1950.12.19

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 29η

Τρίτη 19 Δεκεμβρίου 1950

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 6.20′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Μποῦτος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Π. Λιαροῦτσος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀπευθυνομένας ἀναφοράς, κατατιθέμενα νομοσχέδια, κ.λ.π.

§4Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Γκότσης παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν Ὑπουργὸν Οἰκονομικῶν, ὅπως μὴ στερήσουν καὶ ἐφέτος τοῦ καθιερωμένου δώρου ἐπὶ ταῖς ἑορταῖς τῶν Χριστουγέννων τοὺς πολιτικοὺς συνταξιούχους καθ’ ὅσον τοῦτο καθίσταται ὑπέρ ποτε ἄλλοτε, ἀπαραίτητον σήμερον μετὰ τὴν ἐπ’ ἐσχάτων ἐπελθοῦσαν αὔξησιν τοῦ τιμαρίθμου. Οἱ βουλευταὶ Χίου κ. κ. Ν. Ζορμπᾶς καὶ Λ. Μπουρνιᾶς καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Καπνοπωλῶν λιανικῆς πωλήσεως σιγαρέττων Χίου ζητοῦντες ὅπως ἀφεθῇ ἐλευθέρα ἡ πώλησις σιγαρέττων. Ὁ Σύνδεσμος Πολιτικῶν Συνταξιούχων Θεσσαλονίκης ζητεῖ τὴν μὴ περικοπὴν τῶν 2)10 ἐκ τῆς ἤδη παρεχομένης αὐτοῖς συντάξεως συνισταμένης εἰς τὰ 5)10. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Α. Παπαθανάσης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ κοινοῦ ταμείου ὑπεραστικῶν λεωφορείων γραμμῆς Ἀθηνῶν–Μεσολογγίου–Ἀγρινίου–Ἄρτης καὶ Ἰωαννίνων ζητοῦντος ὅπως διατηρηθῇ ἡ ὡς ἄνω συγκοινωνία καθ’ ὅτι οἱαδήποτε μεταβολὴ τῆς συγκοινωνίας ταύτης διὰ τῆς συγχωνεύσεως τοῦ Κ.Τ.Ε. εἴτε διὰ διχοτομήσεως τῆς γραμμῆς, θὰ εἶναι ἐπιζημία διά τε τοὺς ἰδιοκτήτας καὶ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Γ. Σερπᾶνος καταθέτει ἀναφορὰν γονέων μαθητῶν Γυμνασίου Γαβαλοῦς ζητούντων ἔγκρισιν ἐπιχορηγήσεως 35.000.000 πρὸς ἵδρυσιν ὑποστέγου γυμναστικῆς. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Γ. Ἀνδρουλακάκης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς πανεφεδρικῆς ἑνώσεως ὁπλιτῶν Νομοῦ Ἡρακλείου παρακαλούσης ὅπως ληφθῇ εὐμενῶς ὑπ’ ὄψιν ἡ αἴτησίς των περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν ἐκ τούτων ἀστέγων εἰς τὴν πόλιν Ἡρακλείου καὶ τὰς ἐπαρχίας. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Ἀντωνόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ συλλόγου ὑπαλλήλων Δήμου Πατρέων, ζητοῦντος τὴν μὴ κύρωσιν τοῦ Α.Ν. 1490, σύγκλησιν πανελληνίου συσκέψεως τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων πρὸς ἐπεξεργασίαν τοῦ Κώδικος βάσει τοῦ ἰσχύοντος τοιούτου τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Ταλιαδοῦρος καὶ Γ. Κωτούζας καταθέτουν ἀναφορὰν πληγέντων γεωργοκτηνοτρόφων Σοφάδων ζητούντων χορήγησιν ἀναλόγου ἀριθμοῦ ζώων μικρῶν καὶ μεγάλων ὡς καὶ μακροπροθέσμων δανείων πρὸς ἀγορὰν προβάτων δι’ ἀναπαραγωγὴν ἀπολεσθέντων ποιμνίων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Κεφαλληνίας καὶ Ἰθάκης κ. Γ. Ρουχωτᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γ. Γαρμπῆ κατοίκου Ἀργοστολίου Κεφαλληνίας ζητοῦντος ὅπως συμπεριληφθῶσιν εἰς τὰς εὐεργετικὰς διατάξεις τοῦ Νόμου 751 ὑπηρετήσαντες ἐπὶ τρία συνεχῆ ἔτη εἰς τὸ στράτευμα ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς χώρας καὶ ἐντεῦθεν. Ὁ βουλευτὴς Ἀρκαδίας κ. Δ. Μπαρμπαλιᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Ἑνώσεως Ἑλλήνων Ἀποστράτων Ἀξι)ῶν Ναυπλίου, Ἄργους, διαμαρτυρομένου διὰ στραγγαλισμὸν νομίμων δικαιωμάτων των διὰ τοῦ νέου περὶ συντάξεως κώδικος. Ὁ βουλευτὴς Ἀρκαδίας κ. Δ. Μπαρμπαλιᾶς καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων Γερακίου Λακωνίας, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ πληρωμὴν τῶν ἡμερομισθίων των ὑπὸ τῶν Στρατιωτικῶν Ἀρχῶν, αἵτινες κατὰ τὰς ἐκκαθαριστικὰς ἐπιχειρήσεις τοῦ 1945 διέθεσαν αὐτοὺς εἰς τὴν κατασκευὴν ἀμυντικῶν ἔργων. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Ν. Σπεντζάρης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Βιομηχάνων Πύργου ἀφορῶσαν τὴν ἀκολουθητέαν σειρὰν κατασκευῆς τῶν δύο κυρίων Πελοποννησιακῶν γραμμῶν διανομῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας τοῦ ὑδροηλεκτρικοῦ ἐργοστασίου Λάδωνος. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Ν. Σπεντζάρης καταθέτει ὑπόμνημα αὐτοκινητιστῶν Νομοῦ Ἠλείας συνεταιρισμένων εἰς τὸ 23ον Κ.Τ.Ε.Φ.Α. Πύργου καὶ ζητούντων τὴν κατάργησιν τοῦ θεσμοῦ τούτου. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Μπερδελῆς, Δ. Παπασπύρου καὶ Δ. Χριστάκος καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν ἐν Μεγάροις 21 ἐπαγγελματικῶν βιοτεχνικῶν καὶ ἐργατικῶν ἑνώσεων συλλόγων καὶ συνεταιρισμῶν, ζητούντων ματαίωσιν δημιουργίας λιμένος ἐν Μεγάλῳ Πεύκῳ ὅστις θέλει ἀπαιτήσει δαπάνην ὑπὲρ τὰ 2, δισεκατομ. δραχμῶν πρὸς ὠφέλειαν τοῦ ἐκεῖ ἐργοστασίου ὑφαντουργίας Κατσάμπα ἐνῷ ἀντιστρόφως ἡ ἐπισκευὴ τοῦ ὑπὸ τῶν Γερμανῶν μερικῶς καταστραφέντων λιμένος Μεγάρων ἀπαιτεῖ πολὺ μικροτέραν δαπάνην κλπ. Ὁ Ἐθνικὸς Σύνδεσμος Τροχιοδρομικῶν Ἠλεκτροτεχνικῶν Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται διὰ γενομένας ἀπολύσεις ἐργατῶν Θεσσαλονίκης. Πυροπαθεῖς κάτοικοι συν)σμοῦ Ἀγόριανης τῆς Κοινότητος Κορωνείας Λεβαδείας ζητοῦν ἀνοικοδόμησιν τῶν 39 κατεστραμμένων οἰκιῶν των. Ὁ Σύνδεσμος Τραπεζικῶν Ὑπαλλήλων Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται δι’ ἄδικον καὶ ἄνισον μεταχείρισιν τῶν ὑπαλλήλων τῶν Τραπεζῶν Ἀθηνῶν, Ἐμπορικῆς, Λαϊκῆς καὶ Ἰονικῆς καὶ ζητεῖ ἄμεσον χορήγησιν ἐπιδόματος μέχρις ὁριστικῆς τακτοποιήσεως μισθολογίου. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Δ. Κασαβέτης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Βόλου διαμαρτυρομένου δι’ ἀπαγόρευσιν κυκλοφορίας λεωφορείων ἐπὶ γραμμῶν Βόλου–Τρικκάλων–Καλαμπάκας καὶ Βόλου–Θεσσαλονίκης. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς καὶ Νήσων κ. Δ. Ντάγγας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ συλλόγου βομβοπλήκτων καὶ πολεμοπαθῶν τῆς ἐνορίας Ζωοδόχου Πηγῆς τῆς συνοικίας Χατζηκυριακείου Πειραιῶς ζητοῦντος χορήγησιν ἀδειῶν οἰκοδομῆς εἰς βομβοπλήκτους καὶ πολεμοπαθεῖς τοῦ συνοικισμοῦ των. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Α. Μαυρίδης καταθέτει ἀναφορὰν γονέων καὶ κηδεμόνων τῶν μαθητῶν καὶ μαθητριῶν τῆς Ἐμπορικῆς Σχολῆς Σερρῶν ζητούντων τὴν συμπλήρωσιν τῆς ὡς ἄνω Σχολῆς διὰ διδακτικοῦ προσωπικοῦ καθηγητῶν Ἐμποριολογίας, Φυσικῶν καὶ ξένων γλωσσῶν. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Α. Μαυρίδης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Στρυμωνικοῦ ζητοῦντος χορήγησιν πιστώσεων πρὸς κατασκευὴν γεφύρας Στρυμωνικοῦ. Ἡ Γενικὴ Συνομοσπονδία τῶν Ἐργατῶν Ἑλλάδος ζητεῖ κύρωσιν τοῦ Α.Ν. 1565 περὶ ἀναδιοργανώσεως Ἑλληνικοῦ Τουρισμοῦ. Ὁ Γ. Βαρβαλούκας, Κ. Μανωλόπουλος, Γ. Γατόπουλος καὶ Ι. Μπασματζίδης ζητοῦν χορήγησιν δανείων μεσοπροθέσμων διὰ τὴν εἰσαγωγὴν 14 δακτυοπλεκτικῶν μηχανῶν. Ὁ Σύνδεσμος Βιομηχάνων Πύργου ζητεῖ ὅπως ἡ κατασκευὴ ἀγωγοῦ διανομῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας διέλθῃ διὰ τῶν πόλεων Πύργου–Ἀμαλιάδος–Πατρῶν–Αἰγίου–Κορίνθου– Ἀθήνας. Ἀπαντήσεις Ὑπουργείων ἐπὶ ὑποβληθεισῶν ἐρωτήσεων. 1) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας: Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Λ. Βρεττάκου διὰ τίνα λόγον ἡ ἁρμοδία Ἐπιτροπὴ τοῦ Ν. 751)48 δὲν χορηγεῖ πιστοποιητικὰ προστασίας εἰς τοὺς ἔχοντας πρὸς τοῦτο δικαίωμα τοῦ Σώματος τῆς Β. Χωρ)κῆς καὶ ποῖα μέτρα προτίθεται νὰ ληφθῶσι διὰ τὴν ἄμεσον τακτοποίησίν του, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι διὰ κατατεθέντος νομοσχεδίου προβλέπεται ἡ τακτοποίησις τῶν μονίμων ὁπλιτῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Δεκεμβρίου 1950

Ὁ Ὑπουργὸς

Η. ΛΑΓΑΚΟΣ

2) Τοῦ Ὑπουργείου Μεταφορῶν: Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 162 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Ἀττικοβοιωτίας Λ. Κουτσοπετάλου ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὅτι ἐκοινοποιήθη ἡ ὑπ’ ἀριθ. 200918 ἐ. ἔτους ἀπόφασίς μου δι’ ἧς καθωρίσθη τιμὴ τοῦ εἰσιτηρίου ἀπὸ Μάνδρας εἰς Ἐλευσῖνα καὶ τἀνάπαλιν εἰς δραχμὰς χιλίας (1000) ἀποκλειστικῶς διὰ τοὺς μαθητὰς κατοίκους Μάνδρας καὶ φοιτητὰς εἰς τὸ Γυμνάσιον Ἐλευσῖνος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Δεκεμβρίου 1950

Ὁ Ὑπουργὸς

Ν. ΕΞΑΡΧΟΣ

Κατατεθέντα σχέδια νόμων, ἐκθέσεις Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν, κ.λ.π. Ὁ κ. Ν. Μπακόπουλος (Ὑπουργὸς Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ αὐξήσεως κατὰ μίαν τῶν ὀργανικῶν θέσεων τῶν Διευθυντῶν τῆς Κεντρικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας». Ὁ κ. Ν. Μπακόπουλος (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ Διοικητικῆς ἐπανυπαγωγῆς τῆς Νήσου Ἰθάκης εἰς τὸν Νομὸν Κεφαλληνίας». Οἱ κ.κ. Α. Λαμπρόπουλος (Ὑπουργὸς Γεωργίας) καὶ Σ. Κωστόπουλος (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ Α. Ν. 1537)1950 «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Α. Ν. 1502)1950 «περὶ ρυθμίσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν τακτικῶν δημοσίων ὑπαλλήλων πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν κλπ». Ὁ κ. Η. Λαγάκος (Ὑπουργὸς Ἐργασίας) καταθέτει σχέδια νόμων 1) «περὶ τροποποιήσεως καὶ κωδικοποιήσεως τῆς νομοθεσίας προστασίας ἀπολυομένων ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ καὶ λαβόντων μέρος εἰς τὸν ἀγῶνα ἐναντίον τῶν συμμοριτῶν» καὶ 2) «περὶ συγχωνεύσεως τοῦ Ταμείου Ἀσφαλίσεως Μεσιτῶν Ἀστικῶν Συμβάσεων εἰς τὸ ΤΕΒΕ». Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Μπέλλας καταθέτει πρότασιν νόμου «περὶ ἱεροψαλτῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Μπερδελῆς, Λ. Σπαῆς, Γ. Ἀνδρουλακάκης, Ι. Μαρινάκος, Α. Κρανιᾶς, Π. Λιαροῦτσος, Α. Σακελλαρίου, Σ. Πολυζωγόπουλος, Θ. Κιζάνης κ. ἄ. καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς ἀφορώσης τὴν προστασίαν τῶν ἐλαιοπυρήνων νομοθεσίας». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1502) 50 Α. Ν. «περὶ ρυθμίσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν τακτικῶν δημοσίων ὑπαλλήλων πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν». Ἡ ἐπὶ τῆς Δημοσίας Τάξεως Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς μηνιαίου ἐπιδόματος εἰς ἀστυνομικοὺς ὑπαλλήλους στερηθέντας παντελῶς τῆς ὁράσεως ἀμφοτέρων τῶν ὀφθαλμῶν.». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ σχεδίου νόμου 1) «περὶ ἀπονομῆς ἰσοβίου προσωπικῆς συντάξεως εἰς τὴν τέως ἀδελφὴν νοσοκόμον Ἀναστασίαν Ἀναστασοπούλου τὸ γένος Παναγιωτίδου». 2) «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1523)50 Α.Ν. «περὶ τῶν ὑπὲρ τρίτων προσθέτων φόρων» καὶ 3) «περὶ κυρώσεως, τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α.Ν. ὑπ’ ἀριθ. 1347)1949 «περὶ ὀργανώσεως ὑπηρεσιῶν τινων τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν». Ἡ ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1565)39 Α. Ν. «περὶ κώδικος ἀσκήσεως τοῦ ἰατρικοῦ ἐπαγγέλματος». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ φάρων», 2) «περὶ Ναυτικῶν Ἀκολούθων», 3) «περὶ πολιτικῶν ὀδοντοϊατρῶν ἐν τῷ Β. Ναυτικῷ», 4) «περὶ ἐγκρίσεως δαπανῶν πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1944 45 (Βʹ Περίοδος), 1945–46, 1946–47, 1947–48, 1948.49 καὶ 1949–50 ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ναυτικῶν καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου οἰκονομικοῦ ἔτους 1950–51». 5) «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν σειρὰν ἀρχαιότητος ἀξιωματικῶν τινων τοῦ στρατοῦ ξηρᾶς» καὶ 6) «περὶ συμπληρώσεως τῶν κενῶν θέσεων Ἀξιωματικῶν Φροντιστῶν Μονάδων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Λ. Σαραφιανὸς καὶ Κ. Μπέλλας καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προστασίας στρατευθέντων φαρμακοποιῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Μουτζουρίδης, Δ. Λατζούνης, Β. Στεφανόπουλος, Α. Δημάκης κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 1540)1950 «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τοὺς δυνάμει τοῦ Θʹ ψηφίσματος ἀπολυθέντας ὑπαλλήλους κλπ». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Μαρινάκος καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Κώδικος περὶ Δικηγόρων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Θ. Δεσύλλας καὶ Σ. Βελλιανίτης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ Κώδικος περὶ Δικηγόρων». Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Δεσύλλας, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 1557)50 «περὶ ἀπονομῆς πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συντάξεων».

§5Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Τὸ ἄρθρον 35 τοῦ κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς προβλέπει τὸν τρόπον τοῦ καταρτισμοῦ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ὡς καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν εἰς αὐτὴν περιλαμβανομένων νομοσχεδίων. Ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς ὅπως ὁρίζεται εἰς τὴν σχετικὴν παράγραφον εἶναι 15 κατ’ ἀνώτατον ὅριον. Εἰς τὴν σημερινὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας ἡ ὁποία μᾶς διενεμήθη τὴν 3ην ἀπογευματινήν, περιλαμβάνονται 37 νομοσχέδια. Δὲν εἶναι δυνατόν, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ τακτική, διότι εὑρισκόμεθα ἐν ἀδυναμίᾳ νὰ παρακολουθήσωμεν καὶ νὰ ἐνημερούμεθα ἐπὶ τόσων νομοσχεδίων. Αὐτὸ μοῦ ὑπενθυμίζει τὸ προηγούμενον τοῦ κ. Μελᾶ εἰς τὴν προηγουμένην Βουλὴν ὁ ὁποῖος ἐζήτησε ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ κυρώσωμεν συλλήβδην 300 περίπου ἀναγκαστικοὺς νόμους.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ 4η παράγραφος τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς κ. συνάδελφε, ἐπιτρέπει, προκειμένου περὶ ὑπηρεσιακῶν νομοσχεδίων, τὴν καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ ἀνωτέρου ἀριθμοῦ ἐγγραφὴν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§7Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Δι’ αὐτὸ διαμαρτύρομαι κ. Πρόεδρε, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ εἰσάγωνται τόσα νομοσχέδια εἰς μόνην συζήτησιν.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κανονισμὸς κ. συνάδελφε, ἐπιτρέπει τὴν εἰσαγωγὴν τόσων νομοσχεδίων.

§9Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει κ. Πρόεδρε, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις.

§10Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἠμπορῶ νὰ βεβαιώσω τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι δὲν δύναται νὰ φαντασθῇ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθοῦν τὰ νομοσχέδια αὐτὰ κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν. Ἐπὶ πλέον θὰ ἤθελον νὰ εἴπω ὅτι θὰ πρέπει νὰ παρατείνωμεν τὰς συνεδριάσεις λόγῳ τοῦ μεγάλου ὄγκου τῶν νομοσχεδίων διότι πρέπει νὰ ψηφισθοῦν πρὸ τῶν διακοπῶν.

§11Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Θὰ ἤθελα, κύριε Πρόεδρε, νὰ γνωρίζω ποῖον εἶναι τὸ κριτήριον τοῦ Προεδρείου, διὰ τὸν καθορισμὸν ἑνὸς νομοσχεδίου ὑπηρεσιακοῦ.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ αἴτησις τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ καὶ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἡ ὁποία θὰ τὸ κρίνῃ. Μετὰ θὰ τὸ κρίνῃ ὁριστικῶς ἡ Βουλή.

§13Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Βλέπω ὅτι ὁ νόμος «περὶ ὀνομαστικοποιήσεως τῶν μετοχῶν» ἐθεωρήθη ὡς ὑπηρεσιακὸν νομοσχέδιον. Αὐτὸ εἶναι καινοτομία ἄνευ προηγουμένου.

§14Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ὅταν ὑπάρχῃ καινοτομία, εἶναι ἄνευ προηγουμένου.

§15Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Θὰ εἴχατε τὴν καλωσύνην νὰ πληροφορήσητε τὴν Βουλὴν ἐπὶ δύο θεμάτων: Πρῶτον, πότε πρόκειται νὰ γίνουν αἱ Δημοτικαὶ καὶ Κοινοτικαὶ ἐκλογαὶ καὶ δεύτερον, πότε θὰ κατατεθῇ ὁ ἐκλογικὸς νόμος, τὸν ὁποῖον ὑπεσχέθητε ὅτι θὰ καταθέσετε εἰς τὴν Βουλήν.

§16Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἀναμένομεν κ. συνάδελφε, τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἀνεξαρτήτων τοῦ κέντρου διὰ νὰ διενεργήσωμεν τὰς ἐκλογὰς τῶν δημοτικῶν ἀρχόντων. (γέλωτες).

§17Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ πληροφορήσητε τὴν Βουλήν. (Ὁμιλεῖ περαιτέρω ἐν μέσῳ θορύβου καὶ κωδωνοκρουσιῶν).

§18Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Παρεμβάλλετε, κ. συνάδελφε, εἰς τὴν συζήτησιν, ὅλως ἀνεπικαίρως μίαν ἐρώτησιν πολιτικῆς σημασίας καὶ ὁ τρόπος τῆς παρεμβάσεώς σας ἔδωσε τὸ δικαίωμα αὐτῆς τῆς ἀπαντήσεως.

§19Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Εἶναι πολιτικὸν τὸ θέμα, κ. Ἀντιπρόεδρε, καὶ θὰ ἠδύνατο νὰ συζητηθῇ καὶ πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΙΑΣ.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως πράξεων Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀφορωσῶν τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ».

§22ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως πράξεων Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀφορωσῶν τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «Περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1501)29 9 50 Α. Ν. «περὶ καταργήσεως τῶν περὶ καταβολῆς ἀποδοχῶν ἐνεργείας εἰς δημοσίους ὑπαλλήλους, ἀξιωματικοὺς καὶ ἀνθυπασπιστὰς τοῦ Στρατοῦ Ξηρᾶς, Θαλάσσης. Ἀέρος, Λιμενικοῦ Σώματος καὶ Σωμάτων Ἀσφαλείας διατάξεων».

§24ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1501]29–9–50 Α.Ν. «περὶ καταργήσεως τῶν περὶ καταβολῆς ἀποδοχῶν ἐνεργείας εἰς δημοσίους ὑπαλλήλους, ἀξιωματικοὺς καὶ ἀνθυπασπιστὰς τοῦ Στρατοῦ Ξηρᾶς, Θαλάσσης, Ἀέρος. Λιμενικοῦ Σώματος καὶ Σωμάτων Ἀσφαλείας διατάξεων». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως εἰδικοῦ λογαριασμοῦ προνοίας παρὰ τῷ ταμείῳ συντάξεων ἐφημεριδοπωλῶν καὶ ὑπαλλήλων πρακτορείων».

§26ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «Περὶ συστάσεως εἰδικοῦ λογαριασμοῦ προνοίας παρὰ τῷ Ταμείῳ Συντάξεων ἐφημεριδοπωλῶν καὶ ὑπαλλήλων πρακτορείων». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατηρήσεως ἐν ἰσχύϊ τοῦ Α.Ν. 375)36 «περὶ τιμωρίας τῶν ἐγκληματικῶν ἐνεργειῶν τῶν ἀπειλουσῶν τὴν ἐξωτερικὴν ἀσφάλειαν τῆς Χώρας» ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη μεταγενεστέρως».

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ διατηρήσεως ἐν ἰσχύϊ τοῦ Α.Ν. 375)36 «περὶ τιμωρίας τῶν ἐγκληματικῶν ἐνεργειῶν τῶν ἀπειλουσῶν τὴν ἐξωτερικὴν ἀσφάλειαν τῆς Χώρας» ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη μεταγενεστέρως». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ πρὸ τοῦ 1950–51 οἰκονομικὰ ἔτη (1944–45, 1945–46, 1946 47, 1947–48, 1948–49 καὶ 1949–50) πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ τῆς ἐγγραφῆς των διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους 1950–51».

§29ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ πρὸ τοῦ 1950–51 οἰκονομικὰ ἔτη (1944–45, 1945–46, 1946 47, 1947 48, 1948 1949 καὶ 1949–50) πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους 1950–51». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «Περὶ ὑπαγωγῆς τοῦ συνοικισμοῦ Κουτρούφων τῆς Κοινότητος Κορακοβουνίων εἰς τὴν κοινότητα Κουτρούφων, ὡς χειμερινῆς κατοικίας τῶν κατοίκων αὐτῆς».

§31ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ὑπαγωγῆς τοῦ Συνοικισμοῦ Κουτρούφων τῆς Κοινότητος Κορακοβουνίων εἰς τὴν Κοινότητα Κουτρούφων, ὡς χειμερινῆς κατοικίας τῶν κατοίκων αὐτῆς». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1561]50 Α.Ν. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ συστάσεως ὑπηρεσιῶν προμηθειῶν ἀνασυγκροτήσεως διατάξεων», ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§33ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «Περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1561)50 Α.Ν. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ συστάσεως ὑπηρεσιῶν προμηθειῶν ἀνασυγκροτήσεως διατάξεων. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως ταμείου ἐπικουρικῆς ἀσφαλίσεως προσωπικοῦ ὀργανισμοῦ ἐλέγχου τῶν δι’ αὐτοκινήτων συγκοινωνιῶν (Ο.Ε.Α.Σ.) καὶ ὑπαλλήλων γραφείων κοινῶν ταμείων ἰδιωτικῶν λεωφορείων», ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§35ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἱδρύσεως ταμείου ἐπικουρικῆς ἀσφαλίσεως προσωπικοῦ ὀργανισμοῦ ἐλέγχου τῶν δι’ αὐτοκινήτων συγκοινωνιῶν (Ο.Ε.Α.Σ.) καί ὑπαλλήλων γραφείων κοινῶν ταμείων ἰδιωτικῶν λεωφορείων». Βʹ. συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1523)50 Α.Ν. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν διαχείρισιν τῶν μονοπωλιακῶν εἰδῶν καὶ λοιπῶν ὑπεγγύων προσόδων».

§37ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. δεκτόν.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1523)50 Α.Ν. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν διαχείρισιν τῶν μονοπωλιακῶν εἰδῶν καὶ λοιπῶν ὑπεγγύων προσόδων» Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ἰσραηλιτικῶν κοινοτήτων διατάξεων».

§39ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ἰσραηλιτικῶν κοινοτήτων διατάξεων». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καθορισμοῦ τῆς παγίας προκαταβολῆς τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας».

§41ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ καθορισμοῦ τῆς παγίας προκαταβολῆς Ὑπουργείου Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπογραφῆς ὡς μαθητευομένων ναυτικῶν καὶ ναυτικῶν τῶν ὑπηρετησάντων εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις καὶ ἄλλων τινῶν κατηγοριῶν».

§43ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀπογραφῆς ὡς μαθητευομένων ναυτικῶν καὶ ναυτικῶν τῶν ὑπηρετησάντων εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις καὶ ἄλλων τινων κατηγοριῶν. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑπολογισμοῦ ὑπηρεσίας ἐπὶ πλοίων τοῦ Β. Ναυτικοῦ ἐφέδρων ἐξ ἐφέδρων ἢ ἐπικούρων ὡς ἀντιστοίχου πρὸς ὑπηρεσίαν ἐμπορικῶν πλοίων» ὡς καὶ ἄλλων συναφῶν διατάξεων».

§45ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ὑπολογισμοῦ ὑπηρεσίας ἐπὶ πλοίων τοῦ Β. Ναυτικοῦ ἐφέδρων ἐξ ἐφέδρων ἢ ἐπικούρων ὡς ἀντιστοίχου πρὸς ὑπηρεσίαν ἐπὶ ἐμπορικῶν πλοίων» ὡς καὶ ἄλλων συναφῶν διατάξεων» Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης διατάξεών τινων ἐν τῇ κειμένῃ περὶ ἱδρύσεως καὶ ἐπεκτάσεως βιομηχανιῶν νομοθεσίᾳ».

§47ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον, ὡς ἐτροποποιήθη, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ προσθήκης διατάξεών τινων ἐν τῇ κειμένῃ περὶ ἱδρύσεως καὶ ἐπεκτάσεως βιομηχανιῶν νομοθεσίᾳ», ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου. Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῶν ποινῶν τῶν προβλεπομένων διὰ τοὺς καταχραστὰς τοῦ δημοσίου».

§49ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν, κατ’ ἄρθρον ὡς ἐτροποποιήθη, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ αὐξήσεως τῶν ποινῶν τῶν προβλεπομένων διὰ τοὺς καταχραστὰς τοῦ δημοσίου», ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου. Τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ Κώδικος περὶ δικηγόρων», ἀποσύρεται παρὰ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ. Αʹ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου μόνου τοῦ ἀπὸ 9–3–48 ΜΔʹ Ψηφίσματος».

§51ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν δεκτόν.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου μόνου τοῦ ἀπὸ 9–3 48 ΜΔʹ Ψηφίσματος». Μόνη συζήτησις ἐπὶ ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1541)50 Α.Ν. «περὶ παραπομπῆς ἀνηλίκων κρατουμένων εἰς τὰς πρακτικὰς γεωργικὰς καὶ τεχνικὰς σχολὰς τοῦ Ἐθνικοῦ Ἱδρύματος».

§53ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1541)50 Α.Ν. «περὶ παραπομπῆς ἀνηλίκων κρατουμένων εἰς τὰς πρακτικὰς γεωργικὰς καὶ τεχνικὰς σχολὰς τοῦ Ἐθνικοῦ Ἱδρύματος». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α.Ν. ὑπ’ ἀριθ. 1566)50 «περὶ κυρώσεως τῆς μετὰ τοῦ Οἴκου Ἐμπάσκο συναφθείσης τὴν 20 Ἰουλίου 1950 συμβάσεως καί ρυθμίσεως ζητημάτων ἀναγομένων εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἐνεργειακοῦ προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως. Ὁ κ. Ζίγδης ἔχει τὸν λόγον ὡς εἰσηγητής.

§55Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἀποτελεῖ ὑποχρέωσίν μου, ὅπως πρὶν ἢ εἰσέλθω εἰς τὴν ἀνάλυσιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ἀναπτύξω πρὸς ὑμᾶς τὰ βασικώτερα σημεῖα τῆς διὰ τούτου κυρουμένης συμβάσεως. Μόνον ἀφοῦ προηγηθῇ ἡ ἀνάπτυξις αὕτη θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἔννοια καὶ ἡ σημασία τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον καλούμεθα νὰ κυρώσωμεν διὰ τῆς ψήφου μας σήμερον. Ἡ σύμβασις μὲ τὴν Ἐμπάσκο, μεγάλην ἐξειδικευμένην ὀργάνωσιν εἰς τὰ ζητήματα τῆς παραγωγῆς καὶ ἐκμεταλλεύσεως ἠλεκτρισμοῦ ἀποτελεῖ τὸ πρῶτον οὐσιαστικὸν βῆμα ἀπὸ τοῦ σταδίου τῶν σχεδίων καὶ τῶν μελετῶν πρὸς τὸ στάδιον τῆς πραγματοποιήσεως ἑνὸς προγράμματος ἐξηλεκτρισμοῦ τῆς χώρας. Διὰ τῆς συμβάσεως αὐτῆς ἡ Ἐμπάσκο ὁρίζεται ὁ τεχνικὸς σύμβουλος τῆς Δημοσίας Ἐπιχειρήσεως Ἠλεκτρισμοῦ τόσον διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ἔργων, ὅσον καὶ διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῆς ἐκμεταλλεύσεως αὐτῶν. Εἰς τὴν Δ.Ε.Η., τῆς ὁποίας ἡ δημιουργία ἀποτελεῖ ὅρον τῆς συμβάσεως θὰ ἀνήκῃ ἡ κυριότης καὶ ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν ἔργων. Ἡ Ἐμπάσκο θὰ ὀργανώσῃ τὴν Δ.Ε.Η. καὶ θὰ ἐκπαιδεύσῃ τὸ προσωπικόν της. Ἡ Ἐμπάσκο θὰ ἐπιβλέψῃ τὴν ἔγκαιρον καὶ ἐπιτυχῆ ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων, δὲν θὰ εἶναι ὅμως αὐτὴ οὔτε ὁ ἐκτελεστὴς οὔτε ὁ προμηθευτὴς τῶν ἀπαιτουμένων μηχανημάτων, ἐφοδίων, ὑλικῶν, κλπ. Ἀλλὰ ποῖα εἶναι τὰ ἔργα τὰ ὁποῖα θὰ ἐκτελεσθοῦν; Εἶναι τὸ θερμικὸν ἐργοστάσιον «Χαλκίδος» 68.000 κιλοβ. τὰ ὑδροηλεκτρικὰ Λάδωνος 50.000 κιλοβάτ, Βόδα 40.000 κιλοβάτ, Λούρου 5.000 κιλοβάτ. Αἱ γραμμαὶ μεταφορᾶς, ὑποσταθμοὶ καὶ δίκτυα διανομῆς. Ἐγκαταστάσεις, κτίρια γραφεῖα κλπ., τὰ ἀπαιτούμενα διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ ὅλου συστήματος. Ἡ συνολικὴ ἀξία τοῦ ἔργου προϋπολογίζεται εἰς 83 ἑκατομ. δολλάρια ἐκ τῶν ὁποίων 20–35 ἑκατομμύρια, συμφώνως μὲ τὴν Ἑλληνοϊταλικὴν συμφωνίαν θὰ καλυφθοῦν ἀπὸ τὰς Ἰταλικὰς ἐπανορθώσεις. Παραλλήλως μὲ τὴν κατασκευὴν τῶν ἔργων, θὰ προχωρῇ ὡς συμβατικὴ ὑποχρέωσις τῆς Ἐμπάσκο ἡ ὀργάνωσις τῆς ἐκμεταλλεύσεως, ἡ ἀνάπτυξις τῆς Δ.Ε.Η., ὅπως αὕτη δυνηθῇ μετὰ τὸν Ἰούλιον τοῦ 1955 νὰ ἀναλάβῃ ἄνευ τῆς Ἐμπάσκο τὴν διαχείρησιν. Κατὰ τὴν οἰκονομίαν τῆς συμβάσεως ὁ Γενικὸς Ἀντιπρόσωπος τῆς Ἐμπάσκο θὰ εἶναι καὶ ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς τῆς Δ.Ε.Η. ὅστις θὰ ἐνεργῇ κατὰ τὴν ἐνάσκησιν τῶν καθηκόντων του καὶ ἐξ ὀνόματος τῆς Δ.Ε.Η. Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς τελευταίας ἀφ’ ἑτέρου θὰ ἔχῃ τὴν ἁρμοδιότητα τῆς ἐποπτείας τῶν ἐνεργειῶν τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ καὶ θὰ ἐγκρίνῃ αὐτάς. Τὰ δικαιώματα τοῦ Γεν. Δ)ντοῦ εἶναι εὐρύτατα περιλαμβάνοντα ἁρμοδιότητα διὰ τὴν πρόσληψιν καὶ ἀπόλυσιν τοῦ προσωπικοῦ, ὑπογραφὴν παντὸς εἴδους συμβάσεως ἐκτελέσεως καὶ ἐκμεταλλεύσεως, ἐκτέλεσιν πάσης πληρωμῆς κλπ. Αὗται ἐν γενικαῖς γραμμαῖς αἱ ὑπηρεσίαι τὰς ὁποίας θὰ προσφέρῃ ἡ Ἐμπάσκο. Διὰ τὰς ὑπηρεσίας αὐτὰς καθορίζεται ὁ ἀκόλουθος τρόπος ἀμοιβῆς. Οὗτος εἶναι διφυής. Ἡ Κυβέρνησις θὰ ὑποχρεωθῇ νὰ καταβάλῃ εἰς τὸν ἀνάδοχον «τὰς δαπάνας τῶν ὑπηρεσιῶν του» καὶ τὴν «ἀμοιβήν του». Μὲ τὸν πρῶτον ὅρον νοοῦνται: I. Μισθοὶ εἰς δολλάρια τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ἀναδόχου διὰ τὸ χρονικὸν διάστημα τῆς ἀπασχολήσεώς του εἰς τὸ ἔργον, ὅπου δήποτε αὕτη ἔλαβε χώραν. II. Πραγματικαὶ δαπάναι παντὸς ταξιδίου τοῦ προσωπικοῦ καὶ τῶν οἰκογενειῶν του. Τὰ ταξίδια κατὰ γενικὸν κανόνα θὰ εἶναι ἀεροπορικά. Ὑφίσταται περιορισμὸς τῶν οἰκογενειῶν εἰς 4 ἄτομα, ἑκάστη δὲ οἰκογένεια δὲν θὰ δύναται νὰ μεταφέρῃ μαζί της ἀντικείμενα οἰκιακῆς ἐπιπλώσεως βάρους μεγαλυτέρου τῶν 10.000 ἀγγλικῶν λιβρῶν δηλ. περίπου 5 τόννων. III. Ἀποζημίωσις εἰς δραχμὰς ἐκ 300 δολλαρίων διὰ πάντα ὑπάλληλον τοῦ ὁποίου ὁ μισθὸς εἶναι ἀνώτερος τῶν 8.000 δολλαρίων ἐτησίως καὶ 250 δολλαρίων διὰ μικροτέρους μισθούς. Ἡ ἀποζημίωσις δύναται νὰ ἀναπροσαρμοσθῇ ἀναλόγως πρὸς τὰς διακυμάνσεις τοῦ κόστους τῆς ζωῆς ἐν Ἑλλάδι. IV. Πᾶσαι αἱ λοιπαὶ πραγματικαὶ δαπάναι αἱ καταβληθεῖσαι ὑπὸ τοῦ ἀναδόχου σχετικῶς μὲ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς συμβάσεως. V. Ποσὸν ἴσον μὲ τὰ πραγματικὰ ἄμεσα ἢ ἔμμεσα γενικὰ ἔξοδα τοῦ ἀναδόχου εἰς Ἡνωμένας Πολιτείας ὑπολογιζόμενα ὑπὸ τοῦ μισθολογίου τῆς ἑταιρείας (ἀνωτέρω 1) καὶ καθοριζόμενα συμφώνως μὲ τὰς λογιστικὰς συνηθείας τοῦ ἀναδόχου. Τὰ γενικὰ αὐτὰ ἔξοδα περιλαμβάνουν συντάξεις, φόρον κύκλου ἐργασιῶν, φωτισμόν, τηλέφωνα, χάρτην κλπ. τοῦ ἀναδόχου εἰς Ἡνωμένας Πολιτείας. Οὐδενὸς τῶν ἀνωτέρω κονδυλίων τὸ ὕψος καθορίζεται ἐκ τῆς συμβάσεως. Ὁ δεύτερος ὅρος «ἀμοιβὴ τοῦ ἀναδόχου» περιλαμβάνει ποσὸν 23.400 δολλαρίων δι’ ἕκαστον τῶν 60 μηνῶν καθ’ οὓς θὰ διαρκέσῃ ἡ σύμβασις. Μὲ τὸ ποσὸν αὐτὸ καλύπτεται ἡ ἀποζημίωσις διὰ τὴν πεῖραν τοῦ ἀναδόχου καὶ ἡ ἀμοιβὴ τῶν ἀνωτάτων καὶ ἀνωτέρων ἐκτελεστικῶν ὀργάνων αὐτοῦ εἰς Ἡνωμένας Πολιτείας. Κατὰ τὴν σύμβασιν ὁ ἀνάδοχος ἔχει πλήρη εὐθύνην, χωρὶς ὅμως αὕτη νὰ ἐξειδικεύεται, ὅτι «ἅπασαι αἱ ὑπηρεσίαι του θέλουν παρασχεθῆ εἰς τὴν Κυβέρνησιν κατὰ τὸν πλέον ἀποδοτικὸν καὶ ἐπιμελῆ διὰ τὸν ἀνάδοχον τρόπον». Ὁ ἀνάδοχος ἐνεργεῖ ἐξ ὀνόματος τῆς Κυβερνήσεως ἢ τῆς Δ.Ε Η: καὶ τοῦτο καθορίζει τὴν εὐθύνην του ἔναντι τῶν τρίτων. Αἱ ὑποχρεώσεις τοῦ ἀναδόχου ἀναστέλλονται εἰς περίπτωσιν ἀνωτέρας βίας: Πόλεμοι, ἐμφύλιοι πόλεμοι, κεραυνοί, πλημμύραι κλπ. Κατὰ τὴν διάρκειαν ὅμως τῆς ὡς ἄνω ἀναστολῆς ἡ Κυβέρνησις ὑποχρεοῦται νὰ πληρώνῃ τὴν δαπάνην ὑπηρεσιῶν καὶ τὴν μηνιαίαν ἀμοιβὴν τοῦ ἀναδόχου. Οὗτος ὑποχρεοῦται νὰ περιορίσῃ τὰς μὴ ἀναγκαίας δαπάνας εἰς τὸ ἐλάχιστον. Ἀλλ’ ἐπὶ πλέον ὑποχρεοῦται «ὅπως ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ καταβάλῃ ἀμελητὶ πᾶσαν προσπάθειαν ἄρσεως τοῦ προκαλέσαντος τὴν ἀνωτέρω βίαν περιστατικοῦ,» (καὶ τοῦ πολέμου)! Θεσπίζεται εἰς ἴδιον κεφάλαιον ἡ ἀπαλλαγὴ τοῦ ἀναδόχου ἀπὸ πάσης φορολογίας. Τὸ προσωπικὸν αὐτοῦ εἶναι ἐπίσης ἀπηλλαγμένον πάσης φορολογίας, ἡ ἀπαλλαγὴ δὲ ἐπεκτείνεται διὰ δασμοὺς ἐπὶ παντὸς ἀγαθοῦ ἀτομικῆς χρήσεως τροφίμων, καὶ λοιπῶν καταναλωτικῶν ἀγαθῶν, τὰ ὁποῖα ἤθελεν εἰσαγάγει τοῦτο. Ἐν περιπτώσει διενέξεως ἢ διαφορᾶς μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ ἀναδόχου, ἐὰν αὕτη δὲν τακτοποιηθῇ διὰ κοινῆς συμφωνίας αὕτη λύεται δι’ ἀναγκαστικῆς διαιτησίας διοριζομένων δύο διαιτητῶν ἑνὸς παρ’ ἑκάστου τῶν συμβαλλομένων καὶ ἑνὸς τρίτου ἐκλεγομένου ὑπ’ αὐτῶν. Ἐν περιπτώσει διαφωνίας τὸν τρίτον ὀνομάζει ὁ Ἀρχηγὸς τῆς ἀποστολῆς τοῦ Δ.Ο.Σ. ἐν Ἑλλάδι, ἢ μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ σχεδίου Μάρσαλ ὁ Πρεσβευτὴς τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. ΙΙ. Αὕτη εἶναι ἐν γενικαῖς γραμμαῖς ἡ σύμβασις. Ἐπιβάλλεται εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ γίνουν μερικαὶ παρατηρήσεις ἐπ’ αὐτῆς. Ἐν πρώτοις ἡ σύμβασις αὕτη ἀποτελεῖ τὴν ἐπίσημον υἱοθέτησιν τῆς λύσεως τοῦ προβλήματος ἐξηλεκτρισμοῦ τῆς Χώρας τὴν ὁποίαν εἰσηγήθη ἡ Ἐμπάσκο, καταρτίσασα ὡς γνωστὸν πρόγραμμα ἀξιοποιήσεως 3 μικρῶν σχετικῶς ὑδατικῶν πηγῶν ἐνεργείας καὶ ἑνὸς θερμοηλεκτρικοῦ ἐργοστασίου εἰς Χαλκίδα. Πῶς ἀπὸ τοὺς μεγαλοϊδεατισμοὺς τῆς ὁλοκληρωτικῆς ἀξιοποιήσεως τῶν πηγῶν ἐνεργείας τῶν πρώτων κυβερνητικῶν προγραμμάτων ἐφθάσαμεν εἰς τὴν πτωχοπροδρομικὴν καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸ θερμικὸν ἐργοστάσιον ἀντιοικονομικὴν αὐτὴν λύσιν εἶναι ἄλλη ἱστορία, τὴν ὁποίαν δὲν θὰ ἐξετάσωμεν ἐνταῦθα. Ἀρκοῦμαι ἁπλῶς νὰ σᾶς ὑπομνήσω ὅτι ὁ ἐξηλεκτρισμὸς τῆς Χώρας ἔχει ὡς βασικὴν προϋπόθεσιν τὴν ἀξιοποίησιν τοῦ Ἀχελλώου καὶ τῆς Πτολεμαΐδος καὶ ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν γίνεται τοῦτο, δὲν δυνάμεθα νὰ ἰσχυριζώμεθα ὅτι ἀντιμετωπίσαμεν τὸ πρόβλημα εἰς τὴν βάσιν του. Τὸ θερμικὸν ἐργοστάσιον τῆς Εὐβοίας τὸ ἀντιοικονομικὸν αὐτὸ ἔργον, κατόπιν τῆς μεταγενεστέρας ἐπικρίσεως ἐν τῇ Βουλῇ, δὲν θὰ ἱδρυθῇ εἰς Χαλκίδα ἀλλὰ εἰς τὸ Ἀλιβέριον. Δὲν θὰ ἐπιμείνω ἐπὶ τῆς πραγματικῶς ἀθλίας μεταφράσεως τοῦ ἀγγλικοῦ πρωτοτύπου τῆς συμβάσεως. Δὲν θὰ ἀναφέρω ἐπίσης ὡρισμένας ἀντιφάσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὴν σύμβασιν αὐτήν. Τὸ βασικὸν σημεῖον ἐπὶ τοῦ ὁποίου θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας εἶναι τὸ ἀκαθόριστον τῆς ἀμοιβῆς τῆς Ἐμπάσκο καὶ ἡ ἔλλειψις πάσης ποινικῆς ρήτρας διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὑποχρεώσεως αὐτῆς. Ἐγράφη εἰς τὸν τύπον ὅτι ἡ συνολικὴ ἀμοιβὴ τῆς ἑταιρείας ἦτο τὸ 7,8% τῆς ὅλης ἀξίας τῶν ἔργων. Τοῦτο ὅμως οὐδόλως προκύπτει ἐκ τοῦ κειμένου τῆς συμβάσεως. Ἡ μηνιαία ἀμοιβὴ τῆς ἑταιρείας καθορίζεται βεβαίως εἰς 23.400 δολλάρια, ἀλλὰ δὲν τίθεται οὐδεὶς περιορισμὸς εἰς τὰ γενικὰ ἔξοδα καὶ τὰς δαπάνας αὐτῆς καὶ ἔχει ἀπόλυτον ἐλευθερίαν καθορισμοῦ τοῦ προσωπικοῦ καὶ τοῦ μισθολογίου αὐτοῦ. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ εἴπωμεν μερικὰ πράγματα περισσότερον. Πρὸ τῆς διενεργείας τοῦ μειοδοτικοῦ διαγωνισμοῦ, ἀνεφέρετο ὅτι ἡ συνολικὴ προμήθεια θὰ ἀνήρχετο εἰς 5%. Μετὰ τὸν διαγωνισμὸν ἐγράφη ὅτι καθωρίσθη εἰς 7%. Διὰ τὸ τελευταῖον δὲν ἔχομεν οὐδεμίαν ἀπόδειξιν, ἐνῷ διὰ τὸ 5% ὑπάρχουν θετικὰ στοιχεῖα. Καὶ πρὸς ἀπόδειξιν τούτου πρέπει νὰ σᾶς ἀνακοινώσω τὰ στοιχεῖα ταῦτα. Ἐν πρώτοις ὁ κ. Δοξιάδης εἰς τὰς 21 Μαρτίου, εἰς σύσκεψιν μετὰ τῶν κ. κ. Θεοτόκη Πρωθυπουργοῦ καὶ Πιπινέλλη καὶ Στυλιανίδη ὑπουργῶν, ἀνεκοίνωσεν ὅτι ἡ ἀμοιβὴ τῆς Ἐμπάσκο θὰ ἦτο 5%. Ὁ ἴδιος δὲ ὁ κ. Δοξιάδης ἐτηλεγράφησεν τὴν 13ην Μαρτίου ὅτι: «Ἡ ἀμοιβὴ ἤδη συνεζητήθη καὶ θὰ καταλήξωμεν κατόπιν γνωμοδοτήσεως ὅλων τῶν εἰδικῶν τῆς Ε.Κ.Α. πιθανώτατα εἰς τὸ ποσοστὸν 5%». Ἐζήτει δὲ ἐξουσιοδότησιν τῆς Κυβερνήσεως ὅπως ὑπογράψῃ μέχρι τῆς 16 Μαρτίου. Αὐτὸ ἐπανελήφθη καὶ μὲ νεώτερον τηλεγράφημα ὑπογεγραμμένον ὑπὸ τοῦ κ. Δενδραμῆ τὴν 16 Μαρτίου. Τὴν ἀμοιβὴν ὅμως αὐτήν, τὴν ὁποίαν ἐθεώρει τόσον συμφέρουσαν καὶ σύμφωνον μὲ τὰς ὑποδείξεις τῆς Ε.Κ.Α. καὶ ἦτο πρόθυμος νὰ ἀναλάβῃ ὁ Ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, δὲν εὗρε δικαιολογημένην ἡ Ε.Κ.Α. Οὕτω ἡ ἐν Οὐασιγκτῶνι Πρεσβεία ἐτηλεγράφει τὴν 7 Ἀπριλίου 1950: «Κατόπιν καὶ ἐπιμονῆς τῆς Ε.Κ.Α. ὅπως μειωθῇ ἡ ἀμοιβὴ καὶ τὰ ἔξοδα τῆς Ἐμπάσκο καὶ τῆς ἀρνήσεως ταύτης νὰ ἀποδεχθῇ τὴν προτεινομένην περικοπήν, αἱ διαπραγματεύσεις μετ’ αὐτῆς ἀνεστάλησαν καὶ ἐπροτάθη ὑπὸ τῆς ΕΚΑ ὅπως γίνῃ συναγωνισμὸς μεταξὺ τῆς Ἐμπάσκο καὶ τῶν τριῶν ἄλλων οἴκων. Τοῦτο θὰ ἐπιφέρῃ ποιάν τινα καθυστέρησιν. Ὁ Κος Κυριακὸς ἀναμένει ὁδηγίας ἐπὶ τοῦ χθεσινοῦ τηλεγραφήματός του πρὸς τὴν ΥΣΕΣΑ. Ἐπίσης ὁ Κος Αἴβερσον μοὶ εἶπε πρὸ ὀλίγου ὅτι θὰ ἀναχωρήσῃ τὴν προσεχῆ Κυριακὴν δι’ Ἀθήνας, ἵνα συνεννοηθῇ μεθ’ ὑμῶν καὶ μετὰ τοῦ Κου Πόρτερ ἐπὶ τῶν ὅρων τῆς Ἐμπάσκο. Ἐφ’ ὅσον δὲ δὲν ἀρθοῦν αἱ ἀναφυεῖσαι δυσκολίαι, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν γενικῶν ἐξόδων τῆς Ἐμπάσκο θὰ κληθοῦν ἵνα ὑποβάλουν προσφορὰς καὶ οἱ ὑπόλοιποι οἶκοι. Δέον νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν σας ὅτι ἡ ἀναστολὴ τῶν διαπραγματεύσεων ὀφείλεται εἰς ἐντελῶς τεχνικοὺς λόγους. Ἐπὶ τῶν ἀνωτέρω εἰσηγοῦμαι ὅπως ἐφ’ ὅσον προταθῇ συναγωνισμός, μὴ φέρητε ἀντίρρησιν, διότι ὑπάρχει ἐλπὶς ὅτι ἡ Ἐμπάσκο θὰ ὑποχρεωθῇ νὰ μειώσῃ τὰς ἀξιώσεις της, αἱ δὲ ἄλλαι Ἑταιρεῖαι, αἵτινες θὰ κληθοῦν τῇ ὑποδείξει τῆς ΕΚΑ δὲν εἶναι πιθανὸν νὰ ὑπολείπωνται τῆς Ἐμπάσκο...» Ἡ ὑπόδειξις τῆς ΕΚΑ, κύριοι βουλευταί, ἐγένετο ἀποδεκτὴ καὶ συνεφωνήθη ὅπως ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις προβῇ εἰς προκήρυξιν διαγωνισμοῦ, ὡς ἀναφέρεται, μεταξὺ τῶν ἐνδιαφερομένων κύκλων. Πράγματι ὡς φαίνεται ἐξ ἑνὸς πρακτικοῦ τῶν ὑπαλλήλων τῆς ΥΣΕΣΑ τῆς 16)6)50 προεκηρύχθη εἷς τοιοῦτος διαγωνισμὸς καὶ προεκρίθη ἡ Ἐμπάσκο, διότι αἱ προτάσεις της ἐθεωρήθησαν καλλίτεραι τῶν προτάσεων τῆς Στόουν ἔντ Οὐέπστερ τοῦ μόνου ἑτέρου συναγωνιστοῦ. Διότι προσεκλήθησαν, ἀρχικῶς μὲν ἓξ Ἑταιρεῖαι, ἐξ αὐτῶν ὅμως ἀπεκλείσθησαν τέσσαρες, διότι, ἡ μὲν μία ἐθεωρήθη ἀναρμοδία, αἱ τρεῖς δὲ ἄλλαι ἐδήλωσαν τελικῶς, ὅτι δὲν ἐνδιαφέρονται διὰ τοιαύτης φύσεως ἐργασίαν. Ἀλλ’ ἂν δὲν χρειάζεται νὰ δοθῇ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν κάποια διευκρίνησις, οὕτως δὲν δύναμαι νὰ ἀντιληφθῶ, διατὶ δὲν ἐτέθη εἰς τοὺς ὅρους τοῦ διαγωνισμοῦ ὡς ἀνώτατον ὅριον τὸ 5%, τὸ ὁποῖον προηγουμένως φαίνεται ὅτι ἡ Ἐμπάσκο ἀπεδέχθη καὶ δὲν ἠμπορῶ νὰ καταλάβω ἐπίσης μὲ τὶ κριτήρια ἐγένετο ἡ πρόκρισις τῆς Ἐμπάσκο. Ἀσφαλῶς αἱ προτάσεις καὶ τῶν δύο Ἑταιρειῶν θὰ κατέληγον εἰς ἕνα ἀριθμὸν καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τούτων θὰ ἐγένετο ἡ πρόκρισις τῆς ἑτέρας τούτων. Ὁ ἀριθμὸς τότε ἀπόλυτος ἦτο τοῦτος εἰς ποσοστὸν ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν ἔργων τῆς Ἐμπάσκο, ὁ κριθεὶς συμφερότερος ἔπρεπε νὰ περιληφθῇ εἰς τὴν σύμβασιν. Ἀλλὰ τοιοῦτόν τι δὲν ἐγένετο. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ὑπάρχῃ δεσμευτικὸν ἔγγραφον τῆς ἑταιρείας πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ καθωρίζετο ὅτι ἡ ἀμοιβή της δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ ἕνα ὡρισμένον ὅριον. Ἡ Κυβέρνησις οὐδὲν τοιοῦτον ἀνεκοίνωσε. Ἀλλ’ ἐὰν ὑπάρχῃ τοιοῦτον ἔγγραφον θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐρωτήσω τὴν Κυβέρνησιν: Τὸ ποσοστὸν τῆς Ἐμπάσκο εἶναι μικρότερον ἢ ἀνώτερον τοῦ 5%; Ἐλέχθη ἤδη ὅτι χαρακτηριστικὸν τῆς συμβάσεως εἶναι ἡ ἔλλειψις πάσης ποινικῆς ρήτρας διὰ τὸν ἀνάδοχον. Ἐρωτᾶται ποῦ ὀφείλεται ἡ καινοτομία αὐτή; Καὶ διατὶ αἱ φορολογικαὶ ἀπαλλαγαὶ καὶ γενικῶς ἡ μεταχείρισις μιᾶς τεχνικῆς ἑταιρείας καὶ τοῦ προσωπικοῦ της αἱ ἐξασφαλίζουσαι εἰς αὐτὴν ἐκείνην τὴν θέσιν διπλωματικῶν ἀντιπροσώπων ἑνὸς πραγματικοῦ Κράτους; Ἡ βοήθεια Μάρσαλλ δίδεται εἰς τὰ διάφορα Κράτη διὰ ν’ ἀνυψωθοῦν οἰκονομικῶς, διὰ τὴν οἰκονομικήν των ἀνόρθωσιν. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπογράφεται μία σύμβασις, ἡ ὁποία μυρίζει ἀποικίαν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ προσβολὴν διὰ τὴν ἀξιοπρέπειαν ἑνὸς ἀνεξαρτήτου Κράτους; Τὰ ἐρωτήματα αὐτὰ πηγάζουν φυσικά, ἀλλ’ ἀμείλικτα διὰ τὸν ἀναγνώστην τῆς συμβάσεως. Εἶναι προφανές, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρὶν ἢ ἐκδώσῃ τὸν κυρωτικὸν Ἀναγκαστικὸν νόμον, ἢ ἀκόμη πρὶν φέρῃ τὸ νομοσχέδιον τὸ κυροῦν τὸν Ἀναγκαστικὸν νόμον ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, θὰ ἔπρεπε νὰ δώσῃ ἀπαντήσεις εἰς τὰ ἐρωτήματα αὐτά. Διότι εἶναι προφανές, ὅτι μία σύμβασις τοσαύτης σημασίας διὰ τὸν τόπον καὶ τοσαύτης ἐκτάσεως, δὲν πρέπει νὰ μείνῃ ὑπὸ τὴν σκιὰν ἀμφιβολιῶν καὶ ὑποψιῶν. Δὲν τὸ ἔκαμε ἡ Κυβέρνησις μέχρι σήμερον. Ἐλπίζω νὰ τὸ κάμῃ τὴν τελευταίαν αὐτὴν στιγμήν, ἢ τοὐλάχιστον ἐὰν καὶ τώρα δὲν δύναται, ἂς μᾶς δώσῃ τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι θὰ διατάξῃ τὴν ἀπαραίτητον ἔρευναν καὶ τὰ πορίσματα αὐτῆς θ’ ἀνακοινώσῃ εἰς τὸ Κοινοβούλιον ἐν καιρῷ. Διότι ἐπαναλαμβάνω, ἐπὶ θεμάτων τοιαύτης φύσεως δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχουν ἀμφιβολίαι, οὔτε ὑπόνοιαι.

§56ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί ἔρευναν προτείνετε;

§57Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Θὰ ἔφθανα νὰ προτείνω μίαν δικαστικὴν ἀνάκρισιν. Ἀλλὰ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ δὲν εἶμαι ἕτοιμος νὰ ἀποφανθῶ κατηγορηματικῶς. Ἐδῶ ἔχομεν ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι πηγαίνουν καὶ ἔρχονται ἀπὸ τὴν Ἀμερικήν, τῶν ὁποίων αἱ ἐκδηλώσεις εἶναι τόσον αὐταρχικαί, ὑπεράνω Κράτους καὶ ὑπεράνω Κυβερνήσεως, ὥστε νὰ δημιουργοῦνται ἐντυπώσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι οὔτε ἐποικοδομητικαὶ τοῦ κύρους τοῦ Κράτους, οὔτε ἐξυπηρετικαὶ τῶν πραγματικῶν συμφερόντων τῆς χώρας. Διὰ τοῦτο, ὅπως θὰ εἴπωμεν καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν ἑνὸς ἄλλου νομοσχεδίου, περὶ ὀργανώσεως τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ἡ ὑπόθεσις τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου αὐτοῦ πρέπει ν’ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον σοβαρᾶς ἐξετάσεως. Ἀλλ’ ἐνταῦθα περιορίζω τὸ θέμα εἰς τὸ ἑξῆς: Ὅτι ἡ ὅλη ὑπόθεσις αὐτὴ τῆς Ἐμπάσκο καὶ ἡ ὑπόθεσις τοῦ προγράμματος τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ πρέπει νὰ τύχουν μιᾶς ἀντικειμενικῆς ἐρεύνης ἀπὸ πάσης πλευρᾶς. Πρέπει πρωτίστως νὰ εὑρεθοῦν τὰ τηλεγραφήματα τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν, τὰ τηλεγραφήματα τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ καὶ ἐκεῖνα τοῦ Ὑπουργείου Μεταφορῶν, διὰ νὰ ἴδωμεν μέσα εἰς αὐτὴν τὴν σκοτεινὴν ἀτμόσφαιραν, ποία εἶναι ἡ πραγματικότης.

§58Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Γνωρίζετε, ὅτι εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἐζητήθησαν πληροφορίαι, ἐπροθυμοποιήθην νὰ καταθέσω ὅλους τοὺς σχετικοὺς φακέλλους, τοὺς κατέθεσα καὶ ἐὰν ἀποτελῇ ἐπιθυμίαν τῆς Βουλῆς, τοὺς καταθέτω ἐπίσης εὐχαρίστως εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς.

§59Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ πολύ. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι μόλις ἀνεφέρθη τὸ θέμα εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, οὗτος ἐξεδήλωσε τὸ ἐνδιαφέρον του καὶ διέταξε τοὺς ὑπαλλήλους νὰ φέρουν τοὺς φακέλλους τοῦ Υ.Σ. εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν· τοὺς ἔφεραν ὅμως τὴν τελευταίαν στιγμὴν καὶ δὲν τοὺς ἀναγνώσαμεν. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται μόνον περὶ τῶν φακέλλων, τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, πρέπει νὰ γίνῃ ἔρευνα καὶ εἰς τὰ ἀρχεῖα τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν, διότι οἱ φάκελλοι τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ εἰς πολλὰ σημεῖα λέγουν ἄλλα ἀπὸ αὐτὰ ποὺ λέγουν οἱ φάκελλοι τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν καὶ ἑπομένως ἡ κατάθεσις μόνον αὐτῶν δὲν θὰ διαφωτίσῃ τὴν ὑπόθεσιν. Ἀλλ’ ἂς ἐπιστρέψωμεν τώρα εἰς τὸν Ἀναγκαστικὸν νόμον τὸν κυροῦντα τὴν σύμβασιν καὶ τὸ κυρωτικὸν αὐτοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Ἐξ ὅλου τοῦ νομοθετήματος μόνον τὸ ἄρθρον 1 ἀναφέρεται πραγματικῶς εἰς τὸ ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον ὑποδεικνύει ὁ τίτλος του, δηλαδὴ εἰς τὴν κύρωσιν τῆς συμβάσεως.

§60Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἔχετε ἀκούσει τὴν δήλωσίν μου, ὅτι ἀποδέχομαι τὸ κείμενον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ὅπως ἀπὸ κοινοῦ ἐτροποποιήσαμεν;

§61Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Πρέπει νὰ τεθοῦν ὡρισμένα πράγματα ὑπ’ ὄψει τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, διότι αὐτὴ θὰ κρίνῃ ὡρισμένας ὑπηρεσίας καὶ ὡρισμένα ἐκ τῶν ἔργων των. Ἐξ ὅλου τοῦ νομοθετήματος μόνον τὸ πρῶτον ἄρθρον ἀφορᾷ τὴν σύμβασιν· εἶναι τὸ κυροῦν αὐτὴν ἄρθρον, τὰ ὑπόλοιπα ἀναφέρονται εἰς διάφορα θέματα ἴσως σχετικά, πάντως θέματα τῶν ὁποίων ἡ συστέγασις ὑπὸ τὸν τίτλον τῆς κυρώσεως τῆς συμβάσεως φαίνεται ὀλίγον βεβιασμένη.

§62Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ προσθήκη τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἡ ὁποία ἐγένετο δεκτὴ ἀπὸ ὁλόκληρον τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ τὴν ἐξήρατε καὶ σεῖς, τῆς ἐνεργείας διαγωνισμοῦ ἐπὶ προμηθείᾳ καὶ ἀνάθεσις ἐκτελέσεως ἔργου εἶναι οὐσιωδεστάτη. Αὐτὸ διότι εἴπατε, ὅτι ὅλα τὰ ἄλλα δὲν ἔχουν ἀξίαν.

§63Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Περιμένετε, κ. συνάδελφε, εἶπον ὅτι ὑπάρχουν πράγματα, τῶν ὁποίων, ἡ στέγασις ὑπὸ τὸν τίτλον τοῦ νομοσχεδίου εἶναι τὸ ὀλιγώτερον βεβιασμένη. Θὰ τὰ ἀπαριθμήσω κατὰ μίαν λογικὴν σειράν. Πρῶτον, αἱ φορολογικαὶ ἀπαλλαγαὶ τῆς συμβάσεως, διὰ τὴν Ἐμπάσκο καὶ τὸ προσωπικόν της, ἐπεκτείνονται καὶ εἰς τοὺς ἐργολάβους, μέρους ἢ ὅλου τοῦ ἔργου. Τὸ ἀρχικὸν κείμενον τοῦ Α. Ν. ἀνέφερε καὶ τοὺς ὑπεργολάβους, ἀλλὰ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐδέχθησαν, ὅτι αὐτὸ ἦτο ὑπερβολικόν.

§64Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Νομίζω, ὅτι ἦτο δυνατὸν ν’ ἀρκεσθῶμεν εἰς τὸν ὅρον ἐργολάβοι καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ ἀνάγκη, ν’ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ὡς ἑρμηνευτικὴ δήλωσις, ὅτι ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, ἐννοοῦνται καὶ οἱ ὑπεργολάβοι, διὰ νὰ ἐγκαταλείψωμεν αὐτὸν τὸν ἀχάριστον ὅρον ὑπεργολάβοι.

§65Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Αἱ ὡς ἄνω ἀπαλλαγαὶ διευρύνονται διὰ τοῦ νόμου, ὥστε νὰ περιληφθοῦν καὶ αἱ ὑφιστάμεναι συναλλαγματικαὶ διατυπώσεις διὰ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν οἱασδήποτε φύσεως ἀγαθῶν ἀτομικῆς χρήσεως τῶν εἰσαχθησομένων ὑπὸ τῶν ὑπαλλήλων τῶν ξένων ἑταιρειῶν. Ἀπὸ τὸ κείμενον δηλαδὴ τῆς συμβάσεως δὲν ἀπηλλάσσοντο τῶν ὑφισταμένων συναλλαγματικῶν διατυπώσεων τὰ ἀγαθὰ τὰ ὁποῖα θὰ εἰσῆγον οἱ ὑπάλληλοι, διὰ τοῦ νόμου γίνεται ἐπέκτασις τῶν διὰ τῆς συμβάσεως παραχωρηθέντων προνομίων, προφανῶς διότι ὁ νομοθέτης διέπεται ἀπὸ μίαν εὐρύτητα, χαρακτηριστικὴν ἄλλωστε τῆς ἀνωτερότητος τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ἐπὶ τῆς ὁποίας μὴ ἐπιθυμῶν νὰ ὑπάρξῃ καμμία ἀμφισβήτησις, προσέθεσε πολυσημάντως εἰς τὸ νομοσχέδιον ρητὴν διάταξιν, ὅτι εἰς τὰς ἀπαλλαγὰς συμπεριλαμβάνονται καὶ «αἱ ὑφιστάμεναι συναλλαγματικαὶ καὶ ἄλλαι διατυπώσεις!». Οὕτως, ἐδῶ πλέον γίνεται ἄφεσις ὅλων τῶν ἁμαρτιῶν! Δεύτερον, ἡ ὑπὸ τῆς Ἐμπάσκο διαχείρισις τῶν κεφαλαίων ἀνασυγκροτήσεως ἀπαλλάσσεται πάσης δεσμεύσεως τῶν περὶ Δημοσίου λογιστικοῦ, ἐκτελέσεως δημοσίων ἔργων κτλ. Ὀρθὸν καὶ αὐτό. Ἀλλ’ εἶναι ἐξ ἴσου πολὺ ὀρθὴ—καὶ εἶμαι πολὺ εὐτυχὴς νὰ τὸ ὑπογραμμίσω — ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν ἐπρότεινεν αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, καθ’ ἣν ὅλαι αἱ προμήθειαι ἐκτὸς τῶν ἀσημάντων θὰ γίνωνται διὰ δημοπρασίας. Διότι ἄλλως δὲν θὰ εἴχομεν πλέον κανένα ἔλεγχον. Βλέπετε, κ. συνάδελφε, ὅτι ἐβιασθήκατε προηγουμένως.

§66Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἐνόμιζα ὅτι θὰ τὰ παρελείπατε.

§67Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἔπρεπε νὰ ἀνεμένατε. Τρίτον, σειρὰ ἄρθρων, 9 ἕως 14 τοῦ Α. Ν., ἀντικατασταθέντα διὰ τῶν ἄρθρων 3 καὶ 4 τοῦ κυρωτικοῦ νομοσχεδίου, ρυθμίζουν τὰ τῆς ἀπαλλοτριώσεως λιγνιτωρυχείων, καθορίζουν τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ, ὅπως συνομολογῇ συμβάσεις μὲ ξένους οἴκους διὰ τὴν ὀργάνωσιν καὶ ἐκμετάλλευσιν αὐτῶν — τῶν λιγνιτωρυχείων — κατὰ τοὺς ὅρους τῆς μετὰ τῆς Ἐμπάσκο συμβάσεως. Καθορίζεται ἐπίσης προνόμιον ἀναζητήσεως λιγνιτῶν εἰς τὸ Ἀλιβέριον ὑπὲρ τῆς Δ.Ε.Η. Αἱ διατάξεις αὐταὶ ἐκρίθησαν ἀναγκαῖαι διὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ θερμικοῦ ἐργοστασίου τοῦ Ἀλιβερίου.

§68Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Διατὶ μόνον εἰς τὸ Ἀλιβέριον;

§69Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Διότι ἐκεῖ θὰ ἱδρυθῇ τὸ θερμικὸν ἐργοστάσιον τοῦ ἐθνικοῦ δικτύου. Βλέπετε, ὅτι αὐτὸς ὁ νόμος εἶναι omnibus. Οἱαιδήποτε ἀνάγκαι παρουσιάζονται τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἐξοικονομοῦνται διὰ καταλλήλου διατάξεως, ἐντὸς τοῦ ἀναγκαστικοῦ αὐτοῦ νόμου!

§70Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Δὲν νομίζετε, ὅτι θὰ πρέπῃ νὰ ἐπεκταθῇ αὐτὸ τὸ δικαίωμα καὶ εἰς ἄλλας περιοχάς;

§71Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τὸ θέμα δὲν εἶναι ἀπὸ αὐτὰ ἐπὶ τῶν ὁποίων ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ ἀποφανθῇ ἐκ τοῦ προχείρου. Μία ἀπὸ τὰς βασικὰς ἐπικρίσεις τὰς ὁποίας ἀνέκαθεν ἀπευθύνομεν κατὰ τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Συντονισμοῦ εἶναι ὅτι οὐδέποτε ἐφρόντισε νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὴν ὑφισταμένην μεταλλευτικὴν νομοθεσίαν διὰ νὰ διαπιστώσῃ καὶ λάβῃ τὰ ἐπιβαλλόμενα μέτρα διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος τῆς ἀξιοποιήσεως τοῦ φυσικοῦ πλούτου τῆς χώρας ἐν τῷ συνόλῳ του. Γνωρίζετε, ὅτι αἱ σπουδαιότεραι πηγαὶ πλούτου τῆς Ἑλλάδος εἶναι δεσμευμέναι, ἄλλαι μὲν δι’ ἐκχωρήσεων εἰς ξένας, ἄλλαι δὲ εἰς Ἑλληνικὰς ἑταιρείας. Ἔπρεπε ὡς μία τῶν πρώτων ἐνεργειῶν τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Συντονισμοῦ νὰ ἦτο ἡ ἐκκαθάρισις τοῦ ἐδάφους ἀπὸ τοιαύτας δεσμεύσεις, ἐν τούτοις οὐδὲν ἐπὶ τοῦ σημαντικοῦ αὐτοῦ τομέως ἐγένετο καὶ ἐὰν ἐξακολουθήσῃ τὸ διέπον τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ πνεῦμα, οὐδὲν θὰ γίνῃ καὶ μετὰ τὸ δεύτερον ἢ τρίτον Σχέδιον Μάρσαλλ.

§72Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Θὰ ἐνόμιζον, ὅτι ἡ διάταξις θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι καὶ διὰ τὴν Πτολεμαΐδα.

§73Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐκεῖ τὰ πράγματα εἶναι περιπεπλεγμένα καὶ δὲν γνωρίζω ἐὰν δεσμεύεται ἢ ὄχι ἡ Κυβέρνησις, αὐτὴν τὴν στιγμὴν, ἐκ τῆς συμβάσεως Φίλη. Κάποτε συνεζητήθη τὸ θέμα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ὁ τότε Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ μᾶς διεβεβαίωσεν ὅτι τὸ ζήτημα περεπέμφθη εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον. Ἐν τούτοις ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει ὑπευθύνως ἀκόμη κατατοπισθῆ ἐπὶ τῶν πορισμάτων τοῦ Συμβουλίου. Οὐχ ἧττον ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς ἐπανειλημμένας πρὸ ἔτους αἰσιοδόξους δηλώσεις, ἐπὶ τῆς ἀξιοποιήσεως τῆς Πτολεμαΐδος. Ἀλλ’ αὐταί, τοὐλάχιστον ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀσημότητά μου, μὲ καθιστοῦν περισσότερον ἀκόμη σκεπτικιστὴν.....

§74Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἡ Πτολεμαῒς ἀνήκει εἰς τὰ θέματα τὰ ὁποῖα ἀποσποῦν ἀμέριστον τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ σύμβασις Φίλη, συμφώνως πρὸς τὴν ἀπόφασιν τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, λήγει τὴν 31 τρέχοντος μηνός. Ἀναμένομεν αὐτὴν τὴν προθεσμίαν. Ἐὰν παρέλθῃ ἄπρακτος, ἡ Κυβέρνησις θὰ προχωρήσῃ εἰς τὸ ἔργον. Ἐὰν ἐν τῷ μεταξὺ ἐκπληρωθοῦν αἱ συμβατικαὶ ὑποχρεώσεις θὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν νόμιμον ὁδόν.

§75Α. ΣΒΩΛΟΣ. Εἶχα ὑποβάλει μίαν ἐρώτησιν διὰ σᾶς πρὸ καιροῦ διὰ τὸ θέμα αὐτό. Ἀντὶ ὅμως ὑμῶν, ὁ ὁποῖος ἐλείπατε, εἶχε τὴν καλωσύνη νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ μᾶς ἔδωσε πάρα πολὺ ἐνθαρρυντικὰς διαβεβαιώσεις, ὅτι τὸ ζήτημυ τῆς Πτολεμαΐδος εὑρίσκεται εἰς καλὸν δρόμον. Ἐξήγησα εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δι’ ἡμᾶς τὸ ζήτημα τῆς Πτολεμαΐδος περιλαμβάνει δύο θέματα, τὸ πρῶτον τὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς λιγνιτοφόρου περιοχῆς, ἡ ὁποία συνδέεται μὲ τὴν περίφημον σύμβασιν Φίλη καὶ τὸ δεύτερον, τὸ αἴτημα τὸ ἰδικόν μας νὰ ἱδρυθῇ θερμοηλεκτρικὸν ἐργοστάσιον μὲ ἐκμετάλλευσιν τοῦ λιγνίτου τῆς Πτολεμαΐδος ἐπὶ τόπου. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ μοῦ εἴπῃ, ὅτι καὶ ἐπὶ τῶν δύο θεμάτων ἐντὸς μικροῦ χρονικοῦ διαστήματος θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν εὐχάριστα πράγματα, τὸν ηὐχαρίστησα ἀλλὰ τὸ θέμα παρέμεινεν ἐκκρεμές.

§76Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Θὰ σᾶς παράσχω τὴν εὐκαιρίαν νὰ μὲ εὐχαριστήσητε ἐπίσης. Πράγματι ἀποβλέπομεν καὶ εἰς ἐργοστάσιον λιγνιτῶν καὶ μπρικεττῶν πρῶτον, δεύτερον εἰς θερμοηλεκτρικὸν ἐργοστάσιον, τὸ ὁποῖον θὰ συνδεθῇ μὲ ὁλόκληρον τὸ ἐθνικὸν δίκτυον καὶ ἔχομεν καὶ μίαν τρίτην μεγάλην ἐλπίδα, τὴν ὀνομάζω ἐλπίδα, διὰ νὰ ἔχωμεν ἐξηγηθῆ. Συζητοῦμεν μὲ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολὴν καὶ εὑρίσκω προθυμίαν συζητήσεως, διὰ τὸ ἐργοστάσιον τοῦ Ἀζώτου.

§77Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε κ. Πρόεδρε νὰ ἐκφράσω κάπως τὴν δυσπιστίαν, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη εἰς ἐμὲ κατόπιν πέντε ἐτῶν συνεχοῦς ἀπασχολήσεως μὲ τὰ θέματα τῆς Ἀνασυγκροτήσεως. Δύναται ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν μᾶς λέγῃ, ὅτι θὰ ἀξιοποιηθῇ ἡ Πτολεμαῒς νὰ μᾶς διαβεβαιώσῃ, ὅτι ὑπάρχουν διαθέσιμα τὰ ἀπαιτούμενα κεφάλαια τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ τὸ ἄλλο πρόγραμμα τὸ ἐφετινὸν τῆς Ἀνασυγκροτήσεως εὑρίσκεται κάπως εἰς τὸν ἀέρα κατόπιν τῆς αὐξήσεως τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν; Ἐπὶ τῇ βάσει ποίων στοιχείων, ἂν μοῦ ἐπιτρέπῃ ὁ κ. Πρόεδρος, προβαίνει εἰς τὴν αἰσιόδοξον αὐτὴν διαβεβαίωσιν πρὸς τὴν Βουλήν;

§78Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριε συνάδελφε, τὸ θέμα τὸ ὁποῖον θέτετε εἶναι γενικώτερον καὶ ἀφορᾷ καταστάσεις σχέσεων στρατιωτικῶν δαπανῶν πρὸς δαπάνας ἀνασυγκροτήσεως καὶ προβλέψεις μέλλοντος. Εἴπατε προηγουμένως ὅτι ἡ Ἐμτάσκο ἀναλαμβάνει τὴν εὐθύνην νὰ ἀναστείλῃ ἐνδεχομένως καὶ τὸν πόλεμον............ Δὲν ἀναλαμβάνω παρομοίαν εὐθύνην. Ὑπάρχει πάντοτε ἡ περίπτωσις τῆς ἀνωτέρας βίας. Εἰς τὸν κ. Κάντζιαν δίδω τὴν πληροφορίαν, ὅτι πέραν τοῦ Ἀλιβερίου ἐνεκρίθησαν ἤδη εἰς τὴν Ἰταλικὴν ἑταιρείαν Ἔντισον αἱ ἐκτελέσεις τῶν δύο ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων τοῦ Λάδωνος καὶ τοῦ Βόδα.

§79Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Δι’ ἐφέτος;

§80Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἀμέσως. Ὑπολείπεται, ὅπως συνήθως ὅταν ἐγκρίνηται ἡ ἐργολαβία ἡ ραγδαία ἐκτέλεσις διὰ τὴν ὁποίαν πράγματι σπεύδει καὶ ἡ Ἐμπάσκο ὡς ἐπόπτης καὶ αἱ ἀναλαμβάνουσαι ἑταιρεῖαι. Ἑπομένως, αὐτὸ γίνεται καὶ προχωροῦμεν. Εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὑπάρχουν καὶ φυσικοὶ γονεῖς αὐτῶν τῶν νομοσχεδίων καὶ θὰ ἦτο δίκαιον νὰ προστατεύσω τὰ τέκνα των παρεμβαίνων ἐκ τῶν ὑστέρων διότι ἀνέλαβον ἀπὸ τὴν μοῖραν τῶν πραγμάτων τὴν υἱοθέτησιν.

§81Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν. Ἐδῶ εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῆς Πτολεμαΐδος.....

§82Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Εἶμαι πρόθυμος νὰ συζητήσω διὰ τὴν Πτολεμαΐδα, ἀλλὰ δὲν ἀνάγεται εἰς τὸ νομοσχέδιον. Νομίζω διὰ τὴν οἰκονομίαν τῆς συζητήσεως νὰ προχωρήσωμεν εἰς αὐτό, διότι ὑπάρχει κίνδυνος ἐκτεινόμενοι ἐπὶ ὑποθέσεων νὰ ἐγκαταλείψωμεν τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἡ Βουλὴ ἐκλήθη νὰ κρίνῃ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὸ θέμα.

§83Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Δὲν νομίζω νὰ ἱκανοποιήθη ἡ Βουλὴ διὰ τὴν πληροφορίαν διότι ὑπάρχει ἓν ἰδιαίτερον θέμα. Σεῖς εἴπατε δύο πράγματα. Ἐὰν συμπληρωθοῦν αἱ διατυπώσεις...

§84Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Εἴμεθα νομικῶς αἰχμάλωτοι.

§85Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Τότε πρέπει ἀπὸ τοῦδε νὰ λάβωμεν ὡρισμένα μέτρα.

§86Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὸ νομοσχέδιον.

§87Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Εἰς ἐρώτησίν μου πρὸς τὸν συνάδελφον, κατὰ πόσον ἐπεκτείνονται τὰ δικαιώματα εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Πτολεμαΐδος, ἀπήντησεν, ὁ συνάδελφος, ὅτι ὑπάρχει μία δέσμευσις καὶ εἰς τοῦτο ἀπήντησα, ὅτι ἡ δέσμευσις λήγει εἰς τὸ τέλος τοῦ ἔτους. Ἐὰν μὲν ἐκπληρωθοῦν αἱ συμβατικαὶ ὑποχρεώσεις ἔχομεν τὴν ὁδὸν τῆς νομιμότητος, ἐὰν ὄχι ζητῶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ περιληφθῇ ἀπὸ τοῦδε εἰς τὸ νομοσχέδιον μέτρον.

§88Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα ἡ ὁποία ἐπιτρέπει τὴν πραγματοποίησιν, τὸ νομικὸν σχῆμα θὰ εὑρεθῇ εὐκόλως, εἴτε ὡς Ἀναγκαστικὸς Νόμος, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀπουσιάζῃ, εἴτε ὡς νομοσχέδιον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Δὲν πρόκειται εἰς αὐτὸ τὸ θέμα νὰ προσκόψωμεν, ἐὰν αἱ ἄλλαι δυνατότητες ἔχουν ὑπάρξει. Διὰ τοῦτο ἔδωσα εἰς τὴν Βουλὴν τὴν πληροφορίαν καὶ προσθέτω: Καταβάλλομεν εἰλικρινῶς πᾶσαν προσπάθειαν, ὅπως ἐδήλωσα καὶ εἰς τὸν τύπον, διὰ νὰ μεταβῶμεν ἀπὸ τὰ σχέδια εἰς τὰ ἔργα. Ἀποτελεῖ καθημερινήν, ἀπασχόλησίν μας τὸ θέμα τῆς Πτολεμαΐδος. Ὅταν ἐπιστῇ ἡ ὥρα θὰ εὑρεθῇ τὸ νομικὸν σχῆμα τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἐκτέλεσιν. Δὲν θὰ προσκόψωμεν εἰς τὸ νομικὸν σχῆμα. Ἰδοὺ διατὶ δὲν εἶναι ἀπαραίτητος ἡ συσχέτισις μὲ τὸ προκείμενον νομοσχέδιον.

§89Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τέλος, τὸ νομοσχέδιον, μεταξὺ τῶν ἄλλων διατάξεων, τὰς ὁποίας σᾶς ἀνέφερα, περιλαμβάνει καὶ διατάξεις διὰ τῶν ὁποίων ἀποσκοπεῖται ἡ ἐκ τῶν ὑστέρων νομιμοποίησις τῆς ἐν τῷ Ὑπουργείῳ Συντονισμοῦ δημιουργηθείσης «Ὑπηρεσίας Ἐφαρμογῆς Ἐνεργειακοῦ Προγράμματος Ἀνασυγκροτήσεως.» Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου δέον νὰ σταματήσωμεν ἐπ’ ὀλίγον. Ὁ θεσπισθεὶς ὑπὸ τῆς Βουλῆς νόμος 1439)15.6–50, «περὶ Ὀργανώσεως τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ», διὰ τοῦ πρώτου ἄρθρου καθορίζει τὸν ἐπιτελικὸν χαρακτῆρα τοῦ Ὑπουργείου καὶ ἀποκλείει πέραν τούτου ἐνάσκησιν οἱασδήποτε ἐκτελεστικῆς λειτουργίας. Τὴν 2–8–50 ἐδημοσιεύθη ὁ νόμος 1468 «περὶ Δημοσίας Ἐπιχειρήσεως Ἠλεκτρισμοῦ». Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ἐζητήθη ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ ἡ Βουλὴ συνεφώνησε μὲ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἡ ψήφισις τοῦ νόμου αὐτοῦ ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἀμέσως, διότι δὲν ἔπρεπε νὰ καθυστερήσῃ οὔτε 24 ὥρας ἡ δημιουργία τῆς Δημοσίας Ἐπιχειρήσεως Ἠλεκτρισμοῦ. Ἐνῷ λοιπόν, κύριοι, οὐδὲν ἐγένετο, μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς, διὰ τὴν ὀργάνωσιν καὶ λειτουργίαν τῆς Δημοσία Ἐπιχειρήσεως Ἠλεκτρισμοῦ, ἐξεφύτρωσε τὸ συνηθισμένο μανιτάρι τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, αὐτὴ ἡ προσωρινὴ «Ὑπηρεσία Ἐφαρμογῆς Προγράμματος Ἠλεκτρισμοῦ» δι’ ἧς ἀποσκοπεῖται ἡ ἰδιοποίησις τῶν ἁρμοδιοτήτων καὶ τῆς Δημοσίας Ἐπιχειρήσεως καὶ ἄλλων τινῶν Ὑπουργείων. Ἀλλ’ ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ἀκούσητε μερικὰ παραδείγματα ἀμέσως κατωτέρω. Σημειωθήτω, ὅτι ἡ ἵδρυσις τοῦ ἐκτελεστικοῦ αὐτοῦ ὀργάνου ἐν τῷ Ὑπουργείῳ Συντονισμοῦ ἐστηρίχθη εἰς τὸν περίφημον περὶ Υ.Σ.Ε.Σ.Α. νόμον, τὸν ὁποῖον ἡ Βουλὴ ἐνόμισεν ὅτι κατήργησεν, ὅταν ἐψήφιζε τὸν νόμον 1439. Διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, ὅπως ἀκριβῶς διατυποῦται, καταβάλλεται ἡ προσπάθεια ὅπως ἡ νομιμοποίησις τῆς ὑπηρεσίας γίνῃ ἐκ τῶν ὑστέρων καὶ διὰ διαφόρων νέων ἁρμοδιοτήτων, αἱ ὁποῖαι προσδίδονται εἰς αὐτὴν νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ διαιώνισις τῆς... προσωρινῆς της ὑποστάσεως! Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, συμφωνοῦντος τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως προσέθεσε διάταξιν εἰς τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νομοσχεδίου διὰ τῆς ὁποίας, ἐπαναλαμβάνεται ἡ διάταξις τοῦ νόμου 1439 «περὶ ὑποχρεωτικῆς μεταβιβάσεως πασῶν τῶν ἁρμοδιοτήτων τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ ἐπὶ τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ πρὸ τῆς 2–2–51.

§90Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Εἰς ποῖον ἄρθρον;

§91Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νομοσχεδίου ὡς διετυπώθη ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν. Σᾶς ὁμολογῶ, ὅτι δὲν εἶμαι εὐχαριστημένος ἀπὸ τὴν διατύπωσιν, ἀλλὰ θὰ κριθῇ ἀπὸ ὑμᾶς...

§92Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Συμπληροῦται μὲ τὴν δήλωσίν μου, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια.

§93ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐὰν θὰ τὸ δεχθοῦν οἱ Ἀμερικανοί.

§94Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ὑπόσχομαι ἔκδοσιν διατάγματος, τὸ ὁποῖον εἶναι ἔργον τῆς Κυβερνήσεως.

§95Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον ὡς εἶχεν ἀρχικῶς διατυπωθῆ ἀποτελεῖ κλασσικὸν παράδειγμα ὄχι μόνον τῶν ἰμπεριαλιστικῶν διαθέσεων τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ἀλλὰ καὶ τοῦ χαρακτηρίζοντος αὐτὰς ἀφορήτου ντιλλεταντισμοῦ καὶ τῆς ἡμιμαθείας. Διότι οἱ ἀκόλουθοι μαργαρῖται δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδοθοῦν εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ὡς γνωστὸν μία ἐκ τῶν κλασσικῶν ἐκδηλώσεων τῶν συντονιστῶν μας, εἶναι ἡ ὑφαρπαγὴ ἁρμοδιοτήτων ἀπὸ ἄλλα Ὑπουργεῖα, διὰ τῆς μεθόδου τῆς ἐκδόσεως διαταγμάτων ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ἄνευ οὐδεμιᾶς συνεννοήσεως μὲ τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα τῶν ὁποίων θίγονται οἱ τομεῖς ἐνεργείας. Θὰ σᾶς ἀναφέρω ἕνα παράδειγμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ συνεννοηθῶμεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν μὲ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον, προφανῶς διότι δὲν ὑπῆρξα ἀρκετὰ σαφὴς ὥστε ὑπάρχει, μία βασικὴ λειτουργία, ἐν τῇ ἐνασκήσει τῆς ἠλεκτρικῆς πολιτικῆς παντὸς Κράτους. Ἡ ἐκπόνησις τῶν λεγομένων ἠλεκτρολογικῶν κανονισμῶν, δηλ. κανονισμῶν ἀσφαλείας, μέχρι σήμερον οἱ κανονισμοὶ αὐτοὶ ἐκπονοῦνται ἐν Ἑλλάδι ἀπὸ ἕνα εἰδικὸν συμβούλιον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Μεταφορῶν. Εἰς ὅλας τὰς χώρας τὸ θέμα τοῦτο ἀνάγεται εἰς τὰς βασικὰς ἁρμοδιότητας τοῦ Κράτους. Ἦλθεν ἐν τούτοις τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ καθορίζει ὅτι δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ δύναται ἡ Ἐμπάσκο νὰ συντάσσῃ τοὺς κανονισμοὺς αὐτούς, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν τῆς ἐγκρίσεώς των ἀπὸ τὴν προσωρινὴν ὑπηρεσίαν (ἄρθρον 2 παρ. 2) τὸ διωρθώσαμε βέβαια κατὰ τὴν ἐν τῇ Κοινοβουλευτικῇ Ἐπιτροπὴν συζήτησιν. Ἀλλὰ τό φέρω ὡς παράδειγμα τοῦ ἀκαταλογίστου ντιλλεταντισμοῦ καὶ τῆς ἐπιπολαιότητος τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπὸ τὸ πρόσχημα τοῦ συντονισμοῦ, ἀνεστάτωσαν καὶ τὰς κρατικὰς ὑπηρεσίας.

§96ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διάταξις.

§97Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐπαναλαμβάνεται, ἀλλὰ προσεθέσαμεν εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ὅτι ἀπαιτεῖται καὶ ἔγκρισις τοῦ Ὑπουργοῦ Μεταφορῶν, διὰ νὰ πληροφορῆται τοὐλάχιστον τὸ Ὑπουργεῖον πὼς ἤλλαξαν οἱ κανονισμοί.

§98Γ. ΡΟΥΧΩΤΑΣ. Θὰ ἤθελον νὰ διευκρινήσω τὸ ἑξῆς, ὅτι οἱ κανονισμοὶ αὐτοὶ τοὺς ὁποίους ἐφαρμόζει τὸ Ὑπουργεῖον Μεταφορῶν, εἶναι οἱ κανονισμοὶ τῶν Γερμανικῶν πλεντικῶν ἐγκαταστάσεων, διότι σήμερα ὅλα τὰ μηχανήματα καὶ αἱ ἐγκαταστάσεις προέρχονται ἀπὸ τὴν Γερμανίαν. Ἤδη δεδομένου ὅτι αἱ ἐγκαταστάσεις θὰ εἶναι ἀπὸ τὴν Ἀμερικὴν, εἶναι ἐπιβεβλημένον τὸ Κράτος αὐτὸ τὸ ὁποῖον θὰ προμηθεύσῃ τὰ μηχανήματα αὐτά, νὰ ἐπιβάλῃ καὶ τοὺς κανονισμούς, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἀφοροῦν τὰς ἐσωτερικὰς ἐγκαταστάσεις καὶ τὰ μικρὰ μηχανήματα, ἀλλὰ τὰς μεγάλος βιομηχανικὰς ἐγκαταστάσεις παραγωγῆς ἠλεκτρισμοῦ.

§99Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν ἐπιτρέπεται εἰς μίαν χώραν νὰ ἔχωμεν δύο κατηγορίας κανονισμοῦ. Ἐὰν ἠθέλαμε ἡ Ἐμπάσκο νὰ μᾶς βοηθήσῃ εἰς τὴν ἀναπροσαρμογὴν τῶν ἠλεκτρολογικῶν μας κανονισμῶν, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ τῆς ἀναθέσωμεν αὐτὴν τὴν ἐργασίαν, ἀλλὰ νὰ τῆς ὁρίσωμεν νὰ τὴν ὑποβάλῃ πρὸς ἔγκρισιν εἰς τὸ ἁρμόδιον συμβούλιον τοῦ Ὑπουργείου Μεταφορῶν. Εἶμαι βέβαιος ὅτι τὸ συμβούλιον τοῦτο πολὺ εὐχαρίστως θὰ ἐδέχετο νὰ ἐγκρίνῃ πᾶσαν ὑπόδειξίν της ἡ ὁποία θεωρεῖται προοδευτική. Ἀλλὰ τοῦτο, τὸ νὰ ἁρπάζεται ἱεροκρυφίως ἐκ μιᾶς συγκεκροτημένης ὑπηρεσίας ἕνα τμῆμα τῶν ἁρμοδιοτήτων της, καὶ νὰ μεταβιβάζεται εἰς τὴν ἄλλην προσωρινήν, ὡς ἡ Κ.Ε.Ε.Π.Α. ἡ ὁποία τὶ πεῖραν ἔχει; ἀπὸ ποίους ἀποτελεῖται; αὐτὸ εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ἀποτελῇ κίνδυνον διὰ τὸν τόπον.

§100Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Εὑρίσκετε ἀπὸ τὴν μελέτην τῆς συμβάσεως, ὅτι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ὑπάρχει δέσμευσις; Νομίζω ὅτι ἂν τοιαύτη δέσμευσις δὲν ὑπάρχῃ, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν θὰ εἶχε καμμίαν ἀντίρρησιν διὰ τὴν ἀπάλειψιν, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον ἐγὼ τουλάχιστον ἀντελήφθην εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἀπὸ τὴν συζήτησιν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς σιωπηρῶς πως ἐδέχθη τὴν ἀντίρρησιν.

§101Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριε συνάδελφε, ἠμπορεῖτε νὰ ἔχητε ἢ νὰ μὴ ἔχητε παρατηρήσεις διὰ τὴν ἔκτασιν τῶν δαπανῶν. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ τῆς τεχνικῆς ἐπαρκείας, θὰ ἦτο ἀφελὲς νὰ ὑπάρξῃ ἀμφισβήτησις. Καὶ ἐφ’ ὅσον εὑρίσκεται ἡ Ἐμπάσκο, ἐπωφελούμεθα τῆς παρουσίας της ἄνευ ἄλλης ἀμοιβῆς, νὰ κάμῃ τοὺς κανονισμοὺς ὡς ἁρμοδιώτατον ὄργανον. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πράγματι ὀρθῶς παρατηρεῖ ὁ κ. συνάδελφος, εἶναι ὅτι δὲν εἶχεν ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου προνοήσει νὰ συμπράττῃ εἰς τὴν λῆψιν τῶν ἀποφάσεων καὶ τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον, τὸ Ὑπουργεῖον Μεταφορῶν. Αὐτὸ πράγματι ἦτο παράλειψις ἡ ὁποία ἐπανωρθώθη εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Πέραν τούτου νὰ ἀπαγορεύσωμεν εἰς τὴν Ἐμπάσκο ἡ ὁποία εἶναι τὸ ἁρμοδιώτερον τεχνικὸν σῶμα, νὰ κάμῃ τοὺς ἠλεκτρικοὺς κανονισμούς, θὰ ἦτο μία ἀφέλεια ἀναξία τῆς σοβαρότητος καὶ τῆς νοημοσύνης τοῦ σώματος.

§102Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Μᾶς ἐτέθη ὡς ἑξῆς τὸ ζήτημα. Μία ὑπηρεσία «μανιτάρι» ἀναθέτει εἰς τὴν Ἐμπάσκο τὴν συγγραφὴν σπουδαιοτάτων κανονισμῶν καὶ καθιστᾷ αὐτὴ ἑαυτὴν ἁρμοδίαν διὰ τὴν κύρωσίν των. Αὐτὸ δὲν εἶναι σοβαρὸν πράγματι.

§103Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Αὐτὸ εἶναι ὀρθὸν καὶ εἴμεθα σύμφωνοι. Ὅπως εἶπα καὶ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἡ ἀρχὴ τὴν ὁποίαν καθιέρωσα, ἔστω καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων, εἶναι ὅτι πρῶτα θὰ γίνῃ χρησιμοποίησις Ἑλληνικοῦ προσωπικοῦ τεχνικοῦ, δεύτερον θὰ γίνεται μειοδοσία καὶ τρίτον αἱ ἐγκρίσεις θὰ εἶναι πάλιν Ἑλληνικαί. Θὰ ἀνήκουν ἢ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον ἢ εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς δημοσίας ἐπιχειρήσεως. Αἱ ἀρχαὶ ἑπομένως τὰς ὁποίας καθιέρωσα εἶναι καὶ ὑγιεῖς καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι ἀνταποκρίνονται εἰς τὸ γενικὸν πνεῦμα τοῦ σώματος. Διότι τιμῶμεν τὴν τεχνικήν των ἐπάρκειαν. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἔρχονται ὡς τεχνικοί μας σύμβουλοι, αἱ ἐγκρίσεις εἶναι Ἑλληνικαί, τοῦ Ὑπουργείου ἢ τοῦ Δ.Σ. Αὐταὶ εἶναι αἱ ἀρχαὶ τὰς ὁποίας ὁρίζω εἰς τὸ ἐγκριτικὸν νομοσχέδιον. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι ἀπετέλεσαν ἰδικάς μου προτάσεις, αἱ ὁποῖαι εὗρον πλήρη ἀνταπόκρισιν εἰς τὰ μέλη τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§104Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κατόπιν κάποιας ὀξείας ἐπικρίσεως.

§105Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Αἱ ἀρχαὶ αὗται καθιερώθησαν ὁμοειδῶς εἰς πᾶσαν περίπτωσιν ἐκτὸς ἀσημάντων ἐξαιρέσεων αἱ ὁποῖαι ἐγκρίνονται ἀπὸ τοὺς Ἕλληνας προϊσταμένους εἴτε τοῦ Ὑπουργείου εἴτε τοῦ Δ.Σ. Τοιουτοτρόπως ὅλον τὸ πεδίον τῶν καχυποψιῶν καὶ ἀμφιβολιῶν ἐκλείπει. Διότι εἶναι ἠλεκτρικαὶ ἑταιρεῖαι καὶ χύνεται φῶς.

§106Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κλασσικώτερον ὅμως παράδειγμα τῶν ἐκδηλώσεων αὐτῶν τῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ εἶναι αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ ἀρχικοῦ νομοσχεδίου. Δι’ αὐτῶν, πράγματι παρέχεται τὸ δικαίωμα προσωρινῶς εἰς τὴν Ἐμπάσκο καὶ διὰ λογαριασμὸν τῆς Δημοσίας Ἐπιχειρήσεως Ἠλεκτρισμοῦ νὰ ἀναλάβῃ τὴν ὀργάνωσιν καὶ ἀνάπτυξιν ἐκμεταλλεύσεων ἠλεκτρισμοῦ, τῶν ὁποίων ἡ κυριότης ἀνήκει εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον. Συγκεκριμένως πρόκειται κυρίως περὶ τῆς ἐκμεταλλεύσεως ἠλεκτρισμοῦ Θεσσαλονίκης. Ἐνῷ, λοιπόν, δὲν εἴχομεν ἀκόμη Δ.Ε.Η. καὶ πάλιν αὐτὴ ἡ ἀκατασκεύαστος καὶ ἄνευ σπονδυλικῆς στήλης, ἡ προσωρινὴ Ε.Ε.Π.Α., προσεπάθει νὰ ἰδιοποιηθῇ τὴν ἁρμοδιότητα τῆς σπουδαίας αὐτῆς λειτουργίας καὶ νὰ ἐπιφέρῃ ἀναστάτωσιν ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς Ἀνασυγκροτήσεως καὶ ἐκμεταλλεύσεως τοῦ φωτισμοῦ καὶ τῆς κινήσεως τῆς δευτέρας τῶν πόλεων τῆς Ἑλλάδος.

§107Γ. ΜΟΔΗΣ. Τὸ ὁποῖον εἶναι δρᾶμα κ. συνάδελφε.

§108Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἶμαι γνώστης τῆς ἀθλίας ἠλεκτρικῆς καταστάσεως εἰς τὴν Θεσ)κην. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον λέγω αὐτὴν τὴν στιγμήν, εἶναι ὅτι τὴν κατάστασιν αὐτὴν ἐπῆγαν ἀκόμη νὰ χειροτερεύσουν μὲ τὴν ἐπέμβασίν των αὐτήν, αἱ ἀκαταλόγιστοι Ὑπηρεσίαι–μανιτάρια τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Ἀπηλείψαμεν τὴν διάταξιν αὐτὴν καὶ σήμερον ἡ ἠλεκτρικὴ ἀνασυγκρότησις τῆς Θεσ)κης θὰ γίνῃ ἀφοῦ προηγουμένως ἱδρυθῇ ἡ Δ.Ε.Η., ἀφοῦ δηλαδή, ὑπάρξουν τὰ ἐχέγγυα μιᾶς συστηματικῆς καὶ ἐνδεδειγμένης ὀργανώσεως. Ἀλλ’ ἐκεῖ ποὺ ἤθελα νὰ ἐπιστήσω ἰδιαιτέρως τὴν προσοχήν σας, εἶναι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 5. Ἀφοῦ ὑφηρπάγησαν ἁρμοδιότητες ἀπὸ ὅλα τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα, ἀφοῦ συνετονίσθησαν κατὰ τὸν γνωστὸν τρόπον ὅλαι αἱ Ὑπηρεσίαι, ἔμεινεν ἔξω, τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν. Καὶ εὑρῆκαν τὴν εὐκαιρίαν μὲ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ νὰ τὸ συντονίσουν! Ἔτσι, μὲ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 5, δι’ ἁπλῆς ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ κατηργοῦντο καὶ φόροι καὶ τέλη καὶ δασμοὶ καὶ κρατήσεις καὶ πάντα τὰ ὅμοια. Κύριοι, δὲν γνωρίζω τί περισσότερον ἀπὸ τὴν διάταξιν αὐτὴν εἶναι δυνατὸν νὰ χαρακτηρίσῃ καὶ ἐπιπολαιότητα ὡς καὶ τὸ ἐπικίνδυνον τῆς προσωποπαγοῦς καταστάσεως, ποὺ ἐπεβλήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Δὲν θὰ ἐπιμείνω ἐπὶ μιᾶς ἄλλης χαριτωμένης ἐκδηλώσεως τῆς ἐμβριθείας τῶν συντακτῶν τοῦ νομοσχεδίου. Διὰ τῆς παραγράφου 6 τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου θεσπίζεται ὅτι κονδύλια ἀναγεγραμμένα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου Μεταφορῶν δι’ ἐλλείματα δημοσίων ἠλεκτρικῶν ἐκμεταλλεύσεων μεταφέρονται δι’ ἁπλῆς ἀποφάσεως τοῦ Ὑπ. τοῦ Συντονισμοῦ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου του! Μία ἁπλῆ ἀνάγνωσις τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Μεταφορῶν θὰ τοὺς ἔπειθεν ὅτι τοιαῦτα κονδύλια δὲν ὑπάρχουν. Ἐν τούτοις ἡ διάταξις τῆς παραγράφου 6, διετηρήθη καὶ εἰς τὸ σχέδιον ἀκόμη τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καίτοι αὕτη ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως ἐτακτοποίησε κάπως τὰ πράγματα προσθέσασα ὅτι πᾶσαι αἱ ἀνωτέρω ἀναφερθεῖσαι ἀποφάσεις τοῦ Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ συνυπογράφονται καὶ ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους κατὰ τὰς κειμένας διατάξεις συναδέλφους των. Κύριοι, ἠσχολήθην ἀρκετὰ μὲ τὴν ὑπόθεσιν. Αὐτὸ εἶναι τὸ νομοσχέδιον, καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ σύμβασις, ἡ κυρουμένη δι’ αὐτοῦ. Θὰ πρέπει νὰ συνοψίσω εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ἰδίως κατόπιν τῶν διακοπῶν, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο διὰ τὴν τελευταίαν σύμβασιν, ὡς ἤδη ἐλέχθη, προκύπτουν πολλὰ σκοτεινὰ σημεῖα, τόσον ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον ποὺ συνωμολογήθη, ὅσον καὶ τὸ περιεχόμενόν της καὶ τὰ ὁποῖα χρήζουν διευκρινήσεως. Ἡ Βουλή, εὑρισκομένη πρὸ τοῦ διπλοῦ τετελεσμένου γεγονότος, τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως καὶ τῆς ἐκδόσεως τοῦ Α.Ν. τοῦ κυροῦντος αὐτήν, δὲν δύναται τὴν στιγμὴν αὐτὴν νὰ ἀναλάβῃ πρωτοβουλίαν καὶ νὰ ἀρνηθῇ τὴν ψῆφον σας. Ἀλλ’ εἶναι ἐθνικὴ ἀνάγκη ὅπως ἡ κυβέρνησις μὴ ἀφήσῃ τὴν ὑπόθεσιν ἀδιαλεύκαντον. Αἱ λοιπαὶ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, ἐν πολλοῖς ἐκδηλώσεις κλασσικαὶ τοῦ ἀλογίστου ἰμπεριαλισμοῦ, ὡς τὸν ἀπεκάλεσα, τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ἐτροποποιήθησαν ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ εἶναι ἀνεκταὶ τουλάχιστον ἀπὸ ἀπόψεως διατυπώσεως. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν διατάξεων αὐτῶν εἶναι ἔκδηλος ὁ βαθμὸς τῆς ἐπιπολαιότητος, μὲ τὴν ὁποίαν τὸ Ὑπουργεῖον αὐτὸ ἐπιλαμβάνεται καὶ τῶν σοβαρωτέρων θεμάτων. Πολλαὶ ἀπὸ τὰς διατάξεις αὐτὰς ἔπρεπε νὰ ἀποτελέσουν ἀντικείμενον εἰδικοῦ νομοσχεδίου, πολὺ μελετημένου καὶ συντεταγμένου μετὰ τῆς δεούσης προσοχῆς... Ἐν τούτοις θὰ τὰς ἀφήσωμεν εἰς τὸ αὐτὸ λεωφορεῖον καὶ αὐτάς, διότι εὑρισκόμεθα καὶ ἐδῶ πρὸ τετελεσμένου γεγονότος. Κύριοι, εἶναι σαφὲς ὅτι ἡ ἐπιδρομὴ τῶν «συντονιστῶν» κατὰ τῶν ἄλλων Ὑπουργείων πρέπει κάποτε νὰ σταματήσῃ. Πρέπει νὰ τεθῇ χαλινὸς εἰς τὴν πολυπραγμοσύνην μιᾶς προσωποπαγοῦς καταστάσεως, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ καὶ ἡ ὁποία ἐγένετο πρόξενος τόσον καθυστερήσεων καὶ ζημιῶν διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν ἀλλὰ καὶ τόσων ταπεινώσεων δι’ αὐτὸ τοῦτο τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Εἰδικώτερον ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἐξηλεκτρισμὸν τῆς χώρας, δέον νὰ ἰσχύσουν, ἐπὶ τέλους, οἱ νόμοι, κ. Ἀντιπρόεδρε καὶ νὰ παύσουν αἱ ταχυδακτυλουργίαι καὶ αὐτοσχεδιασμοὶ τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Ἡ Δ.Ε.Η. πρέπει νὰ ἱδρυθῇ καὶ λειτουργήσῃ ἄνευ οὐδεμιᾶς πλέον καθυστερήσεως καὶ νὰ παύσῃ ὑφισταμένη ἡ νέα ἀπόφυσις τῆς Π.Υ.Ε.Ε.Λ.Α. Μέχρι τῆς 2ας Φεβρουαρίου, ὡς ρητῶς καθορίζει ὁ νόμος 1468, δέον νὰ μεταβιβασθοῦν αἱ ἁρμοδιότητες τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ ἐπὶ τῆς Δ.Ε.Η. εἰς ἄλλο Ὑπουργεῖον, νέον ἢ ἐκ τῶν ὑφισταμένων, ὅπου νὰ συγκεντρωθοῦν καὶ ὅλαι αἱ ἁρμόδιαι κρατικαὶ ὑπηρεσίαι ἐνεργείας καὶ καυσίμων διὰ νὰ παύσῃ ἡ πολυαρχικὴ ἀναρχία καὶ νὰ πραγματοποιηθῇ στοιχειώδης συντονισμός.

§109Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἀπεφασίσθη εἰς ποῖον Ὑπουργεῖον θὰ πᾶνε αὐταὶ αἱ Ὑπηρεσίαι;

§110Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Συνεχῶς ἀκούεται τοῦτο καί, ὅσον ἀκούεται τόσον περισσότερον δυσπιστῶ. Ἀλλ’ ἴσως ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος ἔχει νὰ μᾶς ἀναγγείλῃ ὡρισμένα πράγματα.

§111Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Εὑρισκόμεθα ἐν ἀναμονῇ τοῦ πορίσματος μιᾶς Ἐπιτροπῆς διὰ τὴν ἀναμόρφωσιν τῶν Ὑπουργείων καὶ ἐλπίζομεν κατὰ τὸ διάστημα τῶν διακοπῶν τῆς Βουλῆς ὅτι θὰ ἔχωμεν τὸ πόρισμα καὶ θὰ δυνηθῶμεν νὰ πραγματοποιήσωμεν αὐτὴν τὴν ἀναμόρφωσιν. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, καθὼς πληροφοροῦμαι ἀπὸ προφορικὴν ἀνακοίνωσιν τῆς Ἐπιτροπῆς, θὰ ὑπάρξῃ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας καὶ Ἠλεκτρισμοῦ καὶ αὐτοδικαίως τὸ σύνολον τῶν βιομηχανικῶν καὶ τῶν ἠλεκτρικῶν ἔργων θὰ περιέλθουν εἰς τὴν ἁρμοδιότητα αὐτοῦ τοῦ Ὑπουργείου.

§112Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Καὶ ἡ ἀπόφασις τῆς Ἐπιτροπῆς θὰ εἶναι διὰ τὴν Κυβέρνησιν ὑποχρεωτικὴ τρόπον τινα; Μία Ἐπιτροπὴ ὑπαλλήλων θὰ ὀργανώσῃ τὸ Κράτος;

§113Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Εἶσθε εἰς θέσιν νὰ γνωρίζετε, ὅτι ἡ ἀπόφασις μιᾶς Ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις διώρισε, δὲν εἶναι δεσμευτικὴ διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ Κυβέρνησις ἀκόμη οὔτε τὸ πόρισμα εἶδε, οὔτε ἀποφάσεις ἔλαβε. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι βέβαιον, εἶναι, ὅτι αἱ ἀποφάσεις τῆς Ἐπιτροπῆς δὲν πρόκειται νὰ δεσμεύσουν τὴν Κυβέρνησιν. Εἶναι ἁπλῶς, συμβουλευτικαί.

§114Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἄλλως ἀπὸ τὴν σύμβασιν τῆς Ἐμπάσκο καὶ παρ’ ὅλας τὰς ἐπαγγελίας τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου θὰ μᾶς μείνῃ ἡ πικρία τῶν δεσμευτικῶν αὐτῆς ὅρων καὶ οὐδὲν ὄφελος διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου. Μὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ τὴν ἔρευναν τὴν ὁποίαν ὑπέδειξα διὰ τὴν σύμβασιν τῆς Ἐμπάσκο θὰ διατάξῃ καὶ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων θὰ πραγματοποιήσῃ καὶ πρὸ τῆς ἀνάγκης ὅπως μὴ δώσωμεν οὔτε τὴν ἐλαχίστην πρόφασιν ἀναβολῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς ἐκτελέσεως τοῦ προγράμματος ἐξηλεκτρισμοῦ, εἰσηγοῦμαι εἰς τὴν Βουλὴν ὅπως ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον. (Χειροκροτήματα)

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσουδερὸς ἔχει τὸν λόγον.

§116Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς πρόκειται νὰ δηλώσω, ὅτι συνιστῶ εἰς ἐκείνους ἐξ ὑμῶν οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ἔχουν σεβασμὸν εἰς τὴν γνώμην μου, ὅπως ὑπερψηφίσουν τὸ νομοσχέδιον. Λόγῳ τῶν ὅσων ἐλέχθησαν προηγουμένως καὶ τὰ ὁποῖα βεβαίως εἶναι καλοπροαίρετα, ἀλλὰ τὰ ὁποῖα πιθανώτατα νὰ στηρίζωνται καὶ ἐπὶ ἀνακριβῶν πληροφοριῶν, θέλω νὰ κανονίσω τὴν θέσιν μου ὡς πρώην Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ὑπογράψαντος τὴν σύμβασιν τῆς Ἐμπάσκο κατόπιν τῆς ἐγκρίσεως τοῦ Συντονιστικοῦ Συμβουλίου. Ὅταν ἀνελάβαμεν τὴν Κυβέρνησιν, εἶχε πλέον ἀποφασισθῇ ὁριστικῶς ὅπως τὸ ζήτημα τοῦ ποῖος θὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐργολαβίαν τῆς ἐπιβλέψεως τῶν ἔργων, κανονισθῆ κατόπιν διαγωνισμοῦ. Εἶχον προηγηθῆ ἐπὶ προηγουμένων Κυβερνήσεων διαπραγματεύσεις ὅπως ἡ Ἐμπάσκο ἀναλάβῃ τὴν ἐπίβλεψιν ταύτην δυνάμει ἀπ’ εὐθείας συμβάσεως καὶ φαίνεται, καθ’ ἃ μοῦ ἐλέχθη τότε, ὅτι ὑπῆρξεν ἐλπὶς ἐκ μέρους ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔκαμαν τὰς διαπραγματεύσεις εἰς τὴν Ἀμερικήν, ὑπῆρξεν, λέγω, ἐλπὶς ὅτι, ἐὰν διαπραγματευώμεθα μόνον μὲ τὴν Ἐμπάσκο τὸ ζήτημα, νὰ ἐπιτυγχάναμεν νὰ πάρῃ προμήθειαν 5%. Ἡ εὐθύνη τῆς ὑποθέσεως δὲν μὲ ἀφορᾷ, διότι ὡς σᾶς εἶπα, ἐγὼ εὑρῆκα ἀποφασισμένον ὅπως ἡ ἑταιρεία ἐπιβλέψεως ὁρισθῇ διὰ διαγωνισμοῦ μεταξὺ Ἀμερικανικῶν οἴκων. Ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις ἤ, ἂς τὸ εἰδικεύσωμεν, ὁ ἁρμόδιος ὀργανισμὸς διὰ τὸ Σχέδιον Μάρσαλλ εἶχε θέσει ὡς ὅρον διὰ τὴν χρηματοδότησιν τῶν ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων τὴν ἀνάληψιν τῆς ἐπιβλέψεως τῆς κατασκευῆς αὐτῶν ἀπὸ εἰδικὸν Ἀμερικανικὸν οἶκον. Ἄνευ τῆς παραδοχῆς τοῦ ὅρου αὐτοῦ τὰ χρηματικὰ μέσα δὲν θὰ ἐχορηγοῦντο καὶ δι’ αὐτὸ ὀρθῶς ἀπὸ τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν εἶχεν γίνει ἀποδεκτὸς ὁ ὅρος αὐτός, διότι ἄλλως τε λόγῳ τοῦ ὅτι δὲν ὑπῆρχον ἐδῶ ἑταιρεῖαι ἐξειδικευμέναι εἰς τοιαῦτα ἔργα. Ἡ Ἐμπάσκο εἶχε κληθῆ καὶ παλαιότερον ὡς ἐνθυμεῖσθε ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολὴν διὰ νὰ κάμῃ τὴν προμελέτην τῶν ἔργων καὶ πράγματι ὑπέβαλε περὶ τούτων ἀξιόλογον μελέτην. Ἐν συνεχεία αἱ τότε Κυβερνήσεις διεπραγματεύθησαν εἰς Οὐάσιγκτον τὴν δυνατότητα ὅπως αὐτὴ ἡ Ἐμπάσκο ἀναλάβῃ ἄνευ δημοπρασίας τὴν ἐπίβλεψιν τῆς κατασκευῆς τῶν ἔργων. Ἐματαιώθη αὐτὸ ἀφ’ ἑνὸς μὲν διότι καὶ ἐδῶ ὑπῆρξαν ἀντιρρήσεις εἴτε εἰς τὸν τύπον, εἴτε καὶ ἀπὸ τεχνικῶς, ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου σχετικὴ συζήτησις ἠγέρθη καὶ εἰς τὴν Ἀμερικήν, νομίζω εἰς αὐτὸ τὸ Κογκρέσσον, πῶς νὰ ἀνατεθῇ ἀπ’ εὐθείας εἰς τὴν Ἐμπάσκο τὸ ἔργον καὶ διατὶ νὰ μὴν ἀνατεθῇ εἰς μίαν τῶν ἀμερικανικῶν ἑταιρειῶν κατόπιν διαγωνισμοῦ. Ἐντεῦθεν προέκυψεν ἡ ἀνάγκη τοῦ διαγωνισμοῦ καὶ ἐστάλη πρὸς τοῦτο Ἐπιτροπὴ εἰς τὴν Ἀμερικήν, ὅπου καὶ ἐγένετο ὁ διαγωνισμὸς ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν τῆς Κεντρικῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ. Ὁ ὀργανισμὸς ἐκανόνισε τὰ τοῦ διαγωνισμοῦ καὶ ὥρισε τοὺς τεχνικοὺς οἴκους ποὺ θὰ ἐκαλοῦντο νὰ μετάσχουν. Ἐκ τῶν 5 εἴτε 6 οἴκων, οἱ ὁποῖοι ἐκλήθησαν ὑπέβαλαν προτάσεις μόνον 3. Οἱ ὅροι ἐξηλέγχθησαν ὄχι μόνον ἀπὸ τὴν ἰδικήν μας ἐκεῖ ἀντιπροσωπείαν, ἀλλά, κυρίως ἀπὸ τοὺς εἰδικοὺς τοῦ Ὀργανισμοῦ τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ καὶ κατὰ κοινὴν ἀπόφασιν ἐθεωρήθη ὅτι ἡ Ἐμπάσκο εἶχε ὑποβάλει τοὺς συμφερωτέρους ὅρους. Συμφώνως πρὸς τοὺς ὅρους αὐτοὺς καὶ κατὰ τὴν εἰσήγησιν, ἡ ὁποία μᾶς ἐγένετο ἁρμοδίως ἡ προμήθεια, τὴν ὁποίαν ἐζήτει ἡ ἑταιρεία αὐτὴ διὰ τὴν ἐπίβλεψιν ἦτο 7%. Ἠρώτησα τότε τοὺς ἁρμοδίους τῆς ὑπηρεσίας πῶς πρέπει νὰ δεχθῶμεν τὸ 7% ἐνῷ προηγουμένως ἐγένετο λόγος περὶ 5% ἡ ὑπηρεσία μὲ διεβεβαίωσεν ὅτι οὐδέποτε ἐγένετο συμφωνία διὰ 5%, ἀλλὰ διαπραγμάτευσις ἁπλῶς, τὴν ὁποίαν δὲν ἐδέχθη ἡ Ἐμπάσκο.

§117Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τὰ τηλεγραφήματα....

§118Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Φοβοῦμαι μήπως τυχὸν ἀπὸ μίαν σπουδὴν καὶ ἀπὸ μίαν ἐλπίδα ὁ ἐκεῖ εὑρισκόμενος κ. Δοξιάδης ἔδιδε τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι δύναται νὰ ἐπιτύχῃ τὸ 5%. Κατὰ πληροφορίας, ποὺ ἔλαβα μεταγενεστέρως καὶ ἀπὸ τὸν ἴδιον, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἄλλους ἁρμοδίους τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, οὐδέποτε εἶχεν ἀποφασισθῆ προμήθεια 5%. Καὶ πάντοτε, ὅπως ἔμαθα καὶ ἀπὸ Ἀμερικανὸν ἁρμόδιον τῆς Ἀποστολῆς ἐθεωρεῖτο ἀδύνατον τὸ 5% ἀφ’ οὗ καὶ ἐν Ἀμερικῇ αἱ ἑταιρεῖαι διὰ τὰ ἔργα αὐτὰ λαμβάνουν προμήθειαν ἄνω τοῦ 5%. Βάσει τῆς διαβεβαιώσεως αὐτῆς, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀνάγκης νὰ προχωρήσωμεν πρὸς τὰ ἔργα τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ ἐδέχθημεν τὰ πορίσματα ἐπὶ τοῦ διαγωνισμοῦ τῶν ἁρμοδίων τῆς Οὐάσιγκτων, ὅσον ἀφορᾶ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ διαγωνισμοῦ καὶ ἁρμοδίως ἐξουσιοδοτήθη ἡ ἐκεῖ ἀντιπροσωπεία μας νὰ συζητήσῃ τὸ σχέδιον τῆς συμβάσεως καὶ ἐνετάλη κατόπιν νὰ ὑπογράψῃ ἀντὶ τῆς Κυβερνήσεως τὴν συμφωνίαν αὐτήν, τώρα βεβαίως μὲ μεγάλην μου ἔκπληξιν, ὁμολογῶ, ἤκουσα τὰς διαβεβαιώσεις τοῦ κ. Ζίγδη, ὁ ὁποῖος ἐπικαλεῖται ὡρισμένα τηλεγραφήματα τῶν ὁποίων ἡμεῖς ποτὲ δὲν ἐλάβαμε γνῶσιν. Δὲν ἔχομεν οὔτε τώρα ὑπ’ ὄψει τὰ τηλεγραφήματα αὐτά, διὰ νὰ δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν τὴν διατύπωσίν των. Δὲν θέλω νὰ ἀμφισβητήσω ὅσα λέγει ὁ κ. Ζίγδης, ἀλλά, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πρέπει νὰ πιστεύσω ὅτι εἰς τὰ τηλεγραφήματα διετυποῦντο περισσότεραι τοῦ δέοντος ἐλπίδες, διὰ νὰ μὴ εἴπω ἄλλο τι, δι’ ἐκείνους ποὺ ἐπίστευσαν ὅτι ἠδύνατο ἡ Ἐμπάσκο νὰ δεχθῇ τὸ 5% ποὺ ἐθεωρεῖτο ἔκτοτε ἀπὸ ἄλλους ἁρμοδίους ἀδύνατον νὰ τὸ ἐδέχετο ἡ Ἐμπάσκο.

§119Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἶναι δυνατὸν νὰ διέπραξε τοιαύτην ἐπιπολαιότητα ὁ κ. Δοξιάδης καὶ νὰ ἐτηλεγράφησεν αὐτά;

§120Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν τὸ φαντάζομαι αὐτό. Δι’ αὐτὸ λέγω, ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει τὰ τηλεγραφήματα δὲν ἠμποροῦμεν νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τοῦ θέματος. Λυποῦμαι ἐὰν ὑπάρχῃ τὸ τηλεγράφημα, διότι ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἀποδεικνύει ὅτι ὑπῆρξεν ὑπερβολικὴ ἐλπὶς ἐπὶ τῆς δυνάμεως τὴν ὁποίαν εἶχεν ὁ κ. Δοξιάδης ὅπως πείσῃ τὴν Ἐμπάσκο διὰ τὸ 5%.

§121Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ἤκουσα διὰ πρώτην φορὰν περὶ τῶν τηλεγραφημάτων ὅταν τὰ ἐδιάβαζεν ὁ κ. Ζίγδης. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι λύεται ἡ διαφορὰ διότι τὸ τηλεγράφημα τοῦ κ. Δοξιάδη μεταχειρίζεται τὸν ὅρον «πιθανώτατα».

§122Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἀντιθέτως εἶναι κατηγορηματικὴ ἡ διαβεβαίωσις τοῦ κ. Δοξιάδη.

§123Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Τὸ «πιθανώτατα» εἶναι διὰ κάτω τοῦ 5%.

§124Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὁ κ. Δοξιάδης ἐτηλεγράφησε εἰς τὰς 10 Ἀπριλίου τὰ ἑξῆς: (Ἐπαναλαμβάνει τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ τηλεγραφήματος ποὺ ἀνέγνωσε προηγουμένως ὅταν ἠγόρευε). Εἰς τὰς 16 τοῦ μηνὸς ὁ κ. Δενδραμῆς τηλεγραφεῖ: (Ἐπίσης τὸ ἀνέγνωσεν εἰς τὸν παραπάνω λόγον του).

§125Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Δηλαδὴ ὁμιλεῖ περὶ τόκου.

§126Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τὸ τηλεγράφημα τῆς 15 Ἀπριλίου ὄχι πλέον τοῦ κ. Δοξιάδη, ἀλλὰ τῶν ἀνθρώπων ποὺ ἄφησεν ὁ Δοξιάδης εἰς τὴν Οὐάσιγκτων λέγει ὅτι «.......... .......... (ἀναγινώσκει)...........». Δηλαδὴ εἶχε φθάσει εἰς συμφωνίαν, διότι αὐτὸ ἀνεκοίνωσεν ὁ Δοξιάδης ἐδῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ ἡ ICA εἶπε ὅτι 5% εἶναι ἀπίθανον νὰ ἐζητήθη διότι 2½% εἶναι ἀρκετὰ «...... (ἀναγινώσκει)..............». Καὶ ἔτσι κατελήξαμεν εἰς τὸν διὰ τοῦ διαγωνισμοῦ καθορισμὸν τοῦ ποσοστοῦ. Ἐγώ, κ. Πρόεδρε, σᾶς παρακαλῶ νὰ πιστεύσητε τὰ ἑξῆς: Ὅτι ὅλη μου ἡ στάσις εἶναι νὰ ἐπισημάνω ἕνα κίνδυνο ὁ ὁποῖος ὑπάρχει, ὡρισμέναι ὑπηρεσίαι αἱ ὁποῖαι κατατοπίζουν ἀνακριβῶς τοὺς ὑπευθύνους Ὑπουργούς. Οἱ δὲ ὑπεύθυνοι Ὑπουργοὶ δεδικαιολογημένοι μὲ τὸ βάρος αὐτὸ τῶν εὐθυνῶν εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἀκούσουν τὰς ὑπηρεσίας καὶ πολλὲς φορὲς νὰ μὴν ξέρουν ἀκριβῶς τὴν πραγματικότητα. Δι’ αὐτὸ ἐζήτησα νὰ ἐρευνηθῇ ἡ ὅλη ἐνέργεια τοῦ κ. Δοξιάδη καὶ εἰς τὴν Οὐάσιγκτων καὶ εἰς τὰς Ἀθήνας.

§127Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ὁ κ. Ζίγδης ἐπισημαίνων ὀλίγον περισσότερον τοῦ δέοντος ὡρισμένους κινδύνους οἱ ὁποῖοι προέρχονται ἀπὸ ὑπηρεσιακὰ πρόσωπα, μετατοπίζει τὴν συζήτησιν ἑνὸς γενικοῦ ζητήματος εἰς προσωπικὴν ὑπόθεσιν. Δὲν θέλω νὰ ὑπερασπισθῶ κανένα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, οὔτε εἶναι σήμερον συζήτησις περὶ προσώπου διὰ νὰ εἴπωμεν περὶ τῆς ἀξίας ἢ τῆς ἀνικανότητος οἱουδήποτε ὑπαλλήλου καὶ ἰδιαίτερα τοῦ κ. Δοξιάδη διὰ τὸν ὁποῖον ἐγὼ τουλάχιστον φρονῶ ὅτι ἔχει δείξει ἱκανότητας καὶ ἔχει καταβάλει προσπαθείας πολλὰς διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας. Βεβαίως οὐδεὶς ἀναμάρτητος καὶ ὑποθέτω ὅτι καὶ αὐτὸς μέσα εἰς τὸ σκότος καὶ τὰς δυσχερείας τὰς ὁποίας παρουσίαζε τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ νὰ διέπραξε σφάλματα. Διότι ὄχι μόνον ἐδῶ ἀλλὰ εἰς ὅλην τὴν Εὐρώπην οἱ ἁρμόδιοι ἐπήγαιναν ψάχνοντας ἐπάνω στὸ ζήτημα πὼς ἔπρεπε νὰ ὀργανωθῇ καὶ νὰ γίνῃ τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ ἀνορθώσεως τῶν χωρῶν τῆς Εὐρώπης. Ὁπωσδήποτε ὅμως ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἐξ αἰτίας τῶν τυχὸν λαθῶν τοῦ κ. Δοξιάδη ἢ τῆς δικαίας ἀγανακτήσεως τὴν ὁποίαν προκαλεῖ οὗτος εἰς ὡρισμένα πρόσωπα κατ’ ἐμὲ ἀδίκως, νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ σταματᾶ εἰς τοιαῦτα ἐμπόδια τὸ ἔργον καὶ νὰ προκαλῆται μὲ τοιαύτας συζητήσεις τὸ δέος τῆς Βουλῆς ὅπως λάβῃ ἀμέσως τὴν ὀρθὴν ἀπόφασιν νὰ κυρώσῃ τὴν ὑπὸ κρίσιν σύμβασιν αὐτή. Ἀπὸ αὐτὴν τὴν σύμβασιν ἐξαρτᾶται πλέον νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐφαρμογήν, ὡς εἶπον τῶν 4 ἔργων τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ τῆς χώρας. Δὲν συμφωνῶ εἰς τὸν χαρακτηρισμὸν τὸν ὁποῖον ἔδωσεν ὁ Βουλευτὴς κ. Ζίγδης, ὅτι τὰ ἔργα αὐτὰ εἶναι πτωχοπροδρομικά. Βεβαίως ἔπρεπε τὰ ἔργα τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ προτιμοῦσα νὰ ἤρχιζαν ἀπὸ τὸν Ἀχελῶον καὶ ἀπὸ τὴν Πτολεμαΐδα. Καὶ ἄλλοτε μοῦ ἐδόθη ἡ ἀφορμὴ νὰ ἐξηγήσω τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους δὲν ἠδυνάμεθα νὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ αὐτὰ τὰ ἔργα, διότι δυστυχῶς ἀμφότερα βαρύνονται ἀπὸ συμβάσεις μὲ ἰδιώτας τὰς ὁποίας ἐγὼ τολμῶ νὰ ὀνομάσω ψευδοσυμβάσεις. Ἀπετέλουν ἐν τούτοις ἀνειλημμένας ὑποχρεώσεις καὶ δὲν ἠδυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὸν Ἀχελῶον καὶ Πτολεμαΐδα προτοῦ ξεκαθαρισθοῦν ἢ ἀπελευθερωθοῦν ἀπὸ τὰς συμβάσεις.

§128Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἡ σύμβασις «Φίλη» ἀνανεώθη· ὁ Ἀχελῶος ἐπίσης ἀνενεώθη. Ἡ σύμβασις τοῦ 1946. Αὐτὸ εἶναι ἐγκληματικόν. Ἐγὼ δὲν ἀπευθύνομαι πρὸς τὸν κ. Τσουδερὸν ὡς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, οὔτε τοῦ καταλογίζω δι’ αὐτὸ εὐθύνας. Ὁ κ. Τσουδερὸς εὑρῆκε μίαν κατάστασιν.

§129Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἀμφιβάλλω δι’ αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέτε καὶ σαφῶς ἐπικρίνω τὰς συμβάσεις αὐτάς. Ἐὰν δὲ δὲν ὑπῆρχον ἀντίθετες συμμαχικὲς ὑποδείξεις, θὰ εἶχον κατὰ τὴν βραχυχρόνιον ὑπουργίαν μου προτείνει εἰς τὴν Βουλὴν νὰ τὰς ἀκυρώσῃ.

§130Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὸ εἴχομεν ἀποφασίσει διὰ τὸν Ἀχελῶον ἤδη. Δὲν ἠδύνατο νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις του καὶ ἐπρόκειτο νὰ τὸν κηρύξωμεν ἔκπτωτον. Αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν εἴχομεν λάβει εἰς τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν.

§131Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Ἀλλὰ μὲ τὸ νὰ μὴ δυνάμεθα νὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ τὸν Ἀχελῶον καὶ ἀπὸ τὴν Πτολεμαΐδα δὲν ἔπρεπε νὰ παραλείψωμεν νὰ ἀρχίσωμεν ἔστω καὶ ἀπὸ τὰ μικρότερα αὐτὰ ἔργα. Τὰ τέσσαρα τὰ ὁποῖα, ἐπίσης, ἐν τῷ συνόλῳ ἔχουν σπουδαιότητα. Δὲν εἶναι μικρὰ ἢ ἀσήμαντα εἰς ἕνα τόπον, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει μέχρι σήμερον ἐξηλεκτρισμὸν καθολοκληρίαν. Καὶ συνεπῶς, κύριοι, νομίζω παρ’ ὅλα τὰ ὁποῖα ἠκούσθησαν κατὰ τῆς ἱκανότητος ὡρισμένων προσώπων, ἐπιβάλλεται ἡ ψήφισις τοῦ Νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως μὲ τὴν Ἐμπάσκο, ὅπως τοῦτο ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, τῆς ὁποίας τὰς τροποποιήσεις ἔχει δεχθῆ καὶ ἡ Κυβέρνησις.

§132Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν σύμβασιν δὲν ἀναφέρεται τίποτε ὡς πρὸς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς δημοπρασίας.

§133Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ὑπάρχει τοιαύτη συμφωνία.

§134Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἡ σύμβασις δὲν ἀναφέρει τίποτε.

§135Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Πιθανόν, ἀλλὰ νομίζω ὅτι τὰ ἔγγραφα τῆς δημοπρασίας, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι κατατεθειμένα εἰς τὸν σχετικὸν φάκελλον τοῦ Ὑπουργείου ἀποτελοῦν χωρὶς ἄλλο δέσμευσιν τῆς Ἑταιρείας.

§136Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Πάντως ἡ σύμβασις δὲν ἀναφέρει τίποτε.

§137Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ ὑπάρχουν ἀνειλημμέναι ὑποχρεώσεις ἐκ μέρους τῆς ἑταιρίας, μέσα εἰς τὰ ἔγγραφα τοῦ διαγωνισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἰσχύει, ὄχι μόνον διὰ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸν Ὀργανισμὸν τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σβῶλος ἔχει τὸν λόγον.

§139Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ὑποθέτω ὅτι σπανίως ἀντιπολιτευόμενος βουλευτὴς θὰ εὑρέθη εἰς τόσον δύσκολον θέσιν, ὅπως σήμερα ἐμεῖς, ἐνώπιον τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Εἶναι εὔκολον συνήθως τὸ ἔργον τοῦ ἀντιπολιτευομένου, ὅταν αἱ συνέπειαι τῆς ἀρνητικῆς του στάσεως δὲν εἶναι τοιαῦται ὥστε νὰ εἶναι ἀπαράδεκτοι ἐκτιμούμενοι· μὲ τὴν εὐθύνην καὶ τοῦ βουλευτοῦ καὶ τοῦ συμφέροντος τῆς χώρας. Τὸ πρῶτον κακὸν ποὺ ἐδημιουργήθη ἐν προκειμένῳ εἶναι ὅτι ἔχομεν ἐνώπιόν μας μίαν σύμβασιν ὑπογεγραμμένην ἀπὸ ἀντιπροσώπους τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ ἐξωτερικόν, σύμβασιν μάλιστα γενομένην κατόπιν διεθνοῦς διαγωνισμοῦ περὶ τοῦ ὁποίου ἀκούσατε ἄλλους ρήτορας. Ἡ προϊστορία τῆς συμβάσεως πρέπει νὰ μᾶς ἐνδιαφέρῃ ὡς ὀρθῶς ἐθίγη ἀπὸ τὸν εἰσηγητὴν τοῦ νομοσχεδίου. Ὅταν ἀνεφέρθη ἡ ἱστορία αὐτῆς εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἔσπευσε νὰ καταθέσῃ ἕνα ὁλόκληρον ἀρχεῖον τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ἀλλὰ ἀρχεῖον μὴ δυνάμενον νὰ χρησιμοποιηθῇ ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπήν, διότι δὲν εἶναι ἔργον της ὁ ἔλεγχος τῶν Κυβερνήσεων, ἀλλὰ ἔργον τῆς Βουλῆς. Μὲ τὸ ἔργον αὐτὸ ὀφείλει νὰ καταπιασθῇ ἡ Βουλή, εἴτε διὰ τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, εἴτε ἐκ πρωτοβουλίας τῆς ἰδίας τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐφόσον ἀνεκινήθη τὸ ζήτημα ὀφείλει νὰ προβῇ εἰς ἀνακοινώσεις πρὸς τὴν Βουλήν. Ἀλλ’ ἀσχέτως τῶν εὐθυνῶν διὰ τὴν συνομολόγησιν τῆς συμβάσεως, μοῦ δίδεται ἡ εὐκαιρία μίαν ἀκόμη φορὰν νὰ εἴπω πόσον κακὸν εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι ἐνῷ περὶ πολλῶν θεμάτων συζητοῦμεν, σπανίως ἢ μᾶλλον ποτὲ δὲν ἐσυζητήσαμεν τὸ ὅλον θέμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας. Ἐὰν ὑπῆρχεν ἔθος εἰς τὴν Βουλὴν νὰ συζητῇ καὶ μάλιστα κατ’ ἀπαίτησιν τῆς ἰδίας τῆς Κυβερνήσεως τὰ θέματα τῆς ἀνασυγκροτήσεως, θὰ εἴμεθα πολὺ περισσότερον καὶ συνολικῶς πληροφορημένοι περὶ ὅλων τῶν φλεγόντων ζητημάτων καὶ δὲν θὰ ἐσχηματίζαμε κρίσιν μόνον ἐκ τῶν ὑστέρων καὶ πάντοτε ἐνώπιον τετελεσμένων γεγονότων. Σήμερα ἐσχηματίσαμεν μίαν γνώμην πῶς ἐγένετο ἡ διαχείρισις τοῦ ζητήματος τῆς Ἐμπάσκο, αὔριον θὰ σχηματίσωμεν γνώμην δι’ ἄλλο θέμα, μεθαύριον δι’ ἄλλο καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς, ἐνῷ, ἐὰν ὅλα αὐτὰ συνεδυάζοντο καὶ συνεζητοῦντο ἐγκαίρως, θὰ εἴχομεν ἐνώπιόν μας ὁλόκληρον τὸ θέμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ τὰς γενικὰς κατευθύνσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν θὰ παριστάμεθα πρὸ τοῦ θεάματος μιᾶς ἀποσπασματικῆς καὶ μάλιστα ἐκ τῶν ὑστέρων κρίσεως πραγμάτων, τῶν ὁποίων ἡ ἀνατροπὴ δὲν εἶναι πλέον εὔκολος. Ἀλλὰ καὶ πέραν τοῦ γεγονότος, ὅτι ὑπάρχει μία σύμβασις ὑπογεγραμμένη κατόπιν διεθνοῦς διαγωνισμοῦ, ἔχετε ἕνα δεύτερον κακόν, ὅτι ἡ σύμβασις ἐνεκρίθη δι’ ἀναγκαστικοῦ νόμου ἀδιάφορον, ἂν ἡ ἔγκρισις αὐτὴ ἤρτηται ἀπὸ τὴν κύρωσιν τοῦ ἀναγκ. νόμου ἀπὸ τὴν Βουλήν. Γνωρίζετε, κύριοι βουλευταί, ποία εἶναι ἡ φύσις καὶ τὸ ἐλάττωμα τῶν ἀναγκαστικῶν νόμων. Καὶ ἐὰν εἴμεθα ἐναντίον των, ὡς συστήματος νομοθεσίας, δὲν εἶναι μόνον διὰ νὰ διασφαλίσωμεν τὰ προνόμια τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ καὶ διότι ἠξεύρομεν πόσον δύσκολον εἶναι ἕνας νόμος, ὁσονδήποτε παράτυπος καὶ ἀντισυνταγματικός, νὰ ἀνατραπῇ διὰ τῆς ψήφου τῆς Βουλῆς μετὰ κάποιον χρόνον ἐφαρμογῆς του. Καὶ τοῦτο ὄχι μόνον, διότι ὑπάρχει ὁ πολιτικὸς ἐκβιασμὸς τῆς Βουλῆς διὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς παρανομίας, ἀλλὰ καὶ διότι πολλάκις ὁ βουλευτὴς αἰσθάνεται δέος νὰ ἀνατρέψῃ καταστάσεις δημιουργημένας καὶ ριζωμένας πλέον εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν. Πολὺ περισσότερον, ὅταν ἕνας ἀναγκαστικὸς νόμος κυρώσῃ μίαν συμβατικὴν σχέσιν ἐκ τῆς ὁποίας ἐξαρτῶνται δικαιώματα καὶ ὑποχρεώσεις εἶναι ἀκόμη πλέον δύσκολον ν’ ἀνατραπῇ τὸ κακόν, ὅσον καὶ ἐὰν θεωρητικῶς τὸ πρᾶγμα ἠμπορῇ νὰ γίνῃ διὰ τῆς ψήφου τῆς Βουλῆς. Ὁμολογῶ ὅτι δὲν ἠδυνάμην νὰ συμβουλεύσω σήμερα τὴν ἀνατροπὴν τῆς συμβάσεως ἀπὸ τὴν Βουλήν. Ὄχι διὰ λόγους τυπικούς, ἀλλὰ δι’ ἕνα οὐσιαστικὸν λόγον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἱκανός, ὄχι βέβαια νὰ παραγκωνίσῃ τὴν βασικὴν ἐπιφύλαξιν ἐναντίον τῆς συμβάσεως, ἀλλὰ νὰ τὴν ἀντικρίσῃ τοὐλάχιστον διὰ κάποιας ἐλπίδος, τῆς ἐλπίδος ὅτι εἶναι δυνατόν, ἐπὶ τέλους, ἔστω καὶ ἔτσι νὰ ἀρχίσουν τὰ ἔργα αὐτὰ ἀνεξαρτήτως, ἂν ἡ σύμβασις εἶναι τόσον κακὴ ὅσον εἶναι. Εἶναι ἀξιοθρήνητον, κ. βουλευταί, ὅτι μοῖρα τῆς χώρας μας εἶναι, ὁσάκις γίνεται σύμβασις κάποιας ὁλκῆς μὲ ξένους, νὰ ὑφίσταται συνεπείας ἐπιβαρυντικὰς δι’ αὐτὴν ἐκ τοῦ γεγονότος, ὄχι ὅτι εἴμεθα μικρὰ χώρα, ἀλλὰ ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι συνήθως οἱ ἐκπροσωποῦντες τὴν χώραν, δὲν ὑπερασπίζονται τὰ συμφέροντά της καὶ τὴν ἀξιοπρέπειάν της. Μοῦ ἔχει συμβῇ, ὡς δικηγόρος, νὰ ἔχω ἀσχοληθῇ μὲ πολλὰς συμβάσεις τοῦ εἴδους αὐτοῦ καὶ πάντοτε ἠσθάνθην τὴν μείωσιν τῆς χώρας μας διαπραγματευομένης μὲ ἰσχυροὺς ξένους οἰκονομικοὺς παράγοντας καὶ συντριβομένης ἀπὸ αὐτούς. Ἀλλὰ πρέπει νὰ σᾶς δηλώσω, κ. βουλευταί, μὲ ἀγανάκτησιν καὶ πικρίαν, ὅτι σύμβασιν σὰν τὴν προκειμένην δὲν ἔχω συναντήσει. Σύμβασιν περιέχουσαν ἀθροιστικῶς τόσα πολλὰ ἀπαράδεκτα, ποὺ οὔτε ἕνα ποσοστὸν δὲν θὰ ἠμποροῦσε νὰ συμφωνηθῇ συμβατικῶς εἰς οἱανδήποτε ἐλευθέραν χώραν. Εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι δὲν θὰ ἠμποροῦσε ποτὲ οὔτε κἂν νὰ συζητηθῇ λ. χ. εἰς τὰς Η.Π.Α. τοιαύτη σύμβασις μεταξὺ ἀναδόχου καὶ δήμου ἢ πολιτείας, σύμβασις τοιούτου περιεχομένου. Καὶ ἐδῶ πρέπει, κ. βουλευταί, νὰ ἐξηγηθῶ περισσότερον. Δι’ ἐμὲ δὲν εἶναι μόνον τὸ θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπέμειναν ἄλλοι συνάδελφοι, τὸ θέμα τῶν ποσοστῶν τοῦ κέρδους τοῦ ἀναδόχου. Θὰ ἔπρεπε ἀσφαλῶς νὰ ἐρευνηθῇ ἂν ὄντως ἦτο δυνατὸν νὰ εἶναι 5% ἀντὶ 7%. Ἀλλὰ πολὺ περισσότερον ἐξανίσταμαι ἐναντίον πολλῶν ἄλλων ὅρων τῆς συμβάσεως, οἱ ὁποῖοι ὑπογραμμίζουν τὴν καταστατικήν, θὰ ἔλεγα, ἀνισότητα μεταξὺ τοῦ ἀναδόχου καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, ἑνὸς Κράτους, τὸ ὁποῖον εἶναι μικρόν, ἂν θέλετε, ἀλλ’ ἀρκετὰ σημαντικὸν εἰς ὑπόστασιν καὶ εἰς ἱστορίαν, ὥστε νὰ ὀφείλουν καὶ οἱ ξένοι νὰ σέβωνται τὴν ἀνεξαρτησίαν του καὶ τὴν ἀξιοπρέπειάν του, ἀλλὰ καὶ αἱ ἰδικαί μας Κυβερνήσεις νὰ ἀμύνωνται τῶν ἀγαθῶν αὐτῶν τοῦ ἔθνους. Θλίβεται κανεὶς καὶ ἀγανακτεῖ, κ. βουλευταί, διὰ τὰς τοιούτου εἴδους συμβάσεις, καὶ ἂν δὲν ὑπάρχῃ τρόπος καὶ συμφέρον σήμερα νὰ ἀνατρέψωμεν τὴν παροῦσαν σύμβασιν, ὀφείλομεν τοὐλάχιστον νὰ ζητήσωμεν νὰ εἶναι ἡ τελευταία τῆς σειρᾶς, ὀφείλομεν νὰ ζητήσωμεν νὰ ὑπάρξῃ ἕνα τέρμα εἰς τὴν ἐγκατάλειψιν τῆς κρατικῆς μας ἀξιοπρεπείας, ὀφείλομεν νὰ περιμένωμεν μίαν διάφορον εἰς τὸ ἑξῆς διαχείρισιν τοιούτων θεμάτων, ὀφείλομεν νὰ περιμένωμεν κάποτε, ἐπὶ τέλους μίαν, ὑπεράσπισιν τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς χώρας καὶ τῶν δικαιωμάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἀπέναντι τῶν ξένων, τῆς χώρας αὐτῆς, εἰς τὴν ὁποίαν παραμένουν πάντοτε φωτεινὰ τὰ στοιχεῖα μιᾶς παραδόσεως ποὺ ὁ πατήρ σας κ. Πρωθυπουργέ, ἄφισε, διότι ἐγνώριζε, ἐκπρόσωπος αὐτὸς μικροῦ Κράτους, νὰ ἀμύνεται ἀπέναντι τῶν Μεγάλων τῆς ἐθνικῆς ἀξιοπρεπείας εἰς τὰς σχέσεις μὲ τοὺς φίλους, ὅσον καὶ μὲ τοὺς μὴ φίλους. Καὶ εἰς τὸν σχηματισμὸν μιᾶς νέας παραδόσεως διὰ τὸ μέλλον θά συντελέσῃ αὐτό, ποὺ ἐτόνισα προηγουμένως. Ὅτι δηλ. δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ ἀντιπαρέλθῃ ὅσα λέγονται περὶ τῆς προϊστορίας τῆς συμβάσεως καὶ τῆς εὐθύνης διὰ τὴν σύναψίν της. Ὅπως δὲν δύναται νὰ ἀντιπαρέλθῃ χωρὶς ἐξέτασιν τὴν ἐνέργειαν τῶν ὑπηρεσιῶν, τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ἡ ὁποία ἐνδιαφέρει περισσότερον ἀπὸ τὴν στάσιν ὑπηρεσιῶν οἱουδήποτε ἄλλου Ὑπουργείου. Ὄχι διότι ἔχω καμμίαν προκατάληψιν κατὰ τῶν νέων ὑπηρεσιῶν, κάθε ἄλλο, τουναντίον μάλιστα, ἀναγνωρίζω ὅτι καὶ κάθε νέα ὑπηρεσία προσφέρει κάτι τι καλόν. Ἀλλὰ διότι νομίζω, ὅτι τὸ σύνολον τῆς διαχειρίσεως τοιούτων ζητημάτων ἀπὸ νεοπαγεῖς ὑπηρεσίας δὲν ἐκινήθη πάντοτε κατὰ τὸν καλύτερον τρόπον. Τοὐναντίον πολλάκις ἐκινήθησαν εἰς ἕνα ἔδαφος ὀλισθηρὸν καὶ ἰδοὺ τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐπιπολαιότητός των. Δὲν ἔχω πρόληψιν ὑπὲρ τῶν παλαιῶν ὑπηρεσιῶν. Ἐν τούτοις νομίζω, ὅτι ὑπάρχει ἕνα στοιχεῖον, μὲ τὸ ὁποῖον Κράτη καὶ Δυνάμεις μεγαλουργοῦν, μολονότι δὲν σταματοῦν εἰς τὸν δρόμον τῆς προόδου, εἶναι τὸ στοιχεῖον τῆς παραδόσεως καὶ τοῦ σεβασμοῦ της. Διότι αὐτὸ προφυλάσσει τὴν χώραν καὶ τὰ συμφέροντά της καλύτερα ἀπὸ τὴν σπουδὴν καὶ τὸν ἀνεύθυνον νεωτερισμὸν εἰς τοὺς χειρισμοὺς μεγάλων συμφερόντων. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ὑπογραμμίσω, ὅτι ὅταν ἡ Βουλὴ ἐψήφιζε τὸν Νόμον περὶ τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Συντονισμοῦ, ὡδηγήθη ἀπὸ δύο σκέψεις: Ἡ μία ἦτο σκέψις ριζοσπαστική. Εὐρεῖα ἐξουσιοδότησις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, παραμερισμός, ὅσον εἶναι λογικόν, κάθε δισταγμοῦ καὶ ὅσον εἶναι λογικὸν κάθε τύπου καὶ δεσμεύσεως. Ἀλλ’ ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος σεβασμὸς τοῦ ὑπάρχοντος καθεστῶτος τῆς ὑπηρεσιακῆς καθηκοντολογίας. Αὐτὸς ἦτο ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, τὸ ἠθελήσαμεν ἐπιτελικὸν Ὑπουργεῖον καὶ ὄχι Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπορροφήσῃ τὰς ἁρμοδιότητας τῶν ὑφισταμένων παγίων ὑπηρεσιῶν, ὑπηρεσιῶν τὰς ὁποίας θὰ ἔπρεπε μόνον νὰ συντονίσῃ μέσα εἰς ἕνα πλαίσιον ἐπιτελικῆς προσπαθείας. Δυστυχῶς ἀπὸ τότε ἕως τώρα αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Συντονισμοῦ δὲν συνεδύασαν τὰς δύο αὐτὰς ἀπόψεις. Θὰ τὰς ἀκούσητε, κ. βουλευταί, αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι καὶ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἀνεκίνησαν καὶ εἰς ἄλλα θέματα ποὺ θὰ ἔλθουν ἐνώπιόν σας, καὶ ἂν τὰς μνημονεύω, εἶναι διότι ἔχουν ἄμεσον σχέσιν μὲ τὰ ζητήματα τῆς περαιτέρω ἐποπτείας τῆς Διοικήσεως ἐπὶ τῆς ἐκτελέσεως τῆς συμβάσεως. Διότι προσέξετε τί γίνεται ἐν προκειμένῳ. Μετὰ τὴν ὑπογραφὴν μιᾶς συμβάσεως, τοιαύτης σημασίας καὶ τόσης ἐλαττωματικότητος, ἱδρύεται μία ὑπηρεσία εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ προσωρινή, ἔστω, μέχρις ὅτου ὀργανωθῇ ἡ ὑπηρεσία εἰς τὴν ὁποίαν θὰ περιέλθῃ ἡ ὅλη ἁρμοδιότης, δηλαδή, ἡ Ὑπηρεσία τῆς Δημοσίας Διαχειρίσεως Ἠλεκτρισμοῦ. Ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τὸν τύπον τῆς προσωρινότητος τῆς νέας ὑπηρεσίας δὲν παύει νὰ προβάλλῃ τὸ ἐρώτημα, ἀπὸ τί θὰ ἀποτελεσθῇ αὐτὴ ἡ ὑπηρεσία; Καὶ διατὶ πρέπει κατ’ ἀνάγκην νὰ παραμερίσῃ παγίας ἁρμοδιότητας παλαιῶν ὑπηρεσιῶν, ὑφισταμένων, ἤδη, τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν Δημοσίων Ἔργων ἢ καὶ ἄλλων ὑπηρεσιῶν; Ἀλλ’ αἱ ὑπηρεσίαι αὗται δὲν θὰ ἔπρεπε εἰς καμμίαν περίπτωσιν νὰ παραμερισθοῦν. Ἔχουν παράδοσιν. Ἔχουν ἀποδείξει, ὅτι εἶναι καταλληλότεραι πάσης ἄλλης. Ἀλλὰ θὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ θέμα προσεχῶς καὶ ἐξ ἄλλης ἀφορμῆς. Θὰ ἐπεθύμουν τώρα, κ. βουλευταί, νὰ θίξω μερικὰ εἰδικώτερα ζητήματα τοῦ περιεχομένου τῆς συμβάσεως καὶ τοῦ κυρωτικοῦ της νόμου. Καὶ ἐν πρώτοις εἶναι τὸ ζήτημα ποὺ συγκινεῖ ἰδιαιτέρως ἡμᾶς τοὺς Βορειοελλαδίτας, τὸ ζήτημα τῶν ἠλεκτρικῶν ἔργων τῆς Πτολεμαΐδος. Θέλω νὰ ὑποσημειώσω, ὅτι εἰσεπράξαμεν ἕως τώρα καὶ κρατοῦμεν σημείωσιν ἄνευ δυσπιστίας, βεβαιώσεων ἐνθαρρυντικῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπανελήφθησαν τοσάκις ἕως τώρα ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν καὶ τὸν Πρόεδρον τῆς Ε.Π.Ε.Κ. μέχρι καὶ τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως.

§140Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἐλπίζω καθ’ ὅσον μὲ ἀφορᾷ νὰ μὴ ὑπάρξουν διαψεύσεις.

§141Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ὄχι. Εἶσθε ἄλλως τε νέος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ.

§142Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Καὶ εἰς ἄλλας εὐκαιρίας.... ,.....

§143Α. ΣΒΩΛΟΣ. Θὰ σᾶς ἀναγνωρίσωμεν, ἂν τυχὸν εὑρέθητε εἰς τὴν λυπηρὰν θέσιν—ἐλπίζομεν νὰ μὴ ἐμφανισθῇ ποτὲ ἡ περίπτωσις τῆς ἀνωτέρας βίας, ἡ ὁποία θὰ σᾶς ἀπαλλάξῃ οἱασδήποτε ἀπέναντί μας ὑποχρεώσεως—θὰ σᾶς ἀναγνωρίσωμεν, ὅτι δὲν θὰ πταίετε σεῖς διὰ τὴν μὴ ἐκπλήρωσιν τῆς ὑποσχέσεως. Ἀλλὰ θέλω νὰ τονίσω, ὅτι ὕστερα ἀπὸ τόσας διαβεβαιώσεις πρέπει νὰ δυνηθῇ πλέον αὐτὸ τὸ θέμα νὰ πάρῃ ἕνα δρόμον ἐκτελέσεως. Εἶναι καὶ ἄλλα ζητήματα, κ. συνάδελφοι. Ἐπὶ τοῦ κειμένου τοῦ Κυβερνητικοῦ Νομοσχεδίου, μέχρι τοῦ ἄρθρου 7 δὲν δύναμαι νὰ διατυπώσω ἄλλας παρατηρήσεις, διότι δὲν μετέσχον εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ὅσας παρατηρήσεις εἶχα νὰ κάμω τὰς ἔκαμα καὶ ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν. Ὀφείλω μάλιστα νὰ ἐξάρω τὴν πρωτοβουλίαν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος εἰσηγήθη, ὡς ὑποχρεωτικὴν τὴν ἀρχὴν τοῦ μειοδοτικοῦ διαγωνισμοῦ, διὰ τὰς προμηθείας, ἀρχὴν ἡ ὁποία δὲν ὑπάρχει εἰς τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον. Ἀλλὰ τὸ περαιτέρω θέμα, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ, εἶναι τὸ θέμα τῆς σχέσεως τῶν συμβατικῶν δεσμεύσεων, τὰς ὁποίας ἀνέλαβεν ἡ Κυβέρνησις πρὸς τὸ ἰσχῦον πλαίσιον τοῦ ἐσωτερικοῦ Δικαίου τῆς χώρας. Ἐπεστήσαμεν ἤδη τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ ἀντελήφθη τὸ πρᾶγμα, ἀλλὰ δὲν διωρθώθησαν ὅλα τὰ κενά. Καὶ ὑπάρχουν βασικὰ κενά, τὰ ὁποῖα εἶναι βασικῶς ἀπαράδεκτα. Ἕνα κενόν, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει, καὶ ἐπὶ ὁποίου ἔκαμα τὴν σχετικὴν παρατήρησιν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, εἶναι ἡ σχέσις τῆς ὑφισταμένης ἐργατικῆς νομοθεσίας πρὸς τὰ δικαιώματα τοῦ ἀναδόχου. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι καὶ ἄνευ διατυπώσεως ρητῆς διατάξεως εἰς τὸν Νόμον, θὰ πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς δεδομένον ὅτι θὰ κατισχύῃ ἑκάστοτε ἡ ἐργατικὴ νομοθεσία τῆς Χώρας, ἔναντι οἱασδήποτε ἀντιθέτου διατάξεως τῆς συμβάσεως. Διότι ἀπὸ τὸ Ἐργατικὸν Δίκαιον τῆς Χώρας οὐδεὶς ἀνάδοχος ἐργαζόμενος ἐν Ἑλλάδι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκφύγῃ. Ἀλλὰ θὰ ἐπροτίμων νὰ διατυπωθῇ καὶ ρητῶς τὸ πρᾶγμα. Ὁ κυρωτικὸς νόμος εἰς τὸ τρίτον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 6 κάμνει μίαν ρητὴν μνείαν ἀπαλλαγῆς τοῦ ἐργολάβου ἀπὸ τὰς διατάξεις ὡρισμένων τμημάτων τῆς κειμένης νομοθεσίας Ὑποθέτω ὅτι ὑπονοεῖ τὸν νόμον 751, ἀλλ’ ἴσως καὶ ἄλλους νόμους τοὺς ὁποίους ὁ ἀνάδοχος θὰ δικαιοῦται νὰ μὴ τηρῇ. Ἀλλὰ εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν τοιαύτην ἄποψιν χάριν τοῦ ἀναδόχου; Πρέπει ἄρα νὰ ἀποσαφηνισθῇ ὅτι δὲν ὑπονοεῖται ἀπαλλαγὴ τοῦ ἀναδόχου ἀπὸ τὴν Ἐργατικὴν Νομοθεσίαν, διότι τὸ ἀντίθετον, εἶμαι βέβαιος θὰ ἐξήγειρε τοὺς Ἀμερικανοὺς φίλους μας πρώτους. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθοῦν ὅτι οἱαδήποτε ἐπιχείρησις εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκφύγῃ ἀπὸ τὴν ἐργατικὴν νομοθεσίαν εἰς τὴν ἰδικήν των χώραν. Πρέπει ἑπομένως νὰ ὑπάρξῃ ἡ ἀποσαφήνισις πρὸς ὑπεράσπισιν τῶν ἐργαζομένων. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν ὑπάρχουν διατάξεις ἀπολύτως ἐξευτελιστικαὶ διὰ τὸ Κράτος.

§144Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἐπροτείνατε ὡρισμένην τροπολογίαν;

§145Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ὄχι, διότι δὲν ἤμην εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ὅταν συνεζητήθη τὸ τμῆμα αὐτὸ τοῦ νομοσχεδίου. Δι’ αὐτὸ ζητῶ τώρα τὴν τροποποίησιν, μὲ τὴν ὁποίαν θὰ τονισθῇ ὅτι αἱ διατάξεις τῆς ἐργατικῆς νομοθεσίας εἶναι ἰσχυραὶ καὶ ἔναντι τοῦ ἀναδόχου.

§146Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Νὰ γραφῇ ὡς δήλωσις εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι θὰ ἰσχύουν αἱ διατάξεις τῆς ἐργατικῆς νομοθεσίας, εἶναι αὐτονόητον.

§147Α. ΣΒΩΛΟΣ. Εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν ἔχετε ἀντίρρησιν. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν διαφωνῶ ὄχι ἁπλῶς πρὸς τὴν ἰδέαν τῶν συνήθων φορολογικῶν ἀτελειῶν ὑπὲρ τῆς ἐπιχειρήσεως, ἀλλὰ διαφωνῶ εἰδικώτερον πρὸς τὴν ἐπέκτασιν τῆς ἰδέας τῆς φορολογικῆς καὶ πάσης ἄλλης ἀσυδοσίας ὑπὲρ ὅλων τῶν ὀργάνων τῆς ἐπιχειρήσεως κατὰ τρόπον αὐτόχρημα σκανδαλώδη. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι θέαμα, ποὺ νὰ τιμᾷ τὴν ἀξιοπρέπειαν καὶ τὸν αὐτοσεβασμὸν τῆς Χώρας, νὰ ψηφισθοῦν διατάξεις ὡς αἱ τοῦ ἄρθρου 7, μία τῶν ὁποίων ἐπεκτείνει ἐπὶ τοῦ ἀλλοδαποῦ προσωπικοῦ τῶν ἀναδόχων, ἀκόμη καὶ τὰς διατάξεις τῶν νόμων 694)1948 «περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων ἀφορώντων εἰς τὸ ἀμερικανικὸν πρόγραμμα βοηθείας πρὸς τὴν Ἑλλάδα». Τὰς διατάξεις αὐτάς, κ. Συνάδελφοι, θὰ τὰς ἐνθυμῆσθε ὅσοι διετελέσατε βουλευταὶ εἰς τὴν προηγουμένην Βουλήν, διότι εἶχον προκαλέσει καὶ ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης μίαν μικρὰν διαμαρτυρίαν. Διότι ἐπρόκειτο ὄχι ἁπλῶς περὶ ἐπεκτάσεως τῶν συνήθων διπλωματικῶν ἀσυλιῶν καὶ ἀσυδοσιῶν εἰς πρόσωπα τὰ ὁποῖα κατὰ μεταφοράν, ἂν θέλετε, ἠμπορεῖ νὰ ἔχουν ἰδιότητα ὁμοίαν πρὸς τὴν τοῦ διπλωματικοῦ. Πρόκειται περὶ πραγμάτων τὰ ὁποῖα βαίνουν πολὺ πέραν τούτων. Ἀλλὰ καίτοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέπεται ἐπέκτασις τῶν διπλωματικῶν ἀσυλιῶν ἢ τῶν ἀσυδοσιῶν τῆς ΑΜΑΓΚ ἐπὶ προσωπικοῦ τὸ ὁποῖον ἔχει ἰδιωτικὸν χαρακτῆρα. Τὸ πρᾶγμα εἶναι πρωτοφανὲς καὶ καταπληκτικόν. Ὁσονδήποτε σπουδαία καὶ ἂν εἶναι ἡ Ἐμπάσκο εἶναι μία ἰδιωτικὴ ἐπιχείρησις καὶ ἑπομένως οἱ ἄνθρωποί της εἶναι ἁπλοῖ ἰδιῶται καὶ κατ’ οὐδένα λόγον δικαιολογεῖται νὰ ἀπολαμβάνουν εἰς τὴν χώραν μας τοιούτου εἴδους ἀσυδοσίας. Καὶ ὅμως τοὺς χορηγεῖται. Ἐπὶ πλέον δὲ διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε πόσον ἡ ἐπέκτασις εἶναι ἐξευτελιστικὴ ἀρκεῖ νὰ διαβάσητε τὸ βʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 7, τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ περὶ ἀτελοῦς εἰσαγωγῆς καὶ τροφίμων ἀκόμη τοῦ ἀναδόχου καὶ τῶν ἀλλοδαπῶν ὑπεργολάβων του. Καταντᾶ τὸ πρᾶγμα καὶ εἰς μίαν εὐτέλειαν ποὺ δὲν τιμᾷ οὔτε κἂν τοὺς ἀνθρώπους τῆς ἑταιρείας αὐτῆς. Καὶ ὑπάρχει ἐδῶ μία διάταξις ἡ ὁποία ἐπιτρέπει εἰς τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ νὰ ἐφαρμόσῃ τὰς διατάξεις αὐτὰς ἀκόμη καὶ ἐπὶ τῶν ἀλλοδαπῶν ὑπεργολάβων εἰς τοὺς ὁποίους ἤθελεν ἀνατεθῆ ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ὅλου ἢ μέρους τοῦ ἐνεργειακοῦ προγράμματος Νομίζω ὅτι τοιούτου εἴδους ἐπέκτασις προνομίων πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὄχι ἁπλῶς ἀπαράδεκτος, ἀλλ’ ἐξοργιστικὴ καὶ πρέπει νὰ λείψῃ. Πέραν τούτου θὰ εἶχα νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 10, τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ περὶ θέσεως εἰς τὴν διάθεσιν τῆς ἐπιχειρήσεως ἀκινήτου περιουσίας τοῦ Δημοσίου ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων ἀφ’ ἑτέρου. Καὶ διὰ μὲν τὸ Δημόσιον εἶναι τοῦτο δικαίωμα τοῦ Κράτους. Διὰ τὴν ἀκίνητον ὅμως περιουσίαν τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων, ἡ ὁποία θὰ διατεθῇ προσωρινῶς δι’ ἀποφάσεων τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ, ὁμολογῶ ὅτι δὲν καταλαβαίνω πῶς τὸ πρᾶγμα θὰ συμβιβασθῇ πρὸς τὴν προστασίαν τῆς ὁποίας ἀπολαμβάνει συνταγματικῶς καὶ ἡ ἀκίνητος κτῆσις τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Θὰ εἶναι ἀναγκαστικὴ μίσθωσις; Θὰ εἶναι ἐπίταξις; Θὰ εἶναι προσωρινὴ ἀπαλλοτρίωσις; Πρέπει νὰ καθορισθῇ περὶ τίνος πρόκειται. Τέλος ἔχω μίαν παρατήρησιν ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἠλεκτροφωτισμὸν καὶ τὴν κίνησιν τῆς Θεσσαλονίκης. Βεβαίως ἐφόσον δὲν ὑπάρχει σήμερα ὁ ἀρχικὸς ἀνάδοχος τῶν ἔργων αὐτῶν—διότι ἡ Θεσσαλονίκη ὑπῆρξεν ἀτυχεστάτη ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς—θὰ πρέπει κάποιος νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἀναδιοργάνωσιν καὶ τὴν συνέχισιν τῶν ἔργων τῆς ἀποτυχούσης παλαιᾶς ἐπιχειρήσεως. Αὐτός, ὁ κάποιος, θὰ εἶναι ἡ Δημοσία Ἐπιχείρησις Ἠλεκτρισμοῦ, ὁ ὀργανισμὸς ἐφαρμογῆς τοῦ ἐνεργειακοῦ προγράμματος. Ἀλλὰ διατὶ νὰ εἶναι ἡ ὡρισμένη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ προσωρινῶς ὑπηρεσία; Ποῖον λόγον ἔχει μία τοιαύτη διάταξις; Πάντως θὰ ἤθελα νὰ τονίσω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν πρὸ πάντων ἡ Δημοτικὴ Ἀρχὴ διότι ὁ ἠλεκτροφωτισμὸς εἶναι ὑπόθεσις ἡ ὁποία ἀφορᾷ πρωτίστως τὸν Δῆμον Θεσσαλονίκης. Καὶ πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ γνώμη τῆς Δημοτικῆς Ἀρχῆς Θεσσαλονίκης καὶ ἀπὸ σεβασμὸν πρὸς τὴν τοπικὴν αὐτοδιοίκησιν. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἠμποροῦσαν νὰ πολλαπλασιασθοῦν αἱ ἐπὶ μέρους παρατηρήσεις ἐπὶ τοῦ κυβερνητικοῦ νομοσχεδίου, διότι καὶ αἱ παρατηρήσεις ἐπὶ τῆς συμβάσεως εἶναι ἄπειρες. Ἀλλὰ εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν σύμβασιν δὲν ἔχουν κανένα πρακτικὸν σκοπὸν ὥστε νὰ συζητηθοῦν εὐρύτερα. Ἡ Βουλὴ θὰ ψηφίσῃ τὴν σύμβασιν, ἀλλὰ μὲ ἀγανάκτησιν καὶ μὲ ἐθνικὴν πικρίαν. Ἐὰν γίνεται ἡ κριτικὴ αὐτή, ἐν γνώσει τῆς ματαιότητός της, εἶναι διὰ νὰ εὑρεθῇ κάποιος ἐπὶ τέλους νὰ ἀκούσῃ τὴν φωνὴν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, νὰ συναισθανθῇ ἐντροπὴν καὶ νὰ περισταλῇ αὔριον ἡ τακτικὴ αὐτή. Καὶ εἶναι κριτικὴ ἀπέναντι οἱουδήποτε τρίτου, ξένου καὶ ἰσχυροῦ, ὁ ὁποῖος συμβάλλεται μὲ τὸ πτωχὸν Ἑλληνικὸν Κράτος καὶ νομίζει, ὅτι πράγματα, τὰ ὁποῖα εἰς τὸν τόπον του θὰ ἦτο ἀπαράδεκτον καὶ νὰ λέγωνται καὶ νὰ συζητοῦνται κἄν, διότι θὰ ἀπετέλουν πρωτοφανῆ αὐθάδειαν, ἐδῶ ἠμποροῦν νὰ ἐπιβάλλωνται μόνον καὶ μόνον διότι ἡ χώρα ἔχει ἀνάγκην περισσότερον τῆς τεχνικῆς παρὰ τῆς οἰκονομικῆς των συνδρομῆς. Ἀλλ’ ἕως πότε θὰ συμβαίνουν αὐτά; Ἡ χώρα ἐκτιμᾷ τὴν συνδρομὴν ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ ὅρια, πέραν τῶν ὁποίων, κάθε συνδρομὴ ὑπὸ τοιούτους ὅρους δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνεται ἀδιαμαρτυρήτως δεκτή, δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι κἂν ἀνεκτή.

§148Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν λαμβάνω τὸν λόγον, δὲν τὸν λαμβάνω διὰ νὰ πείσω τὴν Βουλὴν νὰ καταψηφίσῃ τὸν ὑπὸ κρίσιν νόμον καὶ συνεπῶς καὶ τὴν σύμβασιν. Λαμβάνω τὸν λόγον διὰ νὰ δικαιολογήσω τὴν ψῆφόν μου καὶ νὰ προβῶ καὶ εἰς μερικὰς παρατηρήσεις ἐπὶ τοῦ μεγάλου αὐτοῦ θέματος τοῦ σημαντικωτάτου ἴσως θέματος ἀπὸ τὰ ὅσα ἀπησχόλησαν τὴν μεταπολεμικὴν Ἑλλάδα, τοῦ ἐνεργειακοῦ προγράμματος καὶ ἐν γένει τοῦ γενικωτέρου προγράμματος τῆς ἀνασυγκροτήσεως, τὸ ὁποῖον, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἐτοποθετήθη κατὰ τὸν χειρότερον τρόπον, ὥστε οἱ ἔκτακτοι αὐτοὶ πόροι, τοὺς ὁποίους εἶναι ζήτημα ἐὰν ἄλλοτε θὰ κατορθώσῃ νὰ ἐπιτύχῃ ἡ Ἑλλάς, νὰ κατακερματισθοῦν, κατὰ τρόπον ὥστε νὰ μὴν ἀποδώσουν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποδώσουν. Ὡς Ὑπουργὸς μετέχων τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐξέδωσε τὸν ἀναγκαστικὸν νόμον, διεφώνησα καὶ δὲν ὑπέγραψα οὔτε τὸν νόμον οὔτε τὴν σύμβασιν. Μεταξὺ τῶν ὑπογραφῶν τῶν Ὑπουργῶν δὲν εὑρίσκεται ἡ ἰδική μου ὑπογραφή. Δὲν ἐπρόκειτο δὲ περὶ γενικωτέρας διαφωνίας διὰ νὰ ὑποβάλω παραίτησιν, διότι ἐγὼ ἐνδιεφερόμην διὰ τὰ θέματα τοῦ Ὑπουργείου μου. Κύριοι βουλευταί, τὸ ζήτημα τῆς ἀνασυγκροτήσεως, ὡς προεῖπον, ἐτοποθετήθη κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἐλαττωματικόν, ὥστε νὰ μπορῇ κανεὶς ἀδιστάκτως νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι ἡ μεγάλη αὐτὴ εὐκαιρία σχεδὸν ἐχάθη διὰ τὴν Ἑλλάδα. Αἴτιον αὐτῆς τῆς καταστάσεως εἶναι οἱ ἄνθρωποι τοὺς ὁποίους ἀνέφερε καὶ τόσον καυστικὰ ἐχαρακτήρισεν ὁ εἰσηγητὴς κ. Ζίγδης καὶ ἄλλοι ὁμιληταί. Ἡ ἀνασυγκρότησις εἰς τὴν Ἑλλάδα θὰ ἔπρεπε νὰ περιορισθῇ εἰς τρία θέματα: Ἠλεκτρισμός, δρόμοι, λιμένες καὶ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα. Διότι αὐτὰ εἶναι τὰ θέματα, τὰ προβλήματα, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δὲν μπορεῖ ἡ Ἑλλὰς ποτὲ νὰ ἀντιμετωπίσῃ ὁριστικῶς ἐξ ἰδίων πόρων. Ὅλα τὰ ἄλλα θὰ ἔπρεπε νὰ ἀντιμετωπισθοῦν ἐξ ἑλληνικῶν πόρων, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ ἔτος εἰς ἔτος θὰ ηὐξάνοντο, ἐὰν ἐπετυγχάνομεν τὴν τακτοποίησιν τῶν μεγάλων αὐτῶν προβλημάτων, δηλαδὴ τοῦ ἐνεργειακοῦ προγράμματος, τῶν συγκοινωνιῶν καὶ τῆς ἀξιοποιήσεως τῆς ἑλληνικῆς γῆς. Δυστυχῶς ἀντὶ αὐτῆς τῆς ἁπλῆς ἐφαρμογῆς καὶ τῆς πρακτικῆς τοποθετήσεως τοῦ μεγάλου αὐτοῦ ζητήματος ἐπεξετάθημεν εἰς τὴν μελέτην ὅλων τῶν λεπτομερειῶν τῆς Ἑλληνικῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἐγράφησαν τόμοι ὁλόκληροι διὰ νὰ διαφωτίσουν τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ διὰ τὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα διετέθησαν διὰ τὴν διαφώτισιν ἦσαν τόσα ὅσα θὰ ἤρκουν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἑνὸς ἔστω καὶ μικροῦ ὑδροηλεκτρικοῦ ἔργου. Ἠκολουθήσαμεν ἄλλον δρόμον, ὁ ὁποῖος, ὄχι μόνον μᾶς ἐσταμάτησεν, ἀλλ’ ἐκονιορτοποίησεν τὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν διότι δὲν ἀπέδωσεν οὐδ’ ἐπελάχιστον. Καὶ ἀκόμη ἐδώσαμεν τὴν ἀφορμὴν εἰς ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ ζητῇ δάνεια ἀνασυγκροτήσεως. Πιστεύω, ὅτι ὅλοι ὑπέστητε τὴν ταλαιπωρίαν, γνωστῶν καὶ ἀγνώστων, οἱ ὁποῖοι ἐζήτουν δάνεια. Ἐκ τῆς κακῆς, αὐτῆς βάσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὴν διάθεσιν τῶν κεφαλαίων τῆς Ἀνασυγκροτήσεως, ἀπορρέουν σήμερον ὅλαι αὗται αἱ ζημίαι, αἱ ὁποῖαι ξενίζουν ὁλόκληρον τὴν Βουλὴν καὶ ὁλόκληρον τὴν Ἑλληνικὴν κοινὴν γνώμην. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλδημοκρατικοῦ Κόμματος, εἶπε κατὰ τὴν ἀγόρευσίν του, ὅτι θὰ ἦτο ἀνάγκη ἡ Βουλὴ νὰ κατατοπίζηται ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν. Καὶ βεβαίως καὶ διὰ τὸ παρελθὸν καὶ διὰ τὸ μέλλον. Δυστυχῶς ὅμως, οἱ μεγάλοι μύσται τῆς ὑποθέσεως, ὁμιλῶ κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὴν ἐποχὴν τῆς πρὸ τῆς ἀναλήψεως ὑφ’ ὑμῶν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ὅταν τοὺς ἐζητούσαμεν στοιχεῖα, δὲν μᾶς ἔδιδον καὶ δὲν ἔδιδον ὄχι μόνον εἰς ἁπλοῦς πολίτας, ἀλλὰ οὔτε εἰς τοὺς βουλευτάς, ἀνθρώπους ἁρμοδίους διὰ τὸν ἔλεγχον καὶ παρακολούθησιν τῶν ἔργων αὐτῶν. Ὑπὸ μίαν σκιὰν ἐμελετῶντο ὅλα καὶ ἐξηγγέλλοντο κατὰ ἕνα τρόπον πανηγυρικόν, ὁ ὁποῖος ὅμως ὑπὸ τὴν μορφὴν τῆς ἐκθέσεως, δὲν εἶχεν οὐδὲν πραγματικὸν περιεχόμενον. Ἐπανειλημμένως εἶπεν, ὅτι ἐλύθησαν τὰ μεγάλα προβλήματα τῆς χώρας καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐκβιομηχανήσεως καὶ ἐξηλεκτρισμοῦ καὶ πολλάκις ἀντιμετωπίσαμεν τὴν ἑξῆς ἀνακολουθίαν: Ἐζήτουν νὰ ἐξεύρουν παράγοντας ἁρμοδίους διὰ τὰς βιομηχανίας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀνετίθεντο εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν καὶ νὰ ὑποβάλουν τὰς προσφοράς των. Ἀλλ’ ἐν τούτοις δὲν ἔδιδον ποτὲ πληροφορίας κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἐκτελεσθῇ τὸ ἐνεργειακὸν πρόβλημα καὶ ποία θὰ εἶναι ἡ δύναμις ἡ ἠλεκτρικὴ καὶ ὑπὸ ποίαν μορφὴν εἶναι εἰς πολλὰς περιφερείας τοῦ Κράτους. Χωρὶς νὰ δίδουν τὰς πληροφορίας αἱ ὁποῖαι τοὺς ἐζητοῦντο, ἐδέχοντο ὑποβολὴν προτάσεων διὰ τὰς ἐγκαταστάσεις τῶν βιομηχανιῶν.

§149Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Θέλω νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν δι’ ἐκείνην τὴν δημοσίευσιν. Πράγματι, ὀλίγας ἡμέρας μετὰ τὴν ἀνάληψιν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, προέβην εἰς μίαν ἀνακοίνωσιν καὶ ἐδήλωσα ποῖαι βασικαὶ βιομηχανίαι περιλαμβάνονται εἰς τὸ πρόγραμμα, ἐκάλεσα δὲ ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας τοὺς ἰδιώτας, οἱ ὁποῖοι ἐνδιεφέροντο νὰ ὑποβάλουν προτάσεις. Ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον προέβην εἰς αὐτὴν τὴν ἀνακοίνωσιν εἶναι ὁ ἀκόλουθος: Νὰ δεχθῶ ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἐπ’ ἀόριστον δὲν προσέρχονται ἀνάδοχοι, τὸ βασικὸν πρόγραμμα ματαιώνεται. Ἔταξα μίαν προθεσμίαν διὰ λόγους καλῆς πίστεως καὶ διὰ λόγους ἰδικούς μου προσωπικῆς τάξεως μετὰ τὴν ὁποίαν αἱ βασικαὶ αὗται βιομηχανίαι ἐφ’ ὅσον περιλαμβάνονται εἰς τὸ πρόγραμμα θὰ ἐκτελεσθοῦν ὡς δημοσία ἐπιχείρησις. Διότι δὲν ἐξαρτῶμεν τὴν ἀνασυγκρότησιν ἀπὸ τὴν συγκατάβασιν οἱωνδήποτε ἰδιωτῶν. Ἡ μεγάλη Ἀμερικὴ μᾶς ἔδωσε τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ὀφείλομεν νὰ ἀξιοποιήσωμεν ὑπὲρ τῆς Χώρας. Προτιμῶμεν τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν. Ἐὰν ὅμως δὲν προσέλθῃ, θὰ γίνῃ δημοσία ἐπιχείρησις διὰ τὴν ἐκτέλεσιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκμετάλλευσιν, τοῦτο θὰ ἐξετασθῇ μετὰ τὴν ἐκτέλεσιν.

§150Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Περὶ ἰδιωτικῶν ἐπιχειρήσεων δὲν γεννᾶται ζήτημα.

§151Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Σᾶς ἐνημέρωσα.

§152Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Οὔτε ὡς δημοσία ἐπιχείρησις θὰ γίνῃ ποτέ. Τὸ Κράτος, δὲν ἔχει τὰς δυνατότητας δημιουργίας τοιούτων μεγάλων βιομηχανιῶν.

§153Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ὑπάρχει παρανόησις, διότι εἶσθε ἄνθρωπος ἐνήμερος. Τὸ Κράτος δὲν ἔχει ἐπίσης καμμίαν ἁρμοδιότητα διὰ τὸν ἠλεκτρισμόν. Ἐν τούτοις τὸ Κράτος αὐτὴν τὴν ὥραν τὸν ἐκτελεῖ ὡς δημοσία ἐπιχείρησις. Αὐτὸς εἶναι ὁ Ὀργανισμὸς εἰς τὸν ὁποῖον μεταβαίνομεν καὶ τοῦ ὁποίου τὴν ταχίστην λειτουργίαν διὰ τῆς ἐκδόσεως τοῦ σχετικοῦ Διατάγματος ζητεῖ ἡ Βουλή. Προβαίνομεν εἰς τὴν πραγματοποίησιν τῆς ἐκτελέσεως τῶν δύο ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων μὲ ἐργολάβον ἑταιρείαν τὴν Ἰταλικὴν τὴν ὁποίαν ἐνεκρίναμεν ὡς μειοδότην διὰ τὰ δύο ἔργα τοῦ Ἀλιβερίου καὶ τοῦ Λάδωνος τὸ ἕνα θερμοηλεκτρικὸν καὶ τὸ ἄλλο ὑδροηλεκτρικόν. Βεβαίως τὸ Κράτος δὲν ἔχει καμμίαν ἁρμοδιότητα, ἡ φύσις ὅμως τοῦ θέματος ἐπιβάλλει τὴν πρωτοβουλίαν εἰς τὸ Κράτος, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξουν ἰδιῶται καὶ διότι δὲν εἶναι σκόπιμον νὰ ὑπάρξουν, λόγῳ τοῦ ἐθνικοῦ χαρακτῆρος τῆς ὑποθέσεως. Ἰδοὺ διατὶ εἴπομεν καθ’ ὅσον ἀφορᾷ ὡρισμένας βασικὰς βιομηχανίας π. χ. τοῦ ἀζώτου, ὅτι ἂν δὲν προσέλθουν ἀνάδοχοι τὸ Κράτος θὰ εὑρεθῇ ἐνώπιον τοῦ διλήμματος ἢ νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν ἵδρυσίν του, διότι δὲν ὑπάρχει ἀνάδοχος ἢ κατὰ τὸν ὅμοιον τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ὡς δημοσία ἐπιχείρησις ἐκτελεῖ τὰς ἄλλας ἠλεκτρικὰς καὶ θερμοηλεκτρικὰς ἐπιχειρήσεις, νὰ ἐνεργήσῃ καὶ αὐτὰς ὡς ἐκτελεστὴς καὶ ὅταν ἐκτελεσθοῦν, ἡ Κυβέρνησις θὰ κρίνῃ ἐὰν ἡ ἐκμετάλλευσις θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ εἶναι τοῦ Κράτους ἢ θὰ παραδοθῇ εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐξήγησις.

§154Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα εἶναι ἄλλο. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν, τὸ Κράτος εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ ἀναλάβῃ τὴν πρωτοβουλίαν καὶ τὴν ἐκτέλεσιν, διότι πρόκειται περὶ ἑνὸς ζητήματος, τὸ ὁποῖον θὰ ἀλλάξῃ τὴν μορφὴν τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας καὶ ὄχι μόνον τοῦτο ἀλλὰ καὶ τὰς διαθέσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἰς ἓν τοιοῦτον μέγα ζήτημα, πρέπει νὰ ἀναλάβητε τὴν πρωτοβουλίαν ἔστω καὶ μὲ ζημίαν, διότι ἡ ζημία αὐτὴ θὰ ὑπερκαλυφθῇ ἀπὸ τὴν ἀπόδοσιν τοῦ ἔργου, διότι θὰ δώσητε κίνησιν. Ἑπομένως εἰς μίαν τοιαύτην περίπτωσιν τὸ Κράτος εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ ἀναλαμβάνῃ τὴν πρωτοβουλίαν τῆς ἐκτελέσεως τῶν μεγάλων ἔργων· δὲν συμβαίνει ὅμως τὸ αὐτὸ μὲ τὴν βιομηχανίαν διότι, ἐὰν αὕτη ἀφήνῃ ἐλλείμματα τότε εἶναι ἐπιζήμιος διὰ τὸ Κράτος.

§155Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Δὲν κρίνεται αὐτὴν τὴν στιγμὴν κατὰ πόσον τὸ Κράτος δύναται, ἀλλὰ κατὰ πόσον εἶναι καθωρισμένον τὸ πρόγραμμα, τὸ βιομηχανικὸν τοῦ Κράτους, τὸ θέμα ὅμως αὐτὸ εἶναι ἄλλης ὥρας. Πάντως τώρα γίνεται ἀναθεώρησις τοῦ προγράμματος.

§156Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Τὸ θέμα εἶναι ἄλλης ὥρας, ἀλλὰ τονίζω πόσον ἀφελὴς ὑπῆρξεν ἡ ἰδέα ἐφαρμογῆς βιομηχανικοῦ προγράμματος δυναμένου νὰ συναγωνισθῇ π. χ. ἡ παραγωγὴ τοῦ χάλυβος, τὸ Βέλγιον καὶ τὴν Γερμανίαν Δηλαδὴ αὐτὰ τὰ ἔλεγον ἄνθρωποι μὴ ἔχοντες ἀντιμετωπίσει τοιαῦτα προβλήματα οὔτε πρακτικῶς οὔτε θεωρητικῶς καὶ τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι νὰ εὑρίσκωνται 20 χιλ. τόννοι σίδερα παληὰ εἰς τὴν Ἐλευσῖνα ποὺ τώρα θὰ πωληθοῦν εἰς τιμὴν μὴ καλύπτουσαν οὔτε τὸ ½ τῶν ἐξόδων τῆς μεταφορᾶς των. Τὸ αὐτὸ συνέβη καὶ μὲ τὴν ἀλουμίναν. Ἐπανέρχομαι εἰς τὸ νομοσχέδιον. Ἡ σύμβασις Ἐμπάσκο ἔγινε μὲ διεθνῆ διαγωνισμόν, δὲν θέλω νὰ ἐπανέλθω εἰς τοὺς ὅρους αὐτοῦ τοῦ διαγωνισμοῦ, τοὺς ὁποίους τόσον λεπτομερῶς ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ζίγδης. Θὰ ἐνθυμῆται ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Ε.Π.Ε.Κ. ποὺ τοῦ ἀνέφερα ὅτι κατὰ τὰς πληροφορίας μου ὁ διαγωνισμὸς αὐτὸς ἦτο ἕνα εἶδος συμπαιγνίας. Ἐκλήθησαν ἓξ οἶκοι, ἐκ τῶν ὁποίων οἱ τέσσαρες ἦσαν ἀκατάλληλοι καὶ δύο μόνον ἦσαν πραγματικοί ἤτοι ἡ Ἐμπάσκο καὶ ἕνας ἄλλος οἶκος παραλλήλως συνεργαζόμενος μὲ αὐτήν. Αἱ πληροφορίαι ἐκ Νέας Ὑόρκης ἀναφέρουν, ὅτι οὕτω εἶχον τὰ πράγματα. Θὰ ἦτο δυνατὸν ὅμως, κ. βουλευταί, νὰ γίνῃ ἀνοικτὸς διαγωνισμὸς μὲ σοβαρὰς ἐγγυήσεις, νὰ συμμετάσχουν 50–100 οἶκοι καὶ νὰ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ἐπράξαμεν τὸ καθῆκον μας. Ἀντὶ τούτου ἔγινε αὐτὸ ποὺ ἔγινε, δηλαδὴ μία συμπαιγνία.

§157Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Σεῖς εἶσθε σοβαρὸς ἄνθρωπος καὶ θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ μὴ ἐπιμένετε εἰς τὴν λέξιν συμπαιγνία. Ὁ διαγωνισμὸς ἐγένετο ἀπὸ τὸ γραφεῖον Μάρσαλλ μὲ ὅλους τοὺς κανόνας τῆς τάξεως καὶ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ λέγετε τὸν λόγον «συμπαιγνία». Τὰ λέγω δὲ αὐτὰ ὄχι διὰ νὰ προστατεύσω τὸν ἑαυτόν μου, ὡς ὑπουργόν, ἀλλὰ διότι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ λέγωνται αὐτὰ εἰς βάρος τῶν συμμάχων μας.

§158Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Οἱ λόγοι αὐτοὶ ἐμὲ μὲ ἠνάγκασαν ὡς Ὑπουργὸν τῆς τότε Κυβερνήσεως νὰ μὴν ὑπογράψω τὸν Α.Ν. ποὺ ἐκύρωσε τὴν σύμβασιν αὐτήν. Ἡ σύμβασις αὐτὴ θὰ εἶναι πολὺ βαρυτέρα ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων της, ἀπὸ τὴν σύμβασιν τῶν πετρελαιοειδῶν, ἐὰν αἱ ἑταιρεῖαι κάμουν χρῆσιν τῶν δικαιωμάτων ποὺ δίδει ἡ σύμβασις καὶ ὁ κυρωτικὸς νόμος αὐτῆς. Δι’ ὅλα αὐτὰ δὲν ἀποδίδω εὐθύνας εἰς τοὺς ξένους, οὔτε εἰς τὴν ἀνάδοχον ἑταιρείαν, ἀλλὰ εἰς ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἡ πολιτικὴ ἐνεπιστεύθη κακῶς τὴν διαχείρισιν τῶν μεγάλων αὐτῶν θεμάτων. Ἐκεῖ θὰ πρέπει νὰ ἀναζητηθοῦν αἱ εὐθῦναι. Αὐτοὶ εἰσηγήθησαν, αὐτοὶ παρέσυρον τοὺς ξένους. Ἡ διαπίστωσις δὲν ἀφορᾷ μόνον τὴν προκειμένην ὑπόθεσιν, ἀλλὰ καὶ πολλὰς ἄλλας. Δι’ αὐτὸ θὰ ἤθελα νὰ προτείνω εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως τὸ θέμα τοῦτο ἐξετασθῇ κατὰ τρόπον εὐρύτατον καὶ ἐπειδὴ διαπιστοῦται, ὅτι ἡ σύμβασις εἶναι βαρυτέρα καὶ ὅτι ὑπάρχουν ἄνθρωποι ὁμολογουμένως ὑπεύθυνοι, θὰ ἔφθανα μέχρι τοῦ σημείου νὰ προτείνω νὰ γίνῃ ἔστω καὶ μία ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων ἐπιτροπὴ πρὸς ἔρευναν τῆς ὅλης ὑποθέσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν κανονισμὸν τῶν ἐγκαταστάσεων, δηλαδὴ τὰ δικαιώματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δίδει εἰς τὴν Ἐμπάσκο τὸ ἄρθρον 2 ἢ 5, δὲν ἐνθυμοῦμαι, τὸ θεωρῶ ἐξαιρετικὰ ἐπικίνδυνον καὶ θὰ ἐπρότεινον εἰς τοὺς συναδέλφους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι βέβαια θὰ ψηφίσουν τὴν σύμβασιν, διότι ἐγὼ πρόκειται νὰ δώσω ὁπωσδήποτε καταψηφιστικὴν ψῆφον, νὰ ζητήσουν τὴν διαγραφήν. Δίδομεν δὲ δικαιώματα ἀσκήσεως διοικήσεως εἰς τὴν ξένην αὐτὴν ἑταιρείαν, τὸ τὶ εἶναι δὲ ἄσκησις διοικήσεως ἐκ μέρους ξένων ὑπηκόων, νομίζω ὅτι ἀπεκτήσαμεν ἀρκετὰ μεγάλην πεῖραν ἀπὸ τὴν Διοίκησιν τοῦ Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου, τὴν ἐγκατασταθεῖσαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ἀνέφερεν ἐκείνην τὴν διάταξιν ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἓν εἶδος πλήρους ἀσυδοσίας καὶ ἀπέναντι τῶν ὑφισταμένων ἐργατικῶν νόμων. Ἤθελον, κύριε Πρόεδρε νὰ ἰσχύσουν ἀσφαλῶς καὶ ἐπιμένω εἰς τὴν διαγραφὴν καὶ συμπλήρωσιν τῆς διατάξεως ἐκείνης τοῦ ἄρθρου 6 § 3, ὄχι ὅμως κατὰ τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Σ.Κ.Ε.Λ.Δ δηλαδὴ νὰ ἐπιτραπῇ νὰ μὴ προσλαμβάνῃ ὑποχρεωτικῶς ἐκ τοῦ Ν. 751. Τοὐναντίον ἰδιαιτέρως θὰ πρέπει νὰ τονίσωμεν ὅτι ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ προσλαμβάνῃ ἐκ τῶν ὑπὸ τοῦ Ν. 751 προστατευομένων, ἐφ’ ὅσον ἔχουν τὰ ἀνάλογα προσόντα, μὲ τὰ ὁποῖα ὀφείλουν νὰ ὑπηρετήσουν εἰς τὴν Ἐμπάσκο. Διότι οἱ Ἀμερικανοὶ ὑπῆρξαν σύμμαχοί μας καὶ ὅταν ἀνελάβαμεν τὸν δυσχερῆ ἀγῶνα, τὸν ὁποῖον διεξήγαγε τὸ Ἔθνος κατὰ τὸ τελευταῖον χρονικὸν διάστημα τὸν ἀνελάβαμεν ὁμοῦ καὶ θὰ πρέπει νὰ συμπαθοῦν τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν καὶ ἐθυσιάσθησαν διὰ τὴν κοινὴν αὐτὴν ὑπόθεσιν. Ἰδιαιτέρως θὰ πρέπει νὰ ἐπιμείνωμεν καὶ εἰς τὴν ἰσχὺν ὅλων τῶν ἄλλων νόμων, τῶν σχέσιν ἐχόντων μὲ τὴν προστασίαν τῆς ἐργασίας. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ σᾶς κουράσω περισσότερον, διότι ἐὰν ἤθελε κανείς, θὰ ἠμποροῦσεν νὰ συνεχίσῃ ὁλόκληρον τὴν νύκτα. Κάθε λεπτομέρεια τῶν νόμων, κάθε λεπτομέρεια τῆς συμβάσεως δίδει καὶ ἀφορμὴν εἰς κρίσεις καὶ ἐπικρίσεις. Ἁπλῶς θὰ ἀρκεσθῶ εἰς τὸ νὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν πρότασίν μου, ἀφ’ ἑνὸς νὰ ἀπομακρυνθοῦν τῶν ὑπηρεσιῶν των οἱ ὑπεύθυνοι διὰ τὴν σύνταξιν αὐτῆς τῆς συμβάσεως, ἡ ὁποία εἶχεν ὡς συνέπειαν τὴν δημοσίευσιν τοῦ Α. Νόμου, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ γίνῃ ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ ἐρευνήσῃ κατὰ τρόπον ὑπεύθυνον καὶ λεπτομερῆ τὸ μέγα αὐτὸ θέμα, τὸ ὁποῖον νομίζω θὰ προκαλέσῃ κολοσσιαίας ζημίας εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν καὶ τὴν Ἑλληνικὴν Ἀνασυγκρότησιν.

§159Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως, Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριοι βουλευταί, ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ εἴπω ὀλίγας μόνον λέξεις. Ἠκούσαμεν ὅσα ἐλέχθησαν. Ἀποτελεῖ δικαίωμα τῆς Βουλῆς νὰ ἀσκῇ τὸν ἔλεγχον καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον εἰς πᾶσαν σύμβασιν νὰ ὑπάρχουν ἀτέλειαι, νὰ ὑπάρχουν λάθη Σέβομαι τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου. Δὲν ἀπετέλεσεν ἰδικόν μου ἔργον, ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἀκόμη ἦτο ἰδικόν μου, ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ ὑπάρχουν λάθη ἄξια ἐπικρίσεως καὶ θὰ ἐσεβόμην τὸν ἔλεγχον. Ἀλλὰ ἐθεώρησα καθῆκόν μου, ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως—διὰ νὰ μὴ παρασχεθῇ ἡ ἐντύπωσις ὅτι ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ αἱ ἐπικρίσεις βαίνουν πέραν συγκεκριμένων ὁρίων, μιᾶς συγκεκριμένης συμβάσεως—νὰ λάβω τὸν λόγον. Ὅσα ἐλέχθησαν, εἶμαι βέβαιος ὅτι καὶ οἱ συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν εἶναι σύμφωνοι, ὅσα ἐλέχθησαν ἔχουν αὐστηρῶς τὴν ἔννοιαν ἐλέγχου ἐπὶ μιᾶς συμβάσεως. Παραμένει ὅμως ἐκ μέρους ὁλοκλήρου τοῦ Σώματος ἀκεραία καὶ ἡ ἐμπιστοσύνη πρὸς τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολὴν καὶ ἡ εὐγνωμοσύνη πρὸς τὴν μεγάλην Πατρίδα των (χειροκροτήματα). Θὰ ἀπετέλει δυστύχημα καὶ θὰ ἦτο ἄδικον, ἐὰν αὐτὴ ἡ σύμβασις ἡρμηνεύετο ὡς ἔλλειψις ἐπιγνώσεως καὶ ὡς ἔλλειψις σεβασμοῦ, διότι ἄλλως αἱ συνέπειαι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἦσαν ὀλέθριαι. Ἰδοὺ διατί, ἀνερχόμενος εἰς τὸ βῆμα, ἀπεσκόπουν νὰ προκαλέσω τὴν ὁμόφωνον δήλωσιν τῆς Βουλῆς ὅτι αἱ συγκεκριμέναι ἐπικρίσεις μιᾶς συμβάσεως, αἱ ὁποῖαι εἶναι γνώριμοι εἰς ὅλους τοὺς ἐλευθέρους λαοὺς καὶ εἰς ὅλας τὰς Βουλὰς καὶ τὰ Κογκρέσσα τῆς γῆς, δὲν ἔχει οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὸ γενικώτερον αἴσθημα τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ Σώματος, τὸ ὁποῖον στρέφεται, ἐπαναλαμβάνω, μὲ ἀμέριστον εὐγνωμοσύνην πρὸς τὴν μεγάλην Δημοκρατίαν εἰς τὴν βοήθειαν, τῆς ὁποίας ὀφείλομεν καὶ τὴν ἀνεξαρτησίαν μας καὶ τὴν ἐπιβίωσίν μας καὶ ἐπίσης μὲ ἀμέριστον ἐμπιστοσύνην πρὸς τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολήν, ἡ ὁποίαν ἐνήργησεν εἰς τὴν Ἀμερικὴν τὸν διαγωνισμὸν καὶ ἡ στοργὴ τῆς ὁποίας ἐγγυᾶται τὴν σωτηρίαν καὶ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα).

§160Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν πρόκειται νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν εἰδικῶς ἐπὶ τῆς συμβάσεως μὲ τὴν Ἐμπάσκο. Ἀναμφισβητήτως, ὅπως εἰς ὅλας τὰς συμβάσεις ὑπάρχουν κατ’ ἀνάγκην καὶ εἰς αὐτὴν ἄρθρα καὶ διατάξεις ποὺ πρέπει νὰ τύχουν αὐστηρὰς κριτικῆς καὶ ἐπικρίσεως. Ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι ἐνώπιον τοῦ μεγάλου ἔργου ποὺ ἐπιτελεῖ καὶ τοῦ μεγάλου προορισμοῦ, πρὸς τὸν ὁποῖον ἀποβλέπει ἡ σύμβασις αὐτή, δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ σταματήσωμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐπὶ τῶν μειονεκτημάτων τῶν καθ’ ἕκαστον ἄρθρων καὶ ἐπὶ τῶν ἐπικριτέων διατάξεων, ἀλλὰ πρέπει πρὸ παντὸς νὰ ἐξάρωμεν τὸ ἔργον ἐν τῷ συνόλῳ τὸ ὁποῖον ἐπιτυγχάνει. Δὲν εἶμαι ὑπεύθυνος διὰ τὴν σύμβασιν αὐτήν, δὲν εἶμαι ὑπεύθυνος δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τὴν διεχειρίσθησαν. Αὐτὸ ὅμως οὐδεμίαν ἔχει σημασίαν καὶ δὲν μᾶς ἀπαλλάσσει τῆς ὑποχρεώσεως νὰ διακηρύξωμεν, ὅτι ἀνεξαρτήτως οἱωνδήποτε ἀτελειῶν, ἡ σύμβασις αὐτὴ μᾶς ἐπιτρέπει νὰ πραγματοποιήσωμεν τὸν ἐξηλεκτρισμόν, τὸν ὁποῖον θεωροῦμεν ὡς κατ’ ἐξοχὴν συντελεστικὸν διὰ τὴν ἄνοδον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διὰ τὴν ἀνύψωσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ τῶν πόλεων καὶ τῆς ὑπαίθρου. Δὲν πρέπει νὰ διστάσωμεν νὰ διακηρύξωμεν, ὅτι χάρις εἰς τὴν σύμβασιν αὐτήν, ὅπως καὶ χάρις εἰς τὸ ἐνδιαφέρον καὶ τὴν στοργὴν τῆς μεγάλης Ἀμερικανικῆς Συμπολιτείας, καθίσταται πλέον ἕνα παλαιὸν ὄνειρον πραγματικότης. Κύριοι, ἡ ἐκτέλεσις τῆς συμβάσεως, θὰ εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία τὰς τόσας διατάξεις, αἱ ὁποῖαι μᾶς φαίνονται ἀληθῶς σκληραί, θὰ κατορθώσῃ ἴσως νὰ τὰς ἁπαλύνῃ καὶ νὰ τὰς προσαρμόσῃ πρὸς τὸ πνεῦμα τῶν Ἑλληνικῶν νόμων καὶ τῶν Ἑλληνικῶν συμφερόντων. Οὐχ ἧττον ὅμως ἐκεῖνο τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ πρέπει ἀπὸ τοῦδε νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλήν, εἶναι ἡ ὅλη ἐξέλιξις τοῦ περιφήμου ὑδροηλεκτρικοῦ προγράμματος, τὸ ὁποῖον ἔχει μακρὰν προϊστορίαν καὶ μακροὺς ἀγῶνας, ὅπως ἔλεγον ἄλλοτε. Προτοῦ γίνουν αἱ θεριναὶ διακοπαί, εἶχον ζητήσει ἀπὸ τὴν τότε Κυβέρνησιν νὰ καταθέσῃ ὁλόκληρον τὸν σχετικὸν φάκελλον, διότι ἐνόμιζον, ὅτι τὰ ὑδροηλεκτρικὰ καὶ γενικῶς ἡ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια εἶναι ἀπὸ τὰ σημεῖα ἐκεῖνα, τῆς ἀνασυγκροτήσεως, τὰ ὁποῖα κατ’ ἐξοχὴν χρήζουν εἰδικῆς διαφωτιστικῆς συνεδριάσεως καὶ συζητήσεως εἰς τὴν Βουλήν. Σκέπτομαι μὲ τὴν ἐπανάληψιν μετὰ τὰς ἑορτάς, τῶν ἐργασιῶν, νὰ ζητήσω καὶ πάλιν ἀπὸ τὴν νέαν Κυβέρνησιν, τὴν κατάθεσιν πλήρους τοῦ φακέλλου. Θὰ ἴδητε, κύριοι, ἐξ αὐτοῦ πόσον μακρὰ ἀπῃτήθη προπαρασκευαστικὴ προσπάθεια, πόσοι κόποι κατεβλήθησαν, διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν ἔναρξιν τῆς πραγματοποιήσεως τῶν ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων. Βεβαίως θὰ ἴδητε ἀκόμη πόσας καὶ ποίας μεταβολὰς ὑπέστησαν τὰ προγράμματα τῶν ἔργων αὐτῶν καί, ἀναμφισβητήτως καὶ σεῖς θὰ δυσφορήσητε, διότι ἐνῷ θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ σύμβασις αὐτὴ νὰ ἀποβλέπῃ εἰς εὐρύτερον καὶ περισσότερον ἐξυπηρετικόν, πρόγραμμα, ἐν τούτοις ὅμως περιωρίσθη εἰς τὰ τρία ἐνώπιον ἡμῶν ὑδροηλεκτρικὰ ἔργα μὲ ἐπιπλέον τὸ θερμικὸ τῆς Χαλκίδος. Καὶ ὅμως παρὰ ταῦτα ἀποτελεῖ μίαν ἀπαρχήν, τὴν ὁποίαν δὲν θὰ παραλείψωμεν ἀπὸ τοῦ νὰ ἐξάρωμεν. Εἶναι μία ἀπαρχή, ἡ ὁποία ἀναμφισβητήτως θὰ ἔχῃ συνέχειαν. Ὡς δεύτερον βῆμα μετὰ τὸ πρῶτον ποὺ συνιστοῦν, τὰ ὑδροηλεκτρικὰ τῆς συμβάσεως αὐτῆς, ὡς δεύτερον βῆμα, λέγω, θὰ ἐπακολουθήσουν τὰ ὑδροηλεκτρικὰ τοῦ Ἀχελώου. Ἡμεῖς τοὐλάχιστον ἂν δὲν ἐπακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ δευτέρα φάσις, ἐὰν δὲν ἐπακολουθήσῃ ὁ Ἀχελῶος, θὰ εἴπωμεν, ὅτι ὁ σκοπός, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκομεν διὰ τῆς ἐνεργειακῆς πολιτικῆς, ἀπέτυχεν. Ἐν τούτοις ἡ ἀρχὴ αὐτὴ παρέχει εἰς ὅλους ἡμᾶς τὴν ἐλπίδα, ὅτι ταχέως καὶ ἀσφαλῶς θὰ φθάσωμεν εἰς τὴν ὁλοκλήρωσιν τοῦ ἐνεργειακοῦ μας προγράμματος. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ καταδειχθῇ, ὅπως καὶ ἄλλοτε ἔλεγα, ἀπὸ τὴν κατάθεσιν τοῦ σχετικοῦ φακέλλου εἶναι ὅτι, ἂν δὲν συνέβαλλον καὶ αἱ Ἰταλικαὶ ἐπανορθώσεις, ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν δηλαδὴ ἡ ἔμπνευσις, ὅπως χρησιμοποιηθοῦν καὶ αἱ Ἰταλικαὶ ἐπανορθώσεις διὰ τὰ ὑδροηλεκτρικὰ ἔργα, ἀσφαλῶς ἡ πραγματοποίησις αὐτῶν θὰ ἀπέβαινεν δυσχερεστάτη, ἂν μὴ ἀδύνατος. Ἀλλὰ καὶ πάλιν ἐπαναλαμβάνω ὅσα καὶ ἄλλοτε εἰς τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν ἔλεγα, ὅτι πρέπει ἡ συμπλήρωσις τῆς σημερινῆς Συμβάσεως νὰ ἐπέλθῃ τὸ ταχύτερον. Ἂν δὲν σπεύσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ χρησιμοποιήσῃ καὶ πάλιν τὰς Ἰταλικὰς ἐπανορθώσεις, ἐγὼ τοὐλάχιστον ἔχω μεγάλην ἀμφιβολίαν, ἂν θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ὁλοκληρώσωμεν τὸ ἐνεργειακόν μας πρόγραμμα.

§161Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν καταβάλλεται προσπάθεια.

§162ΣΤ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι βέβαιος περὶ αὐτοῦ. Ὅταν τὸν παρελθόντα Σεπτέμβριον διῆλθον ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, ἀπηυθύνθην πρὸς τὸν πρεσβευτήν μας ἐν Ρώμῃ, διὰ μέσου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἐζήτησα, ὅπως ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως προβῶμεν εἰς τὴν ταχυτέραν ἀναθεώρησιν τοῦ προγράμματος τῶν ἐπανορθώσεων. Καὶ ὑπεστηρίξαμεν, ὅτι θὰ ὠφείλαμεν νὰ μεταφέρωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλύτερα ποσὰ ἐκ τῶν ἄλλων τομέων εἰς τὸν τομέα τοῦ ἠλεκτρισμοῦ. Ὅπως φαίνεται ἀπὸ τὰ ἀνταλλαγέντα ἔγγραφα ἡ ἀπάντησις ὑπῆρξε καταφατική. Ἔχομεν τὴν ἐλπίδα ὅτι ἡ προσπάθεια αὐτὴ θὰ συνεχισθῇ. Ἀλλὰ διὰ νὰ δυνηθῶμεν καὶ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ καταδείξωμεν ποῖαι εἶναι αἱ συναντώμεναι δυσχέρειαι, ἀλλὰ καὶ ποῖαι αἱ ἀπαιτούμεναι ἐνέργειαι, ἀλλὰ καὶ ποῖαι αἱ παραλείψεις, νομίζω ὅτι εἶναι ἐπάναγκες κ. Πρόεδρε, νὰ κατατεθῇ ὁλόκληρος ὁ σχετικὸς φάκελλος, καί, ὅτι πρέπει νὰ ὁρισθῇ εἰδικῶς διὰ τὸ θέμα αὐτὸ μία συνεδρίασις τῆς Βουλῆς. Ἡ Βουλὴ ἔχει δικαίωμα νὰ διαφωτισθῇ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§163Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Νὰ κατατεθῇ μία αἴτησις κατὰ τὸν Κανονισμὸν καὶ εἴμεθα πρόθυμοι.

§164Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν κατέθεσα ἀπὸ τοῦ Ἰουνίου. Διότι, μόνον διὰ μιᾶς τοιαύτης συζητήσεως θὰ κατατοπισθῶμεν ἐπὶ τοῦ ποῖον θὰ πρέπει νὰ εἶναι τὸ ἐνεργειακόν μας πρόγραμμα καὶ τότε καὶ μόνον θὰ κατανοήσωμεν, ὅτι καὶ ἡ σύμβασις αὐτή, παρὰ τὰς ἀτελείας της καὶ τοὺς ἐπαχθεῖς ὅρους, θὰ συμβάλῃ ἐν τούτοις εἰς τὴν προώθησιν τοῦ ζητήματος τῆς ὅλης ἀνασυγκροτήσεως τῆς Ἑλλάδος. Δὲν πρόκειται σήμερον, ἐν ἀναμονῇ τῆς εἰδικῆς αὐτῆς συνεδριάσεως καὶ τῆς καταθέσεως τοῦ φακέλλου, νὰ ἐξάρω τὴν σημασίαν τοῦ ἐνεργειακοῦ προβλήματος διὰ τὸν τόπον. Δὲν εἶναι ἡ στιγμὴ αὐτὴ κατάλληλος. Ἐν τούτοις ὅμως θὰ ηὐχόμην ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς σημερινῆς κυρώσεως τῆς ἐνώπιον ἡμῶν συμβάσεως, νὰ λησμονήσωμεν τοὺς ἐπαχθεῖς ὅρους, οἱ ὁποῖοι μᾶς ξενίζουν καὶ προκαλοῦν τὴν δυσφορίαν, διὰ νὰ ἐνθυμηθῶμεν τί ἐπιτυγχάνομεν δι’ αὐτῆς καὶ διὰ νὰ ἐνθυμηθῶμεν ἀκόμη τί ὀφείλομεν εἰς τὴν μεγάλην Ἀμερικανικὴν Συμπολιτείαν, τῆς ὁποίας ἡ βοήθεια μᾶς ἐπιτρέπει νὰ θέσωμεν πράγματι τὰς βάσεις διὰ μίαν ἀναδιάρθρωσιν τῆς Ἐθνικῆς μας Οἰκονομίας, χάρις εἰς τὴν ὁποίαν καὶ ἡ ὕπαιθρος καὶ αἱ πόλεις νὰ ἴδουν ἀναμφισβητήτως ἡμέρας καλυτέρας. Ἐπὶ τῆς συμβάσεως αὐτῆς, βασίζω τὰς μεγαλυτέρας ἐλπίδας διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας. Ἐὰν βέβαια αἱ γενικώτεραι περιστάσεις, τὸ ἐπιτρέψουν, ἡ σύμβασις αὐτὴ παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι καὶ εἰς ἐμὲ προκαλεῖ δυσφορίαν δι’ ὡρισμένας διατάξεις, τὰς ὁποίας δὲν ἐπιθυμῶ νὰ θίξω τὴν στιγμὴν αὐτήν, νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι διὰ τὸ μέλλον θὰ ἀποβῇ ἐξαιρετικῶς εὐεργετικὴ διὰ τὸν τόπον. Ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔχῃ ὅλους ἡμᾶς συμπαραστάτας τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ θελήσῃ νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν σύμβασιν αὐτὴν κατὰ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον εἶναι σύμφωνον μὲ τοὺς Ἑλληνικοὺς κοινωνικοὺς νόμους. Ἔχομεν τὴν ἐλπίδα ὅτι τὰ ὑδροηλεκτρικὰ ἔργα δὲν θὰ περιορισθοῦν εἰς αὐτὰ μόνον, τὰ ὁποῖα ἔχομεν ἐνώπιόν μας σήμερον, ἀλλὰ ὅτι ταχέως θὰ ἐπακολουθήσῃ καὶ ἡ δευτέρα φάσις μὲ τὸν Ἀχελῶον. Ἔχομεν τὴν ἐλπίδα ὡσαύτως, ὅτι θὰ καταστῇ δυνατόν, νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ σύμβασις αὕτη κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε παρὰ τὰ ἐλαττώματά της, νὰ ἀποβῇ πράγματι εὐεργετικὴ καὶ διὰ τὴν ὕπαιθρον καὶ διὰ τὰς πόλεις καὶ δι’ ὁλόκληρον τὴν Ἑλληνικὴν κοινωνίαν.

§165Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, περιορίζομαι νὰ ἐπιστήσω τήν προσοχὴν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὡς Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ ἐπὶ δύο συγκεκριμένων ἀλλὰ σπουδαιοτάτων θεμάτων εἰς τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται τὰ ἄρθρα 11 καὶ 12 τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Ὡς γνωστὸν τὸ ἄρθρον 11 θεσπίζει τὴν ἀποκλειστικὴν προνομιακὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν λιγνιτῶν τῆς περιοχῆς τῆς Εὐβοίας ὑπὸ τῆς συνιστωμένης διὰ τοῦ νόμου 1468)50 Δημοσίας ἐπιχειρήσεως ἠλεκτρισμοῦ. Τὸ ἕτερον ἄρθρον 12 παρέχει τὴν δυνατότητα ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν παραχωρήσεων ἢ ἐκμεταλλεύσεων λιγνιτωρυχείων ἐν τῇ περιφερείᾳ τοῦ προνομίου τῆς Δ.Ε.Η. Δὲν πρόκειται νὰ ἐξετάσω καὶ νὰ τονίσω διὰ μακρῶν τὴν σκοπιμότητα καὶ ὠφελιμότητα διὰ τὴν χώραν μας τῶν διατάξεων αὐτῶν καὶ διότι εἶμαι ὑπέρμαχος τῆς ἀνάγκης ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν λιγνιτωρυχείων καὶ ἐν γένει μεταλλείων τῆς Ἑλλάδος καὶ κρατικοποιήσεως τῶν ἐπιχειρήσεων αὐτῶν καὶ διότι συμμερίζομαι πλήρως τὰς Κυβερνητικὰς ἀπόψεις τὰς ὁποίας ἐξεθέσατε ἀπόψε κ. Πρόεδρε εἰς τὴν Βουλήν. Θὰ ἦτο μάλιστα μέγα εὐτύχημα διὰ τὸν τόπον ἂν πέραν τῆς εἰδικῆς νομοθετικῆς αὐτῆς ρυθμίσεως τοῦ θέματος διὰ τὴν Εὔβοιαν ἐξ ἀφορμῆς τοῦ θερμικοῦ ἐργοστασίου ἐλαμβάνετο καὶ δι’ ἄλλας περιοχὰς τῆς Χώρας εὐρυτέρα νομοθετικὴ πρόνοια κρατικοποιήσεως τῶν λιγνιτωρυχείων καὶ μεταλλείων ἐν γένει διὰ νὰ τερματισθῇ ἡ σημερινὴ ἀθλία κατάστασις κακοδαιμονίας καὶ ἐξαθλιώσεως τῶν λιγνιτωρύχων καὶ μεταλλωρύχων μας ἀπὸ διαφόρους ἐπιχειρηματίας καὶ ἄλλας ἑταιρείας, αἱ ὁποῖαι ὅπως εἰς τὸ Ἀλιβέριον καὶ τὴν Κύμην περιεφρόνησαν καὶ τὰ στοιχειωδέστερα δικαιώματα τῶν κατοίκων τῶν περιοχῶν αὐτῶν ἀπολήψεως λιγνίτου διὰ τὰς ἰδίας των καταναλωτικὰς ἀνάγκας καὶ τῶν ἀναξιοπαθούντων ἐργατῶν μας. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἐφεξῆς ἀνεκτὴ ἡ ἰσχύουσα μεταλλευτικὴ νομοθεσία ποὺ παρέχει τὸ δικαίωμα εἰς ἑταιρείας ἢ ἄτομα ποὺ ἔκαμαν εἰς τὸ παρελθὸν ἁπλῶς μίαν δήλωσιν νὰ ἐκμεταλλεύωνται τὸν ὑπόγειον ὀρυκτὸν πλοῦτον τῆς Χώρας καὶ νὰ πλουτίζουν, καθ’ ἣν στιγμὴν οἱ μεταλλωρύχοι ἐργάται μας λιμοκτονοῦν. Εἰς τὸ ἄρθρον 11 τοῦ ἀρχικοῦ νομοσχεδίου περιελαμβάνετο διάταξις, ὅτι διὰ κοινῆς ἀποφάσεως τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν Συντονισμοῦ καὶ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, θέλουσι καθορισθῆ τὰ ὅρια εἰς τὰ ὁποῖα ἐπεκτείνεται τὸ προνόμιον. Ἡ τελευταία αὐτὴ παράγραφος ἀπηλείφθη ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν Συντονισμοῦ καὶ ἀντ’ αὐτῆς ἐγένετο καθορισμὸς κύκλου ἀκτῖνος μήκους 15 χιλιομέτρων ἔχοντος κέντρον τὴν κεντρικὴν πλατεῖαν τῆς κωμοπόλεως Ἀλιβερίου. Ἡ προστεθεῖσα αὐτὴ διάταξις εἶναι καταπληκτικὴ διότι ἡ Ἐπιτροπὴ χωρὶς νὰ εἶναι ἐνημερωμένη ἐπὶ τῶν τοπικῶν συνθηκῶν περιώρισε τὸν ὑπὸ ἐκμετάλλευσιν καὶ ἀπαλλοτρίωσιν χῶρον εἰς τὴν περιοχὴν τῶν 15 χιλιομέτρων καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον κατέλιπεν ἐκτὸς τοῦ κύκλου αὐτοῦ τὴν περιοχὴν τῶν λιγνιτωρυχείων τῆς Κύμης ἡ ὁποία εὑρίσκεται εἰς μείζονα ἀκτῖνα τῶν 40–50 χιλιομέτρων. Εἶναι ὅμως γνωστὸν ἀπὸ τὰς ἐκθέσεις καὶ τεχνικὰς μελέτας τῶν ἁρμοδίων ἑλληνικῶν ὑπηρεσιῶν καὶ τῆς Ἐμπάσκο, ὅτι τὸ θερμοηλεκτρικὸν ἐργοστάσιον Ἀλιβερίου πρόκειται κατὰ κύριον μὲν λόγον νὰ λειτουργήσῃ διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ εἰς τὴν περιοχὴν Ἀλιβερίου παραγομένου λιγνίτου κατὰ δεύτερον δὲ λόγον τῆς περιοχῆς Κύμης. Ἐπιβάλλεται συνεπῶς ἡ διαγραφὴ τῆς προσθήκης τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ εἰς τὸ ἄρθρον 11 καὶ παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, ἢ νὰ δεχθῆτε τὸν καθορισμὸν μείζονος κύκλου ἀκτῖνος 50 χιλιομέτρων, ὥστε νὰ περιληφθοῦν καὶ νὰ ἀξιοποιηθοῦν τὰ λιγνιτωρυχεῖα Κύμης, ἢ νὰ διαγράψητε τὴν προστεθεῖσαν φράσιν καὶ νὰ προσθέσητε εἰς τὴν λέξιν Ἀλιβερίου «καὶ Κύμης» διατηροῦντες τὴν δυνατότητα καθορισμοῦ τῆς ἀκριβοῦς ἐκτάσεως διὰ τῆς κοινῆς ἀποφάσεως τῶν Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ καὶ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§166Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριε συνάδελφε, προτιμῶ τὴν διατύπωσιν τῆς ἐξουσίας τῶν Ὑπουργῶν. Καὶ σᾶς δίδω ἐπίσης τὴν πληροφορίαν, ὅτι ὅταν ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ μία συμφωνία μὲ τοὺς δικαιούχους τῶν μεταλλείων Ἀλιβερίου· οἱ ὁποῖοι ἐζήτουν 4½–5 δισεκατομμύρια δραχμῶν διὰ τὰς 100.000 μετοχῶν ποὺ εἶχον. Καὶ εὑρέθην πράγματι ἐνώπιον μεγάλης δυσχερείας, διότι αἱ πρῶται ἐντυπώσεις, τὰς ὁποίας ἀπεκόμισα ἀπὸ τὰς ὑπηρεσιακάς μου συνομιλίας, ἦσαν ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ἄλλη ὁδός. Μία ἐπιμελεστέρα ἐξέτασις ὅμως μὲ ἔπεισεν, ὅτι ὑπῆρχεν ἄλλη ὁδὸς ἄγουσα εἰς τὸ Ἀλιβέρι, ἡ ὁδὸς τῆς ἀπαλλοτριώσεως. Καὶ διέταξα ἐντὸς τῆς ἡμέρας ἀπαλλοτρίωσιν. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἱστορικὸν καὶ τὸ ἀναφέρω διὰ νὰ εὑρίσκεται. Ἐπίσης μετ’ ἀπορίας εἶδον εἰς τὸ ἀρχικὸν σχέδιον, τὸ ὑπηρεσιακόν, τὰ 15 χιλιόμετρα. Ἡρμηνεύθη ὅτι πέραν τῶν 15 χιλιομέτρων δὲν θὰ ἔπρεπε ὁλόκληρος περιοχὴ νὰ ἐμποδισθῇ ἀπὸ τὴν ἰδιωτικὴν ἐξερεύνησιν. Τὸ ἐπιχείρημα τὸ εὑρίσκω ἀνεπαρκὲς καὶ ἀποδέχομαι ἀνεπιφυλάκτως τὴν πρότασίν σας. Ὁ συγκεκριμένος προσδιορισμὸς τῶν 50 χιλιομέτρων εἶναι καὶ αὐτὸς ἀχάριστος ὅταν προσδιορίζῃ κανεὶς εἰς χιλιόμετρα τὰς ἀποστάσεις. Ἂς ἐμπιστευθῶμεν εἰς τὴν ἀπόφασιν τῶν Ὑπουργῶν,

§167Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ἠμποροῦσε νὰ προστεθῇ «Ἀλιβερίου καὶ Κύμης».

§168Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Κάμετε μίαν διατύπωσιν.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζάκκας ἔχει τὸν λόγον.

§170Α. ΖΑΚΚΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, δὲν πρόκειται νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ πολύ. Οἱ προλαλήσαντες ἐξέθεσαν ἀπόψεις πολὺ ἐνδιαφερούσας. Μᾶς εἶπαν τὰ μειονεκτήματα, τὰ ὁποῖα παρουσιάζει ἡ σύμβασις καὶ ὅλοι μας ἐννοοῦμεν τὴν ἀνάγκην τῆς κυρώσεώς της. Ἐγὼ θὰ ἀσχοληθῶ μόνον μὲ ἓν σημεῖον τοῦ κυρωτικοῦ νόμου, καὶ ἐπικαλοῦμαι ἐπὶ τούτου τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου. Μὲ ἐνδιαφέρει ἡ παράγραφος 3 τοῦ ἄρθρου 6. Εἰς τὴν παράγραφον αὐτὴν ὁρίζεται ὅτι ὅσαι διατάξεις ὑπάρχουν εἰς τὴν κειμένην νομοθεσίαν διὰ τῶν ὁποίων ρυθμίζεται ὁ τρόπος τῆς προσλήψεως προσωπικοῦ εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις, αὐταὶ δὲν ἔχουν ἐφαρμογὴν ἐπὶ τοῦ πάσης φύσεως προσωπικοῦ τῆς Ἐμπάσκο καὶ τῶν ἐργολάβων καὶ ὑπεργολάβων. Νομίζω ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ πρέπει νὰ διαγραφῇ. Ὅπως θὰ ξέρετε, ἡ πρόσληψις τοῦ προσωπικοῦ εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις γίνεται ἤ, μᾶλλον, πρέπει νὰ γίνεται ἢ μέσῳ τῶν Γραφείων Εὑρέσεως Ἐργασίας, προκειμένου περὶ τοῦ πάσης φύσεως προσωπικοῦ, ἢ διὰ μιᾶς Ἐπιτροπῆς, ἑδρευούσης εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας, προκειμένου περὶ τῶν πολεμιστῶν τοῦ Ν. 751. Βέβαια ἡ τοποθέτησις εἰς ἐργασίας μέσῳ τῶν Γραφείων Εὑρέσεως Ἐργασίας δὲν ἐνεργεῖται κατὰ τρόπον ἄξιον λόγου σήμερον, διότι τὰ Γραφεῖα αὐτὰ δὲν λειτουργοῦν ὅπως πρέπει. Εἶναι μᾶλλον παραρτήματα τῶν ἰδιαιτέρων γραφείων τῶν Ὑπουργῶν, οἱ ὁποῖοι μέσῳ αὐτῶν ἐνεργοῦν ὡρισμένας τοποθετήσεις διαφόρων, καὶ προσφεύγουν εἰς αὐτοὺς διὰ νὰ ἐπιτύχουν τοποθετήσεις εἰς ἐργασίας.

§171Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα ἐκ τοῦ νόμου νὰ τοποθετοῦν.

§172Α. ΖΑΚΚΑΣ. Τὸ ἔχουν δυνάμει τοῦ Α.Ν. 118 τοῦ 1945. Ὑπάρχει ὅμως ἡ ἐλπὶς ὅτι κάποτε ἡ πρόσληψις τοῦ μισθωτοῦ θὰ γίνεται κατὰ τὸν νόμον αὐτὸν καὶ ὅπως γίνεται παντοῦ ἀλλοῦ, δηλαδὴ μέσῳ γραφείων εὑρέσεως Ἐργασίας, αὐτοδιοικουμένων ὅμως καὶ μὲ εὐρεῖαν συμμετοχὴν ἐκπροσώπων τῶν ἐργοδοτῶν καὶ τῶν πραγματικῶν ἐπαγγελματικῶν ἑνώσεων τῶν ἐργαζομένων. Ἐὰν τώρα παραμείνῃ αὐτὴ ἡ διάταξις καὶ χαθῇ αὐτὸ τὸ δικαίωμα διὰ τοὺς μισθωτούς, φοβοῦμαι ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐζήτησεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως—καὶ πολὺ δικαιολογημένα— ἀπὸ ὅλους ἡμᾶς, νὰ ἔχωμεν δηλαδὴ αἴσθημα εὐγνωμοσύνης ἀπέναντι ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι χορηγοῦν τὰ μέσα διὰ νὰ μπορέσῃ νὰ γίνῃ ἡ ἀνασυγκρότησις καὶ ὁ ἐξηλεκτρισμός, φοβοῦμαι, λέγω, ὅτι τὸ αἴσθημα αὐτὸ θὰ λείψῃ ἀπὸ εὐρεῖαν κατηγορίαν τοῦ πληθυσμοῦ μας, τὴν ἐργατοϋπαλληλικὴν τάξιν ἂν σήμερον, ποὺ οὐσιαστικὰ ἔχει στερηθῆ σημαντικῶν δικαιωμάτων της, ὁ συζητούμενος κυρωτικὸς νόμος, ἀφήσῃ εἰς τὴν Ἐμπάσκο ἢ τοὺς ἀναδόχους της τὴν ἐλευθέραν ἐπιλογὴν τοῦ ἐργατοϋπαλληλικοῦ προσωπικοῦ.

§173Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἐὰν πρόκειται περὶ εἰδικευμένου προσωπικοῦ.

§174Α. ΖΑΚΚΑΣ. Δὲν παραγνωρίζω τὴν ἀνάγκην διὰ τὴν ἑταιρείαν αὐτὴν νὰ ἔχῃ ἐλευθερίαν ἐπιλογῆς ὡρισμένων προσώπων, τεχνικῶν, ἐμπιστοσύνης κ.λ.π. Ὅλα αὐτὰ εἶναι αὐτονόητα. Δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς, κύριε Πρόεδρε, λέγω τοῦτο: «Διατάξεις τῆς κειμένης νομοθεσίας, ρυθμίζουσαι τὰ τοῦ τρόπου προσλήψεως τῶν μισθωτῶν (ἀναγινώσκει)...».

§175Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ὑπάρχουν καὶ εἰδικοί, εἰδικευμένοι.

§176Α. ΖΑΚΚΑΣ. Σᾶς λέγω ἐπὶ τοῦ ἀνωτέρου προσωπικοῦ νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἐλευθερία ἐπιλογῆς.

§177Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἔργα ἰδικά μας θὰ κάμωμεν, ἂς τοὺς δώσωμεν τὴν εὐχέρειαν νὰ πάρουν ἐκλεκτοὺς τεχνίτας. Διότι ἐπὶ τέλους, θὰ κάμουν ἔργα ἰδικά μας. Ἀγαπητὲ συνάδελφε ἔχετε ἀπόλυτον δίκαιον καὶ ἐδήλωσα πρὶν ὅτι ἰσχύει ἡ ἐργατικὴ νομοθεσία. Πέραν αὐτοῦ, ὅταν ἀρχίσῃ ἡ ἐπιλογὴ εἰδικευμένων τεχνιτῶν, νὰ μὴ ἐπιμείνωμεν ἐν ὀνόματι τῶν ἑλληνικῶν ἔργων. Διότι ἡ εἰδίκευσις εἶναι τεχνικὴ ἐπιχείρησις.

§178Α. ΖΑΚΚΑΣ. Δὲν πρέπει νὰ φοβούμεθα ὅτι τὰ Γ.Ε.Ε. θὰ δώσουν εἰς τὰς ἑταιρείας σερβιτόρους ἀντὶ ἠλεκτροτεχνιτῶν.

§179Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Προκειμένου περὶ συνήθων ἐργατῶν καὶ συνήθων ὑπαλλήλων βεβαίως θὰ ἐφαρμοσθοῦν αἱ κείμεναι διατάξεις. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ εἰδικευμένου προσωπικοῦ, εἴτε ἀνωτέρου, εἴτε κατωτέρου, θὰ ὑπάρχῃ ἐλευθερία ἐπιλογῆς. Ἐγὼ δὲν παραδίδω εἰς ἀνειδικεύτους ἀνθρώπους ἔργα, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι εἰς ὄφελος αὐτοῦ τοῦ λαοῦ.

§180Α. ΖΑΚΚΑΣ. Μὲ τὴν ἑρμηνείαν αὐτὴν θὰ φθάσωμεν ἐκεῖ ποὺ ἔφθασεν ἡ Πάουερ. Ὑπάρχει αὐτὸς ὁ φόβος καὶ ἐπειδὴ θέλω ὅλη αὐτὴ ἡ προσπάθεια νὰ μὴ ἔχῃ αἰχμὰς ἐναντίον της, θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ δεχθῆτε αὐτὴν τὴν τροπολογίαν.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀλλαμανῆς ἔχει τὸν λόγον.

§182Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἡ ὥρα εἶναι προχωρημένη καὶ δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει στάδιον περαιτέρω ἀγορεύσεως. Ἐὰν ἔλαβα τὸν λόγον εἶναι διότι ἐπιθυμῶ, κυρίως, νὰ ζητήσω μίαν διευκρίνησιν, ἐὰν εἶναι ἐφικτὸν νὰ δοθῇ ἀπὸ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ ἑνὸς βασικοῦ σημείου, ἡ ὁποία διευκρίνησις, ἐὰν δοθῇ, νομίζω, ὅτι θὰ διαλύσῃ πολλὰς ὑποψίας καὶ ὑπονοίας, διὰ τὰς ὁποίας τόσος ἔγινε λόγος εἰς τὴν συνεδρίασιν αὐτήν. Θέλω κατ’ ἀρχὴν νὰ εἴπω δι’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρετήρησεν ὁ συνάδελφος κ. Στεφανίδης, ὅτι δὲν ἦτο εἰς τὴν πρόθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ περιορίσῃ τὸ προνόμιον τῆς ἐπιχειρήσεως τοῦ δημοσίου ἠλεκτρισμοῦ ἐν σχέσει μὲ τὸ ἄρθρον 11, διότι ἐνῷ τὸ κείμενον τοῦ κυρωτικοῦ ὡμίλει περὶ προνομίου ἐν τῇ περιφερείᾳ Ἀλιβερίου Εὐβοίας, τῆς ὁποίας περιφερείας θὰ ἐκανόνιζε τὰς λεπτομερείας ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν Ὑπουργῶν, ἡ Ἐπιτροπὴ εἶπεν «εἰς τὴν περιοχὴν Νομοῦ Εὐβοίας». Ἡ Ἐπιτροπὴ ἠθέλησε νὰ ἐκτείνῃ τὸ προνόμιον καὶ ὄχι νὰ εὐνοήσῃ ὡρισμένην περιφέρειαν. Ἐν γένει ἡ ἀρχικὴ διατύπωσις, καὶ δὲν γνωρίζω ἐὰν συνεφώνησεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος ἐπ’ αὐτοῦ, δὲν θεραπεύει τὸ κακόν. Δι’ αὐτό, νομίζω, ὅτι ἡ τροποποίησις πρέπει νὰ γίνῃ ὡς προτείνει ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή. Προχωρῶ καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν εἶναι δυνατὸν ἐκ τῶν στοιχείων ποὺ ἔχει εἰς τὴν διάθεσίν του, νὰ διαβεβαιώσῃ τὸ Σῶμα ἐὰν μεταξὺ τῶν προσφορῶν, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς τὸν διαγωνισμὸν τῆς Ν. Ὑόρκης, διὰ τὸν ὁποῖον ὀρθῶς ἐν τῇ οὐσίᾳ ὁμιλῶν, εἶπεν, ὅτι διεξήχθη ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολήν, ἐὰν λέγω, ὑπῆρχεν εἰς προσφορὰν ἄλλη ἑταιρεία ἐκ τῶν ἕξ, αἱ ὁποῖαι μετέσχον τοῦ διαγωνισμοῦ, μὲ ὅρους εὐνοϊκωτέρους εἴτε ὑπὸ ἠθικήν, εἴτε ὑπὸ οἰκονομικὴν ἔποψιν διὰ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ βλέπομεν εἰς τὴν σύμβασιν Ἐμπάσκο. Ἔχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι κατὰ τὰ λοιπὰ οἱ ὅροι τῶν διαφόρων ἑταιρειῶν ποὺ ἔκαμον προσφορὰς ἦσαν οἱ αὐτοί, ἀπὸ ἀπόψεως δὲ ἀμοιβῆς τὸ ποσὸν ποὺ προσέφερεν ἡ Ἐμπάσκο ὑπελείπετο, ἦτο μικρότερον κατὰ ἕνα σημαντικὸν ποσὸν χιλιάδων δολλαρίων. Παρακαλῶ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἐὰν ἔχῃ τὴν εὐχέρειαν νὰ δώσῃ αὐτὴν τὴν διευκρίνησιν.

§183Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἀφοῦ ἐκλήθησαν εἰς παζάρευμα πὼς θέλετε νὰ εὕρετε καλυτέρους ὅρους;

§184Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἐρωτῶ μεταξὺ αὐτῶν τῶν ἑταιρειῶν, ποὺ κληθεῖσαι ἔκαμαν προσφοράς, ὑπῆρξεν ἑταιρεία ποὺ νὰ προσέφερε καλυτέρους ὅρους ἀπὸ τοὺς ὅρους τῆς Ἐμπάσκο;

§185Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Δὲν ἠμποροῦσε νὰ προσφέρῃ κανεὶς καλυτέρους ὅρους.

§186Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι τοῦτο ἀφορᾶ προφανῶς τὴν προϊστορίαν. Καθὼς ὅλοι γνωρίζομεν, ἀφ’ ἧς προεκηρύχθη ὁ διαγωνισμός, ἐμειοδότησεν ἡ ἑταιρεία Ἐμπάσκο καὶ διὰ τοῦτο ἐπροτιμήθη. Καὶ ἐδήλωσα εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι διὰ πᾶσαν περαιτέρω ἐξέτασιν τοῦ θέματος φθάνει νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλήν, συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμόν, μία αἴτησις καταθέσεως ἐγγράφων καὶ ὅλα τὰ ἔγγραφα θὰ εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Βουλῆς. Δὲν νομίζω δὲ ὅτι ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ὑποχρέωσις τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων, ἀναλαμβάνουσαι τὴν ἀρχὴν νὰ ἐπιδίδωνται εἰς ὅλας τὰς ἱστορικὰς μελέτας καὶ νὰ ἔχουν τὴν εὐθύνην τῶν ἐξιστορήσεων. Εὐχάριστον εἶναι ἐάν τις, ὅπως ὁ κ. Βέης, εἶναι κύριος ὅλου τοῦ παρελθόντος, δύσκολον ὅμως εἶναι τοῦτο διὰ τοὺς περισσοτέρους. Διὰ τοῦτο ἡ πληροφορία ποὺ σᾶς δίδω εἶναι μία πληροφορία καὶ ἐκ τῶν ἰδικῶν μου γενικωτέρων ἐντυπώσεων, τὰς ὁποίας εἶχον καὶ ἐκ τῆς συμμετοχῆς μου εἰς τὴν Κυβέρνησιν, παρηκολούθησα δὲ καὶ ἔλαβον γνῶσιν αὐτῶν τῶν σχετικῶν ἀποφάσεων. Διὰ τοῦτο νομίζω, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ παρελθόν, ὅσοι συνάδελφοι ἐπιθυμοῦν νὰ ἐπιμείνουν, νὰ ἀναζητήσουν κατάθεσιν φακέλλων. Αὐτὴ εἶναι ἡ καλυτέρα ὁδὸς πρὸς συζήτησιν. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ συγκεκριμένον ἐρώτημά σας, ἐπαναλαμβάνω εἶναι πασίγνωστον καὶ δὲν εἶναι ζήτημα ἰδικῆς μου ἀπαντήσεως, ὅτι ἀφ’ ἧς προκηρύχθη διαγωνισμὸς ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς ἡ μειοδότις ἑταιρεία ὑπῆρξεν ἡ Ἐμπάσκο.

§187Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Θὰ σᾶς ὑποβάλω, κύριε Ἀντιπρόεδρε, μίαν παράκλησιν. Νὰ καταθέσητε αὐτὰ τὰ ἔγγραφα, καίτοι τελευταίως μερικοὶ Ὑπουργοὶ τῆς Κυβερνήσεως καθιέρωσαν τὴν ἀρχήν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ κατατίθενται τοιαῦτα ἔγγραφα διὰ νὰ μὴ δίδωνται στοιχεῖα εἰς ἀντιπολιτευομένους βουλευτὰς νὰ κρίνουν ἐπὶ τῶν ζητημάτων αὐτῶν.

§188Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἤρκεσε προφορικὴ αἴτησις εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν διὰ νὰ τὰ καταθέσω.

§189Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἐπισκεφθῶ διὰ νὰ ἴδω τὶ ἔγγραφα ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ καταθέσητε διὰ νὰ μὴ ὑποβάλω αἴτημα, τὸ ὁποῖον τυχὸν δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιηθῇ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. συνάδελφον θὰ τοῦ δώσω μίαν ἐξήγησιν διὰ τὸ ζήτημα τῆς διαδικασίας τῆς δημοπρασίας. Ἡ δημοπρασία ἔγινε κατὰ ἕνα τρόπον ποὺ γεννᾶ πολλὰς ἀπορίας. Ἐκλήθησαν ἓξ καὶ ὁ καλῶν ἦτο ὁ ἐνδιαφερόμενος. Ποῖος ἦτο ὁ ἐνδιαφερόμενος; Ἑλληνικὴ ἐπιτροπὴ ἢ ξένη; Νομίζω ὅτι ἦσαν οἱ Ἕλληνες ἁρμόδιοι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἐκεῖ καὶ οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον τὴν γνώμην αὐτῶν εἰς τὴν ECA. Ἐκλήθησαν οἱ ἓξ τῆς ἐπιλογῆς τοῦ ζητοῦντος προσφοράς, τὶ εἴδους διαγωνισμὸς εἶναι αὐτός;

§190Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ γίνεται δημοπρασία;

§191Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Μὴ κάμνετε τὸν εὐφυῆ, κύριε συνάδελφε. Ὅταν ἐπιλέγω ἐγὼ τοὺς διαγωνισθησομένους δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔχητε ἀξιώσεις πραγματικοῦ διαγωνισμοῦ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὰ ἀποτελέσματα ἦσαν τὰ ἑξῆς: Αἱ τρεῖς ἑταιρεῖαι ἐκ τῶν ἓξ εἶπον, ὅτι δὲν ἐνδιαφέρονται, ἡ μία ἐθεωρήθη ἀκατάλληλος καὶ αἱ δύο συνηγωνίσθησαν μὲ πραγματικὰς προσφορὰς καὶ τελευταία μειοδότις ἦτο ἡ Ἐμπάσκο ἡ ὁποία εἶχε ἐνδιαφερθῆ ἀπὸ πολλοῦ χρόνου διὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γρηγοριάδης ἔχει τὸν λόγον.

§193Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπόψε ἔχομεν παραστῆ εἰς τὸ θαυμάσιον ἀκρόαμα διὰ νὰ μὴ εἴπω θέαμα. Ὅλοι οἱ προλαλήσαντες διαφωνοῦν πρὸς τὴν σύμβασιν, ἀλλὰ καταλήγουν νὰ συμφωνήσουν νὰ ψηφισθῇ ἡ σύμβασις. Ἐπιτρέψατε, λοιπόν, καὶ μίαν φωνὴν μέσα εἰς τὴν Βουλήν, ἡ ὁποία ἀντιπροσωπεύει καὶ δύο κόμματα, νὰ εἶναι ἀντίθετος. Σύμφωνος μὲν ἡ φωνὴ αὐτὴ μὲ ὅσα κακὰ ἠκούσθησαν ὡς πρὸς τὴν σύμβασιν, ἀλλὰ διάφωνος ὡς πρὸς τὴν ψήφισίν της. Τὰ τρωτὰ τῆς συμβάσεως εἶναι πάρα πολλά, ἐλάχιστα τὰ ὠφελήματα. Καὶ τόσο μεγάλα εἶναι τὰ τρωτὰ καὶ ἡ ταπείνωσις τὴν ὁποίαν ὑφίσταται ἡ Κυβέρνησις, ὥστε μοῦ ἐνθυμίζει ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπε κάποτε ὁ μακαρίτης Μπούσιος εἰς κάποια Τουρκικὴ Βουλὴ «μοῦ φαίνεται ὅτι τὸ σαμάρι εἶναι μεγαλείτερο ἀπὸ τὸ γουμάρι». Ἡμεῖς ἔχομεν τὴν γνώμην, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνεται μὲ ἀναγκαστικοὺς νόμους τοιαύτη σύμβασις, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀπεμπολῶνται καὶ τὰ δικαιώματα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ τῆς Βουλῆς ἐξ ἄλλου καὶ ἡμεῖς συμμεριζόμεθα τὴν εὐγνωμοσύνην πρὸς τοὺς Ἀμερικανοὺς διὰ τὴν βοήθειαν τὴν ὁποίαν δίδουν πρὸς τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ δὲν συμμεριζόμεθα ὅμως τὰ διάφορα προνόμια τὰ ὁποῖα δίδονται. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρξῃ μία φωνὴ διαμαρτυρίας καὶ νὰ λεχθῇ, ὅτι εἴμεθα ἀντίθετοι πρὸς τὴν ἔννοιαν καὶ τὸ περιεχόμενον τῆς συμβάσεως.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐτερματίσθη, Δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον;

§195ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς.

§196Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ζάκκα τί ἔγινε;

§197Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Διὰ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ζάκκα ἀρκοῦμαι εἰς τὴν δήλωσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, «ἐκτὸς εἰδικοῦ, εἰδικευμένου προσωπικοῦ». Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον ἡ πρότασις τοῦ κ. Στεφανοπούλου νὰ διαγραφῇ τὸ «πάσης φύσεως» ἱκανοποιεῖ, νομίζω, κάθε τάσιν.

§198Α. ΖΑΚΚΑΣ. Πρέπει νὰ ἀντικαταστήσωμεν τὸ «πάσης φύσεως». Πρέπει νὰ εἴπωμεν τὸ εἰδικευμένον προσωπικὸν καὶ τὸ προσωπικὸν......... Μὴ ἀμελῆτε, κ. Πρόεδρε, τὸν παράγοντα ἐργασίας εἰς τὴν ἀνοικοδόμησιν.

§199Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Μὴ τὸν κηδεμονεύεται ἀποκλειστικῶς.

§200Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ἐφ’ ὅσον τὸ Σοσιαλιστικὸν Δημοκρατικὸν Κόμμα τὸν παραμελεῖ, τί νὰ κάμω;

§201Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐγὼ προτείνω τὴν διατύπωσιν, κ. Πρόεδρε, τὴν ὁποίαν προτείνει ὁ κ. Ζάκκας.

§202Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Εἴμεθα σύμφωνοι, τὴν διατυπώνομε οἱ τρεῖς κατόπιν. Ἔχει καλῶς.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον;

§204ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α.Ν. ὑπ’ ἀριθ. 1566)50 «περὶ κυρώσεως τῆς μετὰ τοῦ οἴκου Ἐμπάσκο συναφθείσης τὴν 20 Ἰουλίου 1950 συμβάσεως καὶ ρυθμίσεως ζητημάτων ἀναγομένων εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἐνεργειακοῦ προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1506)50 Α. Ν. «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 1439)50 «περὶ ὀργανώσεως τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ». Ὁ κ. Ζάκκας, ὡς εἰσηγητής, ἔχει τὸν λόγον.

§206Α. ΖΑΚΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐνώπιόν σας ἔχετε πρὸς κύρωσιν ἕνα Α.Ν., ὁ ὁποῖος ἀφορᾷ τὴν ὀργάνωσιν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι ὁ 1506. Ἤμην εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπὴν καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ὀλίγον μὲ τὸ περιεχόμενον τοῦ νόμου αὐτοῦ. Αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου 1 δὲν ἔχουν ἐνδιαφέρον καὶ θὰ ἠμποροῦσαν νὰ λείψουν μάλιστα. Φαίνεται ὅμως, ὅτι λόγῳ τῶν ἰδιαζουσῶν συνθηκῶν ὑφ’ ἃς συντελοῦνται τελευταίως αἱ συνθέσεις τῶν Κυβερνήσεων, εἶναι ἀνάγκη νὰ λύωνται αἱ μεταξὺ Ὑπουργῶν τυχὸν διχογνωμίαι διὰ διαιτησίας τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ ἀφοῦ ἐτέθη ἡ διάταξις, ἂς μείνῃ. Ἐπίσης εἰς τὸ ἄρθρον 2 ὑπάρχει μία φράσις περίεργος, ὅτι τοῦ Συμβουλίου Συντονισμοῦ προεδρεύει ὁ Πρόεδρος Κυβερνήσεως, ὁσάκις παρίσταται.

§207Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Δὲν εἶναι ἰδική μου διάταξις κ. συνάδελφε. Εἶμαι κληρονόμος.

§208Α. ΖΑΚΚΑΣ. Καὶ τὴν αἰτίαν τῆς διατάξεως αὐτῆς πρέπει νὰ ἀναζητήσωμεν εἰς τὸν τρόπον σχηματισμοῦ τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰς τὴν κατὰ συμπράττοντα κόμματα κατανομὴν τῶν ἁρμοδιοτήτων. Ἂς δώσωμεν, λοιπόν, διὰ ρητῆς διατάξεως εἰς τὸν Πρωθυπουργὸν νὰ προεδρεύῃ πάσης συσκέψεως, εἰς ἣν παρίσταται, διὰ νὰ μὴ δημιουργηθοῦν εἰς τὸ μέλλον σκόπελοι εἰς τὸν δρόμον τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ ἄρθρον 3 ἔχει διάταξιν, κατὰ τὴν ὁποίαν, τὸ ἀπὸ 6–11–1950 Βασιλικὸν Διάταγμα κυροῦται, ἀφ’ ἧς ἴσχυσε καθ’ ὅλας αὐτοῦ τὰς διατάξεις. Ὅταν ἀνέλαβον τὴν εἰσήγησιν αὐτοῦ τοῦ Α.Ν δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψει μου αὐτὸ τὸ διάταγμα. Ὅταν ὅμως τὸ ἀνέγνωσα, ἐδικαιολόγησα ἐκείνους οἱ ὁποῖοι, ὅταν ἐδίδετο πρό τινων μηνῶν αὐτὴ ἡ ἐξουσιοδότησις, εἶχον ἀντιταχθῆ. Ὅποιος τὸ διεξέλθῃ θὰ διαπιστώσῃ ὅτι πρόκειται περὶ ἑνὸς πρωτοφανοῦς κατασκευάσματος μὲ διευθυντάς, ἐπιδιευθυντάς, μὲ ἀπεριόριστον ἀριθμὸν Γενικῶν Γραμματέων, ἐπὶ θητείᾳ δυναμένῃ νὰ ἀνανεοῦται ἀπεριορίστως. Καὶ δι’ ὅλα αὐτὰ δὲν ὑπάρχει ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου καθορίζουσα ὅλην αὐτὴν τὴν εἰς τὰ Διατάγματα αὐτοῦ δαπάνην. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἐνθυμῆται ὅτι εἰς τὸ παρελθὸν καὶ διὰ μίαν θέσιν γραφέως ἐγίνετο μεγάλη συζήτησις εἰς τὴν Βουλήν.

§209Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Μήπως γνωρίζητε, ἐὰν τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας ἐκήρυξε τὸν νόμον αὐτὸν ὡς ἀντισυνταγματικὸν καὶ ἀκόμη δὲν εἶναι ἀήθης ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον οὗτος κυροῦται;

§210Α. ΖΑΚΚΑΣ. Θὰ ἔλθωμεν καὶ ἐκεῖ. Τὸ διάταγμα αὐτὸ παρουσιάζει τὰ ἑξῆς χαρακτηριστικὰ ἐν ὀλίγοις. Πρῶτον δὲν σέβεται τὰ θεσπισθέντα ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, περὶ ὁμοιομόρφου μισθολογίου τῶν ὑπαλλήλων. Διότι ὁ εἷς Διευθυντὴς ἐξομοιοῦται μὲ Γενικὸν Γραμματέα, ὁ ἄλλος ἄλλως, καὶ περιφρονοῦνται ὅλαι ἐκεῖναι αἱ φροντίδες τοῦ κ. Καρτάλη, νὰ περισταλοῦν αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰ ἀτοπήματα. Ἀκούσατε μερικὰς περικοπάς. «......... (ἀναγινώσκει)......» Ὅλοι αὐτοὶ οἱ κλάδοι ἔχουσι ἐπικεφαλῆς Γεν. Διευθυντάς. Δημιουργοῦνται δὲ καὶ νέαι θέσεις, ἄγνωστοι μέχρι τοῦδε εἰς τὴν Διοικητικὴν ἱεραρχίαν. Τὸ Γεν. Λογιστήριον ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ἐρωτηθῆ καὶ νὰ μᾶς ἔχῃ δώσῃ ἐκτίμησιν τῶν σχετικῶν δαπανῶν. Ἰδοὺ τί λέγει διὰ τὰς θέσεις. «Αἱ γενικαὶ θέσεις... (ἀναγινώσκει)...»

§211Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπειδὴ εἶμαι ὑπεύθυνος διὰ τὸ διάταγμα αὐτό, τὸ ὁποῖον κατηρτίσθη ἐπὶ τῆς ἰδικῆς μας Κυβερνήσεως μὲ τὴν σύμπραξιν τῶν ἁρμοδίων τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, σᾶς λέγω ὅτι οἱ τίτλοι τοὺς ὁποίους βλέπετε εἶναι τίτλοι, οἱ ὁποῖοι προῆλθον ἐκ τῆς φρασεολογίας των. Θέλω νὰ σᾶς δώσω τὴν πληροφορίαν ὅτι παρ’ ὅλα αὐτά, τὰ ὁποῖα παρουσιάζετε ὡς καταπληκτικά, δὲν ὑπάρχει τίποτε τὸ καταπληκτικόν, διότι δὲν πρόκειται νὰ διορισθῇ οὐδείς. Διότι ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι ποὺ θὰ χρειασθοῦν ὑπηρετοῦν εἰς τὴν ΑΣΑ καὶ εἰς τὴν ΥΣΕΣΑ καὶ εἰς τοὺς ἄλλους ὀργανισμούς. Πρόκειται λοιπὸν νὰ γίνῃ κατανομὴ τῶν ὑπαλλήλων καὶ νὰ μὴ διορισθῇ κανείς. Καὶ δι’ αὐτὸ τὸ Γεν. Λογιστήριον, κύριοι, ἐὰν ἐξήταζε τὸ διάταγμα θὰ ἔβλεπε ὅτι δὲν ἔχει οὐδεμίαν δαπάνην.

§212Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ἐν πρώτοις τὸ διάταγμα φέρει τὴν ὑπογραφὴν τοῦ κ. Στεφανοπούλου.

§213Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι τὸ διάταγμα τοῦ κ. Τσουδεροῦ. Ἐγὼ δὲ τὸ ἐδημοσίευσα ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀλλαγῆς. Εἰς τὴν Βουλὴν θὰ ἔλθῃ, ἠμπορεῖ αὐτὴ νὰ τὸ κυρώσῃ, ἐσκέφθην. Ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς ΕΠΕΚ θὰ τὸ βεβαιώσῃ.

§214Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ἄν μοῦ ἐπιτρέπετε, αὐτὸ ἔλεγα καὶ ἐγώ, ὅτι ὁ ἕνας Ὑπουργὸς ποὺ διαδέχεται τὸν ἄλλον υἱοθετεῖ ἕνα Διάταγμα, χωρὶς νὰ ἔχῃ τὸν καιρὸν νὰ τὸ ἐξετάσῃ καὶ ἔτσι δημιουργοῦνται αὐτὰ τὰ ἐκτρώματα, διότι αὐτὸ τὸ Διάταγμα εἶναι ἔκτρωμα.

§215Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἐξήγησεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς

ΕΠΕΚ.

§216Α. ΖΑΚΚΑΣ. Συνεχίζων, κύριοι, λέγω ὅτι εἰς τὸ διάταγμα αὐτὸ ὑπάρχει διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας διατηρεῖται ἡ ΥΣΕΣΑ καὶ ὅλαι αἱ θέσεις μέχρι διαλύσεώς της.

§217Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε καταργεῖται ἡ ΥΣΕΣΑ.

§218Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ἂν προσέξητε θὰ ἰδῆτε, ὅτι διατηροῦνται. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ ἐξέπληξεν εἶναι ὅτι διὰ τοῦ διατάγματος αὐτοῦ δίδεται ἡ εὐχέρεια τῆς τοποθετήσεως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον αὐτό, μὲ τοὺς ἀνωτέρους αὐτοὺς βαθμούς, εἰς διαφόρους οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν σήμερον, εἴτε εἰς ἄλλα Ὑπουργεῖα, εἴτε εἰς ἄλλους ὀργανισμοὺς κλπ, ὅπου ἔχουν κατωτέρους βαθμοὺς συνήθως. Εἶναι μία μέθοδος, διὰ τῆς ὁποίας πρόκειται νὰ ἀπονεμηθοῦν βαθμοὶ ἀνώτεροι, εἰς διαφόρους ὑπαλλήλους, χωρὶς τὴν κρίσιν Συμβουλίων, ἀλλὰ μὲ τὴν κρίσιν εἴτε τοῦ κ. Δοξιάδη, ὅτι εἶναι κατάλληλοι νὰ καταλάβουν τὰς θέσεις καὶ νὰ ὑπηρετήσουν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, εἴτε Ὑπουργῶν τινων. Κατὰ τὴν γνώμην μου τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἔπρεπε νὰ εἶναι τὸ ἐπιτελεῖον παραγωγῆς. Νομίζω, ὅτι αὐτοὶ οἱ 300 ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι προβλέπεται ἀπὸ τὸ Διάταγμα, ὅτι θὰ ἀποτελέσουν τὸ προσωπικόν του περιττεύουν κατὰ τὸ πλεῖστον. Θὰ ἦτο ἀρκετὸν νὰ συγκροτηθῇ ἡ ὑπηρεσία μὲ 50 ἐπιστήμονας, οἱ ὁποῖοι νὰ χρησιμεύουν ὡς Σύμβουλοι τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ Ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ τὴν εὐθύνην τοῦ ἔργου τῆς ἀνασυγκροτήσεως, χωρὶς νὰ θιγοῦν αἱ ἁρμοδιότητες τῶν εἰς τὰ διάφορα Ὑπουργεῖα ὑφισταμένων ἀπὸ τῶν ὑπηρεσιῶν. Τὸ Διάταγμα αὐτὸ ἀποβλέπει εἰς τὸ νὰ δημιουργήσῃ μονίμους πολυπροσώπους ὑπηρεσίας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Ἐνῷ καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Ε.Π.Ε.Κ. θὰ ἐνθυμεῖται ὅτι ὅτε ἦτο Ὑπουργός, τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο τὸ ἐχαρακτήριζεν ὡς προωρισμένον νὰ λειτουργήσῃ προσωρινῶς. Ἐφ’ ὅσον θὰ ὑπάρχῃ πρὸς διάθεσιν ἡ ξένη βοήθεια. Ἐγώ, κ. Πρόεδρε, ὡς ἔχων σοσιαλιστικὰς τάσεις, θὰ τὸ ἤθελον μόνιμον, διότι ἔχω ἄλλην κοινωνικωτέραν ἀντίληψιν περὶ τῆς διαρθρώσεως τῆς οἰκονομίας, ἰδίως εἰς χώραν πτωχήν, ὡς ἡ Ἑλλάς. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τῶν ἰδικῶν μου πόθων, ἀλλὰ περὶ τοῦ τί ἤθελεν ἡ πλειοψηφία τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία, κατὰ τὸ πλεῖστον, δὲν διαπνέεται, ἀτυχῶς, ἀπὸ σοσιαλιστικὰς τάσεις. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς ἡ Ἐπιτροπή, τῆς ὁποίας ἤμην εἰσηγητὴς ἐν προκειμένῳ, δὲν ἤθελε νὰ κυρώσῃ τὸ ἄρθρον 3. Ἡ ἀνάγκη ὅμως νὰ μὴ παρεμβληθοῦν προσκόμματα εἰς τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως ἀφ’ ἑνὸς ἡ καὶ ἐν πολλοῖς σύμφωνος πρὸς τὸ πνεῦμα τῆς πλειοψηφίας τῆς Ἐπιτροπῆς στωμυλία τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, συνετέλεσαν ὥστε νὰ ἐξεύρωμεν τρόπον δίδοντα τὴν εὐχέρειαν νὰ μὴ παύσῃ κινούμενον τὸ Ὑπουργεῖον, ἀλλὰ καὶ ν’ ἀποκτήσῃ τοῦτο συντόμως ὀργανισμὸν λογικὸν καὶ οἰκονομικόν.

§219Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Καὶ γνώριμον.....

§220Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ἀσφαλῶς καὶ γνώριμον. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος μᾶς ἐζήτησε νὰ περιληφθῇ καὶ μία διάταξις, δυνάμει τῆς ὁποίας νὰ ἐπιτραπῇ πάλιν ἡ διὰ διατάγματος δημιουργία τῆς θέσεως τοῦ μονίμου ὑφυπουργοῦ. Καὶ εἰς αὐτὸ συγκατετέθημεν μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι θὰ ἐκλεγῇ ἐκεῖνο τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ προωθηθῇ τὸ ἔργον αὐτό, ἐπ’ ἀγαθῷ τοῦ τόπου.

§221Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει τέτοια πρόσωπα;

§222Α. ΖΑΚΚΑΣ. Αὐτὸ εἶναι ἔργον τῆς Κυβερνήσεως.

§223Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Καὶ ἰδικόν μας εἶναι.

§224Α. ΖΑΚΚΑΣ. Αἱ ἄλλαι διατάξεις τοῦ ἄρθρου 4 ἐζητήθη νὰ περιληφθοῦν εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτό, διὰ νὰ λυθοῦν ὡρισμέναι ἐκκρεμότητες. Κύριοι, σᾶς εἶπον περίπου ποίας σκέψεις μοῦ ἐγέννησε τὸ κατ’ ἐξουσιοδότησιν ἐκδοθὲν Διάταγμα τοῦ Ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Παρὰ τὸ ρητὸν «τὸ δὶς ἐξαμαρτεῖν οὐκ ἀνδρὸς σοφοῦ» εἶμαι, παρὰ τὴν θέλησίν μου, ὑποχρεωμένος νὰ συστήσω νὰ δοθῇ καὶ ἐκ δευτέρου ἐξουσιοδότησις εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, προσθέτων ὅμως, ὅτι αἱ κατὰ μῆνα δαπάναι τοῦ οὕτω καταρτισθησομένου νέου ὀργανισμοῦ, δὲν πρέπει νὰ ὑπερβοῦν τὸ ἥμισυ τῶν δαπανῶν, ἃς ἐπροκάλεσε κατὰ μῆνα ὁ ἐκ τῆς πρώτης ἐξουσιοδοτήσεως πηγάσας Ὀργανισμός. Καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ προσέξῃ αὐτὴν τὴν τροπολογίαν, διότι νομίζω ὅτι ἔτσι θὰ φθάσῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν σκέψιν, ὅτι ἐκεῖνο, ποὺ ἐνδιαφέρει κυρίως, εἶναι νὰ ἐξευρεθοῦν τὰ κατάλληλα πρόσωπα, διότι χρῆμα δὲν θὰ ὑπάρχῃ διὰ νὰ γίνωνται πειραματισμοὶ ἐπὶ τοῦ Α ἢ Β προσώπου. Μὲ αὐτὰ τελειώνω τὴν συζήτησίν μου καὶ λυποῦμαι ἐὰν αὕτη ἐπροκάλεσε καὶ δυσαρεσκείας.

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μητσοτάκης ἔχει τὸν λόγον.

§226Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι δὲν πρόκειται νὰ μακρυγορήσω διότι συμφωνῶ ἀπολύτως πρὸς τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. βουλευτοῦ τοῦ ἄρτι κατελθόντος τοῦ βήματος. Ἄλλως τε αἱ ἀπόψεις αὗται εἶναι ἀπόψεις τῆς πλειοψηφίας τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τὰς ἔχει διατυπώσει εἰς τὴν σχετικὴν ἔκθεσιν. Ἐξ ὅλων τῶν ἄρθρων τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγέννησε εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τὴν μεγαλειτέραν συζήτησιν εἶναι τὸ ἄρθρον 3. Νομίζω δὲ ὅτι καὶ ἀπόψε κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἐν τῇ Βουλῇ αὐτὸ κυρίως πρέπει νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ. Διὰ τοῦ ἄρθρου 3 ὅπως ἔχῃ διατυπωθῆ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, κυροῦται. «........... (ἀναγινώσκει)........» Ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς ἔχει ἀνάγκην κυρώσεως, διότι ἄλλως δὲν εἶναι νομικῶς ἔγκυρος. Ἡ συζήτησις ἡ ὁποία πρέπει νὰ διεξαχθῇ, εἶναι συζήτησις ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος, δηλαδὴ τὸ ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς ὑπῆρξεν ἐπιτυχὴς ἢ ὄχι. Νομίζω ὅτι εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ἡ Ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία συνεζήτησε, εὑρέθη σύμφωνος εἰς τὸ ὅτι ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς οὐδόλως ὑπῆρξεν ἐπιτυχής. Εἰς αὐτὸ συμφωνήσαμεν καὶ ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι ἔκτοτε εἴχομεν ἀντιταχθῆ εἰς τὴν χορήγησιν τῆς εὐρείας ἐξουσιοδοτήσεως τὴν ὁποίαν ἡ τότε Κυβέρνησις ἐζήτησε καὶ ἔλαβε. Εἰς τοῦτο ἀντετάχθησαν καὶ οἱ λοιποὶ συνάδελφοι οἱ ὁποῖοι εἶχον τότε προθύμως ἐγκρίνει τὴν ἐξουσιοδότησιν ἐκείνην. Καὶ ἀντετάχθησαν ἐν ὄψει τοῦ ὀργανισμοῦ αὐτοῦ ὅπως εἶχε καταρτισθῇ καὶ ὅπως ἐκρίνετο τὴν στιγμὴν ἐκείνην. Ἐπ’ αὐτοῦ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ προβῶ εἰς ἐκτενεστέραν ἀνάλυσιν. Θεωρῶ τὸ γεγονὸς αὐτὸ ὡς δεδομένον καὶ ἐπ’ αὐτοῦ θὰ σταματήσω κατὰ τὴν ἐν συνεχείᾳ ἐπιχειρηματολογίαν μου. Ἡ Ἐπιτροπὴ κρίνουσα ὅτι ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς δὲν ἦτο κατάλληλος, ὅτι εἶχε πολὺ συχνὰ πολλὰς ὑπερβολάς, ὅτι ηὔξανε ὑπερβαλλόντως τὰς θέσεις τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ εἰς βαθμὸν μὴ ἐπιτρεπόμενον ἐπρότειναν τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου 3, δηλαδὴ τὴν μὴ κύρωσιν τοῦ ὀργανισμοῦ τούτου. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς κ. συνάδελφοι δὲν πρόκειται νὰ κυρώσωμεν τὸν Ὀργανισμὸν αὐτὸν αὐτομάτως ἀνακύπτει τὸ θέμα τί θὰ κάνωμεν ἀπὸ κεῖ καὶ πέρα. Μία λύσις ἡ πλέον ὀρθόδοξος θὰ ἦτο νὰ εἰσηγηθῶμεν τὸν ὀργανισμὸν αὐτὸν διὰ νόμου. Ἡ λύσις αὐτὴ θὰ ἦτο πρακτικὰ δυσκόλως ἐφαρμόσιμος ἐν ὄψει τῆς ἐποχῆς κατὰ τὴν ὁποίαν συζητοῦμεν. Θὰ ἐδημιούργει μέγα κενὸν διότι διότι θὰ ἄφηνε ἄνευ ὀργανώσεως τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς ψηφίσεως τοῦ νέου ὀργανισμοῦ, μέχρις ὅτου δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις θὰ ἠδύνατο μὲ τὴν καλυτέραν θέλησιν νὰ εἰσηγηθῇ καὶ νὰ ψηφίσῃ τὸν νόμον. Διὰ τοῦτο ἐπανελάβομεν καὶ πάλιν διὰ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴχομεν κάμει διὰ τὴν προηγουμένην καὶ ἐπετρέψαμεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ νὰ ἐκδώσῃ διὰ Διατάγματος τὸν νέον ὀργανισμόν, θέσαντες εἰς αὐτὸν τοὺς ἰδίους περιορισμούς, τοὺς ὁποίους καὶ ὁ προηγούμενος Ὑπουργὸς εἶχε, δηλαδὴ ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῆς ἐξουσιοδοτήσεως τοῦ 1950 ὅπως ἀναφέρει ἡ διατύπωσις τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἀφ’ ἧς ὁ ὀργανισμὸς ἐκυρώθη ἐτέθη ζήτημα μονίμου Ὑφυπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Ὡς γνωστὸν ἡ δημιουργία τῆς θέσεως αὐτῆς ὑπῆρξεν ἐξ ἀρχῆς παράνομος, διότι δὲν καλύπτεται ἀπὸ τὴν ἐξουσιοδότησιν. Ἐγὼ καὶ σήμερον ἀκόμη εἶμαι ἀντίθετος πρὸς τὸν θεσμὸν τοῦτον τοῦ ὑπηρεσιακοῦ Ὑφυπουργοῦ, διότι, νομίζω, ὅτι γενικώτερον ὁ θεσμὸς οὗτος δὲν ἐπέτυχε καὶ διότι πιστεύω εἰς τὸν θεσμὸν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Ὑφυπουργοῦ, ὁ ὁποῖος ἐπιτυχέστατα δύναται νὰ χειρίζεται τὰ ζητήματα. Τὴν ἄποψιν αὐτὴν ὑπεστήριξα καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ τὴν ὑποστηρίζω καὶ σήμερον. Ἀλλ’ ἡ Ἐπιτροπὴ ἀπεδέχθη τὴν ἀντίθετον ἄποψιν καὶ ἔδωσεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ διὰ ρητῆς διατάξεως τὸ δικαίωμα νὰ δύναται νὰ δημιουργήσῃ τὴν θέσιν τοῦ μονίμου Ὑφυπουργοῦ καὶ νὰ διορίσῃ μόνιμον Ὑφυπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ. Ἐν συνεχείᾳ ἡ Ἐπιτροπὴ συνεζήτησε τὸ θέμα: Ἀφ’ ἧς ὁ ὀργανισμὸς ἐκηρύχθη ἄκυρος, τί θὰ γίνουν αἱ πράξεις αἱ ὁποῖαι ἐξεδόθησαν μέχρι τοῦδε ὑπὸ τοῦ μονίμου Ὑφυπουργοῦ; Ἡ Ἐπιτροπὴ ἀπεφάνθη ὅτι ὀφείλομεν νὰ κυρώσωμεν τὰς πράξεις αὐτοῦ, διότι αἱ πράξεις αὗται κατὰ ἕνα ποσοστὸν ἦσαν διεθνεῖς συμβάσεις καὶ αἱ ὁποῖαι τυχὸν ἀκυρούμεναι θὰ ἐδημιούργουν καὶ γενικώτερα ζητήματα. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, νομίζω, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ ἀντιμετώπισεν ἐπιτυχῶς τὸ θέμα καὶ ἔδωκε τὴν μόνην δυνατὴν λύσιν ἐκ τῶν πραγμάτων. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἐπεκταθῶ εἰς εὐρυτέραν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Συντονισμοῦ καὶ περὶ τῶν ἀδυναμιῶν του, τὰς ὁποίας ἔχει ἐμφανίσει. Εἶναι δυστυχῶς, κατ’ ἐμὲ μία ἀτυχὴς ὑπόθεσις, ἡ ὁποία εἰς τὴν Βουλὴν δὲν ἔχει ἐπαρκῶς συζητηθῆ καὶ ἡ ὁποία θὰ ἦτο ἴσως κἄποτε ὠφέλιμον νὰ ἔλθῃ εἰς εὐρυτάτην δημοσιότητα, ἂν ὄχι δι’ ἄλλους λόγους, ἀλλὰ διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ δώσωμεν μίαν κατεύθυνσιν εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἀποτελεσματικώτερον καὶ ὀρθότερον τὸ μέγα αὐτὸ θέμα. Τὸ Ὑπουργεῖον κατ’ ἐμέ, κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὸ παρελθὸν ἀπέτυχεν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ μία αἰτία ἦτο καὶ ἡ κακὴ νομοθεσία του, ἡ ὁποία οὐδέποτε συνεζητήθη ἀπὸ τὴν Βουλὴν δημοσίᾳ διὰ νὰ διδαχθῶμεν ἐκ τῶν σφαλμάτων. Θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι ὁ νέος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἀναλαμβάνει τὰς αὐτὰς εὐθύνας καὶ ὁπλίζεται μὲ τὰ αὐτὰ δικαιώματα τοῦ προκατόχου του θὰ θελήσῃ νὰ ἀκολουθήσῃ ὀρθοτέραν γραμμὴν εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ μεγάλου αὐτοῦ θέματος καὶ δὲν θὰ ἐπαναλάβῃ τὰ αὐτὰ σφάλματα, τὰ ὁποῖα στερεοτύπως ἐπαναλαμβάνοντο κατὰ τὸ παρελθὸν ἀσχέτως τοῦ ποῖος ἦτο ὁ Ὑπουργός, διότι παντοδύναμαι ἦσαν αἱ ὑπηρεσίαι καὶ ὄχι ὁ Ὑπουργός. Εἰδικῶς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ ὑπῆρχε μία ἰσχυροτάτη πίεσις, ἡ ὁποία ἠσκεῖτο ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, αἱ ὁποῖαι τελικῶς πάντοτε κατώρθωσαν νὰ ἐπιβάλουν τὰς ἀπόψεις των. Θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι ὁ σημερινὸς Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ θὰ ἀκολουθήσῃ διάφορον τακτικὴν εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ λεπτοῦ καὶ δυσχεροῦς αὐτοῦ θέματος. Καὶ ὅτι δὲν θὰ μετανοήσωμεν καὶ πάλιν διότι τοῦ δίδομεν τὴν εὐρεῖαν αὐτὴν ἐξουσιοδότησιν.

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σβῶλος ἔχει τὸν λόγον.

§228Α. ΣΒΩΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν λαμβάνω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου παρ’ ὅσα εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τὸ κάμνω, διότι εἶμαι ὀλίγον ὑπεύθυνος διὰ τὴν εὐρείαν ἐξουσιοδότησιν, ποὺ ἔδωκεν ἡ Βουλὴ διὰ τοῦ νόμου περὶ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Ἴσως θὰ ἐνθυμῆσθε ὅτι ἤμην μεταξὺ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι παρὰ τὰς ἀντιρρήσεις μερικῶν συντηρητικωτέρων καὶ διστακτικῶν Συναδέλφων, ὑπερήσπισαν τὴν ἰδέαν τοῦ νόμου–πλαισίου καὶ τῆς εὐρείας ἐξουσιοδοτήσεως. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι μετεννόησα. Καὶ μετεννόησα, ὄχι, διότι αἱ ἀρχαὶ εἶναι κακαί, ἀλλά, διότι ἐφανταζόμην ὅτι αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ νεοπαγοῦς αὐτοῦ Ὑπουργείου θὰ εἶχον τοὐλάχιστον τὴν συναίσθησιν τῆς βαρείας εὐθύνης τὴν ὁποίαν ἀνέλαβον ἀπέναντι ἑνὸς νόμου, ὁ ὁποῖος τοὺς ἔδωσε τόσην ἔκτασιν ἐξουσιοδοτήσεως, τὴν ὁποίαν δυστυχῶς κατεπρόδωσαν. Τὸ λέγω, Κύριοι, αὐτὸ ἐν πλήρῃ συνειδήσει, διότι διετέλεσα ὑπάλληλος καὶ γνωρίζω μὲ ποῖον δέος ἀντιμετωπίζαμεν ἄλλοτε τὰς εὐθύνας εἰς τὴν ἐκτέλεσιν ὡρισμένων νομοθετημάτων. Διότι, Κύριοι, κυβερνοῦν μὲν οἱ Ὑπουργοί, ἀλλά, εἰς τὸ σύγχρονον Κράτος, εἰς τὸ ὁποῖον ἡ τεχνικὴ τῆς διοικήσεως παίζει τόσον μεγάλον ρόλον ἡ ἀποστολὴ τῶν μονίμων ὑπαλλήλων ἕνεκα τῆς ὁποίας τοὺς περιβάλλομεν μὲ τόσας ἐγγυήσεις καὶ μὲ τόσην στοργήν, εἶναι ἀκριβῶς νὰ προφυλάσσουν τὸν Ὑπουργὸν ἀπὸ οἱανδήποτε παρέκκλισιν ἢ καταχρηστικὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων. Ἰσχυρίζομαι δὲ ὅτι τὸ Διάταγμα τοῦ Ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Συντονισμοῦ ἀποτελεῖ σαφῆ παράβασιν τοῦ πνεύματος τοῦ νόμου περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Καὶ μὰ τὴν ἀλήθειαν ἐκπλήττεται κανεὶς πῶς κατώρθωσαν αἱ ὑπηρεσίαι αὐταὶ νὰ φθάσουν μέχρι τοῦ ἐξαμβλώματος τοῦ Διατάγματος, τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ ἀπειρίαν θέσεων, ἰδίᾳ εἰς ἀνωτάτους βαθμοὺς καὶ ἀκόμη εἶναι ἄπορον πῶς κατώρθωσαν νὰ δημιουργήσουν τοιούτου εἴδους θέσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν χρησιμεύουν εἰς τίποτε, παρερμηνεύουσαι καὶ ὑπερπηδῶσαι τὸ πνεῦμα τῆς ἐξουσιοδοτήσεως. Ὡς μικρὸν δεῖγμα θὰ ἤρκει νὰ ἀναφέρω τὴν δημιουργίαν Ὑπηρεσίας Στατιστικῆς τοῦ Ὑπουργείου τούτου ἐκ 5 κλάδων, δηλ. ἐκ 5 Διευθύνσεων. Μεταξὺ αὐτῶν ὑπάρχει καὶ ἕνας κλάδος στατιστικῆς Φυσικῶν φαινομένων. Περὶ τίνος πρόκειται; Περὶ μετεωρολογικῶν φαινομένων; Ὑπάρχουν τοὐλάχιστον 4–5 μετεωρολογικαὶ ὑπηρεσίαι εἰς τὸ Κράτος ἄξιαι τῆς ἀποστολῆς των. Τοῦ Ὑπουργείου Ναυτικῶν, τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, τοῦ Ἀστεροσκοπείου κλπ. Ἐπεξηγεῖται εἰς ἕνα διάγραμμα τοῦ Ὀργανισμοῦ Ὑπουργείου ὅτι ἡ Ὑπηρεσία αὐτὴ θὰ μελετᾷ τὴν σχέσιν τῶν μετεωρολογικῶν φαινομένων μὲ διάφορα φαινόμενα τοῦ κοινωνικοῦ βίου. Κύριοι βουλευταὶ δὲν εἶναι σοβαρὰ πράγματα αὐτά. Πέραν τούτου ὑπάρχουν ἄπειρες θέσεις τῶν ὁποίων δὲν ἀντιλαμβάνομαι οὔτε τὴν σημασίαν, οὔτε τὴν χρησιμότητα. Ἔ, κ. βουλευταί, εἰς τὴν ἐξουσιοδότησιν τὴν ὁποίαν ἐδώσαμεν τὸ καλοκαῖρι διὰ τὴν διὰ διατάγματος ὀργάνωσιν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ἀσφαλῶς δὲν εἴχαμεν ὑπ’ ὄψιν τέτοιο πρᾶγμα. Καὶ φοβοῦμαι μήπως εἶχον δίκαιον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι, συντηρητικώτεροι ἐμοῦ, ἀπαιτοῦσαν ὁ ὀργανισμὸς νὰ ψηφισθῇ ἀπὸ τὴν Βουλήν, ὅπως συνέβαινε πρὸ 20–30 ἐτῶν. Ἐγώ, ἀκόμη καὶ σήμερον, δὲν τὸ δέχομαι αὐτό, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν ἔτσι. Ἀλλ’ ὁμολογῶ ὅτι διεψεύσθημεν εἰς τὴν ἐμπιστοσύνην ποὺ ἐδείξαμεν εἰς τὰς Ὑπηρεσίας τῶν Ὑπουργείων καὶ θὰ πρέπει ἴσως εἰς ἄλλην περίπτωσιν νὰ ἀναθεωρήσωμεν κάπως τὴν ἐμπιστοσύνην αὐτήν. Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι σύμφωνα καὶ μὲ τὸ πνεῦμα τῆς ἐξουσιοδοτήσεως ποὺ ἐδώσαμε τότε, θὰ πρέπει αἱ ὑπηρεσίαι νὰ εἶναι μετρημένες, θὰ ἔλεγα σεμνὲς εἰς ἐμφάνισιν, καὶ ἀνάλογες πρὸς τὴν γενικὴν κατάστασιν τῆς χώρας, διὰ νὰ μπορέσουν νὰ ἐπιβληθοῦν ἐπὶ τῶν δυνάμεων τὰς ὁποίας θὰ διευθύνουν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῆτε λ.χ. τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Στρατοῦ νὰ ἔχῃ ἀριθμὸν ὀργανικῶν θέσεων, μεγαλύτερον ἀπὸ τὰς θέσεις τῶν Σωμάτων καὶ τῶν Μεραρχιῶν τοῦ στρατοῦ ποὺ διευθύνει. Δι’ αὐτὸ αἱ ὑποδείξεις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ διὰ τὸν νέον ὀργανισμὸν ποὺ θὰ πρέπει νὰ κρίνῃ, διότι θὰ παραμείνῃ ἡ ἀνάγκη τῆς ὀργανώσεως τοῦ Ὑπουργείου αὐτοῦ, εἶναι νὰ προσέξῃ, μὲ τὴν πεῖραν ποὺ ἔχει ἤδη, ὥστε ἡ ὀργάνωσις τοῦ Ὑπουργείου νὰ εἶναι ἐπαρκὴς διὰ τοὺς σκοπούς του, ἀλλ’ οὔτε πολυτελής, οὔτε πέραν τῶν ὁρίων τοῦ λογικοῦ καὶ τοῦ ἀναγκαίου. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ εἰδικὸν ζήτημα ποὺ ἐνεφανίσθη καὶ πρὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, τῆς θέσεως δηλαδὴ τοῦ Ὑφυπουργοῦ Συντονισμοῦ, ἡ Ἐπιτροπὴ πράγματι ἐδιχάσθη. Προσωπικῶς ὑπεστήριξα καὶ ὑποστηρίζω, ὅτι εἶναι δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως νὰ νομίζῃ, ὅτι τῆς χρειάζεται ἕνας μόνιμος ὑπηρεσιακὸς Ὑφυπουργός. Δὲν μποροῦμε νὰ ἀρνηθοῦμε εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἵδρυσιν μιᾶς τοιαύτης θέσεως, ἐφόσον πιστεύει, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητος διὰ νὰ βοηθῆται ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Μὴ διαφωνῶν πρὸς τὴν ὕπαρξιν τοῦ θεσμοῦ τοῦ μονίμου Ὑφυπουργοῦ εἰς οἱονδήποτε Ὑπουργεῖον, θὰ παρέβλεπα τὰς ἀντιρρήσεις ποὺ ὑπάρχουν. Δὲν ἀγνοῶ, ὅτι εἰς τὴν χώραν μας δὲν ἔχει δημιουργηθῆ ἡ παράδοσις ἐκείνη ἡ ὁποία ἔχει δημιουργηθῆ ἀλλοῦ, ὅπου ἕνας μόνιμος Ὑφυπουργὸς χρησιμεύει ὡς γέφυρα τῆς ὑπηρεσίας πρὸς τὴν κυβερνητικὴν πρωτοβουλίαν, ἀκριβῶς διότι τὸ πρόσωπον τοῦ Ὑφυπουργοῦ δὲν ἀλλάζει ὁσαιδήποτε πολιτικαὶ μεταβολαὶ καὶ ἂν γίνουν. Ἴσως ἀπὸ μίαν αἰσιοδοξίαν διὰ τὸ μέλλον, πιστεύω, ὅτι μποροῦσε καὶ στὸν τόπον μας νὰ δοκιμασθῇ ὁ θεσμὸς καὶ νὰ ἔχῃ εὐτυχῆ ἀποτελέσματα. Ἐὰν διαψευσθῶμεν καὶ εἰς αὐτό, κ. συνάδελφοι, τότε τὸ μάθημα θὰ εἶναι γενικώτερον ὥστε νὰ περιστείλωμεν τὴν αἰσιοδοξίαν μας καὶ διὰ πολλὰ ἄλλα πράγματα. Μπορεῖ ἡ Βουλὴ ἡ ὁποία νομοθετεῖ ἐφεξῆς νὰ ἀπαγορεύσῃ τὴν ἵδρυσιν τοιαύτης θέσεως. Ἀλλ’ ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ δεχθῇ κατὰ συνείδησιν, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἀναδρομικῶς νὰ ἀκυρωθῇ ἡ ὕπαρξις οἱασδήποτε θέσεως Ὑφυπουργοῦ. Εἰς τὴν ἱστορίαν τῶν Κρατῶν ἀμφιβάλλω ἐὰν προκειμένου περὶ Κοινοβουλευτικῶν Κυβερνήσεων ὑπάρχει περίπτωσις κατὰ τὴν ὁποίαν ἀναδρομικῶς ἠκυρώθη ἡ δημιουργία θέσεως Ὑπουργοῦ ἢ Ὑφυπουργοῦ. Προσωπικῶς δὲν νομίζω, ὅτι ἔγινε κακῶς, ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας, ἡ ἵδρυσις τῶν θέσεων αὐτῆς. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει διὰ τὸ παρελθόν, νομίζω, ὅτι ἔπρεπε ὁπωσδήποτε νὰ ἀποφευχθῇ ἡ συνέπεια τῆς ἀναδρομικῆς ἀκυρότητος τῶν πράξεων τοῦ Ὑπουργοῦ, διότι ἡ συνέπεια αὐτὴ μπορεῖ νὰ καλυφθῇ δι’ εἰδικῆς διατάξεως. Οὔτε μόνον διὰ τὸ ζήτημα τῆς ρυθμίσεως τοῦ νομικοῦ ζητήματος τῶν ἀποδοχῶν τοῦ Ὑφυπουργοῦ, διότι καὶ αὐτὸ μποροῦσε νὰ τὸ ρυθμίσῃ ὁ νόμος. Ἀλλὰ διότι ἡ ἀκύρωσις βαίνει πέραν τῶν ὁρίων τῆς εὐπρεπείας τοῦ νομοθέτου ὅταν ἔχει ὑπ’ ὄψιν του Κοινοβουλευτικὴν Κυβέρνησιν. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους, νομίζω, ὅτι ὀρθῶς ἡ πλειοψηφία τῆς Ἐπιτροπῆς, ἐκύρωσεν ἀναδρομικῶς τὴν ὕπαρξιν τοῦ θεσμοῦ τούτου. Δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ εἶναι νὰ κρίνῃ, ὅτι χρειάζεται ἡ θέσις καὶ ἡ Βουλὴ εἶναι κυρίαρχος νὰ ἀποφασίσῃ. Θὰ ἐνόμιζα, ὅτι ἐὰν ἐξακολουθήσῃ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ νὰ διευθύνεται ἀπὸ προέχοντα πρόσωπα μιᾶς Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα βαρύνονται μὲ ἕνα σωρὸ ἄλλα καθήκοντα γενικωτέρας πολιτικῆς, χρήσιμον θὰ ἦτο νὰ ὑπάρχῃ ἕνας ὑπηρεσιακὸς Ὑφυπουργὸς ποὺ νὰ διευθύνῃ τὴν μεγάλην προσπάθειαν τοῦ συντονισμοῦ. Ἐκεῖνο ποὺ θὰ εἶχα νὰ παρακαλέσω καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ καὶ τὴν Βουλὴν—καὶ νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ θὰ ἀντελήφθη τὸ ζήτημα, διότι ἔχει παλαιὰν ὑπηρεσιακὴν πεῖραν—εἶναι τοῦτο: Ὁ νέος Ὀργανισμὸς τοῦ Ὑπουργείου αὐτοῦ νὰ εἶναι ὅσον μπορεῖ περισσότερον ἐντὸς τοῦ πνεύματος καὶ τῶν ὁρίων τῶν ἐξουσιοδοτήσεων ποὺ ἔχει ἤδη περιλάβει ὁ νόμος περὶ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Δὲν συνεφώνησα εἰς τὴν ἀνάγκην καθορισμοῦ ἀριθμητικῶς τῶν θέσεων. Διότι πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπωμεν ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν θέσεων θὰ εἶναι τὸ ἄλφα ποσοστὸν τῶν σημερινῶν θέσεων τοῦ μὴ ἐγκρινομένου Ὀργανισμοῦ: Θὰ πρέπει νὰ τὸ κρίνῃ κανεὶς ἐκ τῶν ὑστέρων καὶ ὄχι ἐκ τῶν προτέρων. Θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἐμπιστοσύνη πρὸς τὸν Ὑπουργὸν Συντονισμοῦ, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ ὑπάρξῃ καὶ μία αὐστηρὰ καὶ σοβαρὰ προειδοποίησις πρὸς τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας διὰ νὰ λάβουν συνείδησιν τῶν βαρυτάτων ὑπηρεσιακῶν των εὐθυνῶν ἀπέναντι τῶν Ὑπουργῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι πρόσωπα πολιτικὰ καὶ εἶναι ἀδύνατον νὰ ζητηθῇ ἀπὸ αὐτοὺς νὰ μὴν ἔχουν εἰς τὸ μυαλό των τίποτε ἄλλο παρὰ μόνον πῶς θὰ διαφυλλάξουν τὴν ἀκεραιότητα τοῦ νοήματος τοῦ νομοθέτου. Ἀλλοίμονον ἐὰν οἱονδήποτε ἀπὸ τὰ προέχοντα στελέχη μιᾶς Κυβερνήσεως ἠσχολοῦντο ἀπὸ τὸ πρωῒ ἕως τὸ βράδυ μόνον εἰς τὴν προφύλαξιν των ἀπὸ παραβάσεις τοῦ νόμου καὶ μάλιστα τοῦ νοήματος τοῦ νόμου. Τὸ ἔργον αὐτὸ ἀνήκει πρὸ πάντων εἰς τὰς ὑπηρεσίας τῶν Ὑπουργείων τὰς ὁποίας δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς προσπαθοῦμε νὰ βοηθήσωμεν ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν, ἀπαιτοῦντες ἀπὸ αὐτὰς καὶ συνείδησιν τοῦ καθήκοντος καὶ ἀκόμη καὶ ἐπάρκειαν νομοθετικήν. Διότι οὐδεὶς ἀγνοεῖ ὅτι ὁ πρῶτος συντάκτης οἱουδήποτε νομοθετήματος εἶναι αἱ Ὑπηρεσίαι. Ὁ Ὑπουργὸς ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ὁ ἐμπνευστὴς ποὺ δίδει τὰς γενικὰς κατευθύνσεις ἢ ποὺ θὰ κρίνῃ τὸ νομοθέτημα καὶ θὰ συνδέσῃ καὶ τὸ ὄνομά του μὲ τὸ νομοθέτημα, ἀλλ’ ὅτι αἱ Ὑπηρεσίαι παίζουν ἕνα πρωταρχικὸ δημιουργικὸ ρόλο εἰς τὴν προπαρασκευὴν τοῦ νόμου, ὅσοι ἐπέρασαν ἀπὸ Ὑπουργεῖον τὸ ξέρουν. Καὶ θὰ ἤθελα νὰ ἀπαιτήσω ἀπὸ τὰς Ὑπηρεσίας καὶ τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ καὶ τῶν ἄλλων Ὑπουργείων, νὰ ἔχουν συναίσθησιν τῶν βαρέων καθηκόντων ποὺ ἔχουν, ὅταν προπαρασκευάζουν τὸ νομοθέτημα, διότι πολλὲς φορές, εἴτε ἀπὸ ἐπιπολαιότητα, εἴτε ἀπὸ σπουδήν, εἴτε καὶ ἀπὸ ἔλλειψιν γνώσεως τῶν θεμάτων, εἴτε καὶ ἀπὸ ἰδιοτέλειαν ἢ φιλοδοξίαν ἠμποροῦν νὰ κάμουν κακὸν εἰς τοὺς Ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι καλῇ τῇ πίστει τοὺς ἐμπιστεύονται τὴν προπαρασκευὴν ἢ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ νομοθετικοῦ ἔργου.

§229Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Σεῖς, ποῖα μέτρα προτείνετε;

§230Α. ΣΒΩΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχουν μέτρα, κ. συνάδελφε, ἀπέναντι τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν. Τὸ μόνο μέτρον εἶναι ἡ αὐστηρὰ ἔκκλησις πρὸς τὴν συνείδησίν των καὶ ἡ ἐπαγρύπνησις τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν, διὰ νὰ κάμουν τὸ καθῆκον τους. Ἄλλο μέτρον δὲν ὑπάρχει. Διότι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναθέσητε εἰς τὸν Ὑπουργὸν μόνον νὰ προπαρασκευάζῃ τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν, διότι ἠμπορεῖ νὰ μὴ εἶναι τεχνικός. Οὔτε εἶναι δυντὸν εἰς ἕνα Κοινοβουλευτικὸν Ὑπουργὸν νὰ ἐπιβάλλητε νὰ ἀσχολῆται ἀπὸ τὸ πρωΐ μέχρι τὸ βράδυ μὲ τὴν προπαρασκευὴν τῶν νομοθετημάτων μέχρι πάσης λεπτομερείας. Θὰ ἦτο τοῦτο ἀνατροπὴ τῶν ρόλων. Καὶ ἰδοὺ τὸ ἀποτέλεσμα: Ἔρχεται ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ ἡ Βουλὴ καὶ αὐτὸν τὸν ὀργανισμόν, τὸν ὁποῖον κατεσκεύασαν αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ὀργανισμὸς ὁ ὁποῖος ἦτο εἰς τόσην ἔκτασιν παράνομος, ὥστε ἐχρειάσθησαν αἱ ὑπηρεσίαι νὰ εἰσηγηθοῦν νόμον διὰ τὴν τακτοποίησίν του, τὸν καταδικάζει ὡς εὑρισκόμενον ἔξω τοῦ πνεύματος τοῦ νόμου τῆς ἐξουσιοδοτήσεως. Τοῦτο ἂς ἀποτελέσῃ μάθημα δι’ ὅλους, περιλαμβανομένων καὶ τῶν Ὑπουργῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπογράφουν τὰ Διατάγματα. Δὲν ὑπάρχει τίποτε τὸ ἀπόλυτον, κύριοι βουλευταί. Ἐὰν δὲν πεισθῆτε, ὅτι, μέχρις ὁρίου, βάσιν τῆς εὐνομουμένης Πολιτείας ἀποτελεῖ, ὄχι μόνον ὁ Κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος, ὄχι μόνον ἡ συνείδησις τῶν πολιτικῶν ἡγετῶν καὶ τῶν Κυβερνήσεων, ἀλλὰ καὶ ἡ συνείδησις τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν ματαιοπονεῖτε. Ἐὰν ἓν ἀπὸ τὰ τρία αὐτὰ στοιχεῖα λείψῃ καὶ ἀκόμη περισσότερον λείψουν καὶ τὰ τρία μαζί, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἔχητε εὐνομούμενον καὶ δημοκρατούμενον Κράτος. Δὲν θὰ μένουν τότε παρὰ μόνον ἄλλα σχήματα πολιτεύματος, δὲν θὰ μένῃ παρὰ ἡ δικτατορία.

§231Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἡ ὑπόθεσις τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ καὶ εἰδικώτερον τοῦ Ὀργανισμοῦ του, ποὺ συζητοῦμεν ἀπόψε, ἔχει μίαν ἐνδιαφέρουσαν προϊστορίαν. Τὴν προϊστορίαν αὐτὴν τὴν γνωρίζουν ὅλοι, ὅσοι ὑπηρέτησαν εἰς τὰς τελευταίας ἰδίως Κυβερνήσεις τῆς τετραετίας. Μία ἐκ τῶν ἐπιμόνων συστάσεων, αἱ ὁποῖαι εἶχον γίνει ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολήν, ἦτο ἡ ἀναδιοργάνωσις γενικῶς τοῦ διοικητικοῦ μας συστήματος. Εἶχον προτείνει δέ, καὶ μάλιστα δι’ ὑπομνήματος ποὺ δὲν ἠξεύρω πῶς ἐδημοσιεύθη τοῦτο εἰς μίαν ἀθηναϊκὴν Ἐφημερίδα, τὴν ἵδρυσιν ἑνὸς Ὑπουργείου, τὸ ὁποῖον θὰ συνεγκέντρωνεν ὅλας τὰς κεντρικὰς Κρατικὰς ὑπηρεσίας, οὐσιαστικῶς θὰ ἐμείωνεν ἂν μὴ θὰ ἐξηφάνιζεν οὐσιαστικῶς τὴν καθ’ Ὑπουργεῖα ἁρμοδιότητα, μὲ μόνιμον Ὑπουργὸν παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ. Ὅταν ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ εὑρέθην πρῶτον ἐνώπιον αὐτοῦ τοῦ αἰτήματος καὶ δεύτερον ἐνώπιον τῆς τρομερᾶς ἀκαταστασίας, ἡ ὁποία ὑπῆρχεν εἰς τὴν Διοίκησιν καὶ ὀργάνωσιν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, λόγῳ τοῦ ὅτι εἴχομεν Ὑπουργεῖον Κεντρικὸν καὶ δύο πτέρυγας αὐτοῦ, διὰ νὰ μὴ τὰς ὀνομάσω νεοπλάσματα, τὴν Υ.Σ.Ε. Σ.Α. καὶ τὴν Α.Σ.Α. Ἐδημιουργεῖτο οὕτω πράγματι μία ἀσυναρτησία εἰς τὰς ἁρμοδιότητας καὶ μία σύγχυσις εἰς τὴν Διοίκησιν, ἰδίως ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρόγραμμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκτέλεσιν αὐτοῦ. Ὅσον καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ καλὴ πρόθεσις ἐκ μέρους ἐκείνων εἰς τοὺς ὁποίους ἦτο ἐμπιστευμένη ἡ τρικέφαλος ὑπηρεσία, δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ δημιουργῆται μεταξὺ των ἀσυνεννοησία καὶ ἐντεῦθεν ἀναστάτωσις καὶ σύγκρουσις ἂν μὴ πόλεμος, ποὺ ἀπέβαινεν πρὸς ζημίαν τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας. Ὅλοι κατέβαλον μεγάλας προσπαθείας, ἀλλὰ τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο, ὅτι προεκαλεῖτο καθυστέρησις εἰς βάρος τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Ἡ σκέψις μου ὑπῆρξεν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, καὶ τὴν ἐξεδήλωσα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς διὰ τοῦ κατατεθέντος ὑπ’ ἐμοῦ καὶ ψηφισθέντος νόμου περὶ ὀργανώσεως τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, νὰ καταργήσωμεν τοὺς ἀσυνδέτους Ὀργανισμοὺς καὶ νὰ τοὺς συμπτύξωμεν εἰς ἑνιαῖον Ὑπουργεῖον καὶ ταὐτοχρόνως ὅτι τὸ καλύτερον ἦτο, ἐν συνεννοήσει μὲ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολήν, νὰ δοθοῦν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ μερικαὶ ἀκόμη συντονιστικαὶ δικαιοδοσίαι ἀπὸ ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἐπρόκειτο νὰ δοθοῦν εἰς τὸ σχεδιαζόμενον Πανυπουργεῖον πλησίον τοῦ Πρωθυπουργοῦ. Κατόπιν συζητήσεων ἐπείσθησαν οἱ ἁρμόδιοι τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, ὅτι διὰ τῆς ἀναδιοργανώσεως αὐτῆς τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ ἐπετελεῖτο καὶ κατὰ μέγα μέρος ἡ ὀργάνωσις τοῦ Ὑπουργείου παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ ποὺ κατ’ ἐμὲ δὲν θὰ συνέφερε νὰ ἱδρυθῇ παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ. Ὀφείλω δὲ νὰ τονίσω κατὰ τὸ σημεῖον αὐτό, ὅτι συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι φρονοῦν ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ δίδει κατευθύνσεις, καὶ δὲν διοικεῖ καὶ ὅτι ἡ ὀργάνωσίς του πρέπει νὰ εἶναι ἐντὸς τῆς ἀρχῆς αὐτῆς. Νὰ δύναται νὰ δίδῃ συμβουλὰς καὶ κατευθύνσεις, ἀλλ’ ὄχι νὰ κάμνῃ ἐνεργείας εἰς βάρος ἄλλων Ὑπουργείων. Εἶναι χρήσιμος θεσμὸς ὁ Συντονισμός, ἐφ’ ὅσον περιορίζεται εἰς τὴν παρακολούθησιν τῆς λειτουργίας τῶν διαφόρων Ὑπηρεσιῶν διὰ νὰ συντονίζῃ τὰς ἐνεργείας τῶν οἰκονομικῶν ζητημάτων, ἀλλ’ ὄχι καὶ νὰ διοικῇ, οὔτε νὰ νοσφίζεται τὰ δικαιώματα ἄλλων Ὑπουργείων, διότι οὕτω προκαλοῦνται ἀνωμαλίαι. Αὐτὴ ἦτο ἡ θέσις τῶν πραγμάτων, ὅταν ἀνέλαβα τὸ Ὑπουργεῖον καὶ δι’ αὐτὸ ὑπέβαλα τὸ γνωστὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον κατόπιν μακρᾶς καὶ κοπιώδους συζητήσεως ἐψηφίσθη καὶ δι’ αὐτοῦ μοῦ ἐδόθη ἡ ἐξουσιοδότησις ὅπως, διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος, ἐφ’ ἅπαξ ἐκδιδομένου, κανονισθῇ ἡ ὀργάνωσις τοῦ Ὑπουργείου αὐτοῦ. Εἶναι περιττὸν νὰ εἴπω, οὔτε τὸ λέγω διὰ νὰ βγάλω τὰς εὐθύνας, εἴτε ἐμοῦ, εἴτε τῆς τότε Κυβερνήσεως, ὅτι εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ Διατάγματος αὐτοῦ, ἀνεμίχθησαν συμβουλευτικῶς οἱ ἁρμόδιοι τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς. Εἶπον καὶ προηγουμένως ὅτι καὶ ἡ ὁρολογία, ἡ ὁποία καὶ ἐμένα δὲν μ’ ἐνθουσίασεν ἀνήκει εἰς αὐτούς, διότι ἐνόμιζον ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐκαινοτομούσαμεν, δεδομένου ὅτι εἰς ὀλίγα Κράτη ἡ ὑπαλληλία εἶναι κατὰ βαθμοὺς ὠργανωμένη. Πράγματι ὁμιλοῦμεν εἰς τὸ Διάταγμα περὶ κλάδων καὶ παρακλάδων. Αὐτὸ εἶναι πρᾶγμα τὸ ὁποῖον γεννᾷ ἐντυπώσεις καὶ ἀντιρρήσεις, ἀλλὰ δὲν σημαίνει, ὅτι ἐκ τούτου ἡ ὀργάνωσις εἶναι πλημμελής. Λυποῦμαι διότι ἀπουσίαζεν ὁ νεαρὸς συνάδελφος βουλευτὴς Χανίων, ὅστις ἠθέλησε νὰ εἴπῃ ὅτι τὸ Διάταγμα κατηρτίσθη ἀπὸ τὰς Ὑπηρεσίας καὶ μοί ἐπεβλήθη. Φρονῶ, κύριοι, ὅτι εἶναι μία πλάνη, ἡ ὁποία δημιουργεῖται εἰς βάρος τῶν ἑκάστοτε Ὑπουργῶν, ὅτι εἶναι θύματα τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν Ὑπουργείων. Ἀναμφισβητήτως αἱ ὑπηρεσίαι κάθε Ὑπουργείου παίζουν ἕνα σοβαρώτατον ρόλον πλησίον ἑνὸς Ὑπουργοῦ, ἀλλ’ ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι εἶναι ὀλίγοι οἱ Ὑπουργοὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ παρασυρθοῦν μέχρι τοῦ σημείου νὰ κάμουν ἐκεῖνο μόνον, τὸ ὁποῖον τοὺς ὑπαγορεύουν αἱ Ὑπηρεσίαι. Δὲν πρόκειται νὰ ὁμιλήσω ἐξαιρετικῶς περὶ τοῦ ἀτόμου μου, ἀλλὰ νομίζω ὅτι γνωρίζουν πολὺ καλὰ αἱ οἱαιδήποτε τῶν Ὑπηρεσιῶν, ὅτι δὲν ἤμην ἐκ τῶν Ὑπουργῶν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δέχονται τυφλὰ τὰς εἰσηγήσεις των. Ὁ Ὀργανισμὸς αὐτὸς βεβαίως, ὡς εἶναι συνετάγη κατ’ ἀρχὴν ἀπὸ τὰς Ὑπηρεσίας. Μοί ὑπεβλήθη διὰ πρώτην φορὰν καὶ τὸν ἀπέρριψα μὲ τροποποιήσεις οὐσιωδεστάτας. Μοί ὑπεβλήθη δευτέραν φορὰν καὶ τὸν ἐπέστρεψα μὲ ἄλλας οὐσιώδεις τροποποιήσεις. Ἔτσι ἐφθάσαμεν εἰς ἕνα τρίτον σχέδιον, τὸ ὁποῖον ὁπωσδήποτε προσεγγίζει πρὸς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἤθελον καὶ ἐγὼ νὰ γίνῃ. Ἐξαιρουμένων ὡρισμένων διατάξεων, διὰ τὰς ὁποίας, εἴτε ἡ ὑπηρεσία ἐὰν θέλητε, εἴτε καὶ κυρίως οἱ σύμβουλοί μας ἐπέμενον πάρα πολύ. Τὸ Διάταγμα τῆς ὀργανώσεως, ἀφ’ οὗ τὸ ἐπεξηργάσθημεν καθ’ ὃν τρόπον σᾶς εἶπον, καθυστέρησε χρονικῶς καὶ δὲν ἦτο ἕτοιμον νὰ ὑποβληθῇ ἐγκαίρως ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας πρὸς ἔγκρισιν καὶ δημοσίευσιν ἐντὸς τῶν δύο μηνῶν ποὺ ὥριζε ὁ νόμος. Ὑπεβλήθη, μόλις ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκπνεύσεως τῆς προθεσμίας εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας τὸ πρῶτον σχέδιον καὶ τὸ ἀπέρριψεν, μὲ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι δὲν εἶναι σύμφωνον πρὸς τὸν νόμον καὶ τότε κατηρτίσθη νέον μὲ τροποποιήσεις σύμφωνα μὲ τὰς ὑποδείξεις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας καὶ μὲ τὰς προσωπικάς μου ἀντιλήψεις καὶ ὑπεβλήθη εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας, τὸ ὁποῖον ἐνέκρινεν, ὡς σύμφωνον πρὸς τὸν νόμον, ἐξαιρουμένης τῆς διατάξεως περὶ διορισμοῦ Ὑφυπουργοῦ. Ὅπως πληροφοροῦμαι καὶ ἡ διάταξις αὐτὴ ἀπερρίφθη ἀπὸ τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας κατὰ πλειοψηφίαν μιᾶς ψήφου, τῆς διατάξεως περὶ ὑφυπουργοῦ Συντονισμοῦ ἡ ὁποία ἀπερρίφθη. Ὁ νόμος περὶ τῆς ΥΣΕΣΑ ὥριζε θέσιν συντονιστοῦ μὲ τὸν βαθμὸν καὶ μὲ τὸν τίτλον Ὑπουργοῦ προσέδρου. Ἑπομένως βλέπετε ὑπῆρξεν ὁ Ὑπουργὸς συντονιστὴς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Συμφώνως πρὸς τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος μᾶς ἔδωσε τὸ δικαίωμα νὰ μετονομάζωμεν ὡρισμένας ὑπαρχούσας θέσεις, μετωνομάσαμεν τὴν θέσιν τοῦ συντονιστοῦ Ὑπουργοῦ καὶ ἐδώσαμεν εἰς αὐτὴν τὸν τίτλον τοῦ μονίμου Ὑφυπουργοῦ τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον εἴχομεν τὴν γνώμην, ὅτι διὰ μίαν ὑπηρεσίαν, ὅπως εἶναι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ εἶναι ἐπιβεβλημένον καὶ σκόπιμον νὰ ὑπάρξῃ ἕνα μόνιμον ὄργανον, τὸ ὁποῖον νὰ ἐξασφαλίζῃ τὴν συνέχισιν τῆς ὑπηρεσίας. Αὐτὰ εἶναι τὰ πράγματα καὶ ἔτσι κατηρτίσθη τὸ Β.Δ. διὰ τὸ ὁποῖον κατεβλήθη πᾶσα δυνατὴ ἐπιφύλαξις, ὅπως εἶναι ἐντὸς τοῦ νόμου, καθ’ ἃ ἐδέχθη καὶ τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας. Ἔτσι διὰ τῆς γενομένης ὀργανώσεως ἐπετύχαμεν νὰ παραμερισθῇ τὸ αἴτημα τῆς Ἀποστολῆς, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχεν, ὅπως εἶπον ἐν ἀρχῇ, τὸ αἴτημα ὅπως ἱδρυθῇ Ὑπουργεῖον παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ μὲ μόνιμον Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος νὰ ἔχῃ ὅλας τὰς δικαιοδοσίας τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ἀλλὰ καὶ εὐρυτέρας ἀκόμη ἐπὶ ὅλων τῶν Ὑπουργείων καὶ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀκόμη, ἀφοῦ καὶ αὐτὸς ὁ προϋπολογισμὸς θὰ κατηρτίζετο εἰς τὸ Ὑπουργεῖον αὐτό. Αὐτὴ εἶναι, κύριοι βουλευταί, ἡ θέσις τῶν πραγμάτων. Εἶναι δὲ ἀναγκαῖον, ὅπως ἐξέθεσεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὁ ὁποῖος καὶ τότε ἦτο Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὅπως ἐδήλωσεν ἐγνώριζε τὰς συζητήσεις αὐτὰς καὶ ὁ ὁποῖος, εἶμαι βέβαιος, ὅτι γνωρίζει καὶ ἄλλας σχετικὰς σημερινὰς λεπτομερείας ἐπὶ τοῦ ζητήματος, τὰς ὁποίας ἡμεῖς ἀγνοοῦμεν. Σχετικῶς μὲ τὸ νομοθέτημα αὐτὸ θὰ ἔλεγον, κύριοι βουλευταὶ τὸ ἑξῆς: Ὅτι τὸ ἄρθρον 3 πρέπει νὰ ψηφισθῇ ὅπως ἔχει καὶ νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ ὅπως διὰ Β. Διατάγματος τροποποιήσῃ τὸν Ὀργανισμὸν αὐτόν. Τοιουτοτρόπως δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἕνα κενόν, ποὺ κινδυνεύει νὰ ὑπάρξῃ ἂν καταργήσωμεν τὸν ὑπάρχοντα μέχρις ὅτου γίνῃ τὸ νέον Διάταγμα. Ὁ Ὀργανισμὸς μὲ τὰ ἐλαττώματά του, ἐὰν θέλητε, μὲ τὴν καινοφανή του ὁρολογίαν εἶναι ἕνας Ὀργανισμὸς καὶ ἂν λείψῃ, τὸ Ὑπουργεῖον θὰ παραμείνῃ ἄνευ Ὀργανισμοῦ, μέχρις ὅτου γίνῃ ὁ νέος καὶ κατὰ συνέπειαν ἡ ἀσυναρτησία τῆς Διοικήσεως τοῦ Ὑπουργείου θὰ ἐπιδεινωθῇ καὶ αἱ Ὑπηρεσίαι θὰ τὴν ἐκμεταλλευθοῦν.

§232Α. ΣΒΩΛΟΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς διακόψω. Κενὸν δὲν πρόκειται νὰ παραμείνῃ μὲ τὴν οἰκονομίαν τοῦ νόμου ὅπως τὸ προτείνῃ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, διότι τὸ ἐκδοθὲν Διάταγμα, ἀδιαφόρως πῶς τὸ κρίνωμεν ἡμεῖς ἀπὸ ἀπόψεως συμφωνίας πρὸς τὸ πνεῦμα καὶ πρὸς τὸ γράμμα τοῦ ἐξουσιοδοτηθέντος νόμου, τὸ ἐκδοθὲν Διάταγμα ὑπάρχει καὶ ἐφ’ ὅσον τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας τὸ ἐνέκρινε, πλὴν τῆς διατάξεως περὶ Ὑφυπουργοῦ, ἰσχύει. Ἡμεῖς δὲν ἐρχόμεθα νὰ τὸ καταργήσωμεν, ἁπλῶς δὲν δεχόμεθα διὰ νόμου νὰ κυρώσωμεν τὸ Διάταγμα αὐτό, εἴτε νὰ καταστήσωμεν τὰς διατάξεις αὐτοῦ, διατάξεις τυπικοῦ νόμου, αἱ ὁποῖαι ἐφεξῆς, διὰ νὰ καταργηθοῦν ἢ τροποποιηθοῦν, θ’ ἀπαιτοῦν ἐπίσης τυπικὸν νόμον. Ἑπομένως μέχρις ὅτου τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἐκδώσῃ τὸν νέον Ὀργανισμὸν τοῦ Ὑπουργείου του, τὸ παλαιὸν Διάταγμα ἰσχύει δὲν τὸ καταργεῖ. Ὑπὸ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ὁ νόμος. Διότι δὲν ἔχει αὐτὸ τὸ περιεχόμενον· ὁ νόμος ἐφόσον ἄλλωστε ἐθεωρήθη κακῶς κατὰ τὴν γνώμην μου, μὲ συγχωρεῖτε διότι κρίνω καὶ τὴν ἰδικήν σας δήλωσιν καὶ ἀκόμη περισσότερον τὴν σεβαστὴν ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, τὴν ὁποίαν καὶ ἡμεῖς ὡς ἁπλοῖ νομικοὶ ἔχομεν δικαίωμα νὰ κρίνωμεν, ἐβγῆκε τὸ Διάταγμα αὐτὸ ἀπολύτως ἔξω ἀπὸ τὸ γράμμα καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου, τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας εἶπεν καλῶς ἔχει, ἀλλὰ ἡ σεβαστὴ ἀπόφασίς του δὲν μᾶς πείθει... (δὲν ἠκούσθη) ... ἁπλῶς θὰ ἰσχύῃ αὐτὸ τὸ Διάταγμα σὺν τῇ κυρώσει τῆς διατάξεως περὶ Ὑφυπουργοῦ μονίμου, τὴν ὁποίαν τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας ἐδέχθη ὡς μὴ ἔγκυρον καὶ μὲ τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ νὰ ἐκδώσῃ νέον Ὀργανισμόν, ὁ ὁποῖος θὰ καταργήσῃ τὸν παλαιόν. Ἐὰν ἐπρόκειτο ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ νὰ δημιουργήσῃ κενὸν μέχρι τῆς ἐκδόσεως τοῦ νέου Διατάγματος, σᾶς βεβαιῶ ὅτι θὰ τὸ ἐσκέπτετο πολύ, διότι δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν ν’ ἀφήσῃ τὸ Ὑπουργεῖον ἄνευ Ὀργανισμοῦ. Ἀλλ’ ἡ γνώμη μου εἶναι ὅτι μέχρι τῆς ὥρας ποὺ θὰ τεθῇ εἰς ἰσχὺν ὁ νέος Ὀργανισμός, ἰσχύει ὁ παλαιός, ὅσο καὶ ἂν ἡμεῖς τὸν θεωροῦμεν ὡς κακῶς γενόμενον, ἐφόσον μία Δικαστικὴ ἀρχὴ τὸν ἀνεγνώρισεν ὡς καλῶς γενόμενον. Ἑπομένως κενὸν δὲν ὑπάρχει.

§233Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν ὅτι παρὰ τὰ λεχθέντα ἀπὸ τὸν κ. Σβῶλον θὰ δημιουργηθῇ κενόν. Ἂν δὲν ἐπικυρώσωμεν τὸ Διάταγμα καὶ ἐξουσιοδοτήσωμεν ἐκ νέου τὸν Ὑπουργὸν νὰ συντάξῃ νέον Ὀργανισμόν, ὁπωσδήποτε θὰ γεννηθοῦν ζητήματα ἂν θὰ ὑπάρχῃ ἢ ὄχι ὁ Ὀργανισμὸς τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ ψήφισις. Ἑπομένως πιστεύομεν ὅτι δημιουργεῖται μία ἐκκρεμότης ἐνῷ σεῖς λέγετε ὅτι δὲν δημιουργεῖται ἐκκρεμότης καὶ φαίνεται ὅτι δὲν θέλετε νὰ δημιουργηθῇ ἐκκρεμότης. Ἑπομένως σαφέστερον θὰ ἦτο νὰ γίνῃ αὐτὸ ποὺ προτείνω ἐγώ. Νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 3 ὅπως ἔχει καὶ νὰ ἐξουσιοδοτηθῇ ὁ Ὑπουργὸς διὰ Β. Διατάγματος ἐφ’ ἅπαξ ἐκδιδομένου νὰ τροποποιήσῃ ἐν τῷ πνεύματι τῶν συζητήσεων τῆς Βουλῆς τὸ Διάταγμα τοῦ Ὀργανισμοῦ. Τοιουτοτρόπως φθάνομεν εἰς τὸ ἴδιον ἀποτέλεσμα μὲ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπρότεινεν ὁ κ. Σβῶλος μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι ὅπως τὸ διατυπώνω δὲν θὰ γεννηθοῦν ἐνδιάμεσοι ἀμφισβητήσεις......

§234Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδῶ κάμνετε δηλαδὴ ἐξουσιοδότησιν ἐξουσιοδοτήσεως.

§235Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Ἐγὼ εἶμαι ἀντίθετος πρὸς νέαν ἐξουσιοδότησιν, διότι πιστεύω, ὅτι τὸ Διάταγμα εἶναι ἐν τάξει. Ἀλλὰ ἡ Βουλὴ ἔχει ἄλλην κατεύθυνσιν. Ἀντιλαμβάνομαι ὅτι τὸ πνεῦμα τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς τὴν Βουλὴν εἶναι νὰ τροποποιηθῇ τὸ Διάταγμα καὶ ἐπειδὴ δυστυχῶς ἔχω τὸ ἐλάττωμα τῶν συμβιβασμῶν, κατέληξα νὰ κάμω αὐτὴν τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ τύχῃ καὶ τῆς ἐγκρίσεως τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτά, κύριοι ἔχω νὰ εἴπω ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, τὰ ὁποῖα διεφώτισαν πιστεύω τὴν Βουλήν.

§236Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ἐξουσιοδοτεῖται νὰ καταρτίσῃ τὸν Ὀργανισμὸν ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας. Μέχρι τοῦ καταρτισμοῦ τοῦ Ὀργανισμοῦ τούτου, ἰσχύει ὁ παλαιός.

§237Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἀκριβῶς τὰς παρατηρήσεις ποὺ ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ἔχομεν καὶ ἡμεῖς νὰ κάμωμεν. Καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ὅταν ὁ νόμος αὐτὸς ἐξεδόθη, ὡς Ὑπουργὸς πάλιν δὲν τὸν ὑπέγραψα. Ἀκριβῶς διότι ἐζητεῖτο διὰ νόμου νὰ κυρωθῇ ἕνα διάταγμα διὰ τοῦ ὁποίου ἐξουσιοδοτεῖτο ὁ Ὑπουργὸς διὰ προηγουμένου νόμου ὅπως ἐκδώσῃ Ὁμολογῶ ὅτι μοῦ ἐγεννήθη μία ἀπορία διὰ ποῖον λόγον ζητεῖται νὰ γίνῃ τοῦτο.

§238Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Λόγῳ τοῦ ὅτι ἐξεδόθη πέραν τῶν δύο μηνῶν.

§239Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἡμεῖς πιστεύομεν ὅτι δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ λόγος μόνον, ἀλλ’ ἐπειδὴ καθιερώνει τὴν θέσιν τοῦ μονίμου Ὑφυπουργοῦ ἠθέλησεν ὁ συντάξας τὸν νόμον νὰ κατοχυρωθῇ διὰ νόμου, ὥστε εἰς περίπτωσιν οἱασδήποτε κυβερνητικῆς ἀλλαγῆς, νὰ μὴν εἶναι δυνατὸν νὰ καταργηθῇ παρὰ μόνον διὰ νόμου. Εἶναι ἡ πεῖρα μας μακρὰ ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν καὶ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἄνευ ἐρείσματος ὁ ἰσχυρισμός μου αὐτός. Οὐδεὶς ἄλλος νομικὸς λόγος ὑπάρχει ὅπως καὶ ἔγκριτοι συνάδελφοι ὑπεστήριξαν. Θὰ παρεκάλουν, λοιπόν, τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὅπως θελήσῃ νὰ διαγράψῃ τὸ ἄρθρον 3 καὶ νὰ μείνῃ ἐλεύθερος ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ νὰ μεταβάλλῃ τὸ διάταγμα, διὰ νὰ καταργήσῃ ὅσας θέσεις νομίζει ἐκεῖνος ὅτι πρέπει νὰ καταργήσῃ. Παρακαλῶ καὶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τὴν πρότασιν αὐτήν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν λόγον τὸν ὁποῖον ὑποστηρίζει ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς ΕΠΕΚ, ὅτι λόγῳ τῆς καθυστερήσεως τῆς ἐκδόσεως τοῦ διατάγματος, ἀπαιτεῖται ἡ ψήφισις τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, νομίζω ὅτι ἠμπορεῖ νὰ κατοχυρωθῇ εἰδικῶς ἡ περίπτωσις αὐτὴ καὶ νὰ ἀφήσωμεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ ἐλευθερίαν νὰ τροποποιῇ τὸ διάταγμα αὐτό. Τὸν παρακαλῶ, μάλιστα, αὔριον νὰ ἐκδώσῃ καὶ τὸ διάταγμα τῆς καταργήσεως τοῦ Ὑφυπουργείου. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρότασίς μου.

§240Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως.) Κύριοι βουλευταί, ἀνεπτύχθησαν δύο θέματα ἀπὸ τοῦ βήματος. Πρῶτον, ἡ ἀνάγκη τῆς ἱδρύσεως τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ καὶ δεύτερον, ἡ νομιμότης καὶ ἡ καταλληλότης τοῦ ὑπάρχοντος Ὀργανισμοῦ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον θέμα, εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος μὲ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς ΕΠΕΚ. Πράγματι εἶχε προταθῆ σχέδιον ἑνὸς Πανυπουργείου παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ. Ὅλοι γνωρίζομεν τὶ συμβαίνει μὲ τὰς ἐξουσίας αἱ ὁποῖαι παρέχονται εἰς τὸν Πρωθυπουργόν. Εἶναι αἱ περισσότερον ἀτυχεῖς, εἶναι ἀδέσποτοι. Διότι ὁ Πρωθυπουργὸς εἶναι βεβαρυμένος μὲ πλῆθος ἀσχολιῶν. Ὅ,τι κυρίως θὰ πρέπει νὰ τὸν ἀπασχολῇ εἶναι ἡ γενικωτέρα πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ ἀπασχόλησις μὲ ὅλα τὰ εἴδη καὶ θέματα τῶν Ὑπουργείων θὰ τὸν ἐξέτρεπεν ἀπὸ τὸ κύριον καὶ μέγα ἔργον του, ἀπὸ τὴν σύλληψιν τοῦ πολιτικοῦ θέματος, ἀπὸ τὴν γενικὴν καθοδήγησιν. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς εὑρίσκω, ὅτι ἡ συγκέντρωσις τῶν εὐρυτέρων ἐξουσιῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἦτο πράγματι εὔστοχος ἀπόφασις. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ πρέπει νὰ καταστῇ μόνιμος θεσμός. Διότι ὁ συντονισμὸς τῶν Ὑπουργείων, πέραν τοῦ πολιτικοῦ των συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι ἔργον τοῦ Πρωθυπουργοῦ, ὁ οὐσιαστικὸς των συντονισμὸς δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ κατ’ ἄλλον τρόπον. Καὶ εἶναι πράγματι ἀπαραίτητος. Διότι ἄλλως τὰ Ὑπουργεῖα γίνονται φέουδα καὶ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μία γενικὴ ἐποπτεία, ἡ ὁποία νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ἑνιαίαν γραμμήν. Ἰδοὺ διατί, νομίζω, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ εἶναι ἀπαραίτητον. Δὲν ἦτο εἰς παλαιοτέρους καιροὺς ὅταν τὸ περιεχόμενον τοῦ Κράτους ἦτο μόνον διοίκησις καὶ δικαιοσύνη. Σήμερον, μὲ τὴν ἔκτασιν τοῦ περιεχομένου τοῦ Κράτους ὁ συντονισμὸς εἶναι ἀπαραίτητος διὰ νὰ μὴν ὑπάρχῃ ἀσυναρτησία εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ πρέπει νὰ ἔχῃ εἴτε τὸν τίτλον εἴτε τὴν ἁρμοδιότητα Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Διότι μόνον μὲ αὐτὴν τὴν ἰδιότητα, εἴτε ἐπώνυμον, εἴτε νομικήν, εἶναι δυνατὸν νὰ διατηρῇ τὴν σχέσιν τῆς ἱεραρχίας ἀπέναντι τῶν συναδέλφων του, ἡ ὁποία τοῦ ἐπιτρέπει τὴν εὐόδωσιν τῆς ἀποστολῆς του. Αὐτὰ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἵδρυσιν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ καὶ τὴν ἔκτασιν τῆς ἁρμοδιότητός του καὶ τὴν κατάργησιν τοῦ ΑΣΑ, τῆς ΥΕΣΑ καὶ τῶν ποικιλωνύμων ἄλλων νεοπλασμάτων, ὅπως τὰ ὠνόμασεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς

ΕΠΕΚ.

Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸν Ὀργανισμόν. Κύριοι βουλευταί, σᾶς ὀφείλω μίαν ἐξομολόγησιν. Μοῦ κατέστη ἀδύνατον, κατὰ τὰς ὀλίγας αὐτὰς ἑβδομάδας ποὺ εὑρίσκομαι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ νὰ συνεννοηθῶ μὲ αὐτὸν τὸν Ὀργανισμόν. Εὑρίσκομαι συνεχῶς ὑπὸ τὸ κράτος συγχύσεως. Εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀνεύρω τὰς ἁρμοδιότητας. Τὸ πρωτόκολλον ἐπίσης εὑρίσκεται εἰς ἀμηχανίαν. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι τὸ προσωπικὸν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, εἶναι προσωπικὸν ἐπιμελὲς καὶ φιλότιμον καὶ καταβάλλει εἰλικρινῶς μεγάλην προσπάθειαν. Ἀλλὰ ὁ Ὀργανισμὸς εἶναι ἀτυχής. Ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἔγινεν ἡ σύλληψις τοῦ θέματος τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ εἶναι βασικῶς ἀτυχής. Νομίζω, ὅτι ὑπῆρξε πολὺ προτίμησις τοῦ σχήματος, καὶ πολὺ ἀγνόησις τοῦ δημοσίου δικαίου, τοῦ δημοσίου βίου καὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ἐπιστημῶν. Ὑπῆρχεν ἡ παράδοσις Γενικῶν Διευθύνσεων, Διευθύνσεων, Τμημάτων, Γραφείων. Ἐν τούτοις ἔγιναν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ Κλάδοι καὶ Τομεῖς. Μέχρις ὅτου, ἐξοικειωθῶμεν ἐκ τῆς χρήσεως μὲ τὸ περιεχόμενον, εὑρισκόμεθα εἰς δυσχέρειαν. Δὲν ἀμφισβητῶ, ὅτι ἀλλαχοῦ εἰς ὡρισμένας ὑπηρεσίας γίνεται χρῆσις ἄλλων ὅρων. Ἀλλὰ ἡμεῖς δὲν ἔχομεν ἐξοικειωθῇ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε τὴν ἀνακοίνωσιν τῆς κατανομῆς τοῦ Κλάδου Προγράμματος. Ὁ Κλάδος Προγράμματος διαιρεῖται εἰς 7 ὁριζοντίους τομεῖς καὶ 4 κατακορύφους ὑπηρεσίας! (γέλωτες). Καταβάλλω εἰλικρινῶς προσπάθειαν κατανοήσεως. Ἐξομολογοῦμαι τὴν ἁμαρτίαν μου. Δὲν τὸ ἔχω κατορθώσει. Διὰ τοῦτο, νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῶν φιλοτίμων ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται μὲ εἰλικρίνειαν, μὲ πάθος, μὲ ἐντιμότητα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον αὐτό, νὰ τοὺς ἐπαναφέρωμεν εἰς τοὺς γνωρίμους ὅρους. Γενικαὶ Διευθύνσεις, Διευθύνσεις, Τμήματα, Γραφεῖα.

§241Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι τὸ βασικὸν σφάλμα ἔγκειται ἀλλοῦ. Προσλαμβάνονται ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι στεροῦνται καὶ πείρας καὶ ὑπηρεσιακῆς παραδόσεως. Ὁσουσδήποτε Ὀργανισμοὺς καὶ ἂν κάμετε καὶ ὁσουσδήποτε νόμους καὶ ἂν ἐκδώσητε, ἐὰν δὲν τοποθετήσητε ὑπαλλήλους τῶν παλαιῶν Ὑπουργείων, οἱ ὁποῖοι καὶ πεῖραν καὶ παράδοσιν ὑπηρεσιακὴν ἔχουν, δὲν θὰ κάμετε ποτὲ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Σημειώσατέ το αὐτὸ καὶ μετὰ 1–2 χρόνια ξανασυζητοῦμε. Τὸ σφάλμα τὸ κύριον εἶναι αὐτό. Δὲν ἔχουν πεῖραν καὶ ὑπηρεσιακὴν παράδοσιν. Εἶναι νέοι, ἠμπορεῖ νὰ εἶναι καλοὶ ἐπιστήμονες, ἀλλὰ δὲν γνωρίζουν ἀπὸ ὑπηρεσίαν.

§242Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριοι συνάδελφοι, νὰ συνεχίσω τὸν λόγον μου. Ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν κατέληξα εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἐπιβάλλεται βασικὴ μεταβολὴ τοῦ ὀργανισμοῦ, ἐπιβάλλεται ἐπάνοδος ὄχι μόνον εἰς τοὺς γνωρίμους ὅρους, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν γνώριμον λειτουργείαν τοῦ Κράτους, τῶν Ὑπουργείων. Καὶ διὰ τοῦτο ἐπεκοινώνησα καὶ μὲ τοὺς ἁρμοδίους τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀποκομίσει τὴν ἐντύπωσιν ὅτι πρόκειται νὰ ἐπέλθῃ διαταραχὴ ἀρτίου ἔργου. Συνωμιλήσαμεν καὶ ἐπείσθησαν ὅτι ὑπάρχει στάδιον οὐσιωδῶν μεταβολῶν καὶ διὰ τοῦτο κατέληξα εἰς τὴν ἀπόφασιν, τὸ Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐντεταγμένον νὰ ὑποβάλῃ πόρισμα διὰ τὴν νέαν ὀργάνωσιν τῶν Ὑπουργείων, ταυτοχρόνως, ἐπὶ τῇ βάσει γενικῶν κατευθύνσεων, τὰς ὁποίας προσωπικῶς ἔδωκα, νὰ ὑποβάλῃ ἓν συνοπτικὸν σχέδιον, διότι τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ εἶναι σύνοψις Ὑπουργείων, νὰ ὑποβάλῃ ἓν παράλληλον, συναφές, συνηρτημένον σχέδιον Ὀργανισμοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ καὶ θὰ σᾶς δώσω προχείρως τὴν εἰκόνα, πῶς τὸ ἀντιλαμβάνομαι. Ποῖον σκοπὸν ἔχει τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ; Ὅπως ἐλέχθη ἀπὸ ὅλους τοὺς συναδέλφους, ὅπως ἀναγράφεται καὶ εἰς τοὺς νόμους, ἔχει σκοπὸν ἐπιτελικόν, τὴν θεωρητικὴν μελέτην τῶν θεμάτων, οἰκονομικῶν, τεχνικῶν διοικητικῶν καὶ τὴν παρακολούθησιν μὲ καθαρῶς ἐπιτελικὸν προορισμόν. Τί πρέπει ἑπομένως; Νὰ ἔχῃ καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τὴν σύνοψιν ἑκάστου Ὑπουργείου, εἰς τρόπον ὥστε ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ νὰ ἔχῃ διακεκριμένους ἀνωτάτους συνεργάτας ἐπὶ ἑκάστου θέματος, νὰ συγκεντρώνουν τὴν ὕλην των αἱ ὑπηρεσίαι τῶν Ὑπουργείων, νὰ συνενοῦνται εἰς μίαν Γενικὴν Διεύθυνσιν οἰκονομικήν, ἡ ὁποία νὰ συντονίζῃ καὶ τὰ πραγματικὰ δεδομένα καὶ τὴν θεωρητικὴν κατεύθυνσιν καὶ νὰ εἶναι ὁ σύμβουλος τῶν Ὑπουργῶν, ὁ ὁποῖος, ὡς Πρόεδρος τοῦ Κυβερνητικοῦ Οἰκονομικοῦ Συμβουλίου, μετὰ τῶν συναδέλφων του, θὰ συναρτᾷ, θὰ συναπαρτίζῃ, θὰ συντονίζῃ τὴν κοινὴν πολιτικήν. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἔχωμεν—ἀναφέρω μόνον ἕνα κλάδον–Διεύθυνσιν Γεωργίας μὲ δύο τμήματα: Τμῆμα Προγράμματος, ἡ θεωρητικὴ μελέτη, Τμῆμα Ἐφαρμογῆς, ἡ πρακτικὴ παρακολούθησις τῶν ἐφαρμογῶν. Τὸ σχῆμα αὐτό, ἀναπτυσσόμενον θὰ μᾶς δώσῃ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Πέραν αὐτοῦ θὰ ἔχῃ ἓν Γραφεῖον Μελετῶν, ὅπου διακεκριμένοι πνευματικοὶ ἄνθρωποι κατὰ κλάδους, νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιδίδωνται εἰς θεωρητικὰς μελέτας χρησίμους διὰ τὸ ἔργον τοῦ ἐπιτελικοῦ Ὑπουργοῦ καὶ ταυτοχρόνως θεωρητικὴν προπαρασκευὴν διὰ τὴν παρακολούθησιν τῶν μεγάλων θεμάτων τοῦ Κράτους, τοῦ δημοσίου δικαίου καὶ τοῦ δημοσίου βίου, αὐτὴ εἶναι ἡ μονάς, ἡ βασικὴ ἰδέα ἡ ὁποία μὲ ἐμπνέει καὶ αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν ἔδωκα εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπήν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἀναμένω τὴν ὑποβολὴν ἑνὸς σχεδίου, τὸ ὁποῖον τελικῶς θὰ ἐπεξεργασθῶ, διὰ νὰ ἐκδώσω ὡς ὀργανισμόν. Ἐξηγῶ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ πρόγραμμά μου. Τὸ σχῆμα αὐτοῦ τοῦ ὀργανισμοῦ ποῦ ὁδηγεῖ; Ὁδηγεῖ εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐλέχθη ἀπὸ τοῦ βήματος, ἀλλὰ δὲν ἔχει ἐπαρκῶς ἀποσαφηνισθῆ, ὅτι ἡ φύσις τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, διότι ἀκριβῶς εἶναι ἐπιτελικὸν Ὑπουργεῖον, ἐπιβάλλει πολλὰς ἀνωτέρας θέσεις καὶ ἐλαχίστας κατωτέρας, διότι δὲν ἔχει διοίκησιν. Ἰδοὺ διατὶ ἡ ὕπαρξις πολλῶν ἀνωτέρων θέσεων, ἡ ἀναφορὰ τῶν ὁποίων ἐξέπληξε—ἔχει καλῶς δὲν πρόκειται νὰ ἔχῃ ἄλλως τὸ ἄρθρον αὐτό. Ἡ ἰδία ἡ φύσις του ἐπιβάλλει πολλὰς ἀνωτέρας θέσεις καὶ πολὺ ὀλίγας κατωτέρας, γραφέων καὶ δακτυλογράφων. Πέραν αὐτοῦ ἔχει ἀνάγκην προσωπικοτήτων, αἱ ὁποῖαι νὰ μελετοῦν, διότι ἄλλως θὰ ἦτο ἐπανάληψις τῶν Ὑπουργείων, δὲν θὰ ἦτο σύνοψις τῶν Ὑπουργείων, δὲν θὰ ἦτο κεφαλὴ διὰ τὴν παρακολούθησιν τῶν ἄλλων Ὑπουργείων. Ἰδοὺ διατὶ εἰς τὴν φύσιν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ ἐπιβάλλεται νὰ ὑπάρχουν ἀποσπάσεις ἀνωτάτων ὑπαλλήλων ἀπὸ τὰ ἄλλα ὑπουργεῖα. Ἐπιβάλλεται ἐπίσης νὰ ὑπάρχουν ἐπὶ συμβάσει διακεκριμέναι προσωπικότητες, ἐπὶ θητείᾳ. Ὑπάρχουν αὐταὶ αἱ ἰδιοτυπίαι τὰς ὁποίας ὑπαγορεύει τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Ἰδοὺ διατὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ὡς καὶ ἡ βάσις τοῦ σχήματος τῶν ἄλλων Ὑπουργείων, ὅπως ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ συνιστᾶ εἰς μίαν της διατύπωσιν. Καὶ φυσικά, κατὰ τὸ σχῆμα, τὸ ὁποῖον ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου, τὰ καθ’ ἕκαστα Ὑπουργεῖα συναρτώμενα εἰς μίαν Γενικὴν Διεύθυνσιν θὰ ἔχουν παρὰ τῇ Γενικῇ Διευθύνσει ἓν Συμβούλιον, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ εἶναι ἐκπρόσωποι ὅλων αὐτῶν τῶν κλάδων, οἱ δὲ πρόεδροι τῶν συμβουλίων τῶν Γενικῶν Διευθύνσεων νὰ εἶναι αὐτοδικαίως Πρόεδροι τοῦ ἀνωτάτου γνωμοδοτικοῦ συμβουλίου τοῦ Ὑπουργείου, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ὑπάρχῃ συνάρτησις τῶν συμβουλίων, εἰς δὲ τὰ συμβούλια ἀπαραιτήτως νὰ ἐκπροσωπῶνται τὰ ἁρμόδια Ὑπουργεῖα εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ ἀλληλογραφοῦν, ὅπως μὲ τὴν Αὐστραλίαν, γραφειοκρατικῶς ἐπὶ ἑβδομάδας, ἀλλὰ νὰ συναντῶνται καὶ νὰ συνομιλοῦν καὶ νὰ εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς προσωπικῆς ἐπαφῆς τὰ ἀμοιβαῖα συμπεράσματα καὶ αἱ ἀμοιβαῖαι ἐφαρμογαί. Αὐτὸ εἶναι τὸ πνεῦμα τοῦ νέου ὀργανισμοῦ. Ἰδοὺ διατὶ παρακαλῶ τὴν Βουλήν, νὰ μοῦ δώσῃ αὐτὴν τὴν ἐξουσιοδότησιν πρὸς κατάρτισιν τοῦ νέου ὀργανισμοῦ. Τώρα πρόκειται νὰ διαπιστωθῇ κατὰ ποῖον τρόπον, ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπροτίμα τὴν κατάργησιν τοῦ ὑφισταμένου ὀργανισμοῦ καὶ τὴν δημιουργίαν τοῦ νέου ὀργανισμοῦ. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἀνεπτύχθη ἡ νομικὴ διαφωνία τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς ΕΠΕΚ μὲ τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς ΕΛΔ. Εἶναι θέμα νομικόν, ἐὰν ἡ διατύπωσις αὐτὴ καλύπτῃ τὴν διατήρησιν τοῦ ὑπάρχοντος σχήματος ἢ τερματίζει τὸν ὑπάρχοντα ὀργανισμὸν τὸν δημιουργῇ κενόν. Εἶμαι πρόθυμος νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν νομικὴν συζήτησιν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον οὐσιαστικῶς ζητῶ ἀπὸ τὴν Βουλήν, εἶναι, νὰ μὴ δημιουργηθῇ κενόν. Διότι ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ δημιουργηθῇ τὸ κενόν, θὰ ἐπηκολούθει αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς ΕΠΕΚ, ἡ τραγικὴ ἀσυναρτησία, ἡ ἀκαταστασία, θὰ ἦσαν ὑπάλληλοι τοῦ ΑΣΑ, τῆς ΥΣΕΣΑ, τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ καὶ μέχρις ὅτου ὑπάρξῃ ὁ νέος ὀργανισμὸς θὰ ἦτο μία κατάστασις ἀνοικονόμητος. Ἀσφαλῶς τοῦτο δὲν εὑρίσκετο εἰς τὴν πρόθεσιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἠθέλησε νὰ μὲ τιμήσῃ μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην της. Δὲν ἐπικρίνω, ἀλλὰ ζητῶ τὴν νομικὴν διατύπωσιν, ἡ ὁποία θὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν διατήρησιν τοῦ σημερινοῦ σχήματος καὶ μέχρις ὅτου, κατόπιν τῆς ἐξουσιοδοτήσεως τῆς Βουλῆς, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ καταρτισθῇ ὁ νέος ὀργανισμὸς εἰς σύντομον χρόνον. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον διεπίστωσα, ὅτι ἀποτελεῖ μίαν ἰδιαιτέραν ἐνόχλησιν τῆς Βουλῆς, εἶναι ἡ ἵδρυσις τῆς θέσεως τοῦ μονίμου Ὑφυπουργοῦ, ἐπειδὴ συνέβη πράγματι νὰ ἔχῃ ἱδρυθῆ πέραν τῆς ἐξουσιοδοτήσεως. Καὶ συνέβη, πράγματι, τὸ νομοσχέδιον, ὁ Ὀργανισμός, νὰ ἐκδοθῇ πέραν τοῦ διμήνου, ἐπὶ τῶν θεμάτων δ’ αὐτῶν τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας ἀπεφάνθη ἀκυρωτικῶς. Καὶ ἐγὼ δὲν συμπαθῶ τὴν νομιμοποίησιν παρανόμων ἐνεργειῶν, τὰς ὁποίας ἠκύρωσε τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, διὰ τῶν Ἀναγκαστικῶν Νόμων, διότι ἀποτελεῖ ἓν εἶδος ἀντιθέσεως, ἀποδοκιμασίας, πρὸς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Διὰ τοῦτο θὰ παρεκάλουν τὴν Βουλήν, ἀντὶ νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ὁλοκληρωτικὴν κατάργησιν τοῦ ὑφισταμένου Ὀργανισμοῦ, νὰ ἀποδεχθῇ τὴν ἰδικήν μου διατύπωσιν, ὅτι μοῦ δίδει τὸ δικαίωμα τῆς τροποποιήσεως τοῦ Ὀργανισμοῦ καί, ἂν τὸ ἄρθρον 3, τοῦ μονίμου Ὑφυπουργοῦ, ἀποτελεῖ ἰδιαιτέραν ἐνόχλησιν, ἂς ἐντοπισθῇ εἰς ἐκεῖνο τὸ ἄρθρον ἡ κατάργησις, μὲ ἐξουσιοδότησιν πάλιν πρὸς τὸν Ὑπουργὸν ὅπως νομίμως, κατόπιν τῆς ἐξουσιοδοτήσεως, ἐπανιδρύσῃ τὴν θέσιν. Αὐτὸ εἶναι ἡ πρότασίς μου πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ παρακαλῶ θερμῶς ὅπως τὴν ἐγκρίνετε.

§243ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ ἂν ἀποδέχεται τὸ σχέδιον νόμου ὡς ἐτροποποιήθη ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ.

§245ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1506)50 Α. Ν. «περὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. 1439)50 «περὶ ὀργανώσεως τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ» ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1564)50 Α.Ν. «περὶ Ὀργανισμοῦ Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους». Ὁ κ. Μπουρνιᾶς ὡς εἰσηγητὴς ἔχει τὸν λόγον.

§247Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐξ αἰτίας τοῦ ἁμαρτωλοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, διὰ τὸν ὁποῖον τόσος λόγος ἔγινεν ἀπόψε, ἐδεινοπάθησεν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τὸ νομοσχέδιον περὶ Ὀργανώσεως Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους, ἓν χρήσιμον νομοθέτημα. Ἴσως ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς τοῦτο καὶ ἡ κάπως πολυτελὴς ἐμφάνισις καὶ διάρθρωσις τῶν ὑπηρεσιῶν καὶ ἡ δημιουργία διευθύνσεως φυσικῶν φαινομένων, τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέφερε σκωπτικῶς, πρὸ ὀλίγου μόλις, ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Ε.Λ.Δ. Θὰ προσπαθήσω δι’ ὀλίγων νὰ θέσω τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των. Ὁ νόμος αὐτὸς «περὶ Ὀργανώσεως Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας» εἶναι μεγάλης σημασίας, διότι συνδέεται μὲ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας. Κατὰ τὴν περίοδον τοῦ μεσοπολέμου ἀνεγνωρίσθη διεθνῶς ἡ ἀνάγκη τῆς στατιστικῆς, ὄχι ἁπλῶς ὡς πράξεως καὶ λειτουργίας λογιστικῆς καὶ διοικητικῆς, ἀλλ’ ὡς γενικωτέρας ἐρεύνης στηριζομένης εἰς τὴν ἐπιστήμην καὶ διὰ πλῆθος περιπτώσεων, αἱ ὁποῖαι ἐνδιαφέρουν τὸ Κράτος. Εἶναι γνωστόν, κύριοι, ὅτι ἡ στατιστικὴ εἶναι Ἐπιστήμη ἡ ὁποία διδάσκεται εἰς τὰ ξένα Πανεπιστήμια. Ἔχει δὲ ἀκόμη μεγαλυτέραν σημασίαν, ὅταν τὰ κράτη καταρτίζουν προγράμματα μακροχρόνια ἀνορθώσεως. Διότι τότε ἐνδιαφέρονται διὰ στοιχεῖα στατιστικὰ τόσον, ὅσον ἀφορᾷ τὴν κίνησιν τοῦ πληθυσμοῦ καὶ τὴν κατανομὴν του, ὅσον καὶ διὰ τὰ διοικητικὰ καὶ κοινωνικὰ φαινόμενα, τὰς εἰσαγωγάς, τὰς ἐξαγωγάς, τὴν παραγωγήν, τὸν τιμάριθμον, τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα καὶ ἐν γένει διὰ πᾶσαν λειτουργίαν τοῦ Κράτους. Ὁ νέος νόμος διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῶν Ὑπηρεσιῶν τῆς στατιστικῆς προέκρινε μικτὸν σύστημα. Δέχεται δηλαδὴ καὶ τὰς ἐπὶ μέρους ὑπηρεσίας διαφόρων Ὑπουργείων, τὰς ὁποίας ὁρίζει εἰς διευθύνσεις καὶ ὑπηρεσίας, ἀλλ’ ἐπὶ κεφαλῆς αὐτῶν θέτει μίαν γενικωτέραν ὑπηρεσίαν, τὴν Κεντρικὴν Ὑπηρεσίαν Στατιστικῆς διὰ νὰ συσχετίζῃ τὰ φαινόμενα, νὰ ἐρευνᾷ καὶ ἐν γένει νὰ ἀξιοποιῇ καὶ συντονίζῃ τὸ ὅλον ἔργον. Τρεῖς εἶναι ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον αἱ ὑπηρεσίαι τῆς ὀργανώσεως τῆς νέας αὐτῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας. Εἶναι, ὡς σᾶς εἶπα, αἱ ἐπὶ μέρους ὑπηρεσίαι τῶν διαφόρων Ὑπουργείων. Εἶναι ἡ Γενικὴ Διεύθυνσις Ἀπογραφῶν, ὅπως ἐπωνομάσθη ἡ νῦν λειτουργοῦσα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπηρεσία Στατιστικῆς καὶ ἡ Κεντρικὴ Ὑπηρεσία Στατιστικῆς, ἑδρεύουσα παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Συντονισμοῦ. Διὰ τῶν τριῶν τούτων ὀργάνων, ὁ νόμος ἐπιδιώκει τοὺς κυρίους σκοπούς του, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἡ συγκέντρωσις τῶν στατιστικῶν στοιχείων, ἡ ἐμφάνισις καὶ δημοσίευσις αὐτῶν ὑπὸ τύπον πινάκων καὶ διαγραμμάτων καὶ ἡ συσχέτισις καὶ σύγκρισις τῶν διαφόρων φαινομένων μεταξὺ των, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὰ ἀντίστοιχα φαινόμενα τῶν ξένων χωρῶν. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὡς πρὸς τὴν Κεντρικὴν Ὑπηρεσίαν Στατιστικῆς ὑπῆρξεν αὐστηρά. Περιώρισε τὸν ἀριθμὸν τῶν διευθύνσεων ἀπὸ 5 εἰς μίαν. Ἐπίσης περιώρισε τὸν ἀριθμὸν τῶν Διευθυντῶν ἀπὸ 20 εἰς 4. Αὐταὶ εἶναι αἱ σπουδαιότεραι τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας ἐπέφερεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, τροποποιήσεις ὅμως, κύριοι, μόνον, κατὰ τὴν γνώμην μου, φραστικάς, διότι δὲν ἔχει σημασίαν, ὅπως ἐλέχθη καὶ μόλις πρὸ ὀλίγου, ἐὰν θὰ ὀνομάζηται διευθυντὴς αὐτός, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ τὴν εὐθύνην μιᾶς ὑπηρεσίας ἢ ἐὰν θὰ λέγηται Τμηματάρχης. Διὰ νὰ ἔχωμεν ἱκανοὺς στατιστικοὺς ἐπιστήμονας εἰς τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας εἶναι ἀνάγκη, κύριοι, νὰ χωρήσωμεν μὲ γεννεότητα εἰς τὰς ὑπὸ τοῦ ἀρχικοῦ σχεδίου προβλεπομένας θέσεις. Ἔχω τὴν πληροφορίαν ὅτι δὲν ἀνευρίσκονται οἱ ὑποψήφιοι διὰ τὰς θέσεις αὐτάς, διότι τὸ νομοσχέδιον ἀπαιτεῖ προσόντα καὶ εἰδικὰς γνώσεις. Προτείνω, λοιπόν, νὰ δεχθῶμεν τὸ σχέδιον ὡς εἶχεν ἀρχικῶς, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 8, ἢ νὰ ἐξουσιοδοτήσωμεν τὸν Ὑπουργὸν νὰ αὐξάνῃ τὰς διευθύνσεις καὶ νὰ μὴ περιορισθῶμεν εἰς τὴν μίαν διεύθυνσιν, δοθέντος, ὅτι ἡ Κ.Υ.Σ. εἶναι ὁ ἐγκέφαλος ὅλης αὐτῆς τῆς λειτουργίας, ἡ ὁποία δὲν εἶναι μόνον ἐπιφορτισμένη μὲ τὸν συσχετισμὸν τῶν φαινομένων, ἀλλὰ καὶ μὲ τὴν ἐκτέλεσιν καὶ μὲ τὴν δημοσίευσιν ἐν μέρει πινάκων καὶ διαγραμμάτων. Ἔρχομαι εἰς τὴν ἄλλην Διεύθυνσιν, τῶν Φυσικῶν Φαινομένων, ἡ ὁποία ἐξένισεν ὁμολογουμένως καὶ ἡ ὁποία ἀποτελεῖ πράγματι μίαν πολυτέλειαν. Ὅπως ἀναφέρει ἓν σημείωμα τοῦ Ὑπουργείου, αὐτὴ ἡ ὑπηρεσία ὀνομάζεται διεύθυνσις, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναλάβῃ τὴν ὀργάνωσιν αὐτοῦ τοῦ κλάδου ἐπιστήμων κύρους μὲ βαθμὸν Τμηματάρχου. Οὐδεὶς θὰ προσέλθῃ. Εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ἔχομεν, ἀτυχῶς, εἰδικοὺς ἐπιστήμονας. Πρέπει νὰ δημιουργήσωμεν. Εἰδικώτερον τὸ ἔργον τῆς διευθύνσεως φυσικῶν φαινομένων ἀνάγεται εἰς τὸν καταρτισμὸν γενικοῦ ἀρχείου τῶν σχετικῶν στοιχείων, βροχομετρικῶν καὶ θερμοκρασιακῶν παρατηρήσεων, ὡς καὶ κλιματολογίας, σεισμῶν καὶ θεομηνιῶν καὶ τὴν συσχέτισιν αὐτῶν πρὸς τὰ διάφορα οἰκονομικὰ καὶ κοινωνικὰ φαινόμενα, τὴν γεωργικὴν παραγωγήν, νοσηρότητα, κυκλοφορίαν κλπ. Ἄλλη παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ κάμω εἶναι ἡ εἰς τὸ ἄρθρον 23, τὸ παλαιὸν ἄρθρον 28. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπεφυλάχθη, ὡς πρὸς τὸ ἄρθρον τοῦτο, διὰ τὴν μισθολογικὴν ἐξίσωσιν τοῦ εἰδικοῦ προσωπικοῦ τῆς νέας ὑπηρεσίας πρὸς τὸ τεχνικὸν προσωπικὸν τῶν δημοσίων ἔργων. Ἡ ἐπιφύλαξις τῆς ἐπιτροπῆς ἀφορᾷ τὴν μὴ χορήγησιν προσθέτου ἐπιδόματος. Δοθέντος, ὅτι πρόκειται πάλιν περὶ εἰδικῶν τεχνικῶν, νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ καὶ εἰς τὸ θέμα τοῦτο θὰ πρέπει νὰ προσέξῃ, ἐὰν θὰ ἠθέλαμεν νὰ ἔχωμεν πράγματι ὑπαλλήλους τῆς νέας αὐτῆς ὑπηρεσίας. Ἄλλό τι δὲν ἔχω νὰ προσθέσω εἰς τὸ νομοθέτημα. Εἶναι κοινὴ συνείδησις, ὅτι ὑστεροῦμεν διεθνῶς εἰς τὸ θέμα τῆς στατιστικῆς. Νομίζω καὶ πιστεύω, ὅτι ὁ νέος νόμος θὰ δώσῃ μίαν στατιστικὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὸ Κράτος, ἡ ὁποία θὰ στηρίζηται ἐπὶ ἐπιστημονικῶν βάσεων καὶ ἡ ὁποία θὰ ἀποβῇ πολύτιμος λειτουργία.

§248Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐὰν ὅλα αὐτὰ ποὺ λέγετε ἦσαν ἀπαραίτητα, καὶ ἴσως εἶναι, ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ νὰ παρακολουθήσω αὐτὴν τὴν θεωρίαν τῶν φυσικῶν φαινομένων, σᾶς ἐρωτῶ: Ἔχετε ἕτοιμον τὸ ἔμψυχον ὑλικὸν τὸ ὁποῖον θὰ τοποθετήσητε εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν ἢ μήπως προβλέπετε ὅτι διὰ τῆς διευθετοποιήσεως καὶ τῆς ἐγγραφῆς των εἰς μισθοδοτικὴν κατάστασιν, θὰ ἀποκτήσουν καὶ ὅλας αὐτὰς τὰς ἱκανότητας;

§249Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν πρέπει μὲ προκατάληψιν νὰ βλέπετε τὸν νόμον. Εἶμαι καὶ ἐγὼ κατὰ τῆς διευθετοποιήσεως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν ἀνευρίσκονται εἰδικοὶ ἐπιστήμονες κύρους διὰ νὰ ἀφοσιωθοῦν εἰς τὴν ὀργάνωσιν τῆς νέας ὑπηρεσίας, ἐὰν δὲν τοὺς ἀπονεμηθοῦν ἀνάλογοι θέσεις εἰς τὴν ὑπαλληλικὴν ἱεραρχίαν.

§250Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Συνεπῶς, θὰ γίνῃ αὐτό, θὰ βάλωμεν φέσι διὰ νὰ τὸν κάνωμεν Τοῦρκον. Ἐν τῷ μεταξὺ χίλια σχολεῖα δημοτικὰ εἶναι κλειστά.

§251ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δεσύλλας ἔχει τὸν λόγον.

§252Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶμαι εὐτυχὴς διότι κατὰ τὴν ἀποψινὴν συζήτησιν, ὅτε ἡ Βουλὴ παρουσίασε πράγματι μίαν συνεδρίασιν συμπαθῆ, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐτέθησαν ἐπὶ τάπητος σοβαρὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα συνεζητήθησαν ἐντελῶς ἀντικειμενικά, εἶμαι εὐτυχής, διότι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἠθέλησε νὰ τονίσῃ, ὅτι οἱαδήποτε κρίσις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ δὲν πρόκειται νὰ θίξῃ τὴν ἀμερικανικὴν βοήθειαν, οὔτε τὰς Ἡν. Πολιτείας, εἰς τὰς ὁποίας ὀφείλει ἡ Ἑλλάς, τὴν σημερινὴν ὕπαρξίν της. Συνεπῶς καὶ ἡ ἰδική μου πρόθεσις δὲν εἶναι νὰ θίξῃ τὴν Ἀμερικανικὴν Κυβέρνησιν, πολλῷ μᾶλλον διότι, νομίζω, ὅτι ὑπεύθυνοι δὲν εἶναι οἱ ξένοι, ἀλλὰ οἱ Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι ὑποδεικνύουν εἰς τοὺς ξένους τὴν λῆψιν ὡρισμένων μέτρων καὶ τὴν ἐπιβολὴν αὐτῶν. Ὅταν ἔρχεται ὁ ἐκπρόσωπος τῆς μεγάλης Δημοκρατίας καὶ μᾶς παρουσιάζει ἕνα ultimatum, δὲν εὐθύνεται ἀναμφισβητήτως αὐτός. Αὐτὸς δὲν γνωρίζει τὴν ἰδικήν μας νομοθεσίαν, δὲν γνωρίζει τὴν νοοτροπίαν μας. Ἡμεῖς εἴμεθα μόνον ὑπεύθυνοι διὰ τὸ κῦρος καὶ τὴν ὕπαρξιν τῆς Ἑλλάδος, διὰ τὰς παρεμβάσεις. Οἱ ξένοι δὲν εὐθύνονται, ἡμεῖς εὐθυνόμεθα ὡς Ὑπουργοί, διότι δὲν ἀντεδράσαμεν, διότι δὲν εἴχομεν τὴν δύναμιν νὰ ἀντιδράσωμεν. Καὶ ἐὰν σήμερον εἶναι δυνατὸν νὰ συζητοῦμεν τόσον εὐχερῶς αὐτὰ τὰ ζητήματα, εἶναι διότι μετεβλήθησαν αἱ περιστάσεις καὶ διότι ἤρχισεν ὁ κόσμος νὰ φωνάζῃ. Ὅλοι οἱ Ὑπουργοὶ ἐπείσθησαν, ὅτι κάτι ἐχώλαινεν, ἡ δὲ ἀνάθεσις τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ εἰς τὸν κ. Παπανδρέου ἀναμφισβητήτως συνετέλεσεν εἰς τὸ νὰ ἐξυγιάνῃ τὴν ὅλην κατάστασιν. Εἶναι κάτι ἀναμφισβήτητον.

§253Α. ΙΩΣΗΦ. Ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλὰ καὶ διότι ἡ νέα Βουλὴ εἶναι καλυτέρα τῆς προηγουμένης. Καὶ ἔρχεται καὶ μία τρίτη Βουλή, ἡ ὁποία, συντελουσῶν καὶ μερικῶν θεομηνιῶν, θὰ εἶναι πολὺ καλυτέρα Βουλή.

§254Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ βάσις τοῦ κακοῦ εἶναι ἀλλοῦ. Ἀντὶ μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν νὰ φροντίσωμεν νὰ συμπληρώσωμεν τὰς ἐλλείψεις τῶν Ὑπουργείων καὶ νὰ τὰ ἀναδημιουργήσωμεν, καταβάλλομεν κάθε προσπάθειαν διὰ νὰ διαλύσωμεν τὰ Ὑπουργεῖα, μὲ τὸ νὰ τὰ ἀποξενώσωμεν τῶν ἁρμοδιοτήτων των. Ὁ ὀργανισμὸς τουρισμοῦ, ὁ ΟΤΕ καὶ ἄλλοι ὀργανισμοὶ δὲν προσέφερον τίποτε, ὅπως ἐπίσης καὶ ἡ δημιουργία τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ δὲν εἶχε κανένα ἄλλο ἀποτέλεσμα, παρὰ νὰ διαλύσῃ τὰς ὑπηρεσίας τῶν διαφόρων Ὑπουργείων. Ἔχω καὶ προσωπικῶς πικρὰν πεῖραν τοῦ πράγματος, ὅταν ἐγένετο ἡ ἀποκατάστασις τῶν προσφύγων. Τὸ Ὑπουργεῖον Ἀνοικοδομήσεως τότε ποὺ ἦτο ἴσως τὸ προβάδισμα τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ἠρνήθη τὴν ἁρμοδιότητα τῆς προσωρινῆς στεγάσεως καὶ ἐξηνάγκασε τοὺς πρόσφυγας νὰ μείνουν ὑπὸ σκηνὰς ἕνα ὁλόκληρον χειμῶνα. Δὲν συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὡς πρὸς τὸ σχέδιον τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Ἡ ἰδική μου ἄποψις εἶναι ὁ συντονισμὸς νὰ γίνεται διὰ τῶν Ὑπουργῶν, δηλαδὴ νὰ ὑπάρχῃ συμβούλιον μὲ ἐπικεφαλῆς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ὅστις διὰ τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν νὰ συντονίζῃ τὰ διάφορα Ὑπουργεῖα. Εἰδικῶς τὸ νομοθέτημα τὸ ὑπὸ κρίσιν, δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ διαλύῃ τὴν ὑπάρχουσαν Ὑπηρεσίαν Στατιστικῆς τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Κατ’ ἐμὲ δὲν ὑπῆρχε λόγος νὰ ἱδρυθῇ νέα ὑπηρεσία στατιστικῆς διότι ἔχομεν μίαν στατιστικὴν ὑπηρεσίαν ἀρκετὰ καλὴν ἐπὶ ὅλων τῶν θεμάτων καὶ ἥτις ἐξετέλεσε ἀξιεπαίνως τὴν ἐργασίαν της μέχρι σήμερον. Δὲν ὑπῆρχε λόγος δημιουργίας ἄλλης ὑπηρεσίας· μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ δημιουργήσωμεν θέσεις.

§255Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Δι’ ἄλλου νομοσχεδίου δημιουργεῖται καὶ ἄλλη ὑπηρεσία στατιστικῆς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας.

§256Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Ἔπρεπε νὰ ἐνισχύσωμεν τὴν Ὑπηρεσίαν Στατιστικῆς τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀντὶ νὰ δημιουργήσωμεν νέαν. Ἡ νέα ὑπηρεσία θὰ στοιχίσῃ 13 δισ. ἐὰν μὲ τὴν ἤδη ὑφισταμένην, ἐὰν συνεπληροῦτο, θὰ ἔχωμεν δαπάνην 5 δισ. Δημιουργοῦμεν 747 θέσεις καὶ τοῦτο καθ’ ὅν χρόνον πρέπει νὰ γίνεται πᾶσα οἰκονομία.

§257Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Τὸν Α. Ν. τὸν ἔχετε ὑπογράψει καὶ σεῖς.

§258Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Καὶ σεῖς ἔχετε ὑπογράψει τοὺς Α. Ν. διὰ τοὺς ὁποίους ἤδη διαφωνεῖτε. Ἐπικαλοῦμαι ἐπ’ αὐτοῦ καὶ τὸν κ. Κάντζιαν.

§259Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Θὰ ἐπροτιμούσατε νὰ μὴ εἰσαχθῇ ὁ Α. Ν. εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ ἐξακολουθῇ ἰσχύων ὡς εἶχε;

§260Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε σεῖς πληρώνετε ἁμαρτίας ἄλλων.

§261Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἐγὼ ἔχω μίαν ἁμαρτίαν τοῦ νὰ εἶμαι ὁ Ἀντιπρόεδρος ὅλων τῶν Κυβερνήσεων.

§262Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Ἡ Βουλὴ θὰ ἔπρεπε νὰ ἀπορρίψῃ τὸ νομοσχέδιον διότι δὲν ἐπιτρέπεται ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας νὰ δημιουργοῦνται δαπάναι.

§263ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μελᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§264Ι. ΜΕΛΑΣ. Καὶ ἄλλοτε ὑπεστηρίξαμεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὅτι προϋπόθεσις πάσης ἀνασυγκροτήσεως θὰ ἀπετέλει ἡ παράλληλος ἀναδιοργάνωσις τῆς Διοικήσεως. Διότι ἀπεφύγαμεν τὴν ἐπιτέλεσιν αὐτοῦ τοῦ καθήκοντος, εὑρισκόμεθα διαρκῶς ἐνώπιον ἐμβαλωματικῶν ἀντιμετωπίσεων ὅλων τῶν θεμάτων. Καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν καλούμεθα νὰ ἐπικυρώσωμεν νομοθέτημα, ἔχον σχέσιν μὲ τὴν ἀνασυγκρότησιν, τὸ ὁποῖον ὅμως πόρρω ἀπέχει ἀπὸ τῆς ἐπιλύσεως τῆς συγχύσεως ἡ ὁποία ἔχει μέχρι τοῦδε δημιουργηθῆ. Συμπληρωματικῶς πληροφορῶ τὴν Βουλὴν ὅτι ἀπόψε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ θὰ ληφθῇ ἀπόφασις, ποῖον συμβούλιον, τό ὑπάρχον ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἢ τὸ ὑπάρχον ἐπίσης παράλληλον Συμβούλιον ἐν τῷ ὑπουργείῳ Συντονισμοῦ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κατανείμῃ τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα προορίζονται διὰ τὴν ἐπαγγελματικήν μας ἐκπαίδευσιν. Αἰρομένης τῆς ἀμφισβητήσεως θὰ κατανεμηθοῦν μόλις τὸν μῆνα Δεκέμβριον, τὰ ποσὰ τὰ ἀφορῶντα τὴν ἐπαγγελματικὴν ἐκπαίδευσιν. Κύριοι βουλευταὶ ὁ ἀξιότιμος ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἔδωσε μίαν ἀρχιτεκτονικήν, ἠμπορῶ νὰ εἴπω, πλήρη, εἰκόνα τῆς δεοντολογίας ἐπὶ τῆς ὀργανώσεως τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ θέματος μᾶς εὑρίσκει ἀπολύτως συμφώνους. Ἀλλὰ διότι ἀκριβῶς εὑρίσκεται εἰς τὸν δρόμον τῆς τοιαύτης ἀντιμετωπίσεως, τῆς ὀργανώσεως τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ καὶ συναφῶς καὶ τῶν ἄλλων Ὑπουργείων, τὰ ὁποῖα ἀσχολοῦνται μὲ θέματα, τὰ ὁποῖα ἐφάπτονται περισσότερον τῶν ἁρμοδιοτήτων τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀνασταλῇ ἡ ἐπικύρωσις τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοθετήματος καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ νομοθέτησις αὐτῶν τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποτελοῦν καὶ τροχοπέδην τῆς περαιτέρω τακτοποιήσεως τῶν ζητημάτων, διότι θὰ δημιουργήσουν ὑπηρεσίας ἐξογκωμένας καὶ θὰ τεθῇ θέμα νέας ἀντιμετωπίσεως πλέον τῶν ζητημάτων αὐτῶν διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ὀρθολογίσωμεν τὴν ἐν γένει διοργάνωσιν τῆς διοικήσεως, παραλλήλως μὲ τὴν ὀφειλομένην καὶ θεωρουμένην ὡς κατάλληλον διοργάνωσιν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Ἡ ἀναδιοργάνωσις, κ. βουλευταί, διὰ νὰ ἔλθω ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοθέτημα, πέραν αὐτῶν τῶν παρατηρήσεών μας, ἡ ἀναδιοργάνωσις τῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας, ἀποτελεῖ ἀνάγκην σοβαράν, προϋπόθεσιν πάσης προσπαθείας ἀνασυγκροτήσεως. Ὑπάρχουν περιπτώσεις, ὅπου αἱ πληροφορίαι, αἱ ὁποῖαι μᾶς δίδονται ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν διὰ στατιστικὰ δείγματα τῆς χώρας, εἶναι κατὰ πολὺ ἀκριβέστερα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἡμεῖς αὐτὴν τὴν στιγμὴν συλλαμβάνομεν. Ἐὰν ὅμως συνεφωνήσαμεν μὲ τὴν ἀναδιοργάνωσιν μιᾶς πλήρους στατιστικῆς ὑπηρεσίας, διαφωνοῦμεν ριζικῶς μὲ τήν ἔνταξιν τῆς μελετωμένης Ὑπηρεσίας Στατιστικῆς ἐν τῷ Ὑπουργείῳ Συντονισμοῦ. Ἡ διαφωνία μας θὰ κριθῇ πλήρως δικαιολογημένη ὅταν ἐξετασθῇ δεόντως αὐτὸ τοῦτο τὸ κείμενον τοῦ Α. Ν. Κύριοι βουλευταὶ ἐνῷ ὑπῆρχεν εἰς τὴν χώραν μας καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἡ Ὑπηρεσία Γενικῆς Στατιστικῆς ἡ ὁποία ἐξετέλει προφανῶς τὸν προορισμόν της κατὰ τὸν καλύτερον δυνατὸν τρόπον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δεδομένων τὰ ὁποῖα εἶχε καὶ ἡ ὁποία διαθέτει ἕνα γενικὸν διευθυντὴν τὸν κ. Μιχαλόπουλον ὁ ὁποῖος ἐπὶ τριακονταπενταετίαν περίπου ὑπηρετεῖ εἰς τὴν θέσιν αὐτήν, τὴν διευθύνει καὶ ἀποδίδει καὶ ἡ ὁποία ὑπηρεσία διαθέτει προσωπικὸν εἰδικευμένον μὲ πεῖραν ἀποκτηθεῖσαν ἐκ τῆς πολυετοῦς ὑπηρεσίας, ἡμεῖς ἐρχόμεθα ἐδῶ καὶ θέτομεν ἐκποδῶν τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν δημιουργοῦντες ὄχι τὸν ἐγκέφαλον, ἀξιότιμε κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως τὸν θέλετε σεῖς, ἀλλὰ πολυκέφαλον ἐκτρωματικὸν ὀργανισμὸν ὁ ὁποῖος ὅπως καὶ εἰς ὑπὸ κρίσιν Α. Ν. γίνεται κατάδηλον, ἀντὶ τῆς τακτοποιήσεως τοῦ ἀντικειμένου θὰ δημιουργήσῃ νέαν σύγχυσιν, μὲ τὴν οὐσιαστικὴν ἀφαίρεσιν τῆς ἁρμοδιότητος τῆς ἀποκεφαλιζομένης παλαιᾶς ὑπηρεσίας, τὴν ὁποίαν μὲ τὴν τακτικὴν τῆς ἐνσωματώσεως τῶν πάντων, ὑφαρπάζει διὰ νὰ δικαιολογήσῃ τὸν διορισμὸν τοῦ νέου προσωπικοῦ, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἀριθμητικῶς, ἀξιόμαχον δύναμιν.

§265Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Πόσοι ὑπάλληλοι εἴπατε ὅτι εἶναι εἰς τὴν στατιστικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ;

§266Ι. ΜΕΛΑΣ. Δὲν ἀνέφερα ἀριθμόν. Εἶπα περίπου δύναμιν ἑνὸς Συντάγματος.

§267Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Εἶναι κατὰ πολὺ ὀλιγώτεροι.

§268Ι. ΜΕΛΑΣ. Ἐγὼ θὰ καταλήξω εἰς κάτι ἄλλο τὸ ὁποῖον ἀσφαλῶς θὰ προκαλέσῃ τὴν ἰδιαιτέραν προσοχήν σας. Οἱ συντάκται τοῦ νομοθετήματος τοῦ Α.Ν. μὴ ἔχοντες πίστιν καὶ αὐτοὶ εἰς τὴν ὀρθότητα τοῦ νομοθετήματος καὶ διὰ νὰ ἐξιλεωθοῦν ἀπέναντι τῆς κατασφαζομένης ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τῆς παλαιᾶς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας, ἔλαβον πρόνοιαν διὰ τοῦ παρόντος, νὰ δημιουργήσουν πέντε διευθύνσεις τῆς νέας Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας καὶ παραλλήλως ἐφρόντισαν πρὸς τακτοποίησιν τῆς συνειδήσεώς των ἔναντι τῆς παλαιᾶς ὑπηρεσίας Στατιστικῆς τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ προσφέρουν καὶ εἰς αὐτὴν πέντε διευθύνσεις, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ ἰσοτιμία ὡς πρὸς τὰ νέα ἐπιτεύγματα. Τοῦτο ἐνθυμίζει τὸ ἐπικρατοῦν κατὰ τὸν Μεσσαίωνα, κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ φονεύων διὰ τῆς καταβολῆς ὡρισμένου χρηματικοῦ ἀνταλλάγματος, ἐξιλεοῦτο καὶ ἀπέφευγε τὴν ποινήν. Κύριοι βουλευταί, ὅπως εἶπα εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ὁμιλίας μου θὰ ἤμην τῆς γνώμης ὅπως ἐν ὄψει τῆς διαρθρώσεως τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ καὶ τῆς ἀναδιοργανώσεως τῶν Ὑπουργείων καὶ τῆς Διοικήσεως ἐν γένει ἀνασταλοῦν αἱ ἐπικυρώσεις αὐτῶν τῶν νομοθετημάτων, διότι θὰ κληθοῦν αἱ Κυβερνήσεις νὰ ἀντιμετωπίσουν τὰς δυσχερείας τὰς ὁποίας θὰ προκαλέσῃ ἡ τόσον βεβιασμένη καὶ μὴ ὀρθόλογος ἐπικύρωσις τῶν νομοθετημάτων τούτων. Ἐξαιρῶ τὴν περίπτωσιν ὅτι ἐνῷ ὑπάρχει ἡ συνεχὴς ἐπαγγελία περὶ οἰκονομιῶν, εὑρισκόμεθα ἐπ’ ἐσχάτων πρὸ ὁρμαθοῦ νομοθετημάτων, τὰ ὁποῖα δημιουργοῦν νέας ὑπηρεσίας, ὅπως συμβαίνει εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ Τουρισμοῦ, ὅπου ὁ ἀριθμὸς τῶν διορισθησομένων ὑπαλλήλων εἶναι ἀκαθόριστος.

§269Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Καὶ ἐδῶ εἶναι ἀκαθόριστος.

§270Ι. ΜΕΛΑΣ. Ὑπάρχει ἡ δυνατότης, ἀλλὰ εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ Τουρισμοῦ ὑπάρχει τὸ τελείως ἀκαθόριστον. Ὑπάρχει ἀκόμη καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν ἐκείνην τὸ ἀκαθόριστον καὶ τῶν ἀποδοχῶν. Καὶ διερωτᾶται κανεὶς κατὰ ποῖον τρόπον τὰ νομοθετήματα αὐτὰ θὰ ἐπιτύχουν τὸ ὀρθολογιστικὸν κήρυγμα διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῶν ὑπηρεσιῶν. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, θὰ σᾶς δώσω μίαν πληροφορίαν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἴσως εἰς γνῶσιν σας. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, Ὑπουργεῖον κατ’ ἐξοχὴν ἐπιβιώσεως τοῦ Ἔθνους, Ὑπουργεῖον εἰς τὸ ὁποῖον οἱ λειτουργοί του εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ζοῦν ἐν μέσῳ μυρίων πειρασμῶν, οἱ λειτουργοὶ αὐτοί, 750 περίπου τὸν ἀριθμόν, ἐξαιρέσει 250 περίπου μόνον μονίμων, οἱ ὑπόλοιποι οἱ διαχειριζόμενοι τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας εἶναι ἔμμιστοι καὶ ἡμερομίσθιοι ἀπὸ 30ετίας. Οἱ μετέωροι αὐτοὶ ἄνθρωποι κατορθώσαντες νὰ φθάσουν εἰς τὴν ὑψηλὴν θέσιν τοῦ γραφέως, διαχειρίζονται κρισιμωτάτας ὑπηρεσίας καὶ αὐτοὶ εἰσηγοῦντο εἰς τοὺς ὑπουργοὺς τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλονται νὰ ληφθοῦν διὰ τὴν τύχην τῆς χώρας.

§271Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Διατὶ δὲν τὸ διωρθώσατε σεῖς, ὡς Ὑπουργός;

§272Ι. ΜΕΛΑΣ. Τὸ Ὑπουργεῖον αὐτό, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐργάζεται ἐπὶ τῇ βάσει ἀπηρχαιωμένου ὀργανισμοῦ, καταρτισθέντος κατὰ τὸ σωτήριον ἔτος 1920 ὑπὸ τοῦ κ. Ι. Σοφιανοπούλου Γενικοῦ τότε Γραμματέως τοῦ Ὑπουργείου. Εἴχατε τὴν ἀξίωσιν, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐντὸς 4 μηνῶν ἀμφιβόλου ζωῆς τῆς Κυβερνήσεώς μας, διὰ τὴν ὁποίαν κατὰ τὴν ἑσπέραν ἀκόμη τῆς ὁρκωμοσίας της, διεδίδετο εἰς τοὺς διαδρόμους τῆς Βουλῆς ὅτι ἡ Κυβέρνησις πίπτει, διότι τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἀποσύρει τοὺς Ὑπουργούς του, ὑπὸ τοιοῦτον καθεστώς, εἴχατε λέγω, τὴν ἀξίωσιν, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐγὼ εἷς τῶν Ὑπουργῶν τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, νὰ τερματίσω, ἐν μέσῳ τῶν ἀντιθέσεων τῆς Κυβερνήσεως, τὸ καθεστὼς αὐτὸ τῆς 30ετίας;

§273Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Εἰς τοὺς νόμους τοὺς ὁποίους ἐφέρατε διὰ τὸ Ὑπουργεῖον σας, νομίζω ὅτι δὲν ὑπῆρξεν οὐδεμία ἀντίδρασις ἐκ μέρους τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Ἐὰν δὲν τὸ καταφέρατε δὲν εἶναι ἰδικόν μας τὸ λάθος.

§274Ι. ΜΕΛΑΣ. Λησμονεῖτε ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο διηυθύνετο ἐπὶ τριετίαν καὶ πλέον ἀπὸ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων.

§275Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Σεῖς ἐπὶ 5 μῆνας πῶς δὲν τὸ ἐκάματε;

§276Ι. ΜΕΛΑΣ. Ἀναγκάζομαι νὰ σᾶς πληροφορήσω κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας δι’ ἐγγράφου προσωπικοῦ, τὸ ὁποῖον μοῦ ἀπηύθυναν 15 ἡμέρας μετὰ τὴν ἀναχώρησίν μου ἐκ τοῦ Ὑπουργείου ἐξεδήλωσαν τὴν εὐγνωμοσύνην των καὶ ἦτο τοῦτο συγκινητικὸν δι’ ἐμέ, διὰ τὴν προσπάθειαν, τὴν ὁποίαν κατέβαλα διὰ τὴν τακτοποίησιν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, τῶν μετεώρων καὶ μαρτύρων, ζώντων ὑπὸ τὸ διαρκὲς φάσγανον τῆς ἀπολύσεως, καὶ τοῦ τρόμου διὰ τὴν αὔριον, ὁ ὁποῖος φονεύει τὸν ἄνθρωπον.

§277Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Σᾶς ἔφερεν ἀντιρρήσεις εἰς τοῦτο τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων;

§278Ι. ΜΕΛΑΣ. Ὄχι, Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ εἴπατε ὅτι αὐτὴν τὴν καθυστέρησιν τῶν 30 ἐτῶν πῶς ἡμεῖς δὲν τὴν ἐπιλύομεν ἐντὸς τοῦ διμήνου οὐσιαστικῶς, τὸ ὁποῖον πράγματι ἦτο εἰς τὴν διάθεσίν μου.

§279Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Τὸ πεντάμηνον τὸ ἐκάματε δίμηνον.

§280Ι. ΜΕΛΑΣ. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁ ὀργανισμὸς τῶν 30 ἐτῶν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τροποποιηθῇ, μάλιστα εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οὐδεὶς ἤθελε νὰ ἀκούσῃ περὶ προσθήκης νέων δαπανῶν, κατὰ τὴν στιγμὴν μάλιστα τῆς καταρτίσεως προϋπολογισμοῦ ἐπὶ ἰδίων βάσεων δὲν ἦτο δυνατὸν τόσον βεβιασμένως νὰ ὑποβάλω πρὸς ἔγκρισιν νέον ὀργανισμόν, ὁ ὁποῖος γνωρίζετε, ὅτι μετὰ μίαν 30ετίαν ὤφειλε νὰ εἶναι πλήρης. Ἀλλά, σᾶς ἀπαντῶ ὅτι ἡμεῖς αὐτὴν τὴν προσπάθειαν ἡμέραν καὶ νύκτα κατεβάλαμεν καὶ εὑρισκόμεθα ἤδη περὶ τὸ τέρμα καὶ εἶναι μάρτυρες τὸ προσωπικὸν τοῦ Ὑπουργείου. Ἀνέφερα τὴν περίπτωσιν αὐτήν, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, μὲ τὴν ἀπόλυτον βεβαιότητα, ὅτι πρέπει νὰ ἀπονεμηθῇ δίκαιον εἰς τοὺς ὑπαλλήλους αὐτοὺς καὶ ὅτι πρέπει οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ νὰ τακτοποιηθοῦν καὶ νὰ κατοχυρωθοῦν ἀπέναντι παντὸς κινδύνου. Πρέπει νὰ τεθῇ τέρμα εἰς τὴν διαχείρισιν ἐκ μέρους ἡμερομισθίων καὶ ἐκτάκτων ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἔχασαν πᾶσαν διάθεσιν προσμονῆς, ἀσχολούμενοι ἐν τούτοις μὲ ὕψιστα συμφέροντα τῆς χώρας.

§281Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ. Πῶς δὲν παραπονοῦνται αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι;

§282Ι. ΜΕΛΑΣ. Κύριε συνάδελφε, αὐτὴν τὴν στιγμὴν οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ εἰσπράττουν ὡς μισθὸν μόνον τὰ ναῦλα μὲ τὰ ὁποῖα πηγαίνουν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§283Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ. Τότε πῶς συντηροῦνται;

§284Ι. ΜΕΛΑΣ. Ζοῦν μὲ τὴν ἐλπίδα τῆς ἀναμονῆς τῆς κρατικῆς ἀντιλήψεως, διότι ἔχουν κόψει τὴν γέφυραν τῆς ἀναζητήσεως τῶν πρὸς τὸ ζῆν εἰς νέα ἐπαγγέλματα. Εἶναι κατόρθωμα πῶς ζοῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ μὲ τόσον μικρὰς ἀπολαυάς.

§285Δ. ΜΠΕΡΔΕΛΗΣ. Ἔχουν ἀδήλους πόρους; Ἐγὼ ξεύρω ὅλους αὐτοὺς τοὺς ὑπαλλήλους ποὺ εἶναι χονδροί.

§286Ι. ΜΕΛΑΣ. Ζοῦν μὲ τὴν ἐλπίδα τῆς αὔριον καὶ σᾶς πληροφορῶ, ὡς διατελέσας Ὑπουργός, ὅτι ἡ μεγάλη πλειοψηφία τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου αὐτοῦ εἶναι ἐντιμότατοι ἄνθρωποι.

§287Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Πράγματι ἡ θέσις τῶν κατωτέρων ὑπαλλήλων εἶναι τραγικὴ καὶ συμμερίζομαι τὸν πόνον τοῦ κ. συναδέλφου. Ἔχουν ἕνα μισθὸν γλίσχρον δι’ αὐτὸ ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. συναδέλφου πέραν τούτου ὅμως ἐπιθυμῶ νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι διὰ Α. Ν. ἐτακτοποιήθησαν ὅλοι οἱ ἔκτακτοι ὑπάλληλοι καὶ αὐτὸ ἀποδεικνύει τὴν μέριμναν τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπίσης πληροφορῶ τὴν Βουλήν, ὅτι λαμβάνεται μέριμνα διὰ τοῦ νέου ὀργανισμοῦ ὅπως ὅλοι τακτοποιηθοῦν εἰς μονίμους ἀναλόγως τῶν ἐτῶν ὑπηρεσίας ποὺ ἔχουν καὶ τῶν προσόντων των καὶ λάβουν ἀνάλογον θέσιν.

§288Ι. ΜΕΛΑΣ. Κατερχόμενος τοῦ βήματος, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ ἀπόρριψις τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον περιπλέκει τὴν ὑπόθεσιν τῆς ἀναδιοργανώσεως τῆς χώρας.

§289Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Καὶ δίδει διοικητικὰς ἁρμοδιότητας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, ἐνῷ τὸ Ὑπουργεῖον αὐτὸ δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο ἀπὸ ἕνα ἐπιτελεῖον.

§290Ι. ΜΕΛΑΣ. Εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ἡ πλειοψηφία ἀποφανθῇ ὑπὲρ τῆς κυρώσεως τοῦ Α. Ν., αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ εὐχαριστήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὴν κατανόησιν καί τὴν ἀποδοχὴν τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον.

§291ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σβῶλος ἔχει τὸν λόγον.

§292Α. ΣΒΩΛΟΣ. Εἶπα εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπαναλαμβάνω καὶ τώρα, ὅτι εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ὅπερ ἀφορᾷ τὴν δημιουργίαν στατιστικῆς ὑπηρεσίας. Ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ ἱδρύθη τὸ πρῶτον ἐπὶ τῆς ἀναδημιουργικῆς ἐποχῆς τοῦ ἀειμνήστου Ἐλ. Βενιζέλου καὶ ἦτο ὁ πρῶτος ἐπιστημονικὸς ἐξοπλισμός, ἐφ’ οὗ θὰ ἐστήριζε τὸ Κράτος τὴν πολιτικήν του. Ἡ ὑπηρεσία αὕτη ὑφισταμένη ὡς διεύθυνσις τοῦ Ὑπουργείου Ἐθν. Οἰκονομίας μέχρι σήμερον προσέφερεν ἐν τῷ μέτρῳ τῶν δυνάμεών της, ὅ,τι ἦτο δυνατὸν καὶ δὲν ὑπάρχει κανεὶς νὰ τὸ ἀμφισβητήσῃ αὐτό. Καὶ ἐπειδὴ συνέπεσε νὰ εἶμαι παλαιὸς συνάδελφος τῶν στελεχῶν της ἠμπορῶ καὶ ἐγὼ καὶ ἄλλοι συνάδελφοι νὰ πιστοποιήσουν τὴν ἀπόδοσιν τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς. Ἐὰν δὲν ἀπέδωσεν ὅ,τι αἱ σύγχρονοι ἀνάγκαι ζητοῦν, τοῦτο ὀφείλεται εἰς ἀκηδίαν τοῦ Κράτους, εἰς τὴν ἔλλειψιν πιστώσεων καὶ εἰς τὴν ὑποτίμησιν τῆς Στατιστικῆς παρὰ τῶν Κυβερνήσεων. Πρὸς θυμηδίαν τῆς Βουλῆς θὰ ἀναφέρω, ὅτι ὑπῆρξεν Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὁ ὁποῖος διὰ τὴν ἀνάγκην τῆς ὑπάρξεως στατιστικῆς τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου ἔλεγε: Τί μᾶς χρειάζεται; ἀπὸ τὰς στατιστικὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου τῶν ἄλλων χωρῶν ἡ Ἑλλὰς θὰ μανθάνῃ τί εἰσάγει καὶ τί ἐξάγει ἡ ἰδία. Ἡ ἀνάγκη τῆς ὑπάρξεως τῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας καὶ τοῦ ἐπιστημονικοῦ ἐπιτελείου αὐτῆς παρ’ οὐδενὸς ἀμφισβητεῖται σήμερον καὶ τὸ μόνον ποὺ χρειάζεται εἶναι ἡ ἀνεύρεσις πόρων διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῆς ὑπηρεσίας εἰς ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα καὶ εἰς ὅλους τοὺς κλάδους. Τὸ σχέδιον νόμου περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται σήμερον ἐπιχειρεῖ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Ὅταν ἦλθεν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τὸ θέμα συνεζητήθη, ἴσως μὲ περισσοτέραν ἐπιμονὴν ἀπὸ πολλὰ νομοσχέδια καὶ κατέληξεν εἰς τὸ κείμενον τὸ ὁποῖον ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας μετὰ πολλὰς τροποποιήσεις, πνεῦμα καὶ τάσις τῶν ὁποίων ἦτο πῶς νὰ μὴ δημιουργηθοῦν ὑπερβολικαὶ θέσεις, κυρίως ἀνώτεραι, διὰ νὰ μὴ ὑπάρχουν δαπάναι περισσότεραι ἀπὸ τὰς σημερινάς. Αἱ θέσεις ἅμα καθορισθοῦν μοιραίως αὐξάνονται καὶ πολλαπλασιάζονται, διότι γεννοβολοῦν περίπου ὡσὰν τὰ κουνέλια Νομίζω ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ κατέληξε μετὰ πολλὰς προσπαθείας καὶ συμβιβασμοὺς νὰ διατυπώσῃ ἕνα σχέδιον νόμου τὸ ὁποῖον ἐνῷ δὲν ἐμποδίζει καθόλου μίαν πρωτοβουλίαν ὀργανώσεως τῶν στατιστικῶν ὑπηρεσιῶν τῆς χώρας, ἐπαρκῆ καὶ βασιζομένην εἰς δεδομένα στερεά, καὶ ἡ ὁποία νὰ μπορῇ νὰ χρησιμοποιηθῇ ἐπωφελῶς ἀπὸ τὸ Κράτος, ἀφ’ ἑτέρου ἀποφεύγει τὴν ὑπερβολὴν δημιουργίας διευθύνσεων. Διότι αὐτὴ ἡ διευθυντῖτις κατήντησε μία νόσος τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν. Δὲν ὑπάρχει νομοσχέδιον ὑπὸ τὴν κρίσιν οἱασδήποτε Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ποὺ νὰ μὴν δημιουργῇ ἀρκετὸν ἀριθμὸν νέων Διευθύνσεων. Καὶ τοῦτο σημαίνει ἀπὸ κάτω μὲν τὴν δημιουργίαν νέων Τμημάτων, Γραφείων κλπ. ἀπὸ πάνω δὲ νὰ εἶσθε βέβαιοι, μετὰ ἓξ μῆνας, τὴν δημιουργίαν νέων Γενικῶν Διευθύνσεων. Ἀπέναντι τοῦ κινδύνου αὐτοῦ, ἐνόμισα ὅτι θὰ ἦτο ἐπαρκὴς πρόνοια ἡ ἐπικύρωσις τῶν διατάξεων ὑφ’ ἣν μορφὴν ἔχουν ἀποκρυσταλλωθῆ. Δηλαδὴ ἀφήσαμεν τὴν ὀργάνωσιν τῶν ὑπηρεσιῶν εἰς τὸ Διάταγμα ἀφοῦ καθωρίσαμεν ὅτι πλαίσιον τῆς ὀργανώσεως θὰ εἶναι ὡρισμέναι Διευθύνσεις καὶ ὑπ’ αὐτὰς ὡρισμένα Τμήματα τῶν ὁποίων τὸν καθορισμὸν ἐπὶ περιωρισμένου ἀριθμοῦ, ἀφήσαμεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ κάμῃ. Τοῦτο κατ’ ἀπόκλισιν ἀπὸ τὸ ἀρχικὸν σχέδιον τὸ ὁποῖον ὥριζε μόνον διὰ τὴν Κεντρικὴν Διεύθυνσιν τῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας ἕνα ὡρισμένον ἀριθμὸν Διευθύνσεων. Πέραν τούτου ἐκυττάξαμε νὰ ὀργανώσωμε πάλιν ἐπὶ τῶν αὐτῶν βάσεων, ἀναλόγως μὲ τὰς δυνάμεις μας καὶ τὰς περιστάσεις τὴν σημερινὴν Γενικὴν Διεύθυνσιν Στατιστικῆς, ἡ ὁποία ἐφεξῆς ἐντοπίζεται εἰς τὸ ἔργον τῆς διευθύνσεως τῶν ἀπογραφῶν. Μολονότι πρόκειται περὶ μιᾶς ὑπηρεσίας ἡ ὁποία πράγματι ἔχει ἀποδώσει καρπούς, λειτουργεῖ μὲ πολλὴν φιλοτιμίαν καὶ φιλοπονίαν καὶ εἰς τὸ σύνολόν της καὶ ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ σημερινοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ, ἐκυττάξαμε πῶς νὰ τὴν περιορίσωμεν ἀπὸ ἀπόψεως ἀριθμοῦ προσωπικοῦ. Νομίζω ὅτι ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον εἶναι καλὸν καὶ θὰ πρέπει νὰ τὸ δεχθῆτε. Θὰ ἤθελα μόνον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ ἑξῆς: Εἰς τὸ ἄρθρον 12 προβλέπεται ὅτι εἰς κάθε Ὑπουργεῖον, διὰ διατάγματος, θὰ ἱδρυθοῦν Διευθύνσεις Στατιστικῆς. Διότι ὑπάρχει μία Κεντρικὴ Διεύθυνσις Στατιστικῆς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, θὰ ὑπάρχῃ καὶ κατὰ Ὑπουργεῖον μία Διεύθυνσις Στατιστικῆς. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐνώπιον τῶν ἁρμοδίων Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν ἐκκρεμοῦν δύο ἄλλα νομοσχέδια. Τὸ ἕνα εἶναι νομοσχέδιον περὶ ἱδρύσεως Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Ἐργασίας, τὸ δὲ ἕτερον περὶ ἱδρύσεως Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Οἰκονομικῶν. Διερωτῶμαι, κ. Ὑπουργέ, ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, τὸ ὁποῖον ἐφεξῆς θὰ ἔχῃ τὴν ὅλην ὀργάνωσιν τῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους μέσα εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάγονται καὶ αἱ στατιστικαὶ τῶν καθ’ ἕκαστον Ὑπουργείων, ἐὰν δὲν πρόκειται νὰ συντονίζῃ τὰς Στατιστικὰς Ὑπηρεσίας κατὰ Ὑπουργεῖα, τότε πρὸς τί ψηφίζομεν τὸν νόμον αὐτόν; Διότι ἐφ’ ὅσον σᾶς δίδομεν αὐτὰς τὰς ἁρμοδιότητας, καὶ ἱδρύομεν Κεντρικὴν Ὑπηρεσίαν Στατιστικῆς, καὶ ἱδρύσαμεν Κεντρικὸν Συμβούλιον παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Συντονισμοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ γνωμοδοτῇ ἐπὶ ὅλων αὐτῶν τῶν θεμάτων κατὰ ἕνα τρόπον ρυθμιστικόν, δὲν ἠμπορεῖ κάθε Ὑπουργεῖον, παρὰ τὴν ὕπαρξιν τοῦ νόμου αὐτοῦ, νὰ δημιουργήσῃ ἰδικήν του Ὑπηρεσίαν Στατιστικῆς; χωρὶς νὰ συντονισθῇ μὲ τὴν Κεντρικὴν ὑπηρεσίαν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει αἱ κατὰ ὑπουργεῖα Ὑπηρεσίαι Στατιστικῆς πρέπει νὰ ἀναβληθοῦν μέχρις ὅτου γίνῃ ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος καὶ θὰ καθορίσῃ γενικὰς γραμμάς. Παρακαλῶ ἐπίσης νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία ἡ ὁποία ἀφορᾶ τὴν προτίμησιν τῶν ἤδη ὑπηρετούντων ὑπαλλήλων. Ἐλπίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὸ νομοσχέδιον θὰ ἀποδώσῃ τοὺς καρπούς του καὶ ὅτι θὰ ἐπέλθῃ πραγματικὸς συντονισμὸς καί πραγματικὴ ἐπιστημονικὴ διεύθυνσις τῆς πολυτιμωτάτης αὐτῆς Ὑπηρεσίας.

§293Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριοι βουλευταί ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ δηλώσω ὅτι ἔχω ἀποδεχθῆ τὰς τροπολογίας τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τονισθῇ εἶναι ὅτι ἀκριβῶς ἡ ὑφὴ τοῦ θέματος προσαρμόζεται ἀπολύτως πρὸς τὸν ἐπιτελικὸν χαρακτῆρα τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Τὰ κατὰ μέρος Ὑπουργεῖα ἔχουν τὰς ἰδικάς των στατιστικάς. Χρειάζεται μία κεντρικὴ ὑπηρεσία ἡ ὁποία θὰ συγκεντρώνῃ τὰ δεδομένα διὰ νὰ συναγάγῃ τὰ συμπεράσματα ἐκ τῶν δεδομένων τῶν ἀριθμητικῶν. Τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ μόνον οὕτω δύναται νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ἀποστολήν του ὡς Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Κατ’ ἀρχήν, ἑπομένως, ἡ δημιουργία μιᾶς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἔχει καλῶς. Ὑπάρχει τὸ δεύτερον θέμα. Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς

Ε.Π.Ε.Κ...................

Ἐμμ. Τσουδερός. Νομίζω ὅτι εἰς τὸν Ὀργανισμὸν τὸν ὁποῖον ἐπεράσαμεν ὑπάρχει διάταξις περὶ ἱδρύσεως Ὑπηρεσίας Στατιστικῆς. Ἑπομένως δὲν γνωρίζω ἂν χρειάζεται νέος νόμος διὰ νὰ δημιουργηθῇ καὶ ἄλλη Στατιστικὴ Ὑπηρεσία.

§294Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Εἶναι ἀνάγκη εἰδικοῦ νόμου. Ἐὰν ἠδύνατο ὁ Ὑπουργὸς νὰ τὸ ρυθμίσῃ τότε καί ἡ ἐξουσιοδότησις τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ἡ Βουλὴ διὰ τὸν Ὀργανισμὸν τοῦ Ὑπουργείου θὰ ἤρκει. Πρόκειται περὶ ἀνεξαρτήτου ὀργάνου τὸ ὁποῖον νὰ ρυθμίζῃ τὰς σχέσεις πρὸς τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα καὶ γενικὰ τὰς σχέσεις στατιστικῆς πρὸς τὸ σύνολον τῶν ἄλλων τμημάτων στατιστικῆς ποὺ ὑπάρχουν εἰς τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα. Αὐτὴ ἡ εἰδικὴ φύσις τοῦ θέματος, ἐπιβάλλει τὴν νομοθετικὴν ρύθμισίν του. Ἤθελον ἐπίσης νὰ δηλώσω ὅτι ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἀφορᾶ τὴν προτίμησιν τῶν Ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ χαίρω διὰ τὴν πρωτοβουλίαν αὐτὴν τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐκ Πειραιῶς. Φοβοῦμαι μόνον μήπως οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐκτιμῶντες τὴν ὄψιμον αὐτὴν στοργήν, εὕρουν ὅτι τοὺς γίνεται ὠφέλιμος περισσότερον ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, παρὰ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Μίαν μόνον παραλλαγὴν ἔχω μὲ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, νομίζω ὅτι ἡ ὕπαρξις μιᾶς μόνον Διευθύνσεως ἄγει εἰς ὑπερβολήν. Εἶναι νομίζω πρέπον νὰ φύγωμεν ἀπὸ τὰς 5 Διευθύνσεις, ἀλλὰ εἶναι ὑπερβολικὸν νὰ φθάσωμεν εἰς μίαν Διεύθυνσιν.

§295Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν μᾶς ἐξηγήσατε, Κύριε Πρόεδρε, τί θὰ γίνῃ μὲ τὴν Στατιστικὴν Ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας.

§296Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Εἰς αὐτὸ θὰ σᾶς ἀπαντήσῃ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός.

§297Η. ΛΑΓΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Δὲν ὑπάρχει καμμία ἔλλειψις εἰς τὸ νομοσχέδιον. Ἐδηλώθη δὲ ὅτι κατόπιν συμφωνίας μὲ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολήν, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον περιέχεται ἐν σπέρματι εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας περιέχεται καὶ εἰς Ἀναγκαστικὸν Νόμον περὶ Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους.

§298Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ἀντὶ νὰ κάμετε νόμον περὶ Ὀργανισμοῦ Ὑπηρεσίας, μετὰ τὴν δήλωσιν κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀφήσατε νὰ κανονίζεται τοῦτο διὰ Διαταγμάτων.

§299Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Ὅταν δίδομεν μεγαλεῖτερον κῦρος εἰς ἕνα Ὀργανισμὸν πρέπει νὰ τὸ δίδωμεν διὰ νόμου καὶ ὄχι διὰ διατάγματος.

§300ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζάκκας ἔχει τὸν λόγον.

§301Α. ΖΑΚΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, μὲ ἐπρόλαβεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Ε.Λ.Δ., λέγων, ὅτι ἡ περὶ στατιστικῆς μέριμνα τῆς Κυβερνήσεως μαρτυρεῖ τὴν ἔλλειψιν συντονισμοῦ εἰς τοὺς κόλπους αὐτῆς. Ὁ δημοσιευθεὶς Ὀργανισμὸς τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ ἐμερίμνησε περὶ τῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας εἰς τὸ ἐν λόγῳ Ὑπουργεῖον. Παρὰ τοῦτο ἔρχεται ὁ ὑπὸ κύρωσιν Ἀναγκαστικὸς Νόμος ὅστις ὀργανώνει κατὰ τρόπον πολυτελέστατον τὴν Στατιστικὴν Ὑπηρεσίαν. Ἔρχεται κατόπιν ἄλλος Ἀναγκαστικὸς Νόμος, ὁ τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας ὁ ὁποῖος δημιουργεῖ μίαν παράδοξον Διεύθυνσιν Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας ἐν αὐτῷ μολονότι ὁ Α.Ν. ποὺ συζητοῦμεν, προβλέπει ὅπως μὲ Διατάγματα, δημιουργοῦνται Στατιστικαὶ Ὑπηρεσίαι εἰς τὰ διάφορα Ὑπουργεῖα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας μᾶς εἶπε: «μὴ ἐκπλήττεσθε». Ἡ ἀπάντησίς του ὅμως αὕτη κάθε ἄλλο παρὰ ἐπαρκὴς εἶναι. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας, δημιουργοῦνται, κ. συνάδελφοι, Τμηματάρχαι καὶ Διευθυνταὶ ἄνευ προσόντων, ἀδικουμένων τῶν κεκτημένων ἐπιστημονικοὺς τίτλους. Ὁ Ἀναγκαστικὸς Νόμος περὶ Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας δημιουργεῖ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, μίαν πολυπρόσωπον καὶ δαπανηρὰν Κεντρικὴν Στατιστικὴν Ὑπηρεσίαν, τὴν ὁποίαν μάλιστα καθιστᾶ καὶ προϊσταμένην τῆς ἀπὸ τεσσαράκοντα περίπου ἐτῶν ὑφισταμένης εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία, μολονότι ποτὲ δὲν εἶχεν εἰς τὴν διάθεσίν της τ’ ἀπαραίτητα μέσα καὶ μολονότι μόλις ἐπ’ ἐσχάτων ἀπέκτησε τὸν ἀναγκαιοῦντα μηχανικὸν ἐξοπλισμόν, ἐξεπλήρωνε πάντοτε τὸν προορισμόν της. Τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν, ποὺ ἔχει σημαντικὴν δρᾶσιν, ὁ συζητούμενος Α.Ν. τὴν ὑποβιβάζει ἠθικῶς, διότι τὴν μετονομάζει Ὑπηρεσίαν Ἀπογραφῶν!! Ἐνῷ τὸ ὀρθὸν καὶ τὸ δίκαιον θὰ ἦτο νὰ παραμείνῃ αὕτη ὡς Στατιστικὴ Ὑπηρεσία, νὰ ἐνισχυθῇ ἐπαρκῶς καί, σύμφωνα ἄλλωστε μὲ τὰ ὅσα, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως ἄλλου νομοσχεδίου, τόσον εὐγλώττως ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἐδημιουργεῖτο εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἓν ὀλιγομελὲς Συμβούλιον ἀπὸ διακεκριμένους ἐπιστήμονας ἁδρῶς ἀμειβομένους, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπεφορτίζετο μὲ τὸ νὰ προσδιορίζῃ τὰς ἑκάστοτε ὑπὸ τῆς Διευθύνσεως Στατιστικῆς τοῦ Ὑπουργείου Ἐθν. Οἰκονομίας ἐκτελεστέας στατιστικὰς ἐργασίας καὶ κατόπιν νὰ ἑρμηνεύῃ καὶ ἐμφανίζῃ πρὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς κοινῆς γνώμης τὰ διὰ τῶν οὕτω ἐκτελουμένων στατιστικῶν ἐργασιῶν συγκεντρούμενα δεδομένα. Αὐτὸ θὰ ἦτο ἀρκετὸν διὰ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθν. Οἰκονομίας πρέπει νὰ μείνῃ ἡ Γενικὴ Διεύθυνσις τῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας διατηροῦσα τὴν νῦν ἐπωνυμίαν της, ἐνισχυμένη δὲ κατὰ τὴν πρότασιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ποὺ διαπνέει πνεῦμα οἰκονομίας. Τώρα, τί λόγον ἔχουσιν αἱ Διευθύνσεις εἰς τὰ κατ’ ἰδίαν Ὑπουργεῖα; Ἡ Στατιστικὴ Ὑπηρεσία, ποὺ θὰ ἐκτελέσῃ στατιστικὰς ἐργασίας κατὰ τὰ ἑκάστοτε διαγράμματα, τὰ ὁποῖα θὰ καθορίζῃ τὸ σχετικὸν Συμβούλιον τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ πρέπει νὰ ἔχῃ εἰς τὰ διάφορα Ὑπουργεῖα ὑπηρεσίας–συνδέσμους αἱ ὁποῖαι νὰ κινοῦν τὰ ὄργανα ἑκάστου Ὑπουργείου ἢ Ἱδρύματος εἰς τὸ νὰ ἐκτελοῦν ὅ,τι ἀπαιτεῖται διὰ τὴν εὐόδωσιν τῶν στατιστικῶν ἐργασιῶν καὶ ἐρευνῶν ἐπὶ θεμάτων καὶ ἀντικειμένων τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου ἢ τοῦ Ἱδρύματος εἰς ὃ ὑπηρετοῦν. Ἔτσι, μὲ τὴν συνδρομὴν ὅλων τῶν Κρατικῶν ὀργάνων θὰ γίνεται κατὰ τρόπον νοικοκυρευμένον ἡ στατιστικὴ τῆς χώρας, ἐφ’ ὅλων τῶν θεμάτων ποὺ τὴν ἐνδιαφέρουν,

§302Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἐδῶ ἔχομεν ἕνα παράδειγμα· ὑπῆρχεν ἡ ποινικὴ στατιστική, ἡ ὁποία ὑπῆρξε πρότυπος εἰς τὸ παρελθόν. Ἔφυγεν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης καὶ ἐπῆγεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Δὲν δύναμαι ν’ ἀντιληφθῶ ποία λογικὴ δικαιολογία ὑπαγόρευσε τὴν ὑπαγωγήν της καὶ ἔκτοτε δὲν ὑπάρχει ποινικὴ στατιστικὴ εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§303Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ἐπῆγεν ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ ἐκεῖ, ὄχι ὅπως ἐπεβάλλετο, διότι ἔλλειψεν ἡ ὑπηρεσία–σύνδεσμος τῆς Γενικῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας μὲ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης, ὑπηρεσία–σύνδεσμος, κατευθυνομένη ἀπὸ τὴν Γενικὴν Στατιστικὴν Ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ καὶ δυναμένη νὰ προσκαλῇ τὴν συνδρομὴν καὶ τὸ ἐνδιαφέρον τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης εἰς τὸ νὰ συνδράμῃ τὸ στατιστικὸν ἔργον.

§304Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Τοποθετῶ τὴν συζήτησιν ἐπὶ καθαρῶς ἐπιστημονικοῦ ἐπιπέδου. Τοῦτο θὰ ἦτο ἀκριβὲς καὶ θὰ ἦτο ὀρθὸν μόνον, ἐὰν ὁ τρόπος τῆς διενεργείας τῆς στατιστικῆς δι’ ὅλα τὰ θέματα θὰ ἦτο ὁ αὐτός. Χρειάζεται ἀπολύτως εἰδικευμένους ὑπαλλήλους ἡ ποινικὴ στατιστικὴ καὶ εἶναι ἀδύνατον ὁ ὑπάλληλος ποὺ κάμνει τὴν γεωργικὴν στατιστικήν, ἢ τὴν παιδαγωγικὴν στατιστικήν, νὰ διενεργήσῃ καὶ τὴν ποινικὴν στατιστικήν. Δι’ αὐτὸ ὑπάρχει ἡ ἀνάγκη τῆς ὑπάρξεως χωριστῶν στατιστικῶν.

§305Α. ΖΑΚΚΑΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε ποτὲ νὰ πείσητε ἐμὲ καὶ οἱονδήποτε ἄλλον καλῆς πίστεως, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ πάρετε ἕναν γραφέα γραμματέα τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης ὁ ὁποῖος ὑπηρετῶν εἰς τὴν Διεκπεραίωσιν ἢ εἰς τὸ Διοικητικὸν τοῦ Ὑπουργείου τούτου, ἐπῆρε τὸ δίπλωμα τῆς Νομικῆς καὶ ὑπαρχούσης κενῆς θέσεως Τμηματάρχου Στατιστικῆς τοῦ αὐτοῦ Ὑπουργείου, κατέλαβε τὴν θέσιν, ὅτι θὰ κάμῃ καλλίτερα τὴν ποινικὴν στατιστικήν, παρὰ ὁ Τμηματάρχης τῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου αὐτοῦ, ὁ προερχόμενος ἀπὸ τὸ εἰδικευμένον προσωπικὸν τῆς Γενικῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας, ὁ δρῶν ὑπὸ τὴν καθοδήγησίν της.

§306Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Μοῦ ἀντικρούετε πράγματα ποὺ δὲν ἐλέχθησαν. Περιωρίσθην εἰς τοῦτο, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δικαιολογήσητε ἀπὸ ἀπόψεως μεθοδεύσεως τῆς στατιστικῆς ὑπηρεσίας, τὴν συγκέντρωσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τὴν ἑνοποίησιν ὅλων τῶν στατιστικῶν ὑπηρεσιῶν. Εἶναι χρήσιμον διὰ τὴν καλὴν ἐκτέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας νὰ ὑπάρχουν χωρισταὶ στατιστικαὶ ὑπηρεσίαι εἰς τὰ διάφορα Ὑπουργεῖα.

§307Α. ΖΑΚΚΑΣ. Δὲν προσέχετε τότε ὅσα ἐξέθεσα. Ἐγὼ εἶπον ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ δημιουργηθῇ Συμβούλιον Στατιστικῆς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἀπὸ ἐπιστήμονας κατηρτισμένον μὲ μίαν ὀλιγομελῆ εἰδικευμένην γραμματείαν τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ χαράσσῃ τὰ διαγράμματα, τῶν ἑκάστοτε ἐκτελουμένων στατιστικῶν ἐργασιῶν.

§308Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἀπὸ ποίαν ὑπηρεσίαν;

§309Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ἀπὸ τὴν Γενικὴν Στατιστικὴν Ὑπηρεσίαν, τὰς εἰς κάθε Ὑπουργεῖον ὑπηρεσίας στατιστικῆς, ποὺ θὰ ὑπήγοντο ὑπὸ τὴν καθοδήγησιν καὶ ἀπὸ ὄργανα ἑκάστου Ὑπουργείου, τὰ ὁποῖα θὰ κατηυθύνοντο ἀπὸ τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν—σύνδεσμον.

§310Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Δὲν εἶναι εἰς θέσιν. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφωνία μας.

§311Α. ΖΑΚΚΑΣ. Μὲ τὸν συνδυασμὸν αὐτόν, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν κάθε στατιστικῆς ἐργασίας θὰ ἐξησφαλίζετο ἡ σύμπραξις τοῦ Συμβουλίου Στατιστικῆς καὶ τῆς Γραμματείας του ἐν τῷ Ὑπουργείῳ Συντονισμοῦ, τῆς Γενικῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Ἐθν. Οἰκονομίας καὶ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργείου.

§312Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἡ γνώμη σας εἶναι αὐτὴ καὶ τὴν σέβομαι. Ἡ ἰδική μου γνώμη, εἶναι ὅτι ἡ φύσις τῆς ἐργασίας ἀπαιτεῖ χωριστὰς ὑπηρεσίας ἀσχέτως τῆς ἑνιαίας διευθύνσεως.

§313Α. ΖΑΚΚΑΣ. Δὲν εἶναι ἔτσι τὸ πρᾶγμα καὶ νὰ μὴ προσπαθῶμεν νὰ εὕρωμεν τρόπον νὰ δικαιολογήσωμεν τὰ ἀδικαιολόγητα.

§314Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἰδιαιτέρως πρωτότυπος ἡ γνώμη μου καὶ εἰς τὰ περισσότερα μέρη τοῦ κόσμου γίνεται αὐτὸ ποὺ σᾶς λέγω.

§315Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ὅταν θέλομεν νὰ ὀργανώσωμεν τὴν στατιστικήν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν ἐκεῖνο ποὺ λέγετε σεῖς. Ἄλλωστε καὶ τὸ νομοσχέδιον ποὺ συζητοῦμεν δὲν ἀκολουθεῖ αὐτὸ ποὺ λέγετε σεῖς, ἀλλὰ αὐτὸ ποὺ λέγω ἐγώ, δυστυχῶς μὲ πολὺ πολυτέλειαν καὶ μὲ ὄχι σαφῆ συντονισμόν. Ἔχω, λοιπόν, νὰ συστήσω εἰς τὴν Βουλήν, ν’ ἀποδεχθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἐτροποποιήθη ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ν’ ἀπορρίψῃ τὸ νομοσχέδιον ποὺ ἱδρύει τὴν στατιστικὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας, τῆς ὁποίας ἡ δημιουργία μὲ Διάταγμα καὶ μὲ εἰδικευμένους κατὰ τρόπον δὲ οἰκονομικόν, ὅπως προβλέπει τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον περὶ Γενικῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας θὰ ἀποβῇ ὠφέλιμος. Αὐτὴ εἶναι ἡ πλέον ὀρθὴ γνώμη μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι πρέπει νὰ ἐπενεχθοῦν καὶ ἀκόμη περισσότεραι οἰκονομίαι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ εἰς τὰ τῆς Στατιστικῆς του Ὑπηρεσίας, ὑπὸ τὸν τύπον ποὺ σᾶς εἶπον, περιοριζομένης δηλαδὴ τῆς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον αὐτὸ Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας εἰς ἕνα ὀλιγομελὲς Συμβούλιον ἀπὸ ἐκλεκτὰ πρόσωπα καὶ εἰς μίαν Γραμματείαν τούτου ὀλιγομελῆ, ἀπὸ ἄριστα εἰδικευμένα πρόσωπα, καλῶς ἀμειβόμενα καὶ ποὺ θὰ ἠμποροῦν νὰ κατευθύνουν τὸ ἔργον.

§316Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ συμπτύξεως τῶν ὑπηρεσιῶν περὶ τῆς ὁποίας ἔγινε τόσος λόγος καὶ ἀναμένει ἡ Ἑλλὰς μὲ πολλὰς ἐλπίδας, θὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ἔργου της ἐπὶ τῶν Νομοθετημάτων καὶ μέχρι πότε; Διότι αὐτὸ θὰ ἦτο μία ἀνακούφισις δι’ ἕνα μέρος τῆς Βουλῆς· θὰ ἤθελον μίαν ἀπάντησιν ἀπὸ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως.

§317Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐξ οἴκτου πρὸς τὴν Βουλὴν δὲν θὰ μακρυγορήσω, Ὡς ἔχων ἐν τούτοις κἄποιαν περισσοτέραν σχέσιν ἀπὸ πολλοὺς τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων μὲ τὸ θέμα τῆς στατιστικῆς, θὰ παρακαλέσω νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ παρατηρήσω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀποτελεῖ περίπτωσιν πλήρους παρανοήσεως τοῦ ἀντικειμένου. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι μοῦ ἔκαμε κατάπληξιν πῶς ἄνθρωποι, ἔχοντες κἄποιαν σχέσιν μὲ τὴν στατιστικὴν ἔφερον εἰς τὴν Βουλὴν ἕνα τοιοῦτον Νομοσχέδιον μὲ τὴν πρόθεσιν νὰ στηρίξουν εἰς αὐτὴν τὴν ὀργάνωσιν τῆς στατιστικῆς ὑπηρεσίας τῆς Ἑλλάδος. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὲ ὑποστῆτε δι’ ὀλίγα λεπτά, διότι πρόκειται πραγματικῶς περὶ σοβαρᾶς ὑποθέσεως. Ἔχομεν τὴν περίπτωσιν μιᾶς σοβαρᾶς ἀσθενείας, διὰ τὴν ὁποίαν τὸ φάρμακον τὸ ὁποῖον προτείνεται εἶναι χειρότερον ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀσθένειαν. Ἡ Ἑλλὰς δὲν ἔχει στατιστικὴν ἰδίως μεταπολεμικῶς. Προπολεμικῶς ὑπῆρχε μία στατιστικὴ ὑπηρεσία, ἡ ὁποία νομίζω ὅτι ἔκαμε σχεδὸν καλὰ τὴν ἐργασίαν της. Μεταπολεμικῶς ἀπέτυχε. Διὰ ποῖον λόγον; Διότι δὲν εἶχε τὰ μέσα. Τὸ ὑπὸ κρίσιν Νομοσχέδιον ἀντιμετωπίζει τὸ πρόβλημα, ὡς πρόβλημα ὀργανώσεως. Δι’ αὐτοῦ προσπαθεῖ νὰ διευρύνῃ τὴν σύλληψιν τοῦ στατιστικοῦ ὑλικοῦ, νὰ συντονίσῃ τὰς ὑπηρεσίας καὶ νὰ ἐπιτύχῃ μεγαλυτέραν ἐπεξεργασίαν τῶν στατιστικῶν δεδομένων. Ἐπειδὴ εἰς τὸν δεύτερον καὶ τὸν τρίτων ὡς ἄνω σκοποὺς ὑπάρχει βασικὴ ἐπιστημονικὴ παρανόησις, δι’ αὐτὸ καὶ μόνον ἀνῆλθον ἐπὶ τοῦ βήματος. Ἡ ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου ὀργάνωσις τῶν ὑπηρεσιῶν ὑποτίθεται ὅτι βασίζεται ἐπὶ τῆς ἐξειδικεύσεως τῶν ὀργάνων. Δηλαδὴ διὰ τὰ καθέκαστον Ὑπουργεῖα καθορίζει ὑπηρεσίας ἁπλῶς συγκεντρώσεως τῶν στατιστικῶν στοιχείων διὰ τῆς συνεχοῦς παρακολουθήσεως τῆς ροῆς τῶν φαινομένων. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας δημιουργεῖ ἕνα ἄλλο ὄργανον, τὸ ὁποῖον λέγεται Γ.Δ.Α., διὰ τὴν φωτογραφικὴν ἀποτύπωσιν τῆς στατιστικῆς πραγματικότητος. Ὑπεράνω δὲ ὅλων αὐτῶν θέτει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ὑπηρεσίαν συγκεντρώσεως καὶ ἐπεξεργασίας τῶν στατιστικῶν στοιχείων καὶ συντονισμοῦ τοῦ ὅλου ἔργου τῆς Κ.Υ.Σ., ἀλλ’ ἐὰν εἴδατε, τὸ Νομοσχέδιον, θὰ διεπιστώσατε ὅτι τοιαύτη ἐξειδίκευσις δὲν ὑπάρχει εἰς τὰ ὄργανα ποὺ δημιουργεῖ, διότι ἡ Γ.Δ.Α., εἰς τὴν ὁποίαν ὑποβιβάζεται ἡ ἤδη Στατιστικὴ Ὑπηρεσία τῆς Ἑλλάδος, ἐκτὸς ἀπὸ τὴν φωτογραφικὴν ἀποτύπωσιν τῆς πραγματικότητος, ἔχει ἐπίσης καθήκοντα παρακολουθήσεως τῆς ροῆς τῶν φαινομένων, τὴν κίνησιν τοῦ πληθυσμοῦ καὶ ἄλλα πράγματα ποὺ δὲν ἔχω πρόχειρα νὰ σᾶς ἀναφέρω. Εἰς δὲ τὴν Κ.Υ.Σ., ἡ ὁποία ὑποτίθεται ὅτι ἔχει τὸν συντονισμόν, ἀνατίθεται ἐπίσης τμῆμα τοῦ ἔργου τῆς στιγμιαίας ἀποτυπώσεως, ἡ δειγματοληψία. Ἀλλ’ ἡ ΚΥΣ ἔχει σωρείαν ἁρμοδιοτήτων, αἱ ὁποῖαι δὲν ἠμπορεῖ νὰ καθορισθῇ ποῦ σταματοῦν καὶ ποῦ ἀρχίζουν. Συγκεκριμένως ἔχει ὡρισμένας συντονιστικὰς ἁρμοδιότητας διὰ τὴν ἐξασφάλισιν ἑνότητος εἰς τὴν κατεύθυνσιν καὶ τὰς χρησιμοποιουμένας μεθόδους ὑπὸ τῶν ἐπὶ μέρους ὑπηρεσιῶν τῶν Ὑπουργείων, ἔχει ἁρμοδιότητας συγκεντρώσεως τοῦ ὑπὸ τῶν ἄλλων ὑπηρεσιῶν συλλεγομένου ὑλικοῦ, δημοσιεύσεως τῶν στατιστικῶν στοιχείων, ὀργανώσεως Στατιστικοῦ Ἀρχείου καὶ κρατικῆς Βιβλιοθήκης Στατιστικῆς, ὀργανώσεως τῆς διδασκαλίας τῆς Στατιστικῆς κλπ. Πέραν δὲ αὐτῶν, κατὰ τὴν ἀντικειμενικὴν ἔκθεσιν ἀνωτέρου βαθμοῦ ἐπεξεργασίας τῶν στατιστικῶν δεδομένων. Ἀλλὰ ὁμολογῶ ὅτι ἀπὸ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου δὲν προκύπτει τίποτε τὸ συγκεκριμένον ἐπὶ τοῦ τελευταίου αὐτοῦ. Ἁπλῶς ἀναφέρεται εἰς τὸ τέταρτον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 4 τὸ ἑξῆς· (ἀναγινώσκει) «ἡ συγκέντρωσις τῶν ἀποτελεσμάτων πασῶν τῶν ὑπὸ τῶν Ὑπουργείων ἢ Ὀργανισμῶν ἐνεργουμένων στατιστικῶν καὶ ἡ γενικωτέρα σύνθεσις αὐτῶν». Δὲν δίδεται ὅμως καμμία ἐξήγησις τί σημαίνει «ἡ γενικωτέρα σύνθεσις αὐτῶν». Ἐπειδὴ ἤκουσαν τὴν κριτικὴν αὐτήν, οἱ συγγραφεῖς τοῦ νομοσχεδίου μᾶς ἐμοίρασαν σήμερον εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἕνα χαρτί, πρὸς διαφώτισίν μας ἐπὶ τῶν ἐπιδιώξεων τῆς τοιαύτης διατάξεως μὲ τὸ ὁποῖον τὰ πράγματα γίνονται ἀκόμη χειρότερα. Ἀλλὰ δὲν θὰ ἐπιμείνω ἐπ’ αὐτοῦ διότι δὲν εἰσήχθη καὶ κανονικῶς εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Προκύπτει, νομίζω, σαφῶς ἀπὸ αὐτά, τὰ ὁποῖα σᾶς εἶπον ὅτι ἐξειδίκευσις ὀργάνων δὲν ἐπιτυγχάνεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, οὔτε ὅσον ἀφορᾷ, τὰς ἐπὶ μέρους ὑπηρεσίας τῶν Ὑπουργείων οὔτε τὴν ΓΔΑ οὔτε τὴν ΚΥΣ. Ἀλλὰ ἀκόμη χειρότερα δὲν καθορίζεται σαφῶς ἡ κατάτμησις τῆς αὐτῆς ἁρμοδιότητος μεταξὺ τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν, ποῦ δηλαδὴ θὰ τελειώνῃ ἡ ἐργασία τῶν ἐπὶ μέρους Ὑπουργείων καὶ ποῦ θὰ ἀρχίσῃ ἡ ἐπέμβασις τῶν Υ.Σ. δηλαδὴ τῆς ΚΥΣ. Ἀσφαλῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας δὲν θὰ εἶχεν ὑπ’ ὄψει του τί εἴδους ὑπηρεσίαν τοῦ ἐπετρέπετο νὰ καταρτίσῃ ἐντὸς τῶν γενικῶν πλαισίων τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Φαίνεται ὅτι δὲν τὸ ἀντελήφθη καὶ δι’ αὐτὸ κατέθεσε τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον κατέθεσε καὶ τὸ ὁποῖον ἀποβλέπει εἰς μίαν ὁλοκληρωμένην Στατιστικὴν Ὑπηρεσίαν Ἐργασίας. Φυσικὰ δημιουργεῖται πάλιν ζήτημα, τρόπον τινά, ἐντιμότητος τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, διότι ἐφ’ ὅσον κατήρτισαν τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, ἔπρεπε νὰ διαφωτίσουν τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα καὶ νὰ ἀπαλλάξουν αὐτὰ ἀπὸ τὴν περιπέτειαν, νὰ φέρουν εἰδικὰ νομοσχέδια μὲ ἄλλον ἐντελῶς τόνον καὶ διεκδικήσεις. Ἐν πάσῃ περιπτώσει μὲ τὸ σύστημα τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοθετήματος διεσπάσθη μία καὶ μόνη ἁρμοδιότης εἰς διάφορα στάδια, τὰ ὁποῖα συζητήσαμεν νὰ περιορισθοῦν. Δὲν γνωρίζομεν δηλαδὴ αὐτὴν τὴν στιγμήν, μετὰ τὴν συγκέντρωσιν τοῦ στατιστικοῦ ὑλικοῦ, ποῖος θὰ κάμῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ βασικὸν καὶ εἰς τὸ ὁποῖον ἐξαντλεῖται, ἐπάνω κάτω, ἡ ἀποστολὴ πάσης σεβομένης ἑαυτὴν στατιστικῆς ὑπηρεσίας κάθε χώρας, δηλαδὴ τὴν πινάκωσιν καὶ τὴν ἐπεξεργασίαν ὡρισμένων στοιχειωδῶν σχέσεων. Ἀλλ’ ἂς ἐξετάσωμεν τὴν δικαιολογίαν τοῦ νομοσχεδίου. Μᾶς λέγουν ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη συντονισμοῦ. Ἡ παρεξήγησις πλέον τῆς ἐννοίας τοῦ συντονισμοῦ εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν εἶναι κλασσική. Συντονισμὸς σημαίνει ἐναρμόνισις τῶν ἐνεργειῶν δύο διαφορετικῶν ὑπηρεσιῶν, ἐντελῶς ἀνομοίων, πρὸς ἐπίτευξιν ὡρισμένου σκοποῦ. Δὲν συντονίζονται ὑπηρεσίαι τῆς ἰδίας φύσεως. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν ὅτι συντονίζομεν τὸν Στρατὸν ἢ συντονίζομεν τὸ Ναυτικόν. Καὶ ὅμως αὐτὸ ἀκριβῶς τονίζεται ὡς ὁ βασικὸς λόγος τῆς δημιουργίας τῆς ΚΥΣ. Δυνάμεθα ἀντιθέτως νὰ συντονίσωμεν τὸν στρατὸν καὶ τὸ ναυτικόν. Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι δὲν ἔχουν ἐννοήσῃ οὔτε κἂν τὴν ἔννοιαν τῆς λέξεως συντονισμός. Ὅ,τι ἐξυπηρετεῖ τὰς ἐπιδιώξεις των τὸ λέγουν συντονισμόν! Ἀλλ’ ἂς προχωρήσωμεν καὶ εἰς μίαν ἄλλην δικαιολογίαν τῆς ἱδρύσεως τῆς ΚΥΣ. Ὁμιλοῦν περὶ ἀνάγκης μεγαλυτέρας ἐπεξεργασίας τῶν στατιστικῶν δεδομένων. Καὶ δημιουργεῖται ἐδῶ τὸ ἐρώτημα: Ὅλοι αὐτοὶ οἱ διευθυνταί, οἱ ὁποῖοι θὰ διορισθοῦν μὲ τὴν πρόφασιν αὐτὴν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ τί εἴδους ἐπεξεργασίαν θὰ κάμουν; Σᾶς ὁμολογῶ ὅτι ὁ βαθμὸς ἐπεξεργασίας τὸν ὁποῖον ἐπαγγέλλεται ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις δὲν εὑρίσκεται εἰς τὸ νομοσχέδιον. Κατέφυγε καὶ εἰς ἄλλας πηγάς, ὡς τὸ προαναφερθὲν σημείωμα πρὸς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ποῖον εἶναι τὸ συμπέρασμα; Ὅτι ἡ τρίτη φάσις τῶν ἔργων τῆς στατιστικῆς ὑπηρεσίας εἶναι ἡ συσχέτισις τῶν φαινομένων τὰ ὁποῖα παρακολουθοῦνται ἀπὸ διάφορα Ὑπουργεῖα τοῦ ὀργανισμοῦ. Φαίνεται ὅτι ἐδῶ πλέον ὑπερέβημεν τὰ ἐσκαμμένα. Ἄλλο εἶναι στατιστικὴ ὑπηρεσία καὶ ἄλλο χρησιμοποίησις τῆς στατιστικῆς ἐπιστήμης διὰ τὴν τοιαύτην μελέτην τῶν φαινομένων. Τὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα προτίθενται προφανῶς νὰ κάμουν οἱ κύριοι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, σημαίνουν ὑπὸ τὴν ἐπιεικεστέραν ἄποψιν ἀνάμιξιν εἰς τὰ καθήκοντα ἄλλων ὑπηρεσιῶν. Ἔχει ἑπομένως κατὰ βάσιν δίκαιον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας εἰσάγων ἄλλον τύπον νομοσχεδίου, ὅπως δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ὑπηρεσία του νὰ ὑποβιβασθῇ εἰς ἁπλοῦν συλλέκτην στοιχείων, τὰ ὁποῖα νὰ μεταβιβάζῃ κάπου ἀλλοῦ διὰ τὴν πινάκωσιν. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας, ὡς ἐπίσης καὶ ἄλλου Ὑπουργείου, πρέπει νὰ φθάσῃ εἰς πλήρη ἐπεξεργασίαν τῶν στοιχείων της.

§318Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Βάσει ἑνιαίας μεθόδου.

§319Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἶναι γελοία ἡ χρησιμοποίησις τῆς λέξεως «συντονισμός». Ἀλλὰ δὲν πρόκειται μόνον περὶ αὐτῶν. Δὲν θὰ ἀρκεσθοῦν οἱ ἄνθρωποι τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ εἰς τὴν πινάκωσιν καὶ συσχέτισιν τῶν ὑπὸ τῶν καθ’ ἕκαστα Ὑπουργείων συλλεγέντων στοιχείων. Θὰ ἐπιδοθοῦν καὶ εἰς τὴν συσχέτισιν τῶν διαφόρων ἐπὶ μέρους φαινομένων, τὰ ὁποῖα παρακολουθοῦνται ἀπὸ διάφορα Ὑπουργεῖα. Θὰ φροντίσουν νὰ συσχετίσουν καὶ τὴν γεωργικὴν παραγωγὴν καὶ τὴν κτηνοτροφίαν, τὰ μετεωρολογικὰ φαινόμενα καὶ τὴν νοσηρότητα κ.ο.κ. Ἐὰν προχωρήσωμεν εἰς αὐτοὺς τοὺς ἐξωφρενισμούς, τοὺς ὁποίους ἐπαγγέλλεται τὸ νομοσχέδιον, δὲν θὰ ἀπορήσω, ἐὰν αὔριον ἡ ΚΥΣ ἐπιδοθῇ καὶ εἰς τὴν μελέτην τῆς συσχετήσεως τοῦ ὕψους τῆς βροχοπτώσεως μὲ τὴν συχνότητα τῆς τριχοπτώσεως (φαλάκρας) ἐν Ἑλλάδι. (Γέλωτες). Ἀλλὰ δὲν θέλω νὰ σᾶς κουράσω περισσότερον. Νομίζω, ὅτι μᾶς ἔφεραν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ διὰ νὰ διακόψουν κάπως τὴν μονοτονίαν τῶν σοβαρῶν συζητήσεων. Κύριε Πρόεδρε, μὲ ὅλην τὴν ἀγάπην πρὸς τὴν στατιστικὴν καὶ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, τὸ ὁποῖον ἐλπίζω νὰ ἱδρύσητε, σᾶς συνιστῶ νὰ ἀποσύρητε τὸ νομοσχέδιον αὐτό, διότι δὲν πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ τίποτε. Ἀντιθέτως, θὰ ζαλίσῃ, θὰ δημιουργήσῃ ἕνα χάος. Σᾶς ψηφίσαμεν τέσσαρα νομοσχέδια σήμερον. Εἴπατέ μας εὐχαριστῶ καὶ δεχθῆτε νὰ ἀποσύρητε ἕνα, τὸ ὁποῖον εἶναι κακὸν καὶ εἰς τὴν σύλληψιν καὶ εἰς τὴν διατύπωσιν. (Χειροκροτήματα).

§320ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§321Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, μοῦ φαίνεται, ὅτι ζῶ ἀπόψε εἰς στιγμὰς κρατικῆς εὐτυχίας!! Διότι τὰ δύο νομοσχέδια, ποὺ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, τοῦ Τουρισμοῦ καὶ τῆς Στατιστικῆς, δημιουργοῦν δαπάνας πολλάς, τὰς ὁποίας, φαίνεται, ὅτι ἀντέχει νὰ ἀναλάβῃ τὸ Κράτος. Ὅταν προχθὲς ἐγένετο συζήτησις διὰ τὴν περικοπὴν τῶν συντάξεων καὶ περὶ ἄλλων οἰκονομιῶν, μᾶς ἐπληροφόρει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ὁ κρατικὸς προϋπολογισμὸς δὲν ἐπιτρέπει καμμίαν δαπάνην. Τώρα ἔρχονται ἐδῶ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα δημιουργοῦν κολοσσιαίας δαπάνας. Τὸ μυστικὸν τὸ ἐξήγησα, κ. βουλευταί, εἰς τὸ ἄρθρον 20 τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ὅπου βλέπω τὸ ἑξῆς: «Εἰς τὴν θέσιν τοῦ Γεν. Γραμματέως........... ....... (ἀναγινώσκει).......». Ἀντιστοίχως εἰς τὸ ἄρθρον 6 τοῦ νόμου «περὶ Τουρισμοῦ» βλέπω, ὅτι «Γεν. Γραμματεὺς διορίζεται...... ....... (ἀναγινώσκει).......». Δηλαδὴ εὑρέθησαν ἕνας–δυὸ ἄνθρωποι εἰδικευμένοι, ἢ μή, οἱ ὁποῖοι ἅρπαξαν θέματα σοβαρά, τὰ ὁποῖα ἐνδιαφέρουν τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ συνέταξαν τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἔρχονται ἐδῶ διὰ νὰ τὰ ἐγκρίνωμεν. Καὶ τὸ λέγω αὐτὸ ἐν πλήρῃ εὐθύνῃ περὶ τῆς σημασίας τῶν λόγων μου. Διότι αὐτοὶ ποὺ συνέταξαν τὸ νομοσχέδιον περὶ στατιστικῆς ὑπηρεσίας, δὲν ἔχουν καμμίαν γνῶσιν τῶν συνθηκῶν τῆς διοικήσεως τοῦ Κράτους μας. Οὐδεμία Βουλή, προηγουμένως, κ. βουλευταί, ἐξουσιοδοτοῦσε τὴν Κυβέρνησιν ἢ τὸν Ὑπουργὸν διὰ Β. Δ. ἢ δι’ ἀποφάσεως νὰ ὁρίζῃ τὰς θέσεις τῶν ὑπαλλήλων. Ὁ νόμος αὐτὸς ἔρχεται καὶ λέγει εἰς τὸ ἄρθρον 14, ὅτι «τὸ προσωπικὸν τῆς Στατιστικῆς ....... (ἀναγινώσκει).......». εἰς δὲ τὰ ἄρθρα 27–28 ὁρίζει τὸ μὲν τακτικὸν προσωπικὸν εἰς 723, τὸ δὲ ἔκτακτον τὸ ἀφίνει ἀπεριόριστον. Ἐὰν αὐτὸς ὁ συντάκτης τοῦ νόμου ἢ ὁ εἰδικὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην νὰ ἀναδιοργανώσῃ τὴν Στατιστικὴν Ὑπηρεσίαν τοῦ Κράτους ἐγνώριζε τὸ τὶ ἐζητοῦσε ἡ Βουλὴ θὰ ἔπρεπε νὰ ἠξεύρῃ τὶ προσωπικὸν χρειάζεται καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ὁρίζῃ εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 14 τὸν ἀριθμὸν καὶ τοῦ ἐκτάκτου καὶ τοῦ προσκαίρου προσωπικοῦ. Ἔχομεν πεῖραν μακρὰν τῆς διοικήσεως τοῦ Κράτους καὶ εἰς κανένα νόμον, ἀπὸ παλαιοτάτης ἐποχῆς, δὲν εὕρομεν παρομοίαν διάταξιν, νὰ ἀφήνεται δηλαδὴ ἐλεύθερος ὁ ἑκάστοτε Ὑπουργὸς νὰ κανονίζῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπαλλήλων. Ποῦ θὰ φθάσῃ ἔτσι ὁ προϋπολογισμός; Ἀλλ’ ἀκόμη ὁ συντάκτης τοῦ νόμου αὐτοῦ παραπαίει καὶ εἰς τὸ ἑξῆς: Εἰς τὸ ἄρθρον 29 ὁρίζει ὅτι τὸ προσωπικὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον θὰ ἐκλεγῇ ἀπὸ τὰς διαφόρους Ὑπηρεσίας θὰ εἶναι τόσον πολὺ εἰδικευμένον, ὥστε θὰ χρειασθῇ ἐξειδίκευσιν!! Τὸ ἐξειδικεύει, λοιπόν, εἰς σχολὰς τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ ἐξωτερικοῦ. Δηλαδὴ ἐκ τῆς διατάξεως αὐτῆς προκύπτει, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐκλεγοῦν διὰ νὰ ἀποτελέσουν τὸ προσωπικὸν τῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας, δὲν θὰ γνωρίζουν καθόλου Στατιστικήν! Καὶ ἔρχεται εἰς τὸ ἄρθρον 23 ὁ συντάκτης τοῦ νόμου αὐτοῦ καὶ δίδει τεχνικὸν ἐπίδομα εἰς τοὺς ἀνειδικεύτους αὐτοὺς στατιστικοὺς ὑπαλλήλους, τὴν στιγμὴν ποὺ ὁ συντάκτης τοῦ μισθολογίου δὲν ἔδιδε τεχνικὸν ἐπίδομα εἰς τοὺς μηχανικοὺς τῶν Δημοσίων Ἔργων ἢ εἰς τοὺς γεωπόνους καὶ ἠναγκάσθησαν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ ἀπεργήσουν ἐπὶ σειρὰν ἡμερῶν. Ἕν ἄλλο σημεῖον, ἐπίσης, ποὺ ἔχω νὰ τονίσω, διὰ νὰ ἀποδείξω ὅτι ὁ συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου εἶναι μακρὰν τῶν συνθηκῶν τῆς λειτουργίας τοῦ Κράτους μας εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον 44 λέγει: «Ὁ παραποιῶν τὰς ἀπαντήσεις.... (ἀναγινώσκει)................». Ποῦ ἠκούσθη, εἰς ποῖον διοικητικὸν νόμον εὑρέθη ποτὲ διάταξις, ἡ ὁποία νὰ τιμωρῇ ὑπάλληλον μὲ πρόστιμον 50 ἑκατομμυρίων δραχμ.; Καὶ πῶς θὰ εἰσπράξῃ τὸ Κράτος τὰ 50 αὐτὰ ἑκατομμύρια; Θὰ τὸν βάλῃ στὴ φυλακή; Φαίνεται, λοιπόν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ συνετάχθη ὑπὸ ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ καταλάβῃ τὴν Γενικὴν Γραμματείαν τῆς Στατιστικῆς καὶ ὁ ὁποῖος εἶναι ξένος ὅλως διόλου πρὸς τὰς συνθήκας λειτουργίας τοῦ Κράτους μας. Ἠθέλησεν ἁπλῶς νὰ δημιουργήσῃ μίαν φουσκωμένην Ὑπηρεσίαν, διὰ νὰ ἐπικαθήσῃ ἐπὶ τοῦ Κράτους, ἐνῷ μᾶς χρειάζεται πραγματικῶς ἡ Στατιστικὴ Ὑπηρεσία. Καὶ θὰ ἐπερίμενα ἐγὼ τουλάχιστον καὶ ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος νὰ ἔλθῃ ἕνα σεμνὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον νὰ ἐνίσχυε τὴν παλαιὰν καὶ ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ὠργανωμένην Στατιστικὴν Ὑπηρεσίαν. Καὶ αὐτὴν τὴν Ὑπηρεσίαν, ἐνισχυομένην δι’ εἰδικῶν καὶ ἐνημερωμένων ἐπιστημόνων, ἐὰν δὲν τὴν ἤθελεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἂς τὴν ὑπήγαγεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει αὑτὴν τὴν σεμνὴν Ὑπηρεσίαν ἕνα σεμνὸν νομοσχέδιον, ἔπρεπε νὰ τὴν ἐνισχύσῃ καὶ νὰ τὴν ἀναδιοργανώσῃ καὶ ὄχι τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐνθαρρύνει ἀρριβίστως νὰ ἀνέλθουν ἐπὶ τῆς κρατικῆς ἱεραρχίας. Δι’ αὐτὸ ἀντιτίθεμαι τελείως κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου καὶ θὰ τὸ καταψηφίσω.

§322ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης ἔχει τὸν λόγον.

§323Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ἐγνώριζον, ὅταν ἐζήτουν τὸν λόγον, ὅτι θὰ ὡμίλουν τόσοι συνάδελφοι, δὲν θὰ τὸν εἶχον ζητήσει, θὰ ἐγνώριζον δηλαδὴ ἐκ τῶν προτέρων ὅτι τὸ θέμα θὰ ἐξηντλεῖτο διὰ τῆς ὁμιλίας τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, διότι ἐξηντλήθη καὶ ἡ Βουλὴ ἐν τῷ μεταξὺ λόγῳ τοῦ προκεχωρηκότος τῆς ὥρας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ ἐκφράσω μερικὰς ἀπορίας. Καὶ ἡ πρώτη ἀπορία εἶναι, διατὶ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον ἐχαρακτηρίσθη ὡς ὑπηρεσιακόν, ἐνῷ δὲν ἔπρεπε νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ὑπηρεσιακὸν νομοσχέδιον, ἐνῷ τὸ ἄλλο νομοσχέδιον «περὶ Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας» δὲν ἐχαρακτηρίσθη ὡς ὑπηρεσιακὸν νομοσχέδιον. Ἡ Στατιστική, ὡς τὴν ἀντελήφθην ἐγώ, δὲν εἶναι σήμερον μόνον ἡ καταμέτρησις ὡρισμένων περιστατικῶν, ἀλλ’ εἶναι πολλάκις καὶ ἡ ἐκτίμησις, ἡ δειγματοληψία, οὕτως εἰπεῖν, καὶ τότε χρειάζεται νὰ γίνῃ ἡ ἐπεξεργασία ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας εἰς τὰ διάφορα Ὑπουργεῖα καὶ Ὀργανισμούς. Νομίζω δὲ ὅτι τὸ νομοσχέδιον προβλέπει καὶ τοιαύτην εὐχέρειαν ἀντιθέτως ἀπὸ ὅ,τι εἶπεν ὁ κ. Ζίγδης. Νομίζω ὅμως παρὰ ταῦτα ὅτι εἶναι λίαν πολυτελὴς ἡ ὑπηρεσία αὐτή, κύριε Πρόεδρε. Καὶ αὐτὸ τὸ συνάγω καὶ ἐκ τοῦ ἑξῆς: Συνήθως τὰ ἁρμόδια Ὑπουργεῖα ἐπιζητοῦν νὰ ἔχουν πολυτελεστέρας ὑπηρεσίας ἀπὸ ὅ,τι ἐγκρίνει τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Ἐν προκειμένῳ συνέβη τὸ ἀντίθετον. Διότι, ἐνῷ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐργασίας διὰ τοῦ νομοσχεδίου του ζητεῖ νὰ ἔχῃ ἁπλῶς ἕνα τμῆμα στατιστικῆς...

§324Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Μίαν διεύθυνσιν.

§325Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἡ διεύθυνσις ἀποτελεῖται ἀπὸ τὸ τμῆμα διεθνοῦς ἐπικοινωνίας καὶ τὸ τμῆμα στατιστικῆς. Δηλαδὴ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας ζητεῖ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν στατιστικῶν του ἐργασιῶν μόνον ἕνα τμῆμα, τὸ δὲ νομοσχέδιον τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ δημιουργεῖ πολλὰς διευθύνσεις. Καὶ ἐξ αὐτοῦ λοιπὸν συνάγεται τὸ συμπέρασμα εὐχερῶς, ὅτι, ἀφοῦ καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν εἶναι προφανὴς ἡ πολυτέλεια τὴν ὁποίαν προσφέρει τὸ νομοσχέδιον αὐτό, καὶ εἰς τὰς ἄλλας του πλευρὰς θὰ εἶναι ἐξ ἴσου πολυτελές. Ἄλλως τε καὶ ἡ δαπάνη τὴν ὁποίαν ὑπολογίζει τὸ Γενικὸν Λογιστήριον δὲν εἶναι 8 δισεκατομμύρια ἐτησίως. Κατ’ οὐσίαν εἶναι 13 δισεκατομμύρια τὸ ἔτος. Διότι ἡ ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου εἶναι ὀλίγον ἐλλειπὴς εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο καὶ λέγει ὅτι ἡ δαπάνη ἀνέρχεται εἰς 13 δισεκατομμύρια, ἀλλὰ ἀφαιρεῖ ἀπὸ τὸ ποσὸν αὐτὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δαπανῶνται σήμερον, ἐνῷ ὑπάρχει ἄρθρον εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον σχεδὸν ἐπιτάσσει τὴν διατήρησιν τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν. Δὲν ἐπέρχεται λοιπὸν καμμία οἰκονομία. Εἰς δὲ τὸ σημεῖον αὐτὸ ἡ Ἔκθεσις τοῦ Γεν. Λογιστηρίου λέγει: «Τέλος σημειοῦται ὅτι αἱ προτεινόμεναι διατάξεις................... ................ (ἀναγινώσκει)................». Ἐνῷ εἶναι γνωστὸν ὅτι οὐδεὶς ὑπάλληλος θὰ ἀπολυθῇ, ἀλλὰ ὅλοι κάπου θὰ ἐνταχθοῦν. Συνεπῶς ἡ δαπάνη εἶναι 13.000.000.000. Θὰ ἤθελα ἐπίσης νὰ μάθω διατὶ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία εἶναι καθαρῶς μία τεχνικὴ ὑπηρεσία, τίθεται ἕνας ὑπάλληλος μετακλητὸς καὶ δὲν ἀνατίθεται ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ εἰς ἕνα εἰδικευμένον καὶ πεπειραμένον ὑπάλληλον.

§326Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Αὐτὸ ἔχει καλῶς. Ἂς μὴ ἀνοίγωμεν τὰς θύρας τῆς καχυποψίας παντοῦ. Δὲν ὑπάρχει τι τὸ ὕποπτον ἐδῶ. Συνέπεσε νά εἶναι εἰδικευμένος ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος θὰ τοποθετηθῇ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν.

§327Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Καίτοι, κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα τῆς στατιστικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας εἶναι σοβαρόν, θὰ ἤθελα σήμερον νὰ τονίσω τοῦτο, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ παρέχει τὴν ἐλπίδα ὅτι θὰ εὐοδωθῇ καὶ ὁ σκοπός, λόγῳ τοῦ ὅτι ἡ ὑπηρεσία θὰ ἔχῃ κατάλληλα ἐπιστημονικὰ στελέχη, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποτελοῦν ἴδιον σῶμα μὲ ἰδίαν ἱεραρχίαν ἀνεξαρτήτως τῆς διοικητικῆς ὑπαγωγῆς αὐτῶν. Καὶ αὐτὴν τὴν ἀρχὴν τὴν ἀποδέχομαι. Πράγματι, δηλαδή, πιστεύω καὶ ἐγώ, ὅτι, ἐφ’ ὅσον θὰ εἶναι ἓν ἑνιαῖον σῶμα καὶ αὐτὸ θὰ εἶναι κατανεμημένον εἰς τὰ διάφορα Ὑπουργεῖα, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἀποδώσῃ ἡ ὑπηρεσία τῆς στατιστικῆς καλύτερον. Ἐὰν ὅμως δεχώμεθα τὴν ἀρχὴν αὐτήν, τότε θὰ πρέπει νὰ σκεφθῶμεν ἀνάλογα προκειμένου καὶ περὶ τῆς στατιστικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. Θὰ πρέπῃ καὶ ἐκεῖ νὰ τοποθετηθοῦν ὑπάλληλοι αὐτῆς τῆς ὑπηρεσίας, ἐὰν ἡ ἀρχὴ αὐτή, ἡ ὁποία τίθεται ἐδῶ εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, εἶναι ὀρθὴ καὶ τὴν ἀποδέχεται ἡ Κυβέρνησις. Ἐπίσης δι’ ἐμὲ εἶναι ἀκατανόητον διατὶ παραμένει ἡ Γενικὴ Διεύθυνσις Ἀπογραφῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ μοῦ δημιουργεῖται ἡ ἐντύπωσις ὅτι ὅλα αὐτὰ γίνονται διὰ νὰ τακτοποιηθῇ ἕνας ἀξιότατος ἀνώτατος ὑπάλληλος τοῦ κράτους. Δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπηρεασθῇ ὁ ὀργανισμὸς τῆς ὑπηρεσίας ἀπὸ τὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Πολιτεία νὰ τιμήσῃ αὐτὸν τὸν ὑπάλληλον, καὶ δὲν δικαιολογεῖται νομίζω νὰ ὑπάρχῃ Γενικὴ Διεύθυνσις Ἀπογραφῶν μὲ τέσσαρας διευθύνσεις. Θὰ εἶχα μίαν ἕως δύο λεπτομερείας ἀκόμη νὰ παρατηρήσω διὰ τὴν στατιστικὴν τῶν φυσικῶν φαινομένων. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Ἡ Ἐθνικὴ Μετεωρολογικὴ Ὑπηρεσία εἶναι ἡ ἁρμοδία νὰ τηρήσῃ τὴν στατιστικὴν τῶν φυσικῶν φαινομένων καὶ δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ὑπάρξῃ ἰδιαιτέρα διεύθυνσις, ὡς λέγει τὸ νομοσχέδιον. Καὶ αὐτὸ εἶναι καὶ ἄλλη ἔνδειξις περὶ τῆς πολυτελοῦς βάσεως τοῦ νομοσχεδίου. Ἐν τέλει, κ. Πρόεδρε, συνηγορῶ καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῆς τροπολογίας αὐτῆς. Θὰ ἤθελα ὅμως νὰ παρατηρήσω ὅτι ἐκτὸς ἀπὸ τὰ προσόντα, ποὺ ζητεῖ τὸ ἄρθρον 20 τοῦ νομοσχεδίου διὰ τὸ τεχνικὸν προσωπικόν, δηλαδὴ πανεπιστημιακὸν πτυχίον ὁτιδήποτε, καὶ ἰατρικῆς ἀκόμη καὶ φαρμακευτικῆς, καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν οὐσιαστικὰ τυχὸν προσόντα ὑπαλλήλων εὑρισκομένων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ μὴ ἐχόντων τυχὸν πτυχίον Πανεπιστημίου, θὰ ἤθελα, λέγω, νὰ παρακαλέσω νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία αὐτὴ κατὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν ὄχι μόνον τὰ τυπικά, ἀλλὰ καὶ τὰ οὐσιαστικὰ προσόντα. Διότι εἶναι δυνατὸν π.χ. εἷς νὰ γνωρίζῃ ἀρκετὰ τὸν χειρισμὸν τῶν μηχανημάτων, καίτοι στερεῖται πανεπιστημιακοῦ διπλώματος. Δι’ αὐτὸ νὰ τεθῇ ὅτι κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.................... Ἐφ’ ὅσον ἔχουσι τὰ οὐσιαστικὰ προσόντα.

§328Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη.

§329ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ σχέδιον νόμου;

§330ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§331ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως, τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1564)50 Α. Ν. «περὶ Ὀργανισμοῦ τῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους», ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§332Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ὑπάρχει ἔνστασις ἀπαρτίας.

§333Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ συζητήσωμεν τὰ τέσσαρα νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν καὶ νὰ τὰ κάμωμεν κατ’ ἀρχὴν δεκτά.

§334Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ὑπάρχει ἔνστασις ἀπαρτίας, κύριε Πρόεδρε.

§335Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐὰν ἐπιμένετε ἐπὶ τῆς ἐνστάσεως δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ὑπάρχει ἔνστασις ἀπαρτίας, ἀλλὰ πρέπει νὰ διαπιστωθῇ καὶ ἡ ἐπιμονὴ τοῦ ἐκπροσωποῦντος τὴν ΕΠΕΚ αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὁ ὁποῖος μᾶς φέρει ἐμπόδια.

§336Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. συνάδελφος, νὰ διαπιστώσω, ὅτι τὰ Κυβερνητικὰ ἑδώλια αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι ἄδεια. Ἐὰν πρόκειται περὶ εὐθυνῶν, ὁ καθένας νὰ ἀναλάβῃ τὰς εὐθύνας του. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἴμεθα εἰς τὴν θέσιν νὰ συζητήσωμεν σοβαρὰ νομοσχέδια;

§337Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τότε δὲν εἶναι ὁ λόγος τὸν ὁποῖον ἀναφέρετε, ὅτι εἶναι κενὰ τὰ κυβερνητικὰ ἑδώλια.

§338Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ἐὰν εἴχατε τὴν πλειοψηφίαν αὐτὴν τὴν στιγμὴν θὰ ἠμπορούσατε νὰ ἀπορρίψητε τὴν ἔνστασιν ἀπαρτίας.

§339ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὑπὸ ὡρισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν ὑπεβλήθη ἔνστασις ἐλλείψεως ἀπαρτίας. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπογραψάντων τὴν ἔνστασιν δὲν εἶναι ὁ ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ προβλεπόμενος, ἡ ἔνστασις θεωρεῖται μὴ γενομένη. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1500)50 Α.Ν. «περὶ ρυθμίσεως τῶν ἐκτὸς δημοσίας ληψοδοσίας εἰδικῶν λογαριασμῶν καὶ περὶ παροχῆς ἐξουσιοδοτήσεως διὰ τὴν κατάργησιν ἢ συγχώνευσιν νομικῶν προσώπων δημοσίου δικαίου, εἰδικῶν ταμείων κλπ.».

§340Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Εἰς τὸ δεύτερον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, παρέχεται ἡ εὐχέρεια εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διατηρήσῃ μερικοὺς ἐκ τῶν εἰδικῶν λογαριασμῶν.

§341Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸ νομοσχέδιον αὐτό, κ. συνάδελφε, εἶχε κατατεθῆ ὑπὸ τῶν προκατόχων. Δὲν δυστάζω νὰ εἴπω, ὅτι μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νομοσχεδίου ἦσαν ἄγνωστοι εἰς τὸ Κράτος οἱ εἰδικοὶ λογαριασμοί, διότι τὰ διάφορα ταμεῖα ἐλειτούργουν, ὄχι μόνον βάσει διαφόρων διατάξεων, ἀλλὰ βάσει εἰδικῶν ἀποφάσεων, τὰς ὁποίας ἀγνοεῖ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Κατωρθώθη ὅμως σήμερον νὰ δοθοῦν στοιχεῖα, ὥστε νὰ ξεύρωμεν ὅλους αὐτοὺς τοὺς εἰδικοὺς λογαριασμούς.

§342Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐδῶ πρόκειται διὰ τοῦ νομοσχεδίου νὰ γίνῃ ἡ βαθμιαία ἀπορρόφησις τῶν διαφόρων εἰδικῶν λογαριασμῶν πρὸς ὄφελος τοῦ δημοσίου προϋπολογισμοῦ.

§343Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἡ πρόθεσίς μας δὲν εἶναι αὐτή. Ἡμεῖς διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ ἐπιδιώκομεν, ὥστε ἐὰν πράγματι ἐξυπηρετοῦνται οἱ σκοποὶ δι’ οὓς ἱδρύθησαν τὰ διάφορα εἰδικὰ ταμεῖα, τότε θὰ παραμείνουν αὐτοὶ οἱ εἰδικοὶ λογαριασμοί, ἄλλως θὰ περιέρχωνται εἰς τὸν δημόσιον προϋπολογισμόν.

§344Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐγὼ φοβοῦμαι, κ. Ὑπουργέ, τὸ ἀντίθετον Μήπως ὡρισμένοι σκοποὶ ποὺ ἐξυπηρετοῦνται ἀπὸ τοὺς εἰδικοὺς αὐτοὺς λογαριασμοὺς παύσουν νὰ ἐξυπηρετοῦνται εἰς τὸ μέλλον καὶ καταβροχθισθοῦν ὅλα ἀπὸ τὸν κοινὸν κορβανάν.

§345Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἀντιθέτως τὸ ἄρθρον 2 σᾶς δίδει τὴν ἐγγύησιν. Ἀλλά, ὅταν ἔχωμεν ἕνα ταμεῖον, τὸ ὁποῖον ἀπορροφᾷ 7 δισεκατομμύρια δρχ. καὶ τὰ πλεῖστα ἐξ αὐτῶν διὰ μισθοδοσίας τοῦ προσωπικοῦ των, θὰ συμφωνήσητε μαζί μου, ὅτι εἶναι προτιμότερον νὰ τὰ ἀπορροφᾷ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους παρὰ τὰ εἰδικὰ ταμεῖα.

§346Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Δὲν ἔχω εἰς αὐτὸ ἀντίρρησιν, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ ἔπρεπε νὰ εἴχομεν μίαν δήλωσιν τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐπ’ αὐτοῦ.

§347Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶναι δυνατόν, κ. συνάδελφε, νὰ ὑπάρχουν ὅλοι αὐτοὶ οἱ εἰδικοὶ λογαριασμοί, ὅταν ἐκ τῶν πραγμάτων ἀποδεικνύεται ὅτι κατ’ οὐδὲν ἐξυπηρετοῦν τοὺς σκοποὺς δι’ οὓς ἐνομοθετήθησαν.

§348Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐγὼ ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἀπὸ αὐτὴν τὴν συγχώνευσιν. Ἀλλά, ἐδῶ ἔχετε καὶ ἄλλας δρακοντίους διατάξεις περὶ συγχωνεύσεως ὀργανισμῶν δημοσίου δικαίου.

§349Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἡ διάταξις αὐτὴ ἔχει τὴν ἑξῆς ἔννοιαν. Ἐὰν ἐκ τῶν διαφόρων αὐτῶν λογαριασμῶν προκύψῃ ὅτι ὑπάρχουν εἰδικὰ ταμεῖα τὰ ὁποῖα δὲν ἐξυπηρετοῦν σήμερον οὐδένα σκοπόν, παραλλήλως πρὸς τὴν συγχώνευσιν τοῦ εἰδικοῦ αὐτοῦ λογαριασμοῦ ὑπὸ τοῦ Κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ θὰ γίνῃ καί ἡ κατάργησις τῶν ταμείων. Ἐὰν ἀντιθέτως ἐξυπηρετοῦνται οἱ σκοποὶ δὲν πρόκειται, οὔτε ἀπορρόφησις νὰ γίνῃ τῶν λογαριασμῶν, οὔτε κατάργησις τῶν ταμείων.

§350Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Μὲ αὐτὰ τὰ ταμεῖα, κ. Ὑπουργέ, γίνεται ἡ αὐτοδιοίκησις. Ἐὰν τὰ καταργήσητε, πρέπει νὰ σκεφθῆτε τί πόρους θὰ δώσητε εἰς τὴν αὐτοδιοίκησιν, διότι αὐτοδιοίκησις χωρὶς οἰκονομικοὺς πόρους δὲν ὑπάρχει.

§351ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ ΣΚ–ΕΛΔ κ. Α. Σβῶλος ἔχει τὸν λόγον.

§352Α. ΣΒΩΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελον νὰ ἐξηγήσω τὴν ψῆφον μου. Ὅπως καὶ εἰς τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον τῆς Βουλῆς εἶχον καταψηφίσει ὅμοιον νομοσχέδιον διὰ λόγους ἀρχῆς, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ καταψηφίσω καὶ τὸ παρὸν νομοσχέδιον διὰ τοὺς ἰδίους λόγους. Ἀσχέτως πρὸς τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ παρὸν νομοσχέδιον νὰ ἀφορᾷ τὰ ἀσφαλιστικὰ ταμεῖα, ἑπομένως τέτοιο θέμα θὰ εἶναι ἐκτὸς τῆς ἐξουσιοδοτήσεως τῆς καταργήσεως. Ἀσχέτως λέγω αὐτῆς τῆς δηλώσεως εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ καταψηφίσω τὸ ὅλον νομοσχέδιον, διότι διαφωνῶ πρὸς τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπόν. Ὅπως εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἐξηγήσω καὶ εἰς τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον τῆς Βουλῆς ὅτι ἀπὸ τὰ ταμεῖα...... Ἐκ τῆς πείρας ἀπεδείχθη ὅτι ἐξυπηρετοῦν τὰ διάφορα ταμεῖα, δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι τοιαύτη ἐξουσιοδότησις δὲν πρέπει νὰ δοθῇ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, ὡς καὶ ἄλλοτε εἶπον, καταψηφίζω τὸ νομοσχέδιον.

§353Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Δὲν πρέπει νὰ δώσωμεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τὸ δικαίωμα, χωρὶς γνώμην τῆς Βουλῆς, νὰ καταργῇ διάφορα ταμεῖα. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀναφέρεται καὶ εἰς τὴν κατάργησιν ὡρισμένων λογαριασμῶν ἐντὸς τοῦ προϋπολογισμοῦ, μολονότι ὑπάρχει ἕνα νομοσχέδιον ἄλλο τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν ποὺ θὰ ψηφίσωμεν αὔριον καὶ τὸ ὁποῖον λέγει:... (ἀναγινώσκει)...».

§354Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δὲν πρόκειται περὶ νομοσχεδίου τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ περὶ προτάσεως νόμου.

§355Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Ὑπάρχει, κύριε Ὑπουργέ, εἰσφορὰ 2% ἐκ φορολογίας τῶν Κοινοτήτων, ἐκ τοῦ κονδηλίου δὲ τούτου ποσοστὰ ἐλάμβανον οἱ νομαρχιακοὶ ὑπάλληλοι. Τί θὰ γίνῃ τώρα μὲ τὴν κατάργησιν;

§356Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Διατηροῦν ὡρισμένους πόρους αἱ Κοινότητες διὰ νὰ πληρώνονται ὡρισμένοι ὑπάλληλοι.

§357Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Προχθὲς ποὺ ἐπῆγα εἰς τὰς Καλάμας οἱ ἐνδιαφερόμενοι ὑπάλληλοι μοῦ διεμαρτυρήθησαν, διότι ἐνῷ ἔχουν 18 ἔτη ὑπηρεσίαν ὡς εἰσηγηταὶ καὶ ἔπαιρναν 1.100.000 δρχ., ἤδη παίρνουν μόνον 700 χιλιάδας. Αὐτὸ τὸ θέμα πρέπει νὰ τακτοποιηθῇ. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀφήσωμεν τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἄνευ γνώμης τῆς Βουλῆς νὰ λύῃ μονομερῶς διάφορα σοβαρώτατα ζητήματα ὡς εἶναι ἡ κατάργησις τῶν διαφόρων ταμείων.

§358Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου καὶ ὑπάρχει παρεξήγησις διότι τὸ νομοσχέδιον ἔχει σκοπὸν νὰ συστηματοποιήσῃ τὸν προϋπολογισμὸν καὶ νὰ ρυθμίσῃ τοὺς πόρους τῶν διαφόρων ταμείων.

§359Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐπιθυμῶ νὰ κάμω τὴν δήλωσιν, ὅτι διὰ τῆς συγχωνεύσεως τῶν ἐκτὸς τοῦ προϋπολογισμοῦ ταμείων, δὲν πρόκειται νὰ θίξω κανένα ὀργανισμόν, ὁ ὁποῖος λειτουργεῖ κανονικὰ καί πρὸς ἐξυπηρέτησιν δημοσίων ἀναγκῶν καὶ ἔχει αὐτάρκειαν. Ἡ δήλωσίς μου αὐτὴ εἶναι νομίζω ἱκανοποιητική.

§360Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Θὰ ἦτο χρήσιμον νὰ δηλωθῇ ὅτι θὰ ἦτο κριτήριον ὑπὲρ τῆς καταργήσεως τὰ ηὐξημένα γενικὰ ἔξοδα.

§361Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Βεβαίως ὅταν ὑπερβαίνουν ὡρισμένον ποσοστὸν καὶ δὲν εἶναι αὐτάρκη.

§362ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί ἐννοεῖτε αὐτάρκη;

§363Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὅταν τὰ γενικὰ ἔξοδα δὲν φθάνουν τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν εἰσπράξεων.

§364ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ σχέδιον νόμου;

§365ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§366ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1500)50 Α. Ν. «περὶ ρυθμίσεως τῶν ἐκτὸς δημοσίας ληψοδοσίας Εἰδικῶν Λογαριασμῶν καὶ περὶ παροχῆς ἐξουσιοδοτήσεως διὰ τὴν κατάργησιν ἢ συγχώνευσιν Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου, Εἰδικῶν Ταμείων κλπ.». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 1517)50 «περὶ προσαυξήσεως ἐκπροθέσμου καταβολῆς τῶν πρὸς τὸ Δημόσιον χρεῶν καὶ τοῦ χρόνου ἐνάρξεως αὐτῶν».

§367Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸ ἄρθρον 9 νὰ γίνῃ δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη, δηλαδή, «... ........ (ἀναγινώσκει).........». Εἰς τὸν Α.Ν. 1521 ποὺ ἐκυρώθη προχθὲς ὑπάρχει μία διάταξις βάσει τῆς ὁποίας ἀπαλλάσονται ὡρισμέναι κατηγορίαι. Κατὰ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπὴν ἡ τροπολογία διερρυθμίσθη καὶ περιέλαβεν ὅλους αὐτοὺς εἰς τὸν φόρον τῶν εὐπόρων. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ οἱανδήποτε ἐπικοινωνίαν ἀπέναντι τῶν εὐπόρων, καθ’ ἣν στιγμὴν εἴμεθα αὐστηρότεροι ἀπέναντι μικρῶν φορολογουμένων. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὴν Βουλήν, ὅπως δι’ εἰδικῆς τροπολογίας ἐπαναφέρῃ τὴν διάταξιν, ὅπως εἶχεν εἰς τὸν παλαιὸν νόμον.

§368Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἐγὼ ἐζήτησα τὴν προσθήκην αὐτὴν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν, ἀγνοῶν τὸν κατάλογον καὶ τὰ πρόσωπα. Καὶ ὁ λόγος εἶναι ὁ ἑξῆς: Ὑπάρχουν ἄπειροι εὔποροι κτηματίαι, εἰς τοὺς ὁποίους ἐπεβλήθη αὐτὸς ὁ γνωστὸς φόρος τῶν εὐπόρων, ὁ ὁποῖος εἶχε καὶ τῆς ὑπηρεσίας ἀκόμη τὴν κατακραυγήν. Δὲν πρόκειται ὅμως περὶ αὐτοῦ. Οἱ ἄνθρωποι περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ πληρώσουν καὶ θὰ ὁδηγηθοῦν εἰς τὰς φυλακάς. Ἔχουν πληρώσει τὸ ἥμισυ καὶ ὑπεχρεώθησαν ἀπὸ τὸ Γεν. Λογιστήριον νὰ καταβάλουν τὸ ὑπόλοιπον. Ζητοῦν δέ, ἐφόσον ἡ προσαύξησις δὲν ἔχει ἀναγραφῆ εἰς τὸν Προϋπολογισμόν, νὰ πληρώσουν τὸ ὑπόλοιπον εἰς δόσεις, ἀπαλλασσόμενοι τοῦ προστίμου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπεδέχθη τὴν τροπολογίαν καθὼς καὶ ἡ Ἐπιτροπή. Ἂς δώσωμεν τὴν εὐχέρειαν αὐτὴν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν καταβάλει πλέον τοῦ ἡμίσεως, διότι πρόκειται περὶ ἀπόρων, οἱ ὁποῖοι κινδυνεύουν νὰ πᾶνε εἰς τὴν φυλακήν.

§369Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶναι δίκαιον αὐτὸ ποὺ προτείνετε, διότι, ἐν τοιαύτῃ περιστάσει, δὲν πρέπει νὰ μείνῃ καμμία φορολογία ἐν Ἑλλάδι χωρὶς νὰ ἀπολαύσῃ τῶν εὐεργετημάτων αὐτῶν. Ἀφ’ ἧς διὰ μιᾶς διατάξεως δοθοῦν φορολογικαὶ διευκολύνσεις εἰς μίαν κατηγορίαν φορολογουμένων, ὅλαι αἱ κατηγορίαι τῶν καθυστερούντων θὰ ζητήσουν τὴν διευκόλυνσιν.

§370Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι τὰ δίκαια παράπονα ὡρισμένων συναδέλφων διὰ τὴν εἰς δόσεις πληρωμὴν τοῦ φόρου, δὲν δύνανται νὰ ὑποστηριχθοῦν τὴν στιγμὴν αὐτὴν καὶ νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει ἀπολύτως δίκαιον, διότι διερχόμεθα μίαν δύσκολον καμπήν. Ἐφόσον ὁ ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς μᾶς βεβαιοῖ, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ φέρῃ τὸ βάρος τοῦτο, νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην αὐτήν.

§371Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Ἔχω μίαν τροπολογίαν, κ. Ὑπουργέ. Πρέπει νὰ ληφθῇ ἕνα μέτρον διὰ τὰ πρόστιμα τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐπιβληθῆ εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, τοὺς μικροὺς ἐπαγγελματίας, οἱ ὁποῖοι, κακῶς βεβαίως, ἐξήγαγον ὡρισμένα εἴδη λαθραίων, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ πρέπει νὰ τοὺς δώσωμεν μίαν ἀπαλλαγήν, ἀφοῦ τὸ Κράτος ἔδωσε λήθην εἰς τὸ παρελθόν.

§372Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Καὶ νομοτεχνικῶς δὲν ἔχει τοῦτο καμμίαν θέσιν εἰς τὸ νομοσχέδιον.

§373Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Ὁ τόκος ὑπερημερίας, κ. συνάδελφοι, εἶναι 12%. Ἐδῶ ὅμως τὸ Δημόσιον δὲν ζητεῖ τὸν νόμιμον τόκον διότι διὰ τοῦ συστήματος τῆς προσαυξήσεως ζητεῖ τόκον 3% καὶ τὸ Κράτος γίνεται ὁ μεγαλύτερος τοκογλύφος. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν προτείνω τὸ 3% νὰ μειωθῇ εἰς 2%. Ἐκτὸς αὐτοῦ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀντιρρήσεις διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεων εἶναι διότι ἔχουν προσφύγει εἰς τὰ ἁρμόδια δικαστήρια καὶ ἐκκρεμεῖ ἀκόμη ἡ προσφυγή των.

§374Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τὸ νομοσχέδιον νὰ ψηφισθῇ ὡς ἔχει, διότι ἡ κατάστασις τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶναι τοιαύτη, ὥστε οἱαδήποτε ρωγμὴ εἰς τὴν πλευρὰν τῶν εἰσπράξεων θὰ δημιουργήσῃ ρῆγμα σοβαρώτερον.

§375Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐζήτησεν ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ γίνῃ δεκτὸν ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον, διότι δὲν θέλει ἡ ἰσορροπία τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ πάθῃ τίποτε. Ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιβάλλει πρόστιμον εἰς τὸν δυστυχῆ αὐτὸν κόσμον καὶ περισσότερον ἐπιβαρύνει τοὺς ἀγρότας. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθόν, αὐτοὶ ποὺ ὀφείλουν ἐλάχιστα χρηματικὰ ποσὰ εἰς τὸ Κράτος νὰ ἐπιβαρύνωνται μὲ προσαύξησιν 3% κατὰ μῆνα. Αὐτὸ εἶναι μία ἐπαχθὴς φορολογία. Προτείνω λοιπὸν τὸ 3% νὰ γίνῃ 1%, τὸ δὲ 100% 25%. Ὁ Ἀρχηγός σας διακηρύσσει εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι θέλει νὰ ἐπιβάλῃ κράτος Δικαίου. Αὐτὸ δὲν εἶναι δικαιοσύνη, ἀλλὰ ληστεία. Πάντως ἡ πρότασίς μου εἶναι αὐτή, ἐὰν θέλητε τὴν ἀποδέχεσθε, διαφορετικὰ θὰ εἶσθε σεῖς ὑπεύθυνοι ἀπέναντι τοῦ λαοῦ, διότι προσπαθεῖτε νὰ ἐπιβαρύνητε τὸν προϋπολογισμὸν δι’ αὐξήσεων καὶ προσαυξήσεων, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν ληστείαν ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§376Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Θὰ παρακαλέσω καὶ πάλιν τὴν Βουλὴν νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει.

§377ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ σχέδιον νόμου;

§378ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν.

§379ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 1517)50 «περὶ προσαυξήσεων ἐκπροθέσμου καταβολῆς τῶν πρὸς τὸ Δημόσιον χρεῶν καὶ τοῦ χρόνου ἐνάρξεως αὐτῶν», ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1524)50 Α. Ν. «περὶ καταργήσεως φορολογιῶν καὶ περὶ διατάξεών τινων τῶν φόρων εἰδῶν πολυτελείας, καταναλώσεως, κύκλου ἐργασιῶν καὶ τελῶν ψυχαγωγίας».

§380Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριοι βουλευταί, πρόκειται περὶ διαρρυθμίσεως διαφόρων φορολογιῶν. Εἶναι νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει ἀρχήν, ὅπως λέγει ὁ κ. Μητσοτάκης, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἴδωμεν τὰ ἄρθρα.

§381ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Συμφωνεῖτε μὲ τὸ νομοσχέδιον;

§382Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Συμφωνῶ, ἀλλ’ ὅπως εἶπον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν παρεισέφρυσαν κατὰ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ὡρισμέναι διατάξεις εἰς τὸ νομοσχέδιον ὅπως π. χ. παράγραφος 7 τοῦ ἄρθρου 14.........................

§383Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Αἱ τροπολογίαι αἱ προταθεῖσαι εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ἐντύπωσίς μου εἶναι ὅτι ἐγένοντο δεκταί. Ἐὰν δὲν ἔγιναν δεκταὶ τὰς προτείνω τώρα ὡς τροπολογίας ἰδικάς μου.

§384Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἡ δευτέρα παρατήρησις, κύριοι, τὴν ὁποίαν ἔχω εἶναι εἰς τὸ ἄρθρον 8. Διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, ὡς εἶχε εἰς τὴν ἀρχικήν του διατύπωσιν τὸ νομοσχέδιον ἀπήλλασσε τοῦ φόρου τὰ τζὶπ τῶν βουλευτῶν τὰ προερχόμενα ἐκ συναρμολογήσεως συμμαχικοῦ ὑλικοῦ. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι δικαίως ὑπάρχει ἡ φορολογικὴ ἀτέλεια καὶ τὸ λέγω ἐγώ, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχω οὔτε τζίπ, οὔτε ἄλλο αὐτοκίνητον, ἀλλ’ ἐπειδὴ διὰ τοῦ ἰδίου νόμου δίδομεν εἰς τοὺς κινηματογραφιστὰς διὰ τὰς μηχανάς, τὰς ὁποίας ἔχουν διὰ τὸ ἐπάγγελμά των, φορολογικὴν ἀπαλλαγὴν καὶ δίδομεν εἰς τὰ ξενοδοχεῖα καὶ τὰ ἑστιατόρια ἐπίσης τὸ δικαίωμα νὰ εἰσάγουν ἀτελῶς εἴδη, μαχαιροπήρουνα καὶ πιάτα διὰ τὴν ἐπιχείρησίν των, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τολμοῦμεν καὶ δι’ ἡμᾶς τοὺς ἰδίους καὶ νὰ μὴ ὁμολογοῦμεν ὅτι κάμνομεν πράξεις ὄχι ὀρθάς.

§385Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Εἶμαι πρόθυμος νὰ ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον 8 ὡς εἶχε κατατεθῇ ἀρχικῶς. Ἡ τροπολογία του δὲν ὀφείλεται εἰς ἐμέ, ἀλλ’ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν. Δέχομαι τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου 8.

§386Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Εἰς τὴν παράγραφον 3 τοῦ ἄρθρου 2 λαμβάνεται πρόνοια ὅπως διὰ Β. Δ. διαρρυθμίζεται ἡ φορολογία ἐπὶ τῶν ἐμφιαλωμένων οἴνων. Ὑπεστήριξα καὶ ἐξ ἄλλης ἀφορμῆς, ὅτι οἱ ἐμφιαλωμένοι οἶνοι δὲν εἶναι οἶνοι πολυτελείας, ἀλλὰ οἱ ἐγχώριοι. Ἡ ἐμφιάλωσις εἶναι ἁπλῆ ἐγγύησις τῆς ποιότητος. Νομίζω ἑπομένως ὅτι ἐνδείκνυται ἡ κατάργησις ἢ ὁλοσχερὴς τοῦ φόρου.

§387Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐδέχθην τὴν τροπολογίαν τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι δύναται καὶ νὰ καταργῆται.

§388Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Διατὶ δὲν δύναται νὰ μὴ καταργηθῇ ἀπὸ τοῦδε; Πρόκειται περὶ 1 δισεκατομμυρίου.

§389Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Πρόκειται περὶ 2½ δισεκατομμυρίων.

§390Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Τοὐλάχιστον νὰ ἀφήσωμεν διὰ τὸ τρέχον οἰκονομικὸν ἔτος τὴν εὐχέρειαν νὰ παραμείνῃ ὡς ἐνεκρίθη παρὰ τῆς Ἐπιτροπῆς.

§391Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ διάφορος διαρρύθμισις, ὥστε νὰ μὴ χάσῃ τὸ ἔσοδόν του τὸ Δημόσιον.

§392Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ἐὰν πρόκειται νὰ ἐμπέσῃ κατὰ τρόπον ἐμφανέστερον ἐπὶ τῆς παραγωγῆς, δὲν θὰ ἔχῃ καμμίαν ὠφέλειαν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι οὐσιῶδες, εἶναι ἡ κατάργησις. Ἐὰν δὲν γίνῃ ἀμέσως νὰ γίνῃ ἀπὸ τοῦ 1951–52 καὶ νὰ ἀφήσωμεν τὴν ἐξουσιοδότησιν διὰ 6 μῆνας.

§393Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ διατηρῆται ἡ φορολογία μόνον εἰς τὸ κρασὶ ἐξ ὅλων τῶν ἐθνικῶν προϊόντων.

§394Δ. ΜΠΕΡΔΕΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὑποβάλω τροπολογίαν καὶ προσθήκην ὡς 2 παρ. τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Ν. περὶ καταναλώσεως οἴνου ἔχουσαν οὕτω: «Καταργεῖται ἀπὸ τῆς 1 Ἰουλίου 1951 ὁ φόρος ἐπὶ τῆς καταναλώσεως τοῦ οἴνου καθ’ ἅπασαν τὴν χώραν καὶ προστίθεται οὗτος ὡς ἴσον ποσὸν κατ’ ὀκᾶν ἐπὶ τῆς καταναλώσεως τοῦ ζύθου» Ὡς σᾶς εἶναι γνωστόν, κύριε Ὑπουργέ, τὸ καθαρὸν εἰσόδημα τοῦ Κράτους ἐπὶ τῆς φορολογίας τοῦ οἴνου ἀνέρχεται εἰς 13 δισεκατομμύρια δραχ. καὶ ἐνῷ τὸ ποσὸν αὐτὸ εἶναι δυσβάστακτον διὰ τὰς ἑκαντοντάδας χιλιάδων τῶν ἀμπελουργῶν, εἶναι καθαρὰ θωπεία, ἐὰν ἐπιβληθῇ εἰς τὴν μίαν καὶ μοναδικὴν οἰκογένειαν τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία εἰσπράττει τὰ ἀγαθὰ ἐπὶ τῆς καταναλώσεως τοῦ ζύθου. Ἡ τραγῳδία τῶν ἀμπελουργῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιγραφῇ καὶ θὰ ἀνακουφισθοῦν ἀπολύτως ἐὰν προβῆτε εἰς χειρονομίαν τῆς καταργήσεως τοῦ ἐπαχθοῦς τούτου φόρου. Ἡ τιμὴ πωλήσεως 1300 δρ. κατ’ ὀκᾶν οἴνου δίδουν ὡς φόρον 280 δραχ. κατ’ ὀκᾶν. Εἶναι τὸ μόνον γεωργικὸν προϊὸν ποὺ φορολογεῖται, κύριε Ὑπουργὲ τῶν οἰκονομικῶν, καθ’ ἅπασαν τὴν χώραν.

§395Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἡ Κυβέρνησις λαμβάνουσα μέριμναν ὑπὲρ τῶν ἀμπελουργῶν ἐδιπλασίασεν εἰς (600) ὀκάδας κατὰ οἰκογένειαν τὸ μὴ φορολογήσιμον ποσόν.

§396Δ. ΜΠΕΡΔΕΛΗΣ. Τὸ ποσὸν τῶν 600 ὀκάδων ποὺ ἀφήνετε ἀφορολόγητον, τὸ ἐθέσπισεν ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος, ὁ ὁποῖος κατανοοῦσε πλήρως καὶ ἦτο συμπαραστάτης πάντοτε τῶν δυστυχούντων γεωργῶν. Ἀλλὰ δυστυχῶς ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος ἔχει πεθάνει καὶ εἴμεθα εὐτυχεῖς ποὺ ἔστω μετὰ τόσα χρόνια μετὰ τὸν θάνατόν του ἐφαρμόζεται μία διάταξις τὴν ὁποίαν αὐτὸς ἐφήρμοσε πρῶτος. Ἀλλὰ μὲ τὸ νὰ μὴ φορολογοῦνται 600 μόνον ὀκάδες κατὰ οἰκογένειαν δὲν λύεται τὸ πρόβλημα τῆς δυστυχίας τῶν ἀμπελουργῶν καὶ σᾶς προτρέπομεν νὰ προβῆτε εἰς τὴν χειρονομίαν τῆς γενικῆς καταργήσεως τοῦ φόρου διὰ νὰ σώσητε μίαν μεγάλην τάξιν πασχόντων Ἑλλήνων.

§397Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εὐτελῆ ποσά, ὅπως τῶν 13.000.000.000 ἀποτελοῦν τὸν προϋπολογισμόν. Ἐὰν συνεχίσωμεν μὲ αὐτὴν τὴν νοοτροπίαν νὰ καταργοῦμεν τοὺς φόρους, δὲν στέκεται ἡ ἀνασυγκρότησις. (Φωναί, διαμαρτυρίαι) Διαμαρτύρομαι διὰ τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν λαμβάνουν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς καταργήσεως τῶν φόρων.

§398Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Σήμερον εἴχομεν τὸ εὐτύχημα ἢ ἀτύχημα νὰ παραστῶμεν εἰς ἓν συνέδριον τῶν ἀμπελουργῶν Ἀττικοβοιωτίας. Ἦσαν μαζεμένοι 3.000 ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὸ μειονέκτημα νὰ καλλιεργοῦν ἓν εὐπαθὲς προϊὸν καὶ δὲν ἠξεύρουν ἂν θὰ ἠμπορέσουν νὰ ἔχουν εἰσόδημα ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐκαλλιέργησαν. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, ἐν μιᾷ φωνῇ, μᾶς παρεκάλεσαν νὰ μεταφέρωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸν πόνον των, ὁ ὁποῖος ἔχει ἐπανειλημμένως διαβιβασθῆ, ἀλλὰ δὲν εἶχεν ἔλθει ἡ ὥρα νὰ γίνῃ δεκτὸν αὐτὸ τὸ αἴτημά των καὶ θὰ παρουσιασθῇ αὔριον ἐνώπιον τοῦ κ. Προέδρου καὶ τῶν Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ Γεωργίας. Νομίζω, ὅτι ἀξίζει τὸν κόπον διὰ 250– 300.000 οἰκογενείας, ποὺ συντηροῦνται ἀπὸ τὴν ἄμπελον νὰ τοὺς δώσητε αὐτὰ τὰ 13.000.000.000, τὰ ὁποῖα τώρα μὲ τὰς 600 ὀκάδας, καταλήγουν εἰς τὰ 6.000.000.000.

§399Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἀφοῦ ἀνεβιβάσαμεν τὸ ἀφορολόγητον ἀπὸ 300 εἰς 600 ὀκάδας.

§400Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας εἶναι ὑπερασπιστὴς τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ἠθέλησε νὰ συμπληρώσῃ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ ἀμπελουργικὸς κόσμος, κ. συνάδελφοι, ἀπὸ ἐτῶν προσπαθεῖ νὰ ἀπαλλαγῇ τῆς φορολογίας καὶ κάμνει ἐπανειλημμένας ἐκκλήσεις πρὸς ὅλας τὰς Κυβερνήσεις. Ὅλοι ὅμως ἐκώφευσαν εἰς τὸ δίκαιον αὐτὸ αἴτημά των. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας πρὸ ἡμερῶν, ὅταν συνεζητήθη ἡ σχετικὴ ἐπερώτησις, ἐδήλωσε, ὅτι θὰ εἴπῃ τὰς γνώμας του ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ἀλλὰ μέχρι σήμερον δὲν τὸ ἔπραξεν. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μοῦ εἴπῃ ποῖον εἶδος, τὸ ὁποῖον κοστίζει 1.000 δρχ., φορολογεῖται μὲ 280 δρχ. κατ’ ὀκᾶν; Πρὸ ὀλίγου ἐψηφίσθη νόμος, προβλέπων διαφόρους φορολογικὰς ἀπαλλαγάς, καὶ δὲν ἔχουν δικαίωμα οἱ ἀμπελουργοὶ νὰ ζητοῦν τὴν ἀπαλλαγήν των ἀπὸ τὴν ἐπαχθεστάτην αὐτὴν φορολογίαν; Ἐζητήσαμεν νὰ ἐπιβληθῇ φορολογία ἐπὶ τοῦ ζύθου, ἀλλ’ οὐδεὶς τολμᾷ, κύριοι, νὰ τὴν ἐπιβάλῃ. Διότι εἶναι καὶ αὐτὸ ἓν συγκρότημα, μία μεγάλη ἐπιχείρησις, εἰς τὴν ὁποίαν οὐδεὶς τολμᾷ νὰ θέσῃ τὴν χεῖρα. Καὶ εἶναι δυνατόν, κύριοι, νὰ παρέλθῃ ἀπαρατήρητος ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας ἡ ἐπιμονὴ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ἀρνεῖται νὰ ἀπαλλάξῃ τοὺς πτωχοὺς ἀμπελουργοὺς ἀπὸ τὴν φορολογίαν τοῦ οἴνου; Καὶ ἀπορῶ πῶς καὶ ὁ κ. Καλλίας, ὁ ὁποῖος ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα, ἐζήτησε μόνον τὴν ἀπαλλαγὴν τοῦ ἐμφιαλωμένου οἴνου. Τὴν φορολογίαν ὅμως αὐτὴν τὴν κατήργησαν οἱ ἐπιχειρηματίαι, οἱ ὁποῖοι περιωρίσθησαν εἰς 3 ἕως 4, διότι ἐμφιάλωσαν τὸν οἶνον εἰς φιάλας 5 ὀκάδων.

§401Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ ὅλον ζήτημα τοῦ οἴνου πρέπει νὰ τεθῇ οἰκονομικῶς ἐπὶ πολὺ εὐρυτέρας βάσεως καὶ ὅτι, ὄχι εἰς αὐτὴν τὴν συνεδρίασιν, ἀλλ’ εἰς ἄλλην, νὰ συζητηθῇ τὸ ζήτημα τῆς παροχῆς ἑνὸς πρὶμ ἐπὶ τῆς παραγωγῆς τοῦ οἴνου. Νὰ πληρώνεται, δηλαδή, ἕνα πρὶμ εἰς τὸν παραγωγὸν διὰ κάθε ὀκᾶν ποὺ βγάζει.

§402Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Πρόκειται κ. Πρόεδρε, περὶ εἰρωνείας εἰς βάρος τῆς φτώχειας τῶν παραγωγῶν.

§403Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἡ ἀπαλλαγὴ δὲ τῆς φορολογίας τοῦ ἐμφιαλωμένου οἴνου διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἐμφιαλωμένος οἶνος, πρώτης ποιότητος. Αἱ διάφοροι ἑταιρεῖαι κατασκευάζουν σταφιδίτην οἶνον, δηλαδὴ μὲ μίαν ὀκᾶν σταφίδος κάμνουν τρεῖς ὀκάδες κρασὶ καὶ ἐμφιαλώνουν τὸν σταφιδίτην. Συνεπείᾳ δὲ τῆς νοθεύσεως αὐτῆς εἶναι ἀδύνατος ἡ ἐξαγωγὴ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐμφιαλωμένων οἴνων. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν, διὰ τοῦ Γενικοῦ Χημείου, δὲν κατώρθωσε μέχρι σήμερον νὰ ἐπιβάλῃ κυρώσεις ἐναντίον τῶν νοθευτῶν αὐτῶν. Τὸ Κράτος, δυστυχῶς, μέχρι σήμερον δὲν ἠθέλησε νὰ λάβῃ καμμίαν πρόνοιαν διὰ τὸν οἶνον καὶ σᾶς λέγει, τρόπόν τινα: «καλὰ πληρώνει αὐτὸς ὁ χωρικός, γιατὶ δὲν εἶναι ὠργανωμένος καὶ αὐτὸς ὅπως οἱ ἄλλες τάξεις». Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κωφεύει, ὅπως καὶ ὅταν πρὸ καιροῦ τοῦ ἐπεστήσαμεν τὴν προσοχὴν ἐπὶ τοῦ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πληρώνεται αὐτὸς ὁ βαρύτατος φόρος τῶν 280 δρ. ἐπὶ τιμῆς 1.000 δραχμῶν καὶ ὅτι τὸ ἔσοδον ἐκ τῆς φορολογίας τοῦ οἴνου, τῶν 13 δισεκατομμυρίων, θὰ ἠδύνατο διὰ τῆς φορολογίας τοῦ ζύθου νὰ αὐξηθῇ κατὰ πολὺ περισσότερον. Ὄχι ὅμως τοῦτο δὲν ἔγινεν, ἀλλ’ ἀντιθέτως πληροφορούμεθα, ὅτι καὶ νέα ἐργοστάσια ζύθου πρόκειται νὰ ἀνεγερθοῦν. Ἀλλὰ θὰ σᾶς εἴπω καὶ κάτι ἄλλο τρομερόν, κ. βουλευταί. Κάποιος χημικὸς ἀνεκάλυψε μίαν νέαν χημικὴν ἕνωσιν καὶ ἐπῆρε ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τὸ προνόμιον παρασκευῆς ἀφρώδους οἴνου. Τότε ἦλθε τὸ Γενικὸν Χημεῖον τοῦ Κράτους καὶ τοῦ εἶπε, ὅτι δὲν τοῦ ἐπιτρέπει νὰ κάμῃ τέτοιο ἐργοστάσιο, διότι τὸ ποτὸν ποὺ πρόκειται νὰ παρασκευάσῃ ὁμοιάζει πρὸς τὸν ζῦθον! Αὐτὸ λέγει ἡ ἀπόφασις τοῦ Γενικοῦ Χημείου τοῦ Κράτους. Δηλαδὴ πρόκειται νὰ γίνῃ ἐργοστάσιον, τὸ ὁποῖον θὰ μεταχειρίζεται οἶνον διὰ νὰ βγάλῃ ἕνα ποτόν, ἀλλὰ ἐπειδὴ αὐτὸ ἔχει τὸ ἴδιον χρῶμα μὲ τὴν μπύραν, λέγει τὸ Χημεῖον καὶ ὁμοιάζει μὲ τὴν μπύραν δὲν σοῦ δίδω ἄδειαν νὰ ἱδρύσῃς τοιοῦτον ἐργοστάσιον. Δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου πλήττεται πάλιν ἡ οἰνοπαραγωγή. Κύριοι, εἶναι καιρὸς καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ σύντονα μέτρα ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν, διότι ἡ πρώτη πρᾶξις, ἡ ὁποία ἔγινεν, εἶναι ἡ σημερινὴ διαμαρτυρία τῶν ἀμπελουργῶν καὶ πιστεύω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μετὰ προσοχῆς θὰ ἀκούσῃ τὸν πόνον αὐτῶν τῶν οἰνοπαραγωγῶν.

§404Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ἔχω νὰ ὑποβάλω μίαν πρότασιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Προτείνω νὰ τεθῇ ἡ ἑξῆς διάταξις: «Ἀπὸ 1 Ἰουλίου 1951 δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διὰ διατάγματος νὰ μειώσῃ ἢ νὰ καταργήσῃ τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ οἴνου».

§405Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ὄχι· νὰ καταργήσῃ εἶναι ἀδύνατον τοῦτο.

§406Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Νὰ μειώσῃ μόνον.

§407Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ τὴν δέχομαι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Καρτάλη περὶ μειώσεως ἀπὸ 1–7–51 τῆς φορολογίας τοῦ οἴνου.

§408Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Μὲ ποίαν βάσιν; Θὰ ἔπρεπε νὰ πάρωμεν ὡς βάσιν τὴν ἑκάστοτε ἀξίαν τοῦ οἴνου; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβάλῃ κανεὶς φορολογίαν. Ἐὰν ἀνεβαίνῃ ἡ τιμὴ νὰ αὐξάνῃ ἡ φορολογία, δηλαδὴ ἀναλόγως τῆς τιμῆς.

§409Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ὅταν οἱ συνάδελφοι ὁμιλοῦν περὶ φόρου καταναλώσεως, εἶναι αὐτὸ ποὺ ἐννοοῦμεν ἡμεῖς φόρος τοῦ οἴνου, διότι ὁ ἄλλος ἦτο φόρος πολυτελείας τοῦ ἐμφιαλωμένου οἴνου.

§410Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐδέχθην τὴν μείωσιν ἢ κατάργησιν τοῦ φόρου πολυτελείας. Τώρα δέχομαι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Καρτάλη διὰ τὸν φόρον τῆς καταναλώσεως, ὅτι ἀπό 1 Ἰουλίου 1951, δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διὰ διατάγματος νὰ μειώσῃ τὸν φόρον καταναλώσεως ἢ καὶ νὰ διαρρυθμίσῃ αὐτὸν ἀναλόγως.

§411Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Αὐτὸ ποὺ εἶπεν ὁ κ. Ρέντης τὸ λέγει ὁ ἰσχύων νόμος. Ἡ μείωσις καὶ ἡ κατάργησις εἶναι τὸ νέον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ τεθῇ. Ἑπομένως, ἡ κατάργησις ἢ ἐλάττωσις τοῦ φόρου καταναλώσεως, αὐτὸ νὰ τεθῇ.

§412Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, συζητοῦμεν ἕνα νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον περιέχει τὴν κατάργησιν πολλῶν φορολογιῶν. Νομίζω, ὅτι εἶναι καιρὸς καὶ μία εὐκαιρία κατάλληλος νὰ σκεφθῶμεν τὴν ἐπαρχίαν. Ὅταν ἤμην Ὑπουργὸς εἰς τὴν περασμένην τετραετίαν εἶχα ὑποβάλει πρὸς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἕνα ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον θὰ εἶχε λάβει τότε καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, μέλος ὢν τότε τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διὰ τοῦ ὁποίου ἐγγράφου προέτεινα τὴν ὁλοσχερῆ κατάργησιν τοῦ φόρου κύκλου ἐργασιῶν ἀπὸ τὰς ἐπαρχίας καὶ ἀντιστάθμισιν τῆς μειώσεως τοῦ ἐσόδου αὐτοῦ τοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ τῆς μικρᾶς αὐξήσεως τοῦ ἰδίου φόρου εἰς τὴν περιοχὴν τῆς τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης. Πράγματι ἀπὸ τὴν περιφέρειαν τῆς τέως Διοικήσεως τῆς Πρωτευούσης εἰσπράττονται περίπου τὰ τρία τέταρτα τοῦ φόρου αὐτοῦ. Συνεπῶς ἡ ὁλοσχερὴς κατάργησις τοῦ φόρου κύκλου ἐργασιῶν εἰς τὰς ἐπαρχίας καλύπτεται μὲ τὸ ⅓ τοῦ ποσοστοῦ, ποὺ ἐπιβάλλεται σήμερον. Ἐὰν δηλαδὴ ἀπαλλάξωμεν τὴν ἐπαρχίαν ἀπὸ ἕνα φόρον 6%, μὲ 1½% εἰς τὰς Ἀθήνας καλύπτομεν τὴν μείωσιν τῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀποτέλεσμα αὐτοῦ τοῦ ἐγγράφου μου, ἀλλὰ καὶ τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ὑπῆρξε καὶ ἐπετεύχθη τότε ἡ κατάργησις τῶν διαπυλίων τελῶν, ἀλλὰ ἐξακολουθεῖ καὶ ὑπάρχει μία μεγάλη διαφορὰ τοῦ κόστους τῶν ἐπαρχιακῶν προϊόντων. Εἶναι γνωστὴ ἡ πίεσις, ἡ ὁποία ὑπάρχει, διὰ τὴν μεταφορὰν τῶν βιομηχανιῶν εἰς τὸ κέντρον. Εἶναι γνωστὸν ὅτι σπανίως ὑποβάλλονται αἰτήσεις διὰ τὴν ἵδρυσιν βιομηχανιῶν εἰς τὰς ἐπαρχίας. Ἐλήφθησαν ἀποφάσεις ἀστυνομικῆς ὑφῆς διὰ νὰ ὑποχρεωθοῦν αἱ νέαι βιομηχανίαι νὰ ἱδρυθοῦν εἰς τὰς ἐπαρχίας. Ἀλλὰ μὲ τὰ ἀστυνομικὰ μέτρα δὲν ἐπιτυγχάνεται τίποτε. Τὸ θέμα εἶναι σοβαρὸν καὶ δὲν εἶναι κομματικῆς φύσεως, καὶ ἐνόμισα ὅτι τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, παρέχει μίαν καλὴν εὐκαιρίαν ἐξετάσεως τοῦ ζητήματος.

§413Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἠλεκτρικὸν ρεῦμα διὰ τὰς ἐπαρχίας, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδέχθη τὴν ἐξίσωσιν. Προχωρήσατε λοιπὸν μὲ αὐτὴν τὴν βάσιν.

§414Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Σᾶς λέγω ὅτι δὲν εἶναι μόνον αὐτὴ ἡ περίπτωσις τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἐγὼ ὁμιλῶ γενικῶς καὶ διότι ἔχομεν ἕνα νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔχει σωρείαν ἀτελειῶν. Νομίζω ὅτι ὅλοι μας σχεδὸν καταγόμεθα ἀπὸ ἐπαρχίας καὶ πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσωμεν αὐτὸ τὸ θέμα ὡς θέμα ἑλληνικόν. Διότι γνωρίζομεν ὅλοι πολὺ καλὰ ὅτι Ἑλλὰς εἶναι κυρίως ἡ ἐπαρχία. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν μὲ μίαν πολὺ μικρὰν αὔξησιν τοῦ φόρου κύκλου ἐργασιῶν διὰ τὰς βιομηχανίας καὶ ἐν γένει τὴν παραγωγικὴν ζωὴν τῆς περιφερείας τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ ὁλοσχερὴς κατάργησις τοῦ φόρου κύκλου ἐργασιῶν εἰς τὰς ἐπαρχίας, νομίζω ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται οὔτε ἐπὶ μίαν στιγμὴν νὰ διστάσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ δεχθῇ τὴν σχετικὴν τροπολογίαν. Ἡ τροπολογία ἠμπορεῖ εὔκολα νὰ διατυπωθῇ ἀμέσως ἐφ’ ὅσον θὰ συμφωνήσῃ ἡ Κυβέρνησις.

§415Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν ἔχει οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὴν πρότασίν σας περὶ ὑποστηρίξεως τῶν ἐπαρχιακῶν βιομηχανιῶν. Ἀνεξαρτήτως καὶ τῆς ἰδικῆς μου ἐπιθυμίας διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν ἐπαρχιακῶν βιομηχανιῶν, δὲν νομίζω ὅτι ἔχω δικαίωμα νὰ δέχομαι τροπολογίας ἐπὶ τοῦ θέματος ἐπὶ τοῦ ὁποίου οὔτε ἕτοιμος εἶμαι, οὔτε ἁρμόδιος. Θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξετασθῇ καὶ ἀπὸ τοὺς Ὑπουργοὺς Συντονισμοῦ καὶ Ἐργασίας.

§416Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Τὸ θέμα τῆς ἀποσυμφορήσεως τῆς Πρωτευούσης τὸ μελετᾷ ἡ Κυβέρνησις.

§417Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τὸ μελετοῦν αἱ Κυβερνήσεις ἐπὶ τόσα ἔτη καὶ ἐγὼ ἀνέμενον ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἔχῃ ἕτοιμον νομοθετικὸν μέτρον.

§418Α. ΖΑΚΚΑΣ. Καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν ἀνέμενον τὴν ἀπάντησιν αὐτήν.

§419Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Πρέπει τὸ ζήτημα νὰ μελετηθῇ.

§420Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἐπὶ πολὺν καιρὸν ἀκόμη ἡ μελέτη, εἰς τὰς ἐπαρχίας δὲν θὰ ὑπάρχῃ τὸ Ι.Κ.Α.

§421Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Σᾶς εἶπον ὅτι μελετᾶται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἡ ἵδρυσις νέων βιομηχανιῶν εἰς τὰς ἐπαρχίας. Ἤδη ἀπηγορεύθη ἵδρυσις τοιούτων εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Πρωτευούσης.

§422Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον προτείνετε εἶναι ἕνα τμῆμα μιᾶς πολιτικῆς, διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς βιομηχανίας εἰς τὰς ἐπαρχίας. Ἡ μελέτη τὴν ὁποίαν εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εὑρίσκεται εἰς τὸ τελικόν της στάδιον καὶ ἐλπίζω εἰς τὴν νέαν σύνοδον, εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς νέας συνόδου, νὰ φέρωμεν σχετικὸν νομοθέτημα.

§423Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Δηλαδὴ ὑπόσχεσθε εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς νέας συνόδου.

§424Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν ὑπόσχομαι. Εἶπον ὅτι ἐλπίζω ὅτι θὰ ἐξετασθῇ τὸ θέμα εἰς τὴν νέαν σύνοδον.

§425Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ὁμολογῶ ὅτι ἐκουράσθηκα ἀναμένων τὴν μελέτην ἀπὸ τὰς Κυβερνήσεις καὶ τὴν παροῦσαν, ἀλλὰ καὶ ὅλας τὰς προηγουμένας. Τὸ θέμα ἔπρεπε νὰ ἔχῃ μελετηθῆ. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ κ. Πρόεδρε, ἐὰν δέχεται τὴν πρότασίν μου ἢ ὄχι.

§426Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἐγένετο μία πρότασις ἡ ὁποία θὰ εἶχε ἂν ἐγένετο δεκτή, ὡς ἀποτέλεσμα νὰ ἐπιβαρυνθῇ ἡ βιομηχανία τῆς περιφερείας Διοικήσεως Πρωτευούσης μὲ τὸ φορολογικὸν βάρος τὸ ὁποῖον βαρύνει τὰς βιομηχανίας τῶν ἐπαρχιῶν. Δὲν εἶμαι κατ’ ἀρχὴν ἀντίθετος πρὸς ὅτι δήποτε θὰ ἔδιδε περισσότεραν ζωὴν εἰς τὰς ἐπαρχίας, ἀλλὰ νομίζω ὅτι τὸ πρᾶγμα θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἀποτέλεσμα μιᾶς πραγματικὰ ἠρέμου μελέτης καὶ ὄχι δημιουργία τῆς ἐντυπώσεως ὅτι προστατεύεται ἀπὸ ὡρισμένους βουλευτὰς ἡ ἐπαρχία. Καὶ αὐτὸ εἰς βάρος τῆς Πρωτευούσης μὲ τὴν δικαιολογίαν ὅτι ἡ περιφέρεια τῆς Πρωτευούσης εἶναι ἡ εὐνοουμένη περιφέρεια ἀπὸ ἀπόψεως ἀποτελέσματος τῆς ἐκτεταμένης μερίμνης τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ ἤθελα νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν προτοῦ λάβῃ οἱανδήποτε ἀπόφασιν νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ δηλώσῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, αὐτὴ ἡ φορολογία μεταρρυθμίσεως, ποῖα ἀποτελέσματα θὰ ἐπιφέρῃ εἰς τὸ κόστος τῶν προϊόντων. Διότι τότε πρέπει νὰ τὴν ἐπιβάλῃ ὅταν θὰ γνωρίζῃ ποῖα θὰ εἶναι τὰ ἀποτελέσματα ἐπὶ τῶν τιμῶν τοῦ συνόλου τῶν οἰκονομικῶν προϊόντων. Ποῖος ἐξ ἡμῶν θὰ κάμῃ αὐτὴν τὴν μελέτην;

§427Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐρωτήσατε τὴν Βουλὴν διὰ τὴν τροπολογίαν μου; Κατὰ τὸν Κανονισμόν, κ. βουλευταί, πρέπει νὰ εἶχεν ὑποβληθῆ ἡ τροπολογία προηγουμένως. Δύναται ὅμως ἡ Βουλὴ νὰ δεχθῇ καὶ τροπολογίαν, ὑποβληθεῖσαν κατὰ τὴν συζήτησιν.

§428ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὸ νομοσχέδιον ἡ τροπολογία σας.

§429Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ παρακαλῶ νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή.

§430ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή. Ἔχει σχέσιν μὲ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον ἡ πρότασις τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη; (Ἐγείρονται ἐλάχιστοι)

§431ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπέρριψε τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη. Τὰ Ἄρθρα 1–12 δεκτά. Ἄρθρον 13.

§432Α. ΖΑΚΚΑΣ. Τὸ ἄρθρον 13 καταργεῖ ὡρισμένα τέλη καὶ πλήττει θανασίμως τὰ Ταμεῖα τῶν σιδηροδρομικῶν καὶ ἄλλων ἀσφαλιστικῶν ὀργανισμῶν.

§433Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὅπως ἐδήλωσα καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, εἶμαι πρόθυμος νὰ δεχθῶ τὴν τροπολογίαν ἡ ὁποία θὰ διασώσῃ τὰ ἀσφαλιστικὰ Ταμεῖα.

§434Α. ΖΑΚΚΑΣ. Χαίρω πολὺ ποὺ δέχεσθε τὴν τροπολογίαν αὐτήν.

§435Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Θὰ προτιμοῦσα ὅμως τὴν ἄλλην διατύπωσιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον οἱ σιδηροδρομικοί.

§436Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ὑπάρχουν διάφορα Ταμεῖα τὰ ὁποῖα στηρίζονται εἰς τὰ τέλη αὐτά.

§437Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δεκτὴ κ. συνάδελφε.

§438ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 13 δεκτόν, ὡς ἐτροπολογήθη. Ἄρθρον 14, δεκτόν. 15, δεκτόν. 16, δεκτόν. 17, δεκτόν. 18, δεκτόν. Ἐγένετο δεκτὸν τὸ σχέδιον νόμου κατ’ ἀρχήν. Ἐπίσης ἐγένετο δεκτὸν καὶ κατ’ ἄρθρον. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, δέχεται τὸ σχέδιον νόμου καὶ εἰς τὸ σύνολον;

§439ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§440ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως, τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1524)50 Α. Ν. «περὶ καταργήσεως φορολογιῶν καὶ περὶ διατάξεών τινων τῶν φόρων πολυτελείας, καταναλώσεως, κύκλου ἐργασιῶν καὶ τελῶν ψυχαγωγίας». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τὸ προσωπικὸν τῆς παρὰ τῇ Γεν. Διευθύνσει Δημοσίου Λογιστικοῦ Ὑπηρεσίας Διαχειρίσεως Ἀνταλλαξίμων Μουσουλμανικῶν Κτημάτων».

§441ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§442ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τὸ προσωπικὸν τῆς παρὰ τῇ Γενικῇ Διευθύνσει Δημοσίου Λογιστικοῦ Ὑπηρεσίας Διαχειρίσεως Ἀνταλλαξίμων Μουσουλμανικῶν Κτημάτων». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1525)50 Α.Ν. «περὶ καλλιεργείας καπνῶν καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων».

§443Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι ἡ ὥρα νὰ γίνῃ ἀνάπτυξις τοῦ θέματος. Τὸ νομοσχέδιον ἐξυπηρετεῖ καὶ τὴν καπνοκαλλιέργειαν καὶ τοὺς καπνοπαραγωγούς. Προτείνω λοιπόν, νὰ γίνῃ δεκτὸν ἀπὸ τὴν Βουλήν, ὡς ἐτροποποιήθη ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Μόνον ὡς πρὸς τὸ ἄρθρον 25 τὸ ὁποῖον προσετέθη διὰ τροπολογίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν ὑμῶν. Ἡ τροπολογία, κύριοι βουλευταί, ἀφορᾷ τὸ ἑξῆς «.... (ἀναγινώσκει).....». Προτείνω νὰ διαγραφῇ.

§444Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Μάλιστα, νὰ διαγραφῇ. Ἐπίσης παρακαλῶ ὅπως τὸ ἄρθρον 19 τοῦ σχεδίου τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς νὰ ἀντικατασταθῇ διὰ τοῦ ἄρθρου τοῦ ἀρχικοῦ νομοσχεδίου. Ἀντὶ δηλ. ὡς προτείνει ὁ κ. Χατζηγιάννης νὰ χαρίζωνται, νὰ παραπέμπωνται πρὸς κρίσιν εἰς ὡρισμένην Ἐπιτροπήν, διότι ὑπάρχουν περιπτώσεις πληγέντων κατὰ τὸ ἀνταρτικὸν κίνημα, ἀλλ’ ὑπάρχουν καὶ περιπτώσεις λαθρεμπορίας. Δὲν συνιστῶ λοιπὸν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις τῆς Ἐπιτροπῆς. Ζητῶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ δώσῃ τὸ δικαίωμα τοῦ κολασμοῦ καὶ ὄχι τῆς ἀσυδοσίας. Δὲν νομίζω, ὅτι τὴν ὥραν τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ ἔπρεπε τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς νὰ τοὺς ἐστέλλομεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν ὑπῆρχεν ἔλλειμμα. Ὑπάρχουν περιπτώσεις λαθρεμπορίας καὶ δὲν ἠμπορῶ ἐγὼ νὰ δώσω συγχωροχάρτι.

§445Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν πρέπει διὰ τὸ ἔτος 1949 νὰ κυνηγᾶμε τὸν κόσμο.

§446Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ νὰ μὴ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Χατζηγιάννη. Διὰ τῆς διατυπώσεώς μου θὰ κριθοῦν ὅλαι αἱ περιπτώσεις ἀπὸ τὰς ἐπιτροπὰς καὶ ὅσοι εἶναι ἐν τάξει δὲν ἔχουν νὰ φοβηθοῦν τίποτε.

§447Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἡ τάσις τῆς ὑποστηρίξεως τῶν λαθρεμπόρων.

§448Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐὰν ἐπιμένητε εἰς τὴν τροπολογίαν θὰ ἀποσύρω τὸ νομοσχέδιον.

§449ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§450ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται τὸ σχέδιον νόμου;

§451ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§452ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως, τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1525)1950 Α.Ν. «περὶ καλλιεργείας καπνοῦ καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, δέχεται νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§453ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§454ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6ην μ. μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 4.45′ πρωϊνὴ)