1952.02.12

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 42α

Τρίτη 12 Φεβρουαρίου 1952

ΠΡΟΕΔΡΙΑ κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 6.55′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Δ. Ἰωάννου ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων 37, 38, 39, 40 καὶ 41.

§2Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων 37, 38, 39, 40 καὶ 41. Παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς τῶν Κοινοτήτων τῆς Μεγάλης Βρεταννίας, ἔλαβον τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα: «Πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων–Ἀθήνας. Τὸ συλλυπητήριον τηλεγράφημά σας ἐπὶ τῷ θανάτῳ τῆς Α. Μεγαλειότητος τοῦ Βασιλέως Γεωργίου τοῦ ΣΤʹ ἐξετιμήθη λίαν. Παρακαλῶ διαβιβάσατε εἰς τὰ μέλη τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων τὰς εὐχαριστίας ὅλων τῶν μελῶν τῆς Βουλῆς τῶν Κοινοτήτων διὰ τὴν συμπάθειάν των.

ΟΥΪΛΙΑΜ ΜΟΡΡΙΣΟΝ

Πρόεδρος Βουλῆς». Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Δ. Μανέντης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κ.λ.π.

§4Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Τρικάλων κ. Α. Ταλιαδοῦρος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Καρδίτσης, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν ψήφισιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 11)1952 Ἀγορανομικῆς Διατάξεως «περὶ ἀπαγορεύσεως ἐμπορίας σίτου». Ὁ βουλευτὴς Κεφαλληνίας–Ἰθάκης κ. Ε. Δενδρινός, καταθέτει ἀναφορὰν Αὐτοκινητιστῶν Κεφαλληνίας, διαμαρτυρομένων δι’ ἀθλίαν κατάστασιν Ἐθνικῶν καὶ Ἐπαρχιακῶν ὁδῶν νήσου, αὔξησιν τιμῆς βενζίνης, ἀνταλλακτικῶν κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Ροδόπης–Ξάνθης κ. Τ. Μιχαηλίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Διομηδείας Ξάνθης, ζητοῦντος ὁριστικὴν ρύθμισιν τοῦ θέματος τῆς Ἀγροτικῆς Ἀσφαλείας. Ὁ βουλευτὴς Ροδόπης–Ξάνθης κ. Τ. Μιχαηλίδης, καταθέτει ἀναφορὰν ἀπολυθέντων ὑπενωμοταρχῶν λόγῳ παρανόμου νυμφεύσεως, ζητούντων ἄμεσον λῆψιν νομοθετικοῦ μέτρου ἐπαναφορᾶς των εἰς τὸ Σῶμα τῆς Χωρ)κῆς. Ὁ βουλευτὴς Ροδόπης–Ξάνθης κ. Τ. Μιχαηλίδης, καταθέτει ἀναφορὰν μικροεπαγγελματιῶν κατοίκων Ἰάσμου Ξάνθης, ζητούντων ὅπως ἡ ἀσφάλισίς των εἰς τὸ Τ.Ε.Β.Ε. καταστῇ προαιρετική. Ὁ βουλευτὴς Ροδόπης–Ξάνθης κ. Τ. Μιχαηλίδης, καταθέτει ἀναφορὰν ἐκπροσώπων τῶν παραγωγικῶν τάξεων Κομοτινῆς, ζητούντων ἐπαναφορὰν ὑπὸ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης τῶν πιστώσεων εἰς τὸ περυσινὸν περιθώριον, ἐξόφλησιν τῆς ἐκ δραχμῶν 1.150.000.000 πρὸς τοὺς Ἐργολάβους καὶ Βιοτέχνας ἐξ ἔργων ἀνασυγκροτήσεως καὶ στεγάσεως ὀφειλῆς τοῦ Δημοσίου, ἀναστολὴν καταβολῆς φόρων, κατάργησιν ἐπικουρικῶν ἀσφαλιστικῶν ταμείων κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Πρεβέζης–Ἄρτης κ. Δ. Καρατζένης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδων τῶν Κοινοτήτων καὶ Συν)σμῶν περιφερείας Πάργας Νομοῦ Πρεβέζης, διαμαρτυρομένων διὰ μελετωμένην κατάργησιν τοῦ ὑφισταμένου θεσμοῦ Ἀγροφυλακῆς. Ὁ βουλευτὴς Τρικάλων κ. Α. Ταλιαδοῦρος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων Ἐμπορικοῦ Συλλόγου, Ἑνώσεως Ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν, Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Πολέμου, Γονέων Πολυτέκνων, Ἐργατικοῦ Κέντρου, Ἀστέγων Πυροπαθῶν, Γεωργικοῦ Συν)σμοῦ Ἀμπελοκτημόνων, Καραγωγέων, Φορτοεκφορτωτῶν, Ἐκδορέων καὶ τοῦ Κυνηγετικοῦ Συλλόγου Καλαμπάκας, διαμαρτυρομένων διὰ μελετωμένην κατάργησιν ἀπὸ 1ης Μαρτίου τοῦ 6ου τομέως Ἀνοικοδομήσεως καὶ ζητούντων ἀνάκλησιν τῆς ληφθείσης ἀποφάσεως. Ὁ βουλευτὴς Τρικάλων κ. Α. Ταλιαδοῦρος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων τῆς περιφερείας τοῦ τέως Δήμου Ἀργιθέας τοῦ Νομοῦ Καρδίτσης, ζητούντων τὴν δωρεὰν χορήγησιν τροφίμων ἐπὶ ἓν ἔτος, λόγῳ τῆς ἀθλίας οἰκονομικῆς καταστάσεως εἰς ἣν εὑρίσκονται οἱ κάτοικοι τῶν προαναφερομένων κοινοτήτων. Ὁ βουλευτὴς Πρεβέζης–Ἄρτης κ. Χ. Ρῖζος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου ἰδιοκτητῶν ἐλαιοτριβείων Λευκάδος, διαμαρτυρομένου δι’ ἐπιβληθεῖσαν βαρυτάτην φορολογίαν εἰς ἐλαιοπιεστήρια καὶ ἐλαιοπυρῆνας, πρὸς κάλυψιν τῶν δαπανῶν δακοκτονίας. Ὁ βουλευτὴς Πρεβέζης–Ἄρτης κ. Χ. Ρῖζος, καταθέτει ἀναφορὰν Ἱεροψαλτῶν τῆς πόλεως Ἄρτης, ζητούντων ταχεῖαν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ Ἱεροψαλτῶν». Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Λ. Λυμπέρης καταθέτει ἀναφορὰν Συνταξιούχων Διδασκάλων Βορείου Ἑλλάδος, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν προσγενομένην αὐτοῖς ἀδικίαν διὰ τοῦ Α. Ν. 1854)51 «περὶ πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν Συνταξιούχων» καὶ ζητούντων ὅπως, ὁ πρὸ τοῦ 20ου ἔτους χρόνος ὑπηρεσίας των θεωρηθῇ ὡς συντάξιμος τοιοῦτος. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Κ. Μπέλλας, καταθέτει ἀναφορὰν Ἐργατοϋπαλλήλων ἐργοστασίου Μακρῆ Θεσ)νίκης, ζητούντων ἄμεσον ἐξεύρεσιν τῶν ἀναγκαίων πόρων πρὸς ἀνέγερσιν κατοικιῶν διὰ στέγασίν των. Ὁ βουλευτὴς Θεσ)νίκης κ. Κ. Μπέλλας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Σταυρουπόλεως Θεσσαλονίκης, ζητοῦντος παραχώρησιν ὑπὸ τοῦ Γ.Ε.Σ. χώρου τοῦ στρατοπέδου «Παύλου Μελᾶ» πρὸς ἀνέγερσιν ἱεροῦ Ναοῦ τῶν Ἁγίων Ἐλευθερίου καὶ Βαρβάρας. Ὁ βουλευτὴς Θεσ)νίκης κ. Κ. Μπέλλας, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Χορτιάτη, ζητούντων ἐπάνοδον ἐκ τῆς ἐξορίας τοῦ κρατουμένου Ι. Λυγαρίτου. Ὁ βουλευτὴς Θεσ)νίκης κ. Κ. Μπέλλας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Χορτιάτη, ζητοῦντος τὴν χορήγησιν ὕδατος ἐκ τοῦ ὀργανισμοῦ ὑδρεύσεως Θεσσαλονίκης. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Κ. Μπέλλας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προμηθευτικοῦ Συν)σμοῦ Καταστημάτων Θεσσαλονίκης ζητοῦντος ἄμεσον χορήγησιν ἀδείας εἰσαγωγῆς ραπτομηχανῶν. Ὁ βουλευτὴς Θεσ)νίκης κ. Κ. Μπέλλας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σ. Βαβαγιάννη τέως Ἀρχιφύλακος Βʹ Ἀγρονομίου Θεσ)νίκης διαμαρτυρομένου διὰ μελετωμένην ἀπόλυσίν του ὡς ἀρχιφύλακος τοῦ Βʹ Ἀγρονομίου ὡς μὴ δυναμένου νὰ προσκομίσῃ τὸ ἀπολεσθὲν κατὰ τὴν μικρασιατικὴν καταστροφὴν ἀπολυτήριον Γυμνασίου. Ὁ βουλευτὴς Θεσ)νίκης κ. Κ. Μπέλλας, καταθέτει ἀναφορὰν Σιδηροδρομικῶν ὑπαλλήλων βάσει τοῦ Α. Ν. 516) 1948 ζητούντων ἄμεσον προσθήκην παραγράφου εἰς τὸν ἐγκριθέντα Α. Ν. 516)48 «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ΘΜʹ Ψηφίσματος» ὥστε ἐπὶ τῇ βάσει τῶν συνημμένων δικαιολογητικῶν παρεμφερῶν πρὸς τοὺς στρατευθέντας ἐπανέλθουν εἰς τὰς ὑπηρεσίας των ἢ τοὐλάχιστον δοθῇ τὸ δικαίωμα τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν δευτεροβαθμίων ἀποφάσεων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσ)νίκης κ. Κ. Μπέλλας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Τραπεζικῶν ὑπαλλήλων Θεσ)νίκης, ζητοῦντος ἄμεσον προστασίαν τῶν ἀπολυομένων 8 ἐν συνόλῳ συναδέλφων των ὑπαλλήλων τοῦ ἐν τῇ πόλει τῆς Θεσ)νίκης, ὑποκαταστήματος τῆς Τραπέζης Χίου. Ὁ βουλευτὴς Θεσ)νίκης κ. Κ. Μπέλλας, καταθέτει καλλιεργητῶν Θεσ)νίκης ζητοῦντος τὴν ὁριστικὴν παραχώρησιν τῶν λαχανοκήπων των οὓς κατέχουν ἀπὸ τοῦ 1923 καὶ ἐντεῦθεν. Ὁ βουλευτὴς Θεσ)νίκης κ. Κ. Μπέλλας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συν)σμοῦ Ἀσσήρου ζητοῦντος ἄμεσον χορήγησιν καλλιεργητικοῦ δανείου πρὸς καλλιέργειαν τῶν ἀγρῶν των. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Γ. Κοσμᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ι. Θεοδωροπούλου, Π. Οἰκονομοπούλου, Σ. Σταυροπούλου, Δ. Κόλια, Ι. Τσάκωνα, καὶ Γ. Ζωϊοπούλου ζητούντων τὴν ἐπέκτασιν τοῦ προστατευτικοῦ νομοσχεδίου διὰ τοὺς ἐπιλαχόντας τοῦ Πανεπιστημίου καὶ εἰς τοὺς τοιούτους τῶν παιδαγωγικῶν Ἀκαδημιῶν. Ὁ βουλευτὴς Ροδόπης–Ξάνθης κ. Τ. Μιχαηλίδης, καταθέτει ἀναφορὰν Γονέων Μαθητῶν Δημοτικῶν Σχολείων πόλεως Ξάνθης διαμαρτυρομένων διὰ τὴν κατάστασιν εἰς ἣν περιῆλθον τά Δημοτικὰ σχολεῖα τοῦ Νομοῦ Ξάνθης κατόπιν τῶν γενομένων ἀθρόων μεταθέσεων ἐντὸς τοῦ σχολικοῦ ἔτους διδασκάλων πρὸς ἐπάνδρωσιν τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου Ξάνθης. Ὁ βουλευτὴς Φθιωτιδ)δος κ. Ε. Μαλαμίδας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Δρυμίας ζητοῦντος ταχεῖαν κατασκευὴν τοῦ ὑδατοφράγματος Κηφισοῦ ποταμοῦ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Δωδεκανήσου κ. Ε. Ζαννῆς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου ἐκτάκτων Δημοσίων Ὑπαλλήλων Δωδεκανήσου διαμαρτυρομένου διὰ καθυστέρησιν μονιμοποιήσεών των. Ἀπαντήσεις Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ. κ. βουλευτῶν. Ι. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 208 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Λύχνου. 1. Οἱ Ἀξιωματικοὶ καὶ Ὑπαξιωματικοὶ Πολεμικῆς Διαθεσιμότητος Β. Ν. δὲν ἀγνοοῦνται κατὰ τὰς προαγωγάς, ἀλλὰ αἱ προαγωγαὶ τούτων ἐνεργοῦνται μετὰ τὰς προαγωγὰς τῶν μονίμων καὶ μετὰ τὴν δημοσίευσιν τούτων διὰ τῆς ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦτο κατ’ ἀνάγκην, διότι κατὰ νόμον ἀκολουθοῦσι τοὺς ἀμέσως ἀρχαιοτέρους (ἢ νεωτέρους ἀναλόγως) ὧν δέον νὰ λάβωσι καὶ τὴν ἡμερομηνίαν προαγωγῆς. 2. Ἡ ἀρχὴ αὕτη τηρεῖται πάντοτε διὰ τοὺς ἀνωτέρω λόγους εἰς περιπτώσεις δὲ ἀναδρομικῆς προαγωγῆς μονίμων τὸ μέτρον τοῦτο ἐφαρμόζεται ἀπολύτως καὶ διὰ τοὺς βαθμοφόρους Πολεμικῆς Διαθεσιμότητος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 4 Φεβρουαρίου 1952.

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ

II. Τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Λακωνίας κ. Δ. Παπαμιχαλοπούλου «περὶ μέτρων πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς οἰκονομικῆς αὐταρκείας τῶν Σιδηροδρόμων, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 7532)1.12.51 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι τὸ πράγματι ὑφιστάμενον σιδηροδρομικὸν πρόβλημα ἀντιμετωπίζεται διὰ τῆς μελέτης διὰ τῶν κάτωθι κυρίων κατευθύνσεων: αʹ) Διὰ συγχωνεύσεως τῶν ὑφισταμένων σήμερον ἐν τῇ χώρᾳ Σιδηροδρομικῶν Ἐπιχειρήσεων εἰς ἑνιαίαν ἐπιχείρησιν καὶ ὑπαγωγῆς ὅλων τῶν σιδηρ)κῶν δικτύων ὑπὸ ἑνιαίαν διοίκησιν καὶ ἐκμετάλλευσιν. Οὕτω θὰ ἐπιτευχθῇ μείωσις τῶν γενικῶν δαπανῶν, τῶν δαπανῶν προμηθείας ὑλικῶν, τῶν δαπανῶν τῶν Ἀσφαλιστικῶν Ὀργανισμῶν κ.λ.π. βʹ) Δι’ ἐφοδιασμοῦ τῆς ὡς ἄνω ἑνιαίας Σιδ)κῆς Ἐπιχειρήσεως δι’ ἐμπορευματοκιβωτιῶν καὶ αὐτ)των πρὸς διενέργειαν τῶν κατ’ ἐπέκτασιν μεταφορῶν. Οὕτω θὰ ἐπιτευχθῇ αὔξησις τῶν εἰσπράξεων τοῦ Σιδ) μου, συνεπείᾳ τῆς ἐπεκτάσεως τῆς μεταφορικῆς ἱκανότητος αὐτοῦ καὶ εἰς μεταφορὰς ἀπὸ ἀποθήκης τοῦ ἀποστολέως εἰς ἀποθήκην τοῦ παραλήπτου καὶ τῆς παροχῆς εἰς αὐτὸν τῆς δυνατότητος νὰ προσελκύῃ τὸ προσιδιάζον εἰς τὴν σιδ)κὴν ὁδὸν πρόσθετον μεταφορικὸν ἔργον.

Ὁ ἐπὶ τῶν Συγκοινωνιῶν Ὑπουργὸς

Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ

III. Τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 201 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Β. Στεφανοπούλου διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 177)89 τῆς 9 Ἰανουαρίου ἐ. ἔ. ἐγγράφου σας σχετικῶς μὲ τὴν συνταξιοδότησιν τῆς οἰκογενείας τοῦ φονευθέντος παρὰ τῶν συμμοριτῶν τὴν 26 Ἰουλίου 1947 ἱερέως Γεωργίου Παπαντούλα ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς γνωρίσωμεν, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 6032)11.5.51 ἀποφάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς κανονισμοῦ πολεμικῶν συντάξεων ἐκανονίσθη εἰς τὴν σύζυγον τοῦ ἀνωτέρω Σουλτάναν καὶ τὸ τέκνον Δημήτριον μηνιαία βασικὴ σύνταξις δραχμῶν 5600 ἀπὸ 1 Μαΐου 1948 ἀνερχομένη εἰς δραχμὰς 476.000 καὶ ἀπὸ 1 Νοεμβρίου 1950 εἰς δραχμὰς 523.000 κατὰ μῆνα. Ἡ ἀνωτέρω ἀπόφασις τῆς Ἐπιτροπῆς διεβιβάσθη διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 227042)49 τῆς 26 Μαρτίου 1951 ἐγγράφου μας πρὸς τὸ ΤΑΚΕ διὰ τὴν πληρωμὴν τῆς συντάξεως εἰς τοὺς δικαιούχους δεδομένου ὅτι, κατὰ ρητὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 4 ἐδάφ. 2 τοῦ Α. Ν. 835)1948 αἱ ἀναγνωριζόμεναι συντάξεις παρὰ τῆς Ἐπιτροπῆς κανονισμοῦ πολεμικῶν συντάξεων εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν φονευθέντων παρὰ τῶν συμμοριτῶν ἐκκλησιαστικῶν λειτουργῶν βαρύνουσι τὸ Ταμεῖον Ἀσφαλίσεως Κληρικῶν Ἑλλάδος καὶ οὐχὶ τὸ Δημόσιον.

Ὑφυπουργὸς

Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ

IV. Τοῦ Ὑπουργείου Κοιν. Προνοίας. 1) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Δαβάκη. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν της ὅτι ἡ περιφέρεια τοῦ Νομοῦ Λακωνίας ἀποτελεῖ μίαν ἀπὸ τὰς τραχωματοπλήκτους περιφερείας, ἐμερίμνησε διὰ τὴν ἵδρυσιν τριῶν ἀντιτραχωματικῶν ἰατρείων εἰς τὰ πλέον τραχωματόπληκτα χωρία ταύτης, συμφώνως τῇ ἀπὸ 1447 ἀναφορᾷ τοῦ Προϊσταμένου τοῦ Ὑγειον. Κέντρου Λακωνίας Κίτταν, Νεάπολιν, καὶ Γερολιμένα. Πρὸς τούτοις ἐπέτυχε τὴν ἔγκρισιν ἐκ τῆς Γ.Δ.Δ.Λ. τῆς ἀπαιτουμένης πιστώσεως διὰ τὸν διορισμὸν τοῦ ἀπαραιτήτου προσωπικοῦ, πλὴν ὅμως κατόπιν τῆς δημοσιεύσεως τοῦ Κώδικος τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων ἡ ἱδρυτικὴ ἀπόφασις τούτων ὑπογραφεῖσα παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, εὑρίσκεται εἰς τὸ

Α.Σ.Δ.Υ.

Ὁ Ὑπουργὸς

Φ. ΖΑΪΜΗΣ

V. Τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Διγενοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Ἀχαΐας κ. Ν. Διγενοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι τὸ θέμα τῆς μεταφορᾶς τῆς ἕδρας τῆς Ἐπιθεωρήσεως τῶν Δημοτικῶν Σχολείων τῆς Ἐκπαιδευτικῆς περιφερείας Γορτυνίας ἐκ Δημητσάνης εἰς τὴν κωμόπολιν Λαγκαδίων, εὑρίσκεται εἰσέτι ὑπὸ μελέτην, μὴ ληφθείσης σχετικῆς ἀποφάσεως.

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΜΙΧΑΗΛ

Ὁ κ. Δ. Παπασπύρου (Ὑπ. Δικαιοσ.), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1696) 51 νόμου «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τὸ δικαιοστάσιον». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Πολυζωγόπουλος, Κ. Βουδούρης καὶ Ν. Διγενόπουλος, καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1373)1944». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Κοθρῆς, Ν. Ἰντζές, Γ. Τζώρτζης, Μ. Βολουδάκης, Κ. Χριστόπουλος, καὶ ἄ., καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς ἰσχυούσης Στρατολογικῆς Νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Μεταξᾶς, Μ. Τοσουνίδης, Μ. Βολουδάκης, Ε. Μπακλατζῆς, Α. Μαυρίδης, Χ. Γοργίας, κ. ἄ., καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ μονιμοποιήσεως Ἐφέδρων Στρατιωτικῶν ἱερέων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Χ. Σκουτέρης καὶ Λ. Κοτσοπέταλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγγραφῆς ἐπιλαχόντων φοιτητῶν κλπ.». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Ζορμπᾶς, Μ. Πατρίκιος, Θ. Φρόνιμος, Α. Στεφάνου, Δ. Θεοχαρίδης, Μ. Χλουβεράκης, κ. ἄ., καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1641 Α. Ν. «περὶ παρατάσεως τῆς λειτουργίας τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος κλπ.».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Ζαννῆς ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§6Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Πρόεδρον ὅτι μοῦ δίδει τὸν λόγον διὰ νὰ ἐπισύρω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων τῆς Δωδεκανήσου. Πέντε ὁλόκληρα ἔτη μετὰ τὴν ἐνσωμάτωσιν, οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι τῆς Δωδεκανήσου ἀναμένουν τὴν τακτοποίησίν των, ἡ ὁποία διαρκῶς ἀναβάλλεται. Κύριοι βουλευταί, εἴμεθα ἰδιαιτέρως εὐαίσθητοι εἰς τὰς διακρίσεις οἱ Δωδεκανήσιοι. Θέλομεν ἴσα δικαιώματα μὲ τοὺς ἀδελφούς μας τῶν ἄλλων περιοχῶν, ἴσα καθήκοντα, ἴσας θυσίας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχίζεται ἡ κατάστασις αὐτή, διὰ τὴν ὁποίαν, καὶ τοῦτο εἶναι θλιβερόν, δὲν εὐθύνεται ἡ Κυβέρνησις, ἀλλ’ οἱ ὑπάλληλοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὴν κορυφὴν τῆς ὑπαλληλικῆς ἱεραρχίας. Αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἠπείλησαν νὰ κάμουν ἀπεργίαν μένουν ἀσυγκίνητοι εἰς τὸ δρᾶμα τῶν ὑπαλλήλων τῆς Δωδεκανήσου, οἱ ὁποῖοι ἔχουν μισθὸν 400–500 χιλιάδων. Ἐπισύρω τὴν προσοχήν σας κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως καὶ παρακαλῶ ὅπως τεθῇ τέρμα εἰς τὸ δρᾶμα τοῦτο τῶν ὑπαλλήλων τῆς Δωδεκανήσου. Εὐχαριστῶ.

§7ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Προερχόμενος καὶ ἐγὼ ἐκ Δωδεκανήσου συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς προτάσεως τοῦ κ. συναδέλφου.

§8Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Συμμεριζόμεθα ὅλοι, κ. Πρόεδρε, τὴν πρότασιν τοῦ κ. συναδέλφου.

§9Ι. ΖΙΓΔΗΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ.). Εἰς τοὺς ἀγαπητοὺς ἐκ Δωδεκανήσου συναδέλφους ἔχω νὰ ἀπαντήσω ὅτι συμμερίζομαι ἀπολύτως τὴν ἀγανάκτησίν των. Πρόκειται περὶ κλασσικῆς περιπτώσεως, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ κυβερνητικὴ πρωτοβουλία παραλύει ἀπὸ τὴν δημιουργηθεῖσαν γραφειοκρατικὴν κατάστασιν. Μεταξὺ ΑΣΔΥ, Γενικοῦ Λογιστηρίου καὶ Συμβουλίου Ἐπικρατείας κατέστη ἀδύνατον νὰ προχωρήσῃ τὸ θέμα τῆς ἐντάξεως τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων τῆς Δωδεκανήσου, παρὰ τὰς προσπαθείας τὰς συνεχεῖς τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐμοῦ καὶ ὅλων τῶν συναδέλφων. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἐστάθη ἀδύνατον νὰ συγκινήσῃ τὸ ΑΣ-ΔΥ, τὸ Γενικὸν Λογιστήριον καὶ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Μὲ ἐκπλήσσει καὶ ἐμὲ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐτόνισεν καὶ ὁ κ. Ζαννῆς ὅτι ἐνῶ οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι ἀπήργησαν διὰ τὴν αὔξησιν τῶν ἀποδοχῶν των, εἰς τὸ θέμα αὐτὸ ἐπιδεικνύουν ἀντίδρασιν, ἡ ὁποία εἶναι ὑπεράνω παντὸς χαρακτηρισμοῦ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ Κυβέρνησις φροντίζει διὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, ἡ ὁποία εὑρίσκεται πρὸς τὸ τέρμα της.

§10ΦΩΝΑΙ. Νὰ ἀπολυθοῦν οἱ ἀντιδρῶντες ὑπάλληλοι.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Βουδούρης ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§12Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ποταμὸς Ἀλφειός, συνεχίζων τὸ καταστρεπτικόν του ἔργον, ὑπερεξεχείλισε πρὸ δύο ἡμερῶν καὶ κατέστρεψε δύο χιλιάδας στρεμμάτων καλλιεργημένων διὰ σιτηρῶν, ἀπειλῶν ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμήν, νὰ καταστρέψῃ καὶ ἑτέρας 10 χιλιάδας στρεμμάτων καλλιεργησίμων γαιῶν. Οἱ κάτοικοι τῶν παροχθίων κοινοτήτων καὶ ἰδιαιτέρως τῆς Κοινότητος Μακρησίου, δι’ ἐκκλήσεών των παρεκάλεσαν τὴν Κυβέρνησιν ὅπως λάβῃ τὸ ταχύτερον τὰ ἐπιβαλλόμενα μέτρα διὰ τὴν προσωρινὴν ἔστω ρύθμισιν τῆς κοίτης τοῦ ποταμοῦ, διὰ νὰ μὴ καταστραφῇ καὶ ἡ ὑπόλοιπος καλλιεργημμένη ἔκτασις. Πιστεύω ὅτι οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον γνῶσιν, θὰ συγκινηθοῦν αὐτὴν τὴν φορὰν καὶ θὰ ἀποτρέψουν παρομοίας συμφορὰς εἰς τὸ μέλλον, αἱ ὁποῖαι καταδικάζουν χιλιάδας οἰκογενειῶν εἰς τὸν θάνατον ἐκ πείνης.

§13Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Ἐξήτασα, κ. συνάδελφε, μετὰ μεγάλης προσοχῆς τὸ θέμα καὶ ἐντὸς τῶν δυνατοτήτων τῶν οἰκονομικῶν, ἡ Κυβέρνησις θὰ λάβῃ πάντα τὰ ἀναγκαῖα μέτρα. Λέγω ἐντὸς τῶν δυνατοτήτων, διότι καὶ ἄλλοι ποταμοὶ ἐξεχείλισαν καὶ αἱ ἐπισυμβᾶσαι καταστροφαὶ εἶναι μεγάλαι.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Δερδεμέζης ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§15Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς καὶ τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ Γεωργίας τὰ ἑξῆς: Αἱ σημειωθεῖσαι ἐσχάτως θεομηνίαι εἰς τὴν Ἤπειρον ἐπέφερον πλήρη σχεδὸν καταστροφὴν εἰς τὸν μὴ περισυλλεγέντα ἐλαιόκαρπον τῆς περιοχῆς Θεσπρωτίας. Αἱ κοινότητες Μούρτου, Καστρίου, Ἁγίου Βλασίου, Γραικοχωρίου, Παραποτάμου, Πλαταριᾶς, Ἁγίας Τριάδος, Λάκκας, Πέστιανης, Σελεύκειας κλπ. διὰ τηλεγραφημάτων διατραγωδοῦν τὴν δημιουργηθεῖσαν κατάστασιν καὶ ζητοῦν τὴν ἀποστολὴν Ἐπιτροπῆς πρὸς διαπίστωσιν τῶν ζημιῶν. Εἶναι ἀνάγκη, κ. Πρόεδρε, νὰ συσταθῇ ἀμέσως ἡ ἐπιτροπὴ καὶ νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου. Κατὰ τηλεγραφήματα αἱ ζημίαι εἶναι ἀρκετὰ σοβαραὶ καὶ φθάνουν τὸ 50–60% καὶ δέον νὰ διαπιστωθοῦν ἐγκαίρως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Γεωργίας πρέπει νὰ ἐπιληφθοῦν καὶ νὰ διατάξουν τὴν συγκρότησιν τῆς ἐπιτροπῆς. Ἡ περιφέρεια αὕτη ὑφίσταται διὰ τρίτην φορὰν τὴν καταστροφὴν εἰς χρονικὸν διάστημα ἑνὸς μόνον μηνὸς ἀπὸ τὴν καταστρεπτικὴν κακοκαιρίαν. Χιονοθύελλα, καταιγίς, χάλαζα μεγέθους φουντουκίου, καταρρακτώδης βροχὴ ἐπὶ συνεχεῖς ἡμέρας κατέστρεψαν καὶ τὰ ἐλαιόδενδρα, ἀκόμη δὲ καὶ τὰς στέγας οἰκιῶν ὡς συνέβη εἰς τὸ χωρίον Γραικοχώριον, Σελεύκειαν καὶ Μοῦρτον. Εἰς Γραικοχώριον κατεστράφησαν δύο χιλιάδες τοὐλάχιστον ἐλαιόδενδρα, εἰς δὲ τὴν κοινότητα Μούρτου ἄνω τῶν 400 ἐλαιοδένδρων, οἱ κάτοικοι τῆς κοινότητος Σελευκείας μένουν ἐν ὑπαίθρῳ. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ἐπείγοντα μέτρα. Δὲν ὑπερβάλλω τὰ πράγματα διότι καὶ ἐκ τῶν ἐφημερίδων εἶναι γνωστὸν ὅτι διεκόπησαν καὶ αἱ συγκοινωνίαι Ἰωαννίνων, Θεσπρωτίας καὶ ἄλλων περιοχῶν τῆς Ἠπείρου.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Εὐριπαῖος ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§17Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ μὲ πληροφορήσῃ ἐπὶ τῆς ἀληθείας ἑνὸς τηλεγραφήματος, τὸ ὁποῖον μοὶ ἀπεστάλη ἐκ Μήλου. Διὰ μιᾶς διαταγῆς τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας διετάχθη ἡ ἔξωσις τοῦ κρατικοῦ νοσοκομείου στεγαζομένου εἰς οἴκημα τὸ ὁποῖον ἐχρησιμοποιεῖτο ἄλλοτε ὡς διδακτήριον.

§18Τ. ΠΑΡΡΗΣ. Ἐλάβομεν, κ. Ὑπουργέ, τηλεγραφήματα ἐκ Μήλου ὅλοι οἱ βουλευταὶ τῶν Κυκλάδων διὰ τῶν ὁποίων πληροφορούμεθα, ὅτι διετάχθη ἡ ἔξωσις τοῦ νοσοκομείου τῆς Μήλου, ἀπὸ τὸ σχολικὸν διδακτήριον εἰς τὸ ὁποῖον στεγάζεται. Ἡ εἴδησις εἶναι καταπληκτική, κ. Ὑπουργέ, ὄχι μόνον διότι στερούμεθα εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην, πάσης ὑγιεινῆς καὶ νοσοκομειακῆς περιθάλψεως, ἀλλὰ καὶ διότι ὡς πληροφοροῦμαι, δὲν πρόκειται τὸ διδακτήριον αὐτὸ νὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ σχολεῖον, δεδομένου ὅτι τοῦτο στεγάζεται εἰς ἄλλο οἴκημα. Παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ, ὅπως, λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀναφορὰς αἱ ὁποῖαι διεβιβάσθησαν, ἀναθεωρήσητε τὴν ἀπόφασίν σας αὐτήν.

§19Ι. ΜΙΧΑΗΛ (Ὑπ. Παιδείας). Ἀπορῶ, κ. βουλευταί, πῶς φέρετε τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Τὸ ζήτημα αὐτὸ ἔχει λυθῆ ἀπὸ 20ημέρου καὶ πλέον. Ὅταν ἐπληροφορήθην, ἀπὸ τὴν Ὑπηρεσίαν μου, ὅτι πρόκειται νὰ ἐξωσθῇ τὸ νοσοκομεῖον, ἀμέσως ἔσπευσα καὶ εἶδον τὸν κ. Ζαΐμην καὶ τὸν παρεκάλεσα νὰ εὕρωμεν μίαν λύσιν. Καὶ εἶπον τὰ ἑξῆς: Θὰ παραμείνῃ τὸ νοσοκομεῖον ὡς ἔχει. Θὰ στείλετε μίαν μικρὰν πίστωσιν, διὰ τὴν ἐπισκευὴν τοῦ ὑπάρχοντος ἐκεῖ σχολείου καὶ συνεφωνήσαμεν, νὰ μοῦ δώσῃ μίαν πίστωσιν 300.000.000 δρχ., ἵνα τὸ ἑπόμενον ἔτος κτίσω σχολεῖον εἰς τὴν Μῆλον. Δὲν ὑπάρχει, λοιπόν, ζήτημα καί, μοῦ φάνηκε περίεργον ὅταν εἶδον τὴν ἐπερώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναδέλφου.

§20Τ. ΠΑΡΡΗΣ. Θὰ παραμείνῃ τὸ σχολεῖον; Τὸ τηλεγράφημα τὸ ὁποῖον ἔλαβον εἶναι πρὸ δύο ἡμερῶν.

§21Ι. ΜΙΧΑΗΛ (Ὑπ. Παιδείας). Σᾶς εἶπον ὅτι συνεννοήθην μὲ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφόν μου ἐπὶ τῆς Προνοίας, ὁ ὁποῖος θὰ περατώσῃ τὸ νοσοκομεῖον καὶ θὰ μοῦ δώσῃ μίαν μικρὰν πίστωσιν.

§22Τ. ΠΑΡΡΗΣ. Τὸ οἴκημα ὅπου στεγάζεται τὸ νοσοκομεῖον σήμερον, δὲν χρησιμοποιεῖται διὰ σχολικήν τινα ἀνάγκην. Τὸ δημοτικὸν σχολεῖον τῆς Μήλου στεγάζεται εἰς ἄλλο κτίριον.

§23Ι. ΜΙΧΑΗΛ (Ὑπ. Παιδείας). Εἶπον ὅτι τὸ διδακτήριον ἔχει ἀνάγκην ἐπισκευῆς εἰς τὴν στέγην καὶ θὰ στείλωμεν ἕνα ποσὸν 10–15 ἑκατομμυρίων διὰ τὸν σκοπὸν αὐτόν. Τὸ ἑπόμενον ἔτος ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας νὰ μοῦ δώσῃ χρήματα, διὰ νὰ κτίσω νέον σχολεῖον εἰς τὴν περιφέρειάν σας, τὸ δὲ νοσοκομεῖον θὰ παραμείνῃ ὡς νοσοκομεῖον.

§24Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ἡ δήλωσίς σας αὐτή, κ. Ὑπουργέ, μᾶς ἱκανοποιεῖ ἀπολύτως.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Τσιαπάρας ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§26Σ. ΤΣΙΑΠΑΡΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὰς ἡμέρας αὐτὰς ἀπὸ τῶν στηλῶν τοῦ πρωϊνοῦ Τύπου ἐξετέθη ἡ ἔκθεσις τοῦ ἀξιοτίμου καθηγητοῦ κ. Βαρβαρέσου, εἰς τὴν ὁποίαν ἔκθεσιν κατηγοροῦνται πρώην Ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι διέθεσαν κατὰ τρόπον σκανδαλώδη περὶ τὰ 60% τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ εἰς ἑπτὰ ἑταιρίας. Ἐὰν ὄντως τὰ ἀναφερόμενα ὑπὸ τῶν ἐφημερίδων εἶναι ἀληθῆ, θὰ πρέπῃ τὸ Σῶμα τῆς Βουλῆς καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, νὰ γνωρίσῃ, ὅτι πράγματι τὰ ποσὰ αὐτὰ διετέθησαν εἰς τὰς 7 αὐτὰς ἑταιρίας. Εἰδικώτερον, ἐζήτησα, δι’ ἐρωτήσεως τὴν ὁποίαν κατέθεσα, νὰ πληροφορήσουν τὸ Σῶμα, οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ τοῦ Συντονισμοῦ, Οἰκονομικῶν, Βιομηχανίας καὶ Ἐμπορίου, βάσει ποίων στοιχείων καὶ εἰς ποίας βιομηχανίας διετέθησαν τὰ ποσὰ αὐτά. Ἐὰν αὗται, βάσει τῆς συμβάσεως, ἐξεπλήρωσαν τὰς ὑποχρεώσεις των μὲ τὰ δάνεια αὐτὰ καὶ ἐάν, βάσει τῆς συμβάσεως, ἐτηρήθη τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς ἐκ μέρους αὐτῶν τῶν ἀποτελούντων μεγάλο Τράστ. Ἐκ παραλλήλου, διὰ τῆς αὐτῆς ἐρωτήσεώς μου ζητῶ, ὅπως μᾶς πληροφορήσουν ποῖοι διενεργοῦν ἀνακρίσεις εἰς βάρος τῶν ἑταιριῶν αὐτῶν, ἐάν, ὄντως, διενεργήθησαν, ὑπὸ ποίων προσώπων καὶ ἐναντίον ποίων βιομηχανιῶν καί, τέλος, ζητῶ, διὰ τῆς ἰδίας ἐρωτήσεώς μου, νὰ κατατεθοῦν εἰς τὴν Βουλὴν οἱ σχετικοὶ φάκελλοι τῶν ἑταιριῶν αὐτῶν, ἵνα λάβῃ γνῶσιν τὸ Σῶμα τῆς Βουλῆς καὶ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός, διὰ τὸ ὄντως κοινωνικὸν καὶ ἐθνικὸν τοῦτο ζήτημα, διότι, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προέχει σοβαρῶς, εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἐνῶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ζητοῦσε νὰ ἀξιοποιηθοῦν ὅλαι του αἱ θυσίαι καὶ ἐστήριζεν τὰς ἐλπίδας του εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν, δυστυχῶς, ἡ κάθε Ἑταιρία ἐκαρπώθη τὸν πλοῦτον της καὶ ὡς ἀνασυγκρότησιν, δὲν ἔχομεν τίποτε ἄλλο, παρὰ ἐρείπια.

§27Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Διατὶ δὲν κατονομάζετε τὰς βιομηχανίας αὐτάς;

§28ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μποδοσάκη, Λαναρᾶ–Κύρτση...

§29Σ. ΤΣΙΑΠΑΡΑΣ. Εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν, αὗται εὑρίσκονται ἐκτὸς τῶν συμβατικῶν των ὑποχρεώσεων, θὰ πρέπῃ αἱ περιουσίαι αὐτῶν τῶν βιομηχανιῶν νὰ ἐθνικοποιηθοῦν, διότι, τότε μόνον θὰ ἀνταποκριθοῦν, πλήρως, πρὸς τὸ δίκαιον αἴτημα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα).

§30Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπ. Συντον.). Δὲν νομίζω, κ. συνάδελφοι, ὅτι εἶναι ἡ στιγμὴ κατάλληλος, νὰ συζητήσωμεν, ἓν θέμα τοιαύτης σημασίας. Βεβαίως, εἶναι εὔκολος ἡ κριτικὴ παρελθουσῶν Κυβερνήσεων. Τὰ στοιχεῖα τῶν ταμείων τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς Δανείων, εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν οἱουδήποτε βουλευτοῦ καὶ ἰδιώτου. Ἐὰν ἠκολουθήθη κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν πρώτων ἐτῶν, τῶν ἐπενδύσεων, ἐσφαλμένη πολιτική, αὐτὸ βαρύνει τὴν στιγμὴν αὐτήν, τὰς Κυβερνήσεις τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Ἀναμφισβητήτως, εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν οἱουδήποτε, τὰ στοιχεῖα τῶν ταμείων τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς Δανείων. Καί, δεύτερον, εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν οἱουδήποτε ἡ παρακολούθησις τῆς ἐξοφλήσεως τῶν ὑποχρεώσεών των. Ὡς ἐκ τούτου, ἐὰν μὲν ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ ὁρίσῃ εἰδικὴν συνεδρίασιν διὰ νὰ ἐξετασθῇ τὸ ὅλον ζήτημα τῶν ἐπενδύσεων, εἶμαι εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Βουλῆς. Νομίζω, ὅτι, ζητήματα τοιαύτης σημασίας, δὲν ἠμποροῦν νὰ εἶναι ἀντικείμενον ἐρωτήσεων ἢ ἀγορεύσεων, πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Τὸ θέμα εἶναι σοβαρώτατον καὶ πρέπει νὰ ἐξετασθῇ κατ’ οὐσίαν, ὄχι παρεμπιπτόντως καὶ διὰ δημαγωγικῶν ἐκφράσεων. (Θόρυβος– Κωδωνοκρουσίαι).

§31Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν νὰ μᾶς διανείμῃ τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Βαρβαρέσου διὰ νὰ τὴν μελετήσωμεν.

§32Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπ. Συντον.). Κύριε συνάδελφε, ἡ ἔκθεσις ἔχει ἐκτυπωθῆ εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον καὶ θὰ διανεμηθῇ εἰς ὅλους τοὺς βουλευτάς. Ἤδη ἀπὸ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἤρχισεν ἡ διανομή.

§33Σ. ΤΣΙΑΠΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ μιᾶς φράσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Δὲν ἀποτελεῖ δημαγωγίαν ἡ διακοπή μου, ὡς τὴν ἐχαρακτήρισε.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς παραγρ. 1 τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Α. Ν. 884)49 «περὶ ἱδρύσεως Πολεμικοῦ Συμβουλίου».

§35ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς παρ. 1 τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Α. Ν. 884)49 «περὶ ἱδρύσεως Πολεμικοῦ Συμβουλίου». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ἰσχύος τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 3743 τῆς 4)9 Ἰανουαρίου 1929 «περὶ τῶν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Κτηματικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος παραχωρουμένων ὑποθηκῶν ἐπὶ ἀκινήτων ἐν ταῖς Νέαις Χώραις καὶ ἐπὶ ἀκινήτων κειμένων εἰς περιφερείας Ὑποθηκοφυλακείων, ὧν τὰ ἀρχεῖα κατεστράφησαν ἐκ πολεμικῶν γεγονότων».

§37ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ἰσχύος τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 3743 τῆς 4)9 Ἰανουαρίου 1929 «περὶ τῶν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Κτηματικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος παραχωρουμένων ὑποθηκῶν ἐπὶ ἀκινήτων ἐν ταῖς Νέαις Χώραις καὶ ἐπὶ ἀκινήτων κειμένων εἰς περιφερείας Ὑποθηκοφυλακείων ὧν τὰ ἀρχεῖα κατεστράφησαν ἐκ πολεμικῶν γεγονότων». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τρόπου ρυθμίσεως ἀτάκτων τινῶν δικαιοπραξιῶν ἐν Δωδενόμου «περὶ μισθώσεως ἰχθυοτροφείων», ὡς ἐτροποποιήθη.

§39ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τρόπου ρυθμίσεως ἀτάκτων τινῶν δικαιοπραξιῶν ἐν Δωδεκανήσῳ καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων» ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μισθώσεως ἰχθυοτροφείων».

§41ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ μισθώσεως ἰχθυοτροφείων» ὡς ἐτροποποιήθη. Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῶν διὰ τοῦ νόμου 1867 τοῦ 1951 «περὶ προσωρινῆς διοικήσεως τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ Εἰδικῶν Ταμείων καὶ Εἰδικῶν Ὑπηρεσιῶν κατὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1951– 52, χορηγηθέντων δωδεκατημορίων».

§43ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ αὐξήσεως τῶν διὰ τοῦ νόμου 1867 τοῦ 1951 «περὶ προσωρινῆς διοικήσεως τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ Εἰδικῶν Ταμείων καὶ Εἰδικῶν Ὑπηρεσιῶν κατὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1951– 52, χορηγηθέντων δωδεκατημορίων». Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγνωρίσεως τῆς ὑπηρεσίας ὡς στρατιωτικῆς τοιαύτης εἰς ὑπηρετήσαντας εἰς τὴν Βασ. Χωρ)κὴν ὡς ἄνευ θητείας μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ 18ου ἔτους τῆς ἡλικίας των».

§45ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀναγνωρίσεως τῆς ὑπηρεσίας, ὡς στρατιωτικῆς τοιαύτης εἰς ὑπηρετήσαντας εἰς τὴν Βασιλικὴν Χωροφυλακήν, ὡς ἄνευ θητείας μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ 18ου ἔτους τῆς ἡλικίας των». Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 377) 6.5.50, 169)16.2.51 καὶ 402)30.3.51 Πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου».

§47ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 377)6.5.50, 169)16.2. 51 καὶ 402)30.3.51 Πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Αʹ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 603)11.5.51 Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου».

§49ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 603)11.5.51 Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Αʹ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 216) 23 Φεβρουαρίου 1951 Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀφορώσης τὴν ἐπέκτασιν τῶν περὶ ἀποδημίας εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν ἰσχυουσῶν διατάξεων καὶ εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς κ.λ.π. Λ. Σ.».

§51ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 216)23 Φεβρουαρίου 1951 Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀφορώσης τὴν ἐπέκτασιν τῶν περὶ ἀποδημίας εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν ἰσχυουσῶν διατάξεων καὶ εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς κ.λ.π. Λ. Σ.». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγγραφῆς ἐπιλαχόντων φοιτητῶν καὶ ρυθμίσεως Πανεπιστημιακῶν τινων ζητημάτων καὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐκπαιδευτικῶν διατάξεων». Ὁ κ. Λ. Κατσιλάμπρος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1.

§53Λ. ΚΑΤΣΙΛΑΜΠΡΟΣ. Κύριοι, εἶναι φανερὸν ὅτι δὲν χρειάζεται καμμία ἰδιαιτέρα ὑποστήριξις ἢ παραίνεσις πρὸς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ ψηφίσῃ τὸ κατατεθειμένον νομοσχέδιον. Ὑπὸ τὴν πίεσιν τῶν πραγμάτων καὶ μὲ τὴν συγκατάνευσιν ὅλων τῶν βουλευτῶν, τὸ νομοσχέδιον ἦλθε ἐνώπιον ἡμῶν πρὸς τελικὴν ψήφισιν. Πρὶν ψηφισθῇ, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀκούσετε μίαν ὑπόδειξιν καὶ ἡ ὑπόδειξις, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἡ ἑξῆς: Τὸ Ἑλληνικὸν Πανεπιστήμιον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελῇ προνόμιον ὀλίγων. Ὀφείλω, κύριοι, νὰ φέρω ἐνώπιόν σας ὡρισμένα γεγονότα διὰ νὰ σχηματίσετε ἐντύπωσιν σαφῆ τοῦ τὶ πρόκειται νὰ γίνῃ διὰ τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου. Σπεύδω πάντως νὰ σᾶς εἴπω ὅτι συντάσσομαι καὶ ἐγὼ ἀπολύτως μὲ τὴν ψήφισίν του, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι θὰ ἤθελα νὰ ἀντικατασταθῇ τὸ πρῶτον ἄρθρον δι’ ἑνὸς ἑτέρου τὸ ὁποῖον νὰ λέγῃ ὅτι καταργοῦνται αἱ εἰσαγωγικαὶ ἐξετάσεις εἰς τὰ Ἑλληνικὰ Πανεπιστήμια. (Χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, θέλω νὰ δικαιολογήσω τὴν παράδοξον αὐτὴν πρότασιν. Δὲν πρόκειται περὶ παραλόγου προτάσεως. Κατὰ τὴν κατοχὴν ὁ καθηγητής, τότε Πρωθυπουργός, κ. Λογοθετόπουλος, διέταξε τὴν ἀθρόαν ἐγγραφὴν τῶν φοιτητῶν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Μεταξὺ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι διεμαρτυρήθησαν ἤμην καὶ ἐγώ. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἐπαγγελματικῆς τὶ θὰ γίνουν τόσοι ἰατροί, τόσοι ἐπιστήμονες γενικά, μέλλοντες νὰ ἐξέλθουν ἐκ τοῦ Πανεπιστημίου; Ἡ ἀπάντησις τοῦ ἐντιμοτάτου τούτου ἀνδρὸς ὑπῆρξεν ἡ ἑξῆς: «Δὲν πρόκειται .... (ἀναγινώσκει)....».

§54Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ποῖον ἐννοεῖτε ἐντιμότατον;

§55Λ. ΚΑΤΣΙΛΑΜΠΡΟΣ. Κατὰ τὴν προσωπικήν μου γνώμην ἡ ἐνέργεια αὐτὴ τοῦ τότε Πρωθυπουργοῦ ἦτο μία ἐντιμοτάτη πρᾶξις.

§56Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ λησμονῆτε ὅτι ἐκτὸς τῆς προσωπικῆς σας γνώμης, ὑπάρχει καὶ τὸ κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκετε καὶ δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ προβαίνητε εἰς τοιούτου εἴδους χαρακτηρισμούς. Παρακαλῶ νὰ ἀρκεσθῆτε εἰς τὴν μνείαν τοῦ ὀνόματος καὶ πέραν αὐτοῦ εἰς τίποτε ἄλλο.

§57Λ. ΚΑΤΣΙΛΑΜΠΡΟΣ. Ἔγινε μία παρανόησις. Ἠννόουν ὅτι ἡ πρᾶξις αὐτὴ τοῦ κ. Λογοθετοπούλου ὑπῆρξεν ἐντιμοτάτη. Εἶναι προσωπική μου γνώμη, ὄχι γενικώτερον διὰ τὴν πολιτικήν του, ἀλλ’ εἰδικώτερον διὰ τὴν πρᾶξιν αὐτήν.

§58Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Εἶναι θλιβερὸν τοῦτο, κ. συνάδελφε.

§59Λ. ΚΑΤΣΙΛΑΜΠΡΟΣ. Εὑρεθεὶς πρὸ τῆς πιέσεως τῶν Γερμανῶν οἱ ὁποῖοι ἤθελον νὰ κάμουν τὴν Ἑλλάδα χώραν γεωργικήν, ἀντέδρασεν διὰ τῆς δημιουργίας φυτωρίου ἐπιστημόνων καὶ τεχνικῶν. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς κ. συνάδελφοι, ὁμολογῶ ὅτι ἡ πρᾶξις αὐτὴ μὲ εὗρεν τότε σύμφωνον. Τοῦτο εἶναι παρελθοντολογία. Ἡ πραγματικότης ὅμως σήμερον εἶναι ὅτι 4.000 φοιτηταὶ Ἕλληνες εὑρίσκονται σήμερον εἰς ξένα Πανεπιστήμια καὶ μάλιστα χωρῶν ὄχι τόσον φιλικῶν.

§60Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι. Ἐκεῖ ποὺ διαφωνοῦμεν ἀπολύτως εἶναι ὅτι ἀπεκαλέσατε ἐντιμότατον ἕναν ἄνθρωπον γνωστὸν εἰς ὅλους.

§61Λ. ΚΑΤΣΙΛΑΜΠΡΟΣ. Ὑπάρχουν, ἐπαναλαμβάνω 4.000 φοιτηταὶ οἱ ὁποῖοι σπουδάζουν εἰς τὴν ξένην. Ἂς ἀφήσωμεν τὸ γεγονὸς τὶ εἴδους ἐπιστήμονες θὰ μᾶς ἔλθουν αὐτοὶ καὶ κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἐπανέλθουν καὶ ἂς ἐρωτήσωμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης ποῖος εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνυποτάκτων καὶ τὶ θὰ συμβῇ. Παρὰ τὰ μέτρα καὶ τῆς παρούσης καὶ τῶν λοιπῶν Κυβερνήσεων, πάντοτε οἱ ἀνυπότακτοι κατώρθωναν νὰ παραμένουν ἀνυπότακτοι. Ὅσον ἀφορᾷ βέβαια τὸν στρατὸν καὶ τὰς πρὸς αὐτὸν ὑποχρεώσεις των, τοῦτο ἀποτελεῖ ζήτημα στρατιωτικῆς συνειδήσεως. Ἀλλ’ ἡμεῖς σπαταλῶμεν ἄφθονον συνάλλαγμα ἀποστέλλοντες εἰς τὸ ἐξωτερικὸν Ἕλληνας φοιτητὰς οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ἐκπληρώσει τὰς στρατιωτικάς των ὑποχρεώσεις καὶ οἱ ὁποῖοι ἀφοῦ συμπληρώσουν τὰς σπουδάζ των δὲν ἐπανέρχονται πλέον εἰς τὴν χώραν των. Ὑπάρχουν φυσικὰ καὶ ἄλλαι χῶραι αἱ ὁποῖαι κατὰ τὸ παρελθὸν ἀπέστειλαν νέους διὰ νὰ σπουδάσουν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἀλλὰ προηγουμένως ἐφρόντισαν νὰ τοὺς ἐκπαιδεύσουν στρατιωτικῶς. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν πόσοι εἶναι οἱ ἀνυπότακτοι.

§62Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Τὶ θέλετε νὰ σᾶς εἴπω, τὶ ἐννοεῖτε, κ. συνάδελφε.

§63Λ. ΚΑΤΣΙΛΑΜΠΡΟΣ. Ὑπάρχει, κ. Ὑπουργέ, μέγας ἀριθμὸς ἀνυποτάκτων, οἱ ὁποῖοι διὰ διαφόρων μέσων κατορθώνουν νὰ ἀποφεύγουν τὴν στράτευσιν. Δύναμαι νὰ βεβαιώσω ὅτι εἰς τὰς ἀνωτάτας θέσεις τῆς κρατικῆς ὑπαλληλικῆς ἱεραρχίας ὑπάρχουν ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν ἀνυπότακτοι καὶ παρὰ ταῦτα κατώρθωσαν νὰ παραμείνουν. Μὴ μὲ ἐρωτήσετε διὰ πρόσωπα.

§64Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Μὲ κατηγορεῖτε διότι ἀκριβῶς ἔφερα νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν: Οἱ ἀνυπότακτοι εἶναι 400 περίπου σήμερον καὶ εἶναι αὐτοὶ διὰ τοὺς ὁποίους ψηφίζομεν τὸ νομοσχέδιον ἀπόψε.

§65Λ. ΚΑΤΣΙΛΑΜΠΡΟΣ. Πιστεύετε ὅτι καὶ μὲ τὰ μέτρα αὐτὰ τὰ ὁποῖα θὰ λάβητε θὰ λυθῇ τὸ ζήτημα; Δὲν εἶναι τελεσφόρον τὸ μέτρον σας.

§66Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Διὰ πρώτην φοράν, κ. βουλευταί, τὸ Ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον καλεῖται νὰ τιμωρήσῃ τοὺς ἀπάτριδας, οἱ ὁποῖοι, δυνάμει τοῦ πλούτου των κατώρθωναν νὰ ἀποφύγουν τὴν στράτευσιν. (Χειροκροτήματα).

§67Λ. ΚΑΤΣΙΛΑΜΠΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντιδικία μεταξύ μας. Τοὐναντίον θέλω νὰ σᾶς βοηθήσω.

§68Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Γνωρίζετε, κ. συνάδελφε, ὅτι κατὰ ἕνα πρόχειρον ὑπολογισμόν, οἱ 4.000 αὐτοὶ φοιτηταὶ ἐπιβαρύνουν τὸ κρατικὸν συνάλλαγμα μὲ 7.000.000 δολλάρια ἐτησίως;

§69Λ. ΚΑΤΣΙΛΑΜΠΡΟΣ. Παρουσιάζεται, κύριοι, τὸ φαινόμενον νὰ διαιρῆται ἡ ἑλληνικὴ Παιδεία εἰς δύο κατηγορίας. Εἰς τοὺς δυναμένους νὰ ἐξέλθουν τῆς Ἑλλάδος καὶ εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι παραμένουν ἐδῶ καὶ προσπαθοῦν ἐκ τῶν ἐνόντων νὰ μορφωθοῦν. Κύριοι συνάδελφοι, προσέξατε. Ἡ παιδεία δὲν εἶναι μόνον προνόμιον τῶν πλουσίων καὶ ὡρισμένων ταχυδακτυλουργῶν, ἀλλὰ προνόμιον ὅλων τῶν Ἑλλήνων. Τὸ Ἑλληνικὸν Πανεπιστήμιον, ἀσχέτως πρὸς τὰς συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκεται, εἶναι εἰς θέσιν νὰ τοὺς ἐκπαιδεύσῃ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατόν, δὲν εἶναι νοητὸν 4.000 σπουδασταὶ Ἕλληνες νὰ διαφεύγουν τὴν στράτευσιν, παρὰ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ὀρθῶς ἔλαβε ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ὑπὸ ἐκκόλαψιν ἀνυπότακτοι. Καὶ τὸ σπουδαιότερον δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποτελοῦν τὴν μονάδα ἐκείνην ἡ ὁποία θ’ ἀποτελῇ πρόκλησιν εἰς τὸ συνολικὸν συναίσθημα. (Χειροκροτήματα).

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Λ. Δερτιλῆς.

§71Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Θὰ ἤθελον μὲ τὴν σειράν μου νὰ ἐπισύρω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας ἐπὶ τοῦ θέματος, ὅτι ἡ αὐστηρότης ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ εἰς τὰς εἰσαγωγικὰς ἐξετάσεις εἰς τὰς ἀνωτάτας Σχολάς, ἔχει δημιουργήσει ἕνα περίεργον καὶ ἐκπληκτικὸν φαινόμενον, τὸ φαινόμενον δηλαδὴ τῆς ἀθρόας ἐξόδου κάθε χρόνον ὅλων τῶν νέων οἱ ὁποῖοι τελειώνουν τὸ γυμνάσιον, τῶν νέων βέβαια ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦν νὰ διαθέσουν ὡρισμένα οἰκονομικὰ μέσα, εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὄχι διὰ νὰ τελειοποιηθοῦν εἰς τὰς σπουδάς των, ἀλλὰ μόνον καὶ μόνον διὰ ν’ ἀποφύγουν τὴν διαδικασίαν τῶν ἐξετάσεων. Ἐγγράφονται εἰς τὸ πρῶτον ἔτος ἑνὸς ξένου Πανεπιστημίου καὶ ἔρχονται μετὰ εἰς τὸ δεύτερον ἔτος μεταγραφόμενοι ἐδῶ, ὅπως γνωρίζετε, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ δώσῃ ἐξετάσεις ἕνας φοιτητὴς ἐρχόμενος ἀπὸ ἐξωτερικὸ Πανεπιστήμιον. Λοιπόν, ἐπειδὴ πιστεύω ὅτι ὅλοι ἀντιλαμβάνεσθε ἀπολύτως καὶ τὸν Ἐθνικὸν καὶ τὸν κοινωνικὸν ἀλλὰ καὶ τὸν οἰκονομικὸν ἀκόμη κίνδυνον τὸν ὁποῖον διατρέχει ἡ Πατρίς μας ἐξ αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως, ἀφοῦ βέβαια νομίζω ὅτι πρέπει καὶ ἡ Βουλὴ ν’ ἀσχοληθῇ εἰς μίαν συνεδρίασιν διὰ τὸ θέμα τὸ ὁποῖον εἶναι σοβαρώτατον, διότι διὰ πρώτην φορὰν παρατηρεῖται νὰ ὑπάρχουν 4.000 νέοι ὡς πρωτοετεῖς καὶ δευτεροετεῖς εἰς τὰ ξένα Πανεπιστήμια, ἀριθμὸς δηλαδὴ ὁ ὁποῖος ὑπερβαίνει ὁλόκληρον τὸν ἀριθμὸν τῶν φοιτητῶν τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, νομίζω, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι θὰ πρέπῃ νὰ καθορίσωμεν ἐπιεικεστέρους ὅρους εἰσόδου. Θὰ ἔπρεπε δηλαδή, νὰ μὴν ἐπιμείνετε εἰς τὸν βαθμὸν 20, 10 διὰ τὰ βασικὰ καὶ 10 διὰ τὰ μὴ βασικά, νὰ ὑποχωρήσωμεν εἰς τὸν ἀριθμὸν 18, 9 διὰ τὰ βασικὰ καὶ 9 διὰ τὰ μὴ βασικὰ ὡς προσωρινόν, διότι ἡ Βουλὴ ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἀσχοληθῇ διὰ τὸ θέμα αὐτό. Ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς παρακαλέσω ὅπως.......... (δὲν ἠκούσθη).......... εἰς τὸ Ἀκαδημαϊκὸν ἔτος 1950–51.

§72Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Νὰ καταργηθοῦν αἱ ἐξετάσεις.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζαννῆς ἔχει τὸν λόγον.

§74Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὀφείλω πρὸ τῆς ὁμιλίας μου νὰ κάμω μίαν διασάφισιν, δὲν ἐνδιαφέρομαι ἀπολύτως διὰ τοὺς ἐπιλαχόντας, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι διὰ τὴν ἰδιαιτέραν μου Πατρίδα τὴν Δωδεκάνησον ἰσχύει τὸ σύστημα ἄνευ ἐξετάσεων. Συνεπῶς θὰ εἴπω τὰς ἀπόψεις μου ὡς ἐπιστήμων καὶ τὰς πεποιθήσεις μου ὡς βουλευτής. Καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 1 ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὁμοθύμως συνεφώνησε ὅπως διαγραφῇ ἡ φράσις ἡ ὁποία ἐξαιρεῖ τὴν Ἰατρικὴν Σχολήν, τὴν Φαρμακευτικήν, τὴν Ὀδοντιατρικήν.........(ἀναγινώσκει)...... Διότι δὲ εἶναι δυνατὸν νὰ νοηθῇ ὅτι θὰ εἰσαγάγωμεν ὡρισμένην μόνον κατηγορίαν φοιτητῶν καὶ νὰ ἀφήσωμεν ἐκτὸς τοῦ Πανεπιστημίου τοὺς ὑπολοίπους. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ ἐπὶ τῆς Παιδείας Ἐπιτροπὴ ἠθέλησε νὰ ἐπεκτείνῃ, ὄχι μόνον εἰς ὅλας τὰς Σχολὰς τὸ προνόμιον τῆς εἰσαγωγῆς τῶν ἐπιλαχόντων καὶ ὀρθῶς ἔπραξε, ἀλλὰ ὁμοθύμως ὑπεβίβασε τὴν βάσιν τὴν ὁποίαν προβλέπει τὸ Ὑπουργικὸν νομοσχέδιον ἀπὸ 10 εἰς 9 καὶ ἀπὸ 20 εἰς 18. Καὶ ἑδράζεται ἡ ἀπόφασις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, κύριοι βουλευταί, ἐπὶ ἠθικῶν ἐρεισμάτων. Πρῶτον: εἶναι πανθομολογουμένως σήμερον παραδεκτὸν ὅτι αἱ εἰσαγωγικαὶ ἐξετάσει δὲν ἀποτελοῦν ἀσφαλὲς κριτήριον διὰ νὰ κρίνουν τὴν ἐπιτυχίαν ἑνὸς φοιτητοῦ.

§75Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Νὰ τὰς καταργήσωμεν.

§76Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Δεύτερον: τὰ γραπτὰ κρίνονται ἀπὸ δύο καθηγητὰς καὶ τρίτον προσέρχονται 1.000 φοιτηταὶ διὰ νὰ εἰσαχθοῦν 100, εἶναι φυσικὸν οἱ πρῶτοι οἱ ὁποῖοι θὰ κριθοῦν, κρίνονται κατὰ τρόπον ἐπιεικέστερον ἀπὸ τοὺς ἄλλους διότι συμπληροῦται ἐν τῷ μεταξὺ ὁ ἀριθμός. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους ἡ Κοινοβουλευτικὴ ἐπὶ τῆς Παιδείας Ἐπιτροπὴ ἔκρινεν, ὅτι πρέπει νὰ ὑποβιβασθῇ ἡ βάσις οὕτως ὥστε ν’ ἀπολαύσουν τὸ προνόμιον τοῦτο εὐρύτεραι μᾶζαι φοιτητῶν. Καὶ ὑπάρχει ἀκόμη καὶ ἄλλος λόγος, ὅτι σήμερον κατὰ τὸ τρέχον Πανεπιστημιακὸν ἔτος, 2541 φοιτηταὶ ἀνεχώρησαν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ὁ ἀριθμὸς τῶν σπουδαζόντων εἰς τὸ ἐξωτερικόν, πρέπει νὰ ὑπολογισθῇ ἄνω τῶν 5.000, ἀριθμὸς ὁ ὁποῖος ὑπερβαίνει ἀναμφισβητήτως τὸν ἀριθμὸν τῶν φοιτητῶν καὶ τῶν δύο Πανεπιστημίων μας. Καὶ ἐρωτᾶται: λύεται τὸ πρόβλημα τῆς ἀνωτάτης παιδείας εἰς τὸν τόπον μας, ὅταν περισσότεροι τῶν φοιτητῶν τῶν σπουδαζόντων εἰς τὰ Πανεπιστήμιά μας μεταβαίνουν εἰς τὸ ἐξωτερικόν; Διότι συμβαίνουν καὶ τὰ ἑξῆς: Πολλοὶ παρουσιάζονται εἰς τὰς ἐξετάσεις καὶ ἐὰν λάβουν μία μονάδα εἰς τὰ κύρια μαθήματα ἢ μηδενίζονται, τὴν ἑπομένην ἀναχωροῦν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ παραμένουν μόνον οἱ ἀπόκληροι τῆς τύχης, δηλαδὴ τὰ παιδιὰ τῶν ἐργαζομένων. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπιμένει ὅπως ὑποβιβασθῇ ἡ βάσις εἰς 9 εἰς τὰ κύρια καὶ 18 εἰς τὰ τέσσαρα. Σᾶς παρακαλῶ νὰ ἀποδεχθῆτε τὴν τροποποίησιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1.

§77Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Διατὶ 9 καὶ διατὶ ὄχι 8, ἐὰν οἱ λόγοι σας εἶναι ὀρθοί, νὰ ζητήσετε κατ’ εὐθεῖαν τὴν κατάργησιν τῶν ἐξετάσεων.

§78Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Διὰ τὸ τρέχον Πανεπιστημιακὸν ἔτος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως. Νὰ γίνῃ διὰ τὸ προσεχὲς ἔτος. Αὐτὰ ἤθελον νὰ εἴπω ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1. Ἤθελον τὴν ἀπάντησίν σας ἐὰν δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν αὐτήν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν τὰ παιδιὰ τῶν ἐργαζομένων νὰ εὑρίσκωνται εἰς ἀδυναμίαν νὰ ἐγγραφοῦν εἰς τὸ ἀνώτατον ἐκπαιδευτικὸν ἵδρυμα.

§79Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν μᾶς λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τὰς ἀπόψεις του;

§80Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ἀποδέχεσθε τὴν εἰσήγησιν τῆς Ἐπιτροπῆς, εἶναι περιττὸν νὰ κουράζωνται οἱ κ. κ. βουλευταί.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μανέντης, ἔχει τὸν λόγον.

§82Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ. Κύριοι, βουλευταί, ἔχω τὴν γνώμην ὅτι παρέχει εἰς τὴν Βουλὴν μίαν μοναδικὴν εὐκαιρίαν τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον τίθεται ἀπόψε ἐνώπιόν της, νὰ σκεφθῇ κάπως σοβαρώτερον τὸ πρόβλημα τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὴν Ἑλληνικὴν νεότητα, διότι πιστεύω μὲ τὸ νὰ ἐπιτρέψωμεν ἄνευ μελέτης τὴν ἀθρόαν εἴσοδον τῶν φοιτητῶν εἰς τὴν Ἰατρικὴν Σχολὴν καὶ γενικῶς εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, δὲν πράττομεν, φαντάζομαι, τὸ καθῆκον μας ἀπέναντι αὐτοῦ τοῦ λαοῦ. Δὲν εἶμαι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δὲν συμπαθεῖ τοὺς φοιτητάς, διότι ὅπως ὅλοι ὑμεῖς, κύριοι συνάδελφοι, ἐπεράσαμεν ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιον ἐκεῖνα τὰ χρόνια ποὺ δὲν ὑπῆρχον ἐξετάσεις καὶ ἔτσι ἡμεῖς ἐννοοῦμεν τὸ δρᾶμα αὐτῶν τῶν παιδιῶν ποὺ θέλουν νὰ σπουδάσουν. Εἶμαι ὑπὲρ τῶν εὐρέων διευκολύνσεων διὰ τοὺς φοιτητὰς οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ σπουδάσουν καὶ ἔχουν ὅλην τὴν ὄρεξιν διὰ νὰ μάθουν. Ἀλλά, ὅπως εἶπον εἰς τὴν ἀρχήν, θὰ ἦτο καλλίτερον νὰ μελετηθῇ διότι εἶναι τώρα, τὰς ἡμέρας αὐτάς, ἀθρόα ἡ προσέλευσις ὑποψηφίων εἰς τὰ ἀνώτατα Ἱδρύματα.

§83Λ. ΚΑΤΣΙΛΑΜΠΡΟΣ. Γνωρίζετε εἰς ποῖον Κράτος τοῦ κόσμου ὑπάρχει ὁ θεσμὸς τῶν εἰσαγωγικῶν ἐξετάσεων, ἐκτὸς ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα.

§84Ν. ΙΝΤΖΕΣ. Καὶ ἐγὼ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τοῦτο. Ποῖον σκοπὸν ἐξυπηρετοῦν αἱ εἰσιτήριοι ἐξετάσεις;

§85Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ. Εἶναι ζήτημα κολοσσιαίας σημασίας καὶ δὲν εἶναι δυνατόν, ἐπειδὴ θέλομεν νὰ φανῶμεν συμπαθεῖς πρὸς ὡρισμένους, νὰ λέγωμεν ὅτι καταργοῦμεν τὰς εἰσαγωγικὰς ἐξετάσεις εἰς τὰ Πανεπιστήμια, διότι τὸ ζήτημα αὐτὸ ἔχει πολλὰς πλευράς. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκπαιδεύσουν ὅλους τοὺς φοιτητὰς καὶ προκειμένου νὰ βγαίνουν εἰς τὴν Κοινωνίαν ἀγράμματοι, δι’ αὐτό, ἐτέθησαν οἱ φραγμοὶ αὐτοί. Τὸ ζήτημα ἔχει ἀνάγκην μελέτης πληρεστέρας. Ἐδῶ, εἴμεθα ἀντιπρόσωποι ἑνὸς λαοῦ καὶ ἕνα τοιοῦτον σοβαρὸν πρόβλημα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἀντιμετωπίζωμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, διότι μᾶς ἀρέσει νὰ εἴμεθα συμπαθεῖς. Εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν πρωτηγωνίστησα διὰ νὰ δοθοῦν περισσότεραι εὐκολίαι διὰ τὰς ἐξετάσεις τῶν φοιτητῶν ἀλλὰ μέχρις ὅτου κατορθώσῃ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, δὲν γνωρίζω ἂν θὰ εἶναι ὁ κ. Μιχαὴλ ἢ ἄλλος τις, μέχρις ὅτου κατορθώσῃ νὰ μελετήσῃ ὁλόκληρον τὸ ἐκπαιδευτικὸν πρόβλημα, ἐγὼ θὰ ἤθελα νὰ γίνῃ μία Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἡ ὁποία νὰ μελετήσῃ ὁλόκληρον τὸ πρόβλημα τῆς Ἑλληνικῆς παιδείας, ὥστε νὰ εἶναι αἱ ἐγγραφαὶ τότε ἐλεύθεραι, ἂν εἶναι δυνατόν, ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ νὰ ἔχῃ σταματήσει αὐτὸ τὸ κῦμα τὸ ὁποῖον πηγαίνει καὶ μπαίνει εἰς τὰ Πανεπιστήμια. Διότι, πρέπει νὰ σᾶς κάμῃ ἐντύπωσιν τὸ ἑξῆς, ὅτι εἰς τὰ παλαιότερα χρόνια, πρὸ τοῦ πολέμου, δὲν παρετηρεῖτο ἡ ἀθρόα προσέλευσις φοιτητῶν εἰς τὰ Πανεπιστήμια. Ἐδῶ, εἰς ὡρισμένην Σχολήν, ἐγένετο διαγωνισμὸς διὰ 30 θέσεις καὶ παρουσιάσθησαν 600 ὑποψήφιοι. Ἐγώ, προτοῦ καταλήξω εἰς ὡρισμένα συμπεράσματα, προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ἑξῆς: Νὰ σχηματισθῇ Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία νὰ μελετήσῃ ὅλον αὐτὸ τὸ ἐκπαιδευτικὸν πρόβλημα, πῶς θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἐκπαιδευθοῦν εἰς τὰ Πανεπιστήμιά μας περισσότεροι φοιτηταί, πῶς θὰ καταβληθῇ προσπάθεια νὰ δώσωμεν εἰς τὰ Πανεπιστήμια τὰ μέσα νὰ ἐκπαιδεύουν περισσοτέρους σπουδαστάς. Ὅλα αὐτά, ὅμως, δὲν εἶναι ἀντικείμενον μιᾶς ἁπλῆς συζητήσεως, ὅπως ἡ ἀποψινή. Διὰ τοῦτο, ἐπαναλαμβάνω τὴν πρότασιν, νὰ γίνῃ μία Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ διὰ νὰ μελετήσῃ τὸ πρόβλημα, διότι ἔτσι μόνον τὸ ζήτημα τῆς ἐκπαιδεύσεως τῆς νεολαίας, ἡ ὁποία πηγαίνει εἰς τὰ Πανεπιστήμια, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπισθῇ. Ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι εἴμεθα οἱ καθοδηγηταὶ τῆς νεολαίας, πρέπει νὰ ἴδωμεν πῶς θὰ τῆς δώσωμεν τὸν κατάλληλον δρόμον, διὰ νὰ τὴν στρέψωμεν πρὸς τὴν πλέον κατάλληλον κατεύθυνσιν. Τὸ ζήτημα ἔχει ἀνάγκην μελέτης μεγάλης καὶ ἐπισταμένης, διότι ἡ Ἑλληνικὴ νεολαία ἔχει ἀνάγκην καὶ αὐτὴ μιᾶς προσοχῆς ἀναλόγου μὲ ἐκείνην τὴν ὁποίαν δίδομεν εἰς τὸ ζήτημα τοῦ καπνοῦ. Ἔρχομαι, τώρα, συγκεκριμένως, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον καὶ δὴ εἰς τὸ ἄρθρον πρῶτον αὐτοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐξήρεσεν, ἀπὸ τὰ εὐεργετήματα ὑπὲρ τῶν φοιτητῶν, τὴν Ἰατρικὴν καὶ εἶπε «πλὴν τῆς Ἰατρικῆς». Νομίζω ὅτι, ἐφ’ ὅσον δίδομεν εὐκολίας εἰς ἄλλους φοιτητὰς ἄλλων Σχολῶν, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀδικήσωμεν τοὺς φοιτητὰς τῆς Ἰατρικῆς. Εἶναι, βεβαίως, σεβαστὴ ἡ γνώμη τῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου, ὅτι δὲν ἔχει τὰ ἀνάλογα ἐργαστήρια διὰ νὰ ἐκπαιδεύσῃ τοὺς φοιτητὰς τοὺς παοὰ πάνω τοὺς ὁποίους.........

§86Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ὅταν εἰσήλθατε σεῖς εἰς τὸ Πανεπιστήμιον..........

§87Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ. Δὲν ὑπῆρχον εἰσιτήριοι ἐξετάσεις.

§88Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Τὶ διέθετε, τότε, ἡ Ἰατρικὴ Σχολή, πέραν τοῦ Πολιτικοῦ Νοσοκομείου καὶ τοῦ Κρατικοῦ; Ἀπολύτως τίποτε. Τότε εἶχε 200 κρεββάτια καὶ τώρα ἔχει 3.000. Ἀλλ’ εἶναι ταλαιπωρία διὰ τοὺς κ. κ. Καθηγητάς.

§89Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ. Ἐκεῖ, θὰ κατέληγα. Θέλω νὰ εἴπω ὅτι σήμερον ἡ Ἰατρικὴ Σχολὴ δὲν διαθέτει, βέβαια τὰ ἀνάλογα μέσα διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἐκπαιδεύσῃ τοὺς φοιτητὰς τῆς Ἰατοικῆς ὅπως γίνεται εἰς ἄλλας Σχολὰς Ἰατρικὰς ξένων Πανεπιστημίων. Ἡ ἐκπαίδευσις, πρέπει ὅμως νὰ καταβάλῃ περισσοτέραν προσπάθειαν καὶ περισσοτέραν ἐργασίαν, ὥστε νά....

§90Χ. ΜΑΓΙΑΚΟΣ. Ἡ Ἰατρικὴ Σχολὴ εἶναι διατεθειμένη νὰ καταβάλῃ κάθε προσπάθειαν ἀλλά, τεχνικῶς, λέγει ἡ Ἰατρικὴ Σχολὴ, ἐφαρμόζεται τὸ ἀδιαχώρητον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας πρέπει νὰ ἐξεύρῃ τὰς καταλλήλους πιστώσεις, οὕτως ὥστε νὰ δοθοῦν τὰ μέσα.

§91Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἀδίκως ἐκάματε αὐτὴν τὴν διακοπήν, διότι εἶμαι ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος ἔκαμα εἰς Πανεπιστήμια ὡς βοηθὸς καὶ ἐπιμελητὴς καὶ γνωρίζω τὰ πράγματα. Οἱ κ. κ. Καθηγηταί, νὰ διπλασιάσουν τὰς ὥρας τῶν ἐργαστηρίων καὶ νὰ μὴ ἔχουν τὸ καθηγητιλίκι μόνον γιὰ ἀξίωμα, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐργασθοῦν, νὰ πάρουν 3–4 βοηθοὺς πάνω ἀπὸ τὰ πτώματα τοῦ ἀνατομείου. Ἐπέρασα ἀπὸ ὅλα αὐτὰ καὶ ὅλα αὐτὰ τὰ κατέχω καὶ διὰ τοῦτο λέγω ὅτι, ἐφ’ ὅσον εἶναι μία ἐξαιρετικὴ περίπτωσις τόσων φοιτητῶν οἱ ὁποῖοι ἐστρατεύθησαν καὶ ὑπάρχει σήμερον τὸ ὀξὺ πρόβλημα τόσων χιλιάδων νέων καὶ ἐφ’ ὅσον ἐκάμομεν ὅλας αὐτὰς τὰς διευκολύνσεις, δυνάμεθα νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τοὺς Καθηγητὰς τῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς θυσίας καὶ κόπους.

§92Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ὑπάρχουν εἰς τὴν Ἰατρικὴν Σχολήν: «Ἔκτακτοι καθηγηταὶ 45...... (ἀναγινώσκει).....».

§93Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ. Ἐὰν ὑπάρξῃ καλὴ διάθεσις ἀπὸ τὴν Ἰατρικὴν Σχολὴν καὶ ἂν ὑπάρξῃ, ταὐτοχρόνως, ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον μία βοήθεια ὅσον ἀφοοᾷ τὰ ἐργαστήρια ὥστε νὰ αὐξηθοῦν, νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι καὶ ἡ Ἰατρικὴ Σχολή, ἡ ὁποία φέρεται ὅτι εἶναι ἡ Σχολὴ ἡ ὁποία ἔχει τὰς περισσοτέρας τεχνικὰς δυσκολίας, νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκπαιδεύσῃ τριπλασίους φοιτητὰς ἀπὸ ὅ,τι ἐκπαιδεύει σήμερον καὶ ὅτι, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, θὰ μπορέσουν καὶ τὰ παιδιὰ αὐτὰ νὰ μποῦν. Ἐγώ, εἰς τὴν ἀρχήν, ἔθιξα τὸ ζήτημα γενικώτερον καὶ πῶς θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν αὐτὸ τὸ μεγάλο κῦμα τὸ ὁποῖον φεύγει ἀπὸ τὰ χωριὰ καὶ ὁ κάθε χωρικὸς κυττάζει πῶς θὰ σπουδάσῃ ἕνα παιδὶ καὶ ὁ κάθε τσοπάνης κυττάζει πῶς θὰ σπουδάσῃ ἕνα παιδί.

§94ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὐτό, εἶναι ἄλλο ζήτημα.

§95Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ. Ἐγὼ φαντάζομαι ὅτι ἀσπάζεσθε τὴν γνώμην μου νὰ γίνῃ μία διακομματικὴ Ἐπιτροπή, διὰ νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα. Σήμερον, ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς διέρχεται μίαν περίοδον ὀξεῖαν, μίαν περίοδον θυσιῶν, μίαν περίοδον ὑπερβολικῶν κόπων, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς σημερινὰς δυσκόλους περιστάσεις. Ἑπομένως, οἱ κ. κ. Καθηγηταὶ ὀφείλουν νὰ καταβάλουν κάθε κόπον, διὰ νὰ βοηθήσουν τοὺς Ἕλληνας φοιτητὰς καὶ ἡ Ἰατρικὴ Σχολὴ τοῦ Πανεπιστημίου ἔχει τὸ αὐτὸ καθῆκον, νὰ καταβάλῃ κάθε προσπάθειαν διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ τοὺς ἐκπαιδεύσῃ.

§96Χ. ΜΑΓΙΑΚΟΣ. Ἡ Ἰατρικὴ Σχολὴ δὲν ἔχει τὰ μέσα.

§97Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁμοφώνως ἐλήφθησαν αἱ ἀποφάσεις αὐταὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν.

§98Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ. Δὲν ἀντελήφθητε τὶ λέγω. Ἐγὼ διαφωνῶ διότι ἐξηρέθησαν οἱ τῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ μὴ ἐξαιρέσῃ τὴν Ἰατρικὴν Σχολὴν καὶ νὰ μὴ ὑποχωρήσῃ εἰς τὰς διαμαρτυρίας ποὺ ἔκαμεν ἡ Ἰατρικὴ Σχολή.

§99Χ. ΜΑΓΙΑΚΟΣ. Εἰς τὸ Μαιευτήριον ποὺ εἶναι μιὰ τρύπα, πῶς θὰ μπορέσουν νὰ μορφωθοῦν οἱ φοιτηταί;

§100Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ. Τώρα ἔγιναν δύο τὰ Μαιευτήρια. Ἡμεῖς πῶς ἐμορφώθημεν εἰς μίαν τρύπαν; Κύριοι βουλευταί, ἀντιλαμβάνεται κανεὶς ἀμέσως, ὅτι ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ θέλει νὰ διευκολύνῃ τὸν Ἑλληνικὸν φοιτητικὸν κόσμον καὶ δὲν ὑπάρχει μέσα εἰς τὴν καρδιὰ κανενὸς βουλευτοῦ ἀπὸ ὅσους εὑρίσκονται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅπως καὶ ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, κανὲν αἴσθημα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι συμπαθὲς πρὸς τοὺς φοιτητάς. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον σήμερον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, εἶναι ἡ πρότασις περὶ καταργήσεως τῶν εἰσιτηρίων ἐξετάσεων εἰς τὰ πανεπιστήμια. Δὲν εἶμαι νομικός, ἀλλὰ νομίζω ὅτι καὶ ἂν τεθῇ δὲν θὰ ἔχῃ ἰσχύν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον, παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὁ ὁποῖος ἀντιλαμβάνεται τὸ πνεῦμα ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, εἶναι νὰ μὴ ὑπάρξουν δύο μέτρα καὶ δύο σταθμὰ καὶ νὰ μὴ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν αἱ ἀντιρρήσεις τῆς Ἰατρικῆς καὶ τῶν ἄλλων Σχολῶν, ἀλλὰ αἱ διευκολύνσεις νὰ δοθοῦν εἰς ὅλους τοὺς φοιτητάς. Καὶ ἐπαναλαμβάνω, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι ἐκφράζει τὴν ἐπιθυμίαν ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, εἶναι νὰ διατυπωθῇ ἡ εὐχὴ καὶ ἡ παράκλησις πρὸς τοὺς κ. κ. καθηγητὰς νὰ καταβάλουν διπλασίας προσπαθείας καὶ νὰ πλουτίσωσιν τὰ μέσα, τὰ πενιχρά, τὰ ὁποῖα ἔχουν, διὰ νὰ κατορθώσουν νὰ μορφώσουν αὐτοὺς τοὺς διπλασίους ἢ τριπλασίους φοιτητάς. Καὶ διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν προτείνω, κύριοι συνάδελφοι, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι εἶναι ὑποχρέωσίς μας, ὑποχρέωσις τῆς Βουλῆς αὐτῆς, ὅπως γίνωνται Ἐπιτροπαὶ διὰ τὰ κεφαλαιώδη ζητήματα τῆς Ἑλλάδος νὰ κάμῃ καὶ αὐτὴν τὴν διακομματικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ νὰ μελετήσῃ ὅλο τὸ ἐκπαιδευτικὸν πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ καὶ θὰ ἀπασχολῇ αὔριον περισσότερον, ὅλον αὐτὸν τὸν κόσμον, ὁ ὁποῖος βγαίνει ἀπὸ τὰ Γυμνάσια, ὅλον αὐτὸν κόσμον ὁ ὁποῖος εἶναι τὰ νειᾶτα τὰ Ἑλληνικὰ καὶ ἡ ἐλπὶς τῆς αὔριον.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Φρόνιμος ἔχει τὸν λόγον.

§102Θ. ΦΡΟΝΙΜΟΣ. Τὸ ὑπὸ ψήφισιν σχέδιον νόμου, κύριοι βουλευταί, τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι δὲν ἱκανοποιεῖ οὔτε τὴν σπουδάζουσαν νεολαίαν, οὔτε τοὺς πόθους τοῦ Ἔθνους. Διότι εἶναι γνωστὸν εἰς ἡμᾶς, ὅτι μία ἀπὸ τὰς μεγαλειτέρας ἀρχὰς τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων, ἦτο ἡ ἐλευθερία τῆς μαθήσεως. Καὶ ἀπὸ τὰ πέρατα τοῦ κόσμου συνέρρεον ξένοι καὶ ἡμέτεροι, διὰ νὰ παρακολουθήσουν τοὺς σοφοὺς καὶ τοὺς σοφιστάς. Ὁ καθορισμὸς ὅμως, κύριοι, τῶν ἐξετάσεων εἰς τοὺς σπουδαστάς, ὁμολογῶ ὅτι ἀποτελεῖ τροχοπέδην καὶ ἐμπόδιον εἰς τὴν σπουδάζουσαν νεολαίαν. Εἰς παλαιοτέραν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ἐσπουδάζομεν, δὲν εἴχομεν αὐτοὺς τοὺς φραγμούς. Καὶ δὲν νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἐδυστύχησε μὲ τὴν ἔλλειψιν τῶν ἐξετάσεων ἐκ μέρους τῶν Πανεπιστημίων. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τοὺς σοφοὺς καθηγητὰς καὶ νομομαθεῖς, τὸν Κρασᾶν ἐπὶ παραδείγματι, τὸν Μομφερᾶτον κλπ. οἱ ὁποῖοι ἄνευ ἐξετάσεων εἰσῆλθον εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, οὐχ’ ἧττον ὅμως ἀπετέλεσαν τὴν δᾶδα τῆς Νομικῆς Ἐπιστήμης. Ἀνεξαρτήτως ὅμως, κύριοι, τούτου, λόγῳ τοῦ ζητήματος τῶν ἐξετάσεων, διὰ νὰ μὴ ὑπάρχουν τὰ συγγράμματα τῶν καθηγητῶν, τὰ ὁποῖα εἶναι πολυδάπανα, διὰ νὰ εἶναι ἡ ζωὴ τοῦ ὑδροκεφάλου τῶν Ἀθηνῶν, τῆς νέας Βαβυλῶνος, πανάκριβη, οἱ Ἕλληνες φοιτηταὶ ἀκολουθοῦν τὸν δρόμον πρὸς τὴν Δύσιν. Ὀρθῶς παρετήρησαν οἱ κ. κ. συνάδελφοι, ὅτι χιλιάδες πολῖται Ἕλληνες πηγαίνουν εἰς τὴν Ἑσπερίαν. Μόνον 3.000 εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ 300 σπουδασταὶ εὑρίσκονται μόνον εἰς τὴν Πάδοβαν. Εἰς παλαιοτέραν ἐποχὴν ὅτε αἱ Ἰόνιοι νῆσοι ἦσαν ὑπὸ τὴν δουλείαν τῆς Ἑνετικῆς γαληνοτάτης Δημοκρατίας, τότε, βέβαια, ἔσπευδον πρὸς τὰ ἐκεῖ δικαίως, σήμερον ὅμως ὑπάρχει Πανεπιστήμιον ἢ μᾶλλον Πανεπιστήμια, Ἀνώταται Σχολαί, καὶ ὁ Ἕλλην, ἰδίᾳ ὁ χωρικός, δὲν ἠμπορεῖ νὰ σπουδάσῃ εἰς αὐτὰ καὶ ἢ παραμένει εἰς τὴν ὕπαιθρον, ἢ καταφεύγει εἰς τὴν Ἑσπερίαν. Οὕτω ἐπέρχεται ἡ οἰκονομικὴ καταστροφὴ τοῦ Κράτους ἀλλὰ καὶ οἱ οἰκονομικοὶ πόροι τοῦ δυστυχοῦς χωρικοῦ ὑφίστανται μεγάλην συμφοράν. Νομίζω ὅτι ὁλόκληρον τὸ νομοσχέδιον ἔπρεπε νὰ εἶχε μίαν μόνον διάταξιν, τὴν διάταξιν ἐκείνην, κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ καταργοῦνται αἱ ἐξετάσεις εἰς τὰ ἀνώτατα ἐκπαιδευτικὰ ἱδρύματα. (Χειροκροτήματα). Δὲν εἶναι, κύριοι βουλευταί, ἐπιτετραμμένοι εἰς τοὺς νέους νὰ ὑφίστανται ἐξετάσεις τὸ πρῶτον ἔτος, τὸ δεύτερον καὶ τὸ τρίτον ἔτος καὶ εἰς τὸ τέλος νὰ ἀπορρίπτωνται καὶ νὰ καταφεύγουν εἰς τὴν Ἑσπερίαν. Δὲν καθίστανται σοφώτεροι μὲ τὸ νὰ πάρουν τὴν ἄδειαν διὰ νὰ εἰσέλθουν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον· σοφώτεροι θὰ καταστοῦν ἐὰν μελετήσουν καὶ οἱ καθηγηταὶ ἐὰν καταβάλουν μεγαλειτέρας προσπαθείας, ὅσον ἀφορᾷ τὰ συγγράμματά των καὶ τὰ φροντιστήριά των. Δὲν εἶναι νοητὸν νὰ λέγωμεν ὅτι πρέπει οἱ φοιτηταὶ τῆς Ἰατρικῆς καὶ τῶν ἄλλων Σχολῶν νὰ ἐξαιρεθοῦν ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, διότι εἶναι ἐπιλαχόντες. Τὸ πταῖσμα δὲν ἀνήκει εἰς τοὺς σπουδαστὰς τῆς Ἑλλάδος, ἀνήκει εἰς τὴν πολιτικὴν ἡνεσίαν καὶ ἀνήκει κυρίως εἰς τοὺς καθηγητὰς διότι ἐπὶ ἕνα ὁλόκληρον καὶ ἐπέκεινα αἰῶνα, δὲν κατώρθωσαν νὰ δημιουργήσουν φροντιστήρια, εἰς τὰ ὁποῖα νὰ σπουδάζουν οἱ φοιτηταί. Καὶ ὅταν δὲν ὑπάρχουν φροντιστήρια καὶ Σχολαί, ἀσφαλῶς δὲν δύνανται νὰ ὑπάρξουν σοφοὶ καθηγηταί. Πάντως ὅμως δὲν δύνανται νὰ ἐξαιρεθοῦν οἱ φοιτηταὶ τῆς Ἰατρικῆς οἱ ὁποῖοι καὶ ὡς νοσοκόμοι ἀκόμη θὰ εἶναι χρήσιμοι εἰς τὴν ὕπαιθρον, ὅπου δὲν ὑπάρχουν οὔτε ἰατροί, ἀλλ’ οὔτε καὶ νοσοκόμοι.

§103Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νοσοκόμοι θὰ σπουδάσουν οἱ Ἰατροί;

§104Θ. ΦΡΟΝΙΜΟΣ. Θὰ ἤθελα νὰ εἶναι σοφοὶ οἱ φοιτηταὶ τῆς Ἰατρικῆς, ἀλλ’ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, ὅτι ἡ μονὰς εἶναι μεγαλειτέρα τοῦ μηδενὸς καὶ νομίζω ὅτι εἶναι καλλίτερον νὰ ὑπάρχῃ ἔστω καὶ νοσοκόμος καὶ κακὸς ἰατρός, παρὰ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἀπολύτως τίποτε. Ἐὰν λοιπόν, κύριοι βουλευταί, νομίζετε ὅτι πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ ὑπάρχῃ ἡ τροχοπέδη, τότε θὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἐὰν ὅμως νομίζετε ὅτι ἡ ἐκπαίδευσις πρέπει νὰ εἶναι ἐλευθέρα, πρέπει νὰ καταργήσετε τὰς ἐξετάσεις. Εἰς περίπτωσιν ὅμως κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ὑμετέρα κρίσις θὰ ἦτο δυσμενὴς ὅσον ἀφορᾷ τὴν μίαν πλευράν, τὴν κατάργησιν δηλαδὴ τῶν ἐξετάσεων, θὰ ἔλθωμεν εἰς τὸ κεφάλαιον τῶν ἐπιλαχόντων. Νομίζω ὅτι ὡς ἐπιλαχόντες πρέπει νὰ θεωρηθοῦν ὅλοι ὅσοι ἐπέτυχον καὶ ὄχι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπῆραν τὸ 25 ἢ τὸ 27. Δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν μαθηματικοὺς ὑπολογισμούς. Νομίζω ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ πρέπει νὰ εἶναι σαφής. Ἢ κατάργησις ἐξετάσεων ἢ πάντες οἱ ἐπιλαχόντες νὰ μποῦν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον.

§105Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἢ ὅλοι ἢ κανένας. Τὰ ἄλλα δὲν στέκονται.

§106Θ. ΦΡΟΝΙΜΟΣ. Εἶμαι τεταγμένος ὑπὲρ τῆς καταργήσεως, διότι μόνον ἡ Ἑλλὰς ἔχει τὸν φραγμὸν αὐτόν, οὔτε ἡ Ἀμερική, οὔτε ἡ Γαλλία, οὔτε ἡ Ἀγγλία ἔχουν καθιερώσει εἰς τὰς ἀνωτέρας σχολὰς ἐξετάσεις. Ἡ μόνη λύσις, κ. βουλευταί, ἡ ὀρθὴ καὶ σωστή, εἶναι ἡ τῆς καταργήσεως τῶν ἐξετάσεων. Ἐὰν ὅμως νομίζετε ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ αὐτὸ σήμερον, τοὐλάχιστον νὰ εἰσέλθουν ἅπαντες οἱ ἐπιλαχόντες ἀνεξαρτήτως βαθμοῦ. Διότι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τηροῦμεν δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά. Τὰ διάφορα μέτρα καὶ σταθμὰ δὲν εἶναι ἐποικοδομητικὰ οὔτε τοῦ δικαίου, οὔτε τῆς δημοκρατίας.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§108Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἄξιον τῆς σοβαρότητος καὶ τοῦ Κράους καὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας κάθε χρόνο νὰ ἐπαναλαμβάνῃ τὰ ἴδια πράγματα. Διότι, ὡς θὰ ἐνθυμοῦνται οἱ συνάδελφοι τῆς προηγουμένης Βουλῆς, καὶ πέρυσι ἦλθε τὸ ἴδιον νομοσχέδιον καὶ ἔγινεν ὁ ἴδιος ἀγών. Ἔγινεν ἀγὼν μέγας καὶ τὰς πρώτας μεταμεσονυκτίους ὥρας, κατόπιν ἐπιμόνου ἀντιδράσεως τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας κ. Ἀθανασιάδη–Νόβα, ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον. Προβλέπω ὅτι ὁ ἴδιος ἀγὼν θὰ ἐπαναληφθῇ καὶ σήμερον καὶ κάθε χρόνο χιλιάδες νέων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν τύχην ἢ τὴν ἀτυχίαν νὰ ἀποφοιτοῦν ἀπὸ τὰ γυμνάσια, θὰ ἐπαναλαμβάνουν τὴν ἰδίαν προσπάθειαν. Νομίζω ὅτι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι ἄξιον τῆς σοβαρότητος εὐνομουμένου Κράτους. Εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ ἑλληνικὴ Πολιτεία, ἡ ὁποία ἔχει παράδοσιν ἐπιστημονικὴν καὶ ἔχει ἀναδείξει μεγάλους ἐπιστήμονας, νὰ λάβῃ βασικὰ μέτρα. Καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὀφείλει τὸ ἑλληνικὸν Κράτος, ὡς φιλελεύθερον καὶ δημοκρατικόν, νὰ ἀκολουθήσῃ τὰ βήματα τῶν ἄλλων φιλελευθέρων καὶ δημοκρατικῶν Κρατῶν, δηλ. νὰ ἀφήσῃ ἀπόλυτον ἐλευθερίαν. Νὰ ἀνοίξῃ τὰς πύλας εἰσόδου τῶν Πανεπιστημίων, ἀλλὰ νὰ στενέψῃ ἀπολύτως τὰς πύλας τῆς ἐξόδου. Νὰ μπαίνουν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον κατὰ ἑκατοντάδας, ἀλλὰ νὰ βγαίνῃ ἕνας–ἕνας. (Χειροκροτήματα). Αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτική, ἡ ὁποία ἀνταποκρίνεται πρὸς τὸ αἴτημα καὶ τῆς σπουδαζούσης νεολαίας καὶ τοῦ Κράτους, διὰ νὰ μὴ ἐπαναλαμβάνεται κάθε χρόνο αὐτὴ ἡ κωμῳδία, ἡ ὁποία ἀναγκάζει χιλιάδας νέων νὰ ὑπόκεινται εἰς ροπάς, τὰς ὁποίας θὰ ἀπέφευγον ἐὰν εἶχον τὴν ἐλευθερίαν νὰ εἰσέλθουν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ λάβῃ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία σοβαρῶς τὴν ἀπόφασιν νὰ σταματήσῃ ἕως ἐδῶ τὸ κακόν, νὰ ἐπαναλαμβάνωνται κάθε χρόνο τὰ ἴδια καὶ νὰ θεσπίσωμεν διάταξιν καταργήσεως τῶν ἐξετάσεων. Θὰ παρακαλέσωμεν δὲ τοὺς ἀξιοτίμους κ. καθηγητὰς τῶν Πανεπιστημίων μας, ἀντὶ νὰ μᾶς γράφουν ἐπιστολὰς ἐπὶ ζητημάτων, τῶν ὁποίων ἡμεῖς δὲν πρέπει νὰ λαμβάνωμεν γνῶσιν διότι εἶναι οἰκογενειακά, ἰδικά των, νὰ καθήσουν νὰ ἐργασθοῦν ὥστε νὰ ἐκπαιδεύσουν ὁλόκληρον τὴν νεολαίαν. Τότε θὰ μᾶς εὕρουν συμπαραστάτας των εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς ἐξευρέσεως τῶν πόρων καὶ τῆς ἀναπτύξεως τῶν Πανεπιστημίων μας, ἐὰν δὲ νομίζουν ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ καὶ τρίτον Πανεπιστήμιον, νὰ γίνῃ καὶ αὐτό.

§109Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Χρειάζονται χρήματα, κ. συνάδελφε.

§110Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Θὰ τὰ εὕρωμεν, φθάνει ἐκεῖνοι νὰ ἐργασθοῦν. Διότι εἶναι παρατηρημένον εἰς πολλὰς Σχολάς, ὅτι παίρνουν τὸν τίτλον οἱ κ. καθηγηταὶ μόνον διὰ νὰ πάρουν τὸν τίτλον καὶ δὲν ἐργάζονται. Νομίζω ὅτι ἂν καθήσουν νὰ ἐργασθοῦν καὶ τὰ μέσα θὰ εὑρεθοῦν. Διότι, εἰδικῶς διὰ τὴν Ἰατρικὴν Σχολήν, ὅπως εἶπε καὶ ὁ κ. Μαλαμίδας, προηγουμένως, ποὺ εἶναι γιατρός, ὅταν ὁ ἴδιος ἐσπούδαζεν ὑπῆρχε ἕνα νοσοκομεῖον, ἐνῶ, σήμερον, ὑπάρχουν δεκάδες. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τάσσομαι ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως τῆς καταργήσεως τῶν εἰσιτηρίων ἐξετάσεων καὶ ὑπὲρ τῆς αὐστηρότητος τῶν ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ ἐξετάσεων, ὥστε νὰ εἰσέρχωνται οἱ φοιτηταὶ ὁμαδικῶς, ἀλλὰ νὰ ἐξέρχεται ὅπως εἶπα, ἕνας–ἕνας, ἀφοῦ ἐν τῷ μεταξὺ δοκιμασθῇ καὶ πάρῃ πιστοποιητικὸν ὅτι θὰ εἶναι καλὸς ἐπιστήμων. (Χειροκροτήματα).

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Μαγιᾶκος ἔχει τὸν λόγον.

§112Χ. ΜΑΓΙΑΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον κατήντησεν ἕνα νομοσχέδιον τυπικόν, ὅπως εἶπαν οἱ διάφοροι συνάδελφοι, ἀφοῦ καθ’ ἕκαστον ἔτος ὑποβάλλεται πρὸς ψήφισιν νομοσχέδιον «περὶ ἐπιλαχόντων». Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ὁ νόμος τῶν ἐξετάσεων καὶ δὲν ἔχομεν τὸ κουράγιο οὔτε ἡμεῖς οἱ βουλευταί, οὔτε ἡ Κυβέρνησις, νὰ τὸν τηρήσωμεν, δὲν βλέπω τὸν λόγον τῆς ὑπάρξεως τοῦ νόμου. Δὲν θέλω νὰ συζητήσω ἐὰν ὁ νόμος εἶναι χρήσιμος ἢ ὄχι. Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι εἶναι χρήσιμος, ἀλλὰ δὲν ἔχομεν τὸ κουράγιο νὰ τὸν τηρήσωμεν, κ. βουλευταί, οὔτε ἡμεῖς, οὔτε ἡ Κυβέρνησις. Κάθε χρόνο πιεζόμεθα καὶ εἰσάγομεν ἐπιλαχόντας, ἀποτυχόντας κλπ. Διατὶ δὲν θέλομεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν εὐθέως τὸ θέμα καὶ νὰ εἴπωμεν «καταργοῦμεν τὰς ἐξετάσεις», ἀδιάφορον ἂν πρέπει νὰ τὰς καταργήσωμεν ἢ ὄχι; Τότε φθάνομεν εἰς ἄλλο ζήτημα: Ἅμα καταργήσωμεν τὰς ἐξετάσεις πρέπει νὰ φροντίσωμεν τὸ Πανεπιστήμιόν μας νὰ μὴ μεταβληθῇ εἰς λιθογραφεῖον ἐκτυπώσεως διπλωμάτων. Καὶ ἀκούω διαφόρους συναδέλφους ἐδῶ νὰ νομίζουν ὅτι πταίει ἡ ἀδιαφορία τῶν καθηγητῶν ποὺ δὲν μορφώνονται καταλλήλως οἱ φοιτηταί. Δὲν πρόκειται, κύριοι, περὶ ἀδιαφορίας. Πταίει ἡ ἔλλειψις τεχνικῶν μέσων καὶ τὸ ὅτι οὐδέποτε αἱ Κυβερνήσεις ἐφρόντισαν νὰ προικίσουν τὸ Πανεπιστήμιον μὲ τὰ κατάλληλα τεχνικὰ μέσα, τὰ κατάλληλα ἐργαστήρια κλπ. Ἐνῶ φροντίζομεν δι’ ἕνα σωρὸ ἄλλα πράγματα, τὸ Πανεπιστήμιον τὸ ἔχομεν ἀφήσει ἔκθετον καὶ προσπαθεῖ νὰ ζήσῃ μὲ δωρεάς. Ἦλθεν ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια. Ἐπῆρε τὸ Πολυτεχνεῖον καὶ κτίζει μέγαρα. Τὸ Πανεπιστήμιον τίποτε!

§113ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔχει περιουσίαν τὸ Πανεπιστήμιον.

§114Χ. ΜΑΓΙΑΚΟΣ. Ἀλλὰ ἡ περιουσία τοῦ Πανεπιστημίου παραμένει ὑπὸ ἐνοικιοστάσιον κλπ. καὶ δὲν ἀποδίδει τίποτε. Τὸ Πανεπιστήμιον, κύριοι, εἶναι ἐθνικὸν, δὲν πρόκειται περὶ ἰδιωτικῆς ἐπιχειρήσεως. Τὸ Δημόσιον πρέπει νὰ φροντίσῃ δι’ αὐτό. Καὶ ξεύρω καθηγητὴν τοῦ Πανεπιστημίου, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει οὔτε καθαρίστριαν διὰ νὰ τοῦ καθαοίσῃ! Τὶ θέλετε νὰ κάμῃ αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος; Ἀλλὰ ἐρχόμεθα, κύριοι, καὶ εἰς ἄλλο ζήτημα: Ἐφ’ ὅσον κηρυσσόμεθα ὑπὲρ τῆς καταργήσεως τῶν ἐξετάσεων, διατὶ δὲν ἔχομεν τὸ θάρρος νὰ ζητήσωμεν τὴν κατάργησιν τῶν ἐξετάσεων καὶ τοῦ Πολυτεχνείου; Οὐδέποτε ἦλθεν εἰς τὴν Βουλὴν ζήτημα ἐπιλαχόντων τοῦ Πολυτεχνείου. Θὰ πῆτε: «Τὸ Πολυτεχνεῖον δὲν ἔχει τὰ τεχνικὰ μέσα». Διατὶ ὅμως νὰ μὴ πῆτε καὶ εἰς τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πολυτεχνείου «ἐργασθῆτε καὶ σεῖς περισσότερον» καὶ μόνον διὰ τὸ Πανεπιστήμιον τὸ ζητοῦμεν; Ἐγὼ θὰ ζητήσω, ἂν εἰσαχθοῦν ὅλοι οἱ φοιτηταί, νὰ εἰσαχθοῦν καὶ εἰς τὸ Πολυτεχνεῖον. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ κάμνωμεν διακρίσεις, διότι ἴσως φοβούμεθα τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πολυτεχνείου ὅτι δὲν θὰ δεχθοῦν. Ἐγὼ προτείνω κατάργησιν τῶν ἐξετάσεων καὶ ἀφ’ ἑτέρου εἰσαγωγὴν εἰς ὅλας τὰς σχολὰς καὶ τὸ Πολυτεχνεῖον τῶν ἐπιλαχόντων ἀλλὰ ἀκόμη καὶ τῶν ἀποτυχόντων, διότι καὶ αὐτὸ θὰ κάμωμεν μίαν ἡμέραν.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κανελλόπουλος ἔχει τὸν λόγον...

§116Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, μὲ ἐμβάλλει εἰς βαθεῖαν μελαγχολίαν τὸ γεγονός, ὅτι ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐντεῦθεν δὲν εὑρέθη μέχρι τῆς στιγμῆς Ὑπουργὸς Παιδείας —καὶ πράγματι δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγω, νὰ ἀφορᾷ τὸν σημερινὸν Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος μόνον ἐπὶ 2 ἢ 3 μῆνας διαχειρίζεται τὸ Ὑπουργεῖον— δὲν εὑρέθη Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας μέχρι τῆς στιγμῆς νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ὅλον πρόβλημα τῆς Παιδείας. Τὸ φαινόμενον, τὸ ὁποῖον παρουσιάζει ἡ Βουλὴ ὁσάκις συζητοῦνται θέματα συνδεόμενα μὲ τὰς ἐξετάσεις καὶ γενικῶς μὲ τὴν Παιδείαν, εἴτε τὴν δημοτικὴν εἴτε τὴν μέσην, εἴτε τὴν ἀνωτάτην, εἶναι φαινόμενον, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, διανοητικῆς ἀναρχίας, ὀφειλομένης εἰς τὸ γεγονός, ὅτι δὲν ἐδόθησαν κατευθύνσεις μέχρι τώρα ἀπὸ οὐδὲν κόμμα, ἀπὸ οὐδεμίαν Κυβέρνησιν, εἰς τὰ θεμελιώδη αὐτὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κρίνωνται ad hoc, ὁσάκις ἁπλῶς παρουσιάζεται τὸ θέμα καὶ τὸ πρόβλημα τῶν εἰσιτηρίων ἐξετάσεων, καὶ ὁσάκις παρουσιάζεται τὸ θέμα τῶν τμηματικῶν ἐξετάσεων. Τὰ γενικώτερα δὲ προβλήματα τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τῆς μέσης ὡς καὶ τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως, εἶναι ὅλα μαζὺ προβλήματα ἀφορῶντα αὐτὴν τὴν ὑπόστασιν τοῦ Ἔθνους. Καὶ μέχρι τοῦδε, ἂν καὶ ἔγιναν Ὑπουργοὶ ἱκανοί, εὐφυεῖς, δὲν ἀντεμετωπίσθησαν τὰ προβλήματα αὐτὰ ἀπὸ οὐδένα κατὰ τρόπον συστηματικόν. Ἴσως οἱ ὑπουργοὶ ἀπορροφοῦνται ὑπὲρ τὸ δέον ἀπὸ τὴν καθημερινὴν ἀποστολήν των ὡς ὑπουργῶν, ἀποστολὴν ἡ ὁποία εἶναι συνδεδεμένη μὲ τὴν ἀντιμετώπισιν πληθύος λεπτομερειακῶν καὶ προσωπικῶν ζητημάτων. Ἐπίσης ἀπορροφῶνται ὑπὲρ τὸ δέον οἱ Ὑπουργοὶ μάλιστα κατ’ ἐξοχὴν τῆς Παιδείας, ἀλλὰ καὶ ὅλοι οἱ Ὑπουργοί, ἀπὸ τὰς ὑποχρεώσεις τὰς προσωπικάς, τὰς κομματικὰς ἢ καὶ γενικωτέρας τὰς ὁποίας ἔχουν. Κατακλύζεται τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας συνήθως ἀπὸ πλῆθος κόσμου, διδασκάλων, φοιτητῶν, μαθητῶν...

§117Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον μετὰ τὸν κ. Κανελλόπουλον. Ὑπάρχει μία πρότασις ὅτι οὐδεὶς ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως ἔκαμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπρεπεν. Ἐπειδὴ καὶ ἐγὼ ἐχρημάτισα Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ἀπαντήσω μετὰ τὸν κ. Κανελλόπουλον.

§118Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, λυποῦμαι, διότι συχνότατα, ὁσάκις ἀνεβαίνω εἰς τὸ βῆμα καὶ ὁμιλῶ, ὁ συνάδελφός μου ἀλλὰ καὶ ἀγαπητός μου κύριος Μπακόπουλος, θεωρεῖ ὅτι οἱ λόγοι μου τὸν θίγουν. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν κάμω μίαν γενικωτέραν κριτικήν. Τὶ ζητῶ; Ζητῶ, ὅ,τι χρειάζεται διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ γενικωτέρου προβλήματος τῆς Παιδείας, καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Μπακόπουλον ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον ζητῶ δὲν τὸ ἔπραξε. Ζητεῖ τὸ Ἔθνος παιδείαν ἡ ὁποία νὰ λειτουργῇ κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἐπιτρέπῃ τὴν μετάβασιν ἀπὸ οἱανδήποτε τάξιν εἰς ἄλλην, εἴτε τοῦ Δημοτικοῦ, εἴτε τοῦ Γυμνασίου, εἴτε τοῦ Πανεπιστημίου, χωρὶς αὐτὸς ὁ ὁποῖος διέρχεται τὰ ὅρια αὐτὰ νὰ εἶναι πράγματι ἄξιος νὰ τὰ διαβῇ. Βεβαίως αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἀπόλυτον, ἀλλὰ σχετικὸν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι. Αὐτὸ τὸ ὀδυνηρὸν φαινόμενον τῆς πράγματι πλήρους ἀγραμματωσύνης τὴν ὁποίαν ἐμφανίζουν πολλοὶ ἐκ τῶν ἐξερχομένων ἀπὸ τὰ γυμνάσια, ἀποδεικνύει ὅτι δὲν ἀντιμετωπίσθη τὸ πρόβλημα τῆς Παιδείας ὅπως ἔπρεπε. Θὰ ἤμην εὐτυχὴς ἐὰν εἶχα χρηματίσει 2–3 μῆνες Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ἐὰν εἶχα προβῆ λόγῳ τῶν περιστάσεων εἰς τὰς αὐτὰς παραλείψεις καὶ ἐγώ, ὥστε αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγω νὰ μὴ θεωροῦνται ὅτι στρέφονται ἐναντίον ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐχρημάτισαν ὑπουργοί, ἀλλ’ ὅτι στρέφονται καὶ κατὰ τοῦ ἑαυτοῦ μου. Δυστυχῶς αὐτὰ δὲν συμβαίνουν καὶ θὰ ἔπρεπε ὁ σημερινὸς Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὰ Πανεπιστήμια τὰ χαρτιὰ τὰ ὁποῖα οἱ ἀπορριφθέντες ὑποψήφιοι φοιτηταὶ οἱ λαβόντες μικροὺς βαθμοὺς παρέδωσαν. Δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ οὐδεὶς ὑποψήφιος φοιτητὴς ὁ ὁποῖος νὰ λαμβάνῃ βαθμὸν 3 ἢ 7. Τὴν διαφορὰν μεταξὺ 18 καὶ 20 τὴν ἀντιλαμβάνομαι. Ἐγὼ μάλιστα ὁ ὁποῖος ἐχρημάτισα καθηγητὴς πρέπει νὰ σᾶς εἴπω εἶναι καὶ κάπως αὐθαίρετος ἡ διαπίστωσις αὐτῶν τῶν μικρῶν διαφορῶν, διαφορῶν τὰς ὁποίας καὶ ὁ καθηγητὴς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰς συλλάβῃ καὶ μάλιστα ὁσάκις ἡ βαθμολογία αὐτὴ τοποθετεῖται ἐπὶ τοῦ γραπτοῦ ἢ ὁσάκις ἡ βαθμολογία γίνεται ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς προφορικῆς ἐξετάσεως στιγμιαίας. Μόνον τότε ἠμπορεῖς νὰ βαθμολογήσῃς φοιτητήν, ὅταν τὸν ἔχεις ἐπὶ ἔτη παρακολουθήσει μόνον τότε ἠμπορεῖς μὲ εὐθύνην πραγματικὴν καὶ θετικότητα νὰ τὸν ἀξιολογήσῃς, εἴτε πρόκειται περὶ μαθητοῦ τῆς στοιχειώδους, εἴτε τῆς μέσης, εἴτε τῆς ἀνωτάτης παιδείας. Πρέπει βεβαίως νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι αἱ περιστάσεις ἦσαν δυσχερεῖς. Καὶ εἰς τὴν μέσην παιδείαν καὶ εἰς τὴν δημοτικὴν ὑπάρχουν ἀκόμη κενὰ κυρίως εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα ἀλλὰ καὶ εἰς αὐτὴν τὴν Πελοπόννησον. Γνωρίζομεν λοιπὸν ὅλοι τὰς δυσχερείας ἐνώπιον τῶν ὁποίων ἔχει νὰ παλαίσῃ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας. Δὲν θὰ εἶχα τὴν ἀξίωσιν ἀπὸ τοὺς Ὑπουργοὺς οἱ ὁποῖοι ἐχρημάτισαν Ὑπουργοὶ τῆς Παιδείας καὶ οἱ ὁποῖοι λόγῳ τῶν μεταβολῶν τῶν συχνῶν τῶν Κυβερνήσεων δὲν ἔμειναν ἐπὶ μακρὸν χρόνον νὰ ἀντιμετωπίσουν τὰ προβλήματα, δὲν θὰ εἶχα τὴν ἀξίωσιν νὰ εἶχον λύσει τὸ πρόβλημα ἀλλὰ τοὐλάχιστον νὰ εἶχαν προτείνει τὴν λύσιν. Καὶ θὰ ἤθελα κατὰ τὸ διάστημα τῶν 8 ἐτῶν ποὺ ἔχουν παρέλθει ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως νὰ εἶχε ἐλεγχθῆ ὁ ἁρμόδιος καὶ ὑπεύθυνος καθηγητὴς ἢ γυμνασιάρχης, νὰ μὴ εἶχε παρουσιασθῆ εἰς τὸ Πανεπιστήμιον χαρτὶ ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δυστυχῶς κατακλύζουν τὸ Πανεπιστήμιον κατὰ τὰς εἰσιτηρίους ἐξετάσεις. Ὑπάρχει πλῆθος ὑποψηφίων φοιτητῶν μὲ ἀπόλυτον ἄγνοιαν καὶ τῶν στοιχειωδῶν κανόνων καὶ ὅρων τῆς γλώσσης μας καὶ αὐτῶν ἀκόμη τῶν κανόνων τῆς λογικῆς. Δὲν ἀποδίδω μεγάλην σημασίαν, ἐὰν ἡ μνήμη τοῦ μαθητοῦ ἔχει συγκρατήσει ἢ ὄχι χρονολογίας ἱστορίας ἢ τὰ στοιχεῖα τῆς χημείας, αὐτὸ εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον συνδέεται μὲ τὴν μνήμην καὶ ὄχι μὲ τὴν κρίσιν καὶ μὲ τὴν καθ’ ἑαυτὸ διανοητικὴν ἱκανότητα τοῦ μαθητοῦ. Ἀξιῶ ὅμως νὰ κατέχῃ κατὰ τρόπον συγκεκριμένον τὴν γλῶσσαν, νὰ γνωρίζῃ τὶ σκέπτεται καὶ νὰ τὸ διαμορφώσῃ κατὰ συστηματικὸν τρόπον χωρὶς λάθη ὀρθογραφικὰ καὶ λογικά. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον γίνεται διὰ τῶν εἰσιτηρίων ἐξετάσεων εἰς τὰ Πανεπιστήμια εἶναι πρᾶγμα εἰς τὸ βάθος ἀντιπνευματικόν. Δὲν ἔπρεπε νὰ ὑπάρχουν εἰσιτήριοι ἐξετάσεις ἢ μᾶλλον δὲν ἔπρεπε νὰ ὑπάρχουν εἰσιτήριοι διαγωνισμοί. Εἰσιτήριοι ἐξετάσεις εἶναι μοιραῖον νὰ ὑπάρχουν, ἐφ’ ὅσον εἰς τὴν Μέσην Παιδείαν δὲν ἐλήφθησαν τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ καθίστων τὴν ἐπέμβασιν τῆς Παιδείας ἔγκαιρον, διότι πρέπει νὰ εἶναι ἔγκαιρος. Ὁ μαθητὴς ἐξερχόμενος ἀπὸ τὸ γυμνάσιον εἰσέρχεται εἰς τὸ διανοητικὸν προλεταριᾶτον. Ὁ φραγμὸς χρειάζεται εἰς τὸ πρῶτον, δεύτερον ἢ τρίτον ἔτος τοῦ Γυμνασίου τὸ πολύ, ὥστε ὅταν τὸ παιδὶ εἶναι 12–14 ἐτῶν νὰ τίθεται ὁ φραγμὸς εἰς τὸν ἀκατάλληλον δι’ ἀνωτέρας σπουδάς, διὰ νὰ δύναται οὗτος νὰ προσανατολισθῇ πρὸς ἄλλα ἐπαγγέλματα, πρὸς ἄλλας ἐπιδιώξεις. Ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, ἀπὸ τὸ Ἀνώτατον Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον ζητοῦμεν τὴν συστηματικὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος ὥστε ἐγκαίρως ὁ νέος ποὺ δὲν εἶναι ἄξιος νὰ προχωρήσῃ εἰς τὸ γυμνάσιον, νὰ προσανατολίζεται εἴτε πρὸς τὴν γεωργίαν, παραμένων εἰς τὸ χωριό του, εἴτε πρὸς ἐπαγγελματικὰς τεχνικὰς σχολὰς — πρὸς τὰς ὁποίας νὰ τὸν βοηθήσῃ τὸ κράτος νὰ στραφῇ, καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἐγένετο κἄποια προσπάθεια πρὸς τὴν κατεύθυνσιν ταύτην— καὶ μόνον ὁ ἄξιος καὶ ὁ ἱκανὸς νὰ λαμβάνῃ ἀπολυτήριον ἀπὸ τὸ Γυμνάσιον, καὶ τότε, νὰ δικαιοῦται οὗτος νὰ εἰσέρχεται ἄνευ ἐξετάσεων εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Δυστυχῶς αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν κατάργησιν τῶν ἐξετάσεων. Ἐπληροφορήθην πρὸ ὀλίγου ὅτι ἐκυκλοφόρησε μία πρότασις ὑπογεγραμμένη ἀπὸ 60 βουλευτὰς διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται ἡ ἄμεσος κατάργησις τῶν εἰσαγωγικῶν Πανεπιστημιακῶν ἐξετάσεων.

§119Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ἀπὸ τοῦ προσεχοῦς Πανεπιστημιακοῦ ἔτους.

§120Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ προβῶμεν εἰς τὴν λῆψιν τοιούτου μέτρου; Δι’ αὐτοῦ θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιτραπῇ ἡ εἴσοδος εἰς ὅλους, ὄχι μόνον εἰς ἐκείνους ποὺ ἀπέτυχον ἀλλὰ καὶ εἰς ἐκείνους ποὺ δὲν ἔλαβον μέρος εἰς τὰς ἐξετάσεις καὶ οὕτω θὰ δημιουργηθῇ ἕνα χάος τοῦ ὁποίου τὴν εὐθύνην ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ ἀναλάβω. Ἐὰν ἡ Βουλὴ θελήσῃ νὰ ὁρίσῃ ὅτι ἀπὸ τοῦ προσεχοῦς ἔτους καταργοῦνται αἱ εἰσιτήριοι ἐξετάσεις εἰς τὰ Πανεπιστήμια, τότε θὰ εἶχα νὰ εἴπω ὅτι πρέπει τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας νὰ μελετήσῃ ἐντονώτερον τὸ θέμα, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡμεῖς ἄνευ μελέτης τοῦ θέματος, νὰ καταλήξωμεν εἰς τοιαύτην ἀπόφασιν. Ἐὰν τὸ ἑπόμενον ἔτος παρουσιασθοῦν 50.000 νέοι καὶ θελήσουν νὰ ἐγγραφοῦν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον,—διότι θὰ δικαιοῦνται νὰ ἐγγραφοῦν καὶ ὅσοι πρὸ ἐτῶν ἐτελείωσαν τὸ γυμνάσιον,—τὶ θὰ γίνῃ; Ἐκτὸς αὐτοῦ θὰ ἀνοίξωμεν τὴν ὄρεξιν εἰς δεκάδας χιλιάδας νέων ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν νὰ ἔρχωνται εἰς Ἀθήνας καὶ Θεσσαλονίκην καὶ θὰ τονώσωμεν τὴν ὑπάρχουσαν τάσιν ἀστυφιλίας. Ἐγὼ καὶ αὐτὸ τὸ μέτρον, τῆς ἀπὸ τοῦ ἑπομένου Πανεπιστημιακοῦ ἔτους καταργήσεως τῶν ἐξετάσεων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἀποδεχθῶ. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, κύριοι συνάδελφοι, χαρτιὰ παιδιῶν, τὰ ὁποῖα ἐζήτησαν νὰ μποῦν μὲ ἀπολυτήριον Γυμνασίου, εἰς Τραπέζας, εἰς τὸ Πανεπιστήμιον ἢ νὰ λάβουν μέρος εἰς διαγωνισμοὺς μιᾶς Δημοσίας Ὑπηρεσίας, ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου χαρτιά, τὰ ὁποῖα εἶναι καταπληκτικά, χαρτιὰ εἰς τὰ ὁποῖα ἐκτὸς τῶν φοβερῶν ἀνορθογραφιῶν, σημειοῦται ἄγνοια στοιχειώδης τοῦ χώρου τοῦ γεωγραφικοῦ ἐντὸς τοῦ ὁποίου ζῇ ἡ Ἑλλάς. Πρόκειται δηλ. περὶ πραγμάτων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀσύλληπτα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φορτώσωμεν εἰς τοὺς γονεῖς αὐτῶν τῶν παιδιῶν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐξοδεύσουν, διὰ νὰ τὰ στείλουν εἰς τὰς Ἀθήνας νὰ φοιτήσουν καὶ μετὰ τὸ πρῶτον ἔτος οἱ καθηγηταὶ εἴτε τῆς Νομικῆς, εἴτε τῆς Ἰατρικῆς, νὰ τὰ ἀπορρίψουν. Σεῖς καὶ ἐγὼ θὰ τὰ ὑποστῶμεν τὰ παιδιὰ αὐτά. Καὶ βεβαίως, ἐκτὸς ἡμῶν, θὰ τὰ ὑποστῇ ἡ οἰκονομία μας, ἡ ἠθικὴ τάξις τῆς κοινωνίας μας. Κύριοι, καταλήγω εἰς συμπεράσματα. Νομίζω ὅτι χρειάζεται σύστημα ἀντιμετωπίσεως τοῦ ὅλου ζητήματος τῆς Παιδείας. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τοιοῦτον σύστημα ἀντιμετωπίσεως, μέσα εἰς ἕνα πλαίσιον, τὸ ὁποῖον νὰ περιλαμβάνῃ καὶ στοιχειώδη καὶ μέσην καὶ ἀνωτάτην παιδείαν, δὲν ἔχει μέχρι τοῦδε συλληφθῇ ἢ τοὐλάχιστον καὶ ἐὰν εἰς τὴν σκέψιν ὡρισμένου Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας ἀπεκρυσταλλώθη τοιοῦτον τι σύστημα, δὲν τὸ εἴδομεν ἡμεῖς εἰς τὴν Βουλήν. Δὲν εἴδομεν ἐπίσης, ἐὰν τυχὸν ἐφαρμόσθη διοικητικῶς, τὰ ἀποτελέσματά του, τοὺς καρπούς του. Δικαιούμεθα λοιπόν, χωρὶς νὰ ἐλέγξωμεν τοὺς Ὑπουργούς, διότι παραδεχόμεθα τὰς δυσχερείας, τὰς ὁποίας ἀντεμετώπισαν, νὰ διαπιστώσωμεν ὅτι δὲν συνελήφθη καὶ δὲν ἀπεκρυσταλλώθη ἀπὸ κανένα Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ἓν σύστημα ἀντιμετωπίσεως τῶν προβλημάτων τῆς μορφώσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν δὲν ἔχομεν τοιοῦτον σύστημα καὶ ἐφ’ ὅσον ἐξέρχονται ὅσοι καὶ οἷοι ἐξέρχονται ἀπὸ τὰ Γυμνάσια, θὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ διατηρήσωμεν ἀλλὰ καὶ ταὐτοχρόνως νὰ περιορίσωμεν τοὺς ἀντιπνευματικοὺς καὶ εἰς τὴν βάσιν των ἀντικοινωνικοὺς φραγμούς, οἱ ὁποῖοι τίθενται εἰς τὴν εἴσοδον τῶν νέων εἰς τὰ Ἀνώτατα Ἱδρύματα. Τρίτον, καὶ πρακτικόν. Αὐτὸ ἀφορᾶ τὸ ἄμεσον θέμα, τὸ ὁποῖον ἀντιμετωπίζομεν. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἐκ τῶν πραγμάτων, νὰ μὴ ἐγκρίνωμεν καὶ νὰ μὴ υἱοθετήσωμεν καὶ τὰς προτάσεις, τὰς ὁποίας κάμνει ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τοῦ νομοσχεδίου του καὶ τὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς Παιδείας προτείνει. Καὶ δὲν εἶναι δυνατόν, διότι ὁ ἰσχύων πολὺ στενὸς ἀριθμός, ὁρίζεται ἐπὶ τῇ βάσει κριτηρίων, τὰ ὁποῖα κατ’ ἐμὲ δὲν εἶναι ἀπολύτως δίκαια, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι δίκαια καὶ δίκαιοι ἐὰν εἶναι οἱ Καθηγηταί, οἱ ὁποῖοι ἐξήτασαν, ἐβαθμολόγησαν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι δίκαια τὰ κριτήρια αὐτὰ τῆς ἱεραρχήσεως τῶν πνευμάτων, τῶν ψυχῶν καὶ τῶν χαρακτήρων τῶν ὑποψηφίων, ὅπως γίνεται προχείρως διὰ τῶν εἰσιτηρίων ἐξετάσεων. Καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ ἀνοίξωμεν τὸν ἀριθμόν, νὰ τὸν αὐξήσωμεν. Πῶς; Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔφερεν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιτρέπεται ἡ εἴσοδος εἰς τὰ παιδιὰ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔλαβον μέρος εἰς τὰς εἰσιτηρίους ἐξετάσεις τῆς Νομικῆς καὶ ὅλων τῶν ἄλλων Σχολῶν πλὴν τῆς Ἰατρικῆς, τῆς Ὀδοντιατρικῆς καὶ Χημικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου. Αἱ διακρίσεις αὐταί, ὀρθότατα τονίζεται εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τῶν τροπολογιῶν τῆς Ἐπιτροπῆς, δὲν βασίζεται ἐπὶ τῆς δικαιοσύνης. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπωμεν ὅτι θὰ εἰσέλθουν οἱ 200 φερ’ εἰπεῖν, ἐπιλαχόντες τῆς Νομικῆς, καὶ ὅτι δὲν θὰ εἰσέλθουν οἱ 100 ἢ 50 τῆς Ἰατρικῆς. Θὰ ὑπάρξῃ ἑνιαῖον μέτρον. Ἐὰν εἰσέλθουν οἱ μέν, θὰ εἰσέλθουν καὶ οἱ ἄλλοι, ἔστω καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ οἱαδήποτε ἀντίδρασις ἐκ μέρους τοῦ Πανεπιστημίου. Ἀντίδρασις τὴν ὁποίαν κατανοῶ ἀπὸ ὡρισμένης ἀπόψεως. Παρακαλῶ πάντως τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ θελήσῃ νὰ ἐπιβάλῃ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ μὴ ἀπειλήσῃ ὅτι θὰ τὸ ἀποσύρῃ ἐὰν δὲν ψηφισθοῦν ὡρισμέναι τροπολογίαι, τροπολογίαι, τὰς ὁποίας ἐπέφερεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ ἐπὶ τῆς Παιδείας Ἐπιτροπή. Νομίζω ὅτι τὸ Πανεπιστήμιον καὶ ἀναφέρομαι εἰς τὴν Ἰατρικὴν καὶ τὴν Χημείαν, αἱ ὁποῖαι εἶναι Σχολαὶ λειτουργοῦσαι ὄχι μόνον μὲ τὴν Πανεπιστημιακὴν ἕδραν ἀλλὰ καὶ μὲ τὰ ἐργαστήρια, εἶναι βεβαίως ὀρθὸν νὰ προβῇ εἰς παρατηρήσεις καὶ ἀντιρρήσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι ὀρθαί. Ἀλλὰ θὰ εἶναι ὀρθὴ καὶ ἡ ἀξίωσις, ὅπως οἱ κ. κ. Καθηγηταί, τακτικοί, ἔκτακτοι, ὅπως ἐπίσης καὶ τὸ κατώτερον διδακτικὸν προσωπικόν, ἐπιμεληταί, βοηθοί, συμβάλλουν καὶ αὐτοὶ δι’ ὑπερωριῶν, εἰς τὴν μόρφωσιν τῶν παιδιῶν, τὰ ὁποῖα θὰ εἰσαχθοῦν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Νομίζω ὅτι αἱ δυνατότητες ὑπάρχουν. Ὁ κ. Μανέντης ἐτόνισεν ὅτι ὑπάρχουν αἱ δυνατότητες αὐταί. Καὶ ὁ κ. Μαγιᾶκος δὲν τὸ ἠρνήθη αὐτὸ ἀπολύτως. Ἐὰν δηλ. προστεθοῦν ὧραι, ἐὰν γίνουν «βάρδιες» τῶν Καθηγητῶν, θὰ καταστῇ δυνατὴ καὶ ἡ ἐπιστημονικὴ διαμόρφωσις καὶ τῶν 100–150 ἢ 200 περισσοτέρων φοιτητῶν. Ἄλλωστε ἔχομεν καὶ ὡς βάσιν τὸ παρελθόν, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀποδεικνύει ὅτι καὶ πέρυσι καὶ πρὸ 2–3–5 ἐτῶν κατέστη τοῦτο δυνατόν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κατέστη δυνατὸν πρὸ 2–3 ἐτῶν, νομίζω ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν καὶ ἐφέτος καὶ τοῦ χρόνου νὰ γίνῃ... Ἐκτὸς δὲ τούτου, τὸ ἄλλο πρόβλημα, τὸ ὁποῖον προκύπτει, τῆς ἐπαγγελματικῆς στενότητος τῶν διαφόρων ἐπαγγελμάτων, δὲν νομίζω ὅτι δυσχεραίνεται διὰ τῆς τοιαύτης ἀποφάσεώς μας. Ἀπεναντίας μάλιστα. Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ φοίτησις σήμερον εἰς τὴν Ἰατρικὴν Σχολὴν ἀπαιτεῖ ὄχι ἁπλῶς 6)τίαν ἀλλὰ 12)τίαν, διὰ νὰ ὑπάρξῃ εἰδίκευσις δεδομένου ὅτι χρειάζεται τόσος χρόνος, νὰ εἶσθε ἀπολύτως βέβαιοι καὶ αὐτὸ τὸ λέγω μὲ λύπην μου, διότι θὰ ηὐχόμην ὅλα τὰ παιδιὰ νὰ φθάσουν εἰς τὸ τέρμα τοῦ δρόμου, νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι ἐκ τῶν 350, οἱ ὁποῖοι θὰ μποῦν εἰς τὴν Ἰατρικὴν Σχολὴν Θεσ)νίκης καὶ Ἀθηνῶν, δὲν θὰ περάσουν ὅλοι αὐτὴν τὴν δοκιμασίαν καὶ δὲν θὰ φθάσουν εἰς τὸ δίπλωμα, δὲν θὰ φθάσουν εἰς τὴν ἄσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματος παρὰ τὸ πολὺ τὸ ⅓, δηλ. περίπου 150. Αὐτοὺς τοὺς 150 ἢ καὶ 170 τοὺς χρειάζεται κατ’ ἔτος ἡ Ἑλλὰς ὡς ἰατροὺς διὰ νὰ ἀνανεώσουν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀποσύρονται τῆς ἀσκήσεως διὰ νὰ ἀνανεωθοῦν τὰ κενὰ τὰ ὁποῖα δημιουργοῦνται. Αὐταί, ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἐν γενικαῖς γραμμαῖς αἱ ἀπόψεις μου. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Μπακόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§122Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, βουλευταί, ὀρθῶς ὁ ἀξιότιμος ἐκπρόσωπος τοῦ Συναγερμοῦ, ἐγενίκευσεν τὸ ζήτημα καὶ εἶπεν ὅτι ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως τοῦ σχέδιον νόμου, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξετασθῇ τὸ ὅλον σύστημα τῆς Παιδείας. Ἠδίκησεν ὅμως ὅλους τοὺς προϋπάρξαντας Ὑπουργοὺς τῆς Παιδείας καὶ ἔν τινι μέτρῳ καὶ ἑαυτόν. Εἶπεν ὅτι οὐδεὶς Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως μάλιστα καὶ ἐντεῦθεν, δὲν ἀντιμετώπισεν τὸ Ἐκπαιδευτικὸν ζήτημα ἐν τῷ συνόλῳ του. Εἶπον ὅτι ἠδίκησεν καὶ ἑαυτὸν ἔν τινι μέτρῳ, διότι ὄχι ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως τοῦ 1821 ἀλλὰ ἀπὸ τῆς τελευταίας ἀπελευθερώσεως, μέλος τοῦ Κόμματός του, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυρισθῇ ὁ ἀξιότιμος κ. Κανελλόπουλος ὅτι δὲν εὑρίσκεται εἰς πνευματικὴν καὶ κομματικὴν ἐπαφὴν μετ’ αὐτοῦ, ἐχρημάτισεν Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας. Καὶ δύναμαι νὰ σᾶς διαβεβαιώσω ὅτι ὁ κ. Κωνσταντῖνος Τσάτσος, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ἀντιμετώπισε τὸ ὅλον ἐκπαιδευτικὸν ζήτημα. Ἀλλὰ τὸ θέμα, αὐτὸ δὲν ηὐτύχησε νὰ τὸ πραγματοποιήσῃ. Συνεπῶς καὶ ἑαυτὸν ἔθιξεν ὁ κ. Κανελλόπουλος καὶ ἡμᾶς τοὺς ἄλλους.

§123Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πάντως πρόθεσίς μου κακὴ δὲν ὑπῆρχε.

§124Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κακὴ ἔκφρασις ἦτο, ὅταν λέγετε, ὅτι κανεὶς ἀπὸ τοὺς Ὑπουργοὺς Παιδείας δὲν ἀντιμετώπισεν τὸ ζήτημα τὸ φοιτητικόν. Μοῦ ἐπιρρίπτετε τὴν μομφὴν καὶ ἐμοῦ, ἐνῷ ἡ ἀποστολή μου δὲν ἦτο αὐτή. Κύριοι, βουλευταί, ὅταν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος εἰς τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ ἀνήκω, ὁ κ. Σοφοκλῆς Βενιζέλος μοῦ εἶχε κάμει πέρυσι τὴν τιμὴν νὰ μὲ καλέσῃ ὡς Ὑπουργὸν τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν ὁποίαν τὸ Κόμμα μας μετεῖχε, μοῦ προσέφερε ἄλλα Ὑπουργεῖα, πλὴν τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας καὶ μοῦ ἔκαμε τότε τὴν τιμὴν νὰ μοῦ εἴπῃ, ὅτι μὲ ἤθελε διὰ τὰ Ὑπουργεῖα τὰ ὁποῖα μοῦ ὑπεδείκνυε, τὸν παρεκάλεσα μὲ ἐπιμονὴν μεγάλην καὶ εἶχε τὴν καλωσύνην καὶ μοῦ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ μοῦ ἐμπιστευθῇ τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας. Ὅταν λοιπὸν ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας εἶπον εἰς τοὺς συνεργάτας μου τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, ὅτι ἐγὼ παρεκάλεσα καὶ ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας, διότι ἐπίστευον καὶ πιστεύω, ὅτι ἡ παιδεία ἀποτελεῖ τὸν ἀκρογωνιαῖον λίθον, ὄχι μόνον τῆς εὐνομίας ἑνὸς Κράτους, ἀλλὰ καὶ αὐτῆς ταύτης τῆς ὀργανώσεώς του. Κύριοι βουλευταί, καθ’ ὃν χρόνον ἤμουν Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ἀντιμετώπισα καὶ πιέσεις, ἀντιμετώπισα καὶ δυσχερείας, ἀντιμετώπισα καὶ ἀντιξοότητας πάσης φύσεως, δὲν παρεξέκλινον ὅμως ἀπὸ τὴν γραμμὴν εἰς τὴν ὁποίαν ἐζήτησα καὶ ἐτάχθην. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Ἐζήτησα λοιπὸν πρῶτον νὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα τῆς ἀναμορφώσεως τῆς διδακτέας ὕλης εἰς τὰ Δημοτικὰ Σχολεῖα, διότι ἐπίστευον καὶ πιστεύω, ὅτι ὁ μαθητὴς ὁ ὁποῖος ὑποχρεωτικῶς φοιτᾷ ἐπὶ 6ετίαν εἰς τὸ Δημοτικὸν Σχολεῖον, ἐξερχόμενος πρέπει νὰ ἔχῃ ἀποκομίσει καὶ γνώσεις πρακτικοῦ βίου καὶ εἰδικώτερον γεωργικοῦ βίου, περισσοτέρας ἀπὸ ἐκείνας ποὺ ἀποκτᾷ μὲ τὴν ὑπάρχουσαν διδακτέαν ὕλην. Ἐμελετήσαμεν ἐπιπροσθέτως τὸ ζήτημα τῆς ἐκπαιδευτικῆς μεταρρυθμίσεως, διότι ἐπίστευον καὶ πιστεύω, ὅτι ὡς λειτουργοῦν σήμερον τὰ Γυμνάσια, ὄχι μόνον ἀπὸ ἀπόψεως διδακτέας ὕλης, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀριθμοῦ, κακὸν κατεργάζονται διὰ τὴν Πατρίδα καὶ τὴν νεολαίαν. Κατεργάζονται κακόν, διότι ἐξέρχονται κατὰ χιλιάδας οἱ νέοι, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ δυνατότης ἀπορροφήσεώς των εἰς πρακτικὰς ἐνασχολήσεις. Ἐμελετήσαμεν ἐπίσης καὶ τὸ ζήτημα τῶν Πανεπιστημιακῶν σπουδῶν. Καὶ ἀντιμετωπίσαμε καὶ ἡμεῖς τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον συζητεῖται σήμερον. Καὶ θὰ ἐνθυμεῖται ἡ Βουλή, τοὐλάχιστον ὅσοι ἐκ τῶν κ. συναδέλφων ἦσαν βουλευταὶ καὶ εἰς τὴν παρελθοῦσαν Βουλήν, ὅτι ἐγὼ προσωπικῶς, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ἐναντιώθην μετὰ πείσματος εἰς τὴν ἐγγραφὴν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον τῶν ἀποτυχόντων φοιτητῶν. Τοῦτο δέ, δὲν τὸ ἔπραξα, κ. βουλευταί, διότι ὡς ἄνθρωπος ὑστερῶ εἰς σχήματα ἀγάπης πρὸς τὴν νεολαίαν, οὔτε διότι ὡς πολιτευόμενος δὲν συναισθάνομαι τὴν ἀνάγκην τῆς ἐκλογικῆς συμπαθείας τῶν νέων καὶ τῶν γονέων των. Τὸ ἔπραξα ὅμως, ἀκριβῶς πρὸς τὸ συμφέρον τῆς νεολαίας, διότι ἡ νεολαία ἡ ὁποία ἐξέρχεται ἀκατάρτιστος ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιον καὶ τὴν οἰκογένειάν της καταστρέφει οἰκονομικῶς καὶ ἐκείνη εἶναι ἀνίκανος νὰ ἐπιπλεύσῃ εἰς τὸ ἐπάγγελμα εἰς τὸ ὁποῖον ἐπιδίδεται. Εἰδικώτερον διὰ τοὺς ἰατρούς, ἤκουσα συνάδελφον πρὸ ὀλίγου νὰ λέγῃ, ὅτι ἐπιτέλους καὶ ὡς νοσοκόμοι ἠμποροῦν νὰ χρησιμοποιηθοῦν οὗτοι. Καὶ τὸν ἠρώτησα: Ὡς νοσοκόμοι θὰ χρησιμοποιηθοῦν ἢ ὡς ἰατροί; Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἶναι ἀνάγκη νὰ σπουδάσουν ἰατροί, διὰ νὰ γίνουν νοσοκόμοι; Κύριοι βουλευταί, βεβαίως τὸ ζήτημα τῆς Παιδείας, δὲν εἶναι οὔτε ἁπλοῦν, οὔτε εὐχερὲς νὰ λυθῇ, ὅταν μάλιστα εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔχομε μίαν παράδοσιν 150–200 ἐτῶν, μὲ μίαν συγκεκριμένην γραμμήν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι εὔκολον νὰ μεταβληθῇ. Βεβαίως ἡ ἰδική μου ἐργασία παραμένει ἡμιτελής, διότι μόλις ἀνέλαβον μετ’ ὀλίγον ἀντικατεστάθην καὶ ἐλπίζω, ὅτι τόσον ὁ ἀξιότιμος κ. Κανελλόπουλος, ὅσον καὶ οἱ ἄλλοι συνάδελφοι ἐν τῇ Βουλῇ ταύτῃ θὰ ἐδέχοντο, ὅτι κανεὶς Ὑπουργός, κανεὶς ποτὲ Ὑπουργὸς εἰς οὐδένα Ὑπουργεῖον, δύναται νὰ ἀποδώσῃ ἀποδοτικὴν ἐργασίαν, ἐὰν δὲν ἔχῃ εἰς τὴν διάθεσίν του καὶ χρόνον μακρὸν καὶ χρῆμα ἀρκετόν.

§125Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἐτόνισα καὶ ἐγὼ αὐτό.

§126Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε διατὶ μέμφεσθε ὅλους τοὺς Ὑπουργοὺς ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐντεῦθεν, ἀφοῦ γνωρίζετε, ὅτι ἀπὸ τότε, κατὰ δεκάδας παρῆλθον Ὑπουργοὶ ἀπὸ τὰ διάφορα Ὑπουργεῖα. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, κ. βουλευταί, ποῖος Ὑπουργός, ὁσονδήποτε ἱκανὸς καὶ ἐὰν εἶναι δύναται νὰ ἔχῃ εἰς τὸν νοῦν του ὅλα τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἀνάγονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον ἡ Βουλὴ καὶ τὸ κόμμα του τοῦ ἐνεπιστεύθησαν καὶ ποῖος Ὑπουργὸς ἠμπορεῖ νὰ ἀποδώσῃ εἰς τὸ βραχὺ χρονικὸν διάστημα ποὺ παραμένει Ὑπουργός. Εἶναι σφάλμα τοῦ Κοινοβουλίου, εἶναι σφάλμα τῆς Βουλῆς καὶ τῆς ἰδικῆς μας, ἡ συχνὴ ἐναλλαγὴ Κυβερνήσεων καὶ Ὑπουργῶν. Δὲν εἶναι δυνατόν, δὲν εἶναι νοητὸν καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Πολιτείας καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ, νὰ ἐναλλάσσωνται τόσον ταχέως οἱ Ὑπουργοί, διότι τότε μόνον θὰ δύναται νὰ ἀποδώσῃ καὶ τότε μόνον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τοῦ ζητηθοῦν εὐθῦναι, μόνον ἐὰν ἔχῃ τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον. Ἄλλως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιρρίπτωνται τέτοια μομφαὶ καὶ μάλιστα νὰ ἐπιρρίπτωνται ἀπὸ τόσον ἐπίλεκτα στόματα, ὅπως τοῦ κ. Κανελλοπούλου. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δικαιολογημέναι.

§127Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς διακόπτω μόνον καὶ μόνον ἐπειδὴ ἐπαναλάβατε 5–10–15 φορὰς τὴν λέξιν «μομφήν». Ἐγὼ δὲν διετύπωσα μομφήν, ἀλλὰ προέβην εἰς διαπίστωσιν. Καὶ μάλιστα δὲν ἠρκέσθην εἰς τὴν διαπίστωσιν ὅτι δὲν ἔγινεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ γίνῃ, ἀλλὰ ἐκάλυψα καὶ τοὺς Ὑπουργοὺς καὶ εἶπον, ὅτι δὲν εἶχον τὸν χρόνον, λόγῳ τῶν συχνῶν ἐναλλαγῶν τῶν Ὑπουργῶν, ποὺ συμβαίνουν. Συνεπῶς μὴ ἐπιμένετε καὶ νὰ παίρνετε τὸ ζήτημα προσωπικῶς. Σεῖς μάλιστα εἴχατε ἐλάχιστον χρόνον εἰς τὴν διάθεσίν σας. Καὶ διὰ τὸν παρόντα Ὑπουργὸν εἶπον, ὅτι δὲν ἰσχύουν αὐτὰ ποὺ λέγω, διότι μόνον ἐπὶ ἓν τρίμηνον ἔμεινεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Συμφωνῶ μαζί σας, ὅτι ἐὰν δὲν μείνῃ 2–3 ἔτη ἕνας Ὑπουργὸς εἰς ἕνα Ὑπουργεῖον καὶ δὴ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τίποτε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, γενικῶς νὰ ὑπάρξῃ ἔργον Κυβερνητικόν, χωρὶς παράτασιν βίου μιᾶς Κυβερνήσεως καὶ εἶπον, δὲν δύναται μὲ συμβιβασμοὺς καὶ μὲ συνασπισμοὺς νὰ ἐξασφαλίσῃ ἡ Βουλὴ τὰς παρατάσεις αὐτάς, παρὰ μόνον διὰ τοῦ πλειοψηφικοῦ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ σταθερότης. (Χειροκροτήματα). Δυστυχῶς, εἴτε τὸ θέλομεν, εἴτε ὄχι μὲ τὸ ὑφιστάμενον σύστημα καὶ τὸ ὑφιστάμενον πνεῦμα τῶν ἡγετῶν τῶν κομμάτων θὰ γίνεται ἡ ἐναλλαγὴ τῶν Ὑπουργῶν καὶ θὰ γίνεται καὶ ἡ ἐναλλαγὴ τῶν κυβερνήσεων. Δὲν ὑπάρχει πραγματικὴ διάθεσις μακρᾶς συνεργασίας μεταξὺ τῶν κομμάτων, δὲν ὑπάρχει πραγματικὴ διάθεσις τῶν ἀρχηγῶν νὰ διατηρήσουν ἐπὶ 2 καὶ 3 ἔτη ἕνα Ὑπουργόν. Καὶ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα παρέμεινεν ἐπὶ 4ετίαν καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἢ μᾶλλον τοῦ Σοφούλη ἐπὶ τριετίαν καὶ ὅμως δὲν ὑπῆρχε ἡ διάθεσις τῆς διατηρήσεως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας ἑνὸς Ὑπουργοῦ καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα. Ἑπομένως πταίει τὸ σύστημα, πταίει καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἡγεσίας ἡ ἀλλαγὴ τῶν Ὑπουργῶν, ἀλλὰ καὶ τὸ πνεῦμα τῆς ἡγεσίας τὸ ὁποῖον καθιστᾶ εἰς τὴν πραγματικότητα τὸ ἔργον ἑνὸς Ὑπουργοῦ ὁπωσδήποτε ἀνέφικτον.

§128Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι. Ἡ εὐθύνη ἐπιπίπτει ἐπὶ τῆς ἡγεσίας, ἡ ὁποία ὀφείλει νὰ ἔχῃ τὸ ἐπιτελεῖον της ἕτοιμον ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν διὰ τὴν ἀνάληψιν τῶν διαφόρων ἁρμοδιοτήτων. Ὁ ἀείμνηστος Ἐλ. Βενιζέλος, ἐὰν ἐμεγαλούργησεν, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ διότι εἶχε ἐξαιρετικὸν ἐπιτελεῖον. Ἦτο ὁ Καφαντάρης, ὁ Μιχαλακόπουλος, ὁ Διομήδης καὶ λοιποὶ ἐπίλεκτοι συνεργάται καὶ ἐξαιρετικὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως. Σήμερον σᾶς ἐρωτῶ: Ποῖος βουλευτὴς εἰς οἱονδήποτε κόμμα ἀνήκων, γνωρίζει ὅτι ὅταν θὰ ἔλθῃ τὸ κόμμα του εἰς τὴν Κυβέρνησιν, θὰ γίνῃ Ὑπουργός; Θὰ γίνῃ Ὑπουργὸς εἰς κλάδον τὸν ὁποῖον οὔτε γνωρίζει οὔτε εἶναι ἕτοιμος. Εἶπον ἄλλοτε, καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ τώρα, ὅτι ἐὰν ὁ κ. Παπανδρέου ἀπέδωσεν ὡς Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, καὶ ὡς μέλος τῆς Κυβερνήσεως Βενιζέλου, ἀπέδωσε διότι ἦτο ἐπὶ 3 συνεχῆ ἔτη Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας καὶ εἶχε καὶ τὰς ἀναγκαίας πιστώσεις τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Δώσατε εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς τὰς προϋποθέσεις αὐτάς, καὶ τότε δικαιοῦσθε νὰ τοὺς ζητήσετε εὐθύνην, ἐὰν ἀπέδωσαν ἢ δὲν ἀπέδωσαν κατὰ τὴν Ὑπουργίαν των. Ταῦτα, εἰς ὅσα εἶπε ὁ κ. Κανελλόπουλος καὶ ὡς πρὸς τὴν εὐθύνην τῆς ἡγεσίας νὰ ἔχῃ ἕτοιμον τὸ ἐπιτελεῖον της, ἵνα οὕτω εἶναι ἕτοιμος, κ. βουλευταί, εἰς πᾶσαν στιγμὴν νὰ ἀναλάβῃ ἀνάλογον κυβερνητικὸν ἔργον. Ὡς πρὸς τὸ νομοσχέδιον, κ. βουλευταί, ἐθίγησαν δύο ζητήματα. Τὸ ζήτημα τῆς γενικῆς βάσεως καὶ τὸ ζήτημα τοῦ ἀριθμοῦ. Ὡς πρὸς τὴν γενικὴν βάσιν, ὑπάρχει γενικὴ πρότασις τῶν 60 συναδέλφων περὶ καταργήσεως τῶν εἰσιτηρίων ἐξετάσεων. Κύριοι, βουλευταί, εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι καὶ πρὸς τὸ πνεῦμα καὶ τὸ γράμμα τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Κανελλοπούλου, ἤτοι τοῦ ζητήματος τὸ ὁποῖον ἔθιξε. Τῆς ἀνάγκης προπαρασκευῆς καὶ καλῆς καταρτίσεως τῶν μαθητῶν τοῦ γυμνασίου. Ἐὰν τοῦτο δὲν γίνῃ προηγουμένως, εἶναι ἀδύνατος ἡ κατάργησις τῶν ἐξετάσεων, διότι, κ. συνάδελφοι, οἱ μαθηταὶ ἐξερχόμενοι ἀπὸ τὸ Δημοτικὸν σχολεῖον πρέπει νὰ ἔχουν στοιχειώδεις γνώσεις τοῦ πρακτικοῦ βίου καὶ γνώσεις τῆς εὐθύνης τοῦ πολίτου ἀπέναντι τῆς Πολιτείας. Ἐρωτῶ, ἐπιτρέπεται νὰ ἐξέρχωνται μαθηταὶ ἀπὸ τὸ γυμνάσιον ἀνορθόγραφοι, οἱ ὁποῖοι εἰς ἔγγραφον δοκιμασίαν γράφουν τὸ ἓν μονάδα; Εἶναι γεγονὸς αὐτὸ πού σᾶς λέγω, κύριοι, βουλευταί, ἐταξίδευα εἰς τὴν Τρίπολιν καὶ ἐκάθησα ἔξω ἀπὸ τὴν Κόρινθον. Ἐρώτησα μιὰ κοπέλλα τῆς τρίτης τάξεως πῶς γράφεται ἡ λέξις ἐνδεικτικὸν καὶ δὲν τὸ ἤξερε, μολονότι ἦτο ἐπαναλαμβάνω, μαθήτρια τῆς τρίτης τάξεως. Φταίει ἡ διδασκαλία; Πάντως κάτι φταίει. Διότι δὲν ἠμποροῦν νὰ ἐξέρχωνται ἀδύνατα παιδιὰ ἀπὸ τὸ γυμνάσιον καὶ νὰ πηγαίνουν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Ἐλέχθη ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ἐλευθέρα εἰσαγωγὴ εἰς τὸ Πανεπιστήμιον... Καὶ ἐλέχθη ἀκόμη ὅτι οἱ εἰσερχόμενοι οὕτω φοιτηταὶ εἰς τὸ πρῶτον, δεύτερον, καὶ τρίτον ἔτος δὲν μποροῦν νὰ προχωρήσουν καὶ ἀποχωροῦν. Τὸ ἐπαναλαμβάνω, αὐτὸ παρουσιάζεται ἀλλὰ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τὰς ἀνωτέρας σχολάς, οὔτε πρέπει νὰ διευκολυνθῇ μία τοιαύτη κατάστασις. Δὲν ἐπιτρέπεται ἡ ἐλευθέρα εἰσαγωγὴ εἰς τὸ Πανεπιστήμιον ὑπὸ τὰς συνθήκας τὰς ὁποίας προανέφερον. Διότι δὲν θὰ ψηφίσωμεν τοιαύτην πρότασιν εἰσαγωγῆς εἰς τὸ Πανεπιστήμιον ἄνευ ἐξετάσεων.

§129Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.). Ποῖος ὑπέβαλε τοιαύτην πρότασιν;

§130Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἑξῆντα βουλευταί.

§131Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πρότασις αὐτὴ ὑπεβλήθη διὰ νὰ ἰσχύσῃ ἀπὸ τοῦ προσεχοῦς ἔτους.

§132Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ἐγὼ δὲν δέχομαι ὅτι ὅλοι οἱ ἐξερχόμενοι τοῦ Γυμνασίου εἶναι ἀδύνατοι, διότι ἄλλωστε ἐξερχόμενοι ὑφίστανται καὶ ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις.

§133Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ δώσουν ἐξετάσεις εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, ὅπου θὰ μποῦν μόνον οἱ ἄριστοι. Αὐτὸ ἴσχυε πάντοτε. Δὲν τὸ λέγω χαριτολογῶν, ἤμουν ὁ πρῶτος μαθητὴς εἰς ὅλας τὰς τάξεις. (Χειροκροτήματα). Ἐβγῆκα ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιον ἐπίσης ἀπὸ τοὺς πρώτους. Ὅ,τι ἔγινεν, ἔγινεν ἐξ ἰδίων δυνάμεων καὶ ἐξ ἰδίας μελέτης μετὰ τὸ Πανεπιστήμιον. Δὲν ἠμπορεῖ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος δὲν μελετᾶ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὸν βίον του. Μὴ ἐνθαρρύνετε λοιπὸν τὴν νεολαίαν ὅτι μὲ νόμους εὐεργετικοὺς ἠμποροῦν νὰ πάρουν διπλώματα.

§134ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποτελέσῃ τιμάριον τῶν πλουσίων τὸ Πανεπιστήμιον.

§135Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μά, ποῦ ἠκούσθη, κ. βουλευταί, ὅτι οἱ πλούσιοι εἶναι καὶ καλοὶ μαθηταί; Ἐξετάσεις δίδομεν. Οἱ ἄριστοι θὰ ἐπιτύχουν. Οἱ ἄριστοι πρέπει νὰ μπαίνουν. Αὐτὸ ὠφελεῖ ὄχι μόνον τὴν κοινωνίαν, ἀλλὰ ὠφελεῖ καὶ αὐτούς. Εἰς τὰς Ἀθήνας, κ. βουλευταί, εἰς τὸν κλάδον τὸν ὁποῖον καὶ ἐγὼ διακονῶ καὶ ἐκ τοῦ ὁποίου ἀποζῶ, τὸν δικηγορικόν, εἶναι ὑπὲρ τὰς 3.000 δικηγόροι. Ἄς μαρτυρήσῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας τὸ φαινόμενον, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει καὶ τὴν ταπείνωσιν, τὴν ὁποίαν ὑφίσταται τὸ ἐπάγγελμα. Ἀνάλογος κατάστασις εἶναι καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας. Ἐρωτῶ τοὺς ἰατροὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους, ἐὰν οἱ ἰατροί, σήμερον μὲ τὰς κοινωνικὰς ἀσφαλίσεις καὶ τὰς ἰατρικὰς προόδους, αἱ ὁποῖαι ἔχουν γίνει, βγάζουν τὸ ψωμί των. Πῶς γίνεται λοιπὸν νὰ ἐνθαρρύνετε τοὺς νέους........ (Θόρυβος). Καταλαβαίνω ὅτι σεῖς πρόκειται νὰ εἶσθε εὐχάριστοι εἰς τοὺς φοιτητὰς καὶ ἐγὼ δυσάρεστος.

§136Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Ὑπάρχουν ὁλόκληροι ἐπαρχίαι χωρὶς ἰατρούς.

§137Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας δὲν ζοῦν οἱ ἰατροί. Ἔπειτα δὲ χάριν τῶν ἐπαρχιῶν, αἱ ὁποῖαι μοῦ εἶναι ἰδιαιτέρως συμπαθεῖς, διότι καὶ ἐγὼ εἶμαι ἐπαρχιώτης, δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ τοὺς στείλωμεν σκιτζῆδες ἰατρούς. Ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ τοὺς στείλωμεν ἐπιστήμονας ἰατρούς.

§138Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Εἰς αὐτὸ δὲν πταίει τὸ Πανεπιστήμιον. Ἀλλά, τὸ ὅτι ὑπάρχει σπάνις ἰατρῶν εἶναι βέβαιον. Ὁ στρατὸς δὲν ἔχει κατώτερα ὑγειονομικὰ στελέχη, διότι δὲν προσέρχονται ἰατροὶ νὰ γίνουν μόνιμοι ἀνθυπασπισταὶ καὶ διατηροῦνται ὑπὸ τὰ ὅπλα ἔφεδροι ἰατροί, διὰ νὰ συμπληρώσουν τὰ κενά.

§139Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτοί, ποὺ θὰ βγοῦν ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιον, θὰ βγοῦν μετὰ 7–8 χρόνια. Ἀλλοίμονον, ἐὰν εἴμεθα εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν.

§140Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Τὶ μέτρα θὰ λάβετε δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι σπουδάζουν εἰς τὸ Ἐξωτερικόν;

§141Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μίαν ὑποχρέωσιν ἔχει ἡ Βουλὴ καὶ μίαν ἡ Κυβέρνησις. Ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὸ συμφέρον τῆς νεολαίας καὶ ἀφ’ ἑτέρου καὶ ἐν ταυτῷ τὸ συμφέρον τῆς κοινωνίας. Ἀμφότερα συμβαδίζουν. Ἡ κατεύθυνσις ὅμως πρέπει νὰ εἶναι οἱ ἄριστοι νὰ ἐπιπλέουν εἰς τὰς ἐπιστήμας. Ἄλλος τρόπος δὲν ὑπάρχει ἐξυπηρετικὸς τοῦ κοινωνικοῦ συμφέροντος καὶ τῆς νεολαίας. Σᾶς εἶπον διὰ τὸν ἑαυτόν μου. Ἐξενυκτοῦσα, διὰ νὰ ἀνταποκριθῶ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις μου. Ὅποιος μελετᾷ, ἐκεῖνος θὰ ἐπιπλέῃ εἰς τὰς ἐπιστήμας. Ἠρωτήθην τὶ ἔκαμον δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι σπουδάζουν ἔξω. Ἀπαντῶ, δὲν τοὺς ἔστειλε τὸ Κράτος, διὰ νὰ ἔχῃ τὴν εὐθύνην. Μόνοι τους ἐπῆγαν. Τὸ Κράτος, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα αὐτό, ἓν ζήτημα ἔχει νὰ ἀντιμετωπίσῃ. Μόνον τὸ ζήτημα τὸ συναλλαγματικόν, ὄχι τὸ ζήτημα τῶν σπουδῶν. Ἕτερον, ἑκάτερον. Ἐὰν τὸ Κράτος θελήσῃ νὰ εἴπῃ: «δὲν σοῦ δίδω συνάλλαγμα, διὰ νὰ σπουδάσῃς», δικαίωμά του εἶναι. Ἀλλά, «σὲ ἐμποδίζω νὰ σπουδάσῃς, ἐφ’ ὅσον ἠμπορεῖς νὰ σπουδάσῃς, χωρὶς νὰ ἐπιβαρύνῃς τὸ Κράτος», δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ τὸ εἴπῃ.

§142ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Οἱ γυμνασιόπαιδες, αὐτοί, ποὺ ἐξέρχονται τῶν γυμνασίων, εἶναι τόσον ἀκατάρτιστοι, ὥστε νὰ ἔρχωνται εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ νὰ κάμουν 3 ἔτη φροντιστήριον, νὰ καταστρέφουν οἰκονομικῶς τὰς οἰκογενείας των, χωρὶς νὰ ἐπιτυγχάνουν.

§143Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἀντιμετώπισα καὶ ἐγὼ τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ τὸ ἐμελέτησα ἀπὸ κοινοῦ μὲ τὰ Πανεπιστήμια Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης, ἠναντιώθησαν πρὸς τὸν Ὑπουργὸν μετ’ ἐπιμονῆς εἰς τὴν παραδοχὴν ἰδίως τῶν εὐεργετικῶν αὐτῶν μέτρων διὰ τοὺς φοιτητὰς τῆς Ἰατρικῆς καὶ τῆς Χημείας μὲ τὸ ἐπιχείρημα ὅτι ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ σπουδαστῶν τῶν θεωρητικῶν ἐπιστημῶν θὰ εἶχον νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸ θέμα μόνον ἀπὸ ἀπόψεως διδακτικῆς ἱκανότητος, ὑπὸ τὴν μορφὴν ἐπαρκείας τῶν διδασκάλων καὶ τῶν διδακτικῶν χώρων. Ἀλλὰ ὡς πρὸς τὰς ἐπιστήμας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦν πρακτικὴν ἐξάσκησιν δὲν ἐπιτρέπεται νὰ εἰσάγεται εἰς τὰ Πανεπιστήμια τόσον μεγάλος ἀριθμός, ὅσον εἶναι ἐκ τῶν πραγμάτων, ἐκ τῶν ὑφισταμένων δηλαδὴ ἑλληνικῶν συνθηκῶν, δυνατὸν νὰ ἐξασκηθοῦν εἰς τὰ Πανεπιστήμια καὶ συνεπῶς θὰ εἶναι πρᾶξις κακὴ ἀπὸ μέρους τῆς Πολιτείας ἐὰν παράσχῃ αὐτὰ τὰ εὐεργετήματα. Καὶ ἐγὼ ὡς ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας δὲν ἐδέχθην τὴν ἄποψιν αὐτήν. Ἐδέχθην τότε κατ’ ἐπιείκειαν καὶ κρίσιν ἐπιεικείας θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν τὴν εἰσαγωγὴν εἰς τὰς θεωρητικὰς ἐπιστήμας. Ἐπ’ οὐδενὶ ὅμως λόγῳ εἰς τὰς πρακτικὰς ἐπιστήμας. Εἶμαι, κ. βουλευταί, τῆς γνώμης ὅτι αἱ συνθῆκαι αἱ πανεπιστημιακαὶ δὲν ηὐξήθησαν ἀπὸ τότε. Γνωρίζω καθηγητὴν τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, ὁ ὁποῖος ὄχι ἐπιμελητὴν δὲν ἔχει, ὄχι βοηθόν, ἀλλὰ οὔτε ἕνα γραφέα. Συνεπὴς λοιπὸν καὶ πρὸς τὴν ἱστορίαν μου καὶ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἐφήρμοσα ὡς Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας συμφωνῶ μὲ τὴν ἄποψιν, ὡς ἔχει τὸ ἄρθρον 1 τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας, ἐναντιοῦμαι ὅμως ὡς πρὸς τὴν ἐπέκτασιν αὐτοῦ. Ταῦτα εἶχον, κ. βουλευταί, νὰ εἴπω.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μόδης ἔχει τὸν λόγον.

§145Γ. ΜΟΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν διαφωνῶ μὲ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Κανελλόπουλος, ὁ κοινοβουλευτικὸς ἀρχηγός, ἐκπρόσωπος τοῦ Συναγερμοῦ, ἐφ’ ὅσον μερικοὶ ἄλλοι δὲν μᾶς τιμοῦν καὶ πολὺ διὰ τῆς παρουσίας των εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ὁμολογῶ ὅτι αἰσθάνομαι εὐθύνην εἰς τὴν συνείδησίν μου, διότι κατὰ τὸ διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον διετέλεσα Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας δὲν ἐξετέλεσα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπίστευον ὅτι ἔπρεπε νὰ κάμω. Ἀλλὰ πιστεύω ὅτι ἡ εὐθύνη εἶναι γενικώτερον ὅλου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ἰδιαιτέρως τῶν ἀρχηγῶν του, διότι ἀσφαλῶς δὲν ὑπάρχει πρόβλημα σοβαρώτερον διὰ τὴν χώραν αὐτήν, ἀπὸ τὸ ἐκπαιδευτικόν. Καὶ θὰ ἐνθυμῆσθε ὅλοι σας ὅτι ὁ μακαρίτης ὁ Βενιζέλος περὶ τὰ τέλη τοῦ βίου του εἶπεν ὅτι ἐφιλοδόξει νὰ γίνῃ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας. Ἡ παιδεία μας νοσεῖ καὶ νοσεῖ νόσον βαρυτάτην, τόσον ἀπὸ ἀπόψεως περιεχομένου, ὅσον καὶ γλώσσης. Ὑπάρχει καὶ τὸ γλωσσικὸν ζήτημα ζωτικώτατον καὶ σπουδαιότατον. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τῆς Μικρασιατικῆς καταστροφῆς γίνεται εἰς τὸν τόπον μας μία μεγάλη ριζικὴ μεταβολή, τῆς ὁποίας τὴν σημασίαν καὶ τὴν ἔκτασιν δὲν ἠθελήσαμεν νὰ προσέξωμεν. Μέχρι πρὸ 60, 70 ἐτῶν ἐζούσαμεν εἰς τὰς ξένας χώρας ὡς ἔμποροι, μεταπράται καὶ ὑπάλληλοι. Τότε ἔφυγον 500.000 Τοῦρκοι, κατὰ τὸ πλεῖστον παραγωγοί, γεωργοί, λιγνιτωρύχοι, καὶ ἦλθον 1.500.000 πρόσφυγες, κατὰ τὸ πλεῖστον ἀστοὶ καὶ ἔκλεισαν ὅλαι αἱ πόρτες ὅλων τῶν χωρῶν, εἰς τὰς ὁποίας ἐξεχύνετο τὸ πλεόνασμα τοῦ πληθυσμοῦ μας. Ἑπομένως ἔπρεπε ἀπὸ τότε νὰ φροντίσωμεν νὰ στρέψωμεν τὴν προσοχὴν τῆς Παιδείας τοὐλάχιστον πρὸς σκοποὺς παραγωγικούς, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ κάμωμεν τὸν Λαὸν αὐτὸν νὰ ἀξιοποιήσῃ καὶ ἐκμεταλλευθῇ τὸν πλοῦτον του, ὅσον ὑπάρχει, καὶ νὰ ἠμπορῇ πλέον νὰ ζῇ μὲ τὸν ἱδρῶτα του, μὲ τὴν ἐργασίαν του καὶ μὲ τὴν παραγωγήν του. Τὶ κάμομεν ἡμεῖς μὲ τὴν ἐκπαίδευσιν; Φουρνίζομεν μυριάδας παιδιῶν, τὰ ὁποῖα δὲν ἐπιδιώκουν παρὰ νὰ ζήσουν, χωρὶς παραγωγικὴν ἐργασίαν. Ἄλλο ἐλατήριον τῆς παιδείας μας εἶναι ὁ πληθωρισμὸς τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ὅλοι οἱ νόμοι καὶ οἱ προφῆται ἐκπηγάζουν. Δὲν ὑπάρχει σχεδὸν κουτσοχῶρι, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ἔχῃ καὶ νὰ φιλοδοξῇ νὰ ἔχῃ ἓν γυμνάσιον καὶ εἶναι εἰς χάλια ἀνεκδιήγητα. Εἶναι μερικὰ γυμνάσια εἰς κάτι χωριὰ μὲ 600–700 χωριατόπαιδα, στεγαζόμενα εἰς 7–8 δωμάτια, ἰσόγεια, ὑπόγεια εἰς 8, 10 σπίτια χωριστά, φαινόμενον, τὸ ὁποῖον εἰς οὐδὲν ἄλλο μέρος τοῦ κόσμου ὑπάρχει. Γυμνάσια μὲ 1, 2 καθηγητὰς καὶ αὐτὰ δὲν κάμουν τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ἐξαπολύουν στρατιὰς ἀποφοίτων, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν κίνδυνον, θάνατον εἰς τὸ Ἔθνος διὰ τὴν παραγωγήν του, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ἐθνικὴν ὑπόστασιν.

§146ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶσθε ὑπὲρ τοῦ κλεισίματος αὐτῶν τῶν Γυμνασίων;

§147Γ. ΜΟΔΗΣ. Δι’ αὐτὸ λέγω ὅτι δὲν ἔκαμον ὅσα ἔπρεπε νὰ κάμω. Ἀλλὰ τοὐλάχιστον τότε εἶχον εἰσηγηθῆ καὶ εἶχον εἴπει πρὸς τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων νὰ καταργήσωμεν ἡμεῖς μὲ τὸ μαχαῖρι τοὐλάχιστον ὅλα αὐτὰ τὰ παραρτήματα, τὰ ὁποῖα ἐξεπήδησαν ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τῆς κατοχῆς καὶ νὰ καθιερώσωμεν, ὥστε εἰς κάθε περιφέρειαν νὰ μὴ ὑπάρχῃ Γυμνάσιον, παρὰ μόνον ἀναλόγως τοῦ πληθυσμοῦ, τὸν ὁποῖον θὰ ἔχῃ. Νὰ καθορίσωμεν μίαν βάσιν.

§148Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Ἀπὸ τὸ Δημοτικὸν σχολεῖον βγαίνουν μαθηταί, ποὺ δὲν ἠξεύρουν νὰ γράψουν οὔτε τὸ ὄνομά των.

§149Γ. ΜΟΔΗΣ. Εἰσηγήθην ἓν μέτρον, τὸ ὁποῖον νὰ ἀποτελέσῃ κάποιον φραγμὸν σοβαρόν, δηλαδὴ τὰ δύο στάδια τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, ἓν εἶδος παλαιοῦ σχολαρχείου, ἀπὸ τὸ ὁποῖον νὰ βγαίνουν τὰ παιδιὰ μὲ αὐστηρὲς ἐξετάσεις. Νὰ θεσπίσωμεν ὅτι εἰς κάθε περιφέρειαν θὰ ὑπάρχῃ γυμνάσιον ἀναλόγως τοῦ πληθυσμοῦ. Ἐὰν δὲν ἔχωμεν τὸ θάρρος νὰ προβῶμεν εἰς τὴν κατάργησιν, τοὐλάχιστον, νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸ μέτρον τῆς καθιερώσεως τῶν δύο κύκλων τῆς Μ. Ἐκπαιδεύσεως. Καὶ ἐὰν θέλετε ἐπὶ πλέον οἱ ἀπόφοιτοι τῶν γυμνασίων νὰ μπαίνουν εἰς μίαν προπαρασκευαστικὴν τάξιν, κατόπιν τῆς ὁποίας νὰ ἔχουν ἐλευθέραν τὴν εἴσοδον εἰς τὸ Πανεπιστήμιον.

§150Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Πρέπει νὰ δοθῇ εἰς τὴν νεολαίαν ἄλλη κατεύθυνσις, ἐπαγγελματική.

§151Γ. ΜΟΔΗΣ. Τὸ ἐτόνισα αὐτό. Νὰ παίρνωμεν τὰ παιδιὰ τῶν ἀγροτῶν καὶ ἐργατῶν, νὰ τὰ μαθαίνωμεν γράμματα, διὰ νὰ γίνωνται γραφιάδες, δὲν εἶναι σωστόν.

§152Π. ΚΕΡΑΣΣΩΤΗΣ. Εἰς τὴν Εὐρώπην δὲν ὑπάρχει Κράτος, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ἔχῃ ἀνὰ ἓν Γυμνάσιον διὰ 150 μαθητάς. Δηλαδὴ εἶναι ἁμάρτημα νὰ μάθῃ ἕνας ἄνθρωπος γράμματα.

§153Γ. ΜΟΔΗΣ. Δὲν μαθαίνουν γράμματα. Πηγαίνουν, διὰ νὰ πάρουν ἓν χαρτὶ καὶ νὰ διορισθοῦν. Αὐτὸ ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν ὑποτροφίαν.

§154Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Ἀντὶ νὰ συζητῶμεν πῶς θὰ φτιάξωμεν περισσότερα σχολεῖα, διὰ νὰ μορφωθῇ ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, λέγομεν νὰ μὴ μαθαίνουν γράμματα τὰ παιδιὰ τῶν ἀγροτῶν.

§155Γ. ΜΟΔΗΣ. Κατόπιν ὅλων αὐτῶν, καταλαμβάνετε, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνοίξωμεν τὶς πόρτες τῶν Πανεπιστημίων, εἰς ὅλους τοὺς ἀποφοίτους τῶν γυμνασίων, διότι, δυστυχῶς, ἅμα κυττάξετε τὰ γραπτὰ τῶν εἰσιτηρίων ἐξετάσεων τῶν Πανεπιστημίων, θὰ φρίξετε.

§156ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὶ μέτρα ἐλάβατε διὰ τὰ γυμνάσια ποὺ ἔβγαζαν τέτοιους μαθητάς;

§157Γ. ΜΟΔΗΣ. Τότε δὲν ἐφηρμόσαμεν τίποτε, διότι ἔφυγα. Εἶναι τόσον ἀπαράσκευοι πολλοὶ τῶν ἀποφοίτων, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσωμεν ἐλευθερίαν εἰς ὅλους. Σπεύδω νὰ προσθέσω, ὅτι, ὅταν ἱδρύσαμε τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης, τότε παρουσιάσθη τὸ ζήτημα τοῦ πληθωρισμοῦ καὶ ἔκτοτε καθιερώθη ἡ διάταξις αὕτη, ἡ περιορίζουσα τὴν ἀθρόαν εἰσαγωγὴν τῶν ἀποφοίτων τῶν γυμνασίων εἰς τὰ δύο Πανεπιστήμια. Ἐφ’ ὅσον δὲ τοῦτο, καθιερώθη, ἀπὸ τὸν μακαρίτην Ἐλευθέριον Βενιζέλον, δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ ὀπαδοί του, σήμερον, νὰ ζητοῦν τὴν κατάργησιν τοῦ μέτρου αὐτοῦ, σήμερον, λέγω, ὁπότε ἡ κατάστασις εἶναι χειροτέρα.

§158Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ (Ὑπ. ἄνευ χαρτοφ.). Ἔχω νὰ κάμω μίαν πρότασιν, κύριοι συνάδελφοι. Ὅπως ἀντιλαμβάνομαι, ἡ συζήτησις λαμβάνει μεγάλην ἔκτασιν. Ἐκτείνεται, δηλαδή, εἰς τὴν ἔρευναν ὅλου τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ μας προβλήματος. Εἶναι συναφὲς βεβαίως, τὸ θέμα, ἀλλὰ ὁ σκοπὸς τοῦ παρόντος νομοσχεδίου δὲν εἶναι αὐτός. Χωρὶς νὰ θέλῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ θέσῃ περιορισμὸν εἰς τὴν συζήτησιν, θὰ παρακαλέσω, νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, νὰ κάμω τὴν ἑξῆς πρότασιν. Ἐπειδή, ὑπάρχει ἀνάγκη πληρώσεως τῶν κενῶν σχολείων τῆς Βορείου Ἑλλάδος καὶ Ἠπείρου καί, ἐπειδή, δὲν ὑπάρχει διάθεσις τῶν διοριζομένων νὰ μεταβοῦν ἐκεῖ, ὁ συνάδελφός μου ἐπὶ τῆς Παιδείας, ἔθεσε τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 14. Ὑπάρχουν καὶ ὡρισμέναι ἄλλαι διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, ὡς τοῦ ἄρθρου 9 καὶ τοῦ ἄρθρου 10, αἱ ὁποῖαι δὲν προκαλοῦν συζήτησιν. Θὰ ἐπρότεινον λοιπόν, νὰ χωρισθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ ψηφισθοῦν αἱ διατάξεις αὗται, ὡς διατάξεις ρυθμίζουσαι ἐκπαιδευτικά τινα ζητήματα. (Θόρυβος– Κωδωνοκρουσίαι). Νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν, κ. Πρόεδρε, ἡ πρότασίς μου. Ἔχει δύο θέματα τὸ νομοσχέδιον. (Θόρυβος–Κωδωνοκρουσίαι). Κύριοι συνάδελφοι, ἀκούσατε τὴν πρότασίν μου καὶ διαφωνήσατε, ἐὰν διαφωνῆτε, ἢ συμφωνήσατε, ἐὰν συμφωνῆτε. Προτείνω, λοιπόν, τὸ ἑξῆς: Ὑπάρχουν δύο θέματα: Τὸ θέμα τῆς πληρώσεως, λόγῳ ὀξυτάτων ἐκπαιδευτικῶν ἀναγκῶν, διδακτικοῦ προσωπικοῦ, ἐλλείποντος εἰς τὰ σχολεῖα τῆς Βορ. Ἑλλάδος καὶ τῆς Ἠπείρου. Ὑπάρχουν ὡρισμέναι ὀργανικαὶ διατάξεις τοῦ Πολυτεχνείου, σχετικῶς μὲ τὴν Σχολὴν Μηχανουργῶν καὶ λέγω, λοιπόν: Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, νὰ ψηφισθοῦν αἱ διατάξεις αὗται, ὡς χωριστὸν νομοσχέδιον καὶ νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις, ἐπὶ τοῦ ἄλλου θέματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὑπάρχουν ἄπειροι τροπολογίαι. Νομίζω ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ προχωρήσωμεν μὲ κάποιαν πρακτικότητα, εἰς τὴν ἐπιτέλεσιν τοῦ νομοθετικοῦ μας ἔργου, διότι, ἐὰν συνεχίσωμεν ἔτσι, δὲν θὰ τελειώσωμεν ποτέ.

§159Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν νομίζω ὅτι ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ, δὲν εὐσταθῇ. Τὸ νομοσχέδιον, εἶχεν ὡς κύριον σκοπόν, τὴν ρύθμισιν ὡρισμένων Πανεπιστημιακῶν προβλημάτων. Συγκεκριμένως, τῶν θεμάτων τῶν ἀναφερομένων εἰς τὰς εἰσιτηρίους ἐξετάσεις. Ἑπομένως, δὲν εἶναι, ἀπὸ ἀπόψεως Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ὀρθόν, νὰ γίνεται, αὐτὴν τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν τρίτην τοῦ νομοσχεδίου συζήτησιν, αὐτὸς ὁ διαχωρισμός. Ἄλλωστε, δὲν εἶναι καὶ σκόπιμος ὁ διαχωρισμός, διότι ἡ Βουλὴ εἶναι διατεθειμένη —καὶ φαντάζομαι, ὅτι οὐδεὶς ἐκ τῶν κ. κ. συναδέλφων θὰ διαφωνήσῃ εἰς τοῦτο μαζύ μου— ἀπόψε, νὰ καταλήξῃ εἰς ἀπόφασιν καὶ νὰ ψηφίσῃ καὶ τὰ ἄρθρα, τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται εἰς τὰς εἰσιτηρίους ἐξετάσεις καί, τὰ ἄρθρα ὑπὲρ τῶν ὁποίων, ὀρθότατα, ἠγωνίσθη ὁ κ. Ὑπουργός, διὰ νὰ ψηφισθοῦν. Παραδέχομαι καὶ ἐγώ, ἀπολύτως, ὅτι εἶναι ἀναγκαία—ὅσον καὶ ἐὰν ἀποτελῇ ὑπερβασίαν, τῶν κειμένων διατάξεων— ἡ ἔκτακτος διάταξις, τὴν ὁποίαν ζητεῖ ὁ κ. Ὑπουργός. Ὅπως εἶνε διατυπωθῇ αὕτη εἰς τὴν γενικότητά της, ἀρχικῶς, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτή. Ὡς, ὅμως, ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, γίνεται εἰδίκευσις τοῦ σκοποῦ τῆς διατάξεως καὶ ἀναφέρονται, ρητῶς, ἡ Ἤπειρος, ἡ Μακεδονία καὶ ἡ Εὐρυτανία. Ὑπὸ τὴν εἰδικευμένην ἔννοιαν, δεχόμεθα καὶ ἡμεῖς, νὰ ψηφίσωμεν τὴν διάταξιν. Ἑπομένως, νομίζω, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ προχωρήσωμεν. Παρακαλῶ, ἑπομένως, τὸν κ. Ὑπουογόν, νὰ μὴ ἐπιμείνῃ διότι οὔτε κανονικὸς εἶναι ὁ διαχωρισμὸς αὐτὸς ἀλλὰ οὔτε καὶ συνταγματικῶς ὀρθὸς καί, ἀκόμη, οὔτε καὶ σκόπιμος. Ἡ Βουλή, ἀπόψε, εἶναι διατεθειμένη νὰ μείνῃ καὶ νὰ συζητήσῃ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου.

§160Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ.). Ὁ διαχωρισμὸς καὶ κανονικὸς εἶναι καὶ συνταγματικός. Ἀλλά, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ δημιουργηθῇ καινούργιο πρόβλημα συνταγματικότητος καὶ Κανονισμοῦ, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀγωνιζόμεθα, νὰ παραμερίσωμεν ἓν ἄλλο πρόβλημα, τὸ ὁποῖον κινδυνεύει νὰ γεννηθῇ καὶ νὰ χαθῇ οὕτω ὁλόκληρον τὸ νομοσχέδιον. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι, ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Παιδείας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθοῦν τροπολογίαν καταργοῦσαν τὰς εἰσιτηρίους ἐξετάσεις. Ἐπίσης δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθοῦν τροπολογίαν, καταργοῦσαν τὴν βάσιν, ὡς προϋπόθεσιν τῆς εἰσαγωγῆς εἰς τὰ Πανεπιστήμια ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν ἐξετάσεις. (Θόρυβος–Κωδωνοκρουσίαι). Ἐὰν ἐπιμείνῃ ἡ Βουλή, θὰ ἀναγκάσῃ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον. Θὰ ἀφήσετε, οὕτω, τὰ σχολεῖα, εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, χωρὶς διδασκάλους. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι, ἡ Κυβέρνησις, δὲν δέχεται τὴν κατάργησιν τῶν εἰσιτηρίων ἐξετάσεων καθώς, ἐπίσης, καὶ νὰ εἰσέλθουν φοιτηταὶ εἰς τὰ Πανεπιστήμια, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον βαθμὸν κάτω τῆς βάσεως.

§161Ι. ΜΙΧΑΗΛ (Ὑπ. Παιδ.). Κύριοι βουλευταί, ἔφερα ἐνώπιον ὑμῶν τὸ νομοσχέδιον τὸ ἀφορῶν τοὺς ἐπιλαχόντας φοιτητὰς γενικῶς ὅλων τῶν Σχολῶν. Ἤκουσα τὰς ἀντιρρήσεις τὰς ὁποίας ἔχει ἡ Βουλή. Ἤκουσα ἐπίσης ὅτι ὑπάρχει καὶ μία πρότασις διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται ἀπὸ ἡμᾶς ἡ κατάργησις τῶν ἐξετάσεων.

§162Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ἀπὸ τοῦ προσεχοῦς ἔτους.

§163Ι. ΜΙΧΑΗΛ (Ὑπ. Παιδ.). Ἔστω. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, θέμα καταργήσεως τῶν ἐξετάσεων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ, οὔτε εἶναι καὶ ὀρθόν, διότι ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι ἡ παιδεία εἶναι καθυστερημένη τοὐλάχιστον εἰς τὴν χώραν μας, θέλετε τὰ γεγονότα τὰ ὁποῖα περάσαμεν, θέλετε ἀπὸ τὴν ἔνδειαν τῆς χώρας ἡ ὁποία δὲν εὑρίσκεται εἰς κατάστασιν τοιαύτην οὕτως ὥστε νὰ ἐπανδρώσῃ τὰ σχολεῖα. Οἱ φοιτηταί μας, ἐὰν θέλετε οἱ σπουδασταί μας ὅλοι εὑρίσκονται εἰς μίαν μειονεκτικὴν θέσιν, δὲν εἶναι ἀπολύτως κατηρτισμένοι, ὅπως ἔπρεπε, διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ παρακολουθήσουν ἀνώτερα μαθήματα. Πταίει κατ’ ἐμὲ τὸ σύστημα τῆς παιδείας μας, διότι δὲν εὑρύναμε τὰς βάσεις. Ἔχομεν ἕνα σύστημα τὸ ὁποῖον εἶναι ἐναντίον τῆς προόδου. Ἐδημιουργήσαμεν γυμνάσια μὲ πολὺ κόσμον, δὲν ἀπεβλέψαμεν εἰς ἕνα πιὸ θετικόν, ἕνα πιὸ πρακτικόν, νὰ δώσωμεν δηλαδὴ εἰς τὸν μαθητὴν διεξόδους διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἱκανοποιήσῃ τὶς διεξιότητες τὶς ὁποῖες ἔχει εἰς πρακτικὰς σχολάς, εἰς ἐπαγγελματικὰς καὶ ἀλλαχοῦ. Σήμερον ἀκόμη περισσότερον ἐπιβάλλεται ἀπὸ κάθε ἄλλη φορὰν νὰ μελετήσωμεν ἕνα σύστημα ἐκπαιδευτικὸν πρακτικώτερον. Εἰς τὰ σχολεῖα μας νὰ δώσωμεν τοιαύτας κατευθύνσεις, ὥστε κάθε σχολεῖον νὰ ἔχῃ ἕνα αὐτοτελῆ προορισμόν, νὰ γίνῃ τὸ κάθε σχολεῖον ἕνα βῆμα διὰ τὴν εἰσαγωγὴν εἰς τὸ δεύτερον σχολεῖον, ἀλλὰ νὰ ἠμπορῇ κάθε μαθητὴς ἐξερχόμενος ἀπὸ τὸ σχολεῖον εἰς τὸ ὁποῖον ἐφοίτησε, νὰ εἶναι ἕτοιμος διὰ τὴν βιοπάλην. Ἔτσι, τοὐλάχιστον ἐγώ, ἀντιλαμβάνομαι σήμερον ὅτι πρέπει ἡ παιδεία νὰ προχωρήσῃ καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνουν μεταρρυθμίσεις. Δὲν εἶναι ὁ παλαιὸς κόσμος τὸν ὁποῖον ἐγνωρίσαμεν, ὕστερα ἀπὸ τοὺς πολέμους ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἐπεράσαμεν καινούργιοι ὁρίζοντες ὑπάρχουν πλέον. Εἶναι ἀνάγκη νὰ στρέψωμεν τὴν προσοχήν μας πρὸς τὸν λαόν, ἰδίᾳ εἰς τὴν κατωτάτην ἐκπαίδευσιν, νὰ δώσωμεν περιεχόμενον εἰς πρακτικὰς λύσεις καὶ νὰ μὴ ἀναμένωμεν καθ’ ἑκάστην τὶς φουρνιὲς τῶν γυμνασίων. Πρέπει νὰ εὕρωμεν ἕνα σύστημα ἀποσυμφορήσεως τῶν γυμνασίων καὶ ἐκεῖ τοὐλάχιστον σήμερον κατατείνει ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐγὼ ὡς Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας. Ἀλλά, βεβαίως, δὲν εἶναι τοῦ παρόντος αὐτὰ τὰ ζητήματα, διότι ἐντὸς τοῦ προσεχοῦς χρόνου θὰ ἔλθουν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδια μεταρρυθμιστικὰ τῆς παιδείας. Σήμερον ἔχομεν νὰ ἐξετάσωμεν ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον εἶναι συνήθεια εἰς τὸν τόπον μας καὶ τὸ θέμα αὐτὸ εἶναι τῶν φοιτητῶν μας. Ἀπὸ μακροῦ χρόνου ἐθεσπίσθη διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ Πανεπιστήμια ἔκλεισαν τὰς θύρας των καὶ περιώρισαν τοὺς φοιτητὰς εἰς ἕναν ὡρισμένον ἀριθμόν. Δὲν γνωρίζω ἀπὸ ποίαν ἀρχὴν ἔγινε τοῦτο, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω καὶ εἶμαι πεπεισμένος ὅτι πρέπει νὰ λεχθῇ, εἶναι ὅτι, τὰ ἱδρύματα τὰ ἰδικά μας, τὰ ἀνώτατα ἱδρύματα ὀφείλουν νὰ γίνουν παραγωγικώτερα. Ὀφείλουν νὰ μελετήσουν τὸ σύστημα τῆς ἐκπαιδεύσεως τῶν φοιτητῶν κατὰ τρόπον ριζικόν. Ὀφείλουν νὰ ἐργάζωνται....

§164Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Κυρίως.

§165Ι. ΜΙΧΑΗΛ (Ὑπ. Παιδ.). Διότι ἀπὸ ἕνα σύγγραμμα τὸ ὁποῖον ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου, ὑπάρχουν καθηγηταὶ οἱ ὁποῖοι διδάσκουν ἐπὶ ἕνα τρίωρον τὴν ἑβδομάδα καὶ ἕνα τρίωρον κάμουν φροντιστήρια, καθ’ ἣν στιγμὴν ὑπάρχουν 45 ἔκτακτοι καθηγηταὶ οἱ ὁποῖοι δὲν μετέχουν καμμιᾶς παραδόσεως καὶ οἱ ὁποῖοι παίρνουν μόνον τὸν τίτλον. Κάποιος ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων, εἶπεν ὅτι πρόκειται περὶ ἀμίσθων, ἀλλὰ τὸ ὅτι εἶναι ἄμισθοι δὲν εἶναι λόγος διὰ νὰ μὴ διδάσκουν. Διατὶ τάχα τὸν χρειάζονται τὸν τίτλον αὐτόν, μήπως τὸν χρειάζονται μόνον δι’ ἐργασίαν; Ὅλα αὐτὰ τὰ ζητήματα, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, ὀφείλουν νὰ μελετηθοῦν. Ὀφείλουν νὰ καταλάβουν ὅλοι, ὅτι ὅλοι μας εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐργασθῶμεν. Δὲν εὑρισκόμεθα εἰς τὴν παλαιὰν ἐκείνην ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλλὰς εἶχεν μίαν εὐχέρειαν ὑλικήν, ἐὰν θέλετε εἶχεν ἀκόμη καὶ τὴν εὐρωστίαν καὶ τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος καὶ ἠδύνατο νὰ ἀνταπεξέλθῃ εἰς καταστάσεις. Σήμερον χρειάζεται ἐργασία δι’ ὅλους καὶ πρὸ παντὸς διὰ τὰ ἀνώτατα ἱδρύματα. Τώρα, κύριοι βουλευταί, γεννᾶται καὶ εἰς ἐμὲ ἡ ὑποχρέωσις, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας νὰ πατήσω τὸν πεπατημένον δρόμον τῶν προηγουμένων Ὑπουργῶν. Ἔτσι σήμερον ἔφερα τὸ νομοσχέδιον νὰ ζητήσω ἀπὸ ὑμᾶς τὴν ἐπιψήφισίν του μὲ μίαν προοπτικήν, ὅτι μετὰ τὴν μελέτην τῶν ζητημάτων τῶν ἐκπαιδευτικῶν δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ κάποτε, ἴσως συντομώτερον ἀπὸ ὅσον ἠθέλετε σεῖς νὰ προβῶμεν εἰς τὴν κατάργησιν τῶν ἐξετάσεων, νὰ προβῶμεν τότε ἀφοῦ ἱδρύσωμεν πραγματικὸν Πανεπιστήμιον. (Χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, ἔρχομαι τώρα ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ παρόντος νομοσχεδίου καὶ ζητῶ τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ, ὄχι ὅπως ἔχει. Καὶ ἐγὼ μέσα εἰς τὴν ψυχήν μου πιστεύω ὅτι οἱ ἐπιλαχόντες εἶναι ἐπιτυχόντες. Κανεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ τοὺς ἀφαιρέσῃ τὸ δικαίωμα, εἴτε οἱονδήποτε ἔγγραφον τοῦ κ. Πρυτάνεως, νὰ εἰσέλθουν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. (Χειροκροτήματα). Καὶ διὰ τοῦτο σᾶς προτείνω ὅπως ψηφίσετε τὸ ἄρθρον 1ον δι’ ὅλους τοὺς ἐπιλαχόντας οἱωνδήποτε Σχολῶν. (Χειροκροτήματα). Λέγω, κ. βουλευταί, τοῦτο διότι ὅταν ἦλθεν ὁ Πρύτανις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας καὶ τοῦ εἶπα «τὶ γίνεται εἰς τὸ Πανεπιστήμιον καὶ τὶ θὰ κάμω τώρα μὲ τοὺς ἐπιλαχόντας φοιτητάς;» μοῦ εἶπε: «νὰ τοὺς πάρῃς». Καὶ δὲν ἐπέρασε μιὰ ἡμέρα—ἔχω τὸ ἔγγραφον νὰ τὸ ἀναγνώσω εἰς τὴν Βουλὴν —πῆγε εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, ἔκαμε συζήτησιν μὲ τοὺς ἄλλους κοσμήτορας καὶ ἔσπευσε νὰ μοῦ πῇ ὅτι «δὲν πρέπει νὰ τοὺς πάρῃς»:

§166ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐνῶ, σᾶς εἶχε πῇ ὅτι πρέπει.

§167Ι. ΜΙΧΑΗΛ (Ὑπ. Παιδ.). Μάλιστα. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, λοιπόν, κ. συνάδελφοι, ὅτι οἱ φοιτηταὶ αὐτοὶ ὀφείλουν νὰ εἰσαχθοῦν εἰς τὰς Σχολάς. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ὅμως, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, νὰ μὴ δεχθῶ τοὺς παρακάτω, ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπῆραν τὴν βάσιν. Ἐφ’ ὅσον, κ. βουλευταί, ἔχομεν ἕνα νόμον, ὁ ὁποῖος καθώρισεν ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνωνται ἐξετάσεις καὶ ἐφ’ ὅσον ὥρισε τὰ κατώτατα ὅρια αὐτὸς ὁ νόμος, δὲν εἶναι πρέπον οὔτε ἀξιοπρεπὲς ἐκ μέρους μας νὰ ἐμφανισθῶμεν ἐνώπιον τοῦ κοινοῦ καὶ νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἡμεῖς δὲν ἀναγνωρίζομεν τὸν ρυθμὸν αὐτὸν τῶν ἐξετάσεων. Ὅσον καὶ ἂν μᾶς πιέζουν, ὅσον καὶ ἂν λέγουν οἱ φοιτηταὶ ὅτι ἔχασαν διὰ μισὸ ἢ ἕνα βαθμὸ— ἐγὼ ἠμπορῶ νὰ τοὺς δικαιολογήσω, ἀλλὰ δὲν θέλω νὰ παραβῶ ἕναν νόμον ἤ, ἂν θέλετε, διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἴσχυε καὶ τὸ τὸ ὁποῖον καθώρισε μέχρι τίνος βαθμοῦ πρέπει νὰ εἰσάγωνται εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Δέχομαι, λοιπόν, κ. βουλευταί, τὸ ἄρθρον 1ον μόνον μὲ αὐτὴν τὴν τροπολογίαν καὶ μὲ καμμίαν ἄλλην.

§168ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ τὴν ἡμίσειαν μονάδα, κ. Ὑπουργέ;

§169Ι. ΜΙΧΑΗΛ (Ὑπ. Παιδ.). Ἐάν, κ. βουλευταί, δεχθῶ τὸ ἥμισυ τῆς μονάδος διατὶ τότε νὰ μὴ δεχθῶ καὶ τὸ ὁλόκληρον τῆς μονάδος.

§170Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Οἱ ὑποβαλόντες τὴν πρότασιν, κ. Ὑπουργέ, περὶ καταργήσεως τῶν ἐξετάσεων, ἡ ὁποία ἐκκρεμεῖ ἐνώπιον τοῦ Προεδρείου, δηλοῦμεν ὅτι εἴμεθα πρόθυμοι νὰ τὴν ἀποσύρωμεν ἐφ’ ὅσον ἐδηλώσατε ὅτι διὰ νεωτέρου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον σκέπτεσθε νὰ καταρτίσετε, θὰ προβῆτε εἰς τὴν κατάργησιν μελλοντικῶς τῶν ἐξετάσεων...

§171Ι. ΜΙΧΑΗΛ (Ὑπ. Παιδ.). Ὅταν ἱδρύσω Πανεπιστήμιον καὶ ἀποσυμφορήσω τὴν Μέσην Ἐκπαίδευσιν.

§172Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ἐφ’ ὅσον γίνῃ τοῦτο θὰ ἐδεχόμεθα νὰ ἀποσύρωμεν τὴν πρότασιν ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι καὶ σεῖς θὰ ἐνεδίδατε εἰς τὴν παράκλησιν ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς ζητούσης ἀντὶ τοῦ 20 νὰ γίνῃ 19. Καὶ ἄλλοτε ἔγινεν αὐτό, κ. Ὑπουργέ.

§173Λ. ΚΑΤΣΙΛΑΜΠΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ διεπίστωσε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι εἶναι ἐλάχιστος ὁ ἀριθμός.

§174Ι. ΜΙΧΑΗΛ (Ὑπ. Παιδ.). Ἔχω στοιχεῖα ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Ἐὰν ἦσαν ὀλίγοι, ὅπως λέγετε, μὴ νομίζετε ὅτι θὰ εἶχον ἀντίρρησιν. Δυστυχῶς εἶναι πολλοί.

§175Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐφόσον καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις τὴν φωνήν της τὴν δίδει εἰς τὴν Συμπολίτευσιν καὶ ἡ Συμπολίτευσις εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ ὅλοι μας συμφωνοῦμεν εἰς τὴν παράκλησιν νὰ δεχθῆτε αὐτὴν τὴν μικρὰν τροπολογίαν, θὰ σᾶς παρεκάλουν, κ. Ὑπουργέ, νὰ μὴ ἐπιμείνετε.

§176Λ. ΙΑΣΟΝΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δεχόμεθα ὅλοι οἱ λαβόντες τὴν βάσιν νὰ ἐγγραφοῦν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Πέραν τούτου ὅμως οὐδὲν ἄλλο.

§177Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, καὶ σεῖς καὶ ἐγώ, ἀλλὰ καὶ ὅλοι, φαντάζομαι, οἱ κ. βουλευταί, διεπόμεθα ἀπὸ μίαν διάθεσιν ἐπιεικείας. Θὰ συνεφώνουν μὲ τὸν σεβαστὸν καὶ ἀξιότιμον ἐκ Θεσ)νίκης συνάδελφον, διότι πράγματι αὐτὸ θὰ ἦτο τὸ ὀρθώτερον, νὰ εἰσέλθουν μόνον οἱ λαβόντες τὴν βάσιν, ἐὰν δὲν εἶχε, κατὰ τρόπον ἔντονον δημιουργηθῆ εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὸ 9–18 ὡς ὅριον τῆς ἐπιτυχίας των ἢ τῆς ἀποτυχίας των ἡ προσδοκία ὅτι θὰ εἰσαχθοῦν. Πῶς ἐδημιουργήθη; Διότι πάντες καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῶν τελευταίων μηνῶν ἤλπιζον καὶ προσεδόκων τὴν εἰσαγωγήν των. Μᾶς ἔβλεπον—κακῶς, κατ’ ἐμέ,—ἔρχονται εἰς τὰ γραφεῖα μας καὶ συνηθίζουν ἀπὸ νέοι νὰ μᾶς ἐπισκέπτωνται καὶ νὰ διατυπώνουν ἀξιώσεις καὶ παρακλήσεις, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅλους σχεδὸν μᾶς ἔχουν ἐπισκεφθῆ, τὰ παιδιὰ ἀγωνιοῦσαν νὰ εἰσαχθοῦν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον καὶ τοὺς ἐδημιουργήθη ἔτσι ἡ ἔντονος προσδοκία, τὴν ὁποίαν προσεπεκύρωσεν ἡ ἀπόφασις τῆς Ἐπιτροπῆς. Δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προκαλέσωμεν εἰς τὴν ψυχὴν αὐτῶν τῶν νέων, εἰς τὰ πρῶτα στάδια τῆς ζωῆς των, μίαν βαθεῖαν ἀπογοήτευσιν.

§178ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Σύμφωνοι, δὲν πρέπει νὰ ἐπιμείνετε κ. Ὑπουργέ.

§179Γ. ΡΟΥΜΑΝΗΣ. Νὰ εἰσαχθοῦν οἱ λαβόντες 9–18, κ. Ὑπουργέ. (Θόρυβος–Κωδωνοκρουσίαι).

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ 5 λεπτά. (Ὥρα 10.10′ μ. μ.).

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 10.25′ μ. μ.).

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Κύριοι βουλευταί, θέλετε νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν καὶ νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις αὔριον;

§182ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συνέχεια τῆς βʹ συζητήσεως τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγγραφῆς ἐπιλαχόντων φοιτητῶν καὶ ρυθμίσεως Πανεπιστημιακῶν τινων ζητημάτων καὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐκπαιδευτικῶν διατάξεων», ἀναβάλλεται. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ. μ., μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 10.30′ μ. μ.).