1953.06.04

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 48η

Πέμπτη 4 Ἰουνίου 1953

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.00′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τοὺς κ. κ. βουλευτὰς νὰ καταλάβουν τὰς θέσεις των. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Δερδεμέζης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. (Γραμματεὺς) (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ν. Πανταζῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κ.λ.π.

§4Ν. ΠΑΝΤΑΖΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. πρωτ. 195855]27–5–1953 ἐγγράφου του, ἀνακοινοῖ καὶ διευκρινίζει, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 192589]6–5–1953 ἀποφάσεώς του, παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Δημοσίου ἔναντι τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος διὰ τὸ ποσὸν τῶν 400.000 δολλαρίων, συμφώνως πρὸς τὴν ὑπογραφεῖσαν συμφωνίαν μεταξὺ τῶν Ἐμπορικῶν Ἐπιμελητηρίων Ἀθηνῶν καὶ Βαρσοβίας, ὡς προβλεπόμενον πιστωτικὸν περιθώριον καὶ οὐχὶ ὑπὲρ τῆς Mediteranean Mines Inc, ὡς ἀνεφέρθη ἐν τῇ ὡς ἄνω ἀποφάσει. Ὁ βουλευτὴς Κορινθίας κ. Γ. Παμπούκας καταθέτει τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν Συντεχνίας Ἀρτοποιῶν Κορινθίας, διὰ μείωσιν ἀμοιβῆς των ἐξ ἧς καταδικάζονται εἰς καταστροφήν. Οἱ βουλευταὶ Λαρίσης κ.κ. Γ. Κακαγιάννης, Ν. Ράπτης καὶ Β. Καραμπίλιας καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Ἑνώσεως Συν)σμῶν Φαρσάλων, ζητοῦντος νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἐλευθέρα μεταφορὰ τῶν προϊόντων καὶ ἐργαλείων τῶν παραγωγῶν, διὰ τῶν ἰδιοκτήτων αὐτῶν ἑλκυστήρων. Ὁ βουλευτὴς Γορτυνίας κ. Η. Παπαηλιοῦ καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Δόξα–Γορτυνίας, ζητούντων προθεσμίαν ἐνσωματώσεως τῶν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας χορηγηθέντων εἰς αὐτοὺς ὑλικῶν, διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν οἰκιῶν των, μέχρι τοῦ προσεχοῦς Ὀκτωβρίου. Οἱ βουλευταὶ Λαρίσης κ.κ. Γ. Κακαγιάννης, Ν. Ράπτης καὶ Β. Καραμπίλιας καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων Φαρσάλων, ζητούντων διανομὴν ἠλεκτρικοῦ ρεύματος ἐκ τοῦ ἐργοστασίου Ἀλιβερίου εἰς ἅπασαν τὴν ἐπαρχίαν Φαρσάλων. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἰχθυοπαραγωγῶν τῆς χώρας καὶ τῆς Ἑνώσεως πλοιοκτητῶν ἁλιείας, ὀφειλετῶν ἐκ δανείων ληφθέντων ἐκ τῶν κεφαλαίων τοῦ σχεδίου ἀνασυγκροτήσεως, ζητούντων δραχμοποίησιν τῶν ἁλιευτικῶν χρεῶν βάσει τιμῆς δολλαρίου πρὸς 15.000 δραχμάς. Οἱ βουλευταὶ Ἄρτης κ.κ. Χ. Ρῖζος καὶ Σ. Τζουβάρας καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Α.Σ.Ε.Β. Πελιδνοῦ Ἄρτης, ζητοῦντος ἐνίσχυσιν τῶν πληγέντων διὰ παροχῆς εἰς αὐτοὺς δανείων, σπόρων, μετατροπῆς τῶν χορηγηθέντων δανείων εἰς μεσοπρόθεσμα, λόγῳ τῶν καταστροφῶν ἃς ὑπέστησαν ἐκ τῶν κατακλυσμιαίων βροχῶν. Ὁ βουλευτὴς Κορινθίας κ. Γ. Παμπούκας καταθέτει τηλεγράφημα Προέδρου Κοινότητος Μάνας Κορινθίας, ζητοῦντος νὰ διαταχθοῦν τὰ δέοντα, διότι πρωτοφανὴς ἀνεμοθύελλα κατέστρεψε δενδροκαλλιέργειαν καὶ σιτηρά. Ὁ βουλευτὴς Κορινθίας κ. Γ. Παμπούκας καταθέτει τηλεγράφημα Προέδρου Συνεταιρισμοῦ Κάτω Τρικάλων Κορινθίας, ζητοῦντος ἀποστολὴν γεωπόνου ὅπως διαπιστώσῃ ζημίας εἰς ἀμπελοειδῆ καὶ δημητριακὰ ἐκ σφοδροτάτου ἀνέμου. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐθνικοῦ Συνδέσμου Κλωστοϋφαντουργῶν Βερροίας, ζητοῦντος παράτασιν τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου 2222]52 καὶ αὐστηρὰν ἐφαρμογὴν τῶν διατάξεων αὐτοῦ. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Λαχανοπωροπωλῶν Βαρβακείου Ἀγορᾶς, ζητούσης τροποποίησιν τοῦ ΚΗʹ Ψηφίσματος, ἐπὶ σκοπῷ κατοχυρώσεως τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης τῶν ἐν τῇ Βαρβακείῳ ἀγορᾷ ἐνοικιαστῶν καταστημάτων, δι’ ὑποχρεωτικῆς ἐπανεγκαταστάσεως αὐτῶν παρὰ τοῦ Δήμου Ἀθηναίων ἐν τῷ αὐτῷ χώρῳ. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς καταθέτει ἀναφορὰν ἐκτάκτων κατωτέρων ὑπαλλήλων καὶ συνταξιούχων, ζητούντων νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ταυτόχρονος λῆψις μισθοῦ καὶ συντάξεως, ἐφ’ ὅσον τὸ σύνολον τούτων δὲν ὑπερβαίνει τὸ ποσὸν τῶν 1.500.000, ἀνεξαρτήτως ἂν ὑπηρετοῦν εἰς Δημοσίας Πολιτικὰς ἢ Στρατιωτικὰς Ὑπηρεσίας. Οἱ βουλευταὶ Πειραιῶς κ.κ. Δ. Ἀλιπράντης καὶ Ε. Σαββόπουλος, καταθέτουν ψήφισμα τῆς Ἑνώσεως βομβοπαθῶν ἐμπόρων ἐπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν Πειραιῶς, δι’ οὗ ἐκφράζοντες τὴν πικρίαν των διὰ τὴν ἄχρι τοῦδε παντελῆ ἐγκατάλειψίν των ὑπὸ τοῦ Κράτους, ὅπερ ἐν τούτοις εἰσέπραξεν ἀπὸ τὰ ἐχθρικὰ Κράτη τεράστια ποσὰ ὑπὸ τύπον ἐπανορθώσεων, ζητοῦν χορήγησιν μακροπροθέσμων δανείων πρὸς συγκράτησιν τῶν ἐπιχειρήσεών των, ἀποτίμησιν τῶν ζημιῶν των, ἐπὶ τῷ τέλει τῆς ἐν καιρῷ ἀποζημιώσεώς των, προστασίαν στέγης κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Δ. Ἀλιπράντης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δήμου Δραπετσῶνος, ἐν σχέσει μὲ τὰς ἐπειγούσας ἀνάγκας τοῦ κτιριακοῦ συγκροτήματος, ἐν ᾧ στεγάζονται τὰ πέντε (5) Δημοτικὰ Σχολεῖα τῆς περιφερείας τοῦ Δήμου τούτου, τῶν ὁποίων παρακωλύεται ἡ λειτουργία καὶ ὡς ἐκ τούτου καθίσταται ἀπολύτως ἀναγκαία ἡ ἐπιδιόρθωσίς του καὶ ἡ ἀποκατάστασις τῶν ἐκ τοῦ πολέμου ζημιῶν του. Οἱ βουλευταὶ Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς καὶ Ἀθηνῶν κ. Χ. Σολομωνίδης καταθέτουν ἀναφορὰς τῆς Ἑνώσεως Προσφύγων καὶ τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου Θηβῶν, ζητούντων ἀγροτικὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων προσφύγων Θηβῶν, διὰ τῆς διανομῆς εἰς αὐτοὺς γαιῶν ἐκ τῆς ἀπαλλοτριωθείσης λίμνης Κωπαΐδος. Ὁ βουλευτὴς Κορινθίας κ. Γ. Παμπούκας καταθέτει τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν Ὀργανώσεων, Σωματείων, Ἑνώσεων καὶ Συλλόγων καὶ τοῦ λαοῦ Λουτρακίου, διατελοῦντος ἐν ἀγανακτήσει διὰ καθυστέρησιν ἐνάρξεως ἐργασιῶν ἐπεκτάσεως σιδηροδρομικῆς γραμμῆς ΣΠΑΠ, μέχρι Λουτρακίου, ἀποστάσεως μόλις δύο χιλιομέτρων. Ὁ βουλευτὴς Ροδόπης κ. Ε. Μαρινάκης καταθέτει ἀναφορὰς τῶν Προέδρων τῶν Γεωργικῶν Πιστωτικῶν Συνεταιρισμῶν Σαππῶν, Ἀρίστης, Ξυλαγανῆς, Ἀράτου καὶ Στρύμης περιφερείας Ροδόπης, ζητούντων ἀναπροσαρμογὴν τῆς τιμῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Π. Βουδούρης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου κατοίκων Συνοικισμοῦ Ἀξιοῦ (Ρεζῆ Βαρδὰρ), ζητοῦντος παραχώρησιν εἰς τοὺς ἐν λόγῳ κατοίκους τῶν κρατικῶν οἰκημάτων, εἰς ἃ διαμένουσι ἐπὶ ἐνοικίῳ ἀπὸ τοῦ ἔτους 1920. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Σ. Θεοτόκης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἀμιγῶν Πυροπαθῶν Κερκύρας, ζητοῦντος ἀποζημίωσιν τῶν μελῶν του διὰ τὰς ἐκ τοῦ πολέμου ζημίας. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν ἀποστράτων Ἀξιωματικῶν Β.Ν. καὶ Λιμενικοῦ Σώματος, ζητούντων τὴν καταβολὴν τοῦ καθυστερουμένου ἀπὸ ἐτῶν ἐφ’ ἅπαξ χρηματικοῦ βοηθήματος ἐκ τοῦ Ταμείου Ἀλληλοβοηθείας Ἀξιωματικῶν καὶ Ὑπαξιωματικῶν Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ καὶ Λιμενικοῦ Σώματος. Ὁ κ. Λ. Εὐταξίας (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ διατάξεών τινων, ἀφορωσῶν τὸ προσωπικὸν Ὑπηρεσιῶν ἁρμοδιότητος τῶν Ὑπουργείων Προνοίας καὶ Ἐμπορίου». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Χ. Παπασταύρου, Σ. Τζουβάρας, Α. Αὐγερινός, Ε. Ζῶτος, Α. Δερδεμέζης, Α. Παπαδόπουλος, Δ. Καρατζένης, Ν. Ἀθανασίου, Π. Σταυρόπουλος, Ι. Παπαπέτρου καὶ Α. Κωνσταντινίδης, καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ διακανονισμοῦ σειρᾶς ἀρχαιότητος Ἀξιωματικῶν Χωροφυλακῆς, προϋπηρετησάντων εἰς ἀνεγνωρισμένας ἀνταρτικὰς ὁμάδας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Πλατῆς, Ι. Τριανταφύλλης, Ν. Πετρίδης, Θ. Μανωλόπουλος, Χ. Παναγιούλιας καὶ Α. Γκελεστάθης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων τινῶν προσωπικοῦ συγχωνευομένων Ἀνωνύμων Τραπεζιτικῶν Ἑταιρειῶν καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκδικάσεως τῶν παραβάσεων τῶν περὶ κυκλοφορίας πεζῶν καὶ ὀχημάτων διατάξεων ἐν τῇ πόλει Θεσσαλονίκης».

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐκδικάσεως τῶν παραβάσεων τῶν περὶ κυκλοφορίας πεζῶν καὶ ὀχημάτων διατάξεων ἐν τῇ πόλει Θεσσαλονίκης». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 552)50, 570)50, 678)50, 730)50, 778)50, 815)50, 930)50, 943)50, 1088)50, 1111)50, 1112) 50, 957)51, 1174)51, 12)52 καὶ 711)52 Πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου».

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 552)1950, 570)50, 679)50, 730)50, 778)50, 815)50, 930)50, 942)50, 1088)50, 1111)50, 957)51, 1174)51, 12)52, καὶ 711)52 Πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1137 τῆς 23)11)50 Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου».

§10ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1137 τῆς 23)11)50 Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 534)25)4)1951 Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου «περὶ προσλήψεως (10) δέκα ἡμερομισθίων εἰδικευμένων ὑπαλλήλων».

§12ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 534)25.4.1951 Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου «περὶ προσλήψεως (10) δέκα ἡμερομισθίων εἰδικευμένων ὑπαλλήλων». βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ λήψεως εὐεργετικῶν μέτρων ὑπὲρ τῶν ἐφέδρων φαρμακοποιῶν καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς περὶ φαρμακείων καὶ φαρμακαποθηκῶν νομοθεσίας».

§14ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ λήψεως εὐεργετικῶν μέτρων ὑπὲρ τῶν ἐφέδρων φαρμακοποιῶν καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς περὶ φαρμακείων καὶ φαρμακαποθηκῶν νομοθεσίας». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως τῆς κατὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1950–51 πραγματοποιηθείσης δαπάνης ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Προεδρίας Κυβερνήσεως (Γενικῆς Διευθύνσεως τύπου καὶ Πληροφοριῶν) καὶ ἐγγραφῆς τῆς διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῆς ἀπαιτουμένης πιστώσεως, ἐν τῷ εἰδικῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τούτου (Γενικῆς Διευθύνσεως Τύπου) τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους 1952–53».

§16ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως τῆς κατὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1950 –51 πραγματοποιηθείσης δαπάνης ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Προεδρίας Κυβερνήσεως (Γενικῆς Διευθύνσεως Τύπου καὶ Πληροφοριῶν) καὶ ἐγγραφῆς τῆς διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῆς ἀπαιτουμένης πιστώσεως, ἐν τῷ εἰδικῷ προϋπολισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τούτου (Γενικῆς Διευθύνσεως Τύπου) τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους 1952–53». αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπανακρίσεως ἀξιωματικῶν ὑπηρετησάντων κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν κατὰ τῶν συμμοριτῶν ἐπιχειρήσεων».

§18ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐπανακρίσεως ἀξιωματικῶν ὑπηρετησάντων κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν κατὰ τῶν συμμοριτῶν ἐπιχειρήσεων». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ δικῶν κατὰ τοῦ ἐν Ἀθήναις ἑδρεύοντος Νοσοκομείου Σανατορίου «Σωτηρία».

§20Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχομεν ὑποβάλει μίαν τροπολογίαν, θὰ τὴν δεχθῆτε;

§21Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Κοιν. Προν.). Εἶναι ἀντίθετος πρὸς τὸ Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον λέγει τὸ ἑξῆς: «Πᾶσα προσθήκη εἰς πρότασιν................ ......... (ἀναγινώσκει).......». Τὸ κύριον περιεχόμενον τῆς προτάσεως ἀφορᾷ, εἰδικῶς, τὰς δίκας τῆς «Σωτηρίας». Ὁμολογῶ καὶ ἐγώ, ὅτι εἶναι ὀρθὴ ἡ παρατήρησίς σας, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ τὴν τροπολογίαν ἐκ τοῦ λόγου τούτου.

§22Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Τὰ μέτρα αὐτά, τὰ εὐεργετικά, νὰ ἐπεκταθοῦν καὶ εἰς τὰ ἄλλα Νοσοκομεῖα.

§23Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Κοιν. Προν.). Μάλιστα, ἀλλὰ τοῦτο ἀντίκειται εἰς τὴν διάταξιν αὐτὴν τοῦ Συντάγματος.

§24Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ ἀντίθετον συμβαίνει καὶ ἡ τροπολογία μας ἔχει ἄμεσον σχέσιν μὲ τὴν πρότασιν νόμου.

§25Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Κοιν. Προν.). Ἀφοῦ ὁ νόμος εἶναι εἰδικῶς, διὰ τὰς δίκας τῆς «Σωτηρίας», πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ σχέσιν οἱαδήποτε ἄλλη πρότασις, ἀφορῶσα ἄλλα Νοσοκομεῖα;

§26Γ. ΤΖΑΜΑΛΟΥΚΑΣ. Ἡ τροπολογία συσχετίζεται καὶ μὲ τὸ σανατόριον τοῦ Ἀσβεστοχωρίου, διότι ὅλα αὐτὰ τὰ σανατόρια λειτουργοῦν ὑπὸ τὰς ἰδίας συνθήκας. Δὲν βλέπω, διατὶ νὰ γίνῃ ἰδιαιτέρα διάκρισις διὰ τὸ σανατόριον τῆς «Σωτηρίας» καὶ ὄχι διὰ τὰ ἄλλα.

§27Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Κοιν. Προν.). Εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν ὑποβαλλομένην τροπολογίαν, ἀλλὰ εἶμαι τῆς γνώμης, ὅτι εἶναι ἀντίθετος πρὸς αὐτὴν τὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος, ὅπως ἀνέπτυξα καὶ εἰς τὸν κ. Χλουβεράκην.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ νομοσχέδιον;

§29ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ δικῶν κατὰ τοῦ ἐν Ἀθήναις ἑδρεύοντος Νοσοκομείου Σανατορίου «Σωτηρία». αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχετικοῦ νόμου «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν προαγωγὰς ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν τοῦ Στρατοῦ Ξηρᾶς». Ὁ κ. Β. Βραχνὸς ἔχει τὸν λόγον.

§31Β. ΒΡΑΧΝΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, μᾶς ἐβομβάρδισεν, ἐσχάτως, δι’ ἀθρόων νομοθετικῶν σχεδίων. Καί, βεβαίως, ἐφ’ ὅσον προΐσταται τῶν πολεμικῶν Ὑπουργείων, δύναται νὰ βάλῃ καὶ ἀπὸ ἀέρος καὶ ἀπὸ θαλάσσης καὶ ἀπὸ γῆς. (Χειροκροτήματα). Ἐὰν ὅμως τὰ νομοθετήματα ταῦτα ἦσαν γενικοῦ ἐνδιαφέροντος, ἀσφαλῶς, δὲν θὰ μᾶς ἐπείραζον καθ’ ὁλοκληρίαν, ἀλλά, δυστυχῶς εἶναι προσωπικά. Καὶ ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ὑπουργός, διὰ νὰ φέρῃ ὑπὸ συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, παρεδέχθη ὅτι ἔγινεν ἀδικία, καὶ πράγματι ἐγένετο ἀδικία, εἰς αὐτὸν τὸν καλὸν ἀξιωματικόν, περὶ τοῦ ὁποίου τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, τοῦ διέφυγεν, ὄχι βέβαια ἐκ προθέσεως, ὅτι ἔγιναν καὶ ἄλλαι ἀδικίαι, κατὰ τὸ διάστημα τοῦ συμμοριτοπολέμου καὶ ἐγένοντο ἀκόμη ἀδικίαι, λόγῳ τῆς αὐστηρᾶς κρίσεως, ἡ ὁποία ἐγένετο τὴν ἐποχὴν ἐκείνην καὶ ἥτις ἦτο δικαιολογημένη. Διότι, ὅταν τὸ Κράτος εὑρίσκεται εἰς ἕνα τοιοῦτον πόλεμον, δὲν χωρεῖ νὰ κάμῃ χατήρια καὶ νὰ ἀφήνῃ ἀτιμωρήτους, ἔστω καὶ ἐὰν ἡ τιμωρία ἐκείνη θὰ εἶναι αὐστηρά. Ἀλλά, ὅπως τότε ἐπέβαλον αἱ περιστάσεις νὰ κριθοῦν, ἰδίως ἀξιωματικοὶ τοῦ πεζικοῦ, διότι οἱ ἀξιωματικοὶ τῶν ἄλλων ὅπλων, δυστυχῶς, δὲν μετέχουν τόσον πολὺ εἰς τὸν πόλεμον, καὶ ὡς ἐκ τούτου εἴδομεν πολλοὺς ἀξιωματικοὺς καλούς, δῆθεν ἀτυχήσαντας, διότι π. χ. ἕνα τμῆμα του ἦτο μακρυὰ κάπου καὶ ἔφερεν αὐτὸς τὴν εὐθύνην νὰ φύγουν ἀπὸ τὸ στράτευμα καὶ νὰ στερηθῇ τὸ στράτευμα ἀρκετῶν καλῶν ἀξιωματικῶν. Ὅπως τότε ἐγένετο αὐστηρὰ κρίσις καὶ ἐπεβάλετο καὶ ἐπεβλήθη ἤδη ἡ ἀναθεώρησις τῆς ἀδικίας αὐτῆς, νομίζω, ὅτι καὶ τώρα ἐπιβάλλεται ἢ μᾶλλον ἔχει ὑποχρέωσιν ὁ κ. Ὑπουργός, διότι τὸ σφάλεσθαι εἶναι ἀνθρώπινον, ἐκ μέρους τοῦ Συμβουλίου, ἐννοῶ, νὰ διατάξῃ τὴν ἐπανάκρισιν τῶν ἀξιωματικῶν τούτων, διότι, ἀσφαλῶς, θὰ ἔλθουν εἰς φῶς πράγματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποδείξουν, ὅτι ἠδικήθησαν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί, ἂν ὄχι ὅλοι, τὸ πλεῖστον. Εἶναι ὑποχρέωσις εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης νὰ γενικεύσῃ τὸ ζήτημα αὐτό, νὰ ἀκυρώσῃ τὰ διατάγματα τῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπεστρατεύθησαν τότε, συνεπείᾳ τοῦ συμμοριτοπολέμου καὶ νὰ θέσῃ ὑπὸ κρίσιν τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτοὺς καί, ἐφ’ ὅσον θὰ προκύψουν στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀναγκάσουν τὸ Συμβούλιον νὰ μεταβάλῃ γνώμην, πρέπει νὰ δικαιώσῃ αὐτοὺς τοὺς ἀξιωματικούς. Ἐὰν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ δὲν δικαιωθῶσι, τότε θὰ γίνῃ ἕνα καλὸν εἰς αὐτούς, διότι ὁ χρόνος αὐτὸς θὰ θεωρηθῇ ὡς χρόνος πραγματικὸς καὶ θὰ βελτιώσουν τὰς συντάξεις των. Ἐπὶ πλέον θὰ πεισθοῦν καὶ αὐτοί, ὅτι τὸ Συμβούλιον δικαίως, τότε, τοὺς ἔκρινεν, ἀφοῦ καὶ μεταγενεστέρως προσεκόμισαν σπουδαῖα δικαιολογητικὰ καὶ δὲν ἐδικαιώθησαν καὶ ἑπομένως, ὅτι δικαίως τότε ἐκρίθησαν. Συνεπῶς τοῦτο θὰ συντελέσῃ, νομίζω, εἰς τὸ νὰ παύσουν τὰ παράπονα καὶ αἱ μεμψιμοιρίαι ἐναντίον τῶν Συμβουλίων, ὅτι ἀδικοῦνται οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ ἀπὸ τὰ ἑκάστοτε Συμβούλια. Τὰ Συμβούλια, ὡς εἶπον, τότε, ἔκρινον αὐστηρῶς. Τὸ σφάλλεσθαι εἶναι ἀνθρώπινον καὶ τὸ ὁμολογεῖν τὸ σφάλμα εἶναι προτέρημα τοῦ σφάλλοντος. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, θὰ τὸν παρακαλέσω νὰ φέρῃ λίαν προσεχῶς ἕνα νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἐπανακριθοῦν οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἐκρίθησαν κατὰ τὸ διάστημα τοῦ συμμοριτοπολέμου, διότι ἐκρίθησαν πολὺ αὐστηρῶς. Αὐτὸ ἐπιβάλλει τὸ συμφέρον καὶ τοῦ Σώματος τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῆς Πατρίδος.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§33Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον ἀφορᾷ ἕνα ἀξιωματικὸν ἀναιτίως παραλειφθέντα. Διὰ τοῦτο προτείνω, ὅπως ψηφισθῇ ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὸ νομοσχέδιον, διὰ νὰ δικαιωθῇ ὁ περὶ οὗ πρόκειται ἀξιωματικός.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Χαβίνης ἔχει τὸν λόγον.

§35Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὡς γνωρίζετε τὸ κυριώτερον ὄργανον τοῦ στρατεύματος, ὅσον ἀφορᾷ τὴν προαγωγὴν τῶν ἀξιωματικῶν κατὰ τὸν ἀριθμὸν τῶν πινάκων προαγωγῆς, εἶναι τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον. Ὡς ἐμφαίνεται ἐκ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ἀξιωματικοὺς κριθέντας στασίμους ἀπὸ τὸ ΑΣΣ, τὸ ὁποῖον ὡς ἁρμόδιον τελικῶς ἀποφασίζει, ὁ κ. Ὑπουργὸς θέλει νὰ τοὺς θέση πάλιν ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ ΑΣΣ. Ὁ κ. Ὑπουργός, δηλαδή, θέλει διὰ νόμου νὰ ἀνατρέψῃ τὰς ἀποφάσεις τοῦ ΑΣΣ καὶ ζητεῖ ἀπὸ τὴν Βουλὴν—μὴ γνωρίζουσαν διὰ ποῖον λόγον ζητεῖ τοῦτο, νὰ ἐγκρίνῃ ἕνα τοιοῦτον νομοσχέδιον. Ἐὰν ἐγκριθῇ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, κύριοι βουλευταί, θὰ θεσπισθῇ τότε ἡ ἀρχή, ὅτι πᾶς ἀξιωματικός, ὅταν θὰ εὑρίσκῃ κατάλληλον εὐκαιρίαν, θὰ ζητῇ νὰ παραπέμπεται ἐκ νέου εἰς τὸ ΑΣΣ, διὰ νὰ ἀπαλλαγῇ τῆς στασιμότητός του. Κύριοι βουλευταί, δὲν ὑπάρχει χειρότερον πρᾶγμα διὰ τὴν πειθαρχίαν καὶ τὴν συνοχὴν τοῦ στρατεύματος ἀπὸ αὐτό. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης νὰ ἀποσύρουν τὸ νομοσχέδιον ἄνευ συζητήσεως. Διότι καὶ μόνον ἡ συζήτησις, κύριοι συνάδελφοι, καταστρέφει αὐτὴν ταύτην τὴν ὑπόστασιν τοῦ στρατεύματος. Δὲν συμφωνῶ μὲ τὰ λεχθέντα τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ὅτι τότε ἦσαν αὐστηραὶ αἱ κρίσεις τῶν σωματαρχῶν καὶ ὅτι σήμερον θὰ κριθοῦν καλλίτερον οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι. Τότε, κύριοι συνάδελφοι, ὡς γνωρίζετε, διότι καὶ σεῖς εἶσθε ἐκ τῶν γενναίων πολεμιστῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατεύματος, ἡ κρίσις τῶν ἀξιωματικῶν τὴν στιγμὴν ἐκείνην εἶναι ἡ πλέον ὀρθὴ καὶ ἡ πλέον δικαία. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν καὶ πάλιν σᾶς παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ, νὰ ἀποσύρετε τὸ νομοσχέδιον, διότι θὰ ἐπιφέρετε ἀναταραχὰς εἰς τὴν συνοχήν, τὴν πειθαρχίαν καὶ τὴν ὑπόστασιν τοῦ στρατεύματος.

§36Β. ΒΡΑΧΝΟΣ. Τότε εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς ἀδικηθέντας δὲν ἐπετρέπετο νὰ προσφύγουν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, δι’ αὐτὸ ζητῶ τὴν ἀναθεώρησιν.

§37Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, εἶσθε ἐκ τῶν παλαιῶν ἀξιωματικῶν καὶ γνωρίζετε, ὅτι τοιαῦτα πράγματα δὲν ἔγιναν ποτὲ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος.

§38Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὁ νῦν Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὸ ἐζήτησεν αὐτὸ......

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει τὸν λόγον.

§40Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, λυποῦμαι, διότι δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ ἀνταποκριθῶ εἰς τὴν παράκλησιν, τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Χαβίνης. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, διὰ λόγους ἠθικῆς τάξεως καὶ δικαιοσύνης, νὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἠμφισβητήθη, ὡς πρὸς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἡ ἠθικὴ τάξις εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναπτύξω, δι’ ὀλίγων, τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἐπέβαλον τὴν σύνταξίν του καὶ τὴν κατάθεσίν του. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Χίου συνάδελφος, ὁ κ. Ζορμπᾶς, λαβὼν τὸν λόγον, εἶπεν, μόνον, ἀπὸ τῆς θέσεώς του, ὀλίγας φράσεις, διότι, ὡς εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου, εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐξετάσῃ, περὶ τίνος περιπτώσεως πρόκειται. Καὶ διεπίστωσεν, ὅτι ὀρθῶς, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀπέβλεψε—καὶ ὀφείλει εἰς πᾶσαν περίπτωσιν ἀνάλογον νὰ ἀποβλέπῃ—εἰς τὴν ἄρσιν τῆς ἀδικίας. Ἐπειδὴ κύριοι συνάδελφοι, ἐσημειώθη, κἄποτε, μία ἀδικία εἰς βάρος ὡρισμένου προσώπου, σημαίνει ὅτι ἡ ἀδικία αὐτή, διὰ τὴν ἄρσιν τῆς ὁποίας χρειάζεται προσωπικὸν νομοσχέδιον, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένη; Κύριοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἰσχυρισθῶ, ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ ἄρσις τῆς ἀδικίας, ἔστω καὶ διὰ προσωπικοῦ νομοσχεδίου—εἶμαι δὲ ἕτοιμος νὰ καταθέσω, σειρὰν, τὸ ὁμολογῶ ἀνοικτὰ ἐνώπιόν σας—προσωπικῶν νομοσχεδίων διὰ τὴν ἄρσιν ἀδικιῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουν συμβῆ. Ὄχι «σειραί». Ἴσως ὑπῆρξεν ὑπερβολικὴ ἡ φράσις, τὴν ὁποίαν ἐχρησιμοποίησα, ἀλλ’ ὡρισμένα προσωπικὰ νομοσχέδια, διὰ τὴν ἄρσιν βαρυτάτων ἀδικιῶν. Ὑπάρχει φέρ’ εἰπεῖν, μία περίπτωσις, τὴν ὁποίαν γνωρίζει ἄριστα ὁ κ. Προεδρεύων τῆς Κυβερνήσεως. Ἕνας ἀξιωματικὸς ὁ ὁποῖος βεβαίως κάπως παλαιά, τὸ 1935, ἠδικήθη κατὰ τρόπον κατάφωρον. Πρόκειται περὶ ὑγειονομικοῦ ἀξιωματικοῦ καὶ κατὰ λάθος, κατὰ ἕνα λάθος ἀπολύεται, λάθος, ὄχι λάθος περὶ τὴν κρίσιν(—διότι λάθη περὶ τὴν κρίσιν μπορεῖ νὰ ἔχουν σημειωθῆ—δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ ἐπικαλεσθῇ ποτὲ κανεὶς τὰ λάθη περὶ τὴν κρίσιν— καὶ οἱ ἀντιστράτηγοι μπορεῖ νὰ κάμουν λάθη—) ἀλλὰ κατὰ ἕνα λάθος καθαρῶς τυπικόν, περιελήφθη μεταξὺ τῶν τότε ἀποταχθέντων ἢ ἀποστρατευθέντων. Ἔκτοτε ὁ ἄνθρωπος αὐτός, ἐπειδὴ ἦλθεν ὁ πόλεμος καὶ μετὰ τὸν πόλεμον δὲν ὑπῆρχε νομοθεσία ἡ ὁποία νὰ ἐπιτρέπῃ τὴν τακτοποίησιν τῆς ὑποθέσεώς του, ἔμεινεν ἠδικημένος. Ἠδικημένος ὄχι κατ’ οὐσίαν, ἐπαναλαμβάνω, διότι δὲν πρόκειται περὶ οὐσιαστικῆς κρίσεως, ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς βάρος του, ἡ ὁποία κατ’ ἐμὲ ἦτο ἄδικος, ἀλλὰ κατ’ ἐκείνους ποὺ τὸν ἔκριναν, ὑπῆρξεν ὀρθή, ἀλλὰ πρόκειται περὶ λάθους, καθαρῶς τυπικοῦ, τὸ ὁποῖον ὅταν ἔλθῃ ἡ στιγμὴ νὰ φέρω σχετικὸν νομοσχέδιον— ἂν καὶ πρόκειται περὶ πολὺ παλαιᾶς περιπτώσεως καὶ εἶναι δύσκολον νὰ τὴν ἀντιμετωπίσω μετὰ 18 ἔτη— ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἂν φέρω νομοσχέδιον θὰ σᾶς τὸ ἀναπτύξω. Νομίζω ὅτι αἱ περιπτώσεις αὐταὶ πρέπει νὰ γίνωνται κατὰ τρόπον ἀνοικτὸν καὶ εἰλικρινῆ ἀντικείμενον νομοθετικῆς ρυθμίσεως. Ἡ περίπτωσις ἡ προσκειμένη θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ καλυφθῇ ὄπισθεν μιᾶς πολὺ γενικωτέρας διατάξεως, ὁπότε δὲν θὰ ἐφαίνετο προσωπική. Ὄχι, κύριοι, δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ καμουφλάρωνται αἱ περιπτώσεις τὰς ὁποίας νομοθετικῶς θέλομεν νὰ ρυθμίσωμεν. Εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν πράγματι πρόκειται περὶ τακτοποιήσεως μιᾶς περιπτώσεως προσωπικῆς καὶ τὸ πλαίσιον τοῦ νόμου, εἶναι στενώτατον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιλάβῃ παρὰ μόνον τὸν περὶ οὗ πρόκειται ἀξιωματικὸν ἢ ἂν ὑπάρχουν ἀκόμη 1–2 ἤ τρεῖς εἰς αὐτὴν τὴν κατηγορίαν, ἂν ὑπάρχουν, καὶ αὐτοί, βεβαίως, ἐφ’ ὅσον ἠδικήθησαν, πρέπει νὰ δικαιωθοῦν. Ποία εἶναι ἡ περίπτωσις περὶ ἧς πρόκειται; Ὁ ἀξιωματικὸς, εἷς ἐκ τῶν ἀρίστων ἀξιωματικῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, ἐκρίθη ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου Ἐπιλογῆς. Τὸ Συμβούλιον Ἐπιλογῆς ἔκρινε προακτέον καὶ δὴ κατ’ ἀπόλυτον ἐκλογήν. Τὸ Α.Σ.Σ. τὸ ὁποῖον ἐξετάζει τελεσιδίκως τὰς περιπτώσεις τῆς προαγωγῆς μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἀντισυνταγματάρχου, — διότι, τότε, ὁ περὶ οὗ πρόκειται, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἦτο ἀντισυνταγματάρχης— στερούμενον, ἐντελῶς, ὡρισμένων στοιχείων, τῶν ὁποίων ἔλαβεν γνῶσιν ἀργότερον, δὲν συνεμερίσθη τὴν ἄποψιν περὶ κατ’ ἀπόλυτον ἐκλογὴν προαγωγῆς τοῦ περὶ οὗ πρόκειται ἀξιωματικοῦ. Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην δὲν ἐδικαιοῦτο ὁ ἀξιωματικὸς ἐκεῖνος, διότι ἡ κειμένη Νομοθεσία δὲν προέβλεπε τοῦτο, νὰ ζητήσῃ ἐπανάκρισιν. Τί συνέβη, λοιπόν; Ἔχασε τὴν σειράν του εἰς τὴν ἐπετηρίδα καὶ ἐνῷ αὐτὴν τὴν στιγμὴν θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι Ταξίαρχος—καὶ θὰ ἦτο εἷς ἐκ τῶν ἀρίστων Ταξιάρχων—δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι Ταξίαρχος. Ἐν τῷ μεταξὺ ἐκρίθη ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ, τῆς αὐτῆς περίπου συνθέσεως τοῦ Α.Σ.Σ. ἐκ νέου ὅταν ὑπῆρξαν τὰ στοιχεῖα, ἐκρίθη καὶ ἐκρίθη κατ’ ἀπόλυτον ἐκλογὴν προακτέος, χωρὶς ὅμως νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ διορθωθῇ ἡ προηγουμένη ἀπόφασις, διότι δὲν ἴσχυεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἰσχύει αὐτὴν τὴν στιγμήν, τὸ δικαίωμα, δηλαδή, ὅπως προσφύγῃ ὁ ἀξιωματικὸς, δι’ αἰτήσεως παραπόνου καὶ ζητήσῃ ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν νὰ ἀναπέμψῃ τὸ ζήτημα εἰς τὸ Α.Σ.Σ. Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἔχασε τὴν σειράν του. Ἐνῷ τὸ Α.Σ.Σ. ὄχι μόνον τὸ Συμβούλιον Ἐπιλογῆς τὸ ὁποῖον ἐξ ἀρχῆς τὸν εἶχε προτείνει κατ’ ἀπόλυτον ἐκλογὴν—τὸ δὲ Συμβούλιον ἐπιλογῆς ἀπαρτίζεται ἀπὸ τοὺς Μεράρχους, οἱ ὁποῖοι παρακολουθοῦν τοὺς Ἀντισυνταγματάρχας ἀμεσώτερον, ἐνῷ τὸ Α.Σ.Σ. ἀπαρτίζεται ἀπὸ τοὺς Σωματάρχας καὶ ἀπὸ τοὺς Ἀρχηγοὺς τῶν Ἐπιτελείων ποὺ δὲν τοὺς παρακολουθοῦν ἀμεσώτερον τοὺς Ἀντισυνταγματάρχας—τὸ Συμβούλιον Ἐπιλογῆς τὸν εἶχε προτείνει ἐξ ἀρχῆς κατ’ ἀπόλυτον ἐκλογὴν διὰ προαγωγὴν τὸ Α.Σ.Σ. λαβὸν ἐκ τῶν ὑστέρων γνῶσιν τῶν συγκεκριμένων στοιχείων, μετὰ τὴν πρώτην δυσμενῆ ἀπόφασιν, περὶ τῆς ποιότητος καὶ περὶ τῆς δράσεως τοῦ ἀξιωματικοῦ, προέβη ἀργότερον ἐπίσης εἰς πρότασιν κατ’ ἐκλογὴν προαγωγῆς. Ἐν τῷ μεταξὺ ἔχασε χρόνον οὐσιώδη ὁ ἀξιωματικὸς αὐτός. Ἐρχόμεθα, λοιπόν, διότι διεπιστώσαμε τὴν ἀδικίαν αὐτὴν καὶ λέγομεν τί; Δὲν λέγομεν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι αὐτομάτως, θὰ κερδίσῃ τὸν χρόνον, τὸν ὁποῖον ἔχασεν. Ὄχι, λέγομεν ἁπλῶς καὶ μόνον, ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχει σημειωθῆ αὐτὴ ἡ διαφωνία μεταξὺ τοῦ Συμβουλίου Ἐπιλογῆς καὶ τοῦ Α.Σ.Σ. εἶναι δυνατὸν ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἀναπέμψῃ τὸ ζήτημα πρὸς κρίσιν εἰς τὸ Α.Σ.Σ. Αὐτὸ λέγομεν. Καὶ τὸ Α.Σ.Σ. ἀπαρτιζόμενον ἀπὸ 10 Ἀντιστρατήγους καὶ ἐμὲ ὡς Πρόεδρον θὰ κρίνῃ ἐὰν εἶναι ὀρθὸν ἢ ὄχι νὰ καταλάβῃ — διότι πρόκειται περὶ ἀξιωματικοῦ, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται συνεχῶς ἐν ἐνεργείᾳ καὶ ἀσκεῖ σπουδαῖα καθήκοντα καὶ κατὰ τὴν στιγμὴν αὐτὴν—εἰς τὴν Ἐπετηρίδα ἐκ νέου, τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ εἶχεν. Καὶ ἔρχομαι, ἤδη, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ συνάδελφος κ. Βραχνός. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Βραχνός, νὰ μὴ συμφωνήσω εἰς τὴν πρόχειρον, αὐτὴν τὴν στιγμήν, γενίκευσιν τῆς διατυπώσεως τοῦ ἄρθρου. Θὰ τὴν μελετήσω καὶ δηλῶ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι μελετᾶται ἡ περίπτωσις, ἀλλὰ δὲν θὰ ἐπεθύμουν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ Βουλὴ νὰ ἀπαιτήσῃ ἀπὸ ἐμέ, ὅπως περιλάβω διάταξιν γενικεύουσαν καὶ περιλαμβάνουσαν ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀπεμακρύνθησαν κατὰ τὸ διάστημα τοῦ συμμοριτοπολέμου καὶ δίδουσαν τὸ δικαίωμα ὅπως προσφύγουν εἰς τὸν Ὑπουργὸν καὶ ζητήσουν ἐπανάκρισιν ἀπὸ τὸ Α.Σ.Σ. Διατί; Ὁ κ. Βραχνὸς εἶπεν, ὅτι ἀπεστρατεύθησαν πολλοί. Πιθανόν, τινὲς ἐξ αὐτῶν, ἴσως πολλοί, νὰ ἀπεστρατεύθησαν κριθέντες κατὰ τρόπον πολὺ αὐστηρόν, εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, τὸ νομοσχέδιον δὲν προβλέπει περὶ ἐπανακρίσεως μετὰ τόσα ἔτη ἀξιωματικοῦ ἀποστρατευθέντος καὶ εὑρισκομένου ἀπὸ ἐτῶν ἐκτὸς τοῦ στρατεύματος, ἀλλὰ προβλέπει ἁπλῶς καὶ μόνον περὶ διορθώσεως τῆς σειρᾶς εἰς τὴν ἐπετηρίδα ἀξιωματικοῦ ὑπηρετοῦντος. Ἐὰν προχωρήσωμεν εἰς τὸ νὰ ἐπανεξετάσωμεν κατὰ 5–6–7 ἔτη, διότι θὰ ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιηθοῦν ὡς βάσις αὐτὰ ποὺ εἶπεν ὁ κ. Βραχνός, θὰ ἔπρεπεν ἅπαντες οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ πρὸ τοῦ 1937 ἀποστρατευθέντες, νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ζητήσουν ἐπανάκρισιν. Τοῦτο, κύριοι, θὰ προὐκάλει μίαν μεγάλην ἀναστάτωσιν, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον οἱ περισσότεροι τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν, οἱ ἀνώτατοι, οἱ τότε ἀνώτατοι Ὑποστράτηγοι, Ἀντιστράτηγοι, Ταξίαρχοι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, εἶναι ἤδη ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι πολὺ ἀρχαιότεροι, ἤ, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀρχαιότεροι τῶν ἐν ἐνεργείᾳ ἤδη ἀξιωματικῶν. Γεννᾶται, λοιπόν, τὸ ζήτημα, ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ λύσις, ὥστε νὰ θεσπισθοῦν ὡρισμένα κριτήρια, καὶ βάσει ὡρισμένων κριτηρίων, νὰ ἐπιτρέπεται ἡ ὑποβολὴ παραπόνων, ἔστω καὶ μετὰ τόσα ἔτη, διὰ τὴν ἐπανάκρισιν ἀξιωματικῶν, χωρὶς ὅμως νὰ ζητήσουν οἱ πάντες καὶ δὴ οἱ ἀνώτατοι, διότι εἶναι ὁλοφάνερον, ὅτι ὁ ἀνώτατος ἀξιωματικὸς τοῦ 1947 δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἀνώτερος ἀξιωματικὸς τοῦ 1954, τοῦ ἐρχομένου ἔτους. Ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ θεσπισθῇ ἓν τοιοῦτον κριτήριον ἢ μᾶλλον εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν τῶν ἀξιωματικῶν, τὸ ὁποῖον γίνεται αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀντικείμενον μιᾶς πάρα πολὺ προσεκτικῆς μελέτης, θὰ περιληφθῇ διάταξις ἱκανοποιοῦσα τὸ αἴτημα, τὸ ὁποῖον διετύπωσεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ, Βραχνός. Θὰ παρεκάλουν, λοιπόν, τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ, ὅπως ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον σήμερον ὅπως ἔχει καὶ τὸ γενικώτερον ζήτημα νὰ τὸ παραπέμψωμεν εἰς τὸ μέλλον, ἀφοῦ μελετηθῇ προηγουμένως εἰς ὅλας αὐτοῦ τὰς λεπτομερείας καὶ συνεπείας ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης.

§41Β. ΒΡΑΧΝΟΣ. (Ὁμιλῶν ἀπὸ τῆς θέσεώς του δὲν ἀκούεται)... ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἠδύναντο, βάσει τῶν κειμένων τότε διατάξεων, νὰ προσφύγουν οὔτε εἰς τὸ Α.Σ.Σ. οὔτε εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας.

§42Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Μελετῶ τὴν περίπτωσιν καὶ θὰ διαμορφώσωμεν ἀναλόγως τὸ νομοσχέδιον. Ὑπάρχουν, κύριοι συνάδελφοι, καὶ δύο τροπολογίαι.

§43Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐγὼ εἶμαι ἐναντίον τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§44Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Μάλιστα.

§45Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν γνωρίζω ἂν πρόκειται περὶ ἑνὸς ἢ δύο ἢ περισσοτέρων ἀξιωματικῶν. Συζητῶ τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν καὶ λυποῦμαι πολὺ διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης δὲν ἠθέλησε νὰ εἰσδύσῃ εἰς τὸ πνεῦμα τῶν λόγων μου. Εἷς ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος ἐκρίθη στάσιμος ἀπὸ τὸ Α.Σ.Σ., τὸ ὁποῖον λέγει τὴν τελευταίαν λέξιν καὶ δὲν ἔχει σημασίαν τί εἶπον τὰ ἄλλα Συμβούλια πρὸ 4 ἐτῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔρχεται μετὰ 4–5 ἔτη, κύριοι βουλευταί, νὰ ζητῇ ὅπως ἡ πολιτικὴ ἡγεσία ἐπέμβῃ καὶ ἀνατρέψῃ τὰς ἀποφάσεις τοῦ Α.Σ.Σ. Εἶναι μία ἀρχὴ τόσον σφαλερὰ καὶ ἐπικίνδυνος, ὥστε ἀπορῶ, πῶς σύσσωμος ἡ Βουλὴ δὲν ἀπέρριψε τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο. Μὲ ποῖα στοιχεῖα, κύριοι συνάδελφοι, θὰ κρίνωμεν ἡμεῖς, ὅτι πρέπει νὰ παραπέμψωμεν τὸν ἀξιωματικὸν αὐτὸν εἰς τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον; Γνωρίζει κανεὶς ἐξ ὑμῶν—ἐγὼ δὲν γνωρίζω—ὅτι αἱ ἐκθέσεις τοῦ ἀξιωματικοῦ αὐτοῦ εἶναι τοιαῦται, ὥστε νὰ δικαιολογοῦν τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης νὰ τὸν παραπέμψῃ εἰς τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον; Πῶς θὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλὴ ἕνα νομοσχέδιον χωρὶς νὰ ἔχῃ τὰ στοιχεῖα αὐτά; Πρώτην φορὰν ἠκούσθη εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλήν, νὰ ψηφίζεται ἕνα νομοσχέδιον χωρὶς νὰ ὑπάρχουν τὰ στοιχεῖα. Θὰ ἀποφασίσωμεν ἡμεῖς νὰ παραπέμψωμεν ἀξιωματικοὺς κριθέντας πρὸ 4 ἐτῶν, νὰ τοὺς παραπέμψωμεν πάλιν εἰς τὸ Α.Σ.Σ. ἐπὶ τῇ βάσει, τίνων στοιχείων, κύριοι συνάδελφοι;

§46Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. (Δὲν ἠκούσθη).

§47Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Δερδεμέζη, δὲν τὰ ἠξεύρετε αὐτὰ τὰ πράγματα. Καθήσατε κάτω.

§48ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔφυγαν ἐπὶ τῇ βάσει κριτηρίων κομματικῶν.

§49Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὅταν ἕνας ἀξιωματικὸς κηρύσσεται στάσιμος, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ γίνονται προαγωγαί, χάνει τὴν ἀρχαιότητά του ὁριστικῶς—καὶ πρέπει νὰ τὴν χάνῃ—διότι ἔτσι μόνον ἀνέρχονται εἰς τὰς ἀνωτάτας θέσεις οἱ ἐκλεκτοὶ ἀξιωματικοί. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ πολιτικὴ ἐξουσία, νὰ ἔρχεται νὰ ἀνατρέψῃ τὰς ἀποφάσεις τοῦ ΑΣΣ. Μεθαύριον θὰ ἔλθῃ νὰ ἀνατρέπῃ τὰς ἀποφάσεις τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου κ.ο.κ. Ἀλλὰ τότε δίδομεν τὴν ὑπόνοιαν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ πολιτικὴ ὑπεισέρχεται εἰς τὸν στρατόν, ὅτι ἔρχεται ἡ Ἀνωτάτη Ἐξουσία, ἡ Κυβέρνησις καὶ φέρει τὴν πολιτικὴν μέσα εἰς τὸν στρατόν. Γνωρίζετε δέ, ὅτι ὅταν δημιουργηθῇ αὐτὴ ἡ ὑπόνοια, εἶναι λίαν ἐπικίνδυνον πρᾶγμα. Καὶ μόνον διὰ τὸν τελευταῖον λόγον θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ ἀποσύρετε, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω δέ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν μετὰ 4–5 χρόνια νὰ ζητῆται ἀναθεώρησις τῶν ἀποφάσεων τοῦ

ΑΣΣ.

Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐνόμιζεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ τοιοῦτόν τι, ἔπρεπε νὰ προσκομίσῃ τὰς ἐκθέσεις τοῦ ἀξιωματικοῦ αὐτοῦ καὶ νὰ κρίνῃ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῇ βάσει στοιχείων, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἀναθεώρησις τῶν ἀποφάσεων τοῦ ΑΣΣ δι’ αὐτὸν τὸν ἀξιωματικόν. Ἀλλὰ τὸ νὰ καλῆται ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ ἓν τοιοῦτον νομοσχέδιον καὶ νὰ παραπέμπῃ τὸν ἀξιωματικὸν αὐτὸν εἰς τὸ ΑΣΣ, χωρὶς νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της τὰ στοιχεῖα, εἶναι ἕνα πρᾶγμα πρωτοφανές. Ποῖος, ἐπαναλαμβάνω, ἐξ ὑμῶν γνωρίζει τὰ στοιχεῖα; Ἐγὼ δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου οὐδὲν στοιχεῖον καὶ δι’ αὐτὸ δὲν πρόκειται νὰ ψηφίσω τὸ νομοσχέδιον μὲ κλειστὰ τὰ μάτια.

§50Γ. ΡΟΥΜΑΝΗΣ. Δὲν νομίζω, ὅτι μπορεῖτε νὰ ἀποδίδετε τὴν μομφὴν αὐτὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς ὅλους ἡμᾶς οἱ ὁποῖοι θὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον.

§51Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐγὼ εἶπον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ δώσῃ τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι εἰσέρχεται ἡ πολιτικὴ εἰς τὸν στρατόν. Θέλω νὰ προφυλάξω ὁλόκληρον τὸν πολιτικὸν κόσμον.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μόδης ἔχει τὸν λόγον.

§53Γ. ΜΟΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχομεν τρία νομοσχέδια στρατιωτικὰ καὶ τὰ τρία ὀλίγον τι ἢ μᾶλλον πολὺ προσωπικά. Παραδέχομαι, ὅτι ἡ ἀποκατάστασις τῶν γενομένων ἀδικιῶν, εἶναι πρᾶξις δικαία, ἀλλ’ ὅταν ἡ ἀποκατάστασις περιορίζεται εἰς ἓν ἢ ὀλίγα πρόσωπα καὶ δὲν εἶναι γενική, εἶναι λίαν ἀμφίβολον ἐὰν ἠμπορῇ νὰ θεωρηθῇ πράγματι δικαία. Εἶναι ἀμφίβολον πῶς θὰ κρίνῃ, ὅτι εἰς τὴν ὡρισμένην περίπτωσιν ὑπάρχει ἀδικία καὶ ὄχι εἰς τὴν ἄλλην. Ὁ κ. Βραχνός, ὑπενθύμισεν, ὅτι εἶναι πολλοὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν, ὅτι ἔχουν ἀδικηθῆ καὶ πλεῖστοι ἔχουν πράγματι ἀδικηθῆ. Πέρυσι μᾶς ἐπίεζε πλῆθος ἀξιωματικῶν, ἀνωτάτων, περὶ τοὺς 110 στρατηγοὶ καὶ ταξίαρχοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀποστρατευθῆ εἰς τὴν ἐποχὴν τῆς ἀρχιστρατηγίας τοῦ νῦν Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ οἱ ὁποῖοι ἀπέδιδον τὴν ἀποστράτευσίν των εἰς λόγους πολιτικούς, κομματικοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους καὶ ἀπέδιδον εἰς τὴν ἀνάμιξιν ἀργότερα εἰς τὴν πολιτικὴν τοῦ ἀρχιστρατήγου. Ἀλλὰ λαμβάνεται ἡ πρόνοια αὐτή, περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν ἀδικιῶν ὀλίγων ἀνθρώπων, ὅταν, κύριοι, ἀποστρατεύωνται ἀθρόως, ἀλλά, ὅταν ἔχωμεν καινούργιαν ἑκατόμβην. Πέρυσιν, ἔγινε λόγος περὶ ἀποτακτικοῦ ζητήματος. Τώρα δὲν τὸ ἀποκρύπτω, καλλιεργεῖται ἀποτακτικὸν ζήτημα.

§54Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐπειδὴ ὑπάρχει αὔριον ἡ σχετικὴ ἐπερώτησις διὰ τὸ θέμα ποὺ θίγετε, θὰ παρακαλέσω νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν, διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀσκεῖτε ἔλεγχον, ὁ ὁποῖος θὰ γίνῃ αὔριον. Ἐὰν δὲν ἦτο ἀναγεγραμμένη ἡ ἐπερώτησις θὰ ἐδεχόμην εὐχαρίστως τὸν συνδυασμόν.

§55Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσωμεν ἡ αὐριανὴ ἐπερώτησις ἐπὶ τοῦ στρατιωτικοῦ, νὰ γίνῃ τὴν Δευτέραν, διότι ὡς θὰ εἴδατε εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἡ ἐπερώτησις ἀφορᾷ καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπιθυμοῦμεν νὰ εἶναι παρὼν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἀπευθύνεται καὶ πρὸς ὑμᾶς καὶ πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ παρακληθῇ νὰ εἶναι ἐδῶ, ἐφ’ ὅσον θὰ ἐπιστρέψῃ τὸ Σάββατον.

§56Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν εἶναι ἀπολύτως βέβαιον, ἐὰν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ εἶναι ἐδῶ. Ἐλπίζω ναί. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖον νὰ παρευρίσκεται ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§57Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶναι εἰδικὴ παράκλησις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ παρευρίσκεται ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι εἶναι ἐπερώτησις, ἡ ὁποία τὸν ἀφορᾷ.

§58Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἀφορᾶ ἐμὲ ἀποκλειστικῶς μόνον καὶ ὄχι τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως.

§59Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὄχι.

§60Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κατὰ ἕνα ἐλάχιστον μέρος ἀφορᾷ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, καθ’ ὃ μέρος ἀφορᾷ ἀντιστρατήγους κριθέντας ὑπὸ τοῦ Α.Σ.Σ.

§61Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πάντως, ἡμεῖς θέλομεν νὰ εἶναι παρὼν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§62Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, κ. συνάδελφε, ὅτι καθ’ ὃν χρόνον μᾶς προσάγεται νομοσχέδιον ἀποκαταστάσεως ἀδικιῶν γενομένων εἰς βάρος ἑνὸς προσώπου ἢ δύο, ταὐτοχρόνως ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, ὅτι ἀνώτατοι ἀξιωματικοὶ ἀποσταλέντες νὰ φοιτήσουν εἰς τὴν Σχολὴν Ἐθνικῆς Ἀμύνης Θεσσαλονίκης καὶ τὴν ὁποίαν ἐπλησίαζον νὰ ἀποπερατώσουν, ξαφνικὰ ἔλαβον τὸ χαρτί, ὅτι ἀποστρατεύονται. Κρίσεις ἀνθρώπιναι, πάντοτε ἀνθρώπιναι εἶναι. Ἀλλὰ εἶναι δύσκολον νὰ καταλάβω, πῶς ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἐπελέγησαν καὶ ἐστάλησαν εἰς τὴν Ἀνωτάτην Σχολὴν Πολέμου καὶ ἀξιωματικοὶ μὲ δρᾶσιν πολεμικὴν ἐκ τῶν πρώτων ἔχοντες—ἀναφέρω τὸν ταξίαρχον Βλάχον, τὸν ὁποῖον καλὰ καλὰ δὲν τὸν ἠξεύρω εἰς τὸ πρόσωπον.........

§63Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ξεύρετε μὲ πόσας ψήφους ἀπεστρατεύθη ὁ ταξίαρχος Βλάχος εἰς τὸ ΑΣΣ;

§64Γ. ΜΟΔΗΣ. Δὲν ἠξεύρω.

§65Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Θέλετε νὰ μάθετε; Ἐγὼ ἐψήφισα ὑπὲρ αὐτοῦ, ἀλλὰ παρὰ ταῦτα ἀπεστρατεύθη.

§66Γ. ΜΟΔΗΣ. Εἶναι περίεργον νὰ ἐπιλέγεται ἕνας ἀξιωματικός, νὰ στέλλεται εἰς τὴν Ἀνωτάτην Σχολὴν πρὸς ἐκπαίδευσιν καὶ εἰς τὸ τέρμα νὰ τοῦ δίδουν τὰ παπούτσια εἰς τὸ χέρι, νὰ τοῦ δίδουν τὸ ἀπολυτήριον.

§67Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τὰ δικά σας νομοσχέδια ἦσαν προσωπικά, ἀλλὰ σεῖς τὰ ἐψηφίζατε.

§68Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἔχομεν πάρα κάτω τὸ δεύτερον νομοσχέδιον....

§69Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν συζητεῖται αὐτὸ τώρα.

§70Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἐπιφυλάσσομαι καὶ δι’ αὐτὸ ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρά του. Νομίζω, ὅτι ὅταν ἀνοίξωμεν μίαν πόρταν διὰ νὰ ἱκανοποιηθοῦν παράπονα ὡρισμένων ἀξιωματικῶν, πρέπει νὰ μὴ λησμονῶμεν, ὅτι αἱ ἀξιώσεις καὶ αἱ πιέσεις θὰ εἶναι τόσαι, ὥστε ἡ πόρτα αὐτὴ σιγὰ–σιγὰ θὰ διαπλατυνθῇ καὶ δὰ θελήσουν νὰ εἰσέλθουν εἰς αὐτὴν λόχοι καὶ τάγματα ὁλόκληρα.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Δερδεμέζης ἔχει τὸ λόγον.

§72Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἐπεθύμουν νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ ὁμιλήσω διὰ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συζητεῖται ἀπόψε εἰς τὴν Βουλήν, ἡ ὁμιλία ὅμως τοῦ κ. Χαβίνη μὲ ἔκαμε νὰ λάβω τὸν λόγον, διὰ νὰ εἴπω ὡρισμένας ἀντιλήψεις, αἱ ὁποῖαι δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι μόνον κτῆμα καὶ ἰδιοκτησία τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Πρεβέζης συναδέλφου. Ὅλοι οἱ συνάδελφοι ἔχομεν γνώμην καὶ νομίζω, ὅτι γνωρίζομεν καὶ ἡμεῖς ὡρισμένα πράγματα. Ἐκ τῆς ὁμιλίας, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, παρετήρησα τὸ ἑξῆς, ὅτι τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον ἔκρινε μεταγενεστέρως, ὅταν πλέον εἶχεν ὑπ’ ὄψιν του τὰ ὡρισμένα στοιχεῖα, ἔκρινε πάλιν τὸν ἴδιον ἀξιωματικὸν κατ’ ἐκλογὴν προακτέον. Θὰ ἤθελα ὅμως νὰ εἴπω, ὅτι ἐγὼ ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου, καὶ λυποῦμαι διότι δὲν ἔχω τὰ στοιχεῖα ἀπόψε, ἀλλὰ θὰ τὰ φέρω αὔριον εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι πέρυσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἐπανέφερεν εἰς τὸ στράτευμα μὲ Βασιλικὰ Διατάγματα ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι εἶχον καταδικασθῆ εἰς 8 καὶ 15 χρόνια φυλάκισιν. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ μὴ προκαλῆτε, κύριε συνάδελφε ἐκ Πρεβέζης. Λυποῦμαι, διότι δὲν τοὺς ἔχω ὑπ’ ὄψιν, ἀλλὰ ὑπόσχομαι, ὅτι θὰ σᾶς φέρω τὰ ὀνόματα. Εἶναι τρεῖς ταγματάρχαι, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸ 1947 εἰς τὰς γενικὰς ἀποθήκας Θεσσαλονίκης εἶχον ὑποπέσει εἰς καταχρήσεις, εἶχον καταδικασθῆ ἀπὸ τὰ συμβούλια, εἶχον ἀποστρατευθῆ καὶ ὅμως πέρυσιν ἐπανῆλθον καὶ εἶναι σήμερον ἀξιωματικοί.

§73Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πρέπει νὰ ἀναφέρετε συγκεκριμένα ὀνόματα.

§74Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶπα προηγουμένως, ὅτι λυποῦμαι διότι δὲν τὰ ἔχω ἀπόψε. Πάντως ὑπόσχομαι, ὅτι θὰ τὰ φέρω τὰ ὀνόματα. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἀποτελεῖ καθῆκον καὶ ὑποχρέωσιν τοῦ ἑκάστοτε Ὑπουργοῦ, ὁποιουδήποτε Ὑπουργοῦ, νὰ λύῃ τοιαῦτα ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν ἀδικίας, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἔχουν γίνει κατὰ τὰ χρόνια τοῦ συμμοριτοπολέμου. Ἀνάμεσα μάλιστα ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ ἀπὸ τὸν κ. συνάδελφον ἐκ Πρεβέζης, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ στρατιωτικὸς καὶ ἐκ τῆς πείρας του θὰ γνωρίζῃ, ὅτι πολλάκις πολλὰ ἔχουν συμβῆ τοιαῦτα πράγματα, ἀνέμενα, λέγω, ὅτι ὁ κ. Χαβίνης θὰ ὑπερημύνετο τῆς λύσεως αὐτῆς. Εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ ἔχουν ὑποχρέωσιν νὰ λύσουν τοιαῦτα ζητήματα, ἔστω καὶ προσωπικά, ἐφ’ ὅσον ἔχουν πεισθῆ, ὅτι ἔχουν γίνει ἀδικίαι. (Χειροκροτήματα).

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης ἔχει τὸν λόγον.

§76Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ λεχθέντα ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐκ Πρεβέζης μᾶς ἐπιβάλλουν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ διευκρινήσωμεν τὰ λεχθέντα ὑπ’ αὐτοῦ. Δύο τινὰ ἐπεκαλέσθη ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Πρεβέζης, πρῶτον ὅτι λείπουν τὰ στοιχεῖα, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων θὰ ἠδυνάμεθα νὰ κρίνωμεν τὴν συγκεκριμένην αὐτὴν περίπτωσιν. Τὰ στοιχεῖα αὐτὰ μᾶς τὰ ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἐὰν ὁ κ. συνάδελφος ἐδυσπίστει ἐπὶ τῆς ἀκριβείας τῶν λεχθέντων ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἠδύνατο νὰ ζητήσῃ τὰ στοιχεῖα αὐτά, δι’ ἡμᾶς ὅμως τοῦτο ἐπερίττευε καὶ περιττεύει διότι ἔχομεν ἀπόλυτον πίστιν ὅτι τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἔχονται ἀπολύτου ἀληθείας. Ἔρχεται τὸ ἕτερον ζήτημα ὅτι ἀνατρέπομεν τὴν τάξιν ἐν τῷ στρατεύματι. Ἐάν, κύριοι, πιστεύῃ ὁ κ. συνάδελφος ὅτι ἀποκατάστασις δικαιοσύνης ἐν τῷ στρατεύματι εἶναι ἀνατροπὴ τῆς τάξεως αὐτοῦ, τότε ἂς ἔχῃ τὰς ἰδέας αὐτάς. Ἡμεῖς ἔχομεν τὴν γνώμην καὶ πιστεύομεν εἰς τοῦτο, ὅτι ἡ ἀποκατάστασις δικαιοσύνης εἶναι ὄρος ἀπαραίτητος διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ στρατεύματος καὶ ὅταν ἡ πειθαρχία αὐτοῦ κλονίζεται διὰ τοιούτων ἀδικιῶν καὶ διότι ἀναμφισβητήτως ὁ ὑπηρετῶν αὐτὸς ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος ἐδικαιώθη κατόπιν ἐκ τοῦ Α.Σ.Σ., δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἔχῃ τὸ παράπονον ὅτι εὑρίσκεται ὑπὸ τὰς διαταγὰς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἴσως νὰ μὴ εἶχον τὰ προσόντα αὐτά, τὰ ὁποῖα προσόντα δὲν παρεγνωρίσθησαν, ἀλλὰ δὲν ὑπῆρχον ὅταν ἔκρινε τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι καὶ κατὰ τὰ δύο μέρη εἶναι ἄστοχα τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὑποστηριχθέντα ἐκ μέρους τοῦ κ. συναδέλφου ἐκ Πρεβέζης.

§77Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ οἱ δύο τελευταῖοι ρήτορες ὡμίλησαν περὶ ἐμοῦ, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσω. Ὁ κ. Παπαθανάσης μὲ ἕνα ὕφος ἐπιτιμητοῦ εἶπεν ὅτι ὁ κ. Χαβίνης κλπ. Κύριε Παπαθανάση, ὅταν ἕνας ἀξιωματικὸς μένῃ στάσιμος χάνει τὴν ἀρχαιότητά του. Πιθανὸν μετὰ 3–4 χρόνια ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς κρινόμενος ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου νὰ εἶναι προβιβάσιμος, οὐδέποτε ὅμως ἦλθε πολιτικὴ Κυβέρνησις νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς ἀξιωματικὸν νὰ ἀνακτήσῃ τὴν ἀρχαιότητά του. Αὐτὰ εἶναι κακὰ πράγματα εἰς τὸν στρατόν. Ὅποιος δὲν τὰ γρωρίζει δὲν πρέπει νὰ ὁμιλῇ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Οἱ κύριοι συνάδελφοι οἱ στρατιωτικοί, γνωρίζουν αὐτὰ τὰ πράγματα καὶ γνωρίζουν ὅτι ὅσοι ἐκρίθησαν στάσιμοι πρὸ 3 ἢ 4 ἐτῶν δὲν προήχθησαν. Οὐδέποτε ὅμως αὐτὸς ὁ ἀξιωματικὸς ἐζήτησε ποτέ, οὔτε ἡ πολιτικὴ ἐξουσία ἦλθε διὰ νόμου νὰ δώσῃ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ἀξιωματικὸν νὰ ἐπανακτήσῃ τὴν ἀρχαιότητά του. Τὴν ἀπονομὴν δικαιοσύνης εἰς τὸν στρατὸν τὴν δίδει τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον. Ἐὰν τὸ ΑΣΣ δὲν κάμῃ τὸ καθῆκον, ἡ πολιτικὴ ἐξουσία ἔχει δικαίωμα νὰ τὸ ἀλλάξῃ. Δὲν δυνάμεθα ἡμεῖς νὰ κρίνωμεν τὰς ἀποφάσεις τῶν ἀνωτάτων συμβουλίων, τῶν στρατιωτικῶν καὶ δικαστικῶν καὶ δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου νὰ παραλύσῃ καὶ ὁ στρατὸς καὶ ὅλοι οἱ ὀργανισμοί. Ἀπορῶ, πῶς ὁμιλεῖτε ἀκόμη ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄλλο ζήτημα, ποὺ εἶπεν ὁ κ. Δερδεμέζης, ὅτι ὑπῆρξαν καταχρασταὶ ἀξιωματικοὶ κλπ. ἐὰν συνέβη καὶ αὐτὸ εἶναι ἀξιοκατάκριτον. Ἐγὼ δὲν γνωρίζω τοιοῦτόν τι διότι καθ’ ὅλον τὸ παρελθὸν ἔτος ἤμην ἀσθενής, ἀλλ’ ἐὰν ἔγινεν εἶναι ἀξιοκατάκριτον καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ καὶ πάλιν. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους παρακαλῶ διὰ τρίτην φορὰν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον διότι θὰ εἰσαχθῇ μία κακὴ ἀρχὴ εἰς τὸ στράτευμα, οἱ ἀξιωματικοὶ θὰ προσκολλῶνται εἰς τὰ κόμματα καὶ δὴ οἱ στάσιμοι ἀξιωματικοί, διὰ νὰ ἀναθεωρήσουν τὰς ἀποφάσεις τοῦ ΑΣΣ. Αὐτὸ θὰ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ.

§78Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι λυποῦμαι διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιήσω τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐκ Πρεβέζης. Θεωρῶ, ὅτι εἶναι χρέος μου νὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν εἰσήγησιν τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου ἔκαμα. Δὲν προεξοφλῶ τὴν ἀπόφασιν τοῦ ΑΣΣ. Ἑπομένως δὲν ζητῶ ἀπὸ τοὺς κυρίους συναδέλφους νὰ μελετήσουν στοιχεῖα τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν ὑπ’ ὄψιν. Δὲν προϋποτίθεται διὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ἡ γνῶσις τῶν λεπτομερῶν στοιχείων τῶν ἀναφερομένων εἰς τὴν εἰδικὴν περίπτωσιν αὐτοῦ ἢ ἄλλου τινὸς ἀξιωματικοῦ. Τὶ παρακαλῶ τοὺς κυρίους συναδέλφους ἑπομένως καὶ ὑμᾶς ἀξιότιμοι συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ πράξητε; Παρακαλῶ τοὺς κυρίους συναδέλφους νὰ ψηφίσουν τὸ νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιτρέπομεν τὴν ἐνδεχομένην μεταβολὴν τῆς ἀποφάσεως, ἡ ὁποία ἐλήφθη πρὸ τεσσάρων ἐτῶν. Εἰς ποίας περιπτώσεις; Εἰς τὰς εἰδικὰς ἐκείνας περιπτώσεις εἰς τὰς ὁποίας ὑπάρχει διαφορὰ γνώμης καὶ ἀποφάσεως μεταξὺ τοῦ συμβουλίου ἐπιλογῆς, δηλαδὴ τοῦ συμβουλίου τῶν ὑποστρατήγων καὶ τοῦ ΑΣΣ, δηλαδὴ τοῦ συμβουλίου τῶν ἀντιστρατήγων. Τὸ κριτήριον εἶναι σαφές, τὸ κριτήριον εἶναι δίκαιον. Διαπιστοῦται μία οὐσιώδης διαφορὰ τοποθετήσεως ἔναντι τοῦ Α ἢ Β ἀξιωματικοῦ ἐκ μέρους δύο ἀνωτάτων συμβουλίων, διότι ἀπὸ στρατιωτικοὺς ἀπαρτίζεται καὶ τὸ συμβούλιον ἐπιλογῆς. Καὶ τί συμβαίνει; Μετὰ ἔτος κρίνεται ἐπὶ τῇ βάσει στοιχείων τὰ ὁποῖα ὤφειλε καὶ πρὸ ἔτους νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του τὸ ΑΣΣ προακτέος κατ’ ἐκλογὴν ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος πρὸ ἔτους, παρὰ τὴν ἀπόφασιν τὴν ἀρχικὴν τοῦ συμβουλίου ἐπιλογῆς, ἐκρίθη ὡς μὴ προακτέος. Ἐφ’ ὅσον εὑρισκόμεθα ἐνώπιον αὐτῆς τῆς περιπτώσεως, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω εἰς τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἐνδεχομένως ἔπεσαν θύματα ἀδικίας τὸ δικαίωμα νὰ προσφύγουν εἰς τὸ ΑΣΣ, τὸ ὁποῖον θὰ τοὺς κρίνῃ. Τοῦτο καὶ ὄχι ἡμεῖς θὰ ἐξετάσωμεν τὰ στοιχεῖα καὶ θὰ κρίνῃ ἐὰν ἡ βάσις εἶναι ἐσφαλμένη. Ἐὰν δηλαδὴ αἱ ἀντικειμενικαὶ προϋποθέσεις δὲν εἶναι οἷαι ἐγὼ τὰς διεπίστωσα, τότε τὸ συμβούλιον δὲν θὰ κάμῃ δεκτὴν τὴν αἴτησιν παραπόνων τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος ἀξιωματικοῦ. Τὸ συμβούλιον κρίνει κατ’ ἀπόλυτον συνείδησιν καὶ δὲν πρόκειται νὰ ἐπηρεασθῇ, οὔτε ὑπ’ ἐμοῦ, οὔτε ὑπ’ ἄλλου τινός. Καὶ διὰ νὰ γνωρίζῃ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Φλωρίνης συνάδελφος πόσοι ἐψήφισαν ὑπὲρ καὶ πόσοι κατὰ καὶ διὰ νὰ καταδείξω τὸ ἀπολύτως ἄδικον τῶν κατηγοριῶν, αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν ὑπὸ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τοῦ ἀντιπολιτευομένου τύπου, εἶπον ὅτι ἡ ψῆφος ἡ ἰδική μου ἦτο ὑπὲρ τοῦ ἀξιωματικοῦ, ἀλλ’ ἅπαντες οἱ ἀντιστράτηγοι ἐψήφισαν κατ’ αὐτοῦ. Κατὰ συνέπειαν δὲν πρόκειται περὶ ἀδικίας. Ἐὰν πρόκειται περὶ ἀδικίας τὸν ἠδίκησαν ἅπαντες, διότι ὀκτὼ ἐψήφισαν κατὰ καὶ δύο ὑπὲρ τοῦ περὶ οὗ πρόκειται ἀξιωματικοῦ. (Χειροκροτήματα).

§79Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν ἔχω καμμίαν γνώμην διὰ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, διότι δὲν ἠξεύρω περὶ τίνος προσώπου πρόκειται καὶ δὲν θὰ ἤθελον κἂν νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ νομοσχεδίου. Ὀφείλω ὅμως, νὰ κάμω μίαν δήλωσιν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι αἰσθάνομαι ἀπέχθειαν διὰ τὰ προσωπικὰ νομοσχέδια καὶ λυποῦμαι, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἐδήλωσεν, ὅτι πρόκειται νὰ ἀκολουθήσῃ σειρὰ ἄλλων προσωπικῶν νομοσχεδίων.

§80Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὄχι σειρά, ἀλλὰ τινά.

§81Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παραδέχομαι καὶ ἐγώ, ὅτι ἐγένοντο ἀδικίαι εἰς μίαν μάλιστα ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Ἔθνος ἐχειμάζετο. Εἶναι ἐνδεχόμενον ἡ κρίσις εἰς πολλὰς περιπτώσεις νὰ ὑπῆρξεν ἄδικος καὶ ἴσως ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ ἐπανορθώσωμεν τὰς ἀδικίας, ἐφ’ ὅσον τότε οἱ ἀξιωματικοὶ ἐστερήθησαν τοῦ δικαιώματος προσφυγῆς εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας. Δὲν νομίζετε, ὅτι θὰ ἦτο ὀρθότερον εἰς τὰς περιπτώσεις, ὅπου ὑπάρχει διαφωνία μεταξὺ Συμβουλίου Ἐπιλογῆς καὶ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ, νὰ τοὺς δίδωμεν τὸ δικαίωμα νὰ προσφεύγουν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ αὐτὸ νὰ εἴπῃ ἂν πρέπει νὰ ἀποκατασταθοῦν;

§82Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας δὲν δύναται νὰ ἀκυρώσῃ τὰς ἀποφάσεις αὐτάς, διότι δὲν εἶναι ἡμαρτημέναι ἀποφάσεις ἀπὸ ἀπόψεως νομικῆς.

§83Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐδηλώσατε, ὅτι δὲν εἶχον δικαίωμα προσφυγῆς τότε.

§84Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν εἶπον αὐτό. Εἶπον, ὅτι δὲν εἶχον ἕως τότε τὸ δικαίωμα τῆς αἰτήσεως παραπόνων. Δηλαδὴ τὸ δικαίωμα, ὅπως ζητήσουν ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης τὴν ἀναπομπὴν τῆς ὑποθέσεώς των εἰς τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον, δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἐθεσπίσθη ἀπὸ τὸ 1949. Ἡ σχετικὴ ἀπόφασις διὰ τὰ περὶ ὧν πρόκειται πρόσωπα εἶναι προγενεστέρα. Σήμερον τὸ πρᾶγμα ἔχει ἄλλως. Ἕνας Ἀντισυνταγματάρχης ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ ἀναπομπὴν καὶ τὸ δικαίωμα τοῦτο εἶναι μεγαλύτερον διότι δικαιοῦται νὰ ζητήσῃ οὐσιαστικὴν κρίσιν ἐπὶ τῇ βάσει νέων στοιχείων.

§85Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καὶ ἄλλοτε δὲν ὑπῆρχε Συμβούλιον Ἐπιλογῆς καὶ ἀπεφάσιζε μόνον τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικόν. Τότε ὑπῆρχε καὶ Συμβούλιον Ἐπιλογῆς καὶ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον.

§86Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐὰν πρόκειται περὶ Ἀντισυνταγματάρχου, διότι προκειμένου περὶ Συνταγματάρχου καὶ ἄνω ὑπάρχει τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον. Προκειμένου περὶ Ἀντισυνταγματάρχου ἔχουν τὸ Συμβούλιον Ἐπιλογῆς Α τῶν Μεράρχων, τὸ ὁποῖον συνεδριάζει ἀπὸ ἀπόψεως χρόνου, συγχρόνως μὲ τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον. Ἡ ἀπόφασίς του πηγαίνει εἰς τὸ Ἀνώτατον. Ἐὰν τὸ Ἀνώτατον συμφωνήσῃ, ἔχει καλῶς, ἄλλως τὴν ἐπαναφέρει εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπιλογῆς καὶ τελικῶς λαμβάνεται μία ἀπόφασις. Ἐὰν ἡ ἀπόφασις εἶναι ἀπόφασις ἀποστρατείας, δημοσιεύεται τὸ διάταγμα καὶ ὁ ἀξιωματικὸς ἔχει δικαίωμα νὰ ζητήσῃ ἀναπομπήν.

§87Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διατί τότε δὲν κάμνετε γενικώτερον νομοσχέδιον, κατὰ τὸ ὁποῖον εἰς τὰς περιπτώσεις, καθ’ ἃς ὑπάρχει διαφωνία μεταξὺ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ καὶ Συμβουλίου Ἐπιλογῆς νὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα προσφυγῆς;

§88Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Αὐτὸ λέγει τὸ νομοσχέδιον. Ἡ διατύπωσις ἔχει ὡς ἑξῆς: «... ......... (ἀναγινώσκει)..........». Ἐπομένως κάμνω αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγετε καὶ μάλιστα ἐὰν παμψηφεὶ τὸ Συμβούλιον Ἐπιλογῆς τὸν προτείνει κατ’ ἐκλογὴν καὶ τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν διὰ πλειοψηφίας, δὲν προβῇ εἰς τὴν προαγωγήν, τότε ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσουν ἐκ νέου νὰ κριθοῦν.

§89Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὥστε καὶ εἰς τὸ μέλλον, ὅταν ὑπάρχῃ διαφωνία, θὰ παραπέμπωνται εἰς τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον, ὅπου συσχετίζονται αἱ προτάσεις τῶν Διοικητῶν τῶν Σωμάτων. Διότι, ὡς γνωρίζετε, πολλοὶ Σωματάρχαι εἶναι αὐστηροὶ καὶ ἄλλοι ἐπιεικεῖς. Δι’ αὐτὸ ὑπάρχει τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον, ὅπου γίνεται σύγκρισις τῶν προτάσεων καὶ λαμβάνεται γενικὴ ἀπόφασις. Τώρα μὲ αὐτὰ ποὺ λέτε, πρέπει νὰ πιστεύσωμεν, ὅτι καὶ εἰς τὸ μέλλον ὅλοι οἱ ἀξιωματικοὶ διὰ τοὺς ὁποίους ὑπάρχει διαφωνία, θὰ παραπεμφθοῦν εἰς τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον. Τότε, κ. Ὑπουργέ, δὲν θὰ ὑπάρξῃ στρατός.

§90Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Αὐτὸ τὸ δικαίωμα, περὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλεῖ ὁ κ. Χαβίνης ὑπάρχει. Ἁπλῶς καὶ μόνον τὸ δίδομεν καὶ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἰς τὸ παρελθὸν ἐκρίθησαν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὑπάρχει μία τροπολογία. Τὴν δέχεσθε;

§92Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὑπῆρχον δύο τροπολογίαι. Δυστυχῶς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ καμμίαν. Ἡ μία συνδέεται μὲ τὰ ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Βραχνοῦ ἀναπτυχθέντα. Εἶπον, ὅτι τὸ θέμα μελετᾶται. Ἡ ἄλλη εἶναι τροπολογία τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Βουλγαράκη, ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἑξῆς: «Δικαιοῦνται κρίσεως... (ἀναγινώσκει)...». Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἠδυνήθημεν οὔτε τὸ Γεν. Ἐπιτελεῖον, οὔτε ἐγώ, νὰ διευκρινήσωμεν πλήρως τὴν σημασίαν καὶ τὴν ἔκτασιν, τὴν ὁποίαν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἡ τροπολογία αὐτὴ καὶ παρακαλῶ τὸν κ. συνάδελφον νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ὑποστήριξίν της. Θὰ τὴν μελετήσωμεν καὶ ἐὰν πρόκειται περὶ δικαίας περιπτώσεως, θὰ φέρωμεν εἰδικὸν νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ νομοσχέδιον;

§94ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν προαγωγὰς Ἀνωτέρων Ἀξιωματικῶν τοῦ Στρατοῦ Ξηρᾶς». Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τὴν πειθαρχικὴν δίωξιν ἀξιωματικῶν τοῦ Στρατοῦ Ξηρᾶς».

§96Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Θὰ παρεκάλουν νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, διότι ἐνδεχομένως δι’ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα θὰ εἴπω, νὰ μειωθῇ ἡ διάθεσις ὡρισμένων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι θὰ θελήσουν νὰ κατακρίνουν τὸ νομοσχέδιον. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι βέβαιος ὅτι τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον φέρει τὸν τίτλον «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τὴν πειθαρχικὴν δίωξιν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ Ξηρᾶς» θὰ προκαλέσῃ τὴν ἔντονον ἀντίθεσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Καὶ εἶναι φυσικόν. Γνωρίζω τὰς ἀπόψεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Διετυπώθησαν ὄχι μόνον διὰ τοῦ ἀντιπολιτευομένου τύπου—ὁ τύπος δὲν ἀποτελεῖ πάντοτε τὸν καθρέπτην τῶν ἀπόψεων τῶν κομμάτων—ἀλλὰ διετυπώθησαν καὶ εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ ἀγαπητοῦ καὶ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Μητσοτάκη, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ ἀναπτύξῃ τὴν Δευτέραν ὁ ἴδιος ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων. Αἱ ἀποκαταστάσεις τῶν ἀξιωματικῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι κρίνονται ὑπὸ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὡς μὴ θεμιταί, ἐγένοντο. Θὰ ἀποδείξω—ἐλπίζω, ὅτι ἐν τῇ καλῇ της πίστει ἡ Ἀντιπολίτευσις, θὰ παραδεχθῇ ὅτι ἡ ἀπόδειξις θὰ εἶναι ἐπαρκὴς—ὅτι αἱ ἀποκαταστάσεις ὑπῆρξαν ὄχι μόνον θεμιταί, ἀλλὰ καὶ ἐπιβεβλημέναι, ἐθνικῶς ἐπιβεβλημέναι. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀποτελοῦν γεγονός. Τὸ περὶ οὗ πρόκειται νομοσχέδιον συμπληροῖ τὰς ἀποφάσεις αὐτὰς περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀποστρατευθῆ. Πρέπει δὲ—αὐτὴ εἶναι ἡ παράκλησις τὴν ὁποίαν διατυπώνω—νὰ κριθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν γενομένην ἤδη πρᾶξιν, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ ἀποστρατευθέντες ἐπανῆλθον εἰς τὴν ἐνέργειαν. Καὶ ἐρωτῶ τὴν Ἀντιπολίτευσιν; Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐπανῆλθον εἰς τὴν ἐνέργειαν οἱ ἀποστρατευθέντες, οἱ ὁποῖοι, ἐφόσον ἀπεστρατεύθησαν, εἶχον θεωρηθῆ ὑπὸ τῆς τότε ἡγεσίας ὡς περισσότερον βεβαρημένοι, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ θεωρήσωμεν ὡς ἀδικίαν τὴν διατήρησιν τῆς ποινῆς ἡ ὁποία ἐπεβλήθη εἰς βάρος ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐθεωρήθησαν τόσον ὑπεύθυνοι καὶ οἱ ὁποῖοι ἁπλῶς καὶ μόνον ἐτιμωρήθησαν μὲ ἀργίαν δι’ ἀπολύσεως ἢ μὲ ἀργίαν διὰ προσκαίρου παύσεως;

§97Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ γίνῃ διοικητικῶς.

§98Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν ὑπάρχει εὐχέρεια διοικητικῆς λύσεως. Ἐντὸς τοῦ ἔτους τῆς ἰσχύος τῶν πινάκων, οἱ ἄλλοι ἀξιωματικοὶ ἐζήτησαν νὰ ἀναπεμφθῇ ἡ περίπτωσίς των εἰς τὸν Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον. Καὶ ἐγὼ ἐθεώρησα ἀναγκαῖον νὰ ἀναπέμψω τὰς περιπτώσεις των. Τὸ δὲ Συμβούλιον προέβη εἰς τὴν λῆψιν τῆς ἀποφάσεως. Οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα ἀναπομπῆς. Δι’ αὐτὸ ἔρχομαι νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν ὅπως ἐγκρίνῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ κριθοῦν ἐκ νέου.

§99Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡμεῖς προτείνομεν ν’ ἀποκατασταθοῦν πλήρως.

§100Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Παρακαλῶ νὰ βεβαιώσητε, ὅτι δὲν εἶναι ἔτσι.

§101Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὄχι, δὲν τὸ δέχομαι.

§102Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, λυποῦμαι διότι ἐπιμένετε μὲ αὐτὸ τὸ κατηγορηματικὸν καὶ δογματικὸν ὕφος, λέγοντες ὄχι. Βεβαίως δικαίωμά σας εἶναι νὰ εἴπητε ὄχι, ἀλλὰ πρέπει τὸ ὄχι αὐτὸ τὴν Δευτέραν νὰ τὸ στηρίζητε, ὅπως ἐγὼ ἐστήριξα τὸ ναί. Δὲν εἶναι πάντοτε τὸ ὄχι ἡρωϊκόν, ὅπως τὸ «ὄχι» τοῦ 1940. Καμμιὰ φορὰ εἶναι γενναιότερον τὸ ναὶ καὶ θὰ προσπαθήσω νὰ ἀποδείξω, ὅτι εἶναι δικαιότερον εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν τὸ ναί. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ ἐπιφυλαχθῆτε· πιθανὸν νὰ ἔχετε δίκαιον καὶ νὰ ἔχω ἄδικον ἐγώ. Ἀλλ’ ἐγὼ πιστεύω τὸ ἀντίθετον.

§103Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀφ’ ἧς ἀποκατεστάθησαν δὲν ὑπάρχει ζήτημα.

§104Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἀλλ’ ἐδῶ ἐπιθυμῶ νὰ εἴπω, ὅτι τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον, εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν τὸ Δευτεροβάθμιον Πειθαρχικὸν Συμβούλιον, κρίνει ἀπολύτως ἀντικειμενικῶς. Ὑπῆρχε περίπτωσις ἀξιωματικοῦ, ὁ ὁποῖος ἂν καὶ ἀνήκῃ εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν δῆθεν εὐνοουμένων ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἀξιωματικῶν, δὲν ἐκρίθη προακτέος ὑπὸ τοῦ Α.Σ.Σ. Εἰς τὸ Α.Σ.Σ. εἶναι ἀπολύτως ἀντικειμενικὴ ἡ κρίσις καὶ σᾶς βεβαιῶ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ἐπισήμως καὶ ὑπευθύνως, ὅτι μετὰ βαθυτάτης ἱκανοποιήσεως διαπιστῶ αὐτὴν τὴν ἀπόλυτον ἀμεροληψίαν καὶ ἀντικειμενικότητα, ἡ ὁποία διέπει τὴν συνείδησιν ὅλων τῶν Ἀντιστρατήγων τῶν ἀπαρτιζόντων τὸ Α.Σ.Σ. Εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν λοιπόν, πρέπει νὰ κριθοῦν ἀπὸ τὸ Δευτεροβάθμιον. Ἔχω μάλιστα νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν, ὅπως δεχθῇ καί μίαν πρόσθετον τροπολογίαν, ἡ ὁποία εἶναι ἀπαραίτητος διὰ νὰ συμπληρωθῇ τὸ περὶ οὗ πρόκειται νομοσχέδιον. Ἡ τροπολογία εἶναι ἡ ἀκόλουθος: «Ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης. (ἀναγινώσκει)». Αὐτὴ ἦτο μία παράλειψις, διότι ὡρισμένοι ἀξιωματικοὶ ἐκρίθησαν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ ὑπὸ τοῦ Δευτεροβαθμίου, ἐπειδὴ ἡ ἀπόφασις τοῦ Πρωτοβαθμίου δὲν εἶχε ληφθῆ παμψηφεί. Ἑπομένως πρέπει καὶ αὐτοὺς νὰ τοὺς περιλάβωμεν. Οἱ ἄλλοι ἐτιμωρήθησαν παμψηφεί ὑπὸ τοῦ Πρωτοβαθμίου καὶ τοὺς περιέλαβε τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔχετε ἐνώπιόν σας. Ὑπάρχουν ὅμως καί τινες οἱ ὁποῖοι δὲν ἐκρίθησαν τιμωρητέοι παμψηφεὶ ὑπὸ τοῦ Πρωτοβαθμίου καὶ ἐλήφθη ὁριστική, τελεσίδικος ἀπόφασις ὑπὸ τοῦ Δευτεροβαθμίου. Ἡ περίπτωσις αὐτὴ εἶναι περίπτωσις ἐλαφροτέρα. Ἀφοῦ λαμβάνομεν μέριμναν περὶ τῶν ἄλλων, δὲν νομίζω ὅτι ἐπιτρέπεται ἐξαίρεσις αὐτῶν. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω ὅπως προστεθῇ καὶ ἡ τροπολογία αὐτή.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§106Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὴν νύκτα τῆς 31ης Μαΐου 1951, ὅτε ἐγνώσθη, ὅτι ὁ τότε Ἀρχιστράτηγος ὑπέβαλε τὴν παραίτησίν του ἀπὸ τὸν στρατόν, ὡρισμένοι ἀξιωματικοὶ τῆς Φρουρᾶς Ἀθηνῶν ἐκινήθησαν καὶ ἔκαμαν στασιαστικὸν κίνημα.

§107Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ λέγετε τὴν λέξιν κίνημα. Δὲν ἦταν κίνημα. (Θόρυβος–Κωδωνοκρουσίαι).

§108Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Χάρις εἰς τὴν σωφροσύνην καὶ τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ἀρχιστρατήγου τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, τὸ κίνημα αὐτὸ δὲν εἶχε σοβαρὰς συνεπείας διὰ τὸν τόπον. Ἔγιναν ἀνακρίσεις διὰ τὰ γεγονότα καὶ ἡ Πολιτεία ἔκρινε μετά τινας μῆνας, ὅτι ἔπρεπε νὰ δώσῃ ἀμνηστίαν. Τινὲς ἐκ τῶν μετασχόντων τῆς κινήσεως ἐκείνης ἀπεστρατεύθησαν, ἄλλοι σύμφωνα μὲ τοὺς νόμους ἐτιμωρήθησαν διὰ διοικητικῶν ποινῶν. Οἱ ἀποστρατευθέντες ἀξιωματικοί, ἐπανῆλθον εἰς τὴν ἐνέργειαν καὶ ὑπηρετοῦν. Διὰ τοὺς τιμωρηθέντας διὰ διοικητικῶν ποινῶν, ζητεῖται διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου νὰ παρασχεθῇ ἡ εὐχέρεια ἐπανεξετάσεως τῆς ὑποθέσεως. Ἡ ἐπιείκεια, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι θεῖον δῶρον εἰς χεῖρας τῶν ἀρχόντων, εἰς χεῖρας τῆς πολιτείας, εἰς χεῖρας τοῦ Κράτους. Ὁμολογῶ, ὅτι συνεκινήθην χθὲς ἀκόμη, ὅταν διαβάζοντας τὶς λεπτομέρειες τῆς Στέψεως τῆς Βασιλίσσης τῆς Μεγάλης Βρεταννίας εἶδον, ὅτι δίπλα ἀπὸ τὸ σκῆπτρον ποὺ εἶναι τὸ σύμβολον τῆς ἰσχύος, τῆς ἔδωσαν καὶ τὸ σύμβολον τῆς ἐπιεικείας. Ἡ ἐπιείκεια εἶναι μέσα εἰς τὸ πνεῦμα τῆς διοικήσεως τῶν Κρατῶν καὶ κυρίως τῶν Δημοκρατιῶν. Συνεπὴς πρὸς ὅσα εἶπον εἰσηγούμενος ἕτερον νομοσχέδιον εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἐκ μέρους τῆς μειοψηφίας, θὰ ἤμην ἐξαιρετικὰ εὐτυχής, ἐὰν καὶ διὰ τὸ παρὸν νομοσχέδιον εἰσηγούμην τὴν ἐκδήλωσιν τῆς ἐπιεικείας τῆς πολιτείας. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ μὲ ἐμβάλλει εἰς σκέψεις, τὰς ὁποίας ὀφείλω νὰ σᾶς ἐξομολογηθῶ. Ἀπὸ τοῦ 1909 μέχρις ἐσχάτων, εἰς τὴν χώραν μας ἔγιναν πολλαὶ ἐπαναστάσεις καὶ πολλὰ στρατιωτικὰ κινήματα. Ἡ ἱστορία θὰ κρίνῃ τὴν σκοπιμότητα καὶ τὴν ὠφελιμότητα τῶν γενομένων ἐπαναστάσεων καὶ τὸ καλὸν καὶ τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον ἔκαμαν εἰς τὸν τόπον αὐτὸν τὰ στρατιωτικὰ κινήματα. Παραλλήλως κατὰ τὴν διαδρομὴν τῶν 45 αὐτῶν ἐτῶν εἴδομεν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, χρόνον μὲ χρόνον, περίοδον μὲ περίοδον νὰ ἀνδροῦται πολιτικῶς καὶ νὰ ἀποκτᾷ πλέον συνείδησιν πολιτικὴν καὶ νὰ διαμορφώνῃ τὸ δημοκρατικὸν πολίτευμα ἐν ὅλῃ τῇ πληρότητί του. Εἴδομεν τὸν λαὸν αὐτὸν νὰ εἶναι ὁ κυριώτερος συντελεστὴς τῆς νίκης τῶν συμμάχων, κατὰ τὸν πρῶτον παγκόσμιον πόλεμον, εἴδομεν τὸν λαὸν αὐτὸν νὰ εἶναι ὁ κυριώτερος συντελεστὴς τῆς νίκης τῶν συμμάχων κατὰ τὸν δεύτερον παγκόσμιον πόλεμον, εἴδομεν τὸν λαὸν αὐτὸν νὰ εἶναι ὁ κυριώτερος συντελεστὴς τῆς ἀποτροπῆς τοῦ τρίτου παγκοσμίου πολέμου καὶ εἴδομεν τὸν λαὸν αὐτὸν ἐλεύθερα νὰ προστατεύῃ καὶ νὰ καθιεροῖ τὸ σύστημα τῆς διοικήσεώς του καὶ τὸ πολίτευμά του. Ἴσως εἴμεθα ἡ μόνη χώρα, ἡ ὁποία μὲ δημοκρατικὸν τρόπον ἀνεδείξαμεν καὶ ἔχομεν συνταγματικὸν Βασιλέα. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς διὰ τῆς πολιτικῆς του ὡριμότητος μᾶς ἔδειξεν, ὅτι εἶναι ἄξιος πλέον νὰ ἀποκτήσῃ τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἔχει ἐκ τοῦ Συντάγματος καὶ νὰ ἀποκτήσῃ καὶ τὴν δημοκρατίαν, τὴν ὁποίαν αὐτὸς θέλει. Ἡ ψῆφος του, ἡ ὁποία διαδοχικῶς ἐξεδηλώθη μετὰ τὸν πόλεμον ἀπὸ τὸ 1945 καὶ ἐντεῦθεν, δεικνύει τὴν ὡριμότητα τὴν πολιτικὴν αὐτοῦ τοῦ λαοῦ. Ἔχομεν, λοιπόν, ἕνα λαόν, ὁ ὁποῖος μᾶς ὁδηγεῖ πρὸς τὴν δημοκρατίαν. Τί ἔγινε μὲ τὴν πρᾶξιν αὐτήν, μὲ τὴν κίνησιν τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν, ἡ ὁποία εἶναι ὁμοία μὲ κίνησιν προηγουμένων ἄλλων ἀξιωματικῶν εἰς τὰ παρελθόντα ἔτη; Ἠθέλησαν νὰ καταλύσουν τὴν δημοκρατίαν, ἠθέλησαν νὰ διασπείρουν ἕνα ἀντιδημοκρατικὸν πνεῦμα ὡρισμένοι ἀξιωματικοὶ ὠθούμενοι ἀπὸ τὰς παλαιὰς συνηθείας τῶν συναδέλφων των. Ἐὰν ἔλθωμεν σήμερον ἡμεῖς οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους ἐκλελεγμένοι μὲ δημοκρατικὴν μέθοδον ἐξ ἑνὸς λαοῦ ὡρίμου πολιτικῆς καὶ δώσωμεν τὴν ἀμνηστίαν ἢ μᾶλλον δώσωμεν τὴν συγχώρησιν εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀξιωματικούς, δὲν θὰ διασπάσωμεν τὴν συνέχειαν τῆς ἱστορίας αὐτῆς τῶν στρατιωτικῶν κινημάτων, τὰ ὁποῖα κατεβασάνισαν τὴν χώραν μας κατὰ τὴν τελευταίαν 40ετίαν, ἀλλὰ θὰ εἴπωμεν εἰς τοὺς ἀξιωματικούς, εἰς οἱονδήποτε ἀξιωματικόν, λοχίαν, συνταγματάρχην, στρατηγόν, ὅτι προχώρει εἰς ἄλλην περίπτωσιν, κάμε καὶ σὺ κίνημα καὶ ἡμεῖς θὰ σὲ συγχωρήσωμεν. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν νομίζω, ὅτι πρέπει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγένετο κατὰ τὸ πρῶτον ἥμισυ τοῦ 20οῦ αἰῶνος, ἡ ἐμφάνισις τῶν στρατιωτικῶν κινημάτων τὰ ὁποῖα ἔβλαψαν τὸν τόπον αὐτόν, πρέπει νὰ σταματήσῃ καὶ ἔτσι κατὰ τὸ δεύτερον ἥμισυ τοῦ 20οῦ αἰῶνος νὰ προχωρήσῃ ἐλευθέρα ἡ δημοκρατία εἰς τὴν χώραν αὐτήν. Νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ ἐκλελεγμένη ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, τὸν ἐλεύθερον πολιτικῶς αὐτὸν λαόν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ συγχωρέσῃ τὴν συνέχειαν αὐτῶν τῶν ἐκδηλώσεων τῶν στρατιωτικῶν καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐνθαρρύνῃ τοὺς λοιποὺς στρατιωτικοὺς νὰ κάμουν κινήματα. Πρέπει ὁ στρατὸς νὰ παραμείνῃ εἰς τὸ περιθώριον, εἶναι στρατὸς τοῦ Ἔθνους, ὁ στρατὸς τῆς Ἑλλάδος καὶ ἀνήκει εἰς ὅλους μας, δὲν ἀνήκει εἰς καμμίαν μερίδα πολιτικήν, σὲ καμμίαν Κυβέρνησιν, σὲ κόμμα, ἀνήκει εἰς τὸ Ἔθνος. Τὸν περιβάλλει ἡ στοργή μας, ἡ ἀγάπη μας καὶ θὰ τὸν βοηθήσωμεν τὸν στρατόν, διὰ νὰ βοηθήσῃ εἰς δεδομένην στιγμήν, ὅπως τὸ ἔδειξεν εἰς τὸ παρελθὸν ὅταν ἡ Πατρὶς ἐκινδύνευσεν. Ὅταν ἡμεῖς ἔλθωμεν σήμερον καὶ συγχωρήσωμεν τὰ σφάλματα τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, θὰ ἐνθαρρύνωμεν τὴν συνέχισιν τῆς ἱστορίας τῶν στρατιωτικῶν κινημάτων, τὰ ὁποῖα κατεβασάνισαν τὴν χώραν μας καὶ ἐνόθευσαν τὸ πολίτευμά μας, κατὰ τὸ πρῶτον ἥμισυ τοῦ 20οῦ αἰῶνος. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν θὰ παρεκάλουν τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὄχι πλέον ὡς πολιτικὸν ποὺ θὰ σκεφθῇ μὲ τὸ πνεῦμα τῆς σκοπιμότητος, ἀλλ’ ὡς καθηγητὴν κοινωνιολόγον, ὁ ὁποῖος ἐδίδαξεν ὡραίας ἰδέας πολιτειακὰς καὶ κοινωνιολογικάς, νὰ σκεφθῇ ἐὰν πρέπει νὰ σταματήσῃ εἰς τὸ 1951 ἡ ἱστορία αὐτὴ τῶν κινημάτων, νὰ τὰ λησμονήσωμεν, νὰ διακόψωμεν αὐτὴν τὴν ἱστορίαν καὶ νὰ ἀφήσωμεν πλέον ἀδέσμευτον τὸ δημοκρατικὸν πολίτευμα νὰ κινηθῇ. Οἱ ἄνθρωποι οὗτοι ἐτιμωρήθησαν ἐλαφρότατα. Μᾶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, διατί νὰ μὴ φανῶμεν ἐπιεικεῖς πρὸς αὐτοὺς τοὺς ἐλαφρότερον τιμωρηθέντας, ἀφοῦ οἱ βαρύτερον τιμωρηθέντες ἀποκατεστάθησαν; Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀντίρρησις, ὅτι πρέπει εἰς τιμωρηθέντας ἀξιωματικοὺς νὰ δώσωμεν τὴν ἐπιείκειάν μας, διότι ἡ ἐπιείκεια εἶναι μέσα εἰς τὸ πνεῦμα τῆς διοικήσεως τῶν δημοκρατιῶν. Εἰδικῶς ὅμως ἐδῶ ἐπειδὴ συμπίπτει νὰ εἶναι μία κακὴ ἱστορία, ἡ ὁποία πρέπει νὰ σταματήσῃ, πρέπει νὰ λησμονηθῇ, διότι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν μᾶς τὸ ἐπιτρέπει νὰ τὴν ἐνθαρρύνωμεν, ὀφείλομεν νὰ μὴ φανῶμεν ἐπιεικεῖς. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μὲ τὴν συμπεριφοράν του εἰς τοὺς δύο πολέμους μᾶς ἐδίδαξεν, ὅτι εἶναι μεγάλος λαὸς καὶ σὲ μεγάλους λαοὺς τὰ στρατιωτικὰ κινήματα δὲν ταιριάζουν. Σὲ καμμίαν ἄλλην χώραν δὲν παρουσιάζονται τοιαῦτα κινήματα, παρουσιάζονται ἐπαναστάσεις, στρατιωτικὰ ὅμως κινήματα δὲν γίνονται εἰς μεγάλας χώρας. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ σταματήσῃ ἡ ἱστορία τῶν κινημάτων καὶ εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, εἰς τοὺς ἀξιωματικούς, πρέπει νὰ τοὺς λεχθῇ νὰ παραμείνουν εἰς τὸ στράτευμα, νὰ ἐκτελοῦν μετὰ εὐσυνειδησίας τὴν ὑπηρεσίαν των καὶ οὐδεὶς ἐκ τοῦ πολιτικοῦ κόσμου θὰ τοὺς πειράξῃ. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργόν, νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ εἶναι βέβαιος, ὅτι θὰ προσφέρῃ ἐξαιρετικὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὴν χώραν αὐτὴν καὶ ὅτι στερεώνει τὴν δημοκρατίαν. Διότι αὐτὴ εἶναι ἡ θέλησις τοῦ μεγάλου, τοῦ δημοκρατικοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος αἰσθάνεται καὶ κρίνει καὶ μᾶς καθοδηγεῖ εἰς τὴν πορείαν μας τὴν πολιτικήν.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Παπαμαστοράκης ἔχει τὸν λόγον.

§110Ι. ΠΑΠΑΜΑΣΤΟΡΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπειδὴ διαφωνῶ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, ἐνῷ ἐκ πρώτης ὄψεως τὸ νομοσχέδιον, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης πράγματι ἔπρεπε νὰ ψηφισθῇ, ἤθελον νὰ εἴπω μερικὰς λέξεις ἀφορμῆς δοθείσης ἐκ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Δι’ αὐτὸ θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τοὺς ἀγαπητοὺς συναδέλφους νὰ μὲ ἀκούσουν καὶ εἰς τὸ τέλος νὰ διατυπώσουν τὰς τυχὸν διαφωνίας των, εἰς τὰς σκέψεις μου καὶ κρίσεις μου. Διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου κ. συνάδελφοι, καλούμεθα νὰ ἐπιβραβεύσωμεν μίαν πρᾶξιν, ἡ ὁποία κακῶς ἐπεβραβεύθη δι’ ἄλλους. Πρόκειται δι’ Ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος εἰς παραστρατιωτικὴν ὀργάνωσιν, ἡ ὁποία ἐδημιούργησε κἄτι περισσότερον ἀπὸ ἕνα κίνημα. Εἶναι γνωστόν, ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, ὅτι καὶ πρὸ τοῦ πολέμου ἔγιναν κινήματα, τὰ ὁποῖα πάντως εἶχον ἢ Ἐθνικὸν ἢ καθεστωτικὸν χαρακτῆρα, ἀλλὰ καὶ τὰ ὁποῖα προεκάλεσαν ἀναταραχὰς καὶ ἀνωμαλίας εἰς τὸ Στράτευμα. Θὰ ἐπιθυμούσαμε μετὰ τὸν πόλεμον, ἐφ’ ὅσον μάλιστα ὁ Ἐθνικὸς Στρατὸς ἀπεμάκρυνε τὸ κομμουνιστικὸν στοιχεῖον, νὰ παύσῃ πλέον νὰ ἐνδιαφέρηται διὰ παραστρατιωτικὰς ὀργανώσεις καὶ νὰ ἀνακατεύεται εἰς πολιτικὰ κινήματα. Τοῦτο δὲ ἀκριβῶς εἶχεν ὑπ’ ὄψιν του καὶ ὁ σεβαστὸς Στρατάρχης κατακρίνων εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς τὰς πράξεις τῶν ἀξιωματικῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἠθέλησαν νὰ παραγνωρίσουν τὸν ὅρκον των. Ἐὰν δὲ ἤθελε συνεχίσει τὴν νοοτροπίαν αὐτὴν μέχρι τέλους, ἡ πρᾶξις αὐτὴ θὰ ἦτο ἐπαινετέα. Δυστυχῶς ὅμως δὲν ἔγινε τοῦτο. Καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐδημιουργήθη μία ἀναταραχή. Αὐτὸν τὸν κίνδυνον τῆς ἀναταραχῆς ἐπισημαίνω. Μία ἀναταραχὴ εἰς τὸ Στράτευμα, λόγῳ τῆς οὐσιαστικῆς παρατυπίας, ἡ ὁποία εἶχεν ὡς συνέχειαν τὴν ἀπομάκρυνσιν μετ’ ἄλλων στελεχῶν, μαχητικῶν ἀξιωματικῶν. Ἀλλὰ διὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν θὰ ὁμιλήσω ἐγώ, καθ’ ὅτι ὑπάρχει σχετικὴ ἐπερώτησις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία θὰ ἐπεξεργασθῇ τὸ θέμα ἐν πλάτει. Ἐγὼ μόνον ὡρισμένα ἀποφθέγματα τὰ ὁποία μοῦ χρειάζονται θὰ ἀναφέρω διὰ νὰ βγάλω ὡρισμένας σκέψεις. Ἡ πρᾶξις λοιπὸν αὐτή, τὴν ὁποίαν οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι ἔκαμον, δὲν εἶναι ἡ ἐνδεδειγμένη, μετὰ τὸν πόλεμον. Καὶ ἐὰν τὴν σοβαρότητα τῆς πράξεως αὐτῆς δὲν ἀντιλαμβάνονται οἱ ἁρμόδιοι καὶ οἱ ἀξιωματικοί, βάσει τοῦ ἀγράφου νόμου, μετὰ τὸ τέλος τῆς 4ετίας, ὁπότε θὰ ἀντικατασταθῇ ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ—αὐτὸς εἶναι ἄγραφος Ἑλληνικὸς νόμος—τότε βεβαίως θὰ θελήσωμε νὰ ἀπαλείψωμε τὴν ἀδικίαν ἡ ὁποία γίνεται σήμερον. Βεβαίως, ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ μία ἀδικία, ἀλλὰ δὲν θὰ πρέπει καὶ νὰ φθάσωμε εἰς τὰ ἄκρα. Κάποιος γνωστὸς μοῦ εἶπε κάποτε: Ὅταν θέλῃς νὰ καρποφορήσῃ ἕνα δένδρο νὰ τὸ κλαδεύῃς, ὄχι ὅμως καὶ νὰ τὸ κουτσουρεύῃς. Ἡμεῖς, κ. συνάδελφοι, ἐννοοῦμεν τὸν ἀξιωματικὸν ὅπως τὸν συνηθίσαμεν εἰς τὴν παιδικήν μας ἡλικίαν, ὡς διδάσκαλον καὶ ὡς δίκαιον. Ὅπως ἐμάθαμεν εἰς τὸν πόλεμον νὰ τὸν ἀγαποῦμε καὶ νὰ τὸν σεβώμεθα, νὰ τὸν βλέπωμεν μὲ τὴν τιμίαν στολὴν τοῦ ἀξιωματικοῦ, ὡς ἀνώτερον ἄνθρωπον, μὲ ἀνώτερα αἰσθήματα, ὁ ὁποῖος δὲν ἀνακατεύεται εἰς μικρὰ πράγματα, ὁ ὁποῖος δὲν παρασύρεται ἀπὸ μικροαισθήματα καὶ μικροκομματικὰ ὀφέλη, οὔτε ἀπὸ συμφέρον ἰδιωτικὸ καὶ ὁ ὁποῖος ἀνέρχεται τὰς βαθμίδας τῆς ἱεραρχίας του, μὲ τὴν λάμψιν τῶν πράξεών του, ὡς ἀνταμοιβὴν τῶν πρὸς τὴν Πατρίδα ὑπηρεσιῶν του καὶ ὄχι μὲ μηχανορραφίας, ὡς ἀνταμοιβὴν τῶν ὑπηρεσιῶν του πρὸς ἓν Κόμμα. Ὡς τοιοῦτον τὸν ἐνομίζαμεν τὸν ἀξιωματικὸν καὶ εἴπομεν, ὅτι ὅσα ζητεῖ πρέπει νὰ τοῦ δοθοῦν, διὰ νὰ κρατήσῃ τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλεται νὰ ἔχῃ εἰς τὴν Κοινωνίαν. Διὰ τῆς ἐπιψηφίσεως ὅμως τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ σήμερον, τὸ ὁποῖον κατὰ βάσιν εἶναι δίκαιον, ἀλλὰ δυστυχῶς βασίζεται ἐπὶ τοῦ ἀδίκου, γίνεται μία ἄλλη πρᾶξις ἄδικος, ἡ ὁποία δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ, δὲν ἔπρεπε δηλαδὴ νὰ δώσωμε τὸ δικαίωμα, μετὰ τὸν πόλεμον εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς νὰ πιστεύουν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναμιγνύωνται εἰς διάφορα πολιτικὰ κινήματα καὶ μετὰ νὰ ἐπιβραβεύωνται, ἀλλὰ νὰ γνωρίζουν, ὅτι τὸ παρελθὸν ἀνήκει εἰς τὸ παρελθὸν, καὶ σήμερον δὲν θέλομεν νὰ δημιουργοῦνται ἀναταραχαί, ὅπως ἄλλοτε, νὰ θέσωμεν δηλαδὴ ἕνα φραγμόν, ὁ ὁποῖος νὰ γίνῃ ἐπίγνωσις τοῦ ἀξιωματικοῦ, ὅτι ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ τὸν σέβεται καὶ πέραν τοῦ φραγμοῦ αὐτοῦ νὰ μὴ προχωρῇ. Ἡμεῖς θέλομεν Ἐθνικὸν καὶ ὄχι Κομματικὸν Στρατόν, Ἐπικαλούμεθα τὸν πατριωτισμὸν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τοὺς διαμηνύομεν, ὅτι ἐπιθυμοῦμε νὰ παραμείνουν μακρὰν τῆς πολιτικῆς, διὰ νὰ τοὺς σεβώμεθα καὶ ἡμεῖς καὶ τὰ παιδιά μας καὶ διὰ νὰ τοὺς ἔχωμεν ὡς ἀνταξίους ὑπερασπιστὰς τῆς τιμῆς καὶ τῆς ἐλευθερίας τοῦ Ἔθνους. Διὰ ταῦτα, κύριοι συνάδελφοι, ἀντετάχθημεν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, χωρὶς νὰ ἔχωμεν κανένα προσωπικὸν λόγον μὲ κανένα. Τοὐναντίον ὑπεραμυνόμεθα, ὅπως ἔχωμεν καθῆκον, τῆς τιμῆς καὶ τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς θέσεως τοῦ ἀξιωματικοῦ, πρὸς τὸ συμφέρον του τὸ πραγματικόν, τὸ μόνιμον καὶ ὄχι τὸ προσωρινόν. Ἐὰν δὲν μὲ προσέξατε, κύριοι, εἶμαι βέβαιος, ὅτι εἰς τὸ μέλλον θὰ μὲ ἐνθυμηθῆτε. Δὲν ἐπεκτείνομε περισσότερον, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἂν καὶ τὸ θέμα τόσον εὐρύ, διότι ὑπάρχει σχετικὴ ἐπερώτησις, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἐπεκταθοῦν οἱ ἄλλοι ρήτορες. Τερματίζω, ἀλλὰ ἐξακολουθῶ νὰ ἔχω τὴν γνώμην, ὄχι διότι—ἐπαναλαμβάνω—τὸ νομοσχέδιον δὲν ἔχει δικαίαν βάσιν, ἀλλὰ διότι πρέπει νὰ προφυλάξωμε τὸν ἀξιωματικόν, ἂν καὶ ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ὑπάρχουν καὶ ἄνθρωποι μέσα ἐδῶ, οἱ ὁποῖοι ἔπεσαν μέσα εἰς τὸν σίφωνα, ἐπῆραν μίαν διαταγὴν καὶ πιστοὶ εἰς τὸ καθῆκον των ἐξετέλεσαν τὴν διαταγὴν αὐτήν. Ἔτσι ἐδημιουργήθησαν καὶ ἀδικίαι, δι’ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι εἶναι εὐσυνείδητοι καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον καμμίαν διάθεσιν νὰ παρεκτραποῦν τοῦ κανονικοῦ των δρόμου. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον θὰ ἤθελον ἡ Κυβέρνησις νὰ σκεφθῇ, ἰδίως ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ πληρώσουν τὰ σπασμένα καὶ ἄνθρωποι ἥσυχοι, ἀλλὰ νὰ κρίνῃ τὸ θέμα μὲ τὴν ἄποψιν τὴν εὐρυτέραν, τοῦ ἐθνικοῦ περιεχομένου, διὰ νὰ εὑρεθῇ ἡ λύσις, ἡ ὁποία θὰ εἶναι ἡ καλυτέρα καὶ ἡ πλέον ἀνταποκρινομένη πρὸς τὸ ἐθνικὸν συμφέρον. (Χειροκροτήματα).

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Χαβίνης ἔχει τὸν λόγον.

§112Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον ἔχει κάποιαν δικαιολογίαν, διότι ἐφ’ ὅσον ἐπανῆλθον οἱ περισσότερον πταίσαντες εἰς τὰς θέσεις των, διατὶ νὰ μὴν ἐπανέλθουν οἱ ὀλιγώτερον. Καὶ συμφωνοῦμεν εἰς αὐτὸ μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἀλλὰ ἐρωτᾶται: Διατὶ οἱ ἕτεροι ἀξιωματικοί, ὡς εἶχον δικαίωμα, ἐκ τοῦ νόμου, δὲν ἔκαμον προσφυγὴν εἰς τὸ δευτεροβάθμιον; Ἄφησαν νὰ παρέλθουν δύο χρόνια διὰ νὰ ἔλθῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ τοὺς ἐπιτρέψῃ νὰ κάμουν προσφυγὴν εἰς τὸ Δευτεροβάθμιον. Φοβοῦμαι, ὅτι καὶ πάλιν θὰ δημιουργηθῇ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι σήμερον τὸ κλῖμα εἶναι εὐνοϊκὸν διὰ τοὺς περισσοτέρους ἐξ αὐτῶν, διὰ τοῦτο ἐνεργοῦν.

§113Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν εἶχον τὸ δικαίωμα ἐφ’ ὅσον παμψηφεὶ τὸ Πρωτοβάθμιον ἀπεφάνθη. Ἐζήτησα νὰ δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν δι’ ἐκείνους περὶ τῶν ὁποίων τὸ μὲν Πρωτοβάθμιον δὲν ἀπεφάνθη παμψηφεί, ἀλλὰ διὰ πλειοψηφίας, τὸ δὲ Δευτεροβάθμιον τελεσιδίκως ἀπεφάνθη εἰς βάρος των.

§114Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν τὸ λέγει αὐτό. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἡ ὑποβολὴ τῶν δύο αὐτῶν νομοσχεδίων σήμερον εἰς τὴν Βουλήν, δύναται νὰ γεννήσῃ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ ὑποστηρίξῃ πρόσωπα εὐνοϊκῶς ἢ φιλικῶς προσκείμενα εἰς αὐτήν. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ σχηματισθῇ τοιαύτη γνώμη. Πρέπει νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι μὴ παρασύρεσθε ἀπὸ τὴν μεγάλην πλειοψηφίαν, διότι αἱ μεγάλαι πλειοψηφίαι πολλάκις εἰς τὸ παρελθὸν παρέσυραν τὰς Κυβερνήσεις εἰς μεγάλα σφάλματα. Ἡμεῖς ἔχομεν πλήρη ἐμπιστοσύνην, ἀλλὰ προσέξατε μὴ παρασυρθεῖτε ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν, διότι, ἴσως, δημιουργηθοῦν μεγάλα σφάλματα, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι ὀλέθρια διὰ τὸ Ἔθνος.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ λόγον ἔχει ὁ κ. Γ. Μόδης.

§116Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἀναγνωρίζω καὶ ἐγώ, κύριοι βουλευταί, τὸ βάσιμον τῆς ἀντιλήψεως ἢ τῆς θεωρίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι ἀφοῦ ἐπανῆλθον οἱ μεγάλοι δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἀσχολούμεθα μὲ τοὺς μικρούς. Νομίζω, ὅτι ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ διατυπώσωμεν καὶ μερικὰς διαμαρτυρίας διὰ τὰ γενόμενα εἰς τὸ στράτευμα. Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ἔγιναν ἐκεῖνα τὰ γεγονότα τῆς νυκτὸς τῆς 31ης Μαΐου, εἰς τὸ πρῶτον μετ’ ὀλίγας ἡμέρας συνελθὸν Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ἠρώτησα τὸν τότε Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ εἶπον, ὅτι ἐδῶ φαίνεται, ὅτι ἐγένετο κάποιο κίνημα, δὲν ἠξεύραμεν τότε τὴν ἔκτασίν του, ἐγὼ τοὐλάχιστον τὴν ἔμαθα ἀργότερα ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἀντιστρατήγου Βασιλοπούλου, ἀλλὰ ἄκρες μέσες εἶχον γίνει γνωσταί, ὅτι κάτι τὸ σοβαρὸν εἶχε γίνει. Ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ συναρχηγὸς ἤδη τῶν Φιλελευθέρων κ. Βενιζέλος μοῦ εἶπεν: Μὰ εἶπεν ὁ κ. Παπάγος νὰ τὰ σκεπάσωμεν. Ἀλλὰ ἐδῶ, παρετήρησα, ἔγινε κίνημα, ἐπανάστασις, κατάφωρος παράβασις τῶν νόμων, ὑπεράνω τῶν ὁποίων κανεὶς δὲν ἐσκέφθη. Ἀπήντησε πάλιν. Εἶπεν ὁ κ. Παπάγος νὰ τὰ σκεπάσωμεν.

§117Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Οὐδέποτε, καθ’ ὅσον γνωρίζω, ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ τότε Ἀρχιστράτηγος διετύπωσε τοιαύτην φράσιν. Ὁ κύριος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων εἶναι παρὼν καὶ δύναται νὰ σᾶς διαβεβαιώσῃ.

§118Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶμαι πρόθυμος νὰ σᾶς δώσω ἐξηγήσεις, διότι ἴσως καὶ σεῖς τὰ ἀγνοεῖτε, Τὸ πρωΐ εἰς τὰς 7 ἐπῆγα εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον καὶ εὑρῆκα τὸν Ἀρχιστράτηγον. Μὲ παρεκάλεσε τότε νὰ σκεπασθῇ, διότι δὲν εἶχε μεγάλην ἔκτασιν τὸ πρᾶγμα καὶ μὲ παρεκάλεσε νὰ μὴ γνωσθοῦν αἱ λεπτομέρειαι. Αὐτὴ ἦτο ἡ παράκλησις τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ Ἀρχιστράτηγος. Καὶ ἐγὼ τὰ πράγματα τὰ ἠγνόουν. Δὲν ἤξευρα ποία ἦτο ἡ ἔκτασις. Ὅταν κατόπιν ἐπληροφορήθην, ὅτι ἔλαβον χώραν ἀντιπειθαρχικαὶ πράξεις, ὅτι Ἀντιστράτηγοι ἀπεμονώθησαν εἰς τὰ γραφεῖα των, δὲν ἦτο δυνατὸν αὐτὰ τὰ πράγματα νὰ μείνουν ἄνευ συνεπειῶν. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἰσχυρίσθη ὁ κ. Μόδης εἶναι ἀκριβές.

§119Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Θὰ παρακαλέσω νὰ μείνωμεν εἰς τὸ νομοσχέδιον, διότι ἄλλως εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀγορεύσω ἀπόψε ἐπὶ τοῦ θέματος, Ἐφόσον λέγονται αὐτὰ πρέπει νὰ ἐκθέσω τὴν ὕλην κατάστασιν. Παρακαλῶ νὰ μὴν ἐπεκταθοῦν οἱ κ. ρήτορες, ἐφόσον ἔχομεν ὁρίσει ἡμέραν ἐλέγχου καὶ θὰ τὰ συζητήσωμεν. Σήμερον ἔχομεν πρὸς συζήτησιν ἕνα τυπικὸν νομοσχέδιον.

§120Γ. ΜΟΔΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον ὁμιλεῖ περὶ κινηματιῶν.

§121Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ κινηματιῶν, ἀλλὰ περὶ ἡρώων.

§122Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Τὸ νομοσχέδιον κατὰ τρόπον ἄμεσον δὲν ἀφορᾷ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν νύκτα ἐκείνην ἐκινήθησαν, ἀλλὰ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν ἐκινήθησαν τότε καὶ οἱ ὁποῖοι ἐθεωρήθησαν ὡς ἀνήκοντες εἰς κάποιαν ὀργάνωσιν. Σεῖς ὁ ἴδιος εἴπατε, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἀποτελεῖ πρᾶξιν ἡ ὁποία ἔρχεται ὡς πρᾶξις παρεπομένη, ὡς πρᾶξις κατὰ τρόπον φυσικὸν καὶ λογικὸν καὶ ἠθικόν, διαδεχομένη τὴν πρᾶξιν εἰς τὴν ὁποίαν τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον, προέβη ἀποκαταστῆσαν τοὺς ἀποστρατευθέντες ἀξιωματικούς. Ἄς μὴ εἰσέλθωμεν εἰς τὸ θέμα ἀφοῦ θὰ τὸ συζητήσωμεν τὴν Δευτέραν. Ἡ Κυβέρνησις πιστεύει ὅτι ὀρθῶς ἔπραξε τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον ἀποκαταστῆσαν τοὺς ἀξιωματικούς, ὅπως πιστεύει ἐπίσης αὐτὸ τὸ ὁποῖον συμμερίζεσθε καὶ σεῖς, ὅτι ἐφόσον ἀποκατέστησεν ἐκείνους, φυσικὸν εἶναι νὰ θεωρῇ, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητος ἡ ἀποκατάστασις καὶ τῶν μὴ ἀποστρατευθέντων, τῶν ὀλιγώτερον κατὰ τὴν ἡμετέραν ἀντίληψιν πταισάντων.

§123Γ. ΜΟΔΗΣ. Εἶναι ὀρθὸν τὸ λεγόμενον, ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἀποκατεστάθησαν οἱ περισσότερον πταίσαντες διὰ τὸ κίνημα ἐκεῖνο, πρέπει ν’ ἀποκατασταθοῦν οἱ ὀλιγώτερον πταίσαντες. Καθ’ ἣν στιγμὴν ὅμως λαμβάνεται μέριμνα διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτούς, ἀπομακρύνονται, ἐκ παραλλήλου, ἀπὸ τὸ στράτευμα ἀνώτατα στελέχη αὐτοῦ, ἀναντικατάστατα, τὰ ὁποῖα εἰς τίποτε δὲν ἔπταισαν. Κατὰ τὸ διάστημα τῶν τριῶν πρώτων ἡμερῶν ἀντικατεστάθησαν οἱ 4 στρατηγοὶ καὶ ἀργότερον ἐπηκολούθησεν ἡ ἑκατόμβη.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, κ. συνάδελφε, ὅτι δὲν εἶσθε ἐντὸς τοῦ θέματος. Περιορισθῆτε εἰς τὸ νομοσχέδιον. Κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως τῆς σχετικῆς ἐπερωτήσεως θὰ ἔχετε τὴν εὐχέρειαν νὰ τ’ ἀναπτύξετε.

§125Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, εἶναι ἡ παραδοξωτέρα πρότασις, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ. Διότι δὲν πρόκειται τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν νὰ τὴν ρυθμίσῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις, βάσει τοῦ ἐλέγχου, τὸν ὁποῖον ἀσκεῖ. Αὐτὸ θὰ ἦτο παράδοξον σχῆμα εἰς τὴν λειτουργίαν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Πολιτεύματος. Ἑπομένως, δὲν εἶναι δυνατόν. Ἀλλά, ἀσχέτως αὐτοῦ, ἐὰν εἴχατε, πλήρως, παρακολουθήσει ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἰσχυρίσθην, προηγουμένως, ὅτι ἡ ἀποκατάστασις τῶν ἄλλων ἐγένετο, εἴτε κριθῇ, κατὰ τὴν ἐπερώτησιν, ὡς καλῶς γενομένη ἢ ὄχι, ἐφ’ ὅσον ἐγένετο, εἶναι φυσικὸν νὰ ἐπακολουθήσῃ καὶ ἡ ἀποκατάστασις τῶν κατὰ τὴν ἰδικήν σας γνώμην ὀλιγώτερον πταισάντων. Εἶναι ὁλοφάνερον, εἶναι φυσικόν. Κάμνομεν συζήτησιν, γενικεύοντες τὸ θέμα, ἐνῷ, ἐὰν περιορισθῶμεν εἰς τὸ νομοσχέδιον θὰ θεωρήσετε καὶ σεῖς, ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ. Αὐτὸς οὗτος, ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πρεβέζης κ. συνάδελφος, ἐν τῇ πείρᾳ ἡ ὁποία τὸν διέπει καὶ εἰς τὰ στρατιωτικὰ καὶ εἰς τὰ πολιτικὰ θέματα καὶ ἐν τῇ λογικῇ, ἡ ὁποία τὸν διέπει, εἶπεν ὅτι αὐτὸ πρέπει, κατ’ ἀνάγκην, νὰ ψηφισθῇ, ἔστω καὶ ἐὰν δὲν εἶναι σύμφωνος πρὸς τὴν βάσιν, ἡ ὁποία καθιστᾷ ἀναγκαίαν τὴν ἐπιψήφισιν αὐτὴν τοῦ νομοσχεδίου, δηλαδὴ πρὸς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀποστρατευθέντων. Ἑπομένως, κύριοι, ἡ παράτασις τῆς συζητήσεως, ἐφ’ ὅσον ἔχομεν τὴν Δευτέραν ἐπερώτησιν γενικήν, νομίζω, ὅτι δὲν ἔχει νόημα.

§126Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἤθελον νὰ ὑπογραμμίσω καὶ νὰ τονίσω, εἶναι ὅτι, διὰ τῶν τριῶν νομοσχεδίων, λαμβάνεται μέριμνα δι’ ὀλίγα πρόσωπα, καθ’ ἣν ἐποχήν, ἐκ παραλλήλου ἀπεμακρύνθησαν καὶ ἀπομακρύνονται ἀπὸ τὸ στράτευμα, στελέχη ἀνώτατα, ἀναντικατάστατα. Μὴ λησμονῶμεν, ὅτι ἀπεμακρύνθησαν ὁ Ἀργυρόπουλος, ὁ Σφέτσος, ὁ Καυκᾶς, ὁ Κατσιμῆτρος. Ἀντιλαμβάνεσθε, πόσον ἄδικον καὶ ἀνήκουστον εἶναι, νὰ ἔρχωνται τὰ ἄγρια, νὰ διώχνουν τὰ ἥμερα, νὰ ζητῆτε νὰ ψηφίσωμεν, χωρὶς καμμίαν διαμαρτυρίαν, τὰ νομοσχέδια καὶ ἐκ παραλλήλου νὰ μὴ ὁμιλήσωμεν οὔτε διὰ τοὺς 120, οἱ ὁποῖοι ἀπεστρατεύθησαν, εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ Ἀρχιστρατήγου, οὔτε καὶ διὰ τοὺς ἄλλους, οἱ ὁποῖοι ἀπεστρατεύθησαν.

§127Π. ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΑΣ. Τί σχέσιν ἔχουν αὐτὰ μὲ τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου;

§128Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡμεῖς θεωροῦμεν ὑποχρέωσιν νὰ διατυπώσωμεν διαμαρτυρίαν καὶ νὰ ἐπισύρωμεν, σοβαρῶς, τὴν προσοχὴν ὅλων καὶ τὴν ἰδικήν σας, κύριοι βουλευταί, καὶ νὰ τονίσωμεν καὶ τὰς εὐθύνας ὅλων σας. Οἱ καιροὶ εἶναι δύσκολοι, ὁ στρατὸς χρειάζεται καὶ ὁ στρατὸς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐννοηθῇ καὶ νὰ ὑπάρξῃ, ὅταν γίνωνται ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔγιναν καὶ τὰ ὁποῖα γίνονται.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Χλουβεράκης ἔχει τὸν λόγον.

§130Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Δὲν θὰ ὡμιλοῦσα καθόλου, διότι πράγματι, τὸ νομοσχέδιον, κατὰ βάσιν, εἶναι δίκαιον, διότι, ἐφ’ ὅσον οἱ πρωταίτιοι τοῦ κινήματος ἐπανῆλθον εἰς τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν, οἱ ὀλιγώτερον πταίσαντες, δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ νὰ ἐπανέλθουν καὶ νὰ κριθοῦν, ὅπως πρέπει νὰ κριθοῦν. Ἐν τούτοις, ὅμως εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι, διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, τόσον διὰ τοὺς ἐπαναφερθέντας κινηματίας, ὅσον καὶ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ἐπανέλθουν, διὰ νὰ κριθοῦν, ἐπιβραβεύονται οἱ κινηματίαι ἀξιωματικοί. Αὐτὸ δὲν εἶναι νοητόν, ἐφ’ ὅσον ζῶμεν εἰς ἐλεύθερον δημοκρατικὸν καθεστὼς καὶ ἐφ’ ὅσον ὁ λαὸς ψηφίζει, ἐλευθέρως καὶ ἀβιάστως. Αὐτὸ δὲ εἶναι ἀντίθετον πρὸς δύο ἀρχάς. Τόσον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁ ὁποῖος ὑπέφερεν, ὡς στυλοβάτης τῆς Δημοκρατίας, ἀπὸ τὴν δικτατορίαν, ἐξ αἰτίας τῶν διαφόρων ἀξιωματικῶν καὶ τῶν διαφόρων κινημάτων, ὅσον καὶ τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος τὴν ἑπομένην τοῦ κινήματος εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιβληθοῦν κυρώσεις εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτούς, διότι οὐδεὶς δύναται νὰ ἀντισταθῇ ἔναντι τοῦ λαοῦ. Συνεπῶς, δὲν θὰ ἔπρεπε οἱ πρωταίτιοι νὰ ἐπανέλθουν. Ἐφ’ ὅσον ὅμως, κακῶς, ἐπανῆλθον οἱ πρωταίτιοι, νομίζω, ὅτι πρέπει τὸ νομοσχέδιον νὰ γίνῃ δεκτόν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν κρίσιν τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Παπαδόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§132Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λάβω τὸν λόγον ἀπὸ ὡρισμένας λέξεις, αἱ ὁποῖοι ἐξεστομήθησαν, ἀπὸ ὡρισμένους Συναδέλφους. Εἶναι, ἠθικῶς, ἀπαράδεκτον, ἐφ’ ὅσον γνωρίζομεν ὅλοι μας τὴν προέλευσιν ἑνὸς ἑκάστου, νὰ λέγωνται αὐτὰ τὰ πράγματα. Γνωρίζουν ὅτι ἡμεῖς εἴμεθα τὸ βάθρον τῆς Δημοκρατίας. Καὶ δι’ αὐτό, τὸ 1933, ὅταν ἦλθε τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, ἐχώρισε τὴν ἐπαρχίαν μας ἀπὸ τὸν Νομὸν Θεσσαλονίκης καὶ ἀπετέλεσεν αὕτη ἴδιον Νομόν. Συνεπῶς, κύριοι Συνάδελφοι, ἀφοῦ γνωρίζετε ὅτι ἡμεῖς προερχόμεθα ἀπὸ αὐτούς, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν πῶς ἔγιναν τὰ κινήματα, δὲν ἔπρεπε νὰ εἴπητε αὐτὰ τὰ πράγματα. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς γνωρίζει ὅτι τὴν 30–5–51 δὲν ἐγένετο κίνημα. Ἁπλῶς, ἐπειδὴ ἔφυγεν ὁ Ἀρχιστράτηγος, τότε, ὁ τιμημένος καὶ δαφνοστεφανομένος Στρατάρχης Παπάγος, ἔκαμαν διαμαρτυρίαν καὶ ἡ διαμαρτυρία αὐτή, κατὰ τὸ λεξικὸν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἔγινε δικτατορία καὶ ἐπαναστατικὸν κίνημα. Ἡ διαμαρτυρία τῶν ἡρωϊκωτάτων αὐτῶν ἀξιωματικῶν ὠνομάσθη κίνημα. Σᾶς λέγομεν ὅτι κίνημα δὲν ἐγένετο. Καὶ συνεπῶς, πολὺ ὀρθῶς, ἔπραξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ ἔφερε τὸ νομοσχέδιον, ἵνα ψηφισθῇ (χειροκροτήματα).

§133Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Τότε πρέπει νὰ χαρισθοῦν αἱ ποιναὶ καὶ τῶν ἄλλων μικρῶν ἀξιωματικῶν.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ὡς ἄνω νομοσχέδιον, ὡς ἐτροπολογήθη εἰς πρώτην συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον;

§135ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τὴν πειθαρχικὴν δίωξιν ἀξιωματικῶν τοῦ Στρατοῦ Ξηρᾶς». Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§137ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφορὰς, ἐρωτήσεις, ἐπερωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 9.30′ μ.μ.)