1952.04.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 79η

Τετάρτη 16 Ἀπριλίου 1952

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 6.55′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Σ. Κότσιανος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§2Σ. ΚΟΤΣΙΑΝΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Φθιώτιδος κ. Α. Γκελεστάθης, καταθέτει ἀναφορὰς τῶν Συλλόγων κτηγοτρόφων καὶ τυροκόμων Φθιώτιδος, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ χορήγησιν παρὰ τῶν Τραπεζῶν τυροκομικῶν δανείων ἐγκριθέντων παρὰ τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Γιαννόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν παθόντων ὁπλιτῶν εἰρηνικῆς περιόδου Σωμάτων στρατοῦ, ξηρᾶς, θαλάσσης καὶ ἀέρος, Νομοῦ Ἀχαΐας, ζητούντων νὰ ἐξομοιωθοῦν μὲ τοὺς ἀναπήρους πολέμου, ὡς συνέβη καὶ διὰ τοὺς παθόντας ἀστυνομικοὺς εἰρηνικῆς περιόδου. Ὁ Πρόεδρος τῆς Ἑνώσεως Τραυματιῶν Πατρῶν, ζητεῖ ὅπως ἐξαιρεθοῦν τοῦ ἄρθρου 2 τῆς ὑπ’ ἀριθ. 59)45 Συντακτικῆς Πράξεως οἱ τραυματίαι τῶν πολέμων 1940–49, ἄλλως ἐπεκταθῇ καὶ ἐπ’ αὐτῶν ἡ ὑπὸ τοῦ Α. νόμου 1540] 1950 παρεχομένη προστασία, ἀπαγορευθῇ δὲ πᾶσα μετάθεσις ἀναπήρων καὶ τραυματιῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Γεωργικῆς Ἑνώσεως Γαργαλιάνων, ζητούσης ἄμεσον χρηματοδότησιν τῆς Ἐλαιουργικῆς πρὸς συνέχισιν τῆς συγκεντρώσεως ἐλαιολάδου. Οἱ βουλευταὶ Πειραιῶς καὶ Νήσων κ. κ. Ε. Σαββόπουλος, Γ. Κατσαφᾶδος καὶ Δ. Ἀλιπράντης, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ συνταξιούχου ὑπαξ)κοῦ Β.Ν. Ραδίτσα, διαμαρτυρομένου διὰ μελετωμένην κατεδάφισιν τῆς οἰκίας του ὑπὸ ἀστυνομίας Τουρισμοῦ Πόρου. Οἱ βουλευταὶ Τρικάλων κ.κ. Φ. Κωτούζας καὶ Α. Ταλιαδοῦρος, δι’ ἀναφορᾶς των, ζητοῦν ἄμεσον ἵδρυσιν ἐν τῇ κωμοπόλει Μεσενικόλα, παραρτήματος Γυμνασίου, πρὸς ἐξυπηρέτησιν ὁλοκλήρου τῆς περιφερείας τοῦ τέως Δήμου Νευρουπόλεως κλπ. Οἱ βουλευταὶ Μεσσηνίας κ. κ. Α. Οἰκονομόπουλος, Δ. Λαντζούνης, Γ. Κοσμᾶς καὶ Α. Καλαντζάκος, καταθέτουν ἀναφορὰν πατατοπαραγωγῶν Ἀλαγωνίας, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν διάθεσιν ἀλλαχοῦ τοῦ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένου πατατοσπόρου προοριζομένου διὰ τὴν ἵδρυσιν πατατοπαραγωγικοῦ κέντρου Ἀλαγωνίας κλπ. Ὁ Συμβολαιογραφικὸς Σύλλογος Ἀθηνῶν, διαμαρτύρεται διὰ μελετωμένην αὔξησιν τῶν ἑδρῶν τῶν συμβολαιογράφων. Ὁ βουλευτὴς Ἔβρου κ. Β. Μητσόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Σχολικῆς Ἐφορίας Διδυμοτείχου, ζητοῦντος αὔξησιν τῆς χορηγηθείσης πιστώσεως τῶν 10.000.000 δραχμῶν πρὸς ἀποπεράτωσιν τοῦ Αʹ Δημοτικοῦ Σχολείου Διδυμοτείχου. Ὁ βουλευτὴς Χαλκιδικῆς κ. Ι. Λαμπρόπουλος διὰ τηλεγραφήματός του διαβιβάζει διαμαρτυρίαν ἡμερομισθίων ἐργατῶν μεταλλείων Γαλατίστης Χαλκιδικῆς, διὰ καθυστέρησιν δώρου Χριστουγέννων 1951 καὶ καθυστερούμενα ἡμερομίσθια καὶ διὰ μὴ ἀποστολὴν Ἐπιθεωρητοῦ ἢ Ἐπόπτου Ἐργασίας πρὸς ἱκανοποίησιν δικαίων αἰτημάτων των. Ὁ βουλευτὴς Πρεβέζης–Ἄρτης κ. Σ. Τζουβάρας καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Ἁγίου Σπυρίδωνος (Ἄρτης), ζητούντων ρύθμισιν διὰ τῆς νομοθετικῆς ὁδοῦ τῶν μπασταινουχικῶν των δικαιωμάτων. Παλαιοημερολογῖται Κορίνθου, Ἐπανωμῆς Ἀθηνῶν καὶ Καρλοβασίου διαμαρτύρονται δι’ ἀπόρριψιν τροπολογίας εἰς τὰ μέτρα εἰρηνεύσεως «περὶ ἀπολύσεως ἐξορίστων διὰ τὰ θρησκευτικά των φρονήματα». Ὁ Γεωργικὸς Κτηματικὸς Πιστωτικὸς Συνεταιρισμὸς Χάβαρι (Ἀμαλιάδος), ζητεῖ αὔξησιν τοῦ ποσοῦ δευτέρας δόσεως καλλιεργητικοῦ δανείου εἰς 50.000 κατὰ στρέμμα καταβαλλομένης πρὸ τοῦ Πάσχα πρὸς ἀντιμετώπισιν τεραστίων ἐξόδων των κλπ. Ἡ Ἕνωσις Ἐργατῶν Τύπου Ἀθηνῶν διαμαρτύρεται διὰ κατάθεσιν καὶ ἐπείγουσαν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἱδρύσεως Σχολῆς ὅλων τῶν τυπογραφικῶν εἰδικοτήτων εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τοῦ Γεωργικοῦ Συν)σμοῦ Χανδρινοῦ Πυλίας διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ εἰσέτι παραλαβὴν τοῦ ἐλαίου παρὰ Ἑνώσεως Πύλου. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Καλαμῶν, ζητοῦντος ἐξαίρεσιν ἐπικυρώσεως ὑπὸ τῆς Βουλῆς τοῦ Α.Ν. 1352)49 ὡς ἀκυρωθέντος ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας δυνάμει τῶν ὑπ’ ἀριθ. 1278, 1526, 1327 καὶ 1330 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ροδόπης κ. Α. Μπαλτατζῆς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συν)σμοῦ Μουσθένης ζητοῦντος ταχεῖαν λύσιν καπνικοῦ καὶ λοιπῶν γεωργικῶν ζητημάτων. Ὁ βουλευτὴς Ροδόπης κ. Α. Μπαλτατζῆς καταθέτει ἀναφορὰν ἀρτεργατῶν Θεσσαλονίκης ζητούντων ἀναπροσαρμογὴν καὶ ἀνακατάταξιν τοῦ ἀρτεργατικοῦ ἡμερομισθίου βάσει τῶν ὑφισταμένων Ὑπουργικῶν ἀποφάσεων. Οἱ κ.κ. Γ. Γρηγορίου (Ὑφυπ. Οἰκον.), Σ. Ἀλλαμανῆς (Ὑπ. Γεωργίας) καὶ Φ. Ζαΐμης (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς Νομοθεσίας «περὶ διοικήσεως διαχειρίσεως καὶ ἐκκαθαρίσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας». Ἡ ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τῆς παρ. 5 τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ Ν.Δ. 169)1946 «περὶ διαβαθμίσεως τῶν Ὑγειονολόγων κλπ». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Μπέλλας καὶ Γ. Μπακατσέλος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως κτημάτων πρὸς ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν καὶ κτηνοτρόφων». Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Σκουτέρης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως Ταμείου Ὑγείας παρὰ τῷ Συμβολαιογραφικῷ Συλλόγῳ Ἐφετείων Ἀθηνῶν, Αἰγαίου, Δωδεκανήσου καὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων περὶ συμβολαιογράφων».

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Φωτήλας ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§4Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Δὲν ἐδόθη ἀκόμη, κ. Πρόεδρε, ἡ εὐκαιρία νὰ συζητήσωμεν εὐρύτερα ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς Κορινθιακῆς σταφίδος καὶ εἰδικώτερον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς διατηρήσεως ἢ μὴ διατηρήσεως τοῦ Συνδέσμου τῶν ἐξαγωγέων καὶ τοῦ περιορισμοῦ τοῦ Α.Σ.Ο. εἰς τὰ προπολεμικά του καθήκοντα. Ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ ὁμιλήσω πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι μία πληροφορία, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ κοινοπραξία τῶν Συνεταιρικῶν ὀργανώσεων τῆς σουλτανίνας καλεῖ τοὺς παραγωγοὺς διὰ νὰ δώσῃ ἐπὶ πλέον εἰς τοὺς παραδώσαντας τὴν σουλτανίναν εἰς τὴν κοινοπραξίαν 300 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ σουλτανίνα ἐπωλήθη εἰς μικροτέραν τιμὴν ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ὥρισε τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον διὰ νὰ πληρώσῃ ἡ κοινοπραξία εἰς τοὺς προσφέροντας σουλτανίναν παραγωγούς. Ὡρίσθη λοιπὸν μία παθητικότης 14%. Μὲ αὐτὴν τὴν παθητικότητα κατωρθώθη νὰ καλυφθῇ τὸ ἔλλειμμα τὸ ὁποῖον προέκυψεν ἐκ τῆς διαφορᾶς τῆς τιμῆς τὴν ὁποίαν ἐπλήρωνεν ἡ κοινοπραξία ἀπὸ τὴν τιμὴν τὴν ὁποίαν ἐπέτυχεν ἡ σουλτανίνα εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον εἶχε καθορίσει τιμὴν παραδόσεως 4.080 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν. Ἡ σουλτανίνα πράγματι ἐπωλήθη εἰς τὸ ἐξωτερικὸν μὲ ὀλιγωτέραν τιμήν. Μὲ αὐτὴν τὴν παθητικότητα τῶν 14% ὄχι μόνον ἐκαλύφθη κάθε ἔλλειμμα, ἀλλὰ ἐπὶ πλέον ἀπέμεινε καὶ ὑπόλοιπον διὰ νὰ πληρωθοῦν οἱ παραγωγοί. Τὸ ἴδιον νομίζω ὅτι πρέπει νὰ συμβῇ καὶ μὲ τὴν Κορινθιακὴν σταφίδα. Πολὺ περισσότερον μάλιστα διότι οἱ παραγωγοὶ τῆς Κορινθιακῆς σταφίδος εἶναι ἀπείρως περισσότεροι ἀπὸ τοὺς παραγωγοὺς τῆς σουλτανίνας. Ἡ συγκεντρωθεῖσα σουλτανίνα ἀνῆλθεν εἰς 2.089.000 ὀκάδας. Καὶ μάλιστα παρετηρήθη ὅτι ὁλόκληρον τὸ ποσὸν ἦτο ἐμπορεύσιμον, ἦτο δηλαδὴ καλῆς ποιότητος, διότι μόλις περὶ τὶς 40 χιλ. ὀκάδες δὲν ἦτο ἐμπορεύσιμον ποσόν. Ἀπέμεινε, λοιπόν, ἐκ τῆς παθητικότητος, ἡ ὁποία παρεχωρήθη, ποσὸν περίπου 600 ἑκ. δραχμῶν. Ἡ ἀξία τῆς ἐξαχθείσης Κορινθιακῆς σταφίδος εἶναι 3.750 χιλ. λίρες χάρτιναι Ἀγγλίας. Ἤδη ἔχει ἐξαχθῆ τὸ μεγαλείτερον ποσὸν τῆς Κορινθιακῆς σταφίδος καὶ ἀπομένουν μόνον 4–5 χιλ. τόννοι. Βεβαίως ἡ παθητικότης αὐτὴ πρέπει νὰ χορηγηθῇ ἀναδρομικῶς, διότι ἐὰν χορηγηθῇ μόνον ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει ἐξαχθῆ, αὕτη ἡ παθητικότης δὲν θὰ βοηθήσῃ οὔτε πρὸς κάλυψιν τοῦ μεγαλειτέρου ἐλλείμματος τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ Α.Σ.Ο. οὔτε πρὸς πληρωμὴν ἐπὶ πλέον τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, διότι ἐπὶ ποσοῦ πρὸς εἴσπραξιν ἀκόμη 650 χιλ. λιρῶν ἡ παθητικότης μὲ 24% θὰ ἀνέλθῃ περίπου εἰς 85 χιλ. λίρας. Εἶναι γνωστὸν ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον διὰ μιᾶς πράξεώς του, διὰ τῆς ὁποίας καθώρισε τιμὴν σουλτανίνας 4.080 κατ’ ὀκᾶν, τιμὴν Κορινθιακῆς 3.400 δραχμῶν, ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ πληρώσῃ πᾶν ἔλλειμμα τὸ ὁποῖον θὰ προέκυπτεν εἰς τὸν Α.Σ.Ο. Γνωρίζετε ὅτι ὁ Α.Σ.Ο. ὁρίζει τιμὴν ἀσφαλείας, οὐσιαστικῆς ὅμως διὰ τοῦ νόμου 1940 ἔγινεν ἔμπορος πλέον, ἔγινεν ὁ ἀποκλειστικὸς ἐξαγωγεὺς Αὐτὸς ἀγοράζει τὴν σταφίδα, αὐτὸς τὴν συσκευάζει καὶ τὴν ἐξάγει διὰ τῆς Ἑνώσεως τῶν ἐξαγωγέων. Ἐκ τοῦ λόγου, ὅτι ἡ τιμὴ εἰς τὴν ὁποίαν ὁ Α.Σ.Ο. παραδίδει τὴν σταφίδα πρὸς βιομηχανοποίησιν εἶναι μικρὰ ἔναντι τῆς τιμῆς τὴν ὁποίαν πληρώνει πρὸς τοὺς παραγωγοὺς καὶ ἀκόμη ἐκ τοῦ λόγου, ὅτι ἴσως ἐκ κακῆς διαχειρίσεως ἐπετεύχθη μία μικρὴ τιμὴ ἰδίως εἰς τὰς 30 χιλ. τόννων ποὺ τελευταῖα ἐτράβηξεν ἡ Ἀγγλία, προέκυψεν ἕνα ἔλλειμμα 20 δισεκ. δραχμῶν περίπου. Συνεπῶς ὄχι μόνον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πληρωθοῦν οἱ παραγωγοὶ ποσὸν τι πλέον, ὅπως οἱ παραγωγοὶ τῆς σουλτανίνας, ἀλλὰ ἐπὶ πλέον τὸ Κράτος εἶναι ὑποχρεωμένον δυνάμει τῆς πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ πληρώσῃ αὐτὸ τὸ ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον προέκυψεν εἰς τὸν Α.Σ.Ο. Ἐὰν δὲ δὲν πληρωθῇ τὸ χρέος αὐτὸ ἀπὸ τὸν Α.Σ.Ο. εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, ἡ Νομισμιτικὴ Ἐπιτροπὴ εἶναι βέβαιον ὅτι δὲν θὰ χρηματοδοτήσῃ ἐκ νέου τὸν Α.Σ.Ο., δὲν θὰ δώσῃ πιστώσεις καὶ συνεπῶς δὲν θὰ δύναται ἐγκαίρως νὰ καθορισθῇ τιμὴ ἀγορᾶς ἐκ μέρους τοῦ Α.Σ.Ο., καὶ κατὰ περαιτέρω συνέπειαν θὰ ἔχωμεν καὶ πτῶσιν τῶν τιμῶν. Εἶναι γεγονός, ὅτι ὁλόκληρος ὁ σταφιδοπαραγωγικὸς κόσμος τῆς Πελοποννήσου κυριολεκτικῶς πένεται. Νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει καὶ οἱ παραγωγοὶ τῆς Κορινθιακῆς σταφίδος νὰ τύχουν ἴσης τοὐλάχιστον μεταχειρίσεως μὲ τοὺς παραγωγοὺς τῆς σουλτανίνας, διότι ἡ ἀντίθετος ἄποψις δημιουργεῖ μίαν ἀδικίαν ἐντελῶς ἀδικαιολόγητον. Αὐτὴ ἡ ἀδικία παρετηρήθη καὶ μὲ τὰ σταφιδόπανα, ὅτι ἐνῷ ἐχορηγήθη ποσὸν δυσαναλόγως μεγάλο προκειμένου περὶ τῶν παραγωγῶν τῆς σουλτανίνας, διὰ τοὺς παραγωγοὺς τῆς Κορινθιακῆς σταφίδος, ἡ ὁποία ἐνδιαφέρει κατὰ μέγιστον μέρος τὴν Πελοπόννησον, ὡρίσθη πολὺ μικρότερον ποσὸν σταφιδοπάνων. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναγνωρισθῇ αὐτὴ ἡ παθητικότης, δεδομένου μάλιστα, ὅτι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν δὲν ἀναγράφεται κανένα κονδύλιον πρὸς κάλυψιν αὐτοῦ τοῦ μεγάλου ἐλλείμματος τῶν 20 περίπου δισεκατομμυρίων δραχμῶν. Βεβαίως οἱ παραγωγοὶ ὅλοι καὶ οἱ ἔμποροι ἀκόμη ζητοῦν τὴν κατάργησιν τοῦ Συνδέσμου τῶν Ἐξαγωγέων. Οἱ ἔμποροι ζητοῦν καὶ τὴν ἐπαναφορὰν τοῦ ΑΣΟ εἰς τὰ προπολεμικὰ του καθήκοντα διὰ νὰ ἀποτελέσῃ αὐτὸς τὴν ἀπαρχήν, ὥστε νὰ προετοιμασθῇ ἡ ἐν γένει ἐμπορία καὶ ἐξαγωγὴ τῆς Κορινθιακῆς σταφίδος διὰ τὸ ἐπερχόμενον σταφιδικὸν ἔτος. Ἀλλὰ πρὸς τοῦτο καὶ κατεπειγόντως νομίζω ἐπιβεβλημένον ν’ ἀναγνωρισθῇ καὶ διὰ τὴν Κορινθιακὴν σταφίδα παθητικότης τοὐλάχιστον 14% διὰ νὰ καλυφθῇ τὸ ἔλλειμμα καὶ ἀκόμη διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ πάρουν οἱ παραγωγοὶ ἕνα μικρὸν ποσὸν 100–300 δραχμῶν ὅπως καὶ οἱ παραγωγοὶ τῆς σουλτανίνας.

§5Α. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ὁρισθῇ μία ἡμέρα, κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ συζητηθοῦν τὰ θέματα τῆς σταφίδος καὶ τοῦ

ΑΣΟ.

§6Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει, κύριε Πρόεδρε, κατατεθειμένη σχετικὴ τροπολογία. Ἐρωτῶ, πρόκειται νὰ συζητηθῇ ἢ ὄχι;

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διεγράφη διότι ἀπουσιάζατε. Ὁ κ. Ε. Καμινόπετρος ἔχει ὡσαύτως τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§8Ε. ΚΑΜΙΝΟΠΕΤΡΟΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ τονίσω, ὅτι τὰς ἡμέρας αὐτὰς ὁ κόσμος τῶν συνταξιούχων εὑρίσκεται ἐν ἀναστατώσει ἀναμένων μὲ ἀγωνίαν τὴν ἐκδήλωσιν μιᾶς κάποιας Κυβερνητικῆς μερίμνης. Ἀναμένω ἀπόφασιν κυβερνητικὴν διὰ τὴν παροχὴν κάποιας ἐνισχύσεως διὰ τὰς ἑορτὰς τοῦ Πάσχα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, τὸν ὁποῖον κατ’ ἐπανάληψιν εἶδον ἐπὶ τοῦ θέματος, μοῦ ἀπήντησεν, ὅτι εἶναι ἀδύνατος ἡ χορήγησις πασχαλινοῦ δώρου. Δὲν πρόκειται ὅμως περὶ δώρου. Οὔτε οἱ συνταξιοῦχοι ζητοῦν δῶρον, διότι γνωρίζουν τὰς δυσχερείας, τὰς ὁποίας ἀντιμετωπίζει ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ θέμα τὸ οἰκονομικόν. Ἀλλὰ πρόκειται περὶ μιᾶς οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως ἔστω καὶ μικρᾶς, διὰ ν’ ἀντιμετωπίσουν τὰς προσθέτους ἀνάγκας διὰ τὰς ἑορτὰς τοῦ Πάσχα. Εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀφήσωμεν αὐτὰς τὰς ἡμέρας ἐγκαταλελειμμένους τοὺς συνταξιούχους. Ὑποβάλλω θερμὴν παράκλησιν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ δώσῃ ἐντολὴν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἂν ὄχι νὰ δώσῃ οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν, τοὐλάχιστον, κ. Πρόεδρε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ζητήσω τὸ ἑξῆς, νὰ προκαταβληθῇ ἡ σύνταξις τοῦ μηνὸς Μαΐου. Ὀκτὼ ἡμέραι μᾶς χωρίζουν ἀπὸ τὴν ἡμέραν ποῦ πληρώνονται αἱ συντάξεις, ἀπὸ τὴν 1ην Μαΐου. Διότι εἶναι ἀδύνατον κατὰ τὰς ἑορτὰς νὰ διέλθουν οἱ συνταξιοῦχοι χωρὶς κάποιαν κυβερνητικὴν μέριμναν. Τὸ ἴδιον συνέβη καὶ εἰς τὰς ἑορτὰς τῶν Χριστουγέννων. Γνωρίζω τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν τάξιν τῶν συνταξιούχων, γνωρίζω καὶ τὰς δυσχερείας, αἱ ὁποῖαι δυστυχῶς δὲν ἐπιτρέπουν νὰ ἀνταποκριθῶμεν, ὅπως θὰ ἔπρεπε νὰ ἀνταποκριθῶμεν, εἰς τὰ δίκαια αἰτήματα τῶν συνταξιούχων. Ἀλλὰ μία κάποια, ἔστω ἐλαχίστη, οἰκονομικὴ ἐνίσχυσις διὰ τῆς πουκαταβολῆς τῆς συντάξεως, διὰ νὰ περάσουν τὰς ἡμέρας τοῦ Πάσχα, εἶναι ἀπολύτως ἐπιβεβλημένη.

§9Ε. ΓΟΝΗΣ. Ὑποθέτω, ὅτι ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος εἶναι σύμφωνος νὰ γίνῃ σύστασις.

§10Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Ἐφ’ ὅσον, ἄλλως τε ὅλοι οἱ ἐργαζόμενοι ἐπῆραν τὸ δεκαπενθήμερόν τους.

§11Ε. ΚΑΜΙΝΟΠΕΤΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστόν, ὅτι σήμερον οἱ πάσης φύσεως μισθοσυντήρητοι καὶ πάσης μορφῆς ἐπῆραν πασχαλινὸν δῶρον. Οἱ συνταξιοῦχοι δὲν ζητοῦν οὔτε κἂν πασχαλινὸν δῶρον. Ζητοῦν μίαν στοιχειώδη οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν.

§12Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Δὲν ἠμποροῦν νὰ πεινοῦν οἱ συνταξιοῦχοι. Κύριε Πρόεδρε, ἐπαναλαμβάνω τὴν παράκλησιν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ ἐκδηλωθῇ ἡ κυβερνητικὴ μέριμνα ἐντὸς τῆς αὔριον.

§13Ε. ΓΟΝΗΣ. Νὰ ἐκφρασθῇ ἡ εὐχὴ τῆς Βουλῆς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κανελλόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος.

§15Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἐπὶ ἑνὸς τόσον σοβαροῦ κοινωνικοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον θίγει ὁ ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφος, θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ θέσιν. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, ὅταν ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ εἶναι σύμφωνος καὶ διατυπώνει αὐτὴν τὴν εὐχήν, ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ δίδῃ μίαν ἀπάντησιν. Νὰ ἀπαντήσῃ ἐὰν εἶναι εἰς θέσιν ἢ ὄχι νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς αὐτὸ τὸ στοιχειῶδες αἴτημα τῶν συνταξιούχων.

§16Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Προεδρεύων Κυβερν.). Δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν. Αὐτὸ μοῦ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν σήμερον, εἰς τὸν ὁποῖον ἐγὼ προσωπικῶς ἐπενέβην. Μοῦ εἶπεν, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἱκανοποιήσῃ τὸ αἴτημα τῶν συνταξιούχων. Καὶ ἐγὼ τὸ ἐζήτησα ὑπὸ μορφὴν προκαταβολῆς, ἡ ὁποία νὰ κρατηθῇ μὲ δόσεις καὶ μοῦ ἀπήντησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ἀδυνατεῖ. Πάντως διερμηνεύων τὸ αἴσθημα τῆς Βουλῆς θὰ καταβάλω ὑστάτην προσπάθειαν παρὰ τῷ Ὑπουργῷ Οἰκονομικῶν, ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ ἐξευρεθῇ λύσις πρὸς ἀνακούφισιν τῶν δεινοπαθούντων συνταξιούχων.

§17Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οὔτε προκαταβολὴν δὲν εἶναι δυνατόν;

§18Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Προεδρεύων Κυβερν.). Οὔτε!

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Δερδεμέζης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος.

§20Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε. Ἡ χορήγησις δώρου ἐπὶ ταῖς ἑορταῖς καὶ εἰς τοὺς πολιτικοὺς καὶ στρατιωτικοὺς συνταξιούχους πρέπει νὰ εἶναι ζήτημα τιμῆς διά τε τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλήν. Εἶναι ἀπαράδεκτον καὶ ἐγκληματικὸν νὰ διαχωρίζωνται οἱ συνταξιοῦχοι ἀπὸ τοὺς λοιποὺς ἐν ἐνεργείᾳ ὑπαλλήλους. Ἀκόμη καὶ οἱ ἐργαζόμενοι εἰς ἰδιωτικὰς ἐπιχειρήσεις λαμβάνουν δῶρον. Οἱ συνταξιοῦχοι πένονται κυριολεκτικῶς. Εἰργάσθησαν ἐπὶ 30ετίαν καὶ 40ετίαν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Πατρίδος καὶ σήμερον εἶναι παραπεταμένοι. Πάντα οἱ συνταξιοῦχοι παρακολουθοῦν τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Παρακαλοῦμεν λοιπὸν ὅπως δοθῇ καὶ εἰς τοὺς πολιτικοὺς καὶ στρατιωτικοὺς συνταξιούχους τὸ δῶρον ἐντὸς τῆς αὔριον διὰ νὰ περάσουν τὴν ἡμέραν τοῦ Ἁγίου Πάσχα μὲ κάποιαν εὐτυχίαν. Δὲν θὰ πρέπει νὰ κωφεύῃ ἡ Κυβέρνησις, ἐπειδὴ ἡ τάξις τῶν συνταξιούχων εἶναι ἀνίκανος νὰ ἐκβιάζῃ λύσεις.

§21Ε. ΓΟΝΗΣ. Κατηνάλωσαν τὴν ζωήν των εἰς τὸ Κράτος.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Καλλίας ἐπίσης ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§23Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, σήμερον τὴν μεσημβρίαν ἐκπρόσωποι τῶν Σωματείων μοῦ ἀνεκοίνωσαν, ὅτι ἐγένετο περικοπὴ καὶ μείωσις τοῦ ἐπιδόματος τῆς ἀνεργίας. Δὲν ἐπρόφθασα νὰ ἐξακριβώσω τὴν πληροφορίαν. Διὰ τὴν περίπτωσιν ὅμως κατὰ τὴν ὁποίαν ἀληθεύει, ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ οὐσιώδους κοινωνικοῦ κινδύνου, ὁ ὁποῖος προκύπτει ἐκ τῆς περικοπῆς. Φθάνει ὅτι εἶναι ἀνεπαρκὴς ἡ ἀμοιβὴ τῶν ἐργαζομένων. Φθάνει ὅτι δὲν εὑρίσκουν συνεχῶς ἐργασίαν. Νὰ φθάσωμεν καὶ εἰς τὴν περικοπήν, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως; Πάντως, ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει χρόνος ἄλλης συνεδριάσεως, ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς μεγάλης σημασίας τοῦ θέματος καὶ παρακαλῶ νὰ γίνῃ ὅ,τι εἶναι δυνατόν, διὰ νὰ προληφθῇ τὸ κακόν.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κανελλόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος.

§25Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι πράγματι γεγονὸς κ. Πρόεδρε, ὅτι ὑπεγράφη—καὶ εἶναι εὐτύχημα ὅτι εἰσῆλθεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας—ὅτι ὑπεγράφη ἀπόφασις ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας μειοῦσα τὸ ἐπίδομα ἀνεργίας δι’ ὡρισμένας κατηγορίας. Καὶ τὸ ἐπίδομα ἀνεργίας διὰ τὰς κατηγορίας αὐτάς, αἱ ὁποῖαι ὑπέστησαν τὴν μείωσιν, πρόκειται περὶ κατηγοριῶν ἀνέργων ὑπαγομένων εἰς τὸ Ι.Κ.Α., ἐμειώθη κατὰ 3–4.000 καὶ κατῆλθεν εἰς τὰς 13.500 δρχ. ἡμερησίως. Πρόκειται, πράγματι, περὶ ἐνεργίας ἡ ὁποία χρήζει κάποιας αἰτιολογίας. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον, εἰς τὰς παραμονὰς μάλιστα τοῦ Πάσχα νὰ ὑφίστανται οἱ ἄνεργοι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι οὐχὶ ἐξ ὑπαιτιότητός των, εἶναι καταδικασμένοι εἰς ἀνεργίαν, νὰ ὑφίστανται αὐτὴν τὴν μείωσιν. Δὲν πρόκειται περὶ ἐλαφρύνσεως τοῦ Κρατικοῦ προϋπολγισμοῦ. Προηγουμένως εἴπατε, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ συνταξιοῦχοι νὰ λάβουν οὔτε προκαταβολὴν καὶ ἠναγκάσθημεν νὰ σιωπήσωμεν καὶ νὰ παραδεχθῶμεν ὡς μοιραῖον αὐτό, τὸ ὁποῖον εἴπατε, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἔχομεν καὶ εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον πολλὰς ἀμφιβολίας, ἐὰν εἶναι μοιραῖον, καὶ ἀποροῦμεν, πῶς τόσον εὐκόλως ἀπορρίπτονται προτάσεις καὶ εὐχαὶ τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον θίγω αὐτὴν τὴν στιγμήν, τὸ ζήτημα τῶν ἀνέργων, δὲν θίγει τὸν προϋπολογισμόν. Τὸ ΙΚΑ, εὑρίσκεται εἰς θέσιν νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς ἀνάγκας τῶν ἀνέργων—εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος—καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ γίνεται ἡ μείωσις αὐτὴ εἰς βάρος τῶν δυστυχῶν ἀνέργων, εἰς τὰς παραμονὰς μάλιστα τοῦ Πάσχα.

§26Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ (Ὑπ. Ἐργ.). Θὰ ἤθελον νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν ὅτι τὸ θέμα τῆς περικοπῆς τῶν ἐπιδομάτων ἀνεργίας δὲν εἶναι ὅπως ἐνεφανίσθη, ὅπως ἀντελήφθην τοὐλάχιστον ὅτι τὸ ἐνεφανίσατε ἀπὸ τὰς τελευταίας λέξεις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Κανελλοπούλου. Διότι δυστυχῶς ἤμην ἀπῃσχολημένος καὶ καθυστέρησα νὰ ἔλθω καὶ δὲν ἤμην, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐρωτήσεως. Τὸ θέμα ἔχει ὡς ἑξῆς: Ὁ λογαριασμὸς ἀνεργίας τοῦ Ι.Κ.Α. εἶναι ξεχωριστὸς λογαριασμός. Δὲν εἶναι τὸ Ι.Κ.Α., ποὺ πληρώνει τὰ ἐπιδόματα ἀνεργίας. Εἶναι ὁ εἰδικὸς λογαριασμὸς ἀνεργίας. Ὁ εἰδικὸς αὐτὸς λογαριασμὸς κατὰ τοὺς ὑπολογισμούς, οἱ ὁποῖοι ἔγιναν ἀπὸ τὸ Ι.Κ.Α., τὸ ὁποῖον, καθὼς γνωρίζετε, εἶναι Αὐτόνομος Ὀργανισμὸς καὶ διοικεῖται κυρίως, κατ’ οὐσίαν, τὸν προέχοντα ρόλον παίζουν οἱ ἐργατικοὶ Ἀντιπρόσωποι καὶ οἱ Ἀντιπρόσωποι τῶν ἐργοδοτῶν, κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς λοιπὸν τοῦ Ι.Κ.Α. μὲ τὰ ὑπάρχοντα ἐπιδόματα ἀνεργίας θὰ παρουσιάζετο ἔλλειμμα 16 δισεκατομμυρίων. Ἐγένετο λοιπὸν ἡ σκέψις, ἐπειδὴ ὑπῆρχον δύο κατηγορίαι ἐπιδοτουμένων, μία κατηγορία τῶν καπνεργατῶν, οἱ ὁποῖοι ἔπαιρναν 20 ἢ 22 ἢ 25, ἀναλόγως, χιλιάδων δραχμῶν ἐπίδομα, δηλαδὴ ἔπαιρναν ἴσον πρὸς τὸ ἡμερομίσθιον τὸ κατώτερον, τοῦ ἀνειδικεύτου ἐργάτου, οἱ ὑπόλοιποι δὲ ἔπαιρναν μόνον 11.000, τὰ 50% τοῦ κατωτάτου ὁρίου ἡμερομισθίου, ταὐτοχρόνως δὲ παρουσιάσθη καὶ ἡ περίπτωσις τῆς αὐξήσεως τῶν ἀνέργων καὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ἐπιδοτήσεως καὶ ἄλλων ἀνέργων, ἐγένετο σκέψις νὰ γίνῃ μὲ τὸν λογαριασμὸν ἀνεργίας ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γίνεται εἰς ὅλας τὰς χώρας, δηλαδὴ νὰ καθορισθῇ εἰς τὰ 60% τοῦ κατωτάτου ὁρίου. Εἰς οὐδὲν μέρος τοῦ κόσμου ὑπάρχει ἐπίδομα ἀνεργίας, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ἀνέρχεται εἰς κάποιον ποσοστὸν ἀλλοῦ 50%, ἀλλοῦ 60 ο)α καὶ εἰς ὡρισμένα μέρη ἠμπορεῖ καὶ 70% τοῦ κατωτάτου ὁρίου. Διὰ τῆς ἐπελθούσης ρυθμίσεως ἐπῆλθε μείωσις μόνον τοῦ ἐπιδόματος τοῦ ἀτομικοῦ, τοῦ καθιερωμένου ἐπιδόματος τῶν ἀνέργων ὡρισμένων κατηγοριῶν καὶ συγκεκριμένων τῶν καπνεργατῶν. Ἀλλ’ ἐξ ἄλλου ἐπῆλθε, πρῶτον αὔξησις τῶν ἐπιδοτουμένων ἀνέργων κατὰ 10.000, διότι περιωρίσθησαν αἱ προϋποθέσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ἀνεργίαν. Δεύτερον, ἐπῆλθεν αὔξησις ἀντιστοίχως ἀπὸ 11.000 εἰς 13.000 τῶν λοιπῶν τῶν μὴ προνομιούχων. Τρίτον καὶ δι’ ἐκείνους τῶν ὁποίων περιεκόπη τὸ ἐπίδομα ἐλήφθη πρόνοια ν’ αὐξηθοῦν αἱ ἡμέραι τῆς ἐπιδοτήσεως, διότι δὲν εἶναι πᾶσα ἡμέρα, ἡμέρα ἐπιδοτήσεως. Τὰ ἐπιδόματα ἀνεργίας δίδονται δι’ ὡρισμένον χρόνον. Λοιπόν, ἀντὶ ποσοῦ ἑξήκοντα ἡμερῶν διὰ τοὺς καπνεργάτας ηὐξήθησαν εἰς 75 τὰ ἡμερομίσθια. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὰς ἑορτὰς τοῦ Πάσχα, ἐδόθη καὶ εἰς αὐτοὺς τοὺς συνταξιούχους τὸ δῶρον τοῦ Πάσχα. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβὴς—καὶ λυποῦμαι διότι ἐδόθη αὐτὴ ἡ πληροφορία — ὅτι τὸ ΙΚΑ εἶναι δυνατὸν ν’ ἀντιμετωπίσῃ αὐτὴν τὴν κατάστασιν καὶ ἀκόμη πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὴν λύσιν αὐτὴν τὴν ἀπεδέχθησαν —καὶ εἶναι πρὸς τιμήν των τοῦτο—καὶ οἱ ἴδιοι οἱ καπνεργάται, ἀλλὰ πέραν τούτου τὴν εἰσηγήθη ἡ ΓΣΕΕ. Καὶ τοῦτο τὸ ζήτημα ὅπως ἀντιμετωπίσθη ἐνθυμίζει παλαιὰν θεωρίαν Στίουρτ Μέϊλ περὶ τοῦ κεφαλαίου τοῦ ἡμερομισθίου. Δυστυχῶς ἔχομεν καὶ ἐδῶ ἕνα κεφάλαιον ἀνεργίας, ἔχομεν ἕνα Αʹ ποσόν, αὐτὸ τὸ ποσὸν ἠμποροῦμε νὰ διαθέσωμεν. Ἐὰν αὐτὸ τὸ ποσὸν δὲν ἐξαρκέσῃ καὶ μὲ τὴν λύσιν τὴν ὁποίαν ἐδώσαμεν, νομίζω, ὅτι τὸ ἔλλειμμα θὰ εἶναι μικρότερον ἐκείνου τοῦ ὁποίου ἦτο προηγουμένως. Ἐὰν ἴδωμεν, ὅτι δὲν θὰ ἐξαρκέσῃ, τότε θὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν αὔξησιν. Φαντασθῆτε ὅμως πόσον ἄδικον θὰ ἦτο νὰ ζητηθῇ ἀπὸ τὴν οἰκονομίαν αὔξησις τῆς εἰσφορᾶς εἰς τὸν λογαριασμὸν ἀνεργίας καὶ ταὐτοχρόνως νὰ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ διαφοροποίησις. Θὰ ὑπῆρχεν αὐτὴ ἡ ἀδικία εἰς βάρος ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔπαιρναν 11.000 ἐνῷ ταὐτοχρόνως θὰ ἐδημιουργεῖτο ἕνα προνόμοιον ὑπὲρ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι παίρνουν ἢ ἔπαιρναν ἐπίδομα ἀνεργίας, πολὺ ὑψηλόν. Θέλω ὅμως νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι αὐτὴ ἡ ἀπόφασις, ἡ ὁποία εἶναι ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐνεφανίσθη καταλήξασα εἰς ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας. Βάσει αὐτῆς τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀλλ’ ἐκδοθείσης τῇ εἰσηγήσει τῆς Γ.Σ.Ε.Ε. καὶ τῇ ἀποδοχῇ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ ΙΚΑ γνωρίζοντος τὰ ποσὰ τοῦ κεφαλαίου ἀνεργίας καὶ δυναμένου νὰ σταθμίσῃ τὰς ἐνδεχομένας περιπτώσεις. Αὐτή, λοιπόν, ἡ ἀπόφασις δὲν εἶναι ἀπόφασις, ἡ ὁποία στρέφεται κατὰ τῶν ἐργατῶν, εἶναι ἀπόφασις, ἡ ὁποία μέσα εἰς τὰ πλαίσια τῶν σημερινῶν δυνατοτήτων, προσπαθεῖ τὸ θέμα αὐτὸ τῆς ἀνεργίας νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ ἐπεισοδιακῶς, ἠμπορῶ νὰ εἴπω, διότι τὸ θέμα τῆς ἀνεργίας δὲν τὸ ἀντιμετώπισε, καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν σκέπτεται νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ μόνον δι’ ἐπιδομάτων. Εἶναι, ὡς γνωρίζετε, θέμα οἰκονομικὸν καὶ μὲ οἰκονομικὰ μέτρα πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ καὶ θὰ ἀντιμετωπισθῇ, ἀλλὰ εἰς τὸν εἰδικὸν τομέα τῆς κοινωνικῆς ἀντιμετωπίσεως δηλαδὴ τῆς ἀντιμετωπίσεως ὑπὸ μορφὴν ἐπιδομάτων οὐκ εἶναι δυστυχῶς ἄλλως γενέσθαι.

§27Ε. ΓΟΝΗΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ καθ’ ὃ οἰκονομικὸν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαντληθῇ μὲ μίαν ἐρώτησιν, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὑμᾶς προσωπικῶς νὰ ἀνασταλῇ ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως διὰ μετὰ τὸ Πάσχα. Εἶναι τραγικὸν ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος περίμενε νὰ πάρῃ 500.000 νὰ πάρῃ 172. Ἐπειδὴ ἐθίξατε τὸ θέμα τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ μέτρου σᾶς δίδω τὴν πληροφορίαν, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι ἀπὸ 500.000 θὰ πάρῃ 172 καὶ ἔρχεσθε τὰς παραμονὰς τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος νὰ λάβετε αὐτὸ τὸ μέτρον. Εἶναι πρᾶξις ἀπολύτως ἄστοχος καὶ ἀψυχολόγητος. Δὲν θὰ ἐπρόκειτο νὰ ὑποστῇ σημαντικὴν ζημίαν τὸ κεφάλαιον τοῦ ΙΚΑ ἐὰν ἀναβάλλετε διὰ δέκα ἡμέρας. Σᾶς δίδω τὴν πληροφορίαν, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι τὸ κεφάλαιον τοῦ ΙΚΑ δὲν πρόκειται νὰ ὑποστῇ κλονισμὸν ἐκ τῆς αἰτήσεως ταύτης, δίδω δὲ ὑπευθύνως τὴν πληροφορίαν, ὅτι δύναται νὰ ἀνθέξῃ ὁ λογαριασμὸς αὐτὸς διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἀποφάσεως διὰ μετὰ τὸ Πάσχα. Ἀκόμη σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ἡ ἀπόφασις περὶ ἐπεκτάσεως εἰς τὰ οἰκογενειακὰ ἐπιδόματα, τὴν ὁποίαν ὑποθέτω χθὲς τὸ βράδυ ἐλάβατε.........

§28Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ (Ὑπ. Ἐργ.). Οὐδεμίαν ἀπόφασιν ἐλάβομεν.

§29Ε. ΓΟΝΗΣ. Τότε εἶναι τραγικὴ ἡ κατάστασις χωρὶς λόγον, χωρὶς νὰ πρόκειται νὰ ὑποστῇ κλονισμὸν τὸ κεφάλαιον τοῦ ΙΚΑ νὰ λάβετε μίαν τοιαύτην ἀπόφασιν τὰς παραμονὰς τοῦ Πάσχα.

§30Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ (Ὑπ. Ἐργ.). Πρέπει νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι δὲν ἔλαβον μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς καμμίαν διαμαρτυρίαν. Πρέπει νὰ βεβαιώσω ἐπίσης, ὅτι ἡ ἀπόφασις αὐτή, ἡ ὁποία κατὰ τὴν ἰδικήν μου σκέψιν ἦτο νὰ ἐφαρμοσθῇ ἀπὸ τῆς 15ης Ἀπριλίου ἐφηρμόσθη ἀπὸ τὴν 1ην Ἀπριλίου τῇ ἐπεμβάσει τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ ΙΚΑ καὶ ἀκόμη τῇ ἐπιμόνῳ εἰσηγήσει τῆς ΓΣΕΕ, τὴν ὁποίαν θεωρῶ ὡς ἐκπροσωποῦσαν τὰ συμφέροντα τῶν ἐργατῶν καὶ τῆς δυναμένης νὰ γνωρίζῃ ἐὰν πράγματι ὑπῆρχε λόγος νὰ ἀνασταλῇ ἢ νὰ μὴν ἀνασταλῇ τὸ μέτρον. Ἐπίσης δύναμαι νὰ βεβαιώσω, ὅτι δὲν ὑπῆρξεν ἀντίκτυπος εἰδικῶς διὰ τὸ Πάσχα, διότι ἀκριβῶς πρὸς ἀπόδειξιν τοῦ ἀντικτύπου αὐτοῦ ἐδόθη ἕνα 15θήμερον καὶ εἰς τοὺς ἀνέργους, διότι εἶναι προφανές, ὅτι ὑπῆρχε μία ἀντίφασις μεταξὺ μιᾶς πράξεως περιοριζούσης τὰ ἐπιδόματα καὶ μιᾶς παροχῆς προσθέτου 15θημέρου, αὐτή, ἡ ἀντίφασις εἶχεν σκοπὸν ἀκριβῶς νὰ ἐξηγήσῃ καὶ νὰ δικαιολογήσῃ τὴν μὴν ὕπαρξιν κατὰ τὴν περίοδον αὐτὴν τοῦ Πάσχα, καμμιᾶς ἀνωμαλίας καὶ κανενὸς παραπόνου. Ἀλλὰ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν, ὁ ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφος, ὅτι δηλαδὴ δὲν διατρέχει κανένα κίνδυνον τὸ κεφάλαιον ἀνεργίας τοῦ ΙΚΑ, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ μὴν τὸ δεχθῶ. Αἱ δηλώσεις αἱ ὑπεύθυνοι καὶ αἱ ἔγγραφοι ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν ὡς ἐκ τῆς θέσεώς των καὶ εἶναι ἁρμόδιοι νὰ γνωρίζουν, λέγουν, ὅτι τὸ ἔλλειμμα ἦτο 10.000.000.000 καὶ λέγουν ἀκόμη, ὅτι ἡ ἐπιβάρυνσις τῆς οἰκονομίας θὰ εἶναι μεγάλη ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἡ ἄνισος παροχή, διότι θά ἀναγκασθῶμεν νὰ αὐξήσωμεν τὴν ἐπιβάρυνσιν τῶν ἐργοδοτῶν. Ἀλλὰ ἐγὼ προτιμῶ νὰ σταθῶ εἰς ἕνα ἄλλο ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον παρημελήσατε καὶ τὸ ἐπιχείρημα εἶναι, ὅτι μὲ τὴν δοθεῖσαν λύσιν ηὐξήθησαν οἱ ἐπιδοτούμενοι ἄνεργοι καὶ ὅταν ἔχω ἕνα κεφάλαιον προτιμῶ νὰ τὸ μοιράσω εἰς περισσοτέρους διὰ νὰ εἶναι περισσότεροι οἱ εὐτυχεῖς κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτὰς ἐφ’ ὅσον δὲν ἠμποροῦν νὰ εἶναι εἰς τὰ πλαίσια τῆς δυστυχίας των εὐτυχεῖς, παρὰ νὰ τὸ μοιράσουν εἰς ὀλίγους προνομιούχους διὰ νὰ μὴν ἔχωμεν τὰς διαμαρτυρίας τὰς ὁποίας σᾶς εἶπα.

§31Ε. ΓΟΝΗΣ. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ λάβῃ ἀπήχησιν τοῦ κύματος τῶν διαμαρτυριῶν.

§32Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ (Ὑπ. Ἐργ.). Καμμία διαμαρτυρία δὲν ἐγένετο εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Ε. Γονῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ Δημαρχοῦντος Μεσολογγίου, ζητοῦντος τὴν κατάργησιν τοῦ Νομοθετ. Διατάγματος 18]41 καὶ τὴν ἐπαναφοράν ἐν ἰσχύϊ τοῦ Α.Ν. 256]36 «περὶ προσόδων ἰχθυοτροφείων».

§34Ε. ΓΟΝΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Καλλίας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Γεωργικοῦ Συνοικισμοῦ καὶ Ἑνώσεως Γονέων καὶ Κηδεμόνων Ἱστιαίας διὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ διδακτικοῦ προσωπικοῦ τοῦ Γυμνασίου των.

§36Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Κουπαροῦσος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Ἑνώσεως Ἀκτημόνων Καλλιεργητῶν Σιατίσης, ζητούντων ἀγροτικὴν ἀποκατάστασιν εἰς ἀποστραγγισθείσας γαίας, Ἔλους, Σαρῆ, Γκιόλ.

§38Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Παπαρρηγόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς Συνδέσμου Βιομηχάνων Πατρῶν, διαμαρτυρομένου διὰ μελετωμένην τροποποίησιν τῆς ληφθείσης ἀποφάσεως διὰ τὴν ἐγκατάστασιν ἐν Πάτραις ἐκχωρηθέντος σωληνουργείου.

§40Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ἀντωνόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§42Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶχε ληφθῆ ἀπόφασις νὰ ἱδρυθῇ ἕν ἐργοστάσιον σωληνουργίας εἰς Πάτρας. Αἱ πληροφορίαι τῶν συμπολιτῶν μου εἶναι, ὅτι τελευταίως τὸ ζήτημα δὲν ἐνεργεῖται ὅπως πρέπει, διότι ὑπάρχουν τινές, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ μεταφέρουν τὸ ἐργοστάσιον αὐτὸ ἀπὸ τὰς Πάτρας εἰς τὸν Πειραιᾶ. Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν ἀληθεύῃ αὐτὴ ἡ προσπάθεια τῶν διαφόρων περὶ τῆς μεταφορᾶς μιᾶς βιομηχανίας, ἡ ὁποία εἶχεν ἀποφασισθῇ νὰ δημιουργηθῇ ἐν Πάτραις, εἰς Πειραιᾶ.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Χριστόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Σωματείου ἐργατῶν Δερβενίου, διαμαρτυρομένου διὰ διαταχθεῖσαν μεταφορὰν σταφιδοκάρπου περιφερείας Δήμου Κυρωστίνης πρὸς κατεργασίαν εἰς Ξυλόκαστρον.

§44Κ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ, κύριε Πρόεδρε, τὴν ἀναφοράν.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Παμπούκας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§46Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ. Συνιστῶ ἐπίσης τὴν ἀναφοράν.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Βενέτης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς συνταξιούχων Δημοδιδασκάλων Βορείου Ἑλλάδος διὰ τὴν προσγενομένην εἰς αὐτοὺς ἀδικίαν διὰ τοῦ τελευταίου περὶ συντάξεων Ἀναγκαστικοῦ νόμου.

§48Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Ἑνώσεως Ἑλλήνων Ἀποστράτων Ἀξιωματικῶν, κλπ. συνταξιούχων Λαρίσης, ζητούντων τὴν χορήγησιν δώρου.

§50Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, κ. Πρόεδρε.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Καλλίας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Κοινότητος Σπαθαρίου Εὐβοίας, διὰ τὴν χορήγησιν ὑδροσωλήνων πρὸς ἐκτέλεσιν ἔργων ὑδρεύσεως κλπ.

§52Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ἡ ἀναφορὰ τῆς Κοινότητος Σπαθαρίου Εὐβοίας, θίγει ἕνα μέγα θέμα, τῆς χορηγήσεως σωλήνων διὰ τὴν ὕδρευσιν τῶν μικρῶν χωρίων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας εἰς ἄλλην ἐρώτησίν μου, μοῦ ἔγραψεν, ὅτι δυστυχῶς δὲν ἐνεκρίθη ἡ χορήγησις σωλήνων καὶ λόγῳ κακῆς συμπτώσεως ὅλαι αἱ περικοπαὶ ἐγένοντο εἰς αὐτὸν τὸν τομέα, δηλαδή, εἰς τὰ μικρὰ χωρία τῆς ὑπαίθρου. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν θὰ ἦτο δυνατὴ ἡ περικοπὴ οἱασδήποτε ἄλλης δαπάνης, ὥστε νὰ μὴ μηδενισθῇ ἡ δαπάνη, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν ὕπαιθρον. Ἀπευθύνω ἔκκλησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ κάμῃ πᾶν δυνατὸν ἔστω διὰ τοὺς ὑπολοιπομένους δύο μῆνας περικοπτομένης οἱασδήποτε ἄλλης πιστώσεως, διότι δὲν εἶναι παραδεκτὸν ὅλαι αἱ περικοπαὶ νὰ γίνωνται εἰς βάρος τῆς ὑπαίθρου. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς δώσῃ μίαν ἀπάντησιν ἐν σχέσει μὲ τὴν προοπτικὴν τοῦ προσεχοῦς μέλλοντος.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Καλαντζῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§54Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐάν, πρῶτον, ὑπάρχουν σωλῆνες διὰ νὰ μὴ συζητῶμεν περὶ ἔργων κλπ. καὶ δεύτερον, ἐὰν δὲν ὑπάρχουν καὶ ἐὰν ἐντὸς τῶν πλαισίων τῶν δυνατοτήτων, τὰς ὁποίας παρέχει ἡ ἀναμόρφωσις τῆς Ἀμερικανικῆς Βοηθείας ἔχῃ ἐξασφαλίσῃ τὴν συνέχισιν τῶν ἔργων ὑδρεύσεως καὶ ἐὰν ἔκαμε σχετικὰς παραγγελίας εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἐὰν ἀναμένονται τοιαῦται, διότι συνεχίζεται κατὰ ἑκατοντάδας ἡ ἀποστολὴ μελετῶν ἐκ τῶν διαφόρων Κοινοτήτων καὶ φοβοῦμαι, ὅτι ἀπουσιάζουν αἱ προϋποθέσεις, δηλαδή, αἱ σωλῆνες.

§55Φ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπ. Προνοίας). Καὶ ἄλλοτε, κύριοι συνάδελφοι, ἀπησχόλησα τὴν Βουλὴν μὲ αὐτὸ τὸ θέμα τῶν σωλήνων, ἐπὶ πλέον, ὁ κ. Καλλίας εἶχε ζητήσει νὰ κατατεθοῦν καὶ πίνακες, οἱ ὁποῖοι πρὸ ἀρκετῶν μηνῶν κατετέθησαν καὶ νομίζω, ὅτι θὰ τοὺς ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του. Πέραν τῶν ὅσων διετέθησαν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑπάρχουν περὶ τὰ 45 χιλ. μέτρα σωλήνων, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὰς ἀποθήκας, εἶναι διατεθειμένοι εἰς τὰ χαρτιά, ἀλλὰ δὲν ἔχουν προωθηθῆ εἰς τὰς Κοινότητας, διότι αὗται στεροῦνται τῶν ἀπαραιτήτων οἰκονομικῶν μέσων προωθήσεως κλπ. Βεβαίως θὰ ἦτο εὔκολον ν’ ἀποφασίσῃ τὸ Κεντρικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἑδρεύει ὅπως γνωρίζετε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, ν’ ἀποφασίσῃ τὴν ἀνακατανομὴν αὐτῶν τῶν σωλήνων διὰ νὰ χρησιμεύσουν εἰς ἄλλας Κοινότητας, αἱ ὁποῖαι ἔχουν τὴν δυνατότητα νὰ διαθέσουν τὸ ἀπαιτούμενον ποσὸν διὰ νὰ τὰς παραλάβουν. Ἀλλὰ ὡς μέτρον δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι σωστὸν νὰ ἐγκαταλειφθοῦν αὐταὶ αἱ Κοινότητες, αἱ ὁποῖαι εἶναι πτωχαὶ καὶ αἱ ὁποῖαι σήμερον εὑρίσκονται εἰς τὴν ἀδυναμίαν καὶ αἱ ὁποῖαι ζητοῦν ἀναβολὴν διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ συγκεντρώσουν τὰ ποσά, εἴτε ἀπὸ βοηθήματα διαφόρων ταμείων τῶν Νομῶν, εἴτε ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ νὰ τὰς παραλάβουν. Διὰ τὸ μέλλον ἐζήτησα νὰ γίνῃ μία νέα παραγγελία 1.000.000 μέτρων σωλήνων. Αἱ ἀνάγκαι τῆς ὑπαίθρου εἶναι τεράστιαι. Ὁμολογῶ, ὅτι καὶ ἐγὼ δὲν εἶχα ὑπ’ ὄψει μου τοῦτο, ἀλλὰ ἡ ἔναρξις τῶν ἔργων ἀπέδειξεν, ὅτι εἶναι τεράστιον τὸ πρόβλημα. Ἐδώσαμεν πρὸ ἔτους ἕνα μικρὸν ποσόν, μετέβησαν ἐπὶ τόπου οἱ μηχανικοὶ καὶ ἐπείσθησαν, ὅτι δὲν λύεται τὸ πρόβλημα οὔτε μὲ τὸ ἕνα ἑκατομμύριον, τὸ ὁποῖον ἐζήτησα.

§56Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Αἱ δυνάμει τῶν διαταγῶν ἐγκεκριμέναι μελέται τῶν Κοινοτήτων ἀναβιβάζουν τὸ ποσὸν τῶν ἀπαιτηθησομένων σωλήνων εἰς 3½ ἑκατομμύρια μέτρα.

§57Φ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπ. Προνοίας). Βεβαίως καὶ δὲν εἶναι ὅλαι αἱ μελέται. Τὸ ζήτημα τὸ ἔθεσα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ ἁρμόδιον καὶ ἐζήτησα ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν σωλῆνας ἀπὸ τὰς Γερμανικὰς ἢ τὰς Ἰταλικὰς ἐπανορθώσεις. Κατόπιν εἶπον ἐὰν εἶναι δυνατόν, εἰσαγομένης τῆς πρώτης ὕλης, νὰ κατασκευασθοῦν σωλῆνες ἐν Ἑλλάδι. Βεβαίως οἱ σωλῆνες αὐτοὶ θὰ εἶναι ἀκριβώτεροι κατὰ 30% ἢ 40% ἀπὸ τοὺς ἄλλους τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ καμμία ἐλπὶς ἀπὸ τὸ σχέδιον Μάρσαλ καὶ ἀπὸ ἐπανορθώσεις νὰ εἰσαχθῇ καμμία ποσότης, νομίζω, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ πρέπει νὰ στρέψῃ τὴν προσοχήν του εἰς τὴν κατασκευὴν ἐγχωρίων σωλήνων, διότι αἱ ἀνάγκαι εἶναι μεγάλαι καὶ ἐπείγουσαι. Ἐπληροφορήθην, ὅτι τὸ ζήτημα πράγματι μελετᾶται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ καὶ ἐλπίζω, ὅτι θὰ ἔλθῃ συντόμως ἡ ἡμέρα νὰ καταλήξουν εἰς ἀποφάσεις. Πάντως θὰ πρέπει νὰ ληφθῶσιν αἱ ἀποφάσεις πρὸς τῆς ἐνάρξεως τοῦ νέου οἰκονομικοῦ ἔτους.

§58Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Τὰς ἀποφάσεις θὰ τὰς λάβετε σεῖς, κ. Ὑπουργέ.

§59Φ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπ. Προνοίας). Ἐγώ, κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶμαι Ὑπουργεῖον παραγωγικόν, οὔτε προμηθευτικόν. Ἐγὼ παίρνω καὶ διαθέτω. Ἐκεῖνο ποὺ μπορῶ νὰ κάμω ἐπὶ πλέον εἶναι νὰ ὑποδεικνύω τὰς ἀνάγκας καὶ νὰ συντελῶ εἰς τὸ νὰ λαμβάνωνται ἀποφάσεις, ἀλλ’ αἱ ἀποφάσεις λαμβάνονται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ.

§60Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Σᾶς ἐρωτῶ καὶ ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ μέλους τῆς Κυβερνήσεως, ὄχι ἁπλῶς τοῦ ἐκτελεστικοῦ ὀργάνου ποὺ εἶσθε, θὰ ἐξασφαλίσετε μέχρι τέλους Ἰουνίου τὰς δυνατότητας τῆς συνεχίσεως τῶν ἔργων τῆς προμηθεύσεως σωλήνων;

§61Φ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπ. Προνοίας). Δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς ἀπαντήσω τίποτε ἐπ’ αὐτοῦ.

§62Α. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Σωλῆνες ἀδιάθετοι δὲν ὑπάρχουν;

§63Φ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπ. Προνοίας). 45.000 μέτρα περίπου.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Καμινόπετρος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν Κοινων. Προνοίας, σχετικῶς μὲ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐγκαταλείψουν τὰς κατοικίας των χίλιαι οἰκογένειαι τοῦ προσφυγικοῦ συνοικισμοῦ Τζιτζιφιῶν.

§65Ε. ΚΑΜΙΝΟΠΕΤΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ 1941 διετάχθη ἡ ἐκκένωσις σημαντικοῦ μέρους τοῦ συνοικισμοῦ Δραπετσῶνος διὰ στρατιωτικὰς ἀνάγκας. Τὸ πλεῖστον μέρος τῶν κατοίκων αὐτῶν ἐστεγάσθησαν εἰς κρατικὰ οἰκήματα τοῦ συνοικισμοῦ Τζιτζιφιῶν. Ἤδη ἐπληροφορήθησαν οἱ κάτοικοι, ὅτι καταρτίζεται Διάταγμα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας, διὰ τοῦ ὁποίου ἀποστεγάζονται οὗτοι ἀπὸ τὸν συνοικισμὸν Τζιτζιφιῶν διὰ νὰ στεγασθοῦν ἄλλοι πρόσφυγες ἔχοντες δικαίωμα πρὸς τοῦτο. Τὰς πληροφορίας αὐτὰς τὰς ἤλεγξα καὶ εἶναι βάσιμοι. Θὰ παρεκάλουν πρὸ τῆς κοινοποιήσεως τοῦ Διατάγματος νὰ ἴδωμεν πῶς θὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ ζήτημα τῆς στεγάσεως τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ δώδεκα συναπτὰ ἔτη παραμένουν εἰς τὸν συνοικισμὸν Τζιτζιφιῶν καὶ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀποστεγασθοῦν.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας διὰ τὰς ἀναφορὰς

καὶ ἐρωτήσεις, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 1146] 16–10–51 καὶ 1264]23–11–51 Πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου».

§67ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθμ. 1146]16–10–51 καὶ 1264]23–11–51 Πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου».

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ Ὑπουργείου παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως». Ὁ κ. Γ. Λύχνος ἔχει τὸν λόγον.

§70Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον τίθεται ὑπὸ τὴν κρίσιν σας ἔχει τὸν τίτλον «περὶ ὀργανώσεως τοῦ Ὑπουργείου Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως» καὶ ἡ δικαιολογία του εἶναι ὅτι τὸ Ὑφυπουργεῖον, τὸ ὁποῖον ὑφίστατο ἕως τώρα, πρέπει νὰ ἀποκτήσῃ προϊστάμενον μὲ βαθμὸν Ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος νὰ δύναται νὰ ἀπαλλάσῃ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἐκ τοῦ φόρτου τῶν πολλαπλῶν αὐτοῦ ἀσχολιῶν, ὥστε ἀπερίσπαστος οὗτος νὰ ἐπιδοθῇ εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν μεγάλων Κυβερνητικῶν θεμάτων. Ἐνῷ αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου, κύριοι βουλευταί, καὶ ὁ σκοπὸς αὐτὸς εἶναι ἀπολύτως δικαιολογημένος, διότι ὁ βοηθὸς τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως πρέπει ἀσφαλῶς νὰ ἔχῃ καὶ τίτλον καὶ κῦρος ἐπαρκὲς διὰ νὰ τὸν βοηθῇ, ἐνῷ αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου, ταυτοχρόνως παρέχεται διὰ Βασιλικοῦ διατάγματος τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ προσθέσῃ νέας ὑπηρεσίας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον αὐτό. Ἐγὼ δὲ φοβοῦμαι, ὅτι αἱ παλαιαὶ ὑπηρεσίαι, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον αὐτό, καθὼς καὶ αἱ νέαι, αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ προστεθοῦν, δὲν θὰ ἔχουν ἄλλο ἀποτέλεσμα παρὰ νὰ ἐμποδίσουν τὸν Ὑπουργὸν παρὰ τῷ Προέδρῳ τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐκτελέσῃ τὴν νέαν του ἀποστολήν. Τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο ἀποτελεῖται ἀπὸ δύο παλαιότερα Ὑφυπουργεῖα. Τὸ ἓν ἦτο τὸ λεγόμενον Ὑφυπουργεῖον τοῦ Πολιτικοῦ Γραφείου, τὸ ὁποῖον ἵδρυσεν ὁ ἀείμνηστος Ἐλευθέριος Βενιζέλος καὶ τὸ δεύτερον εἶναι τὸ Ὑφυπουργεῖον Τύπου, τὸ ἱδρυθέν ἐπὶ τῆς Δικτατορίας. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀρχίσω ἀπὸ τὸ δεύτερον Ὑφυπουργεῖον. Ἡ Δικτατορία εἶχε ἕνα λόγον ποὺ τὸ ἵδρυσεν, εἶχε τὴν ἀπόφασιν, ἀλλ’ εἶχε καὶ τὰ μέσα νὰ διευθύνῃ τὸν Ἑλληνικὸν τύπον. Εἶχε τὴν ἀπόφασιν, εἶχε καὶ τὰ μέσα νὰ ὑπαγορεύῃ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν τύπον τὸ τί ἔπρεπε καθημερινῶς νὰ γράφῃ. Εἰς ἕνα δημοκρατικὸν πολίτευμα ἡ δυνατότης αὐτὴ εἶναι ἀπολύτως ἀνύπαρκτος. Τὸ Ὑφυπουργεῖον Τύπου, μετὰ τὴν πτῶσιν τῆς δικτατορίας καὶ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς Ἑλλάδος, εἴτε ὑπάρχει, εἴτε δὲν ὑπάρχει, δὲν ἔχει καμμίαν ἀπολύτως ἐπίδρασιν ἐπὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ τύπου. Οὐδεμία ἐφημερὶς εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ ὁδηγίας ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Τύπου περὶ τοῦ τί πρέπει νὰ γράψῃ ἢ τί δὲν πρέπει νὰ γράψῃ. Ὑπάρχει ἡ δικαιολογία, ὅτι τὸ Ὑφυπουργεῖον Τύπου, τὸ σημερινόν, μεταβαλλόμενον εἰς Ὑπουργεῖον μετὰ τοῦ Ὑφυπουργείου τοῦ Πολιτικοῦ Γραφείου, διευθύνει τὰ Γραφεῖα τῆς ἐξωτερικῆς προπαγάνδας, δηλαδὴ τὰ Γραφεῖα Τύπου ποὺ ὑπάρχουν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Συχνά, κύριοι συνάδελφοι, ἔγινεν ἡ σκέψις ἢ ὑπηρεσία αὐτὴ νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, εἰς τὸ ὁποῖον καὶ πράγματι ἀνήκει. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ὀρθὴ λύσις. Τὰ Γραθεῖα τοῦ τύπου εἰς τὸ ἐξωτερικὸν σήμερον διευθύνονται ἀπὸ τὸ Ὑφυπουργεῖον Τύπου καὶ δὲν ἔχουν καμμίαν ἀπολύτως ἀπόδοσιν. Ἐὰν ἐπὶ κεφαλῆς τῶν Ὑπηρεσιῶν αὐτῶν ἦτο ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ κατὰ τόπους οἱ πρεσβευταὶ τῆς Ἑλλάδος, ὑποθέτω, ὅτι τὸ κῦρος τῶν πρεσβευτῶν θὰ ἦτο ἀρκετόν, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν τὰ Γραφεῖα τοῦ Τύπου νὰ τοποθετοῦν καὶ μίαν Ἑλληνικὴν ἄποψιν εἰς τὰς ξένας ἐφημερίδας τῶν χωρῶν, πλησίον τῶν ὁποίων λειτουργοῦν. Σήμερον τοῦτο, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι τελείως ἀνύπαρκτον. Ἐξοδεύομεν τόσα χρήματα καὶ δὲν ἔχομεν ποτὲ μίαν ἄποψιν Ἑλληνικὴν ἐπὶ ἑνὸς Ἑλληνικοῦ θέματος εἰς τὰς ξένας ἐφημερίδας. Καὶ τοῦτο διότι αἱ Πρεσβεῖαι ἀδιαφοροῦν διὰ τὰ Γραφεῖα τοῦ Τύπου, αὐτὰ δὲ δὲν ἔχουν οὔτε κῦρος, οὔτε μέσα, δὲν ἔχουν ἐπικοινωνίαν μὲ τὸν ξένον τύπον τῶν χωρῶν εἰς τὰς ὁποίας λειτουργοῦν καὶ τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι μηδαμινόν. Τὸ σύστημα αὐτό, κύριοι τῆς ἐξαρτήσεως τῶν Γραφείων τῆς ἐξωτερικῆς προπαγάνδας ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, δὲν εἶναι σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐγὼ συνιστῶ μόνον διὰ τὴν Ἑλλάδα. Εἶναι σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐφαρμόζουν σήμερον ὅλαι αἱ δημοκρατικαὶ χῶραι τοῦ κόσμου. Κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου καὶ αἱ χῶραι αὐταὶ εὑρέθησαν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἱδρύσουν Ὑπουργεῖα Τύπου, διότι ἡ ψυχολογία ἡ ἐθνική, ἡ ὁποία ἐδημιουργεῖτο κατὰ τὰς περιστάσεις ἐκείνας, ἦτο τοιαύτη, ὥστε ὁ ἐσωτερικὸς τύπος τῶν δημοκρατικῶν Χωρῶν νὰ δέχεται ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ τὰς ὑποστηρίζῃ. Σήμερον τοῦτο εἶναι ἀδύνατον, ὡς ἀκριβῶς εἶναι ἀδύνατον καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ Ὑπουργεῖον Τύπου εἰς τὴν Ἀμερικήν, τὸ ὁποῖον νὰ καλῇ τὰς ἐφημερίδας καὶ νὰ τοὺς συνιστᾷ τί πρέπει νὰ γράψουν. Κάθε ἐφημερὶς ἔχει τὰς ἀπόψεις της, τὰ ἐπιτελεῖα της, καὶ αὐτὰ ἀποφασίζουν περὶ τοῦ τί ἐξυπηρετεῖ καὶ τὸν λαὸν καὶ τὴν ἐφημερίδα. Τὸ αὐτὸ συμβαίνει καὶ εἰς τὴν Ἀγγλίαν καί εἰς τὴν Γαλλίαν, εἰς ὅλας τὰς δημοκρατικὰς χώρας τοῦ κόσμου. Ὑποθέτω, τὸ πλέον ἀποτελεσματικόν, τὸ πλέον ἀποδοτικόν, θὰ ἦτο νὰ συμβῇ καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Βεβαίως, τὸ Ὑφυπουργεῖον τοῦ Τύπου ἔχει μίαν σχέσιν μὲ τὰ ζητήματα τῶν Ἑλληνικῶν ἐφημερίδων. Ἀλλ’ ἡ σχέσις αὐτὴ εἶναι σχέσις διάφορος ἀπὸ ἐκείνην, διὰ τὴν ὁποίαν εἶχεν ἱδρυθῆ ἀπὸ τὴν δικτατορίαν. Εἶναι σχέσις προμηθείας χάρτου, εἶναι δηλαδὴ σχέσις Ὑπουργείου Ἐμπορίου εἶναι σχέσις προσωπικοῦ τῶν ἐφημερίδων, εἶναι δηλαδὴ σχέσις, τὴν ὁποίαν ὀφείλει νὰ ρυθμίζῃ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας. Καὶ πολὺ συχνὰ εὑρισκόμεθα ἐνώπιον τοῦ ἑξῆς φαινομένου: Νὰ λαμβάνῃ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας ἀποφάσεις διὰ τὸ προσωπικὸν τῶν ἐφημερίδων καὶ νὰ μὴ τὰς ἐγκρίνῃ τὸ Ὑπουργεῖον Τύπου, νὰ μὴ ἐφαρμόζωνται, δηλαδή, πράγματα, τὰ ὁποῖα ἐφαρμόζονται δι’ ὅλον τὸ ἐργατικὸν προσωπικὸν ἢ τοὺς ἰδιωτικοὺς ὑπαλλήλους; Βεβαίως ἔχει τὸ Κράτος ἀνάγκην νὰ κάμῃ καὶ ἐσωτερικὴν προπαγάνδαν. Ὅταν π.χ. τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἢ Οἰκονομικῶν εἰσάγουν μίαν μεταρρύθμισιν, τὴν ὁποίαν θέλουν νὰ καταστήσουν αἰσθητὴν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, θέλουν νὰ παρασύρουν τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν εἰς τὴν ὑποστήριξιν αὐτῆς τῆς μεταρρυθμίσεως, βεβαίως τότε ὑπάρχει ἡ ἀνάγκη μιᾶς Ὑπηρεσίας Τύπου. Ἀλλὰ τὴν ἀνάγκην αὐτὴν δὲν τὴν ἐξυπηρετεῖ τὸ Ὑπουργεῖον Τύπου. Θὰ τὴν ἐξυπηρετεῖ καλλίτερον μία Ὑπηρεσία Τύπου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, Συντονισμοῦ, Οἰκονομικῶν κ.ο.κ. Διότι βέβαια, ὑπάρχουν ζητήματα, τὰ ὁποῖα πρέπει τὸ Ἑλληνικὸν κοινὸν νὰ κατανοήσῃ διὰ νὰ συνηθίσῃ μὲ αὐτὰ τὰ πράγματα καί, φυσικά, πρέπει νὰ ὑπάρξῃ κάποια Ὑπηρεσία, ἡ ὁποία νὰ τὸ διαφωτίσῃ. Αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν δὲν τὴν ἐκτελεῖ σήμερον τὸ Ὑπουργεῖον Τύπου καὶ δὲν πρόκειται νὰ τὴν ἐκτελέσῃ ποτέ. Ἐνῶ, ἂν ὑπῆρχον μερικαὶ κατατετμημέναι Ὑπηρεσίαι Τύπου εἰς τὰ διάφορα Ὑπουργεῖα, θὰ ἠμποροῦσαν νὰ διαφωτίσουν τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἐπὶ διαφόρων εἰδικῶν θεμάτων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ὑπάρχει ἀνάγκη διαφωτίσεως. Ἐπίσης εἰς τὸ παλαιὸν Ὑφυπουργεῖον Τύπου ὑπήγετο καὶ ἡ ραδιοφωνία, ἡ ὁποία, ὑποθέτω, ὅτι εἶναι ζήτημα τηλεπικοινωνιῶν καὶ θὰ ἠμποροῦσε νὰ πάῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συγκοινωνιῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ Ὑφυπουργεῖον τοῦ Πολιτικοῦ Γραφείου, ὁ ἀείμνηστος Ἐλευθέριος Βενιζέλος τὸ εἶχεν ἱδρύσει μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι θὰ ἠμποροῦσε νὰ εἶναι τὸ αὐτὶ τοῦ Πρωθυπουργοῦ, τὸ αὐτὶ τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον θὰ ἤκουε τὰ αἰτήματα καὶ τὰ παράπονα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ ὅτι ταυτοχρόνως, θὰ ἦτο ὁ ὀφθαλμὸς καὶ τὸ χέρι, τὸ ὁποῖον θὰ ἐβοηθοῦσε τὸν Πρωθυπουργὸν εἰς τὸ νὰ παρακολουθῇ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀποφάσεων τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τοὺς διαφόρους Ὑπουργούς. Βεβαίως ὁ προορισμὸς αὐτὸς δὲν ἐπετελέσθη ἀργότερον. Ὅσοι ἐπέρασαν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον αὐτὸ θὰ γνωρίζουν, ὅτι εἶναι ἓν Ὑπουργεῖον τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει καμμίαν ὀργάνωσιν, δὲν ἔχει προσωπικόν. Καὶ ὅμως ἐπιφορτίζεται μὲ διάφορα πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐντελῶς ἀπροσάρμοστα πρὸς τὸν προορισμόν του. Τὸ νομοσχέδιον προβλέπει, ὅτι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ πρέπει τώρα νὰ προστεθοῦν καὶ ἄλλαι Ὑπηρεσίαι, ὅπως εἶναι τὸ ΑΣΔΥ, ὁ Ἑλληνικὸς Ὀργανισμὸς Τουρισμοῦ καὶ ἄλλαι. Κύριοι, τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Πολιτικοῦ Γραφείου εἶναι ἀναμφισβητήτως ἀπαραίτητον καὶ ἀπαραίτητον ἴσως εἶναι ὁ ἐπὶ κεφαλῆς αὐτοῦ νὰ εἶναι Ὑπουργός, διὰ νὰ ἔχῃ κῦρος. Ἀλλά, πρὸ παντός, δὲν πρέπει νὰ ἀπασχολῆται μὲ ὅλας αὐτὰς τὰς Ὑπηρεσίας αἱ ὁποῖαι ἔχουν συσσωρευθῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο. Ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ πρόκειται νὰ ἐπιτελέσῃ αὐτὸν τὸν προορισμόν, τῆς παρακολουθήσεως τῆς κοινῆς γνώμης καὶ τῆς παρακολουθήσεως τῶν Ὑπουργῶν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν κυβερνητικῶν ἀποφάσεων, αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ ἱκανοποιήσουν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, νομίζω, ὅτι δὲν χρειάζεται νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον αὐτὸ καμμία ἄλλη Ὑπηρεσία. Θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι τελείως ἀνεξάρτητος ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Πολιτικοῦ Γραφείου, διὰ νὰ τὸν διαθέτῃ ὁ Πρωθυπουργὸς καθημερινῶς εἰς τὸ ἔργον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θεωρεῖ, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ γίνῃ. Κυρίως δὲ εἰς τοῦτο, εἰς τὸ νὰ ἐξακριβώνῃ τὰς ἀνάγκας τοῦ λαοῦ καὶ νὰ παρακολουθῇ καὶ συντονίζῃ τὰς ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῶν ἀπὸ τὰ διάφορα Ὑπουργεῖα. Αὐτά, κύριοι, εἶχον νὰ εἴπω. Ἠθέλησα, ἴσως εἰς ἀκατάλληλον στιγμήν, νὰ ἐκφέρω μερικὰς σκέψεις περὶ τῆς ὀργανώσεως τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Πρωθυπουργοῦ. Νομίζω, ὅτι αἱ σκέψεις αὗται δὲν πρόκειται νὰ ζημιώσουν. Τὸ νομοσχέδιον κατὰ τὰ ἄλλα πρέπει νὰ ψηφισθῇ. Εἶναι, πράγματι, ἀναγκαῖον. Ἐὰν ὁ Πρωθυπουργὸς πρέπει νὰ ἔχῃ ἕνα βοηθὸν Ὑπουργόν, ὁ Ὑπουργὸς αὐτὸς νὰ μὴν εἶναι μισός, ἀλλ’ ὁλόκληρος Ὑπουργός.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Μπακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§72Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου δὲν ἐπιζητεῖται ἡ πλήρης ἀναδιοργάνωσις τοῦ Ὑπουργείου παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ. Δὲν συμφωνῶ μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ τῆς Κερκύρας. Νομίζω, ὅτι ὀρθὸν εἶναι νὰ συγκεντρωθοῦν ὅλαι αἱ ἐκδηλώσεις ποὺ ἀνέφερον, εἰς μίαν κεντρικὴν ὑπηρεσίαν ὑπὸ τὴν εὐθύνην τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὡς ἐκπροσώπου τῆς ὅλης κυβερνητικῆς ἐργασίας, βοηθουμένου ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ ὅπως προβλέπει τὸ νομοσχέδιον. Περὶ τῆς ἀποκεντρώσεως ἔχομεν πικρὰν πεῖραν ἀπὸ τὸ παρελθόν. Ἐπίσης δὲν συμφωνῶ ὡς πρὸς κὴν παρατήρησιν, ὅτι ὑπάρχει μία ἀντινομία μεταξὺ τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως τοῦ νομοσχεδίου, ἡ ὁποία ζητεῖ βοηθὸν παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ, λόγῳ τοῦ φόρτου τῶν ἐργασιῶν τὰς ὁποίας ἔχει καὶ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 3, ἡ ὁποία τάχα προσθέτει νέας ἁρμοδιότητας εἰς τὸν Ὑπουργόν. Δὲν προσθέτει νέας ἁρμοδιότητας. Τὸ ἄρθρον 3 ὁρίζει: «........ (ἀναγινώσκει)». Δηλαδὴ τί γίνεται; Ὁ Πρωθυπουργὸς ἔχει αὐτὸς τὰς ἁρμοδιότητας καὶ ἀντὶ νὰ τὰς ἀσκῇ ὁ ἴδιος, διὰ Β. διατάγματος τὰς μεταβιβάζει εἰς τὸν Ὑπουργὸν παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ, Ἑπομένως καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντινομία. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελον νὰ παρατηρήσω εἶναι ἐπὶ τῆς τελευταίας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 3, κατὰ τὴν ὁποίαν, «(ἀναγινώσκει)». Νομίζω, ὅτι ἡ ἐποπτεία αὐτή, ὀρθὸν εἶναι, νὰ μεταβιβασθῇ ἀπὸ τοῦδε διὰ νόμου εἰς τὸν Ὑπουργὸν παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ καὶ ὡς ἐκ τούτου προτείνω νὰ τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς: Ἀντὶ τῆς φράσεως τῆς ὑπαρχούσης νὰ τεθῇ ἡ φράσις «μεταβιβάζεται ἀπὸ τοῦδε». Ταῦτα ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κανελλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§74Κ. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω νὰ κάμω ὡρισμένας παρατηρήσεις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Βεβαίως, ὅπως ἐλέχθη, καὶ ὑπὸ τῶν προλαλησάντων συναδέλφων, ἡ Ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργοῦ παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ, πρέπει νὰ ὀργανωθῇ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ ἕνας βοηθὸς τοῦ Πρωθυπουργοῦ, ὁ ὁποῖος νὰ εἶναι, οὕτως εἰπεῖν, ὁ κρῖκος μεταξὺ τοῦ Πρωθυπουργοῦ καὶ τῶν διαφόρων Ὑπουργείων, ὄχι ὁ κρῖκος, ὅπως συχνὰ συμβαίνει, ὁ μικροπολιτικός, ἀλλὰ ὁ κρῖκος ὁ διοικητικός. Τὸ νομοσχέδιον ὅμως πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν δὲν προβλέπει τὴν διάρθρωσιν τοῦ νέου Ὑπουργείου, ἂς εἴπωμεν, διότι καὶ τὸ Ὑπουργεῖον αὐτό, ἄλλοτε γίνεται Ὑπουργεῖον καὶ ἄλλοτε μεταβάλλεται εἰς Ὑφυπουργεῖον· δὲν προβλέπει τὴν διάρθρωσιν, ὅπως θὰ ἐπεθύμουν νὰ προβλέπῃ. Θὰ ἔπρεπε, κύριοι, νὰ γίνῃ μία μελέτη συστηματική, περὶ τοῦ πῶς πρέπει νὰ εἶναι διαρθρωμένον καὶ πὼς πρέπει νὰ λειτουργῇ τὸ Ὑπουργεῖον παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ. Διατυπώνω, λοιπόν, τὴν εὐχὴν νὰ ἐξετασθῇ τὸ πρᾶγμα καὶ εἰς τὸ προσεχὲς μέλλον νὰ ὑποβάλῃ ἡ Κυβέρνησις ἓν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον νὰ προβλέπῃ μίαν πραγματικὴν διάρθρωσιν αὐτοῦ τοῦ Ὑπουργείου. Δευτέρα παρατήρησις τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ κάμω εἶναι, ἡ ἀφορῶσα τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Τουρισμοῦ. Κατὰ τὸ διάστημα τῶν τελευταίων 25 ἐτῶν, ἀπὸ τοῦ 1928 καὶ ἐντεῦθεν, ἡ ὑπηρεσία τοῦ Τουρισμοῦ ἀποτελεῖ ἓν εἶδος ποδοσφαίρου καὶ μεταφέρεται διὰ λακτισμάτων, ἄλλοτε εἰς τὸ ἓν Ὑπουργεῖον καὶ ἄλλοτε εἰς τὸ ἄλλο. Ἡ ὑπηρεσία Τουρισμοῦ ὡς ὑπηρεσία Ξένων καὶ Ἐκθέσεων—ὅπως θὰ τὴν ἐνθυμοῦνται οἱ παλαιότεροι—ὑπήγετο εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅταν τοῦτο περιελάμβανε καὶ τὴν Βιομηχανίαν καὶ τὸ Ἐμπόριον καὶ τὴν Ἐργασίαν καὶ τὴν Στατιστικὴν καὶ τὰ Μεταλλεῖα καὶ τὰς Ἁλυκάς. Καὶ καλῶς ὑπήγετο ἐκεῖ. Βεβαίως ὑπῆρξα καὶ ἐγὼ Γεν. Γραμματεὺς τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας εἰς τὸ 1926–27 καὶ εἶχον διαπιστώσει, ὅτι ὀρθῶς ἦτο ἐκεῖ ἡ ὑπηρεσία καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ προσωπικοῦ, ἀλλὰ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ ὅτι τὸ πνεῦμα τοῦ μεγάλου καὶ ἀξίου τότε Διευθυντοῦ τῶν Ξένων καὶ Ἐκθέσεων δὲν ἦτο πάντως τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον ἀνταπεκρίνετο εἰς τὴν μεγάλην ἀποστολήν, τὴν ὁποίαν εἶχε νὰ ἐκπληρώσῃ ἡ ὑπηρεσία αὐτή. Μετὰ ταῦτα ἱδρύθη ὁ Ὀργανισμὸς Τουρισμοῦ, ὁ ὁποῖος κατὰ καιροὺς ὑπήχθη εἰς διάφορα Ὑπουργεῖα καὶ εἰς μίαν, μάλιστα, περίοδον ἀπετέλεσε καὶ ἰδικόν μου Ὑπουργεῖον. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ σταματήσωμε τὴν τακτικὴν αὐτήν. Κατ’ ἐμέ, ὁ Ὑπουργὸς παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἔχῃ ἁρμοδιότητα εἰδικήν, ἀναφερομένην εἰς ὡρισμένον τομέα τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἢ εἰς οἱονδήποτε ὡρισμένον καὶ συγκεκριμένον τομέα. Ὁ Ὑπουργὸς παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ πρέπει νὰ ἔχῃ μίαν γενικὴν ἁρμοδιότητα. Δὲν πρέπει νὰ ἀποσπᾶται καὶ νὰ ἀντιπερισπᾶται ἀπὸ τὴν εἰδικὴν γενικὴν εὐθύνην, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ, ἐποπτεύων ἕναν εἰδικὸν νέον Ὀργανισμόν, τὸν Τουρισμόν. Εἶναι παράδοξον κατ’ ἀρχὴν τὸ σχῆμα, ἢ μᾶλλον εἶναι παράδοξος ὁ συνδυασμὸς τοῦ Ὑπουργοῦ παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ, μὲ μίαν ὡρισμένην Ὑπηρεσίαν, φέρ’ εἰπεῖν, ἀντὶ τῆς ὑπηρεσίας Τουρισμοῦ, ἐὰν θέλετε εἰς τὴν θέσιν του βάλετε ἕναν ἄλλον τομέα, τὸ ΙΚΑ καὶ νὰ λέγωμεν, ὅτι εἰδικῶς ὡς πρὸς τὸ ΙΚΑ τὴν ἐποπτείαν ἔχει καὶ ἀσκεῖ ὁ Ὑπουργὸς παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ. Δὲν νομίζω, ὅτι αὐτὸ εἶναι ὀρθόν. Ὄχι μόνον λοιπὸν δὲν συμφωνῶ μὲ τὴν πρότασιν τὴν γενομένην, ὅπως ὁρισθῇ ὑπὸ τοῦ νόμου, ὅτι μετὰ δίμηνον ἢ ἀμέσως, ἡ ὑπηρεσία Τουρισμοῦ θὰ ὑπαχθῇ ὑπὸ τὴν ἁρμοδιότητα καὶ τὴν ἐποπτείαν τοῦ Ὑπουργοῦ παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ. Ἀλλά, νομίζω, ὅτι καὶ ἡ διαζευκτικὴ διατύπωσις πρέπει νὰ λείψῃ. Ἐξετάζω τὸ πρᾶγμα ἀντικειμενικῶς. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει αὐτὴν τὴν στιγμήν, διότι δὲν δικαιοῦμαι νὰ παρασυρθῶ ἀπὸ τοιαύτας σκέψεις, ποῖος πρόκειται νὰ ἀναλάβῃ τὸ Ὑπουργεῖον παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ. Πιθανῶς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ τὸ ἀναλάβῃ, νὰ εἶναι κατ’ ἐξοχὴν κατάλληλος διὰ νὰ ἐποπτεύῃ ἐπὶ τοῦ τουρισμοῦ. Αὐτὸ ὅμως δὲν εἶναι κάτι, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ μὲ ἐπηρεάσῃ, διότι δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ ἀποστολή του. Ἐκτὸς αὐτοῦ ἠμπορεῖ αὔριον νὰ ἀναλάβῃ ὡς Ὑπουργὸς παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ, ἄλλως, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ εἶναι εἰδικὸς καὶ κατάλληλος, διὰ νὰ ἐποπτεύῃ ἐπὶ τοῦ Ὀργανισμοῦ Τουρισμοῦ. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον οὔτε ἐπί τῇ βάσει συγκεκριμμένων κριτηρίων, προσωπικῶν κριτηρίων νὰ λυθῇ τὸ πρόβλημα. Φοβοῦμαι, ὅτι εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν τὰ κριτήρια τὰ προσωπικὰ μεταξὺ τῶν συνεργαζομένων κομμάτων ἐν τῇ Κυβερνήσει, εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐπηρέασαν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν διατύπωσιν αὐτῆς τῆς διαζευκτικῆς διατάξεως. Νομίζω, ὅτι ἡμεῖς νομοθετοῦντες πρέπει νὰ θεσπίσωμεν γενικὰς ἀρχάς. Ἡ ὑπόθεσις τοῦ Τουρισμοῦ εἶναι ὑπόθεσις συνδεδεμένη κατ’ ἐξοχὴν καὶ κατὰ κύριον λόγον μὲ τὴν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν καὶ εἰδικώτερον μὲ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου καὶ ὄχι βέβαια μὲ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἢ Βιομηχανίας. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ μείνῃ ἡ Ὑπηρεσία τοῦ Τουρισμοῦ ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου. Ἡ τρίτη παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ κάμω, εἶναι ἡ ἀκόλουθος. Φοβοῦμαι τὰς ἀποσπάσεις, κύριοι συνάδελφοι. Τὰς γνωρίζω ἐκ τοῦ παρελθόντος. Θὰ προετίμων μίαν ὁριστικὴν ἔνταξιν ὡρισμένων ὑπαλλήλων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ διὰ νὰ γνωρίζουν καὶ αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι πῶς πρέπει νὰ ἀντιληφθοῦν τὸ ἔργον των. Νὰ τὸ ἀντιληφθοῦν ὡς ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀνήκουν εἰς ἕνα ἄλλο Ὑπουργεῖον καὶ προσωρινῶς περνοῦν ἀπὸ αὐτό, ἐφ’ ὅσον τυγχάνουν τῆς εὐνοίας τοῦ ἑκάστοτε Ὑπουργοῦ παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ, ἀλλ’ ὅτι ἀνήκουν εἰς αὐτὸ τὸ Ὑπουργεῖον. Αἱ σκέψεις των νὰ προσανατολισθοῦν ὁριστικῶς εἰς αὐτὴν τὴν εἰδικὴν ἀποστολήν, τὴν ὁποίαν ἔχουν νὰ ἐκπληρώσουν. Φοβοῦμαι δέ, λέγω, ὄχι δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τὰς ἀποσπάσεις, τὰς ὁποίας προβλέπει τὸ ἄρθρον 5, ἀλλὰ φοβοῦμαι καὶ τὰς πιέσεις ἐπὶ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἢ τοῦ Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ ἀσκοῦνται ἑκάστοτε φοβεραὶ πιέσεις ἐκ μέρους διαφόρων φίλων τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι θὰ θέλουν τὰς ἀποσπάσεις ὄχι τόσον διὰ νὰ ἐργασθοῦν, ἀλλὰ διὰ νὰ παύσουν νὰ ἐργάζωνται. Καὶ αὐτὸ ἔχει γίνει εἰς τὸ παρελθόν. Καὶ ἐγὼ ἔχω φροντίσει πιεζόμενος καὶ ἔχω παρακαλέσει εἰς τὸ παρελθόν, νὰ ἀποσπασθῇ ὁ τάδε ὑπάλληλος εἰς τὸ Πολιτικὸν Γραφεῖον ἢ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ, ὄχι βεβαίως διὰ νὰ ἐργασθῇ, ἀλλ’ ὅπως εἶπα προηγουμένως, διὰ νὰ περάσῃ καὶ ἀπὸ ἕνα διάλειμμα ἀνέσεως καὶ ἀναπαύσεως. Θὰ προετίμων ἄλλην ἀντιμετώπισιν τοῦ θέματος τούτου. Αὐτὰ εἶναι τὰ τρία σημεῖα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐφιστῶ ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Μπακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§76Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν ἐπρότεινα εἰς τὴν Βουλὴν πρὸ ὀλίγου νὰ δεχθῇ ὅπως εἰς τὸ ἄρθρον 3 τεθῇ διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Τουρισμοῦ θὰ ὑπαχθῇ ἐκ διατάξεως τοῦ νόμου ἀπὸ τοῦδε ἢ ἔστω μετὰ πάροδον ἑνὸς βραχέος χρονικοῦ διαστήματος, τὸ ὁποῖον θὰ χρησιμεύσῃ διὰ τὴν προπαρασκευὴν αὐτῆς τῆς μεταβιβάσεως τῶν ἁρμοδιοτήτων, ὅταν, λέγω, ἐπρότεινα νὰ τεθῇ διὰ διατάξεως τοῦ νόμου ἀπὸ τοῦδε καὶ νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὸ Ὑφυπουργεῖον παρὰ τῷ Προέδρῳ τῆς Κυβερνήσεως, ἐγνώριζα, ὅτι θὰ ἀντέτεινεν ὁ κ. Κανελλόπουλος, ἀλλ’ ἐγνώριζα ἐπίσης, ὅτι δὲν εἰσάγεται διὰ τῆς τροπολογίας μου κάτι τὸ καινοφανὲς καὶ ἄηθες. Βεβαίως ἡ ὑπηρεσία Τουρισμοῦ ὑπήχθη εἰς τὸ πρόσφατον παρελθὸν ὑπὸ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Τὴν ἐποπτείαν τοῦ Τουρισμοῦ καθορίζει καὶ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 3 παράγραφος τελευταία. Ἑπομένως δὲν εἶναί τι τὸ ἀσύνηθες. Ἐὰν γενικῶς ὑπάρχουν παρατηρήσεις, ὅτι ἡ ὀργάνωσις τοῦ Ὑπουργείου παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ πρέπει νὰ εἶναι ἀλλοία, αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα. Τὸ ζήτημα εἶναι ἁπλοῦν καὶ δὲν εἶναι κάτι τὸ πρωτοφανές, οὔτε κάτι τὸ ὁποῖον ἀποβλέπει εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν κομματικῶν συμφερόντων ἢ ὡρισμένων προσώπων, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Κανελλόπουλος.

§77Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, δὲν εἶπα αὐτό.

§78Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπατε, ὅτι αὐτὸ ἀφορᾷ τὴν διευκόλυνσιν τῶν σχέσεων τῶν δύο συνεργαζομένων κομμάτων καὶ ἴσως καὶ τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον προορίζεται διὰ τὸ Ὑπουργεῖον. Αὐτὸ ἀντελήφθην, ὅτι εἴπατε.

§79Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶπα, ναί, ἔτσι ὅπως τὸ διατυπώνετε.

§80Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅτι ἀποβλέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ βάλῃ τὸ Α πρόσωπον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον αὐτό.

§81Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ἔχει ὑπ’ ὄψει της τὴν πράγματι ἐξαιρετικὴν καταλληλότητα τοῦ προσώπου αὐτοῦ.

§82Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ πιθανὸν σήμερον τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον, κατὰ τὴν ἀντίληψιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, προορίζεται διὰ τὸ Ὑπουργεῖον αὐτό, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἡμεῖς δὲν γνωρίζομεν, νὰ εἶναι κατάλληλον καὶ αὔριον νὰ μὴ εἶναι κατάλληλον καὶ ἑπομένως μὲ τὸν φόβον, ὅτι αὔριον ὁ Ὑπουργὸς δὲν θὰ εἶναι κατάλληλος, δὲν πρέπει νὰ τοῦ δώσωμεν τὰς ἁρμοδιότητας αὐτάς. Ἀλλ’ αὐτὸ ἐὰν θεωρηθῇ ὡς βάσις συζητήσεως πρέπει νὰ ἀφορᾷ ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα καὶ θὰ πρέπει ἀναλόγως τοῦ προσώπου νὰ καθορίζωμεν τὰς ἁρμοδιότητας τῶν διαφόρων Ὑπουργείων. Ἐὰν εἶναι καλὸς ὁ Ὑπουργὸς πρέπει νὰ τοῦ δώσωμεν περισσοτέραν ἁρμοδιότητα, ἐὰν δὲν εἶναι καλός, θὰ πρέπει νὰ τοῦ ἀφαιρέσωμεν ἁρμοδιότητας. Ἡ ἐκλογὴ τῶν Ὑπουργῶν γίνεται ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὑπὸ τὴν εὐθύνην, ἡ ὁποία καλύπτεται ἀπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς. Ἑπομένως δὲν εἶναι μέτρον στάθμης ὁ φόβος αὐτός. Δεδομένου ὅτι ἄλλοτε ἡ ἐποπτεία τοῦ Τουρισμοῦ ὑπήγετο ὑπὸ τὸν Πρωθυπουργόν, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι καινοφανὴς ἡ πρότασίς μου, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι ἐντὸς διμήνου ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος μεταβιβάζεται ἡ ἐποπτεία εἰς τὸν Ὑπουργὸν παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀποσπάσεις, βεβαίως τὸ ὀρθὸν εἶναι ἡ Κυβέρνησις, πᾶσα Κυβέρνησις, νὰ προβλέψῃ περὶ τῆς σταθερᾶς καὶ μονίμου ὀργανώσεως τοῦ Ὑπουργείου παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁμόφωνος εἶναι ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς, ὅτι χρειάζεται αὐτὸ τὸ Ὑπουργεῖον, ἑπομένως ἕνας θεσμός, ὁ ὁποῖος χρειάζεται, εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ἔχῃ καὶ τὸν ὀργανισμόν του. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν σήμερον καὶ διὰ λόγους οἰκονομίας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διορίζωμεν νέους ὑπαλλήλους.......

§83Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἐνταχθοῦν, ὄχι νὰ διορισθοῦν.

§84Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διορίσωμεν σήμερον νέους ὑπαλλήλους, ἀλλ’ ἠμποροῦμεν νὰ μετατάξωμεν. Μὰ θὰ μοῦ εἴπητε, ἡ μετάταταξις χρειάζεται ἕνα ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα, δι’ αὐτὸ καὶ ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀποσπάσῃ ἐξ ἄλλων ὑπηρεσιῶν ἢ ἐξ ὑπηρεσιῶν νομικῶν προσώπων προσωρινῶς ὑπαλλήλους διὰ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου. Μᾶς λέγουν, ὅτι ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ εἶναι ἀργομισθία καὶ ὅτι πηγαίνουν ἐκεῖ διὰ νὰ μὴ ἐργάζωνται. Δὲν νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἔτσι γενικευόμενον τὸ ζήτημα, ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν πραγματικότητα. Εἰς ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα ὑπάρχουν ὑπάλληλοι ἐργαζόμενοι καὶ μὴ ἐργαζόμενοι. Ἔργον τοῦ Ὑπουργοῦ εἶναι νὰ ἐποπτεύσῃ ποῖοι ἐργάζονται καὶ ἑπομένως ἀντικείμενον μελλοντικοῦ ἐλέγχου πρὸς τὸν Ὑπουργὸν παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ, ἢ καὶ πρὸς αὐτὸν τὸν Πρωθυπουργόν, θὰ εἶναι ἡ κακὴ ἐνδεχομένως χρῆσις τοῦ δικαιώματος τῆς τοιαύτης ἀποσπάσεως. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς νομίζω, ὅτι δὲν εὐσταθοῦν αἱ παρατηρήσεις τοῦ κ. Κανελλοπούλου καὶ ἐξακολουθῶ νὰ ὑποστηρίζω τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλα καὶ εἰς τὴν Βουλὴν ἀπόκειται νὰ τὴν δεχθῇ ἢ ὄχι.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Καλλίας ἔχει τὸν λόγον.

§86Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι πολὺ σημαντικὸν τὸ νομοσχέδιον ἐὰν τὸ ἐξετάσῃ κανεὶς ὄχι ὡς περιστατικόν, ὅπως, ἴσως εἶναι, ἀλλ’ ὅπως οὐσιαστικῶς ὀφείλει νὰ εἶναι. Θίγει δηλαδὴ τὸ ζήτημα τῶν ἁρμοδιοτήτων τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως. Πράγματι σήμερον τὰ προβλήματα εἶναι πολλὰ καὶ σύνθετα καὶ ὁ συνθετικὸς νοῦς τοῦ ἑκάστοτε Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἔχει ἀνάγκην τῆς βοηθείας ἑνὸς καταλλήλου προσώπου. Εἶναι βεβαίως πρόβλημα, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ συμβιβασθῇ ἡ ἔννοια τοῦ πλήρους Ὑπουργείου, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι αὐτοτελές, ἀλλὰ προσηρτημένον εἰς τὴν Προεδρίαν τῆς Κυβερνήσεως. Μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν γνωρίζω ἄλλο προηγούμενον, εἴτε ἐδῶ εἴτε εἰς ἄλλην χώραν, ὅπου προσηρτημέναι ἐξουσίαι ἀποτελοῦν Ὑπουργεῖον καὶ ὄχι Ὑφυπουργεῖον. Παρὰ ταῦτα ἡ ἁρμοδιότης θὰ ἐδικαιολόγει τοῦτο, ἐὰν λυθῇ βασικῶς τὸ ζήτημα τοῦ ἀσυμβιβάστου. Ἀλλὰ πρέπει ἐξ ἀρχῆς νὰ γίνῃ ἀντιληπτόν, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον ἢ Ὑφυπουργεῖον αὐτὸ ἀπὸ ἀπόψεως ἀποστολῆς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἐξετάζωμεν ὡς ἕνα τμῆμα αὐτοτελές, ἀλλὰ μόνον ὡς ἕνα μέρος τοῦ γενικοῦ νομοθετήματος περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ τῶν Ὑπουργείων. Ἀντ’ αὐτοῦ τὸ ζήτημα τοῦτο ἐλύθη δι’ ἑνὸς Ἀναγκαστικοῦ νόμου, οὐδέποτε συζητηθέντος παρὰ τῆς Βουλῆς· σήμερον συζητοῦμεν τὸ ζήτημα τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ λύσις εἰς τὸ πρόβλημα ἐὰν δὲν ἐξετασθῇ σοβαρῶς τὸ ὅλον θέμα τῆς κατανομῆς τῶν ἁρμοδιοτήτων εἰς τὰ Ὑπουργεῖα. Καὶ ἐκεῖ, ἀφοῦ ἐξετάσωμεν ὅλας τὰς ἁρμοδιότητας, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν, θὰ ἴδωμεν ποῖαι ἐξ αὐτῶν, καθαρῶς ἐπιτελικαὶ ἁρμοδιότητες, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτελέσουν τὰς ἁρμοδιότητας παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως. Ἀφήνω τὴν περίπτωσιν τοῦ Τουρισμοῦ, τὴν ὁποίαν ἐξέθεσε πρὸ ὀλίγου ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος κ. Κανελλόπουλος καὶ ἡ ὁποία εἰς τὸ παρελθὸν εἶχε περιληφθῆ εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ἐξαρθῇ ἡ σημασία της ἀλλὰ καὶ κάποια ἄλλη ἁρμοδιότης, ἡ ὁποία ὑπῆρχεν εἰς τὸ ἄρθρον 2 τῆς διοικήσεως ἐφ’ ὅσον εἶναι καὶ ἐκεῖνο ἐκ τῶν ἁρμοδιοτήτων, αἱ ὁποῖαι δὲν ἁρμόζουν εἰς τὴν ἰδιότητα τοῦ φυσικοῦ θάρρους τοῦ κ. Προέδρου. Κύριοι βουλευταί, σήμερον ἔρχεται ὁ βασικὸς νόμος περὶ ὀργανώσεως τοῦ Προεδρείου. Ἔπρεπε νὰ ἐξετάσωμεν τὸ θέμα ριζικῶς καὶ νὰ ἴδωμεν μήπως ἄλλης μορφῆς ἁρμοδιότητας ἔπρεπε ν’ ἀποδεχθῶμεν εἰς τὸ Προεδρεῖον αὐτό. Ὡς σκέψεις ἁπλᾶς, λέγω τὴν κατάρτισιν τῶν βασικῶν ἔργων τοῦ προϋπολογισμοῦ. Εἰδικαὶ ἁρμοδιότητες, ὅπως ὁ Τουρισμός, ὅπως ἡ ἐποπτεία τῶν ἐφοδίων, εἶναι ξέναι πρὸς τὸ περιεχόμενον· ὄχι μόνον ἐξαιροῦνται ἀλλὰ καὶ ἐπικίνδυνοι διότι ἢ ἀπασχολοῦνται ὁ Πρόεδρος καὶ ὁ παρ’ αὐτῷ Ὑπουργὸς μὲ τὰ γενικώτερα προβλήματα καὶ ὡς ἀπερίσπαστοι εἰς τὴν συνέχισιν τούτων, ἢ ἀπασχολοῦνται μὲ τὰ εἰδικὰ θέματα, ὁπότε κατ’ ἀνάγκην θ’ ἀποτύχουν εἰς τὸ βασικόν. Ὁ, παρὰ τὸ ὅτι ἐκ πληροφοριῶν τοῦ τύπου, φερόμενος ὡς ὑποψήφιος Ὑπουργὸς παρὰ τῷ Προεδρείῳ, εἶναι ἐκ τῶν συμπαθεστέρων καὶ ἀγαπητοτέρων συναδέλφων, θὰ ἔλεγα, ὅτι τὸ σκοπιμώτερον θὰ ἦτο νὰ ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον διὰ νὰ ἔλθῃ εἰς μίαν συνεδρίασιν μετὰ τὰς ἑορτὰς μετὰ τοῦ ἀρχικοῦ νομοσχεδίου περὶ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Προεδρείου, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἐκφέρῃ τὴν γνώμην της καὶ δεύτερον νὰ δώσῃ εἰς τὸν Ὑπουργὸν παρὰ τῷ Προεδρείῳ ἐκείνας τὰς ἁρμοδιότητας, διὰ τῶν ὁποίων θὰ κατορθώσῃ νὰ γίνῃ οὐσιαστικὸς καὶ πολύτιμος συμπαραστάτης τοῦ κ. Προέδρου. (Χειροκροτήματα).

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Καλαντζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§88Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐνῷ ἐκ πρώτης ὄψεως τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον «περὶ ὀργανώσεως τοῦ Ὑπουργείου παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως» δὲν ἀποτελεῖ παρὰ μίαν προαγωγὴν τοῦ Ὑφυπουργοῦ παρὰ τῷ Προέδρῳ τῆς Κυβερνήσεως εἰς Ὑπουργόν, ἐν τούτοις ἐξεταζόμενον ἀπὸ τῆς οὐσιαστικῆς του σημασίας, μᾶς ἀποκαλύπτει διὰ μίαν εἰσέτι φορὰν τὴν συνεχιζομένην, δυστυχῶς, τακτικὴν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ὅπως περιστασιακῶς ἀντιμετωπίζῃ τὸ βασικὸν πρόβλημα τῆς ἀναδιαρθρώσεως τῶν κεντρικῶν Ὑπηρεσιῶν. Εἰς πᾶσαν περίπτωσιν εἰσαγωγῆς νομοσχεδίου φύσεως Διοικητικῆς διεδηλώθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἀπὸ ὅλας τὰς πλευράς, ὅτι τὸ θέμα τῆς Διοικήσεως δέον ν’ ἀντιμετωπισθῇ ἑνιαίως καὶ ἐν τῷ συνόλῳ του. Δὲν εἶναι τῆς παρούσης στιγμῆς νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὴν ἱστορίαν τῶν μεταπολεμικῶν περιπετειῶν τοῦ Διοικητικοῦ προβλήματος, ἀλλ’ εἶμαι ὑποχρεωμένος, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, νὰ τονίσω πόσον ἐκακοποιήθη τὸ θέμα, διότι οὐδεμία Κυβέρνησις καὶ ἰδίᾳ ἡ παροῦσα, ἔφερε τὸ ζήτημα ἐν τῷ συνόλῳ του ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, διὰ νὰ δυνηθῶμεν καὶ ἡμεῖς νὰ ἔχωμεν πρὸ ὀφθαλμῶν τὸ σύνολον τοῦ προβλήματος καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ μὴ διατρέχωμεν τὸν κίνδυνον νὰ παρασυρώμεθα εἰς ἐπὶ μέρους μεταρρυθμίσεις καὶ ἀνασυνθέσεις ὑπηρεσιῶν, ὅπως μᾶς ζητεῖ σήμερον ἡ Κυβέρνησις, χάνοντες ἀπὸ τὴν ὁρατότητα ἡμῶν τὴν εἰκόνα τοῦ συνόλου προβλήματος. Συνδέεται, κύριοι βουλευταί, ἡ σύστασις ἢ ἀνασύνθεσις ἑνὸς Ὑπουργείου μὲ τὸ θέμα τῆς θέσεως καὶ τοῦ ρόλου τῆς Κεντρικῆς Κυβερνητικῆς καὶ Διοικητικῆς διαρθρώσεως καὶ συνεπῶς καὶ τὸ παρὸν νομοσχέδιον, ἐξ ἀφορμῆς ὡρισμένης Πολιτικῆς Ἀνάγκης τῆς Κυβερνήσεως κατατεθέν, ἀποτελεῖ μέρος ἑνὸς γενικοῦ καὶ ἑνιαίου προβλήματος. Ἐτονίσαμεν καὶ ἄλλοτε, ὅτε συνεζητοῦντο τὰ περίφημα διοικητικὰ νομοσχέδια περὶ ἀποκεντρώσεως, ὅτι ματαιοπονοῦμεν ἢ παραφθείρομεν τὴν οὐσίαν τῶν διοικητικῶν θεσμῶν καὶ ὅρων, ὅταν ριζικῶς δὲν ἀντιμετωπίζομεν τὸ διοικητικὸν θέμα, δηλαδὴ εἰς τὴν βάσιν του, ἀλλὰ θέλομεν νὰ οἰκοδομῶμεν ἐπὶ ἀνυπάρκτων θεμελίων. Ὡμιλούσαμεν τότε περὶ συντελουμένης ἀποκεντρώσεως, ὅταν ἡ κατάστασις τῆς Κεντρικῆς Κυβερνητικῆς καὶ διοικητικῆς μηχανῆς εἶναι εἰς γνωστὴν ἀθλίαν κατάστασιν, περιγραφὴν τῆς ὁποίας παρουσιάζει ἀνάγλυφον ἡ τελευταίως κυκλοφορήσασα ἔκθεσις τοῦ κ. Βαρβαρέσου. Δυστυχῶς ἡ γνωστὴ τακτικὴ τῆς ἐπ’ εὐκαιρίᾳ ὡρισμένης πολιτικῆς ἢ κομματικῆς σκοπιμότητος, ψηφίσεως ὀργανικῶν νόμων τῆς διοικήσεως, ἀντὶ ν’ ἀνακοπῇ ἐπιτείνεται.... Παράδειγμα τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον. Διὰ νὰ καλύψῃ ὁ νομοθέτης, ἢ μᾶλλον συγκαλύψῃ τὴν πολιτικὴν ἀνάγκην, προχείρως σπεύδει νὰ δημιουργήσῃ περιστασιακὰς ἁρμοδιότητας διὰ τῆς ὑπαγωγῆς ὑπὸ τὸ Ὑπουργεῖον, ὑπηρεσιῶν ἀσυνδέτων καὶ τελείως διαφορετικῶν τομέων δράσεως, ὅπως εἶναι τὰ ἐφόδια καὶ ὁ Τουρισμός. Καὶ διὰ νὰ προχειρολογήσῃ καὶ εἰς τὸν τομέα τῆς πλαισιώσεως τοῦ Ὑπουργείου δι’ ἐμψύχου ὑλικοῦ, καταφεύγει εἰς τὴν γνώριμον τακτικὴν τῶν ἀποσπάσεων. Κύριοι βουλευταί, εἶναι δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀντιλαμβάνεται ὡς αὐτὴ θέλει, τὴν μορφὴν καὶ τὸν ρόλον τοῦ παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ Ὑπουργοῦ, ἀλλ’ εἶναι ὑποχρέωσις ἰδική μας, νὰ διαμαρτυρηθῶμεν διὰ τὴν τόσον γυμνὴν αὐτὴν προχειρότητα ἀλλὰ καὶ ἐπιτεινομένην ἀποσύνθεσιν τῶν ἤδη ἀποσυντεθειμένων Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν. Νοεῖται, κύριοι βουλευταί, συγκρότησις Ἐπιτελείου, ὡς δι’ ἡμᾶς κυρίως εἶναι τὸ Ὑπουργεῖον παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ, διὰ τῆς μεθόδου τῶν κατὰ τὴν περίστασιν ἀποσπάσεων; Δὲν μᾶς ἐχρησίμευσεν, ὡς μάθημα, ἡ ἱστορία ἡ νωπὴ τῶν παρὰ τῷ Πολιτικῷ Γραφείῳ κομματικῶν κατὰ ἑκατοντάδας ἀποσπάσεων ὑπαλλήλων; Ὅταν εἶναι γνωστόν, ὅτι εἰς τὸ πρόσφατον παρελθὸν τὸ Ὑπουργεῖον παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ διὰ τῆς μεθόδου τῶν ἀποσπάσεων, εἶχε μεταβληθῆ εἰς Πρυτανεῖον ἀνέργων καὶ ἐπιτηδείων, ἐρχόμεθα ἤδη νὰ ψηφίσωμεν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον κατοχυρώνει τὴν ἀπόσπασιν καὶ τὴν προβάλλει μάλιστα ὡς μέσον πληρεστέρας συνθέσεως ἑνὸς τόσον σημαντικοῦ κυβερνητικοῦ καὶ ἐπιτελικοῦ τομέως; Θεωροῦμεν χρέος μας νὰ κάμωμεν ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον ἢ τὸ περιορίσῃ εἰς τὴν προαγωγὴν τοῦ Ὑφυπουργοῦ εἰς Ὑπουργόν, καὶ μὴ θελήσῃ νὰ κακοποιήσῃ περισσότερον διὰ τῶν περὶ ἁρμοδιοτήτων συμπτωματικῶν διατάξεων καὶ τῶν περὶ ἀποσπάσεων, τὴν τόσον βαρυαλγοῦσαν διοικητικὴν μηχανήν. Εἰς τὴν ἔκκλησίν μας αὐτὴν δὲν ἐνυπάρχει οὐδὲ μία αἰχμὴ κατὰ προσώπων καὶ ἰδίᾳ μάλιστα ὡς πρὸς τὸ φερόμενον νὰ καταλάβῃ τὴν θέσιν τοῦ Ὑπουργοῦ, τὸ ὁποῖον ἐκτιμῶμεν ἰδιαιτέρως, ἀλλ’ ἐπιθυμῶ νὰ πιστεύσητε, ὅτι μᾶς ὁδηγεῖ ἡ πίστις ἐπὶ τῆς ἀνάγκης ὅπως παύσῃ ἐπὶ τέλους τὸ φαινόμενον τῶν τελευταίων μηνῶν, νὰ νομοθετῶμεν καὶ καθιστῶμεν νέας συνεχῶς Ὑπηρεσίας καὶ παραλλήλως νὰ ἀποδεχώμεθα ὅλοι, ὅτι ἐὰν δὲν ἀντιμετωπισθῇ τὸ πρόβλημα τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς διοικητικῆς μηχανῆς καὶ τοῦ ὀργάνου αὐτῆς, εἶναι ματαιοπονία κάθε ἄλλη μέριμνα περὶ βελτιώσεως τῶν κοινωνικῶν καὶ οἰκονομικῶν ὅρων τῆς ζωῆς τοῦ λαοῦ μας. (Χειροκροτήματα).

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§90Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ Ὀργανισμοῦ περὶ Τουρισμοῦ, ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι ὁ Ὀργανισμὸς αὐτὸς ἐκακοπάθησε μέχρι σήμερον. Ὅτε ἐψηφίζετο ὁ νόμος 1624, ἤμην εἷς τῶν ὀλίγων οἱ ὁποῖοι κατεψήφισαν τὸν νόμον ἐκεῖνον καὶ δυστυχῶς αἱ προβλέψεις μας ἐπηλήθευσαν. Περιφέρεται ὁ Ὀργανισμὸς αὐτὸς ἀπὸ Ὑπουργείου εἰς Ὑπουργεῖον, προάγεται ἢ ὑποβιβάζεται ἀναλόγως. Νομίζω, ὅτι ὁ Ὀργανισμὸς Τουρισμοῦ πρέπει ἐπὶ τοῦ παρόντος νὰ παραμείνῃ ἐκεῖ ποὺ εἶναι καὶ νὰ σκεφθῇ ἡ Κυβέρνησις σοβαρώτερον ἐπὶ τοῦ παράγοντος αὐτοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὅταν μεταμορφοῦται κάθε χρόνο ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν σέβεται αὐτὸν τὸν βασικὸν κλάδον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Νομίζω λοιπόν, ὅτι ἡ τελευταία παράγραφος τοῦ ἄρθρου 3 πρέπει νὰ διαγραφῇ καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ σκεφθῇ σοβαρώτερον καὶ καλλίτερον, πῶς θὰ ὀργανώσῃ τὸν Ὀργανισμὸν Τουρισμοῦ καὶ ὄχι οὗτος νὰ μεταφέρεται ἀπὸ ὑπηρεσίας εἰς ὑπηρεσίαν.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Γονῆς ἔχει τὸν λόγον.

§92Ε. ΓΟΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ὑπῆρχεν πρόθεσις ἐκ μέρους μου νὰ ὁμιλήσω, ἀλλ’ ἔκπληκτος σήμερον τὸ πρωΐ ἀνέγνωσα εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου διέταξε διοικητικὸν καὶ διαχειριστικὸν ἔλεγχον τοῦ Ὀργανισμοῦ Τουρισμοῦ. Δὲν ἠδυνήθην νὰ ἐξηγήσω αὐτὴν τὴν ἀντιφατικὴν οὕτως εἰπεῖν ἐνέργειαν καὶ τὴν ἑρμηνεύω ἀπόψε διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Ἐπὶ τῆς τελευταίας παραγράφου ὑποθέτω, ὅτι ἐξεδηλώθη ὁμόθυμος ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς διὰ τὸν Τουρισμόν. Ἠρχίσαμεν σιγὰ–σιγὰ νὰ ἀποκτῶμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἐθεώρησα πάντοτε ἀπαραίτητον συνείδησιν περὶ τῆς σημασίας τοῦ Τουρισμοῦ, αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὠνόμασα ὡς ἔλλειψιν τουριστικῆς συνειδήσεως, εἰς ἄλλην εὐκαιρίαν. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν τὸ Σῶμα, ἐξ ὅσων ἤκουσα ἀπὸ ὅλας τὰς πλευράς, ἐπ’ αὐτῶν, ἀποδίδει σημασίαν εἰς τὸν Τουρισμόν, νομίζω, ὅτι εὑρίσκεται τὸ παρὸν νομοσχέδιον εἰς κάποιαν ἀντίφασιν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἐποικοδομητικὴ διὰ τὴν γενικωτέραν σημασίαν τοῦ ἔργου τούτου. Οὐδεὶς βεβαίως θέτει προσωπικὸν ζήτημα, εἰς ποῖον Ὑπουργεῖον πρέπει νὰ ὑπαχθῇ, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει τὸ Σῶμα καὶ τὴν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν γενικῶς εἶναι, νὰ σοβαρευθῶμεν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Ὅτι δήποτε καὶ νὰ μοῦ εἴπητε χρειάζεται μία παράδοσις διὰ νὰ προοδεύσῃ μία ὑπηρεσία, εἷς δεσμός. Αὐτὸ ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, δὲν γίνεται μὲ τὸ νὰ φεύγῃ πότε ἀπὸ τὸ ἕνα Ὑπουργεῖον καὶ νὰ πηγαίνῃ εἰς τὸ ἄλλο, ἁπλῶς καὶ μόνον διότι προσωρινῶς θεωρεῖται ὅτι τὸ ἕνα ἔχει ὀλιγωτέρας ἁρμοδιότητας τοῦ ἄλλου, διότι αὐτὸ φαίνεται, ὅτι εἶναι τὸ τεκμήριον. Λέγω λοιπόν, ὅτι θὰ ἔπρεπε τὴν γνώμην αὐτὴν τοῦ Σώματος νὰ τὴν ἀσπασθῇ ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ τὴν υἱοθετήσῃ. Ἐπαναλαμβάνομεν οὐδεμία ἀντίρρησις ἐξεδηλώθη καὶ εἶναι χαρακτηριστικὴ ἡ συμφωνία ὅλων μας ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἡ διαφωνία προέρχεται ἀπὸ ἐκεῖ ποὺ δὲν ἔπρεπε νὰ προέρχεται, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἐν σχέσει μὲ τὴν πολιτικήν της εἰς τὸν Τουρισμόν. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν πρόκειται νὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὴν γνώμην, τὴν πολλάκις ἐκφρασθεῖσαν καὶ ὑπὸ τῶν ἐγκύρων προσώπων, οὐχὶ ἐν Ἑλλάδι, ἀλλὰ καὶ διεθνῶς, περὶ τῆς ὑπάρξεως τοῦ Ὑπουργείου Τύπου. Ἐπεκράτησεν ἡ γνώμη, ὅτι εἰς τὰς δημοκρατικὰς χώρας ἐπιβάλλεται ἡ ὕπαρξις ἰδιαιτέρου Ὑπουργείου. Ἀλλὰ λέγω χωρὶς περιφράσεις, ὅτι εἶναι γεγονός, ὅτι καὶ ἐν Ἑλλάδι κατεδείχθη ἡ ἀνάγκη, ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑπάρξῃ μία ὠργανωμένη ὑπηρεσία. Ἐπ’ αὐτοῦ ὁμόθυμος ὑπῆρξεν ἡ γνώμη τοῦ Σώματος. Ἡ γνώμη αὐτὴ ἐξεδηλώθη παλαιόθεν καὶ ἐνθυμοῦμαι—καὶ ὑπάρχουν μάρτυρες παρόντες—ὅτι ὑπείκοντες εἰς παράκλησιν τοῦ μακαρίτου Προέδρου τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων Σοφούλη, κοινοβουλευτικῶν καὶ μὴ—καὶ εἶναι ἐδῶ παρόντες ὁ κ. Ἀβέρωφ, ὁ κ. Λύχνος, κλπ., διὰ νὰ συνέλθωμεν ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ ἰδίου ἀναπληρουμένου ὑπὸ τοῦ προϊσταμένου τοῦ Ὑπουργείου τούτου, Ὑφυπουργοῦ τότε ὄντος—νὰ συνέλθωμεν καὶ νὰ ὀργανώσωμεν καθ’ ὃν ἐνομίζαμεν τρόπον τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν. Ἐγὼ προσωπικῶς εὐχαρίστως ἀπεδέχθην τὴν πρότασιν, διετύπωσα ὅμως μίαν ἐπιφύλαξιν, ὅτι ματαίως θὰ ἀγωνιζώμεθα καὶ ἦτο καὶ καλοκαῖρι. Συνήλθομεν προθύμως, ἐγένετο μία κατανομὴ ἐργασίας. Εἰργάσθημεν. Παρουσιάσαμεν τὸ ἔργον μας καὶ διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν ἡ πρόρρησίς μου ἐπηλήθευσεν. Οἱ ἴδιοι οἱ Ὑπουργοὶ ἐτορπίλλισαν τὸ ἔργον τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ ἔργον παρέμεινε. Τὸ Σχέδιον ὑπάρχει. Ἐματαιώθη λοιπὸν καὶ ἡ προσπάθεια αὐτή. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἐματαιώθη ἀκόμη ἐντονώτερον καθίσταται τὸ πρόβλημα, διότι περισσότερον ὡρίμασεν ἡ ἰδέα εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν, ὅτι ἐπὶ τέλους πρέπει νὰ ὀργανώσωμεν καὶ αὐτὸν τὸν τομέα ποὺ λέγεται τύπος. Λυποῦμαι διότι ἀπὸ τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον διαφαίνεται ἀκόμη μιὰ φορὰ ἡ προσωρινότης. Θὰ ἤθελα νὰ ἐνισχύσω τὸν κ. Ὑπουργὸν μὲ ὅλας μου τὰς δυνάμεις εἰς τὸ νὰ παρουσιάσῃ ἕνα νομοσχέδιον πλῆρες, διότι ἀποδίδω μεγίστην σημασίαν εἰς τὴν διαφώτισιν, εἰς τὴν σημερινὴν ἰδίως κρίσιμον καμπὴν τὴν ὁποίαν διερχόμεθα. Πολὺς κόσμος εἶναι δηλητηριασμένος, ἄλλος ἔχει πλήρη σύγχυσιν. Καὶ μέσα στὸ χάος τὸ σημερινὸν εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ διαφώτισις ὑπὸ τοῦ Κράτους ἰδίως δὲ τὴν ἐποχὴν ποὺ διεξάγεται ὁ πόλεμος. Μπορῶ νὰ εἴπω λοιπόν, ὅτι δι’ ἐνίσχυσιν τῆς Κυβερνήσεως εἶχον τὴν τιμὴν νὰ λάβω τὸν λόγον. Ἀλλὰ καὶ ὁ χαρακτὴρ τοῦ σημερινοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ προσωρινότης. Θὰ πρέπει κάποτε νὰ σοβαρευθῶμεν. Θὰ πρέπει καὶ τὰ πράγματα αὐτὰ νὰ τὰ τοποθετήσωμεν καὶ τὸν τύπον καὶ τόν Τουρισμόν, ἐκεῖ ὅπου ἡ Ἐθνικὴ συνείδησις τὰ θέλει. Ἐκ μέρους μου θὰ ὑπάρξῃ ἡ δέουσα κατανόησις καὶ ὑποστήριξις.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Δερτιλῆς ἔχει τὸν λόγον.

§94Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἐξετάσω μίαν μόνον διάταξιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Εἰς τὴν διάταξιν ἐκείνην, ἡ ὁποία δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὸν παρὰ τῷ Προέδρῳ τῆς Κυβερνήσεως Ὑπουργόν, ὅπως διὰ Διατάγματος μεταβιβάσῃ τὰς ἁρμοδιότητας τοῦ τουρισμοῦ εἰς τὸ ὑπ’ αὐτὸν Ὑπουργεῖον. Διὰ νὰ ἀποφανθῶμεν ἐὰν ἡ παρεχομένη εἰς τὸν Ὑπουργὸν τοῦ ὑπὸ ἵδρυσιν Ὑπουργείου δυνητικὴ εὐχέρεια πρὸς ἀνάληψιν τοῦ τουρισμοῦ εἶναι ὀρθή, πρέπει νὰ ἐνθυμηθῶμεν ποία ἦτο ἡ συμβολὴ τοῦ τουρισμοῦ, κατὰ τὴν προπολεμικὴν περίοδον, εἰς τὴν διαμόρφωσιν τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν τῆς χώρας καὶ τί πρέπει νὰ ἀναμένηται ἀπὸ τὸν τουρισμὸν—ὡς πρὸς τὴν συμβολὴν διὰ τὴν διαμόρφωσιν τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν—κατὰ τὴν μεταπολεμικὴν περίοδον. Προπολεμικῶς τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν τῆς χώρας μας ἐτροφοδοτεῖτο ἀπὸ τὰς ἐξαγωγὰς τῶν προϊόντων μας καὶ ἀπὸ τοὺς λεγομένους ἀδήλους πόρους (ἐμβάσματα μεταναστῶν, ναυτιλιακὰ ἐμβάσματα, πρόσοδοι τουρισμοῦ, κλπ.). Εἶναι γνωστὸν ἐπίσης ὅτι, σήμερον ἔχομεν ἕνα τεράστιον ἔλλειμμα τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν τῆς χώρας καὶ ἐὰν θέλωμεν νὰ γίνωμεν κάποτε αὐτοδύναμος οἰκονομικὴ μονὰς μέσα εἰς τὸν εὐρωπαϊκὸν χῶρον, ὀφείλομεν νὰ καταβάλωμεν πᾶσαν προσπάθειαν διὰ νὰ ἀξιοποιήσωμεν τοὺς ὡς ἄνω ἀναφερθέντας ἐνεργητικοὺς πόρους τῆς χώρας. Εἰς τὸ σημεῖον μάλιστα αὐτὸ θὰ εἶχα νὰ εἴπω ὅτι, ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις μίαν ἐσφαλμένην πολιτικήν. Συνηθίζομεν πάντοτε ὅταν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν τὸ θέμα τῆς παροχῆς οἰκονομικῆς βοηθείας νὰ ἐμφανίζωμεν τὰς δαπάνας μας. Συνηθίζομεν πάντοτε νὰ ἐμφανίζωμεν τὰς θυσίας μας αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀναμφισβήτητοι καὶ αἱ ὁποῖαι ἔχουν πάρα πολλὲς φορὲς ἐμφανισθῆ καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν προσθέτομεν οὐδὲν στοιχεῖον. Ἀκόμη δὲ καὶ τὸ προχθεσινὸν ὑπόμνημα, τὸ ὁποῖον ἐδώσαμεν εἰς τοὺς Ἀμερικανούς, δὲν προσέθεσεν οὐδὲν ἄλλο στοιχεῖον παρ’ ἁπλῶς ἀνέφερε κατὰ ἕνα διαφορετικὸν τρόπον ὅλα τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα μέχρι τοῦδε εἶχον ἀναπτυχθῆ εἰς ὅλα τὰ προηγούμενα ὑπομνήματα τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Τί θὰ ἔπρεπεν ὅμως νὰ γίνῃ; Νομίζω, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ συνεκίνει πράγματι τοὺς Ἀμερικανοὺς τοὺς χειριζομένους τὴν ἀμοιβαίαν βοήθειαν, θὰ ἦτο νὰ ἐμφανίσωμεν ἕνα σχέδιον μέσα εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἐδεικνύαμεν πῶς θὰ ἀξιοποιήσωμεν τοὺς πόρους αὐτῆς τῆς χώρας μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶναι καὶ ὁ Τουρισμός. Καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ἐξετάζω τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Ἐμφανίζεται πράγματι εἰς τὴν σκέψιν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐνυπάρχει ἓν γενικώτερον σχέδιον μέσα εἰς τὸ ὁποῖον νὰ ἐξετάζηται καὶ ὁ Τουρισμὸς ὡς πηγὴ πλούτου διὰ τὴν χώραν; Διότι πρέπει νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τοῦτο: Ὅτι εἰς τὸ σημεῖον τῆς ἀξιοποιήσεως τῶν ἐνεργητικῶν πόρων τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν μας, ἔχομεν ἀποτύχει ἀπολύτως. Ἀπὸ τὸ 1948 εἴχαμε κάμει ἕνα σχέδιον πῶς θὰ ηὐξάνετο ἡ ἀπόδοσις τῆς γεωργίας, τῆς βιομηχανίας, τῶν ἀδήλων πόρων, καὶ πῶς θὰ ἐμειοῦτο τὸ ἔλλειμμα τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν. Ἐὰν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη μου, εἴχαμε προϋπολογίσει, ὅτι τὸ ἔλλειμμα θὰ ἔφθανε τὸ 1952 εἰς 95 ἑκατομ. δολλάρια. Ἀτυχῶς παρ’ ὅλον, ὅτι ἐφθάσαμεν ὅλους τοὺς ἄλλους ἀντικειμενικοὺς σκοπούς, ποὺ εἴχαμε τάξει, ὡς πρὸς τὴν βιομηχανίαν καὶ τὴν γεωργίαν, ὡς πρὸς τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν, ἀπετύχαμεν ἀπολύτως. Ἐμείναμεν ἀκόμη ἀπὸ ἀπόψεως ἐλλείμματος εἰς τὸ ἴδιον σημεῖον ἀπ’ ὅπου εἴχαμε ξεκινήσει. Τί σημαίνει αὐτό; Σημαίνει, ὅτι πρέπει ἐπὶ τέλους κάποτε νὰ ἐξετάσωμεν μετὰ προσοχῆς τὰ δεδομένα τῆς οἰκονομίας μας, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ καλύψουν τὸ ἔλλειμμα τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν τῆς χώρας, μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶναι καὶ ὁ Τουρισμὸς καὶ νὰ ἴδωμεν κατὰ ποῖον τρόπον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀξιοποιήσωμεν τοὺς πόρους αὐτούς. Καὶ ἐρωτῶ, ἡ διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας ἐπιτρέπεται ἡ μεταφορὰ τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς εἰς τὸν Ὑπουργὸν παρὰ τῷ Προέδρῳ τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ὀρθή; Ἔχει ἆρά γε ὁ Τουρισμὸς καμμίαν ὀργανικὴν σύνδεσιν μὲ τὸ Ὑπουργεῖον αὐτό; Εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς παρὰ τῷ Προέδρῳ τῆς Κυβερνήσεως θὰ δυνηθῇ νὰ ἀντιληφθῇ τὸ θέμα αὐτὸ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, ἀπὸ τῆς ὁποίας πρέπει νὰ τὸ ἀντιληφθῇ καὶ νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ; Δὲν νομίζομεν, ὅτι εἶναι πρέπον νὰ ἐμπιστευθῶμεν ἕνα ἐκ τῶν βασικῶν ἐνεργητικῶν στοιχείων τῆς οἰκονομίας μας εἰς τὸ ὑπὸ ἵδρυσιν Ὑπουργεῖον. Ὁ χειρισμὸς τῶν ἐνεργητικῶν συναλλαγματικῶν πόρων τῆς χώρας, ὅπως εἶναι ὁ Τουρισμός, δὲν ἐπιτρέπεται ν’ ἀποτελῇ ἀντικείμενον ἐξοικονομήσεως Ὑπουργικῶν θέσεων ἢ τὴν δικαιολογίαν μετατροπῆς Ὑφυπουργείων εἰς Ὑπουργεῖα πρὸς ἱκανοποίησιν προσωπικῶν φιλοδοξιῶν. Χρειάζεται σοβαρωτέραν μεταχείρισιν καὶ πλέον ὑπεύθυνον ἀντιμετώπισιν. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον συνιστῶμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον ἢ τοὐλάχιστον διαγράψῃ τὴν διάταξιν, διὰ τῆς ὁποίας παρέχεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τοῦ ὑπὸ ἵδρυσιν Ὑπουργείου, ἡ δυνητικὴ εὐχέρεια τῆς ὑπ’ αὐτοῦ ἀναλήψεως τοῦ Τουρισμοῦ.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ρουμάνης ἔχει τὸν λόγον.

§96Γ. ΡΟΥΜΑΝΗΣ. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, εἶναι σοβαρώτατον καὶ ὑψίστης σημασίας. Διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι, δὲν ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ φέρῃ τοῦτο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἀξιοῦσα τὴν εἰς μόνην συζήτησιν ψήφισιν αὐτοῦ. Τόση προχειρότης εἰς θέματα σοβαρᾶς συνθέσεως καὶ ὑφῆς, ἀποτελεῖ σφάλμα μέγα. Μόνον κατόπιν βασάνου καὶ πολλῶν συζητήσεων τοιαῦτα νομοσχέδια πρέπει νὰ μορφοποιῶνται. Ἀπὸ τὸ παρὸν νομοσχέδιον λείπουν πολλά, ἀναμφιβόλως. Ἰδιαιτέρως ὅμως χαρακτηρίζει τοῦτο ἡ ἔλλειψις πολιτικῆς ψυχολογίας. Λαμβάνομεν προχείρως διαφόρους ὑπηρεσίας καὶ τὰς τοποθετοῦμεν εἰς ἓν νέον Ὑπουργεῖον καὶ τοῦτο τὸ ὀνομάζομεν πολιτικήν. Θέμα ἔχον σχέσιν, κύριοι συνάδελφοι, μὲ τὴν ἡγεσίαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Κράτους ἔδει νὰ τύχῃ μεγαλυτέρας προσοχῆς. Τὸ ἐπιβεβλημένον θὰ ἦτο νὰ προσήγετο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἓν ἠρτιωμένον νομοσχέδιον μὲ πλήρη τὴν διάρθρωσιν ὅλων τῶν ὑπηρεσιῶν του. Τοῦτο θὰ ἐτίμα καὶ αὐτὴν καὶ θὰ ἔδιδε συγχρόνως μίαν ὡλοκληρωμένην ἔκφρασιν εἰς ἓν θέμα τόσον σπουδαῖον. Εὑρίσκομεν ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ὑπάρχῃ Ὑπουργὸς παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ. Ἡ ἔννοια τοῦ Πρωθυπουργοῦ εἶναι συνθετικὴ καὶ δὲν εἶναι εὔκολον καὶ δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἀντιπροσώπευσις κἄποιου τμήματος τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ πνεύματος τοῦ Κυβερνήτου τῆς χώρας, χωρὶς τοῦτο νὰ δημιουργῇ συνεπείας βλαπτικὰς διὰ τὸ σύνολον. Ἐνῷ εἷς Ὑφυπουργὸς ὡς ὑπηρεσιακὸς ὑφυπουργός, ἔχει ὅλην τὴν εὐχέρειαν νὰ ἀντιπροσωπεύῃ τὸν ἑκάστοτε Πρωθυπουργὸν εἰς διάφορα θέματα. Ὅσον ἀφορᾷ ἐπίσης τὴν ἔνταξιν τοῦ Ὑπουργείου Τύπου εἰς τὸ νέον Ὑπουργεῖον διαφωνοῦμεν ριζικῶς. Φρονοῦμεν, ὅτι, θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ Ὑφυπουργὸς Τύπου καὶ Προπαγάνδας. Οἱ καιροὶ εἶναι δύσκολοι καὶ τραγικοί, κύριοι συνάδελφοι. Ὁ πόλεμος μὲ τοὺς ἐαμοσλάβους καὶ τὸν Κομμουνισμὸν δὲν ἐτελείωσε. Τοὐναντίον εὑρίσκεται εἰς ἐπικίνδυνον ἔντασιν. Τὸ ἑβραιοασιατικὸν αὐτὸ κατασκεύασμα, ποὺ ἀκούει εἰς τὸ ὄνομα κομμουνισμὸς δρᾷ καὶ κινεῖται ἐξαιρετικῶς ἐπικινδύνως. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι, ἐπιβάλλεται ἰδιαιτέρα καὶ ἄγρυπνος παρακολούθησις καὶ προπαγάνδα ἀρτίως ὠργανωμένη κατ’ αὐτοῦ. Ἐπιμένομεν καὶ συνιστῶμεν εἰς τὸν ἀξιότιμον κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἀποσύρῃ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον καὶ φέρῃ τοῦτο ὡλοκληρωμένον ἀργότερον, ἐνώπιον τοῦ Σώματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Αὐτοῦ τοῦ εἴδους ἡ προχειρότης καὶ βιαστικὴ ἐνατένισις τόσον σημαντικοῦ θέματος φρονοῦμεν ὅτι, ἀποτελεῖ πρόκλησιν καὶ προσβολὴν πρὸς τὸ Σῶμα τῆς Βουλῆς καὶ πρὸς τὸν Λαόν.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Καμινόπετρος ἔχει τὸν λόγον.

§98Ε. ΚΑΜΙΝΟΠΕΤΡΟΣ. Ὡς πρὸς τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐκ μέρους μας, τοὐλάχιστον. Συμφωνῶ μὲ τοὺς προλαλήσαντας συναδέλφους ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ὑπαγωγῆς τῆς Ὑπηρεσίας Τουρισμοῦ εἰς τὸν Ὑφυπουργὸν παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ. Εὑρίσκω, ὅτι οὔτε σκόπιμος, οὔτε ἐνδεδειγμένη ἡ ὑπαγωγὴ αὐτὴ ἦτο, ἀλλ’ οὔτε καὶ ἐξυπηρετεῖ συγχρόνως τὰς ἀνάγκας τοῦ Τουρισμοῦ. Νομίζω, ὅτι ὁ Ὑφυπουργὸς παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ ἔχει ν’ ἀντιμετωπίσῃ ἄλλα γενικώτερα καθήκοντα γενικωτέρας πολιτικῆς σημασίας καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀπασχολῆται μὲ τὴν διοίκησιν τοιούτων Ὀργανισμῶν. Θὰ προέτεινον λοιπὸν τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ νομοσχεδίου. Κατὰ τὰ λοιπὰ συμφωνῶ μὲ τὰς ἀπόψεις τοῦ νομοσχεδίου.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Πάλλης ἔχει τὸν λόγον.

§100Α. ΠΑΛΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ νομοσχεδίου ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦ Τουρισμοῦ. Ὅταν κατὰ τὸ 1949 ἐπεσκέφθη τὴν χώραν μας ὁ ἰδιαίτερος ἀπεσταλμένος τοῦ Προέδρου Τρούμαν, ἔκαμε δηλώσεις εἰς τὸν τύπον καὶ συνέστησεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ προσέξῃ αὐτὸν τὸν κλάδον τῆς Ἐθνικῆς μας οἰκονομίας, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι ὁ σπουδαιότερος κλάδος μελλοντικῶς, ὅσον ἀφορᾷ τὴν κάλυψιν τοῦ ἰσοζυγίου τῶν πληρωμῶν. Δι’ αὐτὸ θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο μὲ ἀνάλογον σοβαρότητα πρὸς τὴν βαρύτητα ποὺ ἔχει καὶ νὰ μᾶς φέρῃ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον νὰ ψηφίσωμεν διὰ νὰ ἀξιοποιήσωμεν τὸν κλάδον τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους τὸ σημεῖον τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ἀφορῶν τὸν Τουρισμόν, πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ.

§101Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμποδισθῇ ἡ δυνατότης τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀναθέτῃ τὴν ἐποπτείαν ἑνὸς Ὀργανισμοῦ αὐτονόμου πότε εἰς τὸν Α καὶ καί πότε εἰς τὸν Β Ὑπουργόν. Αὐτὸς καὶ μόνον δὲν εἶναι λόγος ν’ ἀποσυρθῇ ἕνα νομοσχέδιον. Ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐπικρίνουσα τὸ νομοσχέδιον κάμνει τὸ καθῆκον της, ἀλλ’ ἡ ἐπίκρισις ἐκ μέρους κυβερνητικῶν βουλευτῶν.....

§102Ε. ΚΑΜΙΝΟΠΕΤΡΟΣ. Δὲν ἔκαμα ἐπίκρισιν, διετύπωσα μίαν γνώμην.

§103Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτερ.). Εἶναι θέμα Κυβερνητικὸν καὶ ὄχι τῆς Βουλῆς ἡ ἀνάθεσις τῆς ἐποπτείας Ὀργανισμῶν εἰς τὸν Α ἢ Β Ὑπουργόν. Δύναται ἡ Βουλὴ νὰ ἐλέγξῃ, ὅτι κακῶς ἀσκεῖ τὴν ἐποπτείαν ὁ Ὑπουργός, ἀλλὰ ὄχι διατὶ τὴν ἀσκεῖ ὁ Α καὶ ὄχι ὁ Β Ὑπουργός. Εἶναι τὸ ὅτι κατὰ ἕνα τρόπον μονοκόμματον ἐγένετο αὐτό. Εἶναι ζήτημα κατανομῆς τῶν ἁρμοδιοτήτων μέσα εἰς μίαν Κυβέρνησιν. Ἐὰν αὔριον εἶσθε σεῖς Κυβέρνησις διατὶ νὰ σᾶς κατακρίνωμεν;

§104Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ νὰ σᾶς ξεκουράσῃ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τὴν Χωροφυλακὴν καὶ τὴν Ἀστυνομίαν, νὰ τὰς πάρῃ ἄλλο Ὑπουργεῖον.

§105Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτερ.). Εἶναι Σώματα Ἀσφαλείας αὐτά. Ὅπως δὲν ἠμπορεῖ νὰ φύγῃ καὶ ὁ Στρατὸς ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν.

§106Ε. ΚΑΜΙΝΟΠΕΤΡΟΣ. Ὅταν τίθεται, κύριε Ὑπουργέ, τὸ θέμα, ὅπως τὸ θέτετε τώρα, δὲν γεννᾶται ζήτημα,

§107Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτερ.). Τὸ γεγονός, ὅτι ἀντὶ Ὑφυπουργοῦ εἶναι Ὑπουργὸς παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ, αὐτὸ ἀποτελεῖ γεγονός, τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύει, ὅτι δίδει μεγαλυτέραν προσοχὴν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸν θεσμὸν αὐτόν.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Κοθρῆς ἔχει τὸν λόγον.

§109Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι πραγματικῶς ἀπορίας ἄξιον πῶς ἡ συζήτησις ἐπεξετάθη τόσον πολὺ ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, διότι ἐὰν τὸ διαβάσωμεν μετὰ προσοχῆς θὰ ἴδωμεν ὅτι οὐδὲν τὸ νέον εἰσάγει. Αἱ εἰσαγόμεναι τροποποιήσεις εἶναι ἄνευ οὐσιαστικῆς σημασίας. Τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου λέγει, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ὀνομάζεται Ὑπουργός. Τὸ δεύτερον ἄρθρον ὁμιλεῖ περὶ τῶν ἁρμοδιοτήτων τῆς ὑπηρεσίας, ὅτι εἶναι δυνατὸν διὰ Διατάγματος νὰ ἐπανέλθουν ὡρισμέναι ὑπηρεσίαι παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπ’ αὐτοῦ θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ κάνω μίαν παραίνεσιν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ὁ θεσμὸς τοῦ Ὑπουργοῦ παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ ἔχει δημιουργηθῆ ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ ἀειμνήστου Ἐλευθερίου Βενιζέλου, διὰ νὰ δύναται ὁ Πρωθυπουργὸς νὰ ἀσκῇ τὴν Προεδρίαν τῆς Κυβερνήσεως χωρὶς τοῦ μεγάλου φόρτου τῶν ζητημάτων εἰδικωτέρας φύσεως. Σήμερον, ὅμως, ἡ ἄσκησις τοῦ ἔργου αὐτοῦ δὲν εἶναι τόσον εὐχερής, διότι τὸ ἔργον τοῦτο ἐγένετο πολυσχιδέστερον καὶ βαρύτερον, λόγῳ καὶ τῆς αὐξήσεως τοῦ Κρατικοῦ παρεμβατισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἐπεσώρευσε τεραστίαν ἐργασίαν καὶ δευτερευούσης ἀκόμη φύσεως εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργούς. Εἶναι, λοιπόν, ὑποχρεωμένος ὁ Ὑπουργὸς παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ, διὰ νὰ ἠμπορῇ νὰ ἐπαρκέσῃ, νὰ παρακολουθῇ θέματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἡ παρουσία τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶναι δυνατή. Δὲν εἶναι, λοιπόν, δυνατὸν ὁ σημερινὸς Ὑφυπουργὸς παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ ν’ ἀσκήσῃ τὰ καθήκοντά του ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ πρώτου ἱδρυτοῦ τοῦ θεσμοῦ τούτου. Δι’ αὐτὸ καὶ σήμερον διὰ νὰ ἔχῃ μεγαλυτέραν ἀνεξαρτησίαν καὶ δυνατότητα ἐπιλύσεως ζητημάτων, γίνεται Ὑπουργός. Εἰδικῶς δέ, ὅσον ἀφορᾷ τὸν Τουρισμόν, γνωρίζομεν, ὅτι ἀποτελεῖ αὐτόνομον ὀργανισμόν, τοῦ ὁποίου τὴν ἐποπτείαν εἶχε μέχρι σήμερον ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ σήμερον πάλιν ἐποπτείαν θὰ ἔχῃ ὁ Ὑπουργὸς παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ. Ἡ δὲ ἐποπτεία αὐτὴ δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ μία ἐργασία ἀφ’ ὑψηλοῦ ἀσκουμένη. Δὲν εἶναι λοιπόν, τὸ θέμα, τόσον σοβαρόν, ὥστε νὰ τὸ ἐμφανίζωμεν καὶ νὰ δημιουργοῦμεν τόσην συζήτησιν, ὅτι ἡ μεταβολὴ τῆς ἁρμοδιότητος αὐτῆς θὰ ἐπιφέρῃ ἀναταραχήν, ὥστε νὰ χαλάσῃ ὁ κόσμος, διότι θὰ γίνῃ τοῦτο. Δὲν νομίζω, ὅτι ἀξίζει τὸν κόπον ν’ ἀπασχοληθῶμεν ἐπὶ τόσην ὥραν δι’ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον.

§110Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Προεδρεύων Κυβερν.). Κύριοι βουλευταί, νομίζω ὅτι πραγματικῶς ἡ συζήτησις παρετάθη περισσότερον τοῦ δέοντος, διότι ἐδῶ ἠκούσθησαν καὶ πολλαὶ σωσταὶ παρατηρήσεις ἀλλ’ ἠκούσθησαν καὶ πράγματα, τὰ ὁποῖα μοῦ προξενοῦν κατάπληξιν, ὅτι πρόκειται περὶ μεγάλου ἐθνικοῦ ζητήματος, ὡς ἐὰν νὰ ἐπρόκειτο νὰ φτιάσωμεν ἕνα νέον ὀργανισμόν, ἐνῷ κατ’ οὐσίαν πρόκειται ὁ τίτλος τοῦ Ὑφυπουργοῦ ν’ ἀλλάξῃ, διὰ νὰ προσδοθῇ περισσότερον κῦρος εἰς τὸν βοηθὸν τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἄλλωστε, ὅπως ξεύρετε, καὶ πρὸ ἐτῶν ἀκόμη, ὅταν ἔφθασεν ἐδῶ ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ, τὸ πρῶτον ὑπῆρξε σκέψις νὰ ἱδρυθῇ Ἐπιτελεῖον παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ καὶ ὁ κ. Παπαληγούρας εἶχεν ἐργασθῆ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου, καὶ ὁ πραγματικὸς συντονιστὴς καὶ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ νὰ εἶναι ὁ Πρωθυπουργός. Ἴσως μίαν ἡμέραν, ὅταν τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ ἐκπληρώσῃ τὸν προορισμόν του, δὲν εἶναι ἀπίθανον νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς αὐτὴν τὴν σκέψιν. Τοῦ νὰ συγκεντρωθοῦν αἱ ὑπηρεσίαι παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ. Νομίζω, ὅτι δικαίως ὁ τίτλος αὐτὸς πρέπει νὰ γίνῃ «Ὑπουργὸς» διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἐκπληρώσῃ μὲ περισσότερον κῦρος ὁ Ὑπουργὸς τὴν ἀποστολήν του. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐθίγη, οὐδεμία ἄλλη ἁρμοδιότης προστίθεται, διότι ὁ τύπος καὶ τὸ ραδιόφωνον ὑπῆρχον ὑπὸ τὸν Ὑπουργὸν παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς διαχειρίσεως τῶν ἐφοδίων, αὕτη εἶναι ἀνεξάρτητος ὑπηρεσία, διὰ νὰ προωθῇ καὶ ἐλέγχῃ τὰ ἀπὸ ἐτῶν ὑπάρχοντα ἐνταῦθα ἐφόδια, πρὸς τὰ Ἐπαρχιακὰ Κέντρα. Καὶ ὁ Τουρισμὸς ἀκόμη ὑπήγετο. Ἄλλωστε ἁπλῆ ἐποπτεία γίνεται. Δὲν ἀποτελοῦν διευθύνσεις Ὑπουργείων, διὰ νὰ εἴπωμεν ὅτι ἀποσπῶνται. Ἡ δὲ ἀπόσπασις αὐτὴ θὰ γίνῃ διὰ διατάγματος καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μὴ γίνῃ. Δι’ αὐτὸ λέγομεν ὅτι περισσοτέρα συζήτησις δὲν ἔχει ἀντικείμενον.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Παπαληγούρας ἔχει τὸν λόγον.

§112Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ἐφ’ ὅσον, κύριοι, ὁ κ. Προεδρεύων τῆς Κυβερνήσεως παρεκάλεσε νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις, θὰ σημειώσω μόνον τοῦτο διὰ νὰ ἴδωμεν τὴν οὐσίαν τοῦ νομοσχεδίου, ἡ ὁποία συνίσταται εἰς τὸ ὅτι ἕνας τίτλος πρόκειται νὰ μεταβληθῇ. Θὰ ἤθελον ὅμως, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἐξάρω ἓν ἠθικὸν γεγονός, τὸ ὁποῖον ἐσημειώθη εἰς τοὺς κόλπους τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ στελέχη τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, τὰ ὁποῖα κολακεύει. Διὰ τὴν θέσιν τοῦ Ὑφυπουργοῦ, ὁ κ. Μαῦρος ἐδέχθη νὰ γίνῃ Ὑφυπουργός. Ἀντιθέτως, ἄλλος ἐκλεκτὸς συνάδελφος, τὸν ὁποῖον ἐξ ἴσου τιμῶμεν καὶ σεβόμεθα, καὶ ὁ ὁποῖος δικαιολογημένως ἔχει φιλοδοξίας, φαίνεται, ὅτι δὲν δέχεται. Αὐτὴ εἶναι ἡ οὐσία τοῦ νομοσχεδίου. Θὰ παρεκάλουν, ὅμως, ἐπειδὴ ἀκριβῶς αὐτὴ εἶναι ἡ οὐσία τοῦ νομοσχεδίου, νὰ μὴ γίνῃ τὸ κακόν, νὰ μετακινῆται ἡ ὑπηρεσία Τουρισμοῦ ἀπὸ τοῦ ἑνὸς Ὑπουργείου πρὸς τὸ ἄλλο καὶ νὰ παραμείνῃ ὁ Ὀργανισμὸς Τουρισμοῦ ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκεται. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις εἶχα νὰ κάμω.

§113Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ τροπολογία μου δὲν γίνεται δεκτή, κ. Πρόεδρε;

§114Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Προεδρεύων Κυβερν.). Εἴπομεν νὰ γίνῃ διὰ Διατάγματος.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή: Δέχεται τὸ σχέδιον νόμου;

§116ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ Ὑπουργείου παρὰ τῇ Προεδρίᾳ Κυβερνήσεως». Παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ὅπως μὲ ἐξουσιοδοτήσῃ καὶ ἐπικυρώσω ὑπ’ εὐθύνην μου, τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως.

§118ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη καὶ ἑπομένως τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως ἐπικυροῦνται ὑπ’ εὐθύνην μου. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν διὰ τὴν 12ην Μαΐου;

§120ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 12ην Μαΐου, ἡμέραν Δευτέραν καὶ ὥραν 5.30′ μ. μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 9.30′ μ. μ.).