1951.12.10

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 21η

Δευτέρα 10 Δεκεμβρίου 1951

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 7.00′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Σ. Τσιαπάρας ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Σ. ΤΣΙΑΠΑΡΑΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Ἀθανάσιος Ἀντωνόπουλος ὅπως προσέλθῃ καὶ ὁρκισθῇ. (Προσέρχεται ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Ἀθανάσιος Ἀντωνόπουλος καὶ δίδει τὸν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος καθοριζόμενον ὅρκον ἔχοντα οὕτω: «Ὀμνύω εἰς τὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας καὶ Ὁμοουσίου καὶ ἀδιαιρέτου Τριάδος νὰ φυλάξω πίστιν εἰς τὴν πατρίδα καὶ εἰς τὸν συνταγματικὸν Βασιλέα, ὑπακοὴν εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἐκπληρώσω εὐσυνειδήτως τὰ καθήκοντά μου»).

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τηλεγράφημα τοῦ Προέδρου τῆς Αἰγυπτιακῆς Βουλῆς τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς ἑξῆς: «Κον Πρόεδρον Βουλῆς, Ἀθήνας. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσω ὑμῖν ὅτι ἡ Αἰγυπτιακὴ Βουλὴ ἥτις ἀντιπροσωπεύει ἕνα λαὸν φιλήσυχον καὶ ἀγαπῶντα τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὰς Δημοκρατικὰς Ἀρχὰς ἐπικαλεῖται τὴν μαρτυρίαν τοῦ πολιτισμένου κόσμου καὶ τῆς ἐντίμου συνελεύσεως, ἥτις ἐνσαρκώνει τὴν ἐθνικὴν συνείδησιν τοῦ εὐγενοῦς λαοῦ ἐπὶ τῶν ὑπὸ τῶν Βρεταννικῶν στρατευμάτων διαπραττομένων ὠμοτήτων ἀφ’ ὅτου ἡ Αἴγυπτος διεκήρυξεν τὴν ἀπόφασίν της νὰ ἐκκαθαρίσῃ τὴν Πατρίδα ἀπὸ τὰς Ἀγγλικὰς δυνάμεις τὰς κατεχούσας τὴν ζώνην τοῦ ἰσθμοῦ τοῦ Σουέζ, παρὰ τὴν θέλησίν της, μεταβάλλουσι τὴν ζώνην ταύτην εἰς κάμινον πυρός. Αἱ δυνάμεις αὗται ἐπιτίθενται ἑνὸς ἀμάχου πληθυσμοῦ χύνουσαι ποταμοὺς αἵματος χωρὶς οὐδένα σεβασμὸν πρὸς τὰ ἤθη καὶ τὰ δικαιώματα τῶν φιλησύχων πολιτῶν. Γυναῖκες, παιδιὰ καὶ γέροντες εἶναι θύματα αἱματοχυσιῶν. Παρέλυσαν τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας. Καὶ αὐτὴ ἡ δικαιοσύνη κατερρακώθη. Οἱ δικασταὶ ἠμποδίσθησαν νὰ ἐκπληρώσουν τὰ καθήκοντά των ποδοπατηθέντες ἐπὶ τοῦ ἐδάφους τῆς ἰδίας των Πατρίδος. Τὰ τζαμιὰ καὶ ἐκκλησίαι παρεβιάσθησαν καὶ ἐσυλήθησαν. Ἡ Ἰσμαϊλία μία τῶν πόλεων τοῦ Ἰσθμοῦ Σουὲζ μετετράπη εἰς πεδίον μάχης ὅπου τὰ τὰνκς καὶ τὰ τεθωρακισμένα, τὰ ἀεροπλάνα, τὰ κανόνια κλπ., ἔσπειρον τὸν θάνατον ἄνευ διακρίσεως. Καὶ αὐτοὶ οἱ φύλακες τῆς τάξεως ἐδέχθησαν ἐπίθεσιν. Πολλοὶ μεταξὺ αὐτῶν ἐφονεύθησαν ἢ ἐτραυματίσθησαν. Ἐπὶ πλέον, πόλεις κατελήφθησαν καὶ οἱ κάτοικοί των ἐξεδιώχθησαν τῶν ἑστιῶν των. Τὰ τελωνεῖα καὶ αἱ ἀποθῆκαι ἐλεηλατήθησαν. Τὰ μεταφορικὰ μέσα ἐδεσμεύθησαν διὰ τῆς δυνάμεως τοῦ χρήματος καὶ τρόφιμα ἐκλάπησαν. Πεποίθαμεν ὅτι ὁ ἐλεύθερος κόσμος τοῦ 1951 θὰ στιγματίσῃ τὰς λαβούσας χώραν βαρβαρότητας ἐπὶ τοῦ ἐδάφους τοῦ Νείλου, βαρβαρότητας αἱ ὁποῖαι ἐνθυμίζουν τοὺς χρόνους τῆς ἀγριότητος καὶ καλύπτουν μὲ ὄνειδος τὴν σύγχρονον ἀνθρωπότητα. Κατάπληκτος ἡ εἰρηνικὴ Αἴγυπτος ποὺ ἀπεφάσισε ν’ ἀπαλλάξῃ τὸ ἔδαφός της ἀπὸ τὰς ξένας δυνάμεις θὰ ἐπιδιώξῃ τὸν ἀναληφθέντα σκοπὸν καὶ θὰ ἐξέλθῃ νικήτρια τῆς ἐγκληματικῆς πάλης ποὺ τὴν ἀναγκάζει νὰ δώσῃ ὁ στρατὸς κατοχῆς, βεβαία διὰ τὰ δίκαιά της καὶ διὰ τὴν ὑποστήριξιν τῶν ἐλευθέρων λαῶν.

Ὁ Πρόεδρος τῆς Αἰγυπτιακῆς Βουλῆς

ΑΒΔΕΛ ΣΑΛΑΑΜ ΦΩΜΗ ΓΚΟΜΑΑ»

Ἐπίσης ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν ψήφισμα τοῦ Ἑλληνικοῦ Παφιακοῦ λαοῦ τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς ἑξῆς: «Ψήφισμα Ἑλληνικοῦ Παφιακοῦ Λαοῦ, ὑποβληθὲν ὑπὸ τοῦ Δημάρχου Πάφου κατὰ τὴν 28ην Ὀκτωβρίου 1951 ἐν τῷ Καθεδρικῷ Ναῷ Ἁγίου Θεοδώρου. Ὁ Ἑλληνικὸς Παφιακὸς Λαός, μετὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κυπριακοῦ Λαοῦ, διαμαρτύρεται ἐντονώτατα πρὸς ὅλον τὸν πεπολιτισμένον κόσμον διὰ τὴν παράτασιν τῆς δουλείας του καὶ τὴν ἐναντίον τῆς θελήσεώς του παράτασιν τῆς Βρεττανικῆς Κυριαρχίας ἐπὶ τῆς Ἑλληνικῆς Κύπρου. Ἐπιλαμβανόμενος τῆς εὐκαιρίας τοῦ σημερινοῦ Ἑορτασμοῦ ἐπὶ τῇ ἐπετείῳ τοῦ Ἱστορικοῦ Ἑλληνικοῦ ΟΧΙ, συμβόλου τῆς ἀκατάλυτης ἀντιστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Γένους, διακηρύττει καὶ τὴν ἰδικήν του ἀπόφασιν διὰ τὴν ἐξακολούθησιν τῆς ἀγωνιστικῆς του γραμμῆς καὶ τῆς Κυπριακῆς ἀντιστάσεως κατὰ τῆς παρατάσεως τῆς δουλείας του, μὲ τὴν ἰδίαν ἀποφασιστικότητα καὶ ἀδιαλλαξίαν τὴν ὁποίαν ἐμπνέει εἰς τὴν συνείδησιν καὶ ψυχήν του, ἡ σημερινὴ ἡμέρα. Διακηρύττει πρὸς τὸν ξένον κυρίαρχον ὅτι δὲν θὰ παύσῃ ἀγωνιζόμενος μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς ἐλευθερίας του, τὴν ὁποίαν καὶ θὰ ἐπιδιώξῃ ἀγωνιζόμενος δι’ ὅλων τῶν δυνάμεών του, καθότι πιστεύει ὅτι ἡ ἐλευθερία εἶναι ἀγαθὸν τὸ ὁποῖον ἐδώρησεν ὁ Θεὸς εἰς τὸν ἄνθρωπον, καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου οὐδὲν δικαίωμα ἔχουν ὁποιοιδήποτε ἄλλοι, ὅσον κι’ ἂν εἶναι οὗτοι δυνατοὶ νὰ τοῦ τὸ στερήσουν. Ψηφίζει: Τὴν Ἕνωσιν τῆς Πατρίδος του Κύπρου, τμήματος Ἑλληνικωτάτου ἀπὸ τῶν ἀρχαιοτάτων χρόνων μέχρι σήμερον, μετὰ τῆς ἀδιαιρέτου Μεγάλης Πατρίδος αὐτοῦ Ἑλλάδος, τῆς ὁποίας ἀποτελεῖ ἀναπόσπαστον τμῆμα. Ἐγκρίνει: Τὴν ἀποστολὴν ἀντιγράφων τοῦ Ψηφίσματος τούτου πρὸς τὴν Βρεττανικήν, τὴν Ἑλληνικὴν καὶ τὴν Ἀμερικανικὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν Ὀργανισμὸν Ἡνωμένων Ἐθνῶν». Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Σ. Κότσιανος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§5Σ. ΚΟΤΣΙΑΝΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. Κοκκέβης καταθέτει ἀναφορὰν ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου Καλαμῶν, διαμαρτυρομένων διὰ μελετωμένην περικοπὴν συντάξεων. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Καζάκος καὶ Λ. Μπουρνιᾶς καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως τῆς Γεν. Συνομοσπονδίας Ἐργατῶν Ἑλλάδος διαμαρτυρομένου διότι ἐχρησιμοποιήθησαν ἀσυρματισταὶ τῆς πολεμικῆς ἀεροπορίας διὰ τὴν διάσπασιν τῆς ἀπεργίας τοῦ προσωπικοῦ τῆς Ἑταιρίας ΤΑΕ. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Α. Μαυρίδης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Συνεταιρισμῶν Ἀστικῶν λεωφορείων πόλεως Σερρῶν ζητούντων χορήγησιν ἀδειῶν κυκλοφορίας εἰς τοὺς ἐπαγγελματικοὺς Συνεταιρισμοὺς τῶν αὐτοκινητιστῶν. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Α. Μαυρίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Ἀηδονοχωρίου ζητοῦντος ἄμεσον ἀνοικοδόμησιν τῶν κατεστραμμένων οἰκιῶν των. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Γ. Κοσμᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ὀργανώσεων τραυματιῶν καὶ πολεμιστῶν πολέμων 1912–50 Πατρῶν ζητουσῶν ἄμεσον λῆψιν μερίμνης διὰ τὴν θεραπείαν τῶν ἐν τῇ ἀναφορᾷ των ἀναφερομένων δικαίων αἰτημάτων των. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Γ. Κοσμᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως τῶν ὀρυζοκαλλιεργητῶν Μεσσηνίας ζητούσης αὔξησιν τιμῆς ὀρύζης ἀπὸ δραχ. 6450 εἰς 8.000, ἀναστολὴν εἰσπράξεως τῶν ὀρυζοκαλλιεργητικῶν δανείων ὑπὸ τῆς ΑΤΕ καὶ κατάργησιν τῆς φορολογίας τῶν κωνωποειδῶν τῆς ἐπιβληθείσης δυνάμει τοῦ Α.Ν. 1850 εἰς τοὺς ὀρυζοκαλλιεργητὰς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Α. Μαυρίδης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς κοινότητος Παραλιμνίου ζητοῦντος ἄμεσον συμπλήρωσιν διὰ διδακτικοῦ προσωπικοῦ τοῦ διταξίου δημοτικοῦ των σχολείου. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Α. Μαυρίδης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς κοινότητος Κάτω Ποροΐων ζητοῦντος ἀναθεώρησιν τῆς ληφθείσης κατὰ τὸ ἔτος 1948 ἀποφάσεως ἁρμοδίας Ἐπιτροπῆς ὡς πρὸς τὸν τρόπον πληρωμῆς τοῦ πρὶμ ἐκ τῆς πωλήσεως καπνοῦ μὲ βάσιν τὰς τιμὰς τοῦ 1948 καὶ ἔγκρισιν τῆς πληρωμῆς διαφορᾶς τιμῆς τῶν ἐσοδειῶν 1949–50 πρὸς ἱκανοποίησιν δικαίων αἰτημάτων τῶν κατοίκων τῆς ὡς ἄνω Κοινότητος. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Α. Μαυρίδης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ὑγειονομικοῦ Συνεταιρισμοῦ Πρώτης ζητοῦντος τροποποίησιν τοῦ νόμου 1843, παραχώρησιν τοῦ δικαιώματος πωλήσεως φαρμάκων σπεσιαλιτὲ εἰς τοὺς μεγάλους ὑγειονομικοὺς Συνεταιρισμοὺς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικοβοιωτίας κ. Χ. Σκουτέρης καταθέτει ἀναφορὰν ἐπιλαχόντων τῆς Νομικῆς Σχολῆς κατὰ τὰς εἰσιτηρίους ἐξετάσεις ζητούντων εἰσαγωγήν των εἰς τὴν ἐν λόγῳ σχολήν. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Πιπῖνος καὶ Β. Μουράτογλου καταθέτουν ἀναφορὰν Γονέων καὶ Κηδεμόνων μαθητῶν Γιαννιτσῶν ζητούντων ἀνέγερσιν νέου διδακτηρίου. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Μπέλλας καὶ Κ. Δημόπουλος καταθέτουν ἀναφορὰν Ἐπιτροπῆς ἀπολυθέντων Δημοδιδασκάλων κατὰ τὸ κίνημα τοῦ 1935 ζητούντων ἀποκατάστασιν. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Π. Λυκουρέζος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ συλλόγου ὀπτικῶν Καλαμῶν διαμαρτυρομένου διὰ τὴν ὑπὸ τοῦ Ι.Κ.Α. μελετωμένην εἰσαγωγὴν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ὀπτικῶν εἰδῶν. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Π. Λυκουρέζος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Γεωργικῶν Πιστωτικῶν Συνεταιρισμῶν Μικρομάνης, Σπερχογείας, Ἄνω Καλάμου, Ἀσπροχώματος καὶ Θουρίας ζητούντων ἀπαλλαγήν των ἀπὸ ἐπιβληθεῖσαν αὐτοῖς εἰσφορὰν διὰ τὸν μὴ γενόμενον ἀεροψεκασμὸν τῶν ὀρυζοκαλλιεργειῶν των. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. Σχινᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων τῶν κοινοτήτων Μικρομάνης καὶ Ἀντικαλάμου τέως Δήμου Θουρίας Μεσσηνίας ζητούντων ἄμεσον καταβολὴν ἀποζημιώσεως εἰς 5 συνεχῆ ἔτη ἀρχομένης ἀπὸ τοῦ ἔτους 1951 διὰ τὴν ἐκρίζωσιν τῶν ἀμπελώνων των ὑποχρεωθέντες ὑπὸ τοῦ νόμου 1361 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. Σχινᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Γενικῆς συνελεύσεως τῶν ὀρυζοκαλλιεργητῶν Μεσσηνίας ζητούντων προσωρινὴν ἀναστολὴν τῆς εἰσπράξεως τῶν ὀρυζοκαλλιεργητικῶν δανείων, κατάργησιν τῆς φορολογίας τῶν κωνωποειδῶν τῆς ἐπιβληθείσης δυνάμει τοῦ Α.Ν. 1850 εἰς τοὺς ὀρυζοκαλλιεργητάς, ἐπίσπευσιν τῆς ἀποπερατώσεως τῶν ἡμιτελῶν ὑδραυλικῶν ἔργων ἐν τῇ περιφερείᾳ τῆς κοιλάδος Παμίσου, ἐλάττωσιν τῆς παρὰ τοῦ ὑδραυλικοῦ ταμείου ἐπιβληθείσης ηὐξημένης καὶ δυσβαστάκτου στρεμματικῆς φορολογίας κλπ. Ὁ κ. Δ. Παπασπύρου (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) καταθέτει σχέδιον ψηφίσματος «περὶ τῆς ἰσχύος τῶν ἀπὸ 14 Ὀκτωβρίου 1944 καὶ ἐφεξῆς ἐκδοθεισῶν συντακτικῶν πράξεων καὶ ψηφισμάτων». Ὁ κ. Α. Σακελλαρίου (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ Ν.Δ. 1223)49 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. 994)43 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. 4506)30 «περὶ καταστάσεως παθόντων ἐν πολέμῳ Ἀξιωματικῶν καὶ Ἀνθυπασπιστῶν». Οἱ κ. κ. Α. Σακελλαρίου (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης) καὶ Δ. Παπασπύρου (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) καταθέτουσι σχέδια νόμων: 1) «Περὶ ὑποχρεώσεων τῶν διευθυνόντων καὶ τοῦ προσωπικοῦ κοινωφελῶν ἐπιχειρήσεων» καὶ 2) «περὶ ἀνυποτάκτων τοῦ ἐξωτερικοῦ». Οἱ κ. κ. Α. Σακελλαρίου (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης) καὶ Γ. Μπουρδάρας (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1936)51 Α.Ν. «περὶ συμπληρώσεως τῆς νομοθεσίας «περὶ προστασίας ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου κλπ.». Ὁ κ. Δ. Παπασπύρου (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς παρ. 2 τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ Κώδ. Ν. 128)36 «περὶ ὀργανώσεως τῆς Γραμματείας τῶν Δικαστηρίων κλπ.». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Χλουβεράκης, Ν. Ζορμπᾶς, Κ. Ἀρβανιτάκης, Θ. Χαβίνης, Ε. Μπακλατζῆς, Ι. Διαμαντόπουλος, Σ. Κωτιάδης, Ε. Κοθρῆς, Χ. Σκουτέρης κ.ἄ., καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ καταργήσεως τῶν εἰδικῶν Ταμείων Ἀγροτικῆς Ἀσφαλίσεως περὶ οἰκονομικῆς ἐξυπηρετήσεως τῆς Ἀγροφυλακῆς ὑπὸ τοῦ Δημοσίου καὶ περὶ καταστάσεως τῶν ὀργάνων Ἀγροφυλακῆς». Ἡ ἐπὶ παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ τύπου νομοθεσίας». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 968)49 Α.Ν. «περὶ ἀνασυγκροτήσεως τῆς Γ.Υ.Σ.». Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Μπαμπᾶκος καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκδικάσεως ὑπὸ τῶν Α.Ν. 509)47 καὶ 773]48 προβλεπομένων ἀδικημάτων ἐν περιπτώσει μὴ λειτουργίας τῶν ἐκτάκτων Στρατοδικείων». Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Σκουτέρης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καθορισμοῦ ὀργανικῶν θέσεων Ἀξιωματικῶν καὶ Ἀνθυπασπιστῶν τῆς Χωροφυλακῆς».

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κανελλόπουλος ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§7Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀπρόοπτος θάνατος τοῦ Δημάρχου Ἀθηναίων ἀειμνήστου Κωνσταντίνου Κοτζιᾶ συνεκίνησε βαθύτατα ὄχι μόνον τοὺς Ἀθηναίους, ἀλλὰ τὸ Πανελλήνιον. Ἡ φυσιογνωμία τοῦ ἐκλιπόντος ὑπῆρξε φυσιογνωμία μεγάλου ἀγωνιστοῦ, ἀνδρὸς ἀφωσιωμένου, ὄχι μόνον εἰς τήν πόλιν τῶν Ἀθηναίων κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος ὑπῆρξε παραδειγματικὸς καὶ μοναδικός, ἀλλ’ ἀφωσιωμένος γενικώτερον εἰς τὸ ἐθνικὸν καθῆκον. Ἡ πόλις τῶν Ἀθηνῶν στερεῖται διὰ τοῦ θανάτου τοῦ Κωνσταντίνου Κοτζιᾶ τοῦ ἀνθρώπου ὁ ὁποῖος τὴν ἐνεσάρκωσεν. Ἀλλὰ καὶ ἡ Ἑλλάς, διὰ τοῦ θανάτου τοῦ Κωνσταντίνου Κοτζιᾶ, στερεῖται ἀνδρὸς ὁ ὁποῖος πάντοτε ἔδωσε τὸν ἑαυτόν του εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Πατρίδος, ὁ ὁποῖος δὲν ἐγνώρισεν ἀνάπαυσιν, διὰ τὸν ὁποῖον ὁ μόχθος ὑπῆρξεν ἡ ὑψίστη ἀρετὴ καὶ ὁ ὁποῖος ἐσυμβόλιζε δι’ ὅλους τοὺς Ἕλληνας, ἀλλὰ κυρίως διὰ τὴν ἑλληνικὴν νεότητα, τὴν ἀκμήν, τὸ σφρῖγος καὶ τὴν ἐργασίαν. Ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς αἰσθάνεται βαθεῖαν θλῖψιν διὰ τὸν θάνατον τοῦ ἐξόχου Δημάρχου Ἀθηναίων καὶ πιστεύει ὅτι τὸ παράδειγμα τοῦ Κωνσταντίνου Κοτζιᾶ θὰ ἀποτελέσῃ πηγὴν ἀπὸ τὴν ὁποίαν πάντοτε θὰ ἀρύωνται ἐμπνεύσεις καὶ μεγάλα διδάγματα ὅσοι θὰ ταχθοῦν νὰ τὸν διαδεχθοῦν.

§8Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἡ Κυβέρνησις ἐθλίβη βαθύτατα, διὰ τὸν αἰφνίδιον θάνατον τοῦ Δημάρχου τῆς Πρωτευούσης. Ὁ Κώστας Κοτζιᾶς, εἶχε πράγματι τάξει τὸν ἑαυτόν του, εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν, ἐργαζόμενος, ὁμολογουμένως, ἀόκνως, διὰ νὰ βελτιώσῃ τὴν κατάστασιν τῆς πόλεως. Τιμῶσα τὸν ἄνδρα, ἡ Κυβέρνησις, διέταξε νὰ κηδευθῇ δημοσίᾳ δαπάνῃ.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Μητσόπουλος ἔχει ἐπίσης τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§10Β. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐμπήκαμεν εἰς τὸν τρίτον χειμῶνα, κατὰ σειράν, ἀπὸ τότε ποὺ ἀπηλλάγημεν τοῦ συμμοριτικοῦ μιάσματος καὶ ἐν τούτοις τὰ 40% τῶν ἀνταρτοπλήκτων κατοίκων τοῦ Νομοῦ Ἕβρου εἶναι ἄστεγοι. Τὸ ζήτημα εἶναι σοβαρώτατον καὶ χρῄζει ἀμέσου θεραπείας. Οἱ συμμορῖται ἔχοντες ὡς ὁρμητήριον καὶ καταφύγιον τὴν Βουλγαρίαν, δὲν ἄφησαν εἰς τὸν Νομὸν Ἕβρου καὶ γενικῶς εἰς τὴν ὕπαιθρον τίποτε ὄρθιον καὶ ἄλλους ἐκ τῶν κατοίκων ἀπήγαγον ὡς ὁμήρους, ἄλλους δὲ κατέσφαξαν. Ὅταν ὁ Ἐθνικός μας στρατὸς τοὺς ἐσάρωσεν, οἱ κάτοικοι οἱ μὴ δυνηθέντες νὰ καταφύγουν εἰς τὰ κέντρα ἀσφαλείας ἐπέστρεψαν εἰς τὰ χωριά των, διὰ νὰ ἀρχίσουν τὰ παραγωγικά των ἔργα καὶ εὑρέθησαν πρὸ τραγικῆς καταστάσεως, διότι τὰ περισσότερα σπίτια των ἦσαν γκρεμισμένα καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εὑρίσκοντο ὄρθια, εὑρίσκοντο εἰς τοιαύτην κατάστασιν, λόγῳ τῆς λεηλασίας, ὥστε ἦτο ἀδύνατον νὰ κατοικηθοῦν. Ἐν τούτοις οἱ ἀκρῖται μας, ἄνθρωποι τῆς ὑπομονῆς καὶ τῆς ἐργασίας, παρέμειναν ἐκεῖ, ἀναμένοντες τὴν στέγασίν των διὰ τοῦ συστήματος τῶν πυρήνων. Δυστυχῶς τὰ κατασκευασθέντα σπίτια διὰ τοῦ συστήματος τῶν πυρήνων ἦσαν ἀνεπαρκῆ, καὶ τὸ 40% τῶν ἀκριτῶν μας, οἱ ὁποῖοι ἔσπευσαν ἐκ τῶν πρώτων εἰς τὴν φωνὴν τῆς Πατρίδος καὶ προσέφερον πολυτίμους ὑπηρεσίας, μένουν ἀκόμη ἄστεγοι. Ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις, θέλουσα νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν στέγασιν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, ἐφεῦρε τὸ σύστημα τῆς ἐνισχυμένης αὐτοστεγάσεως τὸ ὁποῖον συνίστατο εἰς τὴν παροχὴν 5.000.000 δραχμῶν καὶ ὑλικῶν ἀξίας 4.000.000. Ἐκ τῶν 5 ἑκατομμυρίων ὅμως, ἐδόθησαν μόνον τὰ 4.000.000 καὶ αἱ περισσότεραι κατοικίαι παρέμειναν ἡμιτελεῖς. Κατόπιν, ἐφηρμόσθη τὸ σύστημα τῆς ἁπλῆς στεγάσεως, τὸ ὁποῖον συνίστατο εἰς τὴν παραχώρησιν 6 κυβικῶν ξυλείας, 5.000 τούβλων, 3.000 κεράμων, τσιμέντου, καρφιῶν καὶ τζαμιῶν. Ἀλλ’ ἔπρεπε, διὰ νὰ παραχωρηθοῦν τὰ ὑλικὰ αὐτά, οἱ ἐνδιαφερόμενοι νὰ σηκώσουν τοὺς τοίχους τοὺς ἐξωτερικοὺς μέχρι τῆς στέγης. Δυστυχῶς, πολλοὶ ἐκ τῶν κατοίκων, ἠναγκάσθησαν νὰ πωλήσουν καὶ τὰ ζῶα των ἀκόμη, διὰ νὰ συμμορφωθοῦν πρὸς τὰς ἐντολὰς τῆς ὑπηρεσίας καὶ ὅταν ἐτελείωσαν τὴν τοιχοποιΐαν ἔπαυσαν νὰ χορηγοῦνται τὰ ὑλικὰ διότι δὲν ὑπῆρχον πιστώσεις. Ἔτσι καὶ τὸ σύστημα αὐτὸ δὲν ἀπέδωσεν ἀποτέλεσμα καὶ ἐξακολουθεῖ ὁ πληθυσμὸς ἐκεῖνος, ὁ ἀκριτικός, νὰ ὑποφέρῃ καὶ νὰ μένῃ χωρὶς σπίτι. Πέραν τούτων ἡ διαδικασία τῶν διαφόρων ἐπιτροπῶν εἶναι πολυδαίδαλος. Ὑπάρχουν αἰτήσεις πρὸς ψήφισιν ἀπὸ 4ετίας ἐκκρεμοῦσαι. Θὰ παρεκάλουν τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν νὰ ἁπλουστεύσῃ καὶ τὸ σύστημα αὐτὸ διὰ νὰ δοθῇ τέρμα εἰς τὴν κατάστασιν αὐτήν, διότι τὰς ἐπιτροπὰς αὐτὰς τὰς ἀποτελοῦν δημόσιοι ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐπιβεβαρυμένοι μὲ ἄλλα καθήκοντα, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φέρουν εἰς πέρας τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον τοὺς ἀνετέθη. Ἐκτὸς αὐτοῦ, ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη τάξις ἀνταρτοπλήκτων, οἱ ὁποῖοι δὲν κατώρθωσαν νὰ ἐπαναπατρισθοῦν ἐλλείψει στέγης. Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι κατεδικάσθησαν, εἰς τὸν ἐξ ἀσιτίας θάνατον, διότι οὔτε ἡ γεωργικὴ ὑπηρεσία τοὺς παρέχει τι, οὔτε ἡ ἀνοικοδόμησις τοὺς ἐνισχύει. Θὰ παρεκάλουν, ἑπομένως τοὺς ἀξιοτίμους κ.κ. Ὑπουργοὺς Προνοίας καὶ Γεωργίας, νὰ λάβουν ὑπ’ ὄψει των τὴν τάξιν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν καὶ νὰ τοὺς τακτοποιήσουν, διότι γίνεται μεγάλη ἀδικία εἰς βάρος αὐτῶν. Ἐπίσης παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως αὐξήσει τὸ ποσοστὸν 15% τῶν ἐπισκευῶν, διότι τὰ σπίτια τῶν ἀκριτῶν μας εἶναι ἑτοιμόρροπα καὶ εἶναι πολὺ πιθανὸν νὰ θρηνήσωμεν καὶ θύματα, ἐκ τῆς πτώσεως αὐτῶν μὲ τὰς βροχάς. Βεβαίως ἡ Κυβέρνησις θὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη χρημάτων. Ἐγὼ θὰ ἀπήντων εἰς τὴν σεβαστὴν Κυβέρνησιν, ὅτι εἶναι ὑποχρέωσίς της, εἶναι ζήτημα τιμῆς διὰ τὸ Κράτος, νὰ ἀποκαταστήσῃ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, νὰ τοὺς στεγάσῃ, διότι αὐτοὶ ἔσπευσαν ἐκ τῶν πρώτων εἰς τὴν φωνὴν τῆς Πατρίδος καὶ προσέφερον, ὅτι εἶχον καὶ δὲν εἶχον εἰς τὸν βωμὸν αὐτῆς. Εἶναι ἀδικία νὰ ὑποφέρουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἠγωνίσθησαν ὑπὲρ βωμῶν καὶ ἑστιῶν, νὰ ὑποφέρουν καὶ νὰ βλέπουν μὲ πικρίαν καὶ παράπονον, ὅτι τὰ πρῶτα σπίτια, τὰ ὁποῖα ἀνηγέρθησαν ἀνήκουν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν εἰς τὸ Σιδηροῦν Παραπέτασμα καὶ βυσσοδομοῦν ἐναντίον τῆς Πατρίδος. Ἀλλὰ πέραν τούτου θὰ ἤθελον νὰ συστήσω εἰς τὴν σεβαστὴν Κυβέρνησιν νὰ εὕρῃ τὰ χρήματα, ὅπως εὑρίσκουν ἀπὸ διαφόρους πηγὰς τὰ δισεκατομμύρια, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀνεγείρουν τὰ μέγαρα τὰ πολυτελῆ καὶ τὰ πολυόροφα. Ἀπὸ τὰς ἰδίας πηγὰς νὰ βροῦν καὶ διὰ τοὺς ἀγρότας μας τὰ ἀπαιτούμενα μέσα, διότι ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι τὰ μέγαρα αὐτὰ οὐδένα ἄλλον σκοπὸν ἐξυπηρετοῦν παρὰ μόνον τὴν ἀστυφιλίαν καὶ εἶναι πρόκλησις εἰς τὰ μάτια τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ποὺ τὴν κεφαλὴν κλῖναι. (Χειροκροτήματα).

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Δερδεμέζης ἔχει ὡσαύτως τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§12Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ λάβω τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, διότι ἔλαβα πλεῖστα ὅσα τηλεγραφήματα ἐκ τῶν Νομῶν Θεσπρωτίας–Ἠπείρου ἀφορῶντα τὸ μέγα θέμα τῆς μισθώσεως τοῦ ἐλαιοκάρπου, θέμα τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει καὶ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι εἶναι συμμοριόπληκτοι καὶ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Πρόκειται περὶ τῶν ἐγκαταλελειμένων κτημάτων τῆς Θεσπρωτίας. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν διὰ διαφόρων ἀλληλοσυγκρουομένων διαταγῶν του περιέπλεξε τὸ ζήτημα, μέχρι σημείου ὥστε νὰ ἀπειληθῇ καὶ ἡ δημοσία τάξις ἀκόμη καὶ ἀντὶ νὰ συνεχίσῃ ἐφαρμόζον τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἐφηρμόζετο μέχρι σήμερον, κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ ἐλαιόκαρπος τῶν Μουσουλμανικῶν κτημάτων ἐδίδετο διὰ μισθώσεως εἰς τὰς Κοινότητας, ἐξέδωκε πλείστας μονομερεῖς καὶ ἀλληλοσυγκρουομένας, ἐπαναλαμβάνω, διαταγάς, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἀρχίσουν νὰ γίνωνται καὶ ἐγκλήματα. Θὰ σᾶς διαβάσω τὸ σχετικὸν τηλεγράφημα τὸ ὁποῖον ἀπέστειλαν καὶ οἱ συνάδελφοι βουλευταί κ. κ. Ζῶτος καὶ Μητσούλης «......... .....(ἀναγινώσκει)......». Ταῦτα συνέβησαν, διότι, ἐνῷ μέχρι πρό τινος ὡρισμέναι Κοινότητες ὑφίσταντο ὡς τοιαῦται, ἤδη συνεχωνεύθησαν καὶ παρέμειναν ὡς συνοικισμοί. Θὰ παρακαλέσω, λοιπόν, ὅπως, διὰ τὴν ἔγκαιρον συγκομιδὴν τοῦ ἐλαιοκάρπου καὶ διὰ τὴν πρόληψιν τῶν ἐκτρόπων, ἀποσταλῇ ἀμέσως, ἐντὸς τῆς αὔριον, ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν μία τηλεγραφικὴ διαταγή, ὥστε ἡ μίσθωσις νὰ γίνῃ ἀπ’ εὐθείας πρὸς τοὺς συνοικισμούς, οἱ ὁποῖοι πρότερον ἀπετέλουν Κοινότητας. Πέραν τούτων εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ παρασχεθοῦν διευκολύνσεις κατὰ τὴν καταβολὴν τῶν δόσεων τοῦ μισθώματος, δοθέντος ὅτι πρόκειται περὶ πτωχῶν οἰκογενειαρχῶν τελείως κατεστραμένων καὶ νὰ λάβετε πρόνοιαν διὰ τὴν μείωσιν τοῦ τιμήματος, διότι ἡ συγκομιδὴ εἶναι πτωχοτέρα τῆς περισυνῆς. Φροντίσατε, λοιπόν, νὰ λάβετε τὰ δέοντα μέτρα, ὥστε καὶ ἡ δημοσία τάξις νὰ μὴ διασαλεύηται καὶ ἡ ἐθνικὴ οἰκονομία νὰ μὴν ζημιωθῇ καὶ νὰ γίνῃ ἐγκαίρως ἡ συγκομιδή.

§13Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Θὰ φροντίσω ἀμέσως πλησίον τοῦ συναδέλφου μου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ διὰ τὴν διευθέτησιν τοῦ ζητήματος.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ὁ κ. Γ. Ρουμάνης ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§15Γ. ΡΟΥΜΑΝΗΣ. Ἐθεώρησα ἀπαραίτητον νὰ ἀπασχολήσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ τὴν Κυβέρνησιν δι’ ἕνα ζήτημα οὐσιῶδες καὶ φλέγον, τὸ ζήτημα τῶν συκοπαραγωγῶν, τὸ ὁποῖον, ἀτυχῶς, παραμένει ἀκόμη ἄλυτον. Ἐὰν ἐπιδείξῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐλάχιστον ποσοστὸν τοῦ ζήλου ποὺ ἐπέδειξε διὰ τὰ νομοσχέδια τῶν δημοτικῶν ἀρχόντων καὶ τῆς Χωροφυλακῆς ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι θὰ ἐπιτύχῃ τὴν λύσιν καὶ τοῦ τόσον φλέγοντος αὐτοῦ ζητήματος. Δὲν θὰ ἀπασχολοῦσα τὴν Βουλὴν ἐὰν δὲν εἶχον καθημερινὰς ὀχλήσεις εἰς τὸ γραφεῖον μου ἀπὸ τοὺς δυστυχεῖς κατοίκους τῆς περιφερείας μου Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς, οἱ ὁποῖοι πένονται μέχρι σημείου νὰ δίδουν ἀξίαν ἑνὸς ἑκατομμυρίου εἰς ἕνα πενταχιλιόδραχμον. Γνωρίζω τὸ ἐνδιαφέρον σας, κ. Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, ἀλλ’ ἂν ἐπιμείνετε, νομίζω, ὅτι ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ ἠμπορεῖ ἀμέσως νὰ λύσῃ τὸ θέμα αὐτό, τὸ ὁποῖον ἔχει καὶ γενικωτέραν σημασίαν. Ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν σας ἐπληροφορήθην, ὅτι ἀπεφασίσθη νὰ διατεθῇ ἓν δισεκατομμύριον διὰ τὴν ἐξαγορὰν τῶν σύκων. Ἐὰν λοιπόν, ἐξαντλήσετε μέχρις ἐσχάτων τὸ ἐνδιαφέρον σας θὰ ἐπιτύχετε τὴν ὁλοκληρωτικὴν λύσιν τοῦ θέματος τούτου.

§16Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὅπως καὶ ἄλλοτε εἶχα τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω ὅτι εἶχεν ἀποφασισθῆ ἡ συγκέντρωσις τῶν σύκων, ἀλλ’ οὐδεμία εἶχε γίνει πρόβλεψις διὰ τὴν σχετικὴν χρηματοδότησιν. Ἀπόδειξις ὅτι δὲν ἤρχισε κἂν ἡ συγκέντρωσις. Εὗρον τὸ θέμα ἐκκρεμὲς ὅταν ἀνέλαβα τὸ Ὑπουργεῖον. Ἀπετάνθην κατ’ ἐπανάληψιν πρὸς τὸν Γραμματέα τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ κατέστη ἐπὶ τέλους δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ τὸ θέμα τοῦτο ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Ἡ ἀνακίνησις τοῦ θέματος ἐξηρέθισεν ἐπὶ τοιοῦτον τὰ μέλη, ὥστε νὰ μὴν θέλουν νὰ τὸ φέρουν πρὸς συζήτησιν. Ἐχρειάσθη πείσμων ἀγών, καὶ δικαιοῦμαι νὰ τὸ ἐπικαλεσθῶ, αὐτὸ διὰ νὰ τοὺς πείσω νὰ δώσουν ὡς πρῶτον ποσὸν τὸ ἓν δισεκατομμύριον. Ἐφόσον ἐπετύχομεν τὴν πίστωσιν αὐτὴν διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ Δεκεμβρίου, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι κἄτι τὸ πολὺ ἐπωφελὲς διὰ τοὺς συκοπαραγωγοὺς, ἐλπίζω ὅτι θὰ λύσωμεν ὁλοσχερῶς τὸ θέμα.

§17Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Νὰ δώσητε, κ. Ὑπουργὲ τὴν ἄδειαν οἰκοπνευματοποιήσεως τῶν σύκων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ ἱκανοποιήσῃ ἀπολύτως τοὺς παραγωγούς. Οἱ βιομήχανοι ζητοῦν νὰ ἀγοράσουν τὰ σῦκα ἀπ’ εὐθείας ἀπὸ τοὺς παραγωγούς, ἀρκεῖ νὰ δώσητε τὴν ἄδειαν οἰνοπνευματοποιήσεως.

§18Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἡ πληροφορία σας κ. συνάδελφε, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβής. Δὲν ἔγινε τοιαύτη κροῦσις καὶ οὐδεμία ἄδεια οἰνοποιήσεως ἐζητήθη.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Δ. Ἀλιπράντης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς ἀπευθυνομένης πρὸς τοὺς κ.κ. Πρόεδρον Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργοὺς Ἐσωτερικῶν καὶ Παιδείας, σχετικῶς μὲ τὴν ἵδρυσιν Νομοῦ Πειραιῶς ὡς καὶ ἀνεξαρτήτου Μητροπόλεως Πειραιῶς.

§20Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ. Τὸ αἴτημα, κ. Πρόεδρε, διὰ τὴν διοικητικὴν καὶ ἐκκλησιαστικὴν ἀνεξαρτησίαν τῆς περιφερείας Πειραιῶς καὶ Νήσων εἶναι παλαιόν, ὅπως παλαιὰ εἶναι καὶ ἡ δοθεῖσα ὑπόσχεσις ἀπὸ ὅλας τὰς Κυβερνήσεις ἀπὸ τοῦ 1946 καὶ ἐντεῦθεν, ὅτι θὰ ἱκανοποιῆτο, ἐφ’ ὅσον μάλιστα ἀδιστάκτως ἀνεγνωρίσθη παρὰ τούτων ἡ σκοπιμότης καὶ ἡ ἀναγκαιότης τοῦ αἰτήματος τούτου. Διότι, ἐκτὸς τῶν ἄλλων γενικωτέρων προβλημάτων, τὰ ὁποῖα ἐμφανίζει σήμερον ὁ Πειραιεύς, ἐκτὸς τοῦ σημαντικοῦ ἐθνικοῦ προβλήματος τοῦ λιμένος Πειραιῶς, τοῦ ὁποίου ἔχει κυριολεκτικῶς νεκρωθῆ ἡ ζωὴ καὶ ἡ κίνησις καὶ ἡ ἐν συνεχείᾳ μέχρι σήμερον ὑπαγωγὴ τῆς περιφερείας Πειραιῶς μετὰ τῶν Νήσων εἰς τὸν Νομὸν Ἀττικῆς ἐπιδεινώνει περισσότερον τὴν ὅλην κατάστασιν τῆς περιφερείας μας. Γενικὴ εἶναι ἡ πεποίθησις, ὅτι ἡ πραγματοποίησις τῆς συστάσεως τοῦ Νομοῦ Πειραιῶς, ὡς διαβεβαιώνει ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ἀπὸ 14 Νοεμβρίου ἐ.ἔ. ἐγγράφου της πρὸς τὴν Βουλήν, θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἀποδοτικωτέραν παρακολούθησιν καὶ ρύθμισιν τῶν ποικίλλων προβλημάτων τῆς μεγάλης αὐτῆς περιφερείας. Ἐν συνεχείᾳ ἡ ἐπερώτησίς μας ἀφορᾷ καὶ τὸ ἄλλο αἴτημα τῆς περιφερείας Πειραιῶς διὰ τὴν σύστασιν ἀνεξαρτήτου Μητροπόλεως εἰς τὸν Πειραιᾶ. Τὸ αἴτημα τοῦτο τοῦ Πειραϊκοῦ λαοῦ, παρ’ ὅτι ἀνεγνωρίσθη ὡς ἀναγκαῖον παρὰ τοῦ Μακαριωτάτου Ἀθηνῶν κατὰ τὰς πρώτας ἡμέρας τῆς ἀναρρήσεώς του εἰς τὸν ἀρχιεπισκοπικὸν θρόνον καὶ ἀνεμένετο ἡ λύσις του, ἐν τούτοις καίτοι παρῆλθον ἀρκετὰ ἔτη ἔκτοτε, παραμένει ἐκκρεμὲς καὶ ἄλυτον καὶ τὸ αἴτημα τοῦτο. Δυστυχῶς διὰ τὸν πληθυσμὸν τοῦ Πειραιῶς, μόνη ἡ παρουσία τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Σταυρουπόλεως κ. Γεωργίου μὲ τὸν ἐπιδειχθέντα ζῆλόν του καὶ τὸ ἐνδιαφέρον του, ἀπὸ τοῦ 1942 καὶ ἐντεῦθεν, ἐφ’ ὅλων τῶν κοινωφελῶν προσπαθειῶν, αἵτινες ἐξεδηλώθησαν ἐν Πειραιεῖ, χωρὶς οὗτος νὰ διαθέτῃ ἰδίαν, ἀνεξάρτητον ποιμαντορικὴν ἁρμοδιότητα, μόνη λέγομεν ἡ παρουσία τούτου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρουσιάσῃ ἀποτελέσματα εὐρείας ποιμαντορικῆς δράσεως καὶ ἐλλείψει ἁρμοδιότητος ἰδίας, οὐδὲν δύναται νὰ πράξῃ. Ἡ περαιτέρω παράτασις τῆς ἐκκρεμότητος ταύτης καὶ ἡ μὴ ἱκανοποίησις τοῦ αἰτήματος τούτου τοῦ πληθυσμοῦ τοῦ Πειραιῶς θὰ ἀποβῇ ἀκόμη περισσότερον εἰς βάρος τῶν πνευματικῶν ἀναγκῶν τῶν κατοίκων του. Δι’ ὃ καὶ παρακαλοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν ὅπως προβῇ εἰς τὰς δεούσας ἐνεργείας πρὸς τὸν Μακαριώτατον Ἀρχιεπίσκοπον Ἀθηνῶν, ἵνα τελικῶς θελήσῃ νὰ ἱκανοποιήσῃ τὸ ἀπολύτως ἀναγκαῖον καὶ τὸ δίκαιον τοῦτο αἴτημα.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Σαββόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§22Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμφωνῶ μὲ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. συναδέλφου. Θὰ ἤθελον ὅμως νὰ προσθέσω τὰ ἑξῆς: Ἐπειδὴ παρέστην εἰς συνεδριάσεις τῶν γηγενῶν Πειραιωτῶν, εἰς τὰς ὁποίας οἱ ἀξιότιμοι τέως Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ λοιποί, ὑπεσχέθησαν λύσιν τοῦ ζητήματος, ἐπειδὴ μαζί μὲ τὸν Πρόεδρον τῶν γηγενῶν κ. Μάρουγκαν ἐπεσκέφθην Ὑπουργοὺς καὶ αἱ ὑποσχέσεις των παρέμειναν μόνον ὑποσχέσεις, θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν του νὰ ἔχῃ τὴν τύχην ν’ ἀποδώσῃ δικαιοσύνην εἰς τὸ αἴτημα αὐτὸ τοῦ Πειραιῶς. Ἐπίσης θὰ παρακαλέσω δι’ ὑμῶν κ. Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν τὸν ἀπουσιάζοντα κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅπως προβῇ εἰς ἐνεργείας παρὰ τῷ Μακαριωτάτῳ Ἀρχιεπισκόπῳ Ἀθηνῶν, διὰ τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος τῆς Μητροπόλεως Πειραιῶς, τονίζων εἰς αὐτόν, ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ ἔχει καὶ οὐσιαστικὴν ἐκκλησιαστικὴν σημασίαν, διότι καὶ ἡ 38 μοῦ φαίνεται παράγραφος τῆς 6ης ἐν Σύρῳ Συνόδου, τονίζει ρητῶς, ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν μία Α ἢ Β περιφέρεια ἀναπτυχθῇ κοινωνικῶς καὶ ἀριθμητικῶς ἀρκετά, πρέπει καὶ ἡ ἐκκλησία νὰ παρακολουθήσῃ τὴν κοινωνικὴν ἐξέλιξιν τῆς περιφερείας αὐτῆς, ἀπονέμουσα ἀναλόγους βαθμοὺς εἰς τοὺς ἐκεῖ ὑπηρετοῦντας κληρικούς.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Πετροπουλᾶκος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§24Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, νομίζω, ὅτι εἶναι δίκαιον ἡ περιφέρεια Πειραιῶς, ἡ ὁποία κατοικεῖται ἀπὸ 450.000 περίπου κατοίκους, ν’ ἀξιώσῃ τὴν ἵδρυσιν ἀνεξαρτήτου Νομοῦ λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἄλλαι περιφέρειαι μὲ πολὺ ὀλιγώτερον πληθυσμὸν εἰς διάφορα σημεῖα τῆς Ἐπικρατείας ἔχουν ἀναγνωρισθῆ. Οἱ Πειραιεῖς, νομίζοντες, ὅτι ἀπολαμβάνουν τῆς ἴσης μεταχειρίσεως ἔναντι τῶν ὑπολοίπων Ἑλλήνων, ἀξιοῦν τὴν ἵδρυσιν ἰδιαιτέρου Νομοῦ εἰς τὴν ἐκλογικήν των περιφέρειαν, διότι πιστεύουν, ὅτι ἡ ἵδρυσις τοῦ Νομοῦ θ’ ἀποτελέσῃ ἕναν σταθμὸν διὰ τὴν καλλιτέραν ἐξυπηρέτησιν καὶ τῶν πολιτῶν, ἀλλὰ καὶ τῆς πόλεως τοῦ Πειραιῶς. Ταῦτα διὰ τὸν Νομόν. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὴν ἵδρυσιν ἰδιαιτέρας Μητροπόλεως, ἐπίσης οἱ αὐτοὶ λόγοι ἰσχύουν, ὥστε ἡ περιφέρεια τοῦ Πειραιῶς, ἡ ὁποία ἀποτελεῖται ἀπὸ 450.000 κατοίκων νὰ ἔχῃ ἰδίαν Μητρόπολιν. Κατὰ τὸ παρελθόν, κατὰ τὸ ἐγγὺς παρελθόν, κύριε Πρόεδρε, ἀλλεπάλληλοι ἐνέργειαι ἐκ μέρους ὅλων τῶν ἐκδηλώσεων τῆς ζωῆς τοῦ Πειραιῶς πρὸς τοὺς ἁρμοδίους, ἔλαβον ὑπόσχεσιν ἀμέσου ἱδρύσεως τόσον τοῦ Νομοῦ, ὅσον καὶ τῆς Μητροπόλεως. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως καταβάλῃ κάθε προσπάθειαν ὅπως πραγματοποιηθῇ τὸ δίκαιον τοῦτο αἴτημα τῶν κατοίκων τοῦ Πειραιῶς.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Κατσαφάδος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§26Γ. ΚΑΤΣΑΦΑΔΟΣ. Κατόπιν τῶν λεχθέντων ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων κ. κ. συναδέλφων μου, δὲν θὰ εἶχον τίποτε νὰ προσθέσω. Ἁπλῶς δύο λέξεις θὰ ἤθελον νὰ προσθέσω ἐπὶ δύο ζητημάτων. Τὸ αἴτημα τῆς Διοικητικῆς ἀποκεντρώσεως τῆς Περιφερείας Πειραιῶς χρονολογεῖται ἀπὸ μακροῦ χρόνου. Νομίζω δέ, ὅτι ἡ ἀνάγκη τῆς ἐκπληρώσεως ταύτης θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ἀπασχολήσῃ περισσότερον τὴν Κυβέρνησιν. Περιοχὴ ἀριθμοῦσα 450.000 κατοίκων ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἔχῃ διοικητικὴν αὐτοτέλειαν. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι τὸ 1947, πρωτοβουλίᾳ τοῦ Συνδέσμου γηγενῶν Πειραιωτῶν, συνεκροτήθη σύσκεψις εἰς τὸ φουαγιὲ τοῦ Δημοτικοῦ θεάτρου Πειραιῶς, εἰς τὴν ὁποίαν παρέστησαν ὅλοι οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν πολλῶν τότε κομμάτων. Ἐδόθησαν ἀπὸ ὅλους ὑποσχέσεις περὶ σοβαρᾶς ἀντιμετωπίσεως τῆς ἀνάγκης αὐτῆς. Παρέμειναν ὅμως ἀπραγματοποίητα, ἴσως διότι οἱ Πειραιεῖς εἶχον τὴν ἐξαίρετον τιμὴν νὰ ἐκπροσωποῦνται εἰς τὴν Βουλὴν ἀπὸ Ἀρχηγοὺς κομμάτων καὶ Πρωθυπουργοὺς ζῶντας μακρὰν τῆς Πειραϊκῆς πραγματικότητος. Ἡ ὑπαγωγὴ εἰς τὴν διοικητικὴν καὶ ἐκλογικὴν περιφέρειαν τῶν Νήσων αἵτινες ἀποτελοῦν καὶ σήμερον ἐκλογικὴν περιφέρειαν Πειραιῶς εἶναι δικαιολογημένη. Διὰ τῆς ἐρωτήσεώς μας ζητεῖται ἡ ὑπαγωγὴ εἰς τὴν περιφέρειάν μας καὶ τῆς Σαλαμῖνος, ἥτις μέχρι τοῦδε ἀποτελεῖ ἐξάρτημα ἐκλογικὸν καὶ διοικητικὸν τῆς Μεγαρίδος. Νομίζομεν, ὅτι διάχυτος εἶναι ὁ πόθος τῶν Σαλαμινίων νὰ ἑνωθοῦν μὲ τὸν Πειραιᾶ, λόγῳ τῆς συχνῆς ἐπαγγελματικῆς ἐπαφῆς καὶ εὐκόλου ἐπικοινωνίας μὲ αὐτόν. Ἄλλως τε, ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ βεβαιωθῇ περὶ τούτου. Ὡς πρὸς τὸ ἕτερον σκέλος τοῦ ἐρωτήματος διὰ τὴν σύστασιν ἀνεξαρτήτου Μητροπόλεως, νομίζω, ὅτι καὶ τὸ αἴτημα αὐτὸ εἶναι δίκαιον, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει, ὅτι ἄλλαι περιφέρειαι αἵτινες ἔχουν κατοίκους ὀλιγωτέρους ἀπὸ τὸ Φάληρον καὶ τὸν Ἅγιον Ἰωάννην Ρέντην, τῶν μικροτέρων συνοικιῶν τῆς περιφερείας Πειραιῶς, ἔχουν ἀνεξάρτητον Μητρόπολιν. Ἡ ἀπάντησις τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἥτις μᾶς ἐπεδόθη ἐγγράφως, μὲ ἱκανοποιεῖ. Τὸν παρακαλῶ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὰς ἐνεργείας του διὰ τὴν πλήρη πραγμάτωσίν του.

§27Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εἶχον τὴν εὐκαιρίαν ν’ ἀπαντήσω ἐγγράφως ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἱδρύσεως Ἱερᾶς Μητροπόλεως καὶ Νομαρχίας εἰς τὸν Πειραιᾶ. Ἀπὸ τῶν πρώτων ἡμερῶν τοῦ σχηματισμοῦ τῆς Κυβερνήσεως, ὁ συνάδελφός μας ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου κ. Παπαπολίτης, εἶχε πράγματι ὑποβάλει τοιαύτην πρότασιν εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ ἐνεκρίθη. Καὶ ἐν συνεχείᾳ ὑπέβαλε τὰ σχετικὰ πρὸς ἔγκρισιν, καθ’ ὃν τρόπον ἀναφέρεται εἰς τὴν ἀπάντησίν μου. Πράγματι, δὲν εἶναι μόνον θέμα τοῦ Πειραιῶς, ἀλλὰ καὶ ὡρισμένων νήσων καὶ περιφερειῶν, αἱ ὁποῖαι λόγῳ τῆς ἐπικοινωνίας των μὲ τὸν Πειραιᾶ, ἐξαρτῶνται ἀπ’ αὐτόν, ὅπως εἶναι ἡ Σαλαμίς, τὰ Κύθηρα, ἡ Τροιζηνία. Ἡ σύνδεσις εἶναι πράγματι ἀνάγκη νὰ γίνῃ μὲ τὴν πόλιν τοῦ Πειραιῶς καὶ ὀρθῶς, νομίζω, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὰς ἀνάγκας ὅλων ἐκείνων τῶν περιφερειῶν ὅπως καὶ τοῦ Πειραιῶς, διὰ τῆς ἱδρύσεως μιᾶς Νομαρχίας. Ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ εἶχεν ἐνδοιασμούς, νομίζουσα, ὅτι δὲν πρέπει νὰ προβαίνωμεν εἰς μίαν τοιαύτην κατάτμησιν. Ἀλλ’ ἤδη ἡ περιφέρεια Ἀθηνῶν εἶναι πολὺ μεγάλη, διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἔχει καὶ νομίζω, ὅτι ἐνδείκνυται ἕνας τοιοῦτος διαχωρισμὸς καὶ ὅτι θὰ πρέπει νὰ γίνῃ τοῦτος, διὰ νὰ διευκολύνῃ καὶ τὰς περιφερείας, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀνήκουν εἰς τὴν πόλιν τοῦ Πειραιῶς, καὶ τὴν πόλιν τοῦ Πειραιῶς τὴν ὁποίαν καὶ ἡ Κυβέρνησις θέλει πολὺ νὰ ἐνισχύσῃ.

§28Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Θὰ ἤθελον νὰ πληροφορήσω τοὺς κ. κ. συναδέλφους, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς Μητροπόλεως ἀνετέθη εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὁ ὁποῖος ἤδη προέβη εἰς ἐνεργείας παρὰ τῇ Ἱερᾷ Συνόδῳ, τῆς ὁποίας ἐζήτησα τὴν ἔγκρισιν. Εὐθὺς ὡς δοθῇ ἡ ἔγκρισις, θὰ προχωρήσῃ.

§29Γ. ΚΑΤΣΑΦΑΔΟΣ. Ἡ Ἱερὰ Σύνοδος εἶχεν ἐγκρίνει ἀπὸ μακροῦ τὴν ἵδρυσιν τῆς Μητροπόλεως. Τώρα ποῦ ἔχει προσκρούσει τὸ ζήτημα, δὲν γνωρίζω. Εἶναι ζήτημα τῆς Κυβερνήσεως νὰ τὸ ἀνεύρῃ.

§30Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Τρεῖς ἡμέρας πρὶν χειροτονηθῇ ὡς Ἀρχιεπίσκοπος ὁ Μακαριώτατος Σπυρίδων, εἶχε ρητῶς ὑποσχεθῆ εἰς Ἐπιτροπὴν Πειραιωτῶν, ὅτι πρώτη ἐνέργεια τὴν ὁποίαν θὰ ἔκαμνε, θὰ ἦτο ὁ διορισμὸς τῆς Ἐπισκοπῆς Πειραιῶς. Ἀλλά, παραδόξως, ἡ ὑπόσχεσις δὲν ἐτηρήθη.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ἀντωνόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Δημάρχου Πατρέων, ἀπευθυνομένης πρὸς τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν ἀναστολὴν τῶν ἐργασιῶν τῆς ἀνεγέρσεως Σιδηροδρομικοῦ Σταθμοῦ Πατρῶν.

§32Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ζήτημα τοῦ σιδηροδρομικοῦ σταθμοῦ Πατρῶν δὲν εἶναι ζήτημα νέον. Ἀπὸ πολλὰ ἔτη ἔχουν γίνει πάμπολλα σχέδια. Αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις ὑπόσχονται τὴν ἵδρυσιν αὐτοῦ. Τελευταίως ὅμως ἦλθεν ἡ Ἐπιτροπὴ Μηχανικῶν εἰς τὰς Πάτρας καὶ ἔδωσεν ὑπόσχεσιν τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, ὅτι ὁ σταθμὸς αὐτὸς θὰ γίνῃ ἐξάπαντος. Ἐπίστευσαν λοιπὸν οἱ Πατρινοί, ὅτι πρόκειται ἐπὶ τέλους νὰ πραγματοποιηθῇ ὁ πόθος αὐτὸς καὶ εἶχε καθορισθῆ μάλιστα καὶ ἡ θέσις, εἰς τὴν ὁποίαν ὁ σταθμὸς αὐτὸς θὰ ἱδρύετο. Δυστυχῶς ἐπῆλθεν ἡ ματαίωσις, διότι βλέπομεν, ὅτι καὶ ἡ τελευταία ὑπόσχεσις δὲν πραγματοποιεῖται.

§33Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Πότε ἐδόθη κ. συνάδελφε;

§34Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τελευταίως. Νομίζω λοιπόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναβάλλῃ καὶ ματαιώνῃ ἔργα, τὰ ὁποῖα ὁ ἴδιος ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ γίνουν. Διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον προκαλεῖται ἡ δικαιολογημένη ἀγανάκτησις καὶ ἀπογοήτευσις τῶν πολιτῶν.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαρρηγόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§36Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ κῦμα τῆς ἀστυφιλίας ἐπέφερε τὴν συγκέντρωσιν εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Πρωτευούσης τῶν πάσης φύσεως ἐπιχειρήσεων καὶ βιομηχανιῶν. Τοῦτο ἐνετάθη ἔτι περισσότερον καὶ κατὰ τὰ τελευταῖα μεταπολεμικὰ ἔτη, ὥστε ἡ ὕπαιθρος καὶ ἡ ἐπαρχιακὴ πόλις, νὰ φέρωνται πρὸς πλήρη οἰκονομικὸν μαρασμὸν καὶ ἐξαθλίωσιν. Διὰ τὴν πόλιν τῶν Πατρῶν, ἡ σφρίζουσα ἄλλοτε πρωτεύουσα τῆς Πελοποννήσου, ἡ κατάστασις ἀπέβη ἄκρως κρίσιμος. Ἐκτὸς τῶν ἀνωτέρω λόγων καὶ εἰδικοὶ τοιοῦτοι ἐπέδρασαν εἰς τὴν πλήρη οἰκονομικὴν παρακμὴν τῆς πόλεως Πατρῶν. Ὁ λιμήν της, ὅστις πρὸ ὀλίγων ἀκόμη ἐτῶν ἤρχετο εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν τῆς κινήσεως τοῦ εἰσαγωγικοῦ καὶ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου καὶ ἀπετέλει τὸν μοναδικὸν μεταναστευτικὸν λιμένα ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος, ἀπενεκρώθη. Τὸ ἐμπόριόν της ἐν τῇ οὐσίᾳ δὲν ὑφίσταται, διότι τοῦτο ἐστράφη πρὸς τὴν παμφάγον πρωτεύουσαν. Ἐπίσης σοβαρώταται βιομηχανίαι ἐκ τῶν ὁποίων ἀπέζων χιλιάδες οἰκογένειαι ἐργατῶν μετεφέρθησαν εἰς τὴν πρωτεύουσαν ἢ ἐγγὺς ταύτης, ὅπως συνέβη π.χ. μὲ τὴν ἵδρυσιν μεγάλων ἐργοστασίων τῆς Πατραϊκῆς. Τούτων ἀποτέλεσμα εἶναι ὅτι ἐνετάθη ὁ οἰκονομικὸς μαρασμὸς καὶ ἡ ἀπαθλίωσις τῆς πόλεως, ὥστε νὰ ἀποκαλῆται συνταξιοῦχος πόλις. Ἡ ἀνέγερσις τοῦ νέου σιδηροδρομικοῦ σταθμοῦ Πατρῶν πρόκειται νὰ τονώσῃ καὶ τὴν τουριστικὴν κίνησιν καὶ οὕτω νὰ ἐπέλθῃ κάποια λύσις καὶ βελτίωσις εἰς τὴν κρατοῦσαν κατάστασιν. Αἱ ἐργασίαι τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ σταθμοῦ εἶχον ἀρχίσει κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ Ἀλβανικοῦ πολέμου. Μέγα μέρος, ἵνα μὴ εἴπω τὸ μεγαλύτερον τῆς δαπάνης, συνισταμένης εἰς τὴν θεμελίωσιν τοῦ ἔργου, ἔχει ἔκτοτε συντελεσθῆ. Ἀνεστάλησαν αἱ ἐργασίαι λόγῳ τοῦ πολέμου καὶ τῆς κατοχῆς. Ἤδη, αἱ ἐργασίαι διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν εἶχον ἀρχίσει. Ἀντιλαμβάνεσθε λοιπόν, κ.κ. βουλευταί, ποία ἡ ἀπογοήτευσις, ἵνα μὴ εἴπω ἡ ἀγανάκτησις, ἡ ὁποία προεκλήθη ἐκ τῆς εἰδήσεως περὶ νέας διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν. Οὐδεμία δικαιολογία δύναται νὰ προβληθῇ διὰ τὴν διακοπὴν ταύτην, δεδομένου ὅτι αἱ ὑπολειπόμεναι πρὸς ἀποπεράτωσίν του δαπάναι εἶναι ἀσήμαντοι καὶ ἡ ἐξεύρεσις τούτων ἔχει ἐξασφαλισθῆ ἀπὸ τῆς Ἑταιρείας ΣΠΑΠ. Διαβιβάζω καὶ ἐγὼ τὸ ὁμόθυμον τοῦτο αἴσθημα τοῦ λαοῦ τῆς πόλεως τῶν Πατρῶν καὶ τῆς περιφερείας αὐτῆς πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως λάβῃ τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ ἔργου.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Φωτήλας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§38Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ ὅτι εἶναι τελείως ἐγκαταλελειμμένη ἡ πρωτεύουσα τῆς Πελοποννήσου. Φθίνει ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν. Ὑπέβαλον σχετικὴν ἐρώτησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος ἀπήντησεν, ὅτι λόγῳ οἰκονομικῆς δυσπραγίας ἀναστέλλεται τὸ ἔργον. Ἀναγνωρίζομεν τὴν καλήν του διάθεσιν. Ἀναγνωρίζομεν ἀκόμη καὶ τὴν δυσπραγίαν. Ἀλλὰ καὶ πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν νὰ ἀναγνωρίσῃ, ὅτι αἱ ἐπαρχίαι χρήζουν κάποιας μεγαλυτέρας προσοχῆς. Ἠναγκάσθη ἡ πόλις τῶν Πατρῶν νὰ συστήσῃ Ἐπιτροπὴν ἀγώνων, διὰ νὰ παρακολουθῇ τὰ αἰτήματά της. Εἶναι τελείως ἐγκαταλελειμμένη. Ὅλαι βέβαια αἱ ἐπαρχίαι εἶναι ἐγκαταλελειμμέναι ἀλλὰ περισσότερον ἡ πόλις τῶν Πατρῶν. Εἶναι δὲ τόσον ἐπιτακτικὴ ἡ ἀνάγκη τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ Σιδηροδρόμου, ὥστε πρέπει νὰ καταβληθῇ μία ἰδιαιτέρα προσπάθεια ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν, διὰ νὰ μὴ ἀνασταλῇ αὐτὸ τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ὅπως εἶπον καὶ οἱ κ. συνάδελφοι, ἀκριβῶς, διότι εὑρίσκετο ἐν κατασκευῇ καὶ ἀνεστάλη, ἐξήγειρε τὴν πόλιν τῶν Πατρῶν ὥστε νὰ γίνουν καὶ συλλαλητήρια. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ καταβληθῇ ἰδιαιτέρα προσπάθεια παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ ἔργου αὐτοῦ.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Γεροκωστόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§40Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πιστεύω ἀκραδάντως ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν ἐπιληφθῇ προσωπικῶς τοῦ ζητήματος, ἡ λύσις θὰ εὑρεθῇ. Ὅπως ἀνέπτυξαν οἱ προλαλήσαντες κ. κ. συνάδελφοι, τὸ ἔργον ἔχει ἀχθῆ μέχρι σημείου, ὥστε νὰ ἀπομείνῃ μόνον τὸ ἐπιστέγασμα. Ἡ δαπάνη καὶ τὸ μεγαλύτερον μέρος αὐτῆς ἔχει ἤδη γίνει καὶ κατὰ συνέπειαν οὐδὲν ἐμπόδιον οὐσιαστικόν, ἀπομένει πρὸς παραμερισμὸν διὰ τὴν συντέλεσιν τοῦ ἔργου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον, ὁμολογουμένως, εἶναι μεγίστης σημασίας διὰ τὴν πόλιν τῶν Πατρῶν. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Συγκοινωνιῶν, ἔχετε ἄμεσον ἀντίληψιν ὁποίαν ἀλγεινὴν ἐντύπωσιν προκαλεῖ εἰς πάντα εἰσερχόμενον εἰς τὴν πόλιν τῶν Πατρῶν ἡ κατάστασις, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ εἰς τὸν σιδηροδρομικὸν σταθμόν, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀνάξιος καὶ τοῦ μικροτέρου χωρίου. Εἰς τὸ Δερβενοχῶρι, εἰς τὸν Γαλατᾶν, οἱ σιδηροδρομικοὶ σταθμοὶ ἐν συγκρίσει μὲ τὴν παράγκαν τοῦ σταθμοῦ τῶν Πατρῶν, εἶναι μέγαρα. Σεῖς, ὁ ὁποῖος συνδέεσθε κατὰ ἕνα τρόπον μὲ τὴν πόλιν τῶν Πατρῶν, λόγῳ τοῦ ὅτι ἐπανειλημμένως καὶ ἀναγκαστικῶς διέρχεσθε ἀπ’ ἐκεῖ διὰ νὰ μεταβῆτε εἰς τὴν ἰδιαιτέραν σας περιφέρειαν, θὰ θελήσετε νὰ ἐκπληρώσετε τὸ αἴτημα αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶναι δικαιότατον καὶ δὲν θὰ ὠφελήσῃ μόνον τὴν πόλιν τῶν Πατρῶν, ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρον τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν ἔχει τὸν λόγον.

§42Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Τοῦ θέματος ἔχω ἄμεσον ἀντίληψιν. Μοῦ γεννᾶται ὅμως ἡ ἀπορία διατὶ ἐνῷ ἀπὸ τὰς Πάτρας ἔχουν προέλθει Πρωθυπουργοὶ καὶ Ὑπουργοί, δὲν κατώρθωσαν οὗτοι νὰ προβοῦν εἰς τὴν πραγματοποίησιν τῆς ἱδρύσεως τοῦ ἐν λόγῳ σταθμοῦ, νὰ ζητῆται ἀπὸ ἐμὲ Ὑπουργὸν τεσσαράκοντα ἡμερῶν νὰ προβῶ πάραυτα εἰς τὴν πραγματοποίησίν του. Τοῦτο δὲν εἶναι εὔκολον διότι οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι παρεμβάλλονται εἶναι λόγοι ἐκτὸς τῆς θελήσεώς μου. Ὑπόσχομαι ὅμως ὅτι θὰ καταβάλω κάθε ἐπιμέλειαν καὶ ὅτι ἡ θέλησίς μου εἶναι ἡ πραγματοποίησις τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ Σιδηροδρομικοῦ σταθμοῦ Πατρῶν.

§43Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ζήτημα, κύριε Ὑπουργέ, ἔχει τόσον πολὺ προωθηθῆ ὥστε καὶ ἡ μικρὰ ἐπιμέλεια νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν πραγματοποίησίν του.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας διὰ τὰς ἀναφορὰς

καὶ ἐρωτήσεις, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Γ. Μεταξᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν σχετικῶς μὲ τὴν μὴ χορήγησιν ὑπολοίπων ἀδειῶν κυκλοφορίας φορτηγῶν αὐτοκινήτων Κεφαλληνίας.

§45Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ βοηθήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν νὰ δώσῃ λύσιν εἰς τὸ ἐκκρεμὲς ζήτημα τῶν αὐτοκινητιστῶν τῆς Κεφαλληνίας. Εἰς τὴν Κεφαλληνίαν, εἰσήχθησαν μετὰ τὸ 1945 14 αὐτοκίνητα, τὰ ὁποῖα δὲν ἦσαν ἐφωδιασμένα μὲ ἀδείας κυκλοφορίας λόγῳ τῆς καταστάσεως. Καὶ ἐπειδὴ καὶ ἡ χωροφυλακὴ καὶ ὁ στρατὸς τὰ ἐχρησιμοποίουν διὰ μεταφοράς, ἡ ἄνευ ἀδείας κυκλοφορία αὐτῶν παρετάθη μέχρι τοῦ Ἀπριλίου τοῦ 1950, ὁπότε μετὰ τὰς ἐκλογὰς ἡ Κυβέρνησις μετέθεσε τὸν τότε Διοικητὴν τῆς χωροφυλακῆς. Ὁ νέος Διοικητὴς ἀπηγόρευσε τὴν κυκλοφορίαν τῶν αὐτοκινήτων αὐτῶν. Κατόπιν τούτου, ὁ ἴδιος Διοικητὴς τῆς χωροφυλακῆς ἐζήτησε δι’ ἐγγράφου του ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τὴν χορήγησιν τῶν ἀδειῶν κυκλοφορίας. Ἐπὶ πλέον δέ, τὸ Γ.Ε.Σ. διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 856197 ἐγγράφου του τῆς 24)12)50 συνέστησεν ὅπως ρυθμισθῇ τὸ ταχύτερον τὸ ζήτημα καὶ χορηγηθῶσιν αἱ ἄδειαι διὰ τὰ 14 αὐτὰ αὐτοκίνητα «...... (ἀναγινώσκει)..........». Τὸ Γ.Ε.Σ. ἐπανέρχεται μὲ δεύτερον ἔγγραφον καὶ ἐπαναλαμβάνει τὰ ἴδια, οἱ δὲ αὐτοκινητισταὶ ὑπέβαλον ὑπομνήματα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Μεταφορῶν. Κατόπιν ὅλων αὐτῶν, τὸ Ὑπουργεῖον Συγκοινωνιῶν δι’ ἐγγράφου του πρὸς τὸν Νομάρχην Κεφαλληνίας, περίπου τὸν παρελθόντα Αὔγουστον, ἐζήτησε νὰ συνταχθῇ ἕνα πρακτικὸν ἀπὸ τὴν τοπικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἔδιδεν ὁδηγίας πῶς νὰ συνταχθῇ τὸ πρακτικὸν αὐτό, διὰ νὰ χορηγηθοῦν αἱ ἄδειαι. Συνετάχθη τὸ πρακτικὸν ἀπὸ τὸν Νομάρχην Κεφαλληνίας καὶ ὑπεβλήθη διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 44)24–9–51 ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον γνωμοδοτεῖ νὰ χορηγηθοῦν αἱ ἄδειαι εἰς τὰ 14 αὐτὰ αὐτοκίνητα. Καὶ ἐδῶ συνέβη κάτι περίεργον. Ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν κ. Κοθρῆς, ὑπέγραψε μίαν ὑπηρεσιακὴν ἀπόφασιν, τὴν ὑπ’ ἀρ. 178711 τῆς 11)10)51 εἰς τὴν ὁποίαν λέγει ὅτι: «Ἐγκρίνομεν.......... ......... (ἀναγινώσκει)..............». Αὐτὸ δὲν ἦτο τὸ πρῶτον ποὺ συνέβη εἰς τὴν Κεφαλληνίαν, διότι παρόμοιαι ἀποφάσεις ὑπεγράφησαν καὶ διὰ τὴν περιφέρειαν Θεσσαλονίκης καὶ διὰ τὴν περιφέρειαν Κρήτης καὶ διὰ τὴν περιφέρειαν Δωδεκανήσου. Ἀλλὰ παραδόξως, ὅταν ἡ ἀπόφασις αὐτὴ ἐπῆγεν εἰς τὰς γραφομηχανάς, ἀνεκλήθη ἀπὸ τὰς γραφομηχανὰς ἀπὸ τὸν ἴδιον τὸν Ὑπουργὸν κ. Κοθρῆν, ὁ ὁποῖος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου προχθὲς ὑποστηρίζων τὸ νομοσχέδιον τῆς χωροφυλακῆς εἶπεν, ὅτι ἐμεῖς δὲν κομματιζόμεθα, ἐνῷ δὲν ὑπάρχει χειροτέρα περίπτωσις κομματισμοῦ ἀπ’ αὐτὴν τὴν ὁποίαν ἀνέφερον. Ὁ κ. Κοθρῆς ἀνεκάλεσε τὴν ἀπόφασιν ἀπὸ τὰς γραφομηχανὰς καὶ διέγραψε τὴν ὑπογραφήν του, ἀλλ’ ἡ ὑπηρεσία διεφώνησε διὰ τὴν ἀνάκλησιν αὐτὴν καὶ ἐπάνω εἰς τὴν ἰδίαν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία ὑπάρχει μέσα εἰς τὸν φάκελλον, ὁ ὁποῖος ἦλθεν ἐδῶ εἰς τὴν Βουλήν, ὑπάρχει ἀναγεγραμμένη ἡ διαφωνία τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ. Κατόπιν τούτου, ὁ κ. Κοθρῆς ἐχορήγησεν ἀπὸ τὰς 14 ἐκείνας περιπτώσεις 6 ἀδείας. Ἐπεσκέφθην τὸν νῦν Ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν, ὁ ὁποῖος κατέκρινε τὸν κ. Κοθρῆν καὶ εἶπεν, ὅτι θὰ τακτοποιήσῃ τὸ ζήτημα.

§46Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Κύριε συνάδελφε, δὲν κατέκρινα τὸν κ. Κοθρῆν. Δὲν εἶναι σωστὸν αὐτὰ τὰ πράγματα νὰ λέγωνται ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου.

§47Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὁ κ. Κοθρῆς ὑπέγραψε τὴν ἀπόφασιν, ἐστάλη εἰς τὰς γραφομηχανάς, τὴν ἀνεκάλεσε καὶ κατόπιν ἔδωσε μεμονωμένως αὐτὰς τὰς ἀδείας. Κατόπιν καὶ ὁ κ. Μπουρδάρας, ἐχορήγησεν ἄλλας τρεῖς ἀδείας.

§48Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Δύο.

§49Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ἔστω, δύο. Καὶ δὲν χορηγεῖτε τὰς 5 ἀδείας εἰς 5 ἄλλους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὰ αὐτοκίνητά των, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν καὶ τὴν μοναδικὴν περιουσίαν των, διότι ὅλοι γνωρίζομεν τὶ σημασίαν ἔχει δι’ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους ἓν φορτηγὸν αὐτοκίνητον. Εἶναι τώρα δύο χρόνια ποὺ εἶναι κλεισμένα αὐτὰ τὰ αὐτοκίνητα καὶ δὲν χορηγεῖτε τὰς ἀδείας. Καὶ δὲν σᾶς συνεκίνησεν οὔτε ἡ περίπτωσις τοῦ ἐξ αὐτῶν Βασιλάτου, ὁ ὁποῖος ἦλθε καὶ ὁ ἴδιος, καθὼς καὶ οἱ ἄλλοι...

§50Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Εἶναι αὐτοκινητιστὴς ὁ Βασιλᾶτος;

§51Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἀμέσως. Ἐκκρεμεῖ ἡ αἴτησίς του ἀπὸ τοῦ 1949. Αὐτὸς εἶχεν ἕνα παιδὶ ποὺ ἐφονεύθη εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις καὶ τὸ αὐτοκίνητον ἦτο τοῦ παιδιοῦ του καὶ περιῆλθεν εἰς τὴν ἰδιοκτησίαν τοῦ πατρός του· καὶ τὸ Σωματεῖον Κεφαλληνίας σᾶς ἔχει στείλει τρία ψηφίσματα καὶ σᾶς ὑπεβλήθη καὶ πιστοποιητικὸν τοῦ ΤΣΑ ἐξ οὗ ἐμφαίνεται ἡ ἐπαγγελματικότης του. Καὶ τὸ ΓΕΣ σᾶς ἔστειλε τὸ ὑπ’ ἀριθ. 91635)4–7–51 ἔγγραφον καὶ σᾶς λέγει ὅτι: «Συνηγορῶ........... .... (ἀναγινώσκει)...........». Καὶ ἐπανέρχεται τὸ ΓΕΣ μὲ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 840794)14–4–51 ἔγγραφόν του καὶ λέγει: «Συνηγορῶ...... ...... (ἀναγινώσκει).........». Καὶ ὅμως, δὲν τοῦ χορηγεῖτε τὴν ἄδειαν, κ. Ὑπουργέ.

§52Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Δὲν δύναται νὰ συνηγορῇ ὑπὲρ μιᾶς παρανομίας.

§53Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Δὲν εἶναι παρανομία. Δὲν ἠξεύρω δὲ ποία εἶναι ἡ παρανομία.

§54Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ Γ.Ε.Σ., ὅπως θὰ γνωρίζῃ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Ὑπουργός, ὑπάρχει ἀπὸ 2ετίας ὑπηρεσία εἰδική, ἡ ὁποία παρακολουθεῖ τὴν κατάστασιν τῶν ἀπολυομένων ἀφ’ ἑνὸς στρατιωτῶν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὴν κατάστασιν τῶν οἰκογενειῶν τῶν πεσόντων εἰς τὰ πεδία τῆς μάχης ἀνδρῶν. Εἶναι, λοιπόν, ἁρμοδιότης, ἀναγνωρισθεῖσα ὑπὸ τοῦ Κράτους εἰς τὸ Γ.Ε., ἁρμοδιότης ἱερὰ μάλιστα, ὅπως παρακολουθῇ, δεδομένου ὅτι τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα δὲν ἔχουν τὰ στοιχεῖα καὶ δὲν ἔχουν τοὺς φακέλους, τοὺς σχετικοὺς μὲ τοὺς στρατιώτας καὶ μάλιστα τοὺς πεσόντας· εἶναι ὑποχρέωσις καὶ ἁρμοδιότης τοῦ Ὑπουργείου νὰ παρακολουθῇ τὰ ζητήματα αὐτά. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Συγκοινωνιῶν τὴν ἀγανάκτησιν, τὴν ὁποίαν ἐξεδήλωσεν, νὰ μὴ τὴν θεωρῇ τοὐλάχιστον δεδικαιολογημένην εἰς τὸν τομέα αὐτόν, περὶ τοῦ ὁποίου, αὐτὴν τὴν στιγμήν, γίνεται λόγος.

§55Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Ἀπὸ παλαιοτάτων χρόνων, ἐπειδὴ καὶ ἐγὼ προέρχομαι ἐκ τῶν τάξεων τοῦ Στρατοῦ, διὰ τὰ θύματα τοῦ πολέμου καὶ τὰς οἰκογενείας τῶν πεσόντων, ὑπάρχει ὑπηρεσία ὠργανωμένη, ἡ ὁποία τὰ παρακολουθεῖ, τὰ προστατεύει καὶ τὰ ἐνισχύει· κατ’ ἐπανάληψιν δέ, διὰ νόμου, ἐβελτίωσε τὴν κατάστασίν των. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ Ἐπιτελεῖον, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὑπάρχουν ὅρια. Βεβαίως, νὰ συστήσῃ, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπικαλῆται ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι τὸ ἔγγραφον τοῦ Ἐπιτελείου ἀποτελεῖ ὑποχρέωσιν διὰ τὸν Ὑπουργὸν νὰ τὸ δεχθῇ.

§56Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πάντως, ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα, ὑπάγονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τὸ

Γ.Ε.Σ.

§57Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι μέλος τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ Ἐπιτελεῖον ἦτο ὄργανον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ δὲν ἦτο μέλος τῆς Ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐμφανίζεται, ὅτι εἶναι μέλος τῆς Ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας.

§58Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ὀρθὴ ἡ τοποθέτησις τὴν ὁποίαν κάμνετε, διότι πᾶσα ἐνέργεια τοῦ Γ. Ε. καλύπτεται διὰ τῆς πολιτικῆς εὐθύνης τοῦ Ὑπουργοῦ. Εἶναι ἐσωτερικὸν ζήτημα, ἐὰν ἔχῃ τὸ α ἢ β δικαίωμα ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου.

§59Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Ὅ,τι ἐλέγομεν ἄλλοτε Ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν, λέγεται σήμερον Γ.Ε.Σ. Αὐτὴ εἶναι ἡ παρανόησις.

§60Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Τὸ Γ.Ε.Σ. ἔγινε προϊσταμένη ἀρχὴ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν.

§61Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι.

§62Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κακῶς, διότι ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ὅλαι αἱ ὑπηρεσίαι γενικῶς πρέπει νὰ εἶναι ὑποτεταγμέναι εἰς τὴν θέλησιν τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας. Αὐτὸ ἀπαιτεῖ ἡ Δημοκρατία καὶ ὁ Κοινοβουλευτισμός. Μὲ τὸ νὰ ἀπεμπολοῦμεν τὸ δικαίωμά μας, τοῦ Κοινοβουλίου καὶ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου προσφέρουμε κακὴν ὑπηρεσίαν καὶ εἰς τὸν Κοινοβουλευτισμὸν καὶ εἰς τὴν Δημοκρατίαν.

§63Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μου, ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐγένοντο αὐταὶ αἱ οὐσιώδεις τροποποιήσεις εἰς τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Ὑπουργείου, αἱ βασικαί, δι’ αὐτὸ δίδω τὴν ἀπάντησιν ὅτι ἡ ἄποψις, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κεφαλληνίας συνάδελφος ἀνέπτυξε δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν πραγματικότητα, διότι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν παραμένει καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νέου ὀργανισμοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ. ὁ πολιτικὸς ὑπεύθυνος καὶ ἔχει τὴν εὐθύνην διὰ πᾶν ὅ,τι συμβαίνει εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις. Εἶναι ζήτημα ἐσωτερικῆς ὀργανώσεως.

§64Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ ὅλον τὸν σεβασμὸν ποὺ ἔχω πρὸς τὸ πρόσωπόν σας, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι τὰς εὐθύνας τὰς εἶχεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, πλὴν ὅμως δὲν ἦτο εἰς θέσιν νὰ μεταθέσῃ οὔτε καὶ ἕνα κλητῆρα ἄνευ τῆς διαταγῆς τοῦ Γ.Ε.Σ. Δὲν νομίζω, λοιπόν, ὅτι εἶναι δίκαιον.

§65Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐτυχῶς, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐγένετο πλήρης καὶ οὐσιαστικὴ διάκρισις μεταξὺ κομμάτων καὶ Στρατοῦ καί, πράγματι, ἤμην εὐτυχὴς διότι δὲν εἶχον τὸ δικαίωμα μεταθέσεως· ἤμην εὐτυχὴς διότι δὲν ἐπέτρεψα οὐδεμίαν ἀνάμιξιν τῆς πολιτικῆς εἰς τὸν Στρατὸν καὶ ἐὰν ἐσημειώθη ἡ νίκη, καὶ ἐὰν ἐσώθη ἡ Ἑλλάς, αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὰς ἐνεργείας, αἱ ὁποῖαι ὡδήγησαν εἰς αὐτὴν τὴν οὐσιαστικὴν αὐτονόμησιν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, αὐτονόμησιν ἀπὸ ἀπόψεως ἐσωτερικῆς διοικήσεως, ποτὲ ὅμως αὐτονόμησιν ἔναντι τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας, διότι δι’ ὅλας τὰς πράξεις τὰς οὐσιαστικὰς καὶ οὐχὶ τὰς τυπικάς, τὰς ἀναφερομένας εἰς τὴν μετάθεσιν τῶν στρατιωτῶν, εἰς τὰς οὐσιαστικὰς πράξεις τοῦ Γ.Ε. καὶ τῆς ἡγεσίας τοῦ Στρατοῦ, τὴν εὐθύνην τὴν εἶχε καὶ τὴν ἔχει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, εἴτε ἐλέγετο τότε Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, εἴτε, σήμερον, Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἡ τοποθέτησις, τὴν ὁποίαν ἐκάματε δὲν εἶναι ἡ ἀνταποκρινομένη εἰς τὴν πραγματικότητα, ἡ δὲ ἱστορία τῶν δύο τελευταίων ἐτῶν, ἡ ἱστορία τοῦ 1949, ἀποδεικνύει, ὅτι αἱ γενόμεναι τότε μεταρρυθμίσεις εἶχον ὡς ἀποτέλεσμα τὴν νίκην τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα).

§66Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ἐφ’ ὅσον τὸ ζήτημα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ διὰ ἀντεγκλίσεων, θὰ παρεκάλουν νὰ ἔχουν οἱ κ. κ. συνάδελφοι ὀλίγην ὑπομονήν, διότι τὰ πρῶτα νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα θὰ κατατεθοῦν, θὰ εἶναι ἡ ἀναδιοργάνωσις τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς πείρας τὴν ὁποίαν ἔχομεν μέχρι σήμερον καὶ τῆς πείρας, τὴν ὁποίαν θὰ ἔπρεπε νὰ εἴχωμεν ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν μέτρων εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας τῆς Ἀμερικῆς, ἡ ὁποία ἦτο τὸ πρῶτον Ἔθνος τῆς γῆς ποὺ ἐφήρμοσεν ἐπιτυχῶς τὸ μέτρον τοῦτο. Παρακαλῶ, λοιπόν, τοὺς κ. κ. βουλευτὰς νὰ ἔχουν τὴν καλωσύνην, ὅταν θὰ ἔλθῃ τὸ νομοθέτημα πρὸς ψήφισιν, νὰ ἀναπτύξουν τὰς ἀπόψεις των καὶ νὰ μὴ σπαταλοῦν τὸν χρόνον των εἰς τοιαῦτα θέματα, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως μιᾶς ἀσχέτου ἐπερωτήσεως.

§67Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Συγκοινωνιῶν, τὸ Γ.Ε.Σ. ἐνδιαφερόμενον διὰ τὴν ἀπογραφὴν τῶν αὐτοκινήτων, σᾶς ἔχει κάμει ἔγγραφον διὰ τὸν πατέρα τοῦ στρατιώτου Βασιλάτου, ἀλλὰ σεῖς παρεγνωρίσατε τὴν περίπτωσιν αὐτὴν καὶ ἐχορηγήσατε τὰς ἀδείας εἰς τοὺς ἄλλους. Τὸ δὲ πρακτικὸν τῆς Νομαρχίας σᾶς λέγει ὅτι: «Τυγχάνει πατὴρ τοῦ φονευθέντος..... (ἀναγινώσκει)......». Ὑπάρχει καὶ ἡ ἄλλη περίπτωσις, τοῦ Γερ. Σέρρα, τραυματίου τοῦ Ἀλβανικοῦ πολέμου. Καὶ δὲν δίδετε αὐτὲς τὶς ἄδειες, ἀλλὰ δίδετε ἄλλες. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. Ὑπουργέ, ἐπικαλοῦμαι καὶ τὰ ἐξαγγελθέντα κατὰ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως μέτρα περὶ ἰσοπολιτείας καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ εὐδοκήσητε νὰ χορήσητε καὶ αὐτὰς τὰς ἀδείας. Ἀρκετὰ ἔχουν ταλαιπωρηθῆ αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι. Νὰ μὴ ἔχουν τὸ παράπονον, ὅτι χορηγοῦνται εἰς ἄλλους καὶ εἰς αὐτοὺς ὄχι. (Χειροκροτήματα).

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Λιβαδᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐπερωτήσεως.

§69Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ὁ προλαλήσας συνάδελφος κ. Μεταξᾶς, ἐπηρώτησε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν, διατὶ δὲν ἐχορήγησεν ὅλας τὰς ἀδείας, ἀλλὰ μόνον μέρος αὐτῶν. Καὶ ὁ προκάτοχός σας, κ. Ὑπουργέ, ὁ κ. Κοθρῆς, ἔδωσε μερικὰς ἀδείας καὶ σεῖς ἐπίσης, χωρὶς ὅμως νὰ τὰς χορηγήσητε ὅλας. Αἱ ἄδειαι αὐταί, εἶναι νόμιμον νὰ χορηγηθοῦν καὶ θὰ ἔπρεπε ἀπὸ διμήνου νὰ ἔχουν σταλῆ εἰς τὸν κ. Νομάρχην ἢ τὸν κ. Διοικητὴν Χωροφυλακῆς Κεφαλληνίας, διὰ νὰ δοθοῦν εἰς τοὺς βιοπαλαιστὰς αὐτούς, οἱ ὁποῖοι περιμένουν νὰ ἐργασθοῦν μὲ τὰ φορτηγὰ αὐτὰ αὐτοκίνητα καὶ νὰ μεταφέρουν τὸν ἐλαιόκαρπόν των εἰς τὰ ἐλαιοτριβεῖα. Ἐν τούτοις ὅμως, ἡ χορήγησις τῶν ἀδειῶν αὐτῶν ἀποτελεῖ ἀντικείμενον κομματικῆς ἐκμεταλλεύσεως. Καὶ θὰ πεισθῆτε περὶ τούτου ἂν σᾶς εἴπω, ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένοι ἐκεῖνοι ποὺ παίρνουν τὶς ἄδειες νὰ πηγαίνουν εἰς τὰς τοπικὰς ἐφημερίδας τῆς Κεφαλληνίας καὶ νὰ κάμνουν θερμὰ εὐχαριστήρια εἰς τὸν κυβερνητικὸν βουλευτήν, ὡσὰν αὐτὸ ποὺ θὰ σᾶς διαβάσω: «Θερμὸν εὐχαριστήριον. Οἱ κάτωθι ὑπογεγραμμένοι.... (ἀναγινώσκει)....». (Χειροκροτήματα).

§70Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε τὸν λόγον.

§71Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Αὐτὲς τὶς ἐχορήγησεν ὁ κ. Κοθρῆς. Ἐν συνεχείᾳ χορηγεῖτε καὶ σεῖς ἄλλες δύο. Καὶ ἀντὶ νὰ φωνάζουν ἐκεῖνοι, ὅτι δὲν τοὺς δίνουν τὶς ἄδειες καὶ τὶς καθυστερεῖ ὁ κ. Δενδρινός, φωνάζουν: Εὐλογοῦμεν τὸν κ. Δενδρινόν, διότι μᾶς ἔδωσε μερικὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα εἶχον ὡρισμένοι, ἔστω, ἐκ τῶν αὐτοκινητιστῶν. Ὑμεῖς, κ. Ὑπουργέ, ἐὰν ἐφαρμόζατε πράγματι τὴν ἰσοπολιτείαν, θὰ ἔπρεπε νὰ εἴχατε χορηγήσει αὐτὲς τὶς ἄδειες ἀπὸ τὴν πρώτην ἑβδομάδα ποὺ ἐπήγατε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, διότι ὠχλήθητε πρὸς τοῦτο ἀμέσως ἀπὸ τοὺς βουλευτὰς Κεφαλληνίας κ. Μεταξᾶν καὶ ἐμέ. Καὶ εἰς τὸν Γεν. Γραμματέα σας ἐπῆγα καὶ εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ δὲν τὸ ἐκάματε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Φαίνεται, ὅτι ἡ ἰσοπολιτεία ἐφαρμόζεται μόνον μεταξὺ τῶν ἐγκαθέτων καὶ τῶν βουλευτῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§72Κ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ χορηγηθεῖσαι ἄδειαι ἦσαν νόμιμοι;

§73Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ὄχι.

§74Κ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ τότε δὲν κατέφυγον εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας οἱ ἄλλοι;

§75Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Διὰ νὰ παρέλθῃ ἓν ἑξάμηνον καὶ πλέον κατὰ τὸ ὁποῖον νὰ παραμένουν οὗτοι ἄνεργοι; (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ε. Μπακλατζῆς).

§76Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Λαμβάνω τὸν λόγον, κ. συνάδελφοι, διότι ἐθίγην προσωπικῶς.

§77Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Πρέπει ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή.

§78Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον.

§79Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Μὴ ἐξαντλεῖτε τὴν αὐστηρότητά σας, κ. Πρόεδρε, μόνον εἰς τοὺς βουλευτὰς τῆς ἀντιπολιτεύσεως.

§80Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ δικαιοῦμαι νὰ λάβω τὸν λόγον, κ. Πρωτοπαπαδάκη, διότι ἐθίγην προσωπικῶς καὶ δὲν εἶναι σωστὸν ἐκ μέρους σας νὰ γίνωνται αὐτὲς οἱ κωλυσιεργίες. Κύριοι βουλευταί, ὄντως ὑπάρχουν αὐτὰ τὰ φορτηγὰ αὐτοκίνητα εἰς τὴν Κεφαλληνίαν ἀπὸ ἀρκετῶν ἐτῶν καὶ λόγῳ τοῦ ὅτι δὲν εἴχομεν ἐκεῖ Κοινὸν Ταμεῖον, ὅλα γενικῶς τὰ αὐτοκίνητα ἐκυκλοφόρουν ἐλευθέρως, χωρὶς νὰ εἶναι ἐφωδιασμένα μὲ τὰς κανονικὰς καὶ νομίμους ἀδείας. Τὸ 1950, ὅταν ἔγινα βουλευτὴς τότε, παρεκάλεσα τὸν κ. Γιαννόπουλον, Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, καὶ ἔστειλεν ἕνα ἁρμόδιον ὑπάλληλον εἰς τὴν Κεφαλληνίαν, ὅπου ἔγινεν ἡ ἀπογραφὴ καὶ ὅσα αὐτοκίνητα εὑρέθησαν νὰ ἐργάζωνται εἰς τὰς διαφόρους γραμμὰς ἀπεγράφησαν καὶ ἀπέκτησαν ἕνα μελλοντικὸν δικαίωμα. Πρὸ καιροῦ, ἔγινε μία σύσκεψις τοῦ τοπικοῦ Συμβουλίου καὶ μετὰ σύμφωνον γνώμην τοῦ Νομάρχου Κεφαλληνίας ἀπεφασίσθη, ὅτι σκόπιμον εἶναι νὰ δώσωμεν ἄδειαν εἰς αὐτὰ τὰ 14 φορτηγὰ αὐτοκίνητα, πλὴν ὅμως οἱ ἄδειες αὐτὲς δὲν δίδονται νομίμως, δίδονται κατὰ παρέκκλισιν, διότι δι’ ἀποφάσεως ὑπάρχει κορεσμός. Ἡ ὑπηρεσία, ὅπως εἶπεν ὁ προλαλήσας κ. Μεταξᾶς, δὲν εἶναι σύμφωνος διὰ τὴν χορήγησιν τῶν ἀδειῶν τῶν ἐν λόγῳ αὐτοκινήτων, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον τὸ τοπικὸν Συμβούλιον καὶ ὁ Νομάρχης ἐξέφρασαν αὐτὴν τὴν γνώμην, ἐὰν ἤθελεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν δὲν θὰ εἶχε καμμίαν ἀντίρρησιν καὶ ἡ Ὑπηρεσία νὰ δώσῃ τὴν συγκατάθεσίν της.

§81Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ἔχει μονογράψει ἡ ὑπηρεσία καὶ κατόπιν ἀνεκλήθη. Ὁ Γεν. Διευθυντὴς γράφει «διαφωνῶ διὰ τὴν ἀνάκλησιν».

§82Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Διὰ νὰ εἴμεθα ἀντικειμενικοί, πρὶν γίνῃ ἡ εἰσήγησις αὐτὴ ἐξεδόθη ἡ πρώτη ἄδεια εἰς ἕνα κ. Κακουρᾶτον καὶ μετὰ ἐπηκολούθησαν αὐτά. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ὁ ἕτερος ἐκ Κεφαλληνίας συνάδελφός μου κ. Λιβαδᾶς, ὁ ὁποῖος διεμαρτυρήθη ἐντόνως διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν ἐχορήγησεν ἄδειες εἰς ὡρισμένους καὶ δὲν ἐχορήγησε γενικῶς εἰς ὅλους, καὶ τέλος πάντων τονίζουν καὶ ἐπαναλαμβάνουν συχνά, τὸ ἀκούω τοὐλάχιστον εἰς τὴν Βουλὴν αὐτό, τὸ κομματικὸν ὄργιον ποὺ γίνεται ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Κανελλόπουλον ὁ ὁποῖος ἡγεῖται....

§83Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. (Δὲν ἠκούσθη)

§84Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Μὴ διακόπτετε, κύριε Βουδούρη, δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς ἄκρας δεξιᾶς). Ὁμιλῶ ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως. Ἡ ἐπερώτησις ἔχει σχέσιν μὲ τὸ ἄτομόν μου καὶ προχωρῶ. Θὰ φθάσω εἰς τὸ θέμα αὐτό. Ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Κανελλόπουλον καὶ τὸν Συναγερμόν, ἐπειδὴ ὁ κύριος Λιβαδᾶς...

§85Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις ἀπευθύνονται πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἡμεῖς δὲν εἴμεθα Κυβέρνησις. (Γέλωτες).

§86Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Ἐρωτῶ λοιπὸν τὸν Συναγερμὸν γενικῶς ὅταν θὰ ἔλθετε αὔριον στὴν ἐξουσίαν, (χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς), ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι τοῦ Συναγερμοῦ, μᾶς ὑπόσχεθε ὅτι θὰ ἐρχώμεθα εἰς τὰ Ὑπουργεῖα σας, οἱ βουλευταὶ τῆς ἀντιπολιτεύσεως καὶ θὰ μᾶς ἐξυπηρετῆτε πλήρως;

§87ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§88Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Μὴ βιάζεσθε· ἔχομεν καὶ ἡμεῖς ἀρκετὴν πολιτικὴν πεῖραν καὶ ὡς βουλευταὶ καὶ εἰς τὸν ἐξωκοινοβουλευτισμόν. Σᾶς δίδω τὴν ἀπάντησιν. Εἴθισται ἀπὸ ἀρχαιοτάτων χρόνων εἰς ὅλα τὰ καθεστῶτα.... (διαμαρτυρίαι, γέλωτες)...... Πολὺ ἀξιομνημόνευτα εἶναι διὰ σᾶς, δι’ ἐμὲ εἶναι πραγματικότης, εἴθισται εἰς ὅλας τὰς καταστάσεις Κοινοβουλευτικὰς καὶ μή, πρᾶγμα ποῦ δὲν ἔγινε ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Συγκοινωνιῶν, ἐπαναλαμβάνω εἴθισται αἱ Κυβερνήσεις ὅλες νὰ βοηθοῦν περισσότερον τοὺς βουλευτὰς τῆς συμπολιτεύσεως διὰ ζητήματα ἀτομικά. (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι).

§89Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς ὑποσχόμεθα ὅτι θὰ ἀντιστρέψωμεν τοὺς ὅρους καὶ θὰ ἐξυπηρετοῦμεν κυρίως τοὺς βουλευτὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὅταν θὰ εἴμεθα Κυβέρνησις.

§90Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ μνήμη εἶναι βαρὺ φορτίον διὰ τοὺς ἀνθρώπους. Ἀλλ’ αὐτὸ ποὺ λέγετε αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ κρατῶ ὑπὸ σημείωσιν (γέλωτες). Ἐν πάσῃ περιπτώσει αἱ ἄδειες αὐτὲς ἐκ μέρους τῶν ὑπουργῶν τῶν Συγκοινωνιῶν ἐχορηγήθησαν βάσει τῶν δικαιωμάτων ποὺ εἶχον οἱ ὑπουργοὶ τῶν Συγκοινωνιῶν. Οἱ ὑπόλοιποι σωφὲρ τῆς Κεφαλληνίας δὲν εἶχον ἐπισυνάψει ὅλα τὰ δικαιολογητικά τους καὶ ἦτο φυσικὸν καὶ μοιραῖον νὰ χορηγηθοῦν αἱ ἄδειες μιὰ ἑκάστη εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους. (Γέλωτες, διαμαρτυρίαι, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§91ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Βέβαια, βέβαια.

§92Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Κύριε συνάδελφε, παρακαλῶ· θὰ ἀπαντήσω ἐγὼ ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως καὶ ὄχι σεῖς.

§93Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Διὰ τοὺς σωφὲρ ποὺ ἔλαβαν τὰς ἀδείας τους, γεγονὸς εἶναι ὅτι, ὅπως εἶναι καὶ φυσικόν, ἔδειξα ἕνα ἰδιαίτερον ἐνδιαφέρον καὶ παρεκάλεσα ἀμφοτέρους τοὺς ὑπουργοὺς τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ ἐθεώρησαν σκόπιμον νὰ μὲ εὐχαριστήσουν διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν ποὺ τοὺς ἔκαμα. (Χειροκροτήματα). Τὸ εὑρίσκετε αὐτὸ ἀφύσικο, κύριοι βουλευταί;

§94Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Καὶ εἰδοποιήσατε καὶ τοὺς ὑπολοίπους νὰ ἔλθουν νὰ σᾶς εὕρουν διὰ νὰ σᾶς εὐχαριστήσουν.

§95Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Πολὺ καλά. Ἐὰν θὰ ἤμην ἐγὼ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, κ. Πρόεδρε, κύριοι συνάδελφοι καθαρὰ καὶ ξάστερα σᾶς τὸ λέγω, ὅτι βάσει τῶν δικαιωμάτων μου θὰ ἐχορηγοῦσα τὶς ἄδειες εἰς ἐκείνους ποὺ νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ χορηγηθοῦν. Καὶ συνιστῶ εἰς ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν ἐκ τῆς ἀφορμῆς αὐτῆς, διότι δι’ αὐτὸ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τοὺς ἔδωσε τὴν ψῆφον του καὶ εὑρίσκονται εἰς τὰ ἑδώλια αὐτά, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐξυπηρετοῦν καὶ νὰ ὑποστηρίζουν τοὺς ἀνθρώπους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ τοὺς ἀνθρώπους τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ ἐν γένει εἰς ὅλας τὰς ἐπικαίρους θέσεις τῆς πολιτείας νὰ βάλουν ἀνθρώπους τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ τῆς Κυβερνήσεως. (Γέλωτες, χειροκροτήματα). Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ.

§96ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ μᾶς ζήσῃς. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§97Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Κύριοι βουλευταί, παρακαλῶ νὰ ἀκούσητε τὴν ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως. Ἀφοῦ κάμω μίαν δήλωσιν, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κατελθὼν τοῦ βήματος πρὸ ὀλίγου συνάδελφος, δὲν ἐκπροσωπεῖ τὰς γνώμας τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Συγκοινωνιῶν, ἀλλὰ προσωπικὰς γνώμας ἐξέθηκεν, ἀπαντῶ ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως.

§98Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Μάλιστα, ἰδικάς μου γνώμας ἐξέθηκα.

§99Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Ὅταν ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Συγκοινωνιῶν εὗρον καθ’ ὑπόδειξιν τῶν κ.κ. συναδέλφων ἐκ Κεφαλληνίας μίαν ἀπόφασιν τοῦ Τοπικοῦ Συμβουλίου Κεφαλληνίας, ἡ ὁποία ἐξεδόθη κατόπιν ἀποφάσεως τὴν ὁποίαν ἔλαβε τὸ Ὑπουργεῖον Συγκοινωνιῶν καὶ ἀπέστειλεν ἐπιθεωρητὴν διὰ νὰ διενεργήσῃ ἐξετάσεις ἐπὶ τῆς καταστάσεως τῶν φορτηγῶν αὐτοκινήτων Κεφαλληνίας. Κατόπιν τῆς ἐπιθεωρήσεως τὴν ὁποίαν ἐνήργησεν ὁ ἐπιθεωρητὴς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Συγκοινωνιῶν, ἐξεδόθη μία ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργοῦ καθορίζουσα τὴν χορήγησιν ἀδειῶν εἰς ὡρισμένους κατόχους αὐτοκινήτων. Ἀλλ’ εἰς τὴν κατάστασιν αὐτήν, κύριοι συνάδελφοι, καθὼς ἐπληροφορήθην, ἐνεργήσας ἐξετάσεις ἐπὶ τῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα εὑρίσκοντο ἐν τῷ φακέλλῳ, περιελαμβάνοντο τέσσαρες, οἱ ὁποῖοι δὲν ἦσαν αὐτοκινητισταί.

§100Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ἕνας.

§101Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Ἡ ἀρχὴ τὴν ὁποίαν ἐγὼ καθιέρωσα ὡς Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ τῆς ὁποίας τὴν ἐφαρμογὴν θὰ ἐπιδιώξω, εἶναι ὅπως τὰ αὐτοκίνητα περιληφθοῦν εἰς τὸν καταστατικὸν χάρτην τοῦ αὐτοκινήτου εἰς τὸ ὁποῖον θὰ περιλαμβάνεται καὶ ἡ διάταξις αὐτὴ τῆς ὁποίας τὴν ἐπιβολὴν θὰ ἐπιζητήσω ἐκ μέρους τῆς εἰδικῆς ἐπιτροπῆς. Ὅταν λοιπὸν εἶδα, ὅτι τέσσαρες ἐκ τῶν ἀναφερομένων ἐν τῇ καταστάσει, καθ’ ἃς ἔλαβον ἐπισήμους πληροφορίας καὶ διαβεβαιώσεις, δὲν ἦσαν αὐτοκινητισταί, εἶπα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ὅτι ἐγὼ δὲν θὰ χορηγήσω ἀδείας, ἐπειδὴ ἦτο εἰδικὴ κατάστασις διὰ τὰς μεταφορὰς διὰ φορτηγοῦ αὐτοκινήτου εἰς Κεφαλληνίαν, παρὰ μόνον μετὰ ἐξακρίβωσιν, ὅτι πρόκειται νὰ λάβῃ τὴν ἄδειαν ὁ ἐπαγγελματίας αὐτοκινητιστής. Καὶ διὰ νὰ ἐξετασθῇ αὐτὸ πρέπει νὰ ὑποβάλῃ αἴτησιν διὰ νὰ ἐξετάσω ἑκάστην αἴτησιν χωριστά. Μοῦ ὑπεβλήθησαν δύο αἰτήσεις. Ἐξήτασα, ὅτι πρόκειται περὶ αὐτοκινητιστῶν καὶ ἔδωσα εἰς αὐτοὺς τὴν ἄδειαν καὶ ἔτσι αἱ δοθεῖσαι ἄδειαι ἀνῆλθον εἰς 6 ἐκ τῶν 10 δικαιουμένων αὐτοκινητιστῶν. Ὑπολείπονται τέσσαρες. Πρὸ ἡμερῶν προσῆλθον ἄλλοι 2 καὶ μοῦ ἐζήτησαν νὰ τοὺς δώσω τὴν ἄδειαν. Τοὺς εἶπα νὰ μοῦ ὑποβάλουν αἰτήσεις, θὰ ἐξετάσω ἐὰν εἶσθε αὐτοκινητισταὶ καὶ νὰ εἰδοποιήσετε καὶ τοὺς ἄλλους συναδέλφους σας νὰ ὑποβάλουν καὶ αὐτοὶ αἰτήσεις. Δὲν νομίζω, ὅτι παρενόμησα, οὔτε ἐγώ, οὔτε ὁ προκάτοχος, οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ κατηγορήσω τὸν προκάτοχόν μου, τοῦ ὁποίου ἐκτιμῶ καὶ σέβομαι τὰς πράξεις του καὶ δὲν θίγω τὰς πράξεις του, διότι αἱ πράξεις του δὲν προῆλθον ἐξ ἰδιοτελείας, ἀλλὰ ἐκ τοῦ καλῶς ἐννοουμένου συμφέροντος τῶν ἀναγκῶν καὶ τοῦ Κράτους καὶ τῶν περιφερειῶν καὶ τῶν ἐπαγγελματιῶν αὐτοκινητιστῶν. Οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ εἴπω τὴν φράσιν, ἡ ὁποία ἐλέχθη ἐδῶ, ὅτι κατέκρινα τὰς πράξεις αὐτὰς τοῦ κ. συναδέλφου, διότι εἶχα ὅλην τὴν εὐχέρειαν νὰ ἀνακαλέσω τὰς πράξεις του καὶ νὰ τὰς ἀκυρώσω. Δὲν ἔκανα τίποτε ἄλλο παρά, ἑπόμενος τῶν ἀρχῶν τὰς ὁποίας διετύπωσα, νὰ δώσω δύο ἀδείας εἰς κατ’ ἐπάγγελμα αὐτοκινητιστάς, νὰ προετοιμάσω τὴν χορήγησιν ἑτέρων δύο ἀδειῶν ἀφοῦ ἐξετάσω ἐὰν εἶναι πραγματικὰ αὐτοκινητισταὶ καὶ παρήγγειλα καὶ εἰς τοὺς ὑπολοίπους δύο νὰ ὑποβάλουν καὶ αὐτοὶ αἰτήσεις. Δὲν συμφωνῶ μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. συναδέλφου, ὅτι ἐπειδὴ συνιστᾷ τὸ Γεν. Ἐπιτελεῖον τὴν χορήγησιν ἀδείας, ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένον τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Συγκοινωνιῶν, παρὰ τοὺς κανόνας τοὺς ὑφισταμένους, νὰ δημιουργήσῃ τοιαύτην κατάστασιν, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη κατὰ τὴν παρελθοῦσαν περίοδον, ὥστε νὰ εὑρίσκωνται ἄνθρωποι νὰ ἔχουν 10 καὶ 15 φορτηγὰ αὐτοκίνητα καὶ νὰ ἀποτελέσουν οἰκονομικὸν συγκρότημα, πρὸ τοῦ ὁποίου κάθε Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν εὑρίσκεται ἐν ἀδυναμίᾳ νὰ τὸ ρυθμίσῃ. Ἐνθυμεῖσθε τί ἔπαθεν ὁ τέως Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν κ. Γιαννόπουλος, ὁ ὁποῖος συνέταξε νόμον, ὁ ὁποῖος πραγματικὰ ἦτο συμφέρων διὰ τὴν ὁλότητα τοῦ αὐτοκινητιστικοῦ κόσμου καὶ ὅμως ἠναγκάσθη διὰ τῆς πιέσεως τὴν ὁποίαν ἤσκησε τὸ οἰκονομικὸν συγκρότημα τῶν αὐτοκινητιστῶν, νὰ τὸ ἀποσύρῃ, ἐξηναγκάσθη πρὸς τοῦτο τότε ἀπὸ ὁλόκληρον τὴν Βουλήν. Ἐγώ, κύριοι συνάδελφοι, εἰς πάντα αὐτοκινητιστὴν δικαιούμενον αὐτοκίνητον καὶ ἐμπίπτοντα εἰς τὰς ἀποφάσεις, τὰς ὁποίας ἐξήγγειλα, θὰ τοῦ χορηγήσω τὸ αὐτοκίνητον.

§102Κ. ΜΠΕΛΛΑΣ. Οὐχὶ πλέον τοῦ ἑνός.

§103Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Αὐτὸ θὰ τὸ δῆτε ὅταν καταθέσω τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον καταρτίζω ἐξ ἐπιλέκτων ὑπαλλήλων τοῦ ὑπουργείου μου, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν διαχείρισιν τοῦ ὑπουργείου κατὰ τὸ παρελθόν.

§104Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ἀπορῶ διὰ τὸ ἑξῆς: Ἐγὼ εἶπα ὅτι θέλω νὰ σᾶς ὑποβοηθήσω εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα, εἴπατε ὅτι δὲν ἔχουν ὑποβάλει αἰτήσεις καὶ δὲν εἶναι ἐπαγγελματίαι. Δὲν εἶναι ὀρθὸν αὐτὸ ποὺ εἴπατε.

§105Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Αἰτήσεις δύο πρόκειται νὰ μοῦ φέρουν αὔριον ἢ μεθαύριον.

§106Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Δὲν σᾶς ἐπληροφόρησαν καλῶς,

§107Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Θὰ τὸ ἐξετάσω.

§108Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφ’ ὅσον διεπιστώσατε ὅτι εἶναι ἐπαγγελματίαι, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ καὶ εἰς αὐτοὺς ἡ ἄδεια. Παρακαλῶ ἰδιαιτέρως νὰ προσέξητε τὴν περίπτωσιν τοῦ πατρὸς τοῦ ἐπαγγελματίου, διότι εἶναι μία περίπτωσις, ἡ ὁποία πρέπει νὰ εἶναι σεβαστή, ἀξίζει ἡ ἐξαίρεσις ὑπὲρ τῆς οἰκογενείας τοῦ αὐτοκινητιστοῦ αὐτοῦ. Ἡμπορεῖ νὰ ἐξομοιωθῇ ὁ πατὴρ πρὸς ἐξ ἐπαγγέλματος αὐτοκινητιστήν, ἐφ’ ὅσον ὁ υἱὸς εἶναι ἐπαγγελματίας αὐτοκινητιστής.

§109Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Ὁ νόμος περιλαμβάνει καὶ διατάξεις ἀφορώσας τὰ κληρονομικὰ δικαιώματα. Ὅταν θὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν, τότε θὰ ἔχετε ὅλην τὴν εὐχέρειαν καὶ ὑμεῖς καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ βάλετε τὴν διάταξιν αὐτήν, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ.

§110Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἴπατε διὰ τοὺς δύο, ποὺ ἔλαβον ἀδείας, ὅτι ἐπήρατε πληροφορίας, ὅτι ἦσαν αὐτοκινητισταί. Παρακαλῶ νὰ μᾶς εἴπητε ἀπὸ ποῦ ἐλάβατε αὐτὰς τὰς πληροφορίας, διότι ἐγὼ σᾶς βεβαιώνω, ὅτι εἶναι καὶ ἄλλοι αὐτοκινητισταί. Ἄλλωστε ὑπάρχουν αἱ ἀναφοραί των καὶ αἱ βεβαιώσεις των, ὅτι εἶναι αὐτοκινητισταί. Ὁ σκοπός μας εἶναι νὰ μὴ χρονοτριβήσῃ ἡ χορήγησις τῶν ἀδειῶν των.

§111Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, πρὶν ἢ εἰσέλθῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ἑπομένην ἐπερώτησιν νὰ τεθῇ ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς ἡ αἴτησις τῶν βουλευτῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν τὴν πρόταξιν τῆς περὶ ἐλαίου ἐπερωτήσεως. Προχθὲς ὁ Ὑπουργὸς κ. Ζίγδης ἐτόνισεν, ὅτι ἀδημονεῖ καὶ ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις ἐπὶ τοῦ ἐλαίου. Πράγματι συμμεριζόμεθα τὴν ἀδημονίαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπιθυμοῦμεν καὶ ἡμεῖς, ὅπως τὸ ταχύτερον συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις περὶ τοῦ ἐλαίου.

§112Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Θὰ παρεκάλουν νὰ ἀναβληθῇ ἡ πρότασις τοῦ κ. Κανελλοπούλου καὶ νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις ἐπὶ τοῦ ἐλαίου μετὰ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 3 ἐπερώτησιν.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν «περὶ προτάξεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 44 ἐπερωτήσεως τῶν κ. κ. Σ. Θεοτόκη καὶ Π. Παπαληγούρα «περὶ ἐλαίου καὶ ἐλαιουργικῆς κλπ.». (Ἀναγινώσκονται τὰ ὀνόματα τῶν ὑπογραψάντων βουλευτῶν, οἵτινες καὶ εὑρίσκονται παρόντες).

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ δέχεται τὴν πρόταξιν τῆς ἐν λόγῳ ἐπερωτήσεως;

§115ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ παρεδέχθη καὶ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης θὰ γίνῃ μετὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἤδη προταχθεισῶν ἐπερωτήσεων. Ὁ κ. Θ. Σαράντης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης, σχετικῶς μὲ τὴν δημοσίευσιν εἰς τὴν πρωϊνὴν Ἐφημερίδα «Ἐθνικὸς Κῆρυξ» δριμυτάτης κριτικῆς κατὰ τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Στρατοῦ, Ἀντιστρατήγου κ. Θ. Τσακαλώτου.

§117Θ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, τὸ θέμα τῆς ἐπερωτήσεώς μου ἀφορᾷ τὸν Ἀντιστράτηγον κ. Θ. Τσακαλῶτον, Ἀρχηγὸν τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου τῶν κατὰ ξηρὰν ἐνόπλων δυνάμεων. Ἡγεῖται δηλ. τῶν 75% τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Ὁ Ἀντιστράτηγος αὐτὸς ἡγεῖται τοῦ στρατοῦ ὁ ὁ ὁποῖος ἀπὸ τὸ ἔτος 1942 προέβη εἰς ἐξόρμησιν ἄνευ προηγουμένου καὶ ὁ ὁποῖος, ἀφοῦ διέγραψε μίαν τροχιὰν ἔφθασεν εἰς τὴν σημερινὴν κατάστασιν. Ἀπὸ τὸ 1912 ἕως τὸ 1922 ἐνικοῦσε παντοῦ. Τὰ τελευταῖα χρόνια ἐνίκησε δύο Αὐτοκρατορίες, καὶ τὸν Σταλινισμὸν στὸ Βίτσι καὶ στὸν Γράμμο. Ἡγεῖται στρατοῦ καὶ προπαρασκευάζει ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος πρὸς πόλεμον. Εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ 2–3 ἀνώτατα ἀξιώματα τῆς Πολιτείας. Ἡ στρατιωτικὴ ἱστορία δύο εἰδῶν ἡγήτορας ἐγνώρισεν. Τοὺς κατὰ φύσιν ἡγήτορας καὶ τοὺς ἡγήτορας τῶν περιστάσεων. Ὁ κατὰ φύσιν ἡγήτωρ εἶναι αὐτοδύναμος καὶ ἐπιβάλλεται εἰς τοὺς κατωτέρους του, λόγῳ τῶν φυσικῶν καὶ πνευματικῶν χαρισμάτων τὰ ὁποῖα ἔχει. Ὁ ἡγήτωρ τῶν περιστάσεων ἐπιβάλλεται δι’ ἑλιγμῶν, μὲ κολακείας καὶ μὲ ἄλλα τεχνάσματα. Ἐπιβάλλεται εἰς ἀξίωμα τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἄξιος. (Βουλευταί τινες ἐν μέσῳ κωδωνοκρουσιῶν διαμαρτύρονται).

§118Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Λόγῳ τῆς φύσεως τῆς ἐπερωτήσεως—διότι ἔχει προσωπικὸν χαρακτῆρα—θὰ παρακαλέσω ἀπὸ ὅλους ψύχραιμον ἀντιμετώπισιν τῶν ἑκάστοτε λεγομένων ὑπὸ τοῦ ρήτορος καὶ ἀφῆστε εἰς τὸν Ὑπουργόν, τὸν ὑπεύθυνον, νὰ ἀπαντήσῃ εἰς αὐτόν. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε νὰ συστήσητε εἰς τοὺς κυρίους βουλευτὰς νὰ μὴ παρεμβαίνουν εἰς τὴν συζήτησιν.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Πρόεδρος θὰ ἐφαρμόσῃ τὸν Κανονισμόν.

§120Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Ἡ φύσις τοῦ ζητήματος εἶναι κατ’ ἐξοχὴν προσωπικὴ καὶ πιθανὸν νὰ ἀγάγῃ εἰς ἀκρότητας, αἱ ὁποῖαι δὲν συμφέρουν λόγῳ τοῦ προσώπου καὶ τῆς θέσεως τὴν ὁποίαν κατέχει ἐν τῇ διαρθρώσει τῆς Πολιτείας.

§121Θ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Ὁ ἡγήτωρ τῶν περιστάσεων εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δι’ ἀνταποδείξεως προσπαθεῖ νὰ ἐξαπατήσῃ τὴν μᾶζαν ἢ τὸν στρατὸν καὶ νὰ παρασύρῃ εἰς πράξεις αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι καταστρεπτικαὶ διὰ τὸ τμῆμα τὸ ὁποῖον θὰ ὁδηγήσῃ. Ὅταν λέγωμεν ἡγήτορα, δὲν ἐννοοῦμεν μόνον τὸν ἀρχηγὸν ἑνὸς στρατοῦ, ἀλλὰ καὶ τὸν διμοιρίτην ἀκόμη. Εἶναι φυσικὸν ἑπομένως ἕνας ἡγήτωρ τῶν περιστάσεων, ἐὰν τυχὸν ἔλθῃ εἰς τὰ ἀνώτατα ἀξιώματα νὰ ὁδηγήσῃ τὴν Χώραν εἰς πολλὰ κακὰ καὶ δεινά. Ὑπάρχει ἐπίσης, κύριοι συνάδελφοι, ἡ θεωρία τοῦ «ὁ λαὸς νικᾷ». Εἶναι ἡ νέα θεωρία τῶν κομμουνιστῶν, οἱ ὁποῖοι λέγουν ὅτι ἔχουν καὶ λαοκρατίαν μάλιστα, ἐν τούτοις, μόνον ἐκεῖ ὁ λαὸς δὲν ἔχει καμμίαν ἡγετικὴν θέσιν, ἀλλ’ οὔτε κἂν καὶ βούλησιν. Ὁ λαὸς πραγματικῶς μάχεται, μάχεται ὅμως πάντοτε ὑπὸ τὰς διαταγὰς ἑνός· ἄνευ τοῦ ἡγήτορος δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀξιοποιηθῇ ἡ δύναμίς του. Ὁ λαὸς νικᾷ. Εἶναι γεγονός. Ἀλλὰ νικᾷ πρῶτα ὁ Ἀρχηγός του καὶ κατόπιν νικᾷ ὁ λαός. Ἑπομένως ἡ καινοφανὴς αὐτὴ θεωρία τῆς Λαοκρατίας εἶναι καθαρῶς ἐξαπάτησις, εἶναι ἀπάτη εἰς τὰ στόματα τῶν κομμουνιστῶν. Λέγουν ἀκόμη πολλοί, ὅτι ὁ τάδε ἀρχηγὸς δὲν εἶναι καλὸς καὶ ὅτι αἱ νίκαι του καὶ αἱ ἐπιτυχίαι του δὲν ὀφείλονται εἰς αὐτόν, ἀλλὰ εἰς τοὺς ἐπιτελεῖς του. Καὶ αὐτὸ εἶναι πλάνη. Ὁ ἐπιτελὴς εἶναι ἀνεύθυνος. Ὁ ἀρχηγὸς εἶναι ὑπεύθυνος. Ὁ ἀρχηγὸς διεξάγει τὴν μάχην, ὁ ἀρχηγὸς κερδίζει ἢ χάνει τὴν μάχην. Ὁ Ζώφρ, ὅταν μετὰ τὴν μάχην τοῦ Μάρνιν, ἠρωτήθη, ποῖος στρατάρχης ἐκέρδισε τὴν μάχην, ἀπήντησε: δὲν ἠξεύρω ποῖος τὴν ἐκέρδισε, ἀλλ’ ἠξεύρω ποῖος θὰ τὴν ἔχανεν, ἂν ἐχάνετο ἡ μάχη. Ἡ ἐπίδρασις τοῦ ἡγήτορος φαίνεται εἰς πολλὰ παραδείγματα τῆς ἱστορίας. Στρατοί, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἄνευ ἀξίας, μόλις ἀνέλαβον ἰσχυροὶ ἡγήτορες, ἔγιναν λέοντες. Ἡ στρατιὰ τοῦ Μασενὰ εἰς τὴν Ἰταλίαν, τῆς Γαλλικῆς Ἐπαναστάσεως, εἶχε καταπέσει εἰς μαρασμὸν καὶ εἶχε ἀποτελματωθῆ. Ἐν τούτοις, ἀφ’ ἧς ἀνέλαβεν ὁ Ναπολέων ἐνίκησεν ὅλους τοὺς ἀντιπάλους του. Κατόπιν ὅλων αὐτῶν καταφαίνεται, ὅτι ἡ φύσις τοῦ στρατιωτικοῦ ἡγήτορος δὲν ὁμοιάζει μὲ ἡγήτορα οἱασδήποτε κοινωνικῆς τάξεως. Ὁ στρατιωτικὸς ἡγήτωρ εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος, ἐπαναλαμβάνω, ἐν καιρῷ εἰρήνης θὰ προπαρασκευάσῃ τὸ Ἔθνος ὁλόκληρον πρὸς πόλεμον, θὰ τὸ προπαρασκευάσῃ κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε, ἐν δεδομένῃ στιγμῇ ἡ Πατρὶς νὰ τοῦ ἐμπιστευθῇ τὴν ζωήν, τὴν τιμὴν καὶ τὴν περιουσίαν ὁλοκλήρου τοῦ λαοῦ, ἵνα εἰς τὴν τιτάνειον πάλην ἑνὸς πολέμου, ἐξαγάγῃ τὴν χώραν ἀπὸ τὴν δύσκολον θέσιν, νὰ τὴν ἐξαγάγῃ νικήτριαν διὰ νὰ ἠμπορέσῃ ἡ πολιτικὴ ἐν συνεχείᾳ νὰ ἀξιοποιήσῃ τὸ αἷμα τὸ ὁποῖον ἐχύθη καὶ τὰς θυσίας αἱ ὁποῖαι προσεφέρθησαν. Δηλαδὴ ὁ στρατιωτικὸς ἡγήτωρ εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ παραλάβῃ ἀνθρώπους νὰ τοὺς ὁδηγήσῃ πρὸς τὸν θάνατον, δικαίωμα τὸ ὁποῖον μόνον ὁ Θεὸς τὸ ἔχει, διὰ νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ πρὸς τὴν Πατρίδα καθῆκον, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ ὥστε νὰ νικήσῃ τὸ Ἔθνος, τὸ ὁποῖον ὑπερασπίζεται. Καὶ τώρα εἰσέρχομαι εἰς τὸ θέμα κύριοι συνάδελφοι. Εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 1661 φύλλον τῆς καθημερινῆς ἐφημερίδος «Ἐθνικὸς Κῆρυξ» τῆς 6ης Σεπτεμβρίου 1951, ἐδημοσιεύθη ἑξάστηλον, ὁλοσέλιδον ἄρθρον δριμυτάτης κριτικῆς κατὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ. κ. Τσακαλώτου, ἡ ὁποία ἀφορᾷ εἰς σοβαρώτατον ἔλεγχον τῆς ζωῆς καὶ τῆς δράσεως τοῦ ἀντιστρατήγου κ. Τσακαλώτου. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ. ὑπέβαλε μήνυσιν ἐπὶ συκοφαντικῇ δυσφημίσει κατὰ τῆς ἐφημερίδος, εἰς τὴν ὁποίαν λέγει: «Μηνύω.... (ἀναγινώσκει) .....................». Πολὺ σωστὰ ὑπέβαλε μήνυσιν διότι ἐθίγει ἡ τιμὴ καὶ ἡ ὑπόληψίς του. Οἱ μάρτυρες κατηγορίας ἐξετασθέντες καταθέτουν. Ὁ ὑποστράτηγος κ. Στεργίου λέγει: «......... (ἀναγινώσκει)...................». Ὁ ὑποστράτηγος κ. Βασιλόπουλος: «.............. (ἀναγινώσκει)...................». Ὁ ταξίαρχος κ. Βλάχος καὶ ὁ συνταγματάρχης κ. Σῖμος εἶπον: «..... (ἀναγινώσκει)...........». Ὀρθῶς λοιπὸν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ. ὑπέβαλε μήνυσιν ἐναντίον τοῦ δημοσιεύματος αὐτοῦ καὶ ἡ δίκη προσδιωρίσθη τὴν 22–10–51 ἐνώπιον τοῦ δευτέρου μικτοῦ Κακουργιοδικείου Ἀθηνῶν. Ὁ κ. μηνυτὴς ὅμως δὲν προσῆλθε καὶ ἡ δίκη ἀνεβλήθη, κατόπιν μάλιστα ἐγγράφου τοῦ Γ.Ε.Σ. ἀπὸ 20–10–51 τὸ ὁποῖον ἔλεγεν, ὅτι ὁ κ. Τσακαλῶτος θὰ ἀπουσίαζε τὴν 22αν ἐξ Ἀθηνῶν, εὑρίσκετο δὲ εἰς τὸν Τύρναβον πρὸς ἐπιθεώρησιν τὴν ἡμέραν ἐκείνην. Προσδιωρίσθη ἐκ νέου ἡ δίκη διὰ τὴν 13–11–51 εἰς τὸ τρίτον Μικτὸν Κακουργιοδικεῖον Ἀθηνῶν, ἀλλὰ καὶ πάλιν ὁ μηνυτὴς δὲν παρέστη καὶ ἀνεβλήθη. Ἡ δικαιολογία ἦτο, ὅτι δὲν ἔλαβε τὴν κλῆσιν. Πράγματι εἰς τὰς 12–11–51 διεβιβάσθη πρὸς τὸ δικαστήριον ἔγγραφον τοῦ Γ.Ε.Σ. διὰ τοῦ ὁποίου ἐλέγετο, ὅτι ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ. δὲν ἔλαβε τὴν κλῆσιν ὡς ἀπουσιάζων ἐξ Ἀθηνῶν. Προσδιορίζεται ἐκ νέου ἡ δίκη διὰ τὴν 24–11–51 καὶ ἐνῷ λοιπὸν ἀνεμένετο ἡ ἐκδίκασις τῆς ὑποθέσεως, ἀνεγράφη εἰς τὸν τύπον, ὅτι ὁ κ. Τσακαλῶτος παρῃτήθη τῆς μηνύσεώς του ἀφήνων ἔκθετον τὸν ἑαυτόν του ἐναντίον τῆς κοινῆς γνώμης. Τοῦτο ἐγένετο τὴν 22–11–51 διὰ τοῦ πληρεξουσίου του συνταγματάρχου τῆς Στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης κ. Ἀθανασούλα τὸ δὲ πληρεξούσιον εἶχεν ὑπογραφῆ τὴν 19–11–51. Κατόπιν ὅλων αὐτῶν, ἐπερωτᾶται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐὰν τελῇ ἐν γνώσει ὅλων τῶν ἀνωτέρω καὶ διατὶ δὲ ἔλαβεν ἢ δὲν λαμβάνει μέτρα ἐπὶ τοῦ ἀνωτέρω θέματος, διὰ νὰ προστατεύσῃ τὸ κῦρος τοῦ ἡγέτου τῶν κατὰ ξηρὰν ἐνόπλων δυνάμεων, τὸ ὁποῖον τόσον σοβαρῶς ἐκλονίσθη. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐγράφησαν εἶναι σοβαρώτατα, τὰ ὁποῖα ἢ πρέπει νὰ εἶναι ψευδῆ, ὁπότε ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου θὰ ἀπεδεικνύετο τοῦτο, ἢ εἶναι ἀληθῆ, τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύεται διὰ τῆς παραιτήσεως τῆς μηνύσεώς του, ὁπότε ἡ ἀπάντησις εἰς τὸ ἐρώτημα, ἠμπορεῖ νὰ εὑρίσκεται εἰς τὰ στόματα ὅλων σας. Σᾶς πληροφορῶ δέ, ὅτι παρομοίαν συμπεριφορὰν ἔδειξεν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ. καὶ διὰ ἄλλην δίκην μὲ τὴν ἰδίαν ἐφημερίδα, ἡ ὁποία πάλιν ἀνεβλήθη λόγῳ μὴ προσελεύσεως τοῦ μηνυτοῦ, ὅταν δὲ ἐξεδικάσθη ἐπὶ τέλους ἡ μήνυσις τὴν 30)10)51, ἡ ἐφημερὶς ἠθωώθη. Ἀναμένομεν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, νὰ ἴδωμεν τί θὰ πράξῃ μὲ τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ

Γ.Ε.Σ.

§122Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Θὰ ἀκούσω καὶ τὸν ἕτερον ἐπερωτῶντα καὶ θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Ἐὰν δὲν σᾶς ἱκανοποιήσῃ ἡ ἀπάντησις, δύνασθε νὰ ἐγείρετε φωνὴν διαμαρτυρίας.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Ταμβακᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐπερωτήσεως.

§124Θ. ΤΑΜΒΑΚΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, μὲ ὀλίγην ψυχραιμίαν θὰ διαλευκανθῇ τελείως ἡ ὑπόθεσις διὰ τὴν ὁποίαν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐλέγχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Δὲν θέλω νὰ πιστεύσω ποτέ, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι πρέπει νὰ ἀναχθῇ εἰς δόγμα τὸ «μὴ θίγετε τὰ κακῶς κείμενα». Τὰ κακῶς κείμενα πρέπει νὰ θίγωνται διὰ νὰ εὑρίσκεται ἡ ἀλήθεια, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ προχωρήσῃ τὸ Ἔθνος καὶ ἡ φυλή. Δὲν πρέπει ἡμεῖς οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους νὰ ὀρρωδίσωμεν πρὸ τῆς ἀληθείας. Κατ’ εὐτυχῆ συγκαιρίαν, κύριοι συνάδελφοι, αὐτὴν τὴν στιγμήν, ποὺ ἐλέγχεται ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁ ὁποῖος γνωρίζει ποίαν ἐκτίμησιν τρέφω πρὸς τὸ πρόσωπον του, λείπει ἡ ἀκροτάτη ἐκείνη ἀριστερὰ πτέρυξ κατ’ ἐπιταγὴν τῆς Ἑλληνικῆς δικαιοσύνης καὶ οὕτω εὐχερέστερον εἶναι νὰ ἐξεύρωμεν τὴν ἀλήθειαν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, κύριοι βουλευταί, νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω μίαν παλαιοτάτην καὶ γνωστὴν ἱστορίαν, τὴν ὁποίαν ἴσως ἔχετε λησμονήσει ἐν τῇ προσπαθείᾳ σας, τῇ κακῇ προσπαθείᾳ σας, κατ’ ἐμέ, κ. Ὑπουργέ, νὰ ὑπάρξῃ καὶ ἡ πίττα ὁλόκληρος καὶ ὁ σκύλος χορτᾶτος. Ἔπρεπε ἤδη, κ. Ὑπουργέ, νὰ εἴχατε λάβει τὰ μέτρα σας, νὰ μὴ ἔρχωνται τὰ ζητήματα αὐτὰ τοῦ στρατοῦ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἡμεῖς ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ προφυλάξωμεν τὴν πατρίδα καὶ τὸν στρατὸν καὶ ὅταν ὑμεῖς δὲν φροντίζετε ἐπαρκῶς καὶ ὅταν ἐπιπολαίως τὰ διαχειρίζεσθε. Κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ Καίσαρος, κ. Ὑπουργὲ καὶ κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν οἰκίαν του ἐτελοῦντο τὰ μυστήρια τῆς Bonna Dea—καλῆς Θεᾶς—καὶ ἀπηγορεύετο ἡ εἴσοδος παντὸς ἀνδρὸς εἰς αὐτήν. Ἕνας ἀριστοκράτης νέος ὅμως, ὁ Πόπλιος Κλαύδιος Πούλχερ, ἐνδυθεὶς γυναῖκα κατώρθωσε νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ Καίσαρος. Οἱ ἀντιπολιτευόμενοι τότε τοῦ Καίσαρος διέδιδον καὶ ἔλεγον, ὅτι ὁ Πόπλιος Κλαύδιος εἶχε τἄχα σχέσεις μὲ τὴν σύζυγον τοῦ Καίσαρος Πομπηΐαν. Ὁ Καίσαρ κατόπιν αὐτοῦ, ἐξεδίωξε τὴν Πομπηΐαν, μὲ τὴν αἰτιολογίαν, ὅτι ἡ γυναῖκα τοῦ Καίσαρος δὲν ἀρκεῖ νὰ εἶναι τιμία, ἀλλὰ πρέπει καὶ νὰ φαίνεται, ὅτι εἶναι τιμία. Ἡ σύγχρονος γυναῖκα τοῦ Καίσαρος, ὁ Γενικὸς Ἐπιτελάρχης, δὲν ἀρκεῖ νὰ εἶναι τίμιος, ἀλλὰ πρέπει καὶ νὰ φαίνεται, ὅτι εἶναι τοιοῦτος. Ἀναγινώσκω, κύριοι, εἰς ὑμᾶς, μόνον τρεῖς φράσεις, ἀπὸ τὸ περίφημον ἄρθρον μιᾶς ἐφημερίδος, ἡ ὁποία ἐμηνύθη δεδικαιολογημένως ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Γενικὸν Ἐπιτελάρχην, ὁ ὁποῖος ἀκόμη εἶναι Γενικὸς Ἐπιτελάρχης. Τοῦ γράφει λοιπὸν ἡ ἐφημερίς, ἀνεξαρτήτως, δικαίως ἢ ἀδίκως: «Εἶχε γίνει ὄργανον............. (ἀναγινώσκει)..........». Πάρα κάτω συνεχίζει δριμύτερα τὸ ἄρθρον: «Ποῖος εἶναι ὁ πολὺς Τσακαλῶτος............. (ἀναγινώσκει)..........». Καὶ συνεχίζει εἰς ἄλλην περικοπήν: «Κατόπιν ἔλαβε... (ἀναγινώσκει)..........». Κατόπιν αὐτῶν τῶν δριμυτάτων φράσεων, οἱοσδήποτε θὰ κατήγγειλε τὴν ἐφημερίδα καὶ θὰ ἀναμείνωμεν ὅλοι, ὅπως καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος Σαράντης, νὰ ἐμφανισθῇ ὁ στρατηγὸς γενναῖος πρὸ τοῦ δικαστηρίου καὶ νὰ πέσῃ ἐκεῖ, ἐὰν ἡ ἐφημερὶς ἔλεγε τὴν ἀλήθειαν, ἢ νὰ τιμωρηθῇ ἡ ἐφημερίς, ἐὰν δὲν ἦσαν ἀληθῆ, ὁπότε καὶ θὰ ἱκανοποιεῖτο. Καὶ ἀντὶ ὅλων αὐτῶν βλέπομεν μίαν προσπάθειαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁ ὁποῖος γνωρίζει πόσον τὸν ἐκτιμῶ, μίαν προσπάθειαν νὰ δουλέψῃ εἰς δύο κυρίους: Εἰς τὸν Θεὸν καὶ εἰς τὸν Μαμωνά. Καὶ εἰς τὴν εὐπρέπειαν καὶ εἰς τὸν Τσακαλῶτον. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι, τὸ αἷμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νὰ πηγαίνῃ χαμένον διὰ προσωπικὰς ἀδυναμίας. Ἐὰν δὲν ἔχετε τὴν δύναμιν, ἐνθυμηθῆτε τὴν ἐποχὴν τῆς πολιτικῆς εὐθιξίας. Παραιτηθῆτε αὐτοστιγμεί, διὰ νὰ σώσετε τὸ γόητρον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Δ. Γόντικας).

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει τὸν λόγον.

§126Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι Βουλευταί, ἐκφράζω τὴν λύπην μου, διότι ἐξέφυγον καὶ μερικαὶ λέξεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔπρεπε νὰ μὴ εἶχον ἐκστομισθῆ ἀπὸ τοὺς ἀξιοτίμους προλαλήσαντας, προκειμένου περὶ ἀξιωματικοῦ, ὁ ὁποῖος ὡς ἄνθρωπος μὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ καὶ μερικὰ ἐλαττώματα, ἀλλὰ μὴ λησμονῶμεν, ὅτι ἡγήθη ὅλων τῶν μαχῶν ἀπὸ τοῦ 1941 μέχρι σήμερον, ὅλων νικηφόρων. (Χειροκροτήματα).

§127ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ κυριώτερος παράγων τῆς νίκης εἶναι ὁ Τσακαλῶτος.

§128Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Σᾶς ἐπαναφέρω εἰς τὸ παρελθὸν τέσσαρας μῆνας ἐνωρίτερον. Θὰ ἐνθυμῆσθε, ὅτι ὁ τύπος ἐξυπηρετῶν τὸ καθῆκον του εἰς τὴν ἐλευθέραν ταύτην χώραν, ὅπως καὶ εἰς κάθε ἐλευθέραν χώραν, ἐξετράπη εἰς ἀκρότητας καὶ ἔβαλεν ἐναντίον προσώπων, τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπε νὰ σεβασθῇ. Ἐν τούτοις, δὲν εἶδον αὐτὸν τὸν ἱερὸν ζῆλον, αὐτὸν τὸν τόνον τῆς ἀκαθέκτου ἐπιθέσεως, τῆς ἀδιαλλάκτου ὑπομνήσεως τῶν καθηκόντων ἐκ μέρους τοῦ τύπου, δι’ ὡρισμένα πρόσωπα, νὰ ἐπεκτείνεται, παρὰ εἰς κύκλον ὡρισμένης καταστάσεως, δὲν εἶδον, λέγω, αὐτὸν τὸν ζῆλον τὸν ἔνθερμον, νὰ ἐπεκταθῇ εἰς κρίσεις καὶ ἐπικρίσεις ἐφ’ ὅλων τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα ἔκτοτε κακῶς, κάκιστα ἐπικρίνονται ἂν καὶ ἀνῆκον εἰς ἀνώτατα ἀξιώματα. Ὑπὸ τὴν ἀτμόσφαιραν αὐτὴν τὴν ζοφεράν, τοῦ μὴ σεβασμοῦ προσωπικοτήτων, τὰς ὁποίας ἔχομεν ὅλοι μας ὑποχρέωσιν, ὡς ἐθνικὰ κεφάλαια νὰ διαφυλλάττωμεν ἀμολύντους εἰς τὰς κρισίμους περιστάσεις, τὰς ὁποίας ἡ Χώρα μας καὶ ὁλόκληρος ὁ κόσμος διέρχεται, ἐνώπιον μάλιστα τῆς σημερινῆς διεθνῶς αὐξούσης ἀναταραχῆς, λόγῳ τῆς ὁποίας δὲν γνωρίζομεν ποία θὰ εἶναι ἡ τύχη τῆς αὔριον, ἐνώπιον τῆς καταστάσεως αὐτῆς εὑρεθείς, ἅμα τῇ ἀναλήψει τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἐσκέφθην, ὅτι δὲν συνέφερεν εἰς τὸν ταλαιπωρημένον αὐτὸν τόπον νὰ ἐπεκτείνετο ἡ ἐπίθεσις αὐτὴ καὶ εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις, διότι ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἐνῷ τὰ πάντα εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ἐμιάνθησαν, εὐτυχῶς ἔμεινε κάτι, τὸ ὁποῖον ἔμεινεν ἀμόλυντον καὶ αὐτό, εἶναι αἱ ἔνοπλοι τοῦ Ἔθνους δυνάμεις. Τὸ μόνον κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον ἔχομεν νὰ ἐπιδείξωμεν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν σήμερον, εἶναι αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις, πρὸς τὰ ὁποίας—τολμῶ νὰ εἴπω—δυσκόλως θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρωμεν εἰς ὁλόκληρον τὴν Εὐρώπην ὁμοίας. (Χειροκροτήματα). Εἶναι εὔκολον, εἶναι εἰς τὴν φύσιν τὴν ἀνθρωπίνην ἴδιον, ὅταν ἀνατάμῃ εἰς τοὺς ἀνθρώπους νὰ διακρίνῃ εἰς ἕκαστον πολλὰς κακίας καὶ ὀλίγας ἀρετάς, ἀλλ’ εἶναι ἐπίσης ἔντιμον νὰ μὴ λησμονῶμεν, ὅτι παρὰ τὰς ἀναποτρέπτους εἰς τὴν ἀνθρωπίνην ἡμῶν φύσιν κακίας, ἔχομεν καὶ ἀρετάς, αὐτὰς τὰς ὁποίας ὁ προλαλήσας συνάδελφος ἐχαρακτήρισεν ὡς ἀρετὰς ἡγήτορος. Ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι νικηφόρως ἡγοῦνται τοῦ Στρατοῦ ἀπὸ τοῦ 1941 μέχρι σήμερον, οὐδὲ ἄμαχοι, οὐδὲ ἄτιμοι, οὐδὲ ἀνυπόληπτοι εἶναι δυνατὸν νὰ χαρακτηρίζωνται. (Χειροκροτήματα). Βεβαίως, θὰ ἠδυνάμην εὐκόλως νὰ προσέξω, νὰ δώσω περισσοτέραν σημασίαν εἰς τὸ παρελθόν. Ἀλλ’ ὁ πρῶτος ἀναμάρτητος τὸν λίθον βαλλέτω. Ἐθεώρησα ὅμως ὑποχρέωσίν μου νὰ κυττάξω τὸ γενικὸν συμφέρον καὶ νὰ διαφυλάξω αὐτὴν τὴν κιβωτὸν τοῦ Ἔθνους ἡ ὁποία εἶναι ἱερὰ δι’ ὅλους μας, τὸ ἀγλάϊσμα αὐτὸ ποὺ λέγονται Ἔνοπλοι Δυνάμεις, διότι ὁσονδήποτε καὶ ἐὰν θέλωμε νὰ τὰς ἀποξενώσωμεν τῆς ἡγεσίας, εὐτυχῶς δὲν δυνάμεθα. Γνωρίζω δὲ πολὺ καλῶς, ὅτι ἐὰν ἄφινον ἔκθετον τὴν στρατιωτικὴν ἡγεσίαν εἰς τὴν ἐλευθεροστομίαν τοῦ τύπου, οὐδὲν θὰ ἐκέρδιζον αἱ Ἔνοπλοι Δυνάμεις. Αὐτὸ μὲ ἠνάγκασε νὰ λάβω μίαν θέσιν, εἰς ὅλον αὐτὸν τὸν κυκεῶνα τῶν ἑκατέρωθεν ἀντεγκλήσεων καὶ ἡ θέσις ποὺ ἔλαβον ἦτο νὰ ἀγνοήσω τὸ παρελθόν, διότι ἐὰν διαρκῶς στρεφώμεθα εἰς τὸ παρελθὸν δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀτενίσωμεν αἰσιοδόξως τὸ μέλλον. Καὶ προετίμησα τὸ δεύτερον, τὸ ὁποῖον ἐμπνέει καὶ ἡ ἀρτιότης τῆς ἡγεσίας καὶ ἡ ἐκπαίδευσις καὶ ἡ ἱκανότης τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ, ὅλων τῶν Ἑλληνικῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, διὰ νὰ ἐξασφαλίσωμεν ἐπαρκῶς τὸ ἐγγὺς μέλλον καὶ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν οἱασδήποτε ἀντιξοότητας, τὰς ὁποίας τὸ Ἔθνος θὰ εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ μὴ ἀποκλείσῃ εἰς τὸ ἀπώτερον μέλλον. Ἀνέλαβον λοιπὸν τὴν εὐθύνην καὶ ἠγνόησα τὸ παρελθόν. Καὶ ὑπέστην ἐπικρίσεις δι’ αὐτὸ ἀπὸ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀνέμενον, διότι πᾶς καλῆς πίστεως συζητητὴς δὲν δύναται νὰ τὸ ἀρνηθῇ, ὅτι ἐὰν κατέχω τὴν ἕδραν ταύτην αὐτὴν τὴν στιγμήν, δὲν τὴν κατέχω, διότι τὸ ἐπεδίωξα, ἀλλὰ διότι ἐπεστρατεύθην καὶ ἐνόμισα, ὅτι ἔπρεπε νὰ προσφέρω τὰς ὑπηρεσίας μου καὶ τώρα, ὅπως καὶ εἰς τὸ παρελθόν, ὑπερηφανεύομαι δὲ πιστεύων, ὅτι καλῶς μέχρι τώρα τὰς ἔχω προσφέρει. Διέταξα λοιπὸν ὅλους τοὺς ἐνδιαφερομένους νὰ μὴ ἐμφανισθοῦν πρὸ τῶν Δικαστηρίων. Γνωρίζω, ὅτι ἡ ἐλευθερία τοῦ τύπου εἶναι ἱερά, ἀλλὰ γνωρίζω ἐπίσης, ὅτι ἡ ἐλευθερία τοῦ τύπου εἰς τὰς δημοκρατικὰς χώρας δὲν δύναται καὶ δὲν πρέπει νὰ συγκρατῆται ἐντὸς ὡρισμένων πλαισίων, διότι ἐὰν θελήσωμεν νὰ διαγράψωμεν ὡρισμένα πλαίσια μεταξὺ ἐλευθεροτυπίας καὶ ἀμετροεπείας καὶ καθορίσωμεν τοιαῦτα, τότε καταστρέφομεν τὸ ἱερώτερον ἀπόκτημα ἡμῶν, ὡς ἐλευθέρων ἀνθρώπων, τὴν ἐλευθεροτυπίαν. Ἡ ἐλευθεροτυπία δὲν ἀνέχεται περιορισμούς, δὲν ἀνέχεται καθοδηγήσεις ἵνα ἀναγκαστικὰ ὅλοι βαδίζουν ἐντὸς τῶν κανονιζομένων ὑπὸ τῆς καθοδηγήσεως πλαισίων, ἀλλ’ ἐξυπακούει ὅμως ἐξυπηρέτησιν τῶν γενικῶν συμφερόντων καὶ τὴν ἀνάλογον ἀνάπτυξιν τοῦ κοινοῦ. Οἱ δημοσιογράφοι ὅμως πρέπει νὰ ἠξεύρουν μέχρι ποίου σημείου θὰ κάμουν τὴν ἐπέμβασίν των, ὅταν ἀπευθύνωνται εἰς κοινὸν ἀρκετὰ ἀνεπτυγμένον. Διότι τότε τὸ κοινὸν πιθανὸν κάποτε νὰ σχηματίσῃ τὴν πεποίθησιν, ὅτι πρόκειται περὶ ἐπιθέσεως, ἐπιθέσεως ἐνεργουμένης μὲν δυνάμει τοῦ δικαιώματος τῆς ἐλευθεροτυπίας, ἀλλ’ ἀγούσης εἰς ἀντίθετον ἀποτέλεσμα. Διότι ἡ ἐλευθεροτυπία τότε δυνατὸν νὰ ὑπερβαίνῃ καὶ αὐτὰ τὰ ὅρια τῆς ἀμετροεπείας. Εὑρέθη κάποτε ὁ διευθυντὴς τοῦ φύλλου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ἀνέγνωσεν ὁ δεύτερος ἐκ τῶν προλαλησάντων, κατὰ τύχην εἰς τὴν οἰκίαν μου καὶ μοῦ παρεπονέθη διατὶ δὲν διατάσω τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου Στρατοῦ νὰ παρουσιασθῇ εἰς τὸ δικαστήριον. Τοῦ ἀπήντησα ὅτι ἦτο πρόθυμος νὰ ἔλθῃ καὶ ὅτι μάλιστα ἦλθαν καὶ οἱ τρεῖς συνήγοροί του εἰς τὸ γραφεῖον μου ζητοῦντες ὡρισμένα στοιχεῖα ἐμπιστευτικῆς φύσεως διὰ νὰ τὰ φέρουν ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου πρὸς ὑπεράσπισιν τοῦ φερομένου ὡς κατηγορουμένου Ἀντιστρατήγου. Ἀπηγόρευσα εἰς πᾶσαν στρατιωτικὴν ἀρχὴν νὰ δώσῃ οἱονδήποτε στοιχεῖον πρὸς τὸν αἰτοῦντα ἀντιστράτηγον, τὸν ὁποῖον ἐκάλεσα καὶ τοῦ εἶπον ὅτι ἀπαγορεύω οἱανδήποτε ἐμφάνισιν εἰς τὸ δικαστήριον καὶ ἀναλαμβάνω ἐγὼ τὴν εὐθύνην. Διότι νομίζω ὅτι ὡς Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, δὲν ἔπρεπε νὰ ἀφήσω νὰ διασύρεται ἡ ἀνωτάτη στρατιωτικὴ ἡγεσία εἰς τὰς ἀκρότητας, τῶν ὁποίων δείγματα ἄφθονα εἴχομεν κατὰ τοὺς τελευταίους τέσσαρας μῆνας. Αὐτὴν τὴν πολιτικὴν ἀκολουθήσας, νομίζω, ὅτι ἐξυπηρέτησα τὸ συμφέρον καὶ τοῦ στρατεύματος, ἀλλὰ καὶ τὸ καθῆκόν μου ἐξετέλεσα ἀπέναντι τοῦ τόπου ἐν τῇ θέσει τὴν ὁποίαν κατέχω τὴν στιγμὴν αὐτήν. Ἐὰν ἔσφαλα, ἀνθρώπινον εἶναι τὸ σφάλλεσθαι. Ἀλλὰ μὴ νομισθήτω ποτὲ ἀπὸ οἱονδήποτε ὅτι ἡ πρᾶξίς μου αὕτη ἀπέβλεπεν ὅπως συγκαλύψῃ οἱανδήποτε πτυχὴν ἐπαίσχυντον. Δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος, εἰς τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν κατέχω, θὰ ἠνειχόμην γενναῖος στρατός, ὅπως ὁ Ἑλληνικός, νὰ διευθύνεται ἀπὸ ἀναξίους ἡγήτορας. Ὁ δὲ Ἀρχηγὸς τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Στρατοῦ, ἐπαναλαμβάνω, πρέπει νὰ τύχῃ τῆς εὐγνωμοσύνης τοῦ Ἔθνους, διότι ἐπὶ δεκαετίαν μάχεται νικηφόρως καὶ θὰ ηὐχόμην νὰ εἴχομεν ἄλλους Ἀρχηγοὺς τοῦ Ἐπιτελείου ὅπως αὐτός. (Χειροκροτήματα). Ἀλλ’ ὁ γενόμενος θόρυβος, ἐπεξετάθη καὶ εἰς ἄλλα πεδία. Καὶ χαίρω διότι μοῦ δίδεται ἡ εὐκαιρία νὰ ἀπαντήσω καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, διὰ νὰ λήξῃ τέλος πάντων ἡ σκανδαλοθηρία μὲ τὰς ἐνόπλους δυνάμεις, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ἀποκλείει οἱανδήποτε κριτικήν, διότι ὑπάρχουν μυστηριώδεις πράξεις ἢ γεγονότα τὰ ὁποῖα θέλει νὰ συγκαλύψῃ. Ἡλίου φαεινοτέρα θά, εἶναι πάντοτε ἡ πολιτική μου καὶ ἡ δημοσία καὶ ἡ ἰδιωτική. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ σᾶς ἀναφέρω ἕνα ἄλλο γεγονὸς τὸ ὁποῖον ἐπίσης ἐξεμεταλλεύθη ὁ τύπος κατὰ τρόπον, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ ἡ λέξις, ὄχι τόσον πρέποντα. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, διεξαγομένης τῆς δίκης τῶν προδοτῶν τύπου Μπελογιάννη καὶ Σία, εἶχεν ἐπίκλησιν ἡ Κυβέρνησις, ἥτις μοῦ διεβιβάσθη διὰ τοῦ παρισταμένου ἐνταῦθα ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ρέντη, ἀπὸ τὴν Οὐάσιγκτων, περὶ τῆς ἐπιθέσεως τὴν ὁποίαν θὰ ὑφίστατο καὶ ὑπέστη ἡ Ἑλληνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ἐκ μέρους τοῦ Ρωσικοῦ μπλόκ, ὅπως μὴ ἐκτελεσθῇ ἡ τυχὸν καταδικαστικὴ ἀπόφασίς τινων ἐκ τῶν κατηγορουμένων εἰς θάνατον, καί, εἰ δυνατόν, διακοπῇ ἡ δίκη, διὰ νὰ προλάβωμεν τὴν ἐπίθεσιν αὐτήν. Ἀδιαφόρως ἐὰν ἐπίστευα ἢ ὄχι εἰς τὴν ὀρθότητα τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, εἶχον τὴν ὑποχρέωσιν ὡς μετέχων τῆς Κυβερνήσεως, νὰ συμμορφωθῶ πλήρως πρὸς τὴν ἄποψιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἐκάλεσα εἰς τὸ γραφεῖόν μου τὸν Πρόεδρον τοῦ Στρατοδικείου νὰ μοῦ εἴπῃ ἐὰν δύναται νὰ διακοπῇ ἡ δίκη. Ἀλλὰ προηγουμένως εἶχα καλέσει τοὺς τρεῖς συνταγματάρχας διευθυντὰς τῆς Στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης τοὺς ὑπηρετοῦντας εἰς τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Στρατοῦ, εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Διοικητοῦ Ἀθηνῶν καὶ Νήσων, τοὺς εἶχα καλέσει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν νὰ μοῦ εἴπουν, ἐὰν εἶναι δυνατὴ τοιαύτη διακοπὴ τῆς δίκης, ἄνευ μειώσεως τοῦ κύρους καὶ τοῦ Δικαστηρίου ἐν συνόλῳ καὶ τῶν δικαστῶν ἐπὶ μέρους. Μοῦ ἀνέφερεν ὁ εἷς τῶν κληθέντων ἁρμοδίων τῆς Στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης, ὅτι εἶναι δυνατὴ ἡ διακοπή, διότι τὸ ἀδίκημα εἶναι σύνθετον καὶ δύναται νὰ λογισθῇ, τοὐλάχιστον διὰ τοὺς κυριωτέρους προδότας, ὅτι ἐμπίπτει εἰς τὴν κατηγορίαν τῆς κατασκοπείας, ὁπότε ἁρμόδιον νὰ δικάσῃ τὴν ὑπόθεσιν εἶναι πλέον τὸ τακτικὸν Στρατοδικεῖον. Ἐπὶ πλέον εἶχα ὑπ’ ὄψει μου, ὅτι ὑπάρχουν χῶραι καὶ εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ εἰς τὴν Ἀμερικήν, αἱ ὁποῖαι ἐξανίστανται, ὅταν ἀκούουν, ἐν πλήρει εἰρηνικῇ περιόδῳ καὶ δύο ἔτη μετὰ τὴν λῆξιν τῆς προδοτικῆς ἀνταρσίας, ὅτι λειτουργοῦν ἔκτακτα στρατοδικεῖα. Ἦτο σφάλμα τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, κατ’ ἐμέ, ὅτι παρέπεμψε τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν εἰς τὸ ἔκτακτον στρατοδικεῖον. Μετ’ ἐπιπολαίαν καὶ ταχεῖαν ἔρευναν τῶν ἀρχῶν, παρεπέμφθησαν περὶ τοὺς 35 πολίτας Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι δὲν ἦσαν ἔνοχοι, ἀλλ’ ἁπλῶς ὕποπτοι εἰς τὴν Ἀσφάλειαν ἢ εἰς τὰ τμήματα τῆς Χωροφυλακῆς, τὰ ὁποῖα παρηκολούθουν τὴν ὑπόθεσιν. Δὲν ἐδόθη δὲ ἡ δυνατότης εἰς τὴν ἀνάκρισιν νὰ διευκρινήσῃ πλήρως τὴν ὑπόθεσιν καὶ παρεπέμφθη αὕτη ἐν σπουδῇ εἰς τὸ ἔκτακτον Στρατοδικεῖον. Ἐὰν ἤμην Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἀσφαλῶς δὲν θὰ ἐπέτρεπα νὰ εἰσαχθῇ ἀμελέτητα καὶ ἀπροετοίμαστα μία τοιαύτης ὁλκῆς δίκη, δεδομένου, ὅτι ὅλοι ἐνδιαφερόμεθα διὰ τοὺς ἐνόχους νὰ συλληφθοῦν, νὰ καταδικασθοῦν καὶ ἀκόμη νὰ ἐκτελεσθοῦν. Ἀλλ’ ὄχι ἐπιπολαίως καὶ ἐσπευσμένως νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἡ ὑπόθεσις. Μεταξὺ δὲ τῶν 93 κατηγορουμένων 35 ἐκ τούτων, τὸ ἤκουσα ἀπὸ τὸ δικαστήριον, ἀσφαλῶς θὰ ἀπηλλάσσοντο, διότι οὐδεμία εὐθύνη ἐβάρυνεν αὐτούς. Φαντασθῆτε ποίαν ἐπήρειαν θὰ εἶχε μεταξὺ τῶν ἐλευθέρων λαῶν — καὶ εὐτυχῶς ὑπάρχουν πολλοὶ ἐλεύθεροι λαοὶ εἰς τὸν κόσμον— τὸ ὅτι ἡ Ἑλλὰς δύο ἔτη μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἀνταρσίας, ἐξακολουθεῖ νὰ δικάζῃ εἰς τὰ ἔκτακτα στρατοδικεῖα. Ἐάν, κύριοι βουλευταί, φύγωμεν ἀπὸ τὴν ἀτμόσφαιραν τῆς αἰθούσης ταύτης καὶ μεταφερθῶμεν εἰς διεθνῆ συνέδρια, ὅπου ἐξονυχίζονται ζητήματα ἀναγόμενα εἰς τὸ πλαίσιον τῶν ἀτομικῶν ἐλευθεριῶν, θὰ ἴδητε, ὅτι θὰ μὲ δικαιώσητε πλήρως εἰς ὅσα εἶπον, ὅτι βαρεῖα εἶναι ἡ εὐθύνη μας ὅταν δίδωμεν εἰς ἐχθρούς μας ὅπλα ἐκεῖ ὅπου ἐπὶ τέλους δὲν πρέπει νὰ δίδωνται, διότι ἐὰν ὁ Μπελογιάννης ζῇ σήμερον, ἀσφαλῶς, δὲν θὰ ἔζη ἐπίσης, ἀσφαλῶς ἐὰν εἶχε παραπεμφθῆ εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια. Αὐτὰ εἶναι τὰ σφάλματα. Εἷς ἐκ τῶν ἀναφερθέντων συνταγματαρχῶν τῆς δικαιοσύνης μοῦ ἔκαμε πρότασιν νὰ εἴπωμεν εἰς τὸ Στρατοδικεῖον νὰ διακοπῇ ἡ δίκη καὶ οἱ μὲν προδόται νὰ ἀχθοῦν εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια, οἱ δὲ ἄλλοι ἀθῷοι νὰ ἀφεθοῦν, συμφώνως πάντοτε πρὸς τὴν σχετικὴν δικονομίαν, διότι οἱ περισσότεροι ἦσαν ἀθῷοι. Δὲν εἶμαι δικαστικός, οὔτε νομικὸς καὶ δὲν γνωρίζω αὐτὰ τὰ θέματα, ἂν καὶ πολλὲς φορὲς ἐκάθησα εἰς τὸ ἑδώλιον τῶν κατηγορουμένων, δὲν ἔχω εἰδικότητα νὰ διατυπώνω εὐκρινῶς τὰ θέματα αὐτά. Ἤκουσα τὰς γνώμας τοῦ ὑπευθύνου συμβούλου μου καὶ ἐκάλεσα τὸ Στρατοδικεῖον καὶ τοὺς εἶπα, ὅσα περίπου σᾶς ἀνέφερα ἀνωτέρω. Σᾶς ἐξορκίζω, τοὺς ἔλεγα, δὲν σᾶς ὁμιλῶ ὡς μέλος τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε ὡς κομματικὸς παράγων, ἀλλ’ ὡς Ἕλλην, διότι ἐὰν μᾶς ἐπιτεθοῦν οἱ ἐχθροί μας δὲν θὰ δυνηθῶμεν ἱκανοποιητικῶς νὰ ἀποκρούσωμεν τὴν κατηγορίαν. Σᾶς παρακαλῶ βοηθήσατε τοὺς μὲν ἐνόχους νὰ τοὺς δικάσωμεν ὡς ἁρμόζει διὰ τὸ ἀδίκημα τῆς προδοσίας παραπέμποντες αὐτοὺς εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια ὡς τοῦτο συμβαίνει εἰς ὅλας τὰς ἐλευθέρας χώρας, τοὺς δὲ ἀθῴους νὰ τοὺς ἀπολύσωμεν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον σᾶς εἶπον προστατεύομεν τὸν τόπον μας ἀπὸ τὴν ἐπίθεσιν τῆς συκοφαντίας, ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ ἀσκηθῇ εἰς τὴν συνερχομένην συνδιάσκεψιν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Εἷς ἐκ τῶν κυρίων αὐτῶν, διὰ τὸν ὁποῖον ἐπηρωτήθην πρὸ ὀλίγου χρόνου διατί τὸν ἔχω Πρόεδρον εἰς τὸ Στρατοδικεῖον—ἀτυχῶς τοῦτο ἐγένετο ἀπὸ τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν—ἀλλ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐγὼ εἶμαι ὑπεύθυνος, ἔκαμε τὸ ἑξῆς: Πρέπει νὰ σᾶς ἀναπτύξω τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἴσως νὰ μὴ γνωρίζετε, διότι αἰσθάνομαι πικρίαν, ὅτι μεγάλη μερὶς τοῦ τόπου μὲ ἠδίκησε κατὰ τρόπον φοβερόν, διότι μὲ ἐνεφάνισεν οὔτε λίγο οὔτε πολύ, ὡς συνοδοιπόρον καὶ κομμουνιστήν, ὅτι ἀπέλυσα τὸν Μπελογιάννην ποὺ κατεδίκασε τὸ δικαστήριον. Ἠρνήθην διαρρήδην νὰ προσκομίσω ἐμπιστευτικὰ στοιχεῖα—διὰ τὸ πρόσωπον ποὺ ἐπηρωτήθην τότε—μὲ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι ἐὰν σήμερα ζητοῦνται στοιχεῖα διὰ τὸν Α ταγματάρχην αὔριον θὰ ζητηθοῦν διὰ συνταγματάρχας καὶ στρατηγοὺς καὶ ὅτι κινδυνεύουν νὰ ἀποκαλυφθοῦν ἔτσι μυστικὰ τῆς ὑπηρεσίας, ποὺ δὲν πρέπει νὰ ἀποκαλυφθοῦν. Καὶ ἐπανέρχομαι εἰς τὸ θέμα. Ὅταν λοιπὸν ἀνέφερα τὰ ἄνω εἰς τὰ μέλη τοῦ Στρατοδικείου, βλέπω ἕνα ἔξαλλον τύπον μὲ θεατρικὰς κινήσεις νὰ μοῦ λέγῃ. Οὗτος σημειώνω, ἦτο στρατοδίκης εἰς μίαν ἄλλην σοβαρὰν δίκην ὅταν προϊστάμην τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν κατὰ τὸ 1948 ὅτε παρέπεμψε τοὺς κομμουνιστὰς τοῦ ναυτικοῦ καὶ ἐτυφεκίσθησαν ἀρκετοὶ καὶ οὕτω ἔκτοτε ὁριστικῶς ἀπηλλάγη τοῦ μιάσματος τὸ ναυτικόν. «Κύριε Ὑπουργέ, προτιμῶ νὰ αὐτοκτονήσω, ἀλλ’ ὄχι νὰ διακόψω τὴν δίκην». Ὅταν εἶδα αὐτὰς τὰς θεατρικὰς ἐπιδείξεις τοῦ ἐτόνισα, εἶσθε ἐλεύθερος καὶ σεῖς καὶ τὸ δικαστήριον νὰ ἐξακολουθήσετε τὴν δίκην. Ἐνόμισα, τοὺς εἶπα, ὅτι προσφέρω μίαν ὑπηρεσίαν εἰς τὸ Ἔθνος διὰ τῆς προτάσεώς μου αὐτῆς, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον δὲν γίνεται αὕτη δεκτή, ἂς ἐξακολουθήσῃ ἡ δίκη. Πρὶν ὅμως φύγουν ἀπὸ τὸ γραφεῖον, τοὺς εἶπα, σᾶς ἀνέφερα διπλωματικὰ καὶ ὑπηρεσιακὰ μυστικὰ καὶ παρακαλῶ οὐδεὶς ν’ ἀναφέρῃ τι εἰς οὐδένα, διότι τὸ θεωρῶ ζήτημα τιμῆς, καὶ ὡς στρατιωτικὸς καὶ ὡς Ἕλλην, ἂν διαφύγῃ μυστικόν τι ἐκ τῶν λεχθέντων. Δὲν εἶχον λόγον ἢ ἀφορμὴν ἐσωτερικῆς πολιτικῆς, ποὺ σᾶς ἐκάλεσα—τοὺς εἶπα—ἀλλὰ τὴν ἐξωτερικὴν παράστασιν τοῦ τόπου μας. Τὴν ἑπομένην ἀνεγράφοντο εἰς τὸν τύπον λεπτομερῶς ὅλαι αἱ διαδραματισθεῖσαι εἰς τὴν σύσκεψιν αὐτὴν σκηναί, ὅπως σᾶς τὰς ἀνέφερα, καρυκευμέναι μὲ τερατώδεις ὑπερβολάς. Ὅπως γνωρίζετε, ἕκαστος ἐξ ἡμῶν, ἔχει προσωπικὰς σχέσεις μὲ τοὺς δημοσιογράφους, παρ’ ἑνὸς τοιούτου, λοιπόν, καὶ ἐγὼ ἐπληροφορήθην ποῖος διέδωσε τὰ δημοσιευθέντα, ὡς καὶ τὸν τόπον τῆς κοινολογήσεως τοῦ ἄνω ἀπορρήτου, ἀλλὰ κηδόμενος τοῦ ἐπαγγελματικοῦ μυστικοῦ τοῦ δημοσιογράφου, πιστεύω, ὅτι δὲν ἐδικαιούμην νὰ ὀνομάσω τὸν ἔνοχον ἢ τοὺς ἐνόχους καὶ ἐκάλεσα τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου νὰ μοῦ δώσῃ ἕνα σοβαρὸν ἀντιστράτηγον ὁ ὁποῖος νὰ διενεργήσῃ ἀνάκρισιν καὶ τὸν ὁποῖον παρεκάλεσα νὰ μὴ καλέσῃ εἰς τὴν ἀνάκρισιν οὐδένα δημοσιογράφον, ἀλλὰ νὰ προσπαθήσῃ νὰ εὕρῃ ποῖος εἶναι ὁ ἔνοχος, ἔστω καὶ διὰ τῆς εἰς ἄτοπον ἀπαγωγῆς. Μετά τινας ἡμέρας ὁ κ. Ἀντιστράτηγος μοῦ ἔφερε τὸ πόρισμά του, εἰς τὸ ὁποῖον εὐχαρίστως διεπίστωσα ὅτι μοῦ παρουσιάζει ὡς πιθανώτερον ἔνοχον, ἐκεῖνον, ὅστις κατὰ σύμπτωσιν ἦτο ὁ ἴδιος ποὺ μοῦ εἶχεν ἐμπιστευτικῶς ἀναφέρει ὁ δημοσιογράφος. Κατόπιν τούτου ἐξέδωκα μία γενικὴν διαταγὴν δι’ ἧς ἐγνώριζον, εἰς τὰ στελέχη τοῦ στρατεύματος ὅτι παρέπεμψα εἰς Ἀνακριτικὸν συμβούλιον ὅλους τοὺς μετέχοντας εἰς τὴν σύσκεψιν ἐκείνην διὰ νὰ δείξω ὅτι δὲν θὰ φείδωμαι καὶ θὰ παραπέμπω εἰς Ἀνακριτικὰ Συμβούλια μὲ βαρείας κυρώσεις, ἐν περιπτώσει παραβάσεως ὑπηρεσιακοῦ ἀπορρήτου, χωρὶς ν’ ἀποκαλύπτεταί τις ὑπεύθυνος, ὅλους τοὺς λαβόντας γνῶσιν τοῦ ἀπορρήτου, εἰς οἱανδήποτε κλίμακα τῆς στρατιωτικῆς ἱεραρχίας ἀπὸ τοῦ ἀντιστρατήγου καὶ κάτω. Τῆς διαταγῆς ταύτης, διέταξα νὰ λάβουν γνῶσιν ὅλοι οἱ ἀξιωματικοί, διὰ ν’ ἀντιληφθοῦν ὅλοι ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ φεύγῃ ἀπὸ τὸ Ἐπιτελεῖον ἢ ἀπὸ οἱονδήποτε γραφεῖον ἀξιωματικός, παραλαμβάνων φάκελλον μὲ ἐμπιστευτικὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα νὰ δημοσιεύωνται τὴν ἄλλην ἡμέραν εἰς τὴν α, β, ἢ γ, ἐφημερίδα, ὅπως, δυστυχῶς, τὸ εἴδομεν κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας. Ἡ ὑπόθεσις εὑρίσκεται ἐνώπιον τοῦ Ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου. Ἐκάλεσα, χθὲς τὸν πρόεδρον τοῦ Ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου, διότι ἐν τῷ μεταξὺ ἤρχισαν νὰ καταφθάνουν οἱ διάφοροι ἁρμόδιοι σύμβουλοι, οἱ τρεῖς συνταγματάρχαι τῆς δικαιοσύνης ποὺ προανέφερον καὶ οἱ ὁποῖοι παρίσταντο εἰς τὴν ὑπόθεσιν παραπονούμενοι διὰ τὴν παραπομπήν των. Τοὺς διεβεβαίωσα ὅτι κατ’ ἐμὲ προσωπικῶς, οὐδεὶς ψόγος δι’ αὐτοὺς ὑπάρχει, ἀλλὰ τὸ θέτω ζήτημα ἀρχῆς, ὅτι ἐφεξῆς οἱοσδήποτε καὶ οἱονδήποτε βαθμὸν ἐὰν ἔχῃ οὗτος εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἱεραρχίαν, δὲν θὰ μὲ ἐμποδίσῃ νὰ τὸν παραπέμψω εἰς Ἀνακριτικὸν Συμβούλιον, ἐὰν ἐγένετο ἀφορμὴ νὰ διαρρεύσουν μυστικά, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ παραμείνουν ὑπηρεσιακὰ ἀπόρρητα, καὶ τοῦτο διὰ νὰ σταματήσῃ ἡ ἐξ ἀφορμῆς τοῦ κακοῦ τούτου προκαλουμένη ἀμετροέπεια τῶν ἐφημερίδων, ἡ ὁποία ὑπερέβη τελευταίως τὰ ἐσκαμμένα. Καὶ περὶ αὐτοῦ, ἔχετε πικρὰν πεῖραν καὶ σεῖς. Ἐκάλεσα τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου καὶ τοῦ εἶπον ὅτι τὸ Ἀνακριτικὸν Συμβούλιον εἶναι μία ἱερὰ ἐξέτασις. Σεῖς δὲν ἀκολουθεῖτε, οὐδεμίαν διαδικασίαν ὁμοίαν μὲ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦν τὰ κοινὰ δικαστήρια. Δὲν ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ στηριχθῆτε εἰς οἱανδήποτε μαρτυρικὴν κατάθεσιν. Δικάζετε μόνον ὡς μέλη Σώματος κηδόμενοι τῆς ἀξιοπρεπείας αὐτοῦ καὶ τοῦ καθήκοντος. Θὰ παρακολουθήσετε τὰς ψυχολογικὰς ἀντιδράσεις, δικάζοντες καὶ θὰ ἔλθετε νὰ μοῦ εἴπητε, αὐτοὶ εἶναι οἱ ἔνοχοι ἢ αὐτοὶ οἱ πιθανοὶ ἔνοχοι καὶ θὰ καταλογήσητε εὐθύνας, διὰ νὰ γνωρίζω καὶ ἐγὼ ὡς ὑπεύθυνος Ὑπουργός, ὅτι θὰ εἶμαι δίκαιος εἰς τὰς κυρώσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπιβληθοῦν. Τὸ δικαστήριον συνέρχεται μεθαύριον Σάββατον, ὁπότε, θὰ ἔχωμεν τὰς ἀποφάσεις του καὶ ἑπομένως θὰ ἔχετε τὴν ὑπομονὴν νὰ περιμένετε. Ἀνέφερα τὸ ἐπεισόδιον τοῦτο, διὰ νὰ σᾶς τονίσω, ὅτι αὕτη εἰς ὁλόκληρον σχεδὸν τὸν τύπον ἐνεφανίσθη ὑπὸ μίαν ἐκδοχὴν τελείως ἀλλοπρόσαλλον, μὴ ἁρμόζουσαν, οὔτε εἰς τὴν σοβαρότητα τῆς Κυβερνήσεως οὔτε καὶ εἰς τὸ παρελθὸν τοῦ μακροῦ μας δημοσίου βίου. Καὶ διερωτῶμαι ὅτι, ὡραία εἶναι ἡ ἐλευθερία τοῦ τύπου, δὲν θὰ τὴν περιορίσω ἐγώ, ἀλλὰ δι’ ἡμᾶς τοὺς βουλευομένους ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ συμφέρει νὰ ἔρχωνται εἰς τὸ Βῆμα τῆς Βουλῆς ἰαχαὶ τῶν τριόδων; Καὶ δὲν θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ἀπασχολῆται ἡ Βουλὴ μὲ ἄλλα σοβαρώτατα ζητήματα; Δεδομένου μάλιστα, ὅτι, ἐὰν οἱ ἀξιότιμοι ἐπερωτῶντες μοὶ ἀπηύθυνον μίαν μικρὰν ἐρώτησιν, θὰ ἀπεφεύγετο ὅλη ἡ συζήτησις ἡ ἀποψινή; Συζήτησις ἡ ὁποία, ἐάν, βεβαίως, ἔχῃ τὸ καλὸν νὰ ἀποκαλύψῃ τὴν ἀλήθειαν, ἔχει ὅμως καὶ τὸ κακὸν ὅτι ἀπησχόλησεν ὁλόκληρον συνεδρίασιν, ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπῄτει 5′ λεπτῶν διευκρίνησιν ἐκ μέρους ἐμοῦ, πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους ἐπερωτῶντας βουλευτάς; Εὔχομαι κ. βουλευταί, ὅλαι αἱ ἐπερωτήσεις τοῦ Κοινοβουλίου νὰ ἔχουν τοιαύτην ἀπὸ ἠθικῆς ἀπόψεως μορφήν. Πάντως, ὀφείλω νὰ διαβεβαιώσω, ἀμφοτέρας τὰς πτέρυγας ὅτι, ἐφ’ ὅσον μοὶ ἐκάματε τὴν τιμὴν νὰ μὲ ἀνέχεσθε εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν, δὲν θὰ εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θ’ ἀνεχθῶ σκάνδαλα οἱασδήποτε μορφῆς. Ἐὰν δὲ θέλετε ἡ σύζυγος τοῦ Καίσαρος νὰ εἶναι τιμία, σᾶς ὑπόσχομαι, ὅτι θὰ εἶναι πάντα τιμία. (Χειροκροτήματα).

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κανελλόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐπερωτήσεως.

§130Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, δὲν ἠρκέσθη εἰς τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν ὤφειλε νὰ δώσῃ πρὸς τοὺς ἐπερωτήσαντας, ἀλλὰ προὐχώρησε καὶ εἰς ἄλλο θέμα, θέμα μεγίστης ἠθικῆς σημασίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ὁ ναύαρχος κ. Σακελλαρίου, εἰς τοὺς δύο συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι διετύπωσαν τὴν ἐπερώτησιν, ἔχω νὰ εἴπω ὀλίγα τινά. Ἡ ἐπερώτησις τῶν κ. κ. συναδέλφων, ἦτο πλήρως δεδικαιολογημένη, δεδομένου ὅτι, δὲν ἐγνώριζον τὴν ἀπαγόρευσιν τὴν ὁποίαν σεῖς, κ. Ναύαρχε, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀπηυθύνατε πρὸς τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου. Πράγματι, ἦτο ἠθικῶς ἄτοπον νὰ μὴ θελήσῃ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου νὰ παρουσιασθῇ κατὰ τὴν δίκην, δὶς ἀπουσιάσας ἐξ Ἀθηνῶν. Ἦτο δὲ ἐπίσης καὶ ἠθικῶς ἄτοπον, νὰ ζητήσῃ κατὰ τὴν τρίτην δικάσιμον, τὴν ματαίωσιν τῆς δίκης, νὰ ἀποσύρῃ, δηλαδή, τὴν μήνυσιν, δεδομένου ὅτι, τὸ κείμενον, τὸ ὁποῖον ἐχαρακτήρισε, διὰ τῆς μηνύσεώς του, ὡς συκοφαντικόν, ἦτο πράγματι βαρύτατον καὶ ἐμείωνε τὸ κῦρός του, ἐφ’ ὅσον τὰ ἐν τῷ ἄρθρῳ αὐτῷ δημοσιευόμενα, ἦσαν ἀληθῆ. Ἔπρεπε, λοιπόν, νὰ ἐπιζητήσῃ, νὰ γίνῃ ἡ δίκη διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς περιεχομένας εἰς αὐτὸ κατηγορίας, διὰ νὰ ἄρῃ τὴν βαρεῖαν μομφήν, ἡ ὁποία τοῦ διετυπώθη ὑπὸ τῆς ἐν λόγῳ ἐφημερίδος. Πράγματι, ἡ ἀποψινὴ ἀπάντησις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης δικαιολογεῖ κἄπως, ἀλλὰ μόνον κἄπως, τὴν ματαίωσιν τῆς δίκης, δικαιολογεῖ τὸ γεγονός, ὅτι ὁ μηνυτὴς ἀπέσυρε τὴν μήνυσίν του. Ἐρωτᾶται ὅμως: Ἔπρεπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης νὰ διατυπώσῃ τοιαύτην ἀπαγόρευσιν; Ἔπρεπε νὰ ἀφήσῃ ἐκτεθειμένον τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου; Ἀναγνωρίζω ὅτι, ἐνδεχομένως, ὁ κ. Σακελλαρίου, θὰ εὑρέθη ἐνώπιον διλήμματος ἢ νὰ ἀφήσῃ νὰ διεξαχθῇ ἡ δίκη, ὁπότε θὰ ἐλέγοντο πολλὰ καὶ ἡ συζήτησις περὶ τοῦ στρατεύματος θὰ ἐλάμβανεν ἔτι μεγαλειτέρας διαστάσεις ἀπὸ ἐκείνας, τὰς ὁποίας εἶχε λάβει, εὑρέθη, λέγω, πρὸ τοῦ διλήμματος ἢ νὰ ἀφήσῃ νὰ διεξαχθῇ ἡ δίκη, διὰ νὰ μὴ μείνῃ ἔκθετος ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου, ἢ νὰ δώσῃ αὐτὴν τὴν προφορικὴν διαταγήν, διαταγὴν ἡ ὁποία δὲν εἶχεν ὑπηρεσιακὸν χαρακτῆρα, καὶ νὰ ἀπαιτήσῃ ἀπὸ τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου νὰ ἀποσύρῃ τὴν μήνυσιν. Νομίζω ὅτι, ἐνώπιον αὐτοῦ τοῦ διλήμματος εὑρισκόμενος, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἔπρεπε νὰ προτιμήσῃ τὴν πρώτην ὁδόν, νὰ ἀφήσῃ, δηλαδή, τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Στρατοῦ, νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν δίκην. Εἶχεν ἤδη γίνει τόσος λόγος περὶ αὐτῶν τῶν θεμάτων καὶ εἶχον γραφῆ τόσα εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὥστε ἐὰν ὑποθέσωμεν—καὶ δὲν δικαιοῦμαι νὰ προχωρήσω πέραν τῶν ὑποθέσεων ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου—ἐὰν ὑποθέσωμεν, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Στρατοῦ εἶχεν ἐπιχειρήματα οὐσιώδη διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ ὅσα ἔγραψεν ἡ περὶ ἧς ὁ λόγος ἐφημερίς, θὰ ἐδίδετο μία ἔκβασις εἰς τὴν ὅλην ὑπόθεσιν, ἔκβασις ἡ ὁποία θὰ ἦτο ἐπιτυχὴς καὶ δι’ αὐτὸν καὶ διὰ τὸ κῦρος τοῦ ἀξιώματος, τὸ ὁποῖον κατέχει. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι ἔσφαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης διατάξας τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου ν’ ἀποσύρῃ τὴν μήνυσιν, ἀλλὰ νομίζω ἐπίσης, ὅτι ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου ἔπρεπε νὰ μὴν ὑποκύψῃ εἰς τὴν ἀπαίτησιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἔπρεπεν, ἐν ἀνάγκῃ, διὰ ν’ ἀπαλλαγῇ τοῦ φραγμοῦ τὸν ὁποῖον ἔθετε εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου ὁ κ. Ὑπουργός, ν’ ἀποσυρθῇ τῆς θέσεώς του, νὰ ζητήσῃ ν’ ἀπαλλαγῇ τῶν καθηκόντων του διὰ νὰ παρουσιασθῇ ἐνώπιον τοῦ Δικαστηρίου καὶ διὰ ν’ ἀφήσῃ νὰ διεξαχθῇ ἡ δίκη ἡ ὁποία ἀφεώρα αὐτὴν ταύτην τὴν τιμήν του, αὐτὴν ταύτην τὴν ὑπόληψίν του. Εἶπον, καὶ ἐπαναλαμβάνω, δὲν εἰσέρχομαι εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ ζητήματος. Γνωρίζω ὅτι ἐπολέμησεν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου καὶ γνωρίζω εἰς ποίας μάχας ἐπολέμησεν καὶ γνωρίζω ὅτι ἐπολέμησε κατὰ τρόπον γενναῖον, ἀλλὰ δὲν ἀποκλείεται καὶ ἄνδρες γενναῖοι εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις νὰ περιπίπτουν εἰς βαρέα σφάλματα. Καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου φοβοῦμαι, δὲν θέλω ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ νὰ διεξαχθῇ σήμερον περισσοτέρα συζήτησις, ὅτι περιέπεσεν εἰς βαρύτατα κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας σφάλματα. Ὑπάρχουν δὲ ἐνδεχομένως καὶ σημεῖα τοῦ ἀπωτέρου παρελθόντος του, τὰ ὁποῖα δὲν γνωρίζω καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων ἔγραψεν ἡ περὶ ἧς ὁ λόγος ἐφημερίς, σημεῖα τὰ ὁποῖα ἐμφανίζονται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἄρθρου τοῦ δημοσιευθέντος ὡς σκοτεινά. Καὶ ἔπρεπεν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου νὰ ἐπιζητήσῃ ὅπως ριφθῇ φῶς ἐπὶ τῶν σκοτεινῶν αὐτῶν σημείων. Νομίζω, ὅτι ἦτο σφάλμα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ν’ ἀπαιτήσῃ ν’ ἀποσύρῃ τὴν μήνυσιν, σφάλμα ὅμως ἐπίσης τοῦ στρατηγοῦ Τσακαλώτου νὰ δεχθῇ νὰ ὑποκύψῃ εἰς τὴν ἀπαίτησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ ν’ ἀποσύρῃ τὴν μήνυσιν. Λυποῦμαι διότι ἤχθη τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἦτο ὅμως φυσικόν, ἦτο μοιραῖον νὰ ἀχθῇ, διότι πράγματι ἐφ’ ὅσον δὲν εἶχε δοθῆ ἡ ἐξήγησις τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ἀπόψε ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἦτο φυσικὸν νὰ ζητήσῃ ἡ ἀντιπολίτευσις ὅπως ἕνα τοιοῦτον θέμα, τὸ ὁποῖον συνδέεται μὲ τὸ κῦρος τοῦ ἀνωτάτου ἡγέτου τοῦ στρατοῦ μας τεθῇ ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς, δοθῇ δὲ ἡ ὑπεύθυνος ἀπάντησις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Συμμερίζομαι βεβαίως τὴν σύστασιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης πρὸς ὅλους τοὺς κ. συναδέλφους ὅπως διατηρήσωσιν τὴν ψυχραιμίαν των, συμμερίζομαι, λέγω, τὴν σύστασιν αὐτὴν καὶ παρακαλῶ καὶ ἐγὼ ἐκείνους τῶν συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι τυχὸν θὰ νομίσουν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ δώσουν ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, συγκεκριμένως τοὺς δύο συναδέλφους οἱ ὁποῖοι διετύπωσαν τὴν ἐπερώτησιν, παρακαλῶ καὶ ἐγὼ ὅπως καὶ ἐκεῖνοι διατηρήσουν τὴν ψυχραιμίαν των εἰς τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν θὰ δώσουν, παρακαλῶ δὲ καὶ ὅλους τοὺς συναδέλφους τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ὅπως παρακολουθήσουν τὴν συζήτησιν ἡ ὁποία θὰ γίνῃ μὲ ἀπόλυτον σοβαρότητα καὶ ἠρεμίαν. Κύριοι βουλευταί, ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Ὑπουργός, εἰσῆλθεν καὶ εἰς ἄλλο θέμα, εἰς θέμα τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ μάλιστα κατὰ τρόπον εὐθὺ καὶ ἄμεσον τὴν προσωπικήν του εὐθύνην. Προηγουμένως ἔθιξε ἕνα ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔφερε τὸν κ. Ὑπουργόν, ἐνώπιον διλήμματος. Εἶπον, ὅτι κατ’ ἐμὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἔπρεπε νὰ προτιμήσῃ τὴν ὁδὸν τὴν ὁποίαν ἐξέλεξεν. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ τοῦ δευτέρου αὐτοῦ θέματος, πρέπει κατὰ τρόπον δυστυχῶς κατηγορηματικὸν νὰ τονίσω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐξέλεξεν τὴν μόνην κακὴν ὁδὸν ἡ ὁποία ὑπῆρχεν. Δὲν εὑρέθη ἐνώπιον διλήμματος ὅταν διεξήγετο ἡ δίκη κατὰ τοῦ Μπελογιάννη καὶ τῆς συντροφίας του. Δὲν εὑρέθη ἐνώπιον διλήμματος, ἀλλὰ ἐδέχθη ἁπλούστατα τὰς ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως ὅπως ἀποφευχθῇ ἡ περαιτέρω ἐκδίκασις τῆς ὑποθέσεως, ἀπόψεις αἱ ὁποῖαι εἶχον ἐπηρεασθῆ ἀπὸ τοὺς διπλωματικούς μας, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἀντιπροσώπους μας εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας. Αἱ ἀπόψεις αὗται ἀκούονται συνεχῶς, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ἀκούονται ἀπὸ ἐτῶν. Ἴσως μέχρι τοῦ 1949, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι τότε διεξήγετο ἀκόμη ἀντισυμμοριακὸς ἀγὼν καὶ ἡ χώρα ἠμύνετο, ἴσως τότε νὰ ἦσαν κάπως δικαιολογημέναι αἱ ἀπόψεις τὰς ὁποίας οἱ διπλωματικοί μας ἐκπρόσωποι εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διετύπωνον λέγοντες, ὅτι κατὰ τὸ διάστημα τῶν ἐργασιῶν τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποφεύγωμεν τὰς δίκας, διότι ἀσκοῦν πολὺ κακὴν ἐπίδρασιν ἐπὶ τῆς ἀτμοσφαίρας τῆς Συνελεύσεως. Πράγματι μέχρι τὸ 1949 βαρεῖαι παρεξηγήσεις ἐσημειοῦντο εἰς βάρος τῆς χώρας μας, ὄχι μόνον εἰς τὴν Ἀγγλίαν, ὄχι μόνον εἰς τὴν Ἠπειρωτικὴν Εὐρώπην, ἀλλὰ καὶ εἰς αὐτὰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας.

§131Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ (Ὑπουργὸς ἄνευ Χαρτοφυλακίου). Θὰ σᾶς δώσω μίαν πληροφορίαν ἐξ ἐγγράφου ἐπισήμου.

§132Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν συνδέεται ἀπολύτως μὲ τὸ θέμα, δέχομαι τὴν διακοπήν.

§133Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ (Ὑπουργὸς ἄνευ Χαρτοφυλακίου). Ἐπειδὴ εἴπατε μέχρι τοῦ 1949, ὑπάρχει ἀπὸ τὴν Ἀντιπροσωπείαν τηλεγράφημα ἀπὸ τὰς 22 Νοεμβρίου 1951. Δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς τὸ ἀναγνώσω κατὰ λέξιν, θὰ σᾶς εἴπω τὸ περιεχόμενόν του. Διὰ τοῦ τηλεγραφήματος αὐτοῦ ἐφιστᾶται ἡ προσοχὴ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀπαγγελθοῦν θανατικαὶ καταδίκαι καὶ νὰ ἐκτελεσθοῦν. Καταλήγει δὲ τὸ τηλεγράφημα ὡς ἑξῆς: Ὀφείλω ν’ ἀνακοινώσω, ὅτι θὰ ἦτο τελείως ἀφόρητος ἡ θέσις ἡμῶν ἐὰν νέαι θανατικαὶ ποιναὶ ἢ ἐκτελέσεις θὰ ἐλάμβανον χώραν πρὸ τοῦ τερματισμοῦ τῆς Συνελεύσεως. Φέρει ἡμερομηνία 22 Νοεμβρίου 1951.

§134Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν μὲ διεφωτίσατε διὰ τῆς διακοπῆς σας, διότι τὰ εἶπεν ὁ κ. Σακελλαρίου.

§135Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ (Ὑπουργὸς ἄνευ Χαρτοφυλακίου). Σᾶς ἀνέγνωσα τὸ ἔγγραφον διὰ νὰ ἴδητε, ὅτι ὑπάρχει ἐπίσημος ὑπόδειξις.

§136Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν προσεκομίσατε νέον στοιχεῖον καὶ ἤμην βέβαιος περὶ αὐτοῦ καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς παρεκάλεσα νὰ μὴ μὲ διακόψητε. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε ἐλέχθη ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Μᾶς εἶπεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐδέχθη ἐκ μέρους τῶν διπλωματικῶν ἀντιπροσώπων εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας ἐντόνους συστάσεις ὅπως μὴ ἀπαγγελθοῦν θανατικαὶ καταδίκαι, ὅπως εἰ δυνατὸν μάλιστα μὴ διεξαχθοῦν δίκαι καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῶν ἐργασιῶν τῆς Συνελεύσεως.

§137Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ (Ὑπουργὸς ἄνευ Χαρτοφυλακίου). Ἡμεῖς σᾶς λέγομεν ὑπευθύνως ὅτι ἐγένετο ὑπόδειξις ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἀπὸ τὸ Παρίσι.

§138Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Συνεχίζω μὲ βάσιν τὴν σειρὰν τῶν συλλογισμῶν μου καὶ θὰ παρεκάλουν νὰ μὴ γίνῃ διακοπὴ διὰ νὰ μὴ παραταθῇ ἐπ’ ἄπειρον ἡ συνεδρίασις. Ἰσχυρίσθην καὶ ἐξακολουθῶ ἰσχυριζόμενος, παρὰ τὴν διακοπὴν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Βαρβούτη καὶ παρὰ τὸ περιεχόμενον τοῦ κειμένου τὸ ὁποῖον μᾶς ἀνέγνωσεν, ἐξακολουθῶ νὰ ἰσχυρίζωμαι, ὅτι μέχρι τοῦ 1949 ἀπὸ ἀπόψεως κοινῆς γνώμης καὶ εἰς αὐτὰς ἀκόμη τὰς Ἡνωμένας πολιτείας ἦτο δικαιολογημένη ἡ σύστασις τὴν ὁποίαν μᾶς ἔκαμεν ἡ διπλωματική μας ἀντιπροσωπεία, διότι τὰ πνεύματα εἰς τὸν δυτικὸν κόσμον δὲν εἶχον ἀκόμη πλήρως συλλάβει τὸ δρᾶμα, τὸ ὁποῖον ἐξετυλίσσετο ἐν Ἑλλάδι. Μετὰ τὸ 1949 αἱ συστάσεις ἐξηκολούθησαν ἀπευθυνόμεναι πρὸς τὰς Κυβερνήσεις, ἀλλὰ ἐξηκολούθησαν ἀπευθυνόμεναι, χωρὶς νὰ εἶναι δικαιολογημέναι. Ἔχω δὲ κάποιαν ἁρμοδιότητα καὶ κάποιο δικαίωμα νὰ τονίσω ὅτι αἱ τυχὸν μετὰ τὸ 1949, ἰδίᾳ μετὰ τὸ 1950, μετὰ τὸν πόλεμον εἰς τὴν Κορέαν, ἀπευθυνόμεναι συστάσεις δὲν ἦσαν δικαιολογημέναι, ἔχω, λέγω τὴν ἁρμοδιότητα καὶ τὸ δικαίωμα νὰ τὸ τονίσω, διότι πέρυσιν ἀκριβῶς εἶχον τεθῆ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς Ἑλληνικῆς Ἀντιπροσωπείας, εἰς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη, παρέμεινα ἐπὶ τρίμηνον εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, παρηκολούθησα τὸ ἔργον τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν καὶ διεπίστωσα ὅτι ὅλα ὅσα συνδέονται μὲ δίκας, μὲ συλλήψεις κομμουνιστῶν, μὲ καταδίκας εἰς θάνατον κατασκόπων καὶ ἐκτελέσεις ἐνδεχομένως κατασκόπων, ὅλα αὐτά, ὄχι μόνον δὲν παρεξηγοῦντο ὑπὸ τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, ἀλλ’ ἐδημιούργησαν αἴσθημα βαθείας ἠθικῆς ἱκανοποιήσεως, διότι ἔπειθον τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, τῶν πράγματι ἐλευθέρων Ἐθνῶν, ἔπειθον αὐτοὺς ὅτι ὑπῆρχεν ἡ βούλησις τῆς ἀντιστάσεως κατὰ τοῦ ἐπιδρομέως, τοῦ ὁποίου ἐπιδρομέως ἡ ἁπτὴ ἐμφάνισις ἐγένετο κατ’ ἐξοχὴν μετὰ τὴν ἐπίθεσιν εἰς τὴν Κορέαν. Δυστυχῶς ἡ ἐπίθεσις ἐναντίον τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους δὲν εἶχεν ἀνοίξει πλήρως τοὺς ὀφθαλμοὺς τῶν ἐλευθέρων λαῶν. Μέχρι τοῦ 1950 ἐκράτουν ἀκόμη πολλαὶ πλάναι καὶ παρεξηγήσεις. Μετὰ τὸ 1950 αἱ πλάναι διελύθησαν. Ὅλα ὅσα ἀνέγνωσαν ὁ κ. Βισίνσκυ, ὁ κ. Μαλὶκ καὶ οἱ ἄλλοι ἐκπρόσωποι τοῦ σλαβικοῦ μπλὸκ εἴτε εἰς τὴν Γεν. Συνέλευσιν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν κατὰ τὸ περυσινὸν ἔτος, εἴτε εἰς τὴν Πολιτικὴν Ἐπιτροπὴν δὲν ἦτο ἀνάγκη καὶ νὰ ἀποκρουσθοῦν ὑφ’ ἡμῶν τῶν Ἑλλήνων ἀντιπροσώπων, διότι ἠγείροντο οἱ Ἀμερικανοί, οἱ Γάλλοι, οἱ Βέλγοι, οἱ Αὐστραλοί, οἱ Καναδοί, ἅπαντες οἱ ἐκπρόσωποι τῶν ἐλευθέρων Ἐθνῶν καὶ ἔδιδον τὴν ἀπάντησιν εἰς τοὺς συκοφάντας τῆς Ἑλλάδος, εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι φέροντες τὰς μεμονωμένας περιπτώσεις ὡρισμένων Ἑλλήνων προδοτῶν ἐνώπιον τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, δὲν ἐπεδίωκον ἄλλο τὶ παρὰ μόνον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀκριβῶς βλέπω δυστυχῶς σήμερον νὰ ὑφίσταται ἡ Κυβέρνησις, ἐπεδίωκον ἀκριβῶς νὰ ἐκφοβίσουν τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ βοηθήσουν τοὺς ἐν Ἑλλάδι πράκτοράς των. (Χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, θεωρῶ, ἑπομένως ὅλας τὰς ἀπὸ τοῦ 1950 καὶ ἐντεῦθεν συστάσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο πρὸς ἀποφυγὴν τῆς διενεργείας δικῶν συνδεομένων μὲ προδοτικὰς πράξεις ὅλας αὐτὰς τὰς συστάσεις θεωρῶ ὡς ἀδικαιολογήτους καὶ οἱ τυχὸν ὑπογράψαντες τὰς τοιαύτας συστάσεις ἐξετίμησαν ἐπαρκῶς, οἱ διπλωματικοί, ἐννοῶ ἐκπρόσωποί μας, οἱ ὁποῖοι ὑπέγραψαν τὰς συστάσεις αὐτάς, δὲν ἐξετίμησαν ἐπαρκῶς τὴν ἀτμόσφαιραν ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας καὶ εἰς τὴν Δύσιν ὁλόκληρον καὶ δὲν ἐξετίμησαν ἐπίσης τὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν ἔχουν αἱ ἐλάχισται αὗται δίκαι, αἱ συνδεόμεναι μὲ προδοτικὰς πράξεις ἀπολύτως ἁπτάς, τὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν ἔχουν αἱ δίκαι αὐταὶ διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς Χώρας. Ἡ Κυβέρνησις ἑπομένως, δεχθεῖσα τὰς συμβουλὰς αὐτάς, τὰς κατ’ ἐμὲ ἀδικαιολογήτους, δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ ἐπέμβῃ εἰς τὴν δίκην, ἡ ὁποία διεξήγετο καὶ ἦτο λάθος βαρὺ τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου, μὴ ἀντιληφθεὶς μάλιστα ὅτι αὐτὸ ἦτο φυσικὸν νὰ γίνῃ γνωστόν, νὰ διακόψῃ νὰ ζητήσῃ τὴν διακοπὴν τῆς δίκης, νὰ καλέσῃ εἰς τὸ γραφεῖον του τοὺς στρατοδίκας, μαζὶ μὲ πολλοὺς ἄλλους καὶ δὴ εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ πάντα ἦσαν ἀντιληπτά, διότι δὲν ἦτο μεσονύκτιον, ἦτο βαρὺ σφάλμα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐνέργειαν αὐτήν. Ἡ δίκη δὲν ἔπρεπε νὰ διακοπῇ. Δὲν ἔπρεπε κἂν νὰ ἐπιχειρήσῃ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Ὑπουργός, ὅπως ζητήσῃ τὴν διακοπὴν τῆς δίκης. Ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς κατ’ ἀρχὴν συμφωνεῖ ὅτι εἶναι δυνατὸν σήμερον νὰ καταργήσωμεν τὴν ἁρμοδιότητα τῶν ἐκτάκτων στρατοδικείων καὶ γνωρίζετε ἄριστα ὅτι κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ἐπιτροπῆς ἡ ὁποία ἐγένετο πρὸ τριῶν ἡμερῶν, ὅταν εἰσήχθη πρὸς συζήτησιν τὸ περὶ στρατοδικείων νομοσχέδιον, ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς διὰ τῶν ἐκεῖ ἀντιπροσώπων του, διὰ τῶν βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι μετέχουν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, συνεφώνησε πρὸς τὴν ἀρχὴν τῆς καταργήσεως. Ἄλλο ὅμως τὸ ἕνα, ἀξιότιμε ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Ὑπουργὲ καὶ ἄλλο τὸ ἄλλο. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς καταργηθοῦν τὰ ἔκτακτα στρατοδικεῖα, τότε βεβαίως δὲν θὰ λειτουργοῦν. Ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν καὶ ἐφ’ ὅσον μάλιστα εὑρίσκεται ἐν λειτουργίᾳ δικαστήριον κρῖνον μίαν τοσαύτης προδοτικῆς βαρύτητος πρᾶξιν ὅπως ἡ πρᾶξις διὰ τὴν ὁποίαν ἐδικάζετο ὁ Μπελογιάννης, ἐφ’ ὅσον ἐλειτούργει ἓν τοιοῦτον Στρατοδικεῖον, δὲν νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ προβῆτε εἰς συστάσεις πρὸς τοὺς Στρατοδίκας, ὅπως εὕρουν τυπικοὺς ἢ ἄλλους τινὰς λόγους διακοπῆς τῆς δίκης. Κύριοι, βεβαιωθῆτε ἀπολύτως ὅτι ἐὰν ἡ Ἑλλὰς δὲν συνεκέντρωσε πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν τὰς ψήφους τῶν ὁποίων εἶχεν ἀνάγκην διὰ νὰ ἐκλεγῇ εἰς τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας, αὐτὸ δὲν ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι συνεχίσθη ἡ δίκη τοῦ Μπελογιάννη. Ἂς μὴ συνδέωμεν τὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα οὐδένα ἔχουν μεταξὺ των σύνδεσμον. Ἂς μὴ προβαίνωμεν εἰς συνδυασμοὺς γεγονότων ἠθικῶν, μεγίστης σημασίας, ὅπως εἶναι τὸ ἠθικὸν γεγονὸς ὅτι ἡ Ἑλλὰς πρέπει νὰ ἀμυνθῇ ἐναντίον τῶν ἐχθρῶν, οἱ ὁποῖοι κατὰ τρόπον τόσον ὕπουλον καὶ τόσον ὑπονομευτικὸν στρέφονται ἐναντίον της, ἂς μὴ συγχέωμεν αὐτὸ τὸ γεγονὸς πρὸς τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ὤθησαν ὡρισμένα Κράτη εἰς τὸ νὰ καταψηφίσουν τὴν Ἑλλάδα πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν. Οὐδεμίαν, ἔχει σχέσιν τὸ ἕνα θέμα μὲ τὸ ἄλλο.

§139ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Οὐδεὶς τὸ ἰσχυρίσθη.

§140Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεὶς τὸ ἰσχυρίσθη. Ἀλλὰ δικαιοῦμαι νὰ προχωρήσω, λέγων ὅτι ἡ δίκη ἂν καὶ διεξήχθη δὲν ἔβλαψε. Μὲ τὸ νὰ διεξαχθῇ καὶ νὰ ὁδηγήσῃ εἰς ἀπόφασιν, ἡ ὁποία κατεδίκασεν εἰς θάνατον ὡρισμένους ἐκ τῶν πρωταιτίων, μὲ τὸ νὰ διεξαχθῇ καὶ νὰ ὁδηγήσῃ εἰς τοιαύτην ἀπόφασιν δὲν προὐκάλεσε τὰς δῆθεν ἀντιδράσεις, περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλοῦν οἱ διπλωματικοί μας ἀντιπρόσωποι εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἀντιδράσεις τὰς ὁποίας δὲν εἶδον, ἀγαπητοὶ κ. κ. συνάδελφοι, οὔτε εἰς τὸν τύπον τῶν Δυτικῶν Χωρῶν, οὔτε εἰς τὴν Συνέλευσιν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, διότι εἰς τὴν Συνέλευσιν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν ἀκούονται βεβαίως ὕβρεις κατὰ τῆς χώρας μας, ἀλλ’ ἀκούονται ἀπὸ ποίους; Μόνον ἀπὸ τοὺς ἐχθροὺς τῆς ἀνθρωπότητος καὶ τῆς ἐλευθερίας, ἀπὸ τὸ σλαβικὸν μπλόκ. (Χειροκροτήματα). Ἐπομένως, οὐδεὶς ἐκπρόσωπος τῶν μεγάλων ἐλευθέρων Κρατῶν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, τῆς Μ. Βρεταννίας, τῆς Γαλλίας ἐπεκαλέσθη τὸ γεγονὸς ὅτι διεξήγετο μία δίκη εἰς τὴν Ἑλλάδα, διὰ νὰ μεμφθῇ ἠθικῶς τὴν Ἑλλάδα. Εἶναι ἀπολύτως ἀβάσιμος ἡ σύστασις, τὴν ὁποίαν ἔκαμαν οἱ διπλωματικοί μας ἐκπρόσωποι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, δὲν ἔπρεπε νὰ προσέξῃ τὰς συστάσεις αὐτὰς καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπέμβῃ εἰς τὴν δίκην, ἡ ὁποία διεξήγετο. Γνωρίζει τὴν ἀντίδρασιν καὶ ἐξέφρασεν ὁ ἀγαπητὸς ναύαρχος κ. Σακελλαρίου τὴν πικρίαν του διὰ τὴν μεγάλην ἀντίδρασιν, ἡ ὁποία προεκλήθη εἰς τὸν τύπον καὶ εἰς μέγα τμῆμα τῆς κοινῆς γνώμης. Λυποῦμαι διότι ἐξεδηλώθη ἀντίδρασις. Γνωρίζω τὰ αἰσθήματα τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Ὑπουργοῦ, ὅπως καὶ ὅλων τῶν ἀξιοτίμων μελῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, γνωρίζω ὅτι ἅπαντες εἶναι Ἕλληνες ἀκραιφνεῖς πονοῦντες τὴν Ἑλλάδα ὅσον καὶ ἡμεῖς τὴν πονοῦμεν, ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ, ἐξ ἄλλου, νὰ θεωρήσω καὶ ἀδικαιολόγητον αὐτὴν τὴν ἀντίδρασιν, ἡ ὁποία ἐσημειώθη ἐν Ἑλλάδι ἐκ μέρους τοῦ τύπου καὶ ἐκ μέρους τῆς κοινῆς γνώμης, ὅταν βλέπουν τὴν Κυβέρνησιν παρεμβαίνουσαν εἰς τὴν διεξαγωγὴν μιᾶς δίκης, δίκης ἡ ὁποία εἶχε τοιαύτην βαρεῖαν σημασίαν ἀπὸ ἀπόψεως ἀσφαλείας τοῦ Κράτους. Ἐπεκαλέσθη, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τὰς περιπτώσεις πολλῶν ὑποδίκων οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἀθῷοι. Πιθανὸν νὰ ἐδικάσθησαν καὶ ἀθῷοι, ἢ μᾶλλον, ἀσφαλῶς, διότι γνωρίζομεν τὰς ἀποφάσεις τοῦ Στρατοδικείου καὶ γνωρίζομεν ὅτι ὑπῆρχον καὶ πολλοὶ ἀθῷοι καὶ ἔχει δίκαιον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀποφεύγωνται αἱ παραπομπαὶ ἀθῴων, ἀλλὰ γνωρίζομεν, ἐξ ἄλλου ὅτι τινὲς ἐκρίθησαν βαρύτατα ἔνοχοι καὶ αἱ ἐναντίον τούτων καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχον ἤδη ἐκτελεσθῆ. Κύριοι βουλευταί, λυποῦμαι διότι ὑπεχρεώθην νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ ἑνὸς τόσον λεπτοῦ θέματος. Ἡ στάσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ τοῦ Στρατοδικείου, ὑπῆρξεν, ὅπως εἶπον πρὸ ὀλίγου, ἄστοχος. Ἀλλὰ καὶ ἡ συνέχεια, ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ εἴπω ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὑπῆρξε κακή, ὅταν ἐκάλεσε τόσους στρατοδίκας καὶ ἀξιωματικοὺς τῆς Στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης παρόντων καὶ ἄλλων Ὑπουργῶν.

§141Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Ὄχι.

§142Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔστω, τόσους στρατοδίκας καὶ ἀξιωματικοὺς τῆς Στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης εἰς τὸ γραφεῖόν του καὶ ὅταν ἡ πρόσκλησις αὐτὴ μοιραίως δὲν ἠμποροῦσε νὰ πραγματοποιηθῇ παρὰ διακοπτομένης ἀποτόμως τῆς δίκης, τὴν ὁποίαν παρηκολούθει ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς κατὰ τρόπον ἄμεσον ἢ ἔμμεσον, πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ φαντασθῇ ὅτι δὲν θὰ διηρωτᾶτο ὅλος ὁ κόσμος, δὲν θὰ διηρωτῶντο οἱ δημοσιογράφοι, τί συνέβη εἰς τὸ δωμάτιον ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ἐκλήθησαν ἐπειγόντως, διακόψαντες τὴν διαδικασίαν οἱ στρατοδίκαι; Ἀσφαλῶς δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ καταλήξουν εἰς τὸ συμπέρασμα, διότι ὑπῆρχον οἱ ψίθυροι, ἀξιότιμε κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἔξωθεν ἤρχοντο συστάσεις περὶ ἁπαλύνσεως τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἐλαμβάνοντο ἐν Ἑλλάδι, φυσικὸν ἦτο νὰ καταλήξουν εἰς τὸ συμπέρασμα οἱ δημοσιογράφοι ὅτι ἐκεῖ συνεστήθη εἰς τοὺς κ. κ. στρατοδίκας, ὅπως ἐπιδείξουν ἐπιείκειαν εἰς τὴν οὐσίαν ἢ ὅπως διακόψουν τὴν δίκην, ἀναβαλλομένης τῆς ὅλης ὑποθέσεως διὰ τὴν περίοδον τὴν μετὰ τὴν συνέλευσιν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Καὶ ἐὰν ἀκόμη ὑποτεθῇ, δὲν γνωρίζω τὴν περίπτωσιν, ὅτι δὲν ὑπῆρχε κανεὶς ὁ ὁποῖος κατὰ τρόπον ἀπολύτως σαφῆ καὶ συγκεκριμένον νὰ μεταδώσῃ τὰ ὅσα σεῖς, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, εἴπατε πρὸς τοὺς στρατοδίκας καὶ πάλιν φυσικὸν ἦτο ἡ ὄσφρησις τοῦ πανεξύπνου δημοσιογραφικοῦ μας κόσμου νὰ συλλάβῃ τὸ νόημα τῆς προσκλήσεως τῆς τόσον παραδόξου καὶ τῆς τόσον πολιτικῶς καὶ ἠθικῶς ἀτόπου. Ἑπομένως δὲν νομίζω, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι ἔπρεπε μετὰ τὸ πρῶτον σφάλμα νὰ προχωρήσετε καὶ εἰς τὸ δεύτερον καὶ ἐνώπιον μιᾶς κοινῆς γνώμης ἡ ὁποία βαθύτατα κατεπλάγη, νὰ καλέσετε εἰς ἀπολογίαν τοὺς στρατοδίκας, τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι εἶχον ταχθῆ νὰ ἐπιτελέσουν, ὕστερα ἀπὸ τόσα ὡραῖα καὶ μεγάλα ἔργα ποὺ εἶχον ἐπιτελέσει, καὶ αὐτὸ τὸ βαρὺ καὶ σκληρὸν καθῆκον τῶν δικαστῶν. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἀμέσως μετὰ τὴν δημοσίευσιν τῆς εἰδήσεως, οἱ στρατοδίκαι καὶ οἱ ἄλλοι παραστάντες ἐκλήθησαν εἰς ἀπολογίαν. Εὑρέθην ἐκτὸς τῶν Ἀθηνῶν, περιοδεύων εἰς ὡρισμένας ἐπαρχίας, καὶ ἡ κατάπληξις τοῦ κόσμου διὰ τὴν ἐνέργειαν αὐτὴν ὑπῆρξε βαρυτάτη. Συνδυαζομένη δὲ μὲ τὰ διαδιδόμενα περὶ τῶν σκοπῶν καὶ προθέσεων τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὰ μέτρα ἐπιεικείας καὶ εἰρηνεύσεως, συνδυαζομένη πρὸς ὅλα αὐτά, ἐδημιούργησε μίαν νοσηρὰν κατάστασιν ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικοῦ φρονήματος καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος ἰδιαιτέρως νὰ τονίσω τὰς βαρυτάτας εὐθύνας, τὰς ὁποίας φέρει ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία δὲν εἶναι τεταγμένη μόνον νὰ λαμβάνῃ μέτρα ὀρθὰ καὶ μελετημένα, ἀλλ’ εἶναι τεταγμένη νὰ προσέχῃ καὶ τὸ ἠθικὸν τοῦ λαοῦ, νὰ προσέχῃ καὶ τὸ ἠθικὸν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, νὰ προσέχῃ καὶ τὸ ἠθικὸν τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας. (Χειροκροτήματα). Πρὸς αὐτὰ τὰ διαδιδόμενα, τὰ ὁποῖα θέλω νὰ παραδεχθῶ ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβῆ, σχετικῶς μὲ μέτρα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ληφθοῦν ἀπέναντι τῶν κομμουνιστῶν, συνδυαζόμενον τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐλάβετε σεῖς, τῆς προσκλήσεως τῶν στρατοδικῶν καὶ τῆς ἐκδηλωθείσης ἀπαιτήσεως ὅπως διακόψουν τὴν δίκην, δὲν ἦτο παράνομον νὰ δημιουργήσῃ μίαν ἠθικὴν ἀντίδρασιν ἀλλὰ καὶ μίαν κατανόησιν ταὐτοχρόνως. Διότι ἐὰν εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ λαοῦ, ἐδημιουργεῖτο μόνον ἠθικὴ ἀντίδρασις, τότε τὸ πρᾶγμα θὰ ἐνεῖχε καὶ κίνδυνον, ἀλλὰ σημειοῦται, ὅπως εἶναι φυσικὸν καὶ κάποια καταπτόησις, τὴν ὁποίαν, ἀξιότιμοι κύριοι, οἱ ὁποῖοι μετέχετε τῆς Κυβερνήσεως, ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ ἀντιμετωπίσητε. Ἔχει πτοηθῆ ἡ χωροφυλακὴ καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔχουν πτοηθῆ οἱ ἐθνικόφρονες καὶ τὰ χωριὰ τῆς Ἑλλάδος. Ἔχει πτοηθῆ ὁ κόσμος μὲ τὰ διαδιδόμενα. (Χειροκροτήματα). Καὶ δὲν εἶσθε τεταγμένος ὑπὸ τοῦ Λαοῦ καὶ τοῦ Ἔθνους μόνον εἰς τὴν ψυχρὰν ἐξέτασιν τῶν προβλημάτων, τὰ ὁποῖα ἐξετάζετε, εἰς τὴν σύνταξιν νομοσχεδίων περὶ εἰρηνεύσεως ἢ εἰς τὴν προσπάθειαν ὅπως δώσητε τὴν Α ἢ Β μορφὴν εἰς τὰς δίκας. Εἶσθε κεκλημένος καὶ εἰς τὴν διατήρησιν τοῦ ἠθικοῦ, τὸ ὁποῖον σᾶς παρέδωκεν ἡ νίκη τοῦ 1949 καὶ ἐὰν αὐτὸ τὸ ἠθικόν, καθ’ οἱονδήποτε τρόπον, τὸ μειώσητε, ἡ εὐθύνη σας θὰ εἶναι βαρυτάτη ἀπέναντι τῆς Ἱστορίας. (Χειροκροτήματα).

§143Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Μήπως, κύριε Πρόεδρε, ἐπτοήθη τὸ ἠθικὸν διὰ τὴν ἀνακάλυψιν τῶν ἀσυρμάτων καὶ τὴν σύλληψιν τῶν ἐνόχων; Ποῖον γεγονὸς εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπτόησε τὸν κόσμον; Ἢ μήπως γίνεται ἄλλο τι; Γίνεται μία ἀναταραχὴ σκοπίμως μεταξὺ ὡρισμένων ἀτάκτων στοιχείων εἰς τὴν ὕπαιθρον. Δὲν βλέπω πτόησιν κανενός, βλέπω μίαν προσπάθειαν δημιουργίας ἀναρχίας ἐκ μέρους τῶν στοιχείων τῆς ἄκρας δεξιᾶς, διὰ τὴν ὁποίαν εἶσθε ὑπαίτιοι. (Χειροκροτήματα).

§144Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πράγματι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ζῇ εἰς πέλαγος μακαριότητος. (Χειροκροτήματα). Καὶ φοβεῖται τὴν δεξιάν, καθ’ ἣν στιγμὴν κινδυνεύει ὁ κόσμος ὁλόκληρος ἀπὸ τὸν ἐρυθρὸν ὁλοκληρωτισμόν. (Χειροκροτήματα). Ζηλεύω τὴν ἀπάθειάν του. Φθονῶ τὸ πράγματι ἔκτακτον ὕφος ἠρεμίας τὸ ὁποῖον τὸν διέπει εἰς στιγμάς, κατὰ τὰς ὁποίας διαχειρίζεται ἕνα Ὑπουργεῖον τόσον κρίσιμον, ὅπως εἶναι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, δηλαδὴ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δημοσίας Τάξεως.

§145Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δι’ αὐτὸ ἐπιτυγχάνω.

§146Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπεκαλέσθη ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν ἀνακάλυψιν τῶν ἀσυρμάτων. Τὸν συγχαίρω διότι δὲν ἠμπόδισε τὰς στρατιωτικὰς καὶ ἀστυνομικὰς ἀρχάς, αἱ ὁποῖαι εἶχον κάμει ὅλην τὴν προεργασίαν καὶ αἱ ὁποῖαι εἶχον φθάση εἰς τὸ ἀποτέλεσμα κατ’ οὐσίαν, διότι δὲν ἠμπόδισεν αὐτὸς νὰ προχωρήσουν καὶ εἰς τὴν σύλληψιν τῶν ἐνόχων. (Χειροκροτήματα). Πέραν αὐτοῦ, κύριοι βουλευταί, δὲν νομίζω ὅτι ἔπραξέ τι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαίρεται διὰ μίαν στοιχειώδη πατριωτικὴν ἐνέργειαν, τὴν ὁποίαν ἐπέτρεψε.

§147Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἀπαντῶ εἰς τὸ ἐπιχείρημά σας ὅτι ἐπτοήσαμε τὸν κόσμον.

§148Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, πράγματι ἡ ἀνακάλυψις τῶν ἀσυρμάτων καὶ ἡ σύλληψις τῶν ἐνόχων, ἔχω δὲ πληροφορίας, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι ἀπολύτως ἀσφαλεῖς, ὅτι αἱ ἁρμόδιαι ἀρχαί, εἶχον φθάσει ἤδη πρὸ τῆς 9ης Σεπτεμβρίου, πρὸ τῶν ἐκλογῶν, εἰς τὴν ἐντόπισιν τῶν ἀσυρμάτων, πράγματι, λέγω, ἡ ἀνακάλυψις τῶν ἀσυρμάτων καὶ ἡ σύλληψις τῶν ἐνόχων, ὑπῆρξε πρᾶξις, ἡ ὁποία ἀνεκούφισε τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἀλλά, πρῶτον μέν, ἡ πρᾶξις αὐτὴ συνεδέθη μὲ στοιχειώδη ἐθνικὴν ὑποχρέωσιν τῆς Κυβερνήσεως ἡ ὁποία ἀλλοίμονον, ἐὰν δὲν ἐπέτρεπε τὴν σύλληψιν τῶν ἀσυρμάτων καὶ τῶν ἐνόχων, δεύτερον δέ, ἦτο δυστυχῶς ἡ μόνη πρᾶξις, ἡ ὁποία μέσα εἰς ἕνα πέλαγος διαδόσεων καὶ φημῶν, παρουσιάσθη ὡς νησὶς εἰς τὴν ὁποίαν προσέβλεψε μὲ κάποιαν ἀνακούφισιν ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῶν τελευταίων μηνῶν, ἔχομεν φράσεις καὶ διακηρύξεις τῆς Κυβερνήσεως περὶ ἐπιεικείας, περὶ εἰρηνεύσεως, καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῶν τελευταίων μηνῶν, ἔχομεν πράξεις, οἷα ἡ πρᾶξις τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, παρεμβάντος εἰς μίαν δίκην, δίκην τῆς ὁποίας τὴν διαδικασίαν καὶ διεξαγωγὴν ἐπροξένησεν ὁ Ἑλληνικὸς λαός, παρεμβάντος διὰ νὰ ἀποτρέψῃ, ὅπως εἶπεν ἀπόψε μάλιστα ὁ ἴδιος, διὰ νὰ ἀποτρέψῃ τὴν ἐκδοθεῖσαν ἀπόφασιν, καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῶν τελευταίων μηνῶν, ἔχομεν ἐνεργείας αἱ ὁποῖαι δεικνύουν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὡς κύριον μέλημά της, δὲν λέγω ὡς μόνον, ἔχει θέσιν εἰς ἑαυτὴν τοῦτο: Πῶς νὰ κατευνάσῃ τοὺς μὴ κατευναζομένους.

§149Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ποίους ἐννοεῖτε;

§150Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δέχομαι διακοπάς. Ἀφίσατε τοὺς γέλωτας, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, διότι ἔχετε ροπὴν πρὸς γέλωτας, ἀφίσατε τοὺς γέλωτας, ὅταν ὁμιλῶ περὶ θεμάτων μὲ τὰ ὁποῖα εἶναι κρισίμως συνδεδεμένη ἡ σκέψις καὶ ἡ συνείδησις τοῦ λαοῦ. Δὲν ἐπιτρέπω εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ νὰ γελᾷ κατ’ αὐτὸν τὸν Σαρδώνειον τρόπον.

§151Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὄχι νὰ γελῶ, νὰ ἐρωτῶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§152Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφίσατε, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ.

§153Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Τοὺς μὴ κατευναζομένους, εἴπατε. Πάρα κάτω.

§154Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, αἱ ἐνέργειαι τῶν τελευταίων μηνῶν, ἐπαναλαμβάνω, ἦσαν ἐνέργειαι κατὰ κύριον λόγον, ἀποβλέπουσαι εἰς τὸν κατευνασμὸν τῶν μὴ κατευναζομένων, εἰς τὴν σύναψιν εἰρήνης μετ’ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπιθυμοῦν εἰρήνην μετὰ τοῦ Κράτους, εἰς τὴν σύναψιν εἰρήνης—εἶναι τόσον ἄστοχος ἡ χρῆσις τοῦ ὅρου «μέτρα εἰρηνεύσεως» ὡς νὰ ὑπῆρχε πόλεμος ἐν Ἑλλάδι μεταξὺ Ἑλλήνων—εἰς τὴν σύναψιν εἰρήνης μετ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι, ὅταν ἀκριβῶς ἡ Κυβέρνησις ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἀρχὴν καὶ ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἐξήγγειλε τὰ μέτρα εἰρηνεύσεως ἐξηκολούθησαν ἐντόνως δρῶντες διὰ τῶν ἀσυρμάτων. Κι’ ἀσφαλῶς ὄχι μόνον διὰ τῶν ἀσυρμάτων, διότι δὲν νομίζω, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ θελήσῃ νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι τὰ μόνα ὅπλα, ὑλικά, ψυχικὰ καὶ διανοητικὰ ἢ καὶ ἄλλα ὅπλα τὰ ὁποῖα διαθέτουν, ὑπῆρξαν οἱ ἀσύρματοι, τοὺς ὁποίους ἔχει αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὴν κατοχήν του. Ὁ κομμουνισμὸς διαθέτει πολλὰ ὅπλα, τὰ ὁποῖα δὲν εὑρίσκονται ἀκόμη εἰς τὰς χεῖρας τοῦ Κράτους. Ἑπομένως, δὲν νομίζω, ἀξιότιμοι κύριοι βουλευταί, ὅτι ἦτο ἐπιτετραμμένον, μέσα εἰς μίαν τοιαύτην ἀτμόσφαιραν καταπτοήσεως, ἀτμόσφαιραν τῆς ὁποίας τὴν διάλυσιν καλεῖται νὰ πραγματοποιήσῃ ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ συγκρατήσῃ τὸ ἠθικὸν τοῦ λαοῦ καὶ τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, μέσα εἰς μίαν τοιαύτην ἀτμόσφαιραν ἔπρεπε νὰ ἐπιχειρήσῃ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης νὰ διακόψῃ τὴν δίκην Μπελογιάννη. Κύριοι βουλευταί, ἦτο λάθος, ἡ προσπάθεια διακοπῆς τῆς δίκης, ἦτο λάθος καὶ ἡ παραπομπὴ τῶν στρατοδικῶν εἰς τὰ Ἀνακριτικὰ Συμβούλια. Ἐπαναλαμβάνω, παρὰ τὴν διακοπὴν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι αἱ πράξεις αὐταὶ πτοοῦν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, αἱ πράξεις αὐταὶ δημιουργοῦν προϋποθέσεις δυσμενεῖς διὰ τὴν προετοιμασίαν ἐκείνην τῆς χώρας, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἡ χώρα προετοιμάζεται ὅπως πᾶσα χώρα ἐν καιρῷ εἰρήνης, δι’ ἐνδεχόμενον πόλεμον. Εὔχομαι νὰ μὴ ὑπάρξῃ ἡ περίπτωσις, ἐλπίζω ὁ Θεὸς νὰ βοηθήσῃ καὶ νὰ μὴ ἐκραγῇ νέος παγκόσμιος πόλεμος. Ἀλλά, παρὰ ταῦτα, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, ὅπως πολὺ ὀρθῶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, νὰ προετοιμαζώμεθα, νὰ προετοιμαζώμεθα καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ ἠθικοῦ τοῦ λαοῦ καὶ τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Καὶ ὅταν πρέπει νὰ προετοιμαζώμεθα ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, δὲν εἶναι καθόλου ὀρθὸν νὰ προβαίνῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς ἐνεργείας εἰς τὰς ὁποίας προέβη. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ καλοῦνται καὶ νὰ ἐγκαλοῦνται οἱ Στρατοδίκαι ἐνώπιον Ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου, καθ’ ἣν στιγμὴν οἱ καταδικασθέντες καὶ οἱ καταδικασθέντες ὑπὸ τοῦ Ἔθνους ὁλοκλήρου, Μπελογιάννης καὶ συντροφία, δὲν ἔχουν ἐκτελεσθῆ καί δὲν πρόκειται δυστυχῶς ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει τοιαύτη Κυβέρνησις εἰς τὴν Ἀρχὴν νὰ ἐκτελεσθοῦν (Χειροκροτήματα).

§155Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι βουλευταί, θὰ μοῦ συγχωρηθῇ ἐὰν ἐπαναλάβω πάλιν τὴν ἀνιαρὰν αὐτὴν ἱστορίαν, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος κύριος προλαλήσας Πρόεδρος ἤθελε νὰ ἀναγάγῃ πάλιν εἰς δραματικὸν τόνον. Θὰ ἀρχίσω ἀπὸ τὸ πρῶτον πάλιν ζήτημα. Ὁ κ. Πρόεδρος πρὸ ὀλίγου ἀνέφερε μεταξὺ τῶν σφαλμάτων ὅτι εἶχον καθῆκον καὶ ἑκόντος καὶ ἄκοντος τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ., ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ τὸν σύρω εἰς τὸ ἐδώλιον νὰ συναγελάζεται μετὰ μαρτύρων, νὰ ὑφίσταται τὰς λοιδορίας τοῦ ἀκράτου τύπου, ὁ ὁποῖος τοῦ ἐπιτίθεται. Ἐνόμισεν ὅτι ἦτο σφάλμα μου ὅτι ἐξεχώρισα τὸν πολεμιστήν, τὸν ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος ἡγεῖτο ἐπὶ μίαν 10ετίαν εἰς τὰ πεδία τῶν μαχῶν πάντοτε νικηφόρως, τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ, καὶ ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ τὸν ἀφίσω νὰ σύρεται εἰς τὰ δικαστήρια τὰ πολιτικὰ τῶν μαινομένων δημοσιογράφων, οἱ ὁποῖοι, δυστυχῶς, καὶ εἶναι φυσικόν, δὲν θὰ ἀναγνωρίσουν οἱανδήποτε ἰδιότητα εἰς τὸν μηνυτήν, καμμίαν ἰδιότητα εἰς αὐτόν, ὁ ὁποῖος πιθανώτατα νὰ ἡγηθῇ καὶ πάλιν τῶν κατὰ ξηρὰν ἐνόπλων δυνάμεων εἰς μελλοντικὴν ἀπευκταίαν σύρραξιν. Νομίζει ὅτι ἦτο σφάλμα μου διότι ὄχι μόνον τὸν παρημπόδισα, ἀλλ’ ἀντιθέτως ἔπρεπε νὰ τὸν ἀναγκάσω νὰ μεταβῇ ἐκεῖ καὶ νὰ διασύρεται μία κορυφὴ τοῦ Ἔθνους. Θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου, ὄχι μόνον αὐτόν, ἀλλὰ καὶ ὅλους τοὺς ἐλθόντας ὁπωσδήποτε εἰς ἀντεγκλήσεις μὲ τὸν τύπον, κατὰ τὴν ἀνιαρὰν αὐτὴν περίοδον τῶν τεσσάρων τελευταίων μηνῶν, νὰ τοὺς ἀποτρέψω νὰ ἐμφανισθοῦν εἰς τὰ δικαστήρια. Καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω πρὸς τιμήν των, ὅτι συνήντησα σθεναρὰν ἀντίδρασιν, τόσον ἀπὸ αὐτόν, ὅσον καὶ ἀπὸ ἄλλους ἀντιστρατήγους, οἱ ὁποῖοι εἶχον μηνύσει ἄλλας ἐφημερίδας. Παρημπόδισα τὰς δίκας, μετὰ δυσφορίας μεγίστης ἀνθισταμένων τῶν ἀντιστρατήγων, διότι ἐνόμισα ὅτι εἶχον ὑποχρέωσιν, κηδόμενος τοῦ γενικωτέρου συμφέροντος τοῦ στρατοῦ, νὰ ἀποτρέψω τὸν διασυρμόν των. Ἐὰν τοῦτο μοῦ καταλογίζῃ ὡς εὐθύνην ὁ προλαλήσας ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος, τὴν δέχομαι καὶ εὔχομαι εἰς αὐτὸν νὰ διαπράξῃ πολλὰ τέτοια σφάλματα—διότι, ὡς ἄνθρωποι, διαπράττομεν σφάλματα—καὶ ὄχι ὡσὰν αὐτὰ ποὺ ἔχει διαπράξει καὶ πιθανῶς τώρα θὰ μετανοῇ, ἐνῷ δι’ αὐτὰ ποὺ ἔπραξα ἐγὼ δὲν θὰ μετανοήσω. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον ζήτημα: Τὸ παράπονον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐμοῦ, εἶναι ὅτι ἐγένετο μία ἀνίερος ἐκμετάλλευσις τῶν μέτρων ἐπιεικείας καὶ συνεσχετίσθησαν μὲ τὸν Μπελογιάννην καὶ ὅλην αὐτὴν τὴν μαφίαν τῶν προδοτῶν, οἱ ὁποῖοι δικάζονται, καὶ μὲ τὴν προσπάθειάν μου ὅπως αὐτοὺς μὲν τοὺς στυγεροὺς ἀνθρώπους παντὶ σθένει ἀπολύσω, τὸ δὲ γενναῖον δικαστήριον, τὸ ὁποῖον ἄκαμπτον ἐστάθη εἰς τὴν ὑποστήριξιν τοῦ νόμου, ἠθέλησα νὰ τὸ κατασυντρίψω, διότι ἦτο ἐναντίον τῶν μέτρων ἐπιεικείας ποὺ θὰ ἐλάμβανεν ἡ Κυβέρνησις! Καὶ τὸ στυγερὸν αὐτὸ ἔγκλημα ποὺ διεπράξαμεν, εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα νὰ κλονισθῇ ἡ ἐμπιστοσύνη τοῦ λαοῦ, διότι κυβερνώμεθα καὶ ὁδηγούμεθα ἀπὸ μίαν Κυβέρνησιν συνοδοιπόρων, ἴσως δὲ καὶ τὸ ὅτι εἴμεθα τελείως ἀνίκανοι, κατὰ τομεῖς ἕκαστος καὶ συνολικῶς ἡ Κυβέρνησις, νὰ διευθύνῃ τὰ τοῦ τόπου μας καὶ ὅτι μόνη λύσις ἦτο νὰ ὑποστῇ τὴν τύχην τοῦ Μπελογιάννη ὁ συνάδελφός μου ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, δι’ ἐμὲ δὲ πιθανόν, ἐπειδὴ δὲν εἶμαι συνοδοιπόρος, ἴσως νὰ μοῦ κατελόγιζαν πολλὰ ἐλαφρυντικά! Τὸ παράπονον, κύριοι, καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐμοῦ, εἶναι, ὅτι τὸν κατήφορον αὐτὸν τὸν ἔδωκαν οἱ κύριοι εἰς ὅλον τὸν τύπον, ὅτι φερόμεθα καὶ ὁδηγούμεθα ἀπὸ Κυβέρνησιν ἀριστεράν, ἀπὸ Κυβέρνησιν συνοδοιπόρων. Καὶ ἐτόλμησαν νὰ ἐπικαλεσθοῦν μίαν πρᾶξιν, τὴν ὁποίαν προκαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ τὴν χαρακτηρίσῃ. Ὅταν ἔρχωνται πέντε ἀξιωματικοὶ καὶ εἷς ἐξ αὐτῶν παραβαίνει τὸν λόγον τῆς τιμῆς του, ποία εἶναι ἡ θέσις τοῦ Ὑπουργοῦ ἀπέναντι τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν; Καὶ αὐτὸ τὸ ἁπλούστατον ζήτημα ἐξακολουθεῖ ὁ κ. Πρόεδρος νὰ προσπαθῇ νὰ τὸ ἀναγάγῃ εἰς προδοσίαν κατὰ τοῦ τόπου, διότι διευθυνόμεθα δῆθεν ἀπὸ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι κάμνουν πᾶν τὸ δυνατόν, ὥστε οἱονδήποτε ἐθνικόφρον στοιχεῖον νὰ τὸ κτυπήσουν διὰ νὰ ἐπιπλεύσῃ ὁ Μπελογιάννης! Καὶ ἐρωτῶ, κύριοι: Θὰ ἐξετελεῖτο ὁ Μπελογιάννης, ἐὰν ὁ προλαλήσας κ. Πρόεδρος καὶ ὁ Ἀρχηγός του ἦσαν ἐν τῇ Κυβερνήσει; Ὄχι! Διότι ἔχει ὑπογράψει ὁ Ἀρχηγός του ἔγγραφον ἀπὸ τοῦ Μαρτίου νὰ μὴ ἐκτελοῦνται αἱ καταδικαστικαὶ θανατικαὶ ἀποφάσεις ἐὰν δὲν παρέλθῃ ὁ χρόνος τῶν προθεσμιῶν διὰ τὴν παραπομπὴν τῶν ὑποθέσεων εἰς τὸ Συμβούλιον Χαρίτων κλπ. Καὶ κατακρινόμεθα ἡμεῖς σήμερον διὰ πρᾶξιν, τὴν ὁποίαν ὁ Ἀρχηγός του ἴσως εἰσηγήθη καὶ διὰ τὴν ὁποίαν συνεφώνησε. (Χειροκροτήματα). Ἐπαναλαμβάνω, τὸ παράπονον τῆς Κυβερνήσεως, παρ’ ὅλους τοὺς λυρισμοὺς τοῦ κ. Προέδρου, τοὺς ὁποίους καὶ ἀπόψε, ὅπως καὶ πάντοτε, ἀπεθαύμασα. Ὅτι, δηλαδή, ἀπετόλμησεν ἡ Κυβέρνησις νὰ διαπράξῃ ὅλα αὐτὰ τὰ φοβερὰ πράγματα. Καὶ ἐξακολουθεῖ καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ ὑποστηρίζῃ αὐτὴν τὴν ἄποψιν, ἡ ὁποία, ἂν μὴ τὶ ἄλλο, εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ἄδικος. Διότι δὲν δύναμαι νὰ ἀνεχθῶ τοῦτο, ὅτι δὲν εὑρέθη μία ἐφημερὶς—καί, γνωρίζετε, ὅτι ὅλαι αἱ ἐφημερίδες, δυστυχῶς, δὲν ἔχουν ἀνεξαρτησίαν γνώμης—δὲν εὑρέθη μία ἐφημερίς, ἡ ὁποία νὰ θέση τὸ ζήτημα εἰς τὴν θέσιν του, ἀλλὰ μᾶς παρέστησαν, ὅτι διὰ νὰ σωθῇ ὁ Μπελογιάννης ἔπρεπε νὰ καταδικασθοῦν οἱ γενναῖοι αὐτοὶ στρατοδίκαι, οἱ ὁποῖοι τὸν κατεδίκασαν, ὡς ἐὰν ἡμεῖς ἀτενίζομεν πρὸς τὸν Μπελογιάννην μετὰ συμπαθείας, διότι ἔχομεν ἴσως μετ’ αὐτοῦ πολλὰ τὰ κοινὰ εἰς τὸ παρελθόν, καὶ ἔχομεν προσωπικὰ ἐναντίον ἑνὸς στρατοδικείου, τὸ ὁποῖον γενναίως ἔπραξε τὸ καθῆκον του πρὸς τὴν Πατρίδα! Αὐτὴν τὴν ἀδικίαν, κ. Πρόεδρε, σᾶς εὐχαριστῶ, ἀλλὰ δὲν τὴν δέχομαι τόσον ἐγώ, ὅσον καὶ τὰ ἄλλα μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§156Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι ὑπερβάλλετε καὶ δίδετε δραματικὸν τόνον εἰς μίαν τοποθέτησιν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἔκαμα ἀπολύτως ψυχραίμως. Ἐὰν ἐγὼ ἔδωσα κάποιον δραματικὸν τόνον εἰς τὴν ὁμιλίαν μου, τὸν ἔδωσα εἰς τὸν ἐπίλογον, ἐνῷ σεῖς ἀρχίσατε ἀπὸ τὸν πρόλογον. Δὲν ἰσχυρίσθην, οὔτε ἰσχυρίζομαι, ὅτι σεῖς ἢ ἄλλα μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου — ὡμίλησα, μάλιστα, περὶ πατριωτικῆς καὶ ἐθνικῆς συνειδήσεως ὅλων — δὲν ἰσχυρίσθην, ὅτι προέβητε εἰς ἐνεργείας ἀποσκοπούσας εἰς τὸν κλονισμὸν τοῦ κύρους τοῦ Κράτους καὶ τοῦ ἠθικοῦ τοῦ λαοῦ καὶ τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Προέβην εἰς τὴν διατύπωσιν ὡρισμένων συλλογισμῶν καὶ κατέληξα ὅτι, κατ’ ἐμέ, αὐτὴ ἡ ἀντίδρασις, ἡ ὁποία δὲν ἦτο ὠργανωμένη ἀντίδρασις, τοῦ τύπου, οὔτε εἶχε καμμίαν ὁδηγίαν ἐκ μέρους τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ὅτι αὐτὴ ἡ ἀντίδρασις ἔπρεπε νὰ προληφθῇ ἀπὸ σᾶς. Ἔπρεπε νὰ μὴ τὴν προκαλέσετε, διότι ἡ ἀντίδρασις αὐτή, ὡς εἶναι φυσικόν, κλονίζει τὸ ἠθικὸν ὁλοκλήρου τοῦ λαοῦ. Αὐτὸ ἰσχυρίσθην. Ὅτι ἔπρεπε νὰ προλάβετε, ἔπρεπε νὰ ἀσκήσετε τὸ ἔργον σας καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ ἐθνικοῦ παιδαγωγοῦ καὶ νὰ μὴ ἀφήσετε νὰ δημιουργηθοῦν οἱ φόβοι, οἱ ὁποῖοι ἐδημιουργήθησαν— φόβοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι κακοὶ σύμβουλοι εἰς ὥρας κρισίμους τῆς Ἑλληνικῆς ἱστορίας.

§157Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν σᾶς διέκοψα καὶ εἶχα τὴν ἐλπίδα...

§158Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ προκαλέσατε.

§159Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Σᾶς εὐχαριστῶ πάρα πολύ, διότι δὲν μοῦ ἐδώσατε τὸν χαρακτηρισμὸν τοῦ συνήθους προδότου, ὅτι δηλαδὴ ἐνσυνειδήτως ἔκαμα αὐτὴν τὴν πρᾶξιν τῆς προδοσίας, διὰ νὰ πείσω τὸν λαόν, ὅτι ὁ μὲν Μπελογιάννης εἶναι ἀθῷος, οἱ δὲ καϋμένοι αὐτοὶ στρατοδίκαι, τὰ ἀθῷα θύματα, ἦσαν οἱ ἔνοχοι. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, ἐπαναλαμβάνω, τὸ ὁποῖον δὲν δύναμαι νὰ συγχωρήσω καὶ νὰ ἀνεχθῶ, εἶναι, ὅτι δὲν εὑρέθη μία ἐφημερὶς καλῆς πίστεως νὰ θέση τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των. Ὅλαι αἱ ἐφημερίδες ἔγραψαν διὰ «τὰ δυστυχῆ αὐτὰ θύματα» καὶ δὲν εὑρέθη μία διὰ νὰ ἀναφέρῃ, ὅτι ἀξιωματικοὶ ὄντες παρέβησαν τὸν λόγον τῆς τιμῆς των, τὸν ὁποῖον ἔδωσαν ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅταν σύστασις τοὺς ἐγένετο σοβαρὰ νὰ ἀποφύγουν καὶ μνείαν νὰ κάμουν τοῦ ζητήματος. Καὶ μετὰ τὴν ἁπλουστάτην σύστασιν τοὺς εἶπα: προχωρήσατε εἰς τὸ ἔργον σας, διότι δὲν εἶχα καμμίαν ἐξουσιοδότησιν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, οὔτε θὰ ἐδεχόμην νὰ προβῶ εἰς διακοπὴν τῆς δίκης, ἀπὸ τὴν ὁποίαν θὰ ἐθίγετο ἢ τὸ δικαστήριον ἐν συνόλῳ ἢ τὰ ἄτομα μεμονωμένως. Αὐτὸ εἶναι τὸ παράπονόν μου, ὅτι καὶ ἀπόψε ἐξακολουθεῖτε αὐτὴν τὴν πολιτικὴν καὶ σεῖς καὶ ὁ τύπος. Καὶ θὰ ἴδητε αὔριον τὴν ἀλήθειαν, ἂν δὲν εἶναι ὡς σᾶς τὴν ἐκθέτω ἀπόψε. (Χειροκροτήματα). Δὲν εἶναι, νομίζω, ἠθικὸν τοῦτο καὶ δι’ αὐτὸ παραπονοῦμαι καὶ ἀπεδέχθην μετὰ χαρᾶς καὶ τὴν ἀποψινὴν συζήτησιν καὶ τὸν ὀξὺν τόνον τῆς ἐναντίον μου καὶ ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως ἐπίθεσιν ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ταύτης, ὅτι δὲν εὑρέθη μία ἐφημερὶς νὰ γράψῃ τὴν ἀλήθειαν.

§160Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐγώ, ὅταν ἔγραψεν ὡρισμένη ἀπογευματινὴ ἐφημερὶς τῶν Ἀθηνῶν, ὅτι ἡμεῖς εἴμεθα δῆθεν ἐθνικόφρονες, τῆς ἀπέστειλα ἐπιστολὴν διὰ τῆς ὁποίας διεμαρτυρόμην διὰ τὸν χαρακτηρισμὸν αὐτόν. Ἡ ἐφημερὶς αὐτὴ παρέλειψε νὰ ἀναγράψῃ τὴν φράσιν, τὴν ὁποίαν εἶπον καὶ ὅτι ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Συναγερμοῦ ὅταν ἦτο Ἀρχιστράτηγος, δὲν παρέπεμψε τὸν Γαβριηλίδην εἰς δίκην παρὰ τὰς ὑποδείξεις τοῦ στρατηγοῦ Χατζοπούλου, ὅτι ἔπρεπε νὰ τὸν παραπέμψῃ. Ὁ βουλευτὴς κύριος Κοσμᾶς, ὁ τότε Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου, εἶναι παρὼν καὶ ὀφείλει νὰ δώσῃ ἀπάντησιν εἰς αὐτό.

§161Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Προχωρῶν ἔτι πλέον ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἀναγνωρίζω καὶ ὀφείλω χάριτας καὶ ἐγὼ καὶ ἡ Κυβέρνησις, διότι μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ διαφωτισθῇ ἐκ τῆς συζητήσεως ταύτης ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Παρηκολούθησα τὰς μακρὰς συζητήσεις ἐπὶ τῶν μέτρων ἐπιεικείας, συζητήσεις κατὰ τὰς ὁποίας ὁ δυστυχὴς συνάδελφός μου τῆς Δικαιοσύνης ἐκινδύνευε νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς συνοδοιπόρος. Γνωρίζω μετὰ πόσης εὐσυνειδησίας ὅλοι ἐπιζητοῦμεν νὰ ξεκαθαρίσωμεν τὸ πεδίον τῶν φυλακῶν, τὸ ὁποῖον, ἐξ ἀμελείας τῶν προηγουμένων Κυβερνήσεων, ἀφέθη ἔμπλεων ἐνόχων καὶ ἀθώων, εἰς τρόπον ὥστε νὰ διεξάγεται ἐντὸς αὐτῶν μία ἄτιμος προπαγάνδα ἐκ μέρους τῶν προδοτῶν. Διότι οἱ προκάτοχοί μας οὔτε τὸ στοιχειοδέστερον καθῆκον πρὸς τὴν πατρίδα δὲν εἶχον ἐκτελέσει, νὰ ξεχωρίσουν τοὺς κομμουνιστὰς ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους τοὺς παρασυρθέντας καὶ τοὺς πιθανῶς ἀθώους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐτολμοῦσαν οὔτε δήλωσιν μετανοίας νὰ κάμουν. Τόσον εἶχε καταπέσει τὸ ἠθικὸν τῶν ἀθώων, τόσον εἶχε καταπέσει τὸ θάρρος αὐτῶν, καὶ τόσον ἦτο ἀσφυκτικῶς ἐπηρεασμένη ὑπὸ τῶν κομμουνιστῶν ἡ ἀτμόσφαιρα τῶν φυλακῶν. Αὐτὸ ἦτο, κύριοι, τὸ ἔργον τῶν ἐθνικοφρόνων Κυβερνήσεων, καὶ ἐρχόμεθα ἡμεῖς οἱ συνοδοιπόροι νὰ ξεκαθαρίσωμεν τὸ βαρύτατον αὐτὸ φορτίον. Ἀλλ’ ἐφύγαμεν ἀπὸ τὸ θέμα. Ἐπανέρχομαι εἰς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐθέσατε. Ἐάν, ἐπαναλαμβάνω, κύριε Πρόεδρε—γνωρίζετε πόσον σᾶς ἐκτιμῶ καὶ σᾶς ὑπολήπτομαι καὶ σᾶς, ἐπιτραπήτω μοι ἡ ἔκφρασις, ἀγαπῶ προσωπικῶς —ἐὰν αἰσθάνωμαι μίαν πικρίαν ἀπόψε, εἶναι διότι ἀνέμενον νὰ σπάσετε τὸν θρῦλον αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως καὶ νὰ μὴ μᾶς κατηγορήσητε καὶ σεῖς ὅτι προσπαθοῦμεν καὶ κάμωμεν πᾶν τὸ δυνατόν, διὰ νὰ διασπάσωμεν τὴν συνοχὴν τοῦ Ἐθνικοῦ φρονήματος τοῦ κόσμου διὰ νὰ ἀμβλύνωμεν τὴν ἀντίστασιν τοῦ ἐθνικόφρονος κόσμου, καὶ νὰ κάμωμεν πᾶν τὸ δυνατὸν διὰ νὰ ἐξυπηρετήσωμεν τὴν τόνωσιν τοῦ κομμουνιστικοῦ φρονήματος. Αὐτὸ δὲν τὸ ἀνέμενον ἀπὸ ὑμᾶς, νὰ μοῦ εἴπητε καθαρά, ὅτι ἦλθον ἐδῶ καὶ παρέπεμψα τοὺς ἀνοήτους ἐκ τοῦ Στρατοδικείου εἰς τὸ Ἀνακριτικὸν Συμβούλιον καὶ ὅτι ἦτο ἔγκλημα τοῦτο. Καὶ νὰ ἀποκρύψητε ὅτι, τὸ γεγονὸς τοῦτο τῆς παραπομπῆς εἶχε σχέσιν μὲ τὴν στοιχειώδη παράβασιν λόγου τιμῆς. Παράβασιν ὑποσχέσεως δοθείσης εἰς τὸν Ὑπουργόν. Καὶ νὰ ἀγνοήσητε τὴν εὐθύνην των, ὅτι δὲν ἐτήρησαν μίαν στοιχειώδη ἐχεμύθειαν. Καὶ νὰ μὴ θέλετε ν’ ἀντιληφθῆτε, ὅτι τοὺς παρέπεμψα διὰ νὰ δώσω τὸν τόνον τῆς σοβαρότητος τοῦ ἐγκλήματος, διότι εἶναι ἔγκλημα, ὅταν εἷς ἀξιωματικὸς δίδῃ λόγον τιμῆς καὶ τὸν ἀθετεῖ καὶ τὸν παραβαίνει μετ’ ὀλίγον, ἐπαναλαμβάνω, τὸ θεωρῶ ἔγκλημα. Καὶ μοῦ ζητεῖτε ἀπόψε νὰ δικαιολογήσω τὴν καθ’ ὑμᾶς ἀνήθικον αὐτὴν ἐνέργειάν μου καὶ πρᾶξιν. Καὶ δικαιολογεῖτε τὴν ἔκθεσίν σας ἐναντίον μας, διότι ἡ ἀνήθικος αὐτὴ πρᾶξίς μου εἶχεν ἀποτέλεσμα νὰ ἀμβλυνθῇ ἡ ἀντίστασις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ νὰ τονωθῇ ἡ ἀντίστασις τῶν κομμουνιστῶν. Ὁμολογῶ, ὅτι ὄχι μόνον τὴν νοημοσύνην σας ὑποτιμᾶτε, ἀλλ’ ἀσφαλῶς θέλετε νὰ ὑπερβάλετε τὸ χάρισμα τοῦ λόγου, τὸ ὁποῖον ἔχετε διὰ νὰ παρουσιάζετε μὲ τὸ χάρισμα τοῦτο τὸν ἥσσονα λόγον ὡς κρείττονα. Δὲν δύνασθε νὰ μὲ μετακινήσετε ἀπὸ τὰ χαρακώματα τῆς ἠθικῆς μου βάσεως, τὰ ὁποῖα σᾶς ἐξέθηκα. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον θέμα διὰ τὸ ὁποῖον μὲ κατηγορεῖτε, σᾶς εἶπον ὅτι, ἐὰν μὲν ἐπρόκειτο νὰ κάμω μίαν ἐξαίρεσιν διὰ τὸν στρατηγὸν Τσακαλῶτον, τὸν ὁποῖον ἀνεξαρτήτως τῆς συμπαθείας μου ἢ μή, ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ προστατεύσω, διότι εἶναι ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ. καὶ καθὼς γνωρίζετε ἂν τὸν ἔβλεπα διαφωνοῦντα εἴς τι, θὰ εἶχα τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τὸν ἀλλάξω, χωρὶς νὰ δώσω τὸ δικαίωμα νὰ μὲ κρίνῃ ἢ νὰ ἐπικρίνῃ τις, ἁπλούστατα διότι εἶναι ἐμπιστευτικὴ ἡ θέσις τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ., τὴν ὁποίαν γνωρίζετε πολὺ καλὰ ὅτι δὲν δύναμαι νὰ ἐμπιστευθῶ εἰς οἱονδήποτε, ἐφ’ ὅσον δὲ οὗτος ἐξακολουθεῖ νὰ κρατῇ τὴν θέσιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Α.Γ.Ε.Σ., εἶναι καὶ πρέπει νὰ εἶναι πρόσωπον ἀπολύτου ἐμπιστοσύνης τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις θὰ τοῦ ἔλεγε «κύριε, διότι εἶσαι κοντὸς δὲν μοῦ κάμεις, θὰ φύγῃς» χωρὶς νὰ γίνῃ τίποτε ἄλλο. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω, τὸ νὰ μοῦ φέρετε τὴν κατηγορίαν ἀπόψε, ὅτι ἔκαμα ἀσυγχώρητον σφάλμα διότι δὲν τὸν ἄφησα νὰ πάῃ εἰς τὴν δίκην, σᾶς ἐπαναλαμβάνω, μὲ ἀναγκάζει νὰ σᾶς ὑπομνήσω ὅτι τὸ σφάλμα αὐτὸ τὸ ἔκαμα καὶ δι’ ἄλλους στρατηγοὺς τῶν ὁποίων αἱ ἐνέργειαι δὲν εἶναι γνωσταὶ εἰς τὸ πολὺ κοινόν, διότι ἴσως τοῦτο δὲν σᾶς συνέφερεν εἰς τὴν πολιτικὴν γραμμὴν ποὺ ἀκολουθεῖτε. Δὲν γνωρίζω διὰ ποῖον λόγον βάλλετε τόσον πολὺ συχνὰ ἐναντίον τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ. Διὰ ποῖον λόγον, ἐπαναλαμβάνω, βάλλεται ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου Στρατοῦ Ἀντιστράτηγος Τσακαλῶτος ἀπὸ ὅλην αὐτὴν τὴν πτέρυγα καὶ λησμονεῖτε ὅτι οὗτος εἶναι ὁ ἡγέτης τοῦ στρατοῦ ἐν ὥρᾳ πολέμου.

§162Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπω αὐτὴν τὴν μομφὴν ἐναντίον ὁλοκλήρου τοῦ Ε. Σ. Ὁ Ε. Σ. εἰς τὴν Βουλὴν δὲν ἔφερε ζήτημα στρατηγοῦ Τσακαλώτου.

§163Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Τὸ ἐφέρατε ἀπόψε ἐπανειλημμένως.

§164Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπόψε ἔφερα ζήτημα εἰδικὸν συνδεόμενον μὲ τὴν μήνυσιν, τὴν ὁποίαν ἀπέσυρεν ὁ στρατηγὸς Τσακαλῶτος καὶ σᾶς εἶπον ἀπὸ τοῦ βήματος ἐγώ, ὅτι ἀναγνωρίζω, ὅτι ἐπολέμησε καὶ γενναίως κατὰ τὴν τελευταίαν δεκαετίαν. Σᾶς εἶπον, ὅτι σεῖς εὑρέθητε ἐνώπιον διλήμματος καὶ ἀνεγνώρισα, ὅτι ἦτο δίλημμα.

§165Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Σᾶς εἶπον ἐγώ, ὅτι εὑρέθην ἐνώπιον διλήμματος δι’ αὐτὸ τὸ ζήτημα;

§166Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς εἶπον, ὅτι κατ’ ἐμὲ εὑρέθητε ἐνώπιον διλήμματος καὶ ὅτι ἢ ἔπρεπε νὰ διαλέξητε τὴν μίαν ὁδὸν ἢ τὴν ἄλλην καὶ ὅτι κατ’ ἐμὲ ἐδιαλέξατε τὴν ὀλιγώτερον ὀρθήν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν νομίζω, ὅτι ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιρρίπτετε μίαν μομφὴν ἐναντίον τοῦ Ε. Σ., ὅτι προβαίνει εἰς ἐμπαθῆ πολεμικὴν ἐναντίον τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ. Εὑρισκόμεθα ἀπὸ τριῶν μηνῶν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἀπόψε μόνον ἐφέραμεν τὸ ζήτημα τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ., ὄχι ὡς Ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ., ἀλλ’ ὡς μηνυτοῦ εἰς μίαν συγκεκριμένην δίκην.

§167Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι εὑρέθην πρὸ ἐσκεμμένης ἐπιθέσεως τῆς πλειάδος τοῦ τύπου ἐναντίον τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ. κατέχει τὴν θέσιν του ὄχι ὡς ἀπόλεμος, ἀλλ’ ὡς νικητὴς Ἀρχηγὸς τῶν δυνάμεων τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ καὶ εὔχομαι ὁ αὐτὸς νὰ εἶναι εἰς τὸ μέλλον ὁ ἡγέτης τοῦ στρατοῦ ἐν πολέμῳ. Μὴν ἀρχίσωμεν τὰς κρίσεις καὶ ἐπικρίσεις τῶν ἡγετῶν, διότι δὲν ἠξεύρω τί θὰ μείνῃ ὄρθιον καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην.

§168Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, προτείνω νὰ ἐκφρασθῇ ἐμπιστοσύνη τοῦ Σώματος πρὸς τὴν ἡγεσίαν τοῦ στρατοῦ.

§169Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Σήμερον εἶχον συζήτησιν μετὰ τοῦ ἐπανακάμψαντος ἀρχηγοῦ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Ἐθν. Ἀμύνης καὶ ὀφείλω νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλὴν μετ’ ἐθνικῆς ὑπερηφανείας, ὅτι τόσον ἡ ἡγεσία τοῦ στρατοῦ, ὅσον καὶ ἡ διοργάνωσις καὶ ἡ διοίκησις καὶ τὸ ἀξιόμαχον μέχρι καὶ τοῦ τελευταίου στρατιώτου εἶναι στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ τὰ τηρῶμεν ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ, διότι μᾶς τὸ ἀνεγνώρισαν ὅλοι οἱ φίλοι καὶ ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς εἶναι ὁ πρῶτος, ἂν μὴ ὁ καλύτερος, στρατὸς τῆς Εὐρώπης, τόσον ἀπὸ ἀπόψεως ἡγεσίας, ὅσον καὶ ἀπὸ ἀπόψεως διοργανώσεως. (Φωνές, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Παρακαλῶ νὰ σταματήσῃ ἡ ἀνίερος ἐπίθεσις ἐναντίον τῆς ἡγεσίας τοῦ στρατοῦ, διότι ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ ἐνέργεια, τὴν ὁποίαν ἔκαμα, ὅπως ἀπόσχῃ ὁ ἀντιστράτηγος Τσακαλῶτος τῆς συνεχίσεως τῆς μηνύσεως κατὰ ὡρισμένης ἐφημερίδος, ἐξησκήθη παρ’ ἐμοῦ καὶ ἐπὶ ἄλλων ἀντιστρατήγων. Ἐν τούτοις εἰς οὐδεμίαν ἐφημερίδα εἶδον, ὅτι καὶ ἄλλοι ἀντιστράτηγοι παρημποδίσθησαν νὰ ἐμφανισθοῦν ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων. Βλέπω συνεπῶς ἐσκεμμένην καὶ ὁμαδικὴν ἐπίθεσιν κατὰ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ., ἡ ὁποία δικαιολογεῖ, κ. Πρόεδρε, τὴν ὑποψίαν, τὴν ὁποίαν ἐξέφρασα πρὸ ὀλίγου. Ἀλλ’ ἐπανέρχομαι εἰς τὸ δεύτερον ζήτημα.

§170Θ. ΤΑΜΒΑΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει ἄλλη ἐπερώτησις εἰδικὴ καὶ ἴσως ἔχει κάμει κάποιαν μικρὰν σύγχυσιν ὁ κ. Ὑπουργός.

§171Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Νομίζω ὅτι γνωρίζω ἀνάγνωσιν καὶ γραφὴν ἴσως καλύτερον ὑμῶν. Ἀπαντῶ εἰς τὸ δεύτερον ζήτημα. Ἐλέχθη ὅτι ἦτο σφάλμα ὅτι ἐκάλεσα τοὺς στρατοδίκας καὶ ὅτι διέκοψα τὴν δίκην. Γνωρίζετε ὅτι εἰς τὸ ρωσικὸν μπλόκ, εἴτε διακόπτομεν δίκας, εἴτε δὲν διακόπτομεν, πάντοτε μᾶς δίδουν ἄδικον. Τὸ μόνον πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον μὲ ἔκαμε νὰ σκεφθῶ σοβαρῶς τὴν ὑπόθεσιν εἶναι τοῦτο: Ὅτι ὑπάρχουν ἐλεύθερα Ἔθνη, κύριε Πρόεδρε εἰς τὰ ὁποῖα ἡ ἀπονομὴ τῆς δικαιοσύνης θεωρεῖται ἱερά, δὲν δυνάμεθα δὲ δύο ἔτη μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ συμμοριτοπολέμου νὰ διατηροῦμεν ἔκτακτα Στρατοδικεῖα, διὰ τὰ ὁποῖα, ὄχι εἰς τὸ ρωσικὸν μπλόκ, ἀλλὰ εἰς οἱονδήποτε ἐλεύθερον λαὸν θὰ ἠδυνάμεθα νὰ παρεξηγηθῶμεν. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἐπέμεινα ὅπως πείσω καὶ τοὺς στρατοδίκας ἕνα ἕκαστον χωριστὰ καὶ τὸ δικαστήριον ἐν τῷ συνόλῳ, ἐὰν θὰ ἐδέχοντο ἄνευ τῆς ὑποβιβάσεως τῆς ἀξιοπρεπείας καὶ τοῦ κύρους...

§172Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγετε, κλονίζεται ἐκ τῶν ὑστέρων τὸ κῦρος τῆς ἀποφάσεως τοῦ Στρατοδικείου καὶ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι πρέπον.

§173Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐὰν πρόκειται νὰ ὁμιλῶμεν διὰ νὰ ὁμιλῶμεν, ὑποθέτω ὅτι καὶ ἐντεῦθεν ἔχομεν φωνὴν καὶ ἐκεῖθεν ἔχουν φωνήν, ἀλλὰ ἐσυνηθίσαμεν εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην νὰ ὁμιλῶμεν, διακόπτοντες ἅπαντες ἐκ περιτροπῆς. Ἐγὼ ἤκουσα τὸν κύριον Πρόεδρον νὰ ὁμιλῇ καὶ δὲν τὸν διέκοψα. Ὅταν λοιπόν, μοῦ ἐτίθετο τὸ ζήτημα τῶν ἐκτάκτων στρατοδικείων, μοῦ ἀνεφέρθησαν ὡρισμέναι χῶραι, αἱ ὁποῖαι εἶναι λίαν εὐαίσθητοι εἰς τὸ ζήτημα. Νομίζετε, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἦτο τόσον τυχαῖον τὸ ζήτημα καὶ ὅτι θὰ ἦτο τόσον ἐπιπολαία ἡ κρίσις μου, ὥστε νὰ ἀγνοήσω τὰς γνώμας τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ ὁποῖος μοῦ ἔκαμεν ἔκκλησιν. Δὲν ἐπίστευσα ἐν ἀρχῇ, εἰς τὴν ἀποτελεσματικότητα τῆς ἐναντίον μας ἐπιθέσεως διὰ τὴν δίκην τῶν προδοτῶν, ἀλλ’ ἐσκέφθην πολὺ ὅταν ἦλθε τὸ ἐρώτημα ὅτι πρόκειται περὶ ἐκτάκτων Στρατοδικείων, καὶ ἔκτακτα Στρατοδικεῖα εἰς πᾶσαν ἐλευθέραν χώραν, δύο ἔτη μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ πολέμου, δὲν χαρακτηρίζουν ταύτην ὡς ἐλευθέραν χώραν καὶ μάλιστα, προκειμένου περὶ τῆς Ἑλλάδος, ὅπως εἶναι καὶ ὅπως πρέπει νὰ εἶναι κοιτὶς τῶν ἐλευθεριῶν καὶ συνεφώνησα. Αὐτὸς ἦτο ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος μὲ ἠνάγκασε νὰ ὑποκύψω εἰς τὴν ἔκκλησιν τοῦ Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἐκεῖ ἔκαμεν ἐπανειλημμένως ὡρισμένας προσπαθείας διὰ τὸ ζήτημα τῆς ὑπάρξεως ἐκτάκτων Στρατοδικείων, δύο ἔτη ἀπὸ τῆς λήξεως τῶν ἐπιχειρήσεων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἀπήχει καλῶς εἰς τοὺς ἐλευθέρους λαούς. Ὥστε δὲν ἦτο ἡ προσπάθεια νὰ δώσωμεν εἰς τὸν ἐθνικόφρονα κόσμον τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡμεῖς ἠλλάξαμεν πολιτικὴν καὶ πᾶμε πρὸς τὰ ἀριστερά, ἀλλὰ ἦτο μία προσπάθεια νὰ ἀνταποκριθῶμεν πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις τὰς διεθνεῖς καὶ πρὸς τὴν λεπτότητα τῆς θέσεώς μας διότι ἐβαλλόμεθα ἀπὸ τό ρωσικὸν μπλόκ, μὲ πᾶσαν δυνατὴν ὀξύτητα καὶ ἐπὶ πλέον ἔχομεν καὶ λόγους νὰ νομίζωμεν, ὅτι ἐκ μέρους τινῶν ἐκ τῶν φίλων μας, δὲν θὰ εἴχομεν τὴν πατροπαράδοτον ὑποστήριξίν των. Λυποῦμαι πολύ, κύριε Πρόεδρε, διότι ἀπόψε ἡ γλῶσσα σας παρεσύρθη πολὺ ἀπὸ τὴν ρητορείαν σας καὶ δὲν ἠκολούθησε τὴν λογικήν. Ἐὰν τὴν ἠκολούθει δὲν θὰ ἔφθανεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ μᾶς εἴπητε, ὅτι λόγῳ τῆς καταδίκης τοῦ Μπελογιάννη, τιμωροῦνται διὰ τοῦτο οἱ Στρατοδίκαι. Πρέπει νὰ λέγωμεν τὴν ἀλήθειαν καὶ ἡ ἀλήθεια εἶναι μία, ὅτι παρεπέμφθησαν εἰς τὸ συμβούλιον, διότι ἠθέτησαν τὸν λόγον τῆς τιμῆς των ἀπέναντί μου. Κύριοι, πρέπει νὰ σᾶς κάμω μίαν δήλωσιν πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν, ὅτι τόσον ἡ Κυβέρνησις, ὅσον καὶ ἐγὼ δὲν εἶμαι ἐκ τῶν τύπων ποὺ κάμνουν συμβιβασμοὺς μὲ τοὺς κομμουνιστάς. Οἱ κομμουνισταὶ θὰ ὑποστοῦν τὴν σκληρὰν τιμωρίαν τῶν ἀνομημάτων των καὶ ὅπως τὴν πρώτην φοράν, κατὰ τὴν ὁποίαν εἶχα τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, εἰς Κυβέρνησιν προεδρευομένην ἀπὸ τὸν σεβαστὸν ἐκεῖνον πρεσβύτην, ὁ ὁποῖος δυστυχῶς δὲν συγκαταλέγεται μεταξὺ ἡμῶν ἐν τῇ ζωῇ ταύτῃ καὶ ὁ ὁποῖος τότε ἀφήνετο νὰ ἐννοηθῇ ὅτι ἦτο ἀριστερὸς καὶ ὅτι θὰ ὑπεστήριζε τοὺς κομμουνιστάς, ὅπως, λέγω, τότε, ὅταν αὐτὸς ὁ σεβαστὸς πρεσβύτης ἦτο Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐγὼ ἐτυφέκισα 20 προδότας εἰς τὸ Ναυτικόν, ἐνῷ οὐδεὶς τυφεκισμὸς ἔγινεν ἐκ μέρους τῶν ἀδιαλλάκτων ἐθνικοφρόνων, ἔτσι καὶ τώρα σᾶς ὑπόσχομαι ὅτι οἱ προδόται θὰ ἐκτελεσθοῦν. Αὐτὸ δύναμαι νὰ τὸ διαβεβαιώσω εἰς σᾶς καὶ ὁλόκληρον τὸν ἐθνικόφρονα κόσμον, διὰ νὰ ἡσυχάσῃ ὁ κ. Πρόεδρος, ὅτι μὲ τὰς ἐνεργείας μας κάμπτομεν τὸ ἠθικὸν τοῦ ἐθνικόφρονος κόσμου. Σᾶς βεβαιῶ ὅτι, εἰς τὸ ἑξῆς οἱ προδόται θὰ ἐκτελοῦνται ὁσάκις τὰ δικαστήρια ἐπιβάλλουν θανατικὰς καταδίκας. (Χειροκροτήματα).

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§175Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐπειδὴ ἐγενίκευσε κατά τι τὰς ἀπόψεις του ὁ Πρόεδρος κ. Κανελλόπουλος, θὰ ἤθελα νὰ παρατηρήσω, ὅτι θεωρῶ ὡς μᾶλλον πολιτικὸν ὀλίσθημα τὴν ἐπερώτησιν ἡ ὁποία διετυπώθη. Ἀφορᾷ καὶ ἀποβλέπει ἡ ἐπερώτησις νὰ φέρῃ εἰς τὴν ἐπιφάνειαν καὶ νὰ ἀνακινήσῃ παρεκτροπάς, αἵτινες ἔλαβον χώραν διαρκοῦντος τοῦ προεκλογικοῦ ἀγῶνος. Καὶ τὰς λέγω παρεκτροπάς, διότι μέσα εἰς τὴν μέθην τῆς πάλης ἐλησμονήθη, ὅτι δὲν ἔπρεπε κατ’ οὐδένα λόγον εἰς τὸν κομματικὸν ἀνταγωνισμόν, νὰ συμπεριλαμβάνωμεν ἀξιωματικοὺς τοῦ στρατεύματος, ἢ νὰ ἀναμίξωμεν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον τὸ στράτευμα. Εἶναι ἔγκλημα, ἐκ λόγων πολιτικῆς ἀντιθέσεως, νὰ θέλωμεν νὰ ρίψωμεν καὶ νὰ κλονίσωμεν τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ τόπου ἐπὶ τὸν Α ἢ Β ἡγέτην τῶν στρατιωτικῶν μας δυνάμεων. Καὶ ἡ μερὶς ἐκείνη, ἡ ὁποία τόσον ἐνδιαφέρεται διὰ νὰ μὴ κλονισθῇ τὸ ἠθικὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἰδού, ὅτι παρουσιάζεται ἀπόψε ἡ ἰδία αὐτὴ μερὶς νὰ φέρῃ μίαν ἀναταραχὴν καὶ νὰ ζητήσῃ νὰ συζητηθοῦν ἀρθρογραφήματα ἐφημερίδων ἐντὸς τῆς αἰθούσης τοῦ κοινοβουλίου, ἐνῷ ἐγνώριζεν, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ πολεμικῆς προεκλογικῆς πολεμικῆς, ἡ ὁποία ἔθιγεν ἡγέτας τοῦ στρατοῦ καὶ συνεπῶς ἀπέβλεπε, χωρὶς ἴσως νὰ τὸ ἤθελε ἢ χωρὶς νὰ εἶχε τὴν ἱκανότητα, νὰ κλονίσῃ τὸ ἠθικόν, διὰ τὸ ὁποῖον κόπτονται ἔναντι ἡμῶν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου. Εἶναι ἔγκλημα, κύριοι βουλευταί, τὸ νὰ θελήσωμεν νὰ ἀνακινήσωμεν τοιαύτην συζήτησιν ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς καὶ ὀφείλομεν νὰ ἀναγνωρίσωμεν, ὅτι ἀποτελεῖ πραγματικὰ ἐθνικὴν ὑπηρεσίαν ἡ διαταγή, τὴν ὁποίαν ἐξέδωκεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ διὰ τῆς ὁποίας ἀπηγόρευσεν εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς νὰ ἔλθουν εἰς τὰ δικαστήρια καὶ νὰ γίνουν ἀντικείμενον ἀντεγκλήσεων δικαστηρίων ἢ συζητήσεων ἐπὶ ἑνὸς ἀρθρογραφήματος. Δὲν εἶναι σοβαραὶ αἱ ἐπιθέσεις τοῦ ἄρθρου τοῦ «Ἐθνικοῦ Κήρυκος». Τὸν στρατηγὸν Τσακαλῶτον τὸν ἐγνώρισα ὅταν κατὰ βραχὺ χρονικὸν διάστημα—τέλος 1948, ἀρχὰς 1949—ἤμην Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐνδιεφέρθην τότε κατὰ πρῶτον λόγον νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἐκκαθάρισιν τῆς Πελοποννήσου καὶ ἡγέτης τοῦ στρατοῦ Πελοποννήσου ἦτο ὁ στρατηγὸς Τσακαλῶτος. Παρηκολούθησα ὅλον τὸ ἔργον καὶ ἐξετίμησα βαθύτατα τὴν σύνεσιν καὶ τὴν δραστηριότητα καὶ αὐτοῦ καὶ ὅλων τῶν στρατηγῶν καὶ τοῦ στρατηγοῦ Μανιδάκη, καὶ πράγματι ἡ ἐκκαθάρισις ἐκείνη ὑπῆρξεν ἀριστοτεχνική. Δὲν εἶναι συνεπῶς δυνατὸν νὰ κλονισθῇ ἡ ἐμπιστοσύνη μας διὰ τὰς ἱκανότητας τοῦ στρατηγοῦ Τσακαλώτου, χωρὶς νὰ θέλωμεν νὰ μειώσωμεν καὶ τὰς ἱκανότητας τῶν ἄλλων στρατηγῶν, ἀλλὰ δὲν ἔπρεπε νὰ φέρωμεν ἓν τοιοῦτον θέμα ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης ἐνδιαφερόμενοι διὰ τὴν ὅλην ἠθικὴν συνοχὴν εἰς τὸν στρατὸν ἡ ὁποία δὲν ἔπρεπε νὰ κλονισθῇ ἐκ τοιούτων συζητήσεων. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄλλο θέμα τῆς ἐκμεταλλεύσεως, ἡ ὁποία ἐγένετο, ἔχω νὰ προσθέσω ὅτι προσεπαθήσαμε νὰ γίνῃ μία ἀναζήτησις λύσεως ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Ὑπάρχει ἀπὸ τὸ 1949 ἡ ὑπόδειξις, ὅτι ὅταν γίνεται συνέλευσις τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, θὰ ἔπρεπεν εἰς τὴν Ἑλλάδα νὰ ἀποφεύγωνται αἱ διεξαγωγαὶ δικῶν, διότι γίνεται ἐκμετάλλευσις. Εἶναι πολλὰ τὰ τηλεγραφήματα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς τὰ ἀρχεῖα τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν. Ἰδοὺ τὸ τῆς 8–10–1949, μὲ ὑπογραφὴν τοῦ κ. Κύρου, τὸ ὁποῖον λέγει: «.... (ἀναγινώσκει)....» Καὶ ἀπὸ ἐδῶ ὁ ἀείμνηστος Διομήδης εἰς τὰς 9–10–1949, ἀπαντᾷ: «Γνωρίζομεν......... .... (ἀναγινώσκει).....».

§176Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤμην Ὑπουργὸς τότε καὶ εἶμαι ὑπεύθυνος δι’ αὐτὸ τὸ σταμάτημα. Ὡς εἶπον, μέχρι τοῦ Ἰουνίου 1950, ὑπῆρχε βαρυτάτη παρεξήγησις εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἦτο κρίσιμον τὸ Ἑλληνικὸν θέμα εἰς τὸν Ο.Η.Ε.

§177Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἄν μοῦ ἐπιτρέπετε ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐγὼ διηρμήνευσα κατ’ ἐντολὴν τοῦ κ. Βενιζέλου τὰς ἀνησυχίας τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἐγὼ ἤμην ὁ φορεὺς τῶν ἀντιλήψεων αὐτῶν τοῦ κ. Βενιζέλου.

§178Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀμφισβητῶ, ὅτι ἔγιναν αἱ συστάσεις αὐταί, ἀμφισβητῶ τὴν ὀρθότητα τῶν συστάσεων.

§179Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Πάντως οἱ διαχειριζόμενοι ὑπευθύνως τὴν Ἑλληνικὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸν Ο.Η.Ε., ἔκαμαν σαφεῖς ὑποδείξεις, ποία Κυβέρνησις θὰ εἶχε τὴν δύναμιν νὰ ἀντιστῇ εἰς τὰς ὑποδείξεις αὐτάς;

§180Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀμφισβητῶ—διότι ὁ κ. Σακελλαρίου σχεδὸν ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου, ὅτι ἐγὼ ἀμφισβητῶ καὶ τὸ ἐθνικόν του φρόνημα—δὲν ἀμφισβητῶ, ὅτι σεῖς ἠκολουθήσατε τὰς συστάσεις, αἱ ὁποῖαι ἔφθασαν ἔξωθεν, ἐγὼ ἁπλῶς ἀντιπαρέταξα τὴν ἐμπειρίαν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι προέβησαν εἰς τὰς συστάσεις αὐτὰς πρὸς τὴν ἰδικήν μου μικρὰν ἐμπειρίαν, τὴν ὁποίαν ἀπεκόμισα ἀπὸ τὴν περισυνήν μου διαμονὴν εἰς τὴν Ν. Ὑόρκην, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐμπειρίαν δὲν ἐδικαιολογοῦντο αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐτηλεγράφησαν σήμερον, οἱ διπλωματικοί σας ἀντιπρόσωποι.

§181Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Πέρισυ, ὅπου ἀπεκτήσατε τὴν ἐμπειρίαν, τὸν Ὀκτώβριον 1950, ἰδοὺ τὶ τηλεγραφεῖ ἀπὸ τὴν Ν. Ὑόρκην ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑλλάδος εἰς τὰ Η. Ε. κ. Κύρου: «.... (ἀναγινώσκει)............». Ἀπάντησις 4–10–1950: «Παρ’ ὅλα, ὅτι........ (ἀναγινώσκει)..............». Καὶ ἐφέτος τὸν Νοέμβριον, τηλεγραφεῖ ὁ κ. Πολίτης: «Πρὸ τῆς ἀποχωρήσεως.............. (ἀναγινώσκει)...............». Ἰδού, κύριοι, ποῖον εἶναι τὸ θέμα καὶ τὶ ἔκαμε τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης νὰ διερωτηθῇ πῶς εἶναι δυνατὸν τέλος πάντων νὰ δώσωμε μίαν ἱκανοποίησιν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, διὰ νὰ μὴ συναντᾷ τὰς δυσχερείας, τὰς ὁποίας συναντᾷ. Καὶ τότε ἕνας ἐκ τῶν Στρατιωτικῶν Συμβούλων τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὑπέβαλε τὸ ἐρώτημα, μήπως θὰ ἦτο δυνατὸν αὐτὴ ἡ δίκη νὰ ἀναβληθῇ καὶ ὄχι κατ’ ἄλλον τρόπον, ἀλλὰ λόγῳ μὴ ἁρμοδιότητος τοῦ δικαστηρίου, ὁπότε θὰ ἐξεδικάζετο ἀπὸ ἄλλο Δικαστήριον, ἀσφαλέστερον καὶ τακτικώτερον καὶ ὀρθώτερον μὲ τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως, ὡς ὑποθέσεως κατασκοπείας. Παρεκάλεσα τότε, τὸν Πρόεδρον τοῦ Στρατοδικείου καὶ τὸν ἠρώτησα μήπως ἐνόμιζεν, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κηρύξω ἀναρμόδιον τὸ δικαστήριον καὶ νὰ διακόψῃ τὴν δίκην. Ἤρκεσε τὸ ἐρώτημα αὐτό, διὰ νὰ γίνῃ ἐκμετάλλευσις εἰς βάρος τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Νομίζω, ὅτι ἀπέναντι τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅπως καὶ ἀπέναντί μου—δικαιοῦμαι νομίζω νὰ εἴπω—δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ οἱαδήποτε ἀμφιβολία. Ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ τὸ εἴπω: Εἴμεθα ἐκ τῶν νικητῶν τοῦ πολέμου κατὰ τοῦ συμμοριτισμοῦ. Ἴσως κατὰ μέγα μέρος ἡ νίκη ὀφείλεται εἰς ἡμᾶς. (Χειροκροτήματα). Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὴν ἐπερώτησιν, ἐκεῖνο ποὺ θέλω νὰ εἴπω εἶναι, ὅτι ἐπερωτήσεις σὰν καὶ αὐτήν, εἶναι ἱκαναὶ νὰ κλονίσουν τὸ ἠθικὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα).

§182ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ κηρυχθῇ περαιωμένη ἡ συζήτησις. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§183Θ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ᾐσθάνθην καὶ ἀπόψε μίαν ἔκπληξιν. Ἐξεκινήσαμεν μὲ τὴν ἐπερώτησιν διὰ τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Γ.Ε.Σ., ἐφθάσαμεν εἰς τὸν Μπελογιάννην καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς ἐπῆγε καὶ εἰς τὰ χαρακώματα. Τὸ θέμα ἦτο σαφές. Ὡμιλήσαμε περὶ τῆς δίκης τὴν ὁποίαν προεκάλεσεν ὁ Γενικὸς Ἐπιτελάρχης. Χαρακτήρισε δὲ ὁ ἴδιος, ὅτι προσβάλλεται ἡ τιμή του ὡς ἀτόμου καὶ ὡς Ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς εἶπεν, ὅτι διέταξε νὰ σταματήσῃ καὶ νὰ μὴ γίνῃ ἡ δίκη. Ἀλλὰ ἐγὼ ἐρωτῶ: Καὶ ὁ κ. Τσακαλῶτος, πῶς ἐδέχθη αὐτὴν τὴν διαταγήν, ὅταν προσβάλεται τὸ ἄτομόν του καὶ ἡ ὑπόληψίς του ὡς Ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ. καὶ ὡς ἀνωτάτου στρατιωτικοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ ἡγηθῇ αὔριον τοῦ Ἔθνους διὰ νὰ πολεμήσῃ ἐναντίον τῶν ἐχθρῶν του; Ἀλλὰ δὲν εἶναι καὶ τοῦτο ἀληθές. Ὁ κ. Τσακαλῶτος εἶχε τὴν προδιάθεσιν νὰ τὸ κάμῃ αὐτό. Τοῦτο ἄλλωστε μαρτυρεῖ καὶ τὸ ὅτι καὶ τὴν πρώτην του δίκην ἔχασε καὶ κατὰ τὰς δύο δευτέρας, κληθεὶς δὲν παρουσιάσθη εἰς τὸ δικαστήριον. Νομίζω, ὅτι αὐτὸ ποὺ λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν εἶναι ἀληθές. Νομίζω, ὅτι ὁ ἴδιος ἐξεμαίευσε τὴν ματαίωσιν τῆς δίκης. Καὶ ἐπανέρχομαι ἐπὶ τοῦ ἐρωτήματος. Δύναται ἕνας ἀνώτατος ἀξιωματικός, ἐπὶ τοῦ ὁποίου στηρίζονται αἱ ἐλπίδες τοῦ Ἔθνους, νὰ δέχεται νὰ εἶναι μειωμένος καὶ ἔκθετος εἰς τὴν κοινὴν γνώμην καὶ τὸ λέγω αὐτό, διότι ἠξεύρω τοὺς κατωτέρους ἀξιωματικοὺς ποὺ ἀναμένουν ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας διὰ νὰ ἰδοῦν—δὲν εἶναι δὲ μόνον μία ἐφημερὶς ποὺ ἀσχολεῖται μὲ τὸν κ. Τσακαλῶτον, εἶναι σωρεία ἐφημερίδων ποὺ τὸν κατηγοροῦν—ἀναμένουν λοιπὸν ἀπάντησιν ἐπ’ αὐτοῦ. Ἀναμένουν νὰ ἴδουν εἶναι ψέμματα ἢ ἀλήθεια, αὐτὰ ποὺ λέγονται διὰ τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Γ.Ε.Σ. Κύριοι, δὲν ἐλέγχομεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Θέλω νὰ προασπίσω τὸν ἀντιστράτηγον κ. Τσακαλῶτον. Δὲν εἶναι ἐπαναλαμβάνω μία ἐφημερίς, ἡ ὁποία θίγει τὸν κ. Τσακαλῶτον. Εἶναι πολλαὶ ἐφημερίδες. Καὶ ἐρωτῶ: Διατὶ καὶ κανένα ἄλλον ἀντιστράτηγον δὲν ἔθιξαν αἱ ἐφημερίδες, παρὰ μόνον τὸν κ. Τσακαλῶτον; Αὐτὸ κύριοι τὸ ἐρώτημα δὲν εἶναι μόνον ἰδικόν μου. Εἶναι ἐρώτημα ὁλοκλήρου τοῦ στρατοῦ. Θὰ ἤθελον ἐπίσης νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ποὺ μᾶς εἶπεν, «ἡ οἰκογένεια τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ στρατηγοῦ Τσακαλώτου», ὅτι ἔνοπλοι δυνάμεις εἶναι καὶ ἐκπροσωποῦνται ἀπὸ τοὺς λοχαγοὺς καὶ ὑπολοχαγοὺς ποὺ πολεμοῦν, τσακίζονται καὶ εὑρίσκονται εἰς τὰ σύνορα. Δὲν εἶναι ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ., ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ εἶχε ἐντραπῆ καὶ νὰ εἶχε φύγει.

§184Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριε συνάδελφε ἠμπορεῖ νὰ εἶναι καὶ αὐτοὶ ἀξιωματικοί, ἀλλ’ εἶναι καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ. καὶ δὲν ἐπιτρέπεται ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ νὰ λέγωνται τέτοιαι βαρεῖαι φράσεις. Ἡ συζήτησις ἔλαβε μορφὴν ἐπιθέσεως προσωπικῆς καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδεχθῇ νὰ θίγεται κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἡ ἡγεσία τοῦ στρατεύματος. Ἡ συζήτησις αὐτὴ εἶναι ἀπαράδεκτος.

§185Θ. ΤΑΜΒΑΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁμολογῶ ὅτι γίνεται μία προσπάθεια νὰ καταπνιγῇ ἡ διαμαρτυρία τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Διατὶ ἀποχωρεῖτε κύριοι; Ἐκουράσθητε; Σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ ἀκούσετε ἀπαντῶντα εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργόν. Δὲν ὤφειλε, νομίζω ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προσάψῃ τοιαύτην μομφὴν εἰς ἡμᾶς, τοὺς ὁποίους γνωρίζει καλλίτερον παντὸς ἄλλου, ὅτι θέλομεν νὰ ἑδραιώσωμεν τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ λαοῦ ἐπὶ τοῦ Στρατοῦ καὶ ὄχι νὰ θίξωμε τὴν ἡγεσίαν αὐτοῦ. Αὐτὸ ἄλλωστε ἀφορᾷ καὶ ἡ ἐπερώτησις. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης κ. Σακελλαρίου, ὁμολογῶ, ὅτι παρασυρθεὶς ἀπὸ τοὺς στεργιανοὺς συναδέλφους του, τὰ ἔκαμε κυριολεκτικῶς θάλασσα, διότι ποίαν σχέσιν εἶχεν ἡ ὑπόθεσις Μπελογιάννη μὲ τὴν ἐπερώτησιν δὲν βλέπομε. Ποίαν σχέσιν εἶχεν ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἀποφάσεων μὲ τὴν ἐπερώτησιν; Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐπερώτησις; Ἐὰν ξεφυλλίσετε τὰς Ἡμερησίας Διατάξεις, θὰ ἴδητε ὅτι ὑπάρχουν ἄλλαι ἐπερωτήσεις ἐπ’ αὐτῶν. Ὁ κ. Σχοινᾶς ἔχει καταθέσει ἐπερώτησιν διὰ τοὺς Στρατοδίκας. Ὁ ὑποφαινόμενος διὰ τὸν Μπελογιάννην κ.ο.κ. Διατί, λοιπὸν ἀπέφυγον νὰ μᾶς δώσουν σαφῆ ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς σαφοῦς ἐπερωτήσεως, διὰ τὸν κ. Τσακαλῶτον. Εἰς τὸν παρεμβάντα Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης θὰ εἴπω ὅτι παρενέβη κακῶς. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, θὰ τὴν ἔχετε τὴν ἀπάντησιν ἀφοῦ τὴν θέλετε. Ὅταν ὑπῆρξεν ἕνας Ὑπουργὸς Λαδᾶς καὶ Στρατιωτικοὶ Διοικηταὶ ὅπως Κοντώσης, δὲν συνεκινοῦντο ἀπὸ τὰ τηλεγραφήματα, ὑπῆρχεν ὑπερήφανον Ἑλληνικὸν Κράτος καὶ ἔτσι ἐσώθηκε ἡ Ἑλλάς. Ἀλλὰ «τὰ φαρδομάνικα εἶναι γιὰ τοὺς παπάδες». Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ τοὺς κυρίους συναδέλφους του καὶ νὰ τοὺς ὑπενθυμίσω, ἰδίᾳ εἰς τὸν κ. Σακελλαρίου, ὅτι δὲν ἔλεγεν αὐτὰ τὰ πράγματα κάποτε ἄλλοτε, ὅταν ἦτο Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν καὶ δὲν ἔπρεπε τόσον εὔκολα νὰ τὰ λησμονήσῃ, διότι εἰσῆλθεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τοῦ παραθύρου, ὅπως ὡμολόγησε καὶ ὁ ἴδιος καὶ οὐχί διὰ τῆς λαϊκῆς θελήσεως, ὅπως οἱ ἄλλοι κ. κ. Ὑπουργοί.

§186Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀνακαλέσῃ ὁ κ. Ταμβακᾶς αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπε. Δὲν εἰσῆλθον ἐγὼ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ τὸ παράθυρον.

§187Θ. ΤΑΜΒΑΚΑΣ. Δὲν εἶσθε κοινοβουλευτικός.

§188Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν εἰσῆλθον ἀπὸ τὸ παράθυρον. (Θόρυβος).

§189Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, κύριοι. Ἡ κοινοβουλευτικὴ παράδοσις ἐπιτρέπει καὶ εἰς μὴ μέλη τῆς Βουλῆς νὰ εἶναι ὄχι μόνον—ἐφόσον θεωρεῖται ἀναγκαία ἡ παρουσία των εἰς τὴν Κυβέρνησιν—ὄχι μόνον Ὑπουργοί, ἀλλὰ καὶ Πρόεδροι Κυβερνήσεων. Παρακαλῶ τὸν κ. συνάδελφον, ὁ ὁποῖος εἰς τὸ τέλος τοῦ λόγου του ἔφθασε καὶ εἰς τὴν διατύπωσιν αὐτήν, τὴν κάπως βιαίαν, παρακαλῶ νὰ τὸ λάβῃ αὐτὸ ὑπ’ ὄψιν. Ἐὰν ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ σέβεται ἰδιαιτέρως τοὺς Ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι μέλη της, ἀκριβῶς διότι δὲν εἶναι μέλη της. Ἄλλωστε, ὁ κ. Ναύαρχος ὑπῆρξε μέλος τῶν δύο προηγουμένων Βουλῶν καὶ ἐὰν ἤθελε θὰ ἦτο καὶ πάλιν ἐκλεκτὸς τοῦ λαοῦ. Δὲν ἠθέλησε καὶ δὲν ἐξέθεσεν ὑποψηφιότητα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, καλὸν εἶναι νὰ μὴ φθάνωμεν εἰς τὰς ἀντεγκλήσεις αὐτάς.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως κηρύσσεται περαιωμένη. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§191ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ. μ., μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως, νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 11.55′ μ. μ.).