1953.12.01

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 11η

Τρίτη 1 Δεκεμβρίου 1953

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.10′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Δερδεμέζης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ε. Ζαννῆς.

§4Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ δημοκρατικότης τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἡ προσήλωσίς της πρὸς τοὺς δημοκρατικοὺς θεσμούς, τῆς ἐπέβαλον, ὡς μᾶς εἶπον οἱ ρήτορές της, τὴν ἀνάγκην νὰ ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας νὰ ἐκθέσῃ τὸ ἐπιτελεσθὲν ἔργον της κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος τῆς Συναγερμικῆς διακυβερνήσεως. Δὲν θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὸν οἰκονομικὸν τομέα, οὔτε μὲ τὰ θέματα τὰ ἀφορῶντα τὴν Ἐθνικὴν Ἄμυναν. Αἱ μνημειώδεις ἀγορεύσεις τῶν συναρχηγῶν τῶν Φιλελευθέρων, αἱ ἀγορεύσεις τῶν ἐκπροσώπων τῆς Ε.Π.Ε.Κ. καὶ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, ἔδωσαν τὴν ἀπάντησιν, ἡ ὁποία ἥρμοζεν εἰς τὰς καυχησιολογίας τῶν ἐπιτελῶν τοῦ Συναγερμοῦ. Κατ’ ἐντολὴν τοῦ Κόμματος εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω, θὰ ἀρκεσθῶ νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῶν θεμάτων τῶν ἀφορώντων τὴν ἐξωτερικήν μας πολιτικήν. Κύριοι βουλευταί, εἰς μίαν στιγμὴν ἐκρήξεως εἰλικρινείας, ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργός, μᾶς εἶπεν ὅτι τὸ παρελθὸν ἔτος, ὑπῆρξεν ἔτος διευθετήσεως καὶ ἐκκαθαρίσεως τῶν ἐκκρεμοτήτων. Ἀλλὰ ἡ ἔκρηξις, κύριοι συνάδελφοι, τῆς εἰλικρινείας διήρκεσε μόνον ἓν λεπτόν. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργός, συνέρχεται ἀμέσως καὶ ἀναβιβάζει τὸν τόνον εἰς τὴν διαπασῶν τῆς Μαρκεζινείου θριαμβολογίας. Θὰ τὸν παρακολουθήσω, κύριοι συνάδελφοι, βῆμα πρὸς βῆμα εἰς τὴν ἐξιστόρησιν τοῦ ἔργου, δηλαδὴ τῆς ἐκκαθαρίσεως, διότι περὶ ἐκκαθαρίσεως καὶ τίποτε πέραν τούτου πρόκειται. Καὶ ἀρχίζομεν ἀπὸ τὴν Ἰταλίαν. Ἀφ’ ἧς ἐποχῆς, κύριοι συνάδελφοι, ἐθρυμματίσθη ἡ ἁρπάγη τῆς ὁποίας ἡ μία λαβὶς εὑρίσκετο εἰς τὴν Ἀλβανίαν καὶ ἡ ἄλλη εἰς τὰ Δωδεκάνησα, ἤνοιξε διάπλατα ἡ μεγάλη λεωφόρος διὰ νὰ ἀποκατασταθοῦν σχέσεις στενώτεραι καὶ φιλικώτεραι μετὰ τῆς Ἰταλίας. Ὁ ὁμιλῶν ἐνώπιόν σας, εἶναι Δωδεκανήσιος· ἐγνώρισε τὸν Ἰταλικὸν ζυγὸν καὶ τὴν φρίκην τῆς φασιστικῆς κατοχῆς. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι παρελθόν. Οἱ λαοὶ δὲν ζοῦν μὲ τὸ παρελθόν, ἀλλὰ ζοῦν μὲ τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον. Τίποτε δὲν μᾶς χωρίζει σήμερον μὲ τὴν Ἰταλίαν καὶ ἐλπίζω ὅτι ταχέως αἱ σχέσεις μας θὰ ἀποκατασταθοῦν στενώταται, ὅπως ἁρμόζει εἰς δύο γειτονικοὺς λαούς, τοὺς ὁποίους συνδέει ὑπὲρ πᾶν ἄλλο, κοινὸς πολιτισμός. Δεύτερον θέμα τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἦτο ἡ θέσις τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν. Ἀνεμνήσθη τῶν σχέσεών μας μὲ τοὺς Ἀραβικοὺς λαοὺς καὶ δὲν κατωνόμασε καὶ τὴν Αἴγυπτον, ὅπου 120 χιλιάδες Ἕλληνες ζοῦν καὶ ὅπου τελευταίως ἔλαβε χώραν λαϊκὴ ἐπανάστασις, ἡ ὁποία ἐδημιούργησε νέας συνθήκας. Ὅλη ἡ προσοχὴ τῆς Κυβερνήσεως πρέπει νὰ στραφῇ πρὸς τὰ ἐκεῖ καὶ πρέπει νὰ προσαρμοσθῇ εἰς τὰς δημιουργηθείσας νέας συνθήκας. Ἀνεμνήσθη ὅμως καὶ μᾶς ὡμίλησε περὶ Ἀβησσυνίας! Ἐξ ὅσων γνωρίζω, ἀπὸ τριῶν χιλιάδων ἐτῶν, αἱ σχέσεις μὲ τὴν Ἀβησσυνίαν ἦσαν φιλικώταται. Ὁ Ζεὺς ὅταν ἤθελε νὰ συμποσιασθῇ ἔξω ἀπὸ τὸν Ὄλυμπον, ἐκαλοῦσε τοὺς Θεοὺς εἰς τὰ ὄρη τῆς Ἀβησσυνίας. Ἐὰν ὑπάρχῃ κάτι, τὸ ὁποῖον μετεβλήθη σήμερον, εἶναι ὅτι τοὺς βόας τοὺς ὁποίους προσέφερον θυσίαν εἰς τὸν Ποσειδῶνα οἱ ἀρχαῖοι Ἀβησσυνοί, τοὺς προσφέρει σήμερον ὁ Χαϊλὲ Σελασιὲ ὡς δῶρον εἰς τοὺς ἀγρότας μας. Αὐτὴ εἶναι ἡ μεταβολὴ ἡ ὁποία ἐπῆλθεν εἰς τὰς τρεῖς χιλιάδας ἔτη (χειροκροτήματα). Δὲν νομίζω ὅτι προσέθεσε τίποτε ὁ Συναγερμὸς εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν φιλικῶν σχέσεων μὲ τοὺς Ἀβησσυνούς. Ὡμίλησεν ἔπειτα διὰ τὰς σχέσεις μας μὲ τὴν Ἀμερικήν, τὴν Ἀγγλίαν καὶ τὴν Γαλλίαν. Αἱ σχέσεις μὲ τὴν Ἀμερικὴν εἶναι φιλικώταται. Ἡ θριαμβευτικὴ ὑποδοχή, ἡ ὁποία ἐγένετο ὑπὸ τοῦ Ἀμερικανικοῦ λαοῦ πρὸς τοὺς Βασιλεῖς μας ἀποδεικνύει πόσον ριζωμένη εἶναι ἡ φιλία μας. Ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἔργον τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Εἶναι ἔργον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος πάντοτε ἐξεπλήρωσε τὰς ὑποχρεώσεις του. Ὁ Ἀμερικανικὸς λαὸς θαυμάζει τοὺς γενναίους λαούς, ὅπως εἶναι ὁ Ἑλληνικὸς καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου δὲν νομίζω, ὅτι προσέθεσε τίποτε ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ. Καὶ ἔρχομαι, κύριοι, εἰς τὰς σχέσεις μας μὲ τὴν Ἀγγλίαν. Πατροπαράδοτοι φιλικοὶ δεσμοὶ μᾶς ἥνωναν μὲ τὴν Ἀγγλίαν. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι σήμερον ἡ πατροπαράδοτος αὐτὴ φιλία κατέστη συμβατική, διότι μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῶν Ἄγγλων ὑπάρχει τὸ μεγάλο θέμα, τὸ Κυπριακόν. Ἐφ’ ὅσον εἰς τὸ θέμα αὐτὸ δὲν ἐδόθη ἱκανοποιητικὴ λύσις, αἱ σχέσεις μὲ τοὺς Ἄγγλους θὰ ἐξακολουθήσουν νὰ παραμένουν συμβατικαί. Καὶ ὅποιος ἐξ ἡμῶν τολμᾷ νὰ ὁμιλῇ περὶ Ἀγγλικῆς φιλίας, ὁ Ἑλληνικὸς λαός, δυστυχῶς ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου καὶ ἐγὼ πρῶτος λυποῦμαι βαθύτατα δι’ αὐτό, νὰ τὸν χαρακτηρίζῃ ὡς πράκτορα τῆς Ἰντέλιτζενς Σέρβις. Τί ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τὸ Κυπριακόν; Προεκλήθη ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων καὶ δὲν ἔδωσε σαφῆ ἀπάντησιν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν. Τὶ θὰ πράξῃ; Ποῦ εὑρίσκεται σήμερον τὸ θέμα; Διότι ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι δὲν ἐπετελέσθη οὐδεμία πρόοδος ἀπὸ τὸ παρελθὸν ἔτος. Ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου μὲ Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν τὸν ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων καὶ μὲ ἀντιπρόσωπόν μας τὸν Κύπριον Λουκῆν Ἀκρίταν, ἀνεκινήθη τὸ πρῶτον τὸ Κυπριακὸν εἰς τὴν Σύνοδον τοῦ Ο.Η.Ε. τῶν Παρισίων. (Χειροκροτήματα). Βεβαίως ἀνεκινήθη καὶ ἐφέτος εἰς τὴν Σύνοδον τοῦ Ο.Η.Ε. εἰς τὴν Ἀμερικήν. Ἀλλὰ ὁ ἀντιπρόσωπός μας δὲν εἶπεν, ὅτι θὰ υἱοθετήσῃ τὴν προσφυγὴν τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ ἐνώπιον τοῦ Διεθνοῦς Ὀργανισμοῦ. Καὶ ἐδῶ εἶναι τὸ θέμα. Ἡ περίοδος τῶν ψευδαισθήσεων ἔληξε καὶ ἔληξεν ὄχι ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἰδικῆς μας, ἀλλὰ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἀνεκοίνωσεν, ὅτι δὲν δέχεται διμερεῖς συνεννοήσεις. Ἑπομένως δὲν ἀπομένει τίποτε ἄλλο, παρὰ ἡ υἱοθέτησις τῆς προσφυγῆς τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ· καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου δὲν ἔδωσεν, οὔτε σαφῆ, οὔτε κατηγορηματικὴν ἀπάντησιν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀξιοῖ καὶ ἀναμένει νὰ υἱοθετηθῇ ἡ προσφυγὴ τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ἀξιοῖ ἐπίσης καὶ ἀναμένει νὰ ἀσκήσῃ, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, τὸ κῦρος του ὁ Στρατάρχης ἐπὶ ἑνὸς θέματος, τὸ ὁποῖον συνέχει τὰς ψυχὰς καὶ τὰς καρδίας τοῦ Πανελληνίου. (Χειροκροτήματα). Μὲ τὴν Ἀμερικήν, κύριοι συνάδελφοι, αἱ σχέσεις μας εἶναι ἐγκάρδιοι. Ὀφείλομεν βαθυτάτην εὐγνωμοσύνην πρὸς τὸν Ἀμερικανικὸν λαὸν διὰ τὴν βοήθειαν, τὴν ὁποίαν παρέσχεν εἰς τὸν τόπον μας. Ὀφείλομεν, λέγω, πολλὰ διότι πράγματι μεγάλαι ἦσαν αἱ θυσίαι τοῦ Ἀμερικανικοῦ λαοῦ διὰ τὴν Ἑλλάδα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν μὲ τὸν δείκτην τεταμένον πρὸς τὰ ἑδώλια τῆς μερίδος ἐκείνης, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκω, διότι ἕνας τῶν συναδέλφων μου ὡμίλησε περὶ κατευνασμοῦ, μᾶς ἐκάλεσε νὰ ἀποσαφηνίσωμεν τὴν θέσιν μας ἐνώπιον τῆς συμφωνίας περὶ παραχωρήσεως βάσεων διευκολύνσεως εἰς τοὺς Ἀμερικανούς. Κύριοι κατεψηφίσαμεν τὴν συμφωνίαν, ὄχι διότι δὲν δεχόμεθα τὴν παραχώρησιν βάσεων, ἀλλὰ διὰ νὰ προστατεύσωμεν τὴν Ἑλληνοαμερικανικὴν φιλίαν. Ἡμεῖς εἴμεθα ἡ πτέρυξ ἐκείνη ποὺ προστατεύει τὴν Ἀμερικανικὴν φιλίαν, διότι τὴν φιλίαν αὐτὴν τὴν θέλομεν ἀδιάβλητον καὶ ἡ συμφωνία περιέχει διατάξεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπαράδεκτοι. Ἑτεροδικίαι, διευκολύνσεις τελωνειακαί, ἀποζημιώσεις μετὰ τὴν ἀποχώρησιν τῶν Ἀμερικανῶν εἶναι πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν παραδεχόμεθα. Ὁ Κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τῆς ΕΠΕΚ κ. Παπαπολίτης ἠρώτησε τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ μᾶς ἀπαντήσῃ ἐὰν αἱ συμφωνίαι τὰς ὁποίας ὑπέγραψεν ἡ Ἀμερικὴ μὲ ἄλλα Κράτη–μέλη τοῦ ΝΑΤΟ ὅπως ἡ Ἀγγλία, ἡ Γαλλία, ἡ Ἰταλία εἶναι αἱ αὐταὶ μὲ τὴν ἰδικήν μας, καὶ ὡς νὰ ἀπηυθύνετο εἰς νήπια, ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν μᾶς ἀπήντησεν ὅτι ἐζήτησεν ἀπὸ τὴν Γαλλίαν τὸ κείμενον τῆς συμφωνίας. Ἀλλ’ ὅταν ὑπάρχῃ κοινὸς συμβαλλόμενος, καὶ αὐτὸς εἶναι ἡ Ἀμερική, πρὸς τὶ νὰ ἀπευθυνθῇ πρὸς τὴν Γαλλίαν; Θὰ ἔπρεπε νὰ ζητήσωμεν τὰ κείμενα τῶν συμφωνιῶν ἀπὸ τὴν Ἀμερικὴν καὶ ἐὰν ἦσαν ὁμοιόμορφα μὲ τὸ ἰδικόν μας, ἡμεῖς δὲν θὰ εἴχομεν ἀντίρρησιν ὄχι μόνον, νὰ τὸ συζητήσωμεν, ἀλλὰ καὶ νὰ τὸ ψηφίσωμεν.

§5Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Λυποῦμαι, διότι δὲν εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν παρών, διότι μοῦ διέφυγε κατὰ τὴν χθεσινήν μου ἀγόρευσιν νὰ τονίσω καὶ ἐγὼ τὸ θέμα εἰδικῶς τῆς ἑτεροδικίας. Ὅπως γνωρίζετε, τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἐψήφισε τὴν σύμβασιν καὶ συμφωνοῦμεν ἀπολύτως. Ἀλλὰ θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ἐπὶ τοῦ σοβαρωτάτου αὐτοῦ ζητήματος τὸ ὁποῖον θίγει τὴν Ἑλληνικὴν ἀξιοπρέπειαν. Νομίζω ὅτι ἐν πνεύματι φιλικῷ, λόγῳ τῶν δεσμῶν ἀκριβῶς οἱ ὁποῖοι μᾶς συνδέουν μὲ τὴν Ἀμερικήν, θὰ ἔπρεπε καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων νὰ καταργηθῇ ὁ ὅρος τῆς ἑτεροδικίας.

§6Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν παρέλειψε νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ὅτι προϋπῆρξε συμφωνία τῶν Κρατῶν τῶν μετεχόντων τοῦ ΝΑΤΟ ὑπογραφεῖσα ἐν Λονδίνῳ, πρὶν ἡ Ἑλλὰς εἰσέλθῃ εἰς τὸ ΝΑΤΟ, διὰ τῆς ὁποίας ἐρρυθμίσθη καὶ τὸ δικαστικὸν καὶ τὸ δασμολογικὸν καθεστὼς καὶ δὲν ἐξήγησεν εἰς τὴν Βουλὴν ποῖοι λόγοι ὑπηγόρευσαν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀποστῇ ἀπὸ τὴν βάσιν αὐτήν.

§7Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐπανειλημμένως ἐλέχθησαν αὐτὰ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἔδωσεν ἀπάντησιν· δὲν δύναται προφανῶς νὰ δώσῃ ἀπάντησιν.

§8Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Τὸ μέγα θέμα, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν ἐπὶ τῆς Συναγερμικῆς Κυβερνήσεως εἶναι πράγματι ἡ ἀποκατάστασις τῶν σχέσεών μας μὲ τὰς χώρας τοῦ Σιδηροῦ Παραπετάσματος. Λυποῦμαι βαθύτατα διότι ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἐξῆρε τὸ γεγονός, ὁ δὲ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς ἁπλῶς τὸ ἐμνημόνευσεν. Εἶναι τεραστίας σημασίας τὸ γεγονός, ὅτι σήμερον ἀποκατεστάθησαν αἱ σχέσεις μας ὄχι μόνον μὲ τὴν Ρωσίαν, ἀλλὰ πρόκειται προσεχῶς νὰ ἀποκατασταθοῦν, ὅπως ἐλπίζομεν, μὲ τὴν Βουλγαρίαν καὶ τὴν Ἀλβανίαν. Βεβαίως θὰ πρέπει νὰ λυθοῦν ὅλα τὰ θέματα τὰ ὁποῖα παραμένουν ἐκκρεμῆ. Εἰς τὰς χώρας αὐτὰς εὑρίσκονται τὰ παιδιά μας τὰ ἁρπαγμένα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ μᾶς ἀποδοθοῦν. Εἰς τὰς χώρας αὐτὰς ὑπάρχουν οἱ αἰχμάλωτοι, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ χρόνια ἀναμένουν νὰ ἐπιστρέψουν εἰς τὰς οἰκίας των. Ἐπὶ πλέον, κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει τὸ μέγα θέμα τῆς Βορείου Ἠπείρου, τὸ ὁποῖον κάποτε πρέπει νὰ τεθῇ. Ἐπὶ ὅλων αὐτῶν τῶν θεμάτων θὰ πρέπει νὰ δοθοῦν λύσεις ἱκανοποιοῦσαι τὴν Ἑλληνικὴν κοινὴν γνώμην. Κύριοι βουλευταί, ὁμιλῶν ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργός, ἐπὶ τῶν σχέσεών μας μὲ τὴν Γιουγκοσλαβίαν, διὰ νὰ μὴ μνημονεύσῃ τοὺς πρωτεργάτας τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν σχέσεων, εἶπεν, ὅτι ἀπό τινων ἐτῶν, ἀποκατεστάθησαν αἱ σχέσεις ἀλλὰ ἀπὸ πόσων ἐτῶν; Ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἀποκατέστησε τὰ πράγματα. Αἱ σχέσεις μας ἀποκατεστάθησαν τὸ παρελθὸν ἔτος ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου καὶ εἶναι θλιβερὸν διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν δὲν ἐμνημόνευσε τὸ ὄνομα τοῦ μεγάλου νεκροῦ μας, τοῦ Ἀρχηγοῦ Νικολάου Πλαστήρα. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν τὸ ἔπραξεν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τοῦ δώσω μίαν ἀπάντησιν. Κύριοι, ἐνθυμεῖσθε πέρυσιν ὅταν ἐπεσκέφθη τὴν πατρίδα μας μία κοινοβουλευτικὴ ἀντιπροσωπεία τῆς Γιουγκοσλαβίας μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν Πιγιάντε, τὸν θεωρητικὸν τοῦ Τιτοϊσμοῦ καὶ τὸν σημερινὸν Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Εὑρισκόμην εἰς τὴν Ρόδον, ὅταν ἦλθε νὰ ἐπισκεφθῇ τὴν Δωδεκάνησον. Εἰς τὴν πρώτην του ἐπαφὴν μὲ τὸν Ροδιακὸν λαόν, εἰς τὸ χωρίον Κρεμαστή, ὅταν εἶδε τὰς ἁψίδας καὶ ὅλον τὸν λαὸν ποὺ τὸν ἐπερίμενεν, ἔμεινε κατάπληκτος. Ἦτο ἐπιφυλακτικός. Τὸν ἐπλησίασα καὶ μοῦ εἶπεν, ὅτι ἐδῶ πρέπει νὰ γνωρίζετε νὰ κάμνετε ὑποδοχάς. Τοῦ εἶπον: Θὰ ἴδητε καὶ περαιτέρω, ἴσως καὶ περισσότερα. Καὶ πράγματι, τὴν ἑπομένην, ὅταν συνέχιζε τὴν περιοδείαν του καὶ ἐπροχώρησεν εἰς τὸν Ἀρχάγγελον, ἀπαντῶν εἰς προσφώνησιν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος κ. Παπαγεωργίου, μὲ δάκρυα εἰς τὰ μάτια, ὁ σκληρὸς Πιγιάντε, ὁ ὁποῖος τόσα δεινὰ μᾶς εἶχεν ἐπισωρεύσει εἰς τὸν ΟΗΕ, ὄχι μόνον αὐτός, ἀλλὰ ὅλοι οἱ Γιουγκοσλαῦοι, εἶπε τὰ ἑξῆς: «Ἔπρεπε—λέγει—νὰ εὑρεθοῦν ἐπὶ κεφαλῆς τῶν δύο Λαῶν μας ὁ Στρατάρχης Τίτο καὶ ὁ Ν. Πλαστήρας διὰ νὰ πραγματοποιηθῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μέχρι χθὲς ἦτο ἀδύνατον. (Χειροκροτήματα). Καὶ περαιτέρω ἀπαντῶν εἰς τοὺς Προέδρους Μαλώνας καὶ Λίνδου κ. κ. Παπαδόπουλον καὶ Γανωτάκην, εἶπεν, ὅτι αἱ σχέσεις μας ἀποκατεστάθησαν, διότι εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπάρχει μία Κυβέρνησις δημοκρατική, βαθύτατα Δημοκρατικὴ καὶ ἐπὶ κεφαλῆς της εὑρίσκεται ὁ τίμιος στρατιώτης Νικόλαος Πλαστήρας. (Χειροκροτήματα).

§9Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Αὐτὰ εἶναι προσωπικαὶ ἀφηγήσεις;

§10Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Μάρτυς τῆς ἀληθείας τῶν ὅσων λέγω εἶναι ὁλόκληρος ὁ Ροδιακὸς πληθυσμός. Καὶ ἐὰν θέλετε μεταβῆτε εἰς Ρόδον, διὰ νὰ βεβαιωθῆτε ὅτι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα λέγω εἶναι ὀρθά.

§11Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι γραμμένα εἶναι ἀνεπίσημα. Καὶ ὡς ἀνεπίσημα εἶναι διαβλητὰ καὶ ἀναληθῆ.

§12Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ὅλας τὰς συμμαχίας καί ὅλους τοὺς ἀγῶνας τῆς Ἑλλάδος τοὺς ἔκαμεν ἡ παράταξις αὐτή. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§13Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζαννῆ, μὴ ἐπιτρέπετε διακοπάς.

§15Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι ἡ ἀπαρχὴ τῆς ἐπαφῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γιουγκοσλαυΐας ἐγένετο τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἦτο ὁ ἀείμνηστος Πλαστήρας καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἦτο ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων. Εἶχα ἄλλως τε, τὴν τιμὴν ν’ ἀποτελέσω μέλος τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Θὰ ἦτο ὅμως ἄδικον καὶ θὰ ἐμειοῦτο τὸ γεγονὸς τῆς Ἑλληνογιουγκοσλαυϊκῆς φιλίας ἐὰν συνεδέετο μὲ τὰ πρόσωπα τῆς τότε Κυβερνήσεως. Ἡ φιλία αὕτη ἀπηχεῖ εἰς εὐρυτέραν ἀνάγκην καὶ ἀπορρέει ἀπὸ βαθύτερα αἴτια. Εἶναι γεγονὸς ἐπίσης, ὅτι ὅτε μετέβημεν εἰς τὴν Γιουγκοσλαυΐαν, μᾶς ἐλέχθη ὅτι ἡ φιλία τῶν δύο Κρατῶν δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπεκταθῇ εἰς σημεῖον δυνάμενον νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἔρευναν τῶν ἐσωτερικῶν συνθηκῶν διακυβερνήσεως τῶν δύο Χωρῶν. Κατὰ συνέπειαν, εἶναι ἄτοπος ὁ σύνδεσμος, τὸν ὁποῖον ἐπιχειρεῖτε.

§16Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ὑπεύθυνος δὲν εἶμαι ἐγὼ δι’ αὐτό, ἀλλὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ὁ ὁποῖος μᾶς εἶπεν—ἐδῶ εἶναι τὰ πρακτικὰ—ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑπάρξῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ διὰ νὰ πραγματοποιηθῇ τὸ 3μερὲς Σύμφωνον. Καὶ αὐτὸ δὲν εἶναι ἀληθές. Τὸ 3μερὲς σύμφωνον, κύριοι......(θόρυβος κωδωνοκρουσίαι) ...... ὑπῆρξεν ἀναγκαία συνέπεια τῆς δημιουργίας τῆς Εὐρώπης τῶν ἕξ. Ἡ Εὐρώπη τῶν ἕξ, ἐφ’ ὅσον δὲν γίνεται Εὐρώπη τῶν 15 καὶ 16, μοιραῖον εἶναι νὰ πραγματοποιηθῇ καὶ νὰ πραγματοποιοῦνται ἀναγκαίως καὶ ἀναποφεύκτως περιφερειακὰ σύμφωνα. Ἐλπίζομεν δέ, ὅτι εἰς τὸ 3μερὲς αὐτὸ Σύμφωνον, θὰ ἴδωμεν καὶ τὴν Ἰταλίαν, ὅταν λυθῇ τὸ ἐκκρεμοῦν σήμερον ζήτημα τῆς Τεργέστης καὶ οὕτω τὸ σύμφωνον αὐτὸ θὰ καλύπτῃ ὁλόκληρον τὸν χῶρον τῆς Ν. Α. Μεσογείου. Κύριοι βουλευταί, ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅπως ἀνέφερον προηγουμένως, στρεφόμενος πρὸς τὰ ἑδώλια τοῦ κόμματος εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω μᾶς εἶπεν, ὅτι ἐρρίψαμεν εἰς τὴν συζήτησιν τὴν λέξιν κατευνασμός. Δὲν φοβούμεθα τὴν λέξιν. Πράγματι σήμερον ὑπάρχει εἰς τὸν κόσμον μία περίοδος κατευνασμοῦ. Τὰ ἀποτελέσματα τοῦ κατευνασμοῦ εἶναι, ἡ ἐπανάληψις τῶν σχέσεών μας μὲ τὰς χώρας τοῦ παραπετάσματος, τὸ ὅτι ἐμειώθη ὁ ψυχρὸς πόλεμος, ὁ ὁποῖος εἰς τὴν χώραν μας τόσα δεινὰ ἐπεσώρευσε κλπ. Αὐτὸ ὅμως δὲν σημαίνει, ὅτι πρέπει νὰ σταματήσῃ ἡ ἀμυντικὴ προσπάθεια τῶν χωρῶν. Νομίζω, ὅτι αὐτὸς ὁ Κάρολος Μὰρξ εἶπεν, ὅτι ἡ Ρωσικὴ ἄρκτος διαπραγματεύεται μόνον μὲ δυνάμεις τοῦ ἀναστήματός της. Τὰς μικροτέρας δυνάμεις τὰς καταβροχθίζει. Ἐὰν ἀνεφέραμεν τὴν λέξιν κατευνασμός, δὲν τὴν ἀνεφέραμεν διότι κατευνασμὸς κατέστη συνώνυμος μὲ τὴν συνοδοιπορίαν. Δὲν τὸ εἴπομεν αὐτό, ἂν καὶ ἐκεῖ ἀπέβλεπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Πρέπει, λοιπόν, νὰ παραδεχθῶμεν, καὶ ὅλος ὁ κόσμος τὸ παρεδέχθη, ὅτι διανύομεν σήμερον μίαν περίοδον κατευνασμοῦ καὶ εἶναι πρὸς τὸ καλὸν ἀσφαλῶς τῆς ἀνθρωπότητος καὶ τῆς εἰρήνης. Ἀνέφερον τὰ ἀγαθὰ ἀποτελέσματα τοῦ κατευνασμοῦ. Ποῖοι εἶναι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ὤθησαν τὴν Ρωσίαν νὰ ἀλλάξῃ τακτικήν, δὲν τὸ γνωρίζομεν. Ἴσως ἐσωτερικαὶ δυσχέρειαι. Δὲν θὰ εἶχον ἀντίρρησιν νὰ τὸ δεχθῶ. Ἴσως διότι διεμορφώθη μία ἄλλη κατάστασις καὶ τάξις μετὰ τὸν πόλεμον. Ὅλα ὅμως αὐτά, τὰ ἀγνοοῦμεν. Ἐκεῖνο ποὺ μᾶς ἐνδιαφέρει εἶναι, ὅτι σήμερον ἡ Ρωσία δέχεται νὰ διαπραγματευθῇ μὲ τὸν Δυτικὸν κόσμον. Καὶ αὐτὸ ἔχει σημασίαν. Κύριοι βουλευταὶ......

§17Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τὴν περιστερὰν μὲ τὸ ἐγχειρίδιον.

§18Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Πῶς εἴπατε;

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διατὶ ἐπιδιώκετε νὰ ἀκούσετε μίαν ἐρώτησιν;

§20Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἀκριβῶς εἰς σᾶς θὰ ἀπαντήσω. Δὲν εἶναι τῆς στιγμῆς, διότι δὲν πρόκειται νὰ ὁμιλήσω περὶ Κομμουνισμοῦ, περὶ Σοσιαλισμοῦ καὶ περὶ Προοδευτισμοῦ, ὁπότε θὰ σᾶς ἀπεδείκνυον, ὅτι ὁ Κομμουνισμός, ἐὰν ὑπάρχουν ἐδῶ μέσα, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἄνθρωποι τοὺς ὁποίους ηὐνόησε, δὲν εἶναι εἰς τὴν ἰδικήν μας παράταξιν, ἀλλὰ εἰς τὴν ἰδικήν σας. Θὰ ἔλθῃ ἡ ἰδεολογική, κάποτε, συζήτησις καὶ θὰ τὸ ἀποδείξωμεν.

§21Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Δι’ αὐτὸ ἐξελέγητε μὲ κομμουνιστικὰς ψήφους;

§22Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Σεῖς ὀφείλετε τὴν ἐκλογήν σας εἰς κομμουνιστικὰς ψήφους καὶ πρέπει νὰ εἶσθε εὐγνώμονες πρὸς τοὺς κομμουνιστάς. Τελευτῶν τὴν ἀγόρευσίν του ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν — θὰ ἀναγνώσω τὸ κείμενον — μᾶς εἶπεν ἐπὶ λέξει τὰ ἑξῆς: «Ἡ πολιτικὴ ζωὴ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην..... (ἀναγινώσκει) .......» καὶ ὁμιλεῖ περὶ ψυχικῆς ἀναστάσεως καὶ ψυχικῆς ἀνασυγκροτήσεως, ἡ ὁποία ἐπετελέσθη εἰς τὸ μωσαϊκὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός, ὅπου ὑπάρχουν ὅλαι αἱ ἀποχρώσεις τοῦ παλαιοκομματισμοῦ. Αὐτή, κύριοι, εἶναι οἰκογενειακή σας ὑπόθεσις, δὲν θὰ ἐπέμβω εἰς τὰ ἐσωτερικά, ἐκφράζω, ἁπλῶς, τὴν χαράν μου, διότι πράγματι ἐπετελέσθη αὐτὸ τὸ ἔργον εἰς τὰς τάξεις σας, χάρις εἰς τὸν Στρατάρχην Παπάγον, καὶ σᾶς εὔχομαι, ἐξ ὀνόματος τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, νὰ διαρκέσῃ. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς Ἑλλάδος, οἱ ἐπισκεπτόμενοι τὸ ἐξωτερικόν, αἰσθάνονται ὑπερηφάνειαν. Καὶ πράγματι αἰσθάνονται ὑπερηφάνειαν, διότι πρώτην φορὰν τὴν δοκιμάζουν, ἐνῷ ἡ πτέρυξ αὐτή, ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου, ἐδοκίμασε τὴν ὑπερηφάνειαν αὐτὴν ἐπὶ δεκαετηρίδας καὶ ὄχι μόνον οἱ ἀντιπρόσωποι, οἱ ὁποῖοι ἐπεσκέπτοντο τὸ ἐξωτερικόν, ἀλλὰ κάθε Ἕλλην πολίτης, ὅταν εὑρίσκετο εἰς τὸ ἐξωτερικόν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Εἶναι πράγματι μέγα γεγονός, ὅτι καὶ ὁ κ. Κανελλόπουλος καὶ ὁ κ. Στεφανόπουλος ἠσθάνθησαν καὶ αὐτοὶ τὴν χαρὰν αὐτήν, ἀλλ’ ἂς μὴ ἀπατώμεθα, κύριοι, εἰς αὐτοὺς ἀντανακλᾷ ὁ σεβασμὸς πρὸς τὰς θαυμασίας ἀρετὰς τοῦ ὑπερόχου Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἶναι ἀθῷοι πρωταγωνισταί, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἀντανακλᾷ ὁ παγκόσμιος σεβασμὸς πρὸς τὰς ἀρετὰς τοῦ ὑπερόχου Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§23Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Καὶ πρὸς τοὺς καλοὺς ὁδηγούς των.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὸν σύντομον λόγον τοῦ κ. Ζαννῆ, τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Βασιλᾶτος καὶ ἐλπίζω καὶ αὐτὸς νὰ εἶναι σύντομος.

§25Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Διαμαρτύρομαι, κύριε Πρόεδρε, διότι δὲν τηρεῖτε τὴν σειράν. Παρεμβάλλετε συναδέλφους τῆς Συμπολιτεύσεως.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ λέγει, ὅτι ἀγορεύουν εἷς ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ εἷς ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Συμπολιτεύσεως.

§27Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Αὐτὸ ἔπρεπε νὰ τὸ τηρήσητε ἀπὸ τὴν ἀρχήν. Ἐνῷ γίνεται τόσας ἡμέρας συζήτησις διὰ πρώτην φορὰν παρεμβάλλετε συναδέλφους τῆς ἀντιθέτου παρατάξεως.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχουν ἰσάριθμοι, ὥστε νὰ ἀγορεύουν εἷς καὶ εἷς. Εἶναι 4–5.

§29Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἐγὼ διαπιστώνω παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ ἀπὸ μέρους σας.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς δίδω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς παραβάσεως.

§31Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἀπὸ τὴν ἀρχὴν ἔπρεπε νὰ δίδετε τὸν λόγον εἰς ἕνα συνάδελφον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ εἰς ἕνα τῆς Συμπολιτεύσεως.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχουν ἰσάριθμοι, πῶς θέλετε νὰ κάμω;

§33Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Θὰ δώσετε τὸν λόγον, ἕως ὅτου ἐξαντληθοῦν.

§34Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς λέγει εἷς ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ εἷς ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως. Ἐὰν εἶναι ὀλίγοι οἱ τῆς Κυβερνητικῆς πλευρᾶς, θὰ ἐξαντληθοῦν καὶ θὰ ἐξακολουθήσουν οἱ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὅτι ἀφῆκα τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ ἀγορεύσῃ περισσότερον, εἶναι εἰς βάρος τῆς ἀμεροληψίας τοῦ Προεδρείου; Νομίζω, ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου θὰ ἔπρεπε νὰ κρίνεται ἀντικειμενικά, διότι ἔδωσα συνεχῶς τὸν λόγον εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν χωρὶς νὰ παρεμβάλω τοὺς κυβερνητικούς. Δὲν νομίζω ὅτι σεῖς, τοὐλάχιστον, ἔπρεπε νὰ μὲ μεμφθῆτε. Δὲν βλέπω καμμίαν παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ. Ἡ τηρηθεῖσα γραμμὴ εἶναι ὑπὲρ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Πάντως, ἐὰν θέλετε νὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ, καὶ ἂς ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γ. Βασιλᾶτος.

§36Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Εἰς τὴν ἀρχὴν τῶν συνεδριάσεων τῆς πρώτης συνόδου τῆς παρούσης Βουλῆς, θὰ ἐνθυμῆσθε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις εἶχε καταληφθῆ ἀπὸ ἀθεράπευτον ἀνυπομονησίαν, διατὶ δὲν προσεκομίζοντο νομοσχέδια καὶ ἔλεγον «ἀφοῦ ἀπεβλέπατε νὰ ἀναλάβητε τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας, πῶς δὲν εἴσαστε ἕτοιμοι καὶ ποῦ εἶναι τὰ νομοσχέδια». Καὶ ὅταν ἤρχισε γόνιμος νομοθετικὴ ἐργασία, ἡ ὁποία ἐξηκολούθησε καὶ ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, τότε ἡ ἰδία Ἀντιπολίτευσις κατελήφθη ἀπὸ ἱερὰν ἀγανάκτησιν, ὅτι παραβιάζεται τὸ Σύνταγμα, πῶς τόσα πολλὰ νομοσχέδια προσεκομίζοντο, ἐνῷ ἐγνώριζον ὅτι τὰ νομοσχέδια ἐκεῖνα ἦσαν τὸ θεμέλιον διὰ τὴν ἀναδημιουργίαν, τὴν ἐξυγίανσιν καὶ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Χώρας. Καὶ διεμαρτύροντο ὅτι τάχα εἰσήγοντο πολλὰ νομοσχέδια εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, διότι κατὰ τὴν ἰδικήν των ἀντίληψιν, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ ἐπικρατήσῃ καὶ νὰ ἐπιβάλλεται, δὲν ἦσαν κατεπείγοντα, ἐνῷ ἡ Ἐπιτροπή, ὡς κυρίαρχον Σῶμα, ἔκρινε ὅτι τὰ νομοσχέδια ταῦτα ἦσαν ἀπαραίτητα καὶ κατεπείγοντα, διότι ἦσαν ἡ βάσις τῆς ἀναδημιουργίας καὶ τῆς ἐξυγιάνσεως τῆς Χώρας. Ὁ ἀξιότιμος κ. Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, προσῆλθεν ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐξαπέλυσε τοὺς μύδρους του, κατηγορῶν τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι παραβιάζει τὸ Σύνταγμα. Καὶ πάλιν, ὅταν ἀπήντησεν εἰς τὰ πεπραγμένα τῆς Κυβερνήσεως, καὶ δὴ εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Μαρκεζίνην, κατηγόρησε τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἶπεν ὅτι μόνον ἡ Βουλὴ εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία πρέπει νὰ νομοθετῇ καὶ ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ Ἐξουσιοδοτήσεως θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι διακοσμητικὸν Σῶμα, τὸ ὁποῖον εἰς ἐκτάκτους περιστάσεις, ὅταν ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε, θὰ ἐκαλεῖτο νὰ νομοθετήσῃ. Ἐνῷ αὐτά, κύριοι συνάδελφοι, λέγει τώρα ὁ Συναρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἀκούσατε τί ἔλεγεν ὁ ἀξιότιμος κ. Γ. Παπανδρέου, ὡς ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος. Πρὸ 2–3 ἐτῶν, εἶχε γεννηθῆ τὸ ζήτημα ἐὰν θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἡ Ἐπιτροπὴ Νομοθετικῆς Ἐξουσιοδοτήσεως. Ὁ ἀείμνηστος Βασίλειος Στεφανόπουλος, ὁ εἰσηγητὴς τοῦ Συντάγματος, ἐξέφρασε τὴν γνώμην, ὅτι ἐπειδὴ ἡ Βουλὴ εἶναι δυσκίνητον Σῶμα, θὰ ἔπρεπε νὰ δημιουργηθῇ παραπλεύρως ἕνα Νομοθετικὸν Σῶμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπεξεργάζεται τὴν Νομοθετικὴν ἐργασίαν. Ὁ τότε ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ἐγερθεὶς κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐπὶ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος, ἔλεξε τοιάδε: «Νομίζω, κύριοι, ὅτι ἡ πρότασις ἀποτελεῖ μίαν πρωτότυπον καὶ τολμηρὰν ἀπόφασιν. Σπεύδω νὰ δηλώσω, ὅτι τὴν ἀποδέχομαι. Ἔχω προσωπικῶς τὴν πεῖραν ὅτι τὸ Σῶμα τὸ Νομοθετικὸν κινεῖται βραδέως. Ἡ Βουλή, ὡς Νομοθετικὸν Σῶμα, κινεῖται δυσχερῶς. Ὅταν ἡ Βουλὴ ἔρχεται εἰς τὸ Νομοθετικὸν ἔργον, λόγῳ τῆς τεχνικῆς φύσεως καὶ λόγῳ τῆς ἁρμοδιότητος καὶ λόγῳ τοῦ ποσοῦ (ἀριθμοῦ), ἡ νομοθετικὴ ἐργασία βαίνει ὄχι μόνον βραδέως, ἀλλὰ καὶ ἐπιβλαβῶς. Νομίζω, ὅτι παραπλεύρως πρὸς τὴν Βουλήν, ὀρθὸν εἶναι νὰ λειτουργῇ καὶ αὐτὸ τὸ Σῶμα». Κατόπιν αὐτῶν, τὰ ὁποῖα διεκήρυξεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, εἶναι δυνατὸν νὰ ἔρχεται σήμερον καὶ νὰ κατηγορῇ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι παραβιάζει τὸ Σύνταγμα διότι ἀκριβῶς, χάριν τῆς ἱερᾶς ὑποθέσεως, τὴν ὁποίαν ἀνέλαβε νὰ προχωρήσῃ γοργῶς εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Χώρας, ἔφερε νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἦσαν κατεπείγοντα, καὶ τὰ ὁποῖα ἠδύναντο νὰ ψηφισθοῦν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, ἡ ὁποία, καθὼς γνωρίζετε, εἶναι μία μικρὰ Βουλή, προεδρευομένη ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον, κ. Μακρόπουλον, τοῦ ὁποίου ἡ Προεδρία ἀφῆκε σταθμὸν εἰς τὴν διεύθυνσιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς; Ἀπετελέσθη, δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ἀπὸ τοὺς ἐπιλέκτους ἀμφοτέρων τῶν παρατάξεων καὶ εἰργάσθη κατὰ τρόπον ἀξιέπαινον. Καὶ ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ, ἀντὶ μνημοσύνου, νὰ εἴπω ὅτι, θῦμα τῆς παρατάξεώς μας, ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὑπῆρξεν ὁ ἀείμνηστος ἐν τῇ ἐκτελέσει τοῦ καθήκοντος ἀποβιώσας στρατηγὸς Ζουμπουλάκης, ὁ ὁποῖος δὲν ἀπουσίασεν οὔτε μίαν φορὰν ἀπὸ τὰς συνεδριάσεις τῆς Ἐπιτροπῆς ἐκείνης. Καὶ ἐρωτῶ τοὺς συναδέλφους τῆς πτέρυγος ἐκείνης, ποίαν θεωρίαν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Παπανδρέου δέχονται. Ὅτι εἶναι ἀντισυνταγματικὴ ἡ εἰσαγωγὴ τῶν νομοσχεδίων εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, ἢ ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ ἐνδείκνυται νὰ ὑπάρχῃ ὡς παράπλευρον νομοθετικὸν Σῶμα, διότι ἡ Βουλή, πράγματι, κατὰ τὸν ἀξιότιμον κ. Παπανδρέου, εἶναι Σῶμα ἐπιβλαβὲς καὶ δυσκίνητον ὡς νομοθετικὸν ὄργανον; Καὶ ἐν συνεχείᾳ, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, προχωρῶν ὁ ἀξιότιμος κ. Παπανδρέου, διὰ τῆς ἀγορεύσεώς του, ἠθέλησε νὰ ἀποδώσῃ δικαιοσύνην καὶ κατηγόρησε τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ Ὑπουργόν, ὅτι δὲν ὑπῆρξε δίκαιος, διότι δὲν ἀνεγνώρισε τὸ ἔργον τῶν Κυβερνήσεων τοῦ Κέντρου. Ὅταν ἐφηρμόσθη τὸ πρῶτον ἡ ὑποτίμησις τῆς δραχμῆς, δηλαδὴ τὸ σωτήριον μέτρον τῆς ἀναπροσαρμογῆς — τὴν ἐπιτυχίαν τῆς ὁποίας μόνον ὅσοι θέλουν νὰ ἐθελοτυφλοῦν καὶ εἶναι κατειλημμένοι ἀπὸ ἀντιπολιτευτικὴν προκατάληψιν, τολμοῦν ἀκόμη νὰ ἀμφισβητήσουν — ὅταν, λέγω, ἐφηρμόσθη τὸ μέτρον αὐτό, ἠκούσατε ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, πόσας κατηγορίας ἐδέχθη ἡ Κυβέρνησις καὶ πόσους φόβους ἐξέφρασεν ἡ πτέρυξ ἐκείνη, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὁδηγεῖ τὸν λαὸν εἰς οἰκονομικὴν καταστροφήν, ὅτι ἐπελήφθη ἐπικινδύνως τοῦ θέματος τούτου καὶ μάλιστα μετὰ προχειρότητος. Καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Παπανδρέου, εἶπε τότε: Ὅτι ἡ Κυβέρνησις στερεῖται πολιτικῆς, ἢ ἐφαρμόζει πολιτικὴν ἐπικίνδυνον, ἐφαρμόζει πολιτικὴν ἀλλοπρόσαλλον. Σήμερον ὅμως, μὴ δυνάμενος νὰ ἀμφισβητήσῃ τὴν ἐπιτυχίαν τὴν ἀναμφισβήτητον τοῦ μέτρου ἐκείνου, τοῦ σωτηρίου, τόσον αὐτός, ὁ κ. Παπανδρέου, ὡς καὶ οἱ προλαλήσαντες ρήτορες, ἠναγκάσθησαν νὰ συνομολογήσουν τὴν ἐπιτυχίαν, τὴν ὁποίαν ἄλλωστε, ὅλος ὁ κόσμος γνωρίζει. Καὶ ἦλθεν εἰς ἐνίσχυσιν ἡμῶν καὶ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Διεθνοῦς Τραπέζης κ. Ρόουζεν, ὁ ὁποῖος εἶπεν: «Μᾶς ἐπροξένησε βαθεῖαν ἐντύπωσιν ἡ βελτίωσις τοῦ ἰσοζυγίου τῶν ἐξωτερικῶν πληρωμῶν......... (ἀναγινώσκει).........». Μὴ δυνάμενος, λέγω, ὁ ἀξιότιμος κ. Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, νὰ ἐπιμείνῃ ἐπὶ τῆς προβλέψεως, ὅτι ἡ ὑποτίμησις θὰ κατέστρεφε τὴν Χώραν, εὑρῆκεν ἄλλον τρόπον διὰ νὰ ἀμφισβητήσῃ τὴν ἀναμφισβήτητον αὐτὴν ἐπιτυχίαν τῆς Κυβερνήσεως. Σᾶς ἐβοήθησεν, εἶπεν, ἡ λαμπρὰ ἐσοδεία, σᾶς ἐβοήθησεν ἡ ὑποτίμησις τοῦ χρυσοῦ, σᾶς ἐβοήθησεν ἡ πτῶσις τῶν τιμῶν. Ἀλλά, ὅταν ἠγόρευε τὴν 18 Μαΐου τοῦ λήγοντος ἔτους, ἡ ἐσοδεία ἦτο φανερὸν ὅτι ἦτο ἐξαιρετικὰ ἐπιτυχὴς καὶ ἡ βελτίωσις τῶν τιμῶν εἶχε γνωσθῆ καὶ ἡ πτῶσις τῆς χρυσῆς λίρας ἦτο ἐπίσης γνωστή. Συνεπῶς, δὲν δικαιολογεῖται σήμερον, ὅταν ἔρχεται νὰ ἀμφισβητήσῃ τὴν ἐπιτυχίαν καὶ μάλιστα κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ κατηγορῇ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι ἠδίκησε τὰς Κυβερνήσεις τοῦ Κέντρου. Διότι εἶπεν ἐν τῇ ἀρχῇ τοῦ λόγου του ὁ κ. Παπανδρέου: «Δὲν ἔχω τὴν φιλοδοξίαν νὰ γίνω ἀπολογητὴς τοῦ παρελθόντος, φρονῶ ὅμως, ὅτι ὀλιγώτερον ἀπὸ ὅλους, κατήγορος τοῦ παρελθόντος δύναται νὰ εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, διότι ὡμολόγησεν ὁ ἴδιος, ὅτι ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως προητοίμασε τὸ ἰδικόν του ἔργον.......». Ἀλλά, λυποῦμαι, ὅτι δὲν εἶναι παρὼν ὁ ἀξιότιμος Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, διὰ νὰ τοῦ θέσωμεν τοῦτο τὸ ἐρώτημα: Εἶναι ἀληθὲς ἢ ὄχι, ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ὁ δριμύτερος ἐπιτιμητὴς καὶ κατήγορος τῶν Κυβερνήσεων τοῦ Κέντρου ἦτο ἐκεῖνος; Συνειργάσθημεν μαζὶ εἰς μίαν δίκην, ἐναντίον τοῦ Ναυάρχου Σακελλαρίου, ὑπὲρ τοῦ «Ἐθνικοῦ Κήρυκος», τὸν ὁποῖον «Ἐθνικὸν Κήρυκα» ὁ ἴδιος ὕμνησε πρὸ ἡμερῶν. Καὶ ἐκεῖ συνομολογῶ, κύριοι, ὅτι ὑπῆρξεν ἀμείλικτος ἐναντίον καὶ τοῦ Ναυάρχου καὶ τῶν Κυβερνήσεων τοῦ Κέντρου. Ἀλλὰ ἀφοῦ εὑρίσκει ὅτι αἱ Κυβερνήσεις ἐκεῖναι ἔπραττον τὸ καθῆκον των καὶ ἦσαν εἰς θέσιν νὰ ἀσκήσουν τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας ἐπιτυχῶς, προβάλλει ἀμείλικτον τὸ ἐρώτημα: Διατὶ τότε δὲν συνειργάσθη μαζί των καὶ προεκλογικῶς; Διότι τότε εἴδομεν νὰ ἐπιδιώκῃ συνεργασίαν μὲ τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμὸν καὶ τὸ ὄνομα αὐτοῦ νὰ τίθεται εἰς ψηφοδέλτιον κάτωθι τῆς ἡρωϊκῆς μορφῆς τοῦ Στρατάρχου Παπάγου καὶ οὕτω ἐπέτυχε τὴν ἐκλογήν του. Εἰς αὐτὸ τὸ ἐρώτημα, βεβαίως θ’ ἀπαντήσῃ ὅτι διεχώρισε τὰς εὐθύνας του, διότι ἐγένετο ἡ ἀναπροσαρμογή. Ἀλλά, ἐὰν ἐχώρισε τὰς εὐθύνας του, διότι διαφωνεῖ εἰς τὴν ἀναπροσαρμογήν, ἡ ὁποία σήμερον πανθομολογεῖται ὅτι εἶναι μία λαμπρά, περίλαμπρος καὶ ὑπέρλαμπρος ἐπιτυχία τῆς Κυβερνήσεως, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δικαιολογῆται διότι ἔρχεται, καίτοι θέλει νὰ τὸ ἀμφισβητήσῃ, ὄψιμος ἀπολογητὴς τῶν Κυβερνήσεων τοῦ Κέντρου; Εἰς τοὺς ἀγορητὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀπήντησε συντριπτικά, κύριοι συνάδελφοι, διὰ τῆς συμπεπυκνωμένης εἰς τετραγωνικὰ ἐπιχειρήματα ἀγορεύσεώς του, ὁ ἡγέτης τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, Στρατάρχης Παπάγος (χειροκροτήματα), καὶ ἐν συνεχείᾳ αἱ μνημειώδεις ἐκεῖναι ἀγορεύσεις τῶν ἀξιοτίμων κ. κ. Μαρκεζίνη, Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, Κανελλοπούλου, Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, καὶ Στεφανοπούλου, Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἔδωσαν ζωντανὴν τὴν εἰκόνα τῆς πραγματοποιηθείσης πράγματι προόδου, τῆς συντελουμένης ἀναγεννήσεως τοῦ Ἔθνους. Θὰ παραμείνῃ ἱστορικὴ ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, διότι μὲ τὴν ρητορικὴν δεινότητα, ἡ ὁποία τὸν διακρίνει, διωχέτευσεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὴν αἰσιοδοξίαν καὶ τὴν αὐτοπεποίθησιν, ὥστε ὅσοι τὸν ἠκούσαμεν καὶ ὅσοι ἀνεγνώσαμεν τὸν λόγον του αὐτόν, ἠσθάνθημεν πραγματικὴν χαράν, ἱκανοποίησιν, αὐτοπεποίθησιν καὶ ὑπερηφάνειαν. Μία διάπυρος φωνὴ ἠκούσθη ἀνὰ τὸ Πανελλήνιον. Πᾶμε καλὰ καὶ θὰ πᾶμε καλά.

§37Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἄλλην γνώμην ἔχουν οἱ ἐργάται, κ. Βασιλᾶτε.

§38Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Πᾶμε καλά, καὶ τὸ ἀντιλαμβάνεσθε καὶ τὸ ἀπολαμβάνετε καὶ θὰ τὸ ἀπολαύσετε περισσότερον· ὁσονδήποτε καὶ ἂν θέλετε νὰ ἀρνῆσθε ὅτι ὁ ἥλιος φωτίζει, ὁ ἥλιος εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θερμαίνει.

§39Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀληθές, κύριε Βασιλᾶτε, ὅτι ἡ ἀγοραστικὴ δύναμις τόσον τοῦ ἐργάτου, ὅσον καὶ τοῦ ἀγρότου, ἔχει μειωθῆ σοβαρῶς;

§40Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Οἱ ἀγρόται σήμερον δοξάζουν τὸν Θεὸν καὶ τὸν Στρατάρχην Παπάγον, διότι καλυτέρευσεν ἡ θέσις των καὶ εἶναι ἔξυπνοι, ὥστε νὰ διαβλέπουν ἕνα μέλλον λαμπρόν.

§41Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Διὰ τὸ μέλλον ὁμιλεῖτε, ἢ διὰ τὸ παρόν, κύριε Βασιλᾶτε; Σήμερον διὰ νὰ ἀγοράσῃ ἕνας ἐργάτης μίαν ἐνδυμασίαν, θέλει 1½ ἑκατομμύριον δραχμάς, ἐνῷ προηγουμένως ἤθελεν ἕνα.

§42Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Πολὺ εὐθηνὴν συζήτησιν ἀρχίσατε καὶ τὴν τερματίζω. Λέγω, λοιπόν, ὅτι αἰσθανόμεθα χαρὰν καὶ ἱκανοποίησιν καὶ εἴμεθα ὑπερήφανοι, διότι ἐπὶ τῶν ἰδικῶν μας ἡμερῶν ἐπέπρωτο τὸ Κράτος νὰ ἴδῃ λαμπρὰς ἡμέρας. Ἐνθυμεῖσθε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι πρὸ τῶν ἐκλογῶν τῆς 16 Νοεμβρίου 1952 ἦτο γενικὴ ἡ ἐντύπωσις καὶ τοὺς περισσοτέρους τοὺς κατεῖχεν φοβία, ὅτι ἐὰν δὲν δημιουργηθῇ μία Κυβέρνησις ἰσχυρά, τὸ Κράτος ἔβαινε κατὰ κρημνῶν καὶ θὰ ἐπηκολούθει ἡ καταστροφή. Ἀντεμετωπίζαμεν τὸ χάος. Καὶ δὲν παρῆλθε πράγματι ἢ ἐλάχιστος χρόνος, καὶ θὰ ἠδύνατό τις νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι ἐγένετο ἀληθὲς θαῦμα, διότι, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἀνυπόληπτον Κράτος ἔγινεν ἔντιμον, διότι ἐνῷ ἐβαίναμεν πρὸς τὴν καταστροφήν, ἡ οἰκονομική μας πίστις ἀνεστηλώθη εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ὥστε νὰ βλέπωμεν τὰς μεγαλυτέρας χώρας τοῦ κόσμου νὰ συναγωνίζωνται, ποία πρώτη ἐξ αὐτῶν θὰ τοποθετήσῃ τὰ κεφάλαιά της εἰς τὴν ἰδικήν μας χώραν. Καὶ ἡ συγχώνευσις τῶν Τραπεζῶν, κύριοι συνάδελφοι, ἀπέδωσε τὰ λαμπρά της ἀποτελέσματα, διότι ἀπεσοβήθη ἡ κατάρρευσις τοῦ μεγαλυτέρου Τραπεζιτικοῦ ἱδρύματος τῆς χώρας, καὶ ἡ ἀναπροσαρμογή, ἐπαναλαμβάνω, ἐπέτυχεν, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Μαρκεζίνης, προοιωνίζουσα περίλαμπρον ἐπιτυχίαν, τὴν ὁποίαν ὁμολογοῦν ὅλοι οἱ ξένοι καὶ τὴν ἀρνοῦνται μόνον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ἐθελοτυφλοῦν ἀπὸ ἀντιπολιτευτικὴν μόνον διάθεσιν. Τὸν ἐφιάλτην τοῦ πληθωρισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἐπέκειτο δυστυχῶς, ἀντικατέστησεν ἡ αὐτοπεποίθησις καὶ τὸ ἰσοζύγιον τῶν ἐξωτερικῶν πληρωμῶν. Καθὼς σᾶς εἶπον οἱ προλαλήσαντες σεβαστοὶ συνάδελφοι, τὸ ὕψος τῶν καταθέσεων εἰς τὰς Τραπέζας εἶναι ἀπόδειξις σημαντικὴ τῆς ἀναρρώσεως τῶν οἰκονομικῶν τοῦ τόπου. Ἀπὸ 70 δισεκ. αἱ καταθέσεις ἔφθασαν εἰς τὰ 700 δισεκ. καὶ εἶναι πολὺ στενόκαρδοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι λέγουν ὅτι δὲν ἔχει σημασίαν τοῦτο, διότι δὲν εἶναι εἰς τὰς Τραπέζας ὄψεως αἱ καταθέσεις, ἀλλ’ εὑρίσκονται εἰς τὰ Ταμιευτήρια. Μέ τοιαῦτα ὅμως σαθρὰ ἐπιχειρήματα, θέλουν νὰ κλονίσουν τὴν περίλαμπρον ἐπιτυχίαν, τὴν ὁποίαν εἶχε πράγματι ἡ ὑποτίμησις, ἡ ὁποία ἐνέπνευσε τὴν αὐτοπεποίθησιν, ὥστε ὁ κόσμος νὰ ἔχῃ πεποίθησιν εἰς τὰς Τραπέζας καὶ νὰ καταθέσῃ τὸν ὀβολόν του, ὅπως θὰ βεβαιωθῆτε, ὅταν θὰ ἐκδοθῇ καὶ τὸ ἐσωτερικὸν δάνειον, τὸ ὁποῖον προβλέπεται ὅτι θὰ ὑπερκαλυφθῇ. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι σοβαρώτερον δι’ ἡμᾶς τοὺς Ἑπτανησίους, εἶναι ὅτι ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ Συναγερμοῦ ἀντεμετωπίσθη ἀποτελεσματικῶς ἡ μεγάλη τραγῳδία τῆς ἰδιαιτέρας μας Πατρίδος. Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ θεωρήσητε, ὡς ὑπερβολήν, ἐὰν σᾶς εἴπω, ὅτι, ἀφοῦ ἐπέπρωτο ἡ εἱμαρμένη νὰ καταστρέψῃ τὰς ὡραίας νήσους, καὶ νὰ μεταβληθοῦν εἰς ἐρείπια αἱ ἀνθοῦσαι ἐκεῖναι τρεῖς νῆσοι — καὶ δὲν θέλω τοῦτο νὰ νομισθῇ ὅτι τὸ τονίζω ἐπειδὴ κατάγομαι ἐκεῖθεν — προπορεύονται ἀπὸ αἰῶνας καὶ εἰς τὸν πολιτισμὸν καὶ συναγωνίζονται ὅλα τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν πρόοδον καὶ εἰς τὰ γράμματα καὶ εἰς τὰς τέχνας. Τολμῶ νὰ ὑποστηρίξω, κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ἡ τύχη, ἡ ὁποία τόσον σκληρῶς μᾶς ἔπληξε μᾶς ἐμειδίασε πρὸς στιγμήν, διότι οἱ σεισμοὶ ἐγένοντο ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ Στρατάρχου Παπάγου. Ἀλλοίμονον, κύριοι, ἀλλοίμονον, ἐὰν συνέπιπτε νὰ ὑποστῶμεν τὴν δυστυχίαν αὐτὴν ἐπὶ ἄλλης Κυβερνήσεως. Καὶ τοῦτο θὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω παραχρῆμα, ἐὰν ἔχετε τὴν ὑπομονὴν νὰ μὲ ἀκούσετε μετὰ προσοχῆς. Δὲν θέλω, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἐπικαλεσθῶ τοὺς ἀτυχεῖς μας ἀδελφοὺς τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, τοὺς ὁποίους αἱ διάφοροι Κυβερνήσεις τοὺς ἐξεμεταλλεύοντο ὡς ἐκλογικὴν μᾶζαν, διὰ νὰ τοὺς ξεχνοῦν τὴν ἑπομένην. Δὲν συζητῶ περὶ αὐτῶν. Ἔρχεται ὅμως εἰς τὸ μυαλό μου κάτι ἄλλο, πλέον πρόσφατον. Οἱ 2.000 ἕως 3.000 πρόσφυγες, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν φιλοξενίαν εἰς τὴν πατρίδα των, φεύγοντες τὰς διώξεις ἐν Ρουμανίᾳ, οἱ πρόσφυγες τῆς Ρουμανίας, ἀκόμη, κύριοι, ἐξακολουθοῦν νὰ εἶναι ρακένδυτοι, πένητες, ἄστεγοι, διότι δὲν εἶχον καμμίαν προστασίαν ἀπὸ τὰς Κυβερνήσεις τοῦ Κέντρου, αἱ ὁποῖαι τοὺς ἐδέχθησαν πρόσφυγας ἐπὶ τῶν ἡμερῶν των. Ἀλλὰ εἶναι καὶ κάτι ἄλλο, τὸ ὁποῖον ἔχει ἄμεσον συνέπειαν. Δὲν ἤθελον νὰ τὸ εἴπω χθὲς εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Συναρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, ὅταν ἐδείκνυε τὸ τόσον ὄψιμον ἐνδιαφέρον του δι’ ἡμᾶς τοὺς Ἑπτανησίους. Πρὸ ἑνὸς ἔτους περίπου, ἔγινε μία μικρὰ πυρκαϊὰ εἰς τὸ Ἀργοστόλιον καὶ κατεστράφη ἕνα τετράγωνον, τὸ τετράγωνον Θεοτοκάτου. Ὁ ἀξιότιμος κ. Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὁ κ. Βενιζέλος, ὑπεσχέθη τότε ὅτι θὰ ἀποκαταστήσῃ τοὺς πυροπαθεῖς. Ἦσαν 20 οἰκογένειαι, ἐστάλησαν 20 ἑκατ. δι’ ὅλους καὶ ἔκτοτε τοὺς ἐγκατέλειψε. Ὑπεσχέθη μίαν βοήθειαν ὁλικὴν εἰς τὸν Δῆμον Ἀργοστολίου, δηλαδὴ μίαν ἀντλίαν, καὶ δὲν ἐτήρησε τὸν λόγον του. Θὰ τὸ ἴδητε αὐτὸ ἀμέσως. Ἀκοῦστε τί ἔγραφε ἡ τοπικὴ ἐφημερὶς «Ἐφημερὶς τῶν Κεφαλλήνων» τὸ 1951: «Ἡμεῖς δὲν ἐνθουσιαζόμεθα μὲ τὸ ἐκδηλωθὲν μὲ λόγια κυβερνητικὸν ἐνδιαφέρον. Θὰ ἀναμείνωμεν νὰ ἴδωμεν ἐμπράγματον ἐκδήλωσιν καὶ τότε θὰ χειροκροτήσωμεν. Μόνον 250.000 δραχ. ἐδόθησαν ὡς βοήθημα εἰς τοὺς πληγέντας πυροπαθεῖς καὶ πολλαὶ ὑποσχέσεις». Ἀκούσατε τώρα, μετὰ δύο μῆνας, τί ἔγραφε ἡ αὐτὴ ἐφημεοίς. «Δυστυχῶς μέχρι τῆς στιγμῆς αἱ προφητεῖαι μας ἐπηλήθευσαν. Ἐνῷ τὰ Κυβερνητικὰ τὰμ–τὰμ — διαβάζει ἐφημερίδα — τοὺς ὑπεσχέθησαν λαγοὺς μὲ πετραχήλια, οἱ δυστυχεῖς πυροπαθεῖς ἐξηπατήθησαν, ὅπως, δυστυχῶς, εἴχαμε προβλέψει ἡμεῖς». Δυστυχῶς, τὴν ἰδίαν ἐκείνην ἐποχήν, τὸ Κράτος αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐκυβερνᾶτο ἀπὸ τὰς Κυβερνήσεις τοῦ Κέντρου, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ περιθάλψῃ 20 οἰκογενείας τῆς Κεφαλληνίας. Ἀκούσατε τί διέθετε διὰ τὸν ἰδιαίτερον Νομόν του, ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος ἢ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τότε. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν ἐφημερίδα «Κήρυξ τῶν Χανίων», τῆς ὁποίας ἰδιοκτήτης εἶναι ὁ κ. Μητσοτάκης. Σᾶς ἀναγινώσκω ἀνακοίνωσιν τοῦ ἰδίου. «Ὅπως εἴχομεν ἐξαγγείλει ἀπὸ τῆς παρελθούσης ἑβδομάδος τῇ προσωπικῇ ἐπεμβάσει τοῦ Διοικητοῦ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος κ. Μαντζαβίνου, καὶ χάρις εἰς τὸ κῦρος τοῦ κ. Βενιζέλου, τὸ Συμβούλιον τοῦ Ταμείου Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων ἐνέκρινε δάνειον 4 δισεκατομμυρίων διὰ τὸν Δῆμον Χανίων». Ἐκ τῶν 8 δισεκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα διέθετε τὸ Κράτος δι’ ὁλόκληρον τὴν χώραν, τὰ 4 δισεκατομμύρια ἐπέτυχεν ὁ κ. Μητσοτάκης διὰ τὸν Δῆμον Χανίων. Καὶ ἔλεγε: «Νομίζω, ὅμως, ὅτι ὀφείλομεν εὐγνωμοσύνην καὶ εἰς τὸν μέγαν φίλον τοῦ Κρητικοῦ λαοῦ, τὸν Διοικητὴν τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, τὸν κ. Μαντζαβῖνον». Τότε ὁ ἀξιότιμος κ. Μαντζαβῖνος, ἐπειδὴ ἐξυπηρέτει τὰ κομματικὰ συμφέροντα τοῦ κ. Μητσοτάκη, ἦτο ὁ κ. Μαντζαβῖνος πολύτιμος φίλος. Σήμερον, ἐπειδὴ ὁ κ. Μαντζαβῖνος ἐργάζεται διὰ τὴν μεγάλην ὑπόθεσιν τῆς Ἑλλάδος καὶ συνεπικουρεῖ εἰς τὴν προσπάθειάν του, τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ἐπέρασεν εἰς τὴν προδοσίαν. (Χειροκροτήματα). Θαυμάσατε, κύριοι! Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἤθελον νὰ ἐξυγιάνουν τὸν τόπον.

§43Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, εἶναι γεγονός, ὅτι τότε εἶχεν ἐγκριθῆ αὐτὸ τὸ δάνειον τῶν 4 δισεκ. διὰ τὸν Δῆμον Χανίων. Ἡ ἔγκρισίς του ὀφείλεται εἰς τὴν ὁλομέλειαν τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία κατὰ τὴν μετάβασίν της εἰς Χανιὰ διεπίστωσεν ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως τὰς ἀφαντάστους ἐκ τοῦ πολέμου καταστροφὰς τῆς πρωτευούσης τῆς Κρήτης. Ἀτυχῶς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Χανίων, λόγῳ ἀντιθέσεων τῶν Συμβούλων, κατὰ πλειοψηφίαν ἀπέρριψε τὴν ἀποδοχὴν τοῦ δανείου τούτου καὶ τελικῶς ἠκυρώθη ἡ χορήγησίς του. Μετέπειτα καὶ δὴ ἐπὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Χανίων μετέβαλεν ἀπόψεις καὶ διὰ νεωτέρας ἀποφάσεώς του ἐζήτησε τὴν ἐκ νέου χορήγησιν τοῦ δανείου τούτου. Τὸ Ταμεῖον Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων, μὲ τὸ νέον Συμβούλιον τὸ ὁποῖον διώρισεν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἐξήτασε τὸ αἴτημα τοῦτο καὶ ἐχορήγησεν ἐκ νέου τὸ δάνειον τῶν 4 δισεκατομμυρίων δραχμῶν εἰς τὸν Δῆμον Χανίων. Ἡ ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας ἐκ νέου χορήγησις τοῦ δανείου εἶναι βέβαιον ὅτι δὲν ὀφείλεται εἰς λόγους εὐνοίας πρὸς τὴν Κρήτην, ἀλλ’ ὑπῆρξεν ἐπιβεβλημένη συνέπεια τῶν μεγάλων ἀναγκῶν τοῦ Δήμου Χανίων, αἱ ὁποῖαι προέκυψαν ἀπὸ τὰς πολεμικὰς καταστροφὰς τῆς πόλεως τῶν Χανίων. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ πόλις τῶν Χανίων καταλέγεται μεταξὺ τῶν ὀλίγων πόλεων οὐχὶ τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ τῆς Εὐρώπης, αἱ ὁποῖαι ἀνηλεῶς ἐβομβαρδίσθησαν καὶ μετεβλήθησαν εἰς ἐρείπια. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ἐὰν ταῦτα ἐγνώριζεν ὁ κ. Βασιλᾶτος, θὰ ἀνεζήτει ἕτερα ἐπιχειρήματα, ἵνα στηρίξῃ τὰς ἐπικρίσεις του κατὰ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου.

§44Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐπειδὴ ἀμφισβητήσατε τὴν ἄνισον μεταχείρισιν τῶν Κυβερνήσεων τοῦ Κέντρου πρὸς τὰς ἐπαρχίας, τότε ἀκούσατε, ἐν συνεχείᾳ, τὴν τακτικὴν τῆς Κυβερνήσεως Βενιζέλου, διότι εἶχον σκοπόν, συντομίας ἕνεκεν, νὰ τὴν ἀντιπαρέλθω. Ἔχω, κύριοι, τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ Δήμου Χανίων. Ἀκούσατε ἐπὶ τῶν Κυβερνήσεων τοῦ Κέντρου ποῖαι πιστώσεις ἐδόθησαν εἰς τὸν Νομὸν Χανίων. «Δι’ ἀνέγερσιν ἀστυνομικῶν καταστημάτων 700.000.000 δραχ. Διὰ δρόμους ἓξ δισεκατομμύρια. Διὰ σχολεῖα ἀρκετὰ δισεκατομμύρια καὶ ἐν συνόλῳ περὶ τὰ 19.000.000.000, ἐξ ὧν δέον ν’ ἀφαιρεθοῦν 3 δισεκατομμύρια, ἡ προσωπικὴ τῶν φίλων Κρητῶν ἐργασία».

§45Π. ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΑΣ. Τὴν ἐποχὴν ποὺ σᾶς ἔδωσαν τὰ 20.000.000, ἔδιδον αὐτὰ τὰ δισεκατομμύρια;

§46Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ὅταν εἴμεθα πυροπαθεῖς καὶ μᾶς ἔδιδον ψιχία, ἠκούσατε τί ἐδίδοντο εἰς τὴν Κρήτην, τὴν αὐτὴν ἐποχήν.

§47Κ. ΜΑΡΗΣ. Ἐπρόκειτο περὶ 20 οἰκογενειῶν καὶ ὄχι περὶ μιᾶς ὁλοκλήρου πόλεως, ὁλοσχερῶς καταστραφείσης ἐκ τοῦ πολέμου.

§48Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ὡμίλησα περὶ ἀνίσου μεταχειρίσεως καὶ διὰ τοῦτο εἶπον ὅτι εὐτύχημα ἦτο, διότι αἱ καταστροφαὶ ἐγένοντο ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως.

§49Ι. ΠΑΠΑΜΑΣΤΟΡΑΚΗΣ. Γνωρίζετε τὰς καταστροφὰς τῆς Κρήτης;

§50Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἀκούσατε, λοιπόν, τὴν ἀνακεφαλαίωσιν.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ γίνωνται διακοπαί. Παρακαλῶ, ἀφήσατε τὸν ρήτορα νὰ ὁμιλήσῃ.

§52Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. «Ἡ πραγματικὴ ἀξία τῶν ὡς ἄνω ἐκτελεσθέντων ἔργων ἐν τῷ Νομῷ, μόνον Χανίων, διότι εἰς τοὺς ἄλλους Νομοὺς τῆς Κρήτης ἐφέρετο ὁ κ. Βενιζέλος μὲ τὴν αὐτὴν ἀστοργίαν, μόνον τὴν ἐκλογικήν του περιφέρειαν περιεποιεῖτο, ἀνῆλθεν εἰς 16 περίπου δισεκατομμύρια».

§53Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Αὐτὰ τὰ ἀστυνομικὰ καταστήματα ἀνηγέρθησαν δι’ ἐράνων καὶ προσωπικῆς ἐργασίας τῶν κατοίκων, ἄνευ οὐδεμιᾶς κρατικῆς ἀρωγῆς, ἐδωρήθησαν δὲ εἰς τὸ Κράτος. Δὲν γνωρίζω νὰ ἔχουν γίνει τοιαῦται χειρονομίαι εἰς ἄλλας περιφερείας τῆς Ἑλλάδος. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἡ Κρήτη καὶ ἡ ἀλήθεια δικαιοῦνται περισσοτέρου σεβασμοῦ.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κ. συνάδελφοι, νὰ μὴ γίνωνται διακοπαί, διότι δίδεται ἕνας τόνος διαλογικῆς συζητήσεως.

§55Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Λυποῦμαι εἰλικρινῶς, διότι ὁ κ. Βασιλᾶτος ἀναφέρει ἀνακριβῆ γεγονότα πρὸς δημιουργίαν ἐντυπώσεων. Δὲν νομίζω ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν δικαιούμεθα νὰ κακοποιῶμεν τὴν ἀλήθειαν.

§56Κ. ΜΑΡΗΣ. Τοῦ ὑποσχόμεθα τοῦ κ. Βασιλάτου, ὅτι πρὸς διασκέδασιν τοῦ Κρητικοῦ λαοῦ θὰ τὰ δημοσιεύσωμεν αὐτὰ ποὺ λέγει καὶ θὰ τοῦ στείλωμεν ἀντίτυπα διὰ νὰ στείλῃ εἰς τὸν τόπον του.

§57Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Ὄντως τὰ ἀναφερόμενα περὶ Κρήτης, λαμβάνουν εὔθυμον μορφήν.

§58Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ πῶς ἀντεμετωπίσθη ἡ φοβερὰ αὐτὴ τραγῳδία τῶν ἀτυχῶν νησιῶν μας, τὸ ἠκούσατε ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. ἐπὶ τῆς Ἐθν. Ἀμύνης Ὑπουργόν, τὸν κ. Κανελλόπουλον. Δὲν πρόκειται, βεβαίως, νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ ἐκείνων τῶν σημείων, τὰ ὁποῖα ἐξιστόρησε, τόσον διεξοδικῶς, θέλω ὅμως νὰ εἴπω κάτι, τὸ ὁποῖον ἀγνοεῖ ἡ Βουλὴ καὶ δὲν τὸ εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Κανελλόπουλος, διότι δὲν ἦτο αὐτόπτης μάρτυς. Ὅταν ἔγινεν ὁ πρῶτος σεισμός, τὴν Κυριακὴν τῆς 9ης Αὐγούστου, ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος, κ. Μπαροῦνος, εὑρίσκετο εἰς Ἰθάκην καὶ ἐτηλεγράφησεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὸν Στρατάρχην καὶ εἰς ἐμὲ καὶ εἰς τὸν κ. Μεταξᾶν. Ὁ κ. Μεταξᾶς ἀπουσίαζε. Τὸ τηλεγράφημα τὸ ἔλαβον περὶ ὥραν 6 μ. μ. Τὴν 6.30′ εἶχε τὴν καλωσύνην ὁ Στρατάρχης νὰ μὲ δεχθῇ, ἤκουσε τὰ τοῦ σεισμοῦ συγκεκινημένος, ἔδωσεν ἀμέσως διαταγὰς νὰ ἀνευρεθῇ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Προνοίας κ. Ὑπουργὸς καὶ νὰ προπαρασκευάσῃ πᾶσαν δυνατὴν βοήθειαν. Τὴν πρωΐαν τῆς Δευτέρας, μαζὶ μὲ τὸν κ. Μεταξᾶν, ὅτε μετέβημεν εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ κ. Ἀδαμοπούλου, τὸν εὕρομεν ἐργαζόμενον καὶ εἶχε προετοιμάσει κάθε λεπτομέρειαν διὰ τὴν βοήθειαν. Ὅταν ἐγένετο σύσκεψις εἰς τὸ γραφεῖον μετὰ τοῦ Προέδρου ἡμῶν κ. Μακροπούλου, ἦλθεν ὁ ναύαρχος κ. Τσάτσος, καὶ μᾶς εἶπεν ὅτι τὴν 4ην ἀπογευματινὴν τὸ ἀντιτορπιλλικὸν τὸ εἶχεν εἰς τὴν διάθεσίν μας, ἀλλὰ μᾶς ἐδήλωσεν ὅτι αἱ 250 μεγάλες σκηνές, αἱ 2.000 ὀκάδες ἄρτου, αἱ 2.000 ὀκάδες ζακχάρεως, αἱ 2.000 ὀκάδες ὀρύζης καὶ αἱ 5.000 ὀκάδες ἀλεύρου, ἦτο ἀδύνατον τὸ ἀντιτορπιλλικὸν νὰ τὰ φορτωθῇ, χωρὶς νὰ κινδυνεύσῃ ἡ εὐστάθεια καὶ ἡ ἀσφάλεια τοῦ πλοίου. Δεδομένου ὅτι τὸ τηλεγράφημα ἔλεγε περὶ καταστροφῆς 200 οἰκιῶν καὶ δὲν ὑπῆρχον θύματα, τῇ εἰσηγήσει τῇ ἰδικῇ μας εἴπομεν: Τί θὰ κάνωμεν; Ναυτικὴν ἐπίδειξιν εἰς τὴν Ἰθάκην; Οἱ ἄνθρωποι ζητοῦν σκηνὲς καὶ ἡμεῖς θὰ πᾶμε μὲ ἀδειανὰ τὰ χέρια; Καλύτερα νὰ πάρουμε ἕνα ἁρματαγωγὸν τὸ ὁποῖον φθάνει 4 ὧρες βραδύτερον. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις διέθεσε τὸ ἀντιτορπιλλικόν, ἡμεῖς ἀνεχωρήσαμε μὲ τὸ ἁρματαγωγὸν πλῆρες ἐφοδίων, τὰ ὁποῖα εἴχομεν πάρει. Ὁ πρῶτος σεισμός, μόνον τὴν Ἰθάκην, ὡς ἦτο γνωστὸν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης, εἶχε πλήξει. Ἐφθάσαμε, ἀναχωρήσαντες τὴν 6 μ. μ., περὶ τὴν 10ην πρωϊνήν. Εἶχε μεσολαβήσει δεύτερος, κατὰ πολὺ ἰσχυρότερος, σεισμὸς τῆς Τρίτης 11ης τοῦ μηνός, ὥραν 5.30′ πρωϊνήν, ὁ ὁποῖος εἶχε καταστρέψει καὶ τὴν ἀνατολικὴν πλευρὰν τῆς Κεφαλληνίας. Ὁ Νομάρχης ὅμως Κεφαλληνίας καὶ ὅλαι αἱ ἀρχαὶ τοῦ Νομοῦ, εἶχον εὑρεθῆ εἰς τὴν Ἰθάκην, διότι εἶχον μάθει τὸν σεισμὸν τῆς Κυριακῆς καὶ ἠγνόουν ὅλοι τὶ συνέβαινεν εἰς Κεφαλληνίαν, διότι διεκόπησαν αἱ τηλεγραφικαὶ συγκοινωνίαι καὶ δὲν ἠδυνάμεθα νὰ ἐνημερώσωμεν τὴν Κυβέρνησιν. Ὅταν ἐφθάσαμε, ἀναχωρήσαντες ἐξ Ἰθάκης, εἰς Σάμην καὶ εἴδομεν τὴν φρικτὴν τραγωδίαν, μὲ τὰ τόσα θύματα, ἐγένοντο τὰ προσήκοντα τηλεγραφήματα εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀμέσως τὸ «Λῆμνος» ἐφορτώθη μὲ συνεργεῖα ἰατρῶν, κλιμάκια νοσοκόμων, σκηνάς, τρόφιμα καὶ κατηυθύνετο πρὸς τὸ Ἀργοστόλιον, τὸ ὁποῖον ὡρίσθη ὡς κέντρον, διότι καὶ εἰς τὴν Σάμην καὶ εἰς τὴν Ἁγίαν Εὐφημίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐφθάσαμε τὸ μεσονύκτιον, δὲν ὑπῆρχον ἄνθρωποι νὰ ξεφορτώσουν τὰ τρόφιμα καὶ τὰ ξεφορτώσαμε ἡμεῖς οἱ ἴδιοι. Ὅταν ἐφθάσαμεν εἰς τὸ Ἀργοστόλιον, ἐπηκολούθησε τὴν 11.20′ ὁ τρομακτικὸς σεισμὸς τῆς 12ης Αὐγούστου, ὁ ὁποῖος κατέστρεψε καὶ τὴν Κεφαλληνίαν καὶ ὁλόκληρον τὴν Ζάκυνθον καὶ τὴν Ἰθάκην. Ἡ Κυβέρνησις μόλις ἐνημερώθη, ἐξαπέστειλεν ὅσα πλοῖα ἠδύνατο. Εἰς τὸ Ἀργοστόλιον εὑρέθη κατὰ τὸν τρομακτικὸν σεισμὸν τὸ ἁρματαγωγὸν «Ἀλφειὸς» καὶ ἕνα μικρότερον, τὸ «Ρόδος». Ἐπ’ αὐτῶν, ἐργασθέντες μέχρι τοῦ μεσονυκτίου μετὰ τῶν συναδέλφων, ἐπεβιβάσαμεν ὅλους τοὺς τραυματίας καθὼς καὶ 60 Γάλλους παραθεριστάς, διότι ἐθεωρήσαμεν τιμήν μας, ἰδιαιτέραν, ἀκολουθοῦντες τὴν πατροπαράδοτον ἐκείνην παράδοσιν, ὅτι τοὺς ξένους ἔπρεπε ἰδιαιτέρως νὰ προστατεύσωμεν.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ξεύρετε, κ. συνάδελφε, ὅτι ἔχει ὑποβληθῆ πρότασις διὰ τὸ 10λεπτον;

§60Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τὸ ἁρματαγωγὸν ἀπέπλευσε διὰ Πάτρας τὸ μεσονύκτιον, ἐνῷ εἶχον φθάσει ναυτοφυλακίδες καὶ τὴν ἑπομένην κατέφθασε καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, κ. Κανελλόπουλος. Ὅλα αὐτά, λοιπόν, ὅσα ἐλέχθησαν, περὶ ἀδιαφορίας καὶ βραδύτητος, δὲν ἔχονται ἀκριβείας. Ὑπῆρξε μία τραγωδία ἄνευ προηγουμένου. Δὲν ἦτο δυνατὸν ποτὲ ἡ Κυβέρνησις νὰ προβλέψῃ ὅτι ὁ πρῶτος σεισμός, ὁ ὁποῖος ἦτο ἕνας συνήθης σεισμός, δὲν θὰ ἦτο ὁ μόνος καὶ ὅτι θὰ ἐπηκολούθουν ἄλλοι δύο —δυστυχῶς δὲ ἀκόμη συνεχίζονται— ὥστε ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς νὰ ἐξαπολύσῃ ὅλα τὰ πλοῖα πρὸς τὸ Ἰόνιον. Καὶ ἠκούσατε τὴν στατιστικὴν τοῦ κ. Κανελλοπούλου, ὅτι, ὅταν ἦλθον τὰ ξένα πλοῖα ποὺ περιέπλεον τὴν Πελοπόννησον, ὑπῆρχον περὶ τὰ 40 Ἑλληνικὰ σκάφη εἰς τὰς τρεῖς σεισμοπλήκτους νήσους. Ὥστε ὅλος ὁ θόρυβος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐγένετο, ὅλη αὐτὴ ἡ ἀντιπολιτευτικὴ ἐπίθεσις, ἡ ὁποία ἐξηκοντίσθη κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἔσχεν, ἀτυχῶς, πολὺ θλιβερὰ ἀποτελέσματα. Διότι ὁ θόρυβος αὐτὸς ἔβλαψε, κύριοι, —εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ τὸ βεβαιώσωμεν— τὴν μεγάλην ὑπόθεσιν τῶν σεισμοπλήκτων. Καὶ ἐνῷ, καθὼς ἐνθυμεῖσθε, ἡ Ὁλλανδία ἀπὸ τὰς πλημμύρας δὲν ὑπέστη οὔτε τὸ ἓν δέκατον τῆς συμφορᾶς τῶν νήσων, ἔτυχε πολὺ μεγαλυτέρας βοηθείας ἀπὸ τὰ ξένα Κράτη, ἐν τούτοις ἡμεῖς, παρὰ τὴν φιλότιμον προσπάθειαν ὅλων τῶν Ἑλλήνων ἀνεξαιρέτως —διότι ἐδῶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωνται διακρίσεις— καὶ ἡ πτέρυξ ἐκείνη μᾶς ἐπόνεσεν, εἶναι ἀναμφισβήτητον, καὶ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐπόνεσε καὶ προσεφέρθη νὰ βοηθήσῃ, ἐν τούτοις, λέγω, ὁ ἔρανος δὲν ὑπερέβη τὰ 56 δισεκατομμύρια, ἐνῷ μέχρι στιγμῆς 65 δισεκατομμύρια ἔχει δαπανήσει ἡ Κυβέρνησις μόνον διὰ ξυλείαν, διὰ τὴν πρόχειρον ἐγκατάστασιν τῶν σεισμοπλήκτων. Τὸ σύνολον τῶν δαπανῶν τῆς Κυβερνήσεως ὑπερέβη τὰ 120 δισεκατομμύρια. Κύριοι, ἔδειξεν ἡ Κυβέρνησις καί, ἰδιαιτέρως, ὁ Στρατάρχης Παπάγος καὶ ἡ Ἐπιτροπή, ἡ προεδρευομένη ἀπὸ τὸν στρατηγὸν κ. Καρατζένην, ὅλην της τὴν στοργὴν καὶ κατέβαλε πᾶσαν προσπάθειαν διὰ νὰ βοηθήσῃ, ὅπως καὶ ἐβοήθησεν, ἀποτελεσματικῶς τὰς πληγείσας νήσους. Ἐὰν μεταβῆτε σήμερον εἰς τὴν Κεφαλληνίαν θὰ ἴδητε ὅτι ἐντὸς βραχυτάτου χρονικοῦ διαστήματος, ἴσως μόνον 1.000 ἐπὶ 30.000 οἰκογένειαι δὲν ἔχουν εἰσέτι τοὺς ξυλίνους οἰκίσκους των. Αὐτὸ εἶναι ἓν πραγματικὸν θαῦμα. Εἰς ὅλους ἐδόθησαν δάνεια, εἰς τοὺς ἐμπόρους, εἰς τοὺς βιοτέχνας, εἰς τὰ ἐλαιοτριβεῖα καὶ πᾶσα φροντὶς κατεβλήθη ἵνα ἀνακουφισθοῦν ἀπὸ τὴν ἀθεράπευτον αὐτὴν συμφοράν, ἡ ὁποία μετέβαλε τὰ ὡραῖα αὐτὰ νησιὰ ἐντὸς ὀλίγων λεπτῶν εἰς τέφραν καὶ σκόνην. Καὶ διαδηλοῦμεν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ τὴν εὐγνωμοσύνην μας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔσπευσαν εἰς βοήθειάν μας, ὅπως οἱ μεγάλοι μας σύμμαχοι καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι, ὅσοι συνεισέφερον καὶ μᾶς ἐβοήθησαν. Ἰδιαιτέρως εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ διαδηλώσωμεν τὴν εὐγνωμοσύνην μας πρὸς τοὺς Βασιλεῖς μας, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς κατέφθασαν καὶ ἐπαρηγόρησαν τὸν πληθυσμόν, τὸν ἐνεψύχωσαν καὶ ἐτόνωσαν τὸ ἠθικὸν αὐτοῦ. Ἀλλὰ θέλομεν καὶ νὰ πιστεύωμεν ὅτι ἡ σημερινὴ θριαμβευτικὴ ἀνὰ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας διαδρομή των, ὅπου ἔτυχον ἐξαιρετικῶν τιμῶν — διότι ὁ Ἀμερικανικὸς λαὸς ἐτίμησε πράγματι τοὺς Βασιλεῖς μας καὶ ἐν τῷ προσώπῳ των τὴν ἰδιαιτέραν μας πατρίδα — ὅτι, λέγω, ἡ διαδρομὴ ἐκείνη καὶ τὰ φιλικὰ αἰσθήματα, τὰ ὁποῖα ἐξεδηλώθησαν, θὰ ἔχουν εὐχάριστα ἀποτελέσματα, ὥστε βασίμως νὰ ἐλπίζωμεν ὅτι ἡ Μεγάλη Ἀμερικανικὴ Συμπολιτεία θὰ ἔλθῃ εἰς ἀποτελεσματικὴν βοήθειαν τῶν ἀτυχῶν σεισμοπαθῶν νήσων. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἐπιτρέψατέ μου νὰ ὑποβάλω ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ τὴν γνώμην: Ὁ ὑπέροχος ἐκεῖνος λόγος τοῦ Βασιλέως, ὁ ὁποῖος ἐξεφωνήθη ἐνώπιον τοῦ Ο.Η.Ε. — καὶ ὁ ὁποῖος ἦτο μεστὸς ὑψηλῶν ἐννοιῶν καὶ ἀπέδειξε διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν ὅτι τὸ ἑλληνικὸν πνεῦμα ἐξακολουθεῖ νὰ καταυγάζῃ τὴν ἀνθρωπότητα — ὁ λόγος αὐτὸς νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ διανεμηθῇ κατὰ χιλιάδας εἰς ὅλον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, διότι πᾶς Ἕλλην ἀναγινώσκων αὐτόν, θὰ αἰσθάνεται ἀσφαλῶς ἰδιαιτέραν ὑπερηφάνειαν. Εἶναι ἓν ζήτημα ἀκόμη, κ. συνάδελφοι, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ θίξω. Ἐλέχθησαν πολλὰ περὶ τοῦ ἀπαραμίλλου στρατοῦ μας. Δὲν πρόκειται νὰ προσθέσω οὔτε μίαν λέξιν εἰς ὅσα ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Ὑπουργός, κ. Κανελλόπουλος, διὰ μακρῶν καὶ διεξοδικῶς ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἐξιστόρησεν. Ἐπειδὴ ὅμως εὑρέθη ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ συνάδελφος, ὁ ὁποῖος ἀπετόλμησε νὰ εἴπῃ ὅτι ἡ γραμμὴ ἐκείνη τῶν πρὸς τὴν Βουλγαρίαν συνόρων μας, ἡ ὁποία ἀνεχαίτισε τὰς ὀρδὰς τοῦ Χίτλερ, δὲν ἔπρεπε νὰ φέρῃ τὸ ὄνομα τοῦ Ἰωάννου Μεταξᾶ, ἀλλ’ ἄλλο ὄνομα, εἶμαι ὑποχρεωμένος, κύριοι, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ διακηρύξω ὅτι ὁ Ι. Μεταξᾶς κατὰ τὴν τετραετίαν ποὺ ἐκυβέρνησεν, ἐλάμπρυνε τὴν Ἑλλάδα καὶ ἠδυνήθη, χωρὶς καμμίαν ἐξωτερικὴν βοήθειαν, μόνον μὲ τὰς οἰκονομίας ποὺ ἐπραγματοποίησε καὶ τὴν νοικοκυρευμένην πολιτικήν του, νὰ κατασκευάσῃ καὶ τὴν γραμμὴν ἐκείνην, ἡ ὁποία συνεκράτησε τὴν πλημμυρίδα τῶν Γερμανῶν. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἐξεπλάγην πολὺ ὅταν ἤκουσα τὸν ἰσχυρισμὸν ὅτι ἡ γραμμὴ ἔπρεπε νὰ ὀνομασθῇ γραμμὴ Ἐλευθερίου Βενιζέλου, ὅταν, κύριοι βουλευταί, εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁ ἀείμνηστος ἐκεῖνος πολιτικὸς εἶχεν ἀπέλθει τῆς ἐξουσίας τὸ 1932 καὶ ἐκ τοῦ κόσμου τούτου τὸ 1936, ἐνῷ ἡ γραμμὴ κατεσκευάσθη ἐπὶ Μεταξᾶ τὸ 1938.

§61Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐπιτρέπετε εἰς τὸν ρήτορα νὰ ὁμιλῇ διὰ τὴν δικτατορίαν τῆς 4ης Αὐγούστου. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Μόνον εἰς τὸ ἰδικόν μας Κοινοβούλιον συμβαίνει νὰ εὑρίσκωνται ὑμνηταὶ τῶν καταλυτῶν τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν. (Θόρυβος).

§62Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Αἰσθάνομαι ὑπερηφάνειαν, διότι μοῦ δίδεται εὐκαιρία νὰ ἐξάρω τὸ ἔργον τοῦ πρωτεργάτου τοῦ ἐνδόξου πολέμου τοῦ 1940. Σεῖς ἐξυμνεῖτε συνεχῶς στασιαστὰς μὲ καταδίκας εἰς θάνατον καὶ δὲν ἠσχολήθημεν ποτὲ μὲ αὐτὸ τὸ θέμα. Καὶ ἔχετε τὸ θάρρος νὰ ἀποκαλῆτε στασιαστὰς ἀξιωματικοὺς τιμίους, οἱ ὁποῖοι ἠδικήθησαν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου. Καὶ ἡ μεγαλυτέρα ἀπόδειξις περὶ τοῦ ὅτι ἠδικήθησαν, εἶναι τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Παπανδρέου λεχθέντα περὶ αὐτῶν, τὰ ὁποῖα ἔχουν οὕτω: «Πῶς συμπεριεφέρθη ἡ παροῦσα Κυβέρνησις πρὸς τὸν στρατόν, λέγει ὁ κ. Παπανδρέου εἰς τὰς 17 Φεβρουαρίου 1950. Ὁ ὑβριστὴς ναύαρχος ἐπέτυχε νὰ ἀναστατώσῃ τὸ Στράτευμα καὶ ἀφοῦ ἠδίκησε τὸν Ι.Δ.Ε.Α., κομπορρημονεῖ. (Ἐφημερὶς «Ἑλλὰς» τῆς 17.2.1952). Συνομολογεῖ, λοιπόν,—καὶ ὑπάρχει καὶ κατάθεσις τοῦ κ. Συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ἡ ὁποία ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς 17.2.1952— ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι ἔπρεπε νὰ ἐπανέλθουν καὶ ὅτι ἠδικήθησαν. Καὶ τολμᾶτε κατόπιν αὐτοῦ νὰ ὁμιλῆτε σεῖς περὶ στασιαστῶν, ὅταν ἡμεῖς ἐλησμονήσαμεν τὸ παρελθὸν καὶ ἐδέχθημεν νὰ ὑπηρετοῦν εἰς τὸν στρατὸν καὶ εἰς τὴν πολιτικὴν καὶ εἰς διαφόρους ἄλλους τομεῖς ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι κατεδικάσθησαν ὡς προδόται, διότι ἀκριβῶς ἔπρεπε νὰ λησμονηθῇ τὸ παρελθόν, τὸ ὁποῖον σεῖς συνεχῶς ἀνακινεῖτε;

§63Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Σεῖς ὁμιλεῖτε περὶ δικτατορίας. (Κωδωνοκρουσίαι).

§64Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Καὶ ἂν θέλετε νὰ μοῦ ἐπιτρέψετε, ἐν συνεχείᾳ, κ. συνάδελφοι, ἐπειδὴ ὁ ἀξιότιμος Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων εἶπε χθὲς ὅτι εἰσῆλθεν ἡ πολιτικὴ εἰς τὸ στράτευμα, δὲν ἔχω παρὰ νὰ καταφύγω εἰς τὰς πηγάς. Καὶ ποῦ ἀλλοῦ; Εἰς τὸν ἕτερον Συναρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, ὁ ὁποῖος ἔγραφεν εἰς τὰς 27.4.1952: «Ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων διέθετε μοναδικὸν τάλαντον ἀποσυνθέσεως. Ἰδοὺ τὰ κατορθώματα τοῦ Μεγάλου ταλαντούχου τῆς ἀποσυνθέσεως. Ὁ στρατὸς δὲν ἀπώλεσε τὴν μαχητικήν του ἀξίαν, ἀλλ’ ἤρχισε νὰ ἔχῃ πολιτικὰ ἐνδιαφέροντα». Αὐτὰ ἔγραφεν ὁ κ. Παπανδρέου διὰ τὸν Συναρχηγόν του. (Χειροκροτήματα). Ὁ ἀξιότιμος κ. Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, καταστρέφων τὸν λόγον του, εἶπε καὶ ταῦτα: «Τὸ καθῆκον μας εἶναι νὰ ὑπερασπίσωμεν μίαν μεγάλην καὶ ἱερὰν ὑπόθεσιν, τὴν ὑπόθεσιν τῆς Ἐλευθερίας». Κινδυνεύουν, κύριοι συνάδελφοι, αἱ ἐλευθερίαι, εἰς τὴν Ἑλλάδα, διότι κυβερνᾷ ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς καὶ πρωθυπουργὸς τῆς Ἑλλάδος εἶναι ὁ δαφνοστεφὴς Στρατάρχης Ἀλέξανδρος Παπάγος. Κινδυνεύουν αἱ ἐλευθερίαι καὶ ἀγνοοῦν οἱ κύριοι ἐκεῖνοι, ὅτι, ὅταν κατὰ τὸ 1949 οἱ ξένοι στρατιωτικοὶ ἀκόλουθοι εἶχαν ἕτοιμα τὰ βαλιτσάκια τους διὰ νὰ ἀπέλθουν καὶ ὅλοι ἐλέγαμεν τὶ θὰ γίνωμεν, διότι ὁ στρατὸς δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντεπεξέλθῃ κατὰ τῶν συμμοριτῶν, ἔγινε τὸ θαυμάσιον ἐκεῖνο ἔργον, διότι χάρις εἰς τὸν Στρατάρχην ἐξεβλήθησαν οἱ συμμορῖται πέραν τῶν συνόρων τῆς Ἑλλάδος καὶ οἱ κύριοι αὐτοὶ δὲν θέλουν νὰ ἀναγνωρίσουν ὅτι τὰς προσωπικάς των ἐλευθερίας τὰς ὀφείλουν ἀκριβῶς εἰς τὸν Ἀρχιστράτηγον τῆς μεγαλειώδους ἐκείνης νίκης. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἐκεῖνος, ἐναντίον τοῦ ὁποίου μὲ τόσην ἀνευλάβειαν σήμερον βάλλουν, δὲν γνωρίζω, κύριοι συνάδελφοι, πόσοι ἀπὸ ἡμᾶς θὰ εὑρίσκοντο σήμερον ἐν ζωῇ καὶ πόσοι θὰ εἴμεθα ὑπὸ τὴν γῆν, πόσοι θὰ ἠσθανόμεθα τὴν θαλπωρὴν τῆς στέππας ἢ πόσοι πλάνητες θὰ περιερχόμεθα τὰς ξένας χώρας ζητιανεύοντες καὶ πόσοι ἦτο δυνατὸν νὰ ζήσωμεν πλὴν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ εἶχον τὰ προσόντα διὰ πλανοδίους θιάσους ποικιλιῶν. Καὶ ἐλέχθη καὶ κάτι ἄλλο ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Συναρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ δικαιοῦται νὰ ἀποκομίσῃ τὰς εὐχαριστίας, ὄχι τῶν Ἑλλήνων ἀγροτῶν, ἀλλὰ τῶν ἀγροτῶν τῆς Μέσης Ἀνατολῆς. Καὶ ἠκούσθη καὶ κάποια φράσις, ποὺ δὲν ἔπρεπε νὰ λεχθῇ, αἶσχος. Τὸ αἶσχος ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ λεχθῇ ὅταν διεπράττετο τὸ κομματικὸν ὄργιον ἐπὶ τῶν Κυβερνήσεων τοῦ Κέντρου καὶ δὲν ἐλέχθη, τὸ αἶσχος ἐκεῖνο ὅταν διωρίζοντο κατὰ δεκάδας χιλιάδων οἱ ἀργόμισθοι ὑπάλληλοι εἰς βεβαρημένον προϋπολογισμόν, τὸ αἶσχος ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ λεχθῇ καὶ δὲν ἐλέχθη ἀλλ’ ἐλέχθη διατὶ ἐξήχθησαν λιπάσματα. Ποῦ; Εἰς τὴν Κύπρον. Ἔ, κύριοι, εἶναι πρὸς τιμὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ὅτι κατὰ τοὺς σεισμούς, οἱ ὁποῖοι συνεκλόνισαν τὴν ἀτυχῆ ἀδελφὴν Μεγαλόνησον, ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εἶπεν ὅτι εἶναι πρόθυμος νὰ σπεύσῃ νὰ περιθάλψῃ καὶ ἐκείνην, ὅπως περιέθαλψε καὶ τὰ τέκνα τῶν Ἰονίων νήσων καὶ ἐβοήθησε τὸ κατὰ δύναμιν. Εἶναι ἀπαραίτητον καὶ τὰ πλοῖα μὲ ἑλληνικὴν σημαίαν νὰ πηγαίνουν ἐκεῖ καὶ λιπάσματα νὰ πηγαίνουν καὶ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, κύριοι συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ κατηγορῆτε διὰ τοῦτο τὴν Κυβέρνησιν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτά, ἔχει ὑποβληθῆ πρότασις περιορισμοῦ τοῦ λόγου εἰς τὸ ¼. Σᾶς παρακαλῶ τελειώνετε.

§66Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τελειώνω.

§67Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐπιτρέπετε εἰς τὸν ρήτορα νὰ ὁμιλῇ διὰ τὴν δικτατορίαν τῆς 4ης Αὐγούστου. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Μόνον εἰς τὴν χώραν μας καὶ εἰς τὸ Κοινοβούλιον τὸ ἰδικόν μας συμβαίνει νὰ εὑρίσκωνται ὑμνηταὶ τοῦ καταλυτοῦ τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν καὶ τῶν δημοκρατικῶν θεσμῶν.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτά, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλῆτε ὅταν θέλετε σεῖς. Θὰ ὁμιλῆτε ὅταν ὁ Κανονισμὸς τὸ ἐπιτρέπῃ. Τοῦτο ἀποτελεῖ προειδοποίησιν, διότι θὰ ἐφαρμόσω τὸν Κανονισμὸν καὶ ἐφαρμογὴ τοῦ Κανονισμοῦ σημαίνει ἀνάκλησιν εἰς τὴν τάξιν. Παρακαλῶ, διὰ τελευταίαν φορὰν νὰ μὴ ὁμιλῆτε ἄνευ ἀδείας. Ἐὰν δὲν σᾶς δοθῇ ὁ λόγος σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμόν, θὰ λάβητε τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ πρότασιν μομφῆς κατὰ τοῦ Προεδρείου νὰ κάμητε. Ἀλλὰ αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰς διακοπὰς δὲν θὰ ἐπιτρέψω τοῦ λοιποῦ.

§69Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Δέχομαι τὴν σύστασίν σας, κύριε Πρόεδρε, νὰ σεβασθῶ τὸν Κανονισμόν, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ ἐφαρμόζητε τὸν Κανονισμὸν δι’ ὅλους τοὺς συναδέλφους.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἤδη εἰς τὸν κ. Βασιλᾶτον, ἐν ᾧ ἤδη ἔχω αἴτησιν εἰς χεῖρας καὶ ἐν ᾧ δὲν ἰσχύει ἀκόμη τὸ τέταρτον, ἐν τούτοις, τὸν παρακαλῶ νὰ τελειώσῃ. Ἐὰν τοῦτο τὸ ἔκαμνα δι’ ὑμᾶς, θὰ εἴχατε ἐπαναστατήσει, κύριε Θεοχαρίδη. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀντικειμενικὴ ἄσκησις τῶν καθηκόντων μου.

§71Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἔλεγα, λοιπόν, ὅτι δὲν ἀνέμενα ἐκ μέρους τῆς πτέρυγος ἐκείνης ἐπίθεσιν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, διότι κατὰ τὸν Α ἢ Β τρόπον ἐβοήθησε τὴν ἀδελφὴν Κύπρον. Διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος, αἰσθανόμενος ἐν ταὐτῷ ὑπερηφάνειαν ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ βροντοφωνήσω διὰ νὰ ἀκουσθῇ καὶ πέραν τῆς αἰθούσης ταύτης ἀνὰ τὸ πανελλήνιον καὶ πέραν τοῦ πανελληνίου εἰς ὅλας τὰς χώρας τοῦ Ν.Α.Τ.Ο. καὶ πέραν τῶν χωρῶν τοῦ Ν.Α.Τ.Ο. ἀνὰ τὴν ὑδρόγειον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός, ὅλοι οἱ Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι ἀκολουθοῦμεν πιστῶς τὸν Στρατάρχην Παπάγον, εἴμεθα διατεθειμένοι τὰ πάντα νὰ διαθέσωμεν διὰ τὴν Κύπρον. (Χειροκροτήματα). Διὰ τὴν Κύπρον τὰ πάντα.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν, ἡ ἑξῆς αἴτησις περιορισμοῦ τοῦ λόγου εἰς τὸ ¼ τῆς ὥρας.

ΑΙΤΗΣΙΣ

Τῶν κάτωθι ὑπογεγραμμένων βουλευτῶν. Πρὸς Τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων. Ἐπειδὴ ὁ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος ἐξηντλήθη σχεδόν, διὰ νὰ δυνηθῇ ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφύγῃ τὴν ἀπώλειαν πολυτίμου χρόνου ἀναγκαίου διὰ τὸ Νομοθετικὸν αὐτῆς ἔργον, προτείνομεν ὅπως κατὰ τὸ ἄρθρον 19 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, περιορισθῇ εἰς ¼ τῆς ὥρας ὁ χρόνος τῆς ἀγορεύσεως ἑκάστου ἐγγεγραμμένου νὰ ἀγορεύσῃ βουλευτοῦ. Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ 1) Π. Λεβαντῆς, 2) Ν. Σταθόπουλος, 3) Ν. Μήτρου, 4) Δημ. Παπαδημητρίου, 5) Π. Τριαντόπουλος, 6) Ν. Κοντογιαννόπουλες, 7) Α. Τσιρώνης, 8) Ν. Γιμουρτατζῆς, 9) Κ. Ποντίδης, 10) Χ. Γκαργκάνας, 11) Θ. Διακουμόπουλος, 12) Δ. Γεωργαντέλης, 13) Π. Χατηγεωργίου, 14) Ἀθ. Παπαθανάσης, 15) Κ. Κοσμίδης, 16) Δ. Χατζόπουλος, 17) Π. Σταμούλης, 18) Μ. Καροῦσος, 19) Λ. Λεονάρδος. 20) Κ. Χατζηγρηγοριάδης, 21) Π. Τσακιρίδης, 22) Α. Λεονταρίδης, 23) Φετὰ Ὀγλοῦ Ὀσμὰν Νουρῆ, 24) Β. Καραμπίλιας, 25) Η. Παπαηλιοῦ. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν δύνανται νὰ λάβουν τὸν λόγον ἐπὶ τῆς προτάσεως εἷς ἐκ τῶν ὑπογραψάντων καὶ εἷς ἐκ τῶν ἀντιλεγόντων.

§73Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, προκειμένου νὰ ὁμιλήσω κατὰ τῆς προτάσεως.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκ τῶν ἀντιλεγόντων ὁ κ. Δ. Παπασπύρου ἔχει τὸν λόγον.

§75Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἀπευθυνθῶ πρῶτον πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ μετέπειτα πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους, τοὺς σχόντας τὴν πρωτοβουλίαν τῆς ὑποβολῆς αὐτῆς τῆς προτάσεως. Ἐπὶ τρεῖς συνεχεῖς ἡμέρας ἠκούσθη ὁ κυβερνητικὸς ἀπολογισμός. Καθιερώθη ἓν νέον σύστημα εἰς τὰς κοινοβουλευτικὰς παραδόσεις. Δὲν γνωρίζω ἐὰν τὸ σύστημα τοῦτο πρόκειται νὰ μονιμοποιηθῇ, οὔτε γνωρίζω ἐὰν τυχὸν εἰς τὰς ἄλλας κοινοβουλευτικὰς χώρας, ὅπου κρατεῖ ὁ ὀρθόδοξος κοινοβουλευτισμός, ἔχει καθιερωθῆ ὁ ἐτήσιος ἀπολογισμὸς τῶν Κυβερνήσεων. Πάντως δύναμαι νὰ πιστοποιήσω, ὅτι μὲ ὅλην τὴν ἄνεσίν των οἱ κυβερνητικοὶ ρήτορες ἀπησχόλησαν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Παρενεβλήθη καὶ τετάρτη συνεδρίασις, ἡ ὁποία κατὰ τὸ πλεῖστον κατηναλώθη ἀπὸ τοὺς κυβερνητικοὺς ρήτορας, οἵτινες ἀπησχόλησαν καὶ πάλιν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν μὲ τὰς ἀγορεύσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ τῶν ἀξιοτίμων κ. κ. Ὑπουργῶν Ἐθν. Ἀμύνης καὶ Ἐξωτερικῶν. Ἤδη εἶναι ἡ 2α ἢ 3η ἡμέρα καθ’ ἣν ἡ ὀλιγάριθμος Ἀντιπολίτευσις καλεῖται ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὸν τεράστιον ἀπολογισμόν, καὶ νὰ ἐπιφέρῃ τὰς παρατηρήσεις της, ὥστε καὶ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν νὰ ἀκουσθῇ, νὰ ἀκουσθοῦν αἱ ἀπόψεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ καὶ πέραν αὐτῆς, ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ νὰ ἐπικοινωνήσῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις μὲ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Εἶναι, λοιπόν, Κοινοβουλευτικῶς ἄηθες καὶ ἀντικοινοβουλευτικὸν αὐτὸ τὸ ὁποῖον ζητοῦν οἱ ἀξιότιμοι καὶ ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, οἱ ὑποβαλόντες τὴν πρότασιν, ὅταν μάλιστα πρόκειται περὶ συζητήσεως ἀφορώσης τὸ Κυβερνητικὸν ἔργον, τὸ ὁποῖον ἐπετελέσθη καὶ τὸ ὁποῖον μὲ τόσον στόμφον καὶ προετοιμασίαν ἐπεχείρησεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ στόματος τῶν κυριωτέρων συνεργατῶν της, καὶ τοῦ Προέδρου αὐτῆς, νὰ φέρῃ μέχρι τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ πέραν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, καὶ νὰ τὸ ἀποθανατίσῃ, διὰ νὰ φθάσῃ μέχρι τῆς ὑδρογείου διὰ τῶν νέων συστημάτων, τὰ ὁποῖα ἀντεμετώπισεν μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Νομίζω ὅτι δικαιοῦται ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ ἀσκήσῃ ἐν τῷ συνόλῳ τὰ δικαιώματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τῆς ἀναγνωρίζει τὸ Πολίτευμα καὶ ἡ Δημοκρατία καὶ ὁ Κοινοβουλευτισμός. Καὶ ἀπευθύνομαι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία μὲ τὴν πρωτοβουλίαν της ἔθεσε τὰ θέματα ταῦτα, τὰ ὁποία πρέπει νὰ ἐξονυχισθοῦν καὶ τὰ ὁποία βαρύνουν Ὑπουργοὺς τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, καὶ βαρύνουν τὸν πολιτικὸν κόσμον, ὁ ὁποῖος μέχρι τῆς ἀνόδου τοῦ Συναγερμοῦ εἰς τὴν ἀρχήν, ἐκυβέρνα μὲ τὴν ψῆφον τοῦ λαοῦ, ὅταν τίθεται ὑπὸ σκληρὰς κατηγορίας ὁ πολιτικὸς αὐτὸς κόσμος, ὅταν θέματα βαρυτάτης σημασίας, ὡς τὸ τῆς διοικήσεως τῆς δίκης τῆς ἀεροπορίας, καὶ τὸ νομικὸν πρόβλημα, συζητοῦνται αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐνώπιον ἡμῶν, δὲν θὰ εἶναι δυνατόν, ἔστω καὶ μετὰ τὴν ὁμιλίαν 4–5 ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ τίθεται εἰς ἐφαρμογὴν διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ ποὺ δὲν ἀποβλέπει εἰς τὴν φίμωσιν τῆς φωνῆς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ ἔχει ἄλλας περιπτώσεις καὶ ἄλλας προϋποθέσεις ὑπ’ ὄψιν, διότι ὅταν ἐψηφίσθη ὁ Κανονισμὸς δὲν εἶχε καθιερωθῆ ἡ νέα ἀρχὴ τοῦ ἐτησίου ἀπολογισμοῦ, καὶ τῆς ἐμφανίσεως τοῦ ἐτησίου ἔργου τῆς Κυβερνήσεως. Ἀπευθύνομαι, λοιπόν, πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως λάβῃ πρωτοβουλίαν καὶ διὰ φιλικῶν προτροπῶν πρὸς τοὺς κ.κ. συναδέλφους, τοὺς ὑποβαλόντας τὴν πρότασιν, ζητήσῃ νὰ ἀποσύρῃ ταύτην. Δὲν πρόκειται, κύριοι, οὔτε ὁ Κοινοβουλευτισμός, οὔτε οἱ ἐλεύθεροι θεσμοί, νὰ ἐξυπηρετηθοῦν, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις τηρήσῃ οὐδετέραν στάσιν, ἢ ἀνεχθοῦν τὴν προσπάθειαν τὴν ὁποίαν καταβάλλουν οἱ κύριοι συνάδελφοι, διὰ τὴν φίμωσιν τῆς φωνῆς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Τὰ θέματα τὰ ὁποῖα συνεζητήθησαν, εἶναι σοβαρὰ καὶ νομίζω, ὅτι θὰ δοθῇ εὐκαιρία νὰ διαφωτισθῇ ἡ δημοσία γνώμη περισσότερον, ἀλλὰ καὶ ὁ Κοινοβουλευτισμὸς καὶ οἱ ἐλεύθεροι θεσμοὶ νὰ προαχθοῦν. Ἐὰν τυχὸν δοθῇ πλήρης ἐλευθερία εἰς τοὺς ρήτορας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι ἔχουν συνείδησιν τῆς κοπώσεως τοῦ Σώματος, δὲν πρόκειται νὰ ἐκταθοῦν εἰς ἀπεραντολογίας, ἀλλὰ θὰ περιορίσουν τὰς ὁμιλίας των. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιβεβλημένον αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ τεθῇ φραγμὸς ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ νὰ ἐπιβληθῇ ἡ κλεψύδρα τοῦ τετάρτου. Ποιοῦμαι ἔκκλησιν πρὸς ὑμᾶς, κύριοι συνάδελφοι, καὶ πρὸ παντὸς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία κατευθύνει τὴν Κυβερνητικὴν πλειοψηφίαν, νὰ ἀντλήσῃ ὅλην τὴν ἐπιρροήν της, διὰ νὰ ἀποσυρθῇ ἡ πρότασις τῶν κ.κ. συναδέλφων. Ἐὰν οἱ ἐκπρόσωποι τῆς Κυβερνήσεως θελήσουν νὰ παραμείνουν ἀδρανεῖς πρὸ τῆς ὑποβολῆς τῆς προτάσεως αὐτῆς, ἀπευθύνομαι πρὸς ὑμᾶς κ.κ. συνάδελφοι, διὰ νὰ εἴπω ὅτι δὲν προάγεται ὁ Κοινοβουλευτισμὸς καὶ οἱ ἐλεύθεροι θεσμοί, δὲν προάγεται ἡ Δημοκρατία μὲ τοιαύτας προτάσεις, διότι ὁ περιορισμὸς τῆς φωνῆς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν προστατεύει τὴν Κυβερνητικὴν πλευράν. Ὑπὸ τὸ φῶς τῆς δημοσίας συζητήσεως, θὰ ἀποδειχθῇ ἡ ἀλήθεια. Ἐὰν ἔχετε σεῖς δίκαιον θὰ δικαιωθῆτε. Ἠμπορεῖ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐφηρμόσθη εἰς τὰς ἐκλογὰς τῆς 16ης Νοεμβρίου νὰ ἀπέδωσε τὴν τεραστίαν πλειοψηφίαν, ἀλλὰ μὴ λησμονῆτε ὅτι κατὰ τὰ ἐπίσημα δεδομένα, ἐκπροσωπεῖτε τὰ 49% τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§76ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Σεῖς πόσοι εἶσθε;

§77Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Νομίζω, κ. συνάδελφοι, ὅτι ὑπάρχει ἡ ὑποχρέωσις τῆς ἀνοχῆς. Ἐπειδὴ ὅμως εἴμεθα ὀλιγάριθμοι καὶ διότι ἐκπροσωποῦμεν ἓν σημαντικώτατον τμῆμα τῆς δημοσίας γνώμης (χειροκροτήματα), διότι ὁσονδήποτε καὶ ἐὰν θελήσετε νὰ ἀμφισβητήσητε τοὺς ἀριθμούς, οἱ ἀριθμοὶ τοῦ Νοεμβρίου πιστοποιοῦν ὅτι σεῖς ἐκπροσωπεῖτε τὰ 49%, ἡμεῖς δὲ τὰ 35%. Ἐὰν δὲ ἀντιστρέψω τὸ ἐπιχείρημα, θὰ ἴδητε πόσον δίκαιος εἶναι ὁ συλλογισμός μου. Εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1951, μὲ ποσοστὸν 34%, ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς εἶχεν 110 βουλευτὰς καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τῶν ἐκπροσώπων τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸ ἑξῆς: Ποίαν εὐλάβειαν ἡ τότε Κυβέρνησις ἔτρεφε πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, τῆς ὁποίας τὸ ἔργον ἐθεώρει ἀπαραίτητον διὰ τὴν λειτουργίαν τῶν ἐλευθέρων θεσμῶν. Οὐδέποτε Κυβερνητικὸς βουλευτὴς ἐτόλμησε νὰ ὑποβάλῃ παρομοίαν πρότασιν.

§78Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Πάντοτε ὑπῆρχον τοιαῦται προτάσεις.

§79Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Θὰ ἤθελον νὰ μᾶς ὑπομνήσητε μίαν περίπτωσιν, καθ’ ἣν περιωρίσθη ἡ φωνὴ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἀντιθέτως, ὑπῆρχεν ὅλη ἡ διάθεσις πρὸς μίαν συνεργασίαν καὶ πρὸ παντὸς πρὸς μίαν κατανόησιν καὶ ἀνοχήν. Ἐὰν λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις διαπράξῃ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν τὸ καθῆκον της, ἀπευθύνομαι πρὸς ὑμᾶς, κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ σᾶς ὑπομνήσω ὅτι τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους ἐπιβάλλει νὰ μὴ πνιγῇ ἡ φωνὴ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ ἀναζητηθῇ ἡ ἀλήθεια καὶ ὁ δικαιοκρίτης Λαὸς θὰ κρίνῃ ἔχων ὑπ’ ὄψιν του ὅλα τὰ στοιχεῖα ποῦ εὑρίσκεται τὸ δίκαιον. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ὑπηρετηθῇ ἡ Δημοκρατία, ἡ ἐλευθερία καὶ τὸ Δημόσιον συμφέρον. (Χειροκροτήματα).

§80Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λεβαδείας βουλευτής, προέβη εἰς τὴν διατύπωσιν ἐκκλήσεως πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως συστήσῃ εἰς τοὺς κυρίους συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον πρότασιν περὶ τοῦ τετάρτου, νὰ ἀποσύρουν ταύτην. Κύριε Παπασπύρου, ἡ Κυβέρνησις τρέφει βαθεῖαν εὐλάβειαν, ἀπέναντι τῶν δικαιωμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἡ Κυβέρνησις οὐδέποτε ἐπεχείρησε, καὶ δύναμαι νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, δὲν θὰ τὸ ἐπιχειρήσῃ καὶ εἰς τὸ μέλλον ποτέ, τὸν περιορισμὸν τῶν δικαιωμάτων τὰ ὁποῖα ἐκ τοῦ Συντάγματος καὶ τῶν Νόμων καὶ τῆς Κοινοβουλευτικῆς παραδόσεως, ἔχετε ὡς Ἀντιπολίτευσις, ἢ μᾶλλον τῶν δικαιωμάτων τὰ ὁποῖα ἔχετε ἐκ τῶν βουλευτῶν, εἴτε ἀνήκει εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, εἴτε εἰς τὴν Κυβερνητικὴν παράταξιν, ἔχει. Ἡ φωνὴ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως μᾶς εἶναι ἀναγκαία. Ἐὰν ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπεφάσισε νὰ δώσῃ ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ διὰ τῆς Βουλῆς τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως, αὐτὸ ὀφείλεται καὶ εἰς τὴν ἀνάγκην τὴν ὁποίαν θὰ ἀναγνωρίσητε ὡς καθαρῶς δημοκρατικήν, τὴν ἀνάγκην τὴν ὁποίαν αἰσθάνεται ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ αἰσθανόμεθα ὅλοι, ὅπως ἑκάστοτε λογοδοτῶμεν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ἀνάγκην ὅπως ἡ Ἀντιπολίτευσις λάβῃ θέσιν ἀπέναντι τοῦ ἀπολογισμοῦ τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ θὰ ἐνθυμῆσθε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι, ἀρχόμενος τοῦ λόγου μου τὴν παρελθοῦσαν Τρίτην, εἶπον ὅτι, ἐὰν ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπεφάσισε νὰ ἐγκαινιάσῃ τὸ δημοκρατικώτατον αὐτὸ σύστημα τοῦ ἀπολογισμοῦ, τὸ ἔπραξε, σὺν τοῖς ἄλλοις, καὶ διὰ τὸν λόγον ὅτι, σεβόμενος τὴν ἀριθμητικὴν μειονεκτικότητα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἤθελε νὰ δώσῃ εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν τὴν εὐκαιρίαν νὰ κρίνῃ τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον συνήθως κρίνει, προκαλοῦσα ἡ Ἀντιπολίτευσις ζήτημα πολιτικόν. Δεδομένου ὅμως ὅτι μὲ τοιαύτην μεγάλην πλειοψηφίαν τὴν ὁποίαν διαθέτει ἡ Κυβέρνησις, θεωρεῖ ἡ Ἀντιπολίτευσις, πρᾶγμα φυσικὸν καὶ λογικόν, ὡς ματαιοπονίαν τὴν ἑκάστοτε θέσιν πολιτικοῦ ζητήματος, ἡ Κυβέρνησις ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ προβῇ εἰς τὸν ἀπολογισμὸν αὐτὸν διὰ νὰ δώσῃ εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν τὴν δυνατότητα ὅπως ἀσκήσῃ τὴν κριτικήν της. Ἡ κριτικὴ αὐτὴ ἤρχισεν ἀπὸ ἡμερῶν. Οἱ Ἀρχηγοὶ τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως—συμβαίνει νὰ εἶναι δύο — προέβησαν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἀπόψεών των εἰς χωριστὰς ἡμέρας, ὅπως τὸ ἐπράξαμεν καὶ οἱ τρεῖς Ὑπουργοὶ τῆς Κυβερνήσεως, οἱ ὁποῖοι εἴχομεν λάβει τὴν ἐντολὴν νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἔκθεσιν τῶν πεπραγμένων. Καὶ ἐὰν κατηναλώθησαν αἱ τρεῖς ἡμέραι, αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλεται ἐπίσης εἰς σεβασμὸν ἀπέναντι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐν πρώτοις, δὲν ἔπρεπε νὰ καταπονήσωμεν καὶ τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ τὴν Συμπολίτευσιν ἐπιβάλλοντες εἰς ὅλους σας νὰ ἀκούσητε κατὰ τὴν αὐτὴν ἑσπέραν τὸν τρίωρον λόγον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, τὸν πεντάωρον τὸν ἰδικόν μου καὶ τὸν λόγον τοῦ κ. Στεφανοπούλου, ὁ ὁποῖος διήρκεσε 1–1½ ὥραν. Ἐπίσης σεβασμὸν ἀπετέλεσεν ἀπέναντι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τὸ γεγονὸς ὅτι τὴν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν ὡμίλησεν ὁ κ. Στεφανόπουλος, δὲν εἴπομεν ὅτι πρέπει νὰ ἀπαντήσῃ ἀμέσως ἡ Ἀντιπολίτευσις. Δὲν ἦτο ἰδική μας ἡ ἡμέρα τῆς Τετάρτης. Ἡ ἡμέρα τῆς Τετάρτης ἦτο δυνατὸν νὰ εἶναι ὁλόκληρος ἰδική σας. Θὰ ἦτο δυνατὸν ἀπὸ τῆς ἑβδόμης ἑσπερινῆς ποὺ ἐτελείωσεν ὁ κ. Στεφανόπουλος, μέχρι τῶν πρωϊνῶν ὡρῶν, νὰ ὁμιλήσῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὅπως ἐγίνετο ἄλλοτε. Θὰ ἐνθυμοῦνται οἱ παλαιότεροι τῶν κ. κ. συναδέλφων ὅτι ὅταν ὑπῆρχον πολλὰ κόμματα, ὅπως συμβαίνει καὶ τώρα εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὑπεχρεούμεθα ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι εἴμεθα ἐπὶ κεφαλῆς μικρῶν σχετικῶς ὁμάδων, νὰ ὁμιλῶμεν καὶ κατὰ τὰ μεσάνυκτα καὶ ὅταν ἀκόμη ἐτίθετο ζήτημα ψήφου ἐμπιστοσύνης. Ὅταν κατὰ τὸ 1946 διὰ πρώτην φορὰν μετὰ πολλὰ ἔτη παρουσιάσθη Κυβέρνησις Κοινοβουλευτικὴ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὡμιλήσαμεν ὅλοι οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων κατὰ τὴν αὐτὴν ἑσπέραν. Καὶ εἴμεθα πολλοί. Καὶ ἐπειδὴ ἐγὼ ἐμειονέκτουν ἀπὸ ἀπόψεως ἀριθμοῦ, ἐδέχθην νὰ ὁμιλήσω ἀργὰ καὶ ὁ λόγος μου δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δημοσιευθῇ εἰς τὰς ἐφημερίδας. Καὶ δὲν εἶπον εἰς τὸν κ. Πρόεδρον: «Κύριε Πρόεδρε, ἔχω τὴν ἀξίωσιν νὰ μοῦ δώσητε ὁλόκληρον ἡμέραν». Ἡ Κοινοβουλευτικὴ παράδοσις ἐπιβάλλει ὁλονυκτίας ἐργασιῶν, ἀδιαφόρως ἐὰν θὰ ὑπάρχῃ δυνατότης νὰ δημοσιευθοῦν ἐγκαίρως ἢ ὄχι, πλήρως ἢ ἀτελῶς εἰς τὰς ἐφημερίδας τὰ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ λεγόμενα. Ἑπομένως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῶ ὡς θεμιτὴν τὴν μομφὴν τὴν ὁποίαν ἐπέρριψεν, ἐὰν ὄχι τὴν μομφήν, τὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ κ. Παπασπύρου κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ἢ τῶν ὑπογραψάντων τὴν αἴτησιν συναδέλφων. Ἡ Ἀντιπολίτευσις εἶχεν εἰς τὴν διάθεσίν της ὁλόκληρον τὴν Τετάρτην. Ἡ Ἀντιπολίτευσις εἶχεν εἰς τὴν διάθεσίν της ὁλόκληρον τὴν Πέμπτην. Ἠγόρευσεν ὁ κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὁ κ. Παπανδρέου, καὶ μετὰ ἐλύθη ἡ συνεδρίασις. Ἡ Ἀντιπολίτευσις εἶχεν εἰς τὴν διάθεσίν της, κατ’ οὐσίαν, ὁλόκληρον τὴν Παρασκευήν, ὁπότε ὡμίλησεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μόνον ἐπὶ ἡμίσειαν ὥραν. Καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις εἶχε καὶ χθὲς εἰς τὴν διάθεσίν της ὁλόκληρον τὴν ἑσπέραν. Ὁ κ. Στεφανόπουλος καὶ ἐγὼ εἴχομεν χρέος νὰ ἀπαντήσωμεν εἰς τὸν ἕτερον συναρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, ἀλλὰ δὲν ἀπησχολήσαμεν ἐπὶ μακρὸν τὴν Βουλήν. Νομίζω ὅτι ὑπερβάλλετε, ἀξιότιμε, κ. συνάδελφε ἐκ Λεβαδείας, ὅταν διατυπώνετε ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα διετυπώσατε. Παρὰ τὸ γεγονὸς ὅμως ὅτι ὑπερβάλλετε, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι προέβητε εἰς μίαν δραματικὴν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου διατύπωσιν τῶν ἀπόψεών σας, ὡσὰν νὰ ἐκινδύνευεν ὁ κοινοβουλευτισμός, εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐσημειοῦτο ἕνας περιορισμὸς χρόνου εἰς τὰς μακρὰς ἀγορεύσεις, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἐπήρατε τὸ ὕφος αὐτό, τὸ ὁποῖον, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὸν ἐπικείμενον κίνδυνον— διότι δὲν εἶναι καὶ πολὺ μεγάλος ὁ κίνδυνος ὁ ὁποῖος ἐπικρέμαται ἐπὶ τῶν κεφαλῶν τῶν συναδέλφων ἐὰν περιορισθῇ ὁ χρόνος τῶν ὁμιλιῶν ὕστερα ἀπὸ τόσων ἡμερῶν συζήτησιν— παρὰ ταῦτα, ἂν καὶ ὑπερβάλλετε, ἂν καὶ εἶναι ἄδικος ὁ φόβος σας, ἐν τούτοις ἡ Κυβέρνησις συνιστᾷ εἰς τοὺς κ. κ. συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι ὑπέγραψαν τὴν πρότασιν, ὅπως ἀποσύρουν αὐτήν. Ἡ Κυβέρνησις δὲν φοβεῖται τὴν φωνήν σας. Ἡ Κυβέρνησις δὲν φοβεῖτε τὴν φωνήν σας, εἴτε ἡ φωνή σας ἀκουσθῇ ἐπὶ ἓν τέταρτον, εἴτε ἐπὶ ὁλοκλήρους ὥρας. Ἡ Κυβέρνησις πιστεύει τόσον πολὺ εἰς τὴν ἀλήθειαν ἐκείνων τὰ ὁποῖα περιλαμβάνονται εἰς τὸν ἀπολογισμόν της, ὥστε δὲν ἔχει κανένα λόγον νὰ ἀρνηθῇ εἰς ὑμᾶς, κύριε Παπασπύρου, τὴν φιλοφροσύνην ὅπως τύχῃ ἡ ἔκκλησίς σας ἀνταποκρίσεως. Ἀνταποκρινόμεθα εἰς τὴν ἔκκλησίν σας καὶ παρακαλοῦμεν τοὺς κ. κ. συναδέλφους νὰ ἀποσύρωσι τὴν αἴτησίν των. Δὲν φοβούμεθα κανένα. Ἀλλὰ κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἐργαζώμεθα ὅπως πάντοτε συνέβαινε, καθ’ ὅλην τὴν νύκτα καὶ μέχρι τῶν πρωϊνῶν ὡρῶν, μέχρις ὅτου ὁμιλήσουν ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐγγραφῆ.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶνται οἱ ὑπογράψαντες, κατόπιν τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐὰν ἀποσύρουν τὴν αἴτησίν των.

§82Β. ΚΑΡΑΜΠΙΛΙΑΣ. Κατόπιν τῶν λεχθέντων παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, δὲν θὰ εἴχομεν ἀντίρρησιν νὰ ἀποσύρωμεν τὴν αἴτησίν μας. Ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὸ θέμα ἐξηντλήθη καὶ ὅτι ὁ ἀσκηθεὶς ἔλεγχος κάθε ἄλλο παρὰ ἀντικειμενικὸς ὑπῆρξε δι’ ἕνα ἔργον διὰ τὸ ὁποῖον μὲ θαυμασμὸν ὁμιλεῖ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἐπέστρεψα μόλις ἀπὸ τὴν Λάρισαν καὶ ἔχω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι συνήντησα φίλους τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, οἱ ὁποῖοι ἐπίστευον εἰς αὐτὸν καὶ τὸν ἐθαύμαζον καὶ οἱ ὁποῖοι μὲ κατάπληξιν ἤκουσαν τὸν κ. Βενιζέλον νὰ ἀποκαλῇ καταστρεπτικὴν τὴν Κυβερνητικὴν πολιτικὴν διὰ τοὺς ἀγρότας. Σᾶς βεβαιῶ ὅτι αἱ ἡμέραι τὰς ὁποίας διέρχονται οἱ ἀγρόται, ἀφ’ ἧς ἀνήλθομεν εἰς τὴν ἀρχήν, εἶναι ἡμέραι πραγματικῆς εὐημερίας δι’ αὐτούς. Εἰς τὴν περιφέρειάν μας οἱ βαμβακοπαραγωγοὶ ἐπώλησαν ἐφέτος τὸν βάμβακά των πρὸς δρχ. 10.500, ἐνῷ μέχρι πέρυσιν ἐπωλεῖτο πρὸς 5.000 κατ’ ὀκᾶν. Δὲν εἶναι, λοιπόν, ἀντικειμενικὸς ὁ ἀσκούμενος ἔλεγχος. Ἐν τούτοις ἡμεῖς καὶ κατόπιν τῶν ὅσων εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, θέλοντες νὰ δώσωμεν δείγματα τῆς δημοκρατικότητος ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐμφορούμεθα καὶ σεβόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἀποσύρομεν τὴν αἴτησίν μας.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις ἀποσύρεται ὁ κ. Σ. Μπίρης ἔχει τὸν λόγον. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Ι. Τριανταφύλλης).

§84Σ. ΜΠΙΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπειδὴ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐκπροσωπῶ μίαν ἀγροτικὴν περιοχὴν καὶ εἶμαι ἀγρότης ὁ ἴδιος καὶ ὄχι ἁπλῶς ἀγροτικῆς καταγωγῆς καὶ ἔχω γνῶσιν τῶν ἀγροτικῶν προβλημάτων καὶ εἰς τὴν θεωρίαν καὶ εἰς τὴν πρᾶξιν, ἠσθάνθην τὴν ἀνάγκην καὶ τὴν ὑποχρέωσιν ὅταν ἤκουσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ νὰ ἐπαναλαμβάνῃ καὶ ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης τῆς ἐπισήμου τὰ περὶ «λαμπρῶν ἡμερῶν τῶν Ἀγροτῶν», ἠσθάνθην, λέγω, τὴν ἀνάγκην νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα τοῦτο τὸ Ἐθνικὸν καὶ ἐπίσημον διὰ νὰ διαμαρτυρηθῶ πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν δι’ αὐτὸν τὸν ἐμπαιγμόν, αὐτὴν τὴν κακομεταχείρισιν καὶ τὴν ἔλλειψιν σεβασμοῦ, ἡ ὁποία ἐπιδεικνύεται πρὸς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον τῆς Ἑλλάδος, πρὸς τὴν δυστυχίαν του τὴν ἀπέραντον καὶ τὴν ἐγκατάλειψίν του τὴν ἐγκληματικὴν καὶ ἀντεθνικήν. (Χειροκροτήματα). Νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅμως, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἐὰν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐθυσίαζεν ὀλίγον ἀπὸ τὸν πολύτιμον χρόνον του, καὶ μετέβαινε νὰ ζητήσῃ δύο– τρεῖς ἡμέρας, ὡς ἁπλοῦς ἀγρότης, καὶ ὄχι ὡς ὑπουργός, εἰς ἕνα οἱονδήποτε ἑλληνικὸ χωριό, νὰ εἶσθε βέβαιοι, λέγω, ὅτι ἐπιστρέφων θὰ ἀπεκήρυττε διὰ παντὸς τὸν ἰδικόν του χαρακτηρισμὸν «τῶν λαμπρῶν ἡμερῶν» διότι ἐπὶ πολὺν καιρὸν τὰ βράδυα θὰ ἔβλεπεν ὡς ἐφιάλτην τὴν ζωὴν αὐτήν. Ἀλλά, ἂς ἔλθωμεν εἰς τὸ κείμενον τοῦ λόγου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ κυρίως εἰς τὸ σημεῖον ποὺ ἀνεφέρθη εἰς τὴν ἀγροτικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως ἢ ἀντιαγροτικὴν ὡς θὰ ἀποδείξωμεν ἡμεῖς ἄλλως τε δὲν πρόκειται νὰ σᾶς κουράσωμεν. Ὁ κ. Μαρκεζίνης ἐφρόντισε γι’ αὐτὸ διότι διέθεσε μόλις 2–3 λεπτά, ἀπὸ τὸν τρίωρον ἀπολογισμόν του διὰ τὴν ἀγροτικὴν πολιτικήν. Νομίζω δὲ ὅτι τὸ δύο–τρία αὐτὰ λεπτά, μέσα εἰς τὸν δεκάωρον γενικὸν ἀπολογισμὸν τῆς Κυβερνήσεως, δεικνύουν τὸ ποσοστὸν τοῦ ἐνδιαφέροντος καὶ τῆς στοργῆς τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον. (Χειροκροτήματα). Καὶ νομίζω ὅτι εἶναι φυσικὸν νὰ ἔχωμεν τὴν ἀπαίτησιν νὰ φέρῃ ἡ Κυβέρνησις ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας τὰ συγκεκριμένα γεγονότα καὶ τὰ νομοθετήματα τὰ ὁποῖα τῆς ἔδωσαν τὸ δικαίωμα νὰ ἀποκαλῇ τὸ ἔτος αὐτὸ «ἔτος τοῦ ἀγρότου». Διότι ἐκεῖνοι μᾶς ὡμίλησαν περὶ ἔτους Ἀγρό του καὶ λαμπρῶν ἡμερῶν καὶ ἐκεῖνοι ἔπρεπε δι’ ἔργων νὰ μᾶς τὸ ἀποδείξουν, διὰ νὰ ἀποφύγουν καὶ τὴν κατηγορίαν ὅτι ἐμπαίζουν τοὺς ἀγρότας. Δὲν ἔχουν ὅμως δυστυχῶς διὰ τὸν τόπον καὶ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, ἂν εἶχαν ἔστω καὶ ἀσήμαντα, θὰ μᾶς τὰ εἶχαν παρατάξει καὶ ὡς ἐνθυμῆσθε, μᾶς εἶπεν ὁ κ. Μαρκεζίνης ὅτι ἀνήγειρεν τὸ Μουσεῖον Ὀλυμπίας καὶ ἔδωσε πιστώσεις διὰ τὴν ὁδοποιΐαν καὶ τὴν Ἀκαδημίαν Ἀθηνῶν· διὰ τοὺς ἀγρότας ὁ κ. Μαρκεζίνης περιωρίσθη εἰς τὸ νὰ διοχετεύσῃ τὴν αἰσιοδοξίαν του καὶ τὸ θάρρος του εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὡς μᾶς εἶπεν ὁ μόλις κατελθὼν τοῦ βήματος κ. Βασιλᾶτος. (Χειροκροτήματα). Καὶ περὶ αὐτῶν οὐδὲν ἐνῷ ἠκούσθησαν τόσα ἄλλα ἀσήμαντα, τόσοι ὕμνοι ἐψάλησαν πρὸς ἑαυτοὺς καὶ ἀλήλους, καὶ ἐκάησαν τόσοι λιβανωτοί, μᾶς εἶπον μάλιστα καὶ πόσας ὥρας εἰργάσθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἰς τὴν Γερμανίαν, καὶ εἰργάσθη 14 ὧρες τὸ 24ωρον. Ἐνῷ οἱ ἀγρόται ἀσφαλῶς ἀνεπαύοντο πανηγυρίζοντες τὸ ἔτος τῶν λαμπρῶν ἡμερῶν διότι προφανῶς τώρα δὲν χρειάζεται νὰ ἐργάζωνται καὶ νὰ φροντίζουν διὰ τίποτε, διότι δι’ αὐτοὺς φροντίζει ἡ «ἀκοίμητος» Κυβέρνησις τοῦ κ. Παπάγου. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἀνεμέναμεν ἀκόμη νὰ μᾶς εἴπῃ ὁ κ. Μαρκεζίνης τὶ πρόκειται νὰ πράξῃ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ διὰ τοὺς ἀγρότας τὸ ἐρχόμενον ποὺ δὲν θὰ εἶναι ἔτος ἀγροτῶν, καὶ νομίζω ὅτι καὶ πάλιν ἔχομεν αὐτὴν τὴν ἀπαίτησιν, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ μᾶς ὡμίλησε διὰ τόσα ἄλλα. Θὰ ἀρχίσωμεν νὰ καταρτίζωμεν τὸ νέον τετραετὲς σχέδιον, θὰ φέρωμεν ἐφέτος τὰς λαμπρὰς ἡμέρας εἰς τοὺς ἐργάτας καὶ μισθοσυντηρήτους, καὶ ἐκεῖνο τὸ μετριόφρον: Θὰ παραμείνωμεν ὄχι 4, ἀλλὰ 12 ἔτη εἰς τὴν ἐξουσίαν. Λυποῦμαι, ὅτι θὰ ὑπενθυμίσω δυσάρεστα πράγματα εἰς τὸν κ. Μαρκεζίνην, ἀλλὰ δὲν γίνεται διαφορετικά, διότι ἐκεῖνος ἐπανειλημμένως μᾶς ἐπροκάλεσεν εἰς ὕφος θριαμβευτικόν. Καὶ ὅμως, ὁ κ. Μαρκεζίνης γνωρίζει καλύτερον παντὸς ἄλλου εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην πόσον ρευστὰ καὶ ἀβέβαια εἶναι τὰ πολιτικὰ πράγματα εἰς τὸν τόπον μας, ἀλλὰ καὶ παντοῦ. Ἂς ἐνθυμηθῇ τὴν πολιτικὴν ἱστορίαν τῶν κομμάτων καὶ τὴν ἰδικήν του ἀπὸ τοῦ 1946 μέχρι σήμερον, διὰ νὰ ἀντιληφθῇ μόνος του, ὅτι δὲν εἶναι πρέπον καὶ σοβαρὸν νὰ κομπάζῃ τόσον. Ἀλλὰ ἂς ἔλθωμεν στὸ κείμενον. Ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὅτι ἡ αὔξησις τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς ἦτο 36,2%. Συμφωνοῦμεν, συμπληρώνω μάλιστα, ὅτι ἡ αὔξησις αὐτὴ εἶναι ἔναντι τοῦ παρελθόντος ἔτους, ἐνῷ ἔναντι τῆς προπολεμικῆς παραγωγῆς ἔχομεν αὔξησιν 52%. Καὶ αὐτό, κύριοι βουλευταί, εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα μιᾶς μάχης, τῆς μεγάλης μάχης τοῦ Ἔθνους, ὅλου τοῦ Ἔθνους διὰ τὴν αὔξησιν τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἁπλῶς ἐχρησιμοποίησεν ἢ ἐχρησιμοποίησεν ἑαυτὸν διὰ νὰ τὸν συντάξῃ τὸ ἀνακοινωθὲν τῆς μάχης αὐτῆς καὶ νὰ μᾶς δώσῃ τὸ γνωστὸν εἰς ὅλους μας ἀποτέλεσμά της. Ἐὰν δὲ δι’ αὐτὸ τὸ ἐξαιρετικὸν καὶ σημαντικὸν ἀποτέλεσμα ἐχαρακτήριζεν ἡ Κυβέρνησις τὸ παρελθὸν ἔτος ὡς ἔτος Ἀγρότου, θὰ τὸ ἐδεχόμεθα. Ἀλλὰ δὲν τὸ ἔπραξε δι’ αὐτό, διότι τότε θὰ ἔπρεπε ν’ ἀναφέρῃ καὶ τοὺς πρωταγωνιστὰς τῆς μάχης, κι’ αὐτὸ δὲν ἤθελε νὰ τὸ πράξῃ.

§85ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖοι εἶναι αὐτοὶ οἱ πρωταγωνισταί;

§86Σ. ΜΠΙΡΗΣ. Τοὺς ἀνέφερε καὶ ὁ κ. Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὁ κ. Παπανδρέου, περιμένετε ὅμως, θὰ τοὺς ἀναφέρω κι’ ἐγώ. Δὲν ἀνέφερε, λέγω, τοὺς πρωταγωνιστὰς ὁ κ. Μαρκεζίνης, διότι ἐπίστευσεν, ἴσως, ὀπαδὸς τῆς ὁλοκληρωτικῆς θεωρίας ὅπως εἶναι, κατὰ τὴν ὁποίαν ἠμπορεῖ νὰ ἀφήνῃ κανεὶς κενά, ἢ νὰ ἐπαναλαμβάνῃ ψεύδη, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἢ μέρος αὐτοῦ πιθανόν, νὰ ὑπέθετε ὅτι καὶ ἡ αὔξησις τῆς παραγωγῆς ὀφείλεται εἰς τὸ γόητρόν του ἢ τὸ γόητρον τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἢ εἰς τὴν προσωπικήν του γοητείαν. Ἄλλωστε καὶ οἱ τρεῖς κυβερνητικοὶ ρήτορες αὐτὸ περίπου μᾶς εἶπαν, ὅτι τὰ πάντα περίπου στὸν τόπον μας ὀφείλονται στὸ γόητρον τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Δυστυχῶς, ὅμως, διὰ τὸν τόπον, τὸ γόητρον, ὁποιονδήποτε γόητρον, ὅσον ἰσχυρὸν καὶ ἂν εἶναι, δὲν δύναται νὰ γονιμοποιήσῃ τὴν Ἑλληνικὴν γῆν καὶ νὰ αὐξήσῃ τὴν παραγωγήν της. (Χειροκροτήματα). Τὴν γῆν τὴν Ἑλληνικὴν μόνον ὁ ἱδρὼς τοῦ Ἕλληνος ἀγρότου γονιμοποιεῖ ἀπὸ χιλιετηρίδων. Καὶ δὲν εἶναι σχῆμα λόγου, κύριοι βουλευταί, ἀλλὰ ἐγὼ τοὐλάχιστον, δὲν εὑρίσκω ἄλλην λογικὴν ἐξήγησιν διὰ τὴν παράλειψιν αὐτὴν τοῦ κ. Μαρκεζίνη, διότι πρωταγωνισταὶ καὶ συντελεσταὶ τῆς αὐξήσεως αὐτῆς τῆς σημαντικῆς, δὲν εἶναι μόνον ἐπιζῶντες πολιτικοί, ποὺ ἠμποροῦσε κάλλιστα καὶ νὰ μὴ τοὺς ἀναφέρῃ, εἶναι καὶ οἱ ἐκλιπόντες ἐθνικοὶ ἡγέται Σοφούλης καὶ Πλαστήρας, καὶ τὰ ἀνώτατα κρατικὰ ὄργανα, καὶ εἶναι καὶ τόσοι ἄλλοι ἀκίνδυνοι διὰ τὸν κ. Μαρκεζίνην καὶ τὸ γόητρόν του, εἶναι οἱ Ἕλληνες ἀγρόται, οἱ Ἕλληνες γεωπόνοι καὶ τεχνικοί, ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολή, καὶ οἱ τόσον φιλότιμοι εἰδικοί της, οἱ ὁποῖοι τόσον μᾶς ἐβοήθησαν εἰς ἀρκετοὺς τομεῖς, ὅπως π.χ. εἰς τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς τοῦ ρυζιοῦ, ὅπου ἀπὸ 5–6 χιλ. τόννους ἐφθάσαμεν γύρω εἰς τὶς 80 χιλιάδες τόννους καὶ ἐγίναμε ἐξαγωγεῖς ρυζιοῦ. Εἶναι ἐπίσης οἱ εὐνοϊκοὶ καιροὶ οἱ ὁποῖοι εὐτυχῶς διὰ τὸν τόπον, ἐφέτος ἦσαν τόσον εὐμενεῖς, ὅσον δυσμενὴς ἦτο ἡ διακυβέρνησις τῆς χώρας ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν. (Χειροκροτήματα). Καὶ διὰ νὰ ἀντιληφθῶμεν, κύριοι βουλευταί, καλύτερον τὸ μέγεθος τῆς προσπαθείας ὅλων αὐτῶν τῶν πρωταγωνιστῶν, πρέπει νὰ ἐπαναφέρωμεν εἰς τὴν μνήμην μας τὴν κατάστασιν, τὴν ἀξιοθρήνητον κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθη ἡ Ἑλλάς, ἡ ἀγροτικὴ κυρίως ἀλλὰ καὶ ὅλη ἡ Ἑλλάς, τὴν ἑπομένην τῆς ἀπελευθερώσεως. Ὡς ἐνθυμεῖσθε, τότε μόνον χάρις εἰς τὴν ἐλεημοσύνην τῶν Ἐρυθρῶν Σταυρῶν καὶ τῶν ἄλλων συμμαχικῶν ὀργανώσεων ΕΜ–ΕΛ κ.ἄ. ἐσώθη ἀπὸ τὴν πεῖνα, τὴ γύμνια καὶ τὴν ἐξαθλίωσιν ὁ Ἕλλην ἀγρότης καὶ τώρα μὲ τὴν βοήθειαν καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ οὐρανοῦ ἔφθασεν εἰς τὸ 152% ἡ αὔξησις τῆς παραγωγῆς. Ἄλλο πρᾶγμα τώρα ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ κατάφερε νὰ τὸν ἀποξενώσῃ ἀπὸ τὴν αὔξησιν αὐτήν. Αὐτὸ τὸ σημεῖον τῆς ἐκτάσεως, δηλαδὴ τῆς καταστροφῆς, πρέπει νὰ τὸ ἐνθυμούμεθα πάντοτε, διότι τότε μόνον καταλαβαίνωμε τὴν σημασίαν καὶ ἀξίαν τῆς ἀνορθώσεώς μας. Διὰ τὴν Ἀγγλίαν π.χ., ἢ τὴν Τουρκίαν, ποὺ δὲν ὑπέστησαν ἀπὸ τὴν κατοχὴν καμμίαν καταστροφὴν εἰς τὴν γεωργικήν των οἰκονομίαν, ἀλλ’ ἀντιθέτως ηὐξήθη αὕτη, τὸ πρᾶγμα θὰ ἦτο φυσικόν· διὰ τὴν χώραν μας ὅμως κατεστραμμένην σχεδὸν ὁλοσχερῶς, ἔχει μεγάλην, πολὺ μεγάλην σημασίαν. Καὶ θὰ πρέπει νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ ὡρισμένους ἀριθμούς, διὰ νὰ φανῇ καλύτερον καὶ παραστατικώτερον πόσον μεγάλη ἦτο ἡ καταστροφὴ αὐτὴ καὶ ποῖα ἐρείπια εὗρον αἱ προηγούμεναι Κυβερνήσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Συναγερμοῦ, ἡ ὁποία εὗρε μίαν οἰκονομίαν, τοὐλάχιστον, θεμελιωμένην καὶ κάπως ἀναρρωνυομένην, καὶ αὐτὰ τὰ λέω διότι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μᾶς εἶπε προχθὲς εἰς τὸν λόγον του ὅτι ἡ Κυβέρνησίς του εὗρε μόνον ἐρείπια, τὰ ὁποῖα ὀφείλονται ὅλα εἰς τὴν σημερινὴν ἀντιπολίτευσιν. Αἱ καταστροφαί, λοιπόν, αὐταὶ κατὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, ἐκτὸς τῶν ἑκατοντάδων χιλιάδων ἀνθρωπίνων θυμάτων ποὺ ἐβύθισαν εἰς τὸ πένθος ἀναλόγους Ἑλληνικὰς οἰκογενείας, εἶναι καὶ αἱ ὑλικοὶ τεράστιαι. Ἡ παραγωγή, π.χ., τῶν δημητριακῶν, εἶχε κατέλθει εἰς τὸ 20% ἔναντι τῆς προπολεμικῆς, τῆς σταφίδος εἰς τὸ 50%, τοῦ βάμβακος εἰς τὸ 40%, τοῦ καπνοῦ εἰς τὸ 30%. Τὰ μεταλλεῖα εἶχαν νεκρωθῆ πλήρως, ἡ βιομηχανικὴ παραγωγὴ εἶχε κατέλθει εἰς τὸ 50%, τὰ συγκοινωνιακὰ μέσα κατεστράφησαν κατὰ 70%, κατοικίαι ὁλοσχερῶς 150 χιλιάδες περίπου, ἡ ἐμπορικὴ ναυτιλία εἶχε καταστραφῆ καὶ αὐτὴ κατὰ 70%, ἡ ἀξία τῆς δραχμῆς εἶχεν ἐξανεμισθῆ πλήρως. Καὶ ἐχρειάσθη νὰ χυθῇ τόσος ἱδρὼς ἀπὸ τὸν Ἕλληνα ἀγρότην, νὰ γίνουν τόσαι προσπάθειαι διὰ νὰ ἐπανέλθῃ ἡ γεωργικὴ οἰκονομία μας εἰς τὸ προπολεμικὸν ἐπίπεδον ἀπὸ ἀπόψεως ποσότητος παραγωγῆς καὶ νὰ τὸ ὑπερβῇ καὶ κατὰ 52%, καὶ ὅλα αὐτὰ ἐγένοντο ὅταν τὴν χώραν ἐκυβέρνων ὑποκυβερνήσεις ἀσταθεῖς, ἀνίκανοι καὶ διεφθαρμέναι, ὡς μᾶς εἶπεν ὁ κ. Μαρκεζίνης. Θὰ ἴδωμεν ὅμως, τί ἔκαμε καὶ τί θὰ κάμῃ ἡ ἰσχυρὰ καὶ ἄσπιλος ἰδική των. Ἂς μὴ λησμονῶμεν ὅτι ἀμέσως μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν εἴχομεν τὸ Δεκεμβριανὸν κίνημα, ποὺ ἀνεστάτωσε τὸν τόπον εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς καὶ μετὰ τὸν συμμοριτοπόλεμον, ὁ ὁποῖος ξεθεμέλιωσε καὶ ἐρήμαξε ὅτι εἶχεν ἀρχίσει νὰ ἀνορθοῦται. Ἔτσι, αἱ Κυβερνήσεις ποὺ ἐκυβέρνησαν μετὰ τὸ 1950, εὑρῆκαν νέα ἐρείπια καὶ αὐταὶ τὰ φρικτὰ ἐρείπια ἑνὸς τριετοῦς ἐμφυλίου σπαραγμοῦ, ποὺ ἐτραυμάτισεν βαθύτατα καὶ τὴν ψυχὴν καὶ τὸ σῶμα τοῦ Ἔθνους. Μίση, σύγχυσις, ἀκρότητες, ἀναστάτωσις, ἐκυριάρχουν τῆς ζωῆς μας. Ἡ ἀτμόσφαιρα τότε ἦταν ἀποπνικτή, εἰς πολλὰς περιπτώσεις, ἡ ψυχὴ τοῦ Ἔθνους ἐγονάτιζεν. Ἀκόμη καὶ ὁ σημερινὸς Πρωθυπουργός, ὁ ὁποῖος εἶναι ἕνας στρατιώτης, δὲν ἐδέχετο νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἀρχηγίαν τοῦ στρατοῦ, τὴν ὥραν ποὺ ἑκατοντάδες χιλιάδες ἁπλᾶ παιδιὰ τοῦ λαοῦ ἔδιδαν τὸ αἷμα καὶ τὴν ψυχήν τους, δὲν ἐδέχετο, λέγω, προτοῦ ὁ ἀείμνηστος Σοφούλης κατορθώσῃ νὰ τοῦ ἐξασφαλίσῃ μὲ τὴν βοήθειαν τῶν Ἀμερικανῶν ὅ,τι ἐζήτει. Αὐτὴ ἦταν ἡ κατάστασις καὶ ἡ ἀτμόσφαιρα κάτω ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐκυβέρνων αἱ Κυβερνήσεις ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἐδημιούργησαν τὰς προϋποθέσεις τοὐλάχιστον διὰ τὴν νίκην τῆς παραγωγῆς, καὶ ὅμως οὔτε κἂν ἀνεφέρθησαν ἀπὸ τὸν κ. Μαρκεζίνην.

§87ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶχαν τὰ δολλάρια τῶν Ἀμερικανῶν.

§88Σ. ΜΠΙΡΗΣ. Εὐχαριστῶ, κύριε συνάδελφε, διὰ τὴν διακοπήν, διότι μοῦ δίδει τὴν εὐκαιρίαν νὰ πληροφορήσω καὶ σᾶς καὶ ὅσους τυχὸν δὲν τὸ γνωρίζουν, ὅτι ἡ ἀνόρθωσις αὐτὴ τῆς ἀγροτικῆς παραγωγῆς μας ἔγινε μόνον μὲ τὰ 16% τῶν διατεθέντων διὰ τὴν χώραν Ἀμερικανικῶν δολλαρίων, ἤτοι 35 ἑκατομ. δολλάρια. Καὶ τὸ 20% τοῦ εἰς δραχμὰς λογαριασμοῦ ἐπενδύσεων, ἤτοι 730 δίς. Τὰ ὑπόλοιπα δολλάρια τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας διετέθησαν ἀλλοῦ.

§89Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Διὰ τὰ ὑπόλοιπα δολλάρια, κύριε συνάδελφε, γνωρίζει ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὁ ὁποῖος καὶ τότε ἦτο Ὑπουργὸς.... (ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§90Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Κύριε συνάδελφε, ποὺ διακόπτετε καὶ ἐπικαλεῖσθε τὴν ὀξεῖαν σας φωνὴν καὶ ὄχι τὰ γεγονότα, ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι τὸ σχέδιον Μάρσαλ διήρκεσε 6 χρόνια, ἤτοι 8 ἑξάμηνα, ὁ ὑποφαινόμενος διεχειρίσθη τὰ 3 ἑξάμηνα, ἢ μᾶλλον τὰ 2, διότι ἔπρεπε νὰ γνωρίζετε, ἐφ’ ὅσον εἶσθε ἐδῶ, ὅτι τὰ ὑπόλοιπα ἑξάμηνα τὰ διηύθυναν ἄλλαι Κυβερνήσεις, ἀπὸ τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ζητήσῃ εὐθύνας καὶ δὲν ἠμπορεῖ ὁ κύριος συνάδελφος νὰ ἐνοχλῇ διὰ διακοπῶν τὴν Βουλήν, κάμνων χρῆσιν τῆς ὀξείας φωνῆς του.

§91Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Τὰ γεγονότα εἶναι εἰς βάρος σας, καὶ ὁμιλοῦν εἰς βάρος σας, διότι ἀνελάβατε τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ ἀφ’ ὅτου ἔγινε τὸ Σχέδιον Μάρσαλ καὶ παρεμείνατε Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ μέχρι τοῦ 1950. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§92Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Μὴ κακοποιῆτε τὴν ἀλήθειαν.

§93Σ. ΜΠΙΡΗΣ. Εἶπεν ἐπίσης ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι οἱ ἀγρόται ἔχουν συνείδησιν τοῦ τί ἐκέρδισαν ἀπὸ τὴν ἀναπροσαρμογήν. Λέγω, καὶ πάλιν, ὅτι ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ δὲν περιεπλανᾶτο ἀνὰ τοὺς ὠκεανοὺς καὶ τὰς Ἠπείρους τόσον συχνά, θὰ εἶχε περισσότερον καιρὸν νὰ διαβάσῃ πολλὰ ἀπὸ τὰ ὑπομνήματα καὶ τηλεγραφήματα, τὰ ὁποῖα φθάνουν καθημερινῶς ἀπὸ τὰς ἀγροτικὰς περιφερείας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Θὰ εἶχε τὸν καιρὸν νὰ ἔλθῃ εἰς ἐπαφήν, ἔστω καὶ μόνον, μὲ τοὺς Κυβερνητικοὺς βουλευτὰς τῶν ἀγροτικῶν περιφερειῶν καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι τότε δὲν θὰ ἔλεγε, ὅτι ὁ ἀγροτικὸς κόσμος ἔχει συνείδησιν τοῦ τί ἐκέρδισεν ἀπὸ τὴν ἀναπροσαρμογήν. Βεβαίως, ὁ ἀγροτικὸς κόσμος ἔχει συνείδησιν, κάποιος ἐκέρδισεν, ἀλλ’ ὅτι αὐτὸς ὁ κάποιος δὲν εἶναι ὁ ἴδιος ἀγροτικὸς κόσμος. Κάποιοι ἄλλοι εἶναι, ὅπως θὰ δοῦμε παρακάτω. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Κ. Ροδόπουλος). Περαιτέρω, ὡς θὰ ἴδητε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ μᾶς παραθέτει ἕνα πίνακα τῶν στύλων, ὡς τοὺς ἀπεκάλεσε, τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς, δηλαδὴ τῶν κυριωτέρων ἑπτὰ προϊόντων, τὰ ὁποῖα ὀνομάζει στύλους τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς. Αὐτὰ εἶναι ὁ βάμβαξ, ὁ σῖτος, ἡ σταφὶς Κορίνθου, ἡ σουλτανίνα, τὸ ἐλαιόλαδον, ὁ καπνὸς, ἡ ὄρυζα. Καὶ τὴν στιγμὴν ἐκείνην, κύριοι βουλευταί, καὶ ὁ κ. Μητσοτάκης καὶ ἐγὼ διεκόψαμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, διὰ νὰ τοῦ εἴπωμεν, ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβεῖς οἱ ἀριθμοὶ αὐτοί. Νομίζω, ὅτι τὸ ἀπέδειξαν, ἐπίσης καὶ οἱ πρὸ ἐμοῦ ἀνελθόντες εἰς τὸ βῆμα ρήτορες. Εἰδικῶς διὰ τὸν σῖτον ἔχει ἀποδειχθῆ ἐπαρκῶς. Ἐγὼ προσωπικῶς, ἔχω περισσότερον ὑπ’ ὄψιν μου τὴν περίπτωσιν τοῦ ἐλαιολάδου. Ἔχω καταθέσει καὶ σχετικὴν ἐπερώτησιν περὶ ἐλαίου τῆς συγκεντρώσεως καὶ τῆς τιμῆς αὐτοῦ, καὶ ὅταν θὰ ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, θὰ διαφωτίσωμεν περισσότερον τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ θὰ ἀποδείξωμεν πόσον ἐσφαλμένοι εἶναι οἱ ἀριθμοὶ τοῦ κ. Μαρκεζίνη καὶ πόσον ἀντιαγροτικὴ εἶναι ἡ πολιτικὴ του ἐπὶ τοῦ ἐλαίου. Ἀλλὰ καὶ τώρα δύναμαι νὰ εἴπω — καὶ τοῦτο ἀποτελεῖ ἀπάντησιν πρὸς τὸν κύριον συνάδελφον ἐκ Κορινθίας, ὁ ὁποῖος ἀνεφώνησεν ὅτι οἱ ἀγρότες εὐτυχοῦν — δύναμαι, λέγω, νὰ εἴπω, διότι ἔχω μαζί μου καὶ ἕνα τηλεγράφημα τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Κορινθίας, ποὺ λέγει, ὅτι τὸ ἐλαιόλαδον πωλεῖται 9 χιλ. αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὴν Κόρινθον. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θέλω νὰ προειδοποιήσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ κωφεύῃ εἰς τὰς εἰδήσεις αὐτὰς καὶ τὰς διαμαρτυρίας τῶν παραγωγῶν τοῦ ἐλαίου, διότι ἔχουν δίκαιον, ὅταν τηλεγραφῇ μία Ἕνωσις Συνεταιρισμῶν ὅτι τὸ λάδι εἰς τὴν περιφέρειάν της ἔχει κατέλθει εἰς τὰς 4 χιλιάδας. Δὲν ἠμπορεῖ παρὰ θὰ εἶναι ἀληθές.

§94Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Τὸ πιστεύετε αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγετε;

§95Σ. ΜΠΙΡΗΣ. Δὲν τὸ λέγω ἐγώ, κύριε συνάδελφε, ἀλλὰ ἡ Ἕνωσις Συνεταιρισμῶν Κορινθίας καὶ αἱ ἐφημερίδες, ποὺ ἐδημοσίευσαν τὸ τηλεγράφημά της, αὐτὰς νὰ ἐρωτήσετε.

§96Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Βοηθ. Ἀναπλ. Ὑπ. Συντον.). Ἐπιθυμῶ νὰ ἀπευθυνθῶ εἰς τοὺς συναδέλφους τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ νὰ τοὺς παρακαλέσω νὰ μὴ διακόπτουν τὸν ρήτορα καὶ νὰ τὸν ἀφήσουν ἐλεύθερα νὰ συνεχίσῃ. Ἀποτελεῖ παρηγορίαν τὸ γεγονός, ὅτι ὁ κ. συνάδελφος ἀπευθύνεται εἰς ἐκπροσώπους προερχομένους κατὰ τὸ μέγιστον μέρος ἀπὸ ἀγροτικὰ διαμερίσματα καὶ, συνεπῶς, γνωρίζουν τὰ πράγματα, ὥστε δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἀνησυχῆτε.

§97Σ. ΜΠΙΡΗΣ. Εὐχαριστῶ πολύ, κύριε Ὑπουργέ. Βεβαίως δὲν ἔπρεπε νὰ ἀνησυχήσουν οἱ κύριοι Κυβερνητικοὶ βουλευταί, τὸ γεγονὸς ὅμως ὅτι ἀνησυχοῦν, ἀποτελεῖ τὴν ἀπόδειξιν ὅτι λέγομεν τὴν ἀλήθειαν, ἡ ὁποία, βεβαίως, εἶναι πικρὰ ἐν προκειμένῳ. Πάντως, ἐπειδὴ πρόθεσίς μας δὲν εἶναι νὰ τοὺς πικραίνωμεν, καὶ ἐπειδὴ εἰς ἄλλην περίπτωσιν, ὡς ἀνέφερα, θὰ ἀποδείξωμεν διὰ στοιχείων συγκεκριμένων, ὅτι ὁ πίναξ αὐτὸς τοῦ κ. Μαρκεζίνη δὲν εἶναι ἀκριβής. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸν δεχόμεθα ὡς ἀκριβῆ, καὶ ἡμεῖς, καὶ ἔτσι μᾶς ἐξυπηρετεῖ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, μᾶς λέγει ὅτι τὸ σύνολον τῆς αὐξήσεως τῶν προϊόντων τοῦ πίνακος ἀνέρχεται εἰς 50%. Ἐσφαλμένον βεβαίως καὶ τὸ σύνολον, ἀφοῦ καὶ οἱ μερικώτεροι ἀριθμοὶ εἶναι ἐσφαλμένοι. Ὁ κ. Μαρκεζίνης θὰ ἀπέφευγεν ὅλα αὐτὰ ἐὰν δὲν παρηκολούθει τὰς οἰκονομικὰς ἀλλοιώσεις ὅπως εἶπεν ὁ συνάδελφος κ. Δερτιλῆς, μόνον ἀπὸ τὰ βιβλία καὶ τὰς στατιστικάς καὶ κατήρχετο καὶ εἰς τὴν ἀγορὰν καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν.

§98Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Δὲν εἶπον αὐτό, διὰ τὸν κ. Μαρκεζίνην.

§99Σ. ΜΠΙΡΗΣ. Τὸ εἴπατε δι’ ἡμᾶς, κ. Δερτιλῆ βεβαίως, ἀλλὰ ἐγὼ τὸ ἀντιστρέφω. Βλέπετε κάθε πρᾶγμα ἔχει δύο ὄψεις. Ἀλλὰ δὲν κατηγορῶ κανένα, διότι ὅταν κανεὶς παρακολουθῇ τὰς οἰκονομικὰς ἀλλοιώσεις, μόνον ἀπὸ τὰ βιβλία, εἶναι μοιραῖον νὰ δεχθῇ τὰ στοιχεῖα ποὺ περιέχουν ἢ ἐκεῖνα ποὺ τοῦ προσφέρουν αἱ ὑπηρεσίαι καὶ τὰ ὁποῖα πολλὲς φορὲς δὲν εἶναι ἀκριβῆ. Ἡμεῖς, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐπιθυμοῦμεν, καὶ νομίζω ὅτι αὐτὸ λέγει καὶ ἡ ἐπιστήμη, ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς φέρῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ πίνακα τῶν στύλων, δηλαδὴ τῶν βασικῶν εἰδῶν συντηρήσεως μιᾶς γεωργικῆς οἰκογενείας. Μᾶς ἔφερε τὸν πίνακα τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς. Νὰ μᾶς φέρῃ καὶ τὸν πίνακα τῶν βασικῶν εἰδῶν, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὴν συντήρησιν τῆς γεωργικῆς οἰκογενείας ἐκτὸς ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς πιστεύῃ ὅτι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ δὲν χρειάζεται συντήρησις, διότι ἴσως ὁ ἀγροτικὸς κόσμος συντηρεῖται μὲ τὰς λαμπρὰς ἡμέρας καὶ τοὺς ἑκάστοτε ἐκφωνουμένους μονολόγους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. (Χειροκροτήματα). Εἶναι μία οἰκονομικὴ ἀρχὴ βασική, κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν ὁποίαν διὰ νὰ εὑρεθῇ τὸ καθαρὸν εἰσόδημα, πρέπει ἀπὸ τὰ ἔσοδα, ἀπὸ τὸ εἰσόδημα, νὰ ἀφαιροῦνται τὰ ἔξοδα, διότι διαφορετικὰ θὰ εἶναι πολὺ ψευδὴς ἡ εἰκών, ἐὰν ἐμφανίζεται μόνον τὸ εἰσόδημα· καὶ διὰ νὰ φανῇ παραστατικὸν τὸ μέγεθος τῆς ἐσκεμμένης, ἀσφαλῶς, παραλείψεως τοῦ κ. Μαρκεζίνη, σᾶς φέρω τὸ ἑξῆς ἁπλὸ παράδειγμα. Ὑποθέσωμεν ὅτι ἕνας ἀγρότης εἶχε πρὸ τῆς ἀναπροσαρμογῆς εἰσόδημα 500.000 δραχ. καὶ ἔξοδα 450.000 δραχ. Καὶ δεχόμεθα ὅτι μετὰ τὴν ἀναπροσαρμογὴν ἔχει εἰσόδημα, π.χ., 700.000 δραχ. καὶ ἔξοδα 900.000. Ἐὰν ἀπομονώσωμε τὸ εἰσόδημα καὶ τὸ ἐμφανίσωμεν αὐτοτελῶς, θὰ ἴδωμεν 500 χιλ. δραχ. πρὸ τῆς ἀναπροσαρμογῆς καὶ 700 χιλ. μετὰ τὴν ἀναπροσαρμογήν. Βεβαίως, τὸ 700 εἶναι μεγαλύτερον τοῦ 500 καὶ θὰ πρέπει νὰ δεχθῶμεν ἀμέσως ὅτι εἶχε ἕνα μεγάλο κέρδος. Ὅταν ὅμως, βάλωμεν δίπλα καὶ τὰ ἔξοδα τοῦ ἀγρότου ποὺ ηὐξήθησαν ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἀναπροσαρμογῆς, θὰ ἴδωμεν τὴν πραγματικότητα, ὅτι δηλαδὴ ἔχει ζημίαν 200 ἢ 250 χιλιάδων. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὑπόθεσις. Καὶ αὐτὸ ποὺ δὲν ἔκαμε ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὡς εἶχεν ὑποχρέωσιν, τὸ κάμνομεν ἡμεῖς τώρα. Καὶ διὰ τοῦτο αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν ἐλέγχομεν μόνον, ἀλλὰ καὶ διαφωτίζομεν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, διότι συμπληρώνομε τὴν εἰκόνα τὴν ὁποίαν ἐμφανίζει αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ Ἑλληνικὴ ὕπαιθρος καὶ ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία. Καὶ θέτω αὐτὴν τὴν κατάστασιν, ποὺ ἐμφανίζεται πλέον καθαρὰ διὰ τῶν δύο πινάκων, ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ προκαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μᾶς διαψεύσῃ, ἐὰν δὲν ἐτοποθετήσαμεν ὀρθῶς τὸ θέμα. (Χειροκροτήματα). Ὁ πίναξ αὐτὸς τῶν βασικῶν εἰδῶν διατροφῆς τῶν ἀγροτῶν, πρέπει κατὰ τὴν γνώμην μας νὰ συγκροτηθῇ ἀπὸ τὸν βακαλάον, ὁ ὁποῖος ἐπὶ Κυβερνήσεώς σας καὶ μετὰ τὴν ἀναπροσαρμογὴν ηὐξήθη κατὰ 89%, τὰ φασόλια ποὺ ηὐξήθησαν καὶ αὐτὰ κατὰ 80%, τὰ λαϊκὰ ψάρια κατὰ 100%, τὶς ρέγγες κατὰ 100%, τὰ εἴδη ἐνδυμασίας κατὰ 50% καὶ τὰ εἴδη ὑποδήσεως, καὶ κυρίως τὰ σολοδέρματα, κατὰ 80%. Μέσος ὅρος, κύριοι βουλευταί, τῆς αὐξήσεως τῶν βασικῶν αὐτῶν εἰδῶν συντηρήσεως τῆς ἀγροτικῆς οἰκογενείας 83,3%, μάλιστα 83,3%. Προκύπτει δηλαδὴ μία διαφορὰ μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ οἰκονομικοῦ ποσοστοῦ αὐξήσεως ποὺ μᾶς ἔδωσεν ὁ κ. Μαρκεζίνης, ἀνερχομένη εἰς 33,3% εἰς βάρος τῶν ἀγροτῶν. Αὐτὰ ὁμιλοῦν οἱ ἀριθμοὶ διὰ τὴν κατάστασιν, διὰ τὰ εἴδη αὐτά, τὰ ὁποῖα χρειάζονται σήμερον εἰς μίαν ἀγροτικὴν οἰκογένειαν, διὰ νὰ ζήσῃ, διὰ νὰ ντυθῇ ἐκτὸς ἐὰν ἰσχύσῃ τὸ ἴδιον πρᾶγμα καὶ διὰ τὰ εἴδη ἐνδυμασίας καὶ ὑποδήσεως, ὅπως συμβαίνει καὶ μὲ τὴν συντήρησιν, ὅτι δηλαδὴ ἐπὶ τῶν λαμπρῶν ἡμερῶν τοῦ Συναγερμοῦ οὔτε ἐνδυμασία, οὔτε ὑπόδησις χρειάζεται.

§100Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὥστε 83% αὔξησις;

§101Σ. ΜΠΙΡΗΣ. Ἀντὶ νὰ μὲ ρωτᾶτε, κύριε συνάδελφε, νὰ ἐπισκεφθῆτε καλύτερα τὴν ἐπαρχίαν σας καὶ νὰ ἴδητε, πόσον ἀγοράζουν τὰ φασόλια καὶ τὶς ρέγγες οἱ ἀγρόται μας.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, παρακαλῶ.

§103Σ. ΜΠΙΡΗΣ. Περαιτέρω ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ μᾶς εἶπεν «ἡ ἀναπροσαρμογὴ ἔγινε μὲ σκοπὸν νὰ εὐεργετήσῃ καὶ ὠφελήσῃ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, μεταθέτουσα πλοῦτον ἀπὸ ἄλλας τάξεις πρὸς τὴν ἀγροτικήν». Κατὰ τὴν ἀντίληψιν τὴν ἰδικήν μας, τοὐλάχιστον, ἡ ἀναπροσαρμογὴ ἠδύνατο νὰ μὴ βλάψῃ τοὺς ἀγρότας, ὄχι ὅμως καὶ νὰ δώσῃ λύσιν εἰς τὰς βασικὰ προβλήματά των ἢ νὰ ἀποτελέσῃ μέσον γενικῆς βελτιώσεως τῆς θέσεως τῶν ἀγροτῶν. Ἡ ἀναπροσαρμογὴ γίνεται πάντοτε, ὅταν χρειασθῇ νὰ γίνῃ μόνον διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ἰσοτιμίας μεταξὺ τοῦ ἐντοπίου καὶ τῶν ξένων νομισμάτων. Διότι καμμία ἀναπροσαρμογὴ δὲν δύναται νὰ ἐξαφανίσῃ τὰ ὀργανικὰ αἴτια, ἀπὸ τὰ ὁποῖα πάσχει ἡ Ἑλληνικὴ ἀγροτικὴ οἰκονομία. Δὲν δύναται, π.χ., νὰ ἐξαφανίσῃ τὴν μεγάλην δυσαναλογίαν τοῦ πληθυσμοῦ ἔναντι τῆς ὑπαρχούσης καλλιεργουμένης γῆς. Μᾶς εἶπεν ἐπίσης ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι ἡ ἀναπροσαρμογὴ ἦτο μία σοβαρὰ ἐγχείρησις. Βεβαίως, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ἦτο ἐγχείρησις ἡ ἀναπροσαρμογή. Καὶ κάθε σοβαρὰ ἐγχείρησις εἶναι ζήτημα ἰατροῦ. Πρὸ παντὸς ἰατροῦ. (Χειροκροτήματα). Τὴν ἰδίαν ἐγχείρησιν ἠμπορεῖ νὰ τὴν κάμῃ ἕνας ἄξιος ἰατρὸς καὶ νὰ ἐπιτύχῃ καὶ νὰ σωθῇ ὁ ἄρρωστος, ἐνῷ ἕνας κομπογιαννίτης ἠμπορεῖ νὰ τὸν σκοτώσῃ ἢ νὰ τὸν ἀφήσῃ παράλυτον καὶ ἀναιμικόν. Καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τῆς σοβαρωτέρας τῶν ἐγχειρήσεων τῆς ἀναπροσαρμογῆς, δὲν ἔλαβεν ὁ κ. Μαρκεζίνης καὶ ἡ Κυβέρνησις ὅλα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐχρειάζοντο, διὰ νὰ προληφθοῦν αἱ συνέπειαι, καὶ αἱ ἐπιπλοκαί, καὶ ἐχρειάσθη νὰ γίνῃ ἕνας ἀγώνας τεράστιος ἀπὸ ὡρισμένους ἄλλους Ὑπουργούς, π. χ. ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου, διὰ νὰ προληφθοῦν μεγαλύτερα κακά, ὁ πλήρης θάνατος.

§104Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Δὲν νομίζω νὰ εἶναι ἀληθὲς αὐτό.

§105Σ. ΜΠΙΡΗΣ. Καὶ ὅμως, κύριε Ὑπουργέ, εἶναι. Αὐτὴν τὴν πληροφορίαν τοὐλάχιστον ἔχω, ὅτι σεῖς εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἑνιαίας τιμῆς τοῦ συναλλάγματος, εἴχατε ἀντίθετον γνώμην ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, καὶ τελικῶς τὰ πράγματα ἐπέβαλαν τὴν ἰδικήν σας ἄποψιν, πού, ὡς ἐνθυμεῖσθε, ἦτο καὶ ἰδική μας.

§106Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Ἐννοεῖτε τὰ τρία εἴδη ποὺ ὑπάρχει τὸ παρακράτημα. Θὰ σᾶς δώσω τὴν ἐξήγησιν αὔριον.

§107Σ. ΜΠΙΡΗΣ. Βεβαίως τὰ τρία εἴδη, κ. Ὑπουργέ, καὶ ἡ εἰσφορὰ ὑπὲρ τοῦ εἰσαγομένου κρέατος. Πάντως θὰ ἀναμένωμεν εὐχαρίστως τὴν ἐξήγησίν σας, κ. Ὑπουργέ. Ἡμεῖς αὐτὴν τὴν στιγμὴν θέλομεν νὰ ἐρωτήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἔχομεν ἀπορίας, πολλὰς ἀπορίας, καὶ δὲν πιστεύομεν καθόλου ὅτι ὠφελήθη ὁ ἀγροτικὸς κόσμος ἀπὸ τὴν ἀναπροσαρμογήν. Ἀλλὰ ἄλλοι, κάποιοι ἄλλοι, καὶ μόνον ὁ ἀγροτικὸς κόσμος δὲν ὠφελήθη.

§108Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Ποῖοι, κύριε συνάδελφε;

§109Σ. ΜΠΙΡΗΣ. Θὰ περιμένωμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἀπάντησιν. Σεῖς θὰ μᾶς τὸ εἴπητε, ποὺ ἐκάματε τὴν ἀναπροσαρμογήν. Ἐρωτῶμεν, λοιπόν, τὴν Κυβέρνησιν. Οἱ καπνέμποροι, οἱ ὁποῖοι ὠφελήθησαν, ὅπως εἶπον καὶ ἄλλοι ρήτορες, ἑκατοντάδες δὶς ἀπὸ τὴν ἀναπροσαρμογήν, εἶναι ἀγρόται; Οἱ ἀγορασταὶ εἰδῶν πολυτελείας, οἱ ὁποῖοι ὠφελήθησαν, διότι τὸ δολλάριον τῶν εἰδῶν πολυτελείας, δηλαδὴ τὸ δολλάριον τῶν πλουσίων ἔγινεν ἀπὸ 45 χιλ. εἰς 30 χιλ. καὶ τὸ δολλάριον τῶν πτωχῶν, δηλαδὴ τῶν λαϊκῶν εἰδῶν, ἀνῆλθεν ἀπὸ 15 εἰς 30 χιλ. δραχ., εἶναι ἀγρόται μήπως καὶ αὐτοὶ ὅπως καὶ οἱ καπνέμποροι; Ἀναμένομεν μίαν ἀπάντησιν, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Ἐμπορίου. (Χειροκροτήματα).

§110Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Θὰ τὴν λάβετε αὔριον θὰ τὰ ἀκούσετε...

§111Σ. ΜΠΙΡΗΣ. Θὰ μᾶς εὐχαριστήσῃ ἰδιαιτέρως νὰ τὰ ἀκούσωμεν, κ. Ὑπουργέ, καὶ ἀπόψε καὶ αὔριον, ὅπως ἐπανειλημμένως μοῦ εἴπατε, φοβοῦμαι ὅμως, διὰ σᾶς, ὅτι οὔτε ἀπόψε, οὔτε αὔριο θὰ μοῦ ἀπαντήσητε ἐπ’ αὐτῶν, διότι τί θὰ εἴπητε; Μήπως, κύριε Ὑπουργέ, ἡ ἀναπροσαρμογὴ ὠφέλησε τοὺς ἀγρότας, ἐπειδὴ ἐπέβαλε τὴν αὔξησιν τῶν εἰσαγωγικῶν δασμῶν; Μήπως ἡ ἐξαγγελία διαρρυθμίσεως τοῦ δασμολογίου μὲ σκοπὸν τὴν ἐνίσχυσιν τῆς προστασίας τῆς βιομηχανίας, συνέπεια καὶ αὐτὴ τῆς ἀναπροσαρμογῆς, δὲν θὰ συνετέλεσεν ἀκόμη, περισσότερον εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ ἀγροτικοῦ τιμαρίθμου; Καὶ πληροφορούμεθα κάτι περίεργον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἐπειδὴ ηὐξήθη ὁ ἀγροτικὸς τιμάριθμος ἔδωσε ἐντολὴν εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν νὰ μὴ τὸν φέρνῃ πλέον εἰς τὴν δημοσιότητα. Ἡμεῖς πιστεύομεν ὅτι καμμία διαταγὴ δὲν ἠμπορεῖ νὰ κάμψῃ τὴν ἄνοδον τοῦ ἀγροτικοῦ τιμαρίθμου, μόνον μέτρα φιλαγροτικὰ ἠμποροῦν νὰ κάμψουν αὐτόν, ὡς ἔχει ὑπ’ ὄψιν της ἡ Κυβέρνησις τῶν λαμπρῶν ἡμερῶν τοῦ ἀγρότου. Μήπως τὸ ἕτερον τέκνον τῆς ἀναπροσαρμογῆς, ἡ ἀνεξέλεγκτος ἐλευθερία τῶν εἰσαγωγῶν, ὅσον ἀφορᾷ τοὐλάχιστον τὰ εἴδη πολυτελείας, ὠφέλησε τὸν ἀγροτικὸν κόσμον; Μήπως μεταξὺ τῶν ἀγροτῶν εὑρίσκονται εἰσαγωγεῖς καὶ ἀγορασταὶ εἰδῶν πολυτελείας, τὰ ὁποῖα εἶναι τὰ μόνα εἴδη ποὺ ὑπετιμήθησαν μετὰ τὴν ἀναπροσαρμογήν; Ὁ κ. Μητσοτάκης, ὡμίλησεν ἐπ’ αὐτοῦ χαρακτηριστικῶς. Φαντασθῆτε πράγματι τὶ θὰ συμβῇ, ἐὰν ὃ μὴ γένοιτο, ἔχομεν μίαν καταστροφὴν εἰς ἕνα τομέα τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς καὶ χρειασθῇ νὰ γίνουν ηὐξημέναι εἰσαγωγαὶ εἰς ἕνα βασικὸν εἶδος, π.χ. σιτηρὰ ἢ ἔλαιον, δηλαδὴ ηὐξημένας καὶ ἀπροβλέπτους ἀνάγκας εἰς συνάλλαγμα; Ἀντεμετωπίσατε αὐτὴν τὴν περίπτωσιν, τῆς καταστροφῆς, τὴν ὁποίαν πάντοτε πρέπει νὰ ὑπολογίζῃ ἕνας καλὸς Κυβερνήτης— τὸ ἔδειξαν ἄλλωστε οἱ σεισμοὶ— τὴν ἀντεμετωπίσατε λέγω, καὶ ἐπιτρέπετε τὴν εἰσαγωγὴν εἰδῶν πολυτελείας καὶ ὑπερπολυτελείας, κατὰ δεκάδας χιλιάδων δολλαρίων; Πληροφορούμεθα, π.χ., ὅτι κατὰ τὸ τελευταῖον τετράμηνον, ἔγιναν εἰσαγωγαὶ εἰδῶν ὑπερπολυτελείας 15 ἑκατομ. δολλαρίων.

§112Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Εἶναι τόσον ἀκριβὲς αὐτὸ ποὺ λέγετε, ὅσον καὶ ὁ τιμάριθμός σας.

§113Σ. ΜΠΙΡΗΣ. Σᾶς ἐκαλέσαμε καὶ καλοῦμε τὴν Κυβέρνησιν, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Ἐμπορίου, ν’ ἀποδείξῃ ὅτι ὁ τιμάριθμος ποὺ ἔφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἶναι ἀκριβὴς καὶ ὅτι ὁ ἰδικός μας δὲν εἶναι ἀκριβής, ὅτι ὅσα εἶπεν ὁ κ. Μαρκεζίνης εἶναι ἀκριβῆ καὶ ὅσα λέγομεν ἡμεῖς δὲν εἶναι, καὶ ὀφείλετε νὰ τὸ πράξετε. Ἢ μήπως, κ. Ὑπουργέ, ὠφελήθησαν οἱ ἀγρόται ἐπειδὴ τὸ Ἑλληνικὸν λάδι αὐτὴν τὴν στιγμήν, πωλεῖται εὐθηνότερον ἀπὸ τὸ σπορέλαιον; Ἐπειδὴ τὸ Ἑλληνικὸν σιτάρι εἶναι εὐθηνότερον ἀπὸ τὸ Ἀμερικανικόν; Ἢ ἐπειδὴ τὰ λιπάσματα, διὰ τὰ ὁποῖα ἔλεγεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πρὸ τῶν ἐκλογῶν «ἐὰν θέλετε νὰ ἔχετε μπόλικα καὶ φθηνὰ λιπάσματα ψηφίσατε τὸν Συναγερμόν»; Αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι ἀκριβότερα καὶ δυσεύρετα, ἐπ’ αὐτῶν ζητῶ νὰ μᾶς ἀπαντήσῃ ἡ Κυβέρνησις. Ἀλλὰ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἰς τὸν διατυμπανισθέντα τότε λόγον του εἰς τὴν Μακεδονίαν, τὸν Φεβρουάριον, εἶπε διὰ τὰ λιπάσματα τὰ ἑξῆς: «Ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἀπέβλεψεν εἰς τὴν προσπάθειαν μειώσεως τῆς τιμῆς τῶν λιπασμάτων. Πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν ἔλαβε τὴν ἀπόφασιν νὰ ἀφήσῃ ἐλεύθερον τὸ ἐμπόριον τῶν λιπασμάτων ἀπὸ 1ης Ἰουλίου 1953. Οὕτω διὰ τοῦ ἐλευθέρου συναγωνισμοῦ, θὰ ἐπιτευχθοῦν αἱ κατώταται δυναταὶ τιμαὶ τῶν λιπασμάτων». Καὶ ὅμως, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ἐπετεύχθησαν αἱ ἀνώταται, χάρις εἰς τὴν ἀναπροσαρμογήν σας, ποὺ ὠφέλησε τοὺς ἀγρότας, καὶ ἀνῆλθεν ἡ τιμὴ τῆς θειϊκῆς ἀμμωνίας, π. χ., ἀπὸ 1.313 χιλ. εἰς 2.060, διὰ νὰ κατέλθῃ μετὰ εἰς τὰ 1.870 χιλ. καὶ τὸ ἐρχόμενον ἔτος, ὅταν θὰ ἐξαντληθοῦν τὰ ἀποθέματα τῆς Τραπέζης καὶ τῆς Ἑταιρείας χάρις εἰς τὰ ὁποῖα συνεκρατήσατε κάπως τὰς τιμάς, ἐφέτος τί θὰ γίνῃ; Τί θὰ γίνῃ μὲ τὴν τιμὴν τῶν λιπασμάτων, χωρὶς τὰ ὁποῖα δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ αὔξησις παραγωγῆς; Πῶς τολμᾶτε κατόπιν ὅλων αὐτῶν νὰ ἀναφέρετε κἄν, ὅτι ἡ ἀναπροσαρμογὴ ὠφέλησε τοὺς ἀγρότας, ἀφοῦ χάρις εἰς αὐτὴν ἐξηφανίσθησαν τὰ λιπάσματα καὶ ηὐξήθη τόσον ἡ τιμή των; Καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἐλλείψεως λιπασμάτων εὐθύνεται ἀποκλειστικῶς ἡ Κυβέρνησις, διότι δὲν ἐνδιεφέρθη — ἐπ’ αὐτοῦ ἔκαμε μίαν καλὴν τοποθέτησιν τοῦ ζητήματος ὁ κ. Ζορμπᾶς — δὲν ἐνδιεφέρθη, λέγω, νὰ ἔχῃ προωθήσει καὶ νὰ ἔχῃ δημιουργήσει ἀποθέματα λιπασμάτων εἰς τὰ ἐπαρχιακὰ κέντρα. Διότι ἐξ αὐτοῦ, κύριοι βουλευταί, ἐδημιουργήθη τὸ πρόβλημα τῶν λιπασμάτων δὲν προώθησεν ἡ Κυβέρνησις ἐγκαίρως τὰ ὑπάρχοντα ἀποθέματα λιπασμάτων εἰς τὰ κέντρα διαθέσεως αὐτῶν, ἀλλὰ ἀνέμενε νὰ φθάσῃ ὁ Ἰούλιος, ἡ 22α Ἰουλίου διὰ νὰ ἀρχίσῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν διοχέτευσίν των εἰς τὰ ἐπαρχιακὰ κέντρα, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ τὴν εἶχεν ἀρχίσει ἀπὸ τὸν Ἰανουάριον ἢ Φεβρουάριον. Καὶ ἐπειδὴ τὸ θέμα θὰ τὸ ἀντιμετωπίσωμεν καὶ ἐφέτος, θὰ πρέπει νὰ λεχθοῦν ὡρισμένα πράγματα, διότι τὸ θέμα τῶν λιπασμάτων εἶναι βασικόν. Καὶ ἐάν, κύριοι βουλευταί, δὲν ὑπάρχουν ἐπαρκεῖς ἀποθηκευτικοὶ χῶροι εἰς τὰς ἐπαρχίας, ἠμποροῦν νὰ προωθοῦνται τὰ λιπάσματα ἐγκαίρως καὶ ἐν τῷ μεταξὺ πρὸς ἀποσυμφόρησιν τῶν ἀποθηκῶν νὰ διανέμωνται εἰς τοὺς ἀγρότας ἀπὸ τὸν Μάρτιον ἢ τὸν Ἀπρίλιον μὲ τὴν συμφωνίαν, ὅτι ὁ ὑπολογισμὸς τοῦ τόκου θὰ ἀρχίζῃ τότε ποὺ θὰ τὰ χρησιμοποιήσῃ καὶ ὑποτίθεται ὅτι θὰ τὰ ἐζήτει, δηλαδὴ τὸν Σεπτέμβριον ἢ Ὀκτώβριον. Δὲν ἐπιμένω, ἁπλῶς μίαν ὑπόδειξιν κάμνω, ἀλλὰ νομίζω ὅτι θὰ εἶναι μία μεγάλη διευκόλυνσις καὶ διὰ τοὺς ἀγρότας καὶ διὰ τὴν Τράπεζαν. Καὶ αὐτὰ ὅσον ἀφορᾶ τὸ θέμα τῶν λιπασμάτων. Τὸ σημεῖον ὅμως αὐτὸ τοῦ λόγου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ εἰς Θεσσαλονίκην, ὡδήγησεν εἰς ὡρισμένας σκέψεις καὶ ὑπονοίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, κ. βουλευταί, μᾶς εἶπεν εἰς τὸν προχθεσινὸν λόγον του, ὅτι, ὅταν τὸν ἐπεσκέφθη ὁ κ. Καρτάλης, εἶχε μὲν ἀποφασίσει ὅτι θὰ ἔκαμνε τὴν ἀναπροσαρμογήν, ἀλλὰ δὲν εἶχεν ἀποφασίσει τὸν χρόνον καὶ τὸ ὕψος αὐτῆς. Ἡ ἁπλῆ ἀνάγνωσις ὅμως τῆς περικοπῆς ποὺ σᾶς ἐδιάβασα περὶ λιπασμάτων, φανερώνει ὅτι δὲν τὸ εἶχεν ἀποφασίσει, οὔτε τὸν Φεβρουάριον, καὶ ἀπόδειξις, ὅτι ὑπέσχετο καὶ διεκήρυττεν ὅτι αἱ τιμαὶ τῶν λιπασμάτων θὰ ἐμειοῦντο. Ἐὰν ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἶχεν ἀποφασίσει τὸν χρόνον καὶ τὸ ὕψος τῆς ὑποτιμήσεως, δὲν ἐπρόκειτο ποτὲ νὰ κάμῃ αὐτὴν τὴν δήλωσιν. Διότι τοῦτο θὰ ἐσήμαινεν ὅτι ἢ εἶναι ἀνίδεος οἰκονομικῶν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν δέχομαι, ἢ συμβαίνει αὐτὸ ποὺ λέγω, ὅτι δηλαδὴ τὸν Φεβρουάριον δὲν εἶχεν ἀποφασίσει τὸν χρόνον καὶ τὸ ὕψος τῆς ἀναπροσαρμογῆς καὶ ὁ χρόνος καὶ τὸ ὕψος αὐτῆς εἶναι ποὺ ἔφεραν τὴν καταστροφὴν καὶ ὁ τρόπος τῆς ἐφαρμογῆς της, καὶ ὄχι ἡ ἀναπροσαρμογὴ αὐτὴ καθ’ ἑαυτήν. Καὶ αὐτὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ ἀπόφασις ἐλήφθη μεταξὺ Φεβρουαρίου καὶ 9ης Ἀπριλίου, ἐνῷ προηγουμένως ἐλαμβάνοντο ἢ ἐξηγγέλλοντο μέτρα τὰ ὁποῖα μὲ μαθηματικὴν ἀκρίβειαν θὰ ἀνέτρεπεν ἡ ἀναπροσαρμογή, ἀποδεικνύει ὅτι ἡ ἀναπροσαρμογή ἀπεφασίσθη πολὺ βιαστικὰ καὶ δι’ ἄλλους λόγους πέραν τῆς ὠφελείας τῶν ἀγροτῶν. Ἡ γνώμη ἡ ἰδική μας εἶναι ὅτι ἡ ἀναπροσαρμογὴ ποὺ συνετάραξε τὴν ἑλληνικὴν οἰκονομίαν, ἔγινε μόνον ἐν ὄψει τοῦ ταξιδίου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ εἰς Ἀμερικήν, διότι τοῦ ὑπεδείχθη ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν εὔνοιαν τοῦ Ἀμερικανικοῦ κεφαλαίου καὶ νὰ δημιουργηθοῦν αἱ κατάλληλοι προϋποθέσεις. Καὶ ἔσπευσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἐπίστευεν ὅτι μὲ τὸ διπλωματικόν του τάλαντον θὰ κοιταφέρῃ τοὺς Ἀμερικανοὺς κεφαλαιούχους, μαζὶ μὲ ὅλα τὰ ἄλλα, νὰ προβῇ καὶ εἰς τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τοῦ δολλαρίου εἰς τὸν διπλασιασμόν του ἔναντι τῆς δραχμῆς. (Χειροκροτήματα). Αὐτό, κύριοι βουλευταί, φανερώνει πόσον δυσάρεστα ἦσαν τὰ πράγματα εἰς τὸν τόπον μας ἐξ ἀφορμῆς τῆς ὑπάρξεως τοιαύτης νοοτροπίας καὶ σπουδῆς διὰ θέματα τόσον ἀποφασιστικὰ διὰ τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τοῦ Ἔθνους μας. Καὶ νομίζω ὅτι αὐτὸ θὰ φανῇ καλύτερον καὶ θὰ ἀντιληφθῶμεν ποῦ ὁδηγούμεθα, ἐὰν σᾶς ἀναγνώσω μίαν μικρὰν περικοπὴν ἀπὸ γνησίως φιλοπαπαγικὴν ἀνταπόκρισιν τοῦ Ἀμερικανοῦ δημοσιογράφου κ. Ντὸν Κούκ, δημοσιευθεῖσαν εἰς τὴν Ἀμερικήν, ἀλλὰ καὶ ἐδῶ εἰς Συναγερμικὴν ἐφημερίδα. Γράφει ὁ κ. Κούκ: «Οὕτω ἡ ἀναμφισβητήτως ὑπ’ ἀριθ. 2 δύναμις εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὁ κ. Μαρκεζίνης, ἐπενόησε τὴν ἀναπροσαρμογὴν τῆς δραχμῆς, τὸ μέτρον τῆς Τραπεζιτικῆς μεταρρυθμίσεως. Ἐπηγγέλθη ὡς ἰδιώτης τὸν δικηγόρον καὶ ἡγήθη ἄλλοτε ἑνὸς τῶν πολλῶν «δωδεκαμελῶν κομμάτων», τὰ ὁποῖα ἀπήρτιζαν παλαιότερον τὴν Ἑλληνικὴν Βουλήν, ἀλλὰ ἐστράφη ἐκ τῶν πρώτων εἰς τὸν Παπάγον. Κοντοῦ ἀναστήματος, εὐκίνητος τὸ πνεῦμα, θεωρεῖται ἄκρως φιλόδοξος καὶ ἐκκεντρικός. Οὐδεὶς γνωρίζει ἀκριβῶς τὶ εἶναι πιθανὸν νὰ πράξῃ τὴν ἑπομένην ὁ κ. Μαρκεζίνης καὶ μεταξὺ τῶν Ἀμερικανῶν ἐπισήμων ὑπάρχουν οἱ φοβούμενοι ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὁδηγήσῃ τὴν Ἑλλάδα εἰς καταστροφήν».

§114Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Καὶ εἶναι φιλοπαπαγικὸν αὐτὸ τὸ ἄρθρον;

§115Σ. ΜΠΙΡΗΣ. Ναί, φιλοπαπαγικὸν εἶναι καὶ ὄχι φιλομαρκεζινικόν. Ὅπως βλέπετε, κύριοι, καὶ οἱ ξένοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπηρεάζονται ἀπὸ κομματικὰς ἀντιθέσεις, ἀλλὰ βλέπουν τὰ πράγματα ἀντικειμενικά, ἀνησυχοῦν καὶ φοβοῦνται, ὅτι κ. Μαρκεζίνης, μὲ τὴν ὁλοκληρωτικὴν καὶ ἐκκεντρικὴν νοοτροπίαν του καὶ τὰς ἐνεργείας του τὰς ρωμαλέας, ὁδηγεῖ τὴν χώραν εἰς νέαν καταστροφήν. Ὅτι ὁ κ. Μαρκεζίνης εἶναι ἐπικίνδυνος διὰ τὸν τόπον, καὶ ἀπέβη ἤδη ὁ μπουρλοτιέρης τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας καὶ ὁ βασανιστὴς ὅλων τῶν μισθοσυντηρήτων τάξεων τῆς Ἑλλάδος, κρυπτόμενος ὄπισθεν τοῦ γοήτρου τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ ἂς ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ κείμενον τοῦ λόγου τοῦ κ. Μαρκεζίνη, ὅπου βλέπομεν νὰ ἰσχυρίζεται ὅτι τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Συναγερμοῦ ἐστράφη στοργικὸν καὶ κατὰ πρῶτον λόγον, πρὸς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, εἰς τὸν ὁποῖον ἐξησφάλισε προτεραιότητα καὶ λαμπρὰς ἡμέρας. Καὶ τὸ σημεῖον αὐτὸ κυρίως ἀποτελεῖ τὸ ἀποκορύφωμα τοῦ ἐμπαιγμοῦ καὶ τῆς ἀσεβείας πρὸς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον. Εἶναι ἀσέβεια καὶ ἐμπαιγμὸς κατόπιν τῶν ὅσων ἐξέθεσα νὰ λέγεται ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ ἔδωσε πρωτοκαθεδρίαν, προτεραιότητα εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον. Ὁ κ. Μαρκεζίνης ὅμως ἠκολούθησε καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν μέθοδον τὴν ὁλοκληρωτικὴν τῆς ὀλιγαρχίας, ἡ ὁποία πάντοτε προσπαθεῖ νὰ δημιουργῇ ζητήματα καὶ νὰ ἐφαρμόζῃ τὸ «διαίρει καὶ βασίλευε» μεταξὺ τῶν μεγάλων λαϊκῶν τάξεων. Μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι ἐφέτος εἶναι τὸ ἔτος τῶν ἀγροτῶν καὶ ὅτι τὸ ἑπόμενον θὰ εἶναι τὸ ἔτος τῶν μισθοσυντηρήτων. Ἐμπαίζει δηλαδὴ διαδοχικῶς καὶ τὰς δύο τάξεις, ἀλλὰ πάντως γεγονὸς εἶναι ὅτι κατάφερε νὰ δημιουργήσῃ σύγχυσιν καὶ ἀναμονὴν ὠφελημάτων ἐκ τῆς ἀναπροσαρμογῆς, διὰ νὰ φύγῃ ἥσυχος διὰ τὴν Ἀμερικήν, πρὸς κατάκτησιν τῶν Ἀμερικανῶν κεφαλαιούχων. Νομίζω ὅμως ὅτι οἱ ἀγρόται τοὐλάχιστον ἀντελήφθησαν τώρα αὐτὸ τὸ τέχνασμα καὶ δὲν παρακολουθοῦν, οὔτε πίπτουν τώρα εἰς τὴν παγίδα αὐτὴν τῆς ὀλιγαρχίας καὶ τῆς Κυβερνήσεώς της. Οἱ ἀγρόται ξεύρουν π. χ. ὅτι οἱ Ἕλληνες ἐργάται, μισθοσυντήρητοι, ἐπαγγελματίαι καὶ βιοτέχναι, εἶναι οἱ πρῶτοι καὶ οἱ καλύτεροι καταναλωταὶ τῶν γεωργικῶν προϊόντων των καὶ κατὰ πλειοψηφίαν τέκνα ἰδικά των, τέκνα ἀγροτῶν. Καὶ ἡ Ἀγροτικὴ οἰκονομία ἔχει ἀνάγκην καταναλωτικοῦ κοινοῦ, ἀγορῶν διαθέσεως τῶν προϊόντων των καὶ γνωρίζουν τώρα οἱ ἀγρόται ὅτι τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα μειοῦται κατὰ ποσὸν σχεδὸν ἀνάλογον μὲ τὴν μείωσιν τοῦ εἰσοδήματος τῶν ἐργαζομένων τάξεων τῶν ἀστικῶν, διότι εἴπομεν ὅτι αὐτοὶ ἀποτελοῦν τὸ καταναλωτικὸν κοινὸν τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων καὶ πολλοί, τέκνα ἀγροτῶν, οἱ ὁποῖοι καὶ συμπληροῦν σχεδὸν πάντοτε τὸ ἔλλειμμα τοῦ μισθοσυντηρήτου. Θὰ προσπαθήσω μάλιστα μὲ ἕνα ἁπλὸ παράδειγμα νὰ κάμω καταφανέστερη τὴν ἐπίδρασι ποὺ ἔχει ἡ μείωσις τοῦ ἀστικοῦ εἰσοδήματος ἐπὶ τοῦ ἀγροτικοῦ τοιούτου. Ἡ Κυβέρνησις ἐδέχθη οὐσιαστικὰ ὅτι ἡ μείωσις τῶν μισθῶν κυμαίνεται μεταξὺ 25–30%. Τὸ δεχόμεθα καὶ ἡμεῖς, ἂν καὶ εἰς τὴν πραγματικότητα εἶναι πολὺ ἀνωτέρα. Τὶ σημαίνει ὅμως αὐτὴ ἡ μείωσις, κ. βουλευταί, σημαίνει ὅτι 8–9 ἡμέρας κατὰ μῆνα ἤτοι τὰ 30% τοῦ μηνὸς οἱ μισθοσυντήρητοι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ περιορίσουν εἰς τὸ ἐλάχιστον, εἰς τὸ μηδὲν τὰς ἀνάγκας των. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς μειώσεως κατὰ 30% καὶ καταλαβαίνετε πόσον νεκρώνει τὴν ἀγορὰν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Τὸ ἴδιον περίπου συμβαίνει καὶ μὲ τοὺς ἐπαγγελματίας, οἱ ὁποῖοι ἐπλήγησαν καὶ ἀπὸ τὴν ἀναπροσαρμογήν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴν ἵδρυσιν τοῦ πιστωτικοῦ μονοπωλίου. Ἐὰν εἶσαι φίλος τοῦ Συναγερμοῦ θὰ ἔχῃς πιστώσεις καὶ τραπεζιτικὰς εὐκολίας. Λοιπόν, ὅλα αὐτὰ ἔχουν ἀντανάκλασιν καὶ ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος τοῦ ἀγρότου καὶ ἀπόδειξις, οἱ ἀγρόται, οἱ ὁποῖοι ζοῦν γύρω ἀπὸ τὰ ἀστικὰ κέντρα, διότι αὐτοὶ εἶναι πάντοτε καλύτερα ἀπὸ τοὺς ἄλλους, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς ἀπομεμακρυσμένα χωρία, ἀλλὰ πάντως ὑφίστανται τὰς συνεπείας τῆς κρίσεως τοῦ ἀστικοῦ εἰσοδήματος. Κατόπιν αὐτῶν νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι καὶ οἱ ἀγρόται καὶ οἱ ἀστοὶ ἐργαζόμενοι, γνωρίζουν πλέον καλῶς ὅτι ἀντιμετωπίζουν τὸν αὐτὸν κοινὸν κίνδυνον, τὴν ὀλιγαρχίαν καὶ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Συναγερμοῦ, ποὺ εἶναι ἰδική της. Συνεχίζων, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, μᾶς εἶπεν ὅτι, ὁ Συναγερμὸς δὲν λησμονεῖ τὰς προεκλογικὰς ὑποσχέσεις του κατὰ τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν. Δὲν λέγω τίποτε ἄλλο, διότι νομίζω ἀρκεῖ νὰ ἐπαναλάβω τοῦτο, τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθη ὁ Συναγερμὸς πρὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ τὸ διένειμεν εἰς ἑκατομμύρια ἀντίτυπα εἰς τὰς ἐπαρχίας ὡς ὑπόσχεσιν τοῦ Στρατάρχου Παπάγου. «Ἐὰν θέλετε, ἔλεγεν ὁ κ. Παπάγος, περισσότερα καὶ φθηνότερα λιπάσματα, ψηφίσατε Ἑλληνικὸν Συναγερμόν». Ὁ Συναγερμὸς λέγει περαιτέρω ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, «καινοτομεῖ καὶ ἀποδεικνύει διὰ τῶν ἔργων του ὅτι δὲν ὑπόσχεται, ἀλλὰ πράττει». Νομίζω, κ. βουλευταί, ὅτι οὔτε ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος, οὔτε ὁ Ν. Πλαστήρας, οἱ ὁποῖοι μὲ τὰς ἀπαλλοτριώσεις ἀποκατέστησαν ἑκατοντάδας χιλιάδας σκλάβων τῆς γῆς καὶ ἔκαμαν τόσον σημαντικὰ καὶ μεγάλα ἔργα, αὐτὸ περισσότερον ὅλων τὸ γνωρίζουν οἱ Μακεδόνες συνάδελφοι, οὔτε, λέγω, ἐκεῖνοι οἱ Μεγάλοι Ἐθνικοὶ ἡγέται δὲν ὡμίλησαν ποτὲ κατὰ τοιοῦτον τρόπον. Νομίζω, κ. συνάδελφοι, διὰ νὰ μὴ σᾶς κουράζω περισσότερον, νομίζω, ὅτι ἀπέδειξα ὅτι ὅλα αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν, ὅτι ἡ ἀναπροσαρμογὴ ὠφέλησε τοὺς ἀγρότας καὶ πρωτίστως αὐτοὺς καὶ μετέθεσε τὸν πλοῦτον ἀπὸ ἄλλας τάξεις, πρὸς αὐτοὺς ἀποτελοῦν ἐμπαιγμόν, τὸν ὁποῖον δὲν δεχόμεθα. Καὶ δι’ αὐτό, κύριοι, ἡμεῖς ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἔλθῃ μὲ στοιχεῖα καὶ μὲ ἔργα, νὰ μᾶς εἴπῃ κατὰ τὶ ὠφελήθη ὁ ἀγροτικὸς κόσμος, νὰ διαψεύσῃ ἡμᾶς, ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἴπομεν δὲν εἶναι ἀληθῆ καὶ ὅτι οἱ ἀγρόται ὠφελήθησαν ἀπὸ τὴν ἀναπροσαρμογήν. Τὴν προκαλοῦμεν νὰ τὸ πράξῃ. Ἐπίσης ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, μᾶς εἶπεν ὅτι κατὰ τὸ 1953 ἐθεμελιώθη τὸ πρῶτον, πραγματικὴ ἑλληνικὴ ἀγροτικὴ πολιτική. Καὶ καλοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ κατονομάσῃ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἕνα μέτρον, ἕνα νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον νὰ ἠμπορῇ νὰ εἴπῃ κανεὶς ὅτι θεμελιώνει ἀγροτικὴν πολιτικήν. Ἡμεῖς τοὐλάχιστον, ἀπὸ ὅσα προβλήματα ἀγροτικὰ ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν μας, τὰ ὁποῖα θὰ ἠμποροῦσαν νὰ θεμελιώσουν ἀγροτικὴν πολιτικήν, δὲν εἴδομεν διὰ κανένα μέχρι τῆς στιγμῆς νὰ δοθῇ λύσις ἢ κἂν νὰ συζητηθῇ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Συναγερμοῦ. Ἀκόμη καὶ τὸν θεσμὸν τῆς συγκεντρώσεως τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων, ὁ ὁποῖος ὑπῆρχε κατὰ ἕνα τρόπον καὶ διὰ τὴν σημασίαν τοῦ ὁποίου ἄλλοτε θὰ ὁμιλήσωμεν, τὸν κατήργησε καὶ αὐτὸν οὐσιαστικά. Ἐπίσης διὰ τὸ θέμα τῶν Ἀγροτικῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων, δὲν μᾶς εἶπε τίποτε. Οὔτε διὰ τὴν Ἀγροφυλακήν, οὔτε διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ κονδυλίου «Πρόνοια καὶ Ἐργασία». Ἐπίσης, διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀποκέντρωσιν καὶ αὐτοδιοίκησιν, διὰ τοὺς ἀθλίους ἐπαρχιακοὺς δρόμους, διὰ τὰς ὑδρεύσεις τῶν χωρίων, διὰ τὰ κοινοτικὰ τηλέφωνα, διὰ τὸν ἀγροτικὸν τιμάριθμον, ἐν σχέσει μὲ τὸν βιομηχανικόν, διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ ἀγρότου φοιτητοῦ, διὰ τὴν ὑπόθεσιν τῆς ἀνεργίας καὶ τῆς ὑποαπασχολήσεως, ἡ ὁποία μαστίζει τὴν ἀγροτικὴν ὕπαιθρον, τίποτε, οὔτε λέξιν δι’ ὅλα αὐτά, καὶ ὅμως ἦτο τὸ ἔτος τῶν ἀγροτῶν. Ποῦ, λοιπόν, στηρίζει τοὺς κομπασμούς του ὁ κ. Μαρκεζίνης καὶ λέγει σοβαρῶς ὅτι τὸ 1953 ἐθεμελιώθη τὸ πρῶτον ἀγροτικὴ πολιτικὴ εἰς τὸν τόπον μας; (Χειροκροτήματα). Κύριοι, θὰ τελειώσω καὶ θὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Ὅτι τὸ ἔτος τὸ παρελθόν, τὸ 1953, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ εἶναι πολὺ καλύτερον ἀπὸ τὰ περασμένα, διότι ὑπῆρχον ὅλαι αἱ προϋποθέσεις, εἴχομεν, ὅπως εἴπομεν, τὴν εὔνοιαν τῶν καιρῶν, εἴχομεν τὴν πτῶσιν τῶν διεθνῶν τιμῶν, εἴχομεν τὴν εἰρήνην καὶ εἴχομεν καὶ τὴν ἐκδήλωσιν τοῦ ἀποτελέσματος τῆς μεγάλης μάχης τῆς παραγωγῆς, ἡ ὁποία ἤρχισεν ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως, παρ’ ὅλα αὐτά, λέγω, τὸ ἔτος, τὸ ὁποῖον παρῆλθε καὶ τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἐπανηγύρισεν ὡς ἔτος ἀγροτικὸν καὶ ἔτος λαμπρῶν ἡμερῶν διὰ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον καὶ γενικώτερον διὰ τὸν τόπον μας, ὑπῆρξε χειρότερον ἀπὸ τὰ περασμένα. Καὶ δυστυχῶς, φοβοῦμαι ὅτι θὰ εἶναι καλλίτερον ἀπὸ τὰ ἐπερχόμενα. Ἡμεῖς, ἀπὸ τὴν πλευράν αὐτήν, εὐχόμεθα καὶ εἰς τοὺς ἀγρότας καὶ εἰς τοὺς ἐργαζομένους τῶν πόλεων, τὰ ἔτη ποὺ θὰ ἔλθουν νὰ μὴ εἶναι χειρότερα ἀπὸ τὰ προηγούμενα, νὰ εἶναι ἔτη καλῶν ἡμερῶν, διότι λαμπραὶ ἡμέραι θὰ ἀνατείλουν μόνον διὰ τὴν ὀλιγαρχίαν, ἐφ’ ὅσον τὴν χώραν θὰ κυβερνᾷ ὁ Συναγερμός.

§116Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ παρακαλῶ ὀλίγας λέξεις. Κύριε Πρόεδρε, μέχρι τοῦδε ἐτηρήσατε τακτικὴν ἀπολύτου σεβασμοῦ πρὸς τὸν Κανονισμὸν καὶ ἡ Βουλὴ σᾶς καμαρώνει. Μὴ ἀπομακρύνεσθε ἀπὸ τὸν Κανονισμόν. Τὸ ἄρθρον 19 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς ρητῶς λέγει, ὅτι τὸν ἀγορεύοντα διαδέχεται ὁ ἀντιλέγων, ἑπομένως θὰ καλῆτε ἕνα συνάδελφον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἕνα τῆς Συμπολιτεύσεως. Παρακαλῶ νὰ τηρήσητε τὸν Κανονισμόν. Τὸ ¼ ἀπεφεύχθη.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε δίκαιον, ἀλλὰ ἐπειδὴ εἶναι μόνον ὁ κ. Μόδης, ἠμποροῦμεν νὰ ἀφήσωμεν τὸν κ. Μόδην καὶ μετὰ νὰ ἐφαρμόσωμεν αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε.

§118Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ. Ὁ Κανονισμὸς δὲν ἀναγράφει τὸν κ. Μόδην, λέγει τὸν ἀγορεύοντα διαδέχεται ὁ ἀντιλέγων.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, θέλει νὰ λάβῃ τὸν λόγον ὁ κ. Μόδης;

§120ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μόδης ἔχει τὸν λόγον.

§122Γ. ΜΟΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ φροντίσω, βεβαίως, νὰ εἶμαι σύντομος καὶ νὰ μὴ ἐπαναλάβω θέματα, τὰ ὁποῖα ἐθίγησαν ἀπὸ ἄλλους συναδέλφους. Ἐὰν ἐζήτησα τὸν λόγον, τὸ ἔκαμα, διότι προχθές, κατὰ τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ἔκαμα μίαν διακοπήν, ἡ ὁποία καὶ παρεξηγήθη καὶ ἔμεινεν ἀναπάντητος. Ἐξέφρασα δηλαδὴ τὴν ἀπορίαν, πῶς καὶ διατὶ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία εἶχε παρασκευάσει καὶ μελετήσει τὴν ἀναπροσαρμογὴν ἀπὸ προπέρυσι, διατὶ ἐχρηματοδότησε τόσον ἐνωρὶς καὶ τόσον ἀφειδῶς τὸ καπνεμπόριον, ὥστε τὴν 9 Ἀπριλίου νὰ εὑρεθοῦν τὰ ⅘ ἢ τὰ ⅚ τοῦ καπνοῦ εἰς τὰς χεῖρας τῶν καπνεμπόρων. Ἐγὼ προσωπικῶς πιστεύω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἴσως μελετήσει πρὸ ἀμνημονεύτων χρόνων καὶ προπαρασκευάσει τὸ μέτρον τοῦτο, ἀλλὰ δὲν εἶχε καταλήξει εἰς ἀποφάσεις καὶ δὲν εἶχε καθορίσει τὸν χρόνον τῆς ἐφαρμογῆς τῆς ἀποφάσεώς της αὐτῆς. Διότι ἄλλως, ἐὰν ἤξευρε, τὸν Δεκέμβριον καὶ τὸν Ἰανουάριον, ὅτι τὸν Ἀπρίλιον θὰ ἐγένετο ἡ ἀναπροσαρμογὴ καὶ προέβαινεν εἰς τόσον ἀθρόαν χρηματοδότησιν, θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἀπαγγελθῇ καὶ κατηγορία κατ’ αὐτῆς διὰ βαρυτάτην ἀμέλειαν, ἐγγίζουσαν τὰ ὅρια τοῦ δόλου. Ὁ δὲ ἀξιότιμος ἀναπληρωτὴς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι τόσον συμπαθὴς καὶ εἰς τὴν πτέρυγα αὐτὴν καὶ ὁ ὁποῖος ἠξεύρει καλὰ τὰ πράγματα αὐτά, ἀσφαλῶς νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἐνέπιπτεν εἰς τὸ λάθος αὐτό, ἐὰν πράγματι ἐγνώριζε τὸν χρόνον.

§123Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Βοηθὸς Ἀναπ. Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριε Μόδη, καίτοι ἐκράτησα μετὰ προσοχῆς τὴν τακτικὴν νὰ μὴ διακόπτω, ἐν τούτοις, ἐπειδὴ θέτετε τὸ θέμα κατὰ ἕνα συμπαθητικὸν τρόπον, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω δύο λέξεις, ἐπ’ αὐτοῦ. Σεῖς, ἴσως, ὀλιγώτερον παντὸς ἄλλου, θὰ ἔπρεπε νὰ ἐκφράσητε μίαν ἀπορίαν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, διότι καὶ λόγῳ τῆς περιοχῆς, ἐκ τῆς ὁποίας προέρχεσθε καὶ ἐκ τῆς προσωπικῆς σας πείρας, εἶσθε ἐγγύτερον πρὸς τὰ καπνικὰ πράγματα. Γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅτι ὁ χρόνος τῆς διενεργείας τῶν ἀγορῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καθορισθῇ δι’ οὐδὲν προϊόν, κατὰ ἕνα αὐθαίρετον τρόπον, ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Τὰ προϊόντα θὰ ἀγορασθοῦν, ὅταν ἔλθῃ ἡ στιγμὴ νὰ ἀγορασθοῦν. Ἴσως δι’ αὐτὸ ὑπήρξατε κἄπως ἐπιφυλακτικός, λέγοντας ὄχι πῶς ἐπέτρεψεν ἡ Κυβέρνησις νὰ γίνουν ἀγοραί, ἀλλὰ πῶς τὰς ἐχρηματοδότησεν. Ἄρα, θέλετε νὰ εἴπητε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἠμποροῦσε νὰ εἴπῃ νὰ γίνουν αἱ ἀγοραί, ἀλλὰ νὰ μὴ τὰς χρηματοδοτήσῃ. Σᾶς ἐρωτῶ, γνωρίζετε, ὅτι ἕνα μέρος τῆς ἀγορᾶς τοῦ καπνεμπορίου γίνεται ἀπὸ χρηματοδοτήσεις ξένων οἴκων; Ἔρχεται τὸ Γαλλικόν, τὸ Ἰταλικὸν μονοπώλιον καὶ ἄλλοι οἶκοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ἀνάγκην καὶ οὔτε ζητοῦν χρηματοδότησιν. Τὶ θέλετε νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις; Νὰ ἀφήσῃ νὰ ἐμφανισθοῦν εἰς τὴν ἀγορὰν μὲ τὰ ἴδια αὑτῶν κεφάλαια, ὡρισμένοι μόνον οἶκοι, ὁπότε καὶ οἱ παραγωγοὶ θὰ διαμαρτύρωνται καὶ θὰ λέγουν ὅτι δημιουργεῖται προνομιακὴ κατάστασις; Ἐγὼ θὰ ἠμποροῦσα μὲ μίαν μόνον λέξιν νὰ σᾶς δείξω, κατὰ ἕνα τρόπον πιστικώτατον, πῶς ὅλα αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγετε περὶ καπνεμπορίου καὶ τὰ ὁποῖα δώσας πίστιν εἰς κακοὺς Συμβούλους, υἱοθέτησε καὶ ὁ ἀξιότιμος Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, εἶναι ἔξω πάσης πραγματικότητος. Ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας ὅτι, ἐνῷ μέχρι τῆς 9 Ἀπριλίου πέρυσι εἶχον ἀγορασθῆ 20 χιλιάδες τόννοι ἐν ὅλῳ, ἤδη τὴν στιγμὴν αὐτὴν ποὺ ὁμιλοῦμεν, ποὺ εἶναι ἀκόμη Νοέμβριος, ἔχουν ἀγορασθῆ ἀπὸ τὴν ἐφετεινὴν ἐσοδείαν 10 χιλιάδες τόννοι καπνὰ τῆς ἐσοδείας 1953. Σᾶς προλέγω δέ, ὅτι εἶναι φυσικόν, καὶ τὸν Δεκέμβριον, ὅταν θὰ ἀρχίσουν αἱ ἀγοραὶ καὶ εἰς ἄλλα διαμερίσματα, θὰ φθάσωμεν πολὺ ἐνωρίτερον εἰς ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον εἴμαστε πέρυσι. Ποῦ εἶναι, λοιπόν, τὸ σκάνδαλον καὶ ποῦ εἶναι τὸ καταπληκτικόν; Μήπως ἐνθυμεῖσθε παλαιὰς ἡμέρας, ὅτε διώκουν τὸν τόπον ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον ἰδέαν τῶν οἰκονομικῶν πραγμάτων, ἄφηνον τὴν χρηματοδότησιν τῶν διαφόρων προϊόντων καὶ ἐγένετο αὐτὴ μόνον κατόπιν συλλαλητηρίων μὲ μαύρας σημαίας καὶ ἔμενον τὰ προϊόντα ἀπώλητα; (Χειροκροτήματα). Ἐπιθυμῶ νὰ ἐξηγήσω εἰς τὸν συμπαθέστατον κύριον συνάδελφον, διότι ὁμολογῶ ὅτι μὲ ἐξέπληξεν ἡ διακοπή του κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, καθ’ ὅν τρόπον μάλιστα ἐγένετο, νὰ τοῦ εἴπω τοῦτο: Οὐδεμία δυνατότης ὑπῆρχε, νὰ εἶναι ἀκριβῶς προκαθωρισμένη ἡ χρονολογία, ἔστω καὶ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου εἶχε λάβει τὴν ἀπόφασιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἶπεν ὅτι, διὰ τὴν Κυβέρνησιν ἡ ἀναπροσαρμογὴ ἦτο εἰλημμένη ἀπόφασις καὶ ἦτο πρᾶξις πρὸς τὴν ὁποίαν ἐβαίνομεν, ἀλλὰ τὸ θέμα τῆς ἀκριβοῦς ἡμερομηνίας, εἶναι θέμα πολὺ μεταγενέστερον. Ποῖος θὰ ἦτο ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἀνελάμβανε τὴν εὐθύνην νὰ σταματήσῃ τὴν χρηματοδότησιν προϊόντων μὲ τὴν πρόβλεψιν ὅτι ἠμπορεῖ ἡ ἀναπροσαρμογὴ νὰ γίνῃ τὸν Ἀπρίλιον ἢ τὸν Μάϊον; Καὶ ἐὰν ἀπεφασίζετο ἡ ἀναπροσαρμογὴ νὰ γίνῃ εἰς τὸ τέλος Μαΐου, τί θὰ ἐγίνετο; Δὲν τὸ ἤξευρε κανείς. Περιορίζομαι εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, διότι τὰ ἄλλα, τὰ ἀφορῶντα τὰ 650 δισεκατομμύρια καὶ τὸ ἄλλο, τὸ τί ποσὰ ἐκέρδισαν ἐκ τῆς ἀναπροσαρμογῆς, τὰ θέματα αὐτὰ θὰ τὰ ἐξετάσω βραδύτερον, εἰς ὁμιλίαν μου. Περιωρίσθην νὰ δώσω ἀπάντησιν μόνον εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησε καὶ σᾶς καὶ τοὺς ἄλλους συναδέλφους.

§124Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ δηλώσω εἰς ἀπάντησιν, ὅτι τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἔχω ἐπικαλεσθῆ, τοὺς ἤντλησα ἀπὸ ἐπίσημα στοιχεῖα.

§125Γ. ΜΟΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, κ. συνάδελφοι, εἶπεν ἀκόμη ὅτι εἶχε καταρτίσει καὶ ἐπιτελεῖον ἐπιλέκτων συνεργατῶν, διὰ τοῦ ὁποίου παρεσκευάζετο τὸ μέγα τοῦτο μέτρον. Εἰς τὸ ἐπιτελεῖον τοῦτο, μᾶς εἶπεν, ὅτι προέχουσαν θέσιν εἶχεν ὁ κ. Διοικητὴς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Δὲν θέλω νὰ κρίνω τὸν ἄνδρα, ὁ ὁποῖος κατώρθωσε δυσὶ κυρίοις δουλεύειν, νὰ ἐξυπηρετῇ διὰ τῆς μιᾶς χειρὸς τὴν Κυβέρνησιν, τῆς ὁποίας ἦτο ὁ οἰκονομικὸς σύμβουλος, καὶ διὰ τῆς ἄλλης τὴν Ἀντιπολίτευσιν, τῆς ὁποίας εἶχε γίνει πληροφοριοδότης καὶ ἐμπιστότερος μυστικὸς σύμβουλος. Ἀλλὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐξῆρε καὶ ἐξύμνησε καὶ τὴν ἠθικὴν ἀνασυγκρότησιν, τὴν ὁποίαν ἐπετέλεσεν ὁ Συναγερμός. Πιστεύω καὶ ἐγὼ ὅτι εἶναι ἀνάγκη ζωτικὴ διὰ τὸν τόπον αὐτὸν νὰ ἐπιβληθῇ μία ἠθικὴ τάξις πραγμάτων καὶ νὰ κάτσῃ κάθε κατεργάρης στὸν μπάγκο του, διότι εἶναι ἀτυχῶς πολὺ κατεργάρηδες!.....Διότι πιστεύω ὅτι ὁ ἐχθρὸς δὲν εἶναι πλέον ἐκτὸς τῶν πυλῶν, εἶναι ἐντὸς τῶν πυλῶν καὶ τρέφεται ἀκριβῶς ἀπὸ πνιγηρὰς ἀναθυμιάσεις τῆς βαρείας ἀτμοσφαίρας, ἡ ὁποία ἔχει δημιουργηθῆ. Ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργῶν τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ δι’ αὐτοῦ τὴν Κυβέρνησιν, ποῦ εὑρίσκεται, ποῦ γῆς πλανᾶται καὶ ποῦ βόσκει ἡ ἠθικὴ αὐτὴ ἀνασυγκρότησις, ὅταν οἱ ἱεροκήρυκες καὶ οἱ ἱεροφάνται αὐτῆς ἀνομολογοῦν καὶ διαλαλοῦν ὅτι καλλιεργοῦν ἐπιμόνως τοιαύτας ἀθεμίτους σχέσεις καὶ τόσον παρανόμους καὶ παρὰ φύσιν συμβιώσεις;!! Κύριοι, ἀναγνωρίζω καὶ σπεύδω νὰ ἀναγνωρίσω ὅτι οἱ φόβοι, τοὺς ὁποίους εἶχον διατυπώσει διὰ τὴν περίφημον ἀναπροσαρμογήν, τὴν ὑποτίμησιν, δὲν ἐπηλήθευσαν πλήρως. Εἶχον καὶ ἐγὼ πάντοτε τὴν ἀντίληψιν, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προέχει, τὸ ὁποῖον κεῖται ὑπεράνω ὅλων εἶναι ἡ πίστις πρὸς τὸ Κράτος, ἡ πίστις πρὸς τὸ Ἐθνικὸν νόμισμα, ἡ πίστις πρὸς τὸν λαόν μας καὶ εἰς τὴν ἐργασίαν αὐτοῦ. Καὶ δὲν νομίζω ὅτι ἡ πίστις αὐτὴ ἐξυπηρετεῖται ὅταν μίαν καλὴν πρωΐαν, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶχον πίστιν εἰς τὴν δραχμήν, τὴν εἶδον νὰ περικόπτεται καὶ φαλκιδεύεται ἡ περιουσία των καὶ ἀντιθέτως, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἄπιστοι Θωμάδες καὶ ἐπίστευαν εἰς τὸν χρυσόν, εἶδον διπλασιαζόμενα τὰ κεφάλαιά των. Ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ σημείου τούτου μέχρι τοῦ νὰ ἀναγορευθῇ ἡ ἀναπροσαρμογή, ἡ ὑποτίμησις δηλαδὴ καὶ καρατόμησις τῆς δραχμῆς εἰς ἕνα κοσμοϊστορικὸν γεγονός, εἰς θριαμβευτικὴν ἐπιτυχίαν, εἰς μαγικὸν βότανον θεραπεῦον πᾶσαν νόσον καὶ μαλακίαν καὶ καλὸν πρὸς ἐξαγωγὴν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ παράδειγμα πρὸς μίμησιν εἰς ὅλας τὰς χώρας τῶν 5 Ἠπείρων, ἡ ἀπόστασις εἶναι μεγάλη. Ὑποτιμήσεις εἰς τὸν τόπον μας, δόξα τῷ Θεῷ, ἀπὸ τὸ 1920 ἔγιναν σωρηδόν. Καμμίαν ὅμως προκοπὴν δὲν εἴδομεν. Καὶ σήμερον δὲν ἠξεύρομεν τὶ τέξεται ἡ ἐπιοῦσα. Ἡ Τουρκία, τὸν παρελθόντα Σεπτέμβριον, καθώρισε διαφορετικὴν τιμὴν συναλλάγματος διὰ τὰ γεωργικά της προϊόντα. Ἐφήρμοσε δηλαδὴ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἴχαμεν ἡμεῖς καὶ διὰ τῆς «ἀναπροσαρμογῆς» κατηργήσαμεν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἶπε κάτι τὸ ὀρθόν, ὅτι ἡ κοινωνικὴ καὶ ἡ οἰκονομικὴ ἰσορροπία ἀποτελεῖ προϋπόθεσιν τῆς στρατιωτικῆς ἰσχύος. Εἶναι σοφὰ λόγια. Ἀλλὰ ὑπάρχει αὐτὴ ἡ κοινωνικὴ ἰσορροπία σήμερον, ὅταν βλέπωμεν νὰ διαμαρτύρωνται καὶ νὰ βογγοῦν αἱ τάξεις τῶν δραχμοδιαίτων, τῶν ἐργατῶν, τῶν πτωχῶν καὶ κανεὶς δὲν ξεύρει ὡς ποῦ ἠμπορεῖ νὰ φθάσῃ ἡ δυσφορία καὶ ἡ δυσαρέσκειά των; Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἔτος τοῦ ἀγρότου, εἶχον νὰ προσθέσω ἀκόμη τοῦτο. Εἰς τὴν περιφέρειαν Φλωρίνης, ὑπὸ τῶν Ἐπιτροπῶν διατιμήσεως καθωρίσθη ἐπίσημος τιμὴ τοῦ σίτου, τοῦ ἀγοραζομένου ὑπὸ τῶν ἀλευρομύλων διὰ λογαριασμὸν τῆς συγκεντρώσεως, εἰς τὸ ποσοστὸν τῶν 30%, καθωρίσθη ἡ τιμὴ αὐτὴ εἰς 2.700 δραχμὰς μόνον καὶ τώρα ἐσχάτως ηὐξήθη εἰς 2.900 δραχμάς. Αὐτὴ ἡ ἀγορὰ γίνεται διὰ λογαριασμὸν τῆς συγκεντρώσεως καὶ τὸ σιτάρι αὐτό, τὸ ὁποῖον τὸ Κράτος τὸ παίρνει εἰς τὴν τιμὴν τῶν 2.700 καὶ 2.900, τὸ χρεώνει εἰς τὸν ἴδιον μύλον δι’ ἁπλῆς λογιστικῆς πράξεως, τὸ χρεώνει 4.195 δραχμάς. Δὲν ξεύρω ἂν αὐτὸ λέγεται προστασία τοῦ ἀγρότου. Ἀλλὰ ἀσφαλῶς εἶναι αἰσχροκέρδεια, ἡ ὁποία ἐὰν διεπράττετο ἀπὸ ἕνα ἔμπορον ἢ ἕνα ἰδιώτην, θὰ τὸν ὡδηγοῦσαν πλησίστιον εἰς τὸ ἐδώλιον τοῦ αἰσχροδικείου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, παρέλειψε ν’ ἀναφέρῃ κατὰ τὴν ἀγόρευσίν του καὶ νὰ θριαμβολογήσῃ καὶ ἕνα ἄλλο ρωμαλέον μέτρον, τὸ ὁποῖον προηγήθη τῆς ὅλης πολιτικῆς του, ἐννοῶ τὴν περίφημον συγχώνευσιν τῶν δύο Τραπεζῶν. Τοὐλάχιστον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, συνεπέστερος, γράφει εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅτι ἡ συγχώνευσις τῶν Τραπεζῶν δὲν ἀπέδωσε μέχρι σήμερον ἀποτελέσματα, ἀλλὰ ὑπάρχουν πολλαὶ ἐλπίδες, ὅτι εἰς τὸ μέλλον θὰ ἀποδώσῃ, εἰς τὸ μέλλον, τὸ ὁποῖον, ὡς γνωστόν, ἦτο πάντοτε ἄδηλον καὶ ἀόρατον. Ἀλλὰ τοὐλάχιστον, ὁ κύριος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ θὰ ἠμποροῦσε νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, ποῖα ἦσαν τὰ ἀποτελέσματα τῆς συγχωνεύσεως ἐπὶ τῆς νέας Τραπέζης, ηὐξήθησαν, ἐπολλαπλασιάσθησαν αἱ τοποθετήσεις, ηὐξήθησαν αἱ καταθέσεις; Πληροφοροῦμαι ὅτι ἡ νέα διοίκησις τῆς Τραπέζης ἐξωράϊσε τὸ Ταμιευτήριον τῆς ὁδοῦ Γεωργίου Σταύρου καὶ ἐτοποθέτησεν ἐντὸς αὐτοῦ καὶ ὡραῖα κορίτσια καὶ λέγεται Ταμιευτήριον τῶν ὡραίων διὰ νὰ προσελκύσουν καταθέτας (χειροκροτήματα), οἱ ὁποῖοι ὅμως δὲν φαίνεται νὰ πολιορκοῦν τὸ Ταμιευτήριον. (Γέλωτες). Ὡς γνωστόν, ἡ συγχώνευσις ἔγινε καὶ διὰ λόγους οἰκονομιῶν. Καὶ θὰ ἐνθυμῆσθε ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ μᾶς εἶπεν ὅτι ὑπῆρχον Διευθυνταὶ καὶ Ὑποδιευθυνταὶ τῆς παλαιᾶς πτωχῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, οἱ ὁποῖοι διότι δὲν ἔκαμνον καμμίαν δουλειά, ἀλλὰ μόνον βόλτες εἶχον ὀνομασθῆ «βολταῖροι». Αἴ, λοιπόν, οἱ βολταῖροι αὐτοὶ ηὐξήθησαν κατὰ 2 ἢ 3, ἐπὶ πλέον δέ, εἰς τὰ γραφεῖα των ἔγινεν ἐγκατάστασις καὶ ψυκτικῶν μηχανημάτων AIR CONDI-TION—μολονότι ὅλοι αὐτοὶ οἱ Διευθυνταὶ καὶ Ὑποδιευθυνταί, πραγματικὰ τώρα δὲν κάνουν καὶ μεγάλα πράγματα, δεδομένου ὅτι τὰ πάντα ἐν γούνασι τοῦ κ. Διοικητοῦ κεῖνται, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ λαμβάνῃ γνῶσιν καὶ τῆς τελευταίας ἐγγυητικῆς ἐπιστολῆς ἑνὸς ἐπαρχιακοῦ ὑποκαταστήματος. Ἐπὶ πλέον ἐδόθησαν αὐξήσεις 40% ἀπὸ τὴν νέαν Τράπεζαν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῆς παλαιᾶς Τραπέζης Ἀθηνῶν, μέτρον ἐπιβεβλημένον, ἀλλὰ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἔχει τὴν ἀντανάκλασίν του ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν τῆς νέας Τραπέζης. Ἐδόθησαν περίπου 20 δισεκατομμύρια εἰς τοὺς παλαιοὺς ἀνωτέρους ὑπαλλήλους τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν καὶ Ἐθνικῆς, οἱ ὁποῖοι ἠναγκάσθησαν νὰ ἀποχωρήσουν, ἄλλα τόσα περίπου εἰς τοὺς ἀπολυομένους, ἄλλα πολλὰ δισεκατομμύρια διὰ τὰς συντάξεις των, διότι τὸ Ταμεῖον Προνοίας δὲν ἐπήρκει καὶ ἡ Τράπεζα ἀπὸ τὸ Ταμεῖον τὸ ἰδικόν της πληρώνει τὰ χρήματα καὶ τὰ σπασμένα, εἶναι δὲ τὰ χρήματα αὐτὰ ἀρκετὰ διὰ νὰ κινήσουν 8 καὶ 10 ἐπαρχιακὰ ὑποκαταστήματα τῆς Τραπέζης.

§126Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Τὰ κεκτημένα δικαιώματα εἶναι αὐτὰ ποὺ ἐφωνάζατε.

§127Γ. ΜΟΔΗΣ. Σεῖς ἐφωνάζατε δι’ οἰκονομίας καὶ δὲν βλέπω ποῦ εἶναι αὐταὶ αἱ περίφημοι οἰκονομίαι! Παραλλήλως βλέπομεν νὰ γίνεται νέα ἀνακαίνισις τοῦ Κεντρικοῦ Καταστήματος τῆς Τραπέζης, ἐνῷ προπέρυσι εἶχεν ἐνεργηθῆ ἄλλη, κατὰ τὸ «ράβε ξύλωνε καὶ μὴ τελείωνε»!... Δὲν ἠξεύρω πόσα δισεκατομμύρια θὰ στοιχίσουν αἱ νέαι ἐπισκευαί. Ἐκ παραλλήλου ὑλικὰ παλαιὰ ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων ἠχρηστεύθησαν, διότι εἶχον τὴν ἐπικεφαλίδα τῆς παλαιᾶς Ἐθνικῆς Τραπέζης!....Αἱ μόναι οἰκονομίαι, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν, ἀνάγονται εἰς τὰ καλάθια τῶν ἀποχωρητηρίων!... Καὶ ἡ μόνη καινοτομία εἶναι, ὅτι ἡ γαλλικὴ γλῶσσα δίνει καὶ πέρνει εἰς τὸ περιβάλλον τῆς νέας Διοικήσεως τῆς Τραπέζης!...

§128Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν ἐξοδεύουν ἑλληνικά!...

§129Γ. ΜΟΔΗΣ. Δὲν ἐλέχθη τίποτε καὶ διὰ τὴν συγχώνευσιν ἄλλων δύο Τραπεζῶν, ἡ ὁποία εἶναι ἀπότοκος τῆς πρώτης —ἐννοῶ τὴν ἀπορρόφησιν τῆς Λαϊκῆς Τραπέζης ὑπὸ της Ἰονικῆς. Ἀρκετὰ περίεργος καὶ σκανδαλώδεις εἶναι αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις. Ἡ Ἰονικὴ Τράπεζα, ἡ ὁποία ἔχει τὴν ἕδραν εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ ἔχει ἀγγλικὴν ὑπηκοότητα, ἠγόρασε προπολεμικῶς τὴν πλειοψηφίαν τῶν μετοχῶν τῆς Λαϊκῆς Τραπέζης, ὄχι μὲ κεφάλαια καὶ χρήματα ἰδικά της, ἀλλὰ μὲ δάνειον ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος. Ἄξιος ὁ μισθὸς τῶν τότε Διοικητῶν της! Πῆρε ξένη Τράπεζα δάνειον ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, μὲ αὐτὸ ἠγόρασε τὰς μετοχὰς καὶ τὰς κατέθεσεν ἐγγύησιν εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος! Ὅταν ἦλθον οἱ Ἰταλοί, βρῆκαν τὰς μετοχὰς αὐτάς, τὰς ἐπῆραν καὶ ἐπλήρωσαν κάποιαν ἀποζημίωσιν εἰς τὴν Ἰονικὴν Τράπεζαν. Ἀλλὰ τώρα δὲν ἠξεύρω πῶς ἐπιμένουν καὶ ἀξιοῦν νὰ γίνῃ συγχώνευσις — ἀπορρόφησις, ὁπότε Θεὸς ξεύρει τὶ θὰ γίνῃ καὶ μέγα μέρος τῶν ὑπαλλήλων αὐτῆς. Καὶ ἔγινεν ἡ συγχώνευσις χωρὶς νὰ πληρώσουν κανένα φόρον. Εἰς ἐπιβράβευσιν ἡ ξένη Τράπεζα ἀπηλλάγη τῆς κανονικῆς φορολογίας! Μία ξένη Τράπεζα γίνεται κυρία μιᾶς Ἑλληνικῆς Τραπέζης — καὶ ἰσχυρᾶς Ἑλληνικῆς Τραπέζης καὶ χάρις εἰς τὸ ρωμαλέον μέτρον τῆς συγχωνεύσεως, τὸ ὁποῖον προηγήθη διὰ τὰς δύο ἄλλας Τραπέζας, τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν καὶ τὴν Τράπεζαν τὴν Ἐθνικὴν— δὲν πληρώνει τίποτε! Ὑπῆρξε πολὺ λιτὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῶν ἔργων τὰ ὁποῖα θὰ ἐκτελέσῃ, τοῦ περιφήμου προγράμματος τῶν ἔργων Ἀνασυγκροτήσεως, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει ὅλους μας. Ὑποθέτω ὅτι ἡ μετάβασίς του εἰς τὰς πρωτευούσας ὅλου τοῦ κόσμου αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν σκοπὸν εἶχε. Δὲν μᾶς εἶπε ποῖα ἔργα θὰ γίνουν, πῶς θὰ γίνουν καὶ ποία σειρὰ θὰ ἀκολουθηθῇ. Διὰ τὴν Πτολεμαΐδα εἶπεν ὅτι ἔχει ἀποτελματωθῆ—πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ ἀκριβές. Ἀλλὰ κατὰ τὸν παρελθόντα Ἰανουάριον ἢ Φεβρουάριον μετέβη καὶ ὁ ἴδιος μέχρι Πτολεμαΐδος καὶ ἐδήλωσε τότε ὅτι τὸ ἔργον θὰ προωθεῖτο, ἐπέρασαν ὅμως δέκα ὅλοι μῆνες καὶ τίποτε ἀπολύτως δὲν ἔγινε. Τὴν 20ὴν Ἰουνίου, ὅταν ἐπέστρεψεν ἀπὸ τὴν Ἀμερικήν, διεκήρυξεν εἰς τὸν ραδιοφωνικόν του λόγον, ὁ ὁποῖος ἐξετυπώθη εἰς φυλλάδιον, ὅτι ἐντὸς δύο μηνῶν θὰ ἐγκατασταθῇ τὸ ἐργοστάσιον τὸ λεγόμενον θερμικόν, τὸ παραγωγικὸν ἠλεκτρισμοῦ. Τίποτε πάλιν δὲν ἔγινε. Οὔτε κἂν ἀρχὴ ἐκτελέσεως! Τώρα τὶ θὰ γίνῃ ἀκριβῶς; Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπε—καὶ πολὺ ὀρθῶς—ὅτι ἀπεκαλύφθησαν νέα στρώματα παχύτατα λιγνίτου εἰς τὴν Πτολεμαΐδα, τὰ ὁποῖα τῆς ἐξασφαλίζουν δυνατότητα πολὺ μεγαλυτέραν ἐκείνης, ἡ ὁποία εἶχεν ὑπολογισθῆ ἀρχικῶς. Τὶ θὰ γίνῃ, λοιπόν, μὲ τὴν Πτολεμαΐδα; Εἰς τὰς ἐφημερίδας εἴδομεν ὅτι ἐνδιαφέρονται ἕνας Ἕλλην ἐπιχειρηματίας ἰδιώτης καὶ ὁ Οἶκος Κρούπ, ὅτι τὸν λιγνίτην αὐτὸν τὸν θέλουν διὰ τὰ ἔργα ἐκκαμινεύσεως τοῦ νικελίου εἰς τὴν Λάρυμναν. Ἐρωτᾶται: θὰ παραχθῇ καὶ κώκ; Θὰ παραχθοῦν καὶ μπριγκέτες; Θὰ παραχθῇ σύμφωνα μὲ τὴν παλαιὰν ἰσχύουσαν σύμβασιν, εἰς ποσότητα 600 χιλιάδων τόννων; Θὰ τροποποιηθῇ ἡ σύμβασις; Εἰς ποῖον σημεῖον; Πέρυσιν, ὅταν ἦλθεν ἐδῶ ἡ Γιουγκοσλαβικὴ Ἀποστολή, ὁ Ὑπουργὸς Τέμπο μοῦ εἶπε — καὶ τὸ ἐπεβεβαίωσε καὶ ὁ Γιουγκοσλάβος Πρεσβευτὴς — ὅτι ἡ Γιουγκοσλαβία εἶχεν ἐγκαταστήσει καὶ θέσει ἐν λειτουργίᾳ εἰς τὴν Βοσνίαν ἐργοστάσιον παραγωγῆς πεντακοσίων χιλιάδων τόννων κὼκ ἐτησίως ἀπὸ λιγνίτην καὶ ὅτι ἔχει ὑπὸ ἀποπεράτωσιν ἕτερον ἐργοστάσιον παραγωγῆς διακοσίων πεντήκοντα χιλιάδων τόννων κώκ. Εἶπεν ὅτι τοῦτο παράγει τὸ κὼκ βάσει ἐφευρέσεως Γιουγκοσλαβικῆς, ἀλλ’ εἶναι κοινὸν μυστικὸν ὅτι, ἡ Ἀνατολικὴ ἰδίως Γερμονία, εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτὸ ἔχει ἐπιτελέσει θαύματα καὶ παράγει κὼκ ἀρίστης ποιότητος ἀπὸ λιγνίτην. Καὶ δι’ αὐτὸ ἐγκατέστησεν ἐργοστάσια παραγωγῆς ἀζώτου τεράστια—ἓν ἐργοστάσιον παράγει ὅσον ὅλα τὰ ἐργοστάσια παραγωγῆς ἀζώτου τῆς Ἰταλίας. Τὶ θὰ γίνῃ εἰς τὸν τόπον μας; Θὰ παράγωμεν καὶ κώκ; Δὲν θὰ παράγωμεν; Πληροφοροῦμαι ὅτι ἡ Γιουγκοσλαβία ἐζήτησεν εἰς τὸν λιμένα τῆς Θεσσαλονίκης χῶρον διὰ νὰ ἐξαποστέλλῃ εἰς τὴν Αἴγυπτον καὶ τὰς ἄλλας χώρας τῆς Μέσης Ἀνατολῆς κὼκ παραγωγῆς ἀπὸ τὸν λιγνίτην τὸν ἰδικόν της. Ἡ Πτολεμαῒς παρέχει δυνατότητας εὐθηνοτέρας ἀπὸ κάθε ἄλλην χώραν παραγωγῆς καὶ μπριγκέτας καὶ κὼκ ἀπὸ τὸν ἰδικόν της λιγνίτην. Θὰ τὸν ἀφήσωμεν ἐπ’ ἄπειρον τὸν θησαυρὸν αὐτὸν νὰ κοιμᾶται νεκρός; Τὸ ἐργοστάσιον τοῦ ἀζώτου θὰ γίνῃ; Πῶς θὰ γίνῃ; Θὰ εἶναι ἰδιωτικόν; Θὰ εἶναι τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης; Θὰ εἶναι τῶν πολλῶν ἀγροτῶν καὶ συνεταιρισμῶν, οἱ ὁποῖοι καὶ ἀπέδωσαν ἤδη τὴν σχετικὴν προσφοράν; Ὅλα αὐτὰ παραμένουν ἐκκρεμῆ. Εἰς τὸν ἀπολογισμόν του ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ παρέλειψε νὰ μᾶς διαφωτίσῃ, ἂν καὶ τὸ θέμα εἶναι σπουδαιότατον καὶ μᾶς ἐνδιαφέρει ὅλους ζωηρότατα. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὁμιλῶν εἶπεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπέτυχε κάτι ἄλλο, ἐντελῶς ἐξαιρετικόν. Ἀξιοποίησε τοὺς ἀγῶνας καὶ τὰς θυσίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, αἱ ὁποῖαι πάντοτε εἶχον παραγνωρισθῆ. Εἶναι ἀτυχῶς ἀληθές, ὅτι τὰ καταφέραμε τὴν ἐπιοῦσαν μεγάλου πολέμου νὰ παραμείνωμεν ἐκτὸς νυμφῶνος καὶ κατηντήσαμεν ἱππόται ἀγωνισθέντες καὶ θυσιασθέντες διὰ τὰ μαῦρα μάτια τῆς Δουλτσινέας. Ἀλλὰ πῶς ἆρά γε ἐπετεύχθη αὐτὴ ἡ μεγάλη ἀξιοποίησις τῶν θυσιῶν; Δὲν μᾶς τὸ εἶπε. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον βλέπομεν εἶναι ὅτι ἡ ἀξιοποίησις ἐπραγματοποιήθη διὰ τῆς παραιτήσεώς μας ἀπὸ κάθε ἀξίωσιν Ἑλληνικὴν τόσον ὡς πρὸς τοὺς τέως ἐχθρούς, Γερμανίαν καὶ Ἰταλίαν, ὅσον καὶ πρὸς τὴν φίλην Ἀμερικήν, διὰ τὴν συνέχισιν τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Εἶχα θίξει καὶ ἄλλοτε τὸ ζήτημα τῶν ἀπαιτήσεών μας ἀπὸ τὴν Γερμανίαν καὶ τὴν Ἰταλίαν. Εἰς τὰς 14 Μαρτίου 1942 συνήφθη συμφωνία μεταξὺ τῆς τότε Κυβερνήσεως τοῦ μακαρίτου Τσολάκογλου καὶ τοῦ Κοτζαμάνη καὶ τῶν ἐκπροσώπων Γερμανίας καὶ Ἰταλίας, διὰ τῆς ὁποίας ἀνελάμβανεν ἡ Ἑλλὰς νὰ χρηματοδοτῇ τὸν στρατὸν κατοχῆς, μέχρι ποσοῦ 1500 ἑκατομμυρίων δραχμῶν κατὰ μῆνα. Τὸ ἐπὶ πλέον τοῦ ποσοῦ τούτου, τὸ ὁποῖον θὰ ἐχρειάζοντο τὰ στρατεύματα κατοχῆς διὰ τὰς ἀνάγκας των, ἐχαρακτηρίσθη ὡς προκαταβολὴ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος πρὸς τὰ δύο αὐτὰ κράτη τὴν πληρωμὴν τῶν ὁποίων ἀνέλαβον αἱ δύο χῶραι δι’ εἰδικῆς ἄλλης συμφωνίας τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1942. Ἀνέλαβον δηλαδὴ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ πληρώσουν τὰ ἐπὶ πλέον τῶν 1500 ἑκατομμυρίων μηνιαίως καταβληθέντα, νὰ τὰ πληρώσουν ἀπὸ τοῦ Μαρτίου 1943 δι’ ἐμπορευμάτων εἰσαγομένων ἀπὸ τὴν Γερμανίαν καὶ τὴν Ἰταλίαν, ὁ δὲ Νοϋμπάχερ εἶπεν ὅτι ἐν ἀνάγκῃ καὶ διὰ χρυσοῦ θὰ ἐγίνετο ἡ πληρωμή. Καὶ ἦτο δικαία ἡ ἀξίωσις ἐκείνη, διότι ἡ Ἑλλὰς εἶχε γίνει τότε καὶ βάσις πολεμικῶν ἐπιχειρήσεων εἰς τὴν Ἀφρικὴν καὶ κατ’ οὐδένα λόγον ἐπετρέπετο ἡ πτωχὴ Ἑλλὰς νὰ πληρώνῃ τὰ ἔξοδα καὶ τὰ σπασμένα τῆς ἐκστρατείας τοῦ Ἄξονος εἰς τὴν Ἀφρικήν. Ἡ ὑποχρέωσις αὐτὴ ἀνεκινήθη καὶ εἰς τὸ Παρίσι κατὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συνθήκης εἰρήνης μὲ τὴν Ἰταλίαν. Τότε ἡ Ἑλληνικὴ ἀντιπροσωπεία ἐπέμεινε καὶ ἐζήτησε τὴν πληρωμήν, διετύπωσε δὲ μάλιστα καὶ μίαν τροπολογίαν σχετικήν. Ἰδοὺ τὸ κείμενον εἰς τὴν Γαλλικήν. Σᾶς διαβάζω τὴν Ἑλληνικὴν μετάφρασιν. Λέγει ἡ τροπολογία τῆς Ἑλληνικῆς ἀντιπροσωπείας εἰς τὸ κείμενον τῆς συνθήκης εἰρήνης μὲ τὴν Ἰταλίαν.... (ἀναγινώσκει)....«Ἡ Ἰταλία ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μετρήσῃ εἰς χρυσὸν εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος ἐντὸς τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς θέσεως ἐν ἰσχύϊ τῆς παρούσης Συνθήκης τὸ ποσὸν τῶν 64.800.000 δολλαρίων ἀξίας τοῦ 1938 εἰς τὸ ὁποῖον ἀνέρχονται αἱ προκαταβολαὶ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος εἰς τὰς Ἰταλικὰς Ἀρχὰς κατοχῆς ἐπὶ πλέον τῶν ἐξόδων κατοχῆς τὰ ὁποῖα βάσει τῆς συμφωνίας τῆς 14 Μαρτίου 1942 ἐβάρυνον τὴν Ἑλλάδα». Ἀλλ’ οἱ σύμμαχοι ἐζητοῦσαν νὰ ψηφισθῇ γρήγορα ἡ συνθήκη εἰρήνης μὲ τὴν Ἰταλίαν, ἡ Ἑλληνικὴ ἀντιπροσωπεία ἀνεκάλεσε τὴν τροπολογίαν, ἀλλ’ ἔκαμε καὶ τὴν σχετικὴν ἐπιφύλαξιν. Ἐδήλωσεν ὅτι λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν ὅτι, τινὲς ἀντιπροσωπεῖαι ἐξέφρασαν τὴν ἐπιθυμίαν ὅπως μελετήσουν πληρέστερα τὰ στοιχεῖα τὰ στηρίζοντα τὴν Ἑλληνικὴν κατὰ τῆς Ἰταλίας ἀπαίτησιν καὶ ἐζήτησαν πρὸς τοῦτο προθεσμίαν, ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς ἐδήλωσεν ὅτι ἡ τεταγμένη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τῶν ἐργασιῶν της προθεσμία δὲν ἐπιτρέπει νέαν ἀναβολήν, δηλοῖ ὅτι θεωρεῖ ὅτι τὸ σχέδιον τῆς Συνθήκης δὲν θίγει τὴν Ἑλληνικὴν ἔναντι τῆς Ἰταλίας πίστωσιν, στηριζομένην εἰς τὴν ἀναληφθεῖσαν ὑπὸ ταύτης τὸν Μάρτιον 1942 ὑποχρέωσσιν νὰ πληρώσῃ τὰς προκαταβολὰς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ἐπὶ πλέον τῶν ἐξόδων κατοχῆς καὶ ὅτι ἐπιφυλάσσει εἰς ἑαυτὴν τὸ δικαίωμα νὰ ἀξιώσῃ ἀπὸ τὴν Ἰταλίαν τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεών της διὰ τῆς διπλωματικῆς ὁδοῦ καὶ παντὸς νομίμου μέσου». Ἐπίσης διὰ τὰς ἀξιώσεις μας ἔναντι τῆς Γερμανίας αἱ ὁποῖαι ἀνέρχονται εἰς 160.000.000 δολλάρια τοῦ 1938, διετυπώθη ἐπίσης ἐπιφύλαξις ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς ἀντιπροσωπείας. Καὶ ἐρωτᾶται: Ἔκαμε καμμίαν ἐνέργειαν πρὸς τὴν κατεύθυνσιν ταύτην ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ; Κατεβλήθη καμμία προσπάθεια διὰ τὴν εἴσπραξιν τῶν ὀφειλῶν αὐτῶν, αἱ ὁποῖαι προφανῶς εἶναι ἀναντίρρητοι καὶ βαρύνουν ἀναντιρρήτως τὰς δύο τέως ἐχθρικὰς χώρας; Εἶναι μάλιστα ὑποχρεώσεις, ὄχι κἂν πρὸς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, ἀλλὰ πρὸς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος. Τὸ κῦρος τοῦ Στρατάρχου τὶ ἀπέφερε; Ἡ ἀξιοποίησις τῶν θυσιῶν πῶς ἐπραγματοποιήθη;

§130ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ (ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως). Μήπως ἐκάματε σεῖς τίποτε;

§131Γ. ΜΟΔΗΣ. Πρόκειται σήμερον διὰ σᾶς. Σεῖς εἶσθε ἡ Κυβέρνησις. Τοὐλάχιστον οἱ ἰδικοί μας δὲν ἔλεγαν ὅτι ἔκαμαν ἀξιοποίησιν τῶν θυσιῶν. Τὰ δικαιώματά μας εἶναι ἀναμφισβήτητα. Καὶ αἱ πληγαὶ καὶ αἱ ἀνάγκαι μας εἶναι ἀκόμη περισσότερον ἀναμφισβήτητοι. Κανεὶς δὲν δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ἡ Ἰταλικὴ καὶ ἡ Γερμανικὴ οἰκονομία δὲν ἠμποροῦν νὰ βαστάξουν τὸ βάρος αὐτὸ τῶν μικρῶν σχετικῶς δι’ αὐτὰς ὑποχρεώσεων. Ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις ἀνέλαβεν ἑκουσίως νὰ καταβάλῃ περὶ τὸ ἓν δισεκατομμύριον δολλάρια εἰς τὸ Κράτος τοῦ Ἰσραὴλ διὰ τὰς ζημίας καὶ τὰ παθήματα Ἑβραίων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἦσαν κἂν ὑπήκοοι τοῦ Ἰσραήλ.

§132Ε. ΝΟΥΛΕΛΗΣ. Τὰ δάνεια τὰ δικά μας εἰς χρυσὸν τὰ ἐπληρώσαμεν; Δὲν θὰ γεννηθῇ ζήτημα καὶ δι’ αὐτὰ ἐὰν ζητήσωμεν νὰ μᾶς πληρώσουν καὶ ἐκεῖνοι τὰς ὑποχρεώσεις των;

§133Γ. ΜΟΔΗΣ. Δὲν ὑπάρχουν δάνεια τῶν Γερμανῶν πρὸς ἡμᾶς. Οἱ Γερμανοὶ καὶ οἱ Ἰταλοὶ κατώρθωσαν νὰ ἐξανεμίσουν τὴν δραχμὴν καὶ νὰ ἐπιφέρουν πλήρη νομισματικὴν καὶ οἰκονομικὴν κατάρρευσιν εἰς μόνην τὴν Ἑλλάδα, ἐξ ὅλων τῶν κατεχομένων τότε χωρῶν.

§134Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ ἀπὸ τοῦ 1946–52 Κυβερνήσεις τί ἔκαμαν ὡς πρὸς τὸ κεφάλαιον αὐτό;

§135Γ. ΜΟΔΗΣ. Τὸ 1946 ἔγιναν ἐνέργειαι, ἔγιναν ἐπιφυλάξεις καὶ διετυπώθησαν ἀξιώσεις. Ἐν τῷ μεταξὺ ὑπῆρχεν ἡ ἀμερικανικὴ βοήθεια. Τώρα ποὺ ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια ἐστείρευσε, τώρα τουλάχιστον ἠμπορούσαμε νὰ προβάλωμεν ἐντονώτερον τὰς ἀπαιτήσεις μας αὐτάς, αἱ ὁποῖαι εἶχον ἀνασταλῆ ἀκριβῶς παρεμβάσει τῆς ἀμερικανικῆς πολιτικῆς καὶ διὰ τοὺς σκοποὺς τῆς ἀμερικανικῆς πολιτικῆς.

§136ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ κ. Παπανδρέου τὶ ἔκαμεν ὅταν μετέβη εἰς Γερμανίαν;

§137Γ. ΜΟΔΗΣ. Ὁμιλῶ ἐπὶ τῶν δηλώσεων τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Εἰς τὴν Γερμανίαν, κύριοι ὁ κύριος Παπανδρέου δὲν ἐπῆγε διὰ νὰ ζητήσῃ πιστώσεις, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τοποθέτησιν καὶ τακτοποίησιν τῶν καπνῶν μας. Νομίζω, ὅτι καὶ πρὸς τὴν Ἀμερικὴν θὰ ἠδυνάμεθα νὰ εἴμεθα κάπως ἀπαιτητικώτεροι. Βαθυτάτη εἶναι ἡ εὐγνωμοσύνη μας πρὸς τὸν Ἀμερικανικὸν λαόν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχομεν ἡ Ἀμερικανικὴ Συμπολιτεία, εἶναι κἄτι τὸ πρωτοφανὲς εἰς τὰ παγκόσμια χρονικά. Ποτὲ ἄλλοτε δὲν παρεσχέθη τόσον γενναία πρὸς τόσους λαοὺς οἰκονομικὴ βοήθεια. Θὰ ἠμπορούσαμεν ὅμως, κύριοι, νὰ προβάλωμεν τὴν ἀπαίτησιν τῆς ἴσης μεταχειρίσεως, διὰ νὰ δύναται ἡ Ἑλλὰς νὰ τεθῇ εἰς ἴσην μοῖραν, μὲ τὰ ἄλλα κράτη τῆς Εὐρώπης, διότι ἐνῷ ἐπὶ τριετίαν τὰ ἄλλα κράτη τῆς Εὐρώπης ἀνασυγκροτοῦνται, ἡμεῖς ὑφιστάμεθα τὸν συμμοριτοπόλεμον καὶ νέας καταστροφὰς ἐπὶ τῶν παλαιῶν συνεσωρεύαμεν. Καθ’ ὃν τρόπον, ἡ Ἀμερικὴ ἀνέλαβε νὰ διαθέσῃ 1.000.000.000 δολλάρια, διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Νοτίου Κορέας, κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον, θὰ ἠμπορούσαμεν νὰ ὑποβάλωμεν τὴν παράκλησιν, νὰ μὴ τεθῶμεν εἰς ἴσην μοῖραν μὲ τὰ ἄλλα κράτη τῆς Εὐρώπης. Ἀνέγνωσα πρὸ ἡμεοῶν εἰς ξένην ἐφημερίδα ἄρθρον Ἀμερικανοῦ δημοσιολόγου (κ. Κούκ), ὅτι ὅλαι αἱ χῶραι τῆς Εὐρώπης ἀνασυνεκροτήθησαν καὶ μόνη ἡ Ἑλλὰς χώρα πτωχή, εὑρέθη ἐν καθυστερήσει λόγῳ τοῦ συμμοριτοπολέμου καὶ δι’ αὐτὸ τῆς δίδονται ἐφέτος 20.000.000 δολλάρια, ὡς βοήθεια. Γράφει ἐπίσης ὅτι ἡ Τουρκία εὑρίσκεται εἰς οἰκονομίαν ἀνθοῦσαν, καταπληκτικῶς. Ἡ ἄνθησις αὕτη, ὀφείλεται κατὰ μέγα μέρος εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν, καὶ διὰ νὰ μὴ σταματήσῃ, τῆς παρέχονται 50.000.000 δολλάρια! Βλέπομεν ἐν συνεχείᾳ, νὰ προσφέρεται ποσὸν 120.000.000 δολλαρίων, διὰ τὰ ἔργα τοῦ Ἰορδάνου ποταμοῦ. Τὸ ἴδιον συμβαίνει καὶ δι’ ἄλλας χώρας, ἐνῷ δι’ ἡμᾶς, ἔφθασεν ἡ στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ σταματήσῃ ἡ βοήθεια καὶ ἱκανοποιεῖται, διὰ τὸ γεγονὸς αὐτό, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, λέγων, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν τείνει χεῖρα ἐπαιτείας. Φρονῶ, ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, εἰδικῶς, εἶχεν ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην, μεγαλυτέραν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐργασθῇ διὰ παντὸς τρόπου πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν. Κατὰ τὰς ἡμέρας τῶν ἐκλογῶν ἔρριψε καὶ διέδωσε τὸ σύνθημα, «ἐὰν θέλετε Ἀμερικανικὴν βοήθειαν, ψηφίσατε Παπάγον». Καὶ ὁ ἴδιος ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, πέρυσι τὸν Ἰανουάριον εἰς τὸ Ἄργος, κατὰ τὴν Πελοποννησιακὴν περιοδείαν του, μεταξὺ τῶν ἄλλων, ἐξεστόμισε: Ζητοῦν οἱ Κυβερνῶντες αὔξησιν τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, ἀλλὰ καὶ 300 καὶ 400 καὶ 500.000.000 δολλάρια ἐὰν τοὺς δώσουν, θὰ τὰ φᾶνε!» Δὲν γνωρίζω, ἐὰν αὐτὰ τὰ ἀνήκουστα καὶ τερατώδη τὰ ἐλησμόνησεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Πάντως ὅμως εἶναι φράσεις, αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦν καὶ μερικὰς ὑποχρεώσεις, τοὐλάχιστον δι’ ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος ἄφησε νὰ τοῦ ξεφύγουν ἀπὸ τὸ ἕρκος τῶν ὀδόντων. Ἡ Κυβέρνησις ἡ σημερινή, ἡ «Ἰσχυρά», ἡ «Σταθερά», ἡ «Παντοδύναμος», ὤφειλε νὰ ἐπιδιώξῃ καὶ ἔπρεπε νὰ ἐπιτύχῃ βοήθειαν τοὐλάχιστον ἴσην πρὸς τὴν περυσινήν, νὰ μὴ ἐπαναπαυθῇ δὲ εἰς τὰ ψιχία τῶν 20.000.000 δολλαρίων. Ἠναγκάσθη τώρα ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ νὰ περιτρέξῃ τὰς Εὐρωπαϊκὰς πρωτευούσας εἰς ἀναζήτησιν πιστώσεων τοκοφόρων διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων. Τὸ γεγονὸς τοῦτο, σημαίνει, ὅτι ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια εἰς τὸν τόπον μας, δὲν ἀπέδωσεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπρεπε καὶ ἀνεμένετο νὰ ἀποδώσῃ. Μὴ λησμονοῦμεν, ὅτι καὶ τὸ μικρότερον καὶ ἀσημότερον ἑλληνικὸν ἔργον, ἔπρεπε νὰ ἐγκριθῇ ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον Ἀμερικανὸν ἀντιπρόσωπον. Διὰ τὸ θερμικὸν ἐργοστάσιον τῆς Πτολεμαΐδος, εἶχε δηλώσει τὸ 1950, ὁ τότε Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κ. Τσουδερός, ὅτι ἐπίκειται ἡ ἔγκρισίς του ἀπὸ τὴν Οὐασιγκτῶνα. Ἐπέρασαν ὅμως τρία χρόνια, καὶ ἡ ἔγκρισις αὐτή, δὲν ἐδόθη. Ἡ περυσινὴ Κυβέρνησις, ἐχάλασε τὸν κόσμον, διὰ νὰ ἀρχίσῃ ἡ ἀνέγερσις τοῦ ἐργοστασίου τοῦ ἀζώτου, ἀλλὰ καὶ ἡ ἔγκρισις αὕτη δὲν ἐδόθη. Ὀφείλομεν νὰ εἴμεθα εἰλικρινεῖς πρὸς τοὺς Ἀμερικανούς, διότι ἡ ἀλήθεια εἶναι καὶ ἡ βάσις κάθε φιλίας καὶ συμμαχίας. Θὰ σᾶς ἀπασχολήσω καὶ δι’ ὀλίγων καὶ μὲ τὸ Στρατιωτικὸν θέμα. Βεβαίως, ἐγένετο κάποια οἰκονομία εἰς τὸν Στρατόν, ἀλλὰ βλέπομεν ἀκόμη νὰ ὑπάρχουν Γενικὰ Ἐπιτελεῖα Ἐθνικῆς Ἀμύνης, Γενικὰ Ἐπιτελεῖα Στρατοῦ, Γενικὰ Ἐπιτελεῖα Ναυτικῶν, Γενικὰ Ἐπιτελεῖα Ἀεροπορίας κλπ. Εἰς τὴν Τουρκίαν καὶ τὴν Γιουγκοσλαβίαν τοὺς πλησιεστέρους συμμάχους ὑπάρχει ἓν μόνον Ἐπιτελεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ Διοικήσεις τῶν ἄλλων ὅπλων. Ἐν συνεχείᾳ βλέπομεν κλάδους καὶ παρακλάδους νὰ αὐξάνωνται καὶ νὰ πληθύνωνται, καὶ εἰς κάθε γωνίαν τῶν Ἀθηνῶν νὰ στεγάζεται ἕνα παράρτημα Γενικοῦ Ἐπιτελείου ἢ στρατιωτικοῦ γραφείου. Νομίζω, ὅτι πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν, ἠδύνατο νὰ πραγματοποιηθῇ σοβαρὰ οἰκονομία. Ἀλλὰ πέραν τούτων καὶ εἰς τὰ τάγματα σήμερον ὑπάρχει χωριστὴ διαχείρισις, εἰδικὸς ἀξιωματικὸς στρατολογίας, χωριστὸν Ταμεῖον, τὰ ὁποῖα ἄλλοτε δὲν ὑπῆρχον εἰμὴ μόνον εἰς τὰ συντάγματα. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀποπεμφθέντας ἀξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι εἶχον κάμει μίαν μικρὰν «πταισματικὴν παράβασιν» τοῦ κανονισμοῦ, ὅπως ἐχαρακτηρίσθη τὸ βοερὸν στρατιωτικὸν κίνημα τοῦ Μαΐου τοῦ 1952, ἂς μὴ λησμονῆτε ὅτι αὐτοὶ μὲν ἐπανῆλθον μετὰ φανῶν καὶ λαμπάδων εἰς τὸν στρατὸν ἄλλοι δὲ ἀπεπέμφθησαν. Οἱ ἀνακληθέντες καὶ βραβευθέντες διότι κατεπάτησαν τοὺς ὅρκους, κανονισμούς, πειθαρχίαν καὶ ὠργάνωσαν χωριστὸν σύνδεσμον καὶ ἕνα στρατιωτικὸν κίνημα εἶναι ἆρά γε καλύτεροι καὶ ἔχουν περισσοτέρας περγαμηνὰς μορφώσεως καὶ πολεμικῆς δράσεως καὶ πείρας ἀπὸ τοὺς σεμνούς, γενναίους καὶ ὑποδειγματικοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ ὑποστρατήγους, Σφέτσος Κατσιμῆτρος, Ἀργυρόπουλος, Καυκᾶς, Τριανταφυλλίδης, καὶ ἡ πλειὰς τῶν ἄλλων ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἦσαν καλοὶ πολεμισταί, ἐξαίρετοι ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι τόσον βαναύσως ἀπεστρατεύθησαν πρὸς μεγάλην ζημίαν πρὸ παντὸς τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς χώρας. (Χειροκροτήματα).

§138Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ὁ κ. Ζίγδης, πρόκειται αὔριον τὴν πρωΐαν νὰ ἀναχωρήσῃ μετὰ τοῦ κ. Μακκᾶ εἰς τὸ Συνέδριον τῶν Βρυξελλῶν, θὰ παρακαλέσω, ἐὰν τὸ Προεδρεῖον συμφωνῇ, νὰ τοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ὁμιλήσῃ ἀπόψε.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον συμφωνεῖ, ἀλλὰ δὲν ἐξαρτᾶται μόνον ἀπὸ αὐτό. Εἶναι ἐγγεγραμμένοι νὰ ὁμιλήσουν κατὰ σειρὰν οἱ κ. κ. Λιβαδᾶς, Καναβαριώτης, Θεοχαρίδης, Παμπούκας καὶ κατόπιν ὁ κ. Ζίγδης. Ἐλπίζω ὅμως ὅτι, οἱ προηγούμενοι εἰς τὴν σειρὰν ἐγγραφῆς κ. κ. συνάδελφοι, ἀπὸ κοινοβουλευτικὴν ἀλληλεγγύην θὰ ἐπιτρέψουν εἰς τὸν κ. Ζίγδην νὰ ὁμιλήσῃ ἀπόψε.

§140Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ, Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ, Σ. ΚΑΝΑΒΑΡΙΩΤΗΣ, Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ.

Μάλιστα, κύριε Πρόεδρε, δεχόμεθα.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ὁ κ. Ι. Ζίγδης, ἔχει τὸν λόγον.

§142Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου νὰ εὐχαριστήσω τοὺς κ. κ. συναδέλφους, ἀλλὰ καὶ τὸ Προεδρεῖον, διότι μοῦ ἐπέτρεψαν νὰ ὁμιλήσω ἐκτὸς σειρᾶς ἀπόψε, δεδομένου ὅτι αὔριον ἀναχωρῶ εἰς Βρυξέλλας διὰ νὰ ἐκπροσωπήσω μετὰ τοῦ συναδέλφου κ. Μακκᾶ τὴν Ἑλλάδα εἰς μίαν Διάσκεψιν ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐλπίζομεν ὅτι κάτι καλὸν θὰ προκύψῃ διὰ τὸν τόπον. Ἀποδέχομαι τὴν ἁβροφροσύνην αὐτὴν μετ’ εὐχαριστιῶν. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἐπὶ τῇ ἐπετείῳ τοῦ 1ου ἔτους ἀπὸ τῆς ἀνόδου της εἰς τὴν ἀρχὴν ἠθέλησε καινοτομοῦσα, νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ νὰ προβῇ εἰς ἀπολογισμὸν τοῦ ἔργου της. Ἐν τούτοις τὸν ἀπολογισμὸν αὐτὸν δὲν τὸν ἀντελήφθη ὡς θὰ ἔπρεπε, ὡς ἀπολογισμὸν ὁδηγοῦντα εἰς συζήτησιν, κριτικὴν καὶ ἐνδεχομένως καταλογισμὸν εὐθυνῶν, ἀλλὰ ὡς ἕνα πανηγυρισμόν, ὡς μίαν εὐκαιρίαν ἐπισήμου ἐπανεκδηλώσεως τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς πλειοψηφίας πρὸς αὐτὴν ὡς εὐκαιρίαν νὰ ἐντυπωσιάσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, διὰ τὰ ἐπιτεύγματά της. Ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἐξειλίχθη ἡ συζήτησις, καὶ δὴ ἡ παρέμβασις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως τὴν 2αν ἡμέραν ἀφ’ ἧς ἐδόθη ὁ λόγος εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν διὰ νὰ «ἀπαντήσῃ» εἰς αὐτήν, ἡ ὁποία ὅμως δὲν εἶχεν ὁμιλήσει ἀκόμη παρὰ μόνον διὰ τοῦ ἑνὸς τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων, ἔδωσεν ἐναργῆ τὴν εἰκόνα τῶν προθέσεων τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἤθελε διὰ τοῦ ἀπολογισμοῦ της νὰ δώσῃ τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ κρίνῃ τὸ ἔργον της. Ἤθελεν ἁπλῶς νὰ αὐτοδιαφημισθῇ καὶ νὰ πανηγυρίσῃ. Ὁ Στρατάρχης Παπάγος ἀγορεύων ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ἀπηυθύνθη πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ τῆς συνέστησε ἵνα συνηθίσῃ νὰ περιμένῃ μὴ ἀντιλαμβανόμενος προφανῶς ὅτι ὁ ἔλεγχος δὲν ἀποτελεῖ ἐκδήλωσιν ἀδημονίας, ἀλλ’ ἀποτελεῖ τὸ λειτούργημα τὸ ὁποῖον τῆς ἐνεπιστεύθη ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Τῆς ἰδίας συγχύσεως ἔνοχος ὑπῆρξε καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὁ ὁποῖος ἀπευθυνόμενος πρὸς τὴν ἀντιπολίτευσιν, ἐπανέλαβε κατὰ τὴν ὁμιλίαν του ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ θὰ μείνῃ εἰς τὴν ἀρχὴν ἐπὶ 12 ἔτη. Θὰ μᾶς ἐπιτρέψῃ ὁ Στρατάρχης νὰ τοῦ ἀνταπευθύνωμεν μίαν σύστασιν: Νὰ συνηθίσῃ ἐφ’ ὅσον εἶναι ὁ ὑπεύθυνος Κυβερνήτης τῆς χώρας εἰς τὴν ἰδέαν ὅτι θὰ δέχεται κριτικὴν τῶν ἔργων τῆς Κυβερνήσεώς του. Αὐτὴ εἶναι ἡ οὐσιαστικὴ ἀντίληψις τῆς Δημοκρατίας καὶ ὑπ’ αὐτὸ τὸ καθεστὼς δυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν ὁμαλῶς, χωρὶς νὰ διατρέξωμεν κινδύνους, τοὺς ὁποίους δὲν θέλω νὰ κατονομάσω τὴν στιγμὴν αὐτήν. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἀπολογία τῆς Κυβερνήσεως περιωρίσθη εἰς τὸ ἔργον 3 Ὑπουργείων.

§143ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ ἀπολογισμὸς, ὄχι ἀπολογία.

§144Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Μάλιστα ὁ ἀπολογισμὸς περιωρίσθη μόνον εἰς τὰ Ὑπουργεῖα τὰ διευθυνόμενα ὑπὸ τῶν 3 ἐπιτελῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Ἡ Κυβέρνησις παρέλειψε νὰ ἀναφερθῇ εἰς τὸ ἔργον τῶν ἄλλων Ὑπουργείων, ἀντιλαμβανομένη προφανῶς τὴν δυσχέρειαν οἱουδήποτε ἀπολογισμοῦ διὰ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας....... Διότι κατὰ τὴν περίοδον τοῦ ἔτους αὐτοῦ κατελύθησαν πράγματι αἱ συνδικαλιστικαὶ ἐλευθερίαι εἰς τὴν χώραν... Δὲν ἐτόλμησεν ἐπίσης νὰ προβῇ εἰς τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ ἔργου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν διότι κατὰ τὸ θαυμάσιον αὐτὸ ἔτος κατελύθη ἡ αὐτοδιοίκησις ἐν τῇ χώρᾳ, ἡ ἐπαναφορὰ τοῦ θεσμοῦ τῶν κομματικῶν Νομαρχῶν μᾶς ὁδηγεῖ κατ’ εὐθεῖαν ἀπὸ τὸ πολιτισμένον καθεστὼς τὸ ὁποῖον εἶχεν εἰσαχθῆ ἀπὸ τοῦ 1949 εἰς τὸ καθεστὼς τῶν μακαριτῶν Βούλγαρη καὶ Δεληγιάννη. Ἀλλὰ παρὰ τὸν περιορισμὸν αὐτὸν τοῦ ἀπολογισμοῦ παρὰ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀποφύγῃ πραγματικὴν συζήτησιν ἐπ’ αὐτοῦ, ἡ Ἀντιπολίτευσις κατώρθωσε νὰ ἐπιβάλῃ τὸν σεβασμὸν τῆς Κοινοβουλευτικῆς τάξεως. Οὕτω ἡ συζήτησις ἔλαβε τὴν ὀφειλομένην ἔντασιν καὶ ὡδήγησεν ἤδη εἰς τὴν ἐξαγωγὴν πολυτίμων συμπερασμάτων. Ἰδίως, ἡ χθεσινὴ βραδυά, ὀφείλω νὰ ὑπογραμμίσω ἦτο ἀπόκτημα διὰ τὴν Βουλὴν καὶ διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Διότι ἐκ τῶν ἀγορεύσεων τῶν ἀξιοτίμων κυρίων Ὑπουργῶν καὶ ἐκ τῶν ἀπαντήσεων τὰς ὁποίας ἔδωσαν εἰς τὰς ἀγορεύσεις τῶν ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, προέκυψαν τρία πράγματα. 1). Ἀπεδείχθη πόσον ἀνεδαφική, ἄδικος καὶ κακόπιστος, ἐν πολλοῖς, ἦτο ἡ κριτικὴ τοῦ Συναγερμοῦ καὶ ἐν τῇ ἀντιπολιτεύσει καὶ ἐν τῇ συμπολιτεύσει ἔναντι τῶν προηγουμένων Κυβερνήσεων. 2) Ἀπεδείχθη ὅτι ἀντὶ νὰ εὑρισκώμεθα πρὸ τῆς διαφημιζομένης ἐπαναστάσεως, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ ἀγκομαχοῦσα προσπαθεῖ νὰ συνεχίσῃ τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον τῆς ἐκληροδότησαν ἐκεῖναι, καὶ δὴ ἡ «παναθλία» Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, καὶ 3) Συμπέρασμα ἐπίσης κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου ἀδιαφιλονίκητον, εἶναι ὅτι ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται ὑπὸ συνεχῆ παραίσθησιν, νομίζουσα ὅτι οἱ πόθοι της εἶναι πραγματικότης. Ἔρχονται οὕτω ἐδῶ Ὑπουργοὶ καὶ ὑποστηρίζουν σοβαρῶς, ἀπὸ τὸ πλέον ὑπεύθυνον βῆμα, ὅτι εἶναι πραγματικότης ὅσα δὲν ἔχουν οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὸ παρελθὸν ἢ τὸ παρὸν καὶ τὰ ὁποῖα ἁπλῶς ὀνειρεύονται ὅτι θὰ πραγματοποιήσουν εἰς τὸ μέλλον. Καὶ προσπαθοῦν διὰ τῆς μεθόδου αὐτῆς νὰ πείσουν τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ὅτι εὑρίσκονται εἰς οἰκονομικὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει μὲ τὴν παροῦσαν. Αὐτὰ εἶναι τὰ βασικὰ συμπεράσματα τῆς χθεσινῆς συζητήσεως καὶ δι’ αὐτὸ τὸ Κοινοβούλιον ἀπέδειξε καὶ πάλιν ὅτι εἶναι ὁ βασικώτερος, ὁ γοησιμώτερος, ὁ ὠφελιμώτερος θεσμὸς τῆς Δημοκρατίας. Ἀπὸ τῆς αἰθούσης αὐτῆς, κύριοι, καὶ ὄχι ἀπὸ τὸ ραδιόφωνον, ὄχι ἀπὸ τὸν διευθυνόμενον τύπον, ὄχι ἀπὸ τὰ μπαλκόνια καὶ ἀπὸ τοὺς πληρωμένους ἀνταποκριτὰς ἢ τοὺς ξένους δημοσιογράφους, οἱ ὁποῖοι ἐπίσης πληρώνονται, ἠμπορεῖ νὰ σχηματίσῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀντικειμενικὴν γνώμην περὶ τῆς Κυβερνήσεως του, περὶ τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι τὸν διοικοῦν. Διὰ τοῦτο ἡ πίστις μας πρὸς τὸ Κοινοβούλιον εἶναι ἀπέραντος, ἀκλόνητος, καὶ διὰ τοῦτο ἐτάξαμεν ἡμεῖς καὶ ὁλόκληρος ἡ Ἀντιπολίτευσις ὡς σκοπόν μας νὰ περιφρουρήσωμεν τοὺς Κοινοβουλευτικοὺς θεσμούς, ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ, διὰ τὰς ἐλευθερίας τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα).

§145Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μήπως κινδυνεύει ὁ θεσμός;

§146Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριοι, θὰ ἀρχίσω τὰς παρατηρήσεις μου ἐπὶ τοῦ ἀπολογισμοῦ τῆς Κυβερνήσεως, πρῶτον ἀπὸ τὸν ἀγαπητόν μου Πρόεδρον καὶ Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τὸν κ. Κανελλόπουλον. Τὸν παρακολουθῶ, ὅπως γνωρίζει, μὲ ἐξαιρετικὸν ἐνδιαφέρον καὶ προσοχήν, πάντοτε ὅταν ὁμιλῇ. Καὶ ἐπειδὴ πράγματι πιστεύω, ὅτι διατηρεῖ ὡς πολιτικὸς τὸν ἄνθρωπον, διὰ τοῦτο λαμβάνω τὰς ὑπὸ τοῦ βήματος τούτου ἀνακοινώσεις του μετ’ ἐξαιρετικῆς σοβαρότητος. Λυποῦμαι, ὅμως, ὅτι ὁ ἀπολογισμός του ὁ προχθεσινὸς μὲ ἔθλιψε φοβερά, ἰδίως ἐπὶ δύο σημείων, καὶ τὸν παρακαλῶ, ὅταν θὰ φύγωμεν ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτήν, νὰ ἐξετάσῃ τὴν συνείδησίν του. Κύριε Ὑπουργέ, ὑπεστηρίξατε, ὅτι ἀπεμακρύνατε ἀξιωματικοὺς ἀπὸ τὸ Στράτευμα, διὰ νὰ τὸ ἀπαλλάξητε ἀπὸ τὴν πολιτικήν. Ποῖοι ἦσαν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί;

§147Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν ὑπεστήριξα τοιοῦτον πρᾶγμα.

§148Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἴπατε, ὅτι ἡ ἀπομάκρυνσις τῶν στρατηγῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπεδίδοντο εἰς αὐτοδιαφήμισιν, εἶχε σκοπὸν ὅπως ἀποκαταστήσῃ τὴν ἀφοσίωσιν τοῦ Στρατοῦ εἰς τὰ ἔργα του. Οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἀπεμακρύνθησαν εἶχον διαπράξει τὸ μοναδικὸν σφάλμα νὰ εἶναι νομιμόφρονες πρὸς τὴν τότε Κυβέρνησιν τῆς χώρας. Ἐπανεγκατεστήσατε εἰς τὸν Στρατὸν ἀντιθέτως ἀξιωματικούς, ὄχι ἀπὸ τοὺς σπουδαιοτέρους, ὄχι ἀπὸ αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι διέπρεψαν ἰδιαιτέρως κατὰ τοὺς προσφάτους ἀγῶνας τοῦ Ἔθνους, ἀξιωματικοὺς ὅμως τῶν ὁποίων ἡ ἀφοσίωσις πρὸς τὸν ἀστέρα τοῦ Στρατάρχου ἦτο τοιαύτη, ὥστε νὰ τοὺς θολώσῃ τὴν κρίσιν τὴν ἡμέραν τῆς παραιτήσεώς του καὶ νὰ προβοῦν εἰς ἕνα στασιαστικὸν κίνημα. Ὁ στρατός, τὸν ὁποῖον δημιουργεῖτε, κ. Ὑπουργέ, εἶναι ἑτεροβαρής. Πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἐπέδειξαν νομιμοφροσύνην ἔναντι τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως ἀπεμακρύνθησαν ὡς πολιτευόμενα, καὶ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἐπανεστάτησαν κατὰ τῆς νομίμου Κυβερνήσεως τῆς Χώρας, διότι ἐνόμισαν, ὅτι ἡ ἀφοσίωσις πρὸς τὸ πρόσωπον τοῦ Στρατάρχου ἦτο ἀνωτέρα τῆς ὑποχρεώσεώς των πρὸς τὴν Πατρίδα, ἐπανῆλθον παρ’ ὑμῶν, ὡς μὴ πολιτευόμενα! Δευτέρα βασικὴ παρατήρησις ἐπὶ τοῦ λόγου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Τὸ θέμα τῆς δίκης τῶν ἀεροπόρων. Ἐθαύμασα πράγματι, πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης κατώρθωσε, λόγῳ μιᾶς ἀποφάσεως τοῦ Ἀναθεωρητικοῦ Δικαστηρίου, νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν ὑπάρχει πλέον θέμα διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Βεβαίως, εἶναι σεβασταὶ αἱ ἀποφάσεις τῶν Δικαστηρίων. Ἀλλὰ καὶ οἱ δικασταὶ εἶναι ἄνθρωποι, καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποπέσουν εἰς πλάνην. Εἶναι ἄλλωστε ἡ ἱστορία ὡρισμένων ἀποφάσεων τῶν Δικαστηρίων καὶ ἐδῶ καὶ εἰς ἄλλας χώρας, τόσον γνωστή, ὥστε νὰ μὴ χρειάζεται νὰ εἴπω περισσότερα ἀπὸ τὴν θέσιν αὐτήν. Ἐν τούτοις, κ. Ὑπουργέ, ὡς Κυβέρνησις, ὄχι πλέον ὡς ἄνθρωποι καὶ πολιτικοί, δὲν ἐνοχλεῖσθε ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὑπάρχουν ἄνθρωποι καταδικασμένοι ἀνεκκλήτως παρὰ τοῦ Ἀεροδικείου εἰς θάνατον, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ περὶ κατασκοπείας νόμου, οἱ ὁποῖοι, διὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ἀναθεωρητικοῦ, ἠθωώθησαν διὰ τὴν μεγαλειτέραν κατηγορίαν τοῦ νόμου 509, μέρος τῆς ὁποίας ἦτο ἡ ἄλλη, διὰ τὴν ὁποίαν ὑπέστησαν τὴν καταδίκην αὐτήν;

§149Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Βασίζεσθε ἐπὶ φράσεως, τὴν ὁποίαν δὲν εἶπον. Εἶπον, καὶ παρακαλῶ νὰ διαβάσητε τὰ πρακτικά, ἡ ὑπόθεσις ἀπὸ ἀπόψεως δικαστικῆς ἔκλεισεν. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ μὴ προχωρήσω πέραν αὐτοῦ.

§150Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἶμαι πολὺ ἱκανοποιημένος, ποὺ παίρνω αὐτὴν τὴν ἀπάντησιν, διότι ἀντιλαμβάνομαι, πῶς πρέπει νὰ ἐννοήσουν ὅλοι οἱ Ἕλληνες, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ὑπεύθυνος Κυβέρνησις νὰ θεωρήσῃ, ὅτι ἡ ὑπόθεσις τῶν ἀεροπόρων ἔκλεισε μὲ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἀναθεωρητικοῦ Δικαστηρίου. Χαίρω, διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν διορθώνεται μία ἐντύπωσις, τὴν ὁποίαν πιθανῶς ἐσφαλμένως ἐσχημάτισα. Διότι ὑπάρχουν τὰ ἑξῆς σοβαρὰ θέματα διὰ τὸν Ὑπουργὸν καὶ τὴν Κυβέρνησιν. Τὸ πρῶτον εἶναι ἡ ἀντινομία τῆς ὑπάρξεως καταδίκης ὑπὸ τοῦ Ἀεροδικείου καὶ ἀθωώσεως ὑπὸ τοῦ Ἀναθεωρητικοῦ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα, διὰ νὰ ἀποφευχθῇ αὐτὸς ὁ δικαστικὸς τραγέλαφος.

§151Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Δὲν ὑπάρχει περαιτέρω στάδιον δικαστικῆς ἐρεύνης.

§152Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ φέρῃ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐπιτρέπεται ἡ ἔφεσις ἐπὶ τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς τοῦ Ἀεροδικείου. Δεύτερον θέμα εἶναι, ὅτι ἐγένοντο βασανιστήρια καὶ ὅτι ὑπῆρξαν ἰατροὶ τῆς Ἀεροπορίας, οἱ ὁποῖοι ἐψεύσθησαν. Εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις πρὸ τῶν δύο αὐτῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἀνατρέπουν πᾶσαν ἔννοιαν δικαιοσύνης καὶ πολιτισμοῦ, νὰ μείνῃ ἀπαθὴς καὶ νὰ μὴ προβῇ εἰς τὰς ἐνδεδειγμένας ἐνεργείας;

§153Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἀπεδείχθησαν κατὰ τὴν γνώμην σας. Οὔτε κατὰ τὴν γνώμην τοῦ Ἀντιπροέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου, οὔτε κατὰ τὴν γνώμην τοῦ Δικαστηρίου.

§154Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Λυποῦμαι, διότι ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ἔχω ἀντίθετον γνώμην. Ἄλλωστε οἱ καθηγηταὶ κ.κ. Χρηστέας, Δημητριάδης καὶ ἄλλοι, ἀπεφάνθησαν, ὅτι πρόκειται περὶ βασάνων. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς 2 ἢ 3 κατηγορουμένους, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία. Κύριε Ὑπουργέ, χαίρω, διότι ἤκουσα ἐκ μέρους σας αὐτὴν τὴν διατύπωσιν, διότι θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ σᾶς συστήσω, ὅπως ἐπαναγνώσητε τὰς ἀποφάσεις καὶ τὰ πρακτικὰ τοῦ Δικαστηρίου, ὁπότε θὰ διαπιστώσετε δύο πράγματα. Πρῶτον, ὅτι ἐγένοντο βασανιστήρια καὶ δεύτερον, ὅτι ἰατροὶ τῆς Ἀεροπορίας ἐψεύσθησαν. Τὰ γεγονότα ἀπεδείχθησαν ἐν τῷ Δικαστηρίῳ, ἐφ’ ᾧ δημιουργεῖται ἐθνικὸν χρέος διὰ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ διερευνήσῃ, ἐὰν τὰ πράγματα ἔχουν οὕτω καὶ νὰ ἐπιβάλῃ τὰς ἐνδεδειγμένας κυρώσεις. Ἕν ἄλλο σημεῖον, διὰ τὸ ὁποῖον οὐδεμία Κυβέρνησις εἶναι δυνατὸν νὰ μείνῃ ἀδρανὴς καὶ ἀδιάφορος εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἐπὶ 3 μῆνας τώρα, γράφονται εἰς τὰς ἐφημερίδας διάφοροι καταγγελίαι ἐναντίον τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἀεροπορίας καὶ ἐναντίον τῶν Ἀνωτάτων Στελεχῶν της. Ἐὰν αὐταὶ ἐγράφοντο διὰ τὸν τελευταῖον Ἕλληνα πολίτην καὶ δὲν ὑπέβαλλεν οὗτος μήνυσιν, ὅλοι θὰ ἐσκέπτοντο, ὅτι διὰ τῆς σιωπῆς του ἀποδέχεται αὐτὰ ποὺ τοῦ καταγγέλλουν. Καταγγέλλονται φοβερὰ πράγματα, ἐναντίον τοῦ Ἀρχηγοῦ καὶ τῶν Ἐπιτελῶν του καὶ οἱ κύριοι αὐτοὶ δὲν ὑποβάλλουν μηνύσεις.

§155Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Τί κατηγγέλθη ἐναντίον τοῦ Ἀρχηγοῦ, τὸ ὁποῖον....

§156Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τοῦ ἔγραψαν, ὅτι εἶναι ἀγράμματος....

§157Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Ὄχι. Εἶναι ὁ Ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος ἔκαμε τὴν Ἀεροπορίαν. Μὴ τὰ λέτε αὐτά. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§158Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Παρακαλῶ, κύριε Ζίγδη. Ἐγὼ ἐπιτρέπω συνήθως διακοπάς. Ἄλλωστε ἐγὼ δὲν ἀγορεύω, ὅπως κάμνουν τινὲς τῶν κυρίων συναδέλφων. Τί κατηγγέλθη, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον μηνύσεως ἐπὶ συκοφαντίᾳ;

§159Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἀνέμενον τοιαύτην ἐρώτησιν ἀπὸ ὑμᾶς. Προσέξατε ὅμως. Δὲν θέλω, ὅμως, νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία, ὅσον ἀφορᾷ αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐκθέτω. Κατὰ τὸ διάστημα τῶν τελευταίων 2 μηνῶν, κατὰ τὸ ὁποῖον γίνεται ἡ δίκη, ἐὰν ἀναγνώσῃ κανεὶς τὰς ἐφημερίδας, θὰ ἴδῃ ὅτι ἐμφανίζονται ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἀεροπορίας καὶ πολλοὶ ἀνώτεροι Ἀξιωματικοί, ὅτι βασανίζουν διὰ σμηνιτῶν, ὅτι συκοφαντοῦν ὡς κομμουνιστὰς ἐπίλεκτα στελέχη τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, ὅτι εἰς τὸ Δικαστήριον ἐγκαθιστοῦν Γκεστάπο, ὅτι ἐπλαστογράφησαν τὰ πρακτικὰ προγενεστέρας δίκης, ὅτι ἀπέκρυψαν στοιχεῖα τῆς δίκης. Καὶ τί δὲν ἐλέχθη; Δὲν ἐφανταζόμην, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ μοῦ ἔθετε τέτοιο ἐρώτημα, διὰ νὰ τοῦ ἀπαριθμήσω, τί ἐλέχθη. Πέρυσι, κύριοι βουλευταί, συνέβη τὸ ἑξῆς: Ὁ νῦν Γενικὸς Γραμματεὺς τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης, εἶχε μεθ’ ἑνὸς Ἀξιωματικοῦ τοῦ Ναυτικοῦ κάποιαν σύγκρουσιν καὶ τοῦ ἀπέστειλε, διὰ τοῦ Ὑπουργοῦ, ἐξώδικον πρόσκλησιν, ἐντὸς τῆς ὁποίας περιείχετο φράσις, ἡ ὁποία προσέβαλλε τὴν ἰδιωτικὴν καὶ στρατιωτικήν του τιμήν. Ὁ τότε Ὑπουργὸς ἐκάλεσε ἀμέσως τὸν Ἀξιωματικὸν αὐτὸν καὶ τοῦ εἶπεν: Ἐντὸς 24 ὡρῶν πρέπει νὰ ὑποβάλῃς μήνυσιν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φέρῃς τὴν στολὴν τοῦ Ἕλληνος Ἀξιωματικοῦ καὶ νὰ ἀφήνῃς ἄνευ συνεχείας τόσον βαρείας κατηγορίας. Διερωτῶμαι, πῶς εἶναι δυνατὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης νὰ μὴ ἔχῃ ἀγανακτήσει, δι’ ὅσα ἐγράφησαν καὶ ἐλέχθησαν δημοσίᾳ καὶ πῶς δὲν ὑπεχρέωσε τοὺς ἐνδιαφερομένους Ἀξιωματικοὺς νὰ ὑποβάλουν μηνύσεις, ἐναντίον αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι τὰ ἔγραψαν, ἢ τὰ διετύπωσαν προφορικῶς καὶ δημοσίᾳ;

§160Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐναντίον τίνων κατηγοριῶν;

§161Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὁ κ. Τσουκαλᾶς συγκεκριμένως ἔγραψε τὴν 8ην Ὀκτωβρίου πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μείνουν ἀναπάντητα. Ὑπάρχει ἐπιστολή του εἰς τὸ «Βῆμα». Θὰ πρέπει, λοιπόν, ὁ κ. Τσουκαλᾶς ἢ νὰ ψεύδηται καὶ νὰ εἶναι συκοφάντης — ἐν προκειμένῳ δὲν ἐνήργει ὡς συνήγορος — ἢ νὰ ἐκθέτῃ πραγματικὰ γεγονότα. Μέσος ὅρος δὲν χωρεῖ. Κύριε Ὑπουργέ, ὑπάρχει οὕτω ζήτημα ἀεροπορίας, ἡ ὁποία εἶναι καὶ ἰδική σας καὶ ἰδική μας καὶ πρέπει νὰ ἑδραιωθῇ εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ λαοῦ, ὅτι τὸ ὅπλον αὐτὸ εὑρίσκεται πράγματι εἰς τὸ ἐθνικὸν ὕψος, εἰς τὸ ὁποῖον ὅλοι μας θέλομεν νὰ εὑρίσκεται.

§162Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Εἶναι πράγματι εἰς τὸ ἐθνικόν του ὕψος καὶ ὑπάρχει πλήρης ἀσφάλεια καὶ κατοχύρωσις ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικῆς.

§163Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τὸ λέγετε αὐτό, καὶ θέλομεν καὶ ἡμεῖς νὰ τὸ πιστεύωμεν, ἀλλὰ μὲ αὐτὰ ποὺ ἠκούσθησαν κατὰ τοὺς τελευταίους 2 μῆνας καὶ μὲ αὐτὰ ποὺ ἀκούονται ἐδῶ καὶ ἕνα χρόνον, ἔχει δημιουργηθῆ μεγάλη ζημία καὶ εἶναι καιρὸς νὰ λάβετε πρωτοβουλίαν νὰ τὴν ἐπανορθώσετε. Ἐγὼ θὰ εἶμαι ὁ εὐτυχέστερος τῶν θνητῶν, ὅταν πράγματι ἀποδειχθοῦν διὰ μιᾶς εὐθαρσοῦς ἐνεργείας, ὅτι ὅλα αὐτὰ εἶναι σκευωρίαι καὶ συκοφαντίαι. Δὲν ἠμπορεῖτε ὅμως, εἰς τὸ σημεῖον ὅπου ἔφθασε τὸ πρᾶγμα, νὰ ἰσχυρισθῆτε, ὅτι δὲν διαβάζετε ἐφημερίδας, ὅπως ἔκαμεν ἄλλος τις, ἀσκῶν ὑψηλὸν λειτούργημα καὶ ὁ ὁποῖος ὅμως ἤθελε νὰ παρακολουθῇ τί ἔγραφεν ὁ ξένος τύπος. Καὶ ἕνα τρίτον θέμα, ποὺ θὰ ἤθελον νὰ θίξω. Χθὲς ἤκουσα τὸν ἔπαινον ἑνὸς Ἀξιωματικοῦ, τοῦ κ. Μητσάκου. Τὸν ἄνθρωπον αὐτὸν οὔτε τὸν γνωρίζω, οὔτε ἔχω καμμίαν σχέσιν μαζί του. Ἀλλὰ χθὲς ἠναλώθητε εἰς τόσους ἐπαίνους. Σᾶς ἐρωτῶ, λοιπόν, εἶναι, ἢ ὄχι, οὗτος ὁ Ἀξιωματικὸς ὁ ὁποῖος ἠθωώθη διὰ λαθρεμπόριον συναλλάγματος, λόγῳ βλακείας; Εἶναι ἢ δὲν εἶναι; Καὶ ἐὰν πράγματι εἶναι, εἰς τοιοῦτον ἄνθρωπον ἔπρεπε νὰ ἀναθέσητε ἓν τόσον σημαντικὸν ἔργον καὶ τὰ πορίσματά του τὰ ἀποδέχεσθε ἀσυζητητὶ καὶ τὰ ἐμφανίζετε ὡς θέσφατα; (Χειροκροτήματα). Εἶναι, κύριοι, ἀπορίαι ἑνὸς ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος δὲν κάμνει τὴν στιγμὴν αὐτὴν πολιτικήν. Ἁπλῶς σκέπτεται σὰν Ἕλλην καὶ σὰν λογικὸς ἄνθρωπος. Κύριοι, ἀρκοῦμαι ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν ἀεροπόρων εἰς αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις, καὶ θέλω νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης, πέραν τῶν λόγων καὶ τῶν τυπικῶν διαβεβαιώσεων, νὰ ἀντιληφθῇ, ὅτι βαρύταται διαγράφονται αἱ εὐθῦναι του ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς. Ἐὰν δὲν λάβῃ τὴν πρωτοβουλίαν καὶ τὴν ἀπόφασιν νὰ τὴν διερευνήσῃ μέχρι τῆς τελευταίας πτυχῆς, πρὸς δὲ καὶ νὰ ἀναλάβῃ ὅλας τὰς συνεπείας, αἱ ὁποῖαι ἐκ τῆς διευρύνσεως αὐτῆς θὰ προκύψουν, καὶ ἐκεῖνος, ἀλλὰ πολὺ περισσότερον ἡ Ἀεροπορία καὶ πολὺ περισσότερον ἡ Ἑλληνικὴ κοινωνία καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Πατρίς, θὰ ὑποφέρουν. Τὸ λέγω αὐτὸ ἐν πλήρει συνειδήσει τῆς βαρύτητος τῶν λόγων, τοὺς ὁποίους ὑπευθύνω εἰς ἕνα τόσον διακεκριμένον πολιτικὸν ἄνδρα, ὅπως ὁ κ. Κανελλόπουλος. Κύριοι, εἰσέρχομαι ἤδη εἰς τὴν κριτικὴν τοῦ δευτέρου τῶν ἀγορητῶν τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν.

§164Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐπειδὴ ἐτελείωσεν ἡ ἀγόρευσίς σας, ἡ σχετικὴ πρὸς ἐμέ, καὶ ἐπειδὴ ἐθίξατε ἕνα ἀνώτερον ἀξιωματικόν, ἐπειδὴ ἐμνημονεύσατε ἀνώτερον ἀξιωματικόν, ἀσκοῦντα οὐσιῶδες λειτούργημα εἰς τὴν ἀεροπορίαν, θὰ σᾶς ἀπαντήσω δι’ ἐλαχίστων. Εἶπον χθές, ποῖος εἶναι ὁ Διοικητὴς τῆς Σχολῆς Ἀεροπορίας, εἶπον χθὲς ποία ὑπῆρξεν ἡ Ἐθνική του δρᾶσις, εἶπον χθὲς πόσον εἶναι ἐξαίρετον τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐπιτελέσει κατὰ τὴν περίοδον κατὰ τὴν ὁποίαν ἤσκει τὰ καθήκοντά του ὡς Διοικητοῦ τῆς Σχολῆς Τατοΐου. Ἐθεωρήσατε ἀναγκαῖον νὰ ἀναφερθῆτε εἰς μίαν περίπτωσιν, ἀφορῶσαν τὴν προσωπικήν του περιπέτειαν κατὰ τὸ ἔτος 1946. Ἐὰν εἴχατε τὴν καλωσύνην νὰ ἐξετάσητε τὴν περίπτωσιν αὐτὴν καὶ τὴν περιπέτειαν αὐτήν, ὅπως εἶχον ἐνδεχομένως αὐτὴν τὴν διάθεσιν καὶ καλωσύνην ἄλλοι, ἴσως καὶ οὗτος ὁ Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὁ ὁποῖος δὲν ἔκαμε μνείαν τῆς περιπτώσεως Μητσάκου, θὰ διεπιστώνατε, ὅτι οὐδέποτε ὑπῆρξε λαθρέμπορος, θὰ διεπιστώνατε ὅτι κατὰ τὸ ἔτος 1946 ἀσκῶν ὡρισμένην διοίκησιν ἐν Ἑλλάδι, διηυκόλυνε δύο συναδέλφους του εἰς τὴν ἀποστολὴν ἐν Καΐρῳ δι’ ἑνὸς ὑπαξιωματικοῦ, 1300 λιρῶν Αἰγύπτου, τὰς ὁποίας οἱ ἀξιωματικοὶ μετέφερον ἀπὸ τὴν Αἴγυπτον. Πτωχαὶ ἦσαν αἱ οἰκογένειαί των, καταστροφὴ ὑπῆρχεν ἐν Ἑλλάδι καὶ ἐπρόκειτο περὶ 1300 λιρῶν Αἰγύπτου, αἱ ὁποῖαι ἦτο δυνατὸν νὰ μεταβληθοῦν ἐκεῖ εἰς περισσοτέρας χρυσᾶς λίρας, ἐδῶ δὲ εἰς ὀλιγωτέρας. Ὁ περὶ οὗ πρόκειται σμήναρχος, νεώτερος πολὺ τότε, τῇ παρακλήσει των παρέστη ἁπλῶς κατὰ τὴν παράδοσιν τῶν λιρῶν εἰς τὸν ὑπαξιωματικόν, ὁ ὁποῖος μετέβη, δηλαδὴ ὁ περὶ οὗ πρόκειται οὔτε μετέβη, οὔτε μετέφερεν, οὔτε ὑπῆρξε λαθρέμπορος. Ἐπέδειξε μίαν ὑπερβολικὴν καλωσύνην, ἀλλὰ ἀνεκλήθη, διότι ἐπρόκειτο περὶ τυπικοῦ ἀδικήματος, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο δυνατὸν ν’ ἀπαλλαγῇ.

§165ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐὰν ὁ καθεὶς ἐξήγαγε τόσας λίρας, τί θὰ συνέβαινε;

§166Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Διότι, κύριοι συνάδελφοι, προκειμένου περὶ τυπικοῦ ἀδικήματος, ἡ διαπίστωσις τῆς ἀνυπαρξίας δόλου, δὲν εἶναι ἐπαρκὴς διὰ νὰ ἀθωωθῇ ὁ κατηγορούμενος. Ὑπῆρξαν περιπτώσεις καὶ ἐπιστημόνων καὶ ἀκαδημαϊκῶν καὶ καθηγητῶν Πανεπιστημίου, οἱ ὁποῖοι τὴν ἔπαθον αὐτὴν τὴν δουλειά. Ἡ μόνη ἐκ τοῦ νόμου παρεχομένη δυνατότης ἀπαλλαγῆς, διὰ τὴν οὐσιαστικὴν ἀνυπαρξίαν ἀδικήματος, εἶναι αὐτὴ ἡ ὁποία συνοδεύεται μὲ τὴν περίεργον ἐν τῷ Ποινικῷ Νόμῳ φράσιν, τὴν ὁποίαν προηγουμένως ἐμνημονεύσατε. Καὶ οἱ δικηγόροι, οἱ ἀσκοῦντες κυρίως τὴν ἀποστολὴν τοῦ Ποινικολόγου καὶ οἱ Δικασταί, ἐπανειλημμένως εἶχον ζητήσει τὴν μεταβολὴν αὐτῆς τῆς φράσεως, διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν ἕνας δικαστής, προκειμένου νὰ ἠμπορῇ νὰ κρίνῃ μίαν περίπτωσιν, οἵα ἡ παροῦσα, νὰ μὴ χρησιμοποιῇ αὐτὴν τὴν βλακώδη ἔκφρασιν, ἀλλὰ νὰ χρησιμοποιῇ ἔκφρασιν εὐφυᾶ. Δὲν εἶναι νοητὸν ἡ ἀπαλλαγὴ νὰ γίνεται μόνον μὲ μεταφέρουν εἰς τὴν Αἴγυπτον ἕνα ποσὸν λιρῶν. Ἐπομένως θὰ παρακαλέσω, κύριοι συνάδελφοι, μετὰ τὰς ἐξηγήσεις τὰς ὁποίας ἔδωσα, διότι ἠρεύνησα τὴν ὑπόθεσιν, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γνωρίζω αὐτὴν τὴν περίπτωσιν, ἠρεύνησα τὴν περίπτωσιν καὶ διεπίστωσα ὅτι πρόκειται περὶ αὐτοῦ καὶ μόνον καὶ ἐγένετο τόσος θόρυβος καὶ ἐδημιουργήθη τόση φασαρία δι’ αὐτὴν τὴν ἁπλουστάτην περίπτωσιν, ἡ ὁποία πρέπει τὸ πολὺ νὰ χαρακτηρισθῇ περίπτωσις ὑπερβολικῆς καλωσύνης ὡρισμένου ἀξιωματικοῦ ἀπέναντι ὡρισμένων συναδέλφων του, οἱ ὁποῖοι ἠθέλησαν νὰ μεταφέρουν εἰς τὴν Αἴγυπτον ἕνα ποσὸν λιρῶν.

§167Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ἔχομεν καμμίαν δυσκολίαν νὰ δεχθῶμεν τὰ ὅσα μᾶς εἴπατε καὶ πιστεύομεν ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς εἶναι ἐξαίρετος. Δι’ αὐτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξετάσητε τὸ ζήτημα, ἐὰν θὰ ἦτο δυνατόν, δοθέντος ὅτι ἕνας ἀξιωματικὸς ἀκολουθεῖται ἀπὸ τὸ φύλλον ποιότητος, νὰ ἀναφέρετε ὅτι ἀπηλλάγη διὰ λόγους βλακείας. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀναλάβει τὸ φυτώριον τῆς Ἑλληνικῆς Ἀεροπορίας, νὰ ἔχῃ εἰς τὸ μητρῷόν του τοιοῦτον χαρακτηρισμόν. Νομίζω ὅτι ἠμπορούσατε νὰ εὕρητε τὸν τρόπον διὰ νὰ ἀποκατασταθῇ πλήρως τὸ κῦρος του. Θὰ μοῦ ἀπαντήσητε ἴσως, ὅτι ἐτοποθετήθη ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, εἰς τὸν ὁποῖον εἰσηγεῖται τὸ Συμβούλιον Ἀεροπορίας, δὲν εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἔχῃ τὸ φύλλον ποιότητος κάθε ἀξιωματικοῦ, τὸν ὁποῖον τοῦ εἰσηγεῖται τὸ Συμβούλιον Ἀεροπορίας. Ἐκφράζω τὴν γνώμην νὰ ἀποκατασταθῇ ἡ ὑπόθεσις αὐτή.

§168Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Εὐχαριστῶ διὰ τὴν ὑποστήριξιν, ἡ ὁποία εἶναι σοβαρὰ καὶ ἡ ὁποία θὰ μελετηθῇ.

§169Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐὰν ἀνεφέρθην εἰς τὸν περὶ οὗ ὁ λόγος ἀξιωματικόν, ἀνεφέρθην, διότι χθὲς προέβητε εἰς τὸν ἔπαινόν του, χωρὶς νὰ μνημονεύσητε τὸ γεγονὸς αὐτό, τὸ ὁποῖον ἔτυχε τόσον εὐρείας δημοσίας συζητήσεως κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας. Ἐδώσατε μίαν ἐξήγησιν καὶ προσεπαθήσατε νὰ εἰσέλθητε ἐπὶ τῆς οὐσίας τῆς ὑποθέσεως. Ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν ἁρμοδιότητα, οὔτε ἐπιθυμῶ νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν. Ἁπλῶς συμπεραίνω ἀπὸ αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἴπατε, ὅτι πράγματι ὑπάρχει μία ἀπαλλαγὴ λόγῳ βλακείας τοῦ ὡς ἄνω ἀξιωματικοῦ, διὰ τὸ ἀδίκημα τῆς λαθρεμπορίας τοῦ συναλλάγματος. Ἐπανέρχομαι ἐπὶ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐπίσης εὐλαβούμεθα. Ἡ θέσις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν εἶναι ἡ λεπτοτέρα πάσης ἄλλης ἐν τῇ Κυβερνήσει, διότι οἱ λόγοι του ἐπηρεάζουν τὰς διεθνεῖς σχέσεις τῆς χώρας, ἔχουν ἄμεσον ἀπήχησιν ἔξω τῶν ὁρίων της. Εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς νὰ εἶναι περισσότερον παρά ποτε προσεκτικός. Ἀλλὰ περιέργως, ὁ τόσον ἱκανὸς καὶ ἔμπειρος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, αὐτὴν τὴν φοράν μὲ ἀπεγοήτευσε φοβερά, διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους. Παρεσύρθη εἰς ἀνακριβολογίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν διεβεβαίωσε τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ περὶ βάσεων Συμφωνία μετὰ τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως ἦτο ἀναγκαία συνέπεια τοῦ Συμφώνου τοῦ Ν.Α.Τ.Ο. Λυποῦμαι, διότι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔσπευσε νὰ τὸν διαψεύσῃ. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Ι. Τριανταφύλλης). Πράγματι ὁ κ. Παπάγος, ὁμιλῶν τὴν ἑπομένην ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, εἶπεν ὅτι ὁ ἴδιος ἀπέστειλεν ἐπιστολὴν πρὸς τὸν κ. Ἀϊζενχάουερ, διὰ νὰ τοῦ ζητήσῃ νὰ συνάψωμεν αὐτὴν τὴν Συμφωνίαν. Ἐὰν αὕτη ἦτο ἀναγκαία συνέπεια τῆς συμμετοχῆς μας εἰς τὸ ΝΑΤΟ, τί ἐχρειάζετο ἡ ἐπιστολή; Δεύτερον ἐπιχείρημα, ἐπίσης ἀποφασιστικόν. Ἡ Συνθήκη τοῦ ΝΑΤΟ προβλέπει ὄντως περὶ περιπτώσεων παραχωρήσεως βάσεων ἀπὸ τὰ καθ’ ἕκαστον Κράτη. Ἀλλὰ τοῦτο, μόνον κατόπιν ὁμοφώνου ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου. Ἐπειδὴ ἡ ἀπόφασις ἐν τῷ Συμβουλίῳ πρέπει νὰ εἶναι «ὁμόφωνος», ἕπεται ὅτι τὸ κάθε μέλος–κράτος ἔχει δικαίωμα ἀρνησικυρίας. Τοῦτο, προφανῶς, εἶναι καὶ ἡ βασικὴ ἐγγύησις τῆς ἀνεξαρτησίας τῶν κρατῶν–μελῶν. Πῶς εἶναι δυνατὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀγνοῇ ταῦτα καὶ νὰ ἔρχεται ἐδῶ καὶ νὰ μᾶς λέγῃ ὅτι ἡ συμφωνία περὶ βάσεων ἦτο ἀναγκαία συνέπεια τῆς Συμφωνίας τοῦ Ν.Α.Τ.Ο.; Ἐγὼ ἐνθυμοῦμαι ὅτι, ὁ ὁμιλῶν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ κατὰ τὴν κύρωσιν τῆς Συμφωνίας περὶ βάσεων καὶ ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθν. Ἀμύνης, ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξεν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον, τὸν ἠρώτησα, διὰ ποῖον λόγον ἐξεφύγαμεν ἀπὸ τὴν διαδικασίαν τοῦ συμφώνου τοῦ Ν.Α.Τ.Ο., δηλαδὴ τῆς ὁμοφώνου ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου αὐτοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τότε δὲν μοῦ ἀπήντησε, διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους ἐκεῖνος γνωρίζει. Ἀλλὰ μοῦ κάμνει κατάπληξιν ὅτι ἔρχεται τώρα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ προβαίνει εἰς μίαν τοιαύτην ἀνακρίβειαν. Δεύτερον θέμα ἐπὶ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Προσεπάθησε τὰς ἀντιρρήσεις κατὰ τῆς Συμφωνίας τῶν βάσεων νὰ τὰς ἀποδώσῃ, εἴτε εἰς πολιτικὴν ἐναντίον τῆς συμμετοχῆς μας εἰς τὸ Ν.Α.Τ.Ο., εἴτε ἁπλῶς εἰς ταπεινὴν δημαγωγικὴν διάθεσιν ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Κύριοι, ἐπεκρίθη ἡ Σύμβασις, τὴν ὁποίαν ἐκάματε, διότι ἄνευ οὐδενὸς λόγου —καὶ παρὰ τὴν ὕπαρξιν εἰδικῆς Συμφωνίας τῶν κρατῶν τοῦ Ν.Α.Τ.Ο.— παρεχωρήσατε τοιαύτης ἐκτάσεως προνόμια εἰς τοὺς συμμάχους μας, ὥστε ἡ ἀξιοπρέπεια τοῦ Κράτους μας νὰ ὑποστῇ σοβαρὰν μείωσιν. Αἱ ἀντιρρήσεις αἱ ὁποῖαι ἠκούσθησαν ἀπὸ τὴν πτέρυγα ἐκείνην τῆς Βουλῆς, ἐξέφραζον τὴν ἀγανάκτησιν διὰ τὴν ἀπεμποληθεῖσαν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, ἦσαν μία ὑπερήφανος διαμαρτυρία ἐναντίον τῆς σπουδῆς νὰ προβαίνητε εἰς μειωτικὰς διὰ τὸ Ἐθνικὸν κῦρος παραχωρήσεις. Καὶ ἠθέλησεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς πάντα ταῦτα νὰ τὰ μεταβάλῃ εἰς ἀντίδρασιν καὶ εἰς ἀντιπολίτευσιν πρὸς τὴν πολιτικὴν τῆς συμμετοχῆς μας εἰς τὸ Ν.Α.Τ.Ο.! Ἀλλὰ μεταξὺ τῶν τόσων ἄλλων διακηρύξεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, περὶ τῆς τεραστίας μεταβολῆς, ἡ ὁποία ἐπῆλθεν εἰς τὸ διεθνὲς κῦρος τῆς Ἑλλάδος, ἦτο καὶ ἐκείνη ἡ, τυχαία βεβαίως, παράλειψις, περὶ Κύπρου. Περιορίζομαι εἰς τοῦτο μόνον, διότι δυνατὸν νὰ ὑποστῶ.... δεινὴν ἐπίθεσιν διὰ τὰς ἰδικάς μας παραλείψεις ἐπὶ τοῦ θέματος!! Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις γνωρίζει καλῶς, τί ἐπράξαμεν, ἐντὸς τῶν δυνατοτήτων, αἱ ὁποῖαι μᾶς παρείχοντο καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου.

§170Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὶ δὲν ἐπράξατε.

§171Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τὸ ὅτι διακηρύσσετε τὴν ἄγνοιάν σας, κ. Κωνσταντόπουλε, δὲν μᾶς ἀνησυχεῖ. Θέλω νὰ πιστεύσω μόνον, ὅτι τὴν ἄγνοιάν σας αὐτὴν δὲν τὴν συμμερίζεται καὶ ἡ Κυβέρνησις. Κύριοι τὸ τρίτον κεφάλαιον τοῦ Κυβερνητικοῦ ἀπολογισμοῦ, εἶναι τὸ οἰκονομικὸν θέμα. Βεβαίως γνωρίζετε τὴν ἀδυναμίαν μου διὰ τὸν τομέα αὐτὸν καὶ θὰ ἤμην εὐτυχὴς ἐὰν εἶχον τὴν τύχην νὰ ἀγορεύσω ἐνωρίτερον, διὰ νὰ σᾶς ὁμιλήσω διεξοδικώτερον. Διότι ἐδῶ εἶναι τὸ καίριον σημεῖον τῆς Ἐθνικῆς μας ζωῆς αὐτὴν τὴν στιγμήν, τὸ καίριον σημεῖον ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ κριθῇ ἡ ὅλη πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Ἀτυχῶς καὶ πάλιν τιμώμεθα διὰ τῆς ἀπουσίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ἑπομένως ἡ συζήτησις θὰ εἶναι καὶ πάλιν χωλή. Ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς θὰ περιορισθῶ εἰς τὰς ἑξῆς γενικωτέρας παρατηρήσεις: Δύο πράγματα ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Τὸ πρῶτον ἦτο ὅτι ἡ Ἑλλὰς αὐτὴν τὴν στιγμὴν πλέει εἰς ὠκεανοὺς εὐτυχίας, πᾶς ὅστις δὲ τολμᾷ νὰ ἀμφισβητήσῃ τὸ γεγονὸς αὐτό, εἶναι τυφλός, εἶναι κακόπιστος, εἶναι ἀνάξιος τοῦ νέου πολιτισμοῦ, ὁ ὁποῖος δημιουργεῖται πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν μας. Δεύτερον θέμα τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ: Οἱ ὠκεανοὶ τῆς σημερινῆς εὐτυχίας, δὲν εἶναι τίποτε μπροστὰ εἰς αὐτά, τὰ ὁποῖα θὰ κάμῃ ἐπὶ τοῦ τομέως τῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ μὲ τὴν βοήθειαν καὶ μὲ τὰ ξένα κεφάλαια! Θὰ τὰ ἐξετάσω μὲ τὴν σειράν των ἕνα ἕκαστον. Τὸ ἅπαντον τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς, διὰ τὴν ὁποίαν ἐκαυχήθη τόσον πολὺ ἡ Κυβέρνησις, ἐξαντλεῖται εἰς ἕνα καὶ μόνον μέτρον: Τὴν ὑποτίμησιν! Ἦτο ἡ μεγάλη ἀνακάλυψις τοῦ Ε. Σ. Γνωρίζετε ὅτι ἡ μέθοδος τῆς ὑποτιμήσεως τῶν νομισμάτων ἦτο ἄγνωστος καὶ διὰ πρώτην φορὰν ἡ Ἑλλὰς — πάλιν φωτίζουσα τὴν ἐν τῷ σκότει ἀνθρωπότητα—τὴν ἀνεκάλυψε, χαρίζουσα τὴν ἐλπίδα εἰς ὅλας τὰς ταλαιπωρουμένας οἰκονομικῶς χώρας τοῦ κόσμου. Ἐλησμόνησεν ἐν τῷ θριάμβῳ του ὁ κ. Ὑπουργός, καὶ τὴν συγχώνευσιν τῶν Τραπεζῶν καὶ τὸν νόμον περὶ προσελκύσεως ξένων κεφαλαίων, τὸν ὁποῖον ἐψήφισεν ἐν μιᾷ νυκτὶ καὶ μόνῃ ἡ Ἐπιτροπὴ Ἐξουσιοδοτήσεως. Ἐλησμόνησε τὸ θέμα τοῦ τόκου, ἐλησμόνησε κάθε ἄλλον μαργαρίτην τῆς πολιτικῆς του. Περιωρίσθη εἰς τὴν ὑπόμνησιν. Θὰ περιορισθῶμεν καὶ ἡμεῖς εἰς αὐτήν. Ἀγορεύων ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ τὴν 15 Μαΐου 1953, ὅτε συνεζητεῖτο τὸ θέμα τῆς ὑποτιμήσεως, ἀπουσιάζοντος βεβαίως, ὡς συνήθως, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ἐτελείωσα τὴν ἀγόρευσίν μου μὲ τὰ ἀκόλουθα: Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ σᾶς τὰ ὑπενθυμίσω. «Ἡ Κυβέρνησις τελεῖ ὑπὸ τὴν κατηγορίαν ὅτι ἐνσυνειδήτως προῆλθεν εἰς τὸ μέτρον τῆς ὑποτιμήσεως καὶ ἔλαβε τοῦτο καθ’ ὃν τρόπον τὸ ἔλαβεν, ἵνα ἐκμεταλλευθῇ τὸν ἱδρῶτα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τῶν πολλῶν, τῶν πτωχῶν, τῶν δυστυχισμένων, διὰ νὰ δημιουργήσῃ μίαν ἐπίφασιν εὐτυχίας, ἡ ὁποία θὰ εἶναι εὐτυχία μόνον διὰ τοὺς ὀλίγους. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατηγορία, ἡ ὁποία σᾶς βαρύνει, ἀξιότιμοι κ. Ὑπουργοί, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ, κατ’ ἀξίωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δέον νὰ ἀπολογηθῆτε μεθαύριον σαφῶς καὶ εἰλικρινῶς». Ἔτσι ἐτελείωσα, κύριοι τὴν ἀγόρευσίν μου ἐπὶ τῆς ὑποτιμήσεως. Χρειάζεται σήμερον, ὁμιλῶν μετὰ ἑπτάμηνον, νὰ προσθέσω τίποτε; Μοῦ φαίνεται ὅτι βοᾷ ἡ πραγματικότης καὶ μέ ἀπαλλάσσει ἀπὸ τὴν ἀνάγκην νὰ προσθέσω τὸ ἐλάχιστον. Ὅταν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὡμίλει προχθὲς ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ἀπαντῶν μετὰ ἕξ μῆνας εἰς τὰς παρ’ ἡμῶν διατυπωθείσας ἐπικρίσεις, κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὴν ὑποτίμησιν, ἀνεφέρθη εἰς τὴν μαρτυρίαν τῶν ἀριθμῶν. Καὶ ἐπειδὴ ἔχω τὴν ἀδυναμίαν νὰ ἐξετάζω τὸ ποιὸν τῶν ἀριθμῶν, οἱ ὁποῖοι μοῦ δίδονται, ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς γνωρίσῃ καὶ τὰς πηγὰς τῶν ἀριθμῶν του, ἵνα δυνηθῶμεν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἀντικειμενικήν των ἀνάλυσιν. Ἀλλὰ θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὰ πρακτικά, διὰ νὰ ἀκούσητε, τὶ ἀκριβῶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. «Καὶ τώρα ἂς ἴδωμεν, κ. βουλευταί, τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀναπροσαρμογῆς. Εἰς τὸ σημεῖον ὅμως τοῦτο δὲν ἔχω καλλίτερον νὰ πράξω ἀπὸ τοῦ νὰ ἀφήσω νὰ ὁμιλήσουν μόνοι των οἱ ἀριθμοί. Κρατήσατέ τους καλὰ εἰς τὴν μνήμην σας καὶ δὲν θὰ χρειασθῇ οὔτε ἰδιαίτερος κόπος, οὔτε ἰδιαιτέρα σοφία διὰ νὰ ἐξαγάγετε σεῖς τὰ συμπεράσματα». Συγκρατήσατε καλά, λοιπόν, τοὺς ἀριθμοὺς καὶ κρίνατε καὶ αὐτοὺς καὶ τὸν Ὑπουργόν. Ὡς πρώτην μαρτυρίαν, τῆς εὐημερίας, τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησεν, ἀνέφερεν ὁ κ. Μαρκεζίνης τὸν δείκτην τοῦ Συνδέσμου τῶν Ἑλλήνων Βιομηχάνων, διὰ νὰ ἀποδείξῃ μίαν τεραστίαν αὔξησιν βιομηχανικῆς παραγωγῆς. Εἰς τὴν διακοπήν, τὴν ὁποίαν τοῦ ἔκαμα, εἶπον ὅτι ὁ δείκτης αὐτὸς προέρχεται ἀπὸ μίαν τάξιν, ἡ ὁποία δι’ αὐτοῦ ἀσκεῖ τὴν πολιτικήν της. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἠθέλησε νὰ μοῦ εἴπῃ, ὅτι εἶναι ἐπίσημος δείκτης. Δὲν εἶναι δείκτης ἐπίσημος, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι δείκτης ἰδιωτικός, εἶναι δείκτης τοῦ Συνδέσμου Βιομηχάνων. Πρώτη ὑπογράμμισις τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Δεύτερον, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐπειδὴ τοῦτο τὸν ἐξυπηρετεῖ, ἀνεφέρθη, προκειμένου περὶ τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς, εἰς δείκτην ἰδιωτικῆς ὀργανώσεως. Διατί, δι’ ἕτερον σημαντικὸν θέμα, τὸ τῆς αὐξήσεως τοῦ κόστους τῆς ζωῆς, ἀπαξιοῖ νὰ χρησιμοποιήσῃ τοὺς δείκτας τῆς Γ.Σ.Ε.Ε., ἥτις ἐκπροσωπεῖ τὴν ὠργανωμένην ἐργατικὴν τάξιν; Διότι ἁπλούστατα αὐτὸ δὲν τὸν συμφέρει. Δέχεται τὰ συμπεράσματα τῶν βιομηχάνων, ὅσον ἀφορᾷ τὴν παραγωγήν, ἀλλὰ δὲν δέχεται τὰ συμπεράσματα ἐπὶ τοῦ κόστους ζωῆς τῶν ἐργατῶν, διότι, ὅπως γνωρίζετε, ὁ σχετικὸς δείκτης τῆς Γ.Σ.Ε.Ε. ηὐξήθη κατὰ 33% καὶ ὄχι κατὰ 15%, ὡς ἐμφανίζει τὴν αὔξησιν αὐτὴν ὁ τιμάριθμος τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Τρίτη παρατήρησις, ἀφορᾷ τὴν ποιότητα τῶν δεικτῶν, τοὺς ὁποίους ἐχρησιμοποίησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, διὰ νὰ κάμῃ ἐντύπωσιν εἰς τὴν Βουλήν. Οἱ συντάκται τῶν δεικτῶν τοῦ Συνδέσμου Βιομηχάνων, θὰ ἔπρεπε στοιχειωδῶς νὰ φροντίζουν νὰ μὴ αὐτοδιαψεύδωνται. Ἀπὸ τὴν μίαν μεριὰν μᾶς λέγουν, ὅτι, ἀπὸ τὸν Ἀπρίλιον ἕως τὸν Σεπτέμβριον, ἡ βιομηχανικὴ παραγωγὴ ηὐξήθη κατὰ 36% καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην, ὅτι, ἡ ἀπασχόλησις ἐμειώθη. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ θαῦμα; Ἐγὼ γνωρίζω, ὅτι διὰ νὰ αὐξηθῇ ἡ παραγωγικότης, πρέπει νὰ συμβῇ τὸ ἑξῆς: Ἢ νὰ γίνῃ μία ἐπανάστασις εἰς τὸν μηχανικὸν ἐξοπλισμὸν τῆς Ἑλληνικῆς βιομηχανίας, ἢ μία ἐπανάστασις εἰς τὰς μεθόδους χρησιμοποιήσεως τῆς ἐργασίας της.

§172Δ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔγινε, κ. συνάδελφε,.....

§173Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Χατζόπουλε, ὄχι ἀπὸ σᾶς, διότι εἶσθε βιομήχανος καὶ πρέπει νὰ γνωρίζετε, κύριοι, τὸ συμπέρασμα εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὅτι ὁ Σύνδεσμος Βιομηχάνων ὑποστηρίζει, ὅτι μὲ τὴν μείωσιν ἀπασχολήσεως, κατὰ 3068 ἐργάτας ἀπὸ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1952, ηὐξήθη ἡ παραγωγὴ κατὰ 36%. Κύριοι, ἀφήνω τοὺς ἀριθμοὺς αὐτούς, τοὺς «ἐπισήμους» ἀριθμούς, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ νὰ τοὺς κρίνητε. Ἀλλὰ πρὸς μεγαλυτέραν ὑποβοήθησίν σας ἀναφέρω καὶ τὸ ἑξῆς: Τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας, πηγή, ἀναμφισβητήτως ἐπίσημος αὐτή, διαπιστώνει διὰ τῶν δεικτῶν του, μείωσιν τῆς παραγωγῆς τῶν μεταλλείων ἀπὸ 82 εἰς 73, ἐνῷ ὁ Σύνδεσμος τῶν Βιομηχάνων παρουσιάζει αὔξησιν ἀπὸ 60 ἕως 69 κατὰ τὸ πρῶτον ἑξάμηνον τοῦ 1953. Τοιοῦτοι, εἶναι οἱ πρῶτοι ἀριθμοί, τοὺς ὁποίους ἐπισήμως καὶ ὑπευθύνως ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Δευτέρα κατηγορία στοιχείων: Ἀγροτικὰ προϊόντα. Βεβαίως, ἐνδιαφέρουν πολὺ τὸν κ. Ὑπουργὸν αἱ τιμαὶ τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων, διότι λαμπρὰς ἡμέρας ἐπηγγέλθη εἰς τὸν ἀγρότην. Διὰ τοῦτο κατέθεσε τὸν πίνακα, τὸν εὑρισκόμενον εἰς τὴν σελίδα 11 τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν, διὰ τοῦ ὁποίου ἐμφανίζεται ἐντυπωσιακὴ πραγματικὴ αὔξησις τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, εἰς τὴν προηγουμένην σελίδα, ἀναφέρεται εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ἡ παραγωγὴ ηὐξήθη κατὰ 36% ἀπὸ πέρυσι. Ὁ ὑπολογισμὸς αὐτὸς εἶναι ὑπολογισμὸς τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Ἐρωτῶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ θέλω ἐπίσημον ἀπάντησιν. Ἔχουν σχέσιν καθόλου αἱ τιμαὶ τοῦ Ὑπ. Συντονισμοῦ μὲ τὰς τιμὰς ἐπὶ τῶν ὁποίων ὑπελογίσθη ἡ αὔξησις αὐτὴ τῆς παραγωγῆς παρὰ τῆς Α.Τ.Ε; Καὶ ἐρωτῶ, πῶς εὑρέθη Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ νὰ ἐμφανίσῃ ἐδῶ εἰς τὴν Βουλὴν στοιχεῖα τὰ ὁποῖα προδίδουν τόσον διαφανῶς τὴν ἐλαστικὴν χρησιμοποίησιν τῶν ἀριθμῶν, ὥστε νὰ ἀφήνουν ἐνεὸν τὸν ἀναγνώστην; Ὑπάρχουν τιμάριθμοι, καταρτιζόμενοι παρὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἀπὸ μακρᾶς σειρᾶς ἐτῶν, οἱ ὁποῖοι δεικνύουν τὴν κίνησιν τῆς σχέσεως τῶν τιμῶν τῶν ἀγροτικῶν καὶ βιομηχανικῶν προϊόντων, τὸ ἄνοιγμα δηλαδὴ τῆς λεγομένης ψαλίδος γεωργικῶν καὶ βιομηχανικῶν τιμῶν. Τοὺς γνωρίζετε τόσον καλά, κ. Ὑπουργοί, ὥστε δὲν ξεύρω ἐὰν θὰ χρειάζεται νὰ σᾶς τοὺς ὑπομνήσω, ἀλλ’ ἂς τοὺς ἀκούσῃ ἡ Βουλή.

§174Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Ἤθελον νὰ σᾶς ἐρωτήσω, κ. συνάδελφε, ἐὰν εἶσθε εἰς θέσιν, αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ μᾶς εἴπητε, πῶς κατεσκευάσθη ὁ τιμάριθμος τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Ἐὰν ἠμπορῆτε νὰ μᾶς δώσητε αὐτὴν τὴν πληροφορίαν, αὔριον θὰ λάβητε τὴν ἀπάντησιν.

§175Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἶναι πολὺ συμπαθὲς αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀμφισβητεῖ τὴν ἀντικειμενικότητα τῶν τιμαρίθμων τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν ἤδη στηριζόμεθα. Τοῦτο μοῦ ἐνθυμίζει τὸν περίφημον ἐκεῖνον ἰατρόν, ὁ ὁποῖος, ὅταν τὸ θερμόμετρόν του δὲν συνεφώνει μὲ τὴν ὑπ’ αὐτοῦ ἀναμενομένην ἐξέλιξιν τοῦ ἀσθενοῦς, ἀπεφάνθη ὅτι δὲν εἶναι καλὸ καὶ τὸ ἔσπασεν. Αὐτά, ὅσον ἀφορᾷ τὸν τιμάριθμον τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης.

§176Δ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ δείκτης τοῦ Συνδέσμου Βιομηχάνων....

§177Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ ἀμφισβητεῖται ἡ ἀκρίβεια τοῦ δείκτου τοῦ Συνδέσμου Βιομηχάνων. Καὶ ἐγώ, κ. συνάδελφε, ὡς Ὑπουργὸς ὑπεύθυνος, ἐκάλεσα τὸν Σύνδεσμον καὶ τοῦ ἐπέστησα τὴν προσοχήν του ἐπὶ τοῦ τρόπου καταρτίσεως τῶν δεικτῶν του. Ἐπ’ αὐτῶν τῶν θεμάτων δὲν δέχομαι μαθήματα ἀπὸ κανένα. Ἀλλ’ ἤδη ἔχομεν εἰσέλθει εἰς ἄλλο θέμα. Ἡ Κυβέρνησις, λοιπόν, ἀμφισβητεῖ, ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε τοὺς δείκτας τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, οἱ ὁποῖοι τὴν διαψεύδουν καὶ ἀποδέχεται, ὡς μέτρον τῆς ὑψώσεως τοῦ κόστους τῆς ζωῆς, τὸν δείκτην τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ὁ ὁποῖος ἀφορᾷ εἰσοδήματα μεγαλύτερα τοῦ μέσου ὅρου τῶν ἐργαζομένων.

§178Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγετε σεῖς, δὲν τὰ εἶπεν ἡ Κυβέρνησις. Ἐγὼ ἀπευθύνω μίαν ἀφελῆ ἐρώτησιν εἰς σᾶς, ὁ ὁποῖος ἐδηλώσατε ἐπανειλημμένως, ὅτι ἔχετε τὴν μανίαν τῶν ἀριθμῶν. Σεῖς, λοιπόν, ποὺ ἔχετε τόσην μανίαν, σᾶς ἐρωτῶ τοῦτο τὸ ἀφελές. Αὐτὸς ὁ περίφημος τιμάριθμος, ὁ ὁποῖος ἀνεφέρθη καὶ ἀπὸ τὸν κ. Συναρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, ὁ τιμάριθμος ὁ παριστῶν τὴν ψαλίδα, ἔχετε ἰδέαν κατὰ ποίαν μέθοδον κατασκευάζεται ἐν τῇ Ἀγροτικῇ Τραπέζῃ; Καὶ ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς εἴπητε, ποία εἶναι ἡ ἰδέα σας περὶ τοῦ τί σημαίνει; Ἠξεύρετε, κ. συνάδελφε, ἐὰν ὁ τιμάριθμος αὐτὸς κατασκευάζεται καλῶς; Δὲν ἀμφισβητῶ, κ. συνάδελφε, οἱανδήποτε πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν δίδει ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, οὔτε σπάω τὸ θερμόμετρον. Αὔριον θὰ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ κάμω τὴν ἀνάλυσιν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ αὐτοῦ τοῦ τιμαρίθμου καὶ ἐὰν ἔχῃ ἡ Βουλὴ τὴν ὑπομονήν, θὰ μὲ ἀκούσῃ. Ἐπίσης, θὰ ἔχω τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀναλύσω εἰς τὴν Βουλὴν, ποίας τιμὰς δέχεται ἡ Κυβέρνησις καὶ διατὶ ἐγὼ σᾶς ζητῶ νὰ πληροφορήσητε τὴν Βουλὴν, ἐὰν ἠλέγξατε καὶ σεῖς αὐτὸν τὸν τιμάριθμον, τὸν ὁποῖον υἱοθετεῖτε. Ἐὰν μοῦ εἴπητε ὅτι: ναί, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὲ πληροφορήσητε ἂν ξεύρετε πῶς κατασκευάζεται. Οὔτε σημαίνει ὅτι, ἐὰν ὑπῆρξαν δύο ὑπάλληλοι ἀνόητοι —λυποῦμαι δὲ— οἱ ὁποῖοι κατὰ μέθοδον μὴ ἐπιστημονικὴν κατασκευάζουν ὅ,τι τοὺς κατέβη, ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ προσβολὴν διὰ τὸ Ἵδρυμα. Ἐδῶ ἔχομεν δείκτας τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως. Καθόλου δὲν βασιζόμεθα εἰς τὸν δείκτην τῶν βιομηχάνων ἀποκλειστικῶς. Ἐνδεικτικῶς, τὸν ἔφερεν ὁ κ. Μαρκεζίνης. Ἐδῶ λέγετε ὅτι θὰ ὁμιλήσητε δι’ ὀλίγην ὥραν ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν ζητημάτων. Ὁ κ. Μαρκεζίνης ὡμίλησεν ἐπὶ τρεῖς ὥρας. Ἡ μόνη ἀντίρρησίς σας εἶναι νὰ ἀμφισβητῆτε ἕνα ἀριθμόν, ἕνα καὶ μόνον.

§179Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἔχετε τὴν ὑπομονὴν νὰ ἀκούσητε. Θὰ φύγετε ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτὴν πολὺ περισσότερον συνωφρυωμένος ἀπὸ ὅ,τι εἶσθε αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀκούοντες τὴν πρώτην μου ἐπίκρισιν. Μοῦ προκαλεῖ κατάπληξιν τὸ ἐρώτημα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διότι νομίζω καὶ αὐτοὶ ἀκόμη οἱ βοηθοὶ συντάκται τῶν ἐφημερίδων, ἠξεύρουν τὶ εἶναι καὶ πῶς συντάσσεται ὁ δείκτης αὐτός. Ἄλλωστε κατὰ τὴν μακρὰν σειρὰν ἐτῶν κατὰ τὴν ὁποίαν καταρτίζεται καὶ δημοσιεύεται, μὲ τὰ μέσα βεβαίως καὶ τὰς δυνατότητας ποὺ ἔχει ἡ Ἑλλάς, οὐδέποτε ὑπῆρξεν ἀμφισβήτησις ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀκρίβειαν τῶν δεικτῶν. Ἐπ’ αὐτῶν ἐστηρίχθη μέχρι σήμερον ἡ μέτρησις τοῦ ἀνοίγματος τῆς ψαλίδος γεωργικῶν καὶ βιομηχανικῶν τιμῶν, ἐπ’ αὐτοῦ ἐστηρίχθη ἐν πολλοῖς ἡ πολιτικὴ ἀλληλοδιαδόχων Κυβερνήσεων, οὐχὶ δὲ σπανίως καὶ αὐτὴ ἀκόμη ἡ σύμβασις διὰ τὸν καθορισμὸν τοῦ ὕψους βοηθείας. Ἀλλ’ ἔρχεται τώρα αὐτὸς ὁ ἄθλιος ὁ δείκτης καὶ διαψεύδει τόσον παταγωδῶς τὴν Κυβέρνησιν. Ἑπομένως δὲν εἶναι ἀκριβής! Ἑπομένως πρέπει νὰ τὸν καταργήσωμεν ἀμέσως! Ἐν τούτοις, ἡ Κυβέρνησις προκειμένου περὶ κόστους ζωῆς δὲν ἔχει καμμίαν ἀμφιβολίαν διὰ τὴν ἀκρίβειαν τοῦ δείκτου τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, διότι αὐτὸς δεικνύει αὔξησιν μόνον κατὰ 8%, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐξυπηρετεῖ καὶ ἑπομένως εἶναι ὑπόδειγμα δείκτου. Τώρα ἂν συμβαίνῃ νὰ μὴ ἔχῃ ἐφαρμογὴν διὰ τὰς διακυμάνσεις τῆς ἀγορᾶς τῆς ἀξίας μιᾶς οἰκογενείας μέσου εἰσοδήματος, διότι εἶναι δείκτης εἰσοδημάτων ὑπαλλήλων, ἀμειβομένων καὶ προπολεμικῶς πολὺ περισσότερον ἀπὸ τὸν μέσον ὑπάλληλον καὶ ἐργάτην, αὐτὸ εἶναι ἀναξία πάσης προσοχῆς λεπτομέρεια! Ἐφ’ ὅσον ἐξυπηρετεῖ σήμερον τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι δείκτης ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ καμμία ἀμφιβολία ἢ καὶ ἁπλῆ ἀπορία. Ἀλλὰ φυσικὰ ὁ ἄλλος δείκτης, ὁ ὁποῖος ἀποδεικνύει πόσον ἀνακριβεῖς εἶναι οἱ ἰσχυρισμοί σας, αὐτὸς συντάσσεται ἀπὸ ἀνοήτους ὑπαλλήλους, ὅπως ἤκουσα τὸν κ. Ὑπουργὸν αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ λέγῃ!! Ἰδοὺ ποίαν εἰκόνα ψαλίδος δίδει ὁ δείκτης τῆς Α.Τ.Ε. κατὰ ποίαν σχέσιν ἀνταλλάσσεται ὁ ἱδρὼς τοῦ ἀγρότου μὲ τὰ βιομηχανικὰ προϊόντα. Ἀκούσατε τὴν ἀκριβῆ ἐξέλιξιν, διότι ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων προχθὲς δὲν ἔκαμε ἐκεῖνο ποὺ ἔπρεπε νὰ κάμῃ. Ὑπῆρξε τόσον ἐπιεικὴς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Πράγματι ἀνεφέρθη εἰς τὸν πρῶτον δείκτην ποὺ κατασκευάζει ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, εἰς τὸν δείκτην τῆς τιμῆς τῶν προϊόντων γεωργικῆς καταναλώσεως, εἰς τὸν δείκτην, ὁ ὁποῖος προκύπτει ἐκ τῆς διαιρέσεως τοῦ δείκτου τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων, διὰ τοῦ δείκτου τῶν τιμῶν εἰδῶν καταναλώσεως τῆς ἀγροτικῆς οἰκογενείας. Ὁ δείκτης τὸν Ἀπρίλιον εὑρίσκετο εἰς τὸ 86, τὸν Ἰούλιον εἰς τὸ 81, τὸν Αὔγουστον εἰς τὸ 80, ὅτε καὶ τὸν ἀπεκεφάλισεν ἡ Κυβέρνησις, ἐπαναλαμβάνουσα τὸ προηγούμενον τοῦ μακαρίτου Παγκάλου, μὲ τὴν Ὑπηρεσίαν Στατιστικῆς. Ἀλλ’ ὁ δεύτερος δείκτης εἶναι πολὺ σημαντικώτερος, διότι ἀναφέρεται ἀμέσως εἰς τὴν ψαλίδα, καθότι μετρᾷ τὴν σχέσιν τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων πρὸς τὰς τιμὰς τῶν βιομηχανικῶν τοιούτων. Ὁ δείκτης αὐτὸς κατῆλθεν ἀπὸ 85% τὸν Ἀπρίλιον εἰς 73% τὸν Αὔγουστον. Ἀπὸ 85 εἰς 73! Ἡ χειροτέρευσις ἑπομένως τῆς θέσεως τοῦ ἀγρότου εἶναι πολὺ μεγαλυτέρα ἀπ’ αὐτὴν ποὺ ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων. Δὲν ἠξεύρω διατὶ ὑπῆρξεν ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ τόσον ἐπιεικὴς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν.

§180Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Ἐπειδὴ ἀνῆκεν εἰς τὸν Συναγερμόν.

§181Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ δεύτερον «κατηγορῶ» τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου τῆς Ἑλλάδος ἐναντίον τῆς «εὐημερίας» τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κατεσκεύασεν. Καὶ διὰ νὰ μὴ ἐπιμείνω ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ περισσότερον, εἰσέρχομαι εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν ἀριθμῶν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Ἔδωσεν ἀριθμοὺς ὁ κ. Ὑπουργός, ἐκ τῶν ὁποίων φαίνεται ὅτι ἐπετελέσθη μία ἐπανάστασις εἰς τὰς ἐξαγωγάς μας. Ἐὰν πάρετε τὰ δελτία τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς καὶ κάμετε καταλλήλους ὑπολογισμούς, θὰ ἴδητε ὅτι κατὰ τὸ ἑξάμηνον αὐτό, μετὰ τὴν ὑποτίμησιν, αἱ ἐξαγωγαὶ ηὐξήθησαν ὅλο κι’ ὅλο κατὰ 4.615 χιλιάδες δολλάρια ἐν σχέσει μὲ τὴν περυσινὴν ἀντίστοιχον περίοδον. Ἀλλὰ τὸ μέγιστον μέρος τῆς αὐξήσεως αὐτῆς ὀφείλεται εἰς νέας ἐξαγωγὰς πρὸς τὸ παραπέτασμα, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν ὑποτίμησιν! Κύριοι, αὐτοὶ εἶναι οἱ ἀριθμοὶ μὲ τοὺς ὁποίους ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐτόλμησε νὰ παραπείσῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἐπὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς πολιτικῆς του.

§182ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν σᾶς μοιάζει.

§183Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔδωσε τοὺς ἀριθμοὺς αὐτούς, διότι ἠθέλησε νὰ κρίνετε ἐπ’ αὐτῶν τὴν πολιτικήν του. Κύριοι, σᾶς δίδετε ἡ εὐκαιρία νὰ κρίνετε καὶ τοὺς ἀριθμούς, ἀλλὰ καὶ τὸν κ. Ὑπουργόν. Ἀλλὰ πρὶν ἢ τελειώσω ἀπὸ αὐτὸ τὸ πέλαγος, τοῦ πρώτου τμήματος τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, τὸ ἀφορῶν τὴν σημερινὴν «εὐημερίαν», θὰ σᾶς κάμω τὴν ἑξῆς ὑπόμνησιν. Ἡ Ἑλλὰς ἐφέτος εἶχε τὴν μεγαλυτέραν γεωργικὴν παραγωγὴν τῆς ἱστορίας της. Δὲν ἦτο, βέβαια, δημιούργημα μιᾶς ἡμέρας, εἶναι τὸ κορύφωμα ἀγώνων, μόχθων, ἱδρῶτος, αἵματος Κυβερνήσεων καὶ λαοῦ, ἰδίως λαοῦ ἐπὶ πολλὰς δεκαετίας, τῇ συνδρομῇ ἐξαιρετικῶν καιρικῶν συνθηκῶν. Ξεύρετε κατὰ πόσον εἶναι μεγαλυτέρα ἡ αὔξησις τῆς παραγωγῆς ἀπὸ πέρυσι; Κατὰ 4½ τρισεκατομμύρια δραχμάς, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀριθμῶν τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Ὅ ἐστὶ μεθερμηνευόμενον, κατὰ 150 ἑκατομμύρια δολλάρια. Κύριοι, 150 ἑκατομμύρια δολλάρια, ἕνα νέον εἶδος βοηθείας, διαθέτει ἡ Κυβέρνησις ἐφέτος, ἔναντι τῶν ὅσων διέθετε ἡ περυσινὴ Κυβέρνησις. Καὶ ἀκριβῶς τὸ μέτρον τῆς ἀνεπαρκείας της εἶναι, ὅτι ἐν μέσῳ τοῦ πλούτου αὐτοῦ, ἐν μέσῳ τῆς εὐλογίας αὐτῆς τοῦ Θεοῦ, κατεδίκασε καὶ τὸν ἀγρότην καὶ τὸν ἐργάτην εἰς αὐτὴν τὴν ἀθλιότητα εἰς τὴν ὁποίαν σεῖς οἱ ἀγροτικοὶ βουλευταί, ὅταν θὰ πᾶτε εἰς τὰς περιφερείας σας, καὶ σεῖς οἱ βουλευταὶ τῶν μεγάλων πόλεων, ὅταν θὰ πᾶτε εἰς τὰς ἀπομεμακρυσμένας συνοικίας τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς, θὰ διαπιστώσητε ὅτι διαβιοῦν. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατηγορία ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως. Ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν τὴν ἐποχὴν ποὺ εἶχεν ἤδη ἀπομακρυνθῆ ἡ ἀνάμνησις τοῦ συμμοριτοπολέμου, ποὺ ἤρχισαν ἤδη νὰ ἀποδίδουν τὰ ἔργα τῆς ἀνασυγκροτήσεως, ποὺ ἤρχισαν νὰ ἔρχωνται καὶ αὐτὰ τὰ τρόλλεϋ μπάς, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς παρηγγείλαμεν πέρυσι, ποὺ ἐλύθη τὸ θέμα ἠλεκτρικοῦ ρεύματος διὰ τὴν πρωτεύουσαν, τὸ ὁποῖον ἀπετέλεσε ἐφιάλτην δι’ ἐμέ, ὡς Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας. Καὶ συνέπεσε μὲ τὴν ἄνοδον τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ἐξουσίαν, ἡ εὐλογία τῆς ἐξαιρετικῆς γεωργικῆς παραγωγῆς καὶ περαιτέρω, ἀκόμη, ἡ πτῶσις τῶν διεθνῶν τιμῶν κατὰ 15%. Γεγονότα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχουν βαθυτάτην ἀπήχησιν ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς μας καταστάσεως. Καὶ ὅμως, μέσα εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ δῶρα τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ ἀνθρώπου, ἡ Κυβέρνησις κατώρθωσε τὴν μὲν μεγάλην μᾶζαν τοῦ λαοῦ νὰ περιάγαγῃ εἰς ἀπελπισίαν, τοὺς δὲ ὀλίγους νὰ τοὺς παχύνῃ ἀκόμη περισσότερον, διὰ νὰ ἀποτελέσουν μεγαλυτέραν ἀκόμη πρόκλησιν ἐναντίον τῆς ἐθνικῆς ἑνότητος. (Χειροκροτήματα). Εἰσέρχομαι τώρα, κύριοι, εἰς τὸ θέμα τῆς μελλοντικῆς εὐτυχίας, τὴν ὁποίαν σᾶς ὑπόσχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, καὶ παρακαλῶ ὅπως προσέξητε, διότι θὰ ἀναφέρω καὶ πάλιν ἀριθμοὺς ἀμειλίκτους. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἔκαμε μίαν σύγχυσιν. Συγχέει τοὺς πόθους του μὲ τὴν πραγματικότητα. Ἢ μᾶλλον πιστεύει εἰς τὸ κυβερνᾶν διὰ τῆς μεθόδου τῶν ἐξηρτημένων ἀντανακλαστικῶν φαινομένων. Ὅλοι σας θὰ γνωρίζετε τὴν συμβουλὴν τοῦ μεγάλου ἰατροῦ Παυλώφ, εἰς τὴν σύγχρονον ἐπιστήμην. Θὰ ἐνθυμῆσθε ὅτι αὐτὸς ἀνεκάλυψε τὰ λεγόμενα ἐξηρτημένα ἀντανακλαστικὰ φαινόμενα, διὰ τῶν ὁποίων ἐπέφερε μίαν πραγματικὴν ἐπανάστασιν εἰς τὴν ψυχολογίαν. Ξεύρετε εἰς τί συνίστανται ταῦτα. Ἀντελήφθη ὁ Παυλὼφ ὅτι, ὅταν ἔδιδε εἰς τὸν πεινασμένο σκύλον του ἕνα πιᾶτο μὲ κόκκαλα, τρέχανε τὰ σάλια του, διότι σιγὰ–σιγὰ ὁ Παυλὼφ ἐπέτυχε νὰ δείχνῃ στὸν σκύλο τὸ πιᾶτο ἄδειο καὶ νὰ τρέχουν καὶ πάλιν τὰ σάλια του. Κατόπιν ἐπροχώρησε εἰς τὸ νὰ χτυπήσῃ ἕνα καμπανάκι καὶ νὰ προκαλῇ εἰς τὸ ζῶον τὴν ἰδίαν ἀντίδρασιν. Φοβοῦμαι, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, μὲ τὸν τρόπον ποὺ ἀπευθύνεται πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, προσπαθεῖ νὰ μᾶς κάμῃ νὰ πιστεύσωμε σὰν τὸν σκύλο, διότι χτυπάει τὸ καμπανάκι, ὅτι ὑπάρχει μπροστά μας τὸ κόκκαλο! Φωνάζει ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ: Ἀνασυγκρότησις–Ἀνασυγκρότησις–Ἀνασυγκρότησις. Καὶ ὅλη ἡ Ἑλλὰς εὑρίσκεται αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑπὸ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι γίνεται μία καταπληκτικὴ προσπάθεια Ἀνασυγκροτήσεως. Αὐτὸ πλέον ἔχει γίνει πίστις καὶ τρέχουν τὰ σάλια τῶν Ἑλλήνων, εἰς τὸ ἄκουσμα τῆς μαγικῆς λέξεως. Ἀλλ’ ἂς δοῦμε ἐν ψυχρῷ, τί γίνεται μ’ αὐτὴν τὴν Ἀνασυγκρότησιν. Θὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ πάλιν τοὺς ἀμειλίκτους ἀριθμούς, καὶ νὰ τοὺς ἀπευθύνετε σεῖς πρὸς τὸν Ὑπουργόν σας, διότι αὐτὸς ὁ ἴδιος ἐζήτησεν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀριθμῶν νὰ κριθῇ. Οἱ ἀριθμοὶ — σημειώσατέ τους — εἶναι οἱ ἀκόλουθοι: Πέρυσι, ὅταν διηύθυνε τὴν Χώραν ἡ... ἀθλία Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, Ἀνασυγκρότησις: Δραχμαί, ἀναλήψεις 749,9 δισεκατομμύρια, δολλάρια 40,3 ἑκατομμύρια. Ἐφέτος — μὴ τρομάξετε — διότι εὑρισκόμεθα εἰς τὸ ἔτος τοῦ Συναγερμοῦ, ἔτος Ἀνασυγκροτήσεως τῆς Ἑλλάδος, κοσμογονίας: Ἀναλήψεις δραχμαὶ 692 δισεκατομμύρια, ἔναντι 749 πέρυσι, ἐπαναλαμβάνω, 692 ἐφέτος! Δολλάρια 16 ἑκατομμύρια, ἔναντι, ἐπαναλαμβάνω, 40 περυσινά. Νά, κύριοι, ἡ Ἀνασυγκρότησις ποὺ κάμνει ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ! Τί χρειάζονται τὰ περαιτέρω σχόλια; Διὰ νὰ κρίνετε ὅμως ἀκριβοδικαίως, διότι εἶναι θέμα συνειδήσεως καὶ διὰ σᾶς τοὺς βουλευτὰς τοῦ Συναγερμοῦ, τὴν Κυβέρνησίν σας καὶ τοὺς ἡγέτας σας, θὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ τὰ ἑξῆς ἀμείλικτα γεγονότα: Πέρυσιν, ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὁ τότε οἰκονομικὸς ἐγκέφαλος τῆς Κυβερνήσεως, κατήγγειλε πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου, λέγων «εἶσθε ὑπεύθυνοι διὰ τὴν μείωσιν τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, διότι δὲν ἠδυνήθητε νὰ τὴν ἀπορροφήσετε καὶ διότι σᾶς ἐπεβλήθη πρόστιμον τριῶν ἑκατομμυρίων δολλαρίων διὰ τὸ σιτάρι». Οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους θὰ ἀναφέρω, ἐλήφθησαν ἀπὸ τὸ Δελτίον τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς: Πέρυσι εἴχομεν βοήθειαν 180 ἑκατ. δολλαρίων καὶ ἀπερροφήσαμεν 184, ἀπερροφήσαμεν 101%, χρησιμοποιήσαντες καὶ ὑπόλοιπα, τὰ ὁποῖα ἔμειναν ἀπὸ τὴν προηγουμένην χρῆσιν. Ἀκούσατε τώρα, κύριοι, καὶ μὴ ἀγανακτήσετε. Ἐφέτος, μὲ βοήθειαν 80 ἑκατ. καὶ μὲ 42 ἑκατ. ὑπόλοιπα, ὃ ἐστί, μεθερμηνευόμενον, 122 ἑκατ. πόσην ἀπερρόφησεν ὁ Συναγερμός; 60,5 ἑκατομμύρια! Τὰ ¾ δηλαδὴ τῆς ἐφετεινῆς. Τὰ 50% τῆς συνολικῆς βοηθείας τὰ ἄφησεν ἀχρησιμοποίητα ὁ Συναγερμός! Αὐτὰ λέγουν οἱ ἀμείλικτοι ἀριθμοί, διὰ τὴν δικήν μας ἀνικανότητα καὶ τὴν δικήν σας θαυματοποιΐαν! Ἀλλά, θὰ σᾶς κρίνῃ κάποτε ὁ Ἑλληνικὸς λαός, διὰ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἠσκήσατε τὴν Ἀντιπολίτευσιν πέρυσι, καὶ διὰ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον τόσον λαμπρῶς ἀσκεῖτε τὴν ἐξουσίαν ἐφέτος. Μᾶς κατηγγείλατε ἐν τῇ ἀντιπολιτεύσει, διότι οἱ Ἀμερικανοὶ ἐμείωσαν τὴν βοήθειαν τοῦ ἔτους ἐκείνου, κατὰ τρία ἑκατομμύρια δολλάρια, ἐπειδὴ ἡ συγκέντρωσις σίτου κατέστη ἀδύνατον νὰ φθάσῃ τὸ συμφωνηθὲν κατώτατον ὕψος, ὅτι εἴμεθα ἀναξία Κυβέρνησις. Τὶ λέγετε τώρα, διὰ τὴν πρὸ τριμήνου ἀπώλειαν τῶν 2½ ἑκατομ. λιρῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπῆγαν εἰς τὸν κοινὸν κορβανᾶν τῆς Ἑνώσεως τῶν Εὐρωπαϊκῶν πληρωμῶν, ἀπὸ τί; Ἀπὸ μίαν ἀκατανόητον ἀβλεψίαν καὶ ἀπερισκεψίαν τῆς Κυβερνήσεώς σας. Ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς βοηθείας ὁ Συναγερμὸς ἤσκησε τὴν κριτικήν του καί, ἐξεδήλωσε ὅλον τὸ μένος του, διότι ἐπ’ αὐτοῦ ἠθέλησε νὰ κριθῇ ἡ Κυβέρνησίς μας. Ἑπομένως ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς βοηθείας, πρέπει νὰ ἀπολογηθῇ σήμερον. Βέβαια, θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα, ὅπου ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θὰ ζητήσῃ ἐξηγήσεις καὶ διὰ τὴν παραπλάνησίν του, κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἀλλ’ ἰδίως διὰ τὴν κακομεταχείρισιν καὶ τὴν ἀνεπάρκειαν τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς τῆς τόσον ἐπαιρομένης κατὰ τὸ τόσον κρίσιμον ἔτος τοῦ 1953. Κύριοι, ὁ Συναγερμὸς ὑπεσχέθη εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ὅτι, ἐὰν ἔλθῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν, δὲν θὰ τοῦ περικοπῇ ἡ βοήθεια. Καὶ ἤθελε νὰ πείσῃ αὐτόν, ὅπως ἔλεγεν ὁ διευθυνόμενος τύπος του, ὅτι, ἐὰν ἔλθῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν, θὰ αὐξηθῇ ἡ βοήθεια. Ἄς παρακολουθήσωμεν τὸ θέμα διὰ μίαν στιγμήν, διότι θὰ μᾶς ὁδηγήσῃ εἰς τὴν διαπίστωσιν μιᾶς ἄλλης ἀποτυχίας καὶ θὰ μᾶς δώσῃ ἐπὶ πλέον τὴν ἐξήγησιν τῆς κλασσικῆς παρανοήσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ἐπὶ τοῦ ὅλου θέματος τῆς Ἀνασυγκροτήσεως. Ὅταν ἀνεχώρει ἀπ’ ἐδῶ καὶ ἔσπευδε νὰ κάμῃ τὴν ὑποτίμησιν, διὰ νὰ τὴν πάῃ εἰς τὴν Ἀμερικήν, εἶχε καταρτίσει ἰσοζύγιον πληρωμῶν, τὸ ὁποῖον ἐδείκνυε ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἐχρειάζετο 73 ἑκατομμύρια δολλάρια δι’ ἐφέτος. Ἡ ἐδῶ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ — καὶ αὐτὰ ἐλέχθησαν εἰς τὴν ἀγόρευσίν μου τότε — εἶχε κάμει ἰσοζύγιον, εἰς τὸ ὁποῖον ἐφαίνετο ὅτι ἡ βοήθεια διὰ τὴν χώραν μας θὰ ἔπρεπε νὰ ἀνέλθῃ εἰς 35 ἑκατ. δολλάρια. Βέβαια, ἡ Κυβέρνησις εἶπε τότε: «Μπᾶ, αὐτοὺς τοὺς μικροὺς ἀνθρώπους θ’ ἀκούσω; Ἐγὼ θὰ πάω νὰ συζητήσω μὲ τοὺς μεγάλους καὶ θὰ ἴδητε τί θὰ ἐπιτύχω». Πῆγε, λοιπόν, εἰς τὴν Ἀμερικήν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, καὶ ἐπέστρεψε μὲ 20 ἑκατομμύρια δολλάρια βοηθείας! Αὐτὸ ἦτο τὸ θετικὸν ἀποτέλεσμα τοῦ θριάμβου, τοῦ κ. Μαρκεζίνη: Ἐζήτησε 73 ἑκατομμύρια, ἡ Ἀποστολὴ εἶχεν εἰσηγηθῆ 35 καὶ εἰς τὸ τέλος τοῦ τὰ περιέκοψαν εἰς 20! Καὶ τί μᾶς εἶπε προχθές; «Μπᾶ, ἡμεῖς δὲν πήγαμε εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας διὰ νὰ ζητήσωμεν βοήθειαν. Ἡμεῖς τὴν εἴχομεν ξεγράψει ἀπὸ καιρό. Ἡ Κυβέρνησίς μας ἀποβλέπει εἰς τὰ ξένα ἰδιωτικὰ κεφάλαια καὶ ἀπὸ κεῖ πρέπει νὰ μᾶς κρίνετε, διότι ἐπ’ αὐτοῦ ἐσημειώσαμε πραγματικὸν θρίαμβον». «Θρίαμβον», ὁ ὁποῖος συνίσταται, ὡς εἶπε κάποιος συνάδελφος τῆς συμπολιτεύσεως, συνίσταται εἰς τὸ ὅτι ὅλοι αἱ ξέναι χῶραι συναγωνίζονται ποία νὰ μᾶς πρωτοδώσῃ κεφάλαια!... Κύριοι, κλείνω διὰ μίαν στιγμὴν ἐδῶ τὸ μέρος αὐτὸ τῆς ἀγορεύσεώς μου, διὰ νὰ σᾶς ὁμιλήσω ἐπ’ ὀλίγον διὰ τὸ πρόγραμμα Ἀνασυγκροτήσεως, τὸ πρόγραμμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐβασίσθη ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὸ ταξίδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ εἰς τὴν Οὐάσιγκτων καὶ τὸ ὁποῖον αὕτη, ἐμφανίζει σήμερον, ὡς τὴν βάσιν τῆς πολιτικῆς Ἀνασυγκροτήσεως. Ἐὰν τυχὸν περιέλθῃ εἰς τὰς χεῖρας σας τὸ πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν εἰς τὴν Οὐάσιγκτων ἐπισήμως καὶ τόσον πομπωδῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, καὶ εἶσθε κάπως γνῶσται τῆς ὑποθέσεως, σᾶς διαβεβαιῶ ὅτι μετὰ δυσκολίας θὰ συγκρατήσετε τὰ μειδιάματά σας. Εἰς τὸ πρόγραμμα ἐκεῖνο, ὑπάρχει τὸ περίφημον φαντασμαγορικὸν ἔργον τοῦ ἐναερίου σιδηροδρόμου Ἰτέας– Παρνασσοῦ. Ὑπάρχει τὸ περίφημον σχέδιον τῆς αὐξήσεως τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς Λαρύμνης, ἀπὸ ἕνα φοῦρνον εἰς τρεῖς, ὥστε νὰ αὐξηθῇ ἡ παραγωγὴ τοῦ νικελιούχου μεταλλεύματος τοῦ 6% εἰς 168.000 τόννους ἐτησίως — καὶ τοῦτο, καθ’ ἣν στιγμὴν τὸ Ἰνστιτοῦτον Γεωλογικῶν Ἐρευνῶν ἀπεκάλυψεν, ὡς ἄλλωστε ἦτο γνωστόν, ὅτι ὅλα τὰ ἀποθέματα εἶναι τρία ἑκατομμύρια τόννοι. Καὶ ἐρωτᾶται· μὲ 168.000 τόννους, ποὺ θέλει νὰ ἀναπτύξῃ τὴν παραγωγὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, πόσα χρόνια θὰ κρατήσῃ αὐτὸ τὸ μεταλλεῖο; Ἕξ–ἑπτά. Μὰ εἶναι σοβαρὰ τὰ πράγματα αὐτά, καὶ δύνανται νὰ συζητηθοῦν σοβαρὰ ἀπὸ ἀνθρώπους ποὺ ἔχουν κάποιαν γνῶσιν τῆς ὑποθέσεως; Ἀλλὰ τὸ ὑπόμνημα ἐκεῖνο, περιεῖχε τοὺς ἑξῆς μαργαρίτας. Ὑπελόγιζε τὴν τιμὴν τοῦ λιγνίτου τῆς Πτολεμαΐδος διὰ τὸ ἄζωτον εἰς μισὸ δολλάριον, ἐνῷ ἡ ἐπίσημος μελέτη λέγει ὅτι θὰ στοιχίσῃ τοὐλάχιστον ἕνα δολλάριον. Ὑπολογίζετε καὶ τὴν τιμὴν τοῦ βωξίτου ἀπὸ τὴν ἀλλουμίναν εἰς 2½ δολλάρια τὸν τόννον, ὅταν εἶναι γνωστὸν ὅτι τὸ μετάλλευμα αὐτὸ ἔχει σήμερον 5½ δολλάρια τὸν τόννον. Ὅλα αὐτὰ ἦσαν μαεστρίες τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος μὴ ἀρκεσθεὶς εἰς τοὺς κουτοέλληνας, ἐνόμισεν ὅτι καὶ τοὺς Ἀμερικάνους θὰ τοὺς τυλίξῃ. Τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο ὅτι τοῦ ἔδωσαν τὰς εὐλογίας των οἱ Ἀμερικανοί, ἀλλὰ τοῦ ἐμείωσαν ἀκόμη περισσότερον τὰ δολλάρια τῆς βοηθείας. Αὐτὸς ἦτο ὁ θρίαμβος τοῦ ταξιδίου τῆς Ἀμερικῆς, διὰ τὸν ὁποῖον ἔκλεισεν ἡ Βουλὴ ἐπὶ πέντε μῆνας, διὰ ν’ ἀνοίξῃ τὰς πύλας τῆς μόλις πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ἵνα ἀκούσωμεν τὰς παιδιὰς τοῦ ἀπολογισμοῦ τοῦ Κυβερνητικοῦ ἔργου καὶ νὰ χάσωμεν καὶ πάλιν τὸν Ὑπουργόν, πρὶν ἢ δυνηθῶμεν νὰ τοῦ ἀπευθύνωμεν τὴν ἐλαχίστην παρατήρησιν. Ἔτσι συζητοῦμεν καὶ τὴν φορὰν αὐτὴν ὄχι ἀπ’ εὐθείας μετ’ αὐτοῦ, ἀλλὰ διὰ τῆς παρεμβάσεως τῶν ἐκπροσώπων του. Φαίνεται ὁ ἀμερικανικὸς γάμος δι’ «ἀντιπροσώπου» θὰ μεταβληθῇ εἰς πάγιον θεσμὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου. Κύριοι, ὁ κ. Μαρκεζίνης, ἐξέδωσε πρὸ ὀλίγου ἕνα νέον πρόγραμμα — πωλεῖται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ πρὸς 20.000 δραχ.— καὶ συμβουλεύει τοὺς πάντας νὰ τὸ διαβάσουν. Ἀξίζει δὲ νὰ γίνῃ κάποια σύγκρισις αὐτοῦ, μὲ τὸ πρόγραμμα ποὺ πῆγε ὁ κ. Μαρκεζίνης εἰς τὴν Ἀμερικήν. Διότι θὰ προκύψουν πολλὰ ἐνδιαφέροντα καὶ ἐπαγωγὰ συμπεράσματα! Καὶ τὰ προγράμματα τοῦ κ. Μαρκεζίνη, ἔχουν τὴν πηγήν των εἰς τὴν ἐργασίαν, τὴν ὁποίαν εἶχα τὴν τιμὴν νὰ καταρτίσω τὸ 1947, ἐπὶ κεφαλῆς τῆς Ὑπηρεσίας Οἰκονομικῆς Ἀναλύσεως τῆς Οὔνρρα. Ἀναφέρομαι εἰς ἐκεῖνα τὰ περίφημα τεράστια βιβλία, τὰ ὁποῖα ἀπετέλεσαν τὴν βάσιν ὅλων τῶν προγραμμάτων τῶν Ἑλληνικῶν Κυβερνήσεων, ἀπὸ τὸ 1947 καὶ ἐντεῦθεν, διὰ τὰ ὁποῖα, εἰρήσθω ἐν παρόδῳ, ἡ ἐθνικοφροσύνη τῆς ἐποχῆς μου, εἶχεν ἐπιτεθῆ λυσσαλέως. Ἀλλὰ ἐκ τῆς ἐργασίας ἐκείνης, εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω τὴν ποιότητα τῶν προγραμμάτων, τὰ ὁποῖα ἐμφανίζουν αἱ ἑκάστοτε ἑλληνικαὶ Κυβερνήσεις. Γνωρίζω δὲ καὶ τὰς συνεπείας τῶν προγραμμάτων αὐτῶν! Προτείνω, ὅπως τὸ ὑπὸ τοῦ κ. Μαρκεζίνη ὑποβληθὲν εἰς τὴν Οὐάσιγκτων πρόγραμμα, ὑποβληθῇ ὑπὸ τὴν κρίσιν οἱωνδήποτε ἀμερολήπτων εἰδικῶν. Θὰ προκύψῃ ἐκ τῆς ἐξετάσεως αὐτῆς, ὅτι ἀποτελεῖ ἕνα μνημεῖον τῆς ἐπισήμου Ἑλληνικῆς ἐπιπολαιότητος. Ἀλλὰ καὶ τὸ νεώτερον πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ἐξετυπώθη ἐδῶ, δὲν εἶναι κατὰ πολὺ καλλίτερον. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εἶχεν διορθωθῆ μερικὰ χονδροειδῆ λάθη, τοὐλάχιστον. Πῶς συμβαίνει, ἄλλωστε, νὰ ἀγνοῆται ἡ σιδηροβιομηχανία, ἡ βάσις τῆς ἐκβιομηχανοποιήσεως, διὰ τὴν ὁποίαν ἀγωνιζόμεθα ἀπὸ ἑπταετίας; Ἀλλὰ δὲν θὰ ἐπεκταθῶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ. Ἐπιθυμῶ νὰ στρέψω τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τοῦ κεντρικοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον καταδεικνύει τὸ βασικὸν σφάλμα τῆς συλλήψεως τοῦ ὅλου προβλήματος τῆς Ἀνασυγκροτήσεως, ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν. Τὰ βασικὰ ἔργα Ἀνασυγκροτήσεως εἶναι τοιαύτης φύσεως, ὥστε διὰ νὰ εἶναι ὄντως χρήσιμα, πρέπει νὰ παράγουν τὰ προϊόντα των ὅσον τὸ δυνατὸν εὐθηνότερα, διότι ἐπὶ τῶν προϊόντων τῶν βασικῶν αὐτῶν ἔργων, θὰ στηριχθῇ ἡ περαιτέρω ἀνάπτυξις τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Χρειάζονται πρὸς τοῦτο κεφάλαια, εἰ δυνατὸν δωρεάν. Ἄλλης φύσεως ἔργα, δύνανται νὰ ἐκτελεσθοῦν μὲ κεφάλαια ἰδιωτικά, διότι ἐὰν ἔχωμεν τόκους καὶ χρεωλύσια, τότε θὰ εἶναι μεγάλο τὸ κόστος καὶ θὰ εἶναι ζήτημα ἐὰν θὰ ἀποβοῦν ἐπ’ ὠφελείᾳ τὰ ἔργα αὐτὰ τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας. Τὸ κόστος τοῦ ρεύματος τῆς Δημοσίας Ἐπιχειρήσεως Ἠλεκτρισμοῦ, μὲ τὰ δωρεὰν κεφάλαια, εὑρίσκεται ἤδη εἰς ὕψος ποὺ μᾶς ἀνησυχεῖ πολύ. Προσθέσατε τόκους καὶ χρεωλύσια, τὰ ὁποῖα θὰ ἀπῃτοῦντο, ἐὰν ἐγένοντο μὲ ἰδιωτικὰ κεφάλαια, καὶ τότε θὰ δῆτε ὅτι θὰ ὡδηγούμεθα εἰς μίαν κατάστασιν ἠλεκτρικῆς ἐκμεταλλεύσεως Λαμίας. Μία δευτέρα παρατήρησις, ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Τὰ ἔργα αὐτὰ, ὄχι μόνον δὲν πρέπει νὰ γίνουν μὲ ἰδιωτικὰ κεφάλαια, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ περιέλθουν εἰς ἰδιώτας. Εἶναι σφάλμα, τὸ ἄζωτον νὰ παραχωρηθῇ εἰς ἰδιώτας, διότι αὐτὸς ποὺ θὰ ἔχῃ τὸ ἄζωτον, ἂν μάλιστα ἔχῃ καὶ τὰ φωσφοροῦχα, θὰ ἀποβῇ ὁ μεγαλύτερος δικτάτωρ τῆς χώρας. Πῶς εἶναι δυνατόν, Κυβέρνησις, ἔχουσα ἐπίγνωσιν τῶν εὐθυνῶν της νὰ σκέπτεται σοβαρῶς νὰ ἐκχωρήσῃ τὴν ἐκτέλεσιν καὶ ἐκμετάλλευσιν τῶν ἔργων αὐτῶν εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν; Θὰ πᾶμε δηλαδὴ νὰ κάμωμεν μονοπώλια, τὰ ὁποῖα θὰ ὑποχρεώσουν τὸν Ἕλληνα ἀγρότην αὔριον, νὰ πάρῃ τὰ ὅπλα. Καὶ ἐπὶ τῶν δύο, ἑπομένως, ὡς ἄνω θεμάτων, ὁ κ. Μαρκεζίνης ἔχει πλήρη παρανόησιν. Διὰ τοῦτο καὶ ἡ πολιτική του, ἦτο οἵα ὑπῆρξε. Καὶ τώρα, θὰ προχωρήσω εἰς κάτι ἄλλο, τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς ξενίσῃ. Διὰ τὴν ἐκτέλεσιν προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως δὲν μᾶς λείπουν τὰ δολλάρια, μᾶς λείπουν αἱ δραχμαί. Δολλάρια ἔχομεν, καὶ δι’ αὐτὸ εἶπον οἱ Ἀμερικανοὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, «σοῦ ἐπιτρέπομεν καὶ τὰ νέα ἔργα νὰ κάμῃς καὶ τὰ παλαιὰ νὰ συνεχίσῃς, ἀλλὰ νὰ εὕρῃς πρῶτα τὶς δραχμές». Πρώτιστον θέμα διὰ τὴν ἐκτέλεσιν προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως, εἶναι ἑπομένως, θέμα δραχμῶν, διὰ νὰ μὴ δημιουργηθῇ πληθωρισμός. Ὁ κ. Μαρκεζίνης εἶναι ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος δὲν διστάζει πρὸ οὐδενὸς καὶ ἔχει μίαν φιλοπαίγμονα διάθεσιν, ἡ ὁποία καταπλήσσει. Οὕτω κατέστρωσε πρῶτον ἕνα προϋπολογισμόν, ὁ ὁποῖος καὶ αὐτὸς εἶναι μνημεῖον δημοσιονομικῆς ἀλχημείας. Εἶτα κατώρθωσε νὰ πείσῃ καὶ τὸν Στρατάρχην Παπάγον νὰ ὁμιλῇ περὶ ἐπιτεύξεως περισσεύματος 300 δισεκατομμυρίων δραχμῶν. Τί εἶναι δὲ αὐτὸ τὸ περίσσευμα; Εἶναι μία λογιστικὴ κατασκευή. Ηὔξησε τὰ ἔσοδα, διετήρησε τὰ ἔξοδα τοῦ περυσινοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ προσέθεσεν ἐπὶ τῶν ἐξόδων ἕνα 16% ὡς ἀποθεματικὸν ἐναντίον τῆς ὑψώσεως τῶν τιμῶν. Ἐδημιούργησεν οὕτω ἕνα λογιστικὸν ὑπόλοιπον 300 δισεκατομμυρίων δραχμῶν, τὸ ὁποῖον ἀπεκάλεσε «περίσσευμα». Ἔχει ἀκουσθῆ ποτέ προϋπολογισμὸς μὲ 16% ἀποθεματικόν; Ἀφήσατε τὴν δημοκρατικὴν καὶ κοινοβουλευτικὴν παραβίασιν μιᾶς τοιαύτης δημοσιονομικῆς ἀταξίας. Τί σημαίνει τὸ ἀποθεματικὸν τῶν 16%; Ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ προϋπολογίσῃ τὴν αὔξησιν τῶν δαπανῶν καὶ τὴν καθορίζει ἐπάνω–κάτω εἰς τὰ 16%. Ἀλλὰ καὶ ὁ τιμάριθμος κόστους ζωῆς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ἔχει ἤδη αὐξηθῆ πέραν τοῦ 16%, οἱ δὲ χονδρικοὶ τιμάριθμοι 30% περίπου. Ἄρα, ἀντὶ περισσεύματος, θὰ ἔχῃ ἔλλειμμα ὁ προϋπολογισμὸς αὐτός. Δύναται νὰ δοθῇ ἐξ ἄλλου, οἱαδήποτε διαβεβαίωσις διὰ τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας, πῶς θὰ ἐξελιχθοῦν; Ἀσφαλῶς ὄχι. Ἀντί, λοιπόν, νὰ εἴπητε εὐθέως καὶ εὐθαρσῶς εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ὅτι, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ καταρτίσετε προϋπολογισμόν, ἐφθάσατε μέχρις αὐτῆς τῆς ἀσεβείας καὶ νὰ παρασύρετε καὶ τὸν Στρατάρχην νὰ πιστεύῃ καὶ νὰ μακαρίζῃ ὅτι ἔχετε 300 δισεκατομμύρια περίσσευμα. Καὶ ἐπ’ αὐτῶν τῶν 300 δισεκατομμυρίων ἐστηρίζετε τὴν εἰς δραχμὰς χρηματοδότησιν τοῦ Προγράμματος Ἀνασυγκροτήσεως. Διότι τί ἰσχυρίζεται ὁ κ. Μαρκεζίνης ἐπὶ τῆς χρηματοδοτήσεως τοῦ Προγράμματος Ἀνασυγκροτήσεως; Ὡς γνωστόν, τὸ καταστρωθὲν πρόγραμμα προβλέπει δαπάνας 32 ἑκατομμυρίων δολλαρίων δι’ εἰσαγωγὰς κεφαλ. ἀγαθῶν καὶ 1100 δισεκατομμυρίων δραχμῶν δι’ ἐγχώριον ἐργασίαν καὶ ὑλικά. Τὸ ποσὸν αὐτὸ τῶν 1100 δισεκατομμυρίων σκέπτεται νὰ τὸ καλύψῃ κατὰ 300 δισεκατομμύρια μὲ τὸ «περίσσευμα» τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ κατὰ 250 μὲ τὴν ἐφεύρεσιν τοῦ ἐσωτερικοῦ δανείου. Ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτάς, ὡς ἀστεϊσμὸν δύναταί τις νὰ χαρακτηρίσῃ τοὺς ἰσχυρισμοὺς τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐξησφάλισε τὴν χρηματοδότησιν τοῦ προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως ὅτι καὶ ἔχει πρόγραμμα!

§184ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πόσον ἔλλειμμα ἀφήσατε πέρυσι;

§185Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἡμεῖς παρελάβαμεν προϋπολογισμὸν μὲ ἔλλειμμα 1.500 δισεκατομμύρια δραχμάς, τὸ ὁποῖον περιωρίσαμεν εἰς 600 δισεκαττομμύρια περίπου. Ἀνελάβατε τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας κατὰ μῆνα Ὀκτώβριον τοῦ 1952. Ὁ προϋπολογισμὸς κατὰ τὴν ὁμολογίαν τοῦ κ. Μαρκεζίνη τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐδείκνυε ἔλλειμμα 70 δισεκατομμύρια, τὸ ὁποῖον τὸν Μάρτιον διωγκώθη εἰς 650 δισεκατομμύρια, προφανῶς λόγῳ τῆς πρωτοφανοῦς ἱκανότητος τῆς Κυβερνήσεώς σας! Ἤθελα τὸν κ. Μαρκεζίνην νὰ παρευρίσκεται ἐδῶ διὰ νὰ συζητήσωμεν καὶ ὄχι ἁπλῶς νὰ ἐμφανίζεται ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρὸν δίκην ποντίφικος, ἵνα ἐκφωνῇ ἕνα διάγγελμα καὶ κατόπιν ἐξαφανίζεται. Ἐδῶ κρίνονται αἱ Κυβερνήσεις καὶ ἐδῶ θὰ κριθῇ καὶ ὁ κ. Μαρκεζίνης. Κύριοι, ἀποτελεῖ πράγματι ἐθνικὸν κεφάλαιον ὁ Στρατάρχης καὶ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναλωθῇ εἰς τοιούτου εἴδους ὑποθέσεις. Οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους ἀνέφερα, ἔχουν ληφθῆ ἀπὸ τὰ δελτία τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐπίσημα, διότι καὶ ἡ Ἀποστολὴ ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ προβαίνῃ εἰς ἀπολογισμὸν τοῦ ἔργου της εἰς τὴν Κυβέρνησίν της. Προκαλῶ ἄλλωστε τὴν Κυβέρνησιν νὰ τοὺς ἀμφισβητήσῃ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ δὲν ἀντελήφθη ὅτι τὸ θέμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως δὲν ἦτο θέμα ἐλλείψεως δολλαρίων, ἀλλὰ κυρίως δραχμῶν. Καὶ δι’ αὐτὸ ἐπῆγε εἰς τὴν Ἀμερικὴν διὰ νὰ πάρῃ τὰ 173 ἑκατομμύρια δολλάρια. Ἔπαθε ὅ,τι ἔπαθε, γύρισε πίσω καὶ εἶπε: Δὲν θέλομεν δωρεὰν βοήθειαν, ἡμεῖς θέλομεν ἰδιωτικὰ κεφάλαια. Ἦτο ὀλεθριωτάτη ἡ μετάβασις τοῦ κ. Μαρκεζίνη εἰς τὴν Οὐασιγκτῶνα τὴν ἐποχὴν καθ’ ἣν πῆγε, διότι τότε τὸ κλῖμα ἦτο δυσμενέστατον. Μόλις εἶχεν ἀνέλθει εἰς τὴν ἐξουσίαν ἡ Ρεπουμπλικανικὴ Κυβέρνησις καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ οὐδεμία συζήτησις περὶ αὐξήσεως τῆς βοηθείας. Ἑπομένως ὁ κ. Μαρκεζίνης μετέβη διὰ νὰ καταστρέψῃ τὴν δυνατότητα, τοῦ νὰ ἀποταθῶμεν εἰς εὐθετώτερον χρόνον εἰς τὴν Ἀμερικήν, ἴσως μετὰ τὸ ταξίδι τῶν Βασιλέων ἀποστέλλοντες τὸν Πρωθυπουργόν, διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν ἀνάγκην τῆς συνεχίσεως τῆς ἀνασυγκροτήσεως διὰ τῆς Ἀμερικανικῆς συμπαραστάσεως, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν θυσιῶν τὰς ὁποίας ὑπέστη διὰ τὴν κοινὴν ὑπόθεσιν ἡ χώρα. Ἐὰν δὲν ἤθελεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ νὰ κάμῃ ἐντυπώσεις καὶ ἐὰν ἦτο σοβαρὸς εἰς τὰς προσπαθείας του διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν, ὁ τελευταῖος τόπος εἰς τὸν ὁποῖον θὰ μετέβαινε θὰ ἦτο ἡ Οὐάσιγκτων καὶ δὲν θὰ ἐπήγαινεν αὐτός, ἀλλὰ ὁ Στρατάρχης. Ἔπρεπε νὰ πάῃ ὁ Στρατάρχης καὶ ὄχι ὁ κ. Μαρκεζίνης, διὰ νὰ δοθῇ εἰς τὴν ἀποστολήν μας ὅλον τὸ κῦρος καὶ ἡ βαρύτης, τὴν ὁποίαν ἀποδίδομεν διὰ τὴν ἀνασυγκρότησίν μας. Ἀλλὰ ὁ κ. Μαρκεζίνης θέλει νὰ συγκλονίζῃ τὸ σύμπαν, καὶ μέσα εἰς αὐτὴν τὴν σπουδὴν ἐπιδείξεως καὶ ἴσως διότι κατώρθωσε νὰ πιστεύσῃ αὐτὰ ποὺ ὁ ἴδιος λέγει, ἀπετόλμησε τὸ ταξίδι τῆς Ἀμερικῆς, τὸ ὁποῖον ὑπῆρξεν ὀλέθριον καὶ δι’ αὐτὸν καὶ διὰ τὴν χώραν. Διότι ἡ ζημία ἡ ὁποία ἐγένετο, θὰ εἶναι δύσκολον νὰ ἐπανορθωθῇ. Ἀμφιβάλλω δὲ ἐὰν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις αὐτὴν θὰ εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ τὴν ἐπανορθώσῃ. Ὁ κ. Μαρκεζίνης ἀπέτυχεν εἰς τὴν Οὐασιγκτῶνα παταγωδῶς. Ἐνθυμεῖσθε πῶς ἀπήντησεν εἰς τὰ φυσικὰ ἐρωτήματα διὰ τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀποστολῆς του εὐθὺς ὡς ἐπέστρεψεν. Ἔσπευσε νὰ κλείσῃ τὴν Βουλήν, διὰ νὰ μὴ ἀπολογηθῇ καὶ ἄφησε τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ ἡμᾶς, κ. βουλευταί, ἐντὸς τοῦ σκότους τῆς ἀναληθείας. Ἐπέτυχεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐξ ἴσου λαμπρὰ καὶ εἰς τὸ Λονδῖνον. Ἀλλὰ καλύτερον ἐπ’ αὐτοῦ νὰ μὴ ἐπιμείνωμεν. Ἠτύχησε καὶ ἐκεῖ φοβερά. Καὶ τότε ἐπῆγεν εἰς τὸ Παρίσι καὶ τὴν Γερμανίαν. Καὶ ποῖον ἦτο τὸ ἀποτέλεσμα; Ὡρισμέναι συμφωνίαι, βάσει τῶν ὁποίων ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις, αἱ Κυβερνήσεις τῶν χωρῶν αὐτῶν θὰ συναινέσουν καὶ ἴσως ἐγγυηθοῦν κατὰ κάποιον τρόπον νὰ μᾶς χορηγηθοῦν μεσοπρόθεσμοι πιστώσεις παρ’ ἰδιωτῶν, ἐφ’ ὅσον προσφέρονται οὗτοι πρὸς τοῦτο, διὰ τῆς εἰσαγωγῆς ἐνταῦθα μηχανημάτων καὶ ἄλλων τινῶν εἰδῶν. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι, συζητουμένου τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσελεύσεως ξένων κεφαλαίων, μᾶς ἔλεγον ὅτι ἐὰν καθυστερήσῃ ἡ ψήφισις αὐτοῦ, ἔστω καὶ ἐπὶ 24 ὥρας, διακυβεύονται σημαντικὰ ἐθνικὰ συμφέροντα καὶ ὅτι πάντως ὁ κ. Μαρκεζίνης βιάζεται νὰ τὸ ἐπιδείξῃ εἰς τὸν κ. Ἀντενάουερ. Ὁ ψηφισθεὶς νόμος καθορίζει 10% τοκοχρεωλύσιον καὶ ἀφορᾷ ἑπομένως ἐπενδύσεις κεφαλαίων διὰ 10 τοὐλάχιστον χρόνια. Οὐδεμία ὅμως συμφωνία ἀπὸ αὐτὰς τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ κ. Μαρκεζίνης ἀφορᾷ θέματα ἐμπίπτοντα εἰς τὸν σκοπὸν καὶ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ἐκείνου. Εἶναι ἁπλῶς συμφωνίαι μεταξὺ Κρατῶν, αἱ ὁποῖαι καθορίζουν μακροτέρας τῶν ἰσχυουσῶν προθεσμίας ἢ ἐγγυῶνται πιστώσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν ὑπὸ ὡρισμένας συνθήκας νὰ παραχωρηθοῦν εἰς τὴν χώραν παρὰ ξένων βιομηχάνων. Αὐτὸ εἶναι τὸ μέγα ἐπίτευγμα τοῦ κ. Μαρκεζίνη εἰς τὴν Γαλλίαν καὶ τὴν Γερμανίαν. Διότι καὶ ἡ περίφημος συμφωνία μὲ τὴν Κυβέρνησιν τῆς τελευταίας χώρας διὰ 100 καὶ 200 ἑκατομμύρια μάρκα, τί σημαίνει; Δὲν κατωρθώσαμεν ἀκόμη νὰ ἀντιληφθῶμεν πλήρως οὔτε τὸ ἀκριβὲς ὕψος των οὔτε τὴν μορφήν των. Ἀλλ’ ἂν ἀκολουθήσωμεν ὡς ὁδηγόν μας τὸν κ. Μαρκεζίνην, θὰ συμπεράνωμεν ὅτι τὰ 100 ἑκατομμύρια μάρκα τοὐλάχιστον εἶναι αἱ πιστώσεις Κροὺπ διὰ τὴν Λάρυμναν, πιστώσεις διὰ τὰς ὁποίας εἶχεν ἤδη ἀναλάβει ὑποχρεώσεις ἀπὸ πέρυσι, μὲ μόνην διαφορὰν — πάντοτε κατὰ τὸν κ. Μαρκεζίνην — παρετάθη ὁ χρόνος τῆς ἐξοφλήσεώς του ἀπὸ 2 εἰς 5 ἔτη. Αὐτὸ εἶναι τὸ μέγα κατόρθωμα. Ἐρωτῶ, ὅμως, κύριοι, εἶναι δυνατὸν σοβαρῶς καὶ ὑπευθύνως νὰ ὑποστηρίζεται ὅτι ἔργα ὡς τῆς Λαρύμνης, τῆς Πτολεμαΐδος, τῆς ἐπεκτάσεως τῶν ἐθνικῶν δικτύων κλπ. εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτελεσθοῦν μὲ πιστώσεις ἕξ καὶ ὀκτὼ ἐτῶν; Πολλοὶ ἐξ ὑμῶν εἶναι ἄνθρωποι μὲ πολὺ μεγαλειτέραν πεῖραν τῆς ἰδικῆς μου εἰς τὰ ζητήματα τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς. Τοὺς ἐρωτῶ, εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι τὸ ἐργοστάσιον Ἀζώτου ἠμπορεῖ νὰ κατασκευασθῇ ἐπὶ τῇ βάσει δανεισμοῦ ἢ ἐπενδύσεων 6 ἢ 8 ἐτῶν; Καὶ ὅμως, αὐτὰ τὰ πράγματα ὑποστηρίζονται, κατωρθώθη δὲ νὰ πεισθῇ καὶ ὁ συνάδελφος κ. Λιβαδᾶς ἀκόμη, ὅτι εἶναι σοβαρὰ πράγματα ἀπὸ τὸν ὑπεύθυνον Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, τὸν κ. Μαρκεζίνην. Καὶ ἤδη θέλω νὰ σᾶς ἀνακοινώσω μίαν νέαν μελλοντικὴν ἐπιτυχίαν τοῦ κ. Μαρκεζίνη, ἀνάλογον πρὸς αὐτὴν τῆς Γερμανίας. Πέρυσι, ὡς Ὑπουργός, ἐπιφορτισμένος μὲ τὰς ἰταλικὰς ἐπανορθώσεις, μετέβην εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ συνῆψα μίαν συμφωνίαν, διὰ τῆς ὁποίας ἐξησφάλισα 15 ἑκατομμύρια δολλάρια, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου τοῦ Ἀχελώου. Εἶμαι βέβαιος ὅτι εἰς τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ ταξιδίου τῆς Ρώμης τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, μία ἀπὸ τὰς μεγάλας του ἐπιτυχίας θὰ εἶναι καὶ αὐτὰ τὰ 15 ἑκατομμύρια δολλάρια τοῦ Ἀχελώου. Μὴ ἀμφιβάλλετε ποσῶς περὶ τούτου. Ἡ ἀγόρευσίς μου διήρκεσεν ἀρκετὰ ἤδη καὶ πρέπει νὰ τελειώσω. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον μέρος αὐτῆς, τὸ πολιτικόν, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ συνοψίσω. Θὰ κάμω ὅμως τοῦτο, διὰ τὸ δεύτερον, τὸ οἰκονομικόν. Ἡ Κυβέρνησις ἦρε πράγματι θρίαμβον πρωτοφανῆ. Διότι διὰ τῆς ὑποτιμήσεως, τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν, τῆς πολιτικῆς τῶν πιστώσεων καὶ ἄλλων τούτων ἐπιτυχῶν χειρισμῶν, ἐπέτυχε τὴν μὲν μεγάλην μᾶζαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νὰ περιαγάγῃ εἰς τὴν ἀθλιότητα, τὴν ὁποίαν αὕτη οὐδέποτε ἐγνώρισε, τὴν δὲ λεγομένην οἰκονομικῶς ὀλιγαρχίαν νὰ τὴν ἐνισχύσῃ ἔτι περαιτέρω καὶ νὰ τῆς δημιουργήσῃ μίαν κατάστασιν εὐμαρείας, τὴν ὁποίαν οὔτε αὐτὴ δὲν ἐπερίμενεν. Αὐταὶ εἶναι αἱ ἐπιτεύξεις τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ οἰκονομία τοῦ τόπου εὑρίσκεται αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑπὸ τὴν ἀγωνίαν τοῦ πῶς θὰ ἐξελιχθῇ ἡ κατάστασις πῶς θὰ κινηθοῦν τὰ εἰσοδήματα καὶ αἱ τιμαί, πῶς θὰ πάῃ τὸ ἰσοζύγιον τῶν πληρωμῶν. Ὁ Θεὸς νὰ μᾶς φυλάῃ ἐὰν τοῦ χρόνου δὲν εἶναι ἡ παραγωγὴ τόσον καλή, ὅσον ἐφέτος. Εἰς τὴν γεωργίαν, ὅπως γνωρίζετε, ὑπάρχουν καλαὶ καὶ κακαὶ ἐσοδεῖαι. Φοβοῦμαι ὅτι ἐάν, ὃ μὴ γένοιτο, ἔχωμεν κακὴν ἐσοδείαν, θὰ ἐκραγῇ τὸ ἡφαίστειον καὶ μαζὶ μὲ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Συναγερμοῦ θὰ διασκορπισθοῦν καὶ τόσαι ἄλλαι ἐλπίδες καὶ πολλοὶ ἀπὸ τοὺς ἀγαπητούς μου συναδέλφους δὲν θὰ κοσμοῦν πλέον τὰ ἑδώλια αὐτά. Ἐξήρθη καὶ ἡ ἐμπιστοσύνη ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη παρὰ τῷ λαῷ. Ἐὰν ἴδητε τί ἔγινε, μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, μὲ τὴν χρυσῆν λίραν, θὰ ἀντιληφθῆτε τὶ εἴδους ἐμπιστοσύνην ἐμπνέει πράγματι ἡ Κυβέρνησις. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐμπιστοσύνην ἐν τῷ ἐξωτερικῷ, σᾶς ἀναφέρω, διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε τὴν ἐμπιστοσύνην αὐτήν, τὸ σταμάτημα σχεδὸν τῶν ἐπὶ προθεσμιακῷ διακανονισμῷ εἰσαγωγῶν, εὐθὺς μετὰ τὴν ἀπαγόρευσιν τῶν ἐγγυήσεων τῶν ἐμπορικῶν Τραπεζῶν.

§186Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Βοηθ. Ἀναπλ. Ὑπ. Συντον.). Δὲν εἶναι ἀκριβὲς τοῦτο.

§187Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἔχω τὰς πληροφορίας μου ἀπὸ ὑπευθύνους πηγὰς τῆς μεγαλυτέρας τῶν ἰδιωτικῶν Τραπεζῶν. Κύριοι, αὐτὴ εἶναι ἡ εὐδαιμονία ὁ Χρυσοῦς Αἰών, τὸν ὁποῖον αἱ ἐνέργειαι καὶ τὰ ταξίδια τοῦ νεωτέρου Σεβὰχ τοῦ θαλασσινοῦ ἐξησφάλισαν διὰ τὸν τόπον. Ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς ἀνασυγκροτήσεως, τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας καὶ τῶν ἰδιωτικῶν κεφαλαίων, προσεπάθησα, διὰ τοὺς ὀλίγους ποὺ συνέπεσε νὰ μὲ ἀκούουν τὴν στιγμὴν αὐτήν, νὰ διαπιστώσω τοὺς σοβαρωτάτους λόγους, οἱ ὁποῖοι προκαλοῦν τὴν μεγίστην ἀνησυχίαν μου διὰ τὸν δρόμον ποὺ ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις. Ὁμολογῶ ὅτι θὰ εἶμαι ἐξαιρετικῶς εὐτυχής, ἐὰν φωτίσῃ ὁ Θεὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀντιμετωπίσῃ τὰ πράγματα πλέον φρόνιμα, πλέον νοικοκυρευμένα καὶ μὲ περισσότερον ρεαλισμόν. Ἴσως, τότε, δὲν θὰ εὑρεθῶμεν εἰς μίαν κατάστασιν νέων σεισμῶν τῶν Ἰονίων, διὰ τοὺς ὁποίους, ὅμως, δὲν θὰ ἔχωμεν νὰ παραπονεθῶμεν κατὰ τοῦ ὑποχθονίου Ἐγκελάδου, ἀλλὰ κατὰ τοῦ Ἐγκελάδου, τὸν ὁποῖον τρέφει εἰς τοὺς κόλπους της ἡ Κυβέρνησις. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λιβαδᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§189Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Θὰ παρεκάλουν νὰ ὁμιλήσω αὔριον, κ. Πρόεδρε.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπασπύρου ἔχει τὸν λόγον.

§191Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Βουλὴ εἶναι ἀσφαλῶς καταπεπονημένη, ἄλλωστε νομίζω, ὅτι δὲν εὑρισκόμεθα καὶ ἐν ἀπαρτίᾳ. Θὰ παρεκάλουν συνεπῶς καὶ ἐγὼ νὰ μὴ μοῦ δοθῇ ὁ λόγος σήμερον.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§193ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 μ. μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως συνέχειαν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν Κυβερνητικῶν ἀνακοινώσεων. (Ὥρα 11.45′ μ. μ.).