1953.03.02

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 20ὴ

Δευτέρα 2 Μαρτίου 1953

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.30′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Δερδεμέζης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. (Γραμματεὺς) (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν Πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ν. Πανταζῆς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κ.λ.π.

§4Ν. ΠΑΝΤΑΖΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ Χαλκιδικῆς κ.κ. Β. Βασιλικὸς καὶ Ι. Λαμπρόπουλος καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Συκιᾶς Χαλκιδικῆς, ζητοῦντος ἀπαλλοτρίωσιν γειτονικῶν βοσκοτόπων, ἀνηκόντων εἰς μονὰς διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς κτηνοτροφίας των, ἐπέκτασιν τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ μέχρι λιμένος Κωφοῦ Συκιᾶς, ὕδρευσιν τῆς Κοινότητος, καθ’ ὅσον ὑδρεύεται αὕτη ἀπὸ παμπάλαιον φρέαρ μοναδικὸν ἐν τῇ Κοινότητι κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χαλκιδικῆς κ. Ι. Λαμπρόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος καὶ Συνεταιρισμοῦ Πετροκεράνων Χαλκιδικῆς, ζητούντων πριμοδότησιν καπνοῦ ἐσοδείας 1951, καθ’ ὅσον εὑρίσκεται εἰς δεινὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν. Ὁ βουλευτὴς Μεσολογγίου κ. Χ. Εὐαγγελᾶτος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Μηχανικῶν Σχολῶν Ἡράκλειτος Νικαίας, Κερατσινίου, Πυθαγόρα Πειραιῶς καὶ Τεχνικοῦ Λυκείου Ἀθηνῶν, ζητούντων ἐξομοίωσιν τῶν ἀποφοίτων τῶν σχολῶν των μὲ τοὺς ἀποφοίτους ἄλλων σχολῶν. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Δ. Γρίβας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Περιχώρας ζητοῦντος διεύρυνσιν τοῦ διδακτηρίου καὶ διορισμὸν προσωπικοῦ εἰς τὸ προαχθὲν διτάξιον δημοτικὸν σχολεῖον τῆς ὡς ἄνω Κοινότητος. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Δ. Γρίβας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Περαχώρας, ζητοῦντος χορήγησιν ὑδροσωλήνων δι’ ἀντικατάστασιν τοῦ καταστραφέντος ὑδραγωγείου τῆς ὡς ἄνω Κοινότητος. Ὁ βουλευτὴς Λευκάδος κ. Θ. Καλκάνης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ἰωάννου Εὐσταθίου, Γεωργίου καὶ Σπυρίδωνος Κατοπόδη, κατοίκων Πρεβέζης, διαμαρτυρομένων δι’ ἄδικον ἀναγκαστικὴν ἀπαλλοτρίωσιν μοναδικοῦ κτήματός των διὰ τὴν ἵδρυσιν Γυμναστηρίου Πρεβέζης κλπ. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Δ. Γρίβας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Πύργων Δράμας, ζητοῦντος τηλεφωνικὴν σύνδεσιν τοῦ χωρίου του μετὰ τοῦ τηλεφωνείου Πετρούτσης. Ὁ Σύνδεσμος Σιδηροδρομικῶν Θεσσαλίας διαμαρτύρεται διὰ τὸ κατατεθὲν σχέδιον νόμου περὶ ἐντάξεως τοῦ δικτύου Θεσσαλικῶν σιδηροδρόμων εἰς πρώτην περιφέρειαν ΣΕΚ, διὰ τὰς ὑπ’ αὐτοῦ προβλεπομένας ἀπολύσεις κλπ. καὶ ζητεῖ σύστασιν ἰδιαιτέρας περιφερείας ἐκμεταλλεύσεως Θεσσαλίας. Τὸ Ἐπαγγελματικὸν καὶ Βιοτεχνικὸν Ἐπιμελητήριον Κερκύρας ζητεῖ τὴν εἰς τὸν λιμένα Κερκύρας λειτουργίαν γεφυροκλίμακος πρὸς διευκόλυνσιν τῆς ἐπιβιβάσεως καὶ ἀποβιβάσεως ἐπιβατῶν, τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ἀπομακρυνομένων λεμβούχων, τὴν ἔναρξιν κατασκευῆς λιμένος κλπ. Ὁ Σύνδεσμος Μυλεργατῶν Κερκύρας ζητεῖ ματαίωσιν τῶν ὑπὸ τῶν ἀλευροβιομηχάνων Κερκύρας αἰτηθεισῶν ἀπολύσεων ἐργατῶν. Τὸ Σωματεῖον Καρραγωγέων Ἀγρινίου διαμαρτύρεται διὰ τὰς παρανόμως ἐκτελουμένας ἐμπορικὰς μεταφοράς, ὑπὸ κατόχων αὐτοκινήτων ἰδιωτικῆς χρήσεως καὶ ζητεῖ ἀπαγόρευσιν τῶν ἐκτελουμένων παρανόμως μεταφορῶν. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Κομήτου Εὐβοίας ζητεῖ λῆψιν μέτρων διὰ τὴν διάθεσιν 300 τόννων κρομμύων παραγωγῆς τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος, πρὸς ἀποφυγὴν ἀπειλουμένης καταστροφῆς των. Τὸ Σωματεῖον ἐκτάκτου προσωπικοῦ ΟΛΠ ἡ «Ὁμόνοια» ζητεῖ τὴν μονιμοποίησιν τῶν εἰς τὸν ΟΛΠ ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ὑπηρετούντων 300 ἐκτάκτων ὑπαλλήλων, τεχνιτῶν κλπ. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Σουρωτῆς Θεσσαλονίκης ζητεῖ ἀπόδοσιν τῆς πηγῆς μεταλλικοῦ ὕδατος εἰς τὴν Κοινότητα, ἄλλως τὴν ἐπιβολὴν κοινοτικοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ εἰς τὴν κατανάλωσιν παρεχομένου ὕδατος αὐτῆς. Ὁ βουλευτὴς Τριχωνίδος κ. Α. Παπαθανάσης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Βονίτσης αἰτούσης ὅπως χορηγηθοῦν δάνεια παρὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ εἰς τοὺς ὀφειλέτας αὐτῆς, διὰ τὴν προμήθειαν βαμβακοσπόρου ποικιλίας Ἀκάλα. Τὸ Σωματεῖον Καρροσαγματοποιῶν καὶ Σιδηρουργῶν ὁ «Προφήτης Ἠλίας» Ξάνθης καὶ Περιφερείας ζητεῖ ἄμεσον λῆψιν μέτρων ἀποζημιώσεως τῆς τάξεώς των πληγείσης συνεπεία τῆς ἐπικρατήσεως τοῦ αὐτοκινήτου. Ὁ Δήμαρχος Καλύμνου ζητεῖ ἄμεσον χρηματοδότησιν σπογγαλιέων διὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ἐαρινῆς σπογγαλιείας. Ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Ἡρακλείου Κρήτης ζητεῖ τὴν μεταφορὰν τῆς ἕδρας τοῦ Ἐφετείου Χανίων εἰς Ἡράκλειον. Ἡ Παναιγιάλειος Ἕνωσις Συνεταιρισμῶν Αἰγίου ζητεῖ κατάργησιν ΚΤΕΦΑ. Αἱ Ὁμοσπονδίαι Ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν Φθιώτιδος καὶ Ὑφασματεμπόρων Θεσ)νίκης διαμαρτύρονται δι’ ἀποφασισθεῖσαν αὔξησιν ἐνοικίων. Ὁ Πανηραιατικὸς Σύλλογος ζητεῖ χορήγησιν πιστώσεων διὰ τὴν κατασκευὴν ὁδοῦ συνδεούσης τὴν πεδινὴν μὲ τὴν ὀρεινὴν Ἡραίαν πρὸς ἐξυπηρέτησιν 48 ὀρεινῶν χωρίων. Ἡ Ἕνωσις συνταξιούχων ὁπλιτῶν Β. Χωρ)κῆς Νομοῦ Εὐβοίας ζητεῖ ὅπως ἐπαναχωρηθῶσι τὰ ἐπὶ πλέον 10]50 τῆς συντάξεως εἰς τοὺς συνταξιούχους ὁπλίτας Χωροφυλακῆς τοὺς συνταξιοδοτηθέντας βάσει τῶν εὐεργετικῶν διατάξεων τοῦ Α.Ν. 1911]1935. Ἡ Μαρία χήρα Α. Θεοδωρακοπούλου κάτοικος Καλαβρύτων ζητεῖ παρὰ τοῦ ΤΕΒΕ χορήγησιν συντάξεως διὰ ἠσφαλισμένον σύζυγόν της, θανόντα τὸ ἔτος 1939. Ἡ Ἱερὰ Κοινότης Ἁγίου Ὄρους Ἄθω ζητεῖ τὴν μὴ κατάργησιν τῶν ἀτελειῶν καὶ φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν διὰ τὰ ἐκτὸς τῆς χερσονήσου εὑρισκόμενα κτήματα τῶν Ἱερῶν μονῶν Ἁγίου Ὄρους. Ἀπαντήσεις Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ. κ. βουλευτῶν. Ι. Ὑπουργείου Κοιν. Προνοίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Κ. Γιαννούση. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1047]5]2]53 ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 65]4–2–53 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Γιαννούση, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παράσχωμεν τὰς ἀκολούθους πληροφορίας ἐπὶ τοῦ τεθέντος ἐρωτήματος ἐν σχέσει μὲ τὰ ληφθησόμενα μέτρα διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν ἐκ τοῦ πολέμου καὶ τῆς ἀνταρσίας καταστραφεισῶν οἰκοδομῶν. Αἱ συνεπεία τῶν πολεμικῶν γεγονότων ἐπενεχθεῖσαι ζημίαι εἰς τὸν οἰκοδομικὸν πλοῦτον τῆς Χώρας (ἰδιωτικαὶ οἰκίαι καὶ καταστήματα, Δημόσια κτίρια πάσης φύσεως, κτίρια Νομικῶν Προσώπων κλπ.) ὑπῆρξαν τεράστιαι, ὑπολογιζόμεναι εἰς τὸ 25% τοῦ συνόλου τούτου, ἀνερχομένου προπολεμικῶς εἰς 1.600.000 οἰκοδομάς, ἤτοι ἡ Ἑλλὰς ὑπέστη συγκριτικῶς τὰς μεγαλυτέρας θυσίας ἐξ ὅλων τῶν Εὐρωπαϊκῶν χωρῶν εἰς καταστροφὰς τοῦ οἰκοδομικοῦ πλούτου αὐτῆς. Λόγῳ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως, τὸ Κράτος κατέγραφεν ὡς ἐπανορθωτέας, μερίμνει αὐτοῦ, μόνον τὰς καταστραφείσας ἰδιωτικὰς οἰκοδομὰς καὶ δὴ ἐκείνας εἰς ἃς ἐπρόκειτο νὰ στεγασθῶσιν καὶ αὖθις οἱ πρώην ἰδιοκτῆται αὐτῶν, ἐφ’ ὅσον οὗτοι δὲν εἶχον καὶ δευτέραν ἰδιόκτητον κατοικίαν μὴ καταστραφεῖσαν. Ἡ πρὸς τοὺς δικαιούχους στεγαστικὴ βοήθεια συνίσταται εἰς τὴν χορήγησιν ὑλικῶν ἢ χρηματικῆς ἐνισχύσεως καὶ ὑλικῶν, εἰς τρόπον ὥστε καὶ διὰ τῆς ἰδίας αὐτῶν συμβολῆς (προσωπικὴ ἐργασία, ὑλικὰ τοιχοποιΐας κλπ.) νὰ κατορθοῦται ἡ ἐπανόρθωσις κατοικισίμου χώρου ἴσου πρὸς 40 τετραγ. μέτρα στεγαστικῆς ἐπιφανείας. Κατὰ τὸ τρέχον οἰκονομικὸν ἔτος διετέθησαν αἱ κάτωθι πιστώσεις διὰ τὴν συνέχισιν τοῦ ἔργου τῆς ἐπανορθώσεως τῶν καταστραφεισῶν ἐκ τοῦ πολέμου καὶ τῆς ἀνταρσίας οἰκοδομῶν δι’ ὁλόκληρον τὴν Χώραν. 1. Ἐκ τοῦ κεφ. 1 ἄρθρ. 2 τοῦ προϋπολογισμοῦ Δημ. ἐπενδύσεων 8 δὶς ἑκ. δραχμῶν. 2. Ἐκ τοῦ ἐράνου Πρόνοια Βορείων Ἐπαρχιῶν 16 δὶς ἑκατομμύρια δραχμῶν. Πλὴν τῶν ἀνωτέρω πιστώσεων ὑπῆρχον εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ Ὑπουργείου κατὰ τὴν 30 6.52 ὑπόλοιπα οἰκοδομικῶν ὑλικῶν συνολικῆς ἀξίας 81 δὶς ἑκ. δραχμῶν. Διὰ τῶν ὡς ἄνω πιστώσεων καὶ ὑλικῶν προβλέπεται κατὰ τὸ τρέχον οἰκονομικὸν ἔτος ἡ ἀποπεράτωσις 6–8 χιλ. ἡμιτελῶν πυρήνων εἰς ἐπαναπατρισθέντα χωρία, ὑπολογίζεται δὲ ὅτι καὶ 16570 κατοικίαι θὰ ἐπισκευασθοῦν διὰ τῆς ἐνσωματώσεως τῶν ὑλικῶν τὰ ὁποῖα οἱ ἰδιοκτῆται τῶν κατοικιῶν τούτων εἶχον παραλάβει κατὰ τὸ παρελθὸν χωρὶς νὰ δυνηθοῦν νὰ ἐνσωματώσωσιν εἰσέτι ταῦτα. Ὁμοίως προβλέπεται εἰς ἐφαρμογὴν τοῦ Ν. 2063)52 «περὶ λαϊκῆς κατοικίας» ἡ ἀνέγερσις 100 λαϊκῶν κατοικιῶν εἰς Νάουσαν καὶ 50 τοιούτων εἰς Ἔδεσσαν, διατιθεμένου πρὸς τοῦτο ποσοῦ δρχ. 3.700 ἑκατ. ἐξ ὧν 2.200 ἑκ. ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπενδύσεως καὶ 1500 ἑκ συμβολῆς τῶν ἐνδιαφερομένων ἰδιωτῶν. Ἐφ’ ὅσον δὲν χορηγηθοῦν νέαι πιστώσεις διὰ χρηματικὴν ἐνίσχυσιν καὶ προμήθειαν ὑλικῶν θὰ παραμείνῃ ὡς ἔργον μὲν ἡμιτελὲς περίπου 20.000 κατοικίαι εἰς ἀγροτικοὺς οἰκισμούς, ὡς ἔργον δὲ μὴ ἀρξάμενον ἀλλὰ χρῇζον Κρατικῆς βοηθείας τὸ ἀκόλουθον:

Ἐκ τοῦ ὡς ἄνω ὑπολειπομένου ἔργου ὑπὲρ τὰς 20.000 οἰκοδομῶν ὁλοκληρωτικῶς καταστραφεισῶν εὑρίσκονται εἰς τὴν Β. Ἑλλάδα, ὑπὲρ τὰς 5000 δὲ ἐξ αὐτῶν εἰς παραμεθορίους οἰκισμούς.

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

ΙΙ. Ὑπουργείου Ἐθν. Παιδείας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Παπακωνσταντίνου. Εἰς ἀπάντησιν σχετικῆς ἐρωτήσεως τοῦ ἐκ Κορινθίας βουλευτοῦ κ. Κ. Παπακωνσταντίνου ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Πλὴν ἐκείνων τῶν ἐπιλαχόντων σπουδαστῶν τῶν εἰσιτηρίων ἐξετάσεων τῶν Παιδαγωγικῶν Ἀκαδημιῶν τοῦ σχολικοῦ ἔτους 1951–52, οἱ ὁποῖοι ἐνεγράφησαν δυνάμει ἀποφάσεων τοῦ κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Παιδείας, αἵτινες ἐκυρώθησαν διὰ τοῦ ἄρθρου 12 παρ. 1 τοῦ νόμου 2028]1952, εἰσήχθησαν δυνάμει τῆς παρ. 2 τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου καὶ νόμου πέντε εἰς τὴν Παιδαγωγικὴν Ἀκαδημίαν Τριπόλεως καὶ δύο εἰς τὴν Μαράσλειον Παιδαγωγικὴν Ἀκαδημίαν, μετ’ ἀπόφασιν τοῦ Συλλόγου τῶν Καθηγητῶν (ἀριθ. πράξεως συλλόγου Παιδαγωγικῆς Ἀκαδημίας Τριπόλεως 16]31–3–52 καὶ ἀριθμὸς πράξεως συλλόγου Παιδαγωγικῆς Ἀκαδημίας Μαρασλείου 485]28–3–1952). Ὁ ἀριθμὸς εἰσακτέων κατὰ Παιδαγωγικὴν Ἀκαδημίαν συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 4 τοῦ Α.Ν. 953]1937 «περὶ Παιδαγωγικῶν Ἀκαδημιῶν ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 25 τοῦ Α.Ν. 2029] 1939 καὶ τῷ ἄρθρῳ 3 τοῦ Ν.Δ. 739] 1941 ὡρίσθη κατὰ Ἀκαδημίαν ὡς κάτωθι διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 77 460,49334,97005]1952 καὶ 3872]1953 Ὑπουργικῶν ἀποφάσεων.

Καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ ὡς ἄνω ὁρισθέντος ἀριθμοῦ εἰσακτέων βάσει εὐεργετικῶν διατάξεων νόμων εἰσήχθησαν ἐν συνόλῳ τέκνα ἀναπήρων θυμάτων καὶ πολυτέκνων 250. Ὁ ἀριθμὸς τῶν τυχόντων τῆς βάσεως ἐπιτυχίας καὶ ἄνω (ἐπιλαχόντων) ἀλλὰ μὴ εἰσαχθέντων ἀνέρχεται 1120. Ὁ δὲ ἀριθμὸς τῶν ἐγγραφέντων καὶ διακοψάντων τὴν φοίτησίν των λόγῳ στρατεύσεως εἶναι ἐλάχιστος. Τὸ Ὑπουργεῖον οὐδὲν μέτρον εἶναι δυνατὸν νὰ λάβῃ ὑπὲρ τῶν ἐπιλαχόντων σπουδαστῶν τῶν Παιδαγωγικῶν Ἀκαδημιῶν, ἐκτὸς τοῦ ὅτι δὲν ὑπάρχει κατὰ νόμον διάταξις, διότι οἱαδήποτε αὔξησις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐγγραφέντων καθίσταται ἀδύνατος, ἐκ τῆς ἐλλείψεως παιδαγωγικοῦ προσωπικοῦ καὶ διότι πλὴν τῶν κατὰ τὰς εἰσιτηρίους ἐξετάσεις τοῦ τρέχοντος σχολικοῦ ἔτους ἐγγραφέντων, εἰς τὴν πρώτην τάξιν τῶν Παιδαγωγικῶν Ἀκαδημιῶν φοιτῶσιν οἱ ἀπορριφθέντες δι’ ἐλλιπῆ φοίτησιν πρωτοετεῖς τοῦ παρελθόντος σχολικοῦ ἔτους ὥστε ὁ ἀριθμὸς τῶν φοιτώντων ἐν συνόλῳ εἰς τὴν πρώτην τάξιν κατὰ τὸ τρέχον σχολικὸν ἔτος νὰ εἶναι δυσανάλογως μέγας ἐν συγκρίσει πρὸς τὰς δυνατότητας τῆς καλῆς ἐπαγγελματικῆς καὶ μορφωτικῆς καταρτίσεώς των.

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ

Ὁ κ. Π. Κανελλόπουλος (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ ἱεραρχίας, προαγωγῶν καὶ καταστάσεων τῶν μονίμων ὑπαξιωματικῶν τῆς Βασ. Ἀεροπορίας». 2) «περὶ μετατάξεως Ἀξιωματικῶν Πολεμικῆς Διαθεσιμότητος καταργηθέντων Σωμάτων εἰς τὰ Νέα Σώματα». 3) «περὶ ἐπεκτάσεως τῶν διατάξεων τῆς παραγράφου 6 τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ Κωδικοποιουμένου Νόμου 4952]31 καὶ ἐπὶ ἀποστολῶν εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν Ἀνωτάτων Ἀξιωματικῶν» καὶ 4) «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 7, παραγρ. 2 τοῦ Νομ. Δ)τος 1041]49 «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Νομ. Δ)τος 119]46, ὡς καὶ ἐνίων διατάξεων τῶν περὶ ἱεραρχίας, προαγωγῶν καὶ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν Νόμων καὶ Νομ. Δ)των». Ὁ κ. Σ. Στεφανόπουλος (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ παρατάσεως ὁρίου ἡλικίας τοῦ ἐν Λονδίνῳ Πρέσβεως». Οἱ κ.κ. Σ. Στεφανόπουλος (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καὶ Κ. Παπαγιάννης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1945–46, 1946–47, 1947–48, 1948–49, 1949–50 καὶ 1950–51 πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν καὶ ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους». Οἱ κ.κ. Κ. Καλλίας (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων), Σ. Στεφανόπουλος (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καὶ Κ. Παπαγιάννης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ τοῦ Ἐπιστημονικοῦ προσωπικοῦ τῆς Ἀθωνιάδος Σχολῆς». Ὁ κ. Κ. Παπαγιάννης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Α.Ν. 1854 τοῦ 1951 «περὶ ἀπονομῆς τῶν πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συντάξεων». 2) «περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας διὰ τὴν ἔγερσιν ἀγωγῆς πρὸς διακανονισμὸν ἀνεκτελέστων συμβάσεων προμηθειῶν τοῦ Δημοσίου κατὰ τὸν Νόμον 1719]51» καὶ 3) «περὶ τροποποιήσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Α.Ν. 1916]51 «περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων ἀφορώντων τὴν κατηγορίαν Αʹ τῶν Γερμανικῶν Ἐπανορθώσεων». Οἱ κ.κ. Κ. Παπαγιάννης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν), Χ. Ψαρρὸς (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν) καὶ Π. Κανελλόπουλος (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ τίτλων κυριότητος, ταξινομήσεως ἀδειῶν κυκλοφορίας καὶ φορολογίας αὐτοκινήτων». Ὁ κ. Θ. Καψάλης (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «περὶ κυρώσεως ἀποφάσεων ἀφορωσῶν τὴν συγκέντρωσιν ὑπὸ τοῦ Δημοσίου καπνῶν εὑρισκομένων εἰς χεῖρας καπνοπαραγωγῶν» καὶ 2) «περὶ χρησιμοποιήσεως τοῦ τίτλου «Ἐπιμελητήριον» ὑπὸ μικτῶν Σωματείων». Οἱ κ.κ. Π. Παπαληγούρας (Ὑφυπουργὸς Ἐμπορίου) καὶ Κ. Παπαγιάννης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ λήψεως μέτρων διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν πληττομένων ἰδιαιτέρως ἐκ τῆς καταργήσεως τοῦ Δελτίου Γενικῶν Διανομῶν πληθυσμῶν καὶ καθορισμοῦ τρόπου πληρωμῆς εἰς τοὺς ἀλευρομύλους τῆς διαφορᾶς τιμῆς ἀλεύρων τύπου 90% κλπ.». Οἱ κ.κ. Λ. Λαμπριανίδης (Ὑπουργὸς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας) καὶ Κ. Παπαγιάννης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδια νόμων: 1) «περὶ ἐκποιήσεως τῶν ναυπηγουμένων βάσει τοῦ Προγράμματος Ἀνασυγκροτήσεως ἐπιβατηγῶν πλοίων Μεσογειακῶν γραμμῶν» καὶ 2) «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀρ. 1109]3–10–52 Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 1062 τῆς 26ης Σεπτεμβρίου 1952 καὶ 1412 τῆς 30ης Δεκεμβρίου 1952 Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου «περὶ τρόπου διαδικασίας ἀναγκαστικῶν ἀπαλλοτριώσεων, ἀστικῶν καὶ ἀγροτικῶν, διὰ δημοσίαν ὠφέλειαν κ.λ.π.» καὶ 2) «περὶ προσωρινῆς διοικήσεως τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ Εἰδικῶν Ταμείων καὶ Εἰδικῶν Ὑπηρεσιῶν κατὰ τὸ οἰκονομ. ἔτος 1952–53». Ἡ ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «περὶ παραχωρήσεως παραλιακῶν χώρων πρὸς ἐγκατάστασιν ἀλλοδαπῶν ἐπιχειρήσεων ὑγρῶν καυσίμων» καὶ 2) «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπὸ τοῦ Νόμου 1630]51 κυρωθέντος Ἀν. Νόμου 1559]50 «περὶ Ὀργανισμοῦ Λιμένος Πειραιῶς». Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Πολυζωγόπουλος καταθέτει τροπολογίαν, ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπὸ τοῦ Νόμου 1630]51 κυρωθέντος Α.Ν. 1559]50 «περὶ Ὀργανισμοῦ Λιμένος Πειραιῶς».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὑπεσχέθην εἰς τὴν Βουλὴν νὰ δώσω πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν, τὸν λόγον εἰς τὸν ζητήσαντα τοῦτον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἀξιότιμον ἐκ Λεβαδείας βουλευτὴν κ. Παπασπύρου. Ἐὰν θέλετε σᾶς δίδω τὸν λόγον νὰ χειρισθῆτε τὸ ζήτημά σας.

§6Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπεβλήθη καὶ ἐπερώτησις, ἡ ὁποία φέρει ἀριθμὸν 11 καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν κάμνω μίαν αἴτησιν νὰ προταχθῇ, σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς. Κύριε Πρόεδρε, ἠμπορεῖ νὰ γίνουν ἐπὶ ἡμίσειαν ὥραν αἱ ἐρωτήσεις, διὰ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, εὐθὺς ὡς ὁμιλήσῃ ἐπὶ 4 λεπτὰ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, διὰ νὰ κάμῃ μίαν διευκρίνησιν τῶν προχθεσινῶν του δηλώσεων, ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου περὶ εἰσαγωγῆς τῶν ἐπιτυχόντων κατά τὰς ἐξετάσεις εἰς ἀνωτάτας σχολάς, εὐθὺς ἀμέσως θὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον, ἐὰν θέλετε νὰ προταχθῇ ἡ συζήτησις πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως τῆς ἐπερωτήσεώς σας. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον, διὰ νὰ εἶμαι ἐν τάξει μὲν τὴν προχθεσινήν μου ὑπόσχεσιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§8Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Παρεκάλεσα, κύριοι συνάδελφοι, τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον, νὰ μοῦ δώσῃ πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως τὸν λόγον, ὄχι ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ Ὑπουργοῦ, ἀλλ’ ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ ἁπλοῦ βουλευτοῦ. Ἐνεπλάκην εἰς μίαν μικρὰν ἀντιδικίαν μὲ τὸ Πανεπιστήμιον καὶ ἡ πρόθεσίς μου εἶναι, ἀντὶ ἡ ἐμπλοκὴ αὐτὴ νὰ μεταβληθῇ εἰς συμπλοκήν, νὰ δώσω μίαν εἰρηνικὴν ἔκβασιν εἰς τὴν περὶ ἧς ὁ λόγος ἀντιδικίαν. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Πέμπτην, ὅτε συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον διὰ τοὺς ἐπιλαχόντας, εἷς ἐκ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως κατήγγειλεν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς —ἢ ἂς εἴπωμεν ἀνεκοίνωσεν— ὅτι τὰ θέματα εἰς τὸ μάθημα τῆς ἱστορίας ἦσαν δύσκολα, δύστροπα καὶ ἠγέρθην καὶ συνωμολόγησα μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ὅτι τὰ θέματα πράγματι δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ τίθενται εἰς εἰσαγωγικὰς ἐξετάσεις. Προσέθεσα ὅμως, ὅτι ὅπως μοῦ εἶχε πρὸ ἡμερῶν δηλώσει ὁ τότε Πρύτανις τοῦ Πανεπιστημίου, ἐπειδὴ καὶ ἐκεῖνος ἀνεγνώρισεν, ὅτι τὰ θέματα ἦσαν δύσκολα, θὰ ἔδιδεν ὁδηγίας ὅπως οἱ καθηγηταὶ προβοῦν εἰς γενικὴν ὕψωσιν τῆς στάθμης τῆς βαθμολογίας εἰς τὸ μάθημα τῆς Ἱστορίας. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ θέματος αὐτοῦ ἐδημιουργήθη ὀξύτης πέραν τοῦ πρέποντος. Ἀλλ’ ἐξ ἄλλου καὶ ἡ ἀπάντησις τὴν ὁποίαν ἔδωσε χθὲς διὰ τοῦ τύπου ὁ ἀξιότιμος ἀντιπρύτανις τοῦ Πανεπιστημίου εἶναι καὶ αὐτὴ ὀξυτάτη. Μοῦ ἀρέσει ἡ ὑπερηφάνεια τοῦ Πανεπιστημίου. Ὑπῆρξα καὶ ἐγὼ καθηγητὴς καὶ μοῦ ἀρέσει ἡ ὑπερηφάνεια τῶν ἀνωτάτων σχολῶν, ὅταν ἀντιμετωπίζουν καὶ τὸ Κράτος καὶ τὴν Βουλὴν, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ἐξικνῆται τὸ αἴσθημα αὐτὸ τῆς ὑπερηφανείας καὶ μέχρι πείσματος, διότι ἐὰν δὲν ἔφθανε μέχρι πείσματος θὰ ἀνεγνώριζεν ὁ κ. ἀντιπρύτανις, ὅτι τὰ περισσότερα τῶν θεμάτων ἦσαν, πράγματι, πολὺ δύσκολα καὶ δὲν ἦσαν οὐσιαστικὰ θέματα ἱστορίας. Δὲν πρόκειται εἰδικῶς διὰ τὸ θέμα τοῦ ἀειμνήστου Οὐνιάδου. Πιθανὸν μία τῶν ἐρωτήσεων, θεμιτὸν θὰ ἦτο, νὰ ἀναφέρεται εἰς τὸν Οὐνιάδην, διότι οἱ μαθηταὶ διδάσκονται περὶ αὐτοῦ, ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ τεθῇ τὸ θέμα τοῦ Οὐνιάδου, ὡς θέμα μεταξὺ τόσων ἄλλων δυσκόλων θεμάτων. Ἐκ τῶν θεμάτων τὰ τέσσαρα ἢ πέντε θὰ ἔπρεπε νὰ τεθοῦν, τὰ ἄλλα ὅμως δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ τεθοῦν. Θὰ σᾶς τὰ ἀναγνώσω. Τὸ πρῶτον θέμα ἦτο: ποῖος ὁ Ἐπιμενίδης. Καλῶς καὶ κακῶς ἐτέθη. Καλῶς διότι πρέπει νὰ τὸ γνωρίζῃ ὁ ἐξεταζόμενος, κακῶς, διότι δὲν εἶναι οὐσιῶδες θέμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ τίθεται, διὰ νὰ γνωρίζωμεν κατὰ πόσον ὁ μαθητὴς γνωρίζει ἱστορίαν. Δεύτερον: Ποῖος ὁ Εὐαγόρας ὁ Κύπριος. Αὐτὸ τὸ θέμα δὲν εἶχον δικαίωμα οἱ ὀκτὼ καθηγηταὶ οἱ ὁποῖοι ἐγκρίνουν τὰ θέματα, νὰ τὸ περιλάβουν μεταξὺ τῶν δέκα θεμάτων. Πρόκειται περὶ μιᾶς δυναστείας εἰς τὴν Κύπρον, τὴν ὁποίαν καλῶς ἀγνοοῦμεν καὶ ἡμεῖς ὅλοι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ κριθῇ ἡ ἱκανότης τοῦ ἐξεταζομένου ἀπὸ τὴν γνῶσιν τῆς δυναστείας αὐτῆς καί τοῦ ὀνόματος τοῦ Εὐαγόρα. Τὸ τρίτον ἐρώτημα, ἐὰν συνετέλεσεν ὁ Ἀλκιβιάδης εἰς τὴν ἐν Σικελίᾳ καταστροφὴν εἶναι καλόν, διότι προκαλεῖ τὸν μαθητὴν νὰ ἀποδείξῃ καὶ τὴν ὀρθότητα τῆς ἱστορικῆς του κρίσεως. Τέταρτον, Χαρακτηρισμὸς Ἰουλίου Καίσαρος ὡς στρατηγοῦ καὶ συγγραφέως. Ἄριστον ἐρώτημα. Πέμπτον. Ἡ μάχη τοῦ Μαντζικὲρτ καὶ τὰ ἀποτελέσματα αὐτῆς. Κύριοι συνάδελφοι ἡ μάχη αὐτὴ ἐσημειώθη τὸ 1071. Καὶ ἐγὼ δὲν ἐνεθυμούμην τὴν ἡμερομηνίαν, ἀλλά, ὅπως βλέπετε, τὴν ἐσημείωσα. Κατὰ τὴν μάχην αὐτήν, συνελήφθη ὁ Αὐτοκράτωρ Διογένης ὁ Δʹ. ὁ Ρωμανὸς ἀπὸ τὸν σουλτάνον τῶν Σελιζουκιδῶν. Εἰς τὴν ἱστορίαν, ἡ ὁποία διδάσκεται εἰς τὰ Γυμνάσια, περιλαμβάνεται ἡ μάχη καὶ ἀναφέρονται τὰ ὀνόματα τοῦ Αὐτοκράτορος καὶ τοῦ Σουλτάνου. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν νομίζω, ὅτι ἔπρεπε νὰ βασανίζωμεν τὴν μνήμην τῶν νέων, ἀπαιτοῦντες νὰ ἐνθυμοῦνται αὐτὰ τὰ ὀνόματα. Εἶναι πιθανὸν νὰ εἶχε λησμονήσει ὁ ἐξεταζόμενος καὶ τὸ ὄνομα τῆς μάχης, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ κακόηχον καὶ τὴν ἡμερομηνίαν, καὶ δὲν ὑπῆρχε καμμία ἀνάγκη νὰ κριθῇ ὁ ἐξεταζόμενος ἐκ τοῦ ἂν ἐνθυμῆται καλῶς ποία ὑπῆρξεν ἡ μάχη τοῦ Μαντζικέρτ.

§9ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ μάχη αὐτὴ δὲν ἀναγράφεται εἰς τὴν ἱστορίαν.

§10Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἕκτον. Ποῖοι οἱ Οὐνιάδης καὶ Καστριώτης. Θεμιτὸν τὸ ἐρώτημα, ἀλλ’ ἐν συνδυασμῷ μὲ τόσα ἄλλα δύσκολα ἢ περιττὰ ἐμφανίζεται καὶ τὸ ἐρώτημα τοῦτο, ὡς βασανιστικὸν διὰ τὴν μνήμην τοῦ ἐξεταζομένου. Ἕβδομον. Γεννάδιος ὁ Σχολάριος, ὡς πολιτικός, ἐκκλησιαστικὸς καὶ συγγραφεύς. Τοῦτο ἦτο ἄριστον. Ὄγδοον. Οἰκονομικὴ ἐπιβάρυνσις τῶν ὑποδούλων Ἑλλήνων ἐπὶ Τουρκοκρατίας. Βεβαίως κάτι θὰ λέγουν περὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ τὰ σχολικὰ βιβλία, ἀλλ’ εἶναι δύσκολον νὰ ἀπαιτήσωμεν ἀπὸ νέον 18 ἐτῶν, νὰ δώσῃ καλὴν ἀπάντησιν εἰς τὸ ἐρώτημα αὐτό. Ἔνατον. Πῶς ἐδικαιοπράγουν οἱ ὑπόδουλοι Ἕλληνες ἐπὶ Τουρκοκρατίας, ἐνώπιον τίνος συνετάσσοντο τὰ συμβόλαια, καὶ ποία ἀρχὴ ἐξέδιδε τὰ διαζύγια. Καλὸν ἐρώτημα θὰ ἦτο ἄριστον, ἐὰν ἡ συνάρτησις ὅλων τῶν ἐρωτημάτων ἦτο καλυτέρα. Καὶ τὸ τελευταῖον. Πῶς κάποτε κατέστη ἀνεξάρτητος ἀπὸ τὴν Εὐρώπην ἡ Ν. Ἀμερική. Ἄστοχον ἐρώτημα, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐνθυμῆται ὁ ἐξεταζόμενος τὰς περιπτώσεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι συνδέονται μὲ τὴν χειραφέτησιν ἑκάστου τῶν Νοτιο–ἀμερικανικῶν Κρατῶν. Εἰς τί ἀποβλέπει ἡ ἐρώτησις; Εἰς τὸ ἐὰν ἐνθυμῆται ὁ ἐξεταζόμενος ὅτι ἡ πολιτικὴ χειραφέτησις συνδέεται μὲ τὸ δόγμα τοῦ Μονρόε; Καὶ ἐγὼ ἐὰν ἤμην ἐξεταζόμενος, δὲν θὰ ἤξευρα τί ἐννοοῦσεν ὁ ἐρωτῶν. Ὅπως διετυπώθη τὸ ἐρώτημα δὲν εἶμαι εἰς θέσιν οὔτε ἐγώ, νὰ γνωρίζω, ποίαν ἀπάντησιν ζητεῖ ὁ ἐξεταστής, ἐὰν ζητῇ δηλαδὴ ἀπάντησιν ἀναφερομένην εἰς τὸ δόγμα Μονρόε ἢ εἰς τὰς διαφόρους νοτιοαμερικανικὰς ἐπαναστάσεις. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἐρωτήματα. Δὲν ἰσχυρίζομαι ὅτι ὅλα ὑπῆρξαν ἀθέμιτα. Τινὰ ἐξ αὐτῶν ὑπῆρξαν ἐξαιρετικὰ ἐπιτυχῆ, τινὰ ὑπῆρξαν καλά, ἄλλα μᾶλλον περιττά, διότι δὲν προκαλοῦν παρὰ τὸν ἔλεγχον τῆς ξηρᾶς μνήμης, δὲν προκαλοῦν τὸν ἔλεγχον τῆς ἱστορικῆς σκέψεως καὶ συνειδήσεως, καὶ τινὰ εἶναι τοιαῦτα ἐρωτήματα, ποὺ δὲν ἔπρεπε νὰ τεθοῦν. Ὁ ἀξιότιμος ἀντιπρύτανις τοῦ Πανεπιστημίου εἰς τὴν ἀπάντησίν του ὑπῆρξεν ὀξύς, ἀλλ’ ἐν μέρει ὑπῆρξε δικαιολογημένη ἡ ὀξεῖα ἀπάντησίς του διότι εἰς τὴν αἴθουσαν τῆς Βουλῆς διετυπώθη ἡ ὑποψία, ὅτι ἡ θέσις τοιούτων ἐρωτημάτων, συνδέεται καὶ πρὸς ἄλλην σκοπιμότητα. Ἦτο χρέος τοῦ ἀξιοτίμου ἀντιπρυτάνεως ν’ ἀπαντήσῃ κατὰ τρόπον ὑπερήφανον καὶ ὀξὺν καὶ τὸ ἔπραξε καὶ εἶναι καὶ χρέος ἡμῶν νὰ ἀναγνωρίσωμεν, ὅτι τοιαῦται ὑπόνοιαι δὲν εἶναι κἂν νοηταὶ καί, ὅτι ἀποκρούομεν οἱανδήποτε τοιαύτην ὑποψίαν. Ἐν τέλει, θὰ παρεκάλουν νὰ θεωρηθῇ ἡ πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ὁμιλία μου ὡς ἀποβλέπουσα εἰς τὴν ἀποκατάστασιν καὶ τῆς ἀληθείας, ἀλλὰ καὶ τῶν ὁμαλῶν σχέσεων τῆς Βουλῆς καὶ ὅλων μας πρὸς τὸ Πανεπιστήμιον, τὸ ὁποῖον βαθύτατα τιμῶμεν καὶ σεβόμεθα. Ὅπως ὅμως ἡμεῖς οἱ πολιτικοὶ δεχόμεθα κριτικήν, ἔτσι, ὡς εἶναι φυσικόν, πρέπει καὶ οἱ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου νὰ ὑφίστανται τὴν καλόπιστον κριτικήν. Καὶ ἁπλῆν κριτικὴν διετύπωσα καὶ ἀπόψε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, εἰπὼν ποῖα τῶν ἐρωτημάτων, τῶν τεθέντων εἰς τοὺς ὑποψηφίους, θεωρῶ, ὅτι καλῶς ἐτέθησαν καὶ ποῖα ἐκφεύγουν ἀπὸ τὰ ὅρια τῆς θεμιτῆς, κατ’ ἐμέ, αὐστηρότητος. Καὶ κατὰ τὴν ὁμιλίαν μου τῆς περασμένης Πέμπτης εἶπον, ὅτι δὲν ἐκφεύγουν ἁπλῶς τῆς θεμιτῆς αὐστηρότητος, ἀλλ’ ἐμφανίζονται ὡς πηγάζοντα ἀπὸ κάποιαν κακίαν. Εἶπον τὴν λέξιν αὐτὴν ἐν στιγμῇ ἐξάψεως. Τὴν ἐπαναλαμβάνω διὰ νὰ τὴν ἀνακαλέσω, ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω νὰ ἐνθυμηθῆτε ὅλοι σας, κ. συνάδελφοι, τί ὑπέστητε εἰς τὰς ἐξετάσεις, ὅσοι ὑπέστητε ἐξετάσεις ἐν Ἑλλάδι. Καὶ ὅσοι ἐξ ὑμῶν ἔχετε ὑποστῆ ἐξετάσεις εἰς τὸ ἐξωτερικόν, νὰ εἴπητε εἰς τοὺς ἄλλους κ. κ. συναδέλφους πῶς γίνονται αἱ ἐξετάσεις ἐκεῖ· ὁμιλῶ περὶ τῶν προφορικῶν. Ἐν Ἑλλάδι, εἰς ἀρκετὰς δυστυχῶς περιπτώσεις, προσπαθεῖ ὁ καθηγητὴς νὰ «πιάσῃ» τὸν μαθητήν, νὰ τὸν παγιδεύσῃ. Ἐνῷ ἔξω, ὁ ἐξεταστὴς συνεργάζεται μετὰ τοῦ ἐξεταζομένου ὡς φίλος πρὸς φίλον. (Χειροκροτήματα). Συνιστῶ εἰς τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου νὰ μιμηθοῦν ὅλοι — διότι ὑπάρχουν πολλοὶ οἱ ὁποῖοι ἐκτελοῦν τὸ ἐξεταστικόν των χρέος ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν — νὰ μιμηθοῦν ὅλοι τοὺς ξένους ἢ τοὺς ἰδικούς μας καθηγητὰς εἰς αὐτὴν τὴν ὑψηλὴν καὶ ὡραίαν τακτικὴν σχέσεως ἐξεταστοῦ καὶ ἐξεταζομένου καὶ νὰ μὴ βλέπῃ τὸν ἐξεταζόμενον, εἴτε ἐν περιπτώσει εἰσιτηρίων ἐξετάσεων γραπτῶν, εἴτε ἐξετάσεων προφορικῶν ἀτομικῶν, νὰ μὴ τὸν βλέπουν ὡς ἀντίπαλον, τὸν ὁποῖον πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ «πιάσουν» νὰ κάμῃ λάθος ἢ νὰ ἔχῃ κάτι ξεχάσῃ. Ὡς μαθητής, πιθανὸν νὰ εἶναι καλύτερος ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐξέχασε κάτι, ἀπὸ κάποιον ὁ ὁποῖος δὲν ἐξέχασε. Καὶ ἔχει μεγίστην σημασίαν, προκειμένου περὶ τοῦ μαθήματος, εἰδικώτερον, τῆς Ἱστορίας, νὰ τίθενται ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα νὰ ἐλέγχουν τὴν ἱστορικὴν κρίσιν καὶ ὄχι τὴν ξηρὰν μνήμην τοῦ ἐξεταζομένου. Αὐτὰ ἐθεώρησα καθῆκον νὰ εἴπω πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. (Χειροκροτήματα).

§11Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν λόγον. Ἐγένετο ἕνας ὑπαινιγμός, ὁ ὁποῖος μὲ ἀφορᾷ. Εἶπον ὅτι πέραν τῆς κακίας, ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ καὶ δόλος. Θὰ ἤθελα νὰ γίνῃ ἔρευνα...

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἦτο ἀσύγγνωστος πολυπραγμοσύνη ἐὰν σᾶς ἔδιδα τὸν λόγον ἐπὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον συνεζητήθη προχθές. Ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ ἔχει τὴν γνώμην ὅτι δὲν ὑπάρχει προσωπικὸν ζήτημα. Ἐάν, ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λεβαδείας βουλευτὴς κ. Παπασπύρου, ἐμμένη εἰς τὴν αἴτησιν αὐτοῦ ὅπως λάβῃ τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, διὰ νὰ ἀναπτύξῃ τὰς ἀπόψεις του ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ ἐνοικιοστασίου, ὑπεσχέθην καὶ τὴν ὑπόσχεσιν ταύτην τηρῶ καὶ δίδω εὐχαρίστως τὸν λόγον εἰς τὸν κ. βουλευτὴν Λεβαδείας.

§13Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει ἐπερώτησις τῆς ὁποίας ἐζητήθη ἡ πρόταξις. Ἡ πρόταξις ἔχει αὐτὴν τὴν σημασίαν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις καὶ νὰ λάβουν τὸν λόγον ὅλοι οἱ βουλευταί. Θὰ παρεκάλουν λοιπὸν διὰ τὴν ἀπόλυτον πρόταξιν τῆς ἐπερωτήσεως.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοῦτο δὲν εἶναι δυνατόν.

§15Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν λάβῃ τὸν λόγον ὁ κ. Παπασπύρου, δὲν θὰ ἐπιτραπῇ ἡ συνέχεια;

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως.

§17Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τότε δὲν ὑπάρχει θέμα.

§18Α. ΠΑΠΑΓΟΣ (Πρ. Κυβερν.). Ἡ Κυβέρνησις ἀποδέχεται τὴν πρόταξιν τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Ε. Καλαντζῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Φούρκας–Κασσάνδρας, ζητοῦντος ἄμεσον ἐκτέλεσιν μικροῦ ἐγγειοβελτιωτικοῦ ἔργου ἀποστραγγίσεως 2000 στρεμμάτων, κλπ.

§20Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§21Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Οἱ ἀξιότιμοι κύριοι βουλευταί, ἐνδιαφέρονται διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἑνὸς ἔργου εἰς τὸ χωρίον Κιούρκα. Εὐχαρίστως ἀνακοινῶ, ὅτι τὸ ἔργον μελετᾶται καὶ πρόκειται νὰ ἐκτελεσθῇ ἐντὸς τῆς χρήσεως.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Σαράντης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν μετόχων του 68ου Κ.Τ.Ε.Φ.Α. Λαμίας, ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν, σχετικῶς μὲ τὸν περιορισμὸν τῶν αὐτοκινήτων ἰδιωτικῆς χρήσεως, ἀποσυμφόρησιν τῶν Κ.Τ.Ε.Φ.Α κλπ.

§23Θ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς τὰ Κ.Τ.Ε.Φ.Α. ἤκουσαν ἕνα βαρὺ κατηγορητήριον, Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω ὅτι τὰ Κ.Τ.Ε.Φ.Α ταλανίζονται ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν. Ἐν πρώτοις τὰ Κ.Τ.Ε.Φ.Α δέχονται ἕνα συναγωνισμόν, πολλάκις ἀθέμιτον, ἀπὸ τὰ αὐτοκίνητα ἰδιωτικῆς χρήσεως. Ἔπειτα ὑπάρχει καὶ ὁ ὀργανισμὸς τῶν αὐτοκινήτων Ο.Φ.Α., ἀπὸ τὸν ὁποῖον δέχονται ἐπίσης συναγωνισμόν. Νομίζω, ὅτι ἐν συνεχεία τῆς προχθεσινῆς συζητήσεως, πρέπει νὰ τεθοῦν τὰ ζητήματα αὐτὰ ἐπὶ τάπητος καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν μετὰ τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, νὰ ἐξετάσωσι τὸ θέμα, ἵνα ἐπέλθῃ ἕνας συντονισμὸς ἐργασίας τῶν φορτηγῶν αὐτοκινήτων καὶ νὰ καταλήξωμεν εἰς ἕνα ὀργανισμὸν κοινὸν καὶ συντονισμένον, ὥστε νὰ μὴ ἐπέρχεται σύγχυσις καὶ νὰ μὴ θίγωνται τὰ συμφέροντα τοῦ ἐπαγγελματίου αὐτοκινητιστοῦ.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Παναγιούλας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§25Χ. ΠΑΝΑΓΙΟΥΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶχον τὴν ἐπιθυμίαν καὶ τὴν σκέψιν νὰ τεθῶ ἀντιμέτωπος τῶν μετόχων τοῦ Κ.Τ.Ε.Φ.Α. Λαμίας. Ἀλλὰ εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχω εἰς χεῖράς μου μίαν ἀναφορὰν ὑπογραφομένην παρὰ πολλῶν Προέδρων Κοινοτήτων, ὁμοία τῆς ὁποίας ἀπηυθύνθη καὶ εἰς ὑμᾶς κ. Πρόεδρε καὶ εἰς τοὺς λοιποὺς συναδέλφους τῆς περιφερείας, καὶ ἐν τῇ ὁποίᾳ ἐκτίθενται πολλὰ κατὰ τῶν Κ.Τ.Ε.Φ.Α. παράπονα τῶν κατοίκων τῶν Κοινοτήτων τούτων, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὅτι τὰ κοινὰ ταμεῖα, τόσον τῶν φορτηγῶν αὐτοκινήτων, ὅσον καὶ ἐκεῖνα τῶν λεωφορείων ἔπαυσαν πλέον νὰ εὑρίσκωνται ἐν ἁρμονίᾳ σχέσεων μὲ τὸν πολίτην. Καὶ τοῦτο δὲν ὀφείλεται εἰς ἄλλο τι, ἀλλ’ εἰς τὸ ὅτι μὲ τὴν ὄρεξιν ἡ ὁποία ἠνοίχθη καὶ αὐξάνεται ὁσημέραι νὰ ἐπιζητοῦν ὑπὲρ αὐτῶν καὶ νὰ ἐπιτυγχάνουν οἱ μέτοχοι τοῦ Ταμείου τούτου ἐκχωρήσεις ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας, ἀπέκτησαν τόσα ὑπὲρ αὐτῶν καὶ εἰς βάρος τῶν πολιτῶν προνόμια, ὥστε ἐδημιουργήθη μία ἀγανάκτησις καὶ μία δυσφορία ἐναντίον των, τὴν ὁποίαν μαρτυροῦν αἱ ἀλλεπάλληλοι διαμαρτυρίαι καὶ ἀναφοραί, αἱ ὁποῖαι ἀπευθύνονται εἰς τὴν Βουλήν, καὶ τὴν ὁποίαν τόσον εὐγλώττως καὶ τόσον εὐθαρσῶς ἡρμήνευσαν κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐδόθη ἡ εὐεργετικὴ τῶν Κ.Τ.Ε.Φ.Α., τόσοι ἀξιότιμοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν κατὰ τὴν Συνεδρίασιν ἐκείνην. Μαρτυρεῖ ἐπὶ πλέον, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὑπάρχει ἀναμφισβητήτως δυσφορία ἐναντίον τῶν Κ.Τ.Ε.Φ.Α. ὡς ἡ ἀνὰ χεῖρας μου ἀναφορά, τὴν ὁποίαν καὶ θὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλήν, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἐκτίθεται ὅτι συμφώνως μὲ τὸν τελευταῖον νόμον περὶ τῶν κοινῶν Ταμείων οἱ ἀγρόται δὲν δικαιοῦνται νὰ μεταφέρουν τὰ προϊόντα των ἐκ τοῦ τόπου τῆς παραγωγῆς εἰς τὰ σπίτια καὶ εἰς τὸν τόπον τῆς συγκεντρώσεως δι’ αὐτοκινήτων ἢ ὁμοίων μέσων ἄλλων εἰ μὴ μόνον ἀποκλειστικῶς μὲ τὰ αὐτοκίνητα τῶν Κ.Τ.Ε.Φ.Α. Καὶ ὅταν ἀκόμη, ὑπάρχουν εἰς τὰ χωρία των διάφορα τρακτέρ, τὰ ὁποῖα ἔχουν εἰς πολλὰ ἐκ τούτων χορηγηθῇ μὲ σχετικὴν εὐχέρειαν καὶ προσφέρονται ταῦτα νὰ μεταφέρουν τὰ προϊόντα τῶν ἀγροτῶν, ἀκόμη δὲ καὶ δωρεὰν ἀπαγορεύεται νὰ τὰ μεταφέρουν οὕτω παρὰ μόνον μὲ τὰ αὐτοκίνητα τῶν Κ.Τ.Ε.Φ.Α., ἀποτέλεσμα τῶν ὁποίων εἶναι νὰ παραμένουν ἐκτεθειμένα τὰ προϊόντα εἰς τὸ ὕπαιθρον, εἰς τὰς βροχὰς καὶ θεομηνίας μέχρις ὅτου ἀποσταλοῦν αὐτοκίνητα τῶν Κ.ΤΕ.Φ.Α. νὰ πληρώσουν διπλάσια καὶ τριπλάσια κόμιστρα καὶ νὰ ὑπόκεινται ἐπὶ πλέον καὶ εἰς ποινικὴν δίωξιν ὁσάκις δέν μεταφέρουν ταῦτα διὰ τῶν αὐτοκινήτων τῶν Κ.Τ.Ε.Φ.Α. Θέλω νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τῆς Κυβερνήσεως τοῦτο. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν τόσην στοργὴν ἔχομεν ὑποσχεθῆ εἰς τοὺς ἀγρότας δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς βάρος τῶν συμφερόντων τῶν ἀγροτῶν νὰ δημιουργοῦμεν προνόμια ἐξυπηρετοῦντα τὰ συμφέροντα τῶν μετόχων τῶν Κ.Τ.Ε.Φ.Α. καὶ τὰς παχυλὰς ἀποζημιώσεις τῶν ἰθυνόντων ταῦτα. Εἶναι, φρονῶ, ἐπιβεβλημένον ἀπὸ τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπηγγέλθησαν τὴν ἐξυγίανσιν ἐὰν δὲν εἶναι εὐχερὲς νὰ καταργηθοῦν τὰ Κ.Τ.Ε.Φ.Α, διότι ἡ κατάργησίς των εἶναι ἴσως ἀσύμφορος πολὺ δὲ περισσότερον καὶ διότι ὡς ὑπεστηρίχθη καὶ ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Συγκοινωνιῶν, προώρισται νὰ ἐξυπηρετήσουν καὶ τὴν χώραν εἰς μίαν στιγμὴν ἐπιστρατεύσεως νὰ τροποποιηθῇ ἐν πάσει περιπτώσει, ὁ νόμος, νὰ καταργηθοῦν αὐτὰ τὰ προνόμιά των καὶ εἰδικώτερον ἐκεῖνα ἅτινα ἐκτήθησαν εἰς βάρος τῶν ἀγροτῶν καὶ νὰ περιλαμβάνῃ δι’ αὐτοὺς ὁ νόμος μίαν ἐξαίρεσιν ὥστε νὰ ἠμποροῦν οὗτοι νὰ μεταφέρουν τὰ προϊόντα των εἰς τὰ σπίτια των καὶ εἰς τὰ κέντρα συγκεντρώσεως μὲ οἱονδήποτε μέσον χωρὶς νὰ ἔχουν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μεταφέρουν ταῦτα μόνον μὲ τὰ αὐτοκίνητα τῶν Κ.Τ.Ε.Φ. Α. καὶ νὰ μὴν ὑπόκεινται βεβαίως διὰ τοῦτο εἰς ποινικὴν δίωξιν. (Χειροκροτήματα).

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Πιπῖνος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§27Ε. ΠΙΠΙΝΟΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω, ὅτι ὡς προερχόμενος ἀπὸ ἀγροτικὴν περιφέρειαν, συνηγορῶ εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος καὶ ζητῶ τὴν κατάργησιν τῶν

Κ.Τ.Ε.Φ.Α.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Πετρίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§29Ν. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν κατάργησιν ἢ μὴ κατάργησιν τῶν Κ.Τ.Ε.Φ.Α. ἐπαφίεμαι ἀπολύτως εἰς τὴν μελέτην, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Μεταφορῶν εἶπεν, ὅτι θὰ κάμῃ ὡς μέλος τῆς Κυβερνήσεως. Τονίζω ὅμως καὶ ἐγὼ τοῦτο, ὅτι εἶναι τελείως ἀπαράδεκτον τὰ Κ.Τ.Ε.Φ.Α. νὰ ζητοῦν νὰ καταργήσουν τὴν χρησιμοποίησιν τῶν ἰδιωτικῶν αὐτοκινήτων διὰ τὴν μεταφορὰν τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων. Εἶναι πλῆγμα σοβαρὸν ἐὰν ἡ ἄποψις αὕτη γίνῃ δεκτή. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο θὰ συμφωνήσωμεν ἀπολύτως πρὸς τὴν γνώμην τοῦ κ. Παναγιούλα.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Πλατῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§31Γ. ΠΛΑΤΗΣ. Συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τοὺς προλαλήσαντας. Ἔχω ὅμως νὰ παρατηρήσω τὸ ἑξῆς, ὅτι εἰς τὴν γραμμὴν ἐκείνην τῶν μέσων τὴν παράλληλον πρὸς τὴν σιδηροδρομικὴν γραμμήν, θὰ εἶναι ὀρθὸν νὰ ληφθῇ μέριμνα νὰ ὑπάρξῃ ἕνας συντονισμός, νὰ ὑπάρξῃ ρύθμισις τῆς μεταξὺ αὐτοκινήτων καὶ σιδηροδρόμων σχέσεως, ὥστε καὶ γενικῶς τὰ κόμιστρα νὰ ἐλαττωθοῦν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν μεταφορὰν τῶν γεωργικῶν προϊόντων ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ρυθμίσωμεν τὸ ζήτημα αὐτό, διότι δὲν πρέπει νὰ ταλαιπωροῦνται οἱ ἀγρόται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§32Α. ΚΑΡΑΘΟΔΩΡΟΣ (Ὑφ. Συγκ.). Ἡ ὑποστηριχθεῖσα καὶ ἀναπτυχθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. συναδέλφου ἀναφορὰ δὲν ἀνάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑφυπουργείου Συγκοινωνιῶν. Ὁ συνάδελφος κ. Ψαρρὸς Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν, ὅστις εἶναι καὶ ὁ ἁρμόδιος, ἀπουσιάζει. Ἐξ ὅσων τοὐλάχιστον γνωρίζω καὶ τὸ θέμα τοῦ ἀνταγωνισμοῦ τῆς σχέσεως αὐτοκινήτων καὶ σιδηροδρόμων καὶ τὸ θέμα τῆς ἀποσυμφορήσεως τῶν Κ.Τ.Ε.Φ.Α., εἰς τὸ θέμα ἐὰν θὰ παραμείνουν ἢ θὰ καταργηθοῦν τὰ Κ.Τ.Ε.Φ.Α., ὅπως καὶ τὸ ζήτημα τοῦ περιορισμοῦ τῶν αὐτοκινήτων ἰδιωτικῆς χρήσεως τὸν ἀπασχολοῦν ἰδιαιτέρως καὶ φαντάζομαι εἰς προσεχῆ συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς θὰ ἐκθέσῃ τὰς ἀπόψεις του, τὰς ὁποίας ἄλλωστε τὰς ἐξέθεσεν ἐπὶ παρεμφερῶν συζητηθεισῶν ἀναφορῶν.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ Καστρίου, σχετικῶς μὲ τὴν προστασίαν πατατοσπόρου κλπ.

§34Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ μᾶς εἴπῃ τί μέτρα ἔλαβε διὰ τὴν προστασίαν τοῦ ἐγχωρίου πατατοσπόρου διότι ὁ Γεωργικὸς Συνεταιρισμὸς Καστρίου διεμαρτυρήθη διὰ τὴν μὴ λῆψιν αὐτοῦ τοῦ μέτρου. Θὰ ἤθελον μίαν ὑπεύθυνον γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Παπαηλιοῦ ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§36Η. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Λιβαδᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§38Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§39Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ἐδόθησαν ὁδηγίαι εἰς τὴν Κ.Υ.Δ.Ε.Π. καὶ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα θὰ χρηματοδοτήσῃ τὴν Κ.Υ.Δ.Ε.Π. Οἱ παραγωγοὶ ὅλης τῆς Ἑλλάδος δὲν ἐπιθυμοῦν νὰ ἀγοράσουν ἀπὸ τὴν ἐν Καστρίῳ παραγωγὴν λόγῳ ἀσθενειῶν καὶ νομίζω καλύτερον νὰ μὴ προχωρήσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας συζητήσεως ἐπὶ τῶν

ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὑπεβλήθη ἡ ἑξῆς πρότασις: Κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν ὅπως, δι’ ἀποφάσεως τοῦ Σώματος, προταχθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 11 ἐπερώτησις τοῦ βουλευτοῦ Λεβαδείας κ. Δ. Παπασπύρου, ἐν σχέσει πρὸς τὴν αὔξησιν τῶν μισθωμάτων, ὡς φύσεως κατεπειγούσης. Ἐν Ἀθήναις τῇ 2 Μαρτίου 1953 Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ Γ. Τζατζάνης, Ι. Ζερβᾶνος, Ν. Κουντούρης, Γ. Γρηγορίου, Ε. Κοθρῆς, Γ. Πετρακογεώργης, Κ. Μαρῆς, Ν. Ζορμπᾶς, Π. Πολυχρονίδης, Ε. Πέτσος, Θ. Ἀνδρεάδης. Ἡ Κυβέρνησις ἐδέχθη τὴν πρόταξιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἀναφερομένης ἐπερωτήσεως. Δέχεται καὶ ἡ Βουλὴ τὴν αἰτουμένην πρόταξιν;

§41ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν αἰτηθεῖσαν πρόταξιν. Ὁ κ. Δ. Παπασπύρου ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του ἀπευθυνομένης πρὸς τοὺς κ. κ. Πρόεδρον Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργοὺς Συντονισμοῦ καὶ Δικαιοσύνης, ἐχούσης οὕτω: «Βάσει τοῦ ἰσχύσαντος ἀπὸ 1 Σεπτεμβρίου 1952 διατάγματος περὶ ἐνοικιοστασίου ἐπῆλθεν ὁ διπλασιασμὸς τῶν μισθωμάτων. Ἤδη μετὰ ἑξάμηνον ἀπὸ τῆς κατὰ τ’ ἀνωτέρω δοθείσης αὐξήσεως καὶ εἰς στιγμὰς ἐντόνου οἰκονομικῆς δυσπραγίας ἐξηγγέλθη αἰφνιδιαστικῶς νέα σημαντικὴ αὔξησις τῶν μισθωμάτων. Πρὸς τούτοις διεκηρύχθη ὅτι βαίνομεν εἰς ἄρσιν τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ἐπὶ τῶν Κυβερνητικῶν τούτων ἀποφάσεων καὶ τῶν ἐξ αὐτῶν συνεπειῶν ἐπερωτῶμεν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ Δικαιοσύνης».

§43Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Εἰς ἐφημερίδας, κύριοι βουλευταί, προσκειμένας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν κατεχωρήθη ἡμιεπίσημος κυβερνητικὴ ἀνακοίνωσις, στρεφομένη εἰς τὸν θόρυβον ὁ ὁποῖος ἐδημιουργήθη ἐξ ἀφορμῆς τῆς αἰφνιδιαστικῆς αὐξήσεως τῶν μισθωμάτων καὶ ὑπεδηλώθη, ὅτι ὁ δημιουργηθεὶς θόρυβος εἶναι δημαγωγικός. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ἡ ἀνακοίνωσις ἀπηχῇ τὰς σκέψεις καὶ τὰς προθέσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶδε τὸ φῶς τῆς δημοσιότητος καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι πρὸ πάσης ἐρεύνης ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς μας νὰ διακηρύξωμεν, ὅτι οὔτε δημαγωγικὴ πρόθεσις, οὔτε πολιτικὴ ἐκμετάλλευσις μᾶς ὠθεῖ εἰς τὴν ἀνακίνησιν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου ἀσκήσασα τὴν ἐξουσίαν ἐπὶ ὁλόκληρον ἔτος ἐφήρμοσεν ἰδίαν πολιτικὴν εἰς τὸ θέμα τὸ ἐνοικιοστασιακὸν καὶ εἶχε τὴν τιμὴν νὰ προβῇ εἰς τὴν σχετικὴν τροποποίησιν διὰ τοῦ ἀπὸ 1ης Σεπτεμβρίου 1952 ἰσχύσαντος διατάγματος. Συνεπῶς ἡ αἰτίασις, ὅτι ἀποβλέπει καὶ ἀποσκοπεῖ εἰς δημαγωγίαν καὶ εἰς ἴδια πολιτικὰ ὠφελήματα, εἶναι ἀπαράδεκτος καὶ τὴν ἀπορρίπτωμεν. Πρόκειται νὰ ὑποστηρίξωμεν τὴν πολιτικὴν ἐκείνην θέσιν καὶ ἄποψιν τὴν ὁποίαν ἐτήρησεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου καὶ νὰ ἀντιταχθῶμεν καὶ διαμαρτυρηθῶμεν μὲ ὅλας μας τὰς δυνάμεις εἰς τὴν νέαν τακτικὴν τὴν ὁποίαν μετέρχεται ἡ Κυβέρνησις. Ἀλλὰ διὰ νὰ γίνῃ ἀντιληπτὸν τὸ ἅλμα τὸ ὁποῖον ἐπεχειρήθη μὲ τὴν τελευταίαν ἀπόφασιν τῶν ἀξιοτίμων Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ καὶ Δικαιοσύνης θὰ πρέπει νὰ κάμωμεν μίαν μικρὰν ἀναδρομὴν εἰς τὸ παρελθὸν διὰ νὰ ὑπομνήσωμεν πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι μέχρι τῆς 31 Αὐγούστου 1952 τὰ ποσοστὰ τῶν ἐνοικιοστασιακῶν μισθωμάτων, βάσει τοῦ μέχρι τῆς χρονολογίας ταύτης ἰσχύσαντος ἐνοικιοστασίου τοῦ μακαρίτου Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης Λαδᾶ, ἦσαν τὰ ἑξῆς: Εἰς τὰ καταστήματα τὸ 100πλάσιον τοῦ προπολεμικοῦ, εἰς τὰς οἰκίας τῶν μὴ μισθοσυντηρήτων τὸ 50πλάσιον, εἰς τὰς οἰκίας τῶν μισθοσυντηρήτων πρώτης, τετάρτης καὶ πέμπτης κατηγορίας τὸ 30πλάσιον, εἰς τὰς οἰκίας τῶν λοιπῶν μισθοσυντηρήτων ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων, δικηγόρων, συμβολαιογράφων τὸ 40πλάσιον διὰ τὰ γραφεῖα, τὸ 50πλάσιον καὶ διὰ τὰ ξενοδοχεῖα ὕπνου καὶ λουτροπόλεων πρώτης κατηγορίας 120πλάσιον τοῦ προπολεμικοῦ. Ἡ ἰσχὺς τοῦ ἐνοικιοστασίου ἔληγε μὲ τὴν ἄνοδον εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, καὶ ἡ ἀντιμετώπισις τοῦ σοβαρωτάτου αὐτοῦ ζητήματος δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄνευ μελέτης ὅλων τῶν προβλημάτων, τὰ ὁποῖα ἀνεφαίνοντο. Καὶ πρὸς τοῦτο εἰσηγήθημεν εἰς τὴν Βουλὴν σχετικὸν νομοσχέδιον περὶ συστάσεως Ἐπιτροπῆς ἐξ Ἀνωτάτων Δικαστικῶν μὲ τὴν συμμετοχὴν ἐκπροσώπων τῶν Δικηγορικῶν Συλλόγων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς διὰ τὴν μελέτην τοῦ ὅλου ἐνοικιοστασιακοῦ θέματος. Αἱ ἀντιθέσεις ὅμως μεταξὺ ἰδιοκτητῶν καὶ ἐνοικιαστῶν ἦσαν ὀξύταται. Τὰ προβλήματα ἦσαν μεγάλα, αἱ περιπτώσεις ἦσαν πάρα πολλαί, ἰδίᾳ ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι ἐδέοντο νομοθετικῆς ρυθμίσεως καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἠναγκάσθημεν νὰ ζητήσωμεν δύο παρατάσεις ἀπὸ τὴν Βουλήν, διὰ νὰ φθάσωμεν ἐν τέλει, περὶ τὰ τέλη Αὐγούστου τοῦ 1952, εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν τροποποιήσεων ἐκείνων αἱ ὁποῖαι ἐνεδεικνύοντο. Ἀλλ’ ἤδη δὲν πρόκειται περὶ τῶν λεπτομερειῶν ποὺ ἀφοροῦν εἰς τὰ καθέκαστα θέματα τοῦ ἐνοικιοστασίου. Εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς αἰφνιδιαστικῆς, πρὸ μιᾶς ἁλματώδους αὐξήσεως τῶν ἐνοικίων καὶ διεχύθη συγκίνησις καὶ ἀναταραχὴ εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα· καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἐντοπίζομεν τὸν ἔλεγχόν μας διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Ἀπὸ 1ης Σεπτεμβρίου 1952 τὰ ποσοστὰ τῶν μισθωμάτων, κύριοι βουλευταί, καθωρίσθησαν ὡς ἑξῆς: Διὰ τὰ καταστήματα ἐδιπλασιάσθη τὸ ποσοστόν, ὁ συντελεστὴς 100 ἔγινε 200. Διὰ τὰς οἰκίας τῶν μὴ μισθοσυντηρήτων, ἐπίσης, ἐδιπλασιάσθη καὶ ὁ συντελεστὴς 50 ἔγινεν 100. Διὰ τὰς οἰκίας τῶν μισθοσυντηρήτων πρώτης, τετάρτης καὶ πέμπτης κατηγορίας, ὁ συντελεστὴς ἐδιπλασιάσθη, ἀπὸ 10 ἔγινεν 20, διὰ τὰς οἰκίας τῶν λοιπῶν μισθοσυντηρήτων ὁ συντελεστὴς 40 ἐδιπλασιάσθη. Διὰ τὰ γραφεῖα ὁ συντελεστὴς 50 ἐδιπλασιάσθη. Ἰδιαίτερον ποσοστὸν καθωρίσαμεν ἐκεῖ ὅπου ὁ μισθωτὴς εἶναι Ἀνώνυμος Ἑταιρεία καὶ ὁ συντελεστὴς καθωρίσθη εἰς τὸ 250πλάσιον. Διὰ τὰ ξενοδοχεῖα ἐλήφθη ἰδιαιτέρα πρόνοια, ὥστε ἐν Ἀθήναις καὶ Πειραιεῖ ὁ συντελεστὴς ἔφθασεν εἰς τὸ 200 καὶ εἰς τὰ λοιπὰ ἔφθασεν εἰς τὸ 170. Διὰ τὰ δημόσια γκαρὰζ καθωρίσθη ἰδιαίτερος συντελεστὴς εἰς τὸ 250. Ἡ αὔξησις ἡ δοθεῖσα ὑπῆρξε σημαντική. Καὶ ἐδέχθημεν καὶ τότε τὰς διαμαρτυρίας τῶν ἐπαγγελματικῶν ὀργανώσεων καὶ τῶν βιοτεχνικῶν διὰ τὰς ὁποίας ἐλάβομεν καὶ ἰδιαιτέραν μέριμναν, ἰδίᾳ διὰ τὰς ἀπορωτέρας τάξεις, ὅπου ἔγινε κλιμακωτὴ ἡ αὔξησις, διὰ νὰ συντελεσθῇ ἐξ ὁλοκλήρου τὸ τέλος Ἰανουαρίου 1953. Διότι ἀνεγνώρισεν ἡ τότε Κυβέρνησις ὅτι διήρχετο μίαν θανάσιμον οἰκονομικὴν κρίσιν ὁ ἐπαγγελματικὸς καὶ βιοτεχνικὸς κόσμος καὶ ἡ ἀπότομος ἄνοδος τῶν ἐνοικίων θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δημιουργήσῃ μίαν οὐσιώδη διαταραχήν. Δὲν θέλομεν, κύριοι βουλευταί, νὰ ὑποστηρίξωμεν ὅτι οἱ συντελεσταὶ οἱ ὁποῖοι καθωρίσθησαν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νέου ἐνοικιοστασίου ἀπέδιδον τὴν ἀπόλυτον δικαιοσύνην. Ἀδικίαι, ἑκατέρωθεν, εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἐδημιουργοῦντο. Δὲν ἦτο ὅμως δυνατὸν ὑπὸ τὰς τραγικὰς στιγμὰς ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκετο τὸ Ἔθνος, μὲ τὸν οἰκονομικὸν χειμασμὸν τῶν οἰκονομικῶν τάξεων, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δοθῇ ἀπόλυτος ἐλευθερία εἰς τὰς μισθωτικὰς σχέσεις. Ἀλλὰ καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποδώσωμεν ἀπόλυτον τὴν ἱκανοποίησιν εἰς τὰς ἀξιώσεις τῶν ἰδιοκτητῶν. Πέραν αὐτοῦ, ἀπὸ τῆς 1ης Σεπτεμβρίου, κύριοι βουλευταί, καθωρίσθη τὸ θεμιτὸν μίσθωμα ἐπὶ πάσης μισθωτικῆς σχέσεως καὶ καθωρίσαμεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ἀξίωσις περὶ καταβολῆς μισθώματος νὰ ὑπερβαίνῃ τὸν τιμάριθμον ζωῆς, ὡς ἐρρυθμίσθη μὲ τὴν τιμαριθμικὴν σχέσιν παρὰ τῆς Τραπέζης Ἑλλάδος, εἰς ὅλα γενικῶς τὰ στοιχεῖα τῆς ζωῆς, ὄχι μόνον εἰς τὰ βιοτικὰ ἀγαθά, ἀλλὰ ἴσως– ἴσως καὶ ἐκεῖ, ὅπου δὲν εἶναι ἀναγκαῖος ὁ χαρακτηρισμὸς ἑνὸς εἴδους ὡς βιοτικοῦ ἀγαθοῦ, παραμένει ἡ πολιτικὴ καὶ ρυθμίζει τὰς σχέσεις τῆς καταναλώσεως. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μείνωμεν ἀπαθεῖς καὶ εἰς τὸ θέμα τῆς στέγης καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀφήσωμεν ἕρμαια τοῦ ἰδιοκτήτου, εἰς τὴν ἀπηνῆ ἐκμετάλλευσιν ποὺ ἐπεθύμουν ὡρισμένοι ἰδιοκτῆται, τοὺς μισθωτάς. Καὶ καθωρίσαμε τὸ ἀνώτατον θεμιτὸν μίσθωμα ἀπὸ τὸν τιμάριθμον, τὸν ἐκδιδόμενον κατὰ μῆνα, ὑπὸ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ περαιτέρω ἐλάβομεν ὡρισμένα μέτρα νομοθετικὰ ὥστε, ἐκεῖ ὅπου ὑπῆρχεν ἡ οἰκονομικὴ εὐχέρεια καὶ δυνατότης, νὰ δύναται ὁ ἰδιοκτήτης νὰ προσφεύγῃ εἰς τὰς ἁρμοδίας δικαστικὰς ἀρχὰς καὶ νὰ ἐπιδιώξῃ καθορισμὸν μεγαλυτέρου μισθώματος, ηὐξημένου μισθώματος μέχρι τοῦ 50% τοῦ ἐνοικιοστασιακοῦ. Ἐκεῖ δηλαδὴ ὅπου καθωρίσθη διὰ τὰ καταστήματα ὁ συντελεστὴς 200, θὰ ἦτο δυνατόν, ἐφ’ ὅσον ὑπῆρχεν ἡ οἰκονομικὴ δυνατότης τοῦ μισθωτοῦ, νὰ γίνῃ προσφυγὴ εἰς τὸν Πρόεδρον Πρωτοδικῶν καὶ νὰ δοθῇ ἡ αὔξησις μέχρι τοῦ 50% τοῦ ἐνοικιοστασίου. Δηλαδὴ ὁ συντελεστὴς 200 νὰ γίνῃ 300.

§44ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ ἴδιο...........

§45Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Μὴ βιάζεσθε, κ. συνάδελφε, δὲν εἶναι τὸ ἴδιο πρᾶγμα. Καὶ διὰ τὴν ἐξασφάλισιν ἀκριβοδικαίας κρίσεως, παρὰ τῶν δικαστικῶν ἀρχῶν, ἐθεσπίσαμεν εἰδικὰς διατάξεις, βάσει τῶν ὁποίων ὁ μισθωτής, ἐπὶ ποινῇ ἀπωλείας τῶν εὐεργετημάτων τοῦ ἐνοικιοστασίου, εἶχεν ὑποχρέωσιν, καλούμενος ἀπὸ τὸν ἰδιοκτήτην νὰ ἀποκαλύψῃ ὅλα τὰ περιουσιακά του στοιχεῖα, βάσει τῶν ὁποίων θὰ ἦτο δυνατὸν ὁ ἰδιοκτήτης νὰ προσφύγῃ στὸν Πρόεδρον, διὰ νὰ ζητήσῃ ηὐξημένον ἐνοίκιον.

§46Χ. ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗΣ. Μόνον διὰ τοὺς μισθοσυντηρήτους.

§47Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἔχομεν καὶ ἄλλας διατάξεις, κ. συνάδελφοι, ποὺ ὑποχρεώνουν πᾶσαν ἀρχήν, προκειμένου περὶ ἐνοικιοστασιακῆς διαφορᾶς...........

§48Χ. ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗΣ. Αὐταὶ πάντοτε ὑπῆρχον.

§49Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. .... μὲ κυρώσεις ποινικάς, νὰ ἀποκαλύψῃ εἰς τὸν ἐνδιαφερόμενον ὅλα ἐκεῖνα τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὁδηγήσουν τὸν δικαστὴν εἰς μίαν ἀσφαλῆ κρίσιν περὶ τῆς οἰκονομικῆς ὑποστάσεως τοῦ μισθωτοῦ. Καὶ ὅλα αὐτά, διὰ τὴν ἐξομάλυνσιν τῶν σχέσεων μεταξὺ μισθωτῶν καὶ ἰδιοκτητῶν, καὶ τὴν ἀσφαλῆ κρίσιν παρὰ τῶν δικαστικῶν ἀρχῶν.

§50Χ. ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗΣ. Δι’ αὐτὸ ὑπάρχουν 20.000 αἰτήσεις ἐκκρεμεῖς εἰς τὰς Ἀθήνας.

§51Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Φαίνεται, ὅτι δὲν ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας τί ἀφοροῦν αἱ 20.000 αἰτήσεις. Ἀφοροῦν τὰς νέας μισθώσεις, αἱ ὁποῖαι διὰ νὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον πρέπει νὰ περάσουν ἀπὸ τὴν κρίσιν τῶν δικαστικῶν ἀρχῶν. Ἀφοροῦν τὰς μισθώσεις τοῦ 1950.

§52ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος). (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§53Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δηλῶ ὅτι διακοπὰς δὲν δέχομαι, ἀλλὰ δίδω μίαν ἑνιαίαν ἀπάντησιν εἰς ὅλους τοὺς κ. συναδέλφους. Ἡ προσπάθειά μας ἦτο νὰ ἀποφύγωμεν τὰς δικαστικὰς παρεμβάσεις καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν παρατείναμεν τὸ ἐνοικιοστάσιον καὶ διὰ τὰς μετὰ τὸ 1947 μισθωτικὰς σχέσεις. Ἐὰν τυχὸν ἡ Κυβέρνησις νομίζῃ σήμερον ὅτι πρέπει νὰ περιλάβῃ αὐτεπαγγέλτως εἰς τὴν προστασίαν τοῦ ἐνοικιοστασίου καὶ τὰς μισθώσεις τὰς μετὰ τοῦ 1950, δὲν ἔχομεν παρὰ νὰ τροποποιήσῃ τὸ σχετικὸν διάταγμα. Ἀλλ’ ἤδη ἀντιμετωπίζομεν ὑποστολὴν τοῦ ἐνοικιοστασίου, ὄχι ἐπέκτασιν, διὰ τὴν ὁποίαν ἠκούσαμεν τοὺς κ. συναδέλφους νὰ θορυβοῦν, οὔτε πρόκειται αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ κριθῇ τὸ ὅλον πρόβλημα τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ἡ αἴτησίς μας καὶ ὁ ἔλεγχος μας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἀφορᾷ τὴν αἰφνιδιαστικὴν αὔξησιν. Αὔξησις εἰς τὸ διπλάσιον, ἐγένετο ἀπὸ 1ης Σεπτεμβρίου καὶ σήμερον, πρὶν ἢ συμπληρωθῇ ἓξ μηνῶν χρονικὸν διάστημα ἀπὸ τότε, ἐγένετο ἡ κλιμάκωσις τῶν μικρῶν ἐπαγγελαματιῶν εἰς τὴν δοθεῖσαν τὸν Σεπτέμβριον αὔξησιν. Καὶ ἤδη κατὰ τρόπον ἁλματώδη καὶ αἰφνιδιαστικόν, εὑρισκόμεθα πρὸ νέων γιγαντιαίων αὐξήσεων, αἱ ὁποῖαι κλονίζουν τὴν οἰκονομικὴν ὑπόστασιν τῶν ἐργατικῶν τάξεων. Ἂς ἐνημερωθοῦν οἱ βουλευταὶ διὰ τὰ ποσοστά. Τὰ καταστήματα φθάνουν εἰς τὸ τριακοσιαπλάσιον. Αἱ οἰκίαι τῶν μὴ μισθοσυντηρήτων εἰς τὸ 200πλάσιον. Αἱ οἰκίαι τῶν μισθοσυντηρήτων εἰς τὸ 60πλάσιον. Αἱ οἰκίαι τῶν λοιπῶν μισθοσυντηρήτων εἰς τὸ 120πλάσιον. Τὰ γραφεῖα εἰς τὸ 200πλάσιον. Τῶν ἀνωνύμων ἑταιρειῶν εἰς τὸ 350πλάσιον. Τῶν ξενοδοχείων τῶν Ἀθηνῶν εἰς τὸ 300πλάσιον καὶ τῶν δημοτικῶν γκαρὰζ εἰς τὸ 250πλάσιον. Καὶ ἐπιπροσθέτως διὰ τῆς νέας ἀποφάσεως δημιουργεῖται ἡ εὐχέρεια τῆς δικαστικῆς παρεμβάσεως, διὰ νὰ φθάσωμεν τὸ μίσθωμα μέχρι τοῦ τιμαρίθμου τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Καὶ αὐτό, κύριοι βουλευταί, εἰς στιγμὰς μιᾶς δεινῆς οἰκονομικῆς κρίσεως, ἡ ὁποία μαστίζει τοὺς ἐπαγγελματίας, τοὺς βιοτέχνας καὶ τοὺς ἐμπόρους. (Θόρυβος). Θὰ παρακαλέσω, οἱ ἔχοντες τὰς ἀντιρήσεις των, νὰ τὰς διατυπώνουν μὲ ὅλην τὴν εὐπρέπειαν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Ἡμεῖς διατυπώνομεν τὰς ἰδικάς μας ἀπόψεις καὶ κάμνομεν τὸν ἔλεγχον. Ἐὰν θέλετε νὰ κάμετε τὸν ἔλεγχον διὰ τὴν πολιτείαν τὴν ἰδικήν μας, ἠμπορεῖτε νὰ στραφῆτε πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν.

§54Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τὸ ἐνοικιοστάσιον θὰ τὸ συζητήσωμεν.

§55Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Νὰ τὸ συζητήσωμεν.

§56ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τὰς προσωπικὰς διατάξεις.

§57Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ὅλας γενικῶς τὰς διατάξεις, θὰ τὰς συζητήσωμεν, ἀλλὰ νομίζω ὅ,τι ἐπιβάλλεται μία εὐπρέπεια εἰς τὰς συζητήσεις ἐνώπιον τοῦ Σώματος.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί.....

§59Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τοὺς συναδέλφους νὰ μὲ ἀφήσουν νὰ ἀναπτύξω τὰς σκέψεις μου, ἄνευ διακοπῶν.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἂν ἀκόμη ὁ ρήτωρ δέχεται τὰς διακοπάς, τὰς ἀπαγορεύω ἐγὼ κατὰ τὸν Κανονισμόν. Συνεχίσατε κύριε ρήτωρ.

§61Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Εἶπον, κύριοι βουλευταί, ὅτι δὲν ἀμφισβητοῦμεν ὅτι ὑπῆρξαν ὡρισμέναι ἀδικίαι αἱ ὁποῖαι ἑκατέρωθεν ἐδημιουργήθησαν μὲ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Ἐνοικιοστασίου. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἕνας τοιοῦτος θεσμὸς ν’ ἀποβλέψῃ εἰς ὅλας γενικῶς τὰς σχέσεις καὶ νὰ περιλάβῃ ὅλας τὰς περιπτώσεις. Ἐν τῇ ἐφαρμογῇ του εἶναι μοιραῖον νὰ δημιουργηθοῦν ἑκατέρωθεν ὑπερβολαὶ καὶ ἀδικίαι. Ἀλλὰ ὁ νομοθέτης ἀπέβλεψε πάντοτε ὄχι μόνον μὲ τὸ ἰδικόν μας ἐνοικιοστάσιον, ἀπέβλεψεν εἰς τὴν ἀπάλυνσιν αὐτῶν τῶν διαφορῶν. Τὸ ἰσχῦον ἐνοικιοστάσιον τοῦ μακαρίτου Λαδᾶ προέβλεπε τὴν δικαστικὴν παρέμβασιν καὶ τὴν αὔξησιν τοῦ μισθώματος μέχρι τοῦ τριπλασίου τοῦ ἐνοικιοστασιακοῦ, τὸ ἰδικόν μας ἐνοικιοστάσιον καθώρισε τὴν βάσιν διὰ τῆς δικαστικῆς παρεμβάσεως μέχρι τοῦ 50πλασίου τοῦ ἐνοικιοστασιακοῦ καὶ περιελάβαμε, διότι, τότε, κύριοι βουλευταί, ἀντιμετωπίζαμε καὶ μίαν ὀξυτάτην οἰκονομικὴν κρίσιν καὶ βλέπαμε ὅτι καὶ εἰς τοὺς συντελεστὰς τοὺς ὁποίους καθωρίσαμε ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ ὑπάρξουν ὑπερβολαὶ καὶ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἡ δυνατότης τοῦ ἐνοικιαστοῦ εἰς τὴν καταβολὴν τοῦ μισθώματος, μίαν διάταξιν βάσει τῆς ὁποίας θὰ ἦτο δυνατὸν ὁ μισθωτὴς νὰ ἐπιδιώξῃ μέσῳ τοῦ δικαστοῦ τὴν μείωσιν τοῦ μισθώματος. Οὕτω καθωρίζετο διὰ τοῦ ἰδικοῦ μας διατάγματος.

§62Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Μὴ διακόπτετε, κύριε Σολομωνίδη. Ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας ὅτι εἶναι περιττοὶ οἱ... (δὲν ἠκούσθη).

§63Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν εἴσασθε Ὑπουργὸς ἐπήγατε νὰ στραγγαλίσετε τὴν περιουσίαν τῶν προσφύγων. (Θόρυβος).

§64Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἐπαναλαμβάνω, κύριοι βουλευταί, ὅτι μὲ δέος ἀπεβλέψαμεν εἰς τὰς κατὰ Σεπτέμβριον δοθείσας αὐξήσεις, ἔχοντες ὑπ’ ὄψει τὴν δεινὴν οἰκονομικὴν κρίσιν, ἡ ὁποία ἐμάστιζε τοὺς ἐργαζομένους. Καὶ δι’ αὐτὸ διὰ τεθείσης διατάξεως καθωρίσαμεν τὴν ἁρμοδιότητα τῶν Προέδρων διὰ τὴν μείωσιν τῶν μισθωμάτων. Μὲ τοιοῦτον δέος ἀπεβλέψαμεν πρὸς τὰς δοθείσας τότε αὐξήσεις, καίτοι ἐλάβαμεν ἐν συνεχείᾳ καὶ ὡρισμένα μέτρα ὑπὲρ τῶν ἰδιοκτητῶν. Καὶ εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ κάμω μίαν παρέμβασιν διὰ νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν εἰς τοὺς κ. συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι μὲ διέκοψαν καὶ νὰ εἴπω, ὅτι πρῶτοι ἐθεσπίσαμεν εἰς τὸ ἰδικόν μας ἐνοικιοστάσιον διάταξιν δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουν εἰσοδήματα τοιαῦτα, ὥστε νὰ ἀντιμετωπίζουν τὴν ἐλευθέραν μίσθωσιν, νὰ αἴρεται τὸ ἐνοικιοστάσιον. Καὶ θὰ ἐπικαλεσθῶ μίαν ἡμέραν, ὅταν γίνῃ εὐρυτέρα συζήτησις, ἀποφάσεις τῶν δικαστηρίων, ὅπου ἔχουν εἰσοδήματα 5 καὶ 6 ἑκατομμ., ἐξεδόθησαν ἀποφάσεις ὅτι ὑπάρχει περίπτωσις ἄρσεως τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ἡ πρόβλεψίς μας καὶ ἡ πρόθεσίς μας ἦτο νὰ προστατεύσωμεν τοὺς ἀπορωτέρους. Δὲν ἦτο δυνατόν, βεβαίως, ἐν τῇ γενικότητι νὰ δυνηθῶμεν διὰ τοῦ ἐνοικιοστασίου νὰ δικαιώσωμεν κάθε μίαν περίπτωσιν. Ἐδώσαμε ὅμως διὰ τοῦ νόμου τὴν εὐχέρειαν νὰ παρεμβαίνῃ ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ νὰ προστατεύῃ τοὺς πτωχοὺς καὶ ἀδυνάτους καὶ νὰ αἴρωμεν τὸ ἐνοικιοστάσιον ἀπὸ τοὺς οἰκονομικῶς ἰσχυρούς. Αὐτά, κύριοι, ὅταν μίαν ἡμέραν θὰ λάβῃ εὐρύτητα ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ ἐνοικιοστασίου, θὰ ἀναπτυχθοῦν διὰ ν’ ἀποδειχθῇ, ὅτι ὅλα ὅσα λέγονται καὶ γράφονται, διὰ τὸ ἰσχῦον ἀπὸ 1ης Σεπτεμβρίου 1952 ἐνοικιοστάσιον ἀφοροῦν τὴν ἐξυπηρέτησιν πολιτικῶν σκοπῶν καὶ ἐπιδιώξεων, δὲν ἔχουν βάσιν καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἀπὸ κανὲν περιοδικὸν δὲν ἔγινε σοβαρὰ νομικὴ ἐπίκρισις οὐδεμιᾶς διατάξεως τοῦ ἰσχύοντος ἐνοικιοστασίου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§65Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου ἐδημοσίευσεν ἐπιστολὴν τὴν ὁποίαν θὰ μνημονεύσω. Καὶ εἰς τὸ Νέον Δίκαιον ἐγράφη.

§66Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἐὰν ὑπῆρχον θέματα, κύριε συνάδελφε, ἐπικρίσεως, ἐὰν ὑπῆρχον διατάξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔπρεπε νὰ ἰσχύσουν, ἐπὶ 4 μῆνας ἡ Βουλὴ ἐργάζεται καὶ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ φέρετε νομοθέτημα διὰ νὰ τὰς καταργήσετε. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Ὄχι μόνον δὲν ἀπετολμήθη οἱαδήποτε τροποποίησις, ἢ κατάθεσις νομοσχεδίου, ἀλλὰ μόνον διὰ τὴν αἰφνιδιαστικὴν αὔξησιν τῶν μισθωμάτων ἀπησχολήθη ἡ Κυβέρνησις. Ἀρνούμεθα καὶ ἀντιτιθέμεθα πρὸς τὰς δοθείσας αὐξήσεις, διότι πέραν τῶν ὁσωνδήποτε δικαίων ἀπόψεων τῶν ἰδιοκτητῶν ὑπάρχει ἡ κοινωνικὴ ἀνάγκη, κύριοι βουλευταί, καὶ ὁ θεσμὸς τοῦ ἐνοικιοστασίου ἀποσκοπεῖ εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς μεγάλης αὐτῆς κοινωνικῆς ἀνάγκης. Θίγεται βαρύτατα ἡ ἐπαγγελματικὴ στέγη καὶ δὲν φαντάζομαι νὰ ὑπάρχῃ κανεὶς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ποὺ θὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ οἱανδήποτε σχέσιν ἡ ἐπαγγελματικὴ στέγη μὲ τὸ ἐνοικιοστάσιον. Εἰς ὅλας τὰς ὠργανωμένας πολιτείας, τὸ θέμα τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης ἀναμφισβητήτως, ἰσχύοντος ἢ μὴ τοῦ ἐνοικιοστασίου, τυγχάνει εἰδικῆς προνοίας καὶ εἰδικῆς προστασίας. Θὰ ἠδυνάμην νὰ εἴπω, ὅτι τὰ μόνα περιουσιακὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐθίγησαν ἔπειτα ἀπὸ τὴν λαίλαπα τῆς δεκαετίας τοῦ 1940–1950, εἶναι ἡ ἀστικὴ ἰδιοκτησία. Τὰ ἄλλα περιουσιακὰ στοιχεῖα, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἐξηνεμίσθησαν. Αἱ καταθέσεις τῶν πτωχῶν καταθετῶν εἰς τὰς Τραπέζας διεγράφησαν, ἐκεῖνοι ποὺ εἶχον εἰς δάνεια κάμει τὰς τοποθετήσεις των ἔχασαν τὰ ὑπάρχοντά των τὰ περιουσιακά. Οἱ ἄνθρωποι ποὺ εὑρίσκοντο εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς καὶ τὴν περίοδον τοῦ συμμοριτοπολέμου, ὑπέστησαν πλήρη ἐξόντωσιν. Αἱ ὀρειναὶ περιοχαὶ ἀπεδεκατίσθησαν καὶ ἀκόμη παρ’ ὅλας τὰς προσπαθείας, καὶ παρ’ ὅλην τὴν συμμαχικὴν βοήθειαν δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἀποκαταστήσωμεν τοὺς ὀρεινοὺς πληθυσμοὺς τῆς ὑπαίθρου. Οἱ ἰδιοκτῆται τῶν ἀστικῶν ἀκινήτων, τοὐλάχιστον, διετήρησαν τὰ περιουσιακά των στοιχεῖα. Θὰ ἀδικοῦνται ὁπωσδήποτε, βλέπετε, πρῶτοι τὸ προλέγομεν, κύριοι βουλευταί, ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατὸν ὅμως τὴν κρίσιμον αὐτὴν καμπὴν τῆς οἰκονομικῆς μας ζωῆς, νὰ προχωρῶμεν εἰς τὴν τακτοποίησιν καὶ τὴν ἀπόδοσιν, ἔστω, καὶ δικαιοσύνης εἰς μίαν μερίδα ἀνθρώπων, ἡ ὁποία συνέπεσε τὰ περιουσιακὰ στοιχεῖα νὰ τὰ ἔχῃ εἰς ἀστικὰ ἀκίνητα; Ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα δὲν ἐντοπίζεται ἐδῶ μόνον, κύριοι βουλευταί. Μία στατιστικὴ ἀποδεικνύει, ὅτι τὸ 70% τῶν μισθωτῶν εἶναι μισθοσυντήρητοι καὶ τὶ 70% διὰ τῶν ἀποφάσεων, τὰς ὁποίας ἐξήγγειλεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, τὰ 70% ἐλάχιστα ἱκανοποιοῦνται τῶν εὐεργετημάτων ἀπὸ τὰς γενομένας αὐξήσεις. Τὰ μεγάλα ποσὰ τῶν αὐξήσεων παραχωροῦνται εἰς τὴν μεγάλην ἰδιοκτησίαν, (χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως), ἡ ὁποία δὲν ἔχει οὔτε πτωχοὺς μισθωτάς, οὔτε μισθοσυντηρήτους. Καὶ διερωτᾶται κανεὶς καὶ ἀνακύπτει ἀποτόμως τὸ ἐρώτημα, κύριοι βουλευταί, τοιαύτη εὐδαιμονία ἐπεκράτησεν εἰς τὸν τόπον μας, ὅλα ἐτακτοποιήθησαν, ἡ εὐημερία συνέχει ὅλας γενικῶς τὰς τάξεις τῶν Ἑλλήνων καὶ δὲν ὑπολείπεται, παρὰ ἡ ἱκανοποίησις τῶν μεγάλων ἰδιοκτητῶν; Εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Ἀθηνῶν, κατὰ τοὺς μῆνας Ἰανουάριον καὶ Φεβρουάριον ὑπεβλήθησαν 115 αἰτήσεις πτωχεύσεων.

§67Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Μισθοσυντηρήτων;

§68Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Διὰ τὰ καταστήματα δὲν ὑπάρχει καμμία διάκρισις 3.500 ἀγωγαὶ ἐκ γραμματίων καὶ συναλλαγματικῶν κατὰ τοὺς μῆνας Ἰανουάριον καὶ Φεβρουάριον ἠγέρθησαν καὶ ἐκκρεμοῦν ἐνώπιον τῶν Πρωτοδικείων. Αἱ αὐταὶ ἀναλογίαι ὑπάρχουν, εἰς ὅλα γενικῶς, τὰ κέντρα τῆς Ἑλλάδος. Καὶ εἰς τὰς στιγμὰς τῆς ὀδυνηρᾶς αὐτῆς κρίσεως, τῆς ἀφορήτου αὐτῆς καταστάσεως, ἐλήφθη ἓν μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐπιτείνει τὴν οἰκονομικὴν ἐξαθλίωσιν, τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ δυστυχίαν καί, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ μεγαλειτέραν ἀντανάκλασιν εἰς τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τοῦ τόπου. Διότι ὁ κάθε ἕνας ἐπαγγελματίας, καὶ ἔμπορος, καὶ βιοτέχνης εἶχε ρυθμίσει τὰς δαπάνας του καὶ τὰ εἰσοδήματά του, σύμφωνα μὲ ἕνα καθεστὼς πάγιον καὶ ἔφερε τὴν.... Ἤδη τὸ καθεστὼς αὐτὸ ἀνατρέπεται. Καὶ ὁ ἔμπορος, καὶ ὁ ἐπαγγελματίας, καὶ ὁ βιοτέχνης, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς νέας προσθέτους δαπάνας μὲ τὴν αὔξησιν τῶν ἐνοικίων, εἶναι ὑποχρεωμένος, κύριοι βουλευταί, νὰ περικόψῃ ἀπὸ ἄλλα στοιχεῖα τὰς δαπάνας του. Καὶ μοιραίως, θὰ κληθοῦν οἱ ἐργαζόμενοι, οἱ ὑπάλληλοι καὶ οἱ ὑπηρέται, νὰ πληρώσουν μὲ τὴν ἀπόλυσίν των, τὴν ἀναπλήρωσιν τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον μὲ τὴν ἀπόφασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ τῆς Δικαιοσύνης, καλοῦνται νὰ εἰσπράξωσιν οἱ ἰδιοκτῆται. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Θὰ λυγίσουν οἱ μικροί. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνθέξουν, κύριοι βουλευταί· Ἀλλά, πέραν αὐτοῦ τοῦ ὀλισθήματος, γενικώτερον, οἱ μισθωτοί, θὰ κληθοῦν νὰ πληρώσουν τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ εἶναι εὔκολος ἡ δικαιολογία τοῦ ἀξιοτίμου καὶ φίλου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος μετ’ ὀλίγον, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, μὲ τὴν εὔγλωττον φωνήν του, θὰ ἀπευθυνθῇ πρὸς σᾶς, διὰ νὰ εἴπῃ, ὅτι ὑπάρχει ἡ διαδικασία τῆς μειώσεως τοῦ μισθώματος, διὰ τοὺς ἀπόρους ἐπαγγελματίας καὶ ἐμπόρους. Ἀλλά, ἀντιστρέφω τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ ἀπὸ τοῦδε καὶ λέγω, πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι ἡ εὐχέρεια τῆς προσφυγῆς εἰς τὸν κ. Πρόεδρον ὑπῆρχε, διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ μισθώματος, καὶ ὑπάρχει εἰς τὸ ἰσχῦον ἐνοικιοστάσιον. Ὁ ἰδιοκτήτης, κατὰ τεκμήριον εἶναι ὁ οἰκονομικῶς ἰσχυρότερος. Ὁ ἰδιοκτήτης, κατὰ τεκμήριον, ἔχει πρόσφορα τὰ μέσα τῆς ἀποδείξεως ἐνώπιον τῶν δικαστικῶν Ἀρχῶν. Διὰ ποῖον λόγον θὰ μεταθέσωμεν τὸ βάρος τοῦ δικαστικοῦ ἀγῶνος, εἰς τὸν μοχθοῦντα βιοτέχνην καὶ ἐπαγγελματίαν; Διὰ ποῖον λόγον, λέγω, κύριοι βουλευταί, θὰ μεταφέρουν τὸ βάρος τοῦ δικαστικοῦ ἀγῶνος, ἀπὸ τὸν πλούσιον ἰδιοκτήτην, εἰς τὸν πτωχόν, εἰς τὸν μοχθοῦντα βιοτέχνην καὶ ἐπαγγελματίαν;

§69ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὸς ἔχει τὰ βιβλία μὲ τὰς προσόδους.

§70Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε συνάδελφε, φαίνεται, ὅτι δὲν μοῦ ἐκάματε τὴν τιμήν, νὰ μὲ παρακολουθήσετε, διότι ἐτόνισα, προηγουμένως, ὅτι κατὰ Σεπτέμβριον 1952, μὲ τὸ ἐκδοθὲν τότε διάταγμα τῆς τροποποιήσεως τοῦ ἐνοικιοστασίου, ἐφθάσαμεν μετὰ μακρὰν καὶ σοβαρὰν μελέτην τοῦ θέματος εἰς τὰ ἀνώτατα ὅρια τῶν μισθωμάτων, ποὺ ἦτο δυνατὸν νὰ δοθοῦν καὶ καθωρίσαμεν, ὅτι, εἰς ἐξαιρετικὰς περιπτώσεις, θὰ ἠδύνατο νὰ παρέμβῃ ὁ Πρόεδρος, διὰ νὰ ὁρίσῃ ἀνώτερον ποσοστόν. Τώρα, μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὅρια αὐτὰ ἔφθασαν εἰς τὸ ἀνώτατον ποσοστόν, ποὺ εἴχομεν ἡμεῖς καθορίσει μὲ τὴν δικαστικὴν παρέμβασιν. Ἔγινε κανὼν πλέον ἡ ἐξαίρεσις μὲ τὴν ἀπόφασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, καὶ ὑποχρεοῦνται πλέον οἱ βιοτέχναι καὶ οἱ ἐπαγγελματίαι νὰ προσφύγουν εἰς τὸν Πρόεδρον, διὰ νὰ ἐπιζητοῦν μείωσιν τοῦ μισθώματος. Ἀλλά, σᾶς εἶπον, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ διάταξις ὑπῆρχε, καὶ ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ ἐνημερωθῆ θὰ πρέπει νὰ ἀναφέρω, ὅτι ἀπὸ μίαν ἔρευναν, τὴν ὁποίαν ἔκαμον εἰς τὰ ἁρμόδια δικαστικὰ γραφεῖα δὲν εἶδον μέχρι στιγμῆς νὰ ἔχῃ πουθενὰ ἐφαρμοσθῆ. Εἶχε μείνει τύπος. Δὲν εἶχε περιβληθῆ τὴν οὐσίαν. Δὲν εἶχε γίνει ἀποδεκτὴ ἀπὸ τὰς δικαστικὰς ἀρχάς. Εἶχε πάρει τὴν ἀνωτέραν βάσιν, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς καθωρίσαμεν. Ἀλλά, ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ ἐὰν διὰ τῶν μέτρων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, αἱ ἁρμόδιαι δικαστικαὶ ἀρχαὶ κρίνουν κατ’ οὐσίαν πλέον τὰς τοιαύτας αἰτήσεις, ἐρωτῶ, πῶς ἕνας κόσμος, ὁ ὁποῖος σήμερον παλαίει, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ὀξυτάτην οἰκονομικὴν κρίσιν, πῶς εἰς ἕνα κόσμον τοιοῦτον, δημιουργοῦμεν ἕνα γενικὸν κανόνα, μίαν τεραστίαν αὔξησιν καὶ τὸν ρίπτομεν εἰς μίαν δικαστικὴν διαμάχην, ποὺ θὰ γνωρίζετε οἱ περισσότεροι ἀπὸ ὑμᾶς τὶ σημαίνει μία δίκη δι’ ἕνα ἐπαγγελματίαν ἢ δι’ ἕνα βιοτέχνην ἢ δι’ ἕνα ἔμπορον; Καὶ ἐπαναλαμβάνω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὅλα αὐτὰ ἀποφασίζονται καὶ θεσμοθετοῦνται εἰς στιγμὰς μιᾶς ὀξυτάτης οἰκονομικῆς κρίσεως. Ποῖος ἐπαγγελματίας δὲν ὑποφέρει, κύριοι βουλευταί; Ποῖος ἐργαζόμενος εἰσπράττει ἀναλόγως μὲ τὴν ἀπόδοσιν τῆς ἐργασίας του; Δὲν ὁμιλῶ περὶ τῶν προνομιούχων ἐκείνων, εἰς χεῖρας τῶν ὁποίων εὑρίσκεται ὁ πλοῦτος. Δι’ αὐτοὺς ἐλήφθη μέτρον πλήρους ἐξαιρέσεως ἐκ τῶν διατάξεων τοῦ ἐνοικιοστασίου, Ὁμιλῶ διὰ τὸ μεγάλο, τὸ ἀνώνυμον πλῆθος τῶν χιλιάδων μισθωτῶν, τῶν ἐπαγγελματιῶν, τῶν βιοτεχνῶν καὶ τῶν ἐμπόρων, τῶν πτωχῶν ἐκείνων ἐνοικιαστῶν, οἱ ὁποῖοι μῆνα μὲ τὸν μῆνα, πρέπει νὰ ἐξασφαλίζουν τὸ ποσόν, ποὺ πρέπει νὰ δώσουν εἰς τὸν ἰδιοκτήτην. Ἐκαλυτέρευσεν ἡ οἰκονομικὴ θέσις τοῦ τόπου μας; Ἐπῆλθεν ἀνακούφισις, εἰς τὰ οἰκονομικὰ δεδομένα τῶν ἐργαζομένων ἀνθρώπων; Ἐβελτιώσαμεν τὴν θέσιν τοῦ ἐργάτου; Ἐβελτιώσαμεν τὴν θέσιν τοῦ ἀγρότου; Ἐβελτιώσαμεν τὴν θέσιν τοῦ ἐπαγγελματίου; Εἶναι πολλοί, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουν, κ. βουλευταί, καὶ κάμνουν τὴν διάκρισιν τῶν παλαιῶν καὶ τῶν νέων μισθώσεων. Διατὶ τὰ νέα ἐμπορικὰ καταστήματα συντηροῦνται καὶ λειτουργοῦν πληρώνοντα σύγχρονα μισθώματα, ἐνῷ τὰ ἄλλα ποὺ πληρώνουν ἐνοικιοστασιακὰ μισθώματα, ἔχουν μίαν διαφορὰν ἐνοικίου; Θὰ ἤθελον, εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, κύριοι βουλευταί, νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι πολὺ μεγάλη ἡ ἀπόστασις τῶν δαπανῶν τῆς λειτουργίας, ἑνὸς νέου καταστήματος, μὲ τὰς τοῦ παλαιοῦ καταστήματος. Διότι τὰ παλαιὰ καταστήματα, ἔχουν πολὺ μεγαλειτέρας δαπάνας συντηρήσεως. Ἔχουν ἀνειλημμένας ὑποχρεώσεις, ἔναντι τοῦ ἐργατικοῦ καὶ τοῦ ὑπαλληλικοῦ των προσωπικοῦ. Αἱ δαπάναι των εἶναι κατὰ πολὺ ηὐξημέναι, ἀπὸ τὰ νέα καταστήματα. Διότι, σύμφωνα μὲ τοὺς ἐργατικοὺς νόμους καὶ τὸν εἰδικὸν «περὶ προστασίας ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων» εἶναι ὑποχρεωμένα νὰ διατηροῦν μεγαλείτερον προσωπικόν. Αἱ δαπάναι τῆς συντηρήσεως καὶ τῆς ὑπάρξεως τῆς ἐπιχειρήσεώς των, εἶναι κατὰ πολὺ μεγαλείτεραι καί, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργηθῇ, αὐτὴν τὴν ὥραν, μία διαφορά, μεταξὺ τῶν νέων καταστημάτων, καὶ τῶν παλαιῶν. Ἀλλ’ εἶπον, καὶ ἐτόνισα πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι ὑπάρχει ἐκ τοῦ νόμου ἡ εὐχέρεια, εἰς τὴν δικαστικὴν ἀρχὴν νὰ παρέμβῃ, ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει ἡ εὐημερία μιᾶς ἐπιχειρήσεως ἢ ἑνὸς ἐνοικιαστοῦ καὶ νὰ κάμῃ ἀναπροσαρμογὴν τοῦ μισθώματος καὶ μέχρι τοῦ τιμαρίθμου τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Ἐδῶ, διὰ τῆς κοινῆς ἀποφάσεως τῶν Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ καὶ Δικαιοσύνης, ἐδημιουργήθη ἕνα νέον καθεστώς, τὸ ὁποῖον προὐκάλεσε πλήρη ἀναστάτωσιν, εἰς τὰς τάξεις τῶν ἐργαζομένων. Ἐδημιουργήθη ἓν εἰδικὸν προνόμιον, κύριοι βουλευταί, καὶ παρ’ ὅσα καὶ ἂν θελήσῃ νὰ ἀντιτείνῃ ἡ Κυβέρνησις, αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης: ὅτι ἡ εὔνοια δημιουργεῖται, δι’ ἓν ἐλάχιστον ποσοστόν, τὸ ὁποῖον ὑπερβαίνει τὸ 30% καὶ τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖται ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον, ἀπὸ τοὺς μεγάλους, τοὺς πλουσίους ἰδιοκτήτας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Οὐδέ, εἶναι δυνατόν, κύριοι βουλευταί, νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι φέρει εἰς τὴν ἐπαύξησιν τῶν Δημοσίων ἐσόδων ὁ καθορισμὸς τῶν νέων μισθωμάτων. Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ἔτους, ἔγινε πρόβλεψις τῶν εἰσοδημάτων τοῦ Δημοσίου ἀπὸ τὴν φορολογίαν τῶν οἰκοδομῶν, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν αὐξήσεων, αἱ ὁποῖαι ἐθεσμοθετήθησαν μὲ τὸ Διάταγμα τῆς 1–9–52. Συνεπῶς, ἡ πρόβλεψις αὕτη ἱκανοποιήθη ἀπολύτως πλέον καὶ ἱκανοποιήθη μὲ τοὺς συντελεστάς, τοὺς ὁποίους ἡμεῖς καθωρίσαμεν. Τώρα εἶναι ἐνδεχόμενον ἡ Κυβέρνησις, διὰ τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν, νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι θὰ εἰσέλθουν εἰς τὰ Δημόσια Ταμεῖα ὡρισμένοι πόροι ἐκ τῶν ἐνοικίων. Τὸ ἐπιχείρημα εἶναι ἀβάσιμον. Θὰ ἐπέλθῃ, βέβαια, κάποια αὔξησις. Σημειῶ ὅμως τὴν μεγάλην δαπάνην, τὴν ὁποίαν θὰ ὑποστῇ τὸ Δημόσιον, τὸ ὁποῖον μὲ τοὺς νέους συντελεστάς, εἶναι ὑποχρεωμένον εἰς τὰς χιλιάδας μισθώσεων, ποὺ ὑφίστανται, διὰ τὴν στέγασιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν νὰ πληρώσῃ ἐνοίκια μὲ συντελεστὴν 350. Ηὐξήθη ὁ συντελεστὴς τῶν Δημοσίων Γραφείων καὶ Ὑπηρεσιῶν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε καὶ ἐὰν τυχὸν τὸ Δημόσιον ἔχει μίαν ὠφέλειαν ἐκ τῆς αὐξήσεως τῶν ἐνοικίων καὶ τῆς εἰσπράξεως πόρων ἐκ τοῦ εἰσοδήματος τῶν ἐνοικίων, τὴν ὠφέλειαν αὐτὴν εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ τὴν διαθέσῃ διὰ τὴν κάλυψιν τῶν μισθωμάτων τῶν Δημοσίων Γραφείων ἐν Ἀθήναις καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας.

§71Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ὑπολογίζεται εἰς 5.000.000.000 δρχ. τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἐπὶ πλέον θὰ καταβάλῃ. Τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσπράξῃ ἐκ τοῦ φόρου εἶναι μεταξὺ 25–30.000.000.000. Ἑπομένως, τὸ ⅕ ἢ ⅙ τοῦ ὅλου εἰσπραχθησομένου θὰ καταβληθῇ.

§72Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀμφισβητήσω τοὺς ἀριθμούς σας. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν τυχὸν οἱ ἀριθμοί σας εἶχον βασιμότητα, ἀρνοῦμαι τὴν κυβερνητικὴν ἄποψιν, διὰ τὴν αὔξησιν τῶν μισθωμάτων πρὸς εἴσπραξιν 20.000.000.000. Προκαταβολικῶς ἀντέκρουσα μίαν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν ἐνδεχομένως, ἡ Κυβέρνησις νὰ φέρῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἀλλὰ προχωρῶ εἰς περαιτέρω ἀντίκρουσιν καὶ ὑποστηρίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ μιᾶς ὠφελείας τοῦ Δημοσίου 15–20.000.000.000, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ ὁ τρόπος τῆς καταβολῆς τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ ἀπὸ τοὺς μισθωτούς, χωρὶς νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν ἁλματώδη αὔξησιν, ἡ ὁποία ἐπραγματοποιήθη μὲ τὴν κοινὴν ἀπόφασιν τῶν Ὑπουργῶν Δικαιοσύνης καὶ Συντονισμοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἄποψίς μου. Καὶ παρ’ ὅλας τὰς ἀντιρρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ πάσης πλευρᾶς ἀκούονται, νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ ἄποψίς μου αὐτὴ ἔχει καὶ βασιμότητα καὶ ἀνταποκρίνεται πρὸς τὴν ὀρθότητα καὶ πρὸς τὴν κατάστασιν τῶν καιρῶν, τοὺς ὁποίους διανύομεν. Κύριοι βουλευταί, εἶπον καὶ ἐν ἀρχῇ τῆς ἀναπτύξεως τῆς ἐπερωτήσεώς μου, ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον γενικώτερον τὸ θέμα τοῦ ἐνοικιοστασίου νὰ δημιουργῇ ὡρισμένας ὑπερβολὰς καὶ ὡρισμένας ἀδικίας, ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον καὶ εἰς τὴν τάξιν τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ εἰς τὴν τάξιν τῶν ἐνοικιαστῶν νὰ δημιουργῇ μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἐνδεχομένως νὰ μὴ εἶναι καὶ ἀνεκτή. Ἀλλὰ κανείς, ἐφ’ ὅσον θελήσῃ μὲ καλὴν πίστιν νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ὅλην συζήτησιν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι γενικώτερον τὸ θέμα τῶν μισθώσεων καὶ τῆς προστασίας των ἀπὸ τὰς διατάξεις τοῦ ἐνοικιοστασίου ἀφορᾷ εἰς ἕνα κοινωνικὸν σκοπόν, αὐτὴν κατ’ ἐξοχὴν τὴν στιγμήν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸν παρίδωμεν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπαναλάβω πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι οἱ καιροὶ εἶναι σκληροί, ὅτι ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον ἔλαβεν, ἀρχίζει ἀπὸ τὸ τέλος, ἀντὶ ν’ ἀρχίσῃ ἀπὸ τὴν ἀρχήν. Προχωρεῖ εἰς τὴν προστασίαν τῆς μεγάλης ἰδιοκτησίας. Δημιουργεῖ μίαν κατάστασιν ἀφόρητον διὰ τὰς ἐργαζομένας τάξεις καὶ ἐνῷ δὲν λαμβάνεται οὐδὲν ἀπολύτως μέτρον διὰ τοὺς μικροϊδιοκτήτας, οἱ ὁποῖοι ἔχουν μισθοσυντηρήτους, βλέπομεν ἐδῶ παχυλὴν τὴν ἀντίληψιν τῆς Κυβερνήσεως ὑπὲρ τῶν μεγάλων ἰδιοκτητῶν, διὰ τοὺς ὁποίους οὐδεὶς περιορισμός. (Διαμαρτυρίαι).

§73ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι δημαγωγία αὐτό, ποὺ λέγετε.

§74Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Δὲν εἶναι δημαγωγία, κύριε συνάδελφε. Εἶναι πραγματικότης.

§75Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ (Ὑπ. Δικ.). Ἐπειδὴ δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα τῆς μεγάλης ἰδιοκτησίας, τὸ ὁποῖον θίγετε καὶ τὸ ὁποῖον ἀρνοῦμαι, ἁπλῶς σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ἡ μεγάλη ἰδιοκτησία πληρώνει φόρον 70%.

§76Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ὁ φορολογικὸς συντελεστής, κύριε Ὑπουργέ, εἶναι πάγιον πρᾶγμα. Δηλαδὴ εἰς τὸ τέλος θὰ βγάλετε καὶ εὐεργέτας τοὺς μεγάλους ἰδιοκτήτας. Αὐτοῦ θὰ καταλήξετε. Φοβοῦμαι, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, μήπως ἀκούσω πρότασιν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅτι πρέπει νὰ ἀνακηρυχθοῦν καὶ ἄξιοι τῆς πατρίδος καὶ ἐθνικοὶ εὐεργέται ἐκεῖνοι, ποὺ ἔχουν τὴν μεγάλην ἀστικὴν ἰδιοκτησίαν.

§77Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Διεμαρτυρήθητε ἐπὶ τῆς κατηγορίας, ἡ ὁποία σᾶς ἔγινε, ὅτι δημοκοπῆτε. Μὲ συγχωρεῖτε πολύ, ἀλλ’ ὅταν λέγετε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅτι τὸ μέτρον ἐλήφθη ὑπὲρ τῆς μεγάλης ἰδιοκτησίας, ἐνῷ σεῖς γνωρίζετε, ὅτι οἱ μεγάλοι ἰδιοκτῆται φορολογοῦνται μέχρι 70%, τότε πραγματικῶς δημοκοπῆτε (Χειροκροτήματα).

§78Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε συνάδελφε, ἐδρέψατε χειροκροτήματα διὰ τὴν διακοπήν σας, ἀλλ’ ἤθελον νὰ σᾶς ἐρωτήσω, ἐκάματε κανένα νόμον διὰ νὰ αὐξήσετε τοὺς συντελεστάς; Οἱ συντελεσταὶ εἶναι πάγιοι μὲ τοὺς ἰσχύοντας φορολογικοὺς νόμους καὶ βάσει τῶν φορολογικῶν νόμων ἓν ποσοστὸν τοῦ εἰσοδήματος ἐκ τῶν ἐνοικίων εἰσπράττει τὸ Δημόσιον.

§79Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν ἐκάμαμεν πράγματι καμμίαν αὔξησιν τῶν συντελεστῶν. Προσπαθοῦμεν νὰ τοὺς ἐφαρμόσωμεν, ἐνῷ ἄλλοι δὲν τοὺς ἐφήρμοσαν.

§80Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Σεῖς ἐπιχειρεῖτε δημοκοπίαν αὐτὴν τὴν ὥραν. Διότι, πρὸ παντός, κύριοι συνάδελφοι, ἡ φορολογία τῶν εἰσοδημάτων ἐξ ἐνοικίων εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία εἰσπράττεται ἀπολύτως. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ φοροδιαφυγή, διότι αἱ μὲν ἐνοικιοστασιακαὶ μισθώσεις ρυθμίζονται μὲ τὰς διατάξεις τοῦ ἐνοικιοστασίου καὶ ἔχομεν δεδομένα τὰ ποσοστά, διὰ τὰς ἄλλας δὲ μισθώσεις εἶναι τὸ θεμιτὸν μίσθωμα. Δὲν εἶναι δυνατόν, λοιπόν, νὰ γίνῃ φοροδιαφυγή. Τί ὑπαινιγμὸς εἶναι αὐτὸς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ἄλλοτε ἐγένετο φοροδιαφυγή, ἐνῷ τώρα, χάρις εἰς τὰ κυβερνητικὰ μέτρα δὲν γίνεται; (Χειροκροτήματα).

§81Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. ..... (Δὲν ἠκούσθη).

§82Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἀφήσατε τοὺς ἄλλους τομεῖς, νὰ τοὺς συζητήσωμεν ἄλλην ὥραν. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν συζητοῦμεν ἓν κρίσιμον θέμα εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Θὰ ἐπεθύμουν τὸ θέμα αὐτὸ νὰ κριθῇ ἔξω τῶν κομματικῶν κριτηρίων καὶ τῆς κομματικῆς πειθαρχίας.

§83Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Εἴμεθα ὑπερήφανοι, ὅτι πειθαρχοῦμεν εἰς Ἀρχηγὸν ἄξιον.

§84Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ὁ κόσμος, τὸ πλῆθος τῶν μισθωτῶν στενάζει ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ὑπουργικῆς ἀποφάσεως διὰ τὴν αὔξησιν τῶν μισθωμάτων καὶ θὰ ἔπρεπεν, ἐπαναλαμβάνω, ἔξω τῶν κομματικῶν κριτηρίων, νὰ γίνῃ μία ἀντικειμενικὴ ἔρευνα, μία ἤρεμος καὶ πολιτισμένη συζήτησις, χωρὶς κομματικὰς βάσεις, ὥστε νὰ προέλθῃ ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἡ ὀρθή, ἡ ἐνδεδειγμένη λύσις τοῦ ζητήματος. Διότι τὸ πρόβλημα εἶναι ὀξύτατον. Δὲν εἶναι, μόνον, αἱ χιλιάδες τῶν μισθωτῶν τῶν κατοικιῶν. Ἐπανέρχομαι εἰς τὸ θέμα τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Καὶ οἱ βουλευταὶ τῶν Ἀθηνῶν καὶ οἱ βουλευταὶ τῶν ἐπαρχιῶν γνωρίζουν τὴν δεινὴν οἰκονομικὴν κρίσιν, ὑπὸ τὴν ὁποίαν σφαδάζει ὁ ἐπαγγελματικὸς κόσμος, Οἱ ἀριθμοί, τοὺς ὁποίους ἀνέφερα πρὸς τὴν Βουλήν, δὲν εἶναι τυχαῖοι. Πρέπει νὰ προκαλέσουν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Σώματος. 115 αἰτήσεις πτωχεύσεως εἰς τὰς Ἀθήνας, μέσα εἰς 30 ἡμέρας. 3.500 γραμμάτια διαμαρτυρημένα μὲ ἀγωγὰς εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Ἀθηνῶν. Ὅλα αὐτά, κύριοι βουλευταί, μαρτυροῦν πόσον δεινή, πόσον τραγικὴ εἶναι ἡ κατάστασις. (Θόρυβος). Παρακαλῶ τοὺς κυρίους συναδέλφους νὰ μὴ θορυβοῦν, διότι θὰ γίνῃ μίαν ἡμέραν κάποια ἄλλη συζήτησις, ποὺ δὲν θὰ εἶναι τόσον εὐνοϊκοὶ οἱ ἀριθμοὶ διὰ τὰς ἀπόψεις των. Δὲν θὰ εἶναι τόσον εὐνοϊκὰ τὰ δεδομένα, τὰ ὁποῖα θὰ προκύψουν ἀπὸ τὴν ἄσκησιν τῆς ἰδικῆς σας πολιτικῆς, ἐν συγκρίσει μὲ τὴν ἄσκησιν τῆς ἰδικῆς μας.

§85Θ. ΛΕΚΚΑΣ. Αὐτό, ποὺ κάμετε, ἀποτελεῖ μονόλογον δημαγωγικόν. (Θόρυβος).

§86Ι. ΧΑΒΟΥΤΗΣ. Νὰ ἔλθετε νὰ ἴδητε τὸν λαὸν ἔξω τί γίνεται. Ἔκλεισαν τὰ καταστήματα καὶ οἱ μικροεπαγγελματίαι......

§87Θ. ΛΕΚΚΑΣ. Ἡ ἀθλία αὐτὴ οἰκονομικὴ κατάστασις ὀφείλεται εἰς τὴν ἐγκληματικὴν διακυβέρνησιν τὴν ἰδικήν σας.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπευθύνω καὶ πάλιν πρὸς τοὺς κ.κ. συναδέλφους τὴν σύστασιν, ὅπως μὴ προκαλοῦν διακοπάς.

§89Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Τὸ προέχον, τώρα, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἡ θαρραλέα ἀντιμετώπισις τοῦ ἀνακύψαντος ζητήματος. Ἐὰν ἡμεῖς ἀπεβλέπαμεν εἰς προσπορισμὸν πολιτικῶν ὠφελημάτων, δὲν εἴχαμε παρὰ νὰ ἀφήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν σφαλερὰν ὁδόν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ. Ἐζήτησα πληροφορίας καὶ διεπίστωσα, ὅτι τὸ φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ καταχωρηθῇ ἡ κοινὴ ἀπόφασις τῶν Ὑπουργῶν Δικαιοσύνης καὶ Συντονισμοῦ, δὲν ἔχει εἰσέτι κυκλοφορήσει.

§90Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Πῶς, ἔχει.

§91Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Τὸ ἔχετε;

§92Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἰδού.

§93Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Τὸ ἐζήτησα τὸ πρωΐ καὶ δὲν τὸ εὑρῆκα. Ἤλπιζα, ὅτι δὲν θὰ εἶχεν ἀκόμη κυκλοφορήσει. Μετέβην ἐπίτηδες εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἀνεζήτησα τὸ φύλλον. Μοῦ ἐδόθη ἡ πληροφορία, ὅτι εἶναι εἰς τὴν Γραμματείαν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Καὶ ἐπιθυμῶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ κάμω μίαν σύστασιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, μίαν ἔκκλησιν, προσωπικῶς, πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ σταματήσῃ τὴν κυκλοφορίαν αὐτοῦ τοῦ φύλλου, πρὸς τὸ συμφέρον καί τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ λαοῦ. Πληροφοροῦμαι, ὅτι ἐκυκλοφόρησε τὸ φύλλον. Δὲν πρόκειται, κύριοι βουλευταί, νὰ σταματήσω τὴν προσπάθειάν μου καὶ τὴν ἔκκλησίν μου. Νομίζω, ὅτι ὑπάρχει καιρός, ὅτι ἡ ἄποψις, ὅτι, ὅ,τι ἀποφασίζει ἡ Κυβέρνησις ἡ σημερινή, δὲν μεταβάλλεται, νομίζω, ὅτι καὶ σφαλερὰ καί, ἐθνικῶς, ἀσύμφορος εἶναι. Τὰ θέματα πρέπει νὰ τίθενται εἰς τὴν δημοσίαν συζήτησιν. Ἐν κρυπτῷ καὶ παραβύστῳ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποφασίζωνται. Ἡμεῖς εἴχαμεν ἄλλην τακτικήν. Ἐπὶ μῆνας ἐμελετήσαμεν τὸ θέμα. Ἐκαλέσαμεν, κύριοι συνάδελφοι, καὶ συνεβουλεύθημεν ὅλους τοὺς ἁρμοδίους παράγοντας ὅλων τῶν ἐνδιαφερομένων τάξεων. Ἠκούσαμεν καὶ τοὺς ἰδιοκτήτας, ἠκούσαμεν καὶ τοὺς μισθωτούς, ἠκούσαμεν τὰς ἐπαγγελματικὰς καὶ ἐμπορικὰς ὀργανώσεις καὶ ἔπειτα ἀπὸ τὴν δημοσίαν αὐτὴν συζήτησιν, κατελήξαμεν ἐν πλήρει εὐθύνῃ εἰς τὴν ἀπόφασιν, ποὺ περιλαμβάνεται εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον τῆς 1–9–52 ἐν σχέσει μὲ τὰς αὐξήσεις.

§94Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ πληροφορία, τὴν ὁποίαν θὰ σᾶς παράσχω, νομίζω, ὅτι ἐξυπηρετεῖ τὸ ἔργον σας.

§95Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Θὰ τὴν δεχθῶ ἀπὸ τὸν κ. συνάδελφον, ὁ ὁποῖος μοῦ εἶναι συμπαθέστατος.

§96Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1946 ἡ Δʹ Ἀναθεωρητικὴ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων, συνέστησε δεκαπενταμελῆ διακομματικὴν Ἐπιτροπήν, διὰ νὰ ἐπεξεργασθῇ καὶ ἐκδώσῃ τὸ τότε ἐνοικιοστάσιον. Τῆς Ἐπιτροπῆς ἐκείνης εἶχον τὴν τιμὴν νὰ προεδρεύω. Μὲ ἐπεσκέφθη κατ’ οἶκον πολυμελὴς ἀντιπροσωπεία ἐμπόρων, βιομηχάνων καὶ ἐπιχειρηματιῶν, οἱ ὁποῖοι μοῦ ἐπρότειναν τὸ ἑξῆς: «Κύριε Πρόεδρε, δεχόμεθα νὰ μᾶς βάλετε μίσθωμα τὸ τιμαριθμικόν, ἀλλά, θὰ παρακαλέσωμεν νὰ μᾶς προστατεύσετε εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον». Δηλαδή, ἐδέχοντο, τότε, νὰ πληρώνουν 246 φορὰς τὸ προπολεμικόν, τὴν ἑπομένην τῆς Κατοχῆς καὶ τῶν καταστροφῶν. Νομίζω, ὅτι αὐτὸ τὸ παράδειγμα, θὰ σᾶς παράσχῃ ποιάν τινα ὑπηρεσίαν.

§97Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Εἰς τὸν ἀγαπητὸν κ. συνάδελφον, θὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν ἀμέσως. Εἶναι δυνατὸν νὰ κάμῃ παρομοίωσιν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τοῦ 1946 μὲ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ 1952; (Χειροκροτήματα). Ἀγαπητὲ κύριε συνάδελφε, εἰς τὰ 1946 ὑπῆρχε κάποια, ὄχι κάποια, ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανεὶς ἀπόλυτος ἤ, ἔστω, καὶ σχετικὴ εὐημερία. Εἰς τὰ 1946, δὲν ὑπῆρχον αἱ 115 πτωχεύσεις εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Ἀθηνῶν. (Θόρυβος).

§98Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. (Ὁμιλεῖ ἀπὸ τῆς θέσεώς του μὴ ἀκουόμενος).

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς ἔδωσα τὸν λόγον, κύριε συνάδελφε. Παρακαλῶ νὰ σεβασθῆτε τὰς ὑποδείξεις τοῦ Προεδρείου.

§100Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Εἰς τὰ 1946, ἀγαπητὲ κύριε συνάδελφε, δὲν ὑπῆρχον ἐν μηνὶ Ἰανουαρίῳ, 3.500 ἀγωγαὶ ἐκ γραμματίων καὶ συναλλαγματικῶν καὶ εἰς τὰ 1946 τὸ πρόβλημα τὸ οἰκονομικὸν δὲν ἦτο εἰς τόσην ὀξύτητα, εἰς ὅσην εἶναι σήμερον. Εἶναι τελείως..... (Θόρυβος). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μὲ προστατεύσητε.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ παύσουν αἱ διαλογικαὶ συζητήσεις. Θὰ ἐκταθῶμεν εἰς ἀτέρμονα συζήτησιν, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἡ κατάστασις αὐτή. Ἀναμένει καὶ ὁ κ. Στρατάρχης, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος θὰ κάμῃ δηλώσεις.

§102Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἕνα πνεῦμα κατανοήσεως καὶ ἀνοχῆς. Σύμφωνον γνώμην, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ὅλοι. Ἕκαστος, ἔχει τὰς ἰδικάς του. Ἡμεῖς μὲ πολὺν σεβασμὸν καὶ προσοχὴν ἀκούομεν τὰς ἀπόψεις σας. Ἐδῶ εἶναι ἕνα Σῶμα δημόσιον, εἰς τὸ ὁποῖον ἕκαστος ἔχει δικαίωμα νὰ εἴπῃ τὴν γνώμην του. Ὅλοι ἐκπροσωποῦμεν μίαν ὡρισμένην μερίδα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἶναι ἕνα ζήτημα σοβαρώτατον, ζήτημα ποὺ συγκλονίζει καὶ ἀνθρώπους τῆς ἰδικῆς σας παρατάξεως, ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν εἰς τὰς τάξεις τοῦ κόμματός σας καὶ σεῖς μίαν ἡμέραν θὰ κληθῆτε νὰ δώσητε λόγον εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι μὲ τὴν ψῆφον τους καὶ τὴν ἐκλογικήν των δύναμιν, σᾶς ἔστειλαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι αἱ συζητήσεις δὲν προάγονται μὲ τὰς ἀτέρμονας αὐτὰς διακοπὰς καὶ τὰς ἀσκόπους αὐτὰς συζητήσεις. Αἱ συζητήσεις θὰ προαχθοῦν μὲ τὴν ἀκρόασιν ὅλων γενικῶς τῶν ἀπόψεων, διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν εὐσυνειδήτως νὰ καταλήξῃ ἕκαστος ἐξ ἡμῶν εἰς ἀσφαλῆ καὶ εὐσυνείδητον κρίσιν. Ἀφίσατε λοιπὸν νὰ συμπληρώσω τὰς σκέψεις μου καὶ νὰ τὰς διατυπώσω πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Σεῖς, κύριοι βουλευταί, ἔχετε τὸ προνόμιον καὶ τὴν εὐτυχίαν νὰ ἀποτελῆτε μίαν συμπαγῆ καὶ τεραστίαν πλειοψηφίαν, σεβασθῆτε τέλος πάντων καὶ τὰ δικαιώματα τῆς μειοψηφίας, ἡ ὁποία ἔχει καὶ αὐτὴ τὴν θέσιν της εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Κύριοι βουλευταί, ὑπέβαλον ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ προλάβω τὴν κυκλοφορίαν τοῦ φύλλου τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἔχει σημασίαν, διότι ἡ ἐκδοθεῖσα κοινὴ ἀπόφασις τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ καὶ Δικαιοσύνης καὶ ἀνάκλησιν ἐπιδέχεται καὶ τροποποίησιν ἐπιδέχεται. Θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι ὅσον δήποτε καὶ ἐὰν δὲν θελήσητε δημοσία νὰ ἐκφράσητε τὰς ἀπόψεις σας, ἐν τῇ συνειδήσει σας θὰ ἔχητε ἤδη ἀποδεχθῇ, ὅτι ἡ κυβερνητικὴ ἐνέργεια ὑπῆρξε καὶ ἀψυχολόγητος καὶ ἐσπευσμένη. Μίαν κρίσιν διατυπώνω καὶ θέλω νὰ πιστεύω ἀπολύτως —διότι γνωρίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι καὶ σεῖς ἀποβλέπετε μὲ τὸν ἴδιον πόνον καὶ τὴν ἰδίαν στοργὴν πρὸς τὰς ἀπορωτέρας γενικώτερον τάξεις καὶ πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι χειμάζονται σήμερον οἰκονομικῶς, ἀλλὰ εἶναι ἔννοια τῆς κομματικῆς πειθαρχίας καὶ δι’ αὐτὸ βλέπετε, ὅτι ἀπευθύνομαι πέραν τῶν κομματικῶν σας δεσμῶν, εἰς τὰς συνειδήσεις καὶ τὰς καρδίας σας, διὰ νὰ ὑποστηρίξω, ἔξω κομματικῶν κριτηρίων καὶ ἐπιδιώξεων, ὅτι αὐτὸ ποὺ ἀπετόλμησεν ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀψυχολόγητον, εἶναι ἐθνικῶς ἀσύμφορον. Διότι, κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν σημερινήν, τὴν δύσκολον καμπὴν τοῦ οἰκονομικοῦ μας βίου, προστίθεται ἕνα στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ πολὺ θλιβερά, πολὺ λυπηρὰ ἀποτελέσματα. Καὶ εἰς ἀνάσχεσιν αὐτῆς τῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία δημιουργεῖται μὲ τὴν κοινὴν ἀπόφασιν τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ καὶ Δικαιοσύνης, καλοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀναθεωρήσῃ τὰς σκέψεις της καὶ τὴν ἀπόφασίν της. Νὰ σκεφθῇ τὰς σκληράς, τὰς δυσκόλους στιγμὰς τὰς ὁποίας διανύομεν καὶ νὰ πράξῃ τὸ συμφέρον της ἀποβλέπουσα εἰς τὴν προστασίαν τῶν πολλῶν, τῶν πτωχῶν καὶ τῶν ἀδυνάτων. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει τὸν λόγον.

§104Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ (Ὑπ. Δικ.). Κύριοι βουλευταί, αἱ δηλώσεις τοῦ ὁμιλοῦντος Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, αἱ συνοδεύσασαι τὴν διὰ τοῦ τύπου ἀνακοίνωσιν τῶν ὑπουργικῶν ἀποφάσεων, ὑπῆρξαν ἀπολύτως σαφεῖς ὡς πρὸς τὰς αἰτιολογίας, αἱ ὁποῖαι ὑπηγόρευσαν τὴν ἀπόφασιν ταύτην. Προεβάλομεν τὴν ἀνάγκην τὸ μὲν τῆς ἀμβλύνσεως τῆς ὀξύτητος τῶν σχέσεων δύο μεγάλων ἐν τῇ κοινωνίᾳ τάξεων, τῆς τάξεως τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ τῆς τάξεως τῶν μισθωτῶν, τὸ δὲ ἐθεωρήσαμεν τὰς ἐπιβαλλομένας αὐξήσεις ὡς μίαν ἀπόδοσιν στοιχειώδους τινὸς δικαιοσύνης πρὸς τὴν ἰδιοκτησίαν, ἀναφορικῶς πρὸς τὰ ἀναμφισβητήτως εὐτελῆ, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, μισθώματα, τῶν ὁποίων ὡς ἀντάλλαγμα ἀπολαμβάνει. Ἀλλὰ παραλλήλως ἡ Κυβέρνησις, ὑπολαβοῦσα, ὅτι ἦτο ἐπιβεβλημένον νὰ ἀπαλλάξῃ τοῦ προσθέτου βάρους τοὺς τῷ ὄντι ἐπιδεεῖς προστασίας, ἐμερίμνησεν ὥστε νὰ παραμείνῃ ἄθικτος ἡ μεγάλη καὶ συμπαθὴς τάξις τῶν μισθοσυντηρήτων, ἡ ὁποία περιλαμβάνει τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, τοὺς συνταξιούχους, τοὺς ἐργάτας, τοὺς ἀναπήρους καὶ τὰ θύματα πολέμου. (Χειροκροτήματα). Ἐπειδὴ ὅμως, ἀντιστοίχως, οἱ κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον μικροὶ ἰδιοκτῆται, εἰς οὓς ἀντεστοίχουν αὐτοὶ οἱ μισθωταί, θὰ παρέμενον ἄνευ καὶ αὐτοὶ τῆς προσηκούσης καὶ ἀναλόγου πρὸς τοὺς ὑπολοίπους αὐξήσεως, ἐδηλώθη ὅτι μελετᾶται ἡ λῆψις μέτρου, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἱκανοποίησιν κατὰ ἓν δυνατὸν ποσοστὸν, τῶν ἀντιστοίχων ἰδιοκτητῶν, χωρὶς αὐτὴ ἡ ἱκανοποίησις νὰ ἐπιπίπτῃ ἐπὶ τῶν ὤμων τῶν μισθωτῶν. Καὶ ἔχει τὴν ἐλπίδα ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἐντὸς χρονικοῦ τινος διαστήματος θὰ εὑρεθῇ εἰς θέσιν νὰ ὁλοκληρώσῃ εἰς μέτρα τήν μέριμναν ταύτην. Ἐρωτᾶται ἤδη, ἀξιότιμοι κ. βουλευταί, αἱ αἰτιολογίαι αἱ ὁποῖαι προεβλήθησαν διὰ τὴν ὑφ’ ἡμῶν ἐπιβληθεῖσαν αὔξησιν, εἶναι αἰτιολογίαι ἔχουσαι τῷ ὄντι ἀξίαν ἢ εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε παρενεβλήθησαν; Ἡ ἀνάγκη τῆς ἀμβλύνσεως τῶν σχέσεων, τῶν ὀξυτάτων, μεταξὺ αὐτῶν τῶν δύο τάξεων εἶναι ἀναμφισβήτητος. Αὐτὴ ἡ ὄξυνσις τῶν σχέσεων ἔχει φέρει δύο μεγάλας τάξεις ἀντιμετώπους πρὸς ἀλλήλας, ἑτοίμους νὰ συμπλακῶσιν ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν. Τὰ πινάκια τῶν ποινικῶν δικαστηρίων, κ. βουλευταί, τῶν μονομελῶν καὶ τῶν τριμελῶν Πλημμελειοδικείων, πλουτίζονται δι’ ἀδικημάτων, τὰ ὁποῖα, ὡς ἄμεσον ἢ ἔμμεσον ἀφορμὴν—μᾶλλον ἄμεσον καὶ συχνάκις ἄμεσον—ἔχουν αὐτὴν τὴν ἐχθρότητα μεταξὺ αὐτῶν τῶν δύο τάξεων—διότι αὐτὴ ἡ ἐπὶ ἔτη διαμάχη μετεβλήθη εἰς ἐχθρότητα πραγματικήν. Καὶ οἱ ποινικοὶ δικασταὶ ἀσχολοῦνται μὲ ἀδικήματα τραυμάτων, μὲ ἀδικήματα διαταράξεως τῆς οἰκιακῆς εἰρήνης, μὲ ἀδικήματα αὐτοδικιῶν καὶ εἴς τινα ἄλλα, ἀπότοκα εὐθέως αὐτῆς τῆς ἐχθρότητος, ἡ ὁποία ἔχει μίαν βάσιν εἰς τὴν ἀδικίαν. Αὐτή, λέγω, εἶναι ἡ πρώτη αἰτιολογία, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ἡ Κυβέρνησις, αἰτιολογία τῆς ὁποίας καὶ τὴν ὕπαρξιν, ἀλλὰ καὶ τὴν ἠθικὴν ἀξίαν οὐδεὶς εἶναι εἰς θέσιν σοβαρῶς νὰ ἀναμφισβητήσῃ. Ὑπάρχει ὅμως καὶ ἄλλη αἰτιολογία, τὴν ὁποίαν νομίζω μάλιστα καὶ ἀξίαν μείζονος προσοχῆς ἡ ἀνάγκη τῆς ἐπιτεύξεως ποίας τινὸς ἰσορροποιήσεως μεταξὺ τοῦ παρεχομένου ἀγαθοῦ καὶ τοῦ εἰς τὸ ἀγαθὸν αὐτὸ ἀντιστοιχοῦντος ἀνταλλάγματος. Τὸ ὅτι τὰ μισθώματα, τὰ καταβαλλόμενα γενικῶς, κ. βουλευταί, εἶναι τῷ ὄντι μισθώματα ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον εὐτελῆ, αὐτὸ ἀποτελεῖ γεγονὸς πασίδηλον, γεγονὸς ἐξ ἐκείνων εἰς τὰ ὁποῖα πᾶσα ἀπόδειξις ἀποβαίνει περιττή. Ποῖος δὲν γνωρίζει κ. βουλευταί, ὅτι ὑπάρχουν ἤδη μισθώματα δραχμῶν 30.000 μηνιαίως, ὅτι ὑπάρχουν μισθώματα 50.000 δραχμῶν μηνιαίως, ὅτι ὑπάρχουν μισθώματα ἰσοδυναμοῦντα πρὸς παροχὴν εἰς τὸν ἰδιοκτήτην, μιᾶς ἢ καὶ ὀλίγον περισσοτέρων ὀκάδων κρέατος;

§105Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Αὐτὰ παραμένουν.

§106Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ (Ὑπ. Δικ.). Παραμένουν, ἀλλὰ μὲ τὴν μέριμναν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ θ’ ἀκούσητε πολλὰ ἄλλα.

§107Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ....

§108Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ (Ὑπ. Δικ.). Δὲν ἐπιτρέπω καμμίαν διακοπήν, τοὐλάχιστον μέχρις ὅτου ἀλλάξω γνώμην. Ὑπάρχουν λέγω, καὶ μισθώματα, κύριοι, ἀνώτερα— ἂς ὑποθέσωμεν μισθώματα 200 ἢ 300 ἢ καὶ 400.000 δραχμῶν—διὰ τῶν ὁποίων ἀμείβονται ἄνετα οἰκήματα, ἀλλὰ τὰ ὁποῖα μισθώματα—ὅλοι παροικοῦμεν τὴν Ἱερουσαλὴμ— μόλις ἐγγίζουν τὸ ἔξοδον τῆς βενζίνης, τὴν ὁποίαν ὁ εὐτυχὴς μισθωτὴς καταναλίσκει διὰ τὰ Σαββατοκύριακά του ἐκτὸς τῶν Ἀθηνῶν μὲ τὸ ἰδιόκτητόν του αὐτοκίνητον. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§109Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. ....... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§110Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ (Ὑπ. Δικ.). Δὲν δέχομαι διακοπάς. Ἐκάνατε παραίνεσιν πρὸς τὴν Βουλὴν νὰ μὴ σᾶς διακόπτουν, διατὶ σεῖς αὐτὴν τὴν παραίνεσιν τὴν λησμονεῖτε; Αἱ συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι προσλαμβάνουν ὀξύτητα τινά, ἡ κοινοβουλευτική μου πεῖρα μὲ πείθει, ὅτι ἐλάχιστα προωθοῦνται ἀπὸ τὰς διακοπὰς καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς αἰτιολογίας καὶ μόνης δὲν δέχομαι διακοπάς. Οὕτω δέ πως, κύριοι βουλευταί, συνεπείᾳ αὐτῆς τῆς ἀναμφισβητήτου εὐτελείας τῶν μισθωμάτων, φθάνομεν εἰς ἀνισότητας αἱ ὁποῖαι μόνον οὐχὶ ἀποτελοῦν ἄρνησιν τοῦ δικαιώματος τῆς ἰδιοκτησίας, καθ’ ἃς δὲ τυχὸν περιπτώσεις, —καὶ αὗται αἱ περιπτώσεις εἶναι πολὺ περισσότεραι ἀπὸ ὅσας κοινῶς νομίζετε—τὸ ἀκίνητον ὅπερ λαμβάνει αὐτὸ τὸ εὐτελὲς ἀντάλλαγμα ἀποτελεῖ τὸ μόνον εἰσόδημα τοῦ κυρίου ὁ ὁποῖος κατόπιν μακροῦ μόχθου καὶ ἐργασίας ὑπὸ μορφὴν ἀποταμιεύσεως ἀπέκτησε τὸ ἀκίνητον, τὸ μόνον εἰσόδημα ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἐξ αὐτοῦ ἀποζοῦν καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ εἰσοδήματος ἀνατρέφουν τέκνα, εἰς αὐτὰς τοὐλάχιστον τὰς περιπτώσεις, αὐτὴ ἡ ἀνισότης θίγει τὰ ὅρια τῆς χλεύης. Κύριοι βουλευταί, ὀφείλω νὰ προσθέσω εἰς τὴν προκειμένην περίοδον τοῦ λόγου μου, ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ ἐπιτροπὴ τὴν ὁποίαν συνεκρότησεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Λεβαδείας καὶ πρώην Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, προέτεινεν ὅρια ἀνώτερα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ὁποίαν ἀνῆκεν ὁ ἀξιότιμος πρώην Ὑπουργὸς καθώρισε. Δὲν κάμνω αὐτὴν τὴν στιγμὴν κριτικήν. Ἡ Κυβέρνησις ἠκολούθει μίαν τακτικήν. Θὰ ἠμποροῦσε κανεὶς νὰ προσθέσῃ, ὅτι ἐπρόκειτο καὶ περὶ παραμονῶν ἐκλογῶν, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει τὰ ὅρια τὰ ὁποῖα ἔκρινε δίκαια καὶ ἀνάλογα ἡ ἐπιτροπὴ περίπου προσεγγίζουν τὰ ὅρια τὰ ὁποῖα ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις καθώρισεν. Δηλαδὴ ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὰς καθέκαστον περιπτώσεις ἁπάσας καὶ δι’ αὐτοὺς τοὺς μισθοσυντηρήτους τῆς πρώτης κατηγορίας τοὺς ὁποίους ἐξῄρεσεν ἡ ὑπουργικὴ ἀπόφασις, καθώρισεν ὅρια μεγαλύτερα, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἤσκει ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος καὶ πρώην Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὑπεβίβασεν εἰς τὴν στάθμην τῶν ὁρίων τῶν καταστρωθέντων ἐν τῷ ἰσχύοντι διατάγματι περὶ ἐνοικιοστασίου. Θὰ ἐπεθύμουν ἀκόμη νὰ προσθέσω ἕν ἕτερον τὸ ὁποῖον πολλοὶ ἐξ ὑμῶν γνωρίζετε, ὅτι κατὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Βαρβαρέσσου, τὰ μὲν ἐνοίκια τῶν καταστημάτων ἔπρεπε νὰ αὐξηθοῦν κατὰ φορὰς 500, τῶν δὲ οἰκιῶν κατὰ 250 ἕως 300. Ὀφείλω, κύριοι βουλευταί, νὰ συνομολογήσω, ὅτι καὶ ὡς ἐπιστήμων καὶ ὡς πολιτικὸς ἀνὴρ παραδέχομαι, ὅτι ἡ ἰδιοκτησία ἀποτελεῖ κοινωνικὴν λειτουργίαν. Ἡ ἰδιοκτησία δὲν εἶναι μόνον δικαίωμα, δημιουργεῖ καὶ ὑποχρεώσεις καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτον ἄλλοτέ ποτε ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ἐτάχθην εἰς συγκεκριμένας περιπτώσεις ἑκάστοτε, ἐὰν δὲ δὲν ἀπατῶμαι καὶ εἰς τὴν τῆς διαλυθείσης Βουλῆς Ἐπιτροπὴν τῆς Νομοθετικῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ὑπὲρ εὐρείας ἑρμηνείας τῶν συνταγματικῶν διατάξεων, τῶν καθοριζουσῶν τὰ τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῆς ἰδιοκτησίας χάριν δημοσίας ὠφελείας. Ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ σημείου τούτου, κύριοι βουλευταί, μέχρι τοῦ σημείου τῆς παντελοῦς ἀπαρνήσεως τῆς ἰδιοκτησίας τὴν ὁποίαν καὶ τὸ Σύνταγμα προστατεύει καὶ ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἀναμφισβητήτως τὴν σπονδυλικὴν στήλην τοῦ ἀστικοῦ καθεστῶτος, ἡ ἀπόστασις εἶναι μεγάλη καὶ ἔργον τοῦ συνετοῦ κυβερνήτου εἶναι πρὸς σύντμησιν τῶν ὁρίων τῆς ἀποστάσεως ταύτης νὰ μεριμνᾷ. (Χειροκροτήματα). Ἐξ ἄλλου ἀπό τινος ἀπόψεως ὑπάρχει κίνδυνος νὰ παρερμηνευθῇ καὶ αὐτὴ ἡ ἔννοια καὶ ἡ αἰτιολογικὴ βάσις τοῦ λεγομένου ἐνοικιοστασίου. Τὸ ἐνοικιοστάσιον εἶναι θεσμὸς μεταβατικός, καὶ μεταβατικὸς βεβαίως ἐντὸς εὐρέων χρονικῶν περιθωρίων, τὰ ὁποῖα ἔχει πάντοτε ὑπ’ ὄψει της οἱαδήποτε Κυβέρνησις, ἀλλὰ καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἐν συνδυασμῷ μάλιστα μὲ τὴν ὕπαρξιν ἄλλων προϋποθέσεων. Ἑπομένως τὸ ζήτημα ἄρσεως τοῦ ἐνοικιοστασίου, τὸ ὁποῖον ἀνεκινήθη εἰς τὸν τύπον, εἶναι ζήτημα καὶ μακρᾶς πνοῆς, ἀλλ’ εἶναι καὶ ζήτημα συνδρομῆς προϋποθέσεων εὐνοϊκῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπιτρέψουν τὴν ὁλοκληρωτικὴν. Κλείει ἡ παρένθεσίς μου. Τὸ ἐνοικιοστάσιον, λέγω, εἶναι ἕνας θεσμὸς μεταβατικὸς τοῦ ὁποίου ἡ ἀξία ἔγκειται ἐν τούτῳ: εἰς τὸ ὅτι ἐξασφαλίζει στέγην εἰς τοὺς ἔχοντας ἀνάγκην τοιαύτης. Δὲν δημιουργεῖ τὸ ἐνοικιοστάσιον ἕνα προνόμιον καὶ μάλιστα προνόμιον καταθλιπτικὸν ὑπὲρ τῶν λαμβανόντων τὸ ἀντάλλαγμα, ἐναντίον ἐκείνων οἱ ὁποῖοι λόγῳ τῆς κοινωνικῆς λειτουργίας τῆς ἰδιοκτησίας παρέχουν τὸ ἀντάλλαγμα αὐτό. Διότι κατ’ ἄλλον τρόπον τοῦ σκέπτεσθαι, κύριοι βουλευταί, ἀνατρέπομεν ἀφ’ ἑτέρας ἀπόψεως τὴν λογικὴν ἔννοιαν καὶ κακοποιοῦμεν τὴν ἔννοιαν τῆς κοινωνικῆς δικαιοσύνης, διότι καταντᾷ νὰ παραδεχώμεθα προνόμιον εὐπόρων ἢ ἡμιευπόρων τάξεων ἀπέναντι τάξεων ἀπόρων ἢ ἡμιαπόρων, ἐξαιρέσει τῆς μεγάλης ἰδιοκτησίας τὴν ὁποίαν ἐμνημόνευσεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Λεβαδείας, προσθέσας συγχρόνως ὁ ἴδιος ἐπιχείρημα ἀποκροῦσαν καὶ ἐξατμίσαν τὴν ἐντύπωσιν, τὴν ὁποίαν ἠθέλησε νὰ δημιουργήσῃ, ἀποδεχθεὶς ὅτι ἡ μεγάλη ἰδιοκτησία ἀνταποκρίνεται εἰς πλουσίους μισθωτάς. Κύριοι βουλευταί, ὁμιλοῦμεν περὶ σχετικῆς δικαιοσύνης πάντοτε, ὄχι μόνον διότι φιλοσοφικῶς εἰπεῖν ἡ ἔννοια τῆς ἀπολύτου δικαιοσύνης εἰς τὸν κόσμον τῶν ἀνθρωπίνων πλασμάτων εἶναι ἔννοια χιμαιρική, ἀλλὰ καὶ διότι εἰς τὰς συγκεκριμένας αὐτὰς περιστάσεις κατὰ τὰς ὁποίας αἱ περιπτώσεις τοποθετοῦνται ὑπὸ τοῦ νομοθετοῦντος εἰς κατηγορίας εὐρείας, ἐντὸς τῶν ὁποίων κατηγοριῶν κατ’ ἀνάγκην συμμίγνυται ἄθροισμα μέγα περιπτώσεων ἀτομικῶν ἐχουσῶν μία ἑκάστη ἰδίαν φυσιογνωμίαν, κατ’ ἀνάγκην δὲν εἶναι δυνατὴ παρὰ ἐν πολλοῖς ἀπόδοσις σχετικῆς τινὸς δικαιοσύνης. Ὅπως ἕνα ἔγκριτον φύλλον τῆς Πρωτευούσης ἔγραφε πρὸ ἡμερῶν εὐστόχως, μόνον ἐὰν ἀνετίθετο εἰς τὸν βιβλικὸν Σολομῶντα ἡ ἐξεύρεσις τοῦ ἑκάστοτε δικαίου μέτρου θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προσεγγίσωμεν πρὸς τὴν ἔννοιαν τῆς ἀπολύτου δικαιοσύνης. Εἶναι ὡς νὰ ζητῶμεν νὰ διέλθωμεν τὰς συμπληγάδας καὶ νὰ παραμείνῃ ἄθικτος ἡ πρύμνη τῆς Ἀργοῦς. Ἔργον, λέγω, δυσχερέστατον. Προσεγγίζομεν πρὸς τὴν σχετικὴν δικαιοσύνην. Ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἀπόλυτον πρέπει νὰ ἀποφύγωμεν νὰ προσεγγίσωμεν πρὸς τὴν σχετικήν, ὅπως τοὐλάχιστον ἡμεῖς τὴν ἀντιλαμβανόμεθα ἐν σχέσει πρὸς τὰ δικαιώματα τὰ ὁποῖα ἔχουσιν οἱ μέν, τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας ἔχουσιν οἱ δέ, τὰς κατὰ τεκμήριον οἰκονομικὰς δυνατότητας τῶν μὲν καὶ τῶν δέ, δυναμένας ἄλλωστε νὰ ἐλεγχθῶσιν ὑπὸ ἁρμοδίων ὀργάνων, ὡς παρακατιὼν εἰς τὸ θέμα τοῦτο θέλω εἰσέλθει. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ὅμως πλὴν ἐκείνων τῶν δύο αἰτιολογιῶν τὰς ὁποίας προβάλλει ὁ ὁμιλῶν εἰς τὴν αἰτιολογικήν του ἔκθεσιν καὶ τὰς ὁποίας ἀνέλυσα μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς νὰ προσθέσω καὶ τρίτην τινὰ τὴν ὁποίαν θέτω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, προβλέπουσαν δὲ τὸ θέμα ἀπὸ γενικωτέρας τινὸς σκοπιᾶς τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας. Δι’ αὐτῶν τῶν παρεχομένων αὐξήσεων, ἔπειτα ἀπὸ μίαν 15ετίαν ταλαιπωριῶν, παρέχεται ἐνθάρρυνσίς τις εἰς τὴν ἰδιοκτησίαν, ἡ ὁποία θὰ παύσῃ νὰ θεωρῆται νεκρὸν κεφάλαιον. Θὰ γεννηθῇ ἡ ἐπιθυμία καὶ τὸ ἐνδιαφέρον πρὸς οἰκονομικὴν ἐπένδυσιν καὶ θὰ τονωθῇ ἡ οἰκοδομικὴ ἐν γένει συναλλαγή. Νομίζω καὶ τοποθετῶ ὑπὸ τὴν κρίσιν σας, ὅτι θὰ εἶναι ἡ ὠφέλεια αὕτη οὐχὶ τῆς τυχούσης σημασίας διὰ τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν ἐν γένει. Τούτων ἕνεκα, κύριοι βουλευταί, τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ ὁποῖον ὀξέως ἐπέκρινεν ὁ ἀξιότιμος φίλος βουλευτὴς ἐκ Λεβαδείας, εἶναι μέτρον καὶ δίκαιον καὶ πολλαπλῶς ἐνδεδειγμένον. Ἀλλ’ ἐνῷ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς σχετικῆς του δικαιοσύνης, εἶναι ἀπρόσβλητον, ἀπὸ ἄλλης πλευρᾶς, ἐπεκρίθη, ἐφ’ ὅσον κυρίως ἐλέχθη καὶ ἀπὸ τῶν στηλῶν τοῦ τύπου διὰ δηλώσεων τῶν ἀξιοτίμων Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων καὶ ὑπὸ τοῦ ἄρτι κατελθόντος τοῦ βήματος ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Λεβαδείας, ὡς ἀψυχολόγητον καὶ ἀσύμφορον ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἐποχῆς εἰς τήν ὁποίαν τίθεται εἰς ἐφαρμογήν. Προεχόντως, θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐρωτήσω. Ἆραγε εἰς ἄλλας ἐποχὰς οἰκονομικῆς ἀνθήσεως συνέπεσε ποτὲ νὰ ἐνθυμῆσθε, κύριοι, ἐπιβολὴν αὐξήσεων ἄνευ διαμαρτυριῶν; Σᾶς ἐρωτῶ.

§111ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§112Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ (Ὑπ. Δικ.). Οὔτε καὶ ἐγὼ ἐνθυμοῦμαι. Πάντοτε ἐθεωρήθη ἀπὸ τοὺς πολίτας ἐπὶ τῶν ὁποίων αἱ αὐξήσεις ἐπιπίπτουν, ὁ χρόνος τῆς ἐπιπτώσεως ἀσύμφορος καὶ ἡ ἐποχὴ ἀκατάλληλος καὶ ἡ αὔξησις βαρεῖα. Διὰ ποῖον λόγον, κύριοι βουλευταί; Διὰ λόγον ἀπολύτως, ἂς εἴπωμεν οὕτω, ψυχολογικόν. Ὑπάρχει ἡ τάσις εἰς ἐκείνους κατὰ τῶν ὁποίων ἐπιπίπτουν τὰ βάρη, νὰ ἀπωθοῦν τὸ νέον βάρος δι’ οἱασδήποτε ὁδοῦ. Εἶναι νόμος ἀνθρώπινος νὰ θέλγεται ἡ ἀνθρωπίνη φύσις ἀπὸ τὴν διατήρησιν μιᾶς εὐχαρίστου καταστάσεως, παρὰ ἀπὸ τὴν μεταπήδησιν εἰς μίαν δυσάρεστον τοιαύτην. Ἔτσι ἐξηγεῖται ἀπὸ ἕνα ψυχολόγον ἑρμηνευτὴν αὐτὸ τὸ φαινόμενον, τοῦ νὰ ὑψοῦνται διαμαρτυρίαι καὶ εἰς τὰς ἐποχὰς τῆς οἰκονομικῆς εὐεξίας, ἀλλὰ τότε αἱ διαμαρτυρίαι στεροῦνται τοὐλάχιστον τοῦ ἀπαραιτήτου ἠθικοῦ ἐρείσματος. Δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν δὲν ὑπάρχουν καὶ ἄνθρωποι στερούμενοι. Θὰ τὸ ἐξετάσωμεν καὶ αὐτό. Ἀλλ’ ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἐποχιακὴν τοποθέτησιν τῶν αὐξήσεων, πλὴν αὐτοῦ τοῦ ἐπιχειρήματος, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξα, θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐρωτήσω· ἤδη εἰσερχόμεθα εἰς νέαν ἐποχιακὴν περίοδον. Μία ἐπιβάρυνσις πότε εἶναι προτιμότερον νὰ ἐπιβληθῇ, ἀρχομένης τῆς νέας περιόδου ἢ μετὰ τὴν λῆξιν της, ὁπότε θὰ εἰσέλθωμεν εἰς νέαν καὶ ἐνδεχομένως ἄγονον περίοδον; Εἶναι ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἐκτιμήσατε κατὰ τὸ μέτρον τῆς προσηκούσης αὐτοῦ ἀξίας. Ἀλλὰ πέραν τούτου, κ. συνάδελφοι, νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διανοηθῇ νὰ ἀφήσῃ τῷ ὄντι ἄνευ προστασίας ὡρισμένας κατηγορίας καὶ τοῦτο ὄχι διότι τὸ ἰσχυρίζονται, ὅτι δηλαδὴ εὑρίσκονται εἰς δυσχερῆ κατάστασιν, ἀλλὰ διότι ἀναγνωρίζει ὅτι λόγῳ ἐξαντλήσεως ἐνδέχεται νὰ εὑρίσκωνται εἰς μίαν ἀδυναμίαν καταβολῆς. Πῶς τοῦτο ἔχουσα ὑπ’ ὄψει της ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἐμερίμνα περὶ αὐτῶν; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ παραγνωρισθῇ ἡ σπουδαιότης καὶ ἡ ἠθικὴ ἀξία τῆς ἀσφαλιστικῆς δικλῖδος, ἡ ὁποία ἔγκειται εἰς τὴν ὑπὸ τοῦ δικαστηρίου ἀναγνώρισιν, τοῦ ἂν ἔχουν ἢ ὄχι τὴν οἰκονομικὴν δυνατότητα τοῦ νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὸ μίσθωμα; Πῶς εἶναι δυνατόν, καὶ εἶναι καὶ ἀπορίας ἄξιον, ὅτι ἡ προσφυγὴ εἰς τὴν δικαιοσύνην δὲν εἶναι θετικὴ ἱκανοποίησις παντὸς τυχὸν ἀδικουμένου; Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, κύριοι, ἐὰν ἦτο δυνατόν, ἔτσι ἰδεατῶς εἰπεῖν, νὰ ὑπάρξῃ ἕνα ἐνοικιοστάσιον μὲ τόσας διατάξεις ὅσαι αἱ καθ’ ἕκαστον περιπτώσεις, ἢ μᾶλλον, καμμία διάταξις, καὶ αἱ καθ’ ἕκαστον περιπτώσεις νὰ τίθενται ἑκάστη ὑπὸ τὸν ἔλεγχον ὀρθῶς κρίνοντος δικαστοῦ, καὶ κατὰ τὴν κρίσιν δικαίου ἀνδρός. Ὁ δικαστής, ἐξετάζων τὰς οἰκονομικὰς δυνατότητας τοῦ μὲν καὶ τὰς οἰκονομικὰς δυνατότητας τοῦ δέ, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εὕρῃ τὸ δίκαιον μέτρον. Αὐτὸ εἶναι ἀσύλληπτον καὶ μόνον ὡς σχῆμα εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτεθῇ. Ἀλλ’ ἡ ἔκθεσις τοῦ σχήματος αὐτοῦ, ταύτην ἔχει τὴν ἀξίαν εἰς τὸ συγκεκριμένον θέμα: Ὅτι ὅπου ὑπάρχει εὐχέρεια προσφυγῆς εἰς τὴν Δικαιοσύνην μας, εἰς μίαν ἀπὸ τὰς καλυτέρας τοῦ κόσμου, ὑπάρχει ἐξασφάλισις τοῦ πολίτου. Πᾶσα μὴ παραδοχὴ αὐτοῦ τοῦ εἴδους τῆς δυνατότητος, εἶναι ἄρνησις τῶν παραδεδεγμένων καὶ τῶν ὀφειλομένων εἰς αὐτήν. Καὶ αὐτοὶ οἱ ἀξιότιμοι ἐκπρόσωποι τοῦ Συντονιστικοῦ Συμβουλίου τῶν ἐμπόρων, τῶν βιοτεχνῶν καὶ τῶν ἐπαγγελματιῶν, οἱ ὁποῖοι μὲ ἐπεσκέφθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης καὶ εἶχον τὴν εὐχαρίστησιν, ἀφοῦ παρέσχον εἰς αὐτοὺς συνέντευξιν μόλις ἕν τέταρτον μετὰ τὴν τηλεφωνικήν των αἴτησιν, νὰ παραμείνω μετ’ αὐτῶν ἐπὶ δίωρον καὶ νὰ συζητήσω τὸ θέμα, εἶμαι τῆς γνώμης ὅτι ὑπῆρξαν ἀδύνατοι εἰς τὴν ἐπιχειρηματολογίαν των ὅταν τοὺς προέβαλεν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης αὐτὴν τὴν ἐνώπιον τῶν Δικαστηρίων δικαίωσιν. Καὶ αἱ ἐπιφυλάξεις των ἦσαν ὡς πρὸς τὸ συγκεκριμένον θέμα, ἐντελῶς δευτερευούσης φύσεως. «Ἆρά γε,—εἶπον,—οἱ κύριοι Πρόεδροι τῶν Πρωτοδικῶν, μὲ τὴν προχειρότητα τῆς κρίσεως καὶ μὲ τὴν ἔλλειψιν τοῦ κύκλου τῶν ἀπαιτουμένων στοιχείων, θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ κρίνουν κατὰ ἕνα τρόπον ἀνταποκρινόμενον πρὸς τὴν πραγματικὴν κατάστασιν;». Ποιάν τινα ἀξίαν, ἐπειδὴ εἶμαι ἀπολύτως ἀντικειμενικός, ποιάν τινα μόνον, ἴσως, νὰ ἔχουν αὐταὶ αἱ ἐπιφυλάξεις. Καί, δεύτερον: «Θὰ ληφθῇ πρόνοια ὥστε αὐταὶ αἱ αἰτήσεις νὰ ἐκδικάζωνται μετὰ τῆς ταχύτητος, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται λόγῳ τῆς φύσεώς των;». Ἀπήντησα εἰς τοὺς ἀξιοτίμους ἀντιπροσώπους τῶν τάξεων τῶν προσελθουσῶν, ὅτι καὶ περὶ ἀμφοτέρων εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ ἡ ἀνθρωπίνως—ὑπογραμμίζω τὸ ἐπίρρημα—δυνατὴ πρόνοια. Καὶ ἐκάλεσα τοὺς κ. κ. Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν, τοὺς Προϊσταμένους τῶν Πρωτοδικείων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς καὶ τοὺς Προϊσταμένους τῶν Τμημάτων καὶ τοὺς εἶπον: «Κύριοι, ἡ Κυβέρνησις, ἐπιβάλλουσα τὸ μέτρον αὐτὸ διὰ λόγους ἰσότητος καὶ δικαιοσύνης, βεβαίως δὲν θέλει νὰ πλήξῃ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι, ὄχι ἁπλῶς τὸ ἰσχυρίζονται, ἀλλ’ ἐξ ἀντικειμενικῆς ἀδυναμίας, εὑρίσκονται εἰς δυσχέρειαν νὰ πληρώσωσι τὸ ηὐξημένον. Θὰ κάμετε τὸ καθῆκόν σας μὲ ἀπόλυτον ἀντικειμενικότητα, ἡ ὁποία χαρακτηρίζει πάντοτε τὰς ἀποφάσεις σας ὡς Ἑλλήνων δικαστῶν, ἀλλὰ καὶ μὲ τὸ πνεῦμα πάσης κατανοήσεως, μὲ τὸν ἀντικειμενικὸν σκοπὸν νὰ μὴ δικαιωθῇ ὁ εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχε κακῶς προσφεύγων, ἀλλὰ νὰ δικαιωθῇ ὁ προσφεύγων ἐν ᾗ περιπτώσει πραγματικῶς κατὰ τὴν δικαστικὴν ὑμῶν συνείδησιν, εἶναι ἄξιος προστασίας. Καὶ δεύτερον, παρακαλεῖσθε νὰ ὁρίσητε εἰδικὰς δικασίμους, εἰς τὰς ὁποίας, διὰ λόγους ὁμοιομόρφου κρίσεως καὶ ταχείας ἐκδικάσεως, νὰ εἰσάγωνται ἀποκλειστικῶς αὐτοῦ τοῦ εἴδους αἱ αἰτήσεις. Ἐρωτᾷ ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Λεβαδείας: Διὰ ποῖον λόγον μεταθέτετε τὸ βάρος τῆς ἀποδείξεως. Σᾶς ἀπαντῶ ἁπλῶς: Ἡμεῖς ἔχομεν τὴν γνώμην, ὅτι τὰ μισθώματα εἶναι ἀρκετὰ χαμηλὰ ὥστε, παρὰ τὴν πραγματικῶς ὑφισταμένην κρίσιν νὰ δύνανται νὰ καταβάλλουν τὴν αὔξησιν. Ἐὰν ὅμως ὑπάρχῃ καὶ ἀσφαλῶς, θὰ ὑπάρχῃ—δὲν τὸ ἀποκλείομεν—καὶ ποσοστόν τι βαρυνομένων, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατόν, συμφώνως πρὸς τὰς οἰκονομικὰς αὐτῶν δυνατότητας, νὰ καταβάλωσι τὸ ἐπὶ πλέον, τότε ὑπάρχει ἡ ἀσφαλεστέρα δικλίς, ἡ διέξοδος πρὸς τὴν δικαιοσύνην, ἡ ὁποία καὶ κατανόησιν ἀρκοῦσαν θὰ ἔχῃ ἐπὶ τῶν περιπτώσεων τούτων, καὶ πᾶσαν ἀνθρωπίνως δυνατὴν ταχύτητα εἰς τὴν ἐκδίκασιν θὰ ἐπιδείξῃ. Κύριοι βουλευταί, τούτων οὑτωσὶ τεθέντων, καθίσταται βέβαιον διὰ κάθε καλῆς πίστεως ἀκροατήν, τὸν ὁποῖον δὲν φέρει μόνον εἰς ἀντίθεσιν ἡ ἐπιθυμία τῆς ἐπικρίσεως τῆς Κυβερνήσεως, καθίσταται βέβαιον ὅτι τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἐπεβλήθη, εἶναι, μέτρον πρὸς πολλοὺς σκοποὺς ἀγαθοὺς ἄγον. Εἶναι μέτρον ποιεῖς τινος δικαιοσύνης καὶ ἰσορροπήσεως καὶ εἶναι ἐν πάσῃ περιπτώσει, μέτρον, ὑπὸ τὸ βάρος τοῦ ὁποίου οὐδεὶς ἀδύνατος δύναται νὰ κύψῃ, διότι ὑπάρχει ἀπέναντί του προστασία. Ἡ ἀνεξάρτητος δικαστικὴ ἐξουσία. (Χειροκροτήματα). Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, πρέπει συγχρόνως νὰ κατανοηθῇ καὶ νὰ κατανοηθῇ ὑπὸ πάντων, ὅτι διανύομεν περίοδον θυσιῶν. Αἱ θυσίαι πρέπει νὰ εἶναι ἴσαι ἀπὸ ὅλους, ἀπὸ ὅλας τὰς τάξεις, ἀπὸ ὅλους τοὺς πολίτας ἤ, τοὐλάχιστον, κατὰ τὸ δυνατὸν ἴσαι. Καὶ εἰς τὸ συγκεκριμένον θέμα, θυσίαι καὶ ἀπὸ μέρους τῶν ἰδιοκτητῶν, θυσίαι καὶ ἀπὸ μέρους τῶν μισθωτῶν καὶ τῶν μισθωτῶν τῶν οἰκιῶν καὶ τῶν μισθωτῶν τῶν καταστημάτων, θυσίαι προσεγγίζουσαι κατὰ τὸ δυνατὸν τὸ δίκαιον καὶ τὸ ἴσον. Ἰσορρόπησις θυσιῶν. Ἐσυνηθίσαμεν—ὡρισμέναι τάξεις—εἰς μίαν ἄνετον καὶ εὐχάριστον ζωήν. Καιρὸς εἶναι νὰ ἀτενίσωμεν τὴν πραγματικότητα, νὰ ἀντιληφθῶμεν ὅτι εἶναι σκόπιμον νὰ ὑποστῶμεν στερήσεις τοῦ παρόντος διὰ τὴν ἀνατολὴν καλυτέρου μέλλοντος. Ἐὰν ἡ Μεγάλη Βρεταννία παρῆλθε τὴν κρίσιν, αὐτὸ ὀφείλεται πρωτίστως εἰς τὸ πνεῦμα τῆς θυσίας, τὸ ὁποῖον ἐπεκράτησεν εἰς τὴν μεγάλην ἐκείνην Χώραν. (Χειροκροτήματα). Ὁ ἡγέτης τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ Στρατάρχης καὶ ἤδη Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, (ζωηρὰ χειροκροτήματα), δὲν ὑπεσχέθη εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν οὔτε παραδείσους, οὔτε θαύματα. Ἀπεναντίας προανήγγειλε δυσκόλους ἡμέρας καὶ ἐζήτησε σκληρὰν ἐργασίαν καὶ θυσίας καὶ οὕτω πως πρὸς τὸν λαὸν προεκλογικῶς ἀποστρεφόμενος ἐτιμήθη διὰ τῆς πανηγυρικῆς αὐτοῦ ἐπιδοκιμασίας. (Χειροκροτήματα). Καὶ διὰ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ πνεῦμα τῆς θυσίας, περὶ τοῦ ὁποίου εὐθὺς πρὸ ὀλίγου ἐγένετο λόγος, διαδηλοῦμεν ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτον, ὁσάκις γίνεται λόγος περὶ θυσιῶν ὑπὲρ τοῦ κοινοῦ συνόλου νὰ χειροκροτῶμεν, ὅταν δὲ πρόκειται ἐπὶ τῶν ἰδικῶν μας ὤμων νὰ πέσῃ τὸ μερίδιον τῶν θυσιῶν, νὰ μεταβάλλωμεν τὰ χειροκροτήματα εἰς διαμαρτυρίας. (Χειροκροτήματα). Ἐπηγγέλθημεν ἀπέναντι ὅλων τῶν τάξεων καὶ τῶν πολιτῶν, ἐφ’ ὅλων τῶν τομέων τῆς Κυβερνητικῆς δραστηριότητος, ἐπηγγέλθημεν, λέγω, ἴσην μεταχείρισιν καὶ δικαιοσύνην. Εἴμεθα καὶ παραμένομεν εἰλικρινεῖς καὶ ἡ πολιτική μας γραμμὴ διατηρεῖται ἀμετακίνητος. (Χειροκροτήματα). Δὲν μνησικακοῦμεν κατὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι ἐνόμισεν ὅτι ἠδύνατο νὰ ἐπιχειρήσῃ μίαν εὔκολον ἐξόρμησιν ὑπὲρ τῆς δῆθεν προστασίας, τῶν δῆθεν ἀδικουμένων. Ἀπεναντίας ὀφείλομεν εἰς αὐτὴν χάριτας διότι μᾶς παρέσχε τὴν εὐκαιρίαν τῆς διαφωτίσεως τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ τῆς διασαλπίσεως ὡρισμένων ἀληθειῶν. Θὰ περάσωμεν ἀπὸ τὴν κρίσιν καὶ πέραν αὐτῆς θὰ ὑπάρξῃ ἡ ἀνάρρωσις. Καὶ ἂν συναντήσωμεν τὴν τρικυμίαν, θὰ κάμψωμεν ἀποφασιστικῶς τὸν Μαλέαν, κύριοι βουλευταί, καὶ θὰ νικήσωμεν. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§114Α. ΠΑΠΑΓΟΣ (Πρ. Κυβερν.). Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὴν λῆψιν τῶν ἑκάστοτε ἀποφάσεών της ἐπὶ οἱουδήποτε θέματος, ὄχι μόνον ἐπὶ τοῦ θέματος τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ σήμερον τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἐκτιμᾷ τὸ θέμα τοῦτο ἀπὸ πάσης πλευρᾶς καὶ τὰ συμπεράσματά της τὰ τοποθετεῖ ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῆς γενικῆς πολιτικῆς της. Ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας εἶναι φυσικὸν νὰ ὑπάρχουν οἱ δικαίως ἢ ἀδίκως παραπονούμενοι. Τοῦτο γνωρίζει ἡ Κυβέρνησις καὶ τοῦτο κατανοοῦσα δὲν αἰφνιδιάσθη ἀπὸ τὰς διαμαρτυρίας οὔτε ἐπτοήθη ἀπὸ ὡρισμένας ἀπειλάς. Ἐγὼ ὁ ἴδιος ἐδήλωσα εἰς τοὺς ἐκπροσώπους τῶν ἐνδιαφερομένων καὶ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐπαναλάβω τὴν δήλωσιν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ὅτι ἡ Κυβέρνησις κατ’ οὐδένα λόγον προτίθεται νὰ μεταβάλῃ γνώμην. Δηλῶ ἐπίσης ὅτι ἐν τῷ ἀμέσως προσεχῆ μέλλοντι θὰ λύσω ἱκανοποιητικῶς καὶ τὸ δίκαιον αἴτημα τῆς μεγάλης ἐκείνης μάζης, τοῦ μεγάλου ἐκείνου ὄγκου τῶν μικροϊδιοκτητῶν χωρὶς ὅμως νὰ ἐπιβαρυνθοῦν καὶ οἱ μικροενοικιασταὶ διὰ τοὺς ὁποίους τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως θὰ παραμείνῃ πάντοτε δι’ αὐτοὺς ἀμέριστον καὶ στοργικόν. Θέλω νὰ κάμω ἐπίσης τὴν δήλωσιν ὅτι δι’ ἄλλων μέτρων προσδοκᾷ ἡ Κυβέρνησις τὴν ἀνακούφισιν τῶν ἐμπόρων καὶ ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν οἱ ὁποῖοι παραπονοῦνται σήμερον. Τώρα ποία θὰ εἶναι ἡ σειρὰ λήψεως τῶν μέτρων αὐτῶν, ποία ἡ ἐκτίμησις τῶν διαδοχικῶν ἀναγκῶν, αὐτὸ ἀνάγεται εἰς τὴν εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῆς γενικῆς πολιτικῆς της. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ σήμερον τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν αὐτὸ εἶναι ἕνα μέτρον ὀρθὸν καὶ δίκαιον καὶ ἐλπίζω ὅτι οἱ ἐνδιαφερόμενοι θὰ ἐπιδείξουν τὴν δέουσαν κατανόησιν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ τονίσω ἐπισήμως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εἶναι ὅτι πρέπει νὰ κατανοήσουν ὅλοι, πρέπει νὰ κατανοήσῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, πρέπει νὰ κατανοήσουν ὅλαι αἱ τάξεις ὅτι ἅπαντες πρέπει νὰ ἐνδιαφερώμεθα διὰ τὸ γενικὸν καλὸν τοῦ τόπου καὶ διὰ τὸ γενικὸν αὐτὸ καλὸν πρέπει ἅπαντες νὰ εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ ὑποστῶμεν θυσίας. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος κ. Γ. Παπανδρέου ἔχει τὸν λόγον.

§116Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Λεβαδείας ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος ἐξέφρασε τὴν ἐπιθυμίαν νὰ ἐκτεθοῦν αἱ ἀπόψεις, πέραν κομματικῶν τοποθετήσεων. Ἀνταποκρίνομαι εὐχαρίστως εἰς τὴν ἐπιθυμίαν του. Εὑρίσκομαι ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἀπηλλαγμένος κομματικῶν δεσμεύσεων καὶ φιλοδοξῶ νὰ εἶμαι μία ἀνεξάρτητος ἐθνικὴ φωνὴ τῆς Βουλῆς. Αὐτὴν τὴν ἀποστολὴν ἔχω ἀπόφασιν νὰ ἐπιτελέσω. Ἠκούσαμεν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἐδοκιμάσαμεν μεγάλην εὐχαρίστησιν ἀπὸ τὴν γνώριμον εὐγλωτίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Ἀλλὰ ἐπείσθην ἀπόψε ὅτι τὸ τάλαντόν του ἀφορᾷ μόνον τοὺς ποινικοὺς ἐνόχους. Ἐκείνους ἠμπορεῖ νὰ τοὺς ἀθωώσῃ. Ἀλλὰ δὲν ἀπέδειξεν ὅτι δύναται ἐπίσης νὰ ἀθωώσῃ καὶ πολιτικὰ ἀδικήματα. (Χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, εἶναι ὄντως μέγα τὸ θέμα τοῦ ἐνοικιοστασίου καὶ ἐπιβάλλεται νὰ ἐξετασθῇ πέραν κομματικῶν ἀπόψεων. Εἶναι μέγα θέμα τῆς οἰκονομικῆς καὶ τῆς κοινωνικῆς μας ζωῆς καὶ ἔχει προκαλέσει ἀληθινὸν πόλεμον μεταξὺ δύο κοινωνικῶν τάξεων. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν ὅτι τὰ δύο ἀντίπαλα στρατόπεδα ἐπέρασαν ἀπὸ δύο διαδοχικὰ στάδια. Κατὰ τὸ πρῶτον στάδιον τὰ θύματα ἦσαν οἱ ἰδιοκτῆται, ὁλοκληρωτικὰ θύματα. Διότι ὅταν τὸ πρῶτον ἐνοικιοστάσιον ὁρίζει ὅτι τὸ ἐνοίκιον τῶν οἰκιῶν εἶναι τὸ 25πλάσιον καὶ τὸ ἐνοικιοστάσιον τῶν καταστημάτων εἶναι τὸ 50πλάσιον, προφανῶς ἡ ἀκίνητος ἰδιοκτησία ἐσφαγιάζετο. Εἶναι βέβαιον, ἐπίσης, ὅτι κατέρρεεν ἕνα ἐθνικὸν κεφάλαιον, ὅπως εἶναι ἡ ἀκίνητος ἰδιοκτησία, ἐπειδὴ τὰ καταβαλλόμενα μισθώματα δὲν ἤρκουν οὔτε διὰ τὰς ἐπισκευάς. Ἐπίσης διεταράσσετο ὁ οἰκονομικὸς βίος τῆς χώρας, διότι εἶχον τεθῆ οὐσιαστικῶς ἐκτὸς συναλλαγῆς τὰ ἀκίνητα. Ἦτο προφανὴς διὰ τοῦτο ἡ ἀνάγκη ὅπως ἐπέλθῃ βαθμιαίως βελτίωσις τῶν ἐνοικίων. Ἐπεχειρήθη τὸ πρῶτον ἡ βελτίωσις κατὰ τὸ 1950. Ἔγινε διπλασιασμός. Τὸ ἐνοίκιον τῶν οἰκιῶν ἔφθασε τὸ 50πλάσιον, καὶ τὸ ἐνοίκιον τῶν καταστημάτων τὸ 100πλάσιον. Ἀλλὰ εὑρίσκετο ἀκόμη πολὺ μακρὰν ἀπὸ τὸν τιμάριθμον. Κατετέθη τότε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἕνα σχέδιον νόμου τὸ ὁποῖον παρεῖχεν εἰς τὴν τότε Κυβέρνησιν τὴν ἐξουσιοδότησιν πρὸς ρύθμισιν τοῦ ζητήματος. Ἀλλὰ δυστυχῶς ὅπως συνέβαινε τότε μὲ τὰς συνήθεις Κυβερνητικὰς μεταβολάς, δὲν ὑπῆρχεν ὁ χρόνος. Δὲν ἐψηφίσθη ἐκεῖνο τὸ νομοσχέδιον. Καὶ ἐφθάσαμεν τοιουτοτρόπως εἰς τὸ 1952, εἰς τὰς ἡμέρας τοῦ κ. βουλευτοῦ Λεβαδείας. Τότε ἐλήφθη, ἐπίσης, πρόχειρον μέτρον, ὅπως πρόχειρον ἦτο καὶ τὸ προγενέστερον. Τὸ 50πλάσιον ἔγινε 100πλάσιον διὰ τὰς οἰκίας καί τὸ 100πλάσιον διὰ τὰ καταστήματα ἔγινε 200πλάσιον. Ἔκτοτε παρῆλθον 6 μῆνες καὶ ἔχομεν σήμερον τὸ νέον ἐνοικιοστάσιον. Ποία εἶναι ἡ βάσις τοῦ νέου ἐνοικιοστασίου; Ὅτι ἐντὸς 6 μηνῶν τὰ μισθώματα τῶν οἰκιῶν αὐξάνονται εἰς τὸ 200πλάσιον καὶ τῶν καταστημάτων εἰς τὸ 300πλάσιον. Ἰδού, κ. Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, ἡ ἀπάντησις. Εἶπε, μὲ τὴν εὐγενῆ ἀθωότητα ἡ ὁποία χαρακτηρίζει τὸν φίλον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι πάντοτε εἴχομεν διαμαρτυρίας, ὅτι αἱ διαμαρτυρίαι ἀποτελοῦν πάγιον φαινόμενον εἰς πᾶσαν περίπτωσιν αὐξήσεως τῶν ἐνοικίων. Ἀλλ’ ὑπάρχει μία διαφορά, φίλε Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης. Ὅταν εἶναι ἀσήμαντος ἡ αὔξησις, γνωρίζομεν, ὅτι εἶναι συμβατικὴ ἡ διαμαρτυρία. Ἀλλὰ ὅταν εἶναι βαρυτάτη ἡ αὔξησις, ὅπως συμβαίνει σήμερον, ὀφείλομεν νὰ ἐννοῶμεν, ὅτι εἶναι εἰλικρινεῖς καὶ βάσιμοι αἱ διαμαρτυρίαι. Κύριοι βουλευταί, τὸ ἐνοικιοστάσιον δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀντιμετωπίζεται μὲ πρόχειρον καὶ ἐμπειρικὸν τρόπον. Θὰ πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ μὲ ὀργανικὸν τρόπον. Θὰ πρέπει κατὰ τὴν γνώμην μου, καὶ εἶναι πλέον καιρὸς διότι ἔχουν παρέλθει ἐννέα ἔτη ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἀπελευθερώσεως, θὰ πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ μὲ προοπτικὴν ἄρσεως εἰς μίαν κλιμάκωσιν ἐτῶν. Μόνον τοιαύτη πολιτικὴ ἠμπορεῖ νὰ ἐμπνεύσῃ ἀμέσως τὴν ἐμπιστοσύνην εἰς τὰς συναλλαγὰς καὶ νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν πίστιν τῆς ἀκινήτου περιουσίας. Αὐτὸ ὀνομάζω ὀργανικὴν λύσιν τοῦ ζητήματος. Θὰ εἶναι δυνατόν νὰ ὁρισθῇ, ὅτι τεσσάρων ἢ πέντε ἐτῶν θὰ εἶναι διαδοχικαί, κατὰ 6μηνον ἢ κατ’ ἔτος, αἱ αὐξήσεις, εἰς τρόπον ὥστε εἰς ἕνα ὡρισμένον χρόνον νὰ συναντήσωμεν τὸν τιμάριθμον. Τοῦτο συνέβη καὶ εἰς πολλὰς εὐρωπαϊκὰς χώρας. Κατὰ τὴν γνώμην μου, ἑπομένως, μία πολιτική, ἀξία τοῦ ὀνόματός της ἐπιβάλλεται νὰ δημιουργήσῃ μίαν ὀργανικὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ ἐνοικιοστασίου, μὲ προοπτικὴν τελικῆς ἄρσεως καὶ παράλληλον λῆψιν καὶ ἄλλων μέτρων. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἔχω διὰ τὴν σημερινὴν ἀπόφασιν. Ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι πρόχειρος, ἀνόργανος, ἐμπειρική, ὄχι ὀργανικὴ λύσις τοῦ ζητήματος. Τίθεται ὅμως τώρα τὸ δεύτερον ἐρώτημα. Ἐὰν ἐπρόκειτο, νὰ χαραχθῇ αὐτὴ ἡ παγία λύσις τοῦ προβλήματος τοῦ ἐνοικιοστασίου, ποῖος χρόνος θὰ ἔπρεπε νὰ ὁρισθῇ ὡς ἀφετηρία; Κύριοι βουλευταί, δύο προϋποθέσεις εἶναι προφανῶς ἀπαραίτητοι: Πρῶτον θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ μία λογικὴ ἀπόστασις χρόνου ἀπὸ τὴν προηγουμένην αὔξησιν. Ὅταν ἔχωμεν πρὶν ἀπὸ 6 μῆνας διπλασιασμόν, εὔλογον εἶναι νὰ ἀναμείνωμεν ὀλίγην πάροδον χρόνου, ὥστε νὰ συντελεσθῇ ἡ προσαρμογὴ εἰς τὴν γενομένην αὔξησιν.

§117Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, μοῦ ἐπιτρέπετε;

§118Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Βασίζομαι εἰς τὴν φιλικότητα τῆς διακοπῆς σας....

§119Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Διὰ τοὺς μικροὺς ἐπαγγελματίας ἡ κλιμάκωσις τῆς αὐξήσεως συνετελέσθη τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1953.

§120Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τὸ γνωρίζω. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν δὲν ἐπρόκειτο, ἀγαπητὲ κ. συνάδελφε, περὶ τῶν δύο μηνῶν καὶ ἐπρόκειτο περὶ τῶν ἕξ, ὁ συλλογισμός μου ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι βάσιμος. Ὅταν τόσον προσφάτως ἔχῃ γίνει διπλασιασμός, εἶναι φυσικόν, ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ ὑπάρξῃ μία ἀπόστασις χρόνου πρὸς ἀπορρόφησιν, πρὸς οἰκονομικὴν προσαρμογήν. Ἡ πρώτη ἑπομένως προϋπόθεσις ἔπρεπε νὰ εἶναι ἀπόστασις χρόνου. Καὶ ἡ δευτέρα θεμελιώδης προϋπόθεσις ἔπρεπε νὰ εἶναι ἄνοδος τῆς οἰκονομίας, εἰς τρόπον ὥστε, παραλλήλως πρὸς τὴν ἄνοδον τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, νὰ εἶναι δυνατὸν καὶ οἱ μισθωτοὶ καὶ τῶν οἰκιῶν καὶ τῶν καταστημάτων, νὰ καταβάλλουν ἀνέτως τὰ ηὐξημένα μισθώματα κατὰ τὰ τέσσαρα ἢ πέντε ἔτη, ἔπειτα ἀπὸ τὰ ὁποῖα θὰ ἀποκαθίστατο πλήρως ἡ ἐλευθέρα οἰκονομία, προστατευομένης πάντοτε δι’ εἰδικοὺς λόγους τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Ἀλλ’ εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν, φίλοι κύριοι βουλευταὶ τῆς πλειοψηφίας καὶ αἱ δύο προϋποθέσεις δὲν ὑπάρχουν. Διότι καὶ ὁ χρόνος εἶναι ἐγγύτατος, εἶναι μόλις ἓξ μῆνες καὶ εὑρισκόμεθα σήμερον, κατὰ πάγκοινον ὁμολογίαν, ἡ ὁποία θὰ ἐπιβεβαιωθῇ ἀμέσως μόλις ὁ κ. Πρόεδρος διακόψῃ τὴν συνεδρίασίν μας, διότι τότε ὅλοι θὰ εἴμεθα σύμφωνοι, ὅτι εὑρισκόμεθα σήμερον εἰς μίαν περίοδον βαρείας οἰκονομικῆς κρίσεως τὴν ὁποίαν καὶ ὁ κυβερνητικὸς τύπος συνομολογεῖ καὶ τὴν ὁποίαν συνομολογεῖ καὶ αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις, ἀφοῦ προσπαθεῖ, εἰσηγουμένη νέα μέτρα εἰς τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπήν, νὰ τὴν ἀντιμετωπίσῃ. Ὅταν λοιπὸν ἔχωμεν τὴν πραγματικότητα μιᾶς οἰκονομικῆς κάμψεως, εἶναι πολιτικῶς καὶ οἰκονομικῶς καὶ ψυχολογικῶς ἐπίκαιρον ἐκείνην ἀκριβῶς τὴν ὥραν νὰ δημιουργοῦμεν αὐτὴν τὴν βαρυτάτην πρόσθετον ἐπιβάρυνσιν; Διότι δὲν πρόκειται περὶ μιᾶς μικρᾶς αὐξήσεως. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης φαίνεται, ὅτι ἀπεχθάνεται τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους δὲν ἀνέφερεν, ἐνῷ εἶναι βαρύτατοι, διότι πρόκειται, ἐπαναλαμβάνω, νὰ γίνῃ τετραπλασιασμὸς διὰ τὰς οἰκίας καὶ τριπλασιασμὸς διὰ τὰ καταστήματα μόλις ἐντὸς ἑξαμήνου......

§121Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Καὶ ὅμως οἱ ἔμποροι διαμαρτύρονται.

§122Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τὴν διακοπὴν αὐτὴν δὲν θὰ ἀπευθύνετε πρὸς ἐμὲ θὰ ἀπευθύνετε πρὸς ἄλλους. Ἐκάματε λάθος εἰς τὴν διεύθυνσιν. Ἐπαναλαμβάνω λοιπόν, κύριοι βουλευταί, εἰς ἤρεμον τόνον, διότι δὲν ἐπιθυμῶ νὰ δώσω χαρακτῆρα ἀντιδικίας ἀμερολήπτως καὶ ἀντικειμενικῶς, μὲ ὅλην τὴν καλὴν πίστιν ἐπιθυμῶ νὰ ἐκθέσω τὰς γνώμας μου. Ἤκουσα, ὅτι ἡ διαφωνία μου δὲν πρόκειται νὰ ἔχῃ ἀπήχησιν, ἀλλά, ὅταν ὁμιλοῦμεν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, δὲν ὁμιλοῦμεν μόνον διὰ νὰ εὕρωμεν ἀπήχησιν, ὁμιλοῦμεν διὰ νὰ κάμωμεν τὸ καθῆκον μας ἀπέναντι τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι θὰ ἐπιτύχῃ τάχα μίαν ἄμβλυνσιν τῶν ἀντιθέσεων, δὲν εἶναι βάσιμον. Διότι μὲ αὐτὴν τὴν ραγδαίαν καὶ ἄκαιρον αὔξησιν, ἐφθάσαμεν εἰς τὴν ἀντίθετον περίπτωσιν. Ἐνῷ κατὰ τὸ πρῶτον στάδιον, τὰ θύματα ἦσαν οἱ ἰδιοκτῆται, τώρα μὲ τὴν ὁρμὴν αὐτὴν τῶν αὐξήσεων θύματα γίνονται οἱ ἐνοικιασταί. Καὶ ὁμοιάζει τὸ νομοσχέδιον, ὡς νὰ ἀποτελῇ τὰ ἀντίποινα τῶν ἰδιοκτητῶν ἐναντίον τῶν ἐνοικιαστῶν, εἰς μίαν ὥραν βαρυτάτης οἰκονομικῆς κρίσεως. Ἐν τούτοις, τὸ καθῆκον τῆς Δημοκρατικῆς Πολιτείας δὲν εἶναι νὰ παραχωρῇ ἀλληλοδιαδόχως εὐκαιρίας εἰς ἑκάστην κοινωνικὴν τάξιν, διὰ νὰ μεταβάλῃ τὰς ἄλλας εἰς θύματα. Τὸ καθῆκον τῆς ἀληθοῦς Δημοκρατικῆς Πολιτείας εἶναι νὰ ἐναρμονίζῃ, μὲ κριτήρια γενικῆς πολιτικῆς, τὰ συμφέροντα ὅλων τῶν κοινωνικῶν τάξεων καὶ μὲ κριτήρια γενικῆς πολιτικῆς—τὰ ὁποῖα ὀρθότατα ἀνέφερεν ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως—ἐπεβάλετο ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας ἡ ἀποφυγὴ τῶν αὐξήσεων. Ἐλέχθη, ὅτι μελετῶνται ὡρισμένα μέτρα, μὲ τὰ ὁποῖα θὰ προστατευθοῦν ὅσοι ἀδικοῦνται καὶ ἰδίως οἱ πτωχοὶ ἰδιοκτῆται, ὅσοι ἔχουν μισθωτοὺς ἐνοίκους. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, κύριοι βουλευταί εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπανέλθω εἰς μίαν παλαιοτέραν μου παρατήρησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐγκαινιάζετε μὲ τὴν πολιτικὴν αὐτὴν τῶν Ὑπουργῶν σας, μίαν ἐσφαλμένην γραμμήν. Ὅταν ἐμφανίζονται ρυθμίσεις ζητημάτων, αἱ ρυθμίσεις πρέπει νὰ ἔχουν ἑνότητα, νὰ εἶναι ὁλοκληρωμέναι, εἰς τρόπον ὥστε νὰ σχηματίζεται μία πλήρης ἐντύπωσις διὰ τὰς οἰκονομικὰς συνεπείας των. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται τμηματικὴ ρύθμισις καὶ κατόπιν νὰ ἀνακοινοῦται, ὅτι ἐπὶ ὅλων τῶν ἄλλων ἀμέσων συνεπειῶν αὐτῆς τῆς ρυθμίσεως, εἰς τὸ μέλλον θὰ ὑπάρξουν ἄγνωστοι λύσεις. Ἐγκαινιάζετε μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν μίαν τακτικήν, ἡ ὁποία δὲν ὑπηρετεῖ, οὔτε τὴν πληρότητα τοῦ νομοθετικοῦ ἔργου, οὔτε τὴν εὐθύνην σας ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, διότι ὅταν πρόκειται ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ γενικώτερον ἡ κοινὴ γνώμη νὰ σχηματίσῃ μίαν ὁριστικὴν πεποίθησιν, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀξιώσῃ τὴν συνολικὴν ἐμφάνισιν τῶν μέτρων. (Χειροκροτήματα). Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι ἐμπιστεύεται εἰς τὰ Δικαστήρια τὴν ἀποκατάστασιν δικαιοσύνης εἰς ἀτομικὰς περιπτώσεις. Μᾶς εὑρίσκει ἀπολύτως συμφώνους εἰς τὴν ἀμέριστον ἐμπιστοσύνην πρὸς τὸ ἔργον τῆς Δικαιοσύνης. Ἀνεφέρθη ὅμως προηγουμένως ἀπὸ τὰς τάξεις τῆς συμπολιτεύσεως, ὅτι ἐκκρεμοῦν σήμερον 20.000 δίκαι. Ὅταν ὅμως ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ ἐνοικιοστασίου ἔχομεν ἤδη αὐτὸν τὸν χείμαρρον τῶν δικῶν, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ βασισθῶμεν, ὅτι μὲ τὴν προσθήκην πολλῶν ἀκόμη χιλιάδων περιπτώσεων, θὰ εἶναι δυνατόν, ἀκόμη καὶ ὑπεράνθρωποι ἐὰν ἦσαν οἱ ἕλληνες δικασταί, ν’ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὸ ἔργον; Ἰδοὺ διατὶ ἡ ρύθμισις δὲν ἐπιτρέπεται νὰ στηρίζεται, καὶ ἡ πρόχειρος καὶ ἡ ὀργανική, εἰς τὴν δικαστικὴν ἐπέμβασιν. Ἡ ρύθμισις πρέπει νὰ στηριχθῇ κυρίως εἰς νομοθετικὸν αὐτοματισμόν. Κύριοι βουλευταί, ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ ἐκφράσω μὲ τρόπον ἀντικειμενικὸν καὶ ἤρεμον τὴν γνώμην μου. Εἶμαι βαθύτατα πεπεισμένος, ὅτι ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως, ἡ λῆψις αὐτοῦ τοῦ μέτρου ἀπετέλεσε βαρύτατον σφάλμα τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ αὐτὴν τὴν πεποίθησίν μου θεωρῶ καθῆκον νὰ διακηρύξω ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Καὶ ἐπιθυμῶ νὰ προσθέσω, ἀπευθυνόμενος πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἡ χώρα ἔχει δυστυχῶς εἰσέλθει εἰς περίοδον βαρείας οἰκονομικῆς κρίσεως. Καὶ ὀφείλει νὰ λάβῃ ἐπείγοντα μέτρα ἀναρρώσεως τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας. Διότι ὑπεσχέθη ἡ Κυβέρνησις πρὸν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος τὴν περιέβαλε μὲ τὴν ἀμέριστον ἐμπιστοσύνην του, ὑπεσχέθη εὐημερίαν. Καὶ ὀφείλει νὰ ἐκπληρώσῃ τὴν ὑπόσχεσίν της. (Χειροκροτήματα).

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων κ. Σ. Βενιζέλος ἔχει τὸν λόγον.

§124Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν πρόκειται νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ἐξητάσθη ἀπ’ ὅλας τὰς πλευρὰς ἐπαρκῶς ἀπὸ τὸν βουλευτὴν Λεβαδείας κ. Παπασπύρου. Νομίζω, ὅμως, ὅτι εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, διότι ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι τὸ ληφθὲν μέτρον ὑπῆρξε καὶ ἀμελέτητον καὶ ἀψυχολόγητον. Καὶ λέγω ἀμελέτητον, διότι φοβοῦμαι, ὅτι καὶ αὐτοὶ οἱ σχόντες τὴν πρωτοβουλίαν τῆς εἰσηγήσεως τοῦ μέτρου, δὲν ἦσαν βέβαιοι περὶ τῆς ὀρθότητος τῆς πράξεώς των καὶ διὰ τοῦτο τὸ ἐδημοσίευσαν αἰφνιδιαστικῶς, χωρὶς κἂν νὰ τηρήσουν ἐνημέρους σημαντικοὺς παράγοντας τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ ἀψυχολόγητον ἔγκειται εἰς τὸ ὅτι, ὡς ὁ κ. ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐξέθεσεν ἐνώπιόν μας, ἕνας ἐκ τῶν λόγων τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς ἦτο νὰ ἀμβλύνῃ τὰς σχέσεις μεταξὺ ἰδιοκτητῶν καὶ μισθωτῶν. Νομίζω, ὅτι δὲν ἠμποροῦσε νὰ ὑπάρξῃ μέτρον, τὸ ὁποῖον νὰ ὀξύνῃ περισσότερον τὰς σχέσεις, παρὰ τὸ ληφθὲν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐνοικιαστῶν εἶναι μεγαλύτερος ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ κατὰ συνέπειαν, αἱ σχέσεις των πρόκειται νὰ χειροτερεύσουν παρὰ νὰ ἐξομαλυνθοῦν, ἐκ τοῦ ὡς ἄνω μέτρου. Ἕνας πρόσθετος λόγος, διὰ τὴν ἀντίθεσίν μας, διότι μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι θὰ ληφθοῦν συμπληρωματικὰ μέτρα καὶ ὑπὲρ τῶν μικρῶν ἰδιοκτητῶν, εἶναι ὅτι ἔπρεπε νὰ μὴ δείξωμεν, ὅτι γίνεται καλυτέρα μεταχείρισις τῶν ἰδιοκτητῶν, τὸ μέτρον αὐτὸ νὰ ἔλθῃ ὁλοκληρωμένον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὥστε νὰ μὴ γεννᾶται ἡ ἐντύπωσις εἰς τὸν κόσμον, ὅτι ὡς Κυβέρνησις ἐνδιαφέρεται, μόνον ὑπὲρ τῆς μεγάλης ἰδιοκτησίας. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀνελθὼν ἐπὶ τοῦ βήματος, εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν πρόκειται νὰ μεταβάλλῃ τὴν ἀπόφασίν της. Εἶναι δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐὰν ἀκόμη πιστεύῃ, ὅτι κάμνῃ μίαν κακὴν πρᾶξιν. Καὶ νομίζω, ὅτι ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις τὸ ὡμολόγησεν ἀπευθυνομένη πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν ἐργαζομένων τάξεων, εἰς τοὺς ὁποίους ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ προβῇ εἰς ὡρισμένας παροχὰς διὰ νὰ μετριάσῃ τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον τοὺς ἐπροξένησεν. Οὕτω αὕτη ἡ Κυβέρνησις ἀναγνωρίζει, ὅτι ὄντως ἐπέρχεται ζημία εἰς τοὺς ἐργαζομένους, ἐκ τῆς ἀποφάσεώς της ταύτης. Θὰ ἦτο καλλίτερον νὰ ἀποσύρῃ τὸ μέτρον τοῦτο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀμελέτητον καὶ νὰ φέρῃ ἕνα νόμον ὁ ὁποῖος νὰ εἶναι περισσότερον δίκαιος καὶ μελετημένος. Εἶναι βέβαιον, ὅτι ἐντὸς ἑνὸς ἑξαμήνου διδομένη νέα αὔξησις τῶν ἐνοικίων εἶναι ὑπερβολικὴ διὰ τὸν ἐργαζόμενον κόσμον, εἰς μίαν στιγμὴν ἐξαιρετικῆς οἰκονομικῆς κρίσεως, τὴν ὁποίαν δὲν νομίζω, ὅτι ἀμφισβητεῖ ἡ Κυβέρνησις. Καὶ πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐλήφθη διὰ νὰ αὐξήσῃ, ἴσως, τὰς εἰσπράξεις τοῦ προϋπολογισμοῦ, μήπως δημιουργήσῃ ἀντίθετον τοῦ ἐπιδιωκομένου, ἀποτέλεσμα, νὰ φέρῃ δηλαδή, οἰκονομικὴν κάμψιν εἰς τὸν ἐργαζόμενον κόσμον, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ ἠμπορῇ νὰ ἀνταποκριθῇ κἂν εἰς τὰς φορολογικάς του ὑποχρεώσεις. Διὰ τοῦτο προτοῦ τελειώσω ἀπευθύνω καὶ πάλιν ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, τοῦτο δὲν γίνεται ἐκ πνεύματος ἀντιπολιτεύσεως, διότι εἶναι ζήτημα γενικώτερον, τὸ ὁποῖον συγκινεῖ ὁλόκληρον τὴν κοινὴν γνώμην, τὸ μέτρον αὐτὸ νὰ μελετηθῇ καλλίτερον καὶ νὰ ληφθῇ ἀπόφασις, ἡ ὁποία θὰ φέρῃ κατευνασμὸν τῶν πνευμάτων, τῶν θιγομένων ἐπαγγελματικῶν τάξεων καὶ θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς αὐτὰς καὶ εἰς ὅλας τὰς ἐργαζομένας τάξεις, αἱ ὁποῖαι χειμάζονται νὰ σταδιοδρομήσουν κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος θὰ ἦτο καὶ ἀπὸ ἀπόψεως φορολογικῆς ἀκόμη ἐπισφαλὴς διὰ τὸ Κράτος. (Χειροκροτήματα).

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κ. Δ. Μπαμπᾶκος.

§126Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ (Ὑπ. Δικ.). Κύριοι βουλευταί, τὰ περισσότερα ἐκ τῶν ἐπιχειρημάτων τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος καὶ τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἔχουν ἀντικρουσθῇ ἤδη, διότι ἡ Κυβέρνησις εἶχε τὴν γενικὴν ἐντύπωσιν τῶν ἐπιχειρημάτων καὶ προὐνόησε νὰ τὰ ἀντιμετωπίσῃ ἐκ τῶν προτέρων. Ἐν σχέσει πρὸς τὸ παρατηρηθὲν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ὅτι ἡ ἄρσις τοῦ ἐνοικιοστασίου εἶναι ζήτημα προγράμματος. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν καὶ ἐδήλωσα τοῦτο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἄρσεως τοῦ ἐνοικιοστασίου εἶναι ζήτημα μεθοδικῆς καὶ σταδιακῆς πολιτικῆς τοῦ μέλλοντος, εἰς τὴν ὁποίαν πολιτικὴν σημαντικὸν ρόλον θὰ παίξουν, ἀφ’ ἑνὸς μὲν αἱ προϊοῦσαι, ὡς ἐλπίζομεν εὐνοϊκαὶ οἰκονομικαὶ συνθῆκαι, αἱ ὁποῖαι ἐνδεχομένως θὰ ἀναπτυχθοῦν εἰς τὸ προσεχὲς μέλλον, ἀφ’ ἑτέρου καὶ ἄλλοι τινὲς παράγοντες, οἱ ὁποῖοι βέβαια δὲν ἐξετέθησαν ἀπὸ τὸν προλαλήσαντα. Οἱ ἄλλοι παράγοντες εἶναι ὁ περιορισμὸς τῆς ἀστυφιλίας, ἡ ἐνίσχυσις τῆς ἀνοικοδομήσεως, ἡ ἵδρυσις λαϊκῶν κατοικιῶν, ἀλλὰ πρὸ παντὸς ἡ αὔξησις τῶν οἰκονομικῶν δυνατοτήτων, εἰς τρόπον ὥστε ἡ σταδιακὴ ἐξέλιξις νὰ προχωρήσῃ κατὰ τρόπον ἀπολύτως ὁμαλὸν καὶ ἀνώδυνον πρὸ παντὸς διὰ τοὺς οἰκονομικῶς ἀσθενεστέρους. Ἐν σχέσει τώρα πρὸς τὸ ἐπιχείρημα τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, τὸ ὁποῖον ἴσως καὶ ἐν τοῖς πράγμασι νὰ ἔχῃ ἀξίαν τινὰ οὐχὶ ὅμως ἀπόλυτον, τὸ ἐπιχείρημα δηλονότι τῆς ἀδυναμίας ἢ τοὐλάχιστον τῆς μὴ εὐχεράνσεως τῶν δικαστῶν, τοῦ νὰ ἐκδικάσουν ἕνα μεγάλον ἀριθμὸν ὑποθέσεων, αἱ ὁποῖαι θὰ προστεθοῦν εἰς ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι συνεσωρεύθησαν ἀπὸ τὸ ἐνοικιοστάσιον, ἔχω νὰ ἀπαντήσω, ὅτι αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα ἐκ μέρους τῶν ἁρμοδίων δικαστικῶν λειτουργῶν μὲ τοὺς ὁποίους συνεζήτησα ἐπ’ ἀρκετὴν ὥραν, δὲν μοῦ προεβλήθη. Ἐθεώρησα τὰ ἁρμόδια δικαστικὰ ὄργανα, διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν τμημάτων καὶ διὰ μιᾶς ἐνισχύσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δικαστῶν τῆς πρωτευούσης καὶ τοῦ Πειραιῶς τοὐλάχιστον, ἴσως καὶ τῆς Θεσσαλονίκης, τὴν ὁποίαν ἐνίσχυσιν, μὴ ἔχοντες δυνατότητα ἄλλων, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν δι’ ἀποσπάσεων, ἐθεώρησαν ἀνθρωπίνως ἐφικτόν, αὐτὸ τὸ ἐπὶ πλέον βάρος τῶν ὑποθέσεων τῶν αἰτήσεων, καίτοι φρονῶ, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ προσφύγουν εἰς τὸ δικαστήριον, δὲν θὰ εἶναι οἱ πολλοί, θὰ εἶναι οἱ ὀλίγοι. Καὶ θὰ εἶναι οἱ ὀλίγοι, διότι οἱ πολλοί, κατὰ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως—καθ’ ὑμᾶς σφαλλομένης, καθ’ ἡμᾶς μὴ σφαλλομένης—οἱ πολλοὶ εἶναι εἰς θέσιν, παρὰ τὴν κρίσιν—εἶναι ἡ γνώμη τῆς Κυβερνήσεως—νὰ καταβάλλουν τὸ ηὐξημένον. Ὡς μειονότης θὰ καταφύγῃ εἰς τὸ δικαστήριον, ἡ ὁποία μειονότης, θὰ ἀπαρτίζεται ἀπὸ δύο κατηγορίας διαφόρους. Ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουν περιέλθει ἐξ ἀντικειμενικῶν λόγων εἰς οὐσιαστικὴν τῷ ὄντι ἀδυναμίαν, τὴν ὁποίαν καὶ ἐντίμως θὰ προβάλλουν ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου καὶ ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ νομίσουν, ὅτι δὲν ἔχουν νὰ χάσουν τίποτε δοκιμάζοντες τὴν τύχην των εἰς μίαν δίκην τὴν ὁποίαν διὰ συμμετοχῆς τοῦ παράγοντος «τύχη» ἐνδέχεται—κατ’ αὐτοὺς—νὰ κερδίσουν. Ταῦτα θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἀπαντήσω καὶ πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ὁ ὁποῖος ἐθεώρησεν ἐπίσης τὸ μέτρον ἄκαιρον. Κύριοι βουλευταί, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ἐπεζήτησε νὰ ἐπιρρίψῃ βάρος ἐπὶ τῶν ὤμων τῶν ἀσθενεστέρων. Ἡ Κυβέρνησις μετὰ πολλῆς προσοχῆς εἶχεν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἀσχοληθῆ. Ὁ διπλασιασμὸς περὶ τοῦ ὁποίου προνοεῖ καὶ ἡ κατὰ 50% αὔξησις διὰ τὰ καταστήματα ἀφοροῦν τάξεις δυναμένας, κατὰ τὴν κρίσιν τῆς Κυβερνήσεως ἀνωδύνως ἢ τοὐλάχιστον σχεδὸν ἀνωδύνως, νὰ καταβάλουν. Ἐπιμένω, ἡ Κυβέρνησις, κατὰ τοὺς ὑπολογισμούς της καὶ κατὰ τὴν κρίσιν της, ἐπιβαρύνει μόνον τοὺς ἀξίους ἐπιβαρύνσεως καὶ πάλιν ἐπειδὴ θέλει νὰ κυβερνήσῃ ὅπως κάθε Κυβέρνησις, κατὰ τρόπον δίκαιον, προὐνόησε καὶ περὶ τῆς ἀσφαλείας, τὴν ὁποίαν ἀποτελεῖ ἡ δικαστικὴ διένεξις. Ταῦτα, κύριοι βουλευταί, συμπληρωματικῶς, δι’ ὅσα ἐπὶ πλέον ἐπιχειρήματα προσέθεσαν εἰς τὴν συζήτησιν οἱ προλαλήσαντες ἀξιότιμοι Ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων.

§127Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἴπατε, ὅτι τὸ ληφθὲν μέτρον δύναται ἀνωδύνως νὰ τὸ ὑποστοῦν οἱ εἰς οὓς ἐπεβλήθη.

§128Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ (Ὑπ. Δικ.). Ἢ σχεδὸν ἀνωδύνως.

§129Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Λέγετε δὲ ἐπὶ πλέον, ὅτι παρέχεται πλήρης ἐγγύησις διὰ τῆς λειτουργίας τῶν δικαστηρίων, ὅτι οἱ Πρόεδροι τῶν Πρωτοδικῶν θὰ ἐπιλύσουν τὰς διαφοράς. Ἐὰν πιστεύετε, ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ εἶναι σωστὸν καὶ δίκαιον, ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ, διατί ὑπεσχέθητε τότε εἰς τὰς ἐπαγγελματικὰς καὶ βιοτεχνικὰς τάξεις, ὅτι θὰ δώσετε παροχὴν ἔναντι τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον ἐλήφθη; Νομίζω, ἢ τὸ μέτρον σας εἶναι σωστὸν καὶ τότε δὲν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ οὐδεμία παροχὴ ἢ τὸ μέτρον δὲν εἶναι ὀρθὸν καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πρέπει νὰ γίνῃ κάποια ἀναθεώρησις.

§130Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπ. Συντ.). Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς δώσω τὴν ἀπάντησιν, ὁ κ. συνάδελφος μοῦ παρέσχε τὴν ἄδειαν. Ἡ Κυβέρνησις ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς ἀσκουμένης πολιτικῆς της τοῦ αὐστηροῦ ἐλέγχου πάντοτε τῆς κυκλοφορίας, πολιτικῆς, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐμμένει, καθῆκον ἔχει καὶ ὑποχρέωσιν νὰ μελετᾷ μέτρα γενικῆς ἀνακουφίσεως ὅλων τῶν τάξεων. Ὅταν λοιπὸν οἱ ἐκπρόσωποι τῶν ἐμπορικῶν καὶ ἐπαγγελματοβιοτεχνικῶν τάξεων ἐπεσκέφθησαν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, καθ’ ἣν στιγμὴν εὑρισκόμεθα καὶ ἡμεῖς ἐκεῖ, καὶ διετύπωσαν τὰ αἰτήματά των καὶ τὰ παράπονά των καὶ εἶπον, ὅτι δεινοπαθοῦν καὶ ὑποφέρουν καὶ πράγματι δεινοπαθοῦν, λόγῳ τῆς γενικωτέρας οἰκονομικῆς κρίσεως, ὄχι τῆς εἰδικωτέρας αὐτῶν, αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά, τὴν ὁποίαν ἐτόνισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, τότε ἐπενέβην ἐγὼ καὶ εἶπον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζει τὰ πράγματα αὐτὰ καὶ διὰ τῆς πολιτικῆς της θὰ ἴδητε ἐκδηλουμένην σειρὰν μέτρων, μέρος τῶν ὁποίων μάλιστα ἐξεδηλώθη ἤδη τὴν προηγουμένην τῆς ἐπισκέψεώς των καὶ τὴν ἑπομένην τῆς λήψεως τοῦ μέτρου. Κατὰ συνέπειαν, μεθ’ ὅσα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης σᾶς εἶπε, διευκρινίζων ἐγώ, ὅτι ἐξηγήθη εἰς τοὺς ἐκπροσώπους ὡρισμένων τάξεων αὐτό, ποὺ ἐξηγεῖται εἰς ὅλον τὸν λαόν, ὅτι ἡμεῖς, κληρονόμοι ἑνὸς κακοῦ παρελθόντος, ὑφιστάμεθα τὰς συνεπείας κρίσεως, (ζωηρὰ χειροκροτήματα) καὶ ἐντόνως λαμβάνομεν τὰ μέτρα, διὰ νὰ διορθώσωμεν τὸ κακὸν αὐτὸ καὶ ἀνοίξωμεν εἰς τὴν χώραν εὐρύτερον μέλλον. Αὐτὸ εἶναι ἁπλούστατα, κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα, ὅπως τίθεται καὶ ἐπανέρχομαι, διὰ νὰ συμπληρώσω, διευκρινίζω καὶ ἓν ἄλλο μέρος τοῦ λόγου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι προεκλήθη διαλογικὴ συζήτησις μεταξὺ τῶν ἐκπροσώπων τῶν τάξεων καὶ ἡμῶν τῶν Ὑπουργῶν καὶ ἠρώτησα ἐγὼ ἕνα ἐκ τῶν ἐκπροσώπων αὐτῶν. Γνωρίζετε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μελετᾷ τὴν λῆψιν ὡρισμένων μέτρων διὰ τὸν περιορισμὸν ἢ κατάργησιν τῶν φόρων ὑπὲρ τρίτων; Ἀπήντησε, βεβαίως. Θὰ ἀνακουφίσῃ τὴν τάξιν σας ἡ λῆψις τοῦ μέτρου αὐτοῦ; Βεβαιότατα, εἶπε. Τὴν ἀναμένομεν ὅλοι. Γνωρίζετε ὅμως πόσους θὰ δυσαρεστήσῃ; Λέγει, τὸ γνωρίζομεν. Ἐρωτῶ τοὺς ἰδίους κυρίους: Γνωρίζετε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρὸ ὀλίγου προέβη εἰς τὴν συγχώνευσιν τῶν Τραπεζῶν; Μοῦ ἀπήντησαν: Τὴν ἐπεδοκιμάσαμεν τὴν πρᾶξιν της καὶ σᾶς ἐβοηθήσαμεν. Σᾶς εὐχαριστῶ πολύ, τοὺς εἶπον, ἀλλὰ γνωρίζετε πόσοι ἄλλοι διεμαρτυρήθησαν; Κατὰ συνέπειαν εἶναι φυσικόν, τοὺς εἶπον, ὅτι ὡρισμένα μέτρα, ποὺ ὠφελοῦν σᾶς νὰ δυσαρεστοῦν ἄλλους. Ἀναμείνατε. Θὰ λάβωμεν τὰ μέτρα, ποὺ θὰ εὐχαριστήσουν σᾶς καὶ θὰ δυσαρεστήσουν ἄλλους. (Χειροκροτήματα). Ζῶμεν εἰς μίαν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν ἐκληρονομήσαμεν καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, πράγματι, νὰ τὴν ἀντιμετωπίσωμεν καθολικῶς. Εἶναι θέμα εὐθύνης τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἀπὸ τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν κατέχει ἠμπορεῖ νὰ ἐκτιμᾷ, κατὰ τὴν κρίσιν της καὶ νὰ λογοδοτῇ σήμερον πρὸς ὑμᾶς καὶ αὔριον εἰς τὸν λαόν, ἐὰν καλῶς ἐξετίμησε τὴν σειρὰν ἐκδηλώσεως τῶν μέτρων αὐτῶν.

§131Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ διὰ τὰς ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας μοῦ ἔδωσεν. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ παρατηρήσω εἶναι, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς ἐπὶ ἓν ἔτος εὑρίσκετο εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν καὶ ὅλοι εἴχομεν τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ὁ Συναγερμός, ὁ ὁποῖος ἤλπιζε διὰ τῆς ψήφου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν ἀρχήν, ὅτι θὰ ἐχρησιμοποίει τὸ χρονικὸν τοῦτο διάστημα, ἵνα ὀργανωθῇ καὶ ἐμφανίσῃ ἓν πλῆρες καὶ ὡλοκληρωμένον πρόγραμμα. Καὶ ἀντὶ νὰ ἔρχωνται ὅλα τὰ μέτρα ὡλοκληρωμένα, μᾶς παρουσιάζονται τμηματικῶς καὶ κατὰ τρόπον ἐμπειρικόν. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατηγορία, τὴν ὁποίαν εἴχομεν νὰ διατυπώσωμεν.

§132Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπ. Συντ.). Ἀγαπητὲ κ. Πρόεδρε, δὲν θὰ ἤθελον νὰ συνεχίσω τὴν συζήτησιν ὑπὸ τύπον ἀντιδικίας. Διότι γνωρίζετε πόσον σᾶς ἐκτιμῶ καὶ διάκειμαι τόσον φιλικῶς μαζί σας. Ἄλλα μὲ ὑποχρεώνετε σεῖς νὰ τὸ πράξω. Σᾶς λέγω λοιπόν, ὅτι πρόγραμμα ἡ Κυβέρνησις ἔχει καὶ ἀπολύτως ὡλοκληρωμένον, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ νὰ ἐκτελεσθῇ τοῦτο διὰ μιᾶς. Οὔτε ἐγὼ τοὐλάχιστον γνωρίζω νὰ ὑπάρχῃ τοιοῦτον παράδειγμα, ἡ σταδιακὴ τώρα ἐκτέλεσις καὶ ἡ προτεραιότης τῶν καθ’ ἕκαστα τοῦ προγράμματος εἶναι θέμα τῆς Κυβερνήσεως, ὡς ἐτόνισε καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργός. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ θὰ ἐνθυμῆσθε, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὅταν πέρυσιν ἀνελάβατε τὴν ἐξουσίαν, ὡς διάδοχος τῆς προηγουμένης καὶ αὐτῆς ἰδικῆς σας Κυβερνήσεως, ὅτι ἐκαλέσατε ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ τὸν κ. Βαρβαρέσσον, διὰ νὰ σᾶς διαφωτίσῃ καὶ νὰ σᾶς ὑποδείξῃ οἰκονομικὸν πρόγραμμα!! (Χειροκροτήματα).

§133ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλοῦμεν νὰ διακόψωμεν δι’ ὀλίγα λεπτά.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτομεν τὴν συνεδρίασιν διὰ 10 λεπτά. (Ὥρα 10.10′ μ. μ.).

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 10.25′ μ. μ.).

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Πρὶν δοθῇ ὁ λόγος εἰς τὸν ἐπερωτήσαντα ἀξιότιμον ἐκ Λεβαδείας βουλευτὴν κ. Δ. Παπασπύρου ὅπως δευτερολογήσῃ, ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἐὰν συγκατατίθεται, μετὰ τὸν τερματισμὸν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς προκειμένης ἐπερωτήσεως, ν’ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν τῶν λοιπῶν ἐπερωτήσεων διὰ τὴν προσεχῆ Παρασκευήν.

§136ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἡ συζήτησις τῶν λοιπῶν ἐπερωτήσεων ἀναβάλλεται διὰ τὴν προσεχῆ Παρασκευήν. Ὁ κ. Δ. Παπασπύρου ἔχει τὸν λόγον. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Κ. Ροδόπουλος).

§138Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ὑπῆρξεν ἱκανοποιητικὸν καὶ διὰ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον συνεζήτησεν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ἀλλὰ καὶ δι’ αὐτὴν ταύτην τὴν Βουλήν, ὅτι προέστη τῆς ἀποψινῆς συζητήσεως ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὅτι ἐν ὅλῃ τῇ πληρότητι καὶ τῇ σοβαρότητι ἀπὸ πάσης πλευρᾶς ἠρευνήθη τὸ ἐπίμαχον θέμα. Παρηκολούθησα μὲ ἰδιαιτέραν προσοχήν, τὸν ἀγαπητὸν καὶ προσφιλῆ φίλον, τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἀνέζησα παλαιὰς ὡραίας ἡμέρας τῶν ἀκροατηρίων, ὅπου μὲ τὴν θελκτικὴν καὶ γόησσαν φωνήν του ἔθελγε καὶ Δικαστὰς καὶ ἀκροατήριον καὶ ἐνδεχόμενον νὰ ἔθελξε καὶ τὴν Βουλήν. Καὶ τὴν ἔθελξεν, ἀναμφισβητήτως, ἀλλὰ θέλω νὰ πιστεύσω, δὲν ἐπέτυχε νὰ τὴν πείσῃ. Τὰ ἐπιχειρήματά του, δὲν κατώρθωσαν νὰ δικαιολογήσουν τὸ σκληρὸν καὶ βαρύτατον μέτρον, εἰς τὸ ὁποῖον κατέληξεν, οὔτε ἡ ἐπικουρία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ἡ τελευταίως γενομένη κατὰ τὰς ἀποψινὰς ὁμιλίας κατώρθωσε νὰ συμπληρώσῃ τὰ κενά, τὰ ὁποῖα ἀφῆκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Περὶ εὐτελῶν μισθωμάτων ὡμίλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ περὶ διενέξεων ἰδιοκτητῶν καὶ μισθωτῶν ποὺ ἄγονται εἰς τὰ ποινικὰ Δικαστήρια. Ἀλλὰ διὰ τὰ εὐτελῆ μισθώματα, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, ἔκαμα τὴν σύγκρισιν τῶν μέχρι τοῦ Αὐγούστου τοῦ 1952 καταβαλλομένων μισθωμάτων καὶ τῶν ἀπὸ 1ης Σεπτεμβρίου καὶ ἐφεξῆς καθορισθέντων καὶ ἐπῆλθε διπλασιασμός, ὅπως ὑπέμνησε καὶ ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος, καὶ μέσα εἰς τὸ 6μηνον αὐτὸ διάστημα, ὅταν μάλιστα ἡ κλιμάκωσις τῶν ἐπαγγελματικῶν μισθωμάτων συνετελέσθη μόλις κατὰ Ἰανουάριον τοῦ 1953, δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον, νὰ προχωρήσετε εἰς ἄλλην ἁλματικὴν αὔξησιν. Οὔτε δικαιολογεῖσθε, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, νὰ μᾶς ὁμιλῆτε περὶ εὐτελῶν μισθωμάτων, τοὐλάχιστον, ἀπὸ 1–9–52, διότι ἐν πολλοῖς τὰ μισθώματα παρηκολούθησαν τὴν κίνησιν τοῦ χρυσοῦ. Ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ἡ σχέσις τοῦ χρυσοῦ εἶναι 1 πρὸς 170–180–190· τὰ μισθώματα τῶν καταστημάτων ἔφθασαν τὸ 200πλάσιον. Ὑπερέβησαν δηλαδὴ καὶ τὴν κίνησιν τοῦ χρυσοῦ καὶ τὰ μισθώματα τῶν οἰκιῶν ἔφθασαν τὸ 100πλάσιον μὲ δικαίωμα, ὅμως, τῶν ἁρμοδίων δικαστικῶν ἀρχῶν, νὰ προχωροῦν καὶ μέχρι τοῦ τιμαρίθμου τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἐκεῖ ὅπου ὑπῆρχον αἱ οἰκονομικαὶ δυνατότητες. Ἀλλ’ ὡμίλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ περὶ τῶν διενέξεων μὲ τὰς ὁποίας ἀσχολοῦνται τὰ Ποινικὰ Δικαστήρια καὶ λησμονεῖ ὁ διακεκριμένος καὶ πρίγκιψ, ὅπως κάποτε τὸν εἶχον ἀποκαλέσει εἰς κάποιαν αἴθουσαν ποινικοῦ δικαστηρίου, λησμονεῖ ὅτι αἱ τοιαῦται διενέξεις γεννῶνται μεταξὺ τῶν ἀπορωτέρων τάξεων, μεταξὺ τῶν μικρῶν ἰδιοκτητῶν καὶ μικροενοικιαστῶν, οἱ ὁποῖοι, ὡς ὡμολόγησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, δὲν ἐπηρεάζονται, δὲν εὐεργετοῦνται ἀπὸ τὴν περίφημον κοινὴν ἀπόφασιν τῶν Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ καὶ Δικαιοσύνης. Βέβαια, οἱ μισθωταὶ καὶ οἱ ἰδιοκτῆται τοῦ Κατσιποδίου καὶ τοῦ Ποδονίφτη καὶ τῶν ἄλλων συνοικισμῶν, ἀπασχολοῦν ἑκάστοτε τὰ Ποινικὰ Δικαστήρια. Δὲν φαντάζομαι ν’ ἀντίκρυσεν εἰς τὰς αἰθούσας αὐτάς, μισθωτὰς ἢ ἰδιοκτήτας τοῦ Κολωνακίου ἢ ἄλλων περιφερειῶν, εἰς τὰς ὁποίας ὑπάρχει ἡ πολυτελὴς κατοικία. Δὲν φαντάζομαι νὰ τοὺς ἀντίκρυσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, νὰ τοὺς εἶδε διαμαχομένους, ὥστε μὲ τὴν κοινὴν αὐτὴν ἀπόφασιν τῆς αὐξήσεως τῶν μισθωμάτων νὰ κατασιγάσουν ὅλαι αὐταὶ αἱ ἀντιθέσεις καὶ αἱ ἀνωμαλίαι. Ἀλλ’ ἔκαμε καὶ ἕνα ὑπαινιγμὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μείνῃ ἀναπάντητος καὶ θὰ μοῦ συγχωρήσῃ νὰ τοῦ εἴπω ὅτι ὑπῆρξε καὶ κάπως—δὲν θέλω νὰ δώσω τὸν χαρακτηρισμὸν τῆς δημαγωγίας, κινοῦμαι ὅμως πρὸς αὐτὸν—ὅταν ἤκουσα ἀπὸ τὰ χείλη τοῦ ἐντίμου Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, λέγοντος ὅτι ἡ βενζίνη, τὴν ὁποίαν καταναλίσκει ἕνας μισθωτὴς διὰ τὴν κίνησιν τοῦ αὐτοκινήτου του κατὰ μῆνα ἰσοδυναμεῖ πρὸς τὴν πληρωμὴν τοῦ ἐνοικίου. Καὶ ἐπειδὴ δὲν θέλω νὰ ἀφήσω νὰ δημιουργῶνται ἐντυπώσεις, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τοῦ ὑπομνήσω, ὅτι τὸ πρῶτον εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον τῆς 1–9–52 περιελήφθη διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν, «ἐὰν μισθωτής, λαμβανομένων ὑπ’ ὄψει τῶν ἐκ περιουσίας παγίων εἰσοδημάτων καὶ τῶν μετ’ αὐτοῦ συνοικούντων προσώπων..... (ἀναγινώσκει) αἴρεται ἡ ἐκ τοῦ ἐνοικιοστασίου προστασία». Συνεπῶς, ἐκεῖνος ποὺ εὐημερεῖ καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ διαθέτῃ αὐτοκίνητον καὶ νὰ καταναλίσκῃ τὴν βενζίνην, τὴν ὁποίαν ὑπῃνίχθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, δὲν προστατεύεται ἀπὸ τὸ ἐνοικιοστάσιον. Καὶ ὑπάρχει πλῆθος δικαστικῶν ἀποφάσεων ποὺ ἀρνοῦνται τὴν ἐνοικιοστασιακὴν προστασίαν εἰς τοιούτους ἐνοικιαστάς. Ἀλλ’ ἔχομεν καὶ πολλὰς ἀποφάσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ἐπὶ τοῦ ἐλέγχου, τὸν ὁποῖον ἠσκήσαμεν. Ἔφερε μέχρι τῆς Βουλῆς τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἡ παρ’ ἡμῶν συσταθεῖσα Ἐπιτροπὴ ἐξ ἀνωτάτων δικαστικῶν καὶ ἀντιπροσώπων τῶν δικηγορικῶν συλλόγων διὰ τὴν μελέτην τοῦ ἐνοικιοστασιακοῦ προβλήματος, ἐγνωμοδότησε—διότι μόνον συμβουλευτικὴν ἰσχὺν εἶχον αἱ εἰσηγήσεις τῆς Ἐπιτροπῆς—διὰ τὰ ηὐξημένα μισθώματα, εἰς ἃ ποσοστὰ τὰ καθώρισε.

§139Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ (Ὑπ. Δικ.). Ὄχι εἰς ἃ ποσοστά.

§140Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἀλλ’ ἤθελον νὰ πληροφορήσω περὶ ἑνὸς ἄλλου θέματος τὸν κ. Ὑπουργόν. Θὰ εὐηρεστήθη νὰ λάβῃ γνῶσιν, ὅτι ὑπάρχει καὶ ἰσχυρὰ μειοψηφία, διὰ τὰ ποσοστὰ ποὺ ἡ πλειοψηφία προσδιώρισεν; Καὶ θὰ ἤθελον περαιτέρω νὰ εἴπω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τότε διὰ τὰ τεχνικὰ θέματα συνεβουλεύθη τοὺς ἁρμοδίους δικαστικοὺς παράγοντας, ἀλλ’ ἐκεῖ ποὺ μὲ πολιτικήν της εὐθύνην ἔπρεπε νὰ προσδιορίσῃ, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψει τὴν ἐν γένει οἰκονομικὴν κατάστασιν τοὺς συντελεστὰς τῶν μισθωμάτων, ἀνέλαβεν ἡ ἰδία τὴν πρωτοβουλίαν καὶ τὴν εὐθύνην, συνεβουλεύθη τὰ εἰδικὰ οἰκονομικὰ δεδομένα. Ἐπεσκόπησε τὴν γενικὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν καὶ τὰ προσδιώρισεν εἰς τὰ ποσοστὰ ποὺ ἀναφέρει τὸ ἐνοικιοστάσιον τῆς 1–3–52. Καὶ ἐπεκαλέσθη περαιτέρω ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, τὴν ἔκθεσιν τοῦ καθηγητοῦ Βαρβαρέσσου, διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι ὁ κ. Βαρβαρέσσος, εἶχε τὴν ἄποψιν ὅτι ἔπρεπε νὰ φθάσουν τὰ ἐνοίκια τῶν καταστημάτων μέχρι 500– πλασίου. Ὁ κ. καθηγητής, εἶναι θεωρητικός, ἐνδιέτριψε καὶ ἐνδιατρίβει εἰσέτι εἰς τὴν Ἀμερικήν, ἐπισκοπεῖ τὰ πράγματα ἀπὸ τῆς θεωρητικῆς των πλευρᾶς. Εἶναι καὶ ἄγνωστος πρὸς τὰ δεδομένα τῆς σκληρᾶς, ἰδίως, πραγματικότητος, ἔκαμεν ἕνα θεωρητικὸν προσδιορισμόν, τὸν ὁποῖον δὲν ἦτο δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ ἀποδεκτόν. Καὶ θὰ εἶναι ἐπιχείρημα, εἶναι ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, ἡ ἄποψις, ὅτι παρὰ τὰς θεωρητικὰς γνώμας τοῦ καθηγητοῦ Βαρβαρέσσου, ἔκαμε τὸν προσδιορισμὸν τῶν μισθωμάτων ἐπὶ τῇ βάσει τῆς σκληρᾶς πραγματικότητος καὶ αὐτὴν ἐπεδίωξε νὰ ἀντιμετωπίσῃ. Συνεπῶς, ἡ ἄποψίς του, ὅτι καὶ ἡ ἐκ δικαστικῶν Ἐπιτροπὴ καὶ ὁ καθηγητὴς Βαρβαρέσσος, εἶχον σύμφωνον γνώμην πρὸς τὴν Κυβερνητικὴν ἄποψιν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δικαιολογήσῃ τὰ κυβερνητικὰ μέτρα.

§141Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐπιτρέπετε, κύριε Πρόεδρε; Δὲν ἐγενικεύθη ἡ συζήτησις καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. συνάδελφον ἐκ Λεβαδείας νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ μίαν διακοπήν, ἀκριβῶς ἐπὶ τοῦ θέματος.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπω κύριε συνάδελφε.

§143Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἤθελα νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ μίαν διακοπὴν διὰ νὰ ἀποστομωθῇ ἀμέσως.

§144Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Δὲν θέλω νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἐκ Κεφαλληνίας συνάδελφον, νομίζω, ὅμως, ὅτι ἔπρεπε μὲ μεγαλυτέραν εὐπρέπειαν ν’ ἀποβλέπῃ εἰς τὰς συζητήσεις τοῦ Σώματος. Οὔτε ἦτο ἄξιον τοῦ ὀνόματός του καὶ τῆς θέσεώς του νὰ ἐκστομώσῃ, ὅσα ἀπευθυνόμενος πρὸς ἐμέ, εἶπε.

§145Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Εἶχον τὴν ἔννοιαν ὅτι θὰ σᾶς ἀντέκρουον κατὰ τρόπον ἀποστομωτικόν, ἀλλὰ δὲν μοῦ ἐπετρέψατε. Περὶ εὐπρεπείας νὰ μὴ ὁμιλῆτε διότι ἐὰν ἀνοίξωμεν τὴν συζήτησιν αὐτήν...........

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν κ. Βασιλᾶτε. Δὲν ἐπιτρέπω διακοπὰς οὔτε ἐγώ, οὔτε ὁ ρήτωρ.

§147Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Νὰ ἔχῃ καὶ μέτρον γλώσσης ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει.

§148Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Θὰ ἤθελον νὰ εἴπω πρὸς τοὺς κ.κ. συναδέλφους τῆς συμπολιτεύσεως νὰ ἐνθυμηθοῦν μὲ ποίαν θρησκευτικὴν εὐλάβειαν ἠκούσθησαν ἀπὸ τοὺς βουλευτὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως οἱ λόγοι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ πόσον ἐσεβάσθησαν τὴν δήλωσίν των ὅτι δὲν δέχονται διακοπάς. Ζητοῦμεν, λοιπόν, τὴν αὐτὴν μεταχείρισιν ἀπὸ μέρους τῶν βουλευτῶν, τῆς συμπολιτεύσεως. Καὶ ἐπειδὴ εἴμεθα οἱ ὀλιγώτεροι, νομίζομεν ὅτι δικαιούμεθα κάποιας μεγαλυτέρας ἀνοχῆς καὶ κάποιας μεγαλυτέρας προσοχῆς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ταῦτα διὰ νὰ τερματισθοῦν αἱ παρεκβάσεις αἱ ὁποῖαι δὲν προάγουν καθόλου τὸ ὑπὸ συζήτησιν ζήτημα. Κύριοι βουλευταί, ὡμίλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ περὶ τῆς ὑποχρεώσεως τῆς ἰδιοκτησίας εἰς τὴν ἄσκησιν μιᾶς κοινωνικῆς λειτουργίας καὶ εἶπεν, ὅτι δὲν ὑπάρχουν μόνον δικαιώματα διὰ τὴν ἰδιοκτησίαν ὑπάρχουν καὶ ὑποχρεώσεις. Ἀλλὰ πέραν τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, τῆς θεωρητικῆς αὐτῆς ἀπόψεως ἔρχεται ἡ πρᾶξις ὡς ἐφαρμόζεται διὰ τῆς κοινῆς ἀποφάσεως τῶν Ὑπουργῶν Δικαιοσύνης καὶ Συντονισμοῦ διὰ νὰ ἀνατρέψῃ αὐτὴν τὴν θεωρίαν τὴν ὁποίαν τόσον εὐλόγως ὑπεστήριξεν ὁ κ. συνάδελφος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου.

§149Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ. (Ὑπ. Δικ.). Νομίζω ὅτι μᾶλλον σᾶς διαφεύγει, διότι γνωρίζω τὴν καλήν σας πίστιν, ἀναμφιβόλως σᾶς διαφεύγει, διότι μὲ ἠκούσατε κάπως φευγαλέως καὶ ἐν μέσῳ πολλῶν ἄλλων ἐπιχειρημάτων. Δὲν δύνασθε νὰ διακόπτετε ἕναν συλλογισμὸν διατυπωθέντα φραστικῶς κατὰ τρόπον διαυγέστατον εἰς μέρη δύο, νὰ λαμβάνετε τὸ ἓν μέρος διὰ νὰ ἐπιχειρηματολογήσετε καὶ νὰ ἀγνοῆτε τὸν σύνδεσμον τὸν ὁποῖον τὸ πρῶτον μέρος ἔχει μὲ τὸ δεύτερον. Διότι ταῦτα τὰ εἶπον, τὰ ὑπεστήριξα καὶ τὰ πρεσβεύω. Προσέθεσα σαφῶς ὅτι ἀπὸ τούτου τοῦ σημείου μέχρι τῆς ἀπαρνήσεως τοῦ δικαιώματος τοῦ συνταγματικῶς προστατευομένου καὶ τοῦ ἀποτελοῦντος τὴν σπονδυλικὴν στήλην τοῦ ἀστικοῦ καθεστῶτος ἡ ἀπόστασις εἶναι κολοσσιαία καὶ προσέθεσα ὅτι οἱ συνετοὶ κυβερνῆται ἔχουν ὑποχρεώσεις νὰ μεριμνοῦν διὰ τὴν σύντμησιν αὐτῆς τῆς ἀποστάσεως· Δέχομαι νὰ μοῦ κάνετε αὐτὴν τὴν οἱωνεὶ βαρυτάτην ἀντεπίθεσιν, ἀλλὰ ὑπὸ τὴν σαφῆ προϋπόθεσιν νὰ μὴ ἀποκόπτετε τὰς ὑπὸ ἐμοῦ διατυπωθείσας ἐννοίας εἰς δύο μέρη καὶ νὰ λαμβάνετε ὑπ’ ὄψει τὸ ἓν μέρος καὶ τὸ ἄλλο νὰ τὸ ἀγνοεῖτε.

§150Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Δὲν ἀπέκοψα, κύριε Ὑπουργέ, τὴν ἔννοιαν τῶν φράσεών σας αὐτῶν, ἀλλὰ τὰς παρηκολούθησα μὲ ἐντεινομένην προσοχὴν καὶ θὰ ἐπικαλεσθῶ τὸ ἐπιχείρημα τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξεν εὐστόχως καὶ εὐγλώττως, ὅτι ἦλθεν ἡ στιγμὴ τῆς ἀνταποδόσεως τῶν μισθωτῶν κατὰ τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ ἔχω σημειώσει νὰ ἀναφέρω πρὸς τὴν Βουλήν, ἐν σχέσει πρὸς τὸ ἐπιχείρημά σας αὐτό, ὅτι ἴσως–ἴσως νὰ μὴ εἶναι ἡ στιγμὴ κατάλληλος διὰ τὴν ἰσορρόπησιν τῶν οἰκονομικῶν σχέσεων τῆς ἀστικῆς ἰδιοκτησίας ἐν σχέσει μὲ τὰς μισθώσεις. Διότι ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἀναφέρω πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι πολλὰ περιουσιακὰ στοιχεῖα ἐκ τῆς ἀστικῆς ἰδιοκτησίας κατὰ τὴν τελευταίαν πολυτάραχον δεκαετίαν, κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς καὶ τὴν περίοδον τοῦ συμμοριτοπολέμου, ἐξηφανίσθησαν ὁλοτελῶς. Καὶ θὰ ἤθελα ἀκόμη νὰ ὑπομνήσω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι ὑπῆρχε καὶ ἄλλη ἰδιοκτησία, ἡ ὁποία ἐκλήθη νὰ ὑπηρετήσῃ κοινωνικοὺς σκοπούς, ἐθνικοὺς σκοπούς, ἐννοῶ, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, τὴν ἀγροτικὴν ἰδιοκτησίαν τὴν πέραν τῶν 250 στρεμμάτων, μὴ αὐτοκαλλιεργουμένων καὶ 500 αὐτοκαλλιεργουμένων, ποὺ καὶ πρὶν ἀπὸ 30 χρόνια καὶ σήμερον ἐκλήθησαν οἱ κάτοχοι αὐτῶν τῶν περιουσιακῶν στοιχείων, νὰ ὑπηρετήσουν ἕνα γενικώτερον κοινωνικὸν σκοπόν, διὰ νὰ δημιουργήσωμεν τὴν κοινωνικὴν ἰσορρόπησιν. Καὶ ἐννοῶ, κύριοι συνάδελφοι, τὰς ἀπαλλοτριώσεις τῶν ἀγροτικῶν κτημάτων, κτήματα, πού, ὅπως ἠξεύρετε, καὶ εἰς ἰδιώτας ἀνήκουν καὶ εἰς νομικὰ πρόσωπα.

§151Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἐκτὸς Κανονισμοῦ ὁ ρήτωρ.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ρήτωρ δὲν δέχεται διακοπάς. Ἐὰν θέλετε δύνασθε νὰ ἐκφράσητε μομφὴν κατὰ τοῦ Προεδρείου, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέψω διακοπάς. Μέσος ὅρος δὲν ὑπάρχει.

§153Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Δὲν συζητοῦμεν ἀπόψε τὸν ἀγροτικὸν νόμον.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλετε πρότασιν τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ.

§155Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ὡμίλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης περὶ τῶν ὑποχρεώσεων τῆς ἰδιοκτησίας καὶ περὶ τῶν δικαιωμάτων τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν ἀστικῶν ἀκινήτων καὶ εἶμαι ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ καὶ εἶμαι ἐντὸς τοῦ θέματός μου ὑποστηρίζων, ὅτι διὰ τὴν κοινωνικὴν ἰσορρόπησιν τῶν κοινωνικῶν μαζῶν ἐχρειάσθη νὰ ὑποβληθῇ εἰς θυσίας ἡ ἰδιοκτησία τῶν ἀγροκτημάτων. Εἰς παρομοίας θυσίας διὰ τὴν κοινωνικὴν ἰσορρόπησιν πρέπει νὰ ὑποβληθῇ καὶ ἡ ἰδιοκτησία τῶν ἀστικῶν κτημάτων.

§156Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Καὶ τὰ ἐδημεύσαμεν καὶ αὐτά.

§157Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ξεύρετε πόσον σᾶς ἀγαπῶ καὶ σᾶς τιμῶ, ἀλλ’ ἔχομεν ἐκ διαμέτρου διαφόρους ἀντιλήψεις.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἀπαντᾶτε, κύριε Παπασπύρου, λυποῦμαι ὅτι δὲν θὰ ἠμπορέσω νὰ σᾶς προστατεύσω.

§159Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἄλλην διακοπήν, κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ δεχθῶ διὰ νὰ τελειώσωμεν.

§160Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ (Ὑπ. Δικ.). Ὁ παραλληλισμὸς μεταξὺ τῶν θυσιῶν τῆς ἀγροτικῆς ἰδιοκτησίας καὶ τῶν θυσιῶν τῆς ἀστικῆς δὲν εἶναι παραλληλισμὸς ἀπολύτως ἐπιτυχής. Δὲν ἀρνοῦμαι τὰς θυσίας τῆς ἀγροτικῆς ἰδιοκτησίας καὶ ὡς ἐνθυμεῖσθε, εἴμεθα καὶ ἡμεῖς, ὁ Συναγερμός, σύμφωνοι νὰ ὑποστῇ αὐτὰς τὰς θυσίας χάριν ὑπερτάτου κοινωνικοῦ συμφέροντος. Ἀλλ’ ἐν τῇ ἀγροτικῇ ἰδιοκτησίᾳ παραμένει ἐκεῖνος ὁ χῶρος, ἐκεῖνο τὸ ἔδαφος, τὸ ὁποῖον καλλιεργῶν δύναται νὰ διαθρέψῃ τὸν ἑαυτόν του καὶ τὴν οἰκογένειάν του, ἀλλὰ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ ἓν καὶ μόνον ἀκίνητον εἰσπράττουν ὀλίγας χιλιάδας δραχμῶν καὶ δι’ αὐτῶν τῶν χιλιάδων δραχμῶν πρόκειται νὰ ἀναθρέψουν τέκνα καὶ νὰ δώσουν κατὰ τὰ γηρατεῖα των, ἡ διαφορὰ εἶναι μεγάλη. Δι’ αὐτό, σᾶς εἶπα, ὅτι ὁ παραλληλισμὸς εἶναι ἐντυπωσιακὸς καὶ μάλιστα ὅταν δι’ ὡραίου χρώματος, φωνῆς καὶ ὕφους τὸν περιβάλλετε, ἀλλ’ εἶναι παραλληλισμός, ὁ ὁποῖος ἐν τοῖς πράγμασι καθιστᾷ τὴν τοποθέτησίν σας ἀπολύτως ἀδύνατον καὶ ἀπολύτως ἀνεπαρκῆ.

§161Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ὁ παραλληλισμός, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, εἶναι ὀρθότατος, διότι περιουσιακὸν στοιχεῖον εἶναι καὶ ἡ ἀγροτικὴ ἰδιοκτησία, περιουσιακὸν στοιχεῖον εἶναι καὶ ἡ ἀστικὴ ἰδιοκτησία καὶ δικαιοῦμαι νὰ ὑπομνήσω τὰς θυσίας, εἰς τὰς ὁποίας ὑπεβλήθησαν οἱ ἰδιοκτῆται τῶν ἀγροτικῶν κτημάτων, οἱ ὁποῖοι ἐκλήθησαν, κύριοι συνάδελφοι, πρὶν ἀπὸ 30 χρόνια νὰ ὑπηρετήσουν τοὺς μεγάλους αὐτοὺς κοινωνικοὺς σκοπούς. Καὶ ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔκαμεν ἕναν παραλληλισμὸν πρὸς τοὺς μικροϊδιοκτήτας, θὰ μοῦ συγχωρήσῃ νὰ τοῦ ὑπομνήσω ὅτι μὲ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐξήγγειλε διὰ τῆς κοινῆς ἀποφάσεως τῶν δύο Ὑπουργῶν, δὲν προστατεύονται οἱ μικροϊδιοκτῆται, τοὺς ὁποίους ὑπηνίχθη. Βεβαίως εἶχε τὸ θάρρος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλὰ καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ τὸ ὁμολογήσουν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ νὰ βεβαιώσουν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι ἐν τῷ μέλλοντι καὶ ἐλπίζομεν ὅτι ἐν τῷ συντόμῳ καὶ ἀμέσῳ μέλλοντι, θὰ ληφθοῦν καὶ δι’ αὐτοὺς μέτρα ἀνακουφίσεως διὰ τὰς μισθωτικάς των σχέσεις. Καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ βασικὸν παράπονόν μας καὶ ἡ βασική μας ἐναντίωσις διὰ τὸ κυβερνητικὸν μέτρον, διότι ἐὰν ἐπρόκειτο ἡ μικρὰ ἰδιοκτησία νὰ ὠφεληθῇ τὸ πρᾶγμα θὰ ἦτο συζητήσιμον καὶ ἀνεκτόν. Εἶπεν, ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θὰ ἀποβλέψῃ μετὰ συμπαθείας διὰ τὴν ἀνακούφισιν τῶν ἰδιοκτητῶν. Καὶ ἀπαντῶ καὶ τὸ ἀπέδειξα ὅτι τὰ 70% τῶν μισθώσεων δὲν ἐπηρεάζονται ἀπὸ τὴν κοινὴν ἀπόφασιν τῶν δύο Ὑπουργῶν, τὰ 30% ἐπηρεάζονται καὶ ἀπὸ αὐτὰ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι θὰ ἔχῃ πόρον τὸ Δημόσιον. Ἀλλὰ θὰ ἠδυνάμην νὰ ὑποστηρίξω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἀκολουθήσουν τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως πρωτίστως τὴν μέριμναν ὑπὲρ τῶν μικροϊδιοκτητῶν, διὰ νὰ φθάσουν μετέπειτα εἰς τὰς παχυλὰς αὐξήσεις τὰς ὁποίας ἐξήγγειλεν ἡ κοινὴ ἀπόφασις τῶν δύο Ὑπουργῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ βασική μας ἀντίρρησις ἐπὶ τοῦ κυβερνητικοῦ μέτρου καὶ δυνάμεθα μετὰ πεποιθήσεως νὰ ὑποστηρίξωμεν, ὅτι δὲν ἀποβλέπει εἰς τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἀποροτέρων τάξεων τῶν μικροϊδιοκτητῶν. Ἡ οὐσία τοῦ θέματος θὰ ἀπολήξῃ εἰς τεράστια περιουσιακὰ ὠφελήματα τῶν μεγάλων ἰδιοκτητῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ μεγάλη σημασία τοῦ θέματος. Ἀλλά, κύριοι, ὑπάρχει καὶ μία πολιτικὴ ἄποψις, εἶπεν ὁ κ, Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐννοεῖ διὰ τῶν μέτρων της νὰ δημιουργήσῃ τὴν κοινωνικὴν ἰσορρόπησιν καὶ νὰ ἄρῃ τὰς ἀδικίας, καὶ χωρὶς ἀντιπολιτευτικὴν διάθεσιν, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλὰ διὰ τὴν ἀντικειμενικὴν κρίσιν ἑνὸς τόσον σοβαροῦ ζητήματος, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διατυπώσω τὴν τελευταίαν μου πολιτικὴν ἄποψιν. Τὸ θέμα τοῦ ἐνοικιοστασίου ἀπὸ τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν ἦλθε τρὶς ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Τρεῖς νόμοι ἀλληλοδιαδόχως ἐνεκρίθησαν. Συνεστήθη ἐπιτροπὴ ἐξ ἀνωτάτων δικαστῶν καὶ δικηγόρων, διὰ νὰ γνωμοδοτήσῃ ἐπὶ τοῦ ἐνοικιοστασίου. Κατὰ τὰς συζητήσεις τῶν τριῶν αὐτῶν νόμων παρέστησαν ὅλοι οἱ ἐπιτελεῖς τοῦ Συναγερμοῦ, ἔλαβον τὸν λόγον καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, οἱ ὁποῖοι ἠσχολοῦντο τότε μὲ τὰ θέματα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης. Εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς συζητήσεις οἱ ἐπιτελεῖς τοῦ Συναγερμοῦ, οἱ ὁποῖοι παρέστησαν κατὰ τὰς ἐν λόγῳ συζητήσεις καὶ διετύπωσαν ὡρισμένας ἀπόψεις, οὐδὲν ἔθιξαν περὶ τῆς αὐξήσεως τῶν ἐνοικίων καὶ τοῦτο ὅταν τὰ ἐνοίκια ἦσαν εἰς χαμηλὰ ἐπίπεδα. Τὰ ἐπίπεδα τὰ ὁποῖα καθώρισεν ὁ Μακαρίτης Λαδᾶς. Αὐτὴ ἦτο ἡ τακτικὴ τοῦ Συναγερμοῦ καὶ δὲν ἐνθυμοῦμαι πάντως, οὔτε καὶ τὸ «Συμβόλαιον τῆς Θεσσαλονίκης», οὔτε τὰς ἄλλας πολιτικὰς διακηρύξεις τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ Συναγερμός. Δὲν ἐνθυμοῦμαι νὰ ἐδημιουργήθη τότε ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ἀποδέχεται τὴν ἀδικίαν ἡ ὁποία γίνεται εἰς βάρος τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ ὅτι ἐνδεχομένως ἐρχόμενος εἰς τὴν ἀρχήν, θὰ ἀποκαταστήσῃ τὰς ἀδικίας αὐτάς. Ἐπειδὴ ἀνεφέρθη, ὅτι εἰς παραμονὰς ἐκλογῶν καθωρίσθησαν τὰ ποσοστὰ αὐξήσεως τῶν ἐνοικίων, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι καίτοι ἀντιλαμβανόμεθα, ὅτι θὰ ὁδηγηθῶμεν πρὸς ἐκλογάς, ἀντιμετωπίσαμεν μὲ θάρρος τὴν πραγματικότητα. Θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὰ αὐτὰ ποσοστά. Ἀνελάβαμεν ὅμως τὰς πολιτικάς μας εὐθύνας καὶ ἀντιμετωπίσαμεν τὸ θέμα καὶ προέβημεν εἰς τὰς αὐξήσεις, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ πολιτικὰ ὠφελήματα ὁ Συναγερμός, διότι τότε ἐξεδηλώθη ἡ ἀπεργιακὴ κίνησις τῶν ἐμπόρων καὶ βιοτεχνῶν. Δικαιούμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι εἰς τὰς συζητήσεις τῆς Βουλῆς καὶ τὰς προεκλογικὰς διακηρύξεις καὶ εἰς ὅλας τὰς ἐκδηλώσεις τοῦ κόμματος, τὸ ὁποῖον χάρις εἰς τὴν ψῆφον τοῦ λαοῦ ἦλθεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, δὲν ἠκούσαμεν τὸ παραμικρὸν διὰ τὰς ἀδικίας, τὰς ὁποίας ὑφίσταται ἡ ἀστικὴ ἰδιοκτησία καὶ τὰς ὁποίας ἀπευθυνόμενος ἀπὸ τοῦ βήματος, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐπεκαλέσθησαν. Αὐτὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ διακηρύξωμεν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ὑπῆρξε γλαφυρὰ ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης οὐδένα ὅμως ἔπεισεν. Καὶ οἱ βουλευταὶ τῆς συμπολιτεύσεως θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι, ἐν τῇ συνειδήσει των, δὲν θὰ ἔχουν πεισθῇ ἀπὸ ὅσα ἐλέχθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Καὶ τὴν ἐσχάτην αὐτὴν στιγμὴν ζητῶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν παρ’ ὅλας τὰς διακηρύξεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο, ζητῶ ἀναθεώρησιν τῶν ἀπόψεών της. Δὲν εἶναι χρήσιμον πολιτικῶς νὰ ἐμφανίζεται μία Κυβέρνησις καὶ αὐτῆς ἔστω τῆς ἰσχύος καὶ δυνάμεως, νὰ ἐπιμένῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Εἶναι σκληρὸν τὸ μέτρον καὶ θὰ ἐπαναλάβω τὴν εὐχήν, τὴν ὁποίαν διετύπωσεν καὶ ὁ ἡγέτης τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ ὁ ἡγέτης τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, θὰ ηὐχόμην καὶ ἐγὼ νὰ μὲ κατανοήσουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐθέσπισαν μίαν τόσον σκληρὰν ἀδικίαν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§163Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ (Ὑπ. Δικ.). Κύριοι βουλευταί, ἡ δευτερολογία τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Λεβαδείας, πλὴν ἑνὸς σημείου, περιέχει ἐπανάληψιν τῶν ὑπὸ τοῦ ἰδίου προηγουμένως ἀναπτυχθέντων καὶ συνεπῶς ἡ ἀντίκρουσις τῶν ἐπαναληφθέντων εἶναι περιττή. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὡς νέον στοιχεῖον εἰς τὴν ἐπιχειρηματολογίαν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως προσέθεσεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λεβαδείας συνάδελφος, εἶναι ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός, ὅταν ἐγένοντο εἰς τὸ παρελθὸν αἱ σχετικαὶ περὶ τοῦ ἐνοικιοστασίου συζητήσεις, δὲν ὑπεστήριξε τὰς σημερινὰς ὑπ’ αὐτοῦ ὡς Κυβερνήσεως ὑποστηριζομένας ἀπόψεις. Πρῶτον εἶναι περίεργος ἡ ἀξίωσις αὐτή, ὅτι οἱονδήποτε Κυβερνητικὸν μέτρον πρέπει νὰ τύχῃ ἐγκρίσεως ἢ ἀποδοκιμασίας, ἀνεξαρτήτως πρὸς τὸ ἐὰν τὸ μέτρον αὐτὸ προεβλήθη ἢ ὄχι προεκλογικῶς, ἢ ἐὰν τὸ μέτρον τοῦτο ἐπεσήμανεν ἡ Κυβερνῶσα παράταξις, τὴν ἐποχὴν ποὺ εὑρίσκετο εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Δυσκόλως νοεῖται ἡ ἀξίωσις, τὸ νὰ κρίνεται ἡ ἀξία ἑνὸς Κυβερνητικοῦ μέτρου ἐκ τοῦ γεγονότος, ἂν τοῦτο ἐξηγγέλθη ἢ ὄχι ἀπὸ τοὺς εἰς τὴν ἄλλην πτέρυγα τῆς αἰθούσης τότε εὑρισκομένους. Ἀλλ’ ἀσχέτως τούτου ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ὅτι πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος περίπου ἔτους, ἐκπροσωπῶν τὰς ἀπόψεις τοῦ Συναγερμοῦ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος κ. Κανελλόπουλος, ἐτοποθέτησεν ἐν τῇ συζητήσει γενικὰς γραμμάς, ὑπὸ μορφὴν ὁδηγιῶν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐνθυμοῦμαι συγκεκριμένως, ὅτι ἐπέσυρε τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ δύο κυρίως σημείων. Ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἰδιοκατοικήσεως καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς προστασίας ἰδίᾳ τῆς μικρᾶς ἰδιοκτησίας. Ἡ χρησιμοποίησις τοῦ ἐπιρρήματος «ἰδίᾳ» σημαίνει, ὅτι κατὰ τὸ πνεῦμα πού ἐκφράζεται εἰς τὴν εὐχήν, γίνεται ἐπίκλησις προστασίας τῆς ἰδιοκτησίας, ἰδιαιτέρως δὲ τῆς μικρᾶς ἰδιοκτησίας. Ἀλλὰ προσέθεσε καὶ κάτι ὁ κ. βουλευτής. Ὅτι ἡμεῖς εἰσεπράξαμεν τὴν δυσφορίαν ἡ ὁποία ἐγεννήθη εἰς τούς μισθωτὰς ἐκ τῶν αὐξήσεων, τὰς ὁποίας αὐτοὶ εἰς παραμονὰς ἐκλογῶν ἀπετόλμησαν. Ἐὰν εἰσεπράξαμέν τι, ἀξιότιμε κ. συνάδελφε ἐκ Λεβαδείας, εἰσεπράξαμεν τὴν ἐξέγερσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐναντίον τῆς διοικήσεως τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου. Αὐτὴν συνομολογῶ ὅτι τὴν εἰσεπράξαμεν. Δὲν τὴν ἐπεζητήσαμεν. Ἡμεῖς εἴχομεν εὐχηθῆ νὰ κυβερνήσητε καλῶς. Ἐκυβερνήσατε κακῶς καὶ ἐπέσατε. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ τῆς κυβερνητικῆς πλευρᾶς, τὸ ζήτημα τὸ θεωρῶ λῆξαν.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ἐτερματίσθη. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον;

§165ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6ην μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 11.30′ μ. μ.)