1951.12.11

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 22α

Τρίτη 11 Δεκεμβρίου 1951

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 6.50′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Σ. Τσιαπάρας ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Σ. ΤΣΙΑΠΑΡΑΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Σ. Κότσιανος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κ.λ.π.

§4Σ. ΚΟΤΣΙΑΝΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. Σχινᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς κτηματικῆς ἀδελφότητος Καλαμῶν, ζητούσης ὅπως τὰς δαπάνας συντηρήσεως τοῦ Σώματος τῆς Ἀγροφυλακῆς ἀναλάβῃ τὸ Κράτος. Ὁ βουλευτὴς Φθιωτιδοφωκίδος κ. Ε. Μαλαμίδας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Α. Τσιγαρίδα συνταξιούχου Δημοδιδασκάλου κατοίκου Λαμίας, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν παρὰ τοῦ Δήμου Λαμιέων δέσμευσιν τοῦ ἐλαιοπεριβόλου του πρὸς ἐπέκτασιν τοῦ σχεδίου πόλεως καί ζητοῦντος ἄρσιν δεσμεύσεως κλπ. Τὸ Σωματεῖον ἀνταλλαξίμων οἰκοπεδούχων Δράμας ζητεῖ ὅπως εἰς τὸν Ν. 1650/51 προστεθῇ ἄρθρον δι’ οὗ τὰ χρησιμοποιηθέντα διὰ τὴν αὐτοστέγασίν των οἰκόπεδα νὰ ἀποτελέσουν ἰδιαιτέραν κατηγορίαν κλπ., ἀναστολὴν ὀφειλῶν των πρὸς τὸ Δημόσιον καὶ ἀναθεώρησιν τῶν ἀπὸ τοῦ 1944 καθορισθέντων ὑπερόγκων μισθωμάτων. Οἱ βουλευταὶ Ἀττικοβοιωτίας κ. κ. Θ. Κονίτσας καὶ Χ. Μαγιάκος, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς κοινότητος Ἁγίου Γεωργίου Λεβαδείας, ζητοῦντος ὅπως τὰς δαπάνας συντηρήσεως τοῦ σώματος ἀγροφυλακῆς ἀναλάβῃ τὸ Κράτος. Οἱ κάτοικοι τῆς κοινότητος Κάτω Μελπίας τέως Δήμου Ἀνδανίας ἐπαρχίας Μεσσηνίας, ζητοῦν ἄμεσον ἔναρξιν ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων εἰς τὸν ποταμὸν Ἄμφυτον πρὸς ἀποσόβησιν τῶν ἐκ τῶν πλημμυρῶν καταστροφῶν (συκοπερίβολα, ἐλαιοπερίβολα, ἀμπέλους κλπ.). Ὁ βουλευτὴς Κυκλάδων κ. Π. Εὐριπαῖος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Μηχανικῶν καὶ Θερμαστῶν Βιομηχανίας καὶ Γεωργίας Ἑλλάδος, ζητούσης διάθεσιν τοῦ ἀπαιτουμένου χρηματικοῦ κονδυλίου πρὸς ἀνέγερσιν τῆς νυκτερινῆς σχολῆς μηχανικῶν Σύρου. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Α. Μαυρίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἐθνικοῦ οἰκοδομικοῦ συν)σμοῦ ἀστέγων καὶ ἀκτημόνων πόλεως Σερρῶν, ζητοῦντος ἄμεσον παραχώρησιν τῶν ἀνταλλαξίμων οἰκοπεδικῶν χώρων πρὸς ἀνέγερσιν οἰκιῶν διὰ στέγασίν των. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Γ. Λῦχνος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως τῶν ἐν Ἀθήναις Παξίων, διαμαρτυρομένης διὰ τὴν ἀπὸ διμήνου διακοπὴν τῆς ἀτμοπλοϊκῆς συγκοινωνίας μετὰ τῆς Νήσου Παξῶν καὶ ζητούσης ταχεῖαν ἀποκατάστασιν τῆς προαναφερομένης συγκοινωνίας. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Γ. Λῦχνος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Κερκυραίων, ζητοῦντος ἄμεσον στέγασιν τῶν ἀστέγων κατοίκων τῆς Νήσου Κερκύρας. Ὁ βουλευτὴς Κυκλάδων κ. Π. Εὐριπαῖος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου Κυκλάδων, ζητοῦντος τὴν μετατροπὴν τῆς νυκτερινῆς σχολῆς Μηχανικῶν Σύρου εἰς Δημοσίαν Ἐπαγγελματικὴν τοιαύτην. Ὁ βουλευτὴς Σάμου κ. Κ. Καζάκος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς ὁμοσπονδίας προσωπικοῦ ἀεροπορικῶν ἑταιρειῶν, ζητούσης ἐπαναφορὰν ἐν ἰσχύϊ τῶν ἄρθρων 17 καὶ 25 τοῦ Α.Ν. 2414]40 «περὶ συνταξιοδοτήσεως ἱπταμένων, ἀνάκλησιν τῶν ἀπολυθέντων ἱπταμένων, ἀναθεώρησιν τῶν συλλογικῶν συμβάσεων, καταβολὴν ἐκ μέρους τῆς ἑταιρίας καθυστερημένων ὑπερωριῶν καὶ ἡμεραργιῶν, κατάργησιν τῶν ἄρθρων 13, 17 καὶ 18 τοῦ Α. Ν. 1856]51 κλπ. Οἱ βουλευταὶ Πειραιῶς καὶ Νήσων κ. κ. Ε. Σαββόπουλος καὶ Δ. Ἀλιπράντης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν μὴ προστατῶν στρατευσίμων κλάσεων 1940–41 καὶ τῶν προστατῶν 1942, ζητούντων ὅπως συμπεριληφθῶσιν εἰς τὸν νόμον 1744)51. Οἱ βουλευταί Δωδεκανήσου κ. κ. Σ. Κωτιάδης καὶ Ε. Ζαννῆς, καταθέτουν ἀναφορὰν ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου Δωδεκανήσου, διαμαρτυρομένων διὰ μελετωμένην περικοπὴν συντάξεων. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Β. Παπαρρηγόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ συλλόγου προσωπικοῦ ΚΤΕΛ Νομοῦ Ἀχαΐας, διαμαρτυρομένου διὰ ἀναγκαστικὴν ὑπαγωγὴν προσωπικοῦ ΚΤΕΛ εἰς ἀσφάλισιν ἐπικουρικοῦ Ταμείου ΟΕΑΣ μὲ ἀτομικὴν εἰσφορὰν 5% ἐπὶ τῶν ἀποδοχῶν των καὶ ζητούντων ἀπαλλαγήν των. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς καὶ Νήσων κ. Δ. Ἀλιπράντης, καταθέτει διαμαρτυρίαν τῶν ἁλιέων Νήσου Αἰγίνης, διὰ τὴν μὴ εἰσέτι λῆψιν τῶν ἀναγκαίων ἀμέσων μέτρων ἀπαγορεύσεως τῆς ἁλιείας διὰ μηχανοτρατῶν εἰς τὴν περιφέρειαν Αἰγίνης καὶ νήσων Σαρωνικοῦ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως τῶν ὀρυζοκαλλιεργητῶν Μεσσηνίας, ζητούσης αὔξησιν τῆς τιμῆς τῆς ὀρύζης ἀπὸ 6.450 κατ’ ὀκᾶν εἰς 9.000, κατάργησιν τῆς φορολογίας τῶν κωνοποειδῶν τῆς ἐπιβληθείσης δυνάμει τοῦ Α. Ν. 1850, ἐπίσπευσιν τῆς ἀποπερατώσεως τῶν ἡμιτελῶν ὑδραυλικῶν ἔργων ἐν τῇ περιφερείᾳ τῆς κοιλάδος Παμίσου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς κοινότητος Ἀρεοχωρίου Καλαμῶν, διαμαρτυρομένων δι’ ἐπιβληθεῖσαν βαρυτάτην στρεμματικὴν φορολογίαν τῆς Ἀγροτικῆς Ἀσφαλείας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἄρτης κ. Δ. Καραντζένης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ἑνώσεων Πολιτικῶν καὶ Στρατιωτικῶν Συνταξιούχων Ἄρτης, ζητούντων κατάθεσιν εἰς τὴν Βουλὴν τοῦ Α.Ν. 1854)51 καὶ παραπονουμένων διὰ τὸν μὴ ὑπολογισμὸν ὡς συνταξίμων διαφόρων ἐτῶν ἐκ προηγουμένων πολέμων. Οἱ βουλευταὶ Χίου κ. κ. Λ. Μπουρνιᾶς καὶ Α. Λεμὸς καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ προμηθευτικοῦ καὶ καταναλωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Δημοσίων Ὑπαλλήλων Χίου, ζητοῦντος χορήγησιν νέου δανείου ἐξ 100.000.000 καὶ ἀνανέωσιν τοῦ ἤδη ἐν χρήσει τοιούτου τῶν 90.000.000, τοῦ ὁποίου ἡ ἐξόφλησις γεννήσεται τὴν 31 ἐ.ἔ. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Α. Δερδεμέζης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου καὶ τῶν Προέδρων τῶν Συλλόγων, Ἐμπορικοῦ, Ἐπαγγελματικοῦ, Ἀθλητικοῦ, Ἀλληλοβοηθητικοῦ, τῶν συνδέσμων Ἀναπήρων, φίλων στρατοῦ καὶ τῆς Ἐπιτροπῆς Γονέων καὶ Κηδεμόνων Φιλιατῶν, ζητούντων ἄμεσον ἵδρυσιν ἐν Φιλιάταις τριταξίου Γυμνασίου. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Α. Δερδεμέζης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Β. Γούλια συμμοριοπλήκτου κατοίκου Ραμβαναίων Ἰωαννίνων, ζητοῦντος ἄμεσον χορήγησιν ξυλείας πρὸς αὐτοστέγασίν του. Ἐπιτροπὴ Γονέων Μαρκοπούλου ζητεῖ εἰσαγωγὴν τῶν ἐπιλαχόντων εἰς τὴν Μαράσλειον Παιδαγωγικὴν Ἀκαδημίαν. Μικροϊδιοκτῆται Λαρίσης ζητοῦν, ὅπως εἰς τὸ νέον ἐνοικιοστάσιον συμπεριληφθῇ διάταξις, δι’ ἧς νὰ ἀπαγορεύεται εἰς τὰ ὑπανδρευόμενα τέκνα μισθωτῶν νὰ ἐγκαθίστανται εἰς τὰ μίσθια μετὰ τῶν συζύγων των κλπ. Οἱ μέτοχοι τοῦ ΚΤΕΦΑ Ἀθηνῶν διαμαρτύρονται δι’ ἀντικατάστασιν τοῦ διαχειριστοῦ τοῦ 15 ΚΤΕΦΑ κλπ. Ὁ Σύνδεσμος Πυρηνελαιουργῶν Ἀθηνῶν, διαμαρτύρεται κατὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 151990)51 ἀποφάσεως, καταργούσης φορτηγὰ αὐτοκίνητα ἰδιωτικῆς χρήσεως καὶ περιορισμὸν κυκλοφορίας αὐτῶν ἐντὸς δήμου ἢ κοινότητος εἰς ἣν ἀνήκουν. Τὸ διοικητικὸν καὶ ἐργατικὸν προσωπικὸν ἐδάφους ἀεροπορικῆς ἑταιρείας ΤΑΕ, ζητεῖ ἐπίλυσιν δικαίων αἰτημάτων του. Ἡ Ἕνωσις Ἰδιοκτητῶν Οἰκοδομῶν Χανίων, διαμαρτύρεται διὰ φορολογίαν τῶν οἰκοδομῶν. Ἡ Ὁμοσπονδία Ἐπαγγελματιῶν Θεσσαλονίκης, διαμαρτύρεται διὰ μελετωμένην αὔξησιν ἐνοικίων. Ὁ σύνδεσμος ἐμμίσθου προσωπικοῦ αὐτοκινήτων Κερκύρας, διαμαρτύρεται δι’ ἐπιβληθεῖσαν βάσει τοῦ νόμου 1631)51 εἰσφορὰν 5% ἐπὶ τῶν ἀκαθαρίστων ἀποδοχῶν των ὑπὲρ τοῦ νεοσυσταθέντος Ταμείου Ἐπικουρικῆς Ἀσφαλίσεως. Ἡ Πανεπισιτιστικὴ Ἕνωσις Νέων Ἀργολίδος, ζητεῖ κατάργησιν ὑποχρεωτικῆς εἰσφορᾶς ὑπὲρ ΤΕΒΕ καὶ ἀναστολὴν διώξεως τῶν μελῶν της. Ἀπάντησις τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας, ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Πάρρη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 7128)3505)20–11–51 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ ἐν σχέσει μὲ τὴν κατατεθεῖσαν ὑμῖν ὑπ’ ἀριθ. 62 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ Κυκλάδων κ. Τ. Πάρρη ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὅτι ἡ ὑπὸ τὴν ἡμετέραν ἐποπτείαν τελοῦσα νυκτερινὴ σχολὴ Μηχανικῶν Σύρου ἱδρύθη ὑπὸ τοῦ δήμου Ἑρμουπόλεως καὶ ὠργανώθη διὰ τοῦ ἀπὸ 2–11–1937 Β. Διατάγματος, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 3 παράγρ. 4 τοῦ Α. Ν. 28)1936. Αἱ ἀπὸ Νομικῶν Προσώπων (Δῆμοι, Κοινότητες, Ἐπιμελητήρια) ἱδρυόμεναι Ἐπαγγελματικαὶ Σχολαί, δύνανται νὰ τυγχάνωσιν οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως ἐκ τῆς πρὸς τοῦτο ἀναγραφομένης πιστώσεως ἐν τῷ εἰδικῷ προϋπολογισμῷ ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου Ἐθν. Οἰκονομίας νῦν Βιομηχανίας. Αἱ δαπάναι συντηρήσεως καὶ λειτουργίας τῶν ὑπὸ Νομικῶν Προσώπων ἱδρυομένων Ἐπαγγελματικῶν Σχολῶν βαρύνουσι τὸ ἱδρῦσαν τὴν Σχολὴν Νομικὸν Πρόσωπον καὶ ἐν προκειμένῳ τὸν Δῆμον Ἑρμουπόλεως· τὸ δὲ Κράτος ἀναλόγως τῶν ἑκάστοτε ἀναγραφομένων πιστώσεων ὑπὲρ ἐνισχύσεως τῶν Ἐπαγγελματικῶν Σχολῶν ἐπικουρικῶς ἐνισχύει ἁπάσας τὰς Ἐπαγγελματικὰς Σχολάς. Οὕτω: 1) διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 9907)27–1–1951 ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας μεταξὺ τῶν ἄλλων Σχολῶν καὶ ἡ ἐν λόγῳ Σχολὴ ἐπεχορηγήθη διὰ τοῦ ποσοῦ τῶν 10 ἑκατομμυρίων δραχμῶν μετὰ γνώμην καὶ τοῦ Συμβουλίου Ἐπαγγελματικῆς Ἐκπαιδεύσεως, ἵνα τὸ μὲν ¼ τῆς ἐν λόγῳ ἐπιχορηγήσεως διατεθῇ διὰ τὴν ἀπαλλαγὴν ἀπόρων καὶ ἐπιμελῶν μαθητῶν, τὸ δὲ ὑπόλοιπον δι’ ἀγορὰν ἐποπτικῶν μέσων διδασκαλίας. 2) Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 42509)14–6–51 ὁμοίας ἀποφάσεως ἐπεχορηγήθη διὰ δραχμῶν 25 ἑκατομμυρίων δι’ ἀγορὰν ὡσαύτως ἐποπτικῶν μέσων διδασκαλίας. Τέλος διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 67237)4–9 51 ὁμοίας ἀποφάσεως ἐπεχορηγήθη διὰ δραχμῶν 15 ἑκατομ. δι’ ἀγορὰν ἐποπτικῶν μέσων διδασκαλίας καὶ ἀπαλλαγὴν ἀπόρων καὶ ἐπιμελῶν μαθητῶν Ἡ Διοίκησις τῆς Σχολῆς ὡς καὶ ὁ ἱδρυτὴς τῆς Σχολῆς, Δῆμος Ἑρμουπόλεως, ᾐτήσατο τὴν διάθεσιν τῶν ὡς ἄνω ποσῶν οὐχὶ δι’ ὃν σκοπὸν μετὰ γνωμοδότησιν τοῦ Συμβουλίου Ἐπαγ. Ἐκπαιδεύσεως ἐδόθησαν, ἤτοι διὰ τὴν ἀγορὰν ἐποπτικῶν μέσων διδασκαλίας μηχανήματα κλπ. ἀλλὰ διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν δαπανῶν λειτουργίας ταύτης, ἤτοι καταβολὴν μισθῶν διοικητικοῦ καὶ διδακτικοῦ προσωπικοῦ, ἐνῷ αἱ δαπάναι αὗται θὰ ἔδει νὰ βαρύνωσι τὸν ἱδρυτὴν Δῆμον καὶ τοὺς ἄλλους ὀργανισμοὺς τοὺς μετέχοντας εἰς τὴν Διοίκησιν τῆς Σχολῆς. Ἡ ὑπηρεσία Ἐπαγ. Ἐκπαιδεύσεως ἔχει τὴν γνώμην ὅτι αἱ ὡς ἄνω ἐπιχορηγήσεις δέον νὰ διατεθῶσι δι’ ὃν σκοπὸν ἐδόθησαν, ἤτοι δι’ ἀγορὰν μηχανημάτων καὶ λοιπῶν ἐποπτικῶν μέσων διδασκαλίας διὰ τὴν πρακτικὴν ἐξάσκησιν καὶ τὴν ἐποπτικὴν διδασκαλίαν τῶν μαθητῶν τῆς Σχολῆς καθ’ ὅσον ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει ἀλλοιοῦται ὁ σκοπὸς καὶ ὁ προορισμὸς δι’ ὃν αἱ ἐν λόγῳ ἐπιχορηγήσεις παρεσχέθησαν εἰς τὴν εἰρημένην σχολήν. Τέλος δέ, δὲν νοεῖται Τεχνικὴ Ἐκπαίδευσις ἄνευ τῆς πρακτικῆς τοιαύτης ἥτις, φυσικῷ τῷ λόγῳ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ ἐφ’ ὅσον ἡ Σχολὴ δὲν διαθέτει τὰ ἀνάλογα μηχανήματα καὶ ἐφόδια διὰ τὴν πρακτικὴν ἐξάσκησιν τῶν μαθητῶν της. Οὐχ ἧττον ὅμως ἡ ὑπηρεσία διεβίβασε τόσον τὴν ἀναφορὰν τοῦ Δήμου Ἑρμουπόλεως ὅσον καὶ τὴν τῆς Διοικητικῆς Ἐπιτροπῆς εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπαγ. Ἐκπαιδεύσεως ἁρμόδιον νὰ γνωμοδοτήσῃ ἐὰν αἱ ὡς ἄνω ἐπιχορηγήσεις δύνανται νὰ διατεθῶσιν οὐχὶ δι’ ὃν σκοπὸν ἐγνωμοδότησε τοῦτο, ἀλλὰ δι’ ἕτερον τοιοῦτον.

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ ΝΟΒΑΣ

Ὁ κ. Κ. Ρέντης (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1537)50 Α.Ν. «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Α.Ν. 1502)50 «περὶ ρυθμίσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν τακτικῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν» καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α.Ν. 1501)50 «περὶ καταργήσεως τῶν περὶ καταβολῆς ἀποδοχῶν ἐνεργείας εἰς δημοσίους ὑπαλλήλους κ.λ.π.». Οἱ κ.κ. Σ. Ἀλλαμανῆς (Ὑπουργὸς Γεωργίας) καὶ Δ. Παπασπύρου (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Κυριακός, Ι. Διαμαντόπουλος, Α. Κοκκέβης, Κ. Βλαχοθανάσης, Ι. Παπαμαστοράκης, Π. Λαπατσάνης, Γ. Βούλγαρης ἢ Βουλγαράκης, Α. Βαχλιώτης, Β. Παπαρρηγόπουλος κ.ἄ., καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ χορηγήσεως ἀδείας ἀσκήσεως τοῦ ὀδοντιατρικοῦ ἐπαγγέλματος εἰς πρακτικοὺς ὀδοντιάτρους». Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως εἰς τὴν Δωδεκάνησον τῆς περὶ κινηματογράφου νομοθεσίας». Ἡ ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ πρὸ τοῦ 1950–51 οἰκονομικὰ ἔτη πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ἐμπορίου τέως Ἐφοδιασμοῦ καὶ Διανομῶν, νομιμοποιήσεως δαπανῶν τινων καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τούτου, ὡς καὶ τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Εἰδικοῦ Λογαριασμοῦ «Κεφάλαια Διαχειρίσεως Κρατικῶν Ἐφοδίων» οἰκον. ἔτους 1951–52». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις τῆς πλειοψηφίας καὶ μειοψηφίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκποιήσεως τῶν ναυπηγουμένων βάσει τοῦ προγράμματος Ἀνασυγκροτήσεως Ἀκτοπλοϊκῶν Ἐμπορικῶν Πλοίων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Μ. Βολουδάκης, Α. Φράγκος, Ι. Μογγογιάννης, Γ. Μεταξᾶς, Ε. Κοθρῆς, Χ. Ρίζος, Μ. Στεφανίδης κ. ἄ., καταθέτουσιν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 1623]1951 «περὶ ἀναστολῆς διώξεως ἀδικημάτων τινῶν προσωρινῆς ἀπολύσεως καταδίκων καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν ποινικῶν Κωδίκων». Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Λιβαδᾶς καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου μόνου τοῦ Ν. Δ. 1306)1949 καὶ διὰ τοὺς ἀκολούθους τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας». Ὁ κ. Δ. Ἰωάννου ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§5Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ διὰ τοῦ Ν.Δ. 1104]49 κυρωθέντος Α. Ν. 971]49 «περὶ ἀπονομῆς ἠθικῶν ἀμοιβῶν εἰς τὰς ἐθνικὰς ἀνταρτικὰς ὁμάδας καὶ ἐθνικὰς ὀργανώσεις ἐθνικῆς ἀντιστάσεως». Ἦτο καθῆκον καὶ ὑποχρέωσις τῆς πρώτης μεταπολεμικῆς Κυβερνήσεως νὰ φέρῃ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας πρὸς ψήφισιν τὸ πρῶτον νομοσχέδιον, τὸ τοιοῦτον τῆς δικαιώσεως τῶν ἀγώνων καὶ τοῦ αἵματος τῶν ἐνδόξως πεσόντων Ἑλλήνων ἐθελοντῶν. Καὶ τοῦτο ὄχι μόνον ἡ πρώτη μεταπολεμικὴ Κυβέρνησις δὲν ἔπραξεν, ἀλλὰ καὶ οὐδεμία μέχρι σήμερον. Χωρὶς νὰ ἔχω πρόθεσιν νὰ ἐπιρρίψω εὐθύνας εἰς κανένα, ἐκφράζω ἐκ μέρους ὅλων τῶν ἐπὶ κατοχῆς ἀγωνισθέντων Ἑλλήνων πατριωτῶν, τὸ πικρὸν παράπονον πρὸς ὅλον τὸν πολιτικὸν κόσμον, διότι οὐδέποτε μέχρι σήμερον ἐμελέτησε σοβαρῶς τὸ σπουδαιότατον αὐτὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὸν θεμέλιον λίθον τῆς μεταπολεμικῆς Ἑλλάδος.

§6Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἶνε πρότασις νόμου διὰ σύνταξιν, κ, συνάδελφε;

§7Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ. Μάλιστα, κ. συνάδελφε. Κάμνω ἁπλῶς τώρα μίαν εἰσαγωγὴν μὲ ὀλίγα λόγια.

§8Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κατὰ τὸ Σύνταγμα εἶνε ἀπαράδεκτος τοιαύτη πρότασις γενομένη ὑπὸ βουλευτοῦ· τὸ ἀναφέρει ρητῶς τὸ ἄρθρον 47 τοῦ Συντάγματος.

§9Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ. Ἐγὼ καταθέτω τὴν πρότασιν αὐτὴν καὶ ἐπαφίεμαι εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ πράξῃ τὸ κατ’ αὐτόν. Ἐρωτῶ τοὺς ἀξιοτίμους κ. συναδέλφους, ποία κατάστασις θὰ ὑπῆρχε σήμερον, ἐὰν κατὰ τὸ διάστημα τῆς κατοχῆς καὶ ἐν συνεχείᾳ οἱ ἀγωνισταὶ τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως δὲν ἐλάμβανον μέρος εἰς σκληροὺς ἀγῶνας καὶ ἐὰν δὲν ἐμάχοντο ταυτοχρόνως ἐναντίον κατακτητῶν καὶ προδοτῶν τῆς Ἑλλάδος. Ἦτο δυνατόν, ἐρωτῶ, νὰ ὑπάρξῃ Λίβανος καὶ μετέπειτα Καζέρτα καὶ ἐν συνεχείᾳ νὰ ὑποδεχθῶμεν τὴν Κυβέρνησιν τῆς ἀπελευθερώσεως; Ἀσφαλῶς ὄχι. Καὶ ὁπωσδήποτε ἡ Ἑλλὰς θὰ ὑπῆρχεν εἰς τὸ μπλὸκ τῆς Κομινφόρμ. Τὸν ἱερὸν αὐτὸν ἀγῶνα, κ. συνάδελφοι, συνέχισεν ὁ μεταπελευθερωτικὸς στρατός, δώσας ἀπείρους μάχας εἰς πολλὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος καὶ τὸν συμπλήρωσε μὲ τὴν θριαμβευτικήν του νίκην εἰς τὸ Βίτσι καὶ τὸν Γράμμον. Ὅλοι οἱ φονευθέντες καὶ οἱ καταστάντες ἀνάπηροι καὶ τραυματίαι εἰς ὅλους αὐτοὺς τοὺς ἀγώνας ἔτυχον δικαιώσεως, πλὴν ἐκείνων οἵτινες ἐθελοντικῶς ἀντιμετώπισαν ταυτόχρονα τὸν κατακτητὴν καὶ τὸν κομμουνισμόν, καθ’ ἣν μάλιστα ἐποχὴν δὲν ὑπῆρχεν οὔτε Κυβέρνησις οὔτε πολεμικὰ μέσα. Αὐτοὺς ἀκριβῶς, κ. βουλευταί, καλούμεθα, διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, νὰ δικαιώσωμεν, νὰ δώσωμεν συντάξεις εἰς τὰς χήρας καὶ τὰ ὀρφανὰ τῶν φονευθέντων ἐνόπλων ἀγωνιστῶν, νὰ τύχουν τοὐλάχιστον τῶν αὐτῶν εὐεργετημάτων, ὧν ἔτυχον τὰ θύματα καὶ οἱ ἀνάπηροι ὅλων τῶν μέχρι τοῦδε ἀγώνων. Ἡ προηγουμένη Βουλὴ, κατόπιν προτάσεως τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐψήφισε τὸν Α. Ν. 791, διὰ τοῦ ὁποίου ἀνεγνωρίζοντο μὲν αἱ ἐθνικαὶ ὀργανώσεις, τουλάχιστον ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας τῶν ἀγωνιστῶν, ἀλλὰ διὰ τοῦ ἄρθρου 20 τοῦ ἤδη Α.Ν. δὲν παρέχεται σύνταξις. Σκόπιμον εἶνε, ἀξιότιμοι κ. Συνάδελφοι, νὰ δοθῇ τέρμα εἰς τὸ θέμα αὐτὸ τὸ ὁποῖον, ὡς ἀνέφερα προηγουμένως, ἀποτελεῖ τὸν θεμέλιον λίθον τῆς μεταπελευθερωτικῆς Ἑλλάδος. Δὲν νομίζω ὅτι τὰ θύματα αὐτὰ καὶ οἱ ἀνάπηροι, οἱ ὁποῖοι ἔχυσαν τὸ αἷμά των διὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ μόνον, δὲν νομίζω ὅτι ἔπραξαν τίποτε ἄλλο παρὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπραξαν ὅλοι οἱ Ἕλληνες διὰ τὴν Ἑλλάδα. Καταθέτω τὸ νομοσχέδιον τοῦτο μὲ τὴν θερμὴν παράκλησιν, ὅπως ἡ Κυβέρνησις μεριμνήσῃ διὰ τὴν ταχεῖαν ἐπιψήφισίν του. (Χειροκροτήματα).

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀ. Δερδεμέζης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος.

§11Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε εἶναι πράγματι ἐγκληματικὴ ἡ ἀδιαφορία καὶ ἡ ἀστοργία τῶν μεταπολεμικῶν Κυβερνήσεων, ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς συνταξιοδοτήσεως τῶν ἀγωνιστῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως. Ὀφείλει τὸ Ἔθνος εἰς τοὺς ἐθελοντὰς αὐτοὺς τὴν ὕπαρξίν του. Καὶ ὅμως παρὰ τοῦτο τοὺς ἔχει ἐγκαταλείψῃ. Εἶναι πλέον καιρὸς νὰ ἀσχοληθοῦν Κυβέρνησις καὶ Βουλὴ μὲ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς καὶ κυρίως ἡ Κυβέρνησις, ἡ μόνη ἁρμοδία διὰ τὴν ἄμεσον λύσιν αὐτοῦ τοῦ θέματος.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Καραντζένης ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§13Δ. ΚΑΡΑΝΤΖΕΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἰδιαιτέρως τῶν ἀπουσιαζόντων κ. Ὑπουργῶν Ἐμπορίου καὶ Γεωργίας ἐπὶ ἑνὸς σοβαρωτάτου ζητήματος. Εἶναι γνωστὸν ὅτι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἡ ποσότης τῶν παραγομένων εἰς διαφόρους περιοχὰς τῆς χώρας, πορτοκαλλιῶν ἔχει αὐξηθῆ σημαντικῶς. Εἶναι δὲ βέβαιον ὅτι συντόμως, κατὰ τὰ προσεχῆ ἔτη θὰ αὐξηθῇ ἔτι περισσότερον καὶ δὲν θὰ εἶναι ἀρκεταὶ αἱ ἀγοραὶ τῆς χώρας πρὸς ἀπορρόφησιν, ἀλλὰ θὰ χρειασθῇ ἡ κατάκτησις διεθνῶν ἀγορῶν. Εἶμαι δὲ βέβαιος ὅτι ἡ ἐθνική μας Οἰκονομία θὰ ἐλπίσῃ περισσότερον ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ αὐτοῦ προϊόντος τῶν πορτοκαλλιῶν, καθ’ ὅτι ἤλπισε καὶ ἐστηρίχθη κατὰ τὸ παρελθὸν ἐπὶ τοῦ καπνοῦ καὶ τῆς σταφίδος. Σήμερον δέ, ὅτε γίνονται αἱ πρῶται ἐξορμήσεις πρὸς κατάκτησιν Εὐρωπαϊκῶν ἀγορῶν, διὰ τῆς ἐξαγωγῆς πορτοκαλλιῶν καὶ πρὸς ἀντιμετώπισιν τοῦ συναγωνισμοῦ τῶν προσφερομένων πορτοκαλλιῶν παρ’ ἄλλων χωρῶν, Παλαιστίνης, Ἱσπανίας κ.λ.π., ἔχει ἀνάγκην ἰδιαιτέρας στοργῆς καὶ κρατικῆς μερίμνης. Δυστυχῶς μέχρι σήμερον τοιαύτην προστασίαν δὲν ἐγνώρισε τὸ πορτοκάλλι, διότι τὸ Κράτος ἀπὸ τώρα θέλει ἐκ τῆς ἐξαγωγῆς νὰ προκύψουν σημαντικὰ ὀφέλη, ἐνῷ κυρίως ἔπρεπε νὰ ἐνθαρρύνῃ τὴν ἐξαγωγὴν πρὸς κατάκτησιν τῶν ξένων ἀγορῶν καὶ ν’ ἀποβλέψῃ εἰς τὸ μέλλον. Τὰ ἄλλα Κράτη τὰ ὁποῖα συναγωνίζονται τὸ Ἑλληνικὸ πορτοκάλλι, ὑποβοηθοῦν τὴν ἐξαγωγήν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ συμφέρῃ ἡ ἐξαγωγή του μὲ τὴν τιμὴν τὴν ὁποίαν προσφέρουν αἱ ἀγοραὶ τῆς Εὐρώπης. Διὰ νὰ κατορθώσωμεν, λοιπόν, νὰ συναγωνισθῶμεν τὰ προσφερόμενα παρὰ τῶν ἄλλων χωρῶν πορτοκάλλια, εἶναι ἀναγκαῖον ὅπως αὐξηθῇ ἡ παθητικότης εἰς 90% τὸ ὀλιγώτερον καὶ μάλιστα ἀπὸ τώρα, πρὶν ἐνσκήψῃ ὁ χειμών, ὅστις εἶναι δυνατὸν νὰ καταστρέψῃ τὸ εὐπαθὲς αὐτὸ προϊὸν καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τότε θὰ εἶναι καταστρεπτικὸν διὰ τοὺς παραγωγούς, τοὺς ἐργάτας καὶ τὴν Ἐθνικήν μας Οἰκονομίαν. Τὰ ἄλλα Κράτη ἔλαβον ἀναλόγους προστατευτικὰς διατάξεις. Πρέπει ἀναλόγως νὰ λάβῃ καὶ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον αὐτὰς τὰς ἡμέρας θὰ ἀπασχοληθῇ μὲ τὸ ζήτημα τῆς αὐξήσεως τῆς παθητικότητος. Δὲν παραλείπω νὰ τονίσω ὅτι τὸ πλοῖον «Βεγγάζη» ἐρχόμενον ἐκ Λονδίνου νὰ φορτώσῃ πορτοκάλλια, μὲ ἀνησυχεῖ ἡ βεβαία πληροφορία ὅτι εἰς τὸν λιμένα τοῦ Πειραιῶς, διετάχθη νὰ πλεύσῃ καὶ φορτώσῃ εἰς Παλαιστίνην, λόγῳ ἀρνήσεως τῶν πορτοκαλλεμπόρων μας νὰ φορτώσουν, ἐξ αἰτίας τοῦ μεγάλου κόστους.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Μπουρνιᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος.

§15Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, αἱ ἐξαγωγαὶ τῶν ἑσπεριδοειδῶν διεκόπησαν καὶ οἱ παραγωγοὶ εὑρίσκονται πρὸ ἀδιεξόδου. Ὅταν καθωρίσθη ἡ παθητικότης τοῦ 70% ἄλλαι ἦσαν αἱ διεθνεῖς τιμαί. Σήμερον ὅτε εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι μετεβλήθησαν ἐπὶ τὰ χείρω καὶ ὅτε οἱ ἑλληνικοὶ καρποὶ ἀντιμετωπίζουν τὸν συναγωνισμὸν τῶν ξένων παραγωγικῶν χωρῶν, πρέπει ν’ αὐξηθῇ ἡ παθητικότης εἰς 90% τοὐλάχιστον, ὡς ἐγένετο κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος. Καὶ ἡ αὔξησις ν’ ἀποφασισθῇ ἀμέσως, διότι ἐὰν γίνῃ τὸν Ἰανουάριον θὰ εἶναι δῶρον ἄδωρον.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος.

§17Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμφωνῶ μὲ τὸν προλαλήσαντα κ. συνάδελφον καὶ ἐφιστῶ ἐπὶ τῶν παρατηρήσεών του τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἐκ τῆς καθημερινῆς μου ἐπαφῆς μὲ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου, πρὸς ἐπίλυσιν τοῦ σοβαροῦ αὐτοῦ προβλήματος διαπιστώνω ὅτι, ἡ Κυβέρνησις ἔχει θέλησιν νὰ δώσῃ ἱκανοποιητικὴν λύσιν εἰς τὸ ζήτημα. Πρέπει ὅμως νὰ βιασθῇ, διότι ὁ καιρὸς ἐπείγει καὶ τὸ προϊὸν ἀπειλεῖται ἐκ τοῦ παγετοῦ.

§18Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα εἶναι ἀρκετὰ σοβαρόν, ἀλλὰ διὰ νὰ συζητηθῇ καὶ ἐξετασθῇ πρέπει νὰ παρίστανται καὶ οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοί. Δι’ αὐτὸ προτείνω νὰ ὁρισθῇ εἰδικὴ ἡμέρα διὰ νὰ συζητηθῇ τὸ σοβαρὸν αὐτὸ θέμα.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλλίας ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§20Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐξ ἀφορμῆς κατατεθησομένης ἀναφορᾶς τῶν θυγατέρων τοῦ ἀειμνήστου πολιτικοῦ Νικολάου Μπουφίδη, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται σήμερον εἰς ἐσχάτην πενίαν καὶ ζητοῦν κάποιαν σύνταξιν, ἐπιθυμῶ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἐπὶ τοῦ ὅτι ἀμφότεραι ἔχουν ὑπερβῆ τὸ 70ὸν ἔτος τῆς ἡλικίας των. Ὅτι ἠτύχησαν εἰς τὴν ζωὴν καὶ ὅτι διὰ νὰ κατορθώσουν νὰ ἐπιζοῦν ἀναγκάζονται νὰ πωλοῦν τὰ τελευταῖα των ἀντικείμενα ἀπολύτου προσωπικῆς των χρήσεως. Καὶ ἐν τούτοις ὁ Νικόλαος Μπουφίδης ὑπῆρξεν ἐκ τῶν στενοτέρων συνεργατῶν τοῦ ἀειμνήστου Χαριλάου Τρικούπη, ἐξελέγη βουλευτὴς εἰς 10 περιόδους καὶ εἰς ἐννέα, νομίζω, συνόδους ἐξελέγη Πρόεδρος τῆς Βουλῆς. Πρὸς στιγμὴν συνεζητήθη καὶ ὡς διάδοχος τοῦ Μεγάλου Ἀρχηγοῦ του. Ἡ παρελθοῦσα Βουλὴ ἐξέφρασεν ὁμοφώνως τὴν εὐχὴν ὅπως ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς φέρει νομοσχέδιον περὶ ἀπονομῆς κάποιας συντάξεως εἰς τὰς θυγατέρας Μπουφίδη. Δυστυχῶς ἡ εὐχὴ δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν. Παρακαλῶ διὰ τοῦτο καὶ τὴν παροῦσαν Βουλὴν νὰ ἐκφράσῃ ἀνάλογον εὐχὴν μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι δὲν θὰ ἀγνοηθῇ διὰ δευτέραν φορὰν ἡ θέλησις τῆς Βουλῆς. Κύριε Πρόεδρε, ἀποτελεῖ τιμὴν διὰ τὸν πολιτικὸν κόσμον ν’ ἀφήνουν οἱ πολιτικοὶ τὰ τέκνα των εἰς ἐσχάτην πενίαν, ἀλλὰ ἀποτελεῖ καθῆκον τῶν ἐπιγενομένων, καθῆκον τοῦ Κράτους νὰ μὴ τὰ ἀφήνουν ν’ ἀποθνήσκουν ἐκ πείνης.

§21Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἐκφρασθῇ ἡ εὐχὴ τῆς Βουλῆς.

§22Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἐπιμείνωμεν, κ. Πρόεδρε, ὅπως ἡ Βουλὴ ἐκφράσῃ τὴν περὶ ἧς πρόκειται εὐχήν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεκαλέσαμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ὑποβάλῃ ἕνα νομοσχέδιον.

§24Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸς κατατόπισιν τῆς Βουλῆς προσθέτω τὰ ἑξῆς: Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως τῶν Φιλελευθέρων, εἶχεν ἀποδεχθῆ ὅπως καταθέσῃ νομοσχέδιον περὶ χορηγήσεως συντάξεως εἰς τὰς θυγατέρας τοῦ Νικολάου Μπουφίδου. Ὁ κ. Εὐελπίδης ὅμως διστάζει εἰς τοῦτο, μὲ τὴν δικαιολογίαν ὅτι πρόκειται περὶ προσωπικῆς συντάξεως. Ἡ Βουλὴ λοιπὸν ἐκφράζουσα τὴν αἰτουμένην εὐχήν, θὰ ὑποβοηθήσῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος νομοσχέδιον. (Μεθ’ ὃ ἡ Βουλὴ ἐρωτωμένη ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου ὁμοθύμως ἐκφράζει τὴν εὐχήν, ὅπως κατατεθῇ σχετικὸν νομοσχέδιον, περὶ χορηγήσεως συντάξεως εἰς τὰς θυγατέρας τοῦ Ν. Μπουφίδου).

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς Γραμματείας τοῦ Πολεμικοῦ Συμβουλίου».

§26ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τῆς Γραμματείας τοῦ Πολεμικοῦ Συμβουλίου». Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 968)49 Α. Ν. «περὶ ἀνασυγκροτήσεως τῆς Γ.Υ.Σ.».

§28ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 968)49 Α. Ν. «περὶ ἀνασυγκροτήσεως τῆς Γ.Υ.Σ.». Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως ὀργανικῶν ἀριθμῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν Β. Ν. διὰ τὸ Καταδρομικὸν «Ἕλλη» καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων, ὡς ἐτροποποιήθη»

§30ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ αὐξήσεως ὀργανικῶν ἀριθμῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν Β. Ν. διὰ τὸ Καταδρομικὸν Ἕλλη καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 1454)50 «περὶ ἐκλογῆς τῶν Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν Ἀρχῶν». Ἄρθρον 1ον. Δεκτόν;

§32ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 1ον, ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Ὑπάρχει μία τροπολογία τοῦ κ. Ν. Μπακοπούλου, ἔχουσα οὕτω: «... (Ἀναγινώσκει)..........».

§34Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Αὐτὴ ἡ τροπολογία νὰ προστεθῇ ὡς αὐτοτελὲς ἄρθρον 3 καὶ ὄχι ὡς προσθήκη εἰς τὸ ἄρθρον 1.

§35Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Μάλιστα, τὸ δέχομαι.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ν. Μπακοπούλου ἐγένετο δεκτὴ ὡς αὐτοτελὲς ἄρθρον 3. Ἄρθρον 2ον. Ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§37Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου δὲν παρέστην καθ’ ὅλην τὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς καὶ ἐκ τῶν πρακτικῶν ἔλαβον γνῶσιν τῶν λεχθέντων εἰς αὐτήν. Νομίζω, ὅτι εἶναι ζήτημα καὶ πληρότητος τῶν συζητήσεων καὶ δικαιολογίας τῆς ψήφου μου νὰ κάμω τὴν παροῦσαν παρέμβασιν. Ἀπὸ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νομοσχεδίου, ἡ ὁποία καθιερώνει τὴν ἀναδρομικήν της ἰσχύν, προκύπτει τὸ θέμα, ἂν συνταγματικῶς εἶνε ἐπιτρεπτὴ ἡ ἀναδρομικότης τῶν νόμων. Καὶ ἀπὸ τὰ πρακτικὰ πληροφοροῦμαι, ὅτι κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν ὑπεστηρίχθη ὑπὸ συναδέλφων καὶ ἰδίᾳ τῶν κ. κ. Καλλία καὶ Β. Στεφανοπούλου ὅτι εἰς τὴν ἐπὶ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπὴν τῆς Βουλῆς τοῦ 1946, ὅλοι οἱ βουλευταὶ εἶχαν κηρυχθῆ κατὰ τῆς ἀναδρομικῆς δυνάμεως τῶν νόμων. Ἀλλ’ ἐπικαλοῦμαι τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς Συνταγματικῆς ἐκείνης Ἐπιτροπῆς κατὰ τὴν συνεδρίασίν της τῆς 20 Δεκεμβρίου 1946. Προκύπτει ἐξ αὐτῶν ὅτι συνέβη τὸ ἀντίθετον. Δύο βουλευταὶ καὶ εἰδικώτερον ὁ κ. Κ. Θεοφανόπουλος καὶ ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ ἤδη ἐνώπιόν σας, ὑπεστηρίξαμεν ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ δεσμευθῇ ὁ συνταγματικὸς νομοθέτης εἰς τὸ νὰ θεσπίζῃ τὴν ἀναδρομικότητα τῶν νόμων ὅπου ἡ ἀνάγκη ἤθελε τὸ ἐπιβάλλει. Καὶ ἐλέγομεν, ὅτι ἀπὸ τὴν δέσμευσιν αὐτὴν ἐκεῖνος ποὺ θὰ ἐδεσμεύετο θὰ ἦτο μόνον ὁ νομοθέτης μιᾶς εὐνομουμένης πολιτείας, τοὐτέστιν ὁ συνταγματικὸς νομοθέτης. Πέραν τῆς συνταγματικῆς πολιτείας ὑπάρχουν τὰ δύο ἄκρα, εἴτε ὁ λευκὸς δικτάτωρ, εἴτε ὁ ἐρυθρὸς δικτάτωρ. Ἀλλ’ ἂν αὐτοὶ ἐπεκράτουν δὲν ἐπρόκειτο νὰ σεβασθοῦν ποτὲ τὰς ἰδικάς σας δεσμεύσεις. Καὶ τὸ θέμα, μὲ τὸ ἐρώτημα τὴν πρότασιν τοῦ τότε εἰσηγητοῦ κ. Κ. Τσάτσου «ὁ νόμος ὁρίζει περὶ τοῦ μέλλοντος μόνον δὲν ἔχει ὅμως ἀναδρομικὴν ἰσχύν, ἐξαιρέσει τοῦ ἑρμηνευτικοῦ, ὅστις ὅμως δὲν ἐφαρμόζεται ἐπὶ ἐκκρεμῶν δικῶν», ἐψήφισαν 14 ἐν ὅλῳ ἐξ ὧν 5 εἶπον «ναί», εἷς ἠρνήθη ψῆφον καὶ 8 εἶπον «ὄχι», καὶ συνεπῶς ἡ πρότασις τοῦ εἰσηγητοῦ περὶ μὴ ἀναδρομικῆς ἰσχύος τῶν νόμων, ἀπερρίφθη ὑπὸ τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς.

§38Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀναμφισβήτητον αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγετε. Ἀλλὰ δὲν διορθώνετε τίποτε, διότι αὐτὸ ὑπεστηρίζαμεν ἐδῶ—δὲν ἐνθυμοῦμαι ἐὰν εἶσθε παρὼν— καὶ ὁ κ. Καλλίας καὶ ἐγώ. Ὑπεστηρίξαμεν δηλαδή, ὅτι ὅλα τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς εἶχον δυσμενῶς πρὸς τὴν ἀναδρομικότητα τοῦ νόμου, ἀλλὰ διὰ λόγους τοὺς ὁποίους καὶ σεῖς ὑπεστηρίξατε ἤδη καὶ διὰ τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα ἐφέρατε, ἐδέχθησαν μερικοὶ ὅτι μπορεῖ νὰ ἔχῃ ἀναδρομικότητα ὁ νόμος καὶ δι’ αὐτὸ πράγματι ἡ Ἐπιτροπὴ ἀπεφάνθη οὕτω. Εἶναι ὅμως ἀναμφισβήτητον ὅτι ὅλοι ἐνδομύχως εἴχομεν δυσμενῶς πρὸς τὰς συνεπείας τῆς τυχὸν ἀναδρομικότητος τοῦ νόμου. Τὰ ἐπιχειρήματά σας ὅμως ἦσαν οὐσιώδη καὶ δι’ αὐτὸ παρεσύρθησαν ὡρισμένοι βουλευταί.

§39Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑπάρχει ἡ νομικὴ ἄποψις, ὑπάρχει καὶ ἡ πολιτικὴ ἄποψις, τῆς οὐσίας καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι, ὅταν ἤκουσα τὸν κ. εἰσηγητήν, βουλευτὴν Φθιώτιδος, νὰ ἀγορεύῃ μὲ εἶχε διαθέσει ὑπὲρ τῆς ἀπόψεώς του καὶ ἐγὼ θὰ κατεψήφιζα τὸ νομοσχέδιον, ἐπειδὴ δὲν εἶχον γνῶσιν τοῦ θέματος. Καὶ ἐξηγοῦμαι τώρα. Ἐπειδὴ ὁ νομοθέτης ἔχει δικαίωμα νὰ δώσῃ ἀναδρομικὴν δύναμιν εἰς τὸν νόμον, ἂν ἐπρόκειτο ἡ δύναμις αὕτη, ἡ ἀναδρομική, νὰ εὐνοήσῃ ἕνα πρόσωπον, τὸ πρόσωπον τοῦ δημάρχου, ἐγὼ θὰ τὸ κατεψήφιζον, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφίζωμεν νόμους μὲ ἀναδρομικὴν ἰσχὺν ὑπὲρ ἑνὸς προσώπου. Ἀλλὰ ἀπὸ τὰ πρακτικὰ καὶ ἀπὸ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἐγένετο ἀντελήφθην ὅτι πέραν τοῦ προσώπου τοῦ δημάρχου ὑπάρχει καὶ ἕνα ἄλλο θέμα, τὸ θέμα ὅτι ὁ δήμαρχος αὐτὸς συνεκέντρωσεν ἀπὸ τὰς 30 τὰς 19 ψήφους καὶ ὅτι πέραν τοῦ προσώπου ἀνακύπτει θέμα πλειοψηφίας τοῦ λαοῦ, τὴν ὁποίαν ἐκπροσωποῦν καὶ αὐτοὶ οἱ ἐκλέκτορες, διότι, ἐάν, κύριοι, σήμερον περιορίζωμεν τοὺς ἐκλέκτορας αὐτοὺς εἰς τὸν φραγμὸν τοῦ παλαιοῦ νόμου, καὶ ἤρχοντο οἱ μειοψηφίσαντες νὰ δώσουν τὸν δήμαρχον τῆς πόλεως, αὐτὸ δὲν εἶναι ἀρχὴ δημοκρατική, ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἀρχὴ δικτατορίας, καὶ μόνον ἀρχὴ δημοκρατίας δὲν εἶναι. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, θέλω νὰ εἶμαι ἐν τάξει πρὸς τὴν συνείδησίν μου καὶ θέλω ἀκόμη νὰ εἴπω ὅτι, ὅταν ἡ πτέρυξ αὐτὴ ψηφίζῃ, δὲν ψηφίζει πέραν ἐκείνου τὸ ὁποῖον ὑπαγορεύει ἡ συνείδησίς της. Τὸ θέμα αὐτό, ὅπως εἶπον, ἔχει δύο ἀπόψεις, τὴν νομικὴν καὶ τὴν πολιτικὴν ἥτις καὶ μᾶς ἐπιβάλλει νὰ σεβασθῶμεν τὴν ἀρχὴν τῆς Δημοκρατίας, ἡ ὁποία εἶναι, ἡ πλειοψηφία κυβερνᾷ καὶ ἡ μειοψηφία ἐλέγχει. Τελειώνων δέ, δηλῶ ὅτι θὰ ψηφίσω τὸ νομοσχέδιον. (Χειροκροτήματα).

§40Θ. ΤΑΜΒΑΚΑΣ. Θέλω νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τοῦ ἀξιοτίμου κ. Χατζηγιάννη ὅτι ὑπάρχει καὶ ἄλλη περίπτωσις καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ μοῦ δώσῃ μίαν ἐξήγησιν. Ὅταν τάσσεται ὑπὲρ τῆς πλειοψηφίας, εἶναι καὶ αὐτὸ μία ἄποψις. Ὅταν ὑπάρχει ὅμως συγκεκριμένη περίπτωσις τοῦ Δημάρχου Χαλκιδέων, ὅπου δὲν ἔχει γίνει ψηφοφορία ἀλλὰ μετὰ τὴν 3ην συνεδρίασιν ἀνέλαβεν, ὅπως λέγει ὁ νόμος καθήκοντα Δημάρχου ὁ πλειοψηφήσας σύμβουλος. Ἤδη ὑπάρχει προσφυγὴ πρὶν γίνῃ ὁ νόμος εἰς τὸ Πρωτόδικον Συμβούλιον, ἐκκρεμεῖ δὲ ἤδη κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ Πρωτοδίκου Συμβουλίου εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν Ἐφετῶν, ὅπως εἶχε γίνει διὰ τὸν Δήμαρχον Μεσολογγίου, μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι ἐδῶ δὲν ἔχομεν ἐκπεφρασμένην τὴν ἄποψιν τῆς πλειοψηφίας, δὲν ἔχομεν τὴν ἐκλογὴν Δημάρχου ἀπὸ πλειοψηφίαν, ἔχομεν τὸν πλειοψηφήσαντα σύμβουλον ὅπως λέγῃ ὁ νόμος. Εἶναι δίκαιον λοιπόν, κύριε συνάδελφε, ὡς ὀρθότατα ἐθέσατε τὸ ζήτημα, νὰ ἔλθῃ καὶ νὰ εἴπῃ εἰς ἐκεῖνον ποὺ ἔχει προσφύγει, ὅτι σοῦ καταργῶ αὐτὸ τὸ ἔνδικον μέσον ποὺ ἔχεις.

§41Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ τί ἔπαθε αὐτός;

§42Θ. ΤΑΜΒΑΚΑΣ. Ἐγένετο παράλειψις κατὰ τὴν κρίσιν του, π. χ. δὲν ἔγινε ἐγκατάστασις τῶν δημοτικῶν συμβούλων ἀπὸ τῆς ὁποίας ἐγκαταστάσεως, ἄρχεται ἡ προθεσμία διὰ νὰ γίνουν αἱ προσφυγαί. Καὶ δι’ αὐτὸ καθ’ ὃ ἔχει δικαίωμα, προσέφυγεν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Καὶ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας τοῦ λέγει νὰ τὴν ματαιώσῃ, διότι ἁρμόδια εἶναι τὰ πολιτικὰ δικαστήρια. Προσέφυγεν εἰς τὰ πολιτικὰ δικαστήρια καὶ ἔρχεται ὁ νομοθέτης καὶ τοῦ λέγει σοῦ καταργῶ αὐτὸ τὸ δικαίωμα καὶ ἁρμόδιος εἶναι ὁ Νομάρχης.

§43Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐφύγατε ἀπὸ τὸ θέμα.

§44Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω μετὰ τὴν ὁμιλίαν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Χατζηγιάννη. Δὲν εἶχον καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι ὁ κ. Χατζηγιάννης θὰ προσεπάθει νὰ ἀνεύρῃ μίαν δικαιολογίαν, ἡ ὁποία θὰ τοῦ ἐπέτρεπε κατὰ τὴν κρίσιν του, νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον, διότι εἶμαι βέβαιος καὶ γνωρίζω πολὺ καλὰ πόσον εὔθικτος εἰς τοιαῦτα θέματα εἶναι ἡ πολιτικὴ συνείδησις τοῦ συναδέλφου ἐκ Τρικάλων καὶ εἶναι πρὸς τιμήν του τὸ ὅτι προσεπάθησε νὰ ἀνεύρῃ μίαν δικαιολογίαν, ἡ ὁποία θὰ τοῦ ἀνεκούφιζε τὴν συνείδησίν του, διότι θὰ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ψηφίσῃ ἕνα τοιοῦτον νομοσχέδιον. Φοβοῦμαι ὅμως, κύριε Πρόεδρε, ὅτι δὲν εἶναι ἐπαρκὴς ἡ δικαιολογία αὐτὴ καὶ τὸ λέγω μὲ πλήρη τὴν πεποίθησιν, διότι ἐὰν ὁ ἴδιος εὕρῃ, ὅτι πράγματι δὲν εἶναι ἐπαρκὴς ἡ δικαιολογία δὲν θὰ τὸ ψηφίσῃ. Διότι ἡ ἀναδρομικότης τοῦ νόμου, ἡ ὁποία νομικῶς πιθανὸν νὰ εἶναι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου καὶ ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως, πολιτικῶς εἶναι πάντοτε ἐναντίον τους. Καὶ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, ἀνεῦρεν ὁ κ. Χατζηγιάννης, ὅτι ἐπειδὴ εἶναι πλειοψηφίσας σύμβουλος, εἶναι δημοκρατικὴ ἡ ὑποχρέωσις τῆς Βουλῆς νὰ τοῦ δώσῃ τὸ δικαίωμα νὰ μετάσχῃ εἰς τὴν ἐκλογὴν καὶ νά μὴν ἀποκλεισθῇ ἐφ’ ὅσον ἔλαβε 19 ψήφους. Ἀλλὰ θὰ ὑπενθυμίσω ὅτι καὶ ἄλλοι Δήμαρχοι, τὶς οἶδε πόσοι, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποκτήσουν αὐτὴν τὴν πλειοψηφίαν, ἐὰν ὁ νόμος ἴσχυεν ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἐκλογῆς τῶν Δημάρχων. Τὸ κακὸν ἔγκειται εἰς τὸ τοῦτο, ὅτι εἰσάγεται ἡ τροποποίησις αὐτὴ 6–7 μῆνας μετὰ τὴν ἐκλογὴν καὶ εἰσάγεται μόνον διὰ ἕνα πρόσωπον. Συνεπῶς, λέγω, ἡ πολιτικὴ συνείδησις καὶ τοῦ κ. Χατζηγιάννη καὶ ἡ ἰδική μου καὶ πολλῶν ἄλλων συναδέλφων, θὰ ὤφειλε νὰ ἐπαναστατήσῃ. Βεβαίως, τὸ γεγονὸς ὅτι ἐπῆρε 19 ψήφους ἐπὶ 30, δημιουργεῖ μίαν ὑποχρέωσιν, νὰ σκεφθῶμεν κατὰ κάποιον τρόπον, ἀλλὰ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ τοῦ παράσχωμεν τὰ μέσα, τοῦ νὰ μετάσχῃ ἐκ νέου εἰς τὴν ψηφοφορίαν. Καὶ ἐπαναλαμβάνω, ἐὰν ἴσχυεν ἡ διάταξις αὐτὴ καὶ ἄλλοι δήμαρχοι θὰ ἦσαν εἰς αὐτὴν τὴν κατηγορίαν καὶ ἐνᾧ οἱ ἄλλοι ἀπεκλείσθησαν, δι’ αὐτὸν δημιουργεῖται διὰ τοῦ Κυβερνητικοῦ νομοσχεδίου, ἕνα προνόμιον, ἕνα πριβιλέγκιουμ, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δημοκρατικὸν καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἐὰν τὸ σκεφθῇ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὁ κ. Χατζηγιάννης, θὰ εὕρῃ ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν παύει διὰ τῆς ἀναδρομικότητος νὰ ἀποτελῇ ἕνα σκάνδαλον κυβερνητικόν. (Χειροκροτήματα).

§45Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Εὐτυχῶς, εἶμαι πολὺ γνωστὸς καὶ γνωρίζει ἡ Βουλή, ὅτι ὄχι μόνον εἰς νομοθετικὰ ζητήματα, ἀλλὰ καὶ εἰς ζητήματα ἐμπιστοσύνης, δὲν πιστεύω εἰς τὰς ἀρχὰς αὐτάς.

§46Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία καὶ τὸ ὑπεστήριξα αὐτὸ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς.

§47Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἦλθον ἀκριβῶς, διότι, εἰς δύο νομοσχέδια, ὅπως ἦτο τῶν 3 ὑπομοιράρχων καὶ ἑνὸς δημάρχου, ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐδημιούργησεν ἕνα θόρυβον καὶ ἕνα ζήτημα, ὅτι ἡ πλευρὰ αὐτή, δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ παραβιάζῃ τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους καὶ τὰς ἠθικὰς ἀρχάς, ἦλθον, λοιπόν, νὰ διαφωνήσω καὶ νὰ ὑπομνήσω, ὅτι ἐὰν θέλουν νὰ κάμουν ἀντιπολίτευσιν, θὰ εὕρουν ἴσως ἄλλα μέσα, ἐὰν θὰ εὕρουν· ἀλλὰ δὲν ἀξίζει οὔτε τὸ ἕνα, οὔτε τὸ ἄλλο θέμα, οὔτε οἱ τρεῖς ὑπομοίραρχοι, οὔτε ὁ εἷς δήμαρχος Μεσολογγίου. Ἀπήντησα, πρῶτον, ὅτι ἀπὸ νομικῆς πλευρᾶς, δὲν ὑπάρχει κανένα ἐμπόδιον εἰς τὸν συνταγματικὸν νομοθέτην νὰ δίδῃ ἀναδρομικὴν δύναμιν εἰς τὰ νομοθετήματά του, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ πρακτικῆς πλευρᾶς, ἐπαναλαμβάνω, θὰ ἦτο ἄρνησις, κατάργησις τῆς ἀρχῆς τῆς πλειοψηφίας, ἀρχῆς δημοκρατικῆς, ἐὰν ὁ νομοθέτης ἐκώφευεν εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Μοῦ λέγει ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι θὰ ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι. Ποῖοι ἄλλοι; Ποῖοι; Δὲν ὑπάρχουν. Ποῖοι συνεκέντρωσαν τὰ ⅔ τῆς πλειοψηφίας τῆς δυνάμεως τοῦ λαοῦ, καὶ ἔμειναν ἐκτὸς τοῦ δημοτικοῦ θώκου; Ἐὰν ὁ νόμος ἐγένετο τώρα, ἦτο ἀκριβῶς διὰ νὰ διορθώσῃ ἕνα ἐλάττωμα, ἕνα κενὸν τοῦ προηγουμένου νόμου, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἄλλας ἀτελείας. Ἀλλά, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἠμπόρεσε νὰ προΐδῃ ἐκ τῶν προτέρων, τώρα εὗρε τὴν περίπτωσιν καὶ ἐὰν ἦτο 16 μὲ 14, τὸ θέμα θὰ εἶχε κάποιαν σημασίαν, σημασίαν μᾶλλον προσωπικήν, ἀλλὰ ἐπὶ δυνάμεως ἀπολύτου πλειοψηφίας τῶν ⅔, θὰ ἦτο διὰ τὴν Βουλὴν αὐτήν, ἄρνησις τῆς ἀρχῆς τῆς Δημοκρατίας, ἐὰν κατεψήφιζε τὸ νομοσχέδιον.

§48Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λαρίσης βουλευτής, μοῦ ἐπιβάλλουν νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν. Ὁ ἀξιότιμος κ. βουλευτὴς ὡμίλησε περὶ δύο ἀπόψεων, τῆς νομικῆς καὶ τῆς πολιτικῆς. Καὶ ὅσον ἀφορᾷ μὲν τὴν ἄποψίν του τὴν νομικήν, ὅτι ὁ νομοθέτης ἔχει δικαίωμα νὰ δίδῃ ἀναδρομικότητα εἰς τοὺς νόμους του, αὐτὸς ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ, ἀλλὰ ἐγὼ τοὐλάχιστον διαφωνῶ ἀπολύτως καὶ εἶμαι τελείως ἀντίθετος πρὸς τὴν ἀρχὴν τῆς ψηφίσεως νόμων μὲ ἀναδρομικὴν ἰσχύν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πολιτικὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν ἔθιξε, κατ’ ἀρχήν, θὰ ἠδυνάμην νὰ συμφωνήσω, ὅτι εἰς τὰ δημοκρατικὰ πολιτεύματα, ἡ διέπουσα ἀρχὴ τῆς πλειοψηφίας πρέπει νὰ γίνεται σεβαστὴ καὶ εἴμεθα εἰς τοῦτο σύμφωνοι. Ἀλλὰ ποίαν σημασίαν, διερωτῶμαι, ἔχει ἡ ἀρχὴ τῆς πλειοψηφίας καὶ ἡ ἐλευθερία τῶν θεσμῶν τῶν δημοκρατικῶν πολιτευμάτων, τοὺς ὁποίους τόσον συχνὰ ἐπικαλεῖται ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Λαρίσης; Τὸ θέμα εἶναι τοῦτο, ὅτι ἐνῷ διενηργήσαμεν ἐκλογὰς Δημάρχων πρὸ 9–10 μηνῶν ὑπὸ τὸ κράτος ἑνὸς νόμου, περιλαμβάνοντος ὡρισμένας διατάξεις καλὰς ἢ κακάς, αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα, καὶ ἐνῷ εἶχε ψηφισθῆ ἕνας νόμος ἀπὸ τὴν προηγουμένην Βουλὴν ἔρχεται σήμερον ἡ Κυβέρνησις καὶ ζητεῖ νὰ τροποποιήσῃ διατάξεις οὐσιαστικὰς τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, ἐν ὄψει μιᾶς ἐκλογῆς εἰς μίαν Α περιφέρειαν. Ἐὰν αὐτό, κύριε Χατζηγιάννη, τὸ ἀποκαλεῖτε σεβασμὸν τῆς ἀρχῆς τῆς πλειοψηφίας, εὑρισκόμεθα εἰς πλήρη διαφωνίαν. Ἄλλως τε, καὶ τὰ πράγματα δὲν ἔχουν οὕτω, διότι ἐὰν θελήσωμεν καὶ εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν νὰ διερευνήσωμεν......

§49Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ θὰ ἔλεγα τὰ ἑξῆς: «κυροῦται ἡ ἐκλογὴ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου τοῦ Μεσολογγίου». Ἐκεῖ, θὰ ἔφθανα ἀκόμη.

§50Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ἐὰν θελήσωμεν καὶ αὐτὴν τὴν ἀρχὴν τῆς πλειοψηφίας νὰ ἐρευνήσωμεν, ἐν σχέσει πρὸς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, θὰ πρέπει νὰ ἀνατρέξωμεν εἰς τὴν πρώτην ἐκλογήν.

§51Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Διατί;

§52Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Διότι εἰς τὴν δευτέραν καὶ εἰς τὴν τρίτην, καὶ οὐχὶ τὴν πρώτην, ψηφοφορίαν εἶχε μειοψηφίσει ἐκεῖνος ποὺ λέγεται σήμερον ὅτι συνεκέντρωσε τὴν μεγάλην πλειοψηφίαν. Διότι εἰς τὴν πρώτην ψηφοφορίαν, ὁ πρῶτος συνεκέντρωσεν 8, ὁ ἄλλος 8 καὶ αὐτὸς 7 καὶ πάλιν τότε θὰ ἦτο ἕνα ἐπιχείρημα ὅτι δὲν ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑποβάλῃ τοιοῦτον νομοσχέδιον. Τὸ βασικὸν θέμα εἶναι ὅτι, ὄχι διὰ τὸν Δήμαρχον τοῦ Μεσολογγίου, διότι ἐγὼ δὲν ἔχω κανένα ἐνδιαφέρον, ποῖος θὰ ἐκλεγῇ Δήμαρχος Μεσολογγίου καὶ οὔτε ὁμιλῶ ἐκ μέρους τοῦ Συναγερμοῦ, ἀλλὰ εἶναι θέμα ἀρχῆς, τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον σήμερον πρόκειται νὰ ψηφίσητε εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν, ἔχει δύο ἀρχὰς ἀνατρεπτικὰς τῶν ὑγιῶν δημοκρατικῶν ἀρχῶν. Πρῶτον ἔρχεται καὶ ἀνατρέπει δικαστικὰς ἀποφάσεις, ἀποφάσεις τῶν ἀνωτέρων Δικαστηρίων τῆς χώρας καὶ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας καὶ τοῦ Συμβουλίου τῶν ἐν Πάτραις Ἐφετῶν, καὶ ἀνατρέπει τὸ δεδικασμένον, διότι διατάσσει ἐπανεξέτασιν τῶν ὑποθέσεων ὑπὸ τῶν δικαστηρίων καὶ μεταβάλλει τὸν ἰσχύσαντα κατὰ τὴν ἐκλογήν, ἐκλογικὸν νόμον, μόνον καὶ μόνον διὰ τὴν περίπτωσιν τοῦ Δημάρχου Μεσολογγίου καὶ τοῦτο διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἐκλογὴν ἐκείνου τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει ἡ Κυβέρνησις. Καὶ ἀμφισβητεῖτε, λοιπόν, καὶ ἀμφιβάλλετε, ὅτι πρόκειται περὶ καθαρῶς κομματικοῦ νομοσχεδίου ἀποδεικνύοντος διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν μετὰ τὸ νομοσχέδιον τῆς Χωροφυλακῆς, τὴν προσήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ κόμματος;

§53Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι μὲ ὅσα εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, θὰ πρέπει ὁ κ. Χατζηγιάννης νὰ μεταβάλῃ γνώμην. Εἰδικῶς, δὲν νομίζω, ὅτι δύναται νὰ δεχθῇ ὁ κ. Χατζηγιάννης, ὅτι ἡ ἐκδήλωσις τῆς θελήσεως τῆς πλειοψηφίας δὲν ὑπόκειται εἰς ὡρισμένους τύπους καὶ περιορισμούς, ὅτι εἶναι δυνατὸν εἰς μίαν παρασυναγωγὴν ἐντὸς ἑνὸς καφενείου νὰ γίνεται ἡ ἐκδήλωσις αὐτῆς τῆς πλειοψηφίας. Καὶ ἐὰν ὑπῆρχεν ἡ συνεδρίασις, περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλεῖ ὁ κ. συνάδελφος καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν δῆθεν ἐξεδηλώθη ἡ πλειοψηφία ἡ δημοκρατική, ἦτο ἄκυρος, ἦτο μία ἀνύπαρκτος πρᾶξις. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπικαλούμεθα ἀνυπάρκτους τυπικῶς πράξεις—τυπικῶς ἐννοῶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς κατοχυρώσεως τῆς ἐννοίας τῆς Δημοκρατίας— δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ δημοκρατικῆς πλειοψηφίας. Καὶ δεύτερον, εἶπεν ὁ κ. Χατζηγιάννης, ὅτι τὸ θέμα τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ, εἶναι ἡ ἐκλογὴ ἑνὸς Δημάρχου καὶ ὅτι δὲν ἦτο τόσον σοβαρόν, ὥστε νὰ ἀπασχολήσῃ ὁλόκληρον τὸν Συναγερμόν. Τονίζω τοῦτο καὶ τὸν ἐρωτῶ, εἶναι δημοκρατικὸν νὰ ἀνατρέπωμεν τὸ δεδικασμένον αὐτῆς ταύτης τῆς ὑποθέσεως—διότι ὅπως εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω καὶ εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, δὲν πρόκειται περὶ δικαστικῶν ἀποφάσεων ἐπὶ ἄλλης ὑποθέσεως, ἀλλὰ πρόκειται περὶ αὐτῆς ταύτης τῆς ὑποθέσεως, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐξεδόθη ἀπόφασις τοῦ Ἐφετείου Πατρῶν καὶ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας—ἐρωτῶ τὸν κ. Χατζηγιάννην: εἶναι δημοκρατικὸν νὰ ἀνατρέπωμεν ἀποφάσεις δικαστηρίων καὶ τὸ δεδικασμένον καὶ εἶναι συνταγματικὸν τοῦτο; Καὶ δὲν εἶναι τόσον σοβαρὸν τὸ ζήτημα ὥστε νὰ ἀπασχολήσῃ τὸν Συναγερμὸν καὶ ὁλόκληρον τὴν Βουλήν; Νομίζω, κ. Χατζηγιάννη, ὅτι ἐν τῇ καλῇ πίστει, ἡ ὁποία πάντοτε σᾶς διακρίνει, θὰ παραδεχθῆτε, ὅτι ἐπλανήθητε εἰς ὅσα εἴπατε.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Παπαληγούρας ἔχει τὸν λόγον.

§55Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐγένετο πολὺς λόγος ἐξ ἀφορμῆς τῆς παρατηρήσεως τοῦ κ. συναδέλφου περὶ δημοκρατικῆς ἀρχῆς. Θὰ ὁμολογήσῃ ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Λαρίσης, ὅτι ἐὰν βασικὴ ἀρχὴ τῆς δημοκρατίας εἶναι ἡ ἀρχὴ τῆς πλειοψηφίας, δὲν εἶναι βεβαίως ἡ ἀρχὴ τῆς δημιουργίας συντεταγμένης καὶ μάλιστα τῆς μὴ νομίμως συντεταγμένης πλειοψηφίας ἡ προσδιοριστικὴ ἀρχὴ τῶν δημοκρατικῶν πολιτευμάτων καὶ τῶν δημοκρατικῶν θεσμῶν. Ὑποθέσατε, κ. συνάδελφε ἐκ Λαρίσης, τὸ ἑξῆς: ὅτι εἰς τὴν μικρὰν κοινότητα ἐκλέγεται σήμερον δημοτικὸν συμβούλιον τὸ α καὶ μετὰ 5 ἡμέρας μεταβάλλουν γνώμην οἱ χωρικοὶ καὶ συνέρχονται εἰς τὴν πλατείαν τοῦ χωρίου καὶ ὑπογράφουν πρωτόκολλον καὶ λέγουν, ὅτι θέλουν νὰ ἀντικαταστήσουν τὸ δημοτικὸν συμβούλιον.

§56Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀτυχὴς ἡ παρομοίωσις.

§57Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Δὲν εἶναι καθόλου ἀτυχής. Ἀλλά, κ. συνάδελφε, θὰ σᾶς φέρω ἄλλο παράδειγμα πολὺ περισσότερον γνώριμον εἰς ὑμᾶς. Κύριοι, ὑποθέσατε, ὅτι γίνεται μία ἐκλογὴ βουλευτῶν κατὰ τὸ ἀναλογικὸν σύστημα. Ἠξεύρομεν, ὅτι ὑπῆρξαν περιπτώσεις κατὰ τὸ προϊσχῦον ἀναλογικὸν σύστημα, ἠξεύρομεν, ὅτι ὑπῆρξαν περιπτώσεις τότε βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐξελέγησαν μὲ τὰς διαφόρους μαγείας τῆς ἀναλογικῆς λαβόντες 500 ψήφους, ἐνῷ ὑπῆρξαν περιπτώσεις ἄλλων, οἱ ὁποῖοι ἐπῆραν πολλὰς χιλιάδας ψήφων καὶ ἐξεπροσώπουν μεῖζον τμῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ δὲν ἐξελέγησαν βουλευταί. Ἔχετε τὴν γνώμην, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ Βουλὴ ἐρχομένη μετὰ νὰ εἴπῃ, ὅτι μεταβάλλω τὸν ἐκλογικὸν νόμον ἐπὶ τῷ δημοκρατικώτερον, διότι θὰ ἦτο πράγματι, κύριοι συνάδελφοι, δημοκρατικώτερον, καὶ λέγει, ὅτι πρέπει νὰ γίνουν βουλευταί, ὄχι ἐκεῖνοι, ἀλλὰ οἱ ἄλλοι, νὰ ἔλθῃ δηλαδὴ ἐν ὀνόματι τῆς Δημοκρατίας νὰ ἀνατρέπῃ αὐτὸ τὸ καθεστώς;

§58Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ τὸ ἀναλογικὸν σύστημα ἡ ψῆφος δίδεται διὰ τὸ κόμμα. Ὁ ψηφίζων, δηλοῖ ποῖον κόμμα θέλει νὰ κυβερνήσῃ τὴν χώραν. Ἑπομένως, ἐὰν ὁ α ἢ ὁ β ἔχει 500 καὶ ὁ ἄλλος 5.000 σταυρούς, δὲν ἔχει οὐδεμίαν σημασίαν. Τὸ ἴδιον ψηφοδέλτιον, εἶναι διὰ τὸ ἴδιον κόμμα. Ὁ λαὸς ἐψήφισεν, ὅτι θέλει νὰ κυβερνηθῇ ἀπὸ τὸ α κόμμα.

§59Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχω τὴν ἑξῆς ταπεινὴν γνώμην: Ὅτι, δυστυχῶς, ἡ Δημοκρατία εἶναι λέξις σύνθετος καὶ ἀπαρτίζεται ἀπὸ τὴν λέξιν δῆμος, ἡ ὁποία σημαίνει πλειοψηφία καὶ ἀπὸ τὴν λέξιν Κράτος, ἡ ὁποία σημαίνει τάξις. Καὶ ἡ πλειοψηφία, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκδηλωθῇ ἐλευθέρως, ἀλλὰ ἐντὸς προδιαγεγραμμένων αὐστηρῶς ὅρων νομικῶν. Καὶ ἐὰν εἰς μίαν ὡρισμένην περίπτωσιν συμβαίνῃ πρὸς στιγμήν, ὅπως εἰς τὴν περίπτωσιν τὴν ὑπὸ κρίσιν τοῦ Δημάρχου Μεσολογγίου, νὰ παρίδητε πρὸς στιγμήν, τὴν ὑπὸ τὴν στενὴν ἔννοιαν ἐννοουμένην δημοκρατικὴν ἰσορροπίαν, θεμελιοῦται κάτι βαθύτερον, ὁ σεβασμὸς πρὸς τὴν τάξιν, πρὸς τοὺς νόμους, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει πάντοτε τὴν λειτουργίαν καὶ μόνον τὴν λειτουργίαν τῆς Δημοκρατίας. Καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, κύριοι συνάδελφοι, διὰ τὸν ὁποῖον εἶναι πολὺ οὐσιωδέστερον νὰ μὴ ἀνατραποῦν δικαστικαὶ ἀποφάσεις, ἐκδοθεῖσαι ὑπὸ τῶν ἀνωτάτων δικαστηρίων καὶ νὰ μὴ ἐπιτρέψωμεν ἡμεῖς εἰς τοὺς ἑαυτούς μας νὰ ἔλθωμεν νὰ καταργήσωμεν ἀποφάσεις, ἐκδοθείσας ἐπὶ μιᾶς συγκεκριμένης καὶ γνωστῆς εἰς ὅλους περιπτώσεως. Καὶ νομίζω, ὅτι συμφέρον, κύριοι συνάδελφοι, πολὺ περισσότερον εἰς τὴν Δημοκρατίαν ἐν τῇ εὐρείᾳ αὐτῆς ἐννοίᾳ, εἶναι νὰ εἶναι σεβαστὴ ἡ δικαιοσύνη, νὰ εἶναι σεβασταὶ αἱ δικαστικαὶ ἀποφάσεις, διὰ νὰ μὴ ἀνατρέπωνται ἐκ τῶν ὑστέρων ὑπὸ τῶν Βουλῶν. Πολὺ περισσότερον συμφέρει αὐτό, παρὰ νὰ ἀνατραπῇ τὸ καθεστώς, τὸ ἐν Μεσολογγίῳ καὶ νὰ ἐγκατασταθῇ Δήμαρχος ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον θέλομεν ἡμεῖς ἢ ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον κατὰ σύμπτωσιν θέλουν 20 ἄνθρωποι. Ἔτσι ἔχουν τὰ πράγματα, κύριοι συνάδελφοι, καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει κανεὶς νὰ ζυγίσῃ, διὰ νὰ εἶναι δίκαιος. Δημοκρατία, βεβαίως, σημαίνει πλειοψηφία, ἀλλὰ σημαίνει πλειοψηφία ὠργανωμένη καὶ λειτουργοῦσα κατὰ τοὺς νόμους. (Χειροκροτήματα).

§60Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ ἀγαπητὸς καὶ ἀξιότιμος ἐκ Λαρίσσης συνάδελφος, ἀπετέλεσαν κωλυσιεργείαν. Ὁ Συναγερμὸς δὲν ἐζήτησε τὸν λόγον καὶ ἔδωσε τὴν μάχην κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς προηγουμένης ἑβδομάδος, κατὰ τὴν ὁποίαν συνεζητήθη τὸ θέμα τῆς ἀρχῆς. Ἀλλά, ἦτο φυσικόν, ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Χατζηγιάννης ἀπουσίαζεν τὴν προηγουμένην ἑβδομάδα καὶ ἀνῆλθεν ἤδη εἰς τὸ βῆμα, ἵνα ἐκθέσῃ τὰς ἀπόψεις του καὶ προσπαθήσῃ νὰ συμβιβάσῃ τὴν ψῆφον, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ δώσῃ πρὸς τὰ διλήμματα καὶ προβλήματα τῆς συνειδήσεώς του, φυσικὸν ἦτο νὰ ὑπάρξουν καὶ ἀπαντήσεις καὶ νὰ ἐπαναληφθοῦν ὡρισμέναι σκέψεις, αἱ ὁποῖαι εἶχον ἀναπτυχθῆ κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, Τετάρτης. Ἐν συνεχείᾳ πρὸς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Παπαληγούρας καὶ πρὸς συμπλήρωσιν τῆς τόσον καλῆς τοποθετήσεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμε, ἔχω νὰ προσθέσω ὀλίγας λέξεις. Καὶ προβαίνω εἰς τὴν συμπλήρωσιν αὐτήν, διότι ἤκουσα ψιθύρους, ὅτι δὲν ἐγένετο ἡ ψηφοφορία εἰς τὸ καφφενεῖον. Πράγματι καὶ κατ’ οὐσίαν, ἡ ψηφοφορία, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἄγνωστος καὶ εἰς ἐμὲ ὑποψήφιος, ἔλαβε 19 ψήφους, ἐγένετο εἰς τὸ καφφενεῖον. Εἰς τὸ καφφενεῖον ἀπὸ ἀπόψεως νόμου. Διότι καὶ εἰς τὸ δημοτικὸν μέγαρον ἐὰν ἐγένετο, εἰς καφφενεῖον μετεβλήθη τὸ μέγαρον, ἐφ’ ὅσον ἐγένετο ἡ συνεδρίασις ἐκτὸς τῶν πλαισίων τοῦ νόμου. Μόνον ὡς ὁ νόμος ὁρίζει, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκδηλοῦται ἡ θέλησις τῶν πολιτῶν κατὰ τὰς ἐκλογάς, ἢ ἡ θέλησις τῶν ἐκλεκτόρων εἰδικώτερον, κατὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ δημάρχου. Καὶ ὁ νόμος δὲν ἐπέτρεπε τὴν τοιαύτην συνεδρίασιν. Ὁ νόμος δὲν ἐπέτρεπε τὴν ὑποψηφιότηται τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος κυρίου. Ἑπομένως ἡ συνεδρίασις ἐκείνη, οὐδεμίαν εἶχε νομικὴν ἰσχὺν καὶ ἦσαν ὀρθότατα αἱ ἀναλογίαι, τὰς ὁποίας ἔφερεν ὁ κ. Παπαληγούρας. Θὰ ἦτο τὸ ἴδιον καὶ μάλιστα τὰς ἀναλογίας αὐτάς, τὰς ἤντλησεν ἀπὸ ὑπαινιγμόν μου κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Τετάρτην· τὸ ἴδιον θὰ ἐλέγαμε, ἐὰν σήμερον ἐγένετο εἰς ἓν χωρίον μία μὴ προβλεπομένη ὑπὸ τοῦ νόμου συνάθροισις τῶν χωρικῶν καὶ ἀπεφάσιζον τὴν καθαίρεσιν τοῦ κοινοτικοῦ των συμβουλίου. Θὰ τὸ ἐλαμβάνομεν ὑπ’ ὄψιν αὐτὸ ὡς συλλαλητήριον, ἀλλ’ ὄχι ὡς ἐκλογήν. Εἶχεν δίκαιον ἐπίσης ὁ κ. Παπαληγούρας μνημονεύσας τὰς περιπτώσεις τῆς ἀναλογικῆς. Θὰ ἔλεγα δέ, ὅτι ὄχι μόνον τῆς ἀναλογικῆς τὰς περιπτώσεις εἶχε δικαίωμα νὰ μνημονεύσῃ, ἀλλὰ καὶ οἱουδήποτε ἐκλογικοῦ συστήματος, διότι δὲν ὑπάρχει ἐκλογικὸν σύστημα ποὺ νὰ μὴ συνεπάγεται ὡρισμένας ἀδικίας, ἀπὸ ἀπόψεως οὐσιαστικῆς δημοκρατίας. Ἀλλ’ ἡ οὐσιαστικὴ δημοκρατία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ αὐτὴ καθ’ ἑαυτήν. Εἶναι ἀναγκαῖον, ὡς ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Παπαληγούρας, ἡ οὐσιαστικὴ δημοκρατία νὰ συνδυάζεται μὲ τὴν τυπικὴν δημοκρατίαν. Εἶναι ἀναγκαῖον, ἡ ἐκδήλωσις τῆς βουλήσεως τοῦ λαοῦ νὰ συνδυάζεται μὲ τὴν τήρησιν ὡρισμένης διαδικασίας, μὲ τὴν τήρησιν ὡρισμένης δικονομίας. Δὲν εἶναι δυνατὸν εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχεν οἱ λαοί, οἱ πολῖται, νὰ ἐκδηλώνουν τὴν θέλησίν των καὶ ἡ θέλησις αὐτὴ νὰ ἔχῃ ἱστορικῶς καὶ νομικῶς δεσμευτικὸν χαρακτῆρα. Τὸν δεσμευτικὸν χαρακτῆρα της ἀποκτᾷ ἡ ἐκδήλωσις τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ ἢ τῆς θελήσεως τῶν ὑπὸ τοῦ νόμου προβλεπομένων ἐκλεκτόρων, μόνον ἐφ’ ὅσον ἡ ἐκδήλωσις τῆς θελήσεώς των ἐγένετο ἐντὸς τῶν πλαισίων τοῦ νόμου. Σᾶς εἶπε δὲ εἷς τῶν κ. κ. συναδέλφων, ὅτι καὶ τὸ οὐσιαστικόν σας ἐπιχείρημα δὲν εὐσταθεῖ, διότι ὁ περὶ οὗ πρόκειται ὑποψήφιος, ὁ ὁποῖος ἔλαβε κατὰ τὴν ψηφοφορίαν, τὴν μὴ νόμιμον, 19 ψήφους, εἶχε λάβει κατὰ τὴν νόμιμον ψηφοφορίαν, κατὰ τὴν πρώτην μόνον 6. Ἐγένοντο μετὰ ταῦτα ὡρισμένοι συμβιβασμοί, ἐγένοντο ὡρισμέναι διαπραγματεύσεις ἐν ὄψει τῆς παρανόμου προβλεπομένης συνεδριάσεως. Ἐὰν δὲν προεβλέπετο ἡ συνεδρίασις, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ λαβὼν κατὰ τὴν πρώτην συνιδρίασιν 6 ψήφους θὰ ἦτο δυνατόν, παρὰ τὸν νόμον, νὰ εἶναι καὶ πάλιν ὑποψήφιος, δὲν θὰ ἐγένοντο αἱ διαπραγματεύσεις αὗται καὶ δὲν θὰ συνεκέντρωνεν ὁ περὶ οὗ πρόκειται τὰς 19 ψήφους. Ἀλλ’ ἐκράτησεν ἐσφαλμένη ἀντίληψις καὶ ἡρμηνεύθη κακῶς ὁ νόμος. Ὁ νόμος δὲν ἐπιτρέπει κατὰ τὴν τρίτην συνεδρίασιν νὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία, παρὰ μόνον μεταξὺ τῶν δύο πλειοψηφισάντων κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, κατὰ τὴν προηγουμένην, ὑπὸ τὴν εἰδικὴν ἔννοιαν τῆς πράγματι λαβούσης χώραν συνεδριάσεως καὶ ὄχι ἐκείνης κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ὑπῆρχεν ἀπαρτία. Κατὰ τὴν δευτέραν συνεδρίασιν δὲν ὑπῆρχεν ἀπαρτία καὶ τοιουτοτρόπως ἐχρειάσθη μετὰ ὀκτὼ ἡμέρας νὰ γίνῃ τρίτη συνεδρίασις. Κατὰ τὴν τρίτην συνεδρίασιν, σύμφωνα μὲ τὸν νόμον, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ λάβουν μέρος ὡς ὑποψήφιοι, παρὰ μόνον οἱ δύο πλειοψηφίσαντες κατὰ τὴν πρώτην. Ἑπομένως ἦτο λάθος ὅτι ἐγένετο ψηφοφορία καὶ ὡς πρὸς τὸν τρίτον καὶ μάλιστα τὸν ἐλθόντα τρίτον κατὰ σειρὰν καὶ κατὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν. Ὁ νόμος ὡς πρὸς τὸ σημεῖον αὐτὸ εἶναι ἀπολύτως ρητός. Πολὺ ὀρθῶς σᾶς εἶπεν ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὅτι ἐὰν αὐτό, τὸ ὁποῖον σεῖς ἰσχυρίζεσθε, θὰ ἦτο ὀρθόν, τότε θὰ ἔπρεπε νὰ θεωρήσωμεν ἀναγκαῖον ὅπως, ψηφίζοντες ἀπόψε τὸν νόμον αὐτόν, ἀνατρέψωμεν καὶ τὰς ἐκλογὰς εἰς ὅλους τοὺς Δήμους καὶ ὅλας τὰς Κοινότητας. Διατί ἀγαπητὲ κ. Χατζηγιάννη; Διότι, ἁπλούστατα, εἰς ἐκείνους τοὺς Δήμους, εἰς τοὺς ὁποίους ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ὁ νόμος καὶ δὲν ἔλαβον μέρος κατὰ τὴν τρίτην συνεδρίασιν οἱ ἐλθόντες τρίτοι, πῶς εἶναι δυνατὸν αὐτοί, μετὰ τὸν νόμον τὸν ὁποῖον θὰ ψηφίσητε σεῖς ἀπόψε; νὰ μὴ θεωρήσουν τοὺς ἑαυτούς των, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς δημοκρατικῆς ἀρχῆς, τὴν ὁποίαν ἀνεπτύξατε, ὡς βαρύτατα ἀδικηθέντας; Ἐὰν ἴσχυεν ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον σκέπτεσθε νὰ ψηφίσητε ἀπόψε, τότε εἰς πολλὰς πόλεις τῆς Ἑλλάδος θὰ εἴχομεν δημάρχους ἄλλους ἀντὶ ἐκείνων ποὺ ἐψηφίσθησαν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς). Λυποῦμαι, κ. συνάδελφε, διότι σᾶς φέρω εἰς αὐτὴν τὴν δύσκολον θέσιν ἀλλ’ οἱ συλλογισμοί σας ὑπῆρξαν ἐσφαλμένοι. Ἐὰν ὁρμηθῶμεν ἀπὸ τὴν ἄποψιν ἀπὸ τὴν ὁποίαν ὡρμήθητε σεῖς, πρέπει ἀπόψε, ὄχι μόνον νὰ ψηφίσητε τὸ νομοσχέδιον ὡς τὸ ὑποβάλλει ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ὑπουργός, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀκυρώσητε διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ καὶ τὰς ἀρχαιρεσίας, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς τοὺς ἄλλους Δήμους τῆς Ἑλλάδος, ἐκτὸς ἐκείνων εἰς τοὺς ὁποίους ἡ ψηφοφορία ἡ πρώτη ὑπῆρξε καὶ ἡ ὁριστική. Διότι ἐκεῖ, βεβαίως, τὸ πρᾶγμα δὲν ἔχει σημασίαν. Ἀπὸ τῆς πρώτης ψηφοφορίας, ὅπως συνέβη εἰς τὰς Ἀθήνας μὲ τὸν ἀείμνηστον Κοτζιᾶν, ἐξελέγη μὲ παμψηφίαν ἢ μὲ μεγάλην πλειοψηφίαν ὁ δήμαρχος. Παντοῦ ὅμως ὅ,που ἐχρειάσθη δευτέρα καὶ τρίτη ψηφοφορία, ἐκεῖ πρέπει μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον σκέπτεσθε ἀπόψε νὰ ψηφίσητε, νὰ ἀκυρωθοῦν αἱ ἐκλογαί, ἐὰν θέλετε νὰ εἶσθε δίκαιοι καὶ ἂν θέλετε μὲ πράγματι δημοκρατικὴν συνείδησιν, νὰ ἀντιμετωπίζετε τὰ διάφορα προβλήματα. Ἐὰν δὲν τὸ πράξετε, θὰ καταπατήσετε τὴν βασικωτέραν ἀρχὴν τῆς Δημοκρατίας. (Χειροκροτήματα).

§61Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ συνεδρίασις ὑπῆρξε νόμιμος. Ὁ Πρόεδρος κ. Κανελλόπουλος ζητεῖ νὰ ἐπεκταθῇ ὁ νόμος καὶ ἐφ’ ὅλων τῶν Δήμων, διότι καθ’ ὑπόθεσιν ἠδύναντο καὶ ἐκεῖ νὰ δημιουργηθοῦν αἱ ἴδιαι πλειοψηφίαι. Εἰς τὸ Μεσολόγγι ὑπάρχει τὸ γεγονὸς τῶν ⅔, καὶ ἡ ὑπόθεσις τοῦ κ. Κανελλοπούλου εἶναι τοῦ τετάρτου ὑποθετικοῦ λόγου «φαίη ἂν ἡ θανοῦσα, εἰ φωνὴν λάβοι», πρᾶγμα ἀδύνατον. Ἡ ἀντιπολίτευσις δέχεται κατ’ ἀρχὴν τὴν ἀναδρομικότητα ἀλλὰ διαφωνεῖ εἰς τὴν ἐφαρμογήν της, χάριν τοῦ δεδικασμένου. Δεδικασμένον ὑπῆρξεν καὶ εἰς τὴν Πνύκα τῶν Ἀθηνῶν ὅταν κατεδικάσθησαν ὅλοι οἱ κάτοικοι τῆς Σάμου εἰς σφαγήν. Τὸ δεδικασμένον τοῦτο ἀνετράπη διὰ νεωτέρας ἀποφάσεως τῆς συνελεύσεως τοῦ λαοῦ μὲ ἀναδρομικὴν δύναμιν. Ἀλλ’ ἡ ἀντιπολίτευσις διαφωνεῖ. Μήπως καὶ εἰς τὴν διάσωσιν τῶν Σαμίων ἥτις ὅμως παρεβίασεν τὸ δεδικασμένον; (Χειροκροτήματα).

§62Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὅπως εἶχον τὴν τιμὴν καὶ κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, ὅταν συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον αὐτό, νὰ ἐκθέσω, ἡ ἀμφισβήτησις ἀφορᾷ δύο χωριστὰ σημεῖα. Τὸ πρῶτον εἶναι τὸ τῆς ἁρμοδιότητος τῆς ἀρχῆς, ἡ ὁποία ἐλέγχει τὴν νομιμότητα τῆς ἐκλογῆς τῶν Δημοτικῶν Ἀρχῶν. Σύμφωνα μὲ τὸν τελευταῖον νόμον δὲν εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον ἀνακινεῖ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις καὶ δὲν ὑπάρχη σκιὰ ὑπονοίας ἐπὶ τῆς ἑρμηνείας, ἡ ὁποία ἐδόθη ἐπὶ τῆς ἁρμοδιότητος τῆς ἀρχῆς, ἡ ὁποία ἐλέγχει τὴν νομιμότητα, διότι τὸ θέμα τοῦτο ἐρρυθμίσθη ὑπὸ ἐγκυκλίου ὑπὸ ἡμερομηνίαν 21 Ἀπριλίου 1951, ἡ ὁποία λέγει: «Ἡ πρᾶξις τοῦ Δημαρχαιρεσιακοῦ............ (ἀναγινώσκει)». Καλῇ τῇ πίστει τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπὸ τῆς 21ης Ἀπριλίου 1951, ἐθεώρησεν, ὅτι ἁρμοδιότητα, πρὸς κρίσιν τῆς νομιμότητος τῆς γενομένης ἐκλογῆς ἀπὸ τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια καὶ τοὺς ἀναπληρωματικοὺς τοῦ Δήμου συμβούλους, ἁρμοδιότητα ἔχει ὁ Νομάρχης. Αὐτὸ ἐθεσπίσθη γενικῶς διὰ τὰς γενομένας ἐκλογάς. Τὰ ἀποτελέσματα τῆς ψηφοφορίας τῶν δημοτικῶν συμβούλων καὶ τῶν ἀναπληρωματικῶν παραπέμφθησαν καθ’ ἅπασαν τὴν χώραν εἰς τοὺς Νομάρχας καὶ αὐτοὶ ἔκριναν περὶ τῆς νομιμότητος τῆς γενομένης ἐκλογῆς. Αὐτὸ καθιερώθη ὡς ἀρχή. Οὐδεὶς διεμαρτυρήθη, οὐδὲ εἰς τὴν προηγουμένην Βουλήν. Σήμερον προέκυψε μία ἀμφισβήτησις, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκλογὴν καὶ τὴν ἑρμηνείαν τοῦ ἄρθρου 16 καὶ ἡ ἀμφισβήτησις αὐτὴ παρεπέμφθη εἰς τὰ δικαστήρια. Ἔγινε δηλαδὴ προσφυγὴ εἰς τὰς Δικαστικὰς Ἀρχάς. Τὸ Πρωτοδικεῖον εἶπεν, ὅτι δὲν εἶναι ἁρμόδιον. Τὸ Ἐφετεῖον ἐδέχθη, ὅτι εἶναι ἁρμόδιον καὶ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας τὸ μὲν τμῆμα εἶπεν, ὅτι δὲν εἶναι ἁρμόδιον ἐνῷ ἡ ὁλομέλεια εἶπεν, ὅτι εἶναι ἁρμόδιαι αἱ Δικαστικαὶ Ἀρχαί. Ἐξ αὐτοῦ προῆλθεν ἡ συζήτησις. Ἡ θέσπισις, ὅτι ἁρμόδιος νὰ ἐξακριβώσῃ τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς τοῦ δημάρχου εἶναι ὁ Νομάρχης, εἶναι ἕνα πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἐγένετο ἀποδεκτὸν ἀπὸ τὴν προηγουμένην Βουλὴν καὶ ἐφηρμόσθη, οὐδενὸς διαμαρτυρηθέντος. Μοῦ δημιουργεῖ λοιπὸν ἀπορίαν, διατί σήμερον ἔχομεν διαμαρτυρίας, ὅτι δῆθεν ἡμεῖς παρεμβαίνομεν εἰς τὸ ἔργον τῆς Δικαστικῆς Ἀρχῆς, ὅτι ἡμεῖς παρεμβαίνομεν εἰς τὸ ἔργον τοῦ Νομάρχου. Οὐδεὶς παρενέβη. Σεῖς θέλετε, σήμερον, νὰ ἐπέμβωμεν καὶ νὰ καταργήσωμεν τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Νομάρχου καὶ νὰ θεωρήσωμεν ἁρμόδια τὰ Δικαστήρια καὶ τὰ Ἐφετεῖα. Ἀλλὰ τότε τὰ ἐθεωρήσαμεν ἀναρμόδια. Πῶς τώρα θὰ ἔλθωμεν νὰ καταργήσωμεν τὴν ἁρμοδιότητα τῆς Διοικητικῆς Ἀρχῆς, ὅπως ἴσχυσε μέχρι τώρα καὶ νὰ τὴν ἀναθέσωμεν εἰς τὴν Δικαστικήν. Εἴτε ἔτσι τὸ κάμετε, εἴτε ἄλλως, παρεμβαίνετε εἰς ξένας ἁρμοδιότητας. Τὸ ρυθμίζομεν λοιπὸν κατὰ πάγιον τρόπον, ὅπως τὸ ἐδέχθη τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως τὸ ἐδέχθη ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς, ὅπως ἐφηρμόσθη μέχρι σήμερον. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι ἁρμόδιος εἶναι ὁ Νομάρχης. Αὐτὸ ἐθεσπίσθη καὶ ἐφηρμόσθη. Ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὸ ἄρθρον 16, τὸ ὁποῖον λέγει: «Ἐὰν δὲν ἐπιτευχθῇ...... (ἀναγινώσκει)......». Ἐγένετο ἡ ἐκλογὴ λοιπὸν εἰς τὸ Μεσολόγγι καὶ κατὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν καὶ κατὰ τὴν δευτέραν.

§63ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἔγινε.

§64Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἔγινεν. Ἰδοὺ καὶ τὸ ἔγγραφον: «Ὑπ’ ἀριθ. πρωτοκόλλου... ....... (ἀναγινώσκει).......». (Φωναί, διαμαρτυρίαι, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§65Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εὐτυχῶς καὶ τὸ ἐδιαβάσατε ὅλο, διότι δὲν νομίζω, ὅτι ἔχετε δικαίωμα νὰ ἰσχυρίζεσθε, ὅτι αὐτὸ ἀπετέλεσεν συνείδησιν τοῦ Δημαρχαιρεσιακοῦ Συμβουλίου, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου. (Γέλωτες). Ἐπικαλεῖσθε σεῖς, ὁ τηρητὴς τοῦ νόμου, ψηφοφορίαν ποὺ ἔγινε εἰς μίαν παρέαν ἰδιωτικήν;

§66Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι ἔγινεν.

§67Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὰ δὲν ἔγινεν.

§68Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Λυποῦμαι, ἀλλὰ ἐδῶ ἔχω καὶ τὸ ἀποτέλεσμα. Τότε δὲν ἤμουν ἐγὼ Ὑπουργός, ἀλλὰ ἔχω τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας. Ἔγινεν ἡ ψηφοφορία καὶ ὅταν ἐτερματίσθη ἡ ψηφοφορία ἀπεδείχθη, ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ἀπαρτία. Κατεγράφησαν μάλιστα καὶ τὰ ψηφοδέλτια. Καὶ ἔρχεται κατόπιν ὁ πρῶτος, ὁ ὁποῖος εἶχε πάρει 6 ψήφους καὶ ζητεῖ 12. Ἐματαιώθη βεβαίως ἡ ἐκλογὴ ἐλλείψει ἀπαρτίας.

§69Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι, ἔστω καὶ μετὰ τόσους μῆνας, ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ ἐλέγξετε τὸν κ. Νομάρχην, ὁποῖος προέβη εἰς τὴν ὑποβολὴν τοιούτου ἐγγράφου. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, κ. Ὑπουργέ, νὰ ἀναγγέλλῃ μιᾶς ἰδιωτικῆς παρέας τὰς ψηφοφορίας καὶ συζητήσεις εἰς ὑμᾶς. (Χειροκροτήματα).

§70Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὅταν γίνεται ψηφοφορία εἰς τὴν Βουλὴν καὶ μετὰ τὸ πέρας αὐτῆς ἀποδεικνύεται, ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ἀπαρτία, ἐλέγχει κανεὶς τὸν Πρόεδρον; (Χειροκροτήματα). Μήπως διέπραξε καμμίαν παρανομίαν ὁ Νομάρχης; Συνεκάλεσε τοὺς συμβούλους, κατὰ τὸν νόμον. Ἐγνώριζε μήπως τὸ ἀποτέλεσμα; Ἐγνώριζε, ὅτι δὲν θὰ ἦσαν παρόντες ὅλοι; Μὲ ποῖον δικαίωμα θὰ τὸν ἐλέγξω; Πρέπει νὰ ἔχετε στοιχεῖα, διὰ νὰ φέρετε μίαν κατηγορίαν ἐναντίον ἑνὸς Νομάρχου ἢ νὰ μοῦ ζητήσητε νὰ τὸν ἐλέγξω. Ἦτο ὑποχρεωμένος κατὰ τὸ ἄρθρον 8 νὰ προβῇ εἰς ἐκλογὴν καὶ τοὺς συνεκάλεσε. Τοὺς ἀφῆκεν ἐλευθέρους νὰ ἀποφασίσουν. Ἰδοὺ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας. Καὶ ἔρχεται ὁ νόμος καὶ λέγει: «Μόνον οἱ πλειοψηφίσαντες κατὰ τὴν προηγουμένην ἐκλογήν». Δὲν εἶμαι ὅμως ἁρμόδιος νὰ τὸν κρίνω ἐγώ, ἐὰν ἁρμόδιαι εἶναι αἱ δικαστικαὶ ἀρχαί. Ὅπως ἐθέσπισε τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν, ὅπως ἡρμήνευσε καὶ τὸ παραδέχονται ὅλοι τὸν νόμον, ἀφ’ ἧς ἔγιναν αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαί, ἁρμόδιος εἶναι ὁ Νομάρχης. Ἔρχεσθε λοιπὸν καὶ μοῦ λέγετε διὰ τὰς Δικαστικὰς Ἀρχάς. Αὐτὸ ἀποτελεῖ παρέμβασιν καὶ μετὰ μοῦ λέγετε, ὅτι ἐγὼ μεταβάλλω τὴν δικαιοδοσίαν. Ποίαν δικαιοδοσίαν μεταβάλλω καὶ ποίας Ἀρχῆς τὴν ἁρμοδιότητα; Ἰδού, λοιπόν, τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἔχει νὰ ἐπιλύσῃ τὸ νομοσχέδιον. Πρῶτον, τί θὰ γίνῃ ἐὰν συνέβαινεν καὶ ἐὰν ἀποδειχθῇ ἐκ τῆς ψηφοφορίας, ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ἀπαρτία εἰς τὴν δευτέραν ἐκλογήν. Ὁ νόμος λέγει εἰς τὴν προηγουμένην. Πρέπει νὰ ρυθμισθῇ, εἶναι ἀνάγκη νὰ ρυθμισθῇ τὸ κενὸν τῆς νομοθεσίας. Δὲν εἶναι φίλος ἰδικός μας, οὔτε μᾶς ἐνδιαφέρει τὸ ζήτημα τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ἐκλογῆς τοῦ Δημάρχου. Δὲν ἔχομεν κανένα συμφέρον καὶ ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ λύσῃ τὸ θέμα τοῦτο. (Χειροκροτήματα).

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κανελλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§72Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἔκαμε πολὺ ἄσχημα ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ ὁμιλήσῃ, διότι θὰ παραταθῇ τοιουτοτρόπως ἡ συζήτησις. Λυποῦμαι δι’ αὐτό, εἶμαι βέβαιος, ὅτι λυπεῖσθε κατ’ ἐξοχὴν σεῖς.

§73Ν. ΙΝΤΖΕΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀνάξιον νὰ συζητῶμεν τοιαῦτα θέματα, ἐνῷ ὑπάρχουν καὶ μένουν ἄλυτα τόσα ἄλλα σοβαρὰ ζητήματα.

§74Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδὲν ζήτημα νομοθετικοῦ περιεχομένου, εἶναι ἀνάξιον συζητήσεως. Τὸ ἔργον μας εἶναι νὰ νομοθετῶμεν.

§75Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. 17 φορὲς ὡμιλήσατε προχθὲς καὶ τρεῖς ἀπόψε.

§76Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι δικαίωμά μου καὶ εἶναι δικαίωμα τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, νὰ ἀντιμετωπίζω, εἰς ὅσας ἀγορεύσεις θέλω καὶ ὄχι εἰς ὅσας ἐπιθυμεῖτε σεῖς, τὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα φέρονται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἀπαιτεῖται μεγαλύτερος σεβασμὸς ἀπέναντι τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία δὲν ἔχει μὲν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὴν πλειοψηφίαν, ἡ ὁποία ὅμως εἴτε τὸ θέλετε, εἴτε ὄχι, ἐνσαρκώνει τὸ ἰσχυρότερον εἰς τὴν Βουλὴν αὐτὴν κόμμα. (Χειροκροτήματα). Ἡ δύναμις ἡ ἰδική μας δὲν βασίζεται ἐπὶ συρραφῆς κομμάτων, εἶναι ἑνιαία καὶ βασίζεται ἐπὶ ἑνὸς καὶ μόνου κόμματος. (Χειροκροτήματα).

§77Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ κάμω καὶ ἐγὼ μίαν ἐρώτησιν. Θέλω νὰ μοῦ εἴπητε: Ἡμεῖς ἀποτελοῦμεν συρραφὴν δύο κομμάτων ἀπολύτως ὁμοίων καὶ συνεργαζομένων, σεῖς θέλω νὰ μοῦ εἴπητε ἀπὸ συρραφὴν πόσων κομμάτων ἀποτελεῖσθε; Σεῖς εἶσθε ἡ συρραφή, ἡμεῖς ἡ συνεργασία.

§78Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ δώσω μίαν σύντομον ἀπάντησιν, διὰ νὰ μὴ διαιωνίζωμεν ἕνα θέμα ἄσχετον πρὸς τὸ νομοσχέδιον. Κύριοι βουλευταί, ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναδέλφου, εἶναι ἄτοπος καὶ ἄστοχος, εἶναι καὶ ἀντιδημοκρατική. Ἐὰν εἶναι ἕνα κόμμα ἑνιαῖον ἢ ὄχι, περὶ αὐτοῦ ἀποφαίνεται ὁ λαός. Ὁ λαὸς ἀπεφάνθη ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς ἀποτελεῖ ἀπολύτως ἑνιαῖον κόμμα. Ὁ λαὸς δὲν ἀπεφάνθη ὅτι τὰ δύο ἰδικά σας κόμματα ἀποτελοῦν ἑνότητα. Ἔχουν δικαίωμα νὰ συνεργασθοῦν, νὰ συρράψουν καὶ τὴν δύναμίν των καὶ τοὺς ἀριθμούς των. Ἡ λέξις συρραφὴ δὲν ἀποτελεῖ λέξιν μειωτικὴν διὰ σᾶς. Ἀλλὰ αἱ δυνάμεις σας δὲν εἶχον ἐμφανισθῆ κατὰ τρόπον ἑνιαῖον κατὰ τὰς ἐκλογάς. Δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ ζητῆτε ἀπὸ ἐμὲ νὰ σᾶς εἴπω πόσα εἶναι τὰ κόμματα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα προῆλθε σήμερον ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός. Περὶ αὐτοῦ ἀπεφάνθη ὁ λαός. Ὁ λαὸς ἀπεφάνθη περὶ τῆς ἑνότητος τῆς ἰδικῆς μας. Ὁ λαὸς δὲν ἀπεφάνθη περὶ τῆς ἰδικῆς σας ἑνότητος. (Χειροκροτήματα). Ἡμεῖς εἴμεθα ὁπωσδήποτε τὸ ἰσχυρότερον ἐν τῇ Βουλῇ κόμμα, εἴτε τὸ θέλετε, εἴτε ὄχι, εἴτε προέβητε εἰς συνεργασίαν, εἴτε ὄχι, διότι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔδωσεν ὑπὲρ ἡμῶν ψήφους, τὰς ὁποίας ἡμεῖς ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ σεβασθῶμεν καὶ νὰ θεωρήσωμεν τοὺς ἑαυτούς μας ἀπαρτίζοντας μίαν ἀρραγῆ ἑνότητα. Αἱ ψῆφοι, τὰς ὁποίας μᾶς ἔδωσαν, ἀποτελοῦν ἐντολήν. Ἀσχέτως, λοιπόν, τῆς προελεύσεως ἑκάστου ἐξ ἡμῶν, ἡ ὑπόστασίς μας σήμερον εἶναι ὑπόστασις ἑνιαίου κόμματος. Δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ μὲ προκαλῆτε καὶ νὰ μοῦ ζητῆτε νὰ προβῶ εἰς ἀνάλυσιν τῆς προελεύσεως τῆς κομματικῆς ἑκάστου ἐκ τῶν κ.κ. βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπαρτίζουν τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν. Ἡ πηγὴ μας, ἡ πηγὴ τῆς ἑνότητός μας εἶναι ἡ λαϊκὴ ἐτυμηγορία. (Χειροκροτήματα). Κύριοι συνάδελφοι, εἰσέρχομαι εἰς τὸ θέμα καὶ εἰσέρχομαι διὰ νὰ ἐξέλθω τὸ ταχύτερον. Δὲν πρόκειται νὰ σᾶς ἀπασχολήσω πολύ. Θὰ εἴπω μόνον ἐλάχιστα, διότι ἀδημονεῖ ὁ ἀγαπητὸς κ. Κουτσοπέταλος καὶ ὁμολογῶ ὅτι δὲν θὰ ἤθελα νὰ τὸν κακοκαρδίσω ἐπ’ ἄπειρον κατὰ τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν. Δὲν θὰ ἀνηρχόμην εἰς τὸ βῆμα, ἐὰν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν εἶχε τὴν ἀτυχῆ ἔμπνευσιν νὰ ἀναπτύξῃ ἀπόψε καὶ σκέψεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ μείνουν ἀναπάντητοι. Ἀνῆλθε εἰς τὸ βῆμα ἐξωργισμένος, χωρὶς νὰ εἶναι πράγματι ἐξωργισμένος, δηλαδὴ προσεποιήθη τὸν ἐξωργισμένον καὶ μὲ ὕφος ἔντονον, ἐπιτακτικὸν καὶ ἐπιβλητικὸν εἶπε πρὸς τὴν Βουλήν, δηλαδὴ εἶπε πρὸς ἡμᾶς, πρὸς τοὺς βουλευτὰς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Κύριοι, ἔχω χαρτιά, τὰ ὁποῖα ἀνατρέπουν ὅλα ὅσα εἴπατε καὶ κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης ἑβδομάδος καὶ κατὰ τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν. Καὶ ὅμως δὲν τὰ εἶχεν ἀναγνώσει τὰ χαρτιὰ αὐτὰ καὶ ἢ δὲν τὸ εἶπεν ὁ ἁρμόδιος εἰσηγητὴς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ὅτι τὰ χαρτιὰ αὐτὰ δὲν ἀποδεικνύουν ὅτι ἐγένετο καὶ δευτέρα ἐκτὸς τῆς τρίτης συνεδριάσεως, ἢ τὰ ἀνέγνωσε καὶ δὲν τὰ κατανόησε, πρᾶγμα ὅπερ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῶ διότι ἀνήκει εἰς τοὺς εὐφυεστέρους τῶν Ἑλλήνων, δὲν κατεννόησε τὸ τὶ μᾶς ἀνέγνωσε. Τί μᾶς ἀνέγνωσε; Μίαν ἀναφορὰν τοῦ κ. Νομάρχου. Εἰς μίαν στιγμὴν αὐστηρότητος εἶπα ὅτι θὰ ἔπρεπε διὰ τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν νὰ ἐγκληθῇ—δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ συστήσω νὰ μὴ τὸ πράξητε διότι οὕτως ἢ ἄλλως δὲν θὰ τὸ πράξητε—εἰς τὴν ὁποίαν ἀναφορὰν ὁ κ. Νομάρχης λέγει ὅτι, μετὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν τὴν γενομένην, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ περὶ ἐκλογῆς δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν συμβουλίων νόμου, ἐγένετο μία δευτέρα. Ἐγένετο ἢ δὲν ἐγένετο; Δὲν ἐγένετο, κύριοι συνάδελφοι. Εὑρέθησαν εἰς τὴν αἴθουσαν τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου ἢ εἰς οἱανδήποτε ἄλλην 14 κύριοι. Δὲν ἀπετέλουν οἱ 14 Σῶμα προβλεπόμενον ὑπὸ νόμου.

§79Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Ἦσαν περισσότεροι, κύριε Πρόεδρε, καὶ ἀπεχώρησαν.

§80Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀδιάφορον, δὲν γνωρίζω αὐτὴν τὴν λεπτομέρειαν. Εὑρέθησαν πάντως κατὰ τοὺς νομικοὺς τύπους 14 μόνον κύριοι καὶ ἐγένετο μία ψηφοφορία χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἀπαρτία, καὶ τῆς ψηφοφορίας αὐτῆς τὸ ἀποτέλεσμα ἐνόμισεν ὁ κ. Νομάρχης ὅτι ἔπρεπε νὰ τὸ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Βεβαίως ὁ Νομάρχης δικαιοῦται νὰ ἀνακοινοῖ ὁτιδήποτε, ὄχι ὅμως νὰ ὀνομάζῃ καὶ ψηφοφορίαν αὐτὴν τὴν δευτέραν, ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς Σῶμα νομικῶς ἀνύπαρκτον, διότι δὲν ὑπῆρχε τὴν στιγμὴν ἐκείνην τὸ νομικῶς συγκεκροτημένον, τὸ Σῶμα τὸ Δημαρχαιρεσιακόν, ἀλλὰ ἁπλῶς οἱ 14 αὐτοὶ κύριοι ἀπετέλουν μίαν παρέαν τὴν ὁποίαν ὁ νόμος ἀγνοεῖ. Δὲν ἐγένετο λοιπὸν ἡ δευτέρα ψηφοφορία. Ἡ δευτέρα ψηφοφορία δὲν ἔχει καμμίαν ἀπολύτως σημασίαν διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ δι’ ἡμᾶς καὶ εἶναι παράδοξον πῶς ἀνεφέρθη ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν ψηφοφορίαν αὐτὴν καὶ πῶς εἶπεν, ὅτι ἐσημειώθη ἡ δευτέρα ψηφοφορία. Ἑπομένως, κύριοι συνάδελφοι, ἡ ὀργὴ μὲ τὴν ὁποίαν συνώδευσε τοὺς λόγους του, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργός, ὑπῆρξε τεχνητὸν προκάλυμμα, διὰ νὰ μὴ ἀντιληφθῶμεν τὴν ἔλλειψιν ἐπιχειρημάτων, τὰ ὁποῖα δὲν εἶχε νὰ ἀντιτάξῃ πρὸς ἡμᾶς, διὰ νὰ μὴ προσέξωμεν τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχεν εἰς αὐτὸ τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀνέγνωσεν. Τὸ ἔγγραφον αὐτὸ δὲν ἔχει καμμίαν ἀξίαν δι’ ἡμᾶς. Δευτέρα ἐκλογὴ δὲν ἐγένετο. Εἶναι δημοκρατικῶς ἄτοπον νὰ ἰσχυρίζεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ἐγένετο δευτέρα ἐκλογὴ εἰς τὸν Δῆμον Μεσολογγίου. Ἑπομένως, κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὴν τρίτην συνεδρίασιν, ἡ ἐκλογὴ ἔπρεπε νὰ γίνῃ μόνον μεταξὺ τῶν δύο πρώτων πλειοψηφισάντων κατὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ἔγινε μεταξὺ τῶν δύο πρώτων πλειοψηφισάντων καὶ ἐπεξετάθη καὶ εἰς τρίτον, αὐτὸ καθιστᾷ τὴν συνεδρίασιν καὶ τὴν ἐκλογὴν ἄκυρον, ἡ δὲ στάσις τῶν δικαστηρίων, ὡς πρὸς τὸ σημεῖον αὐτό, ὑπῆρξεν ἀπολύτως, ἐντὸς τοῦ νόμου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπε καὶ κάτι ἄλλο, ἀναφερόμενος εἰς τὸ ἄρθρον 1, τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ δώσῃ λύσιν εἰς μίαν διαφωνίαν, εἰς μίαν ἀμφισβήτησιν. Εἰς ποίαν ἀμφισβήτησιν; Ὑπάρχει θέμα ἀμφισβητήσεως, ὅταν ἡ διαφωνία εἶναι μεταξὺ τοῦ ἀνωτάτου διοικητικοῦ δικαστηρίου καὶ ἑνὸς οἱουδήποτε ὑπαλλήλου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν; Ὑπάρχει θέμα ἀμφισβητήσεως, ὅταν τὸ ἀνώτατον δικαστήριον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἁρμόδιον νὰ ἄρῃ τὴν ἀμφισβήτησιν ἔλυσε τὸ θέμα ἀποφάσεως κατὰ τὸν τρόπον ποὺ εἶναι ἀπολύτως σαφής; Δὲν νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔπραξεν καλῶς εἰπὼν τὰ ὅσα εἶπεν. Θὰ ἔπρεπε καὶ τὸ Ἀνώτατον Διοικητικὸν Δικαστήριον νὰ τὸ σεβώμεθα περισσότερον καὶ νὰ μὴ τὸ θέτωμεν εἰς τὴν ἰδίαν μοῖραν μὲ τὴν διοίκησιν καὶ μὲ ἡμᾶς ὡς Ὑπουργούς. Ἡμεῖς ἠμπορεῖ νὰ περιπέσωμεν εἰς σφάλματα, διότι ἡ ἀποστολή μας εἶναι ἡ ἄσκησις διοικήσεως καὶ πιθανὸν ἡμεῖς ὡς Ὑπουργοὶ νὰ περιπέσωμεν εἰς σφάλματα. Αἱ ἀπόψεις ὅμως αἱ ἰδικαί μας δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ θεωροῦνται ὡς ἰσοδύναμοι καὶ ὡς ἰσότιμοι πρὸς τὰς ἀπόψεις τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστηρίου, τὸ ὁποῖον εἶναι τεταγμένον νὰ ἄρῃ τὴν ἀμφισβήτησιν, ὄχι μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τῆς Διοικητικῆς Ἀρχῆς, ἀλλὰ τὴν ἀμφισβήτησιν τὴν ἀναγομένην εἰς τὰ θέματα τοῦ λεγομένου ἀμφισβητουμένου διοικητικοῦ. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἰσχυρίζεται καὶ δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθὸν τοὺς ἰσχυρισμοὺς αὐτοὺς νὰ τοὺς ἀποδεχθῇ ἡ Βουλὴ παθητικῶς, ὅτι ἡ ἀμφισβήτησις ὑπάρχει. Δὲν ὑπάρχει ἀμφισβήτησις. Ὅπως δὲν ὑπῆρξε καὶ ἐκλογὴ κατὰ τὴν δευτέραν συνεδρίασιν, ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὸ Μεσολόγγι, ἔτσι δὲν ὑπάρχει καὶ ἀμφισβήτησις εἰς τὸ ὅλον θέμα τὸ ὁποῖον ἐθίξατε. Ἑπομένως ὅλα ὅσα ὁ ἀγαπητὸς κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπεν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, δὲν εὐσταθοῦν. Κύριοι, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀποβλέπει εἰς τὴν ἱκανοποίησιν μόνον καὶ μόνον κομματικῶν συμφερόντων καὶ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἐπιμείνετε εἰς τὴν ψήφισιν ἑνὸς νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον κλονίζει —εἰς πεῖσμα τῶν ὅσων εἶπεν, ὁ ἀγαπητὸς κ. Χατζηγιάννης—τὰ βάθρα τοῦ Δημοκρατικοῦ Πολιτεύματος καὶ θεσπίζει καὶ τὴν ἐκ τῶν ὑστέρων ἀνατροπὴν τῶν νόμων, διὰ τὴν ἱκανοποίησιν κομματικῶν συμφερόντων. (Χειροκροτήματα).

§81Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Φαίνεται, ὅτι δὲν ἔγινα ἀντιληπτός. Τὴν ἁρμοδιότητα τῆς Δικαστικῆς Ἀρχῆς, προκειμένου περὶ ἐκλογῆς Δημοτικῶν Ἀρχῶν, τὴν ὁρίζει ἡ Νομοθετικὴ ἐξουσία. Εἶναι δικαίωμά της. Καὶ ἡ Νομοθετικὴ ἐξουσία ἔκρινεν ἐν προκειμένῳ, ὅτι ἁρμοδιότητα ἔχουν οἱ Νομάρχαι, προκειμένου περὶ ἐκλογῆς Προέδρων Κοινοτήτων. Ἀλλ’ ἐὰν ὑπῆρχε κἄτι τὸ ὁποῖον ἀφῆκεν ἀνοικτὸν ἐπὶ τῆς ἁρμοδιότητος, ἡ προηγουμένη Βουλὴ ἐδέχθη τὴν ἑρμηνείαν αὐτήν. Αὐτὰ εἶναι τὰ γεγονότα. Δὲν εἶναι νομίζω πρακτικὸν νὰ ἔλθωμεν εἰς σύγκρουσιν μὲ τὴν Δικαστικὴν ἐξουσίαν. Οὕτως ὥρισεν ὁ Νομοθέτης. Οὗτος ἔδωκεν ἁρμοδιότητα εἰς τοὺς Νομάρχας. Βάσει τούτων τῶν δεδομένων, μετὰ τὰς Δημοτικὰς ἐκλογάς, διατάχθησαν τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια νὰ ἀποστείλουν τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐκλογῆς εἰς τοὺς Νομάρχας πρὸς κύρωσιν. Οὐδεὶς διεμαρτυρήθη ἐδῶ διότι κακῶς ἐγένετο αὐτό. Δὲν ἠμπορεῖτε λοιπὸν σήμερον νὰ διαμαρτύρεσθε. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον. Δεύτερον, εἴτε τὸ θέλομεν, εἴτε δὲν τὸ θέλομεν ἐνεργήθη δευτέρα ἐκλογὴ εἰς τὸ Μεσολόγγιον καὶ συνετάχθη καὶ πρακτικόν, τὸ ὁποῖον ἦλθεν ἐνώπιον ἡμῶν. Δὲν ἠμπορῶ ἐγὼ νὰ εἴπω, τὸ σχίζω. Ὑπάρχει, κύριοι, καὶ ὁ νόμος λέγει, οἱ πλειοψηφήσαντες κατὰ τὴν προηγουμένην ἐκλογήν.

§82Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Τόσον τὸ χειρότερον δι’ ἐσᾶς.

§83Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἔγινε λοιπὸν δευτέρα ἐγκλογή, διότι οἱ Νομάρχαι εἶχον ὑποχρέωσιν ἐκ τοῦ νόμου νὰ κάμουν τὴν ἐκλογὴν μετὰ 8 ἡμέρας. Ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ συγκαλέσῃ τοὺς Δημοτικοὺς ἄρχοντας, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀπετέλουν τὸ Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξέλεγε τὸν Δήμαρχον. Ἰδοὺ λοιπὸν τὸ ἀποτέλεσμα. Δὲν ὑφίστατο ἀπαρτία, ματαιοῦνται αἱ ἐκλογαί, λόγῳ ἐλλείψεως ἀπαρτίας πιστοποιουμένης. Ἔγινε καὶ δευτέρα ψηφοφορία. Αὐτὸ εἶναι τὸ γεγονός. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὸ μεταβάλετε. Ἔχω ἐπίσημα ἔγγραφα. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις. Ποῖον κομματικὸν συμφέρον ἔχω ἐγώ, ἢ ἡ Κυβέρνησις, ἀπὸ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν; Ἐδῶ πρόκειται, κύριοι, νὰ ρυθμίσωμεν τὰ τῆς ἁρμοδιότητος τῆς ἀρχῆς, ἡ ὁποία θὰ ἐλέγξῃ τὴν νομιμότητα, διὰ νὰ προφυλαχθῶμεν ἀπὸ πᾶσαν παρανομίαν διὰ νὰ μὴ δημιουργηθοῦν καὶ πάλιν ζητήματα καὶ διαφωνίαι. Αὐτὰ εἶναι τὰ δύο θέματα. Ὁ ἀγὼν εἰς τὸν ὁποῖον ἀπεδύθητε, καθὼς καὶ ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγεύων τοῦ «Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ», κατασπαταλῶντας τόσας δυνάμεις δι’ ἕνα τόσον μηδαμηνὸν πρᾶγμα εἶναι νομίζω ἄσκοπος. (Χειροκροτήματα).

§84Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατόπιν αὐτῶν, ἂς γίνῃ ψηφοφορία δι’ ἀναστάσεως.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 ἔληξεν. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ δέχεται τὸ ἄρθρον 2 ὡς ἔχει; Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθοῦν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι ἐκ τῶν κ. κ. βουλευτῶν).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἄρθρον 2 ὡς ἔχει. (Ἐν συνεχείᾳ γίνεται δεκτὴ ἡ τροπολογία τῶν κ. κ. Η. Σκυλλάκου καὶ Γ. Δοξοπούλου ὡς ἄρθρ. 4 καθ’ ἥν: «Δήμαρχος παραιτούμενος δὲν ἀποβάλλει τὴν ἰδιότητα τοῦ δημοτικοῦ Συμβούλου»).

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 1454]50 «περὶ ἐκλογῆς τῶν Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν Ἀρχῶν», ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καθορισμοῦ ὀργανικῶν θέσεων ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν τῆς Χωροφυλακῆς».

§88Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, δέχομαι μόνον τὴν τροπολογίαν τῆς Κοινοβουλευτικῆ Ἐπιτροπῆς.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται τὸ ὡς ἄνω σχέδιον νόμου μὲ τὰς τροπολογίας τῆς Ἐπιτροπῆς;

§90ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ παρεδέχθη εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ καθορισμοῦ ὀργανικῶν θέσεων ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν τῆς Χωροφυλακῆς», ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§92ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 9.10′ μ. μ.).