1951.07.13

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 90ὴ

Παρασκευὴ 13 Ἰουλίου 1951

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 7.10′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν ψηφισθεῖσαν κατὰ τὴν συνεδρίασιν ΠΗ)11–7–51 τῆς Βουλῆς πρότασιν νόμου περὶ κανονισμοῦ ἀρχαιότητος ὑπηρετούντων τεχνικῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, ἐπροτάθη παρὰ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τροπολογία προσθήκης 2ου ἄρθρου καὶ ἥτις ἐγένετο ἀποδεκτή. Ἐπειδὴ ἡ προσθήκη αὕτη, ἀντίκειται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Κώδικος περὶ δημοσίων ὑπαλλήλων παρακαλεῖ ἡ Κυβέρνησις, ὅπως δεχθῇ ἡ Βουλὴ τὴν διαγραφὴν τῆς ἄνω προσθήκης.

§2Δ. ΝΤΑΓΓΑΣ. Πρέπει νὰ ἀκούσωμεν καὶ τὴν διάταξιν, διὰ νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας τί ζητεῖ ἡ Κυβέρνησις. Νὰ ἀναγνωσθῇ καὶ τὸ κείμενον.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντιβαίνει εἰς τὸν Κώδικα περὶ δημοσίων ὑπαλλήλων. «Ὅριον ἡλικίας.......... ......... (ἀναγιγνώσκει)........»

§4Δ. ΝΤΑΓΓΑΣ. Παρατείνεται τὸ ὅριον ἡλικίας;

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ναί. Ἀπὸ τὸν Κώδικα ὁρίζεται τὸ ὅριον εἰς 67 καὶ ἐδῶ τὸ φθάνομεν εἰς 70. Ἐπειδὴ ἐκ παραδρομῆς ἐγένετο, ἂν δέχεται ἡ Βουλή, νὰ ἀνακαλέσωμεν τὴν ἀπόφασίν της αὐτήν.

§6Δ. ΤΣΟΥΜΠΑΣ. Ἡ τροπολογία ἐπροτάθη ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντιβαίνει εἰς τὸν Κώδικα περὶ Δημοσίων ὑπαλλήλων.

§8Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Θὰ ἤθελα νὰ γίνῃ μία διευκρίνησις. Συμφωνῶ ἀπολύτως, ὅτι πᾶσα διάταξις τροποποιοῦσα τὸν Κώδικα, πρέπει νὰ ἀκολουθῇ τὴν διαδικασίαν ποὺ προβλέπει ὁ Κῶδιξ καὶ κακῶς ἐγένετο δεκτὴ διάταξις κατὰ παράβασιν τῶν ὅσων προδιαγράφει ὁ Κῶδιξ καὶ εἶμαι σύμφωνος νὰ ἀλλάξῃ ἡ ἀπόφασις αὐτή, ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ τεθῇ ὡς ἀρχή, ὅτι μία διάταξις νόμου δεσμεύει τὴν ἰσχὺν τῆς Νομοθετικῆς Ἐξουσίας. Θὰ ἠδύνατο ἡ Βουλὴ — ἂν ἤθελε — δὲν θέλει εὐτυχῶς — θὰ ἠδύνατο ὅμως νὰ ψηφίσῃ τὴν διάταξιν, ἔστω καὶ κατὰ παράβασιν τοῦ νόμου αὐτοῦ. Κάμνω τὴν διαπίστωσιν αὐτήν, διὰ νὰ διατηρηθοῦν ἀμείωτα τὰ δικαιώματα τῆς Βουλῆς νὰ νομοθετῇ, δεσμευομένη μόνον ἐκ τῶν Συνταγματικῶν διατάξεων, ἀλλὰ συμφωνῶ, εἰς τὴν οὐσίαν, ὅτι πρέπει νὰ ἀλλάξῃ ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν διαγραφήν;

§10ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως ἡ περὶ ἧς πρόκειται προσθήκη διαγράφεται. Ὁ συνάδελφος κ. Α. Μπαλτατζῆς μοὶ ἀπέστειλε τὴν ἑξῆς ἐπιστολήν. Ἀθῆναι τῇ 13 Ἰουλίου 1951 Πρὸς Τὸν Κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Ἐνταῦθα Παρακαλοῦμεν ὅπως ἀνακοινώσητε εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὴν κάτωθι δήλωσίν μας. Ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν σχεδίου νόμου, περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν, δηλοῦμεν ἐξ ὀνόματος τῆς ὁμάδος τῶν Ἀγροτικῶν βουλευτῶν, ὅτι θεωροῦμεν ἀσύμφορον, διὰ τὴν ὁμαλὴν ἐξέλιξιν τῆς πολιτικῆς ζωῆς τοῦ τόπου, διότι ἐμποδίζει τὴν ἐκδήλωσιν νέων πολιτικῶν καὶ ἰδεολογικῶν ρευμάτων. Ἡ κατάργησις τῆς Ἐφετειακῆς περιφερείας, ὡς ἴσχυσεν ἄλλοτε, ἥτις συνεπάγει, τὴν συγχώνευσιν τῆς δευτέρας καὶ τρίτης κατανομῆς, ὁδηγεῖ ἀναγκαστικῶς εἰς τὸν σχηματισμὸν πολιτικῶν συνασπισμῶν καὶ συμμαχιῶν, διὰ τῶν ὁποίων νοθεύεται τὸ πραγματικὸν φρόνημα τοῦ λαοῦ. Εἴμεθα, ὑπὲρ τοῦ πλήρους καὶ γνησίου ἀναλογικοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος. Προκειμένου δέ, περὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νόμου τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς, ἥτις ἐν τῇ οὐσίᾳ εἶναι ὑπερπλειοψηφικὸν σύστημα προτιμῶμεν τὸ γνήσιον πλειοψηφικόν.

Μετὰ τιμῆς

ΑΛ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ

Βουλευτὴς Ροδόπης Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γεροκωστόπουλος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.

§12Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Γ. Ἀνδρουλακάκης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἡρακλείου Κρήτης, ζητοῦντος προσδιορισμὸν τοῦ ποσοστοῦ μειώσεως τοῦ τόκου προκειμένου περὶ πιστοδοτήσεων ἐπαρχιακῶν βιομηχανιῶν, καθορισμὸν ποσοστοῦ μειώσεως φόρου κύκλου ἐργασιῶν κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Κ. Καλλίας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ 12ου Κ.Τ.Ε.Φ.Α. Χαλκίδος διαμαρτυρομένου διὰ τὴν εἰς αὐτὸ ἔνταξιν 7 φορτηγῶν αὐτοκινήτων ἀποσπασθέντων ἐκ τοῦ 71 Κ.Τ.Ε.Φ.Α. Βιλλίων. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Κ. Καλλίας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ψαχνῶν ζητοῦντος ἄμεσον ἵδρυσιν Γυμνασίου ἐν Ψαχνοῖς. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Ἀντωνόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν βιβλιοπωλῶν Αἰγίου, διαμαρτυρομένων ἐντόνως διὰ μελετωμένην μείωσιν πυσοστοῦ κέρδους ἀπὸ 20% εἰς 12%. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Ἀντωνόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν διαφόρων Ὀργανώσεων Πατρῶν, διαμαρτυρομένων δι’ ἀποφασισθεῖσαν διακοπὴν τοῦ ραδιοσταθμοῦ Πατρῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἀργολιδοκορινθίας κ. Κ. Παπακωνσταντίνου, καταθέτει ἀναφορὰν ἀγοραστῶν οἰκοπέδων Γιδᾶ, διαμαρτυρομένων ὅτι ἀγοράσαντες κατὰ τὸ ἔτος 1941 οἰκόπεδα κληρούχων καὶ κτίσαντες ἤδη ἐπ’ αὐτῶν οἰκίας, διατρέχουν τὸν κίνδυνον νὰ ἀποξενωθῶσι τῆς ἰδιοκτησίας των ἐπειδὴ ἡ Ἐπιτροπὴ ἀπαλλοτριώσεως Βερροίας θεωρεῖ ἀκύρους τὰς γενομένας διαβιβάσεις οἰκοπέδων καὶ κηρύσσει ἐκπτώτους τοὺς μεταβιβάσαντας τὰ οἰκόπεδα κληρούχους. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Β. Στεφανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου Ἀποστράτων Β.Ν. Πόρου, διαμαρτυρομένων διὰ προσγενομένην ἀδικίαν εἰς τάξιν τῶν συνταξιούχων Β.Ν. καὶ ἰδίως τῶν προερχομένων ἐκ τοῦ Σώματος Ὑπαξιωματικῶν εἰς τὸν ὑπὸ κύρωσιν Κώδικα συντάξεων. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Λ. Μπουρνιᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Π. Τριανταφυλλίδη, δημοτικοῦ συνταξιούχου, ζητοῦντος ἄμεσον ἀναπροσαρμογὴν καὶ τῶν δημοτικῶν συντάξεων κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Α. Παπαθανάσης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Ἄνω Κερασόβου Μακρυνείας, ζητοῦντος ἄμεσον λῆψιν μέτρων προνοίας, διὰ τὰς ὑπὸ τῆς χαλάζης ἐπενεχθείσας ζημίας εἰς τὴν καλλιέργειαν. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Φ. Κωτούζας καὶ Α. Ταλιαδοῦρος, καταθέτουν ἀναφορὰν τέως Δήμων Αἰθήκων–Ἀδαμάνων καὶ Κοθωνίων, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν διακοπὴν τῆς ἀλευροδοτήσεως τῶν ὡς ἄνω συμμοριοπλήκτων πληθυσμῶν. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Ταλιαδοῦρος καὶ Φ. Κωτούζας, δι’ ἀναφορᾶς των ζητοῦσιν ὅπως διαταχθῇ ἡ συνέχισις τῆς διακοπείσης δωρεὰν ἀλευροδοτήσεως, ἐπὶ ἓν τοὐλάχιστον ἔτος, τῶν ἀνταρτοπλήκτων πληθυσμῶν τῶν ὀρεινῶν τέως Δήμων, τοῦ Νομοῦ Καρδίτσης, Ἀργιθέας, Μενελαΐδος, Νεβροπόλεως, Ταμασίου, Ἰθώμης κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας, κ. Α. Παπαθανάσης καταθέτει ἀναφορὰν ἐπιτροπῆς πληγέντων Δρυμοῦ, ζητούσης ἄμεσον λῆψιν μέτρων προνοίας, διὰ τὰς ὑπὸ τῆς χαλάζης ἐπενεχθείσας ζημίας, εἰς καπνοφυτείας, ἀμπελῶνας, ἀθέριστα σιτηρὰ κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Χαλκιδικῆς κ. Β. Βασιλικός, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ζαφειρούλας Παγιώτα κατοίκου Θεσ)νίκης, ζητούσης ὅπως εἰς τὸ ἄρθρον 3, τοῦ νόμου 1756)16–4–51 παράγραφος 3, συμπεριληφθῇ καὶ ἡ Σχολὴ τῆς Νομικῆς. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Ἀντωνόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ἐπαγγελματιῶν Βραχνεΐκων, Μιντιλογλίου, Ἐγλυκάδος, Μποζαϊτίκων, Ἁγίου Βασιλείου καὶ Ρίου, διαμαρτυρομένων ἐντόνως δι’ ἐφαρμογὴν νόμου 1324 «περὶ μονοπωλήσεως καπνοῦ ὑπὲρ ἀναπήρων». Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ν. Βέης, καταθέτει ἀναφορὰς τῶν Προέδρων Πολυτέκνων Λέσβου, Βερροίας, Ρεθύμνης, Γυθείου καὶ Κορίνθου, διαμαρτυρομένων ἐντόνως δι’ ἐφαρμογὴν τρίτου ἄρθρου Α. Ν. 1556)50 καὶ ζητούντων ἄμεσον τροποποίησιν αὐτοῦ, ἐπαναφορὰν τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Προεδρικοῦ Δ)τος τῆς 3ης Μαρτίου 1931 «περὶ καθορισμοῦ ἀπορίας πολυτέκνων». Οἱ κ.κ. Ι. Γκλαβάνης (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου), Φ. Ζαΐμης (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ), Ν. Τερζόγλου (Ὑπουργὸς Γεωργίας) καὶ Κ. Μητσοτάκης (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἐλέγχου τιμῶν, ὀργανώσεως καὶ ἐπεκτάσεως τῶν γενικῶν διὰ δελτίου διανομῶν». Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῆς νομοθεσίας «περὶ προστασίας ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου». Ὁ κ. Γ. Μπακατσέλος (Ὑπουργὸς Ἐργασίας) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1778)51 Α. Ν. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων περὶ ἐποπτείας, ἐλέγχου καὶ Διοικήσεως τῶν Ὀργανισμῶν Κοινωνικῆς Ἀσφαλίσεως τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας». 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1834)51 Α. Ν. «περὶ κωδικοποιήσεως τῆς ἰσχυούσης Ἐργατικῆς Νομοθεσίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Λαμπρόπουλος, καταθέτει πρότασιν νόμου «περὶ Ἀγροτικῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της, ἐπὶ τῆς αἰτήσεως τοῦ Εἰσαγγελέως Πλημμελειοδικῶν Πειραιῶς, περὶ ἄρσεως τῆς ἀσυλίας τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Γεννηματᾶ. Ἡ ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της, ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 439)47 Ν. Δ. «περὶ ἀποζημιώσεως χειριστῶν καὶ μηχανικῶν ἀεροπλάνων, ἀσχολουμένων εἰς τὴν καταπολέμησιν τῆς ἑλονοσίας» κ.λ.π.». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Ζάκκας καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 5493)32 «περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Ἀθανασιάδης Νόβας, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποσπάσεως τοῦ Συνοικισμοῦ Παλαιοαχλαδίου ἐκ τῆς Κοινότητος Ἀχλαδίου καὶ ὑπαγωγῆς του εἰς τὴν Κοινότητα Σπαρταριᾶς». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Κουπαροῦσος, Ι. Σπηλιωτόπουλος, Γ. Βασιλειάδης, Γ. Ἀριστείδου, Η. Παπαθανασιάδης, Ι. Μιχαὴλ, Μ. Βολουδάκης κλπ., καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ Ν. 1829)51 «περὶ κυρώσεως, ἑρμηνείας, τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 1504)50 «περὶ ἀναθεωρήσεως ἀποφάσεων τῶν Εἰρηνοδικείων, παροχῆς εὐεργετημάτων εἰς προσερχομένους συμμορίτας, τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3861 καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων».

§13Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται τὸ ζήτημα τῆς ἀπεργίας τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, διότι συνεχιζομένης τῆς ἀπεργίας ἔχει παραλύσει τὸ Κράτος.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§15Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἐκπρόσωποι τῶν ἀπεργῶν ἐπῆγαν χθὲς καὶ ἐπεσκέφθησαν τὸν Πρέσβυν τῆς Ἀμερικῆς καὶ συνεζήτησαν μετ’ αὐτοῦ ἐπὶ δίωρον. Ὁ κ. Πρεσβευτὴς τοὺς συνέστησε νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὰς θέσεις των, ὁπότε θὰ ἦτο διατεθειμένος νὰ μεσολαβήσῃ διὰ τὴν ἐπίλυσιν τῶν αἰτημάτων των. Τὴν ὑπόδειξιν ταύτην δὲν ἀπεδέχθησαν καὶ ζητοῦν νὰ τεθοῦν ὑπεράνω τοῦ Κράτους. Ἡ Κυβέρνησις δὲν πρόκειται νὰ ὑποκύψῃ εἰς κανένα ἐκβιασμόν. Τοὺς ἐζήτησα ἀπὸ τὴν ἀρχὴν νὰ περιμένουν ἐπὶ δίμηνον, δηλαδὴ μέχρι τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ δελτίου διανομῶν. Δὲν μὲ ἤκουσαν. Ἐνῷ οἱ ἐργάται ἐλαυνόμενοι ἀπὸ ἕνα ἀνώτερον αἴσθημα κατανοήσεως τῶν δυσχερῶν στιγμῶν, τὰς ὁποίας διερχόμεθα ἀπεδέχθησαν τὴν ἔκκλησίν μου, οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι ἀπήντησαν, ὅτι δὲν δέχονται νὰ δώσουν τὴν ζητηθεῖσαν προθεσμίαν. Κατόπιν τούτου οὐδεμία ἦτο δυνατὴ μεταξύ μας συνενόησις,

§16Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Τὴν Κυβέρνησιν ἐρωτῶμεν.

§17Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Δὲν ἔχομεν τίποτε νὰ κάμωμεν.

§18Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἕνα ἐλάχιστον ζητοῦν. Δὲν εἶναι ἐκβιασμός.

§19Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Τὸ ἠξεύρω αὐτὸ τὸ ἐλάχιστον ποὺ ζητοῦν. Δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ τὸ δώσωμεν αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ἐὰν δὲν ἴδωμεν ποία θὰ εἶναι ἡ ἀγοραστικὴ δύναμις τοῦ μισθοῦ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ δελτίου διανομῶν, δὲν δυνάμεθα νὰ ἀποδεχθῶμεν καὶ αὐτὸ τὸ ἐλάχιστον.

§20Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, μὲ μίαν μικρὰν βοήθειαν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δοθῇ ἕνα τέρμα εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, ἡ ὁποία συγκινεῖ ὁλόκληρον τὸν λαόν.

§21Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ δώσῃ κάπως περισσότερον σαφεῖς πληροφορίας εἰς τὴν Βουλήν, διὰ τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ χώρα, μετὰ τὴν παρατεταμένην πλέον ἀπεργίαν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τῶν ὑπαλλήλων τῶν Ὀργανισμῶν Δημοσίου Δικαίου. Δὲν ἀρκεῖ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀρνεῖται νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἀφ’ ἧς ἤρχισεν ἡ ἀπεργία, τὰ αἰτήματα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τῶν ὑπαλλήλων τῶν Ὀργανισμῶν Δημοσίου Δικαίου, ἀλλὰ πρέπει ὡς Κυβέρνησις τῆς χώρας, νὰ ἔχῃ μίαν ὡρισμένην προοπτικήν. Ἐὰν παραταθῇ ἡ ἀπεργία, πῶς σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ζήτημα αὐτό; Πῶς θὰ λειτουργήσῃ τὸ Κράτος μετὰ μίαν ἑβδομάδα ἢ μετὰ δύο; Εὔχομαι νὰ δοθῇ τέρμα εἰς τὴν ἀπεργίαν τὸ ταχύτερον. Δὲν ζητοῦμεν κατὰ τὴν στιγμὴν αὐτὴν νὰ ἐξετάσωμεν—καὶ θὰ ἤθελα νὰ μὴ παρεξηγηθῇ ἡ παρέμβασίς μου ἢ ἀποψινὴ—νὰ ἐξετάσωμεν τὰς ἀφορμὰς καὶ τὰς εὐθύνας. Ὑπάρχουν ἀναμφισβητήτως εὐθῦναι βαρύταται, ἀλλὰ δὲν θὰ τὰς ἐξετάσωμεν, ἐφόσον ἐξακολουθεῖ ἡ ἀπεργία. Θὰ τὰς ἐξετάσωμεν μετὰ ταῦτα. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν εἶναι νοητὸν νὰ ἀφίνωμεν τὸ Κράτος νὰ διαλύεται καὶ νὰ μὴ ἔχωμεν μίαν ὡρισμένην, συγκεκριμένην πολιτικὴν καὶ προοπτικήν. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι χθὲς ἐπῆγαν οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι εἰς τὸν Πρεσβευτὴν τῶν Ἡνωμ. Πολιτειῶν, εἶναι κάτι τί, τὸ ὁποῖον ὁμολογῶ ὅτι μὲ θλίβει ὡς Ἕλληνα. Δὲν εἶχον θέσιν.

§22Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Δὲν τοὺς ἔστειλα ἐγώ.

§23Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι σεῖς! Μὲ θλίβει ὡς Ἕλληνα. Ὑπάρχει ἡ συνήθεια, αἱ Κυβερνήσεις καὶ γενικῶς ὁ πολιτικὸς κόσμος νὰ ἐπιρρίπτουν τὰς εὐθύνας, διὰ τὰ ἐν Ἑλλάδι συμβαίνοντα, εἰς τοὺς ξένους φίλους μας.

§24Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Μὲ ἠκούσατε ποτέ, δι’ οἱονδήποτε ζήτημα νὰ ἐπιρρίψω εὐθύνας εἰς τοὺς ξένους; Θὰ παρακαλέσω, ἐὰν ἔχετε σχετικὸν παράδειγμα νὰ μοῦ τὸ ἀναφέρετε.

§25Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, παρακαλῶ νὰ μὴ μὲ διακόψετε εἰς τὰς ὀλίγας φράσεις, ποὺ λέγω. Δὲν ἐπέρριψα εὐθύνας εἰς ὑμᾶς διὰ τὴν πρᾶξιν τὴν χθεσινήν. Δὲν εἶπον, ὅτι σεῖς τοὺς ἐστείλατε. Δὲν εἶναι ἀνάγκη, ὅταν διαπιστώνω ἕνα γεγονός, νὰ θεωρῆτε τὸν ἑαυτόν σας ὑποχρεωμένον νὰ μὲ διακόψετε, διὰ νὰ εἴπητε «δὲν τοὺς ἔστειλα ἐγώ». Ἐγὼ δὲν ἐφαντάσθην, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἔστελλε τοὺς ὑπαλλήλους εἰς τὸν Πρεσβευτὴν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Μὴ ἔχετε αὐτὴν τὴν τόσον μεγάλην εὐαισθησίαν, ὅταν προβαίνωμεν εἰς τὴν διαπίστωσιν μερικῶν πραγμάτων, τὰ ὁποῖα ἔχουν μίαν τόσον ζωηρὰν μορφήν, ὥστε ἔχουν ἀναστατώσει τὸν τόπον. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡμεῖς ὡς Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων νὰ μένωμεν ἀπαθεῖς ἀπέναντι ἑνὸς φαινομένου, ποὺ ἔχει συνταράξει τὴν ἐθνικὴν ζωήν. Ἑπομένως, εἶναι, χρέος μας καὶ δικαίωμά μας νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ὄχι μόνον νὰ προβῇ εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς φράσεως «τί θέλετε νὰ κάμω», ὡς νὰ εἴμεθα ἡμεῖς ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ εἴπωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τί ἔπρεπε νὰ κάμῃ. Ἔχομεν δικαίωμα καὶ χρέος νὰ εἴπωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μᾶς δηλώσῃ τί σκέπτεται ἐκείνη νὰ κάμῃ καὶ ὄχι, τί θέλομεν ἡμεῖς νὰ κάμωμεν, διότι ἡ κατάστασις...

§26Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Σᾶς ἠρώτησα ἐγὼ περὶ αὐτοῦ;

§27Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν σᾶς ἠρώτησεν ὁ κ. Κάντζιας εἴπατε: «τί θέλετε νὰ κάμω»;

§28Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἤθελον νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Λ.Ε.Κ., ὅτι καὶ μία ἄλλη Κυβέρνησις, εἰς τὴν ὁποίαν μετεῖχε καὶ ὁ ἴδιος, ἀντιμετώπισε μίαν ἀπεργίαν, ἡ ὁποία ἐκράτησε πέραν τῶν 20 ἡμερῶν. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν ἀντιμετωπίζομεν ἀπεργίαν. Ἐκεῖνο ποὺ δύναμαι νὰ σᾶς πληροφορήσω, εἶναι ὅτι σήμερον κατωρθώσαμεν, χάρις εἰς τὴν στρατιωτικὴν ταχυδρομικὴν ὑπηρεσίαν, νὰ ὀργανώσωμεν μίαν ταχυδρομικὴν διανομὴν εἰς τὸ Κεντρικὸν ταχυδρομεῖον ἥτις πρόκειται νὰ λειτουργήσῃ. Ἐπίσης ἀντιμετωπίζομεν, ἐὰν συνεχισθῇ ἡ ἀπεργία καὶ πέραν τῆς αὐριανῆς ἡμέρας, νὰ καλέσωμεν συνταξιούχους, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὰς ἐπειγούσας ἀνάγκας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐκεῖνο ποὺ δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλήν, εἶναι ὅτι, εἰς τὰ πλεῖστα Ὑπουργεῖα λειτουργεῖ ἡ διεκπεραίωσις καὶ ἡ ὑπηρεσία διεξάγεται κανονικώτατα.

§29ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν;

§30Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ὑπάρχουν καὶ ἄλλα Ὑπουργεῖα, ὅπου ἡ διεκπεραίωσις ὑπάρχει καὶ ὅπου ἡ ὑπηρεσία διεξάγεται κατὰ τρόπον ἱκανοποιητικόν.

§31Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν σᾶς τὸ εἶπον καὶ θὰ ἤθελα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ νὰ συνεννοούμεθα. Δὲν εἶπον τοιοῦτον πρᾶγμα καὶ μὴ ἀντιτίθεσθε μὲ τόσην ὀξύτητα.

§32Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἀφοῦ δὲν τὸ εἴπατε...

§33Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἤθελα νὰ συνεχίσω τὴν σκέψιν μου, ὅτι συνηθίζομεν εἰς τὸν τόπον αὐτόν, ὁ τύπος, τὸ καφενεῖον, νὰ ἐπιρρίπτωμεν τὰς εὐθύνας εἰς τοὺς ξένους. Καὶ ὁ πολιτικὸς κόσμος ἀκόμη, ἀκολουθεῖ, συνήθως τὴν τακτικὴν αὐτήν.

§34Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν παροῦσαν περίπτωσιν τοιοῦτον ζήτημα.

§35Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιμένω, ὅτι συνήθως ἐπιρρίπτονται αἱ εὐθῦναι εἰς τοὺς Ἀμερικανοὺς καὶ ὡς ἐκ τούτου, καὶ ἡ ΑΔΕΔΥ ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ κατευθύνῃ τὰς ἐνεργείας της πρὸς τὸν κ. Πρέσβυν τῆς Ἀμερικῆς, τὸ ὁποῖον ὑπῆρξεν ἄτοπον καὶ δημοσιευόμενον εἰς τὰς ξένας ἐφημερίδας, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ μειώνῃ ἠθικῶς τὸν τόπον μας. (Χειροκροτήματα). Ἑπομένως, διεπίστωσα ἕνα γεγονός, χωρὶς νὰ ἐπιρρίψω καθόλου εἰς ὑμᾶς τὴν εὐθύνην διὰ τὸ γεγονὸς αὐτό. Οὐδέποτε σεῖς, ὡς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁμολογῶ καὶ σᾶς ἀπονέμω τὴν τιμὴν αὐτήν, οὐδέποτε ἠθελήσατε νὰ ἐπιρρίψετε εὐθύνας εἰς τοὺς μεγάλους ξένους φίλους μας. Ἀλλὰ ἔχει δημιουργηθῆ μία ἀτμόσφαιρα ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ καὶ ἀπὸ τὸν τύπον καὶ ὑφ’ ὑμῶν, ὑπὸ πάντων πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολήν, ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ ἔχει τὴν εὐθύνην διὰ τὴν διαχείρισιν, τὴν ἐκ μέρους τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως διαχείρισιν τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Ὅταν διαπιστώνῃ ὅτι τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα τὸ Κογκρέσσον ἔχει ἐγκρίνει διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ἀνασυγκροτήσεως ἐν Ἑλλάδι μετατρέπονται εἰς χρήματα ἀποβλέποντα εἰς τὴν κάλυψιν τῶν κενῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ προϋπολογισμοῦ, φυσικὸν εἶναι ἡ Ἀποστολὴ νὰ ἀντιδρᾷ. Διότι ἄλλος εἶναι ὁ σκοπός, ὁ ἀντικειμενικὸς σκοπὸς τῆς βοηθείας τῆς Ἀμερικανικῆς. Ἡ ἀντίδρασις ὅμως αὐτή, ἡ φυσικὴ καὶ αὐτονόητος, τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν στάσιν καὶ τὰς εὐθύνας τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ γενικῶς τοῦ πολιτικοῦ κόσμου. Ἐπωφελοῦμαι τῆς εὐκαιρίας διὰ νὰ τονίσω ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνεται σύγχυσις μεταξὺ τῶν εὐθυνῶν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ γενικῶς τοῦ πολιτικοῦ κόσμου καὶ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς. Δι’ αὐτὸ καὶ θεωρῶ ὡς ἀτόπημα τὴν μετάβασιν τῶν Ἑλλήνων ὑπαλλήλων εἰς τὸν Ἀμερικανὸν Πρεσβευτήν. Ἐξ ἄλλου ὅμως ἀντιλαμβάνομαι καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ συμμερίζωμαι τὴν ἀγωνίαν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ γενικῶς ὅλων τῶν μισθωτῶν ἐν Ἑλλάδι, οἱ ὁποῖοι λόγῳ τῆς ὑψώσεως τοῦ ἐπιπέδου τῆς ζωῆς, κατὰ τὸ διάστημα τῶν τελευταίων μηνῶν, εὑρίσκονται πρὸ τραγικῶν διλημμάτων, οἰκογενειακῶν καὶ προσωπικῶν, ἀντιλαμβάνομαι, λέγω καὶ συμμερίζομαι, τὴν ἀγωνίαν των καί, ἀπὸ ἀπόψεως ψυχολογικῆς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυρισθῶ ὅτι ἡ ἀντίδρασίς των, εἶναι ἀντίδρασις, ἡ ὁποία ἀποβλέπει εἰς σκοπὸν κλονίζοντα τὸ Κράτος. Ἡ πρόθεσις δὲν εἶναι αὐτή, τὸ ἀποτέλεσμα ὅμως εἶναι αὐτό. Κλονίζεται τὸ Κράτος καὶ πρέπει ἡ Κυβέρνησις ἑπομένως, ἔχουσα τὴν εὐθύνην τῆς διαχειρίσεως τῶν κοινῶν, νὰ ἐξηγήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, πῶς σκέπτεται νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ζήτημα. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως προέβη εἰς ὡρισμένας ἐξηγήσεις καὶ εἶπεν ὅτι σκέπτεται αὔριον νὰ χρησιμοποιήσῃ συνταξιούχους. Θὰ ἐνθυμῆται ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι καὶ πρὸ διετίας, ὅταν πράγματι ἀντιμετωπίσαμεν ἀπὸ κοινοῦ ἀπεργίαν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ἐσκέφθημεν πρὸς στιγμὴν τὸ ἴδιον καὶ διεπιστώθη ὅτι εἶναι σχεδὸν ἀδύνατος ἡ χρησιμοποίησις τῶν συνταξιούχων εἰς μίαν τοιαύτην περίστασιν. Διότι οἱ συνταξιοῦχοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτελέσουν τὰ χρέη, τὰ ὁποῖα ἐκτελοῦν οἱ ἐν ἐνεργείᾳ δημόσιοι ὑπάλληλοι. Ἀλλὰ καὶ δὲν γνωρίζω ἐὰν θὰ προθυμοποιηθοῦν, ἀπὸ συναδελφικὴν ἀλληλεγγύην πρὸς τοὺς ἐν ἐνεργείᾳ ὑπαλλήλους, νὰ ἀναλάβουν τὰ ἔργα τῶν ἀπεργούντων ὑπαλλήλων. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπίσης θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐρωτήσω τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι τοῦτο: Τί στοιχίζει εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος μέχρι τῆς στιγμῆς ἡ ἀπεργία τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τῶν ὑπαλλήλων τῶν Ὀργανισμῶν Δημοσίου Δικαίου.

§36Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἐνδιαφέρουσα ἡ πληροφορία ποὺ ἐδώσατε εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι θὰ λειτουργήσῃ ἡ Ταχυδρομικὴ Ὑπηρεσία, διότι ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ τομέως μεγάλαι εἶναι αἱ ζημίαι. Θὰ παρεκάλουν, ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ λειτουργήσῃ ἐπίσης καὶ ἡ Ὑπηρεσία Τελωνείων, διότι ὑπάρχει κίνδυνος καταστροφῆς τῶν ἐναποθηκευμένων ἐκεῖ ἐμπορευμάτων. Νομίζω ὅτι, ἐὰν κληθῇ ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ στείλῃ ἓν κλιμάκιον ὑπαλλήλων διὰ τὴν λειτουργίαν τῶν Τελωνείων. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τὸ γενικώτερον τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, δὲν θέλομεν νὰ πάρωμεν θέσιν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ποὺ ἐξακολουθεῖ ἡ ἀπεργία. Μὲ τὴν σταθεροποίησιν τοῦ ἐσωτερικοῦ τιμαρίθμου καὶ τὴν ὕφεσιν τῶν τιμῶν εἰς τὴν διεθνῆ ἀγοράν, ὁπότε δημιουργεῖται ψυχολογία σταθερότητος καὶ ὑφέσεως, θὰ εἶναι τοὐλάχιστον εὔκολον νὰ λυθῇ τὸ ὅλον ζήτημα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἐπὶ τοῦ παρόντος θὰ παρεκάλουν, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἤθελε νὰ δείξῃ ζωηρότερον ἐνδιαφέρον.........

§37Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Τοὺς τὰ ἔχομεν εἴπει.

§38Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Θὰ παρεκάλουν κ. Πρόεδρε, νὰ καλέσητε τὴν ΑΔΕΔΥ, ὄχι ἵνα διαπραγματευθῆτε μὲ τούτους ἀλλὰ ἵνα τοὺς διατάξητε καὶ ἀναλάβουν ὑπηρεσίαν. Αὐτὸ θὰ εἶναι μία ἐνέργεια, ἡ ὁποία κυρίως θὰ ἀποβλέπῃ εἰς τὸ γενικώτερον συμφέρον τοῦ Κράτους καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ὄχι τῶν ὑπαλλήλων.

§39Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ἐγράφη, κ. Πρόεδρε, ὅτι εἰς τὴν πρώτην φάσιν τῆς ἀπεργίας αὐτῆς ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ ἐπιτροπὴ τῶν ὑπαλλήλων εἶχεν συμφωνήσει ἢ εἶχον συνεννοηθῆ νὰ ἀνατεθῇ εἰς τὸ ΑΣΔΥ ἓν εἶδος οἱονεὶ διαιτησίας ἐπὶ τῆς διαφορᾶς. Αὐτὸ ἐγράφη καὶ εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ ἐγράφη ἐπίσης ὅτι τὸ ΑΣΔΥ ἐπρότεινεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν μίαν μερικὴν ἱκανοποίησιν τῶν αἰτημάτων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, τὴν ὁποίαν ὅμως ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀπεδέχθη. Ἐὰν τὸ ἱστορικὸν εἶναι ἀκριβές, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐπειδὴ τὸ ΑΣΔΥ εἶναι καθαρῶς κρατικὸν ὄργανον, ἐκ τῶν ἀνωτάτων ὀργάνων, τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήσατε διὰ τοῦ Κώδικος—καὶ προχθὲς ὡρκίσθησαν ἐπισημότατα οἱ Πρόεδροι καὶ Ἀντιπρόεδροι τοῦ ὀργάνου αὐτοῦ διερωτῶμαι—διατὶ θὰ ἔπρεπε νὰ μὴ προτιμηθῇ ἡ ἀποδοχὴ τῆς λύσεως αὐτῆς, παρὰ νὰ προτιμηθῇ τὸ νὰ ἀφεθῇ ἡ κατάστασις νὰ ἐξελίσσεται καθ’ ὃν τρόπον ἐξελίσσεται καὶ νὰ εὑρίσκηται σήμερον, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἡ Κυβέρνησίς σας εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ θέτῃ οἱονεὶ ἓν ζήτημα φιλοτιμίας τοῦ ἑαυτοῦ της καὶ διατηρήσεως τοῦ κύρους της ἀπέναντι ἀπεργούντων προσώπων;

§40Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Δὲν ὑπάρχει ζήτημα φιλοτιμίας τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ζήτημα ἀξιοπρεπείας τοῦ Κράτους.

§41Α. ΣΒΩΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις δὲν διαχειρίζεται ἰδιωτικὰς ὑποθέσεις, ἀλλ’ ὑποθέσεις τοῦ συνόλου καὶ τμῆμα τοῦ συνόλου εἶναι καὶ ὁ κόσμος αὐτός, ποὺ ἀποτελεῖ τὸ σῶμα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων εἰς ὅλους τοὺς κλάδους του. Ἐπειδὴ δὲ πᾶσα παῦσις ἐργασίας ἐκ μέρους τῶν ὀργάνων αὐτῶν ἔχει ἀντανάκλασιν εἰς τὸ κοινωνικὸν σύνολον, ὡς σᾶς ἀνεπτύχθη ἀπὸ ἀνθρώπους πιὸ πρακτικοὺς ἀπὸ ἡμᾶς, διὰ τοῦτο, νομίζω, ὅτι εἰς τοιαῦτα θέματα εἶναι πολὺ εὔκολον αἱ Κυβερνήσεις νὰ λέγουν, ὅτι «ἐφόσον ἡ ἀπεργία διαρκεῖ δὲν ἔρχομαι εἰς καμμίαν ἐπαφὴν μὲ αὐτούς», ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω ἐὰν τοῦτο εἶναι ἐπωφελές. Ἀπόδειξις ὅτι εὑρίσκεσθε ἐν ἀμηχανίᾳ σήμερον, καὶ ἐσοφίσθητε τρόπον ἀντιμετωπίσεως τῆς καταστάσεως διὰ τῶν συναξιούχων, πρᾶγμα, πού, ἐὰν ἐπραγματοποιεῖτο θὰ καθίστατο ὑπόθεσις τῶν ἐπιθεωρήσεων τῶν θερινῶν θεάτρων. Πολὺ ὀλιγώτερον, κ. Πρόεδρε, ἠδύνατο νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ μέτρον ποὺ ἠπειλήθη εἰς τὴν ἀρχὴν—εὐτυχῶς δὲν ἐλήφθη ἐπαναλαμβάνω—ἡ ἐπιστράτευσις τῶν ὑπαλλήλων, διότι δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἐπιστρατεύσητε τοὺς ἄρρενας καὶ θήλεις ὑπαλλήλους ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον τῆς Ἑλλάδος. Καί, τέλος, νομίζω ὅτι αὐτὸς ὁ δρόμος, ποὺ δὲν λέγω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπέβαλεν, ἀλλ’ ἀφήνει ν’ ἀκολουθῇ, τῆς διώξεως τῶν ὑπαλλήλων, θὰ κάμῃ κακόν, διότι θὰ χαλυβδώσῃ τὴν ἔννοιαν τῆς ἀλληλεγγύης τῶν ὑπαλλήλων ἀπέναντι τοῦ νόμου καὶ διότι δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ νὰ καταλήξετε εἰς θετικὰ ἀποτελέσματα. Δι’ αὐτὸ ἡ ἔκκλησίς μου θὰ ἔλεγα, εἰς ὃ σημεῖον ἔφθασαν τὰ πράγματα σήμερον, εἶναι, ἐὰν τὸ ΑΣΔΥ σᾶς ἐπρότεινε μίαν λύσιν, νὰ τὴν δεχθῆτε, διὰ νὰ μὴ καταλήγουν οἱ ὑπάλληλοι νὰ πηγαίνουν κατὰ κύματα εἰς τὰς ξένας Πρεσβείας, ἔστω καὶ φίλων χωρῶν, διότι αὐτὸ ἐξαφανίζει τὴν ἔννοιαν τοῦ ἰδίου κράτους.

§42Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριοι Βουλευταί, ἐπειδὴ κατὰ κόρον αὐτὰς τὰς ἡμέρας ἤκουσα νὰ ἀναφέρεται τί θὰ ἔκαμνεν ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος εἰς ἀναλόγους περιστάσεις καὶ πάντοτε εὑρέθη ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος νὰ εἶναι διαφωνῶν πρὸς τὸν Σοφ. Βενιζέλον, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐπικαλεσθῶ καὶ ἐγὼ ἓν ἐπιχείρημα τοῦ Ἐλευθ. Βενιζέλου, τὸ ὁποῖον θὰ μὲ ἐδικαίωνε σήμερον. Καὶ θὰ ἀναφέρω τὴν ἀγόρευσίν του εἰς τὴν Γερουσίαν τὸ 1931, εἰς οἷαν συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον «περὶ ὑπαλληλικῶν ὀργανώσεων», «Ὑπεστήριζεν ὁ Πρωθυπουργός, ὅτι τὸ Σύνταγμα ἐπιτρέπει τὸ συνεταιρίζεσθαι εἰς πάντας τοὺς Ἕλληνας καί, φυσικά, εἰς τοὺς ὑπαλλήλους ὡς πολίτας Ἕλληνας, ἀλλ’ ὄχι εἰς τοὺς ὑπαλλήλους ὡς τοιοῦτοι, διότι «............ ......... (ἀναγινώσκει).......». Ὑπάρχει καὶ συνέχεια διὰ τὴν ὁποίαν δὲν θέλω νὰ ταλαιπωρήσω τὴν Βουλήν. Νομίζω, κ. συνάδελφοι, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, εἰς ὃ σημεῖον περιῆλθον τὰ πράγματα, ὅταν βλέπετε, ὅτι ἔφθασαν οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι νὰ ἐκδίδουν ἀνακοινωθέντα, νὰ τίθενται ἀντιμέτωποι αὐτοῦ τοῦ Κράτους, ὅσον καὶ ἂν τὰ αἰτήματά των εἶναι δίκαια, δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ Κράτος νὰ ὑποχωρήσῃ αὐτὴν τὴν στιγμήν. Οἱ ὑπάλληλοι ὀφείλουν νὰ ἐπανέλθουν, κατὰ πρῶτον λόγον, εἰς τὰς θέσεις των, καὶ ἀφοῦ ἐπανέλθουν, μὲ ὅλην τὴν καλὴν θέλησιν ποὺ ἔχουμε νὰ βελτιώσωμεν τὴν τύχην των, θὰ ἰδοῦμε ποιὰ μέτρα θὰ λάβωμεν. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θεωρῶ ὡς ὑπεύθυνος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καθῆκον νὰ δηλώσω πρὸς τὴν Βουλήν, εἶναι ὅτι μὲ ἀπεργοὺς δὲν πρόκειται νὰ συζητήσω. (Χειροκροτήματα).

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σερπᾶνος ἔχει τὸν λόγον.

§44Γ. ΣΕΡΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέτε εἶναι πολὺ ὀρθόν. Ὁ μέγιστος ἐκεῖνος Ἀρχηγός, εἰς τὸ ἄμεσον περιβάλλον τοῦ ὁποίου εὑρέθην καὶ ἐγώ, ἐτόνισεν αὐτὰ τὰ ὁποῖα προηγουμένως ἀνεγνώσατε καὶ τὰ ἐτήρησε. Ἀλλ’ εἶχε μίαν πρωτοφανῆ εὐθιξίαν καὶ μέγιστον ἐνδιαφέρον ἔναντι ὅλων τῶν ἐργαζομένων καὶ ἰδιαιτέρως τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τῶν ἀξιωματικῶν. Ὅλη ἡ νεωτέρα νομοθεσία εἶναι ἔργον τοῦ μεγάλου ἐκείνου ἀνδρός. Καὶ εἰς κάθε κίνησιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ἐπρόσεχε τί ἐζήτουν καὶ ἂν εἶχον δίκαιον, τοὺς τὸ ἀπέδιδε. Οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι εἶναι πατριῶται καὶ ἔντιμοι ἄνθρωποι. Ἀλλὰ σκεφθῆτε, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, μίαν οἰκογένειαν ἡ ὁποία λαμβάνει ἡμερομίσθιον 10.000 δραχμάς.

§45Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Τὸ κόμμα σας ἀντετάχθη εἰς τὴν αὔξησιν τῶν μισθῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἦτο ἀλληλέγγυον μὲ τὴν Κυβέρνησιν.

§46Γ. ΣΕΡΠΑΝΟΣ. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁμιλῶ ὡς βουλευτὴς καὶ ὡς πρώην δημόσιος ὑπάλληλος. Δὲν ὁμιλῶ ἐκ μέρους τοῦ κόμματός μου. Εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη νὰ προσέξουμε. Δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε μὲ συνταξιούχους νὰ ἀναπληρώσωμεν τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, οὔτε δι’ ἐπιστρατεύσεως νὰ κάμψωμεν τὴν ἀντίστασιν αὐτῶν πρὸς ἐπιδίωξιν τοῦ δικαίου αἰτήματός των. Διότι καὶ οἱ Ἰταλοὶ καὶ οἱ Γερμανοὶ ἐπεστράτευσαν τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, ἀλλὰ τίποτε δὲν ἐπέτυχον. Διότι οἱ ὑπάλληλοι προέταξαν τὰ στήθη των καὶ διεκινδύνευσαν καὶ τὴν ζωήν των. Πρέπει νὰ προσέξωμεν πολὺ εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Δ. Λαντζούνης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν Ἐσωτερικῶν σχετικῶς μὲ τὴν προστασίαν καὶ βελτίωσιν τῆς θέσεως τῶν ὀργάνων τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας.

§48Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους μας, ὅτι ἡ βάσις τοῦ ἰσχύοντος οἰκονομικοῦ, κοινωνικοῦ καὶ πολιτικοῦ καθεστῶτος, εἶναι ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμός. Εἶναι ἡ τάξις τῶν ἀγροτῶν, τὴν ὁποίαν θὰ ἔπρεπεν αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις νὰ λαμβάνουν περισσότερον ὑπ’ ὄψει, ἀπὸ κάθε ἄλλην τάξιν τοῦ ἰσχύοντος καθεστῶτος. Δυστυχῶς ὅμως πάντοτε παραβλέπονται τὰ συμφέροντα τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου καὶ οὐδεμία πρόνοια λαμβάνεται διὰ νὰ προστατευθοῦν τὰ συμφέροντά των. Οὔτε χορηγοῦνται τὰ μέσα καλλιεργείας, οὔτε δίδονται αἱ πρέπουσαι καὶ νόμιμοι τιμαὶ εἰς τὰ προϊόντα τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Καὶ διὰ τοῦτον τὸν λόγον, παρουσιάζεται τὸ φαινόμενον εἰς πολλὰς περιπτώσεις. Ἡ ἐξέγερσις τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου εἶναι γενική. Φανερὸν τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ δώσῃ ἰδιαιτέραν προσοχὴν διὰ τὸν προσδιορισμὸν τιμῆς ἀσφαλείας τοῦ σταφιδοκάρπου, ἵνα μὴ ἐπέλθῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπῆλθεν στὸν καθορισμὸν τῆς τιμῆς τοῦ σίτου. Ὁ ἀγροτικὸς κόσμος τῆς Πελοποννήσου, ὁ σταφιδοπαραγωγικὸς κόσμος, ἀναμένει ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἀμέσως καθορισμὸν τιμῆς ἀσφαλείας καὶ ἱκανοποιητικὴν τιμήν. Ἀλλ’ ἐν τῷ προκειμένῳ θέματι, εἶναι εἰς τὸ περιβάλλον τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου καὶ τὸ ὑπὸ κρίσιν ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ἡ προκειμένη ἐρώτησις. Ὅπως εἶπον, εἶναι ἐπίκαιρον τὸ ζήτημα τοῦ καθορισμοῦ τιμῆς ἀσφαλείας τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ πρέπει ἡ Κυβέρνησις ἐγκαίρως νὰ προβῇ εἰς καθορισμὸν ἱκανοποιητικῆς τιμῆς, ἵνα μὴ γίνῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔγινε διὰ τὸν καθορισμὸν τῆς τιμῆς τοῦ σίτου. Καὶ ἰδιαιτέρως τὸ ἀντικείμενον τῆς προκειμένης ἐρωτήσεως ἀφορᾷ τὴν ἀσφάλισιν τῆς περιουσίας τοῦ ἀγρότου. Ὅπως ἀσφαλίζεται ὁ ἀστός, ὅπως ἀσφαλίζεται ὁ πολίτης τῶν πόλεων καὶ τῶν χωρίων, οὕτω πως πρέπει νὰ ἀσφαλίζεται καὶ ὁ ἀγρότης ἀπὸ τὰ ὄργανα τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας. Δυστυχῶς ὅμως, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν ὅτι ἔχομεν τὰ ὄργανα τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, ἐνῷ ἔχομεν τὰ ὄργανα τῆς Πυροσβεστικῆς Ὑπηρεσίας, ἐνῷ ἔχομεν τὰ ὄργανα τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων, ἐν τούτοις ὅμως λαμβάνεται ὡρισμένη πρόνοια, ἀναλαμβάνονται ὡρισμένα εὐεργετικὰ μέτρα ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν. Δυστυχῶς ὅμως διὰ τὰ ὄργανα τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας οὐδεμία ἀπολύτως πρόνοια ἐλήφθη μέχρι σήμερον. Ἐνῷ εἶναι γνωστόν, ὅτι τὰ ὄργανα τῆς Δημοσίας Τάξεως, εἴτε εἶναι τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων, εἴτε εἶναι τῆς Χωροφυλακῆς ἢ τῆς Πυροσβεστικῆς Ὑπηρεσίας, θεωροῦνται ὡς δημόσιοι ὑπάλληλοι καὶ μισθοδοτοῦνται ἀπὸ τὸν Κρατικὸν Προϋπολογισμόν, ἐν τούτοις ὅμως τὰ ὄργανα τῆς Ἀγροτικῆς Ἀσφαλείας οὐδεμιᾶς κρατικῆς μερίμνης ἔτυχον καὶ κατ’ ἀνάγκην ἔχομεν ὡς ὄργανα, ὄργανα κατωτέρας ποιότητος. Ἐνῷ πρέπει τὰ ὄργανα τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας νὰ εἶναι ἐφωδιασμένα μὲ τὰς ἀπαραιτήτους γνώσεις, ἵνα καὶ τοῦτα συμβάλλουν, ὄχι μόνον εἰς τὴν ἀγροτικὴν ἀσφάλισιν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν βοήθειαν τοῦ ἀγρότου. Θὰ πρέπει δηλαδή, ἡ Κυβέρνησις, ἡ Βουλή, ἐφ’ ὅσον θὰ ὑπάρξῃ, νὰ λάβουν πρόνοιαν ὅπως τὰ ἀγροτικὰ ὄργανα ἀσφαλείας λάβουν γεωργικὰς γνώσεις, λάβουν γνώσεις τοιαύτας, ὥστε νὰ εἶναι ὄχι μόνον φύλακες τῆς περιουσίας τοῦ ἀγρότου, ἀλλὰ νὰ εἶναι καὶ οἱ σύμβουλοι, οἱ ἀγροτικοὶ σύμβουλοι τοῦ ἀγρότου. Δηλαδὴ ὅπως ὁ χωροφύλαξ καὶ ὁ ἀστυφύλαξ ἐπὶ ὡρισμένον διάστημα θητεύει, ὑπηρετεῖ εἰς σχολάς, οὕτω πως θὰ πρέπει καὶ τὰ ὄργανα τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας νὰ προέρχωνται ἀπὸ μίαν σχολὴν ἐκπαιδεύσεως, σχολὴν γεωργικήν, καὶ εἰς τὴν σχολὴν αὐτὴν νὰ λαμβάνῃ γνῶσιν καὶ μόρφωσιν γεωργικήν, ἀνάλογον διὰ τὸν ἐμβολιασμὸν τῶν δένδρων, διὰ τὴν καλλιέργειαν τῆς γῆς κ.λ.π., οἷαι εἶναι οὕτως εἰπεῖν καὶ αὐτοί, οἱ σύμβουλοι, οἱ κατώτεροι, ἔστω, σύμβουλοι τοῦ ἀγρότου, διότι δυστυχῶς οἱ γεωπόνοι εἶναι ἐλάχιστοι, ὥστε, ὡς καὶ ἄλλοτε εἰς ὁμιλίαν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς διεξαχθεῖσαν εἶπον, δυστυχῶς ἐλάχιστοι φθάνουν μέχρι τοῦ ἀγρότου, ὥστε νὰ μεταδίδουν τὰς γνώσεις των διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς γεωργικῆς καλλιεργείας. Κατὰ συνέπειαν θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις ἡ παροῦσα, ἢ οἱαδήποτε ἄλλη μέλλουσα, νὰ λάβῃ πρόνοιαν τοιαύτης μορφώσεως γεωργικῆς τῶν ὀργάνων τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας. Ἀλλ’ ὅταν θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ προηγηθῇ μία ἄλλη πρόνοια, ὑπὲρ τῶν ὀργάνων ἀγροτικῆς ἀσφαλείας δηλαδὴ νὰ τοὺς ὑπαγάγωμεν καὶ αὐτούς, ὡς προεῖπον, ὅτι ὑπάγονται καὶ τὰ ὄργανα τῆς Δημοσίας τάξεως καὶ ἀσφαλείας, νὰ ὑπαχθοῦν καὶ τὰ ὄργανα αὐτά, ὑπὸ τὸν Κρατικὸν Προϋπολογισμόν. Θὰ πρέπει δηλαδὴ καὶ οὗτοι νὰ θεωροῦνται δημόσιοι ὑπηρέται ἤ, ἀναλόγως, δημόσιοι ὑπάλληλοι, διότι εἶναι γνωστόν, κύριοι, ὅτι τὰ ὄργανα Ἀγροτικῆς Ἀσφαλείας ἀριθμοῦνται εἰς 12.000, ἐνῷ 20.000 περίπου εἶναι τὰ ὄργανα τῆς Χωροφυλακῆς. Συνεπῶς πρόκειται περὶ μιᾶς μεγάλης καὶ συμπαθεστάτης τάξεως τῶν ἀγροτῶν καὶ θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει της τὴν τάξιν αὐτὴν καὶ νὰ λάβῃ μέτρα, ὥστε νὰ δοθῇ ἡ ἁρμόζουσα ἀποζημίωσις εἰς τὰ ὄργανα τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας.

§49Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Ἡ κυβέρνησις τῶν πέντε ἡμερῶν μόνον, θὰ λάβῃ τοιαῦτα μέτρα;

§50Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Εἶναι Κυβέρνησις 1½ ἔτους καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχε λάβει σχετικὰ μέτρα. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο. Πρέπει νὰ ἐξασφαλίσωμεν καὶ τὸ μέλλον τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Πρέπει νὰ λάβωμεν μέριμναν ὥστε φεύγοντες οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἀπὸ τὴν ἀγροτικὴν ἀσφάλειαν νὰ λαμβάνουν μίαν ἀνάλογον ἀποζημίωσιν καὶ μίαν σύνταξιν. Ἐπίσης θὰ πρέπει νὰ τοὺς χορηγηθῇ ἀνάλογος ἱματισμός, ὅπως χορηγεῖται ἱματισμὸς εἰς τὰ ὄργανα τῆς δημοσίας ἀσφαλείας. Θὰ παρακαλέσω πρὸς τοῦτο τὴν Κυβέρνησιν ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψει της τὰ διάφορα ὑπομνήματα, τὰ ὁποῖα ἀπέστειλεν ὁ σύνδεσμος ὀργάνων ἀγροτικῆς ἀσφαλείας τῆς ἀγροτικῆς περιφερείας Καλαμῶν καθὼς καὶ ἄλλαι ὀργανώσεις τῶν ὀργάνων ἀγροτικῆς ἀσφαλείας τοῦ Νομοῦ Μεσσηνίας καὶ συγχρόνως προβῇ εἰς τὴν ἱκανοποίησιν τῶν δικαίων αἰτημάτων τῶν ὀργάνων τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλκάνης, ἔχει τὸν λόγον.

§52Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα ἔχει ὑψίστην σοβαρότητα. Τὸ ζήτημα τῆς ἀγροφυλακῆς, ἔχει ἀναμφισβητήτως σπουδαιοτάτην σημασίαν, δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι ἔχει, ἐὰν ὄχι μείζονα, ἀλλὰ ἐξ ἴσου σημασίαν μὲ τὴν ἀσφάλειαν τῆς δημοσίας τάξεως. Εἰς τὴν διαχείρισιν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ὀφείλει ἡ Βουλὴ νὰ δώσῃ σοβαρωτέραν σημασίαν, ὅπως εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ δώσῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις, δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ νοηθῇ ἡ πλήρης ἐγκατάλειψις ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὴν τάξιν τῶν ἀγροφυλάκων. Οἱ ἀγροφύλακες εἶνε ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι περιφρουροῦν διὰ παντὸς κινδύνου καὶ διὰ παντὸς μέσου τὰ συμφέροντα τῶν ἀγροτῶν. Ἐὰν ἡ ἀγροφυλακὴ ἐνισχυθῇ ἀπὸ τὸ κράτος, τότε ἀναμφιβόλως εἶνε βέβαιον ὅτι καὶ ἡ παραγωγὴ θὰ εἶνε μεγαλυτέρα καὶ ἡ τάξις εἰς τὴν ὕπαιθρον θὰ εἶνε καλυτέρα καὶ αἱ διάφοροι διενέξεις καὶ αἱ διάφοροι μηνύσεις θὰ εἶνε δυνατὸν νὰ περιορισθοῦν εἰς τὸ ἐλάχιστον καὶ τοῦτο ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Ἡ τάξις τῶν ἀγροφυλάκων πρέπει νὰ τύχῃ ἀμερίστου τῆς προνοίας τῆς Κυβερνήσεως. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑπ’ ὄψει της τὰ ὡρισμένα μέτρα καὶ θὰ καταλήξῃ εἰς ὡρισμένα ἀποτελέσματα ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου μὲ τὴν προοπτικὴν καὶ μὲ τὸν σκοπὸν τῆς ἐξυψώσεως τῆς τάξεως τῶν ἀγροφυλάκων, ἀπὸ τὸν ὁποῖον κόσμον τῶν ἀγροφυλάκων προσδοκῶμεν τὰ πάντα. Διότι ἐὰν ἐγκαταλειφθῇ ἡ μέριμνα, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ γεωργὸς διὰ τὸ κτῆμα του καὶ ἐγκαταλειφθῇ εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ πρώτου τυχόντος, εἶνε ἀναμφισβήτητον ὅτι δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἀνάλογος παραγωγή. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι εἶνε ἀπαραίτητον, εἶνε τοῦτο ὅτι πρέπει νὰ καθορισθοῦν ὡς δημόσιοι ὑπάλληλοι οἱ ἀγροφύλακες, ὅτι πρέπει καθ’ οἱονδήποτε τρόπον νὰ ἐξευρεθῇ τὸ μέσον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ εἶνε δυνατὸν νὰ θεωρηθοῦν ὡς δημόσιοι ὑπάλληλοι καὶ ἡ μισθοδοσία των νὰ γίνεται ἐκ μέρους τοῦ δημοσίου ταμείου. Σήμερον μὲ τὰ διάφορα ταμεῖα τῆς ἀγροφυλακῆς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιηθοῦν αἱ δίκαιαι ἀξιώσεις τῶν ἀγροφυλάκων, διότι ἄλλοτε μὲν τὸ ταμεῖον δὲν ἔχει χρήματα καὶ καθυστεροῦνται μισθοὶ 3, 4 καὶ 5 μηνῶν καὶ οἱ ἀγροφύλακες, ἀντὶ νὰ εἶναι ἐνδεδυμένοι μὲ μίαν στολήν, γυρίζουν γυμνοὶ καὶ ἀνυπόδητοι καὶ εὑρίσκονται εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ τυχόντος διὰ νὰ συντηρηθοῦν. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἐξύψωσις τοῦ Κράτους τοῦτο. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἡ πραγματικὴ ἐμφάνισις τοῦ Κράτους ὅταν εἰς τὴν ὕπαιθρον ἐμφανίζεται αὐτὸ τὸ οἰκτρὸν θέαμα. Δὲν νομίζω ὅτι ἐξυπηρετεῖται ἡ ἀγροτικὴ ἀσφάλεια διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ. Σημειώσατε ὅτι, ἐκτὸς τῶν καθηκόντων τῆς περιφρουρήσεως τῶν ἀγροτικῶν κτημάτων καὶ τῆς ἰδιοκτησίας τῶν ἀγροτῶν, ἐκτελοῦν καὶ καθήκοντα δημοσίας τάξεως, εἶναι συνεπίκουροι ἀείποτε τῆς χωροφυλακῆς, ἐκτίθενται εἰς πάντα κίνδυνον, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ ἀνταρτοπολέμου εἴχομεν πολλὰ θύματα ἀγροφυλάκων. Δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀφίνωνται χωρὶς μισθόν, χωρὶς ἐνδυμασίαν ἔκθετοι εἰς τὰς διαφόρους πιέσεις καὶ τοὺς διαφόρους κινδύνους, χωρὶς νὰ ἀμείβωνται ἀναλόγως. Εἶμαι πεπεισμένος ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἐνστερνιζομένη τὰς ἀντιλήψεις αὐτὰς καὶ ἀναγνωρίζουσα ὅτι ἀποτελεῖ ἡ τάξις τῆς ἀγροφυλακῆς μίαν σπουδαιοτάτην τάξιν, κυρίως διὰ τὰς γεωργικὰς περιφερείας καὶ διὰ τοὺς γεωργικοὺς πληθυσμούς, θὰ καταβάλῃ πᾶσαν προσπάθειαν τὸ ταχύτερον διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἔλθῃ συνεπίκουρος καὶ ἀρωγὸς εἰς τὴν τάξιν αὐτήν, ἡ ὁποία ἐκτιμᾶται παρ’ ὅλων τῶν ἀγροτῶν καὶ ἀποδίδεται ὑψίστη σημασία εἰς αὐτήν, οἷα καὶ πράγματι εἶναι ἡ ἀποστολή της.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀνδρουλακάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§54Γ. ΑΝΔΡΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. Συνηγορῶ καὶ ἐγὼ εἰς τὰ ὅσα ἐλέχθησαν ὑπὸ τῶν προηγουμένων συναδέλφων. Ἀποτελεῖ κοινὴν ἀναγνώρισιν ὅτι ἡ τάξις τῆς ἀγρυφυλακῆς κυριολεκτικῶς ὑποφέρει καὶ πραγματικὰ ἔχει ἀνάγκην ἀναδιοργανώσεως, ὥστε νὰ μὴ παρουσιάζῃ τὸ θέαμα πραγματικῆς ἐπαιτείας. Διότι καταντᾶ νὰ ἔρχεται εἰς προστριβὴν μὲ αὐτοὺς τοὺς ὁποίους προστατεύουν. Δι’ αὐτὸ ἐπιβάλλεται νὰ θεσπισθοῦν μέτρα, ὥστε οἱ ἀγροφύλακες νὰ ἐκτελοῦν μίαν ὑπηρεσίαν κρατικήν, ἡ ὁποία νὰ ἀποκτήσῃ κῦρος καὶ ἀπέναντι τῶν ἀνθρώπων, τῶν ὁποίων προστατεύουν τὰ συμφέροντα, οἱ ὁποῖοι δυσφοροῦν, διαμαρτύρονται καὶ δικαίως ζητοῦν τὴν ἀνασυγκρότησιν τοῦ σώματος τῆς ἀγροφυλακῆς, ὥστε πραγματικῶς νὰ ἀποτελέσῃ τὸ ὄργανον, τὸ ὁποῖον θὰ παράσχῃ τὴν ἀσφάλειαν τῆς ὑπαίθρου.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπαρμπαλιᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§56Δ. ΜΠΑΡΜΠΑΛΙΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ζήτημα τῆς ἀγροφυλακῆς εἶναι ζήτημα ζωτικῆς σημασίας διὰ τὴν πολιτείαν, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀγροτικὴν περιοχήν, εἶναι ζήτημα συνυφασμένον μὲ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν ὡς ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ σώματος, ἐξασφαλίσεως διὰ τῆς νυχθημερὸν κινήσεως, τὴν παραγωγὴν καὶ τὴν περιουσίαν τοῦ ἀγρότου. Εἶναι ἀκόμη ὁ ὀφθαλμὸς τοῦ κράτους καὶ εἰς τὸ ἐθνικὸν πεδίον καὶ εἰς βαθμὸν μή ὑπολειπόμενον τῶν προσπαθειῶν τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας καὶ δὴ διὰ τὴν οἰκονομικὴν θέσιν του. Παρὰ ταῦτα οὐδεμία στοργή, οὐδεμία προσπάθεια τοῦ κράτους πρὸς ὀργάνωσιν τοῦ σώματος, ὥστε νὰ ἀνταποκρίνεται εἰς τὸν προορισμόν του. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν λῆψιν ἀμέσων μέτρων βελτιώσεως τοῦ σώματος τῆς ἀγροφυλακῆς, ἥτις θὰ συντελέσῃ καὶ διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς ἀγροτικῆς περιουσίας, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐθνικὴν τοιαύτην.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλαντζῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§58Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἑνώνω καὶ ἐγὼ μὲ τοὺς προλαλήσαντας συναδέλφους τὴν συνηγορίαν μου διὰ τὴν λῆψιν ὡρισμένων προστατευτικῶν μέτρων ἀφορώντων ἐν τῷ συνόλῳ τὸν κλάδον τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, ὅτι ἐνδείκνυται ἡ νομοθετικὴ μέριμνα διὰ τὴν ὀργάνωσιν, διάρθρωσιν, μισθολογικὴν διαβάθμισιν τῆς ἀγροφυλακῆς. Ὡς πρὸς τὴν μισθολογικὴν διαβάθμισιν θέλω νὰ προσθέσω, ὅτι ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, ὅτι πρόκειται νὰ ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον νὰ ἐπαναφέρῃ εἰς τὴν ζωὴν τὸ ταμεῖον αὐτῶν, παρακαλῶ τὸ προεδρεῖον τῆς Βουλῆς νὰ μεριμνήσῃ, ὥστε συντόμως νὰ κληθῇ ἡ ἁρμοδία Ἐπιτροπὴ διὰ τὴν ἐπεξεργασίαν τῶν νομοσχεδίων τῆς ἀγροφυλακῆς. Πρέπει νὰ ἐκδηλώσωμεν ἀμέριστον ἐνδιαφέρον διὰ τὸ σῶμα αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐκτὸς τῶν ἄλλων προσέφερεν ἀφειδῶς τὸ αἷμα του κατὰ τὸν τελευταῖον συμμοριτοπόλεμον.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Γεροκωστόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§60Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἀποστολὴ τῆς ἀγροφυλακῆς εἶναι ὑψίστη καὶ παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως λάβῃ ὅλα ἐκεῖνα τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ συντελέσουν εἰς τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἀναγκῶν τοῦ Σώματος τούτου. Φαντάζομαι καὶ ἐλπίζω ὅτι τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ φέρῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ ἱκανοποιήσουν τὰς ἀνάγκας τῆς τάξεως ταύτης.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§62Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Συνηγορῶ καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῆς ταχείας λήψεως μέτρων ὑπὲρ τῆς τάξεως τῶν ἀγροφυλάκων εἰς τοὺς ὁποίους ἀναθέτομεν τὴν ἀσφάλειαν τῆς περιουσίας τῶν ἀγροτῶν μας. Ὅλοι ὅσοι περιερχόμεθα τὴν ὕπαιθρον βλέπομεν ἀνυποδήτους γυμνοὺς καὶ νηστικοὺς ἀνθρώπους, τοὺς ἀγροφύλακας, οἱ ὁποῖοι περιφέρονται καὶ περιμένουν νὰ ζήσουν ἀπὸ καρπούς, γλίσχρως ἀμειβόμενοι. Δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ ἀγρόται μας νὰ ἔχουν τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας τῶν περιουσιῶν των μὲ τοιαῦτα ὄργανα. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ὀργανωθῇ τὸ σῶμα τῆς ἀγροφυλακῆς ἐπὶ βάσεων ποὺ καὶ τὰ ὄργανά του νὰ καταστοῦν ἱκανὰ πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας των κατὰ τρόπον ἄψογον καὶ τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας τῶν ἀγροτῶν νὰ παραμείνῃ ἀμείωτον.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σβῶλος ἔχει τὸν λόγον.

§64Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ἡ ἰδική μου ἐρώτησις ἔχει ἕνα γενικώτερον χαρακτῆρα. Θὰ ἤθελα ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς νὰ μᾶς εἴπῃ, ἐὰν ἀποβλέπῃ εἰς τὴν καλυτέραν τοποθέτησιν τοῦ ζητήματος. Ἡ σημερινὴ ὀργάνωσις τοῦ σώματος τῆς ἀγροφυλακῆς δὲν εἶναι καλή, ὡς γνωρίζει δὲ ὁ κ. Ὑπουργός. Δύο συστήματα θὰ ἠμποροῦσε νὰ φαντασθῇ κανείς, ἢ τὰ ὄργανα τῆς Ἀγροτικῆς Ἀσφαλείας θὰ εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι ἢ ὄργανα τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως. Εἰς τὸ παρελθόν, δυστυχῶς οὐδὲν ἐκ τῶν συστημάτων ἀπέδωκε πλήρως καὶ δι’ αὐτὸ ἡ ἰδική μου ἐρώτησις ἔχει τὴν ἑξῆς γενικωτέραν σημασίαν: πέραν τῆς ἱκανοποιήσεως τῆς πραγματικῶς οἰκτρᾶς καταστάσεως τῆς σημερινῆς ἀγροφυλακῆς, πέραν αὐτῆς θὰ ἤθελα τὸ Ὑπουργεῖον νὰ μᾶς εἴπῃ ἐὰν ἔχῃ μελετήσει τὸν καλύτερον τρόπον μιᾶς ὁριστικῆς ὀργανώσεως τῶν ὀργάνων τούτων.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δερδεμέζης ἔχει τὸν λόγον.

§66Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Κοινὴ πεποίθησις κατέστη ὅτι ἡ ἀγροφυλακὴ εἶναι ὠφελιμωτάτη εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον. Ἤθελα νὰ προσθέσω κάτι τὸ ὁποῖον δὲν εἶπαν οἱ κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ ὀργάνωσις τῆς Ἀγροφυλακῆς, ἐφ’ ὅσον αὕτη θὰ γίνῃ δημοσία ὑπηρεσία μισθοδοτουμένη ἀπὸ τὸ Κράτος θὰ φέρῃ γαλήνην εἰς τὰς σχέσεις των μὲ τοὺς ἀγρότας, διότι οἱ ἀγρόται θεωροῦν πολλάκις ὅτι διώκονται ὑπὸ τῶν ὀργάνων τῆς Ἀγροφυλακῆς σκοπίμως διὰ νὰ δημιουργηθοῦν πόροι διὰ τὸ ταμεῖον των. Δι’ αὐτὸ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν πρέπει νὰ φέρῃ ἕνα νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἀφ’ ἑνὸς μέν, νὰ ὀργανώνῃ τὴν Ἀγροφυλακὴν καὶ νὰ μισθοδοτοῦνται καὶ αὐτοὶ ἀπὸ τὸ δημόσιον ἢ ἀπὸ τὴν κοινότητα, ἀφ’ ἑτέρου δέ, οἱ ἀγρόται νὰ πληρώνουν εἰς τὸ δημόσιον ἢ τὴν κοινότητα ἕνα ποσὸν ὡς εἶδος φόρου διὰ τὰς ὑπηρεσίας τῆς Ἀγροτικῆς Ἀσφαλείας.

§67Χ. ΡΙΖΟΣ. Ἐλέχθη, ὅτι τὰ νομοσχέδια διὰ τὴν Ἀγροτικὴν εἶναι ἕτοιμα. Ὁ βίος ὅμως τῆς παρούσης Κυβερνήσεως καὶ Βουλῆς, νομίζω, ὅτι εἶναι ὀλίγος καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει ἡ Κυβέρνησις τὸ ταχύτερον νὰ φέρῃ τὰ νομοσχέδιον ἐνώπιον τοῦ Σώματος πρὸς ψήφισιν, διὰ νὰ ἔχωμεν ἀποτέλεσμα.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Μπακλατζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§69Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἀποστολὴ τοῦ Σώματος τῆς Ἀγροφυλακῆς εἶναι μεγίστη διὰ τὴν γεωργικὴν παραγωγήν. Τὸ Σῶμα τοῦτο καλῶς λειτουργοῦν βοηθεῖ εἰς τὴν ἐξασφάλισιν καλῆς παραγωγῆς. Δυστυχῶς δὲν κατεννοήθη ὑπὸ τῶν Κυβερνήσεων ἡ ἀποστολή του καὶ δὲν κατεβλήθη ἡ δέουσα προσπάθεια καὶ προσοχὴ ἐκ μέρους τοῦ κράτους. Ἔχω μορφώσει τὴν γνώμην, ὅτι ὠργανομένη καλύτερον ἡ Ἀγροφυλακὴ θὰ ὑποβοηθήσῃ εἰς τὸ ἔργον της τὴν χωροφυλακήν. Τὸ σημερινὸν σύστημα τῆς Ἀγροφυλακῆς δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὸν προορισμόν του. Μὲ τὰς γελοίας ἀπολαυὰς μὲ τὰς ὁποίας ἔχουσι, κατήντησαν περιπλανώμενα ράκη καὶ ἐγκατέλειψαν τὴν ἐργασίαν των καὶ ἐπιδίδονται πολλάκις εἰς ἀλλότρια ἔργα. Τὸ Σῶμα τῆς Ἀγροφυλακῆς πρέπει νὰ ὀργανωθῇ ὡς εἶναι τὰ Σώματα Ἀσφαλείας. Εἶναι δὲ ἄδικον ἡ διατήρησις τοῦ Σώματος τῆς Ἀγροφυλακῆς νὰ βαρύνῃ μόνον τὴν γεωργικὴν τάξιν. Ὅπως ἀμείβωνται τὰ Σώματα Ἀσφαλείας ἀπὸ τὸ Δημόσιον, κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον πρέπει νὰ πληρώνωνται καὶ τὰ ὄργανα τῆς Ἀγροφυλακῆς. Εἶναι μάταιον νὰ ἐργαζώμεθα διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς γεωργίας, ὅταν τὴν παραγωγὴν τοῦ ἀγρότου καὶ τὴν ἀσφάλειάν του τὴν ἀφήνωμεν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ πρώτου τυχόντος. Συνηγορῶ καὶ ἐγὼ ἐκθύμως ὑπὲρ τῆς βελτιώσεως τοῦ Σώματος τῆς Ἀγροφυλακῆς, διότι πιστεύω ὅτι ἡ ἀποστολή του εἶναι μεγάλη.

§70Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Εἶναι γεγονός, ὅτι ὁ μισθὸς τῶν ἀγροφυλάκων εἶναι μισθὸς πείνης. Ἐνῷ προσφέρουν σημαντικὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον πένονται οἱ ἀγροφύλακες ὅσον καμμία ἄλλη τάξις, διαβιοῦντες ὑπὸ συνθήκας προκαλούσας τὸν οἶκτον. Ὁμόθυμος εἶναι ἡ αἴτησις τῆς Βουλῆς πρὸς βελτίωσιν τῆς θέσεώς των καὶ παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὅπως δώσῃ ἱκανοποιητικὴν ἀπάντησιν εἰς τὸ Σῶμα.

§71Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριοι βουλευταί, εἶμαι πράγματι εὐτυχής, ἐκ τοῦ ὅτι συνάδελφοι ἀνήκοντες εἰς ὅλας τὰς πλευρὰς τοῦ Κοινοβουλίου διετύπωσαν τὴν ἄποψιν, ἀφ’ ἑνὸς μὲν περὶ τῆς σπουδαιότητος τῆς ἀποστολῆς τῆς ἀγροφυλακῆς καὶ ἀφ’ ἑτέρου περὶ τῆς ἀνάγκης λήψεως μέτρων πρὸς βελτίωσιν τῆς θέσεως τῶν ὀργάνων της. Σήμερον ἀνεφύησαν δύο ζητήματα. Ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὸ τῆς ὀργανώσεως τῆς ἀγρυφυλακῆς, ἀπὸ ἀπόψεως γενικωτέρας, ἐὰν δηλαδὴ ἡ ὀργάνωσις τοῦ Σώματος αὐτοῦ πρέπει νὰ γίνῃ μὲ βάσιν τὴν ὀργάνωσιν τοῦ Κράτους ἢ μὲ βάσιν τὴν ὀργάνωσιν τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἐγεννήθη τὸ ζήτημα τῆς οἰκονομικῆς θέσεως τῶν ὀργάνων τῆς ἀγροφυλακῆς, μὲ οἱανδήποτε βάσιν, ὀργανώσεως, εἴτε τὴν κρατικήν, εἴτε τὴν τοπικήν. Τὰ αἰτήματα εἶναι τρία, ἄξια προσοχῆς καὶ ἄξια πράγματι μερίμνης καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ τὴν Βουλήν. Λέγω, ὅτι εἶναι ἄξια μερίμνης τοῦ Κράτους, ἐκπροσωπουμένου ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ τὴν Βουλήν, διότι ἐξ ὅσων πληροφοροῦμαι καὶ ἀπὸ ὑπηρεσιακῆς ἀπόψεως καὶ ἡ ἀντίληψις τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἀπὸ πληροφορίας τὰς ὁποίας εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ λάβω, εἰς ὅσας ἐπαρχίας περιώδευσα ὡς Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν, διεπίστωσα τὴν εὐχάριστον κατάστασιν, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας εὑρίσκεται εἰς πολὺ καλὸ σημεῖον εἰς ὅλο τὸ Κράτος. Δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ὑπάρχουν καὶ περιπτώσεις παραπόνων, ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλὴν εἶναι, ὅτι καὶ αἱ ἀγροζημίαι ἔχουν περιορισθῆ καὶ ἀφ’ ἑτέρου ὅτι ὑπάρχει μία ἔκδηλος τάσις, εἰς ὅλο τὸ Κράτος, μεταξὺ ζημιουμένων ἀγροτῶν καὶ προκαλούντων τὰς ζημίας πρὸς συμβιβασμόν. Τὰ αἰτήματα τῆς ἀγροφυλακῆς ἐν τῷ συνόλῳ των εἶναι τρία. Πρῶτον οἱ ἀγροφύλακες ζητοῦν νὰ περιληφθοῦν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, ὡς δημόσιοι ὑπάλληλοι. Πρόκειται περὶ ἑνὸς ἀριθμοῦ 12.000 προσώπων. Δεύτερον αἴτημα εἶναι ἡ ἐξασφάλισις διὰ τὰ ὄργανα τῆς ἀγροφυλακῆς, τὰ ὁποῖα ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν παρέχουν τὰς ὑπηρεσίας των εἰς τὴν ἀγροφυλακήν, ὅταν φθάσουν, μετὰ ὡρισμένον χρόνον ὑπηρεσίας εἰς σημεῖον ὥστε νὰ μὴ δύνανται πλέον νὰ ἐργασθοῦν, νὰ ἔχουν μίαν ἀσφάλειαν. Καὶ τρίτον εἶναι ἡ βελτίωσις τῆς θέσεως, ὄχι μόνον τῶν κατωτέρων ὀργάνων, ἀλλὰ τοῦ ἀνωτέρου διοικητικοῦ προσωπικοῦ αὐτῆς. Ἐπὶ τοῦ πρώτου αἰτήματος, δηλαδὴ τῆς ἀναγνωρίσεως 12.000 προσώπων, ὡς δημοσίων ὑπαλλήλων, ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ τὸ δεχθῇ. Ἐλπίζω, ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ θὰ εἶναι σύμφωνος εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, ὅτι εἰς οἵαν κατάστασιν εὑρίσκεται σήμερον ὁ δημόσιος προϋπολογισμός, δὲν δυνάμεθα νὰ προσθέσωμεν 12.000 νέους δημοσίους ὑπαλλήλους. Συνεπῶς τούτου δοθέντος, περιττεύει καὶ τὸ ἐπίκουρον αἴτημα, ὅτι εἰς τὰ κατώτερα ὄργανα πρέπει νὰ δοθοῦν αἱ παράπλευροι χορηγήσεις, τὰς ὁποίας κάμνει τὸ Κράτος, εἰς τοὺς ἄλλους δημοσίους ὑπαλλήλους. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον αἴτημα, ἢ μᾶλλον ἂς πᾶμε εἰς τὸ τρίτον αἴτημα, ὡς πρὸς τὸ τρίτον θέμα, τῆς οἰκονομικῆς βελτιώσεως τῆς θέσεως τῶν ἀγροφυλάκων, τῆς μισθολογικῆς βελτιώσεως τούτων καὶ τοῦτο εἶναι ἀπολύτως συναφὲς πρὸς τὸν προϋπολογισμόν. Τοῦτο τὸ ἔχομεν μελετήσει καὶ ἔχομεν καταρτίσει εἰδικὸν νομοθέτημα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ αὐτὸ εἶναι θέμα στενῶς συναπτόμενον μὲ τὸν προϋπολογισμόν. Τὸ δεύτερον θέμα, τὸ σπουδαιότερον, δηλ. τὸ θέμα τὸ ἀφορὸν τὴν ἐξασφάλισιν μιᾶς οἰκονομικῆς καταστάσεως, κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον στοιχειωδῶς εὐπρεποῦς, διὰ τὰ ὄργανα τῆς Ἀγροφυλακῆς, τὰ ὁποῖα ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν, παρέχουν τὰς ὑπηρεσίας τῶν ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου διὰ τὴν παροχὴν ὡρισμένων γεωργικῶν στοιχείων μορφώσεως, δι’ ὡρισμένων γενικῶν γεωργικῶν ἀναγκῶν, διὰ τὰς ὁποίας οἱ ἀγροφύλακες εἶναι οἱ πλέον ἐνδεδειγμένοι νὰ βοηθήσουν τοὺς χωρικούς. Περὶ αὐτοῦ ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε μέτρα, ἔχομεν δὲ καταθέσει εἰδικὸν νομοθέτημα, διὰ τοῦ ὁποίου, χωρὶς νὰ ἐπιβαρύνεται ὁ προϋπολογισμός, ἐξασφαλίζεται εἰς ὅλους τοὺς ἀγροφύλακας, ποὺ ἔχουν ὑπηρετήσει ἐπὶ 15ετίαν, ἕνα σοβαρὸν ποσὸν καὶ τοὺς ἐξασφαλίζει μίαν σύνταξιν καλήν, προβλέπει δὲ τὸ νομοθέτημα αὐτό, ὅτι διὰ διατάγματος, ἠμπορεῖ νὰ κανονισθῇ ὁ τρόπος ποὺ θὰ ἀποκτήσουν τὰς στοιχειώδεις γεωργικὰς γνώσεις. Τὸ ὅ,τι, κύριοι, ἐξ ὅλων τῶν πλευρῶν τῆς Βουλῆς, ἐσημειώθη ἡ ἀνάγκη τῆς λήψεως τῶν μέτρων αὐτῶν, μοῦ παρέχει τὴν ἐλπίδα καὶ θὰ εἶμαι εὐτυχής, ἐὰν ἡ ἐλπὶς αὐτὴ πραγματοποιηθῇ, ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ θὰ ἐγκρίνῃ τὰς ἐνεργείας μου αὐτὰς καὶ θὰ ψηφίσῃ τὸ νομοθέτημα αὐτό, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἐπιβαρύνῃ, ἐπαναλαμβάνω, τὸν προϋπολογισμὸν καθόλου. Ἐὰν ἡ Βουλὴ θελήσῃ νὰ τὸ ψηφίσῃ, δι’ ἐμὲ δὲν θὰ ὑπάρξῃ μεγαλυτέρα χαρά. Ἄρα τὸ ζήτημα δὲν ἐξαρτᾶται πλέον ἀπὸ ἐμέ. Ἐξαρτᾶται ἀπὸ τοὺς κ. συναδέλφους, ποὺ εἶναι εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τὴν Κοινοβουλευτικὴν καὶ ἀπὸ ὑμᾶς, κύριοι βουλευταί. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν ἀποδοχῶν, κατ’ ἐμέ, ὑπὸ τὴν σημερινὴν κατάστασιν, αἱ ἀποδοχαὶ τῶν ἀγροφυλάκων καὶ ὑπὸ τὴν σημερινὴν μορφήν, δὲν εἶναι ἀποδοχαὶ πείνης, ὅπως ἐλέχθη. Αἱ ἀποδοχαί των κυμαίνονται εἰς μὲν τὰς πτωχοτέρας Κοινότητας εἰς τὰς 400.000 δραχ. τὸν μῆνα, εἰς τὰς πλουσιωτέρας δὲ μέχρι τὰς 600.000 δραχμάς. Νομίζω, ὅτι ὑφ’ ἣν κατάστασιν εὑρίσκεται ἡ οἰκονομικὴ θέσις τοῦ Κράτους καὶ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ὅταν δηλ. ὁ ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος πρωτοδιορίζεται, παίρνει περίπου τὸ ποσὸν τῶν 500–600.000 δραχμῶν, δὲν εἶναι ὑπερβολικὸν νὰ εἴπω, ὅτι ἕνας χωρικός, παραμένων εἰς τὸ χωριό του, εἰς τὸ σπίτι του, εἰς τὴν οἰκογένειάν του καὶ παίρνων καὶ 600.000 δραχμάς, ὅτι αὐταὶ αἱ ἀποδοχαί, εἶναι μισθὸς πείνης. Δὲν λέγω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ βελτιωθῇ ἡ μισθολογική των κατάστασις, ἀλλὰ ἐντὸς βεβαίως τῶν ὁρίων τοῦ Κράτους. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν, παρακαλῶ δὲ ἰδιαιτέρως τοὺς κυρίους βουλευτάς, νὰ ἐπιμείνουν καὶ ἀπέναντι τῶν κομμάτων των καὶ ἀπέναντι τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς, νὰ φέρῃ τὸ νομοσχέδιον πρὸς ψήφισιν, διὰ νὰ ἐμφανισθῇ, ὄχι μόνον ἀπέναντι τῶν ὀργάνων τῆς Ἀγροφυλακῆς, ἀλλὰ καὶ ἀπέναντι τῆς κοινῆς γνώμης, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν περιορίζεται μόνον εἰς συζητήσεις, ἀλλὰ κάμνει ἔργα. Ἡ Κυβέρνησις ἔκαμε τὸ ἔργον της. Ἔργον τῆς Βουλῆς τώρα, εἶναι νὰ τὸ κάμῃ πραγματικότητα.

§72Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπωφελοῦμαι τῆς εὐκαιρίας νὰ σᾶς παρακαλέσω, ὅπως φέρετε εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ψήφισιν τὸ ἀπὸ μηνῶν ἐκκρεμοῦν νομοσχέδιον ἀναπροσαρμογῆς τῶν συντάξεων τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων. Ἡ περαιτέρω καθυστέρησις εἶναι ἀδικαιολόγητος καὶ ἀποτελεῖ ἀπαράδεκτον ἀνισότητα.

§73Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον οἱ δημοτικοὶ συνταξιοῦχοι, νὰ βασανίζωνται καθημερινῶς, μὲ τὴν ἀγωνίαν καὶ τὴν ἀναμονὴν τῆς ἀναπροσαρμογῆς τῶν συντάξεών των. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, ἐπὶ δεκαετηρίδας προσέφερον ὑπηρεσίας σοβαρὰς εἰς τὴν κοινωνίαν καὶ ζητοῦν μίαν δικαίαν ἀναπροσαρμογὴν τῶν συντάξεών των. Ὀφείλετε νὰ καταθέσητε ἀμέσως τὸ νομοσχέδιον πρὸς ἐπιψήφισίν του.

§74Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε, γλαῦκα κομίζετε εἰς Ἀθήνας. Τὸ νομοσχέδιον τῆς ἀναπροσαρμογῆς τῶν συντάξεων τῶν δημοτικῶν συνταξιούχων κατηρτίσθη ἤδη καὶ κατετέθη εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ἐπιψήφισιν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας τῶν ἀναφορῶν καὶ

ἐρωτήσεων εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνέχεια συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως σχετικῶς μὲ τὴν ἐγκατάλειψιν τῆς ὑπαίθρου. Ὁ κ. Σβῶλος ἔχει τὸν λόγον.

§76Α. ΣΒΩΛΟΣ. Εἰς τὰς δυσμὰς τοῦ βίου της, ἡ Βουλὴ ἔτυχε νὰ ἀσχοληθῇ μὲ ἕνα θέμα τόσης εὐρείας λαϊκῆς σημασίας, ὅπως τῆς καταστάσεως τοῦ παρόντος καὶ τοῦ μέλλοντος τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας. Ὀφείλομεν εὐγνωμοσύνην εἰς τὸν συνάδελφον κ. Βουδούρην, διότι ἔφερε τὸ θέμα δι’ ἐπερωτήσεως, μολονότι δὲν εἶναι θέμα συγκεκριμμένης ἐπερωτήσεως. Γεγονὸς εἶναι, ὅτι τὸ σύνολον τοῦ θέματος εἶναι πολὺ εὐρύτερον ἀπ’ ὅ,τι ἀφορᾷ μία ἐπερώτησις. Πρόκειται νὰ ἐρευνηθοῦν τὰ αἴτια μιᾶς καταστάσεως. Ἡ Ἑλληνικὴ ἐπαρχία παρουσιάζει δύο φαινόμενα: τὸ ἕνα τῆς στερήσεως καὶ τὸ ἄλλο τῆς ἐγκαταλείψεως. Ἡ στέρησις παρουσιάζει πολλὰ σημεῖα τῆς οἰκονομικοκοινωνικῆς καταστάσεως, ποὺ παρουσιάζει μία κατηγορία χωρῶν, αὕτη λέγεται καθυστερημένη. Τὸ ἄλλο θέμα εἶναι ἡ ἐγκατάλειψις, δηλαδὴ ἡ κακὴ διοικητικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἀπέναντι τῶν ἐπαρχιῶν. Τὸ σύνολον τῆς ἐγκαταλείψεως δὲν εἶναι ἀντικείμενον μιᾶς σπασμωδικῆς μερίμνης μιᾶς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ἀπαιτεῖ ἀντιμετώπισιν περισσότερον ἐπιστημονικὴν καὶ ὀλιγώτερον προχειρολόγον. Ἡ καθυστέρησις τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας ἔχει διαβαθμίσεις καὶ εἰς τὸ βάθος τῆς πτωχείας εἶναι τὸ εἰδυλλιακὸν Ἑλληνικὸ χωριό. Τὸ πρόβλημα εἶναι πῶς θὰ ἀνορθωθῇ τὸ Ἑλληνικὸ χωριό, πῶς θὰ ἀποκτήσῃ σχολεῖο, φῶς, νερό, δρόμο, πῶς θὰ παύσῃ νὰ εἶναι μέσα στὴ λάσπη. Χάρις εἰς τὴν ἐγκατάστασιν τῶν προσφύγων εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα; ἐξυψώθη ὀλίγον ἡ στάθμη τῆς ζωῆς τῶν ἀνθρώπων. Ἡ ἐγκατάστασις τῶν ἀγροτῶν εἰς τὰ παλαιὰ κτήματα τῶν τσιφλικάδων, ἐδημιούργησε μίαν νέαν κατάστασιν διὰ τὸ χωριό. Τί εἶναι ἐκεῖνο, ποὺ θὰ ἠμπορέσῃ νὰ βελτιώσῃ τὴν κατάστασιν αὐτὴν τῆς ὑπαίθρου; Κατὰ τὴν γνώμην μου εἶναι μέτρα δύο κατηγοριῶν: Πρῶτον μέτρα οἱονεί, ἀνωτάτου ἀνυψώσεως τῆς στάθμης τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ χωριοῦ καὶ δεύτερον, μέτρα ὡρισμένης Κρατικῆς πολιτικῆς. Εἰς τὴν πρώτην κατηγορίαν, τὴν πρώτην θέσιν κατέχει, νομίζω ὁ ἐξηλεκτρισμός, μιᾶς χώρας, ὄχι μόνον ἀπὸ ἀπόψεως εὐθηνῆς ἠλεκτρικῆς κεντρικῆς δυνάμεως, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀνυψώσεως τοῦ βιοτικοῦ καὶ ἐκπολιτιστικοῦ ἐπιπέδου τῶν κατοίκων. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὀνομάζομεν ἐκβιομηχάνησιν, θὰ ἀποτελέσῃ μίαν αὐτοδύναμον πηγὴν βελτιώσεως τῶν συνθηκῶν τοῦ χωριοῦ, διότι θὰ ἀπορροφήσῃ πλεονάζον ὑλικὸν καὶ θὰ καταστῇ ἕνα ἀπὸ τὰ πλέον ζωντανὰ κεφάλαια. Τρίτον καὶ σπουδαιότερον μέτρον, εἶναι ἡ συμπλήρωσις καὶ ὁλοκλήρωσις τῆς ἀγροτικῆς ἀποκαταστάσεως. Αὕτη θὰ μεταβάλῃ τοὺς ἀέργους καὶ ἀργομίσθους, εἰς ἀκμαῖα παραγωγικὰ στοιχεῖα καὶ ὄχι μόνον θὰ αὐξήσῃ τὴν παραγωγήν, ἀλλὰ θὰ βελτιώσῃ καὶ τὰς συνθήκας τῆς ζωῆς τῶν κατοίκων καὶ τὴν πεποίθησιν αὐτῶν, διὰ τὸ μέλλον των. Δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω τώρα μὲ τὸ θέμα αὐτό, ἐλπίζοντας νὰ μοῦ δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ ἀναπτύξω τὰς σκέψεις μου ἄλλοτε. Πέραν αὐτοῦ, εἶναι ἡ αὐτοδιοίκησις, αὐτὴ ἡ πολυύμνητος, διὰ τὴν ὁποίαν γίνεται πάντοτε λόγος, ἀλλὰ σκοντάφτει πότε εἰς κομματικοὺς ὑπολογισμοὺς καὶ ἄλλες δυσκολίες καὶ πότε εἰς μίαν στενὴν ἀντίληψιν τῶν Κυβερνώντων. Ἐὰν ἐφαρμοσθῇ μὲ τὴν ἀπαιτουμένην πληρότητα καὶ οἰκονομικὴν βάσιν, εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ μεταμορφώσῃ τὸ χωρίον, εἰς μίαν ζῶσαν κοινωνίαν πολιτισμένων ἀνθρώπων, ἀντὶ τῆς σημερινῆς ἐξαθλιώσεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται. Μεταξὺ τῶν μέτρων ποὺ θὰ πρέπει νὰ περιλαμβάνῃ ἕνα πρόγραμμα Κρατικόν, τὴν πρώτην θέσιν πρέπει νὰ κατέχῃ ἡ ἀγροτικὴ πολιτική. Ὁμιλοῦμεν κ. συνάδελφοι, περὶ Ἑλληνικῆς ὑπαίθρου, περὶ τοῦ πληθυσμοῦ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος εἶναι ὑπὲρ τὸ 60% τοῦ συνόλου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ ὁ ὁποῖος ὡς κυρίαν ἀπασχόλησιν ἔχει τὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς γῆς. Ἡ ἀγροτικὴ πολιτικὴ ἑπομένως, εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἀγκαλιάζοντας τὰ προβλήματα τοῦ λαοῦ, θὰ δώσῃ ζωὴ καὶ εἰς τὴν ὕπαιθρον. Ἐκεῖνο δὲ ποὺ λείπει, θὰ ἔλεγον, εἶναι ἡ δικαία καὶ λογικὴ κατανομὴ τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος, μεταξὺ τῆς πρωτευούσης καὶ τοῦ ὑπολοίπου τῆς χώρας. Αὐτό, κ. συνάδελφοι, εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀναγκάζει τὴν ἐπαρχίαν νὰ ἔρχεται πρὸς τὴν πρωτεύουσαν, ἡ ὁποία εἶναι ὁ ὑδροκέφαλος τῆς Ἑλλάδος. Ἑπομένως, ἄνευ τῆς διοχετεύσεως αὐτῆς τοῦ Ἔθνους εἰς τὸ ἄλλο ἄκρον τῆς Ἑλλάδος, δὲν ἠμποροῦμε νὰ περιμένωμεν δημιουργίαν πολιτισμοῦ ἔξω τοῦ Κέντρου. Ἐὰν ἀνεπτύχθησαν ἡ Χίος, ὁ Βόλος καὶ ἄλλαι ἐπαρχίαι, εἶναι διότι τὰ τελευταῖα 30–40–50 χρόνια, διοχετεύθηκε πρὸς αὐτὰς ἡ οἰκονομικὴ δραστηριότης, μὲ τὰς ἱδρύσεις ἐπιχειρήσεων καὶ βιομηχανιῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπασχολοῦν προσωπικὸν καὶ δίδουν ζωὴν εἰς τὰς περιφερείας αὐτάς. Ἐάν, ἀντιθέτως, ἄλλαι ἐπαρχίαι εὑρίσκονται εἰς κάποια παρακμή, ἡ ὁποία προξενεῖ λύπην εἰς τὸ ἐπισκέπτην, ὅπως τὸ Ναύπλιον καὶ ἄλλαι, αὐτὸ συμβαίνει διότι, ἡ οἰκονομικὴ δραστηριότης αὐτῶν, ἔχει στραγγαλισθῆ εἰς ὤφελος ἄλλων κέντρων, διότι δὲν ὑπάρχει ἓν πρόγραμμα ἰσομεροῦς κατανομῆς τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος τῆς χώρας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀγροτικὴν πολιτικήν, εἶναι περιττὸν νὰ τονίσω, ὅτι πρῶτον ἐκ τῶν πρωτίστων στοιχείων εἶναι ἡ ἀγροτικὴ πίστις, ἀλλὰ καὶ πρὸ αὐτῆς εἶναι ἡ προστασία τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων, διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ εἰσοδήματος τοῦ ἀγρότου, ὥστε νὰ προσεγγίσῃ κἄπως ἓν ἐπίπεδον ζωῆς ἀνεκτόν. Ἐάν, δέ, ἀκοῦμε σήμερον, διαμαρτυρίες ἀπὸ τοὺς πληθυσμοὺς τῆς Ἑλλάδος, σιτοπαραγωγούς, καπνοπαραγωγοὺς κ.λ.π. τοῦτο ὀφείλεται, εἰς τὴν μεγάλην ἀπόστασιν, μεταξὺ τῆς τιμῆς τῆς τιμαριθμικῆς τῶν γεωργικῶν καὶ βιομηχανικῶν προϊόντων καὶ τῆς τιμῆς εἰς τὴν ὁποίαν πληρώνονται οὗτοι τὰ προϊόντα των. Δὲν εἶναι δίκαιον τοῦτο, κ. συνάδελφοι. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τὴν ἀναπαυτικὴν θέσιν ποὺ βρίσκεται ὁ ἀστὸς εἰς τὰς πόλεις, εἴτε λέγεται Κυβέρνησις, εἴτε εἶναι ἄλλος τις παράγων, νὰ κρίνῃ τὰς ἱερὰς ἀξιώσεις καὶ τὴν ἀγανάκτησιν τῶν ἀγροτῶν, διὰ μίαν ὑψηλὴν τιμήν, τῶν προϊόντων του, διότι δὲν ἔκαμεν κανεὶς τὸν κόπον νὰ ἐρωτήσῃ τὸν παραγωγόν, πῶς κατορθώνει, πέραν ἀπὸ τὴν στοιχειώδη σιτάρκεια τοῦ σπιτιοῦ του, νὰ πείσῃ τὸν ἑαυτόν του, νὰ ἀγοράσῃ ἕνα ζεῦγος παπούτσια καὶ πῶς ἀνταποκρίνεται σὲ χίλιες ἄλλες στοιχειώδεις ἀνάγκες τοῦ καθημερινοῦ του βίου. Μόνο μιὰ τέτοια πολιτική, θὰ ἔχῃ σταθερὰν βάσιν καὶ θὰ ἠμπορέσωμεν τότε νὰ εἰποῦμε, ὅτι καὶ ἡ ὕπαιθρος θὰ δημιουργήσῃ ἕνα δικό της πολιτισμὸ καὶ θὰ συμβάλῃ εἰς τὸ σύνολο τοῦ Ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ. Ἕνα συναφὲς θέμα, τὸ ὁποῖον θὰ συνέβαλεν εἰς τοῦτο, εἶναι πῶς θὰ δημιουργήσωμεν παραπλήσια ἐπαγγέλματα εἰς τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμόν. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφίνεται ὁ παραγωγός, μὲ τὸ σύστημα τῆς μονοκαλλιεργείας ποὺ ἐπικρατεῖ, εἰς μόνην τὴν τύχην τοῦ ἰδικοῦ του προϊόντος, ἐνῷ ἐνδέχεται καὶ ἡ γυναῖκα καὶ τὰ παιδιά του νὰ ἔχουν καιρὸ διαθέσιμο δι’ ἄλλας παραγωγικὰς ἀσχολίας καὶ νὰ αὐξηθῇ ἔτσι τὸ εἰσόδημα τῆς οἰκογενείας. Εἰς ἄλλας χώρας πυκνοκατῳκημένας, ὅπως ἡ Ἑλλὰς καὶ ἡ Ἰταλία, ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ὑπάρχει μία πολιτική, οἱονεί, μετεκπαιδεύσεως τοῦ ὡρίμου ἀγρότου, διὰ περιοδευόντων σχολείων, δι’ ἐπιδείξεως μιᾶς σειρᾶς νέων μεθόδων, διὰ τὴν δημιουργίαν παραπλησίων ἐπαγγελμάτων. Εἶναι ἕνα στάδιον εὐρύτατον διὰ τὸν εὐφυέστατον Ἕλληνα ἀγρότην. Τὸ θέμα τῆς παιδείας εἰς τὸ χωριό, εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ πλέον παρημελημένα, ἀλλὰ καὶ τὰ πλέον σπουδαῖα. Δὲν εἶναι μόνον θέμα ἑνὸς στοιχειώδους κτιρίου, ἑνὸς στοιχειώδους σχολικοῦ κτιρίου. Οὔτε εἶναι θέμα ἑνὸς διδασκάλου, ὁ ὁποῖος θὰ τοποθετηθῇ εἰς τὸ χωριό, διὰ νὰ διδάξῃ τὰ γράμματα τὰ στοιχειώδη. Εἶναι δύο σπουδαῖα θέματα, ποὺ συνάπτονται μὲ τὸ ζήτημα τῆς παιδείας. Πρῶτον, πῶς θὰ καταστῇ ὑποχρεωτικὴ ἡ φοίτησις εἰς τὸ δημοτικὸν σχολεῖον. Ἠξεύρετε ὅτι, κατὰ θεωρίαν, ἡ ἐκπαίδευσις εἶναι ὑποχρεωτικὴ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ πολὺ παλαιότερα, παρὰ εἰς ἄλλας χώρας, εἶναι ἀπὸ τὸ 1844, πρᾶγμα ποὺ περιποιεῖ τιμὴν εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ. Ἀλλὰ ἐρωτῶ: εἰς τὴν πρᾶξιν, εἰς πόσην ἔκτασιν ὄντως ἐφαρμόζεται, τὸ ὑποχρεωτικὸν τῆς παιδείας εἰς τὸ δημοτικὸν σχολεῖον; Ὄχι μόνον διὰ πολλοὺς ἄλλους λόγους, οἱ ὁποῖοι εἶναι γνωστοί, ἀλλὰ καὶ διότι εἰς πάρα πολλὰ χωριά, εἶναι πάρα πολὺ δύσκολος ὁ συμβιβασμὸς τῆς ὑποχρεωτικῆς φοιτήσεως τοῦ παιδιοῦ, ποὺ ἔχει ὡρισμένην ἡλικίαν, μὲ τὴν ὑποχρεωτικὴν ἐπίσης ἐργασίαν εἰς τὸ χωράφι, διὰ νὰ βοηθήσῃ εἰς τὰ παραγωγικά του κενά. Εἶναι ἕνα μεγάλο πρόβλημα, τοῦ ὁποίου ἡ ἀντιμετώπισις θὰ δώσῃ τὴν πραγματικὴν λύσιν ἑνὸς ζητήματος, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐξαρτᾶται ἡ στάθμη τοῦ πολιτισμοῦ μας, διότι ἐγγράμματος λαὸς δὲν λέγεται ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔχει εἰς τὴν πρωτεύουσαν πολλοὺς ἢ ὀλίγους λογίους, τρία Πανεπιστήμια, ἀνωτέρας Σχολάς, περιοδικά, συγγραφεῖς, ἐπιστήμονας, ἐφημερίδας, ἐγγράμματος λαὸς λέγεται ἐκεῖνος, τοῦ ὁποίου τὸ μεγαλύτερον ποσοστὸν ἐπὶ τοῦ συνόλου δὲν περιορίζεται μόνον νὰ γνωρίζῃ γραφὴν καὶ ἀνάγνωσιν καὶ νὰ θέτῃ κουτσὰ στραβὰ μίαν ὑπογραφήν, εἰς ἕνα συμβόλαιον, ἀλλὰ ἐκεῖνος ποὺ ἔχει τὰς στοιχειώδεις γνώσεις, τὰς ὁποίας ἔχει ἕνας τελειόφοιτος ἑνὸς σχολείου, ἑνὸς σχολείου στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως. Τὸ δεύτερον σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον σκοντάφτει ἡ ἐκπαίδευσις εἰς τὸ χωριό, εἶναι τὸ ζήτημα τοῦ περιεχομένου τῆς παιδείας, ἀρχίζοντας ἀπὸ τὴν γλῶσσαν καὶ τελειώνοντας εἰς ἐκεῖνο ποὺ πρέπει νὰ εἶναι ἡ δημοτικὴ ἐκπαίδευσις. Εὐτυχῶς, δὲν εἴμεθα εἰς τὸ στάδιον τῆς ὀξείας διαμάχης περὶ τὸ γλωσσικὸν ζήτημα, ποὺ ἐγνώρισεν ἡ γενεὰ τῶν πατέρων μας. Ἀλλά, πάντως, εἴμεθα εἰς ἕνα στάδιον οἰκτρᾶς στασιμότητος, θῦμα τοῦ ὁποίου εἶναι, ἰδίως τὸ χωριατόπαιδο, τὸ ὁποῖον καὶ ἐὰν ἀκόμη μὲ τὴν δημοτικὴν γλῶσσαν κατώρθωσε νὰ προσλάβῃ ὀλίγας γνώσεις γραμματικὰς καὶ λεκτικάς, μόλις βγῇ εἰς τὴν κοινωνίαν καὶ θελήσῃ νὰ συμπληρώσῃ τὴν ἐκπαίδευσίν του μὲ τὴν ἐφημερίδα, μὲ ἕνα περιοδικό, θὰ σκοντάψῃ πάλιν εἰς τὸν ἴδιον ὀγκόλιθον τῆς διγλωσσίας, μέσα εἰς τὸν ὁποῖον ἔχει καταστραφῆ μία σειρὰ Ἑλληνικῶν γενεῶν. Δὲν εἶναι θέμα τῆς παρούσης στιγμῆς, ἀλλὰ θὰ ἔλεγα ὅτι θὰ χρειασθῇ νὰ ἔλθῃ μία στιγμὴ ποὺ θὰ πρέπει μία Ἑλληνικὴ Βουλὴ νὰ κάμῃ τὴν μεγάλην αὐτὴν προσπάθειαν, νὰ γεφυρώσῃ τὸ χάσμα, τὸ ὁποῖον ὑφίσταται μεταξὺ τοῦ μέλλοντος καὶ τοῦ παρελθόντος. Τέλος, ἡ σχέσις τοῦ πληθυσμοῦ τῆς ὑπαίθρου μὲ τὰ προβλήματα τῆς συγκοινωνίας, τῆς δημοσίας ἀσφαλείας καὶ τῆς παραστάσεως τοῦ Κράτους, καθὼς καὶ μὲ τὴν δικαιοσύνην, εἶναι ἀπὸ τὰ πλέον ὀδυνηρὰ καὶ ἀλγεινὰ σημεῖα ποὺ παρουσιάζει μία ἐγκατάλειψις τῆς ὑπαίθρου, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Πρωτευούσης. Διὰ νὰ ἀρχίσω ἀπὸ τὴν δικαιοσύνην, ὅλοι ἠξεύρομεν, πόσον βασανίζει τὸν δυστυχῆ γεωργόν, εἴτε μία ἀστική, εἴτε μία ποινικὴ διαφορὰ ἀπὸ ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἐνῷ δι’ ἡμᾶς τοὺς νομικοὺς ἢ τοὺς κατοίκους τοῦ ἄστεως, εἶναι ἀσήμαντος, θεωρητικῶς, εἶναι δι’ αὐτοὺς ζήτημα πολλὲς φορὲς ζωῆς ἢ θανάτου, εἶναι σχεδὸν ἀπρόσιτος ἡ δικαιοσύνη, ὄχι ἀπὸ ἄποψιν ἀπονομῆς, ἀλλὰ κυρίως καὶ περισσότερον ἀπὸ ἄποψιν ἀποστάσεως ποὺ πρέπει νὰ διανύσῃ ὁ χωρικός, ὁ μάρτυράς του, οἱ ἄνθρωποί του, τὰ ἔγγραφά του μεγάλας ἀποστάσεις διὰ νὰ φθάσουν μέχρι τοῦ χώρου τοῦ δικαστηρίου. Εἶναι θέμα μέγιστον, μὲ τὸ ὁποῖον πρέπει κάποτε νὰ καταπιαστῇ ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ καὶ νὰ ἴδῃ ποίαν μορφὴν Δικαιοσύνης πρέπει νὰ δώσῃ εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, διὰ νὰ εἶναι πράγματι προσιτὴ καὶ ἐπαρκής, διὰ τὰς ἀνάγκας αὐτοῦ τοῦ πλήθους τῶν ἀποκλήρων ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ζοῦν εἰς τὰ ἀπομεμακρυσμένα χωρία. Ὅλα τὰ ἄλλα θέματα, εἶναι θέματα καλῆς διοικήσεως καὶ καλοῦ διοικητικοῦ συστήματος. Ἡ ἐπαρχία δὲν θὰ παύσῃ ποτὲ νὰ ἔχῃ παράπονα, διότι εὑρίσκεται εἰς ἀντιδικίαν μὲ τὸ ὄργανον τῆς τάξεως, ποὺ εἶναι τὸ ἐπίφοβον στοιχεῖον, εἴτε διότι εἶναι ὁ συνοδὸς τοῦ δημοσίου εἰσπράκτορος, ποὺ ζητεῖ τὸν φόρον, εἴτε διότι εἶναι ἐκεῖνος ποὺ φέρει ἕνα ἔνταλμα συλλήψεως, ἢ προσωπικῆς κρατήσεως ἢ ἑνὸς πιστωτικοῦ μέτρου, κατὰ τοῦ ἀγρότου. Ἐντεῦθεν καὶ ἡ παγία ἀντιδικία, ἡ ὁποία δυνατὸν νὰ ἐβελτιώθη, διὰ ὡρισμένους λόγους, ἀλλὰ ἐξακολουθεῖ νὰ ὑπάρχῃ ἔντονος σήμερον δι’ ἄλλους λόγους καὶ ὅπως ἠξεύρετε, ὅσοι κατάγεσθε ἀπὸ ἐπαρχίας, μέχρι πρὸ ὀλίγου ἠκούετο καὶ ἴσως καὶ σήμερον ἀκούεται, ἕνα γογγυτὸ εἰς πλείστας ἄλλας ἀγροτικὰς περιφερείας, διότι ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ἀρνεῖται νὰ παραχωρήσῃ δάνεια εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν προσκομίζουν ἕνα πιστοποιητικὸν κοινωνικῶν ἢ πολιτικῶν φρονημάτων. Τοιούτου εἴδους διακρίσεις ἐξακολουθοῦν νὰ γίνωνται εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ διὰ τοῦτο ὁ χωρικὸς ἐγκαταλείπει τὸ χωριό του καὶ ἔρχεται εἰς τὴν πόλιν, ὅπου νομίζει ὅτι καλλίτερον θὰ ζήσῃ παρασιτικῶς. Ἐὰν ὑπάρχῃ τὸ χάσμα αὐτό, μεταξὺ τῶν ὀργάνων τάξεως καὶ τοῦ ἀγρότου, δὲν πταίουν τὰ ὄργανα τῆς τάξεως, πταίει ἡ προϊσταμένη ἀρχή, ἡ ὁποία δίδει τὰς ἀντιθέτους κατευθύνσεις, δὲν δίδει μία κατεύθυνσιν πραγματικῆς ἐλευθερίας, ἰσοπολιτείας καὶ ἀνοχῆς, διὰ νὰ ἀναπνεύσῃ καὶ αὐτὸς ὁ πολυβασανισμένος κόσμος, εἰς τὴν ράχην τοῦ ὁποίου ξεσποῦν καὶ αἱ ἐσωτερικαὶ καὶ αἱ ἐξωτερικαὶ περιπέτειαι τοῦ Ἔθνους. Τὸ θέμα τῆς ἀποκεντρώσεως εἶναι ἐπίσης μία ἀπὸ τὰς ἀγωνίας τοῦ λαοῦ τῆς ὑπαίθρου, πολὺ ἐντονωτέρα εἰς τὰς ἐπαρχίας τῆς Βορείου Ἑλλάδος, διότι τὴν ἐγνώρισα ὑπό τινας μορφάς, ἄλλοτε, ἀλλὰ τὴν φαντάζομαι ἐξ ἴσου ἰσχυρὰν καὶ εἰς ἄλλα τμήματα τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος. Ἡ ἀποκέντρωσις εἶναι καὶ θὰ παραμείνῃ, δυστυχῶς διὰ πολλούς, ὄνειρον, διότι τὸ κέντρον εἶναι σκληροτράχηλον, διότι εἶναι ἐγωϊστικόν. Ἐγὼ θὰ ἔλεγα ἀκόμη καὶ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία δὲν εἶναι εἰλικρινῶς πρόθυμος—καὶ τὸ ἀπέδειξε τοὐλάχιστον ἕως τώρα—νὰ δώσῃ μίαν ἀπάντησιν εὐνοϊκὴν εἰς τὸ αἴτημα αὐτό, τῆς μεγαλειτέρας πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Μόνον μέτρα ἢ ἡμίμετρα ἔγιναν, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἐλάχιστα εἶναι ἱκανοποιημένος τοὐλάχιστον, ὁ λαὸς τῆς Βορείου Ἑλλάδος καὶ ὑποφέρει καὶ ἀκούετε συνεχῶς τὰς διαμαρτυρίας ποὺ μεταφέρουν, εἴτε οἱ βουλευταὶ ἐδῶ, εἴτε ἄλλοι παράγοντες ἐκτὸς ἢ ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς καὶ δὲν εἶναι ἄδικον τὸ παράπονον, διότι καταντᾷ ἕνα τμῆμα τῆς ὅλης ἐννοίας τῆς Δημοκρατίας, ποὺ εἶναι καὶ αὐτὸ κάτι ἐν τῇ διοικήσει, καταντᾷ νὰ εἶναι χάρτης ἄγραφος διὰ τὰς ὁμάδας τῶν πολιτῶν ποὺ εὑρίσκονται ἐκτὸς τῆς Πρωτευούσης, ὅπου δὲν ἠμποροῦν νὰ ἐπηρεάσουν τὰ κέντρα, δὲν ἠμποροῦν νὰ ἐπηρεάσουν τοὺς Ὑπουργούς, τὴν Κυβέρνησιν, ἢ ἐν γένει τὰ κυριαρχοῦντα ὄργανα τοῦ Κράτους. Ἀπαίτησις καθαρῶς δημοκρατικὴ εἶναι ὄχι μόνον ἡ αὐτοδιοίκησις, ἀλλὰ καὶ ἡ ἀποκέντρωσις. Ὅσον αὐταρχικώτερον εἶναι ἕνα καθεστώς, τόσον περισσότερον εἶναι ἀντιδημοκρατικόν. Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι ἡ Δημοκρατία περιέχει τὴν συγκέντρωσιν, ὅλην τὴν συγκέντρωσιν τῆς πολιτικῆς θελήσεως καὶ τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας καὶ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα ἀφήνει καὶ πρέπει νὰ ἀφήνῃ, πολλὴν ποσότητα τῆς Κρατικῆς μηχανῆς, εἰς τὰ τοπικὰ ζητήματα, διὰ μέσου ὀργάνων ἐχόντων ἀποκεντρωμένην ἐξουσίαν. Πάντα ταῦτα, κύριοι βουλευταί, δὲν ἀποτελοῦν πόθους ἀνεκπληρώτους, ἀπαιτεῖται μονάχα μία σύλληψις τοῦ ὅλου προβλήματος, ἀλλὰ μὲ τὴν πρόθεσιν καὶ μὲ τὸν πόνον του, νὰ δώσῃ κανεὶς θετικὰς ἀπαντήσεις. Ἰδού, τὸ μέγα πρόβλημα τῶν μικρῶν δημοσίων ἔργων τῆς ἐπαρχίας. Πνίγεται ἡ ζωὴ μιᾶς ὁμάδος χωριῶν, διότι δὲν ὑπάρχει μία γέφυρα, διότι δὲν ὑπάρχει ἕνα μικρὸν ἔργον δημόσιον, διότι διὰ νὰ γίνῃ μὲ τοὺς ὑφισταμένους κανόνας τὸ ἔργον αὐτό, θὰ ἀπαιτηθοῦν χρόνια καὶ χρόνια, διὰ νὰ μὴ εἴπω δεκαετηρίδες. Εἷς ἀνώτατος διακεκριμένος λειτουργὸς τῶν δημοσίων ἔργων, ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς κ. Βασιλείου, ἔχω μίαν μελέτην του, ἡ ὁποία μοῦ ἔκαμεν ἐντύπωσιν διὰ τὸ πρακτικὸν πνεῦμα της καὶ διὰ τὴν στοργήν, ποὺ σπανίως εἶδα ἀνώτατοι ὑπάλληλοι νὰ ἔχουν πρὸς αὐτὸν τὸν πτωχὸν καὶ πολυβασανισμένον ἀγρότην, ὑποδεικνύει πρακτικοὺς τρόπους μὲ τοὺς ὁποίους θὰ ἠμπορέσουν νὰ θεραπευθοῦν αἱ μικραὶ αὐταὶ ἀνάγκαι τῶν γεφυριῶν καὶ τῶν μικρῶν δημοσίων ἔργων. Ἐὰν ἐρωτήσητε τοὺς ἀνθρώπους ποὺ ζοῦν εἰς τὰς ἐπαρχίας, θὰ ἴδητε, ὅτι παρ’ ὅλην τὴν μοιρολατρείαν εἰς τὴν ὁποίαν ἐσυνήθισαν, ὅτι ἕνα ποτάμι ποὺ μιὰ γενεὰ ὁλόκληρη δὲν ἔπαυσε νὰ τοὺς τυραννῇ, παρ’ ὅλην τὴν μοιρολατρείαν τους, τὸ παράπονό τους εἶναι κάποτε νὰ τελειώσουν τὰ ἔργα αὐτά, κάποτε νὰ γίνουν γιὰ νὰ παύσῃ τὸ βάσανό τους. Εἰς μίαν περιοδείαν μου εἰς τὴν Θράκην, μοῦ ἀνέφερον, ὅτι ὑπάρχει εἰς τὴν ἐσχατιὰν ἐκείνην, πρὸς τὰ σύνορά μας, μία ὁμὰς χωρικῶν ποὺ λόγῳ κάποιου ποταμοῦ, ὁλόκληρον τὸ χειμῶνα ἀποφράσσεται ἀπὸ τὴν ὑπόλοιπη Ἑλλάδα, ἀποτελεῖ ἕνα τμῆμα μεταξὺ οὐρανοῦ καὶ γῆς τρόπον τινά, ποὺ πρέπει νὰ περιμένῃ νὰ φύγουν τὰ νερὰ τὸ καλοκαίρι γιὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἐπικοινωνήσῃ, διότι δὲν ἐκτελοῦνται ἔργα ἢ ἐὰν πράγματι ἐκτελοῦνται, δὲν ἐκτελοῦνται εἰς ὅλην τους τὴν ἔκτασιν. Ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχουν καὶ ὑπερβολαί, ἀλλ’ ὅλα αὐτὰ εἶναι πράγματα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὴν στάθμην τῆς καταστάσεως τοῦ πολιτισμοῦ μιᾶς χώρας, ἐν ἔτει 1951 καὶ μετὰ τόσην εἰσροὴν ξένου καὶ ἀτόκου κεφαλαίου ἐπὶ μίαν πενταετίαν, μετὰ τόσας θυσίας ποὺ ἔχει κάμει ὁ τόπος αὐτός, ὁσάκις ἐκλήθη νὰ τὰς κάμῃ. Αὐτὰ καὶ πολλὰ ἄλλα εἶναι μερικὰ σημεῖα ἑνὸς προγράμματος θὰ ἔλεγα ἐπαρχιακοῦ, ἑνὸς προγράμματος ποὺ θὰ ἐκπολιτίσῃ τὴν χώραν. Θὰ ἀρχίσῃ λ.χ. ἀπὸ τὴν κατάργησιν αὐτοῦ τοῦ αἴσχους ποὺ διατηρεῖται ἀκόμη τῶν γεωμόρων. Δὲν ὑπάρχει χώρα τοῦ πεπολιτισμένου κόσμου, κύριοι βουλευταί, ποὺ νὰ εἰσπράττῃ ἀκόμα γεώμορα εἴτε εἰς εἶδος, εἴτε εἰς χρῆμα. Καὶ ἐν τούτοις, μετὰ μίαν προσωρινὴν ἀναστολήν, ποὺ ὁ συνάδελφος κ. Χατζηγιάννης εἶχε δώσει πέρυσι, κατόπιν παρακλήσεως πολλῶν ἐξ ἡμῶν, ξαναζητεῖται σήμερον, μὲ πιεστικὰ μέτρα, ἡ εἴσπραξις γεωμόρου, ἑνὸς θεσμοῦ ἀπολύτως καθυστερημένου, ἀπολύτως ἀναχρονιστικοῦ. Ἐλπίζω, ὅτι ἐὰν αἱ εὐχαί μας καὶ αἱ προτάσεις μας, διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῆς ἀγροτικῆς μεταρρυθμίσεως, γίνουν κάποτε δεκταί, ἀπὸ τὴν παροῦσαν ἢ ἀπὸ ἄλλας Κυβερνήσεις, ἐλπίζω, ὅτι θὰ περιέλθουν αἱ γαῖαι τοῦ δημοσίου, κατὰ κυριότητα, εἰς τοὺς καλλιεργητὰς καὶ θὰ ἠμπορέσουν νὰ λείψουν καὶ τὰ ἴχνη αὐτὰ ἑνὸς παλαιοῦ φεουδαρχικοῦ συστήματος. Λέγω, ὅτι ὅλα αὐτὰ θὰ ἀποτελέσουν ἕνα πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ἐὰν ἐφαρμοσθῇ, μὲ πίστιν ὅμως, ὄχι μὲ κενοὺς λόγους ἀγάπης πρὸς τὸν λαόν, μὲ πίστιν εἰς τὴν ἀνάγκην μιᾶς συμμέτρου ἀνυψώσεως τοῦ ἐπιπέδου τοῦ πολιτισμοῦ τῆς χώρας, ἐὰν λέγω ἐφαρμοσθῇ μὲ τοιαύτην πίστιν, θὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἀποδώσῃ ὄχι εἰς ἕνα χρόνον μέσα, οὔτε εἰς δύο χρόνια μέσα, ἀλλὰ μέσα εἰς μίαν σειρὰν ἐτῶν συστηματικῆς προσπαθείας, θὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἀποδώσῃ μίαν σταθερὰν καὶ μόνιμον βιλτίωσιν τῆς καταστάσεως. Τότε, ἐντὸς τοῦ αἰῶνος, κύριοι βουλευταί, θὰ ἠμπορέσετε νὰ ζητήσετε καὶ θὰ εὕρητε ἀνταπόκρισιν, προσωπικὴν ἐργασίαν ἀπὸ τοὺς ἀγρότας, ὅταν ἠξεύρουν, ὅτι ἡ προσωπική τους ἐργασία πρόκειται νὰ ἀποδώσῃ μίαν ἄμεσον ὠφέλειαν εἰς τὸ περιβάλλον καὶ τὸ χωριό τους; Θὰ ἠμπορέσετε νὰ ζητήσετε καὶ ἄλλας θυσίας, ἀλλ’ ὅταν τοὺς ἔχετε δώσει τὴν πεποίθησιν, ὅτι δὲν ὁμιλοῦμε πρὸς αὐτούς, παρὰ εἰς παραμονὰς ἐκλογῶν, εἴτε κάνοντας προγραμματικὰς δηλώσεις εἰς μίαν Βουλήν, ὅπου ἀπαραιτήτως, μεταξὺ τῶν ἄλλων θεμάτων, πρέπει νὰ ὑποσχεθοῦν καὶ μίαν ἀνύψωσιν καὶ βελτίωσιν τῆς στάθμης τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ, ἀλλ’ ὅτι αὐτὸ εἶναι ἕνα τμῆμα κεφαλαιῶδες οἱουδήποτε προγράμματος, συγχρονισμένου καὶ προοδευτικοῦ. Ἡ πεποίθησίς μου εἶναι, ὅτι αὐτὴ ἡ ἀνισότης ποὺ ὑπάρχει μεταξὺ τῶν πόλεων καὶ τῆς λοιπῆς χώρας, μία ἀνισότης ποὺ ἔχει τὴν ἱστορίαν της καὶ ἡ ὁποία σὲ ἄλλες χῶρες πιὸ προηγμένες, εἶναι ὀλιγώτερον ὀξεῖα, εἰς ἡμᾶς ποὺ ὑπάρχει μία γενικωτέρα καθυστέρησις καὶ μία ἰσχυροτέρα ἀνισότης—διότι ὑπάρχει καὶ μία πιὸ ἰσχυρὰ ὀλιγαρχία εἰς τὰς πόλεις—εἰς ἡμᾶς εἶναι ὀξυτέρα. Τὸ φαινόμενον αὐτὸ τότε μόνον θὰ ἐκλείψῃ ριζικά, ὀργανικὰ θὰ ἔλεγα, ὅταν θὰ ἐπικρατήσῃ εἰς τὴν ὅλην διακυβέρνησιν τῆς χώρας, μὲ τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ, ἕνα σύστημα τοιοῦτον, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ ὡς βάσιν του ἐν γένει τὴν ἰσότητα τῆς μεταχειρίσεως τῶν ἀτόμων καὶ τῶν ὁμάδων. Τότε ἡ Ἑλληνικὴ ἐπαρχία, μέσα εἰς καθεστὼς σοσιαλισμοῦ, θὰ εὕρῃ τὴν πραγματικήν, τὴν ἴσην μεταχείρισίν της. (Χειροκροτήματα).

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μπουρδάρας ἔχει τὸν λόγον.

§78Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Κύριοι βουλευταί, λαμβάνω καὶ ἐγὼ τὸν λόγον εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναδέλφου, διὰ τὴν γενικὴν ἐγκατάλειψιν τῆς ἐπαρχίας, ὄχι διὰ νὰ συμπληρώσω παραλείψεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεως παρ’ αὐτοῦ, διότι ἀνέπτυξε ταύτην πλήρως καὶ διεξετραγώδησε μὲ τὰ ζοφερώτερα χρώματα τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθεν ἡ ἐπαρχία, ὄχι τώρα, ἀλλὰ ἀπὸ πολλῶν δεκαετηρίδων ἐγκαταλειφθεῖσα ἀπὸ τὰς διαφόρους Κυβερνήσεις ποὺ διῴκησαν τὸν τόπον. Λαμβάνω τὸν λόγον διὰ νὰ ἐκθέσω ἄλλην μίαν φοράν, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως, τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθεν ἡ ἰδιαιτέρα μου ἐπαρχία, μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ συμμοριτοπολέμου καὶ τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ τῶν κατοίκων αὐτῆς, ἀπὸ τοῦ Ἀπριλίου τοῦ 1950 καὶ διὰ νὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὅτι ἡ ἐγκατάλειψις τῆς ἐπαρχίας ἐξακολουθεῖ ὄχι μόνον δι’ ἐκείνας αἱ ὁποῖαι καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς ἢ τοῦ συμμοριτοπολέμου δὲν ὑπέστησαν καταστροφάς, ἀλλὰ καὶ δι’ ἐκείνας τὰς ὀρεινὰς ἐπαρχίας αἵτινες κατεστράφησαν ὁλοσχερῶς καὶ τὸ Κράτος καὶ ἡ Κυβέρνησις ἡ ἐκπροσωποῦσα τὸ Κράτος, δὲν ἔλαβε τὴν μέριμναν ἐκείνην ἡ ὁποία ἐπεβάλλετο διὰ τὴν παροχὴν τῶν στοιχειωδῶν μέσων τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς ὀρεινῆς ἐπαρχίας. Δὲν ἐλήφθη μέριμνα, κύριοι βουλευταί, διὰ τὸν ἐπισιτισμὸν τῶν ἐπαρχιῶν τοὐναντίον ἡ ληφθεῖσα ἦτο πενιχρὰ καὶ διήρεσε τοὺς κατοίκους εἰς εὐπόρους καὶ ἀπόρους, εἰς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἀπώλεσαν ὁλόκληρον τὴν κινητὴν καὶ ἀκίνητον περιουσίαν των, διότι ὅσοι μὲν εἶχον κινητήν, δὲν ἠδυνήθησαν νὰ τὴν μεταφέρουν καὶ ἀπετέλεσε λείαν τῶν διαφόρων λωποδυτῶν, ἀνηκόντων εἰς ὅλας τὰς κοινωνικὰς τάξεις. Δὲν εὗρον περιουσίας, δὲν εὗρον σπίτια, διότι ταῦτα κατεστράφησαν εἴτε ἀπὸ τοὺς μέν, εἴτε ἀπὸ τοὺς δέ, δὲν ἀπέμειναν εἰς κανένα ἀπ’ αὐτοὺς οὔτε χρηματικὰ μέσα διὰ νὰ ἐπανορθώσουν τὰς ζημίας τὰς ὁποίας ὑπέστησαν. Ἑπομένως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ διάκρισις μεταξὺ εὐπόρων καὶ ἀπόρων. Ἀνεξαρτήτως τῆς διακρίσεως αὐτῆς αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας διέκοψαν τὴν ἀρτοδότησιν τῶν πληθυσμῶν αὐτῶν ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι μετὰ ἓν ἔτος ἀπὸ τῆς ἐγκαταστάσεώς των ἔκαμαν καλλιέργειαν ἡ ὁποία θὰ τοὺς ἀποδώσῃ τὰ πρὸς τὸ ζῆν ἀναγκαῖα. Ποία καλλιέργεια, κύριοι βουλευταί, δύναται νὰ γίνῃ μέ μία τσάπα καὶ μόνον, τὴν ὁποία παρεχώρησεν ἡ γεωργικὴ ὑπηρεσία εἰς τοὺς ἐπαναπατρισθέντας Εὐρυτάνας εἰς τοὺς ὀρεινοὺς πληθυσμούς; Ποία καλλιέργεια δύναται νὰ γίνῃ ἄνευ ζῴων ἀροτριώντων; Ποία καλλιέργεια δύναται νὰ γίνῃ ἄνευ τῆς παραχωρήσεως τῶν ἀπαιτουμένων μέσων πρὸς καλλιέργειαν τῶν ἀγρῶν; Καὶ ἐζητήσαμεν καὶ ἐπείσαμε τὴν Κυβέρνησιν ὅπως παρατείνῃ ἐπί τι χρονικὸν διάστημα, τοὐλάχιστον ἐπὶ τρίμηνον τὴν δωρεὰν ἀρτοδότησιν τῶν πληθυσμῶν αὐτῶν διὰ νὰ συλλέξουν τὰ καλαμπόκια τὰ ὁποῖα γίνονται εἰς τὰ ὀρεινὰ ἐδάφη περὶ τὰ τέλη Αὐγούστου μὲ ἀρχὰς Σεπτεμβρίου. Πληροφοροῦμαι ὅτι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἔχουν ἀναγραφῆ, κατόπιν τῶν πιέσεων τὰς ὁποίας ἠσκήσαμε, 100 χιλ. μερίδες διὰ 200 χιλ. οἰκογενείας συμμοριοπλήκτους. Τί ἀντιστοιχεῖ εἰς ἑκάστην περιοχήν; Σᾶς ἀφήνω νὰ κρίνετε μόνοι σας τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον λαμβάνεται ἀπὸ τὸ κέντρον διὰ τὰς ὀρεινὰς ἐπαρχίας. Ἀλλὰ μήπως εἶναι αὐτὸ μόνον; Τί κάμνει τὸ Κράτος διὰ τὴν στέγασιν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπανελθόντες εἰς τὸν τόπον τῆς καταγωγῆς των δὲν εὗρον εἰμὴ μόνον τοίχους ὀρθίους, ἄνευ στέγης, ἄνευ πατώματος, ἄνευ θύρας; Ἐκάναμεν ἕνα ἀγῶνα ἐδῶ, ἐντὸς τῆς αἰθούσης, ὅπως γίνῃ αὐτοστέγασις καὶ εὐτυχῶς ὅτι ἐπείσθη ὁ τότε ἁρμόδιος Ὑπουργὸς νὰ προβῇ εἰς τὴν αὐτοστέγασιν. Δυστυχῶς ὅμως, ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον ἠσκήθη ἡ αὐτοστέγασις ἦτο τοιοῦτος ὥστε τὸ ἥμισυ τῶν χρημάτων νὰ διατεθῇ διὰ τὴν λειτουργίαν τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς στεγάσεως καὶ τὸ ἕτερον ἥμισυ νὰ διατεθῇ διὰ τοὺς κατοίκους. Καὶ ἠκούσαμεν ἀπὸ τῆς αἰθούσης ταύτης ὅτι τὰ 68 καὶ 70% ἔχουν ἀποκατασταθῆ. Ὅταν δὲ μετέβαινον ἐφέτος εἰς τὴν Πατρίδα μου διὰ νὰ ἴδω ἐὰν ὄντως ἐγὼ εἶπον ψέμματα εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν.... Ἠσθάνθην πικρίαν, ὁμοίαν τῆς ὁποίας δὲν ἠσθάνθην ποτὲ εἰς τὴν ζωήν μου, ὅταν ἀντίκρυσα τὰ ἐρειπωμένα χωρία καὶ τοὺς κατοίκους διαβιοῦντας ὑπὸ σκέπαστρα ἀπὸ ἔλατα. Καὶ εἶναι δὲν εἶναι τὰ 30%, τὰ ὁποῖα δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι κατοικοῦν ὑπὸ στέγην, ἡ ὁποία βγάζει ἔξω τὴν βροχὴν καὶ τὸν ἀέρα, ἀσφαλῶς τὰ 60% ἦτο δυνατὸν νὰ λεχθῇ, ὅτι ἐστεγάσθησαν, ἐὰν ἡ στέγασις ἀποτελῆται ἀπὸ τὴν παραχώρησιν μιᾶς θύρας, 10 σανίδων, ἢ 10 λαμαρινῶν. Αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ στέγασιν, ἀποτελεῖ διανομὴν ὑλικῶν ἀνεπαρκῶν διὰ τὴν δημιουργίαν μιᾶς εὐτελοῦς στέγης, ὄχι ἀνθρωπίνης. Καὶ αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Ἀνοικοδομήσεως, παρ’ ὅλως τὰς γενομένας πιέσεις καὶ παρ’ ὅλην τὴν καλὴν διάθεσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἀνοικοδομήσεως, τὴν ὁποίαν εἶμαι ὑποχρεωμένος ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ νὰ διακηρύξω, λέγεται ὅτι δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ἐπιτύχουν τὴν ἐγγραφὴν εἰς τὸν προϋπολογισμόν, περισσοτέρων τῶν 75 δισεκατομ. δραχμῶν, ἐκ τῶν ὁποίων τὰ 30 δισεκ. ἐχρησιμοποιήθησαν διὰ τὰ γενικὰ ἔξοδα, 15 δισεκ. διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ἐντοπίων ὑλικῶν καὶ 10 δισεκ. διὰ τὰς μεταφορὰς τῶν ὑλικῶν τούτων καὶ παραμένει διὰ τὴν αὐτοστέγασιν ποσὸν 20 δισεκ., πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἐμπαιγμὸν κατὰ τῶν δυστυχῶν αὐτῶν ἀνθρώπων. Καλλίτερον θὰ ἦτο ν’ ἀφαιρεθοῦν τὰ 75 δισεκ. καὶ ν’ ἀφεθῇ ὁ κόσμος αὐτὸς εἰς τὴν τύχην του καὶ ὅσοι ζήσουν ν’ ἀποτελέσουν μέρος τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου, οἱ δὲ ἄλλοι νὰ ὁδηγηθοῦν εἰς τὰς αἰωνίους μονάς. Καθημερινῶς δὲν προλαμβάνομεν νὰ εἰσαγάγωμεν εἰς τὰ φθισιατρεῖα τῶν Ἀθηνῶν καὶ εἰς τὸ Ἀσκληπιεῖον τῆς Βούλας, τοὺς καταφθάνοντας ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν φυματικοὺς καὶ πάσχοντας ἐκ σπονδυλίτιδος. Εἶναι καὶ αὐτὴ μία ἐκδήλωσις τῆς ἐγκαταλείψεως τῶν ὀρεινῶν αὐτῶν περιοχῶν. Ποιοῦμαι ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς τὸν παράγοντα ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος καθὼς μᾶς βεβαιοῦν οἱ ἁρμόδιοι συντάκται τοῦ προϋπολογισμοῦ, δὲν παρέχει τὰς ἀπαιτουμένας πιστώσεις διὰ τὴν αὐτοστέγασιν. Ποιοῦμαι ἔσχατον ἔκκλησιν, ὅπως μεταβοῦν ἐπὶ τόπου, διὰ νὰ ἴδουν τὴν ἀθλιεστάτην κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν διαβιοῦν οἱ ἄνθρωποι τῆς ὑπαίθρου καὶ παραχωρήσουν τὰ ἀπαιτούμενα χρηματικὰ μέσα, διὰ ν’ ἀποκατασταθοῦν κάπως οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, διὰ νὰ μὴ παραμείνουν μὲ τὴν πικρίαν καὶ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἐγκαταλείπομεν τὰς ἐπαρχίας καὶ ἀπασχολούμεθα διαρκῶς μὲ τὸ κέντρον, διὰ τὸ καλὸν τοῦ ὁποίου διαρκῶς ἀσχολούμεθα... (δὲν ἠκούσθη). Ὅσον ἡ βιτρίνα αὐτὴ τοῦ κέντρου παρουσιάζει τὸ Κράτος ὡς εὐτυχοῦν καὶ ὁμιλοῦν ὅτι αὐτὸ ἔχει ἀντίκτυπον ἐπὶ τῆς γενικῆς τοῦ τόπου καταστάσεως καὶ τῆς ἐμφανίσεως ὁλοκλήρου τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὄχι κύριοι συνάδελφοι, διὰ τοῦ τρόπου διὰ τοῦ ὁποίου ἀσκεῖται ἡ πολιτικὴ τῆς ἐξυπηρετήσεως τῆς στεγάσεως τῶν ἀστέγων καὶ τῶν συμμοριοπλήκτων, ἐξωθοῦμεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς εἰς σκέψεις ἀνησυχαστικάς. Νομίζω, κύριοι Βουλευταί, ὅτι ὑποχρέωσις τῆς Κυβερνήσεως ἦτο ὅπως, ἅμα τῷ ἐπαναπατρισμῷ, παραχωρήσει εἰς τοὺς δυστυχεῖς αὐτοὺς ἀνθρώπους, ὅλα τὰ μέσα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ τοὺς παράσχουν τὸ αἴσθημα τῆς καλῆς διοικήσεως, τοῦ ἐνδιαφέροντος τοῦ Κράτους, τοῦ ἐνδιαφέροντος τῆς μάνας πρὸς τὰ παιδιά της, πρὸς τοὺς πολίτας. Πρέπει νὰ φροντίσωμεν πρὸ παντὸς ἄλλου, διὰ τὴν ἐγκατάστασιν σχολείων, καὶ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν ἐκκλησιῶν. Διότι τὸ αἴσθημα τὸ θρησκευτικὸν τῶν περιοχῶν αὐτῶν, εἶναι ἀνεπτυγμένον εἰς βαθμὸν ὕψιστον, καὶ δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ ὑπάρχουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, χωρὶς τὰς ἐκκλησίας των καὶ χωρὶς τὸν παπᾶ των καὶ τὸν διδάσκαλον. Ἔχω τὴν ἀξίωσιν καὶ πιστεύω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ λάβῃ τ’ ἀπαιτούμενα μέτρα, διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν κενῶν τῆς δικαιοσύνης. Δὲν λειτουργεῖ, κύριοι, εἰς ὁλοκλήρους περιοχὰς οὐδένα Εἰρηνοδικεῖον, ἡ δὲ κατωτέρα δικαιοσύνη εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία ἐμπνέει τὴν πίστην τοῦ πολίτου πρὸς τὸ Κράτος. Ὅλαι αἱ περιφέρειαι τῆς ἐπαρχίας μου, ἔχουν ἕνα Εἰρηνοδικεῖον εἰς τὴν Πρωτεύουσα τοῦ Νομοῦ. Ἐξ αὐτῆς δὲ τῆς αἰτίας δὲν ὑπάρχει τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας. Καθ’ ἣν στιγμὴν δὲν ἔχομεν εἰς τὰ χωρία Δημοτικὸν Σχολεῖον, καθ’ ἣν στιγμὴν δὲν ἔχομεν μίαν ἐκκλησίαν, ἡ Κυβέρνησις ἱδρύει χιλιάδας Γυμνάσια, διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ λαοῦ, χωρὶς νὰ μᾶς εἴπῃ, πῶς θὰ τὰ ἐπανδρώσει. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δίδωμεν εἰς τὸν κόσμον τοιαύτας ὑποσχέσεις καὶ νὰ μὴ τὰς ἐκτελῶμεν, διότι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου τοὺς ἀπαγοητεύομεν χειρότερα. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὑποχρέωσις καὶ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι, νὰ λάβῃ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψει τὸ ζήτημα τῆς διατηρήσεως τῶν ὀρεινῶν πληθυσμῶν, διότι αὐτὴ ὑπῆρξεν πάντοτε ἡ πηγὴ ἐκ τῆς ὁποίας τροφοδοτοῦνται τὰ κέντρα καὶ δημιουργοῦνται ὅλαι ἐκεῖναι αἱ προσωπικότητες καὶ ὅλες ἐκεῖνες αἱ καταστάσεις αἱ ὁποῖαι ἐξυπηρετοῦν τὸ Ἔθνος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διατηρηθῇ αὐτὴ ἡ ἀστοργία καὶ ἡ ἐγκατάλειψις ὅσον ἀφορᾷ κυρίως τὸ ζήτημα τῆς αὐτοστεγάσεως, διότι ἐὰν καὶ δεύτερον χειμῶνα διέλθουν οἱ κάτοικοι τῶν ὀρεινῶν περιοχῶν, μὲ αὐτὴν τὴν κατάστασιν, νὰ εἶσθε ἀπολύτως βέβαιοι ὅτι θὰ θρηνήσωμεν πολλὰ θύματα, διὰ τὰ ὁποῖα θὰ εὐθυνώμεθα καὶ ἡμεῖς καὶ ἡ Κυβέρνησις. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ἔλαβον τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως, διὰ νὰ ἐκθέσω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας τὴν κατάστασιν τῶν συμμοριοπλήκτων, διὰ τὴν ὁποίαν εἶναι ὑπεύθυνος καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακλατζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§80Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἡ ἑλληνικὴ ἐπαρχία ἐλέχθη ὅτι εἶναι καὶ ὄντως εἶναι ἡ δεξαμενὴ τῶν θυσιῶν τῆς Ἑλλάδος. Ἡ ἱστορία τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας, ἡ παράδοσις καὶ τὸ παρόν της, βεβαιοῦν τοῦ λόγου τὸ ἀληθές. Ὁσάκις ἡ Ἑλλὰς ἐζήτησεν καὶ ζητεῖ θυσίας, εἴτε διὰ νὰ διεξαγάγῃ τοὺς ἀγῶνας τῆς ἐπιβιώσεως τῆς φυλῆς, εἴτε διὰ νὰ δώσῃ τὴν μάχην τῆς Εἰρήνης, πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν ἐπαρχίαν στρέφεται. Ἐκεῖθεν ἀντλεῖ πάντοτε τὸ μεγαλύτερον ποσοστὸν τῶν θυσιῶν της. Ὅταν δὲν προσφέρῃ ἡ ἐπαρχία αἷμα, δίδει τὸν ἱδρῶτα της καὶ ὁσάκις δὲν ὑψοῦται εἰς τεῖχος καὶ εἰς ἀσπίδα διὰ νὰ διαφυλάξῃ καὶ διὰ νὰ προασπίσῃ τὰ «ἅγια τῶν ἁγίων» τῆς ἑλληνικῆς φυλῆς, γίνεται καλλιεργητὴς τῶν χωμάτων της, σπορεὺς καὶ ἐργάτης, ξυλοκόπος καὶ ποιμήν, διὰ νὰ ἑδραιώσῃ τὸ οἰκοδόμημα τῆς Ἐθνικῆς μας οἰκονομίας, νὰ δώσῃ αἷμα ἀναζωογονήσεως καὶ πνοὴν ἀναστάσεως εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς χώρας, ἡ ὁποία ἐν τούτοις κολακεύεται νὰ πιστεύῃ, ὅτι αὐτὴ μὲ τὰς μεγαλοπρεπεῖς οἰκοδομὰς καὶ μὲ τὸν ἁμαρτωλὸν εἰς ὅλους τοὺς οἰκονομικοὺς τομεῖς βίον της, ἀποτελεῖ τὴν... Ἑλλάδα. Καὶ ἐνῷ αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης καὶ τοιαύτη ἡ διαπίστωσις, δυστυχῶς δὲν ὑπῆρξεν ποτέ, οὔτε ὑπάρχει ἡ ἀνάλογος κατανόησις ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, τὰ δὲ πολιτικὰ κόμματα, ὁσάκις καλοῦνται εἰς τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας, λησμονοῦντα προεκλογικὰς ἐπαγγελίας, προγράμματα καὶ ὑποσχέσεις κυβερνοῦν τὴν πρωτεύουσαν καὶ ἀφήνουν ἀκυβέρνητον τὴν ἐπαρχίαν!... Τὴν ἐπαρχίαν ἂς τὴν ἐλεήσῃ ὁ Θεός!... Ἡ συζήτησις διὰ τὴν ἐπαρχίαν ἦτο ἐπιβεβλημένη καὶ ἡ θνήσκουσα Βουλή, ἀφήνει εἰς τὸ ἐνεργητικόν της καὶ ὡς κληρονομίαν διὰ τὴν νέαν Βουλήν, τὸ ἐνδιαφέρον της καὶ τὴν στοργήν της διὰ τὴν ἐπαρχίαν. Εὔχομαι ἡ νέα Βουλή, νὰ κατανοήσῃ τὴν σημασίαν τῆς κληρονομίας αὐτῆς καὶ ἡ Κυβέρνησις ποὺ θὰ προέλθῃ ἀπὸ τὴν Βουλὴν αὐτήν, νὰ προσέξῃ τὴν ἐπαρχίαν, νὰ κατανοήσῃ τοὺς καϋμούς της καὶ νὰ θεραπεύσῃ τὰς ἀνάγκας της. Κύριοι βουλευταί, οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι κάμουν τὴν ἐπαρχίαν νὰ φθίνῃ εἶναι, διότι οὐδέποτε τὸ Κράτος ἐστράφη πρὸς αὐτὴν μὲ στοργήν, οὐδεμία δὲ Κυβέρνησις υἱοθέτησε τὰς ἀνάγκας της καὶ ἠθέλησε νὰ κατανοήσῃ τοὺς καϋμούς της. Ἔτσι ἡ ζωὴ εἰς τὴν ἐπαρχίαν κατήντησε μαρτυρική, τῇ ἀληθείᾳ βίος ἀβίωτος, καὶ διὰ τοῦτο βλέπομεν τὸ Ἑλληνικὸν χωρίον νὰ ἐγκαταλείπεται, νὰ ὁδεύουν οἱ κάτοικοί του, πρῶτον εἰς τὴν πλησιεστέραν πόλιν καὶ ἐκεῖθεν εἰς τὴν πρωτεύουσαν, πρὸς ἀναζήτησιν καλλιτέρας ζωῆς, διὰ νὰ μεταβάλλωνται εἰς ράκη τῆς ζωῆς καὶ ν’ ἀπαρτίζουν τὰς θλιβερὰς φάλαγγας τῶν θεσιθηρῶν καὶ τῶν ἀνέργων. Καὶ ὁμιλοῦντες περὶ τῆς ζωῆς τοῦ χωρίου, δὲν κάνομεν διάκρισιν διὰ τὴν ἐπαρχιακὴν πόλιν. Ἡ αὐτὴ τύχη καταδιώκει ἀμφότερα. Ἡ ἐπαρχιακὴ πόλις φθίνει καὶ ἀπορροφᾶται ἀπὸ τὰς μεγαλουπόλεις, διότι εἰς οὐδὲν τὴν ἐνισχύει τὸ Κράτος. Τὰς βιομηχανίας, μὲ ἐξαιρετικὰ μάλιστα προνόμια, τὰς ἱδρύει εἰς τὴν πρωτεύουσαν, ἐὰν δὲ τύχῃ νὰ ἱδρυθῇ μία ἐπιχείρησις εἰς μίαν ἐπαρχιακὴν πόλιν, σπεύδει τό Κράτος, δι’ ὅλων τῶν μέσων νὰ τὴν καταστήσῃ ἀσυναγώνιστον. Φθίνει ἡ ἐπαρχιακὴ πόλις, διότι δὲν ἔχει ἀναπτυχθῆ τὸ συνεταιριστικὸν πνεῦμα, διότι πλήττεται τὸ ἐμπόριον, ποὺ δίδει ζωὴν καὶ κίνησιν εἰς τὴν πόλιν. Τὸ ἄλλοτε ἀνθοῦν ἐμπόριον εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἀποτελεῖ σήμερον τραγικὴν ἀνάμνησιν περασμένου μεγαλείου. Αἱ ἀπ’ εὐθείας εἰσαγωγαὶ μὲ τὰ διάφορα μέτρα καὶ περιορισμοὺς δὲν ὑπάρχουν, διότι παρεχωρήθη προνόμιον ὡρισμένων οἴκων τῆς πρωτευούσης, ποὺ ἔχουν μάθει τὴν τέχνην, ὑπὸ τὰς εὐλογίας τοῦ Κράτους νὰ πλουτίζουν ἀνέτως, ἀσφαλῶς καὶ ν’ ἀποτελοῦν τὴν θλιβερὴν φάλαγγα τῶν ἀετονύχηδων καὶ τῶν κομπιναδόρων εἰς βάρος καὶ πρὸς δυστυχίαν ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Φθίνει τὸ ἐμπόριον, διότι δὲν ἔχει πίστιν. Οἱ οἰκονομικοὶ ὀργανισμοὶ ἀφοῦ κατώρθωσαν ν’ ἀναζήσουν, ἀπὸ τὸ αἷμα καὶ τὸν ἱδρῶτα τοῦ λαοῦ, καὶ νὰ διπλασιάσουν ἐντὸς μιᾶς πενταετίας, ὕστερα ἀπὸ τὸν πόλεμον τὰ κεφάλαιά των, κλείουν τὰ ταμεῖά των εἰς τοὺς ἐμπόρους καὶ ὁσάκις τὰ ἀνοίξουν διὰ νὰ χορηγήσουν μίαν μικροπίστωσιν, τὴν παίρνουν ὀπίσω ἐπιβαρύνοντες τὸν ἔμπορον μὲ τόκους καὶ ἐπιτόκια, μὲ προμήθειες καὶ μὲ κάτι μυστικοὺς λογαριασμοὺς μὲ 40 καὶ 45 τοῖς ἑκατόν. Μάλιστα κύριοι βουλευταί! Αὐτή εἶναι ἡ πραγματικότης, τὴν ὁποίαν καταγγέλλω καὶ κατηγορῶ τὰς Κυβερνήσεις ποὺ ἀδιαφοροῦν πρὸ τῆς ἀπληστίας καὶ τῆς ἀσυδοσίας τῶν οἰκονομικῶν αὐτῶν ὀργανισμῶν. Διαμαρτύρομαι διὰ τὴν τοιαύτην κατάστασιν καὶ διακηρύττω, ὅτι ὅταν αἱ θυσίαι εἶναι κοιναὶ δὲν ἐπιτρέπεται δημιουργία προνομιούχων τάξεων. Ἀλλὰ καὶ τὸ χωρίον, εἶναι ὁ κατάδικος τῆς ζωῆς, ποὺ ἐργάζεται καὶ μοχθεῖ νυχθημερὸν χωρὶς νὰ ἔχῃ καμμίαν ψυχαγωγίαν, χωρὶς νὰ διατίθεται τί ποὺ νὰ τοῦ ἐλαφρύνῃ τὸν κόπον καὶ τὸν πόνον του. Ἀντικρύζει συνεχῶς τὴν ἀστοργίαν τῶν Κυβερνήσεων καὶ διαπιστώνει, ὅτι τὸ Κράτος φέρεται πρὸς αὐτό, ὡς μητρυιά. Ἀκούομεν νὰ γίνεται λόγος περὶ ἀποκεντρώσεως, περὶ μεταβολῆς τοῦ Διοικητικοῦ συστήματος, καὶ ὅμως διαπιστοῦμεν ἐπίτασιν τοῦ συγκεντρωτικοῦ συστήματος ποὺ καταντᾶ τὴν πρωτεύουσαν ὑδροκέφαλον καὶ ἀναγκάζει τὸν ἐπαρχιώτην καὶ διὰ τὴν παραμικράν του ὑπόθεσιν νὰ καταφεύγῃ εἰς τὴν πρωτεύουσαν διὰ νὰ καταντᾷ εἰς τὸ τέλος νὰ χάνῃ τὴν ὑπόθεσίν του καὶ νὰ ἐναποθέτῃ εἰς αὐτὴν τὰς οἰκονομίας του. Ἔχει καταντήσει, κύριοι, ἡ πρωτεύουσά μας τὸ χωνευτήριον τοῦ αἵματος καὶ τοῦ ἱδρῶτος τοῦ ἐπαρχιακοῦ λαοῦ! (παρατεταμένα χειροκροτήματα). Ἀλλὰ τί νὰ εἴπωμεν διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν εἰς τὴν ἐπαρχίαν; Τὰ περισσότερα σχολεῖα εἶναι κλειστὰ καὶ ἐὰν λειτουργοῦν ὡρισμένα, αὐτὰ λειτουργοῦν πλημμελῶς ἀπὸ ἀριθμητικὴν ἀνεπάρκειαν διδακτικοῦ προσωπικοῦ καὶ ἀπὸ ἔλλειψιν μέσων παιδαγωγικῆς. Τί διὰ τὴν συγκοινωνίαν; Δρόμοι δὲν γίνονται, παρὰ ὅ,τι οἱ κάτοικοι διὰ προσωπικῆς ἐργασίας ἐκτελοῦν. Οἱ παλαιοὶ δρόμοι εὑρίσκονται εἰς ἀθλίαν κατάστασιν καὶ μὲ τὴν κατάστασιν αὐτὴν ἀποκαρδιώνονται οἱ ἐπιβάται αὐτοκινήτων, οἱ δὲ αὐτοκινητισταὶ βλέπουν τὴν περιουσίαν των ταχέως καὶ ἀνωφελῶς νὰ ἐξαφανίζεται εἰς τοὺς λάκκους καὶ εἰς τοὺς λίθους τῶν ἀθλίων αὐτῶν δρόμων. Τί νὰ εἴπωμεν ἀκόμη διὰ τὴν ἰατρικὴν περίθαλψιν τῶν χωρικῶν, διὰ τὰς ἀθλίας συνθήκας τῆς στεγάσεώς των; Πολλοὶ ἀκόμη εἰς τὴν Κρήτην μένουν ἄστεγοι ἀπὸ τὴν συμφορὰν τοῦ πολέμου καὶ εἶναι πολλοὶ ἐκεῖνοι ποὺ δὲν ἠξιώθησαν οὔτε κἂν ξυλείας, διότι δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἀναγνωρισθοῦν αἱ ἀνάγκαι των καὶ νὰ δικαιωθοῦν τὰ δίκαια αἰτήματά των. Σᾶς ἀναφέρω τὴν μαρτυρικὴν καὶ ἡρωϊκὴν Κάνδανον, ἡ ὁποία, διότι ἐπολέμησε κατὰ τοῦ Γερμανοῦ ἐπιδρομέως κατεστράφη ἐκ θεμελίων, δὲν ἠδυνήθη, ν’ ἀποκτήσῃ παρὰ μερικοὺς κακοτέχνους καὶ πολυδαπάνους πυρῆνας! Ἀλλ’ ἐκτὸς τῶν λόγων τούτων ποὺ καθιστοῦν τὸν βίον ἀβίωτον εἰς τὴν ἐπαρχίαν εἶναι καὶ διότι ἐλλείπει ἀπ’ αὐτὴν τὸ αἴσθημα τῆς Δημοσίας ἀσφαλείας. Εἶναι ὁ κίνδυνος τῆς ζωῆς καὶ τῆς περιουσίας τοῦ ἀγρότου. Ὁ ἀγρότης μας ὑποκύπτει εἰς τὴν βίαν καὶ τὴν θέλησιν τοῦ ἰσχυροῦ, διότι δὲν ἔχει τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας, πειθαρχεῖ εἰς τὰς ἐντολὰς τοῦ κάθε κοτζάμπαση ποὺ τὸν ἀπειλεῖ πότε μὲ τῆς ἐθνικοφροσύνης τὰ διπλώματα καὶ πότε μὲ τοῦ ὅπλου τὴν ἐμφάνισιν. Καὶ δὲν λέγω ὅτι εἰς αὐτὸ πταίει ἡ Χωροφυλακή, ἡ ὁποία καὶ τώρα πράττει τὸ καθῆκόν της, ὅπως ὑπαγορεύει ἡ ἱστορία καὶ ἡ παράδοσίς της, ἀλλὰ πταίει τὸ ἀνεπαρκὲς τῆς δυνάμεώς της καὶ διότι δὲν ἱκανοποιοῦνται καὶ δὲν ἀμείβονται οἱ χωροφύλακες ἀναλόγως μὲ τὰς ἀνάγκας των καὶ τὴν κοπιώδη ἀποστολήν των. Καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ὀφείλω νὰ διερμηνεύσω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἀγανάκτησιν, τὴν ὁποίαν αἰσθάνονται οἱ χωροφύλακες διὰ τὰ συντάξιμα ἔτη 30 ποὺ τοὺς καθώρισεν ὁ νέος νόμος περὶ συντάξεως, ὅστις τὴν μέχρι σήμερον ἰσχύουσαν 20ετίαν τὴν ἔκαμεν εἰκοσιπενταετίαν. Τὸ μέτρον τοῦτο μαραίνει τὸν ζῆλον τῶν χωροφυλάκων, καὶ πράγματι τοὺς ἀδικεῖ. Τὸ ζήτημα τῆς Ἀγροφυλακῆς, οὐδέποτε τὸ ἐπροσέξαμεν. Σύμπας ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔχει καθῆκον νὰ δεχθῇ νὰ φορολογηθῇ διὰ τὴν Ἀγροφυλακήν, διὰ τὴν περιφρούρησιν τοῦ κόπου, καὶ τοῦ ἱδρῶτος τοῦ ἀγρότου, ὅπως ὁ ἀγρότης φορολογεῖται διὰ τὸν τελωνοφύλακα, τὸν ἀστυνομικόν, καὶ τὸν ὑπάλληλον. Ἀκόμη αἱ συγκοινωνίαι εὑρίσκονται εἰς ἀξιοθρήνητον κατάστασιν καὶ οὐδεμία φροντὶς κατεβλήθη διὰ τὴν ἐπισκευὴν καὶ συντήρησιν τῶν ἐπαρχιακῶν ὁδῶν. Ἠκούσαμεν ἐπαγγελίας, ὅτι θὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀγροτικὴ ἀσφάλισις καὶ ἡ κατάληξις ἦτο νὰ συνταχθοῦν δύο ἀλληλοσυγκρουόμενα νομοσχέδια, διὰ νὰ ἀλληλοεξοντωθοῦν. Εἰς βάρος τῶν παραγωγῶν γίνεται ἀγρία ἐκμετάλλευσις. Ὅλοι τρώγουν καὶ ἱκανοποιοῦνται ἀπὸ τὴν ἐργασίαν του καὶ αὐτὸς μόνον πεινᾷ καὶ γυμνητεύει. Ἔχω διαπιστώσει ὅτι πωλοῦν οἱ παραγωγοὶ Πελοποννήσου τὰ ἀχλάδια των πρὸς 600 δραχ. καὶ ὅμως ἄλλοι τὰ προσφέρουν εἰς τὴν κατανάλωσιν πρὸς 12 χιλ. δρχ. Τὸ ἴδιον γίνεται μὲ τὰ φροῦτα, λαχανικά, κηπουρικά, κρέατα καὶ λάδι. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν εὑρίσκονται ἐν ἐξεγέρσει οἱ σιτοπαραγωγοί, οἱ βαμβακοπαραγωγοί, οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ καὶ οἱ ἐλαιοπαραγωγοί, διότι ἀδικοῦνται. Τί νὰ εἴπωμεν διὰ τὸ λάδι, ποὺ ἐνῷ τόση ποσότης ὑπάρχει εἰς τὸν τόπον καὶ τόση ἐξευτελιστικὴ ἡ τιμή του ἡ Κυβέρνησις εἰσάγει σπορέλαια καὶ ἐπιτρέπει τὴν ἵδρυσιν σπορελαιουργίας; Ἂς προσέξῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις, διότι διαφορετικὰ θὰ τῆς δημιουργήσῃ θλιβερὰν κατάστασιν. Ἂς καθορίσῃ τιμὴν ἀσφαλείας καὶ εἰς τὸν καθορισμὸν τῆς τιμῆς αὐτῆς ἂς λάβῃ ὑπ’ ὄψει της τοὺς μόχθους καὶ τοὺς κόπους τὰς δαπάνας καὶ τὰ ξενύχτια, τοὺς κινδύνους καὶ τὰς στερήσεις ποὺ δοκιμάζει ὁ ἐλαιοπαραγωγός, μαζὶ μὲ ὅλα τὰ μέλη τῆς οἰκογενείας του διὰ νὰ προσφέρῃ τὸ λάδι εἰς τὴν κατανάλωσιν. Κατανοῶ πλήρως τὸν νόμον τῆς τάξεως αὐτῆς καὶ διερμηνεύω τοῦτον ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν συμπαράστασίν της. Ἡ Κυβέρνησις δὲν μπορεῖ νὰ κάμνῃ πολιτικὴν εἰς βάρος τῆς τάξεως τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν πρὸς ὄφελος ἄλλων τάξεων. Ὀρθὴ πολιτικὴ εἶναι ἐκείνη, ἥτις δὲν ἀδικεῖ μίαν τάξιν διὰ νὰ ἱκανοποιῇ μίαν ἄλλην. Ἐπὶ τέλους ἡ τάξις τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν δὲν εἶναι ὁ Σίμων ὁ Κυρηναῖος ποὺ πρέπει νὰ βαστάζῃ τὸν σταυρὸν τοῦ μαρτυρίου τῶν ἄλλων τάξεων. Ἀλλ’ εἶναι καὶ ἡ ἔλλειψις πίστεως πρὸς τὸν ἀγρότην, ποὺ φθίνει τὴν ἐπαρχίαν. Εἰς τὸν ἀγρότην ἐμπιστευόμεθα τὴν τιμὴν καὶ τὴν ἐλευθερίαν τῆς χώρας, τὸν καλοῦμεν εἰς θυσίας καὶ ὅμως δὲν τοῦ παρέχομεν οἰκονομικὴν πίστιν, διὰ νὰ δυνηθῇ ν’ ἀνακουφισθῇ καὶ νὰ προαγάγῃ τὰς ἐργασίας του. Ὅλα τὰ δάνεια τῆς ἀνασυγκροτήσεως ἐδόθησαν εἰς τοὺς βιομηχάνους καὶ εἰς τοὺς οἰκοδόμους πολυκατοικιῶν καὶ εἰς τοὺς ἀγρότας δὲν ἐδόθησαν καθόλου ἢ ψιχία μόνον. Ὑπάρχει βέβαια ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, ἀλλὰ μὲ τὰ δάνεια ποὺ δίδει εἰς τοὺς ἀγρότας περιωρισμένα καὶ μικροπρόθεσμα καταντᾶ εἰς τὸ τέλος καὶ διότι αἱ περιστάσεις εἶναι δειναὶ καὶ ἄγονοι οἱ χρόνοι νὰ τοὺς «ξεσπιτώνῃ» διὰ νὰ εἰσπράξῃ τὰ ὀφειλόμενα σὺν τοῖς τόκοις καὶ ἐξόδοις. Εἰς πολλὰς τάξεις ἐχορηγήθησαν δάνεια ἀνασυγκροτήσεως, διατὶ ἠγνοήθη ὁ ἀγρότης; Εἶναι διότι χαρακτηρίζεται καὶ εἶναι πληβεῖος ὁ ἀγρότης! Κοντὰ εἰς τὰς ἄλλας συμφορὰς ποὺ πλήττουν τὴν ἐπαρχίαν προσετέθη καὶ τὸ ζήτημα τῆς ὑδρεύσεως. Εἶναι ὁλόκληροι περιφέρειαι ποὺ δὲν ἔχουν νὰ πιοῦν νερὸ καὶ ὑποχρεοῦνται νὰ πωλοῦν τὰ ζῶά των, διὰ νὰ μὴ ἀποθάνουν ἀπὸ τὴν ἀνυδρίαν. Ὑφίσταται εἰς τὰς περιφερείας αὐτὰς ἀληθὴς τραγῳδία καὶ ὅμως, κανεὶς δὲν συγκινεῖται. Τὰ ζητήματα τῆς ἐπαρχίας εἶναι πολλά, κύριοι βουλευταὶ καὶ ἀναρίθμητοι οἱ λόγοι, ἕνεκα τῶν ὁποίων φθίνει. Ἐγὼ ἀνέφερον ὡρισμένους... Τώρα ἂς προσέξωμεν ὅλοι τὴν ἐπαρχίαν, ἡ δὲ Κυβέρνησις ἂς ἐπιδείξῃ πρὸ αὐτὴν τὴν στοργὴν τοῦ Κράτους, τὴν πραγματικήν, διότι στοργὴ κυβερνητικὴ μὲ «κλιμάκια» δὲν ἐννοεῖται. Εἶναι στοργὴ νεφελώδης ποὺ δημιουργεῖ πρὸς στιγμὴν ἐλπίδας διὰ νὰ θεωρήσῃ ἀπογοητεύσεις κατόπιν. Καὶ εἶναι γνωστὸν ὅτι αἱ διαψευδόμεναι ἐλπίδες δημιουργοῦν κατάστασιν ἀπογνώσεως. Καὶ εἶναι ἡ ἀπόγνωσις ὁ χειρότερος σύμβουλος εἰς τὴν ζωὴν τῶν ἀτόμων καὶ τῶν λαῶν... Ἐλέχθη ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ ἐπαρχία εἶναι ἡ δεξαμενὴ τῶν θυσιῶν τῆς Ἑλλάδος, εἶναι ὅμως καὶ ἡ πηγὴ ἐξ ἧς ὑδρεύεται καὶ ἀρδεύεται τὸ Κράτος. Καὶ ἐὰν ἡ πηγὴ στειρεύσῃ, μὲ τί θὰ ὑδρευθῶμεν καὶ θὰ ἀρδευθῶμεν; (Χειροκροτήματα παρατεταμμένα ἐξ ὅλων τῶν πτερύγων τῆς Βουλῆς καὶ τῶν Θεωρείων).

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§82ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (Ὥρα 9.45′ μ. μ.).