάλιστα, ἔναντι ὅλων τῶν τάξεων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἡμεῖς, κ.κ. συνάδελφοι, ἀκολουθοῦμεν τὴν ἑξῆς ἁπλῆν καὶ σαφῆ γραμμήν. Πρέπει νὰ δημιουργήσωμεν διαμερίσματα ὑγείας εἰς τὸν οἰκονομικὸν μηχανισμὸν τοῦ τόπου καὶ τὰ διαμερίσματα αὐτὰ ὑγείας νὰ τὰ πολλαπλασιάσωμεν. Ἐξυγιάναμεν ἤδη δύο ὀργανισμούς, οἱ ὁποῖοι ἐβάρυνον καταπληκτικὰ τὴν οἰκονομίαν, τὸ Ταμεῖον τῶν Καπνεργατῶν, τὸ ὁποῖον ἐβάρυνεν ἓν προϊὸν κατ’ ἐξοχὴν ἐξαγωγικόν, τὸ Ταμεῖον Ἀρτεργατῶν, τὸ ὁποῖον ἐβάρυνεν ἓν προϊὸν λαϊκῆς καταναλώσεως, τὸ κατ’ ἐξοχὴν προϊὸν τῆς λαϊκῆς καταναλώσεως. Προσπαθοῦμεν νὰ ὀργανώσωμεν τὴν οἰκονομίαν κατὰ τέτοιον τρόπον, ὥστε νὰ συμπιεσθοῦν — καὶ συνεπιέσθησαν πράγματι — τὰ ποσοστὰ τῶν κερδῶν εἰς ὃ σημεῖον ἡμεῖς, κύριοι, τὰ συνεπιέσαμεν. Ἐξεδόθη σωρεία ἀποφάσεων τῆς πενταμελοῦς ἐξ Ὑπουργῶν Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν τιμῶν, ἡ ὁποία, προκειμένου περὶ κερδῶν, καθιέρωνε τὴν ἑξῆς ἀρχήν: Σχεδὸν εἰς καμμίαν περίπτωσιν δὲν ἀνεγνώρισε, παρὰ μόνον προκειμένου περὶ τάξεων ἀξίων πάσης συμπαθείας, σχεδὸν πουθενὰ ἀλλοῦ δὲν ἀνεγνώρισε τὴν ποσοστιαίαν αὔξησιν τῶν κερδῶν. Παντοῦ ἐκάμαμεν μίαν ἐξυγίανσιν τῆς οἰκονομίας. Καὶ ἡ ἀναπροσαρμογὴ δὲν ὑπῆρξε κανεὶς σκοπός. Ὑπῆρξεν ὅμως ἕνα πολὺ μεγάλο μέσον. Καὶ ἡ σημειωθεῖσα τὴν 9ην Ἀπριλίου ἀναπροσαρμογή, κ.κ. συνάδελφοι — μὴ πρὸς κακοφανισμὸν κανενὸς — δὲν εἶναι βεβαίως πρωτότυπος, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι ἐν Ἑλλάδι ἔχουν σημειωθῆ ἄπειροι ἀναπροσαρμογαί, εἶναι ὅμως πρωτότυπος, ὑπὸ ἄλλην τινὰ ἔννοιαν, καὶ ἡ ἔννοια αὕτη, ὑπὸ τὴν ὁποίαν εἶναι πρωτότυπος, εἶναι ἡ ἑξῆς ὅτι ἐπέρασαν, κύριοι συνάδελφοι, ὀκτὼ μῆνες ἀπὸ τὴν 9ην Ἀπριλίου καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ διαβάσετε τὰ πρακτικὰ καὶ νὰ ἴδητε, τί τότε εἴχατε σεῖς οἱ ἴδιοι προβλέψει ὅτι θὰ συμβῇ καὶ τί συνέβη. Ὑπῆρξε κανεὶς ἀπὸ σᾶς, ὁ ὁποῖος ἐφαντάσθη ὅτι θὰ ἔφθαναν οἱ τιμάριθμοι εἰς τὰ ὕψη τὰ περιωρισμένα, εἰς τὰ ὁποῖα ἔφθασαν; Ἐφαντάσθη κανεὶς ἀπὸ σᾶς ὅτι ἡ νομισματικὴ κυκλοφορία θὰ ηὐξάνετο μόνον τόσον ὅσον ηὐξήθη καὶ ταὐτοχρόνως θὰ ἐγίνετο διὰ τῆς αὐξήσεως αὐτῆς τῆς νομισματικῆς κυκλοφορίας διάθεσις τόσον τεραστίου ποσοῦ ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν καὶ ὅτι ἡ διάθεσις αὐτὴ θὰ ἦτο ἀκίνδυνος; Μά, κύριοι, ποία πρόβλεψίς σας ἐπηλήθευσε; Τί προεβλέψατε καὶ συνέβη; Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, κύριοι συνάδελφοι τῆς συμπολιτεύσεως, διὰ τὸν ὁποῖον ἡ ἀντιπολίτευσις τύποις ἐμέμφθη τὴν κακὴν κατάστασιν. Διότι ἡ κατάστασις δὲν εἶναι κακὴ καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὴν ἐμφανίσῃ ὡς κακήν. Ἡ ἀντιπολίτευσις ἁπλῶς αἰσθάνεται ὅτι πρέπει νὰ ἀνεύρῃ, ὅπως εἶπα ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου, ἄλλα μυστηριώδη αἴτια, τὰ ὁποῖα ἐπέτρεψαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιτελέσῃ τὸ ἔργον της. Ὑπάρχει δὲ εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν κάποιο μυστήριον. Τὸ μυστήριον, κύριοι, εἶναι ὅτι ὑπάρχει ἡγεσία, ὅτι ὑπάρχει πίστις ἐπὶ τὴν ἡγεσίαν, ὅτι ὑπάρχει μέθοδος ἐργασίας, ὅτι ὑπάρχει συντονισμὸς καὶ ὅτι ὑπάρχει ἐκ μέρους ὅλων τῶν ἀποτελούντων τὴν κυβερνητικὴν πτέρυγα καὶ τεταγμένων αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὰς ἐπάλξεις τοῦ ἀγῶνος προσπάθεια καταβαλλομένη, καταβαλλομένη χάριν τῆς εὐημερίας ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν ἐργαζομένων Ἑλλήνων, ὅλων ἀνεξαιρέτως, εἰς οἱανδήποτε τάξιν καὶ ἂν ἀνήκουν καὶ πρὸ παντός, βεβαίως, ἐκείνων ποὺ ἀνήκουν εἰς τὴν τάξιν τῶν Ἑλλήνων ἀγροτῶν, εἰς τὴν τάξιν εἰς τὴν ὁποίαν δικαίως ἀφιερώθη, καὶ δικαιωματικῶς λέγομεν πλέον ὅτι ἀφιερώθη, τὸ πρῶτον ἔτος τῆς διακυβερνήσεως τοῦ τόπου. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Συμπολιτεύσεως).

§122Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὴν Κυβέρνησιν, ἂν πρόκειται ἄλλος Ὑπουργὸς νὰ λάβῃ τὸν λόγον διὰ νὰ ἀναμείνω.

§123Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Βοηθὸς Ἀναπλ. Ὑπ. Συντ.). Ὄχι, κύριε Πρόεδρε.

§124Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τότε παρακαλῶ τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γ. Παπανδρέου.

§126Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἠκούσαμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου, ὁ ὁποῖος συμφώνως πρὸς τὴν Σχολήν, ἡ ὁποία διαμορφώνεται εἰς τοὺς κόλπους τῆς Κυβερνήσεως, ὡμίλησεν ἐπίσης ἐπὶ μακρὰς ὥρας. Αἱ ὧραι ἦσαν τρεῖς. Ἡ ἐντύπωσις, τὴν ὁποίαν ἀποκομίζομεν ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν εἶναι ὅτι εὑρίσκεται ἐγγύτερον πρὸς τὴν Σχολὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ἀπώτερον ἀπὸ τὴν Σχολὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος). Κύριοι βουλευταί, ἐδικαιούμην νὰ ἀναμένω ὅτι ἡ ἀπάντησις θὰ ἐδίδετο αὐτοπροσώπως ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, καὶ ὄχι δι’ ἀντιπροσώπου, διότι ἀπηυθύνθην πρὸς τὸν ἴδιον καὶ εἶχε καιρόν. Ἀλλὰ ἐπροτίμησε καὶ πάλιν τὴν Ἀντιπροσωπείαν... Κύριοι βουλευταί, καθ’ ὅσον ἀφορᾶ τὸ οἰκονομικὸν θέμα, θὰ εἶμαι σύντομος. Καὶ ἂν δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἐπεκταθῶ εὐρύτερον ἐπὶ γενικωτέρων πολιτικῶν θεμάτων, θὰ ἔκρινα ὅτι δὲν ὑπῆρχε λόγος νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα. Διότι οἱ ἀριθμοί, τοὺς ὁποίους ἐπεκαλέσθην εἰς τὴν ὁμιλίαν μου, ἦσαν ἐπίσημοι. Εἶχον προηγουμένως ἀπευθυνθῆ πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, τὸν ὁποῖον παρεκάλεσα νὰ δώσῃ ἐντολὴν εἰς τὰς ὑπηρεσίας, διὰ νὰ δοθοῦν ἐπίσημα στοιχεῖα καὶ πρὸς ἡμᾶς. Ἡ διαταγὴ εἶχε δοθῆ καὶ ὅλοι οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους εἴχομεν ἐπικαλεσθῆ, ἦσαν ἀριθμοὶ ἐπίσημοι ἀπὸ τὰ στοιχεῖα τῶν ὑπηρεσιῶν. Ἐξηγεῖται τοιουτοτρόπως διατὶ οὐδεὶς ἀπὸ τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἐπεκαλέσθημεν, ἐσαλεύθη. Ὑπῆρξεν «ἀσάλευτος ἡ πορεία» των. Καθ’ ὅσον ἀφορᾶ τὸν ἀπόντα κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, θὰ ἀρκεσθῶμεν εἰς δύο ὑπομνήσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν πρόκειται νὰ τὸν ἐνοχλήσουν εἰς τὰς σημερινὰς ἐπιπόνους ἀπασχολήσεις του... Δύο ἦσαν οἱ μεγάλοι προσωπικοί του θρίαμβοι: Πρῶτον, ὅτι ἐξησφάλισεν εἰς τὴν Ἀμερικὴν τὰ ὑπόλοιπα τῆς Βοηθείας κατ’ ἐξαίρεσιν, ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος, τὰ 59.000.000 δολλάρια. Ἀνέγνωσα ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας τὸν νόμον τοῦ Κογκρέσσου, ὁ ὁποῖος ἐπιβεβαιώνει ὅτι τὰ ὑπόλοιπα χορηγοῦνται εἰς ὅλας ἀνεξαιρέτως τὰς χώρας. Ἑπομένως καὶ εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, παρὰ τὸ σφοδρὸν πάθος του νὰ εἶναι ἐξαίρεσις, ὑπῆρξε κανών. Ἡ ἄλλη μεγάλη προσωπικὴ ἐπιτυχία του, ἦσαν οἱ ἐντελῶς ἐξαιρετικοὶ ὅροι, ὅπως τοὺς ἐχαρακτήρισε τῆς συμφωνίας μὲ τὴν Γερμανίαν. Συνάδελφος, πρὸ ἡμερῶν, ἀνέγνωσε ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς τηλεγράφημα ἀπὸ τὴν Βόννην πρὸς τοὺς οἰκονομικοὺς «Τάϊμς», συμφώνως πρὸς τὸ ὁποῖον, ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ χορηγήσῃ εἰς περισσοτέρας χώρας πιστώσεις ἐπὶ τῇ βάσει τῶν αὐτῶν ὅρων τῆς Ἑλληνογερμανικῆς συμφωνίας. Καὶ πάλιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ περιπίπτει εἰς τὸν κανόνα... Καθ’ ὅσον ἀφορᾶ τοὺς λόγους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου, θὰ ἐπεθύμουν νὰ τὸν πληροφορήσω ὅτι, ὅταν ἡμεῖς προσδιωρίσαμεν ποῖα γεγονότα εἶναι ἄσχετα πρὸς τὴν παρουσίαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπηρεάσαν κατ’ εὐμενῆ τρόπον τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας, ἠθέλαμεν ὄχι νὰ ἐπικρίνωμεν, ἠθέλαμε νὰ προφυλάξωμεν τὴν Κυβέρνησιν ἡ ὁποία ἐπεδίωξε νὰ μείνῃ ἀπροφύλακτος. Διότι ἀπὸ τὴν ὥραν ποὺ θὰ διεκδικήσῃ τὰ εὐμενῆ γεγονότα, ἐκτίθεται εἰς τὸ χρέος νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην καὶ διὰ τοὺς σεισμοὺς τῶν Ἰονίων. Ἀλλὰ ἡμεῖς οὔτε τὰς εὐτυχεῖς περιστάσεις τοὺς ἀπεδώσαμεν, οὔτε τὰς ἀτυχίας. Κρίνομεν μόνον ἔργα της, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἰδικῆς της πολιτικῆς καταλήγομεν εἰς συμπεράσματα. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ἀνεφέρθη πρῶτον εἰς τὸν προϋπολογισμόν, καὶ ἠμφισβήτησεν ὅτι ὑπάρχει ἐπιβολὴ νέων φόρων καὶ ἐπιβάρυνσις τῶν λαϊκῶν τάξεων. Καταθέτω τὸν πίνακα, ὁ ὁποῖος θὰ ὑπάρξῃ εὐκαιρία νὰ συζητηθῇ, ὅταν ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν ὁ προϋπολογισμός, καὶ ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἀναλυτικῶς συνάγεται ὅτι οἱ νέοι φόροι, βεβαίως ἀπὸ τὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν, ὅπως εἶχα δηλώσει εἰς τὴν ὁμιλίαν μου, ἀνέρχονται εἰς 972 δισεκατομμύρια. Καὶ ἐκ τούτων βαρύνουν τὰς λαϊκὰς τάξεις ἐν συνόλῳ 833 δισεκατομμύρια. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα τῶν ἐξαγωγῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ὡμίλησε περὶ τῶν ἐξαγωγῶν καὶ τοῦ Ὀκτωβρίου καὶ τοῦ Νοεμβρίου. Οἱ ἀριθμοί, τοὺς ὁποίους διέθετα, ἔφθαναν ἕως τὸ τέλος τοῦ Σεπτεμβρίου καὶ προσδιώριζαν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀνεφέρθη εἰς τὴν ὁμιλίαν μου, ὅτι ἕως τότε ἡ αὔξησις ἦτο 1,6 ἑκατομμύρια. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ καίριον θέμα, τοῦ καπνοῦ. Εἶχον ὑποστηρίξει καὶ ἐνώπιον τοῦ λαοῦ, ὅτι ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἡ Κυβέρνησις, ἀπεστέρησεν ἀπὸ τοὺς καπνοπαραγωγοὺς κατὰ τὸ λῆγον ἔτος 600 δισεκατομμύρια δραχμῶν. Καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Κυβερνήσεως ἠκούσθη ὅτι εἶχα ἐνδώσει εἰς ἐσφαλμένους συμβούλους. Ἀπόψε ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ἐπεβεβαίωσε τοὺς ἀριθμούς. Ἔχομεν ἄλλως τε μίαν ἀνακοίνωσιν τῆς Καπνεμπορικῆς Ὁμοσπονδίας τῆς Ἑλλάδος, αὐτὴν τὴν ἑσπέραν, ἡ ὁποία ἀσφαλῶς θὰ εἶναι εἰς χεῖρας ὅλων τῶν συναδέλφων, συμφώνως πρὸς τὴν ὁποίαν ἡ Καπνεμπορικὴ Ὁμοσπονδία ἀναγνωρίζει ὅτι «ἡ ἀξία τῶν εἰς χεῖρας τῶν καπνεμπορικῶν ἐν γένει ἐπιχειρήσεων, εὑρισκομένων κατὰ τὴν 1.4.1953 ἀποθεμάτων καπνῶν ἐξ 40.000 περίπου τόννων ἀνέρχεται εἰς δολλάρια 39.425.000. Τοῦτο σημαίνει ὅτι ἡ περὶ ἧς πρόκειται ἐκ δραχμῶν 6.600 διαφορὰ κατὰ δολλάριον, ἡ ὁποία περιέρχεται εἰς τοὺς καπνεμπόρους, θὰ συμποσωθῇ εἰς τὸ ποσὸν τῶν δραχμῶν 250 δισεκατομμυρίων». Καὶ προβαίνει κατόπιν εἰς ἀναλύσεις, ἀπὸ τὰς ὁποίας συνάγει, ὅτι, σημαντικὸν ποσὸν κατὰ διαφόρους τρόπους ἀφαιρεῖται καὶ πάλιν ἀπὸ τοὺς καπνεμπόρους. Ἔχομεν ἑπομένως καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ κειμένου μίαν πλήρη ἐπιβεβαίωσιν διὰ τὸ μέγα ποσὸν τῶν 600 δισεκατομμυρίων, ἢ τῶν 500 δισεκατομμυρίων. Διότι τὸ θέμα δὲν εἶναι, ἐὰν τὸ ποσὸν ἦτο ἀκριβῶς 600 ἢ 500 δισεκατομμύρια. Ἀλλὰ τὸ θέμα εἶναι, ὅτι ὑπάρχει μέγα ποσόν, ἑκατοντάδων δισεκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον τελικῶς περιέρχεται εἰς τὸ Δημόσιον καὶ τοὺς καπνεμπόρους. Ἀλλὰ ὁπωσδήποτε ἀφαιρεῖται ἀπὸ τοὺς καπνοπαραγωγούς. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα. Καὶ τὸ θέμα παραμένει, ὁσονδήποτε καὶ ἐὰν προσπαθήσουν μὲ διαφόρους συλλογισμοὺς νὰ ἐμφανίσουν ἐλάττωσιν τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον προσδιορίζομεν. Παραμένει μέγα τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἀντὶ νὰ περιέλθῃ εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι τὸ παρήγαγον, περιέρχεται εἰς ἄλλους, ἢ εἰς τοὺς καπνεμπόρους, ἢ εἰς τὸ Δημόσιον. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ βαρεῖα εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως. Εἰς τοὺς ἀδήλους πόρους διεπιστώθη, ὅτι δὲν ὑπάρχει διαφορὰ ἀριθμῶν. Καὶ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ ἐπίσης τὰς εἰσαγωγὰς ὡμολογήθη ὅτι τὸ ποσὸν τοῦ Ἰουνίου 1952 ἦτο πράγματι εἰδικῶς ἐξογκωμένον καὶ δὲν ὑπόκειται εἰς ὁμοιόμορφον σύγκρισιν πρὸς τὸν νέον Ἰούνιον, διότι ἄλλο ἦτο πέρυσι τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ὡδήγει εἰς τὴν συσσώρευσιν κατὰ τὸν μῆνα αὐτὸν καὶ ἄλλο εἶναι τὸ ἐφέτος ἐφαρμοζόμενον. Καὶ ἐρχόμεθα, κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ βασικὸν θέμα. «εἰς τὸ ἔτος τοῦ ἀγρότου». Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ὅτι τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα ἐφέτος εἶναι ηὐξημένον. Ἀπορῶ διατὶ ὑπεβλήθη εἰς τόσον ἀριθμητικὸν κόπον, διὰ νὰ ἐπιβεβαιώσῃ ἕνα γεγονὸς τὸ ὁποῖον συνάγεται αὐτομάτως ἀπὸ τὴν ηὐξημένην παραγωγήν. Ὅταν ἔχῃ αὔξησιν ἡ παραγωγή, εἶναι φυσικὸν ὅτι καὶ τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα εἶναι ηὐξημένον. Τὸ θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπρόκειτο νὰ συγκεντρώσωμεν τὴν προσοχήν μας, ἦτο τὸ θέμα τῶν τιμῶν καὶ κυρίως τὸ θέμα τῶν τιμῶν τοῦ σίτου. Οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους ἐπεκαλέσθη, μᾶς ἀπέδειξαν καὶ ὁδηγοῦν εἰς τὸ συμπέρασμα — διότι οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ προσδιορίζονται ἀπὸ τοὺς δείκτας τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης — ὁδηγοῦν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ αὔξησις τῶν τιμῶν τῶν εἰδῶν γεωργικῆς παραγωγῆς κινεῖται γύρω εἰς τὰ 10–11% ἐνῷ ἡ αὔξησις τῶν τιμῶν τῶν βιομηχανικῶν εἰδῶν γεωργικῆς καταναλώσεως κινεῖται εἰς τὰ 22–23%. Ἔχομεν ἑπομένως 11–12% ἄνοιγμα τῆς ψαλίδος εἰς βάρος τῶν εἰδῶν γεωργικῆς παραγωγῆς καὶ ὑπὲρ τῶν βιομηχανικῶν εἰδῶν γεωργικῆς καταναλώσεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ἐπέμεινεν εἰς τὴν διαπίστωσιν, ὅτι τὸ εἰσόδημα τοῦ ἀγρότου ηὐξήθη. Ἡμεῖς δὲν τὸ ἠμφισβητήσαμεν. Ἀλλὰ εἴπομεν ἔκτοτε: Πράγματι, εἰσόδημα θὰ ἔχουν περισσότερον. Ἀλλὰ ὀφείλεται τοῦτο εἰς τὴν ηὐξημένην ἐσοδείαν καὶ ὄχι εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὀφείλονται αἱ τιμαί, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἠλαττωμέναι. Ἀλλὰ τότε, διατὶ ἡ ηὐξημένη βιομηχανικὴ παραγωγὴ δὲν ὁδηγεῖ ἐπίσης εἰς ἐλάττωσιν, ἀλλὰ εἰς αὔξησιν τῶν τιμῶν, συγκρινομένη πρὸς τὰ εἴδη τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς; Αὐτὸ ὑπῆρξε τὸ ἐρώτημα.... (Χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, αὐτὰ συνοψίζουν τὴν ἀπάντησιν ἡ ὁποία πρέπει νὰ δοθῇ. Ἀλλὰ πέραν αὐτῆς τῆς διαπιστώσεως ὑπάρχει καὶ τὸ ἄλλο μέγα θέμα. Μᾶς ἠρώτησαν: Μετὰ τὴν ὑποτίμησιν, ποῖαι προβλέψεις ἐπηλήθευσαν; Καὶ ἀπαντῶμεν διὰ μίαν ἀκόμη φοράν: Ἐπηλήθευσεν ἡ πρόβλεψις ὅτι ἡ ὑποτίμησις θὰ ἐγίνετο εἰς βάρος τῶν μισθοσυντηρήτων τῆς χώρας. Εἴπομεν ὅτι ἡ ὑποτίμησις τῆς δραχμῆς θὰ καταλήξῃ εἰς ὑποτίμησιν τῆς ἐργασίας. Καὶ ἡ πρόβλεψίς μας ἐπηλήθευσεν. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπεδίωξε μετατόπισιν τοῦ εἰσοδήματος. Καὶ ἐρωτῶμεν: Πρὸς ποίαν τάξιν; Ἀπρόβλεπτα εἰσοδήματα προεκάλεσεν πράγματι ἡ ὑποτίμησις τῆς δραχμῆς. Καὶ σήμερον, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διαπιστοῦται, εἶναι ὅτι οἱ ἀγρόται λαμβάνουν τιμὴν μικροτέραν ἐν σχέσει πρὸς τὰ βιομηχανικὰ εἴδη, οἱ δὲ μισθοσυντήρητοι εἶναι οἱ ἐσταυρωμένοι τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. (Χειροκροτήματα). Αὐτὴ εἶναι ἡ τελικὴ ἀπάντησις, τὴν ὁποίαν ἐπαναλαμβάνομεν ἀπέναντι τῆς πολιτικῆς διὰ τὴν ὁποίαν πανηγυρίζει ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ. Καὶ τώρα, κύριοι βουλευταί, εἰσέρχομαι εἰς τὰ γενικώτερα θέματα, τὰ ὁποῖα ἀπετέλεσαν τὸν κύριον λόγον τῆς ἀνόδου μου εἰς τὸ βῆμα. Ἠσχολήθη καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης μὲ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἀποδόσεως τῶν Ὑπουργείων των καὶ εἶχον δίκαιον. Ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον δὲν εἶχον δίκαιον ἦτο, ὅτι προσέδωσαν χαρακτῆρα ἀντιδικίας καὶ εἰς τὸ θέμα τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς καὶ εἰς τὸ θέμα τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ὁμιλῶν καὶ ἐκθέτων τὰ πεπραγμένα τοῦ Ὑπουργείου του εἶπεν: «Πιστεύω ὅτι ...... (ἀναγινώσκει) ......», ταὐτοχρόνως ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀνῄρεσε τὸν ἰσχυρισμόν του ὅτι ὁ ἴδιος, διότι ἐν συνεχείᾳ εἶπεν: «Κύριοι συνάδελφοι πέραν ...... (ἀναγινώσκει) ......». Κύριοι βουλευταί, ὅταν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐπιβεβαιώνῃ ὁ ἴδιος ὅτι αἱ προκάτοχοι Κυβερνήσεις ἐπραγματοποίησαν τὸ ἀπείρως γενικώτερον καὶ δυσχερέστερον ἔργον τῆς συμμετοχῆς τῆς χώρας μας εἰς τὰ γενικὰ Σύμφωνα τοῦ Ν.Α.Τ.Ο. καὶ τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως καὶ ὅταν ἐπιβεβαιώνῃ ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν ἐξεπληρώθησαν εἰς ἀκέραιον αἱ ἀνειλημμέναι ὑποχρεώσεις τῆς Ἑλλάδος, πόθεν συνάγει τὸ συμπέρασμα ὅτι τὸ τυπικὸν σύμφωνον, εἰς τὸ ὁποῖον ὁ ἴδιος ἀποδίδει περιωρισμένην σημασίαν, τὸ σύμφωνον τῆς Ἀγκύρας, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ ἀπὸ ἄλλην Κυβέρνησιν; Ἰδοὺ διατὶ ἀπετέλεσε σφάλμα ἢ κομματικὴ ἀντιδικία. Ζητοῦμεν ἐπὶ τῶν γενικωτέρων ἐθνικῶν ζητημάτων ἀνώτερον ἐθνικὸν πνεῦμα. Καὶ πληροφορῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι ὁσονδήποτε σημαντικὸν καὶ ἂν εἶναι τὸ κῦρος τοῦ σημερινοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὑπεράνω οἱουδήποτε προσωπικοῦ κύρους εἶναι τὸ κῦρος τῆς Ἡνωμένης Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα). Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀναφερόμενος εἰς τὸ τελευταῖον σύμφωνον τῶν στρατιωτικῶν εὐκολιῶν μὲ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, εἶπεν ὅτι τὸ Σύμφωνον αὐτὸ ἐμπεδώνει τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας. Ὅταν τὸ Σύμφωνον αὐτὸ ἦλθε πρὸς κύρωσιν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἐδηλώσαμεν ὅτι εἴμεθα σύμφωνοι, διότι πράγματι τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἔχει τὴν γνώμην ὅτι ἡ ὀργάνωσις τῆς Ἀμύνης δὲν ἐλαττώνει, ἐπαυξάνει τὰς ἐγγυήσεις τῆς εἰρήνης. Τὸ Σύμφωνον τῆς Ἀσφαλείας διὰ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, χαιρετίζεται, ἔχει καλῶς. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον ἀνέκαθεν ἐπεσημάναμεν καὶ τὸ ὁποῖον προχθὲς ἐπανέλαβεν ὁ συνάδελφός μου εἰς τὴν ἡγεσίαν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, εἶναι τὰ σφάλματα τὰ ὁποῖα διέπραξεν ἡ Κυβέρνησις, ἐν προκειμένῳ. Τὸ πρῶτον ὑπῆρξεν ἡ ἀποφυγὴ τῆς ἐπικοινωνίας μὲ τὴν ἀντιπολίτευσιν. Ἀπὸ τὴν παγίαν πολιτικὴν παράδοσιν τοῦ τόπου προκύπτει ὅτι ἐπὶ γενικωτέρων Ἐθνικῶν θεμάτων, ἡ Κυβέρνησις ἐπικοινωνεῖ μὲ τοὺς ἡγέτας τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἐφ’ ὅσον εἶναι δεδομένον ὅτι ἡ ἐθνικὴ πολιτικὴ ἡ ὁποία ἀκολουθεῖται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ἐγκρίνεται ἀπὸ τὰ Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἀπέφυγε τὴν συνέχειαν τῆς παραδόσεως αὐτῆς. Ἀλλὰ πέραν τούτου κατηγγείλαμεν ἔκτοτε ὅτι ἡ συμφωνία αὐτὴ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ περιέχῃ ὅρους, οἱ ὁποῖοι δὲν περιέχονται καὶ εἰς τὰς ἄλλας συμφωνίας. Καὶ ἀκόμη τότε διεκηρύξαμεν, ὅτι βεβαίως ἡ αὐτοτέλεια — τὸ διεκηρύξαμεν ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως — διὰ τὰ σύγχρονα Κράτη ἔχει παρέλθει. Ἀλλὰ εἰς μὲν τὰ Κράτη τοῦ παραπετάσματος παρῆλθε διὰ νὰ ἀντικατασταθῇ μὲ τὴν ὑποτέλειαν, εἰς δὲ τὰ ἐλεύθερα Κράτη παρῆλθε διὰ νὰ ἀντικατασταθῇ μὲ τὴν ἠθικῶς ὁμότιμον συνεργασίαν ἐλευθέρων Κρατῶν. (Χειροκροτήματα). Ἐφ’ ὅσον, λοιπόν, ἡ ἑτεροδικία δὲν ἀπετέλεσε γενικὸν κανόνα ὅλων τῶν Συμφώνων τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν μὲ τὰς ἄλλας χώρας καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ ἑτεροδικία ἀποτελεῖ ὅρον ἀνίσου μεταχειρίσεως τῆς Ἑλλάδος, ἔκτοτε διεμαρτυρήθημεν. Καὶ ἐπαναλαμβάνω τὴν διαμαρτυρίαν καὶ καταλογίζομεν τὴν εὐθύνην εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἐδέχθη ὅρον, ὁ ὁποῖος θίγει τὴν φιλοτιμίαν τοῦ λαοῦ μας. Καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅπως χθὲς ἐτόνισε καὶ ὁ συνάδελφός μου, ὅτι ἀφοῦ συνέβη σφάλμα εἰς τὴν διαχείρισιν τοῦ ἐν λόγῳ θέματος καὶ ἐφ’ ὅσον διαπιστοῦται ὅτι ἡ ἑτεροδικία δὲν ἀποτελεῖ γενικὸν ὅρον εἰς ὅλα τὰ σχετικὰ Σύμφωνα, ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἐπανέλθῃ ἐπικαλουμένη τὴν ὁμόθυμον ἔκκλησιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, διὰ νὰ διαγράψῃ ὅρον ὁ ὁποῖος ἀποδεικνύει ἄνισον μεταχείρισιν καὶ θίγει τὴν ἐθνικήν μας φιλοτιμίαν. Θὰ πρέπει ἡ μεγάλη Ἀμερικανικὴ Δημοκρατία νὰ ἀντιληφθῇ ὅτι ἡ συμμαχία δὲν εἶναι μόνον στρατιωτικὴ πρᾶξις, ἀλλ’ εἶναι πρὸ παντὸς ψυχικὸν γεγονὸς καὶ πρέπει αἱ φιλοτιμίαι νὰ μὴ ἐνοχλοῦνται, ὅταν συντάσσωνται τὰ Σύμφωνα. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, διαφωτίζουσα τὴν Κυβέρνησιν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ἀσφαλῶς θὰ ἐπιτύχῃ διόρθωσιν τοῦ κειμένου, ἡ ὁποία θὰ δώσῃ μίαν γενικὴν ἱκανοποίησιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὡμίλησε περὶ μιᾶς «ἀνατάσεως τῶν ψυχῶν», καὶ μιᾶς «ἠθικῆς ἀνασυγκροτήσεως», ἡ ὁποία συντελεῖται εἰς τοὺς κόλπους τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Εἶναι ἐλεύθερος νὰ ἔχῃ τὴν γνώμην του. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ὁμιλεῖ περὶ τοῦ ἰδεαλισμοῦ αὐτῆς τῆς ἠθικῆς ἀνατάσεως, ἐφ’ ὅσον μᾶς λέγει ὅτι ὅλαι αἱ ἀνθρώπιναι μικρότητες ἐντὸς τοῦ Συναγερμοῦ ἔχουν καταλυθῆ, καὶ ὑπάρχει μία ἀτμόσφαιρα ἀνιδιοτελείας καὶ αὐτοθυσίας, ἡ ὁποία συνδέει τὰ μέλη του, νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁ ὁποῖος ἐπιδίδεται ἐνίοτε εἰς τὴν συγγραφήν, θὰ ἔχῃ ἕνα ἐνδιαφέρον θέμα νέου συγγράμματος, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ συνθέσῃ τὸν ἰδεαλισμὸν τῆς ψυχικῆς ἀνατάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, μὲ τὰ σκοτεινὰ διδάγματα τοῦ συγγραφέως τοῦ «Ἡγεμόνος», ἐνώπιον τῆς μνήμης τοῦ ὁποίου κατ’ αὐτὰς εἰς τὴν Φλωρεντίαν πρόκειται νὰ γονυπετήσῃ ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ... (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ὁ συνάδελφός μου εἰς τὴν ἡγεσίαν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, προέβη εἰς γενικὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας δὲν πρόκειται νὰ ἐπαναλάβω. Ἀλλ’ ὑπάρχουν δύο θέματα ἐπὶ τῶν ὁποίων αἰσθάνομαι καθῆκον νὰ διατυπώσω ἐπίσης τὴν γνώμην μου. Ὑπάρχει, πρῶτον, τὸ θέμα τῆς ἡγεσίας τοῦ στρατεύματος. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁμιλῶν διὰ τὴν σημερινὴν ἡγεσίαν, τὴν ἀπεκάλεσε «νῦν ἀξίαν ἡγεσίαν». Καὶ ἡ ἀντιδιαστολὴ ὑπῆρξε σαφής. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἠθέλησε νὰ γίνῃ ἀκόμη σαφέστερος. Εἶπεν: Ἡ προηγουμένη ἡγεσία ἐπεδίδετο εἰς δημαγωγίαν. Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ὅταν διατυποῦται τόσον βαρεῖα κατηγορία, τὸ πρῶτον ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον δικαιούμεθα καὶ ὀφείλομεν νὰ θέσωμεν εἶναι, ποῖος εἶχε τοποθετήσει αὐτὴν τὴν ἀναξίαν ἡγεσίαν εἰς τὴν θέσιν της. Ὁ σημερινὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὡς ἡγέτης τοῦ Στρατεύματος! Ἐὰν ἑπομένως ὑπάρχουν εὐθῦναι ἀναξιότητος τῆς παλαιᾶς ἡγεσίας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιρρίπτωνται εἰς βάρος τῶν ἄλλων. Ἀλλὰ καθ’ ἡμᾶς δὲν ὑπάρχουν εὐθῦναι. Καθ’ ἡμᾶς ἡ προγενεστέρα ἡγεσία τοῦ στρατεύματος, προσέφερεν ἀληθῶς ἐθνικὰς ὑπηρεσίας. Ἐὰν ἡ δόξα τοῦ Ρίμινι εἶναι δημαγωγία, ἐὰν ἡ συντριβὴ τοῦ κομμουνισμοῦ τὸν Δεκέμβριον εἶναι δημαγωγία, ἐὰν ἡ συντριβὴ τοῦ συμμοριτισμοῦ καὶ εἰς τὸν Γράμμον καὶ εἰς τὸ Βίτσι ἀπὸ τοὺς ἡγέτας πολεμιστὰς τοῦ μετώπου εἶναι δημαγωγία, τότε ἡμεῖς μακαρίζομεν αὐτὴν τὴν δημαγωγίαν! (Χειροκροτήματα). Δὲν ἀποτελοῦν δημαγωγίαν αἱ πράξεις ἐθνικῆς ὑπηρεσίας. Καὶ δὲν εἶναι δυνατόν, χλευαζομένους τοὺς πρώην ἡγέτας τοῦ στρατεύματος, ἀπὸ τοῦ ἐθνικοῦ αὐτοῦ βήματος, νὰ ἀφήσωμεν ἀνυπερασπίστους. Δι’ ἡμᾶς ἔχουν προσφέρει ἀληθεῖς ἐθνικὰς ὑπηρεσίας. Δὲν ὑπῆρξαν δημαγωγοί. Ὑπῆρξαν ἔνδοξοι στρατιῶται. Ἐκτὸς ἐὰν δημαγωγία θὰ ἐπρόκειτο νὰ ὀνομασθῇ ἡ πρωτοβουλία πρὸς ἀνέγερσιν εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς Ἠπείρου ἀδριάντος δι’ ἕνα ζῶντα, ἐνῷ μέχρι τοῦδε δὲν ἔχει ἀνεγερθῆ δι’ ἕνα μεγάλον νεκρόν, εἰς τὸν ὁποῖον ὀφείλεται καὶ ἡ ἀπελευθέρωσις τῆς Ἠπείρου καὶ ἡ Μεγάλη Ἑλλάς... (Χειροκροτήματα). Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι μετὰ τὴν στάσιν τοῦ Μαΐου ἐπανῆλθον εἰς τὸν στρατὸν «ἀποτελοῦν ἐγγύησιν διὰ τὴν ὥραν τοῦ μεγάλου κινδύνου». Ἐὰν ὅμως, οἱ νέοι ἡγέται παρέχουν ἐλπίδας, ὅτι θὰ εἶναι ἐγγύησις, οἱ παλαιοὶ ἀπέδειξαν ὅτι ὑπῆρξαν ἐγγύησις! (Χειροκροτήματα). Καὶ ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὸ μέγα θέμα, τὸ ὁποῖον συγκινεῖ γενικώτερον τὴν δημοσίαν γνώμην, εἰς τὸ θέμα τῆς δίκης τῆς Ἀεροπορίας. Κύριοι βουλευταί, σπανίως εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ζωὴν θέμα συνεκίνησε τόσον βαθέως καὶ εἰς τόσην εὐρύτητα τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Οἱ διαχωρισμοὶ τῶν κομματικῶν παρατάξεων ἔχουν καταλυθῆ. Δὲν ὑπάρχει Κυβέρνησις καὶ Ἀντιπολίτευσις, αἱ ὁποῖαι διαμάχονται. Περίπου τὸ σύνολον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ κατέχεται ἀπὸ συγκίνησιν ἐνώπιον τοῦ θέματος. Ἀποτελεῖ τοῦτο μίαν ἀπόδειξιν διὰ τὴν εὐαισθησίαν, διὰ τὸ ὑψηλὸν ἐπίπεδον τοῦ πολιτισμοῦ, εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ὁ λαός μας. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κατ’ ἐξοχὴν ἔχει συγκινήσει τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, εἶναι ἡ ἀνησυχία μήπως ὑπῆρξαν βασανιστήρια καὶ μήπως ἑπομένως, χρησιμοποιοῦνται εἰς τὴν Ἑλληνικὴν πολιτικὴν ζωήν, μέθοδοι ἀπαράδεκτοι διὰ τὸ φῶς τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συγκινεῖ τὴν Ἑλληνικὴν δημοσίαν γνώμην εἶναι μήπως δὲν ὑπῆρξαν ἐπαρκῶς πλήρη περιστατικὰ ἐνώπιον τοῦ Δικαστηρίου, ὥστε νὰ προφυλαχθῇ ἀπὸ ἕνα ἐνδεχόμενον δικαστικῆς πλάνης. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐμπιστεύεται εἰς ἴσον βαθμὸν καὶ τὴν τακτικὴν καὶ τὴν στρατιωτικὴν δικαιοσύνην. Ἀλλ’ εἶναι βέβαιον, ὅτι αἱ ἐγγυήσεις αἱ ὁποῖαι περιβάλλουν τὴν τακτικὴν δικαιοσύνην, εἶναι μεγαλύτεραι. Τὴν ποινικὴν ἀγωγὴν εἰς τὴν στρατιωτικὴν δικαιοσύνην ἀσκεῖ ὁ Ὑπουργός. Εὔλογον ἑπομένως εἶναι νὰ δημιουργῆται μεγαλυτέρα ἀνησυχία διὰ τὸ ἐνδεχόμενον δικαστικῆς πλάνης, εἰς τὰ στρατιωτικὰ Δικαστήρια, παρ’ ὅσον εἰς τὰ τακτικὰ Δικαστήρια. Τοῦτο δημιουργεῖ ηὐξημένας εὐθύνας διὰ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Διοίκησιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐπανειλημμένως μέχρι τοῦδε ἔχει δώσει ἀπάντησιν εἰς τὸ θέμα. Καὶ νομίζω, ὅτι συνοψίζονται εἰς δύο ἰσχυρισμοὺς αἱ ἀπόψεις του. Ἡ πρώτη ἀπάντησις εἶναι, ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἀποδείξεις διὰ τοιαύτας κακώσεις διὰ τοιαῦτα βασανιστήρια. Καὶ ἡ δευτέρα ἀπάντησις εἶναι ὅτι ὑπάρχει ἕνα ὑπέρτατον ἰδεῶδες, ἡ ἀσφάλεια τοῦ Ἔθνους, ἡ ἀσφάλεια τῆς Ἀεροπορίας, ἡ ὁποία πρέπει νὰ προταχθῇ ἀπὸ κάθε ἄλλην ἄποψιν. Θὰ ἀπαντήσωμεν καὶ εἰς τοὺς δύο ἰσχυρισμούς. Δὲν νομίζομεν, ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ὅτι μέχρι τοῦδε δὲν ὑπῆρξαν ἀντικειμενικὰ περιστατικὰ τὰ ὁποῖα ἐμβάλλουν εἰς ἀνησυχίας καὶ τὰ ὁποῖα θὰ ἐπέβαλλον εἰς μίαν Κυβέρνησιν, εἰς μίαν Διοίκησιν, νὰ ἐπέμβῃ πρὸς ἐξακρίβωσιν. Δὲν πρόκειται ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας νὰ φέρωμεν μακρὰν σειρὰν περιστατικῶν διὰ νὰ μεταβάλωμεν τὴν Βουλὴν εἰς Δικαστήριον. Θὰ ἀρκεσθῶμεν εἰς ἐλάχιστα. Διακεκριμένοι καὶ ἔγκυροι καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου, ὡς ὁ κ. Δημητριάδης καὶ ὁ κ. Χρηστέας, ἔχουν ὑπευθύνως βεβαιώσει κακώσεις. Πέραν οἱουδήποτε ἄλλου τυπικοῦ στοιχείου, ὅ,τι ἐνδιαφέρει ὅ,τι διαφορφώνει τὴν συνείδησιν τοῦ Ἔθνους, εἶναι ἡ ἄμεσος κρίσις τῶν γεγονότων. Εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ Ἔθνους ἔχει διαμορφωθῆ ἡ πεποίθησις, ὅτι δύο διακεκριμένοι καὶ ἐθνικῶς ἀδιάβλητοι καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου, ἐβεβαίωσαν τὴν ὕπαρξιν τῶν κακώσεων καὶ ἐφ’ ὅσον περὶ τούτου πρόκειται, τίθεται τὸ ἐρώτημα: Ὅταν ἐβεβαιώθη ἀπὸ δύο καθηγητὰς αὐτὸ τὸ γεγονός, ποῖον καθῆκον εἶχεν ἡ Κυβέρνησις; Ὤφειλε νὰ ἐξακριβώσῃ τὰ πράγματα πρὸ τῆς ἐκδόσεως τῆς ἀποφάσεως. Πέραν αὐτῆς ὑπάρχει καὶ ἄλλη ἀποδεδειγμένη περίπτωσις. Γνωρίζομεν ὅλοι, ὅτι ἐντὸς τοῦ δικαστηρίου ὑπῆρξαν ἐν ἐνεργείᾳ Ἀξιωματικοὶ τῆς Ἀεροπορίας, οἱ ὁποῖοι κατήγγειλαν ἄλλους ἐν ἐνεργείᾳ συναδέλφους των, ὅτι εἰς τὸ προαύλιον τοῦ δικαστηρίου ἤσκουν πίεσιν ἐπὶ τῶν μαρτύρων. Εἷς ἑπομένως ἐκ τῶν δύο εἶχε δίκαιον. Καὶ συνεπῶς εἶναι ἔνοχος ἢ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος κατήγγειλεν, ἢ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἤσκησε πίεσιν. Αὐτὸ εἶναι ἀντικειμενικὸν δεδομένον. Τί ἔπραξε καὶ τί παρέλειψεν ἡ διοίκησις ἀπέναντι αὐτῶν τῶν συγκεκριμένων γεγονότων; Πέραν αὐτῶν ἔχομεν τὸ γεγονός, ὅτι ὁ Σμήναρχος Παπαπαναγιώτου κατηγορήθη ἀπὸ ἕνα μάρτυρα ὅτι ἤσκει πίεσιν. Ἡ Κυβέρνησις προήγαγε τὸν Σμήναρχον Παπαπαναγιώτου καὶ ἐκ τῆς πράξεως αὐτῆς συνάγεται ἀσφαλῶς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ὁ Σμήναρχος αὐτὸς κατὰ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως, δὲν δύναται νὰ εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἤσκησε πίεσιν. Ἑπομένως πρέπει ἄλλος νὰ ἔχῃ ἀσκήσει τὴν πίεσιν. Ποίαν προσπάθειαν, ποίαν ἐντολὴν ἐξέδωκεν ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἐξευρεθοῦν αἱ σκοτειναὶ δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι ἤσκησαν τὴν πίεσιν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ μάρτυρος; Πέραν καὶ τῶν τριῶν αὐτῶν περιπτώσεων ὑπάρχει πληθώρα ἄλλων. Κύριοι βουλευταί, τὸ σύνολον τῶν γεγονότων ὡς συνέβησαν, ἔχουν διαμορφώσει πράγματι μίαν βαθεῖαν ἀνησυχίαν εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης εἶπεν: «Οἱ κομμουνισταὶ πράττουν τὸ ἴδιον. Ἐὰν ἀνταποκριθῶμεν εἰς αὐτὴν τὴν ἀνησυχίαν μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν θὰ δικαιώσωμεν τὰς ἐπικρίσεις τοῦ κομμουνισμοῦ». Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, θὰ συμβῇ ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον. Ἄν ἀφήσωμεν εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν τὴν ἀμφιβολίαν, ὅτι ἠμποροῦν νὰ συμβαίνουν βασανιστήρια χωρὶς νὰ ὑπάρξουν κυρώσεις, τότε ὁ ἰσχυρισμὸς τῶν κομμουνιστῶν, ὅτι εἰς πᾶσαν περίπτωσιν γίνονται βασανιστήρια, ἐπιβεβαιοῦται. Ἐνῷ ἀντιστρόφως, ἐὰν καθ’ ἣν στιγμὴν διετυπώθη ἡ ἀνησυχία, ὅτι γίνονται βασανιστήρια, διαταχθῇ ἐξακρίβωσις καὶ ὑπάρξουν κυρώσεις, τότε οἱ κομμουνισταὶ ἀποστομοῦνται, διότι ἀποδεικνύεται ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν ποὺ ὑπάρχουν πολῖται, οἱ ὁποῖοι ἐβασανίσθησαν, ἐπιβάλλονται κυρώσεις. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη ἀπάντησις, τὴν ὁποίαν δίδομεν εἰς τὸν ἰσχυρισμὸν ἐὰν συνέβησαν πράξεις ἢ παραλείψεις, αἱ ὁποῖαι ἐπέβαλλον ἐνέργειαν τῆς Διοικήσεως. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον καίριον θέμα, εἰς τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁ ὁποῖος προφανῶς ἐμπνέει ὁλόκληρον τὴν πολιτείαν του καὶ τὴν πολιτείαν τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὸν ἰσχυρισμόν, ὅτι διὰ τὴν Κυβέρνησιν καὶ διὰ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἡ πρώτη καὶ ὑπερτάτη ἠθικὴ ἀξία εἶναι ἡ ἀσφάλεια τοῦ Ἔθνους, ἡ εὐαίσθητος ἀσφάλεια τῆς Ἀεροπορίας. Αὐτὸ εἶναι τὸ σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον ἡ διαφωνία μας εἶναι ἀπόλυτος καὶ ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως βαρυτάτη. Ὄχι, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, δὲν ἔχετε δίκαιον ὅταν νομίζετε, ὅτι ὑπάρχει μία ὑπερτάτη ἠθικὴ ἀξία, τὸ Ἔθνος καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀσφάλεια, εἰς τὸν βωμὸν τῆς ὁποίας ἐπιτρέπεται νὰ θυσιάζεται ἡ ὑπόθεσις τῆς Δικαιοσύνης. Εἰς τὰς Δικτατορίας ὑπάρχει μία ὑπερτάτη ἀρχή, ἡ ἀσφάλεια, εἰς τὴν ὁποίαν σφαγιάζεται ἡ δικαιοσύνη καὶ ἡ ἐλευθερία. Εἰς τὴν Δημοκρατίαν ὑπάρχει ὡς ὑπερτάτη ἀρχὴ τὸ Ἔθνος καὶ ἡ ἐθνικὴ ἀσφάλεια, ἀλλὰ παραπλεύρως, ὁμότιμος εἶναι ἐπίσης ἡ ὑπερτάτη ἠθικὴ ἀρχὴ καὶ τῆς Ἐλευθερίας καὶ τῆς Δικαιοσύνης. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ δόξα τῆς Δημοκρατίας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Δὲν ἐπιτρέπεται εἰς μίαν Δημοκρατίαν νὰ ὑποστέλλεται ἡ σημαία τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς δικαιοσύνης ἐν ὀνόματι τῆς ἀσφαλείας. Δύνανται νὰ συνυπάρξουν! Καὶ μόνον ἡ συνύπαρξις ἀποτελεῖ δικαίωσιν καὶ ἐγγύησιν, διότι μόνον ὅταν αἰσθάνωνται καὶ οἱ στρατιῶται καὶ ὁ Λαός, ὅτι ὑπηρετοῦν τὴν ἰδέαν τοῦ Ἔθνους καὶ ταὐτοχρόνως εἶναι κατωχυρωμένοι ἀπὸ μίαν ἀδιάβλητον Δικαιοσύνην, μόνον τότε προσφέρονται χωρὶς ἀνησυχίαν. Εἴδατε τί ἔγινε σήμερον, ὁπότε ἐξεδηλώθησαν παραιτήσεις διακεκριμένων ἀνδρῶν ἀπὸ τὴν Ἀερολέσχην, τοῦ Καθηγητοῦ κ. Χόνδρου καὶ τοῦ Ναυάρχου κ. Λεβίδη. Ἔπειτα ἀπὸ τὰς παραιτήσεις αὐτὰς ποίαν ἐντύπωσιν θέλετε νὰ ἀπεκόμισαν καὶ ὅσοι ὑπηρετοῦν εἰς τὸ εὐγενὲς Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας; Θὰ καταληφθοῦν ἀπὸ ἀνησυχίαν. Ἐνῷ ἀντιθέτως, ἐὰν ἐβεβαιοῦτο ὅτι εἰς πᾶσαν περίπτωσιν ἡ ἐθνικὴ ἀσφάλεια κατοχυροῦται κατὰ τρόπον ἀμείλικτον, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως κατὰ τρόπον ἐπίσης ἀμείλικτον καὶ μὲ τὸ ἴδιον ἐθνικὸν πεῖσμα, ὅπως συνηθίζει νὰ λέγῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, γίνεται ὑπεράσπισις καὶ τῆς Δικαιοσύνης, γενικὴ θὰ ἦτο ἡ ἱκανοποίησις καὶ ἡ ἐμπιστοσύνη. Ἰδοὺ ποῦ εὑρίσκεται ἡ βαθεῖα διαφωνία μας. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι ἀπὸ τοιούτους ἀνθρωπισμοὺς δὲν εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ συγκινηθῶμεν, διότι πρωτεύει τὸ γενικώτερον συμφέρον τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας. Ἀλλ’ ὅταν ἐγκαταλειφθῇ ἡ συγκίνησις ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρωπισμοὺς Ἔθνος δὲν ὑπάρχει, διότι τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος, ὑπάρχει μόνον ὅταν περιέχῃ τὴν εὐγένειαν τῶν ἰδανικῶν καὶ τῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς ἐλευθερίας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, δὲν ἔχω ἀμφιβολίαν ὅτι ἐπανεξετάζοντες τὸ θέμα καὶ σεῖς θὰ συνομολογήσητε, ὅτι μὲ τὸ ἴδιον ἐθνικὸν πεῖσμα πρέπει νὰ ὑπηρετοῦνται ταὐτοχρόνως καὶ τὰ τρία ἰδεώδη. Ἔθνος, Ἐλευθερία, Δικαιοσύνη, τὸ τρίπτυχον τῆς ἐθνικῆς μας πίστεως. Καὶ ὅπως πλέον ἔχει διαμορφωθῆ ἡ κατάστασις, ὑπερτάτην ἔχει ὑποχρέωσιν καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσουν λύσιν. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Ἀμύνης, ὅτι ἔληξεν ἡ δικαστικὴ πορεία. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές. Καὶ μετὰ τὴν ἀπόφασιν ὑπάρχει τὸ στάδιον καὶ τῆς ἐπαναλήψεως τῆς δίκης περὶ τῆς ὁποίας προβλέπει ἡ Ποινική μας Δικονομία καὶ τῆς ἀπονομῆς χάριτος μὲ ἄρσιν τῶν συνεπειῶν. Ὑπάρχει ἑπομένως περαιτέρω δικαστικὸν στάδιον, ὅπως ἐπίσης ὑπάρχει περαιτέρω στάδιον τῆς Διοικήσεως νὰ ἐξακριβώσῃ ἐὰν πράγματι ἔχονται ἀληθείας ὅσα κατηγγέλθησαν καὶ νὰ ἐπιβάλῃ κυρώσεις ἂν συμβῇ νὰ εἶναι ἀκριβῆ. Ἐὰν τυχόν, διαγράφωνται ἀνησυχίαι ὅτι τοιαῦται κυρώσεις θὰ ἔθιγον πρόσωπα, τὰ ὁποῖα θεωροῦνται ὠφέλιμα εἰς τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας, ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τὸν ἐφιάλτην αὐτῆς τῆς ἀνησυχίας. Μόνον αἱ δικτατορίαι ἐμφανίζουν τὸ Ἔθνος ταὐτιζόμενον μὲ τὸν ἡγέτην. Αἱ δημοκρατίαι ἀνανεώνουν τὴν ἡγεσίαν ἀπὸ τοὺς κόλπους τοῦ λαοῦ. Οἱ ἄνθρωποι εἶναι ἐφήμεροι καὶ παρέρχονται, ἀλλὰ ἡ Πατρὶς καὶ ὁ Στρατὸς διαρκοῦν καὶ ἐπιζοῦν καὶ ἀντλοῦν ἀπὸ τὴν ψυχὴν τοῦ Ἔθνους τὴν ἀνανέωσιν τῶν δυνάμεων. Δὲν ἐπιτρέπεται ἑπομένως ἡ Κυβέρνησις νὰ καταληφθῇ ἀπὸ τὴν ἀνησυχίαν, ὅτι θὰ εὑρεθῶμεν τάχα ἐνώπιον σκληροῦ κινδύνου ἐὰν τυχὸν ὡρισμένοι ἄνθρωποι, κρινόμενοι χρήσιμοι, θὰ ἔχουν ἐμπλακῆ εἰς τὴν αὐτὴν ὑπόθεσιν καὶ θὰ πρέπει νὰ ὑποστοῦν κυρώσεις. Τοὐναντίον ἐὰν συνέβαινε τοιαύτη περίπτωσις τότε θὰ ἦτο ἡ περίπτωσις διὰ τὴν ὁποίαν ὡμίλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἡ «ἠθικὴ ἀνασυγκρότησις». Διὰ τοῦτο, Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, εὑρισκόμενοι ἐνώπιον αὐτῆς τῆς γενικῆς συγκινήσεως, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ καταλήξωμεν εἰς μίαν γενναίαν ἀπόφασιν. Κατὰ τὴν γνώμην τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἔχει προκύψει ἡ περίπτωσις τῆς ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων ἐπιτροπῆς... Μία ὀλιγάριθμος ἐπιτροπὴ μὲ προσεκτικὴν σύνθεσιν ἀπὸ τὰ μέλη τῆς Βουλῆς, ἡ πλειοψηφία τῆς ὁποίας ἀνήκει εἰς τὴν Κυβέρνησιν, μὲ τὴν σημερινὴν σύνθεσιν τῆς Βουλῆς, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμπνεύσῃ ἐμπιστοσύνην εἰς τὸ Ἔθνος, νὰ δώσῃ λύσιν εἰς τὸ ἀγωνιῶδες πρόβλημα καὶ νὰ δημιουργήσῃ διέξοδον ἀπὸ τὴν ἠθικὴν ἀγωνίαν, ἡ ὁποία κατέχει τὴν ψυχὴν τοῦ Ἔθνους. Εἶμαι βέβαιος ὅτι προσφέρω ὑπηρεσίαν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὑποστηρίζων αὐτὴν τὴν λύσιν καὶ ἐπικαλοῦμαι, πέραν Κομμάτων, τὴν ὁμόφωνον ἔγκρισιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, διὰ νὰ παράσχωμεν ἱκανοποίησιν εἰς τὸ Πανελλήνιον αἴσθημα. Αὐτή, Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, εἶναι ἡ ἄποψις ἡ ἰδική μας διὰ τὸ θέμα τῆς δίκης τῶν ἀεροπόρων. Καὶ τώρα θὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις διὰ τὴν ἀπάντησιν τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Κατὰ τὸ διάμεσον στάδιον τῶν συζητήσεων ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα καὶ ἐπεχείρησε μίαν βιαίαν ἐπίθεσιν ἐναντίον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, βιαίαν καὶ ἀπρόοπτον. Εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις ἤσκησεν ἔλεγχον ἄνευ στοιχείων καὶ ἐπεδόθη εἰς προβλέψεις καταστροφῶν διὰ τὸ μέλλον. Ὀφείλω νὰ τοῦ δώσω τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν θὰ πληροφορηθῇ ἀπὸ τοὺς συναδέλφους του, ὅτι κατὰ σύμπτωσιν κατ’ αὐτὴν τὴν περίοδον, οὐδεὶς ἐπεδόθη εἰς προβλέψεις. Ἀντιθέτως ἐπεδόθημεν εἰς κριτικὴν τοῦ ἀπολογισμοῦ τοῦ πρώτου ἔτους τοῦ Συναγερμοῦ. Καὶ ἐπίσης ἠσκήσαμεν αὐτὸν τὸν ἔλεγχον ἐπὶ τῇ βάσει στοιχείων τὰ ὁποῖα εἴχομεν λάβει ἀπὸ τὰς ἰδικάς του ὑπηρεσίας. Καὶ ἐκινδύνευσε μάλιστα ἡ ὁμιλία μας διὰ πρώτην φορὰν νὰ εἶναι περισσότερον οἰκονομικὴ μελέτη καὶ ὀλιγώτερον κοινοβουλευτικὴ ἀγόρευσις. Δὲν εἶχε δίκαιον ἑπομένως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅταν ἀπηύθυνεν αὐτὴν τὴν αἰτίασιν ἐναντίον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Εἶπεν ἐπίσης εἰς ἀπειλητικὸν τόνον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅτι θὰ παραμείνῃ ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ 4ετίαν καὶ ἐπὶ πλέον δευτερόλεπτα. Ἀλλὰ ποῖος ἔθεσεν ὑπὸ ἀμφισβήτησιν τὴν χρονικὴν διάρκειαν τῆς Κυβερνήσεως, ὥστε εἰς ἀπάντησιν νὰ μᾶς ἀπειλήσῃ μὲ τὴν τετραετῆ του διάρκειαν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως; Οὐδεὶς ἀπὸ τὴν πτέρυγα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἄνευ λόγου ἐξέφερε τὴν ἀπειλήν του. Ἀλλ’ ἀφοῦ διετύπωσεν αὐτὴν τὴν ἀπειλὴν ἐναντίον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δικαιοῦμαι νὰ προβῶ ἐπὶ τοῦ θέματος εἰς δύο παρατηρήσεις: Πρῶτον, ὅτι εἰς τὰ δημοκρατικὰ πολιτεύματα ἡ 4ετία δὲν εἶναι κυριότης, συμφώνως πρὸς τὸ Ρωμαϊκὸν Δίκαιον, τῆς ὁποίας ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ καὶ χρῆσις καὶ κατάχρησις. Εἶναι ἐντολὴ καὶ ἐντολὴ ἀνακλητή. Δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ὑπάρχει ὁ ρυθμιστὴς τοῦ Πολιτεύματος, ὁ ὁποῖος ὠτακουστεῖ εἰς τὰ ρεύματα τῆς κοινῆς γνώμης καὶ ἐναρμονίζει τὴν θέλησιν τοῦ κυριάρχου Λαοῦ μὲ τὴν παρουσίαν τῶν ἀντιπροσώπων. (Χειροκροτήματα). Καὶ ὑπάρχει μία δευτέρα παρατήρησις, ὅτι καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ αἰῶνος ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος ὥριζε 4ετίαν. Συνέβη ὅμως ἡ 4ετία τὴν ὁποίαν ὥριζε τὸ Σύνταγμα νὰ πραγματοποιηθῇ εἰς ὀλίγας μόνον καὶ νὰ μὴ πραγματοποιηθῇ εἰς τὰς πλείστας περιπτώσεις. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἱστορία. Καὶ τώρα, πέραν αὐτοῦ τοῦ σημείου, ἐπιθυμῶ ἀπευθυνόμενος καὶ πάλιν πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐκφράσω ἀπορίαν διατὶ ἐχρειάζετο νὰ μᾶς εἴπῃ ὅτι «δὲν ἐκφοβίζεται». Οὐδεὶς ἀπὸ τὰς τάξεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐπεχείρησεν ἀπειλήν. Ὁ ὅρος αὐτὸς ἦτο περίεργος διὰ τὴν αἴθουσαν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, καὶ μόνον ψυχολογικῶς δύναται νὰ ἑρμηνευθῇ. Δὲν ἔχει ἀκόμη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐξοικειωθῆ μὲ τὴν Κοινοβουλευτικήν μας ζωὴν καὶ διὰ τοῦτο ἐκλαμβάνει τὸν ἔλεγχον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως περίπου ὡς ἀντιπειθαρχικὴν πρᾶξιν (γέλωτες, χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Καὶ ὅταν ὁ ἔλεγχος γίνεται βαρύτερος, τὸν ἐκλαμβάνει ὡς στάσιν, ἀπέναντι τῆς ὁποίας ὀρθώνει τὸ ἀνάστημά του, διὰ νὰ βεβαιώσῃ ὅτι δὲν ἐκφοβίζεται... Ἐπιθυμοῦμεν νὰ τὸν πληροφορήσωμεν ὅτι οὐδεὶς ἐπεδίωξε νὰ τὸν ἐκφοβίσῃ. Ἀλλ’ ὅπως ὁ ἴδιος δὲν ἐκφοβίζεται, εἶναι καλὸν ἐπίσης νὰ πληροφορηθῇ ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἐκφοβίσῃ κανένα.... (Χειροκροτήματα). Ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν ἀσκεῖ μόνον δικαίωμα, ἀσκοῦσα τὸν ἔλεγχον. Ἀσκεῖ χρέος. Ἡ ἀντιπολίτευσις εἰς τὰ δημοκρατικὰ πολιτεύματα ἀποτελεῖ τὴν οὐσίαν. Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, Κυβερνήσεις, ὑπάρχουν εἰς ὅλα τὰ καθεστῶτα. Ἀντιπολιτεύσεις ὑπάρχουν μόνον εἰς τὰς Δημοκρατίας. (Χειροκροτήματα). Διὰ τοῦτο ἡ Ἀντιπολίτευσις εἶναι φορεὺς τῆς Δημοκρατικῆς εὐθύνης καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἔχει μόνον δικαίωμα, ἔχει καθῆκον ν’ ἀσκῇ τὸν ἔλεγχον, ὡς ὁδηγὸν καὶ ὡς χαλινὸν τῶν Κυβερνήσεων. Μᾶς εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅτι πρέπει νὰ τὸ πάρωμεν ἀπόφασιν καὶ νὰ περιμένωμεν. Ἀλλ’ ἡ Ἀντιπολίτευσις ἔχει θητεύσει εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν ζωὴν καὶ γνωρίζει τὶ πρέπει νὰ κάμῃ. Δὲν εἶναι λοιπὸν τὸ θέμα, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις πρέπει νὰ τὸ πάρῃ ἀπόφασιν καὶ νὰ κάμῃ ὑπομονήν. Τὸ θέμα αὐτῆς τῆς Βουλῆς εἶναι ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πρέπει νὰ τὸ πάρῃ ἀπόφασιν, ὅτι θὰ ἐλέγχεται εἰς τὴν Βουλήν.... (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει τὸν λόγον. Θὰ ἤθελα νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν πρὸς τοὺς συναδέλφους τῆς πτέρυγος ἐκείνης, ὅτι ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἠγόρευσε χωρὶς καμμίαν διακοπήν. Νομίζω, ὅτι δικαιοῦμαι νὰ ἀξιώσω καὶ παρ’ ὑμῶν τὸ αὐτό.

§128Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὁ πρὸ ὀλίγου ἐγκαταλείψας τὸ βῆμα, νὰ τὸν μιμηθῶ εἰς τὴν χρησιμοποίησιν ἑνὸς δηκτικοῦ παιγνίου λέξεων. Ἤρξατο ὁμιλῶν παρατηρήσας ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ὁμιλήσας ἐπὶ 3 ὥρας, ἐφάνη προσεγγίζων μᾶλλον εἰς τὴν Σχολὴν τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ἀπομακρυνόμενος ἀπὸ τὴν Σχολὴν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Πρέπει νὰ ἀπαντήσω ἀμέσως, ὅτι εἶμαι εὐτυχὴς δι’ αὐτό, διότι πράγματι τὸ νὰ θητεύῃ ὑπὸ τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ καθ’ ὃν τρόπον μάλιστα γνωρίζει ὁ κ. Παπαληγούρας νὰ θητεύῃ, μὲ τὴν ἀφοσίωσιν καὶ τὴν ἐργατικότητα ποὺ τὸν διακρίνει, ἀποτελεῖ ἀγαθὸν καὶ δι’ αὐτὸν καὶ δι’ ὅλην τὴν ὑπόθεσιν τοῦ Ἔθνους καὶ τῆς οἰκονομίας. (Χειροκροτήματα). Θὰ σᾶς μιμηθῶ, ἀξιότιμε κ. συναρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, παίζων καὶ ἐγὼ μὲ τὰς λέξεις, οὐχὶ χωρὶς κάποιαν καὶ ἐγὼ ἐλαφρὰν κακίαν.

§129Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κακίαν ὄχι. Ἐγὼ ἔκαμα εἰδοποίησιν. Ὄχι κακίαν.

§130Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Δὲν ἐφανταζόμην ὅτι θὰ ἀνήρχετο ἀπόψε εἰς τὸ βῆμα ὁ κ. συνσοχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, διὰ νὰ ἐπιληφθῇ θεμάτων, τὰ ὁποῖα ὁ ἕτερος συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων πρὸ τριῶν μόλις ἡμερῶν ἀνέπτυξεν ἀπὸ τοῦ βήματος. Τὸ πρᾶγμα τοῦτο σημαίνει, ὅτι ὁ εἷς ἐκ τῶν συναρχηγῶν τῶν Φιλελευθέρων δὲν ἐθεώρησεν ἐπαρκῆ τὴν τοποθέτησιν τὴν ὁποίαν, ὁ ἕτερος ἐκ τῶν συναρχηγῶν τῶν Φιλελευθέρων εἶχε κάμει. (Χειροκροτήματα).

§131Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐλησμονήσατε ὅτι ὡμιλήσατε κατόπιν.

§132Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Θὰ παρακαλέσω, διὰ νὰ καταδειχθῇ ὅτι ἔχετε δίκαιον εἰς αὐτὸ ποὺ λέγετε, νὰ ἀνέλθῃ καὶ αὔριον εἰς τὸ βῆμα ὁ ἕτερος ἐκ τῶν συναρχηγῶν τῶν Φιλελευθέρων διὰ νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὰ οἰκονομικὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα σεῖς ἐπιτροχάδην διεξήλθατε καὶ τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦν νέαν ἀνάπτυξιν ἐκ μέρους σας μετὰ τὴν ἀνάπτυξιν εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ὁ ἀξιότιμος καὶ ἀγαπητός μου Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπουσιάζει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Ὁ κ. Παπανδρέου ἔδωσεν ὡρισμένας ἀπαντήσεις εἰς ὅσα ὁ ἀγαπητός μου συνάδελφος καὶ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ἀνέπτυξε. Δὲν πρόκειται νὰ ἀπασχοληθῶ παρὰ μόνον μὲ τὰς οὐσιαστικὰς παρατηρήσεις, εἰς τὰς ὁποίας προέβη ὁ κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, σχετικῶς μὲ τὸ Σύμφωνον μεταξὺ Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ Ἑλλάδος. Αἱ γενικώτεραι παρατηρήσεις εἰς τὰς ὁποίας προέβη, ἀρχόμενος τοῦ λόγου του, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν προσέδωσε χαρακτῆρα ἀντιδικίας εἰς τὴν ἀνάπτυξιν ζητημάτων συνδεομένων μὲ τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν, δὲν ἀποτελοῦν οὐσιαστικὰς παρατηρήσεις. Ἀποτελοῦν κρίσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι σεβασταί. Ἄς μείνουν κρίσεις καὶ γνῶμαι τοῦ κ. συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων. Κρίσεις καὶ γνῶμαι τὰς ὁποίας δὲν συμμερίζεται ἡ μεγάλη πλειοψηφία τῆς Βουλῆς.

§133Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ ζήτημα τῆς ἑτεροδικίας δὲν τὸ συμμερίζεται;

§134Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ὅσον ἀφορᾶ τὴν Συμφωνίαν μεταξὺ Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ Ἑλλάδος, ἔχω, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Καὶ ἄλλοτε, ὅταν συνεζητήθη τὸ θέμα ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ἐξέφρασα ἐξ ὀνόματος ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως τὴν ἰδιαιτέραν ἱκανοποίησιν, τὴν ὁποίαν ὅλοι ἠσθάνθημεν, διότι τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων συνεφώνησε καὶ ἐψήφισε μεθ’ ἡμῶν —ἐκύρωσε μεθ’ ἡμῶν— τὴν Συμφωνίαν μεταξὺ Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ Ἑλλάδος, τὴν Συμφωνίαν περὶ στρατιωτικῶν εὐκολιῶν. Δύο παρατηρήσεις ἔκαμεν ἀπόψε ὁ κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων. Ἡ πρώτη εἶναι ἡ ἀκόλουθος, ἀποτελεῖ ἄλλωστε ἐπανάληψιν παρατηρήσεως γενομένης πλειστάκις, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐθεώρησεν ἀναγκαίαν νὰ ἐπικοινωνήσῃ μὲ τὴν Ἀντιπολίτευσιν πρὶν ἢ συνάψῃ καὶ ὑπογράψῃ τὴν Συμφωνίαν. Κύριε συναρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, ἡ Κυβέρνησις, καὶ εἶχον τὴν εὐκαιρίαν καὶ χθὲς νὰ τὸ τονίσω, ἐξ ἀφορμῆς ἄλλου ἀσημάντου περιστατικοῦ, σέβεται βαθύτατα τὸ λειτούργημα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐνόμισεν ὅτι εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ὑποτιμήσῃ τὴν ἐθνικὴν συνείδησιν τῆς Ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία εἶχε καὶ βάσει τοῦ Κανονισμοῦ τὰ δικαιώματα τὰ ηὐξημένα, δὲν ἐνόμισεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἐδικαιοῦτο νὰ ὑποτιμήσῃ τὴν συνείδησιν τὴν ἐθνικὴν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, θεωροῦσα ἀναγκαῖον νὰ τὴν ἐρωτήσῃ ἐὰν εἶναι ἐφικτὴ ἡ αὔξησις τῆς ἀσφαλείας τῆς Χώρας. Δὲν συνήψαμεν, ἀγαπητοὶ κ. συνάδελφοι, συμφωνίαν ἢ συμμαχίαν οἱασδήποτε μορφῆς ξένην πρὸς τὴν παράδοσιν τὴν Ἑλληνικήν, ξένην πρὸς τὴν γραμμὴν τὴν ὁποίαν καὶ ἡ Κυβέρνησις τῆς ὁποίας μετεῖχε καὶ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων εἶχεν ἐν πολλοῖς ἀκολουθήσει. Δὲν προέβημεν εἰς ἀναπροσαρμογὴν τῆς ἐξωτερικῆς μας πολιτικῆς, ὥστε νὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ παρακαλέσωμεν τὸν Ἀνώτατον Ἄρχοντα ὅπως συγκαλέσῃ Συμβούλιον Στέμματος, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ μορφὴ τοῦ Συμβουλίου τοῦ Στέμματος, ἡ ἀκολουθουμένη τὰ τελευταῖα ἔτη, Συμβούλιον τῶν Ἀρχηγῶν τῶν ἐν τῇ Βουλῇ κομμάτων, ἢ νὰ προβῶμεν ἡμεῖς εἰς τὴν σύγκλησιν συμβουλίου τῶν Ἀρχηγῶν τῶν ἐν τῇ Βουλῇ κομμάτων. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις προέβαινεν εἰς τοιαύτην ἀναπροσαρμογήν, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπρόκειτο νὰ χαράξῃ νέαν γραμμήν, νέαν γραμμὴν ἀντιφάσκουσαν πρὸς τὰ βασικὰ αἰτήματα, πρὸς τὴν γενικὴν ψυχολογίαν, πρὸς τὴν ἐπιθυμίαν καὶ τὴν ἐντολὴν τῶν Ἑλλήνων καὶ δὴ οὐχὶ μόνον τῶν ἀπαρτιζόντων τὴν δύναμιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἀλλὰ καὶ τῶν ἀπαρτιζόντων τὴν δύναμιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐὰν τοιοῦτόν τι ἐπρόκειτο νὰ πράξῃ ἡ Κυβέρνησις, θὰ ἤρχετο εἰς ἐπαφὴν δὲν θὰ προσέβαινεν ἴσως εἰς τὴν σύγκλησιν μεγάλου Συμβουλίου, ἀλλὰ θὰ ἤρχετο εἰς ἐπαφὴν τοὐλάχιστον μὲ τὴν Ἀξιωματικὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἂν ὄχι καὶ μὲ τὰ ἄλλα κόμματα. Ἀλλὰ τοιοῦτόν τι, ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, δὲν συνέβη. Τὶ ζητεῖ ἡ Ἀντιπολίτευσις; Τὶ νομίζει ὅτι παρελείψαμεν καὶ τὶ νομίζει ὅτι ἔπρεπε νὰ πράξωμεν; Νὰ τὴ ἐρωτήσωμεν ἐὰν ἔπρεπε νὰ δοθοῦν ὡρισμέναι εὐκολίαι εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, κυρίως πρὸς αὔξησιν τῆς ἀσφαλείας αὐτῆς ταύτης τῆς Ἑλλάδος, τῆς ἀσφαλείας τῆς Χώρας μας ἔναντι ἐνδεχομένου κινδύνου; Βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῶ, ὅτι ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, λέγων ὅσα εἶπεν, ἐννοεῖ ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ θέσωμεν ὑπ’ ὄψει του καὶ νὰ συζητήσωμεν μετ’ αὐτοῦ ὅλους τοὺς ὅρους τῆς Συμφωνίας. Αὐτὸ οὔτε ἐκεῖνος τὸ ἔπραξε ποτέ, οὔτε ἡμεῖς εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ πράξωμεν, οὔτε μία Κυβέρνησις, ἔχουσα συνείδησιν τῆς εὐθύνης της, εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ πράξῃ. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον ἦτο δυνατὸν νὰ ἐρωτήσῃ, τὸ μόνον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἦτο δυνατὸν νὰ διατυπωθῇ ἐρώτημα πρὸς τοὺς Ἀρχηγοὺς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἶναι τοῦτο: Ἐὰν ἔπρεπε νὰ ἀποφασισθῇ ἡ αὔξησις τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς αὐτῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς ἀμύνης, ἡ ὁποία ἀκολουθεῖται ἤδη ἀπὸ ἐτῶν. Καὶ ἐφόσον μόνον αὐτὸ ἐπρόκειτο νὰ εἶναι τὸ ἐρώτημα τὸ ὁποῖον θὰ ἐτίθετο πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις προέβαινεν εἰς τὴν διατύπωσιν τοιούτου ἐρωτήματος θὰ ὑπετίμα τὴν Ἐθνικὴν συνείδησιν τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ γενικῶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ὡς πρὸς τὰ ἄλλα θέματα, τὰ συνδεόμενα μὲ τοῦ Συμφώνου, ὡς πρὸς ὅλα τὰ ἄλλα, ἡ Κυβέρνησις ἀναλαμβάνει τὴν εὐθύνην. Ἐκεῖ δὲ δὲν ἔχει νὰ συζητήσῃ μὲ κανένα. Ἐκεῖ ἔχει νὰ συζητήσῃ ἐκ τῶν ὑστέρων μὲ σᾶς ὅλους, καὶ τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὴν Κυβερνητικὴν παράταξιν καὶ τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν. Ἀλλ’ ἐκ τῶν προτέρων, σύμφωνα μὲ τὸ Σύνταγμα, ἄλλωστε, τὸ ὁποῖον προβλέπει ἀκριβῶς τὴν τοιαύτην διαδικασίαν διὰ τὴν σύναψιν διεθνῶν συμβάσεων, δὲν εἶχε νὰ συζητήσῃ μὲ κανένα. Ἔπρεπε νὰ πάρῃ τὴν εὐθύνην της κατ’ ἐξοχὴν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Παπάγου, ἡ ὁποία γνωρίζετε πολὺ καλὰ ὅτι ἀναλαμβάνει τὰς εὐθύνας, ἔστω καὶ ἐὰν πρόκειται διὰ τῆς ἀναλήψεως τῶν εὐθυνῶν νὰ ἐκτεθῇ εἰς οἱανδήποτε κριτικὴν καὶ εἰς οἱανδήποτε ἐπίθεσιν. Ἀλλὰ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τὸ εἴδατε καὶ ἀπορῶ, κύριοι συνάδελφοι, πῶς ἐπανέρχεται ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἐπὶ τοῦ θέματος εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ἡ κριτικὴ δὲν ἠσκήθη ἢ ἠσκήθη ἀπὸ τόσον μικρὰν μερίδα τοῦ τύπου καὶ ἑπομένως ἀσκεῖται ἀπὸ τόσον μικρὰν μερίδα πεποιθήσεων τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ὥστε ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω, ὅτι ἡ παμμεγίστη πλειοψηφία τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ συμμερίζεται τὴν γραμμὴν τὴν ὁποίαν ἐχαράξαμεν, συνυπέγραψε τὴν συμφωνίαν μὲ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας καὶ συνεπεκύρωσε μαζί μας τὴν συμφωνίαν αὐτήν. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα πρὸ ὀλίγου εἶπον, ἀποτελοῦν ἀπάντησιν καὶ εἰς τὴν δευτέραν παρατήρησιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, τὴν παρατήρησιν τὴν ἀναφερομένην εἰς τὸ θέμα τῆς ἑτεροδικίας. Εἶπον ὅτι ἀναλαμβάνομεν τὴν εὐθύνην, εἶπον ὅτι κρίνοντες καὶ σταθμίζοντες τὰ προβλήματα τῆς ἀσφαλείας τοῦ τόπου καθ’ ὃν τρόπον ἔχομεν δικαίωμα βάσει τῆς ψήφου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τῆς ἐντολῆς πού ἐλάβομεν ἀπ’ αὐτόν, κατελήξαμεν εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς συμφωνίας, ὡς διετυπώθη, κατελήξαμεν εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν ὅρων ὅπως διετυπώθησαν καὶ εἰς τὴν κυρίαν συμφωνίαν, τὴν τεθεῖσαν ὑπ’ ὄψει τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ἡ ὁποία ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν περιλαμβάνουσαν εἰδικώτερον τὰς ὑποχρεώσεις τῆς Ἑλλάδος, ἔναντι τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ἀλλὰ καὶ τὰ εἰς τὰ παραρτήματα τῆς συμφωνίας αὐτῆς, παραρτήματα τὰ ὁποῖα δὲν ἐδόθησαν εἰς τὴν δημοσιότητα, διότι οὔτε τὸ Σύνταγμα τὸ ἐπιβάλλει, οὔτε ἄλλη σκοπιμότης τεχνικὴ τὸ ἐπιτρέπει. Πιστεύω εἰλικρινῶς, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἀδικεῖ ὁ κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων τὸν ἑαυτόν του καὶ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, προσθέτων εἰς τὴν ἔκφρασιν τῆς ψυχολογικῆς συμμετοχῆς τοῦ Κόμματος εἰς τὸ γεγονὸς τῆς συνάψεως τῆς συμφωνίας τὴν μικρὰν ἀντίρρησιν τὴν σχετιζομένην μὲ τὸ θέμα τῆς ἑτεροδικίας. Θὰ μοῦ εἴπῃ ὁ κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, δὲν εἶναι μικρά, διότι ἀφορᾷ τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Ἔθνους. Κύριοι συνάδελφοι, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις γνωρίζει νὰ φροντίζῃ διὰ τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Ἔθνους. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις προεδρευομένη ἀπὸ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἀκριβῶς ὅταν ἀνέλαβε κατὰ τὸ 1949 τὴν Ἀρχιστρατηγίαν, περιώρισε τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα εἶχον προηγουμένως οἱ ἐκπρόσωποι τῶν μεγάλων μας Συμμάχων, εἰς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις, ὅτι ἡ Κυβέρνησις προεδρευομένη ἀπὸ τὸν ἄνδρα αὐτὸν γνωρίζει ὄχι μόνον νὰ κήδεται τῆς ἀξιοπρεπείας, ἀλλὰ σέβεται αὐτήν, τονώσας αὐτήν, ἐνισχύσας αὐτήν. (Χειροκροτήματα). Ὅταν γνωρίζῃ κανεὶς καὶ τὸ γνωρίζω, διότι συμμετεῖχον εἰς τόσας Κυβερνήσεις μέχρι τοῦ 1949, τὰς ὑποχωρήσεις εἰς τὰς ὁποίας προέβησαν ὅλαι αὐταὶ αἱ Κυβερνήσεις καὶ φυσικὰ καὶ ἐγώ, ᾐσθάνθην τὴν ἀνάγκην νὰ συμμερισθῶ τὴν τακτικὴν τῶν ὑποχωρήσεων αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ ἂν δὲν τὴν συνεμεριζόμην, ἦτο ἀδύνατος ἡ θέσις μου ἀπὸ ἀπόψεως κομματικῆς διὰ νὰ ἀντιδράσω οὐσιωδῶς, ὅσοι γνωρίζουν τὸ τὶ συνέβαινε μέχρι τοῦ 1949 εἰς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις, μὴ ὑπαρχούσης πραγματικῆς ἑλληνικῆς πρωτοβουλίας καὶ θελήσεως, θὰ ἀπορήσουν, διότι τὴν Κυβέρνησιν τὴν τελοῦσαν ὑπὸ τὸν ἄνδρα ὁ ὁποῖος ἐσταμάτησε τὴν τακτικὴν αὐτήν, τὴν κακὴν αὐτὴν τακτικήν, ὅτι τὴν Κυβέρνησιν τὴν τελοῦσαν ὑπὸ τὸν ἄνδρα, τὴν ἐχαρακτήρισεν ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τῶν Φιλελυθέρων ὡς Κυβέρνησιν μὴ φεισθεῖσαν τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους εἰς τὸν τομέα τῆς ἀσφαλείας μάλιστα τῆς χώρας, ὅπως εἶναι ὁ τομεὺς τῶν παραχωρουμένων βάσεων. Κύριοι συνάδελφοι, ἐν πρώτοις ἐδημιουργήθησαν τόσαι καὶ τόσαι, μὲ τὰς παρατηρήσεις αἱ ὁποῖαι ἔγιναν ἀκόμη καὶ ἐκ μέρους ἐκείνων οἱ ὁποῖοι, ὅπως ὁ κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων συμφωνοῦν, ἐδημιουργήθησαν τόσαι παρεξηγήσεις, ὥστε πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, διὰ νὰ τὸ ἀκούσῃ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἂν καὶ δὲν ζητῇ νὰ τὸ ἀκούσῃ, διότι εἶναι ἀπολύτως σύμφωνος μὲ τὴν συμφωνίαν ἡ ὁποία ἐγένετο, πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι αἱ εὐκολίαι αἱ στρατιωτικαί, αἱ ὁποῖαι παρεχωρήθησαν εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, δὲν ἀποτελοῦν καμμίαν, οὐδὲ τὴν παραμικρὰν μείωσιν τῆς κυριαρχίας μας ἐπὶ τοῦ ἐδάφους τοῦ Ἑλληνικοῦ. Πρόκειται περὶ ἐγκαταστάσεως εἰς ὡρισμένα σημεῖα περιωρισμένα τόσον, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται λόγος περὶ καταλήψεως ἑλληνικῶν ἐδαφῶν, πρόκειται περὶ ἐγκαταστάσεων, αἱ ὁποῖαι ἐγκαταστάσεις δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνουν παρὰ μόνον ἀπὸ τοὺς Ἀμερικανοὺς καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνουν ἀπὸ ἡμᾶς, ἐλλείψει καὶ τῶν μέσων καὶ δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνουν, οὔτε ἀπὸ τὰς Κυβερνήσεις, οὔτε ἀπὸ τὰ ἐπιτελεῖα ἄλλων μεγάλων συμμάχων, διὰ λόγους τοὺς ὁποίους ἐπιτρέψατέ μου νὰ μὴ ἀνακοινώσω. Εἶναι λόγοι τόσον αὐτονόητοι ἄλλωστε, ὥστε δὲν ἐπιτρέπεται νὰ τοὺς τονίσω καὶ νὰ τοὺς ὀνομάσω. Ὅταν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς λέγῃ ὅτι αἱ βάσεις αὐταὶ ἔχουν προορισμὸν συνδεόμενον ὄχι μόνον μὲ τὴν τακτικὴν ἀλλὰ καὶ μὲ τὴν στρατηγικὴν ἀεροπορίαν, κατανοεῖτε, κύριοι συνάδελφοι, τὶ σημαίνει αὐτὸ καὶ τὸ κατανοεῖ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς αἰσθάνεται ἱκανοποίησιν καὶ ὕψωσιν καταπληκτικὴν τοῦ ἐπιπέδου τῆς ἀσφαλείας τῆς χώρας, ὕψωσιν τὴν ὁποίαν βεβαιωθῆτε ὅτι ἤρχισαν νὰ αἰσθάνωνται καὶ ἐκεῖνοι ἐκ τῶν συμμάχων οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὸν αὐτὸν γεωγραφικὸν χῶρον. Ὅταν, λοιπόν, πρόκειται περὶ τοιούτου μεγάλου γεγονότος, νομίζω ὅτι ἡ πενιχρὰ παρατήρησις, ὅτι παρεχωρήσαμεν μερικὰ δικαιώματα ἑτεροδικίας εἰς ἄνδρας ἐνόπλων δυνάμεων, τῶν ὁποίων ὁ ἀριθμὸς δὲν θὰ εἶναι μέγας, οἱ ὁποῖοι δὲν πρόκειται παρὰ μόνον σπανίως νὰ ἐμφανίζωνται εἰς τὰς ὁδοὺς τῶν Ἀθηνῶν καὶ θὰ ἦτο εὐπρόσδεκτον νὰ ἐμφανίζωνται καὶ θὰ τοὺς ἐβλέπαμεν μὲ μεγάλην χαράν, ἀλλὰ δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ αὐτό, τὸ ὅτι παρεχωρήσαμεν εἰς περιωρισμένον ἀριθμὸν ἐκπροσώπων αὐτῆς τῆς μεγάλης φίλης καὶ συμμάχου δυνάμεως τὸ δικαίωμα τῆς ἑτεροδικίας, νομίζω ὅτι δὲν ἀποτελεῖ τοιοῦτον ἁμάρτημα, ὥστε νὰ ἀξίζῃ τὴν συμμετοχὴν τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῆς συμφωνίας αὐτῆς, νὰ τὴν νοθεύῃ διὰ μιᾶς παραιτήσεως, διὰ μιᾶς, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω τὴν λέξιν, γκρίνιας ἀντιπολιτευτικῆς — διότι περὶ ἀντιπολιτευτικῆς γκρίνιας πρόκειται καὶ ὄχι περὶ πραγματικότητος — ἰσοτίμου πρὸς τὴν ἐπιχειρηματολογίαν τὴν θετικὴν ἐπὶ τοῦ θέματος ἐνέργειαν καὶ ἐκδήλωσιν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ Κυβέρνησις ἀναλαμβάνει ὁλόκληρον τὴν εὐθύνην σταθμίσασα τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατὰ καὶ σταθμίσασα τὰ ἀγαθὰ καὶ τὰ ἐνδεχόμενα μειονεκτήματα. Καὶ νομίζω, ὅτι εἰς τὸ θέμα αὐτό, ἀσχέτως τοῦ τί γίνεται εἰς τὴν αʹ ἢ βʹ χώραν, εἰς οἱανδήποτε ἄλλην χώραν ἐλευθέραν, ὅτι, ἡ Ἑλλάς, ὄχι μόνον ἐδικαιοῦτο, ἀλλὰ ὤφειλε νὰ παραχωρήσῃ ἔστω καὶ διὰ λόγους φιλοφροσύνης, τὸ δικαίωμα αὐτὸ πρὸς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, μὲ τὰς παρατηρήσεις, εἰς τὰς ὁποίας προέβη σχετικῶς μὲ τὴν Ἑλληνοαμερικανικὴν συμφωνίαν περὶ στρατιωτικῶν εὐκολιῶν, εἶπεν ὀλίγα τινὰ περὶ τῆς ἠθικῆς ἀνασυγκροτήσεως, δηλαδὴ ἐσχολίασε τὸν ἐπίλογον, τὸν πράγματι ὡραῖον, τοῦ ἀγαπητοῦ μου συναδέλφου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ μὲ τὸ σύνηθες καί, τόσον γνώριμον εἰς ὅλους μας καὶ τόσον εὐχάριστον εἰς ὅλους μας, φιλοπαίγμον ὕφος, τὸ ὁποῖον ἔχει, ὡμίλησε περὶ ρεαλισμοῦ καὶ Μακιαβέλι. Δὲν ἀποκλείεται, ἀξιότιμε κ. συναρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, νὰ ἀποφασίσω νὰ γράψω σχετικὸν βιβλίον... (χειροκροτήματα), διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι ὁ δυστυχὴς Μακιαβέλι ἔχει βαρύτατα ἀδικηθῆ καὶ συκοφαντηθῆ. Διότι δὲν ἦτο τόσον ρεαλιστής, ὅσον τὸν ὀνομάζουν, καὶ ὅτι πολὺ περισσότερον ὡς πρὸς τὴν Ἰταλικήν του πατρίδα ἰδίᾳ, ἰδεαλιστὴς ἀπὸ ὅ,τι τὸν ἔχουν χαρακτηρίσει. Ἀλλά, ἐν πάσῃ περιπτώσει, οὔτε αὐτὸ δικαιοῦμαι νὰ πράξω, διότι τὸ δικαίωμα τῆς συγγραφῆς βιβλίου Μακιαβέλι τὸ ἔχει ἤδη μονοπωλήσει ὁ ἀγαπητός μου συνάδελφος ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ κ. Μαρκεζίνης, ὁ ὁποῖος, ὅταν ἤρχιζα πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους νὰ γράφω τὸ τελευταῖον βιβλίον, τὸ ὁποῖον ἐδημοσίευσα καὶ τὸ ἔγραψα ἐντὸς δύο μηνῶν, μοῦ εἶπεν ὅτι θὰ γράψῃ βιβλίον περὶ Μακιαβέλι καὶ συλλέγει στοιχεῖα καὶ ἑπομένως δὲν δικαιοῦμαι νὰ τὸν συναγωνισθῶ. Ὑπάρχει καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν εἰς ἐξαιρετικῶς εὐτυχὴς καταμερισμὸς ἁρμοδιοτήτων καὶ ἔργων, τὸν ὁποῖον καταμερισμὸν ἁρμοδιοτήτων καὶ ἔργων ἔχει πράγματι εἰς ἔξοχον σημεῖον παρουσιάσει ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ὡμίλησε περὶ τῆς ἡγεσίας τοῦ Στρατεύματος, δηλαδή, βασισθεὶς ἐπὶ φράσεώς τινος τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως Στρατάρχου Παπάγου καὶ ἐπὶ ἑτέρας φράσεως ἐμοῦ, προέβη εἰς τὴν ἐκδήλωσιν τῆς ἐκτιμήσεώς του πρὸς τὴν ἀπελθοῦσαν ἡγεσίαν. Κύριοι συνάδελφοι, μὲ ἔχετε ἀκούσει πολλάκις ὁμιλοῦντα ἐπὶ τοῦ θέματος — ἔχει γίνει ἐπερώτησις — καὶ εἰς τὴν ἐπερώτησιν αὐτήν, ἡ ὁποία συνεζητήθη πρὸ 6–7 μηνῶν ἀπήντησα ὅτι, εἴτε ἦσαν καλύτεροι οἱ μέν, εἴτε ἦσαν καλύτεροι οἱ δέ, εἶναι πολὺ δύσκολον νὰ προβαίνῃ κανεὶς εἰς τοιούτου εἴδους διακρίσεις, εἴτε ἦσαν καλύτεροι οἱ προηγούμενοι ἡγέται, εἴτε ἦσαν καλύτεροι οἱ σημερινοί, ἡ Κυβέρνησις εἶχε τὸ δικαίωμα, δικαίωμα στοιχειῶδες, δὲν ἐννοῶ μόνον τὸ νομικὸν δικαίωμα, ἀλλὰ τὸ ἠθικὸν δικαίωμα, εἶχε μάλιστα τὸ ἠθικὸν χρέος νὰ τοποθετήσῃ ἐπὶ κεφαλῆς τῶν Ἐπιτελείων ἐκείνους, τῶν ὁποίων ἡ σκέψις, τῶν ὁποίων τὸ πνεῦμα συμβαδίζει μὲ τὴν γενικὴν στρατιωτικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἔπρεπε κἂν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, πρὸ μηνῶν, νὰ γίνῃ μνεία τοῦ γεγονότος — καὶ ἐκάματε τότε σχετικῶς μίαν φιλικὴν παρατήρησιν εἰς τὸν ἀξιότιμον καὶ ἀγαπητὸν συνάδελφον κ. Μητσοτάκην — μνεία τοῦ γεγονότος ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἤλλαξε τὸν ἀντιστράτηγον καὶ ἔβαλεν εἰς τὴν θέσιν του, εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἢ εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον τοῦ Στρατοῦ, ἕτερον, διότι αὐτὸ εἶναι αὐτονόητον. Εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, εἰς τὴν Μεγάλην Βρεταννίαν, εἰς τὴν Γαλλίαν, οὐδέποτε ἀντιπολίτευσις οὐδέποτε ἐφημερὶς τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἔτι δὲ ὀλιγώτερον ἀντιπολίτευσις ἐν τῇ αἰθούσῃ τῆς Βουλῆς, προέβη εἰς τὴν διατύπωσιν παρατηρήσεως καὶ δὴ ἐπερωτήσεως πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, σχετιζομένης πρὸς τὴν μεταβολὴν τῆς Ἀνωτάτης Ἡγεσίας, δηλαδὴ σχετιζομένης πρὸς τὴν ἄσκησιν τοῦ προνομίου ἐκείνου, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἁπλῶς προνόμιον ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἀνάγκην νὰ κάμῃ χρῆσιν αὐτοῦ, ἀλλὰ εἶναι προνόμιον τοῦ Ἔθνους, διότι ὑπάρχει ἀνάγκη συμπτώσεως ἀντιλήψεων, πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους, συμπτώσεως ἀντιλήψεως μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ τῶν ἀρχηγῶν τῶν Ἐπιτελείων. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ Στρατάρχης Παπάγος, ὁ ὁποῖος ἐγνώρισε καὶ ἐγνώρισε καλύτερον ἐμοῦ, καί, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ εἴπω, καλύτερον ἡμῶν ὅλων τοὺς στρατηγοὺς οἱ ὁποῖοι ἠγωνίσθησαν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, ἐνόμισεν ὅτι ἐδικαιοῦτο νὰ διατυπώσῃ τὴν ἁπαλὴν φράσιν «ἡ νῦν ἀξία ἡγεσία». Νομίζω, ὅτι τὴν φράσιν αὐτήν, ἡ ὁποία ἐσημείωνε τὴν βαθεῖαν του ἐμπιστοσύνην ἐπὶ τὴν ἱκανότητα καὶ τὴν ἡγετικὴν ἀνιδιοτέλειαν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ταχθῇ ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ἐπιτελείων, ὅτι τὴν φράσιν αὐτήν, ἡ ὁποία ἐσημείωνεν αὐτό, τὸ ὁποῖον ἦτο ἀνάγκη νὰ λεχθῇ, δὲν ἔπρεπε νὰ τὴν χρησιμοποιήσῃ ὁ κ. Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὡς πηγὴν ὁλοκλήρου ἐπιχειρηματολογίας καὶ ἀντιρρήσεων. Πράγματι, εἶπον ἐγώ, ὅτι ἡ ἡγεσία — καὶ φυσικὰ δὲν ἠννόουν ὅλους, οἱ ὁποῖοι ἀπεμακρύνθησαν — ἐχρησιμοποίησε τὴν μέθοδον τῆς δημαγωγίας. Τὸ εἶπον αὐτό, κύριε συναρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, εἰς ἀπάντησιν τῆς βαρυτάτης κατηγορίας, τὴν ὁποίαν ἐξετόξευσεν ὁ κ. Βενιζέλος, εἰπών, ὅπως θὰ ἐνθυμῆσθε, διότι ἦσθε παρὼν κατὰ τὴν ὁμιλίαν που, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου εἰσάγει τὴν πολιτικὴν εἰς τὸν Στρατόν. Καὶ ἀπήντησα, καὶ εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ ἀπαντήσω, βασιζόμενος ἐπὶ τῆς πραγματικότητος καὶ τῆς ἀληθείας, τὴν ὁποίαν γνωρίζω καλύτερον παντὸς ἄλλου, ὡς εὑρισκόμενος εἰς τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν ἔχω, ἐτόνισα, ἀπαντῶν εἰς τὴν κατηγορίαν αὐτήν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀκριβῶς τοῦ Στρατάρχου Παπάγου ὄχι μόνον δὲν εἰσήγαγε καὶ δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ ποτὲ νὰ εἰσαχθῇ ἡ πολιτικὴ εἰς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις, ἀλλὰ καὶ τὰς ἐκδηλώσεις ἐκείνας τῆς δημαγωγίας, αἱ ὁποῖαι ἐσημειοῦντο τὰς ἐσταμάτησεν. Ἂν δὲν ἀπατῶμαι, μάλιστα, ἐχρησιμοποίησα τὴν φράσιν «τὰς ἔκοψε μὲ τὸ μαχαῖρι». Κύριε συναρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, γνωρίζετε, ὅσα γνωρίζω, καὶ ἐννοεῖτε τὶ ἐννοῶ. Δὲν ἠμφισβήτησα καὶ δὲν νομίζω ὅτι εἴχατε, βάσει τῶν ὅσων τουλάχιστον ἐγὼ εἶπον, τὸ λογικὸν δικαίωμα νὰ εἴπητε ὅτι ἠμφισβήτησα τὰς οἱασδήποτε πολεμικὰς ὑπηρεσίας τῶν ἡγετῶν, τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον νὰ ἀπομακρύνῃ. Ὄχι μόνον τοῦτο δὲν ἠμφισβήτησα, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅταν ὁ Συναγερμὸς εὑρίσκετο εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἐτόνιζα ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον. Ὅτι γνωρίζω, ὅπως γνωρίζετε καὶ ὑμεῖς τὰς πολεμικὰς ἀρετὰς ἐκείνων, ἢ ἐνίων ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀπεμακρύνθησαν. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι πᾶς ὁ ὁποῖος ἔχει πολεμικὰς ἱκανότητας καὶ ὁ ὁποῖος ἔχει ἐπιδείξει πολεμικὰς ἀρετὰς στερεῖται καὶ οἱουδήποτε ἄλλου ἐλαττώματος. Καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει, δυστυχῶς, δὲν σημαίνει, καὶ ἡ ἱστορία καταδεικνύει ὅτι συμβαίνει ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον, δυστυχῶς, λέγω, δὲν σημαίνει ὅτι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εἶχεν ὡρισμένην πολεμικὴν δραστηριότητα, ὅτι δὲν ρέπει καὶ πρὸς δημαγωγίαν. Ρέπουν δυστυχῶς καὶ τὸ γνωρίζετε καλύτερον ἐμοῦ, ἀξιότιμε κ. Συναρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, ὡρισμένοι ἐκ τῶν στρατιωτικῶν πρὸς τὴν δημαγωγίαν πολὺ περισσότερον ἀπὸ ἡμᾶς τοὺς πολιτικούς. Καὶ ἀκριβῶς πρέπει νὰ εἴμεθα τεταγμένοι ἡμεῖς οἱ ἀσκοῦντες τὴν ἐξουσίαν τὴν πολιτικήν, βασιζομένην ἐπὶ τῆς ψήφου τοῦ λαοῦ καὶ ἐπὶ τῆς συγκεκριμένης τοῦ λαοῦ ἐντολῆς, πρέπει, λέγω, νὰ ἔχωμεν τὴν δύναμιν νὰ περιορίζωμεν τὴν ἐκδήλωσιν τῶν ἐλαττωμάτων αὐτῶν τῆς Στρατιωτικῆς Ἡγεσίας, ὁσάκις ἐκδηλοῦνται ταῦτα. Καὶ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, ἐνόμισεν ὅτι ὄχι μόνον ἔπρεπε νὰ περιορίσῃ τὴν ἐκδήλωσιν τῶν τοιούτων ἐλαττωμάτων, ἀλλ’ ἀπομακρύνουσα καὶ ὡρισμένον ἀριθμὸν ἢ ὡρισμένους ἐκ τῶν Ἀνωτάτων Ἡγετῶν τοῦ Στρατοῦ, νὰ καταστήσῃ ἀδύνατον, εἰς τὸ μέλλον τοὐλάχιστον, τὴν ἐκδήλωσιν τοιούτων ἐλαττωμάτων.

§135Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Πότε ἔγινεν ἡ ἐκδήλωσις, κύριε Πρόεδρε;

§136Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Κύριε συνάδελφε ἐκ Λεβαδείας καὶ τέως Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, ἐκδηλώσεις ὑπῆρξαν πολλαὶ καὶ τὰς γνωρίζω, ἀλλὰ καὶ τὰς γνωρίζετε καὶ σεῖς, κατὰ πᾶσαν πιθανότητα καὶ ἂν ὄχι σεῖς, τὰς γνωρίζουν ὁ κύριος Παπανδρέου καὶ πολλοὶ ἐκ τῶν συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Δὲν λέγω ὅτι ἡ δημαγωγία εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτὰς εἶναι καλὰ καὶ σώνει ἐλάττωμα ἠθικόν, λέγω, ὅτι δὲν συμβιβάζεται πρὸς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς τοὐλάχιστον πιστεύομεν περὶ τῆς Ἀνωτάτης τοῦ Στρατοῦ Ἡγεσίας. Καὶ οἱ ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι ἐτοποθετήθησαν εἰς τὰς ἀνωτάτας τοῦ Στρατοῦ θέσεις καὶ ἰδίᾳ εἰς τὰς ἀνωτάτας θέσεις τῆς ἡγεσίας τῶν Ἐπιτελείων, εἶναι ἄνδρες σιωπηλοί, ἐργάζονται καὶ δροῦν πολὺ περισσότερον ἴσως ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔδρων, ἴσως ὁμιλοῦντες καὶ δημαγωγοῦντες.

§137Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Αὐτοὶ δὲν ἔγιναν πολιτικοί, κύριε Πρόεδρε, ἄλλοι ἔγιναν πολιτικοὶ διὰ νὰ κάμουν δημαγωγίαν.

§138Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Κύριε συνάδελφε, ἡ παρατήρησίς σας δὲν εἶναι ἐπαρκὴς διὰ νὰ κλονίσῃ τὸ κῦρος τῆς ἀληθείας τῶν λόγων μου. Διατί; Διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ἀγαπητέ, κύριε συνάδελφε ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχουν βουλευταί, τέως Ἀντιστράτηγοι, οἱ ὁποῖοι νὰ μὴ εἶναι διόλου δημαγωγοὶ καὶ ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχουν Στρατηγοί, οἱ ὁποῖοι μὴ σκεπτόμενοι νὰ πολιτευθοῦν, εἶναι δημαγωγοὶ εἰς τὸν τομέα των. Ὡμίλησα περὶ δημαγωγίας, ὑπὸ μορφὴν γενικωτέραν ψυχολογικῶς ἐκδηλουμένης, εἴτε εἰς τὸν ἕνα τομέα, εἴτε εἰς τὸν ἄλλον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ δὲν θὰ μὲ ἀπασχολήσῃ περισσότερον, διὰ νὰ μὴ σᾶς καταπονήσω ἔτι περισσότερον καὶ διὰ νὰ μὴ προσθέσω εἰς τὸ 8ωρον τῶν δύο ὁμιλιῶν μου καὶ ἄλλο ἕν τρίωρον. Φαντάζομαι ὅτι ἐντὸς ὀλίγου θὰ τελειώσω. Κύριοι συνάδελφοι, ὡμίλησεν ἐπίσης ὁ κ. Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, δι’ ὀλίγων καὶ περὶ τῶν ἀπομακρυνθέντων ἀξιωματικῶν καὶ εἶπεν ὅτι ἡ φράσις μου, ὅτι «οἱ ἄνδρες αὐτοὶ ἀποτελοῦν ἐγγύησιν κατὰ τὰς ὥρας τῶν μεγάλων κινδύνων», καὶ δυστυχῶς οἱ μεγάλοι κίνδυνοι δὲν ἔχουν λείψει, ὅτι ἡ φράσις μου αὐτή, λέγω, δὲν ὑπῆρξε δικαιολογημένη, διότι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἔγιναν σήμερον ἡγέται πρέπει ν’ ἀποδείξουν, ὅτι ἀποτελοῦν ἐγγύησιν ἀνάλογον ἐκείνης τῶν ἀπομακρυνθέντων, οἱ ὁποῖοι ἀπέδειξαν εἰς τὸ παρελθὸν ὅτι ἀποτελοῦν ἐγγύησιν. Βεβαίως, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, εἰς ἀνωτέρας ἡγετικὰς θέσεις, αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἀποκατεστάθησαν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποδείξουν ὅτι ἀποτελοῦν ἐγγύησιν, διότι εἶναι νεώτεροι. Ἀλλ’ ἀπέδειξαν τοῦτο, εἰς ὥρας κρισίμους ἀπέδειξαν τοῦτο, εἰς στιγμὰς κρισίμους κατὰ τὸν πόλεμον εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν ὅπου δὲν ἐκάμφθησαν. Ἀπέδειξαν ἐκεῖ ὅτι δὲν ὀρρωδοῦν πρὸ τοῦ καθήκοντος, ἔστω καὶ ἀποστελλόμενοι τινὲς ἐξ αὐτῶν εἰς ἐξορίαν ὑπὸ τῶν Ἑλληνικῶν Ἐθνικῶν Κυβερνήσεων τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, εἰς ἐξορίαν λέγω, εἰς τὸ Μερτζαγιοὺμ καὶ τὸ Σουδάν, ἀπέδειξαν ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀτράνταχτοι στύλοι τῆς Ἑλληνικῆς ἐθνικοφροσύνης, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαραίτητον, διὰ τὸν Ἑλληνικὸν Στρατὸν καὶ διὰ τὰς Ἑλληνικὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις. Ἐγνωρίσατε τὴν τελευταίαν φάσιν τῆς τραγῳδίας τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, κύριε Συναρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων καὶ εἶσθε εὐτυχής, διότι ἐγνωρίσατε μόνον τὴν τελευταίαν φάσιν, διότι ἐὰν εἴχατε φθάσει καὶ τὸ 1942, θὰ ἐγνωρίζατε ἀκόμη, λόγῳ τῆς πολιτικῆς προελεύσεώς σας, ἡ ὁποία θὰ σᾶς καθιστοῦσε συμπαθῆ εἰς ὡρισμένους ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἐξετέθησαν εἰς τὸν πειρασμὸν τοῦ κομμουνισμοῦ. Δὲν θὰ ἐγνωρίζατε, λέγω, ποῖοι εἶναι ἄξιοι τῆς ἐμπιστοσύνης ἐξ αὐτῶν καὶ ποῖοι δὲν εἶναι. Σήμερον ἀκριβῶς, εὐτυχῶς γνωρίζομεν ποῖοι εἶναι αὐτοί. Γνωρίζομεν ὅτι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὰς θέσεις αὐτάς, ὅτι εἶναι οἱ ἀτράνταχτοι στύλοι τῆς πίστεως ἐπὶ τὸ Ἔθνος, ἀτράνταχτοι στύλοι τῆς Ἑλληνικῆς ἐθνικοφροσύνης. Κύριοι, καὶ ἂν ἀκόμη λέγουν ὅτι ἀνήκουν εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν ἢ τὴν ἄλλην εἶναι καιρὸς νὰ παρέλθουν διότι καὶ ἡ ἡλικία καὶ ὁ βαθμός των ἐπιβάλλει κἄποτε νὰ παρέλθουν. Καὶ αὐτοὶ κάποτε, οἱ ὁποῖοι παρῆλθον ἐξετόπισαν ἄλλους ἀρίστους Ἕλληνας. Κατὰ τὸ διάστημα τῶν 4 ἐτῶν τοῦ συμμοριτοπολέμου ἐξετοπίσθησαν ὑπ’ αὐτῶν ἀκριβῶς καὶ μὲ τὴν ὤθησιν ἐν μέρει αὐτῶν Ἀντιστράτηγοι ἐξαιρετικῆς ἀξίας, Ἀντιστράτηγοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον μεγάλα προσόντα καὶ οἱ ὁποῖοι εἶχον τοὐλάχιστον τὴν αὐτὴν πίστιν ἐπὶ τὸ Ἔθνος καὶ τὰ αὐτὰ προσόντα τὰ ὁποῖα εἶχον καὶ οἱ διαδεχθέντες αὐτούς. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀξιότιμος Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, δὲν ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀρκεσθῇ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, εἰς τὴν πράγματι προσεκτικὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος τῆς Ἀεροπορίας καὶ τῆς δίκης τῶν ἀεροπόρων, εἰς τὴν ὁποίαν προσεκτικὴν ἀντιμετώπισιν, προέβη ὁ ἕτερος ἐκ τῶν Συναρχηγῶν τῶν Φιλελευθέρων. Δὲν ἐνόμισεν ἐκεῖνος, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀρκεσθῇ εἰς αὐτὰ καὶ ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον νὰ λάβῃ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ τοῦ ἐθνικῶς καὶ ἠθικῶς κρισίμου τὸν λόγον. Κύριοι, πρέπει νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἡ ἐξέγερσις, κατ’ ἐμέ, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δεδομένων τὰ ὁποῖα ἔχω περὶ ὡρισμένου τμήματος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὑπὲρ τῶν κατηγορουμένων, ἐξέγερσις μᾶλλον ἐναντίον ὡρισμένων πραγμάτων, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν ὅτι ὑπέστησαν οἱ κατηγορούμενοι, εἶναι καὶ τὸ ὁμολογῶ μαζὶ μὲ τὸν κ. Παπανδρέου, σύμπτωμα ὑψηλῆς ἠθικῆς στάθμης τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἶναι φυσικὸν καὶ εἶναι ἀναγκαῖον νὰ συγκινῆται ὁ ἴδιος εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, δεδομένου ὅτι ἔχει πάθει πολλὰ καὶ ἔχει βαθεῖαν τὴν δυσπιστίαν. Δὲν συνεκινήθη ὁλόκληρος ἡ κοινὴ γνώμη. Τμῆμα μόνον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τμῆμα ἐθνικοφρόνων Ἑλλήνων, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, τμῆμα μικρὸν καὶ αὐτὸ τὸ γεγονὸς τὸ θεωρῶ ἐπαναλαμβάνω, ἄξιον ἐξάρσεως, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐξηγέρθησαν, βασισθέντες ἐπὶ ὡρισμένων τίτλων, εἰς ὡρισμένας ἐφημερίδας καὶ ὡρισμένων ἀναγνωσμάτων εἰς ὡρισμένας ἐφημερίδας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζουν, τί ὑπάρχει ὄπισθεν τῆς ὑποθέσεως, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γνωρίζουν ὅσα γνωρίζουν αἱ Κυβερνήσεις, ὅσα γνωρίζουν τὰ ἁρμόδια Ἐπιτελεῖα, ὅσα γνωρίζουν τὰ Δικαστήρια, τὰ ὁποῖα ἔκριναν.

§139Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ὑπάρχει καὶ τὸ δεδικασμένον.

§140Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἀφῖστε νὰ ἀκολουθήσω τὴν σειρὰν τῶν συλλογισμῶν μου. Κύριοι, ἔχω τοιαύτην εὐθύνην ἐπὶ τοῦ θέματος, ὥστε πρέπει μόνος νὰ ἀπαντήσω.

§141Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Νὰ δεχθῶμεν τὸ δεδικασμένον.

§142Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἔχουν σημασίαν αὐτὰ ποὺ λέγω, διότι δὲν εἶσθε σεῖς ποὺ ὑφίστασθε τὰς δριμείας ἐπιθέσεις, ἐγὼ εἶμαι ἐκεῖνος ποὺ τὰς ὑφίσταμαι καὶ ἐγὼ πρέπει νὰ ἐκλέξω τὰ ὅπλα τὰ ὁποῖα θὰ χρησιμοποιήσω δι’ ἀντεπίθεσιν. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τὴν μίαν μεριὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ θεωρήσω ὡς δεῖγμα καὶ σύμπτωμα χρησιμοποιῶν τὴν λέξιν τοῦ κυρίου Παπανδρέου, ἠθικοῦ πολιτισμοῦ, τὰς ἐκδηλώσεις αἱ ὁποῖαι ἐσημειώθησαν, ἐφόσον καὶ καθόσον ἐσημειώθησαν, εἰς κύκλους ἐθνικοφρόνων, ἀλλ’ ἐξ ἄλλου πρέπει παραλλήλως πρὸς τὴν διαπίστωσιν τοῦ γεγονότος αὐτοῦ νὰ προβῶ εἰς τὴν ὑπεύθυνον ἐνώπιόν σας δήλωσιν, ὅτι τὴν πραγματικότητα τὴν οὐσιαστικὴν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν γνωρίζουν καὶ δὲν τὴν γνωρίζουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι βάσει προχείρων μόνον δημοσιευμάτων ἐκδηλώνουν τὴν ἀγανάκτησίν των καὶ τὴν ἐξέγερσίν των. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἐπιτρέπω εἰς τὸν ἑαυτόν μου θιγόμενον καὶ δὴ βαρύτατα ἀπὸ ὡρισμένην μερίδα τοῦ Τύπου, θιγόμενον καὶ πληττόμενον μὲ φράσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀνοίκειοι καὶ ἀσυνήθεις, δὲν ἐπιτρέπω εἰς τὸν ἑαυτόν μου, παρὰ ταῦτα, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι θίγομαι, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι πλήττομαι, νὰ παρασυρθῇ ὁ ἑαυτός μου εἰς μίαν ἀντεπίθεσιν ἐναντίον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι μωρανθέντες ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικῆς σκέψεως, γράφουν τὰ ὅσα γράφουν ἐναντίον μου. Ἄς σταθμίσουν προηγουμένως ἐκεῖνοι τοὺς λόγους των, διὰ νὰ ἔχω καὶ ἐγὼ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ σταθμίσω τοὺς ἰδικούς μου, ἢ μᾶλλον ἐκεῖνοι δὲν σταθμίζουν, ὅπως ἐγὼ σταθμίζω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγω. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ γράφωνται εἰς ἐφημερίδας ὅτι κατεδικάσθησαν, ἀλλὰ ἀργὰ ἢ γρήγορα θὰ ἐξέλθουν ἀθῷοι ἀπὸ τὰς φυλακάς. Πῶς τὸ γνωρίζει ἡ ἐφημερὶς αὐτό, ὅτι εἶναι ἀθῷοι, καὶ μὲ ποῖον δικαίωμα προβαίνει εἰς τὴν διατύπωσιν μιᾶς τοιαύτης φράσεως; Μὲ ποῖον δικαίωμα ἡ ἐφημερὶς αὐτὴ γράφει αὐτὴν τὴν φράσιν, προβαίνουσα εἰς τὴν ἐξαγγελίαν τοῦ γεγονότος, ὅτι τὸ Κράτος, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου πρὸ 1½ ἔτους, ἡ Κυβέρνησις ἡ ἰδική μας σήμερον, τὰ Ἐπιτελεῖα, τὰ Δικαστήρια συνωμότησαν διὰ νὰ στείλουν εἰς τὰς φυλακὰς μερικοὺς ἀθώους, οἱ ὁποῖοι οὐδὲν ἔπραξαν; Μὲ ποῖον δικαίωμα γράφουν αἱ ἐφημερίδες τοιαῦτα τινά; Οὐδὲν δικαίωμα ἔχει, οὔτε ἡ ἐφημερίς, ἡ ὁποία τὰ ἔγραψε, οὐδὲν δικαίωμα θὰ εἶχον καὶ ἐγὼ νὰ ἰσχυρισθῶ τὸ ἀντίθετον, κατὰ τρόπον ἀπόλυτον, διότι εἶπα καὶ προχθές, ὅτι δικαστὴς τῶν δικαστῶν, δὲν γίνομαι, κριτὴς τῶν κριτῶν δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ γίνω. Καὶ ἐπειδὴ δὲν δίδω εἰς τὸν ἑαυτόν μου τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ μὲ ἀπόλυτον βεβαιότητα, διότι δὲν ἀντεμετώπισα, οὔτε κἂν τὴν φυσιογνωμίαν τῶν δικαζομένων καὶ δὲν παρηκολούθησα, ὡς δικαστὴς τὴν δίκην ἐπὶ δύο μῆνας καὶ ἐπειδὴ δὲν δίδω εἰς τὸν ἑαυτόν μου τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ ὅτι ἅπαντες καλὰ καὶ σώνει, ὅτι εἶναι ἔνοχοι, ἔτσι δὲν δίδω καὶ εἰς τὴν ἐφημερίδα τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ τὸ ἀντίθετον. Τὸ ἀντίθετον ἀποτελεῖ βαρύτατον σφάλμα καὶ δι’ αὐτὸ λέγω, ὅτι πρόκειται περὶ διασαλεύσεως καὶ συσκοτίσεως τῆς ἐθνικῆς σκέψεως, δὲν παραγνωρίζω, δὲν ἀγνοῶ, δὲν ἀμφισβητῶ τὴν ἐθνικὴν σκέψιν κἂν τῆς ἐφημερίδος αὐτῆς, ἀλλ’ ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ἀμφισβητῶ τὴν καθαρότητα τῆς σκέψεώς της καὶ ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ἰσχυρισθῶ ὅτι ἔγινεν ὡς πρὸς τὸ σημεῖον τοῦτο τοὐλάχιστον, θολὴ ἡ ἐθνική της σκέψις, ὅταν προέβη εἰς αὐτὴν τὴν κατηγορηματικὴν ἀνακοίνωσιν, ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἐνώπιον τῶν Συμμάχων, ἐνώπιον τῆς κοινῆς γνώμης τῶν Συμμάχων, ὅταν προέβη εἰς τὴν κατηγορηματικὴν αὐτὴν δήλωσιν, ὅτι ἅπαντες εἶναι ἀθῷοι καὶ ὁ ἀνεκκλήτως καὶ τελεσιδίκως καταδικασθεὶς εἶναι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Διότι αὐτὰ γράφει σήμερον ἡ περὶ ἧς ὁ λόγος ἐφημερίς. Τὴν εὐχαριστῶ διὰ τὴν καλωσύνην της, διότι πράγματι προτιμῶ νὰ καταδικάζωμαι τελεσιδίκως ἐκτελῶν τὸ ἐθνικόν μου καθῆκον, παρὰ νὰ ἀθῳώνομαι παραλείπων τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ καθήκοντος αὐτοῦ. (Χειροκροτήματα). Κύριοι συνάδελφοι, μὲ συγχωρεῖ ὁ ἀξιότιμος κ. Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, διότι συνανέμιξα τὰς ἰδικάς του παρατηρήσεις μὲ τὰς παρατηρήσεις ὡρισμένης ἐφημερίδος. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ὁ συλλογισμὸς τοῦ κ. Συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων κατ’ ἀνάγκην μὲ ὡδήγησεν εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν συλλογισμῶν, οἱ ὁποῖοι ἐδημοσιεύθησαν εἰς ὡρισμένην ἐφημερίδα σήμερον. Διότι ὁ ἀξιότιμος Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν πεῖραν τῶν δικῶν τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν πεῖραν, τὴν ἀντεμετωπίσαμεν τὴν περίπωσιν αὐτήν, ἀπὸ κοινοῦ, ἀξιότιμε κ. Συναρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, ὅτε σεῖς ἦσθε Πρωθυπουργὸς καὶ ἐγὼ μέλος τῆς Κυβερνήσεως τῆς ὁποίας ἡγεῖσθε, εἴχατε τὴν πεῖραν καὶ εἴχομεν τὴν πεῖραν τῆς περιφήμου δίκης τοῦ Κασεσσί. Δὲν ὑπάρχει περίπτωσις, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν ὁποίαν οἱ κομμουνισταὶ προκειμένου περὶ τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων νὰ ὁμολογήσουν ὅτι εἶναι κομμουνισταί. Ἐγράφη καὶ ἐχρησιμοποιήθη ὡς μέγα ἐπιχείρημα, διατὶ εἰς τὰς ἄλλας περιπτώσεις τῶν δικῶν, αἱ ὁποῖαι γίνονται εἰς βάρος πολιτῶν δίδει τὴν ἐντολὴν τῆς ὁμολογίας, δίδει τὴν ἐντολὴν ὅπως εἴπουν καθαρά, ὅτι εἶναι κομμουνισταὶ οὐχὶ τῆς ὁμολογίας τῶν πράξεων τῶν συγκεκριμένων, τῆς ὁμολογίας τῶν πεποιθήσεων καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν δὲν εὑρέθη κανεὶς νὰ ὁμολογήσῃ; Κύριοι, δὲν γνωρίζω, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κρίνω τοὺς δικαστάς, ἐπαναλαμβάνω δὲν γνωρίζω, ἐὰν εἶναι, πόσοι εἶναι, ποῖοι εἶναι καὶ μέχρι ποίου σημείου εἶναι κομμουνισταί. Ἐγὼ ἔχω τὴν ἀπόφασιν τοῦ δικαστηρίου. Πάντως τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἐχρησιμοποίησαν εἶναι ἀπολύτως ἐσφαλμένον, διότι οὐδεμία ἄλλη περίπτωσις ἐκδηλώσεως εἰς τὰς Ἐνόπλους δυνάμεις κομμουνιστικῆς ἐκδηλώσεως, τὸ κόμμα λέγει — ἴσως νὰ ὑπάρχῃ καμμία ἐξαίρεσις, ἀλλὰ ἐπιτρέψατέ μου νὰ τὴν λησμονήσω διότι δὲν εἶναι τυπικὴ — εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν τὸ κόμμα δὲν ἔδωσε τὴν ἐντολὴν νὰ εἴπουν οἱ κατηγορούιμενοι ὅτι κατ’ ἐντολὴν ἔδρασαν. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ὡμίλησεν παρεμπιπτόντως περὶ τῆς περιπτώσεως τοῦ Θεοδωρίδου καὶ περὶ τῆς τραγελαφικῆς ἀντινομίας, ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ τῆς ἀθωώσεώς του ὑπὸ τοῦ ἀναθεωρητικοῦ Δικαστηρίου καὶ τῆς καταδίκης του ἐπὶ κατασκοπείᾳ — καταδίκης μάλιστα εἰς θάνατον. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Συναρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων — καὶ σᾶς ζητῶ συγνώμην διότι θὰ σᾶς καταπονήσω ἐπὶ 2–3 λεπτὰ— νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τοῦ ἀναγνώσω, διότι φαίνεται ὅτι δὲν ἔλαβε τὸν κόπον νὰ ἀναγνώσῃ τὴν σχετικὴν παράγραφον τῆς ἀπεφάσεως τοῦ Ἀναθεωρητικοῦ, τὴν ἀναφερομένην εἰς τὸν Θεοδωρίδην. Ἡ παράγραφος αὐτὴ λέγει τὰ ἀκόλουθα: «Ἐπειδὴ τὰ εἰς βάρος.................. (ἀναγινώσκει)..................». Αὐτὸ σᾶς τὸ ἀναγινώσκω ὄχι διὰ νὰ ἐπιβαρύνω τυχὸν τὴν θέσιν............

§143Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Εἶναι κατασκοπεία καὶ δὲν εἶναι σαμποτάζ.

§144Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). ......ὄχι διὰ νὰ ἐπιβαρύνω τὴν θέσιν τοῦ Θεοδωρίδη εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, διότι ἡ ὑπόθεσις φυσικὰ θὰ πάῃ εἰς τὸ Συμβούλιον Χαρίτων, ἀλλὰ ἀπὸ καθῆκον. Ἀπέφυγα πρὸ ἡμερῶν — καὶ δὲν ἐξετιμήθη αὐτὴ ἡ πρᾶξις μου ἀπεναντίας μάλιστα βαρείας ἐδέχθην καὶ δέχομαι ἐπιθέσεις — ἀπέφυγα νὰ κάμω μνείαν προσώπων διὰ νὰ μὴ ἀναγνώσω ἀκριβῶς αὐτὴν τὴν περικοπήν, ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ μὴ προβαίνετε εἰς τόσον εὐκόλους διατυπώσεις ἐπὶ πραγμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἐλάβατε τὸν κόπον κἂν νὰ μελετήσετε. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων εἶπεν, ὅτι συμφώνως πρὸς ὅσα ἀνέπτυξα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου πρὸ ἡμερῶν, ἐθεώρησεν ἢ μᾶλλον θεωρεῖ ὅτι τοποθετῶ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ Ἔθνους ὑπεράνω παντὸς ἄλλου κριτηρίου, καὶ συγκεκριμένως τοῦ ἠθικοῦ κριτηρίου τοῦ κριτηρίου τοῦ ἀνθρωπισμοῦ καὶ ὅτι διεκήρυξα τὴν πρόθεσιν ὅπως θυσιάσω εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, ὅπως θυσιάσω ἑπομένως καὶ εἰς τὸ μέλλον τὴν ἀρχὴν τοῦ ἀνθρωπισμοῦ, τὴν βασικὴν ἠθικὴν τοποθέτησιν τοῦ ἀνθρώπου, εἰς τὸν βωμὸν τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὅπως καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπιτίθενται καθ’ ὃν τρόπον ἐπιτίθενται ἐναντίον μου σήμερον, αἱ ἐφημερίδες αἱ ὁποῖαι ἐπιτίθενται, συγχέουν δύο περιπτώσεις τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ συνδυασμὸς εἶναι ἀπολύτως δυνατὸς τῶν δύο αὐτῶν μεγάλων ἀρχῶν καὶ τὴν περίπτωσιν, ἡ ὁποία σημαίνει δίλημμα, καὶ εἰς τὴν ὁποίαν περίπτωσιν ὁ συνδυασμὸς ἢ εἶναι ἀντικειμενικῶς δύσκολος, λόγῳ λογικοῦ διλήμματος, ἢ καὶ ὑποκειμενικῶς δυσχερής, λόγῳ ἠθικοῦ διλήμματος. Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ δίλημμα καὶ εἰς ἃς περιπτώσεις δὲν ὑπάρχει, βεβαίως, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, πρῶτος ἐγώ, ἢ ἐπιτρέψατέ μου νὰ παραχωρήσω τὰ πρωτεῖα εἰς τὸν κ. Παπανδρέου — δέχομαι μετ’ αὐτὸν — θὰ θέσω τὸν ἀνθρωπισμὸν καὶ τὴν ἠθικὴν ἀρχὴν εἰς τὴν αὐτὴν μοῖραν πρὸς τὸ ἐθνικὸν συμφέρον. Ἀλλὰ ὅταν ὑπάρξῃ δίλημμα — καὶ ὑπάρχει πλειστάκις εἰς τὴν ζωὴν τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν εἰς κρισίμους ὥρας τοιοῦτον δίλημμα — τότε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσω τὰ πρωτεῖα εἰς τὸ κριτήριον τοῦ ἀσαφοῦς ἀνθρωπισμοῦ μάλιστα ὁ ὁποῖος εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν εἶναι ἀνθρωπισμός, χωρὶς δυνατότητα πραγματικῆς θεμελιώσεως, διότι θεμελίωσιν ἔχουν μόνον αἱ δικαστικαὶ ἀποφάσεις, καὶ ὄχι τὰ εἰς τὰς ἐφημερίδας γραφόμενα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ ἡ προτεραιότης εἰς τὸν ἀνθρωπισμὸν ἐπὶ θυσίᾳ τοῦ Ἔθνους, ὅταν ὑπάρχῃ δίλημμα. Τὶ σημαίνει δίλημμα, κ. συνάδελφοι; Σημαίνει τὴν ἀδυναμίαν τῆς συμπτώσεως καὶ τῆς ἱκανοποιήσεως δύο ἀρχῶν. Καὶ εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν τὰ διλήμματα αὐτά πολλάκις παρουσιάζονται. Ἐν ὥρᾳ πολέμου παρουσιάζονται συχνότατα. Ἐδῶ ὑπῆρξε περίπτωσις κατὰ τὴν ὁποίαν, κλονιζομένου τοῦ ἐθνικοῦ καθεστῶτος ἢ τοῦ πατριωτικοῦ μετώπου ἐν Γαλλίᾳ κατὰ τὸ ἔτος 1917, ὁ Πρόεδρος τότε τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως, ὁ Κλεμανσώ, ἀναλαβὼν τὴν ἐξουσίαν, ἐφυλάκισε πολιτικοὺς ἄνδρας πατριώτας, ἐτυφέκισε πολιτικὸν ἄνδρα πατριώτην, προέβη εἰς ἐκτελέσεις χιλιάδων ἀξιωματικῶν καὶ στρατιωτῶν. Ἀλλοίμονον ἐὰν ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἦτο ἀνθρωπιστὴς ἀπέναντι χιλίων ἀνθρώπων, καὶ δὲν ἦτο ἀνθρωπιστὴς ἀπέναντι, δὲν ἐνθυμοῦμαι πόσοι ἦσαν τότε οἱ Γάλλοι, ἂν ἦσαν 30 ἑκατομμύρια, ἀπέναντι τῶν 30 ἑκατομμυρίων Γάλλων ἢ ἀπέναντι ὅλων τῶν ἐλευθέρων ἀνθρώπων τοῦ κόσμου. Εἶπον προχθές, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἶναι εὔκολον— αὐτὴ εἶναι ἡ ροπὴ τῆς ψυχῆς τοῦ ἀνθρώπου — νὰ συγκινῆται κανεὶς διὰ τὰ συγκεκριμένα καὶ ὄχι διὰ τὰ ἀφηρημένα. Δὲν ἐπανέρχομαι εἰς αὐτὴν τὴν θεωρίαν ἡ ὁποία εἶναι ἐπιστημονικῶς θεμελιωμένη, ἀλλὰ συνεχίζω τὸν συλλογισμὸν τὸν συνδεόμενον μὲ τὰ διλήμματα ἐνώπιον τῶν ὁποίων εὑρίσκονται οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες εἰς κρισίμους στιγμάς. Θὰ μοῦ εἴπῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων «ἀλλά, πρὸς Θεοῦ, εὑρίσκεσθε ἐνώπιον ἀναλόγου κρισίμου στιγμῆς»; Βεβαίως ὄχι, ἀξιότιμε κύριε Συναρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων. Ἐὰν εὑρισκόμην ἴσως νὰ ἤμην ἠναγκασμένος νὰ τυφεκίσω καὶ ἐγὼ χιλιάδας ὅπως ὁ ἀείμνηστος Κλεμανσώ. Δὲν πρόκειται περὶ τοιούτου τινός. Ὑπάρχει ἀναλογία περιπτώσεων καὶ εἰς τοὺς κινδύνους, καὶ εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἐνόχων καὶ τῶν κλονισάντων τὴν ἀσφάλειαν τῆς Ἀεροπορίας. Ὁ κίνδυνος δὲν εἶναι κίνδυνος καταστροφῆς τοῦ Ἔθνους, ὅπως ἦτο ὁ κίνδυνος καταστροφῆς τῆς Γαλλίας, ἐν ἔτει 1917. Εἶναι ὅμως κίνδυνος, ἐὰν συνεχίζοντο τὰ σαμποτάζ, κλονισμοῦ ὁριστικοῦ καὶ τελεσιδίκου τῆς Ἀεροπορίας, κίνδυνος σταματήματος τῆς χορηγήσεως τοῦ ἐξόχου ὑλικοῦ, τὸ ὁποῖον μᾶς ἔδωσαν καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει ἀξιοποιηθῆ, ἀξιότιμε κύριε Συναρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, κατὰ τρόπον θαυμάσιον, κίνδυνος σταματήματος τῆς προσελεύσεως τῶν παιδιῶν, τὰ ὁποῖα πηγαίνουν διὰ νὰ γίνουν ἀεροπόροι, χειρισταί, ἀξιωματικοί, τῆς ἐνδόξου Ἑλληνικῆς Ἀεροπορίας κίνδυνος τέλος ἐμμέσου κλονισμοῦ αὐτοῦ τούτου τοῦ Ἔθνους, διότι κλονιζομένης τῆς ἀεροπορίας, θὰ ἐκλονίζετο καὶ τὸ Ἔθνος. Δὲν πρόκειται λοιπὸν περὶ ἀναλόγου πρὸς τὸν κίνδυνον τοῦ 1917 κινδύνου. Πρόκειται ὅμως περὶ κινδύνου ἐπίσης οὐσιώδους. Καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἡ Πολιτεία, τὸ Κράτος, ἔκαμε τὸ πᾶν, διὰ νὰ διαπιστώσῃ ποῖοι εἶναι ἔνοχοι. Καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς κρίσεως τῆς Δικαστικῆς ἔχομεν δύο ἀποφάσεις Δικαστηρίου, τῆς βασιζομένης ἐπὶ τόσων στοιχείων καὶ λεπτομερειῶν, ὅτι οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι κατεδικάσθησαν, εἶναι ἔνοχοι. Κύριοι συνάδελφοι, ἀντὶ νὰ καταλαμβάνωνται, ὅσοι καταλαμβάνονται ἀπὸ αὐτὸν τὸν ὑπέρμετρον καί, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, ἀνεδαφικὸν εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἀνθρωπισμόν, θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ σκεφθοῦν περισσότερον τοὺς γονεῖς τῶν παιδιῶν ποὺ ὑπηρετοῦν εἰς τὴν Ἀεροπορίαν, τῶν παιδιῶν ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἐκινδύνευον διαρκῶς ἀπὸ τὴν ἐκτέλεσιν καὶ τὴν διενέργειαν δολιοφθορῶν τῶν παιδιῶν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἡ ἰσχυρὰ ἀπόφασις τοῦ Κράτους νὰ προστατεύσῃ καὶ νὰ κατοχυρώσῃ ὅλας βεβαίως τὰς ἐνόπλους δυνάμεις, ἀλλὰ κατ’ ἐξοχὴν τὴν μᾶλλον εὔθικτον καὶ τὴν μᾶλλον ἐπικίνδυνον, τὴν ἀεροπορίαν, θὰ ἐξετίθεντο εἰς πολὺ περισσοτέρους κινδύνους ἀπὸ τοὺς κινδύνους εἰς τοὺς ὁποίους ἐκτίθενται χρησιμοποιοῦντες τὰ ἀεροπλάνα, τὰ ὁποῖα μάχονται συνεχῶς ὄχι μόνον ἐν ὥρᾳ πολέμου, διότι μάχονται καὶ κατὰ τῶν στοιχείων τῆς φύσεως καὶ κατὰ τῶν στοιχείων τῆς ἀνθρωπίνης διανοίας, ἡ ὁποία συνέλαβεν αὐτὰ τὰ μηχανήματα καὶ τὰ προώθησεν εἰς ὃ σημεῖον προωθήθησαν. Εἶναι προτιμότερον, καὶ αὐτὴν τὴν σύστασιν κάμνω πρὸς ὅλους ἐκείνους τοὺς ἐθνικόφρονας Ἕλληνας, οἱ ὁποῖοι τυχὸν παρεσύρθησαν ἀπὸ τὴν ἐκστρατείαν ἡ ὁποία ἐγένετο, εἶναι προτιμότερον νὰ σκεφθοῦν τὴν ἀσφάλειαν τῶν πολλῶν καὶ νὰ παύσουν δημιουργοῦντες αὐτὸν τὸν θόρυβον, ὁ ὁποῖος θόρυβος εἶναι θόρυβος προκαλούμενος ἀπὸ συνειδήσεις ἁγνάς, ἀλλὰ ὑποκινούμενος εἰς τὸ βάθος ἀπὸ τοὺς ἐχθροὺς τῆς Πατρίδος. (Χειροκροτήματα). Διότι τὴν συστηματικὴν αὐτὴν ἐκτόξευσιν τῶν συνθημάτων, τὴν ὁμοιότυπον πρῶτα ἀπ’ ὅλα διατύπωσιν τῶν καταγγελιῶν αὐτῶν τῶν κατηγορουμένων τὴν συστηματικὴν διάδοσιν ὡρισμένων φημῶν, τὴν κατὰ διαδοχικὰ στάδια ἐκδήλωσιν ὡρισμένων ἐπιθέσεων εἴτε κατὰ τῶν Κυβερνήσεων, εἴτε κατὰ τῆς ἡγεσίας τῆς Ἀεροπορίας, ὅλα αὐτά, ἐνθυμίζουν τὴν περίφημον περίπτωσιν, ἡ ὁποία δὲν συνετάραξε μόνον ἕνα τμῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀλλὰ ἕνα τεράστιον τμῆμα τῆς ἐλευθέρως καὶ ἐθνικῶς σκεπτομένης ἀνθρωπότητος. Τὴν περίπτωσιν τοῦ ζεύγους τῶν καταδικασθέντων εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας καὶ ἐκτελεσθέντων καταδοτῶν καὶ κατασκόπων. Καὶ θὰ ἐνθυμῆσθε, δι’ αὐτὸ δὲν εἴμεθα ὄχι μόνον ὑποχρεωμένοι, ἀλλὰ δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα ὡς Κυβέρνησις νὰ παρασυρώμεθα ἀπὸ τοιούτους θορύβους, θὰ ἐνθυμῆσθε ὅτι καὶ αὐτὸς ἀκόμη ὁ ἀρχηγὸς τῆς Καθολικῆς Ἐκκλησίας καὶ αὐτός, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ὁ Πρόεδρος τῆς Γαλλικῆς Δημοκρατίας καὶ πλῆθος μεγάλων ἐπιστημόνων, ἐξεχόντων ἐπιστημόνων τοῦ Διεθνοῦς κύρους, συνεκινήθησαν καὶ ἀπέστειλαν τηλεγραφήματα ἐκκλήσεως εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, τὸν Ἀρχιστράτηγον τῆς νίκης ἐν Εὐρώπῃ, τὸν Στρατηγὸν Ἀϊζενχάουερ. Ὁ Στρατηγὸς Ἀϊζενχάουερ δὲν ἐσκέφθη ὅπως σκέπτεται ὁ ἀξιότιμος Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων καὶ ὅπως σκέπτονται αἱ ἐφημερίδες, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ ἐθνικὸν φρόνημα ὡρμώμεναι, ἀλλὰ θολωθείσης τῆς σκέψεώς των, σκέπτονται. Πολλοὶ καὶ εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας θὰ τὸν ὠνόμασαν σκληρὸν καὶ ἀπάνθρωπον τὸν Στρατηγὸν Ἀϊζενχάουερ, τὸν πράγματι ἔξοχον στρατιώτην, καὶ ἁπαλὸν ἄνθρωπον. Ἀλλὰ ἐὰν ὁ Στρατηγὸς Ἀϊζενχάουερ ἔχῃ δικαίωμα νὰ εἶναι ἁπαλὸς ὡς οἰκογενειάρχης, ὡς ἄνθρωπος, ὡς φίλος, ἀλλὰ καὶ ὡς πολιτικός, εἰς ὅλας τὰς ἄλλας περιπτώσεις, εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν δὲν ἐδικαιοῦτο νὰ εἶναι ἁπαλός, ἔπρεπε νὰ εἶναι σκληρός, διότι ἡ ἁπαλότης του θὰ ἐσήμαινε σκληρότητα ἀπέναντι τῶν πολιτῶν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ τῶν ἐλευθέρων ἀνθρώπων τοῦ κόσμου. Ἀλλὰ βεβαίως ὅσοι συνεκινήθησαν τότε συνεκινήθησαν ἀπὸ τοὺς δύο τῶν ὁποίων αἱ φωτογραφίαι ἐδημοσιεύοντο, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συγκινηθοῦν ἀπὸ τὰς ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων τῶν ἐλευθέρων ἀνθρώπων, τῶν Ἑλλήνων φέρ’ εἰπεῖν, τῶν ὁποίων αἱ φωτογραφίαι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δημοσιευθοῦν. Καὶ οὕτως ἴσχυσεν εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ὅπως καὶ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν ὁ νόμος αὐτὸς ὁ ψυχολογικός, περὶ τοῦ ὁποίου προηγουμένως σᾶς ὡμίλησα. Συνεκινήθησαν καὶ οἱ ἔξοχοι αὐτοὶ ἄνδρες, δι’ αὐτὸ δὲν ἀπορῶ ὅτι ἕνας ἔξοχος ἐπιστήμων ὅπως ὁ καθηγητὴς Χόνδρος παρεσύρθη, συνεκινήθησαν καὶ οἱ ἔξοχοι ἐκεῖνοι ἄνδρες ἀπὸ τοὺς δύο καὶ ἐλησμόνησαν ὅτι ὑπάρχουν καὶ ἀνώνυμοι, οἱ πολλοί, τῶν ὁποίων αἱ φωτογραφίαι δὲν δημοσιεύονται καὶ τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα δὲν εὑρίσκονται εἰς τοὺς κύκλους τῶν ἐφημερίδων. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀξιότιμος Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων προέτεινε τὴν σύστασιν ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς. Ἐπιτρέψατέ μου, ἐξ ὀνόματος τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὴ ἀποδεχθῶ τὴν πρότασιν αὐτὴν τοῦ ἀξιοτίμου Συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων. Ἡ Κυβέρνησις ἂν καὶ ὅλα τὰ γεγονότα συνέβησαν ἐπὶ Κυβερνήσεως Κέντρου, ἂν καὶ αἱ δολιοφθοραὶ συνέβησαν τότε, ἂν καὶ ἡ ἀνάκρισις συνέβη τότε, ἑπομένως ἐὰν καὶ τὰ καταγγελλόμενα βασανιστήρια συνέβησαν τότε, ὑπὸ τὰ ὄμματα καὶ ὑπὸ τὴν αἰγίδα τῆς Κυβερνήσεως τῆς ἀπαρτιζομένης ἀπὸ τὰ Κόμματα ΕΠΕΚ καὶ Φιλελευθέρων, ἂν καὶ ὅλα αὐτὰ συνέβησαν τότε, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου ἀναλαμβάνει τὴν εὐθύνην σήμερον διὰ τὴν προάσπισιν καὶ διὰ τὴν κατοχύρωσιν τῆς Ἀεροπορίας καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέψῃ παρὰ μόνον εἰς ἑαυτήν, τὴν οἱανδήποτε ἔρευναν, διότι ἐὰν ἀρχίσωμεν, ἀξιότιμε κύριε Συναρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, καὶ ἐκτιμῶμεν τὴν πρότασίν σας ἀπὸ ἀπόψεως τῆς ὑποκειμενικῆς καὶ τῆς ἠθικῆς καὶ τῆς συναισθηματικῆς, ἐὰν ἀρχίσωμεν διὰ τῆς καταρτίσεως μιᾶς Ἐπιτροπῆς ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων, μίαν συζήτησιν γενικὴν τῶν πραγμάτων περὶ τοῦ Αʹ ἢ Βʹ ἢ Γʹ ἀξιωματικοῦ τῆς Ἀεροπορίας, περὶ τῶν γεγονότων τὰ ὁποῖα συμβαίνουν ἢ δὲν συμβαίνουν ἐκεῖ καὶ περισσότερον διὰ τὰ μὴ συμβαίνοντα, ἐὰν ἀρχίσῃ ἐπὶ μῆνας μία τοιαύτη ἐξέτασις, ἀλλοίμονον, κ. Συναρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, δὲν θὰ ὑπάρχῃ αὔριον Ἀεροπορία. Καὶ ἔχω χρέος νὰ φροντίσω ὅπως θὰ εἴχετε καὶ σεῖς ἐὰν εὑρίσκεσθε εἰς τὴν θέσιν μου. Ἔχω χρέος νὰ φροντίσω διὰ τὴν διατήρησιν, διὰ τὴν κατοχύρωσιν, διὰ τὴν ἀνύψωσιν καὶ τὴν ἔτι μεγαλυτέραν κατασφάλισιν τῆς Ἑλληνικῆς Γαλανῆς Ἀεροπορίας. Κύριοι συνάδελφοι, λυποῦμαι διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποδεχθῶ τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου Συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ἀλλὰ οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους δὲν ἀποδέχομαι ταύτην, εἶναι τόσον βαρεῖς, εἶναι συνδεδεμένοι τόσον πολὺ μὲ τὴν ἀνάγκην τῆς ὑπάρξεως καὶ κατοχυρώσεως τοῦ Ἔθνους μὲ τὴν ἀνάγκην ὅπως μὴ γίνωνται συζητήσεις περὶ θεμάτων συνδεομένων μὲ τὴν ἀσφάλειαν τῆς χώρας καὶ τὰς ἐνόπλους δυνάμεις, ὥστε ἐλπίζω ὅτι δὲν θὰ θελήσῃ νὰ παρεξηγήσῃ τὴν ἐκ μέρους μου πρὸ ὀλίγου σημειωθεῖσαν ἀπόκρουσιν τῆς προτάσεώς του. Πιστεύω ὅτι ἀπὸ προθέσεως πράγματι ἀδόλου συναισθηματικῆς μᾶλλον παρὰ λογικῆς εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἐζήτησεν ὁ ἀξιότιμος Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ὅπως προβῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς παραχώρησιν μέρους τῆς εὐθύνης της εἰς μίαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Ἀλλὰ καὶ ἂν ὑπῆρχε ζήτημα πρὸς ἔρευναν ἁρμοδία εἶναι ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία βασίζεται ἐπὶ μιᾶς τόσον μεγάλης πλειοψηφίας καὶ ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς ἐπὶ πλειοψηφίας συντριπτικῆς καὶ εἰς τοὺς κόλπους τοῦ λαοῦ, διότι καὶ ἐκεῖ ἔχομεν πλειοψηφίαν, δεδομένου ὅτι πρέπει νὰ ἀφαιρέσωμεν τὰς ψήφους τῶν κομμουνιστῶν, ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία βασίζεται ἐπὶ μιᾶς τόσον μεγάλης πλειοψηφίας καὶ ἡ ὁποία προεδρεύεται ἀπὸ τὸν Στρατάρχην Παπάγον καὶ ἔχει συνείδησιν τῆς εὐθύνης της, εἶναι ἀποφασισμένη νὰ προχωρήσῃ εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς πολιτικῆς δραστηριότητος μὲ ἀποφασιστικότητα χωρὶς δισταγμοὺς καὶ ἀναλαμβάνουσα ὅλας τὰς εὐθύνας, ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἡ ἰδία εἰς θέσιν νὰ ἐξετάσῃ ἐὰν ὑπάρχῃ ἀκόμη ζήτημα πρὸς ἐξέτασιν. Καὶ μόνον ἂν διαπιστωθῇ ὅτι ὑπάρχει, τότε θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσέλθῃ εἰς οἱανδήποτε ἄλλην πτυχὴν ἐφ’ ὅσον καὶ ἂν ὑπάρχῃ πτυχὴ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἡ τρίτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν ὑπεχρεώθην —τὴν πρώτην φορὰν ὑπεχρέωσα ἐγὼ τὸν ἑαυτόν μου κατὰ τὰς δύο ἄλλας περιπτώσεις ὑπεχρεώθην ὑπὸ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως — ὅπως ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ κρισίμου αὐτοῦ θέματος. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶχα τὸ δικαίωμα νὰ ἀκολουθήσω ὡς Ἕλλην γενικῶς, ἀλλὰ εἰδικώτερον ὡς ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων τῆς Χώρας οἱανδήποτε ἐκ τῶν συστάσεων, αἱ ὁποῖαι μοῦ ἐγένοντο ἐπιμόνως πρὶν ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας, αἱ ὁποῖαι πρὶν ἀρχίσουν νὰ ἐκτοξεύουν τὰς ὕβρεις των προέβαινον εἰς ἕνα περίεργον καὶ ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω ὄχι συμπαθὲς χάϊδεμα τῆς πνευματικῆς μου ὑποστάσεως. Ἐγνώριζα ὅτι ὀλίγας ἡμέρας μετὰ ταῦτα δὲν θὰ ἐπανελάμβανον καὶ δὲν θὰ ἐπανελάμβανεν οὕτω ὁ παλαιός μου φίλος κ. Ζάννας τὸν χαρακτηρισμὸν τοῦ πνευματικοῦ ἀνδρὸς σχετικῶς πρὸς ἐμέ, τὸ εἶπον ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ πρὸ τῆς ἐκδόσεως τῆς ἀποφάσεως, διότι κ. συνάδελφοι, δὲν ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ φροντίζω καὶ νὰ ἐνεργῶ μόνον διὰ τὴν διατήρησιν ὡρισμένων καλῶς ἢ κακῶς ἀποκτηθέντων τίτλων, ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω ὑποχρέωσιν εἰς βάρος οἱασδήποτε ἰδιότητος καὶ οἱουδήποτε τίτλου, ὁ ὁποῖος μοῦ ἐδόθη, εἶναι νὰ φροντίζω διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων μου ὡς Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. (Χειροκροτήματα). Αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶμαι Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ πράξω τὸ πᾶν καὶ νὰ κατοχυρώσω τὴν Ἀεροπορίαν καὶ τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις ἀπὸ τὸν κίνδυνον οἱασδήποτε ἐκ μέρους τῶν ἐχθρῶν τῆς Πατρίδος ἐνεργείας καὶ δολιοφθορᾶς. Ἀλλ’ ὄχι μόνον ἐφ’ ὅσον εἶμαι Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, καὶ ἂν δὲν ἤμην τὸ αὐτὸ θὰ ἐσκεπτόμην. Δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ πράξω ἄλλως καὶ ἂν ἀκόμη εὑρισκόμην εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν θὰ ἱστάμην πλησίον τῆς Κυβερνήσεως εἰς μίαν ψυχολογικῶς δύσκολον στιγμήν, ὅταν ὡρισμέναι ἐφημερίδες τῆς ἐπετίθεντο. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι δεῖγμα ἐξαιρετικῆς εἰς ἕνα τόσον λεπτὸν θέμα γενναιοφροσύνης ἐκ μέρους τοῦ Κόμματος, τὸ ὁποῖον εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ὑπεύθυνον δι’ ὅσα συνέβησαν, τὸ νὰ βάλλῃ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία οὐδεμίαν σχέσιν εἶχε πρὸς τὰ γεγονότα τότε καὶ τὸ νὰ βάλλῃ ἐναντίον Ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν ἔπραξε τίποτε ἄλλο παρὰ τοῦτο. Μίαν ὑπόθεσιν τὴν ὁποίαν ἐκληρονόμησεν ἀπὸ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων — διότι Ὑφυπουργὸς ἦτο ὁ κ. Μαῦρος καὶ Ὑπουργὸς ὁ κ. Βενιζέλος—μίαν ὑπόθεσιν τὴν ὁποίαν ἐκληρονόμησεν ὁ Ὑπουργὸς δηλαδὴ ἐγὼ ἀπὸ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων νὰ τὴν ἀγάγῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ἀσφαλέστερον εἰς τὸ τέρμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ συνδυάσῃ τὴν ἀντικειμενικότητα καὶ τὴν δικαίαν κρίσιν τῶν δικαστῶν μὲ τὴν ἀσφάλειαν τῆς Ἀεροπορίας καὶ τοῦ Ἔθνους. Καὶ ἐπράξαμεν ὅσα δὲν ἔπραξαν οἱ προκάτοχοί μας, οἱ καὶ ὑπεύθυνοι, διὰ τὰ ὅσα συνέβησαν, καὶ ἐπράξαμεν τόσα ὥστε αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνέρχεται ἐπὶ τοῦ βήματος ὁ κ. Βενιζέλος διότι πράγματι διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἀκριβῶς ἦλθεν εἰς τὸ βῆμα ὁ ἕτερος Συναρχηγός, ὁ ὁποῖος δὲν μετεῖχε τότε τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ μὴ δύναμαι νὰ καταλογίσω, ὅ,τι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ καταλογίσω εἰς τὸν κ. Βενιζέλον καὶ τὸν κ. Μαῦρον. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου θὰ πράξῃ τὸ πᾶν εἰς τὸν τομέα τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, ὅπως καὶ εἰς ὅλους τοὺς ἄλλους τομεῖς, θὰ συνεχίσῃ τὴν μεγάλην προσπάθειαν εἰδικώτερον εἰς τὸν τομέα τῆς Ἀεροπορίας τῆς θεμελιωδῶς ἀνασυγκροτηθείσης ἐπὶ τῇ βάσει νέου ὑλικοῦ, νέων μεθόδων καὶ νέων μέσων καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι μὲ τὴν βοήθειαν τοῦ Θεοῦ θὰ εἶναι δυνατὸν ἐντὸς ὀλίγου νὰ διαπιστώσητε μεγαλυτέραν πρόοδον εἰς τὸν τομέα τῆς Ἀεροπορίας ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν πρὸ 10ημέρου νὰ ἀναπτύξω ἐνώπιον ὑμῶν. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§145Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐννοῶ, κ. συνάδελφοι, ἐννοῶ τὴν συγκίνησιν ἀπὸ τὴν ὁποίαν κατέχεται ὁ Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἀλλὰ λυποῦμαι διὰ τὴν τροπὴν τὴν ὁποίαν τερματίζων τὸν λόγον του ἠθέλησε νὰ δώσῃ εἰς τὴν συζήτησιν. Ἡ ἰδική μου πρότασις δὲν ἦτο κομματική, διότι ὅταν ἐπρότεινα ἐξεταστικὴν τῶν πραγμάτων ἐπιτροπὴν διὰ τὸ σύνολον τῆς ὑποθέσεως σημαίνει ὅτι ἔκαμα πρότασιν ὑπερκομματικὴν καὶ ἐθνικήν. Πέραν αὐτῆς τῆς διαπιστώσεως, ἐπιθυμῶ ἐπίσης νὰ ἐπαναλάβω ὅτι ἤκουσα μὲ ἀπορίαν τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ὅτι εὑρίσκεται ἐνώπιον διλήμματος. Κατὰ τὴν ἰδικήν μας γνώμην σήμερον δίλημμα δὲν ὑφίσταται. Ἠμποροῦν νὰ ὑπηρετηθοῦν εἰς τὸ ἀκέραιον καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀσφάλεια καὶ ἡ Δικαιοσύνη. Καὶ διὰ τοῦτο ἐπροτείναμεν τὴν λύσιν τὴν ὁποίαν ἐπροτείναμεν καὶ ἡ ὁποία εἴμεθα βέβαιοι ὅτι ἀνταποκρίνεται εἰς τὸ Πανελλήνιον αἴσθημα, καὶ ὅτι δύναται νὰ ὑπηρετήσῃ ταὐτοχρόνως καὶ τὰ δύο ἰδεώδη καὶ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ Ἔθνους καὶ τὴν δικαιοσύνην. Καὶ λυποῦμαι διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀπεδέχθη τὴν πρότασίν μας.

§146Θ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑποβάλλω τὴν πρότασιν καὶ παρακαλῶ ὅπως ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐὰν δέχεται ὅπως ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν τυπωθῇ εἰς ἴδιον τεῦχος καὶ διανεμηθῇ εἰς τὰς ἐπαρχίας.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται τὴν πρότασιν τοῦ κ. συναδέλφου;

§148ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§150ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.00′ μ. μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως συνέχειαν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν Κυβερνητικῶν ἀνακοινώσεων. (Ὥρα 11.50′ μ. μ.).