1950.11.15

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 10η

Τετάρτη 15 Νοεμβρίου 1950

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 6.50′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ κ. Γραμματεὺς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ. Μίαν παρατήρησιν, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῶν πρακτικῶν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κάμετε ἕνα σημείωμα, κύριε συνάδελφε, μὲ τὰς διορθώσεις σας.

§4Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν ἵνα γίνῃ διόρθωσις τῶν πρακτικῶν τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως εἰς ὡρισμένα σημεῖα τῆς ἀγορεύσεώς μου.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ καὶ ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, ὅπως κάμητε ἕνα σημείωμα μὲ τὰς διορθώσεις σας. (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως ὡς διωρθώθησαν, κατόπιν παρατηρήσεων τῶν κ.κ. Ε. Τσουδεροῦ καὶ Κ. Ἀλεξανδρίδη.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. Ἀθ. Ἀντωνόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§7Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Παραιτοῦμαι, κύριε Πρόεδρε.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στέφανος Στεφανόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§9Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, σύμφωνα μὲ τὰς Κυβερνητικὰς δηλώσεις ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις προγραμματικῶς ἀποτελεῖ συνέχειαν τῆς προηγουμένης, εἰς τὴν ὁποίαν καὶ ἡμεῖς συμμετείχομεν. Μαζὶ μὲ τοὺς ἄλλους κυβερνῶντας ἀντιμετωπίσαμεν τὸ βάρος τῆς περικοπῆς τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Μαζὶ μὲ αὐτοὺς ἐλάβομεν ἐντὸς ὀλίγων ἑβδομάδων σωρείαν μέτρων νομοθετικῶν καὶ διοικητικῶν, κυρίως ἀναφερομένων εἰς τὴν δημοσιονομικὴν καὶ οἰκονομικὴν ζωήν μας, μέτρων διὰ τὰ ὁποῖα ἤδη εἴχομεν ἀπὸ πολλοῦ ἀνειλημμένας ὑποχρεώσεις. Ἀναμφιβόλως τὰ μέτρα αὐτὰ θὰ ἔλθουν ἐνώπιόν μας πρὸς κύρωσιν καὶ ἐκεῖ θὰ λάβωμεν εὐκαιρίαν νὰ ἐπιζητήσωμεν ὡρισμένας τροποποιήσεις αὐτῶν, ἰδιαιτέρως εἰς τὸν νόμον περὶ συντάξεων—τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας ἐπιβάλλουν αἱ ἀρχαὶ καὶ τῆς ἰσότητος καὶ τοῦ ἀνθρωπισμοῦ. Ἀλλὰ κύριοι, μαζὶ μὲ τὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν ἀντιμετωπίσαμεν καὶ τὸ βάρος τῆς περικοπῆς, ὡς εἴπομεν, τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Τὴν ἑπομένην τῆς ὁρκωμοσίας μας, τὴν 15ην δηλαδὴ Σεπτεμβρίου, μᾶς ἀνηγγέλθη αἰφνιδίως ἡ περικοπὴ τοῦ κονδυλίου μας διὰ τὸ τρίτον ἔτος τοῦ Σχεδίου Μάρσαλλ, κατὰ ἄνω τῶν 60.000.000 δολλαρίων. Κύριοι, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Ε.Π.Ε.Κ. ὁμιλῶν χθὲς εἶπε περίπου, ὅτι ἡ περικοπὴ αὐτὴ ἔλαβε χώραν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας καὶ διὰ τοῦτο εἶσθε σεῖς ὑπεύθυνοι. Ἐπιχείρημα ἀρκετὰ ἁπλοϊκόν, διότι ἀκούων κανεὶς τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Ε.Π.Ε.Κ. θὰ ἐνόμιζεν, ὅτι ἡ βοήθεια ἡ Ἀμερικανική, τὰ δισεκατομμύρια αὐτὰ τῶν δολλαρίων ἐγκρίνονται ἀπὸ τὸ Κογκρέσσον καὶ διανέμονται μεταξὺ 20 Ἐθνῶν ἐντὸς ἐλαχίστων ἴσως εἰκοσιτετραώρων. Ἀντιθέτως θὰ ὤφειλεν αὐτὸς πρὸ παντὸς νὰ γνωρίζῃ, ὅτι ὁ προσδιορισμὸς τῆς βοηθείας μεταξὺ Βουλῆς καὶ Γερουσίας, συνήθως εὑρισκομένων εἰς ἀντίθεσιν καὶ μετὰ ταῦτα ἡ ἐξεύρεσις ἑνὸς συμβιβαστικοῦ τύπου διὰ τὴν κατανομὴν τῆς βοηθείας αὐτῆς μεταξὺ τῶν 20 συμμετεχουσῶν χωρῶν ἀναμφιβόλως ἀπαιτεῖ, ὄχι μόνον ἑβδομάδας, ἀλλὰ ἴσως μῆνας ὁλοκλήρους. Ἀλλά, κύριοι, τὸ ζήτημα δὲν ἔγκειται εἰς τοῦτο μόνον. Τὸ ζήτημα τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας ἔχει μίαν προϊστορίαν, περὶ τῆς ὁποίας θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὲ ἀκούσητε. Λυποῦμαι, διότι δὲν εἶναι παρὼν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Ε.Π.Ε.Κ., ἐν τούτοις ὤφειλε νὰ γνωρίζῃ ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἔθιξε τὸ ζήτημα τῆς περικοπῆς βοηθείας, ἡ ἀπάντησις ἐκ μέρους ἐκείνου, ὁ ὁποῖος κατ’ ἐξοχὴν θὰ ἐθεωρεῖτο ὑπεύθυνος δι’ αὐτό, θὰ ἤρχετο ἐγκαίρως. Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὴν 9ην Ἀπριλίου, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἀπαντῶν εἰς τὰς κυβερνητικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως τοῦ λεγομένου Κέντρου, εἰς τὴν ὁποίαν συμμετεῖχε καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Ε.Π.Ε.Κ. ἔλεγα τότε: «Ὀφείλετε νὰ γνωρίζητε, ὅτι κατὰ τὸν Ἰανουάριον 1950 ἐλήφθη ἀπὸ τὸν Ὀργανισμὸν Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς Συνεργασίας ἡ ἀπόφασις, κατόπιν πολλῶν μόχθων καὶ πολλῶν ἀγώνων, συνεπικουρούσης ἠθικῶς εἰς τὸν ἀγῶνα αὐτὸν καὶ τῆς ἐν Παρισίοις Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, ὅπως ὑποδειχθῇ εἰς τὴν Διοίκησιν Οἰκονομικῆς Συνεργασίας, ἵνα μὴ περικοπῇ οὐδὲ κατὰ δολλάριον, ἐξαιρετικῶς καὶ προνομιακῶς διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἀπὸ ὅλας τὰς ἄλλας χώρας, ἡ βοήθεια διὰ τὸ τρίτον ἔτος». Διότι τὸ τρίτον αὐτὸ ἔτος ἦτο ἔτος πραγματικῆς ἀνασυγκροτήσεως, δεδομένου ὅτι πανηγυρικῶς ἀνεγνωρίσθη, ὅτι καὶ τὰ δύο προηγούμενα ἔτη ἦσαν ἔτη πολεμικοῦ ἀγῶνος καὶ ἔτη ἀνταρσίας. Κύριοι, προσέθεσα τότε, ὅτι ἡ προνομιακὴ ἀπόφασις τὴν ὁποίαν σᾶς παραδίδομεν ἐλπίζομεν, ὅτι δὲν θὰ δεχθῆτε νὰ παραβιασθῇ καὶ προσέθεσα: «ὅτι εἰδικῶς ἀπὸ σᾶς ἐλπίζω, πὼς δὲν θὰ ἐπιτρέψητε τοῦτο, κύριε ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ἀλλὰ πάντως θὰ σᾶς κρίνωμεν ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων». Καὶ ἰδού, κύριοι, τὰ ἀποτελέσματα. Τὰ ἀποτελέσματα εἶναι, ὅτι ἡ περικοπὴ τῆς βοηθείας ἀποτελεῖ πλέον γεγονὸς ἀναμφισβήτητον. Βεβαίως θὰ ἰσχυρισθῇ ὁ κ. Πρόεδρος, ὅτι ἐξηγγέλθη ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας, ἀλλὰ δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι ὁλόκληρος ἡ διαδικασία, ἡ ὁποία ἐχρειάζετο διὰ τὴν κατάργησιν αὐτῆς τῆς ἀποφάσεως, θὰ ἀπῄτει μακρὸν χρονικὸν διάστημα κατὰ τὸ ὁποῖον ἀναμφιβόλως εὑρίσκετο εἰς τὴν ἐξουσίαν Ἀλλά, κύριοι, δὲν θὰ ἀγνοεῖτε, ὅτι ἡ βοήθεια τοῦ δευτέρου ἔτους, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ παραμείνῃ ἀμείωτος, ἦτο βοήθεια ἀνερχομένη εἰς 273.000.000 δολλάρια, ἀφ’ ἧς στιγμῆς δὲ ἐγένετο ἡ πρώτη παραβίασις καὶ ἐγένετο δεκτὴ ἡ μείωσις εἰς 250.000.000 δολλάρια, ἀπὸ τῆς στιγμῆς αὐτῆς ἡ ἀρχὴ τῆς μὴ μειώσεως ἥτις εἶχε καθιερωθῆ εἶχε πλέον παραβιασθῆ. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς τῆς ἀποδοχῆς τῆς παραβιάσεως ἐκείνης τὸ νὰ κατρακυλίσωμεν εἰς τὰ 207.000.000 νομίζω, ὅτι ἦτο πρᾶγμα ὄχι δυσχερές. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ θὰ ἀναγνώσω καὶ ὡρισμένα στοιχεῖα, ἔπρεπε νὰ εἶναι παρὼν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Ε.Π.Ε.Κ., διότι ἠμπορεῖ νὰ ἀμφισβητήσῃ τὰ στοιχεῖα μου.

§10Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Ὁ κ. Τσουδερὸς εἶναι ἀσθενής, κύριε συνάδελφε.

§11Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε λυποῦμαι πολύ, διότι ὁμολογῶ ὅτι θὰ ὁμιλῶ εἰς κενόν, ἐκτὸς ἐὰν θέλῃ νὰ μοῦ ἀπαντήσῃ διὰ τῶν ἐφημερίδων.

§12Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου ἀνετράπη τὴν 16ην Αὐγούστου. Μέχρι τοῦ σχηματισμοῦ τῆς ἰδικῆς σας Κυβερνήσεως διέρρευσε περίπου ἕνας μήνας. Δὲν διεδέχθη ἡ ἰδική σας Κυβέρνησις ἀμέσως τὴν Κυβέρνησιν αὐτήν, καὶ κατὰ τὸν διαρρεύσαντα αὐτὸν μῆνα τὶ συνέβη; Ὑπενθυμίζω μόνον καὶ τὸ τονίζω.

§13Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, νὰ μὴ μὲ ὑποχρεώσητε νὰ ἀναλάβω τὴν ὑπεράσπισιν προηγουμένης Κυβερνήσεως, οὔτε νὰ ἔλθω εἰς ἀντιδικίαν πρὸς αὐτήν. Περιορίζομαι νὰ σᾶς εἴπω τοῦτο: Ἐγὼ ἤμουν ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐξήγγειλα τὴν περικοπὴν τῆς βοηθείας μετὰ ἐννεάμηνον ἀπουσίαν ἐκ τῆς ἐξουσίας τὴν ἑπομένην τῆς ἀνόδου μου εἰς τὴν ἀρχήν, ἐνῷ ἐγὼ ἤμουν ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἀπερχόμενος ἐκ τῆς ἀρχῆς ἐδήλωσα, ὅτι παρέδιδον μίαν ἀπόφασιν, διὰ τῆς ὁποίας καθιεροῦτο τὸ ἀμετάβλητον καὶ τὸ ἀμείωτον τῆς βοηθείας πρὸς τὴν Ἑλλάδα διὰ τὸ τρίτον ἔτος.

§14Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Τὸ αἰτιολογικὸν ὅμως τῆς περικοπῆς βαρύνει τὴν προγενεστέραν τριετίαν.

§15Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἔλθωμεν εἰς αὐτό. Διατὶ σπεύδετε καὶ προεξοφλεῖτε ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ εἴπω μὲ στοιχεῖα ὅπως εἶναι ἡ περικοπὴ τῆς βοηθείας; Ἐξηγγέλθη ἀπὸ ἐμὲ τὴν ἑπομένην τῆς ἀνόδου μου εἰς τὴν ἐξουσίαν καὶ κατ’ ἀκολουθίαν δὲν δύναται λογικῶς νὰ εἴπῃ κανεὶς ὅτι εἶναι ἄμεσος ἡ εὐθύνη μας διὰ τοῦτο. Ἐντὸς ὀλίγου θὰ σᾶς ἀποδείξω, μὲ στοιχεῖα, ὅτι ἴσως καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἀναμφιβόλως πλανᾶσθε ἔν τινι μέτρῳ. Δι’ αὐτὸ ἀναμένω τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Ε.Π.Ε.Κ. διὰ νὰ μὴ ἀμφισβητηθοῦν ἐκ τῶν ὑστέρων τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς ἀναφέρω.

§16Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, νὰ συνεχίσετε.

§17Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ θὰ ἀναγνώσω στοιχεῖα καὶ δὲν θὰ εἶσθε εἰς θέσιν νὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι τὰ στοιχεῖα εἶναι ἀκριβῆ καὶ διὰ νὰ μὴ δώσω ἀφορμὴν εἰς καμμίαν δημοσιογραφικὴν ἀπάντησιν καθ’ ἣν στιγμὴν ὑπάρχει Βουλή, αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναμείνω ἐπ’ ὀλίγον παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι σᾶς κουράζω ἐξαιρετικά.

§18Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν θὰ ἔλθῃ ὁ κ. Τσουδερός.

§19Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε θὰ ἀναγνώσω τὰ στοιχεῖα μου’ θὰ περιορισθῶ εἰς ἐλάχιστα ἀπόψε καὶ θὰ ζητήσω μίαν εἰδικὴν συνεδρίασιν ἐπὶ τοῦ θέματος. Εἰς μίαν ἐφημερίδα φιλικώτατα προσκειμένην πρὸς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Ε.Π.Ε.Κ. ἐδημοσιεύθη κατὰ τὴν 29–9–50 μία ἐξόχως διαφωτιστικὴ ἀνταπόκρισις ἐξ Οὐασιγκτῶνος, ἡ ὁποία ὁμολογῶ, ὅτι ἐμὲ τοὐλάχιστον μοῦ προεκάλεσεν ἐντύπωσιν, διότι ἀνεξαρτήτως τῶν κρίσεων αἱ ὁποῖαι δὲν μὲ ἐνδιαφέρουν, τὰ γεγονότα, ἅτινα ἀναφέρει στηρίζονται ἐπὶ κειμένων, τὰ ὁποῖα ἐγὼ ἐνόμιζα ὅτι ἦσαν γνωστὰ εἰς περιωρισμένον μόνον κύκλον. Ἡ ἀνταπόκρισις λέγει: (Ἀναγινώσκει).

§20Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἡ σύσκεψις ἔγινεν εἰς τὰς Ἀθήνας;

§21Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα, τὴν 8–4–50 ὅτε διετυπώθησαν τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ πραγματοποιηθοῦν πρὸς ἀξιοποίησιν τῆς βοηθείας. Ἀκούσατε τὶ λέγει ἐν συνεχείᾳ ἡ ἐπιστολὴ τοῦ κ. Τσουδεροῦ τῆς 30–9–50: (Ἀναγινώσκει).

§22Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ἐδῶ ὑπάρχει μία συνομιλία γενομένη τὴν 18–8 εἰς τὴν ὁποίαν ὁ κ. Πόρτερ δὲν ἦτο παρών. Εἰς τὴν συζήτησιν αὐτὴν γενομένην παρουσίᾳ τοῦ κ. Δαλαμάγκα συνεζητήθη εἰς τὴν Οὐάσιγκτων τὸ ὅλον ζήτημα τοῦ Ἑλληνικοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὁ προϋπολογισμός, ὡς γνωρίζητε, ἐβασίσθη ἐπὶ 250 ἑκατ. δολλαρίων. Μετὰ ἦλθεν ὁ κ. Πόρτερ, ἔγινε δευτέρα συνάντησις ὅπου ἐλέχθησαν αὐτὰ τὰ πράγματα. Τὶ θὰ πιστεύσωμεν μίαν ἀνταπόκρισιν τοῦ «Βήματος» ἢ τὰ ἄλλα;

§23Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δέν εἶχα ἐνώπιόν μου τὴν ἐπιστολὴν τοῦ κ. Τσουδεροῦ οὐδέποτε καὶ ἐν ἀπουσίᾳ του θὰ προέβαινον εἰς τὴν ἀνακοίνωσιν αὐτήν. Εἶναι προφανὲς ὅτι καὶ τὸ ζήτημα τῶν 250 ἑκατομ. ὅταν ἐγένετο ἀποδεκτὸν ἀπετέλει παραβίασιν τῆς ἀποφάσεως ἐκείνης τὴν ὁποίαν ὠφείλαμεν ἡμεῖς μὲ κάθε τρόπον νὰ περιφρουρήσωμεν. Εἶναι περίεργη, κατ’ ἐμὲ ἡ μετάβασις τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ εἰς τὰς Ἡν. Πολιτείας, χωρὶς νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὴν βοήθειαν· καὶ ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως ὀφείλω νὰ τοῦ καταλογίσω εὐθύνας διότι ὤφειλε νὰ γνωρίζῃ ὅτι εἰς παρομοίας περιπτώσεις κατανομῆς βοηθείας ἡ Ἑλλὰς μακρὰν εὑρισκομένη πάντοτε ἠδικεῖτο. Ἐνθυμηθεῖτε τὸν τελευταῖον καιρὸν πόσας φορὰς ἀνεκοινοῦντο ποσὰ περιωρισμένης βοηθείας καὶ ἐν τούτοις κατωρθώναμεν μετὰ ταῦτα νὰ τὰ αὐξήσωμεν, διὰ τῆς καταλλήλου ἐνεργείας. Κύριοι, εἶναι προφανὲς ὅτι δὲν συνέβη αὐτὸ καὶ μὲ τὸν ἀξιότιμον τότε Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἐνόμισεν, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπεν ἴσως νὰ ἐργασθῇ ὑπὲρ τῆς περιφρουρήσεως ἀθίκτου τῆς ἀποφάσεως ἐκείνης. Ἀλλά, κύριοι, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Ε.Π.Ε.Κ. δὲν θὰ ἐδικαιολογεῖτο. Ὁ κ. Ρέντης εἶπε προηγουμένως, ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν δὲν ἦσθε ἀκόμη εἰς τήν Κυβέρνησιν ἦλθεν ἡ περικοπή. Καὶ κατόπιν εἶπεν ὅτι ὠφείλετο εἰς σφάλματα τῆς προηγουμένης τριετίας. Ἀλλὰ μέσα εἰς τὰς προηγουμένας αὐτὰς Κυβερνήσεις εἶναι καί ὁ κ. Τσουδερός, ὁ ὁποῖος ὅταν ἐπληροφορήθη τὸ γεγονὸς αὐτὸ τῆς περικοπῆς ἔσπευσε νὰ δηλώσῃ ὅτι ὠφείλετο πραγματικῶς εἰς τὴν πρὸ τοῦ 1950, ὅπως ἔλεγεν, οἰκονομικὴν ἡγεσίαν. Καὶ ὅταν τὸ ἔλεγεν αὐτὸ δὲν ἐσκέφθη ὅτι κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη τοῦ σχεδίου Μάρσαλ ἡ ἐν λόγῳ οἰκονομικὴ ἡγεσία ἐξησφάλισε κατὰ μὲν τὸ πρῶτον ἔτος 270 ἑκ. δολλάρια, διὰ δὲ τὸ δεύτερον ἔτος ἐξησφάλισε 273 ἑκ. δολλάρια καὶ ὅτι διὰ τὸ τρίτον ἔτος ἀφῆκε μίαν ἀπόφασιν ἡ ὁποία ὥριζεν ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ πρέπει νὰ μείνῃ ἀμείωτον εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα δὲν ἔχει σημασίαν, διότι ἡ συζήτησις θὰ συνεχισθῇ. Εἶναι σημαντικωτάτη καὶ ἐγὼ θὰ ζητήσω καὶ ἡ Βουλὴ ἐλπίζω θὰ συμφωνήσῃ νὰ διεξαχθῇ μίαν ἡμέραν καὶ πάλιν ἡ συζήτησις, διὰ νὰ διευκρινισθῇ τὸ ζήτημα ἀπολύτως. Ἀλλὰ ἔχω καὶ κάποιο ἄλλο γεγονός, τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ ἀνήγγειλα ἄλλοτε εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι δηλαδὴ δὲν ἐπετύχαμεν μόνον τὴν προεγκριθεῖσαν ἀπόφασιν διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἐπετύχαμεν καὶ κάτι ἄλλο ἐπὶ πλέον, ὅτι ἐξεκαθαρίσαμεν τὴν μέχρι 31 Δεκεμβρίου 1949 κατάστασιν. Δηλαδὴ ἀνεγνωρίσθη ὅτι τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα δὲν θὰ ἐχρησιμοποιοῦντο, ἢ δὲν θὰ ἀπερροφῶντο μέχρι τοῦ τέλους τοῦ 1949 ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, δὲν θὰ πρόκειται ν’ ἀποβοῦν ἐπὶ ζημίᾳ τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Οὕτω ἀναγνωρίζεται πανηγυρικῶς, ὅτι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἡ ἐπιβράδυνσις τῆς ἀνασυγκροτήσεως, ὠφείλετο εἰς τοὺς πολεμικοὺς ἀγῶνας τοὺς ὁποίους διεξηγάγομεν. Ἀλλὰ ὅτι ἀπὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου 1950 καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει, ὄχι πρὸς τὴν ἰδικήν σας, ἀλλὰ πρὸς τὴν Ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν, τηλεγράφημα ἰδικόν μου μὲ τὴν ρητὴν δήλωσιν τῶν ἁρμοδίων, ὅτι: «προσέξατε διότι ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου 1950 οἱονδήποτε ποσὸν βοηθείας, τὸ ὁποῖον δὲν πρόκειται ν’ ἀπορροφηθῇ, ὄχι μόνον θὰ σᾶς καταλογισθῇ ἀλλὰ καὶ τελικῶς θὰ ἔχῃ ἀποτέλεσμα δυσάρεστον ἐπὶ τοῦ κονδυλίου τῆς βοηθείας διὰ τὸ μέλλον». Αὐτά, κύριοι, ἐλέγοντο τὴν ἐποχὴν ἐκείνην καὶ τὰ κείμενα εὑρίσκονται εἰς τά ἀρχεῖα. Ὅταν θὰ ἔλθουν τὰ ἔγγραφα ἐδῶ καὶ θὰ ἐπαναλάβωμεν τὴν συζήτησιν θὰ τὰ ἴδητε, ἐπικυρούμενα ταῦτα δι’ ἐπισήμων ἐγγράφων.

§24Ι. ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πότε ἐστάλη τὸ τηλεγράφημά σας;

§25Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἴσως τὴν 15 Ἰανουαρίου 1950, δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς εἴπω ἀκριβῶς, πάντως μεταξὺ 15 καὶ 18 Ἰανουαρίου κατόπιν ἐπαφῆς μὲ τοὺς ἐκεῖ ἐγκύρους καὶ ἁρμοδίους κύκλους. Κύριοι, ὁμιλεῖ ἀκόμη τὸ ἔγγραφον περὶ ἀπορροφήσεως, ὅτι δηλ. ἡ ἀπορρόφησις θὰ παίξῃ σημαντικὸν ρόλον διὰ τὴν βοήθειαν τοῦ μέλλοντος. Ποία λοιπὸν εἶναι ἡ ἀπορρόφησις, ἡ ὁποία ἐγένετο, τῶν κονδυλίων τῶν δύο πρώτων ἐτῶν τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ; Ἔχετε, κύριοι, ἕναν ἀπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ λυποῦμαι καὶ πάλιν διότι δὲν εἶναι παρὼν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Ε.Π.Ε.Κ. καὶ ἡ συνείδησίς μου μὲ βαρύνει διὰ τοῦτο, διότι δὲν ἤθελον νὰ ὁμιλήσω ἐν ἀπουσίᾳ του, ἀλλὰ δὲν πταίω ἐγώ. Ἔχετε λέγω, ἕναν ἀπολογισμὸν ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς λήξεως τοῦ δευτέρου ἔτους τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ προγράμματος ἀνορθώσεως. Ἡμερομηνίαν δὲν ἔχει. Εἶναι ὁ ἀπολογισμὸς ὁ ὁποῖος λέγει: (ἀναγινώσκει)... «Ὅτι ἡ βοήθεια τῶν δύο ἐτῶν ἀπερροφήθη πλήρως δημιουργηθέντων καὶ ἐλλειμμάτων ἐν Εὐρώπῃ». Βεβαιώνει τὴν Βουλὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι ἡ βοήθεια τῶν δύο ἐτῶν ἀπερροφήθη πλήρως. Ἡ Βουλὴ ἐχειροκρότησε καὶ ὁ τύπος ἐπεκρότησε καὶ ἐπεδοκίμασε καὶ ἀπηύθυνε δίκαιον ἔπαινον εἰς τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Ἐν τούτοις θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς πληροφορήσω ὅτι ἡ διαβεβαίωσις αὐτή, δὲν ἀνταποκρίνεται πρὸς τὴν πραγματικότητα, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ δὲν εἶναι ἀκριβεῖς. Δηλαδὴ προκειμένου μὲν περὶ τῆς ἀμέσου βοηθείας, τοῦ πρώτου ἔτους ἐξ 80 ἑκατ. δολλαρίων περίπου καὶ τοῦ δευτέρου ἔτους περίπου ἐξ 116 ἑκατ. δολλαρίων, τοῦτο εἶναι ἀπολύτως ἀκριβές. Διότι ἔμμεσος βοήθεια τῷ ὄντι ἀπερροφήθη ἐξ ὁλοκλήρου καὶ μάλιστα ἐδημιουργήθησαν καὶ ὑπόλοιπα εἰς τὴν Εὐρώπην. Ἰδιαιτέρως, τὸ ἐπισημαίνω αὐτὸ τὸ εὐτυχὲς γεγονός, διότι αὐτὸ ἀποδεικνύει πόσον πεπλανημένη εἶναι ἡ θεωρία ὡρισμένων θεωρητικῶν Ἑλλήνων καὶ ξένων, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία στερεῖται ἐπαρκοῦς ἀπορροφητικότητος. Ἀλλὰ ἐὰν αὐτὸ συμβαίνῃ διὰ τὴν ἔμμεσον βοήθειαν, δὲν συμβαίνει κύριοι καὶ διὰ τὴν ἄμεσον τοιαύτην. Ἡ ἄμεσος βοήθεια ἐξ 191 ἑκατ. δολλαρίων τοῦ 1948–49 καὶ 156 ἑκ. δολλαρίων διὰ τὸ 1949–50, δηλ. ἐν συνόλῳ 348 ἑκ, δολλαρίων δὲν ἀπερροφήθη εἰμὴ κατὰ 303,3, δηλ. ὅτι ἀπέμεινεν εἰς τὸ τέλος τοῦ δευτέρου ἔτους ἀδιάθετον ὑπόλοιπον μεταφερθὲν εἰς τὸ ἑπόμενον ἔτος 44,7 ἑκατ. δολλ. Καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς εἶναι ἀνακριβὴς ἡ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἀναγνωσθεῖσα ἔκθεσις, τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Θὰ μοῦ πῆτε: ποῦ ὀφείλεται αὐτὴ ἡ παροχὴ ἀνεξακριβώτων ἀριθμῶν; Κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου ὀφείλεται εἰς μίαν σύγχυσιν εἰς τὴν ὁποίαν προφανῶς ὑπέπεσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Ε.Π.Ε.Κ. σχετικῶς μὲ τὴν ἔννοιαν τῆς ἀπορροφήσεως. Ἡ χρησιμοποίησις τῆς βοηθείας κύριοι, διέρχεται διὰ δύο σταδίων πρὸς τελικὴν ἀπορρόφησιν. Ὑπάρχει ἓν πρῶτον στάδιον, εἶναι τοὐτέστιν τῶν περιφήμων ΡΑ, εἶναι τὸ τῆς ἐκδόσεως ἐξουσιοδοτήσεων προμηθείας. Ὑπάρχει καὶ ἓν δεύτερον στάδιον, τὸ στάδιον τῶν ὑπεξουσιοδοτήσεων προμηθείας, δηλ. τῶν τοποθετήσεων τῶν παραγγελιῶν καὶ τῶν ἀνοιγμάτων πιστώσεων. Μόνον ὅταν συμπληρωθῇ καὶ τὸ δεύτερον αὐτὸ στάδιον, τότε μόνον δικαιούμεθα νὰ ὁμιλῶμεν περὶ ἀπορροφήσεως. Ὅταν παραμείνωμεν εἰς τὸ πρῶτον στάδιον δὲν ἔχομεν πραγματικὴν ἀπορρόφησιν. Ἔχει βέβαια καὶ αὐτὸ τὸ πλεονέκτημα, ὅτι ἐπιτυγχάνομεν δι’ αὐτοῦ τὴν δέσμευσιν τῶν ποσῶν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ ἀπολεσθοῦν διὰ τὸν τόπον καὶ διὰ τοῦτο μεταφέρονται εἰς τὸ ἑπόμενον ἔτος. Ἀλλὰ ἐνῷ ἔχει τὸ καλὸν αὐτό, ἔχει καὶ τὸ μέγα ἐλάττωμα, τὸ μέγα μειονέκτημα, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἀρνηθῆτε, ὅτι δηλ. ἡ μεταφορὰ ποσῶν εἰς τὸ ἑπόμενον ἔτος, παρέχει εἰς ἐκείνους ποὺ ἔχουν τὴν διάθεσιν, τὴν ἐπιθυμίαν νὰ περικόψουν τὴν βοήθειάν μας, ἓν ἐπιχείρημα, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐπιτύχουν τὴν περικοπὴν αὐτήν.

§26Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Μήπως ἔχετε τὴν κατανομὴν ἐπὶ διαφόρων ἀπορροφήσεων ἐντὸς τοῦ 1949–50 κατὰ μῆνα;

§27Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως τὰ ἔχω. Ἀφήσατε ὅμως νὰ τελειώσω. Σᾶς εἶπον, ὅτι ὅσα στοιχεῖα δὲν ἔχω θὰ ζητήσω τὴν κατάθεσίν των διὰ νὰ τὰ ἔχωμεν, ὅταν θὰ ἐξετασθῇ τὸ ὅλον ζήτημα. Νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι εἰς τὰ ζητήματα τῆς ἀνασυγκροτήσεως θὰ εἴμεθα ἀπολύτως εἰλικρινεῖς καὶ παράπλευροι τῶν Κυβερνήσεων, οἱαιδήποτε καὶ ἂν εἶναι αὗται. Λοιπὸν τὸ 1948–49 ἐκ τῶν 1917 ἑκατ. δολ. παραμένει ἀχρησιμοποίητον ὑπόλοιπον 9,5 ἑκατ. δολ., ἤτοι ποσοστὸν μὴ ἀπορροφηθὲν 4% περίπου, κατὰ δὲ τὸ 49–50 παραμένει ποσοστὸν μὴ ἀπορροφηθὲν 22%. Ἐὰν ὅμως δικαιολογῆται ἕνα ὑπόλοιπον κατὰ τὸ 1948–49 ὅτε εἴμεθα ἀνοργάνωτοι, τὸ 49–50 ὁπότε ἔπρεπε νὰ εἴμεθα καλύτερον ὠργανωμένοι, διότι εἶχε λήξει ὁ συμμοριακὸς ἀγών, τὸ μὴ ἀπορροφηθὲν ὑπόλοιπον τῶν 22% νομίζω ὅτι εἶναι ὑπερβολικόν.

§28Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς πῆτε τοὺς ἀριθμοὺς τῆς 15)4 ἢ καὶ τῆς 1ης Ἀπριλίου, δηλαδὴ τί ποσοστὸν ἔμενεν ἄνευ ἀπορροφήσεως; Ἔτσι ὅπως ἀνακατώνετε τοὺς ἀριθμοὺς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς κατανοήσῃ ἡ Βουλή.

§29Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω ἀριθμοὺς κατὰ μῆνα, ἀλλὰ μόνον κατὰ ἔτη.

§30Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις Πλαστήρα ἀνέλαβε τὴν 15ην Ἀπριλίου. Θὰ πρέπῃ λοιπὸν νὰ ἴδωμεν ποία ἀπορρόφησις ἐγένετο κατὰ τοὺς 2½ μῆνας καὶ ποία κατὰ τοὺς προηγουμένους 9½ μῆνας.

§31Ι. ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καθ’ ὃν τρόπον διεξάγεται ἡ συζήτησις μεταξὺ μαιδαρίνων δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλή, ἡ ὁποία εἶναι ἁπλοϊκὸν σῶμα νὰ ἀντιληφθῇ τὶ ἔχει γίνει. Θὰ πρέπῃ συνεπῶς ἀντὶ αὐτῶν τῶν ἐρωταποκρίσεων νὰ μᾶς πληροφορήσητε, ποῖον πασοστὸν ἔπρεπε ν’ ἀπορροφηθῇ καὶ δὲν ἀπερροφήθη.

§32Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν μὲ διακόπτατε, κύριε Καρτάλη, διὰ νὰ ὁμιλήσητε περὶ τῆς εὐθύνης μόνον τῆς Κυβερνήσεως Πλαστήρα, θὰ ἐβλέπατε, ὅτι τελικὰ θὰ συνεφωνούσαμεν ἐπὶ περασμένων πραγμάτων. Τὸ πρῶτον, λοιπόν, ἔτος βοηθείας 1948–49 ἐκ τῶν 191,7 ἑκατ. δολλ. ἀπερροφήθησαν 182,2 ἑκατ. δολλ. συνεπῶς ἔμειναν ἀχρησιμοποίητα 9 ἑκατ. δολλ. Κατὰ τὸ ἔτος 1949–50 ἐκ τῶν 156,3 ἑκατ. δολλ. ἀπερροφήθησαν 121 ἑκατ. δολλ. ἤτοι ἔμειναν ἀχρησιμοποίητα 35,03 ἑκατ. δολλ. Ποῖος ὑπέχει τὴν εὐθύνην διὰ τὴν μὴ ἀπορρόφησιν; Ὀφείλω νὰ δηλώσω εὐθέως καὶ κατηγορηματικῶς, ὅτι ἡ εὐθύνη δὲν βαρύνει οὔτε τὸν ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ οὔτε τὴν Ἑλληνικὴν Διοίκησιν, οὔτε τὴν Ἑλλάδα. Ἐὰν δὲν κατέστη δυνατὴ ἡ ἀπορρόφησις τῆς ἀμέσου βοηθείας ἰδίως κατὰ τὸ δεύτερον ἔτος, αὐτὸ ὀφείλεται εἰς λόγους ἔξω τῆς ἑλληνικῆς πλευρᾶς εὑρισκομένους. Θὰ ἐξηγήσω κατόπιν ποία εἶναι ἡ εὐθύνη τοῦ κ. Τσουδεροῦ. Ἡ μὴ ἀπορρόφησις ὀφείλεται εἰς ἄλλους λόγους: Εἰς τὴν ἰδέαν τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως καὶ τὴν στροφὴν πρὸς τὴν Εὐρώπην λόγῳ τῆς ὁποίας κατεβλήθη προσπάθεια μὲ κάθε τρόπον νὰ ἀπορροφηθοῦν Εὐρωπαϊκὰ προϊόντα. Δι’ αὐτὸ εἴδομεν ἡ ἔμμεσος βοήθεια νὰ ἀπορροφᾶται ἐξ ὁλοκλήρου καὶ νὰ ἀφήνῃ καὶ ὑπόλοιπον. Ὀφείλεται ἐπίσης εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι τὰ Ἀμερικανικὰ προϊόντα πληρώνομεν εἰς δολλάρια, πληρωμὴ μεγαλυτέρου ἀποδεικτικοῦ συναλλάγματος ἀπὸ τὰ πληρωνόμενα εἰς λίρας. Ἀλλὰ πρὸ πάντων ὀφείλεται εἰς ἕνα πολύπλοκον γραφειοκρατικὸν σύστημα τὸ ὁποῖον ἐφαρμόζεται εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Εὐρωπαϊκῆς Συνεργασίας εἰς τὴν Οὐάσιγκτων καὶ τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιτρέπει εἰς τὴν Διοίκησιν τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου, παρὰ τὰς προσπαθείας της, νὰ φθάσῃ ἐγκαίρως εἰς τὴν προμήθειαν τῶν ἀναγκαίων εἰδῶν διὰ τὴν Ἑλλάδα. Σημειωτέον ὅτι ἐκ τῶν μὴ χρησιμοποιηθέντων 45 ἑκατ. δολλ., 15 ἑκατ. μόνον ἦσαν ἀγαθὰ ἀνασυγκροτήσεως καὶ τὰ ὑπόλοιπα 30 ἦσαν ἀγαθὰ καταναλώσεως ἢ τρεχουσῶν ἀναγκῶν. Λοιπὸν δὲν ὀφείλεται εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ καθυστέρησις τῆς χρησιμοποιήσεως τῆς βοηθείας. Ἐκεῖνο ἐπὶ τοῦ ὁποίου καταλογίζω εὐθύνας εἰς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Ε.Π.Ε.Κ. εἶναι πρῶτον ὅτι δὲν κατέθεσεν ἐξακριβωμένα στοιχεῖα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ δεύτερον ὅτι δὲν ἔθεσεν ἐγκαίρως τὸ ζήτημα εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐξευρεθῇ ἐκ μέρους τῶν ἁρμοδίων τρόπος ἁπλουστεύσεως τῆς διαδικασίας καὶ πρὸς εὐχέρανσιν τῶν τοποθετήσεών μας, ὧν ἡ καθυστέρησις κινδυνεύει νὰ μᾶς δημιουργήσῃ δυσάρεστον κατάστασιν. Αὐτὴ εἶναι ἡ εὐθύνη τοῦ κ. Προέδρου, οὐδεμία ἄλλη. Εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι, ὅτι ἀπὸ τῆς ἑλληνικῆς πλευρᾶς εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, οὐδεμία ὀφείλεται εὐθύνη ἢ πταῖσμα. Δὲν πταίομεν ἡμεῖς, ἀλλὰ ἐκεῖνοι, καὶ πρέπει καὶ τοῦτο εὐθέως νὰ ἀναγνωρισθῇ.

§33Γ. ΜΟΔΗΣ. Μήπως τὴν 12ην ὥραν ἐζήτησαν αἱ ὑπηρεσίαι μας;

§34Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ θέλετε νὰ ρίπτετε πάντοτε εὐθύνας ἐπὶ τῶν ὤμων τῶν Ἑλλήνων ἐκπροσώπων δι’ ὅλα τὰ ζητήματα.

§35Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἀπερροφήσαμεν περισσότερα τὸ αʹ ἔτος ἢ τὸ βʹ;

§36Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ πρῶτον ἀπερροφήθησαν περισσότερα.

§37Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐδικαιολογεῖτο νὰ γίνῃ μεγαλυτέρα ἀπορρόφησις τὸ αʹ ἀπὸ τὸ βʹ;

§38Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Διότι ἀπὸ ἔτους ἐνεφανίσθη τὸ ζήτημα τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως. Αὐτὸ εἶναι ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον θὰ συζητήσωμεν λεπτομερῶς μίαν ἄλλην ἡμέραν ἐπὶ τῇ βάσει στοιχείων καὶ ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Ε.Π.Ε.Κ. Τώρα, ἂς περιορισθῶ νὰ διαπιστώσω, ὅτι ἀπὸ ἑλληνικῆς πλευρᾶς οὐδεμία εὐθύνη ὑπάρχει διὰ τὴν καθυστέρησιν αὐτὴν καὶ ἂς εἴμεθα σύμφωνοι ὅλοι ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου.

§39Χ. ΓΟΡΓΙΑΣ. Εἴπατε, ὅτι θὰ γίνῃ μία ἡμέρα σχετικὴ συζήτησις διὰ τὴν μὴ χρησιμοποίησιν τῶν 34 ἑκατομμυρίων δολλαρίων.

§40Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ τὰ εἴπωμεν, ὅταν γίνῃ ἡ συζήτησις ἡ ὁποία μόνον ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἐξαρτᾶται.

§41Χ. ΓΟΡΓΙΑΣ. Ἐρωτῶ ἂν πρόκειται νὰ ὁρισθῇ εἰδικὴ ἡμέρα συζητήσεως.

§42Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μόνον ἡ Κυβέρνησις θὰ σᾶς τὸ εἴπῃ αὐτό.

§43Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ἤθελα νὰ ἐρωτήσω ἂν προέκυψε καμμία ζημία.

§44Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Οὔτε περὶ ζημίας, οὔτε περὶ βλάβης ὡμίλησα. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἕνας ὑπουργός, ὁ ὁποῖος παρέχει στοιχεῖα εἰς τὴν Βουλήν, ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ προβαίνῃ προηγουμένως εἰς τὴν ἐξακρίβωσίν των. Διότι ἀλλοίμονον ἐὰν παρέχουν οἱ ὑπουργοὶ μὴ ἐξηκριβωμένα στοιχεῖα. Πέραν αὐτοῦ οὔτε ζημία, οὔτε βλάβη ὑφίσταται. Ἀλλ’ ἂς ἐπανέλθωμεν τώρα εἰς τὸ θέμα μας. Εἶναι βέβαια καὶ ἄλλα θέματα, τὰ ὁποῖα ἀφήνομεν δι’ ἄλλην φοράν, ὅταν θὰ ὑπάρχουν καὶ οἱ ἁρμόδιοι καὶ τὰ στοιχεῖα. Ἀρκούμεθα σήμερον, ὅτι θὰ συζητήσωμεν μίαν ἡμέραν διὰ τὰ θέματα αὐτά, ποὺ ἀφοροῦν τὴν Ἐθνικήν μας οἰκονομίαν. Διὰ τὸ ζήτημα τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ, διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἐκβιομηχανίσεως, πρέπει νὰ γίνῃ εὐρυτάτη συζήτησις πρὸς διαφώτισιν τῆς Βουλῆς. Κύριοι, θὰ ἤθελα νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ διὰ νὰ συγχαρῶ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι πραγματικῶς ἐσημείωσε τὴν πρώτην ἐπιτυχίαν, ἔπειτα ἀπὸ μίαν περίοδον ὑποσχέσεων καὶ παραινέσεων. Ἀνοίγει ἕνας δρόμος πραγματικός, ὁ ὁποῖος ἐλπίζω, ὅτι θὰ μᾶς ὁδηγήσῃ εἰς μίαν ἀνασύνδεσιν τῶν ἐμπορικῶν μετὰ τῆς Γερμανίας σχέσεων κυρίως ὡς πρὸς τὴν τοποθέτησιν τῶν καπνῶν. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐκφράσω ἀκόμη μίαν φορὰν τὰ συγχαρητήριά μου εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως.

§45Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ θὰ ἤθελα νὰ τονίσω εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει προκειμένου νὰ προσκομισθοῦν τὰ στοιχεῖα διὰ τὸ θέμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως, ὅτι παρηγκωνίσθη ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμὸς κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως καὶ τὴν διανομὴν τῆς βοηθείας. Ἐκεῖνο δὲ ποὺ τὸν ἐνδιαφέρει εἶναι ὄχι ὁ μηχανισμὸς τοῦ προγράμματος, ἀλλὰ ἡ κατανομὴ τῆς βοηθείας.

§46Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν εἶμαι ἁρμόδιος νὰ σᾶς εἴπω περισσότερα. Ἐὰν θέλετε στοιχεῖα, δύνασθε νὰ ἀποταθῆτε εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργόν. Κύριοι, τώρα ποία εἶναι ἡ πραγματικὴ ἔννοια τῆς περικοπῆς; Γνωρίζετε, ὅτι ἐσχάτως καὶ πάλιν μετέβην διὰ νὰ ἀντιπροσωπεύσω τὴν Ἑλλάδα εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Οἰκονομικῆς Συνεργασίας. Ἤθελα ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ νὰ σᾶς ἐκθέσω τὰ ἀποτελέσματα τοῦ τελευταίου μου ταξιδίου. Κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἓν ἐκ τῶν πρώτων μελημάτων μου ἦτο βέβαια τὸ ζήτημα τῆς βοηθείας. Ἐπὶ πλέον ἠσχολήθην ἐπὶ ἑνὸς θέματος ἐξαιρετικοῦ ἐνδιαφέροντος ἰδίᾳ διὰ τὰ γεωργικά μας προϊόντα καὶ τὰς γεωργικάς μας περιφερείας. Γνωρίζετε, ὅτι τὸ ἰδεῶδες τῆς Ἡνωμένης Εὐρώπης εἰς τὸ ὁποῖον ὅλοι πιστεύομεν, κυριαρχεῖ σήμερον ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς μας ζωῆς καὶ τοῦ οἰκονομικοῦ μας βίου, εἶναι ἡ ἑνοποίησις τῆς Εὐρωπαϊκῆς ἀγορᾶς ποὺ μᾶς ἐνδιαφέρει ὅλους. Γνωρίζετε ἐπίσης, ὅτι ὡς μέσον πρὸς πραγματοποίησίν της ἐφευρέθη καὶ ἐπεβλήθη ἡ λεγομένη ἀπελευθέρωσις τῶν ἀνταλλαγῶν. Αὐτὸ ὅμως τὸ μέσον, κύριοι, ἔχει μίαν αἰχμήν, ἡ ὁποία δύναται νὰ ἀποβῇ ἐπικίνδυνος διὰ τὴν Ἑλλάδα. Διότι ἡ ἀπελευθέρωσις δὲν ἐπετράπη παρὰ μόνον διὰ τὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν ἀντικείμενον ἰδιωτικοῦ ἐμπορίου καὶ ὄχι τὰ εἴδη κρατικῆς ἐμπορίας. Ἡ περίφημος αὐτὴ ἀπελευθέρωσις ἔφθασε τὰ 60% καὶ πρόκειται νὰ φθάσῃ τὰ 75%. Ποῖαι ὅμως εἶναι αἱ συνέπειαι ἀπὸ τῆς ἑλληνικῆς πλευρᾶς; Ἐπειδή, κατὰ σύμπτωσιν, τὰ προϊόντα τὰ ὁποῖα εἰσάγομεν εἶναι προϊόντα ἐλευθέρου ἐμπορίου καὶ ἐπειδὴ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐξάγομεν, ὡς ἡ σταφίς, εἶναι εἶδος μονοπωλίου εἰς τὴν Ἀγγλίαν, καὶ ὁ καπνὸς συναντᾷ 4 ἢ 5 μονοπώλια εἰς τὴν Εὐρώπην, κατ’ ἀνάγκην πολλαπλασιάζομεν τὰς εἰσαγωγάς μας χωρὶς νὰ προωθοῦμεν τὰς ἐξαγωγάς μας Ἐνόμισα, ὅτι αὐτὸ εἶναι πλῆρες κινδύνων διὰ τὸ μέλλον. Καίτοι ἀπεφύγομεν τὴν ἀπελευθέρωσιν τῶν 75%, ἐν τούτοις ὅμως καὶ μὲ τὸ 66% παραμένει πάντοτε ἀκέραιον τὸ γεγονός, ὅτι δηλαδὴ ἡ προώθησις τῶν ἐξαγωγῶν μας, ἐξαγωγῶν καθαρῶς γεωργικῶν προϊόντων, ἀποβαίνει δυσχερής, μὲ τὸ σύστημα τῆς ἀπελευθερώσεως. Δι’ αὐτό, κύριοι, κατόπιν συνεννοήσεων καὶ μὲ ἄλλους συναδέλφους ἐνομίσαμεν, ὅτι τὸ πρᾶγμα θὰ ἔπρεπε νὰ τύχῃ μιᾶς ἰδιαιτέρας προσοχῆς. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μᾶς λέγουν, ὅτι μὲ μίαν ὁμοιόμορφον καὶ γενικὴν κατὰ ποσοστὸν ἀπελευθέρωσιν θὰ λύσητε τὰ προβλήματα τοῦ ἐμπορίου σας. Ὁ ἀντίκτυπος θὰ ἦτο θλιβερὸς διὰ τὰ Κράτη, τὰ ὁποῖα δὲν κατώρθωσαν νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὸν ἀνήφορον τῆς ἀνασυγκροτήσεως, ὅπως τὰ μεγαλύτερα Κράτη. Ἀλλ’ ὅπως γνωρίζετε τὸ ἰδεῶδες τῆς ἑνοποιήσεως τῆς Εὐρωπαϊκῆς ἀγορᾶς εἶναι καὶ δι’ ἡμᾶς προσφιλές. Δι’ αὐτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ εὕρωμεν καὶ ἕνα ἄλλον τρόπον πραγματοποιήσεώς του. Τότε εἰσηγήθην, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε μόνον ἡ μέθοδος τῆς ἀπελευθερώσεως νὰ θεωρηθῇ ὡς βοηθοῦσα τὴν ἑνοποίησιν τῆς Εὐρωπαϊκῆς ἀγορᾶς. Δύναται νὰ ὑπάρξῃ καὶ μία ἄλλη μέθοδος. Εἶναι ἡ μέθοδος τῆς συνεργασίας καὶ τῆς ὀργανώσεως τῆς εὐρωπαϊκῆς ἀγορᾶς. Καὶ ἐπειδὴ ἐνδιαφερόμεθα κυρίως διὰ τὰ γεωργικὰ προϊόντα ἐκάμαμεν τὴν ἑξῆς πρότασιν, τὴν ὁποίαν οἱ κύκλοι τοῦ Ὀργανισμοῦ ἀπεδέχθησαν εὐμενῶς τοὐλάχιστον, ἀπὸ πλευρᾶς θεωρητικῆς. Ὅταν βέβαια θὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν πρᾶξιν δὲν γνωρίζομεν τὶ θὰ γίνῃ. Ὑπεστηρίξαμεν λοιπὸν εἰς τὸν Εὐρωπαϊκὸν Ὀργανισμὸν ὅτι κατὰ τὴν γνώμην μας, ἡ ὑπόθεσις τῆς οἰκονομικῆς ἀνορθώσεως τῆς Εὐρώπης, δὲν προωθεῖται μόνον μὲ τὴν ἀπελευθέρωσιν, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ πλέον διὰ τῆς ὀργανώσεως τῆς εὐρωπαϊκῆς ἀγορᾶς τῶν γεωργικῶν προϊόντων μέσῳ συνεργασίας καὶ συνεννοήσεως. Τοιουτοτρόπως παρὰ τὴν μέθοδον τῆς ἀπελευθερώσεως πρὸς ὁλοκλήρωσιν τῆς εὐρωπαϊκῆς ἀγορᾶς συνεστήσαμεν καὶ τὴν μέθοδον τῆς συνεργασίας μεταξὺ τῶν παραγωγικῶν τάξεων τῶν μεγάλων γεωργικῶν προϊόντων, ἡ ὁποία δέον νὰ θεωρηθῇ ὡς συμπληρωματικὴ τῆς πρώτης. Διότι πιστεύομεν ὅτι διὰ τῆς μεθόδου ταύτης τῆς συνεργασίας καὶ τῆς ὀργανώσεως τῆς εὐρωπαϊκῆς ἀγορᾶς κατ’ ἀνάγκην ἡ ἀπελευθέρωσις θὰ συνετελεῖτο ἀσφαλέστερον καὶ ταχύτερον καὶ ἄνευ δυσμενῶν ἀντικτύπων. Διότι ὀφείλετε νὰ γνωρίζητε μὲ τὴν αὐθαίρετον αὐτὴν μέθοδον τῆς ἀπελευθερώσεως κατὰ γενικὰ ποσοστὰ ὅλα τὰ Κράτη καὶ πολὺ περισσότερον ἡμεῖς, ᾐσθάνθησαν τὸν κίνδυνον καὶ ἔσπευσαν ν’ ἀνοίξουν διάφορα παραθυράκια εἰς τὰς ἀποφάσεις ἀπελευθερώσεως διὰ νὰ δυνηθοῦν ὅλα νὰ διαφεύγουν ἐνδεχομένως ἀπὸ τὰς ἀποφάσεις τῆς ἀπελευθερώσεως. Καὶ ἡ Γαλλία τὸ ἔπραξε καὶ ἡ Ὁλλανδία, ἡ Δανία καὶ ἡ Τουρκία. Διὰ τὴν Ἑλλάδα δὲν ὑπῆρχε λόγος διότι διὰ τὴν ἀποφυγὴν τοῦ 75% εἶχεν ἤδη λυθῆ τὸ ζήτημα ὁριστικῶς. Νομίζω, ὅτι ἡ προταθεῖσα μέθοδος κατ’ ἐξοχὴν θὰ συντρέξῃ εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἐξαγωγῶν τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων, ἐὰν γίνῃ δυνατὸν ἀπὸ τὸν ὀργανισμόν. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ζήτημα τῆς βοηθείας, ὀφείλω, κύριοι, νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι ὁ προσδιορισμὸς τῆς βοηθείας διὰ τὴν Ἑλλάδα διὰ τὸ τρίτον ἔτος ὅπως καὶ διὰ τὰς ἄλλας μετεχούσας χώρας, ἐγίνετο μόνον διὰ τὸ πρῶτον ἑξάμηνον. Θὰ σᾶς προσθέσω ἀκόμη, ὅτι εἰς τὴν κατανομὴν τῆς βοηθείας—ἐπειδὴ καὶ αὐτὸ ὑπεστηρίχθη— δὲν παρεχωρήθη ποσοστὸν δυσμενέστερον διὰ τὴν Ἑλλάδα ἐν σχέσει πρὸς τὰς ἄλλας χώρας, ὡς εἶδος τιμωρίας καὶ ποινῆς, ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι καθόλου ἀληθές. Ἡ ἐφετεινὴ κατανομὴ ἐγένετο ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς τύπου τοῦ Marjolin καὶ τοῦ Snoie. Ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ τοῦ γενικοῦ τύπου ἔλαβεν ἡ Ἑλλὰς τὴν βοήθειάν της ἐν ᾧ μέτρῳ καὶ τὰ ἄλλα συμμετέχοντα Κράτη: Οὐδεμίαν θὰ ἔχωμεν πέραν αὐτοῦ μείωσιν, ἐκτὸς ἴσως τῆς Μεγάλης Βρεττανίας καὶ μιᾶς αὐξήσεως διὰ τὴν Ἰσλανδίαν καὶ τὴν Ἰρλανδίαν. Ἀλλὰ διὰ τὰς δύο τελευταίας χώρας, πρόκειται περὶ ἀποκλειστικοῦ δανεισμοῦ καὶ ὄχι περὶ δωρεᾶς ὅπως διὰ τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ πλέον ἐνδιαφέρον εἶναι ὅτι κατὰ τὸ δεύτερον ἑξάμηνον δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ οὔτε ἀναθεώρησις, οὔτε ἀνακατανομή. Ἐγκατελείφθη τελικῶς ὁ περίφημος τύπος, ὁ ὁποῖος μᾶς ἐθυσίασε. Κατὰ τὸ δεύτερον ἔτος, θὰ λάβῃ χώραν πραγματικὴ ἐξ ὑπαρχῆς κατανομή. Κατ’ ἀκολουθίαν θὰ κριθῶμεν ἐπὶ τῇ βάσει ἄλλων κριτηρίων, προφανῶς ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀποδόσεως τοῦ πρώτου ἑξαμήνου. Μοῦ ἐδηλώθη ρητῶς καὶ τὸ διεβίβασα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἂν λάβωμεν ἅπαντα τὰ ἐνδεδειγμένα μέτρα, ὅτι ἂν ἀξιοποιήσωμεν πλήρως τὴν βοήθειαν καὶ κινητοποιήσωμεν τοὺς ἑλληνικοὺς πόρους, ὅτι ἐὰν δὲν εὑρισκώμεθα ἐν Κυβερνητικῇ ἀσταθείᾳ, τότε ὑπάρχει ἐνδεχόμενον εἰς τὸν ἀγῶνα αὐτὸν νὰ ἐπιτύχωμεν αὔξησιν τοῦ μεριδίου τῆς Ἑλλάδος. Ἐὰν ὅμως συμβῇ τὸ ἀντίθετον πρέπει νὰ γνωρίζητε καὶ σᾶς προειδοποιῶ, ὅτι ἡ βοήθεια θὰ εἶναι ἀκόμη μικροτέρα κατὰ τὸ δεύτερον ἑξάμηνον. Πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τὸ ἀνεκοίνωσα αὐτὸ ἀμέσως διὰ τηλεγραφήματός μου. Ἀντιλαμβάνεσθε τὴν σημασίαν ἑνὸς τοιούτου ἐνδεχομένου. Αὐτὸς εἶναι ὁ πρωταρχικός, ὁ κύριος λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἡμεῖς ἐδηλώσαμεν ὅτι εἴμεθα παράπλευροι τῆς Κυβερνήσεως καὶ διὰ τὸν αὐτὸν λόγον δηλοῦμεν, ὅτι θὰ παράσχωμεν ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν ἐπιτρέπεται σήμερον ἡ πολυτέλεια Κυβερνητικῶν κρίσεων, διότι μία τοιαύτη Κυβερνητικὴ κρίσις, χωρὶς νὰ ἔχῃ ἐξασφαλισθῆ καὶ ἡ διαδοχή της, θὰ ἀποβῇ ὀλεθρία διὰ τὸν τόπον μας. Ἑπομένως ἡμεῖς δὲν ἔχομεν παρὰ νὰ εὐχηθῶμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ὁλοκληρώσῃ τὸ ταχύτερον τὸ πρόγραμμα αὐτῆς καὶ ὅπως ἀγωνισθῇ μὲ σθένος καὶ ἐπιτυχίαν διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ μεριδίου μας. Νομίζω, ἡ συνδρομὴ τῶν μεγάλων φίλων μας ἐν προκειμένῳ θὰ εἶναι ἀμέριστος. Ἡμεῖς πάντοτε θὰ εἴμεθα ἐπ’ αὐτοῦ εἰς τὸ πλευρὸν τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι, δὲν εἶναι μόνον αὐτὸς ὁ λόγος ποὺ δὲν ἐπιτρέπεται σήμερον νὰ ἀντιμετωπίζωμεν τὸ Κυβερνητικὸν πρόβλημα κατὰ τρόπον διαφορετικόν. Εἶναι ἀκόμη καὶ εἷς ἄλλος πρόσθετος λόγος, ὅτι πλέον ἡ προοπτικὴ τοῦ μέλλοντος δὲν εἶναι τόσον αἰσιόδοξος ὅσον κατὰ τὸ παρελθόν. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς τὸ σχέδιον Μάρσαλ συνεδυάσθη μὲ τὸν ἐξοπλισμὸν τῶν Δημοκρατικῶν Κρατῶν, ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης, κύριοι, ὀφείλετε νὰ γνωρίζητε—ἡμεῖς ἐκάμαμεν ἤδη τὸν θλιβερὸν πειραματισμὸν—ὅτι ἡ ἀνασυγκρότησις κατ’ ἀνάγκην θὰ τεθῇ εἰς δευτέραν μοῖραν, διότι ἡ διαταραχὴ τῶν διεθνῶν σχέσεων, εἶναι σήμερον λίαν ἰσχυρά. Κατ’ ἀκολουθίαν, κύριοι, ὀφείλομεν νὰ εἴμεθα ἀπολύτως συνετοὶ καὶ προσεκτικοί, διότι ἄλλως κινδυνεύομεν νὰ ὑποστῶμεν μεγάλας ἀπογοητεύσεις εἰς τὸ μέλλον. Ἡ στροφὴ αὐτὴ εἰς τὸ Σχέδιον Μάρσαλ εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς δευτέρας φάσεως τοῦ ἀγῶνος ὑπονομεύσεως κατὰ τοῦ σχεδίου τούτου καὶ τῆς ἀνορθώσεως τῆς Εὐρώπης ἐκ μέρους τοῦ διεθνοῦς κομμουνισμοῦ. Ἡ πρώτη φάσις ἀφεώρα τὴν Ἑλλάδα ὅπου δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι ἐπέτυχεν ἔν τινι μέτρῳ νὰ ἀνακόψῃ ἢ νὰ ὑπονομεύσῃ τὴν οἰκονομικήν μας ἀνασυγκρότησιν, ἥτις ὅμως συνετρίβη ὁριστικῶς χάρις εἰς τὴν ὁρμὴν καὶ τὴν αὐτοθυσίαν τῶν τέκνων τῆς Ἑλλάδος. Ἐν τούτοις ὁ κίνδυνος ποὺ ἐξαπολύεται διὰ τῆς γενικωτέρας αὐτῆς ἐπιθέσεως ποὺ ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὸν ἐξοπλισμὸν παρὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν εἰς βάρος βέβαια τῆς τελευταίας, ἡ δευτέρα αὐτὴ φάσις εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ἐπικίνδυνη διὰ τὸ μέλλον τῆς Εὐρώπης καὶ τοῦ κόσμου. Ὀφείλομεν ἐπαναλαμβάνω νὰ λάβωμεν τὰ ἀναγκαῖα μέτρα καὶ νὰ ἀντιληφθῶμεν πῶς διαγράφεται τοῦ λοιποῦ ἡ διεθνὴς κατάστασις. Σήμερον κατόπιν ὅλων αὐτῶν τῶν γεγονότων οἱ δημοκρατικοὶ λαοὶ ἔχουν πλέον ἀφοπλισθῆ δὲν παρασύρονται ἀπὸ τὰ κηρύγματα τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς Ἐλευθερίας τὰ ὁποῖα τόσον ἀναισχύντως ἐκμεταλλεύονται καὶ διαστρεβλώνουν οἱ κομμουνισταί. Τοιουτοτρόπως σήμερον εἰς τὸν κόσμον διαγράφεται μία ἀντίτασις, μία ἐξέγερσις ἡ ὁποία χαρακτηρίζει τοὺς Δημοκρατικοὺς Λαοὺς ἅμα ὡς ἀντιληφθοῦν τὸν κίνδυνον τῆς Δημοκρατίας, καὶ τῆς Ἐλευθερίας. Ὁ κομμουνισμὸς ἔχει ὡς σύντροφον καὶ συνοδοιπόρον τὴν ἐξαθλίωσιν. Ἀντιθέτως ἡ οἰκονομικὴ εὐημερία καὶ ἄνεσις εἶναι ὁ πραγματικὸς ἐχθρός του Ὅσοι ἐπιθυμοῦμεν τὴν οἰκονομικήν μας εὐημερίαν καὶ τὴν οἰκονομικήν μας ἀνόρθωσιν πρέπει νὰ μισοῦμεν τὸν κομμουνισμόν. Οἱ ἐλεύθεροι λαοί, ἐπειδὴ μισοῦν τὴν ἀθλιότητα μισοῦν ταυτοχρόνως καὶ τὸν ἐπὶ ταύτης βασιζόμενον κομμουνισμόν. Συνεπεία τούτου ὑπῆρξε μία νέα διεθνὴς κίνησις ἡ ὁποία σήμερον παρατηρεῖται καὶ διαπιστοῦται. Κατόπιν αὐτῶν ὁ κόσμος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος πιστεύει εἰς τὰς προαιωνίους ἀξίας ποὺ καθιστοῦν τὴν ζωὴν ἀξίαν νὰ τὴν ζῇ κανείς, ὅλοι οἱ δημοκρατικοὶ καὶ ἐλεύθεροι λαοὶ ἀρχίζουν νὰ διαισθάνωνται τὸν κίνδυνον καὶ σπεύδουν νὰ ὀργανωθοῦν πρὸς ἀντιμετώπισιν αὐτοῦ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι ἡ ὀργάνωσις αὐτὴ θὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν νίκην ὑπὲρ τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς Ἐλευθερίας. Δὲν πιστεύω, ὅπως ἔλεγα καὶ ἄλλοτε, εἰς τὴν μοιραίαν σύγκρουσιν, εἰς τὸν ἀναπόφευκτον πόλεμον Πιστεύω ἀντιθέτως ὅτι ἐὰν αἱ τεράστιαι, αἱ κολοσσιαῖαι ἠθικαὶ καὶ ὑλικαὶ δυνάμεις τὰς ὁποίας περικλείουν αἱ δημοκρατίαι, ὀργανωθοῦν καὶ ἐμφανισθοῦν κατὰ τρόπον συστηματικὸν καὶ συσσωματωθοῦν, τότε, λέγω, καὶ ἡ Δημοκρατία θὰ σωθῇ καὶ ὁ κίνδυνος θὰ ἀποτραπῇ. Διότι ὁ Σλαυϊκὸς κομμουνισμός, κύριοι, δὲν ἔμαθε νὰ σέβεται καὶ νὰ τιμᾷ παρὰ μόνον τὴν βίαν καὶ τὴν δύναμιν. Ὁ Στάλιν ὅπως γνωρίζητε, ὑπῆρξεν εἰλικρινὴς θαυμαστὴς τοῦ Χίτλερ, διότι ἐσυμβόλιζε δι’ αὐτὸν τὴν ὠμὴν καὶ ἐγκληματικὴν βίαν. Δι’ αὐτό, κύριοι, πιστεύω ὅτι εὐθὺς ὡς αἱ δημοκρατικαὶ δυνάμεις κατορθώσουν νὰ ὀργανωθοῦν καὶ νὰ ἐμφανίσουν τὴν κολοσσιαίαν αὐτῶν δύναμιν, τὸ ζήτημα τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς Ἐλευθερίας θὰ παύσῃ νὰ ἀνησυχῇ τὸν κόσμον. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο ἀρκετό. Ἡμεῖς ἔχομεν τὴν ἐντύπωσιν ὅτι δὲν ἀρκεῖ νὰ ὀργανωθῇ ὁ δημοκρατικὸς κόσμος ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς δυνάμεώς του, πρέπει ἐπὶ πλέον καὶ ἠθικῶς νὰ ἐξοπλισθῇ. Πρέπει διὰ μιᾶς καταλλήλου προπαγάνδας νὰ διαφωτισθῇ ὁ κόσμος ἐπὶ τῆς σημασίας τῶν συνθημάτων τοῦ κομμουνισμοῦ. Διότι λέγει ὁ κομμουνισμὸς «ἐλευθερία» καὶ ἐννοεῖ κατ’ οὐσίαν τὴν δέσμευσιν, τὴν χάλκευσιν τῶν δεσμῶν. Διότι λέγει ὁ κομμουνισμὸς «εἰρήνη» καὶ ἐννοεῖ τὴν αἱμοσταγῆ καὶ τὴν ἀδελφοκτόνον ἐπανάστασιν. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν οἱ λαοὶ ἀφυπνισθέντες ἀρχίζουν νὰ ὀργανώνουν τὰς δυνάμεις των, διὰ νὰ κατωρθώσουν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ περισώσουν τὰς ἐλευθερίας καὶ τὸν πολιτισμόν των. Καὶ δὲν εἶναι μόνον ἐπὶ τοῦ στρατιωτικοῦ πεδίου ποὺ ἀντιμετωπίζουν τὴ βίαν τοῦ κομμουνισμοῦ. Καὶ ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ πεδίου παρατηρεῖται ἡ αὐτὴ κίνησις. Καὶ αἱ δυνάμεις καὶ τὰ κόμματα τῆς Ἐλευθερίας καὶ τῆς Δημοκρατίας συσσωματοῦνται εἰς κοινὸν μέτωπον καὶ προσπαθοῦν νὰ διεξαγάγουν τὸν ἀγῶνα κατὰ τοῦ ἐγκληματικοῦ κομμουνισμοῦ. Θὰ ἤθελα νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν ἔκκλησιν τὴν ὁποίαν ὁ Γάλλος Πρωθυπουργὸς κ. Πλεβὲν γνωστὸς ἀντιφασίστας ἀπηύθυνε τὰς ἡμέρας ἐκείνας κατὰ τὰς ὁποίας εὑρισκόμουν εἰς τὸ Παρίσι, πρὸς τὸ Ἐθνικὸν Συνέδριον τοῦ κόμματός του. Ἐντὸς ἐλαχίστης προθεσμίας, λέγει πρέπει νὰ τροποποιήσωμεν τὸ ἐκλογικόν μας σύστημα «διὰ νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν ἕνωσιν τῶν Δημοκρατῶν....εἴμεθα πεπεισμένοι ὅτι ἀργὰ ἢ γρήγορα θὰ σχηματισθῇ εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ἕνα εὐρύτατον κόμμα τῆς Δημοκρατίας τῆς προόδου». Αὐτὸ τὸ ὁποῖον συμβαίνει εἰς τὴν Γαλλίαν αὐτὸ θὰ συμβῇ εἰς ὅλας τὰς Εὐρωπαϊκὰς χώρας, θὰ γίνῃ καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Αἱ δυνάμεις τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς Ἐλευθερίας θὰ συνασπισθοῦν καὶ θὰ συνενωθοῦν. Δι’ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν λόγον, νομίζω ὅτι ὀφείλομεν νὰ παρακολουθῶμεν τὴν γενικὴν αὐτὴν κίνησιν ἡ ὁποία θὰ διαμορφώσῃ τὴν μέθοδον βάσει τῆς ὁποίας θὰ διεξαχθῇ ἡ πολικὴ μάχη μεταξὺ τοῦ Ἀσιατικοῦ ὁλοκληρωτισμοῦ καὶ τῆς Δυτικῆς Δημοκρατίας. Ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ, κύριοι, τὸ μέτωπον αὐτὸ νὰ εἶναι ἀραγὲς καὶ συμπαγές. Θὰ χρειασθῇ ἀκόμη ἐπὶ πλέον νὰ ἐξοπλισθῇ κυρίως ἠθικῶς, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ διάφορα κηρύγματα τὰ ὁποῖα ἐξαπέλυσεν ὁ κομμουνισμὸς ἀνὰ τὸν κόσμον. Ὀφείλει πρὸ παντὸς νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ κήρυγμα τῆς δυσφημήσεως ὡς διεφθαρμένου τοῦ ἀστικοῦ καθεστῶτος, τὸ ὁποῖον ἐξαπολύει καθημερινῶς τῆς Πράγας ὁ ραδιοφωνικὸς σταθμός. Δι’ αὐτό, κύριοι, ἐνομίσαμεν καὶ ἐμεῖς, ὅτι ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐξοπλίσωμεν ἠθικῶς καὶ τὸν ἰδικόν μας κόσμον ὁ ὁποῖος θὰ δώσῃ τὴν πολιτικὴν μάχην ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ. Δι’ αὐτὸ ἐφθάσαμεν μὲ σφιγμένην τὴν καρδίαν, ἀλλὰ μὲ ἤρεμον τὴν συνείδησιν εἰς ὡρισμένας ὑποδείξεις, περὶ γενναίας χειρονομίας εἰς πρόσωπα ἀναμφιβόλως ἀνεπίληπτα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἰδιάζουσαν βαρύτητα λόγῳ τῆς θέσεώς των εἰς τὸ κόμμα, ἵνα δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου, τερματίσωμεν καὶ αὐτὴν ἀκόμη τὴν συζήτησιν ἡ ὁποία ὑποσκάπτει τὰ ἠθικὰ βάθρα καὶ τὴν ἠθικὴν ὑπόστασιν τοῦ ἀστικοῦ μας καθεστῶτος. Κύριοι, μία τοιαύτη γενικὴ προσπάθεια δὲν εἶναι ἔργον οὔτε ἑνὸς οὔτε ὀλίγων· εἶναι ἔργον ὅλων μας, ὅλων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι πιστεύουν εἰς τὴν Δημοκρατίαν καὶ εἰς τὴν Ἐλευθερίαν. Εἶναι χρέος ὅλων μας νὰ συνταχθῶμεν εἰς μίαν ἑνιαίαν ἐθνικὴν ὀργάνωσιν, ἡ ὁποία μαζὺ μὲ τὸν λαόν, θὰ δώσῃ τὴν ἐπικειμένην μάχην διὰ τὸν λαόν. Κύριοι, μὲ συνθήματα τῆς ἠθικῆς ἐξυγιάνσεως καὶ μὲ τὸ σύνθημα τῆς ἀναμορφώσεως τῆς δημοκρατικῆς μας ζωῆς, ἀναμφιβόλως ἡ παράταξις αὕτη θὰ πραγματοποιήσῃ τὴν νίκην. Ἐν τούτοις, ὅμως ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ἀξιότιμε κ. Ἀρχηγὲ τῆς Ε.Π.Ε.Κ., ὅτι δὲν θὰ εἶσθε ἐσεῖς ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ κρατήσητε τὴν σημαίαν αὐτὴν τοῦ ἠθικοῦ ἐξαγνισμοῦ καὶ τῆς ἀναμορφώσεως τῆς δημοκρατικῆς ζωῆς μας. Διότι τὸ παρελθόν σας, κύριε Ἀρχηγέ, δὲν μᾶς ἐμπνέει καμμίαν ἐμπιστοσύνην, διότι ἡ πίστις σας πρὸς τὴν λαϊκὴν κυριαρχίαν, δὲν ὑπῆρξε πάντοτε ἀπόλυτος. Ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι ἀνήκομεν εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, τὸ ὁποῖον εἶχε μακρὰν παράδοσιν ἀπὸ ἀπόψεως προσηλώσεως εἰς τοὺς κοινοβουλευτικοὺς θεσμούς, δὲν ἔχομεν τίποτε νὰ διδαχθῶμεν ἀπὸ ὑμᾶς. Ἀλλά, κύριοι, δὲν εἶναι μόνον ἐπὶ τοῦ πεδίου αὐτοῦ, εἶναι καὶ ἐπὶ τοῦ πεδίου τοῦ ἠθικοῦ ἐξαγνισμοῦ ποὺ θὰ ἐπαναλάβω τὰ αὐτά.

§47Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Μᾶς προσβάλλετε.

§48Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν προσβάλλω κανένα. Διότι, κύριοι, ἐπίκειται ἡ μάχη κατὰ τοῦ ἐγκληματικοῦ κομμουνισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἀπειλεῖ μὲ διάβρωσιν τὴν ἠθικήν μας ὑπόστασιν. Καὶ εἰς τὸν ἀγῶνα αὐτόν, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι παρ’ ὅλον μου τὸν σεβασμόν, δὲν βλέπω εἰς ὑμᾶς τὸν κατάλληλον ἄνθρωπον διὰ νὰ μᾶς ὁδηγήσῃ εἰς αὐτόν...

§49Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Δικαίωμά σας.

§50Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δικαίωμά μου. Μὴ διακόπτετε σᾶς παρακαλῶ, διότι ἐγὼ πάντοτε σέβομαι τοὺς ἄλλους. Δὲν νομίζω λοιπόν, ὅτι εἰς τὰς χεῖρας σας θὰ παραδοθῇ οὔτε ἡ σημαία τοῦ ἠθικοῦ καθαρμοῦ οὔτε τῆς πολιτικῆς ἀναμορφώσεως. Ἀντιθέτως εἰς τὴν μάχην αὐτὴν ἡ ὁποία ἐπίκειται καὶ διὰ τὴν ὁποίαν θὰ συνενωθοῦν καὶ θὰ συνταχθοῦν ὅλα τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἰλικρινῶς πιστεύουν εἰς τὴν Δημοκρατίαν τὴν Ἠθικὴν καὶ τὸν Κοινοβουλευτισμόν, αὐτὰ θὰ δώσουν τὴν μάχην καὶ θὰ τὴν κερδίσουν ὑπὲρ τοῦ ἔθνους καὶ τῆς ἀνθρωπότητος, εἴτε ἄνευ ὑμῶν, εἴτε ἐναντίον ὑμῶν. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ζίγδης ἔχει τὸν λόγον.

§52Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Τὰ λεχθέντα ἀπὸ τὸν κ. Στεφανόπουλον δίδουν λαβὴν εἰς παρεξηγήσεις ἢ παρανοήσεις. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ζίγδης ἔχει τὸν λόγον.

§54Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀνερχόμενος ἐπὶ τοῦ βήματος διὰ νὰ διατυπώσω τὰς παρατηρήσεις μου ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, θὰ περιωρισθῶ ἐπὶ ἑνὸς τῶν βασικωτέρων προβλημάτων τὰ ὁποῖα ἀντιμετωπίζει αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ Ἑλλάς. Ἀλλ’ εὑρίσκομαι πρὸ κενοῦ, διότι αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως δὲν περιέχουν κανὲν πρόγραμμα, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας. Μᾶς παραπέμπουν ἁπλῶς εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, αἱ ὁποῖαι πάλιν οὐδὲν ἄλλο ἀναφέρουν, παρὰ μόνον, ὅτι ἦτο σκοπὸς τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης ἡ ἐπιδίωξις ἀφ’ ἑνὸς μὲν τῆς ἀνασυγκροτήσεως, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀσφαλείας. Ἀλλὰ πέραν τῶν τοιούτων γενικοτήτων, οὐδὲν τὸ συγκεκριμένον περιεῖχον ὡς πολιτικήν, πρὸς πραγμάτωσιν τῶν σκοπῶν τούτων. Ἑπομένως εὑρισκόμεθα αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀπὸ ἀπόψεως ἀνασυγκροτήσεως πρὸ τῶν δεδομένων, τὰ ὁποῖα μᾶς ἔδωσεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, διότι ὁ προϋπολογισμός της καὶ τὸ ἐπὶ τῇ βάσει ἐκείνου συνταχθὲν οἰκονομικὸν πρόγραμμα, ἐξακολουθοῦν νὰ ἀποτελοῦν τὰ μόνα συγκεκριμένα πλαίσια τῆς οἰκονομικῆς καὶ δημοσιονομικῆς πολιτικῆς τῆς χώρας. Ἐν τούτοις, ἀπὸ τῆς ἀναλήψεως τῆς ἀρχῆς ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν ἐπραγματοποιήθησαν δύο βασικὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἀνέτρεψαν τὴν βάσιν ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐστηρίχθη καὶ ὁ προϋπολογισμὸς καὶ τὸ πρόγραμμα Ἀνασυγκροτήσεως τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου. Τὸ πρῶτον εἶναι ἡ ἀπόφασις τῆς αὐξήσεως τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, τὸ δεύτερον εἶναι ἡ περικοπὴ τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας.

§55Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Εἰς ποῖον ποσὸν ὑπολογίζετε τὰς δαπάνας τῆς αὐξήσεως τοῦ στρατοῦ; Ἄνω τῶν 250.000.000.000;

§56Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δυστυχῶς δὲν κατώρθωσα μέχρι τῆς στιγμῆς νὰ ἐξακριβώσω τὸ ἀκριβὲς ποσόν, ἀλλ’ οἱ ὑπολογισμοὶ κυμαίνονται μεταξὺ 250 καὶ 350 δισεκατομμυρίων. Εὑρισκόμεθα, ἑπομένως, ἐκ τῶν γεγονότων αὐτῶν καὶ μόνον, πρὸ ριζικῆς ἀνατροπῆς τοῦ προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως τοῦ ἔτους 1950–1951. Ἐνῷ, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε ζητοῦσα τὴν ψῆφον ἐμπιστοσύνης τῆς Βουλῆς, νὰ ἔλθῃ καὶ νὰ μᾶς εἴπῃ, μὲ ποῖον τρόπον πρόκειται νὰ ἀντιμετωπίσῃ αὐτὰ τὰ δύο βασικὰ προβλήματα, τὸ ἐπροτίμησεν ἀντιθέτως ἐπὶ αὐτῶν νὰ τηρήσῃ σιγὴν ἰχθύος! Ἡ μόνη ἔνδειξις περὶ τῶν προθέσεών της εἶναι ὁ ἀπολογισμὸς τοῦ διμήνου περίπου τῆς δράσεώς της. Πρὶν ἢ ἐν τούτοις, ἀναλύσωμεν τὸν ἀπολογισμὸν αὐτὸν καὶ δυνηθῶμεν νὰ τὸν ἐκτιμήσωμεν, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ λεχθοῦν ὡρισμένα πράγματα, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἔννοιαν ἀφ’ ἑνὸς μὲν τῆς αὐξήσεως τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τοῦ περιορισμοῦ τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Διότι μόνον, ὅταν ἔχωμεν σαφῆ ἀντίληψιν τῶν θεμάτων αὐτῶν, τότε καὶ μόνον θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀντιληφθῶμεν τὴν κυβερνητικὴν ἀνεπάρκειαν. Ἡ περικοπὴ τῆς βοηθείας εἰς τὸ ὕψος τῶν 207.000.000 δολλαρίων δὲν σημαίνει, ὅτι θὰ ἔχωμεν διαθέσιμα ὀλιγώτερα δολλάρια τὸ ἔτος τοῦτο ἀπὸ ὅσα προϋπελόγιζε ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, ὅταν κατήρτιζε τὸν προϋπολογισμόν της, διὰ νὰ μὴ εἴπω ἀπὸ ὅσα εἴχομεν πέρυσι. Διότι ἔχομεν 207.000.000 ἐφέτος, ἔχομεν 44.000.000 ἀχρησιμοποίητα περυσινά, ἔχομεν ἀκόμη καὶ 17.000.000 δολλάρια, νομίζω αὔξησιν τοῦ ἀποθέματος τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Ἑπομένως εὑρισκόμεθα εἰς ὕψος ἀπέχον ἐλάχιστα τοῦ ὕψους τῶν 274.000.000 δολλαρίων, ποὺ εἴχομεν πέρυσι. Ὑπὸ τὰς προϋποθέσεις αὐτάς, ἐν τούτοις, ἐὰν ἔχωμεν ὕψος προϋπολογισμοῦ, ὡς αὐτὸ τὸ ὁποῖον καθώρισεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, ἡ διόγκωσις τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν καὶ μόνον, κατὰ 250.000.000.000, καὶ δὲν γνωρίζω δυστυχῶς εἰς τί ποσὸν θὰ ἀνέλθῃ αὕτη τελικῶς, ἀνατρέπει αὐτομάτως, τὸ σχέδιον τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Καὶ τοῦτο εἶναι ἁπλούστατον. Γνωρίζετε, πιστεύω, τὸν μηχανισμὸν τῆς χρηματοδοτήσεως τοῦ σχεδίου ἀνασυγκροτήσεως. Τὰ κεφάλαια τῆς ἀμερικανικῆς βοηθείας κατανέμονται εἰς δύο κατηγορίας, καὶ ἡ μὲν πρώτη χρησιμοποιεῖται διὰ τὴν ἀγορὰν καταναλωτικῶν ἀγαθῶν ἡ δὲ δευτέρα ἀγαθῶν κεφαλαιουχικῶν. Τὰ καταναλωτικὰ ἀγαθὰ τὰ φέρομεν ἐδῶ, πωλεῖ τὸ Κράτος, λαμβάνει δραχμὰς καὶ μὲ αὐτὰς τὰς δραχμὰς ἀφ’ ἑνὸς μὲν καλύπτεται τὸ ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀφ’ ἑτέρου δὲ χρηματοδοτεῖται ἡ ἀξιοποίησις τῶν εἰσαγομένων κεφαλαιουχικῶν ἀγαθῶν. Ὑπάρχει μία σχέσις, σχέσις σταθερά, μεταξὺ τοῦ ὕψους τῶν ἐκ τῆς πηγῆς αὐτῆς διαθεσίμων δραχμῶν καὶ τῆς ποσότητος κεφαλαιουχικῶν ἀγαθῶν τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἀπορροφηθοῦν εἰς ἕνα πρόγραμμα ἐπενδύσεων, ἕνα πρόγραμμα Ἀνασυγκροτήσεως. Τὸ πρᾶγμα εἶναι σαφές. Ἐὰν αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι ἀπορροφήσουν 250 ἢ περισσότερα δισεκατομμύρια, ἐκ τῶν καταναλωτικῶν ἀγαθῶν, τότε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτελεσθῇ τὸ πρόγραμμα τῶν ἐπενδύσεων, νὰ ἀξιοποιηθοῦν δηλ. ὅλα τὰ κεφαλαιουχικὰ ἀγαθά, τοῦ προγράμματος τοῦ τρέχοντος ἔτους. Θὰ μείνουν ἑπομένως πιστώσεις κεφαλαιουχικῶν ἀγαθῶν ἀδιάθετοι καὶ τότε ὁ κίνδυνος τῆς περικοπῆς ἐκ μέρους τῶν Ἀμερικανῶν εἶναι σαφὴς καὶ ἄμεσος. Ἡ Κυβέρνησις ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς τείνει νὰ ὁδηγήσῃ τὸν τόπον συντομώτατα εἰς μίαν νέαν περικοπὴν τῆς ἀμερικανικῆς βοηθείας, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν θὰ ἔχῃ νὰ ἐπικαλεσθῇ οὔτε τὴν ἐλαχίστην δικαιολογίαν. Πρὸς ἀποτροπὴν τοῦ διλήμματος, τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται ἐκ τῶν δύο αὐτῶν γεγονότων, ὑπάρχουν δύο λύσεις. Ἡ πρώτη εἶναι ἡ λύσις τῆς ραθυμίας καὶ ἡ ἄλλη εἶναι ἡ λύσις τῆς δραστηριότητος, ἢ λύσις τῶν πραγματικῶν κυβερνητῶν. Καὶ εἶμαι πολὺ εὐτυχὴς νὰ σᾶς εἴπω ὅτι αἱ ὑποδείξεις τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς εἶναι σύμφωνοι μὲ τὴν δευτέραν, ἡ ὁποία ἐξυπηρετεῖ πραγματικῶς τὸν τόπον τοῦτον. Ἡ πρώτη λύσις, ἡ εὔκολος, εἶναι ἡ ἑξῆς: Τὰς δραχμάς, τὰς ὁποίας θὰ ἀπορροφήσουν αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι, νὰ τὰς πάρωμεν ἀπὸ τὰς πιστώσεις διὰ κεφαλαιουχικὰ ἀγαθά, διὰ χρησιμοποιήσεως ἀναλόγου τμήματος τούτων διὰ τὴν ἀγορὰν καταναλωτικῶν ἀγαθῶν. Τοῦτο φυσικά, σημαίνει αὐτομάτως μείωσιν τοῦ προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως, σημαίνει αὐτομάτως διόγκωσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου, διὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ἀμερικὴ εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ εἶναι σαφῶς ἀντίθετος, ἀφοῦ ἔχει καθορισθῆ ἤδη ὁριστικῶς τὸ ὕψος περὶ τὸ ὁποῖον δέον νὰ διακυμανθῇ τοῦτο. Αὐτὴ εἶναι ἡ εὔκολος λύσις, ἡ λύσις τῆς ὀκνηρίας καὶ τῆς ἀτολμίας. Ὑπάρχει ὅμως, ἡ δευτέρα λύσις, συνίσταται δὲ εἰς τὴν ἐξεύρεσιν τῶν πόρων εἰς δραχμάς, τῶν ἀπαιτουμένων διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τῶν πιστώσεων κεφαλαιουχικῶν ἀγαθῶν, εἰς ἐκτέλεσιν δηλ. τοῦ προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως. Καὶ αὕτη συνίσταται εἰς τὴν κινητοποίησιν τῶν αὐτοχθόνων ἑλληνικῶν πόρων διὰ τριπλῆς ἐνεργείας, δηλαδὴ διὰ τῆς φορολογίας, διὰ τῆς ἐνασκήσεως μιᾶς δημιουργικῆς πολιτικῆς πιστώσεων καὶ διὰ τῆς δημιουργίας συνθηκῶν χρησιμοποιήσεως τῶν κεφαλαίων, τὰ ὁποῖα δὲν εἰσέρχονται οὔτε εἰς τὸ κύκλωμα τοῦ προϋπολογισμοῦ, οὔτε εἰς τὸ κύκλωμα τὸ πιστωτικόν. Ἡ ἐπιστολὴ Πόρτερ, ἡ τελευταία, ὅπως καὶ ἡ προηγουμένη τοῦ κ. Γκραίηντυ ἐννοεῖ σαφῶς ὅτι πρὸς αὐτὴν τὴν λύσιν, τὴν μόνην γόνιμον, πρέπει νὰ βαδίσωμεν διὰ νὰ ἀντεπεξέλθωμεν πρὸς τὰς δυσκολίας αἱ ὁποῖαι προέκυψαν ἐκ τῶν ἀνωτέρω ἐκτεθεισῶν συνθηκῶν. Κύριοι, περιορίζω τὸ πρόβλημα τῆς ἀνασυγκροτήσεως ἐντὸς τῶν δεδομένων τοῦ 1950, διότι ἐὰν ἐπεκταθῶμεν εἰς γενικωτέραν συζήτησιν θεωρητικωτέρας φύσεως, μοῦ φαίνεται ὅτι θὰ ἐκφύγωμεν ἀπὸ τὸ βασικὸν καθῆκον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐπιτελέσωμεν αὐτὴν τὴν στιγμήν, νὰ κρίνωμεν δηλ. τὴν Κυβέρνησιν, κατὰ πόσον εἶναι ἱκανή, τοὺς ἐπερχομένους κρισίμους μῆνας, νὰ κρατήσῃ τὸ πηδάλιον τῶν τυχῶν τῆς χώρας. Οὐδὲν ἔχομεν τὸ σαφές, τὸ κατηγορηματικὸν ἐπὶ τῶν σκέψεων τῆς Κυβερνήσεως, πῶς θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ προαναφερθὲν δίλημμα. Ἔχομεν ὅμως ὡρισμένας ἐνδείξεις τῆς Κυβερνητικῆς σκέψεως ἢ μᾶλλον ὡρισμένας ἀκαδημαϊκὰς ἀνακοινώσεις ὑπουργῶν τῆς τέως Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν ἀντικειμενικῶν σκοπῶν τοὺς ὁποίους θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιδιώξῃ ἡ ἀνασυγκρότησις τῆς οἰκονομίας τῆς Ἑλλάδος. Καὶ εἶναι αὐταὶ ἱκαναὶ νὰ μᾶς γεμίσουν ἀπὸ δέος διὰ τὴν τύχην τῆς μεγάλης αὐτῆς ὑποθέσεως κατὰ τὸ ἔτος 1950, τὸ τρίτον καὶ προτελευταῖον ἔτο., τοῦ σχεδίου Μάρσαλ! Ὁ εἷς ὑπουργός, ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὁμιλεῖ περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ἐκβιομηχανίσεως τῆς χώρας, ὁ ἕτερος ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὁ κ. Ἀβέρωφ, λέγει ὅτι χρειαζόμεθα νὰ ἀναπτύξωμεν καὶ τὴν γεωργίαν καὶ τὴν βιομηχανίαν. Πρὸ τοιούτων κοινοτυπιῶν νομίζω ὅτι δὲν χωρεῖ συζήτησις αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ἐὰν εἴμεθα εἰς μίαν ἐπιστημονικὴν συγκέντρωσιν, θὰ ἔπρεπε ἴσως νὰ ἀρχίσωμεν νὰ συζητῶμεν τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατὰ τῆς μιᾶς καὶ τῆς ἄλλης λύσεως. Ἀλλ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐνῷ διανύομεν τὸ τρίτον ἔτος τῆς ἐκτελέσεως ἑνὸς προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως, ὑποτίθεται ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει πλέον χαραγμένον σαφῶς τὸν δρόμον της καὶ γνωρίζει πρὸς ποίαν κατεύθυνσιν πρέπει νὰ προχωρήσῃ. Ὑποτίθεται! ἀλλὰ δυστυχῶς, ὡς βλέπετε, δὲν εἶναι πραγματικότης!... Καταπληκτικὸς ἐξ ἴσου εἶναι, εἰρήσθω ἐν παρόδῳ, καὶ ὁ «ντεφετισμὸς» τοῦ τέως ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Μᾶς εἶπεν, ὅτι τώρα μὲ τὴν περικοπὴν τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας ἡ ἐκβιομηχάνισις ἀπέβη ὄνειρον. Δὲν ἠξεύρω πῶς ἔφθασεν εἰς τὴν σκέψιν αὐτὴν ὁ κ. τέως ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ—τὸν ὁποῖον λυποῦμαι, διότι δὲν εἶναι ἐδῶ—ἐφ’ ὅσον ἀπὸ ἀπόψεως αὐστηρῶς δολλαρίων καὶ μόνον, ὡς προανέφερον, ἐφέτος δὲν θὰ ἔχωμεν μικρότερα ποσὰ ἢ πέρυσι. Ἀλλὰ αὐτὸ ἀκριβῶς δείχνει ὅτι δὲν εἶχεν ἀντιληφθῆ τότε, ὡς ὑπεύθυνος χειριστὴς τῶν Ἐθνικῶν ζητημάτων, οὔτε τὴν φύσιν τοῦ προβλήματος, οὔτε τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ ἐνεργήσῃ, διὰ νὰ τὸ λύσῃ δημιουργικά. Ἀνέφερα ἤδη, ὅτι ἡ μόνη θετικὴ ἔνδειξις περὶ τῶν σκέψεων τῆς Κυβερνήσεως ἐμπρὸς εἰς αὐτὸ τὸ τεράστιον πρόβλημα εἶναι ὁ ἀπολογισμὸς τῶν λεγομένων μέτρων, τὰ ὁποῖα ἔλαβε κατὰ τὸ παρελθὸν δίμηνον. Ἐπαναλαμβάνω τὸ δίλημμα, ὅπως τίθεται σήμερον: Ἢ θὰ περικόψωμεν τὸ πρόγραμμα ἀνασυγκροτήσεως, διὰ νὰ αὐξήσωμεν τὰ καταναλωτικὰ ἀγαθὰ καὶ μὲ τὰς ἐξ αὐτῆς δραχμὰς νὰ καλύψωμεν τὰς δαπάνας τὰς στρατιωτικάς, ἢ θὰ κινητοποιήσωμεν πόρους Ἑλληνικούς, διὰ νὰ καλύψωμεν τὸ ἐκ τῶν δαπανῶν αὐτῶν ἔλλειμμα τῶν ἐξ Ἀμερικανικῆς πηγῆς πόρων καὶ νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν χρηματοδότησιν τοῦ προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως. Διὰ τὸ τεράστιον αὐτὸ δίλημμα, τί μέτρα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις πρὸς ἀντιμετώπισίν του; Σᾶς παρακαλῶ νὰ τὰ διαβάσωμε μαζί, διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν κἂν ἐφάπτωνται τῆς οὐσίας, ἐὰν δὲν εἶναι ἁπλῶς πράγματα ποὺ ἀφοροῦν τὴν περίμετρον, χωρὶς οὐδεμίαν ὀργανικὴν ἑνότητα, χωρὶς νὰ δύνανται οὔτε κἂν νὰ σκιαγραφήσουν μίαν στοιχειώδη οἰκονομικὴν πολιτικήν. Σᾶς τὰ ἀπαριθμῶ: Ἀναγκαστικὸς νόμος περὶ ὀργανώσεως Τουρισμοῦ, ὀργανώσεως τοῦ Ο.Λ.Π., ἐπικυρώσεως συμβάσεως ΕΜΠΑΣΚΟ, προστασίας λιγνιτοπαραγωγῆς, ὀργανώσεως ὑπουργείου Συντονισμοῦ, Στατιστικῆς ὑπηρεσίας καὶ τέλος τῆς Κτηνιατρικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Αὐτὸ μάλιστα εἶναι συντριπτικόν! Καὶ ἐρωτῶ, αὐτὰ τὰ μέτρα κατὰ πόσον προάγουν τὴν λύσιν τοῦ βασικοῦ προβλήματος; Φυσικὰ ἐλήφθησαν ἐπιπροσθέτως ὡρισμένα μέτρα δημοσιονομικῆς διαρρυθμίσεως, ἀφορῶντα ἁπλουστεύσεις φορολογιῶν τινων, συγχώνευσιν τῶν εἰδικῶν λογαριασμῶν ἐντὸς τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐξεδόθησαν οἱ Α.Ν. περὶ συντάξεων καὶ μισθολογίου, ἐλήφθη ἀπόφασις περὶ ἀπολύσεως 2.500 ὑπαλλήλων κτλ. Τὸ κορύφωμα δὲ τῶν μέτρων τῆς φορολογικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἡ ὀνομαστικοποίησις τῶν μετοχῶν! Ἀλλὰ καὶ αὐτὰ κατὰ πόσον προάγουν τὴν ἐπίλυσιν τοῦ βασικοῦ μας προβλήματος; Τὸ μόνον οὐσιαστικὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον πραγματικῶς ἐξήγγειλεν ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἡ ἐπίσκεψις τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν Γερμανίαν, διότι ἀποτελεῖ πραγματικῶς προσπάθειαν ἀντιμετωπίσεως ἑνὸς ἀπὸ τὰ βασικώτερα προβλήματα ποὺ ἔχομεν, δηλαδὴ τῆς θεραπείας τῆς ἀνισορροπίας τοῦ ἐμπορικοῦ μας ἰσοζυγίου. Ἀλλὰ μὲ αὐτὸ ἐξαντλοῦνται τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις ἐν συνεχείᾳ τῶν ὑποδείξεων τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι εἶναι ἄξια ἐπαίνου διὰ τὴν προθυμίαν μὲ τὴν ὁποίαν τὰ ἔλαβε, ἄν καὶ ἡ προθυμία αὐτὴ ἦτο κάπως ἀναγκαστική. Ἀλλ’ ἡ ἀπαρίθμησις αὐτῶν καὶ μόνη εἶναι ἀρκετὴ νομίζω νὰ ἀποδείξῃ τὴν πτωχείαν ὡς καὶ τὸν βαθμόν, καθ’ ὃν ἐπελήφθη ἡ Κυβέρνησις τῶν Ἀμερικανικῶν ὑποδείξεων. Διὰ νὰ φανῇ ὅμως τὸ πρᾶγμα σαφέστερον: Οἱ Ἀμερικανοὶ μᾶς παρεκάλεσαν νὰ διατυπώσωμεν ἰδικήν μας οἰκονομικὴν πολιτικὴν διὰ τὴν κινητοποίησιν τῶν Ἑλληνικῶν πόρων. Συγκεκριμένως μᾶς ἐζήτησαν, πρῶτον, ἀπὸ ἀπόψεως πόρων ποὺ διέρχονται διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ, νὰ λάβωμεν μέτρα διὰ τῶν ὁποίων νὰ αὐξηθῇ ἡ ἀπόδοσις, νὰ γίνῃ δικαιοτέρα ἡ ἐπίπτωσις καὶ νὰ πραγματοποιηθοῦν ὡρισμέναι μεταρρυθμίσεις εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ βλαβερὰ καὶ ἀνασχετικὴ ἐπίδρασις τῆς φορολογίας ἐπὶ τῆς παραγωγῆς. Σᾶς ἀνέγνωσα προηγουμένως τὸν ἀπολογισμὸν τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου αὐτοῦ. Καὶ νομίζω ὅτι οὐδὲν σχόλιον χρειάζεται, διὰ νὰ ἐξαρθῇ ὁ βαθμὸς τῆς ἀνεπαρκείας των. Ἀλλ’ ἐπὶ ἑνὸς θέματος ἤθελα νὰ προσθέσω δύο λέξεις. Τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀνομαστικοποιήσεως τῶν μετοχῶν εἶναι καλὸν καὶ ἅγιον. Εἶμαι σύμφωνος ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἡ ὀνομαστικοποίησις τῶν μετοχῶν, ἀλλ’ ἓν τοιοῦτον μέτρον δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποδώσῃ τίποτε σχεδὸν ἐφέτος ἀπὸ ἀπόψεως ἐσόδων. Ἑπομένως ἀπὸ ἀπόψεως προϋπολογισμοῦ 1950–1951, ἀπὸ ἀπόψεως σωτηρίας τῆς καταστάσεως, ὅπως ἐδημιουργήθη ἀπὸ τὴν αὔξησιν τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, οὐδὲν προσθέτει. Ἐξ ἄλλου τὸ μέτρον αὐτὸ εὑρίσκεται εἰς μίαν ἀντίθεσιν πρὸς μίαν ἄλλην ὑπόδειξιν τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς διὰ τὴν κινητοποίησιν καὶ τὴν ἐνθάρρυνσιν τῶν ἰδιωτικῶν κεφαλαίων δι’ ἐπενδύσεις. Ἀλλ’ ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ἐπανέλθω ἀμέσως κατωτέρω. Ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ ἐζήτησε, δεύτερον, τὴν διαγραφὴν μιᾶς δημιουργικῆς πιστωτικῆς πολιτικῆς, ἡ ὁποία θὰ εἶχε τὰ ἑξῆς δύο ἀντικείμενα: ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν πραγματοποίησιν ἐλέγχου τῶν Τραπεζιτικῶν πιστώσεων κατὰ τρόπον ἀποκλείοντα πληθωρικὰς ἐπενδύσεις ἰδίως εἰς ἐμπορικοὺς τομεῖς, ὅπως αἱ ἐπενδύσεις εἰς στὸκ ἐμπορευμάτων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὴν διεύρυνσιν τῶν πιστωτικῶν διευκολύνσεων πρὸς ἐπέκτασιν καὶ ἐνίσχυσιν τῆς παραγωγῆς. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ πληροφορηθῶ, ποῖα εἶναι τὰ μέτρα ἐπὶ τοῦ σημαντικοῦ τούτου τομέως. Ἐλλείπουν ἐντελῶς. Ἐζήτησε τρίτον ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ τὴν διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν κινητοποίησιν τῶν ἰδιωτικῶν κεφαλαίων, τὰ ὁποῖα δὲν εἰσέρχονται οὔτε εἰς τὸν προϋπολογισμόν, οὔτε εἰς τὸ πιστωτικὸν σύστημα. Ἕνα μέγα μέρος τῶν κεφαλαίων αὐτῶν λαμβάνει καὶ μέχρι σήμερον τὴν μορφὴν ἐπενδύσεων μὴ ἐξυπηρετικῶν τῆς οἰκονομίας, ὅπως εἶναι αἱ χρυσαῖ λίραι ἢ αἱ πολυτελεῖς πολυκατοικίαι. Ἐζήτησεν ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ συγκεκριμένως μέτρα διὰ τὴν πρόληψιν τῆς κατασπαθίσεως, εἴτε τῆς μὴ χρησιμοποιήσεως τοῦ πλούτου αὐτοῦ διὰ τὴν προαγωγὴν τῆς οἰκονομίας μας. Οὐδὲν καὶ ἐπὶ τοῦ τομέως αὐτοῦ μέτρον ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις. Ἀντιθέτως ἡ δι’ ἄλλους σκοπούς, συζητοῦσα ὀνομαστικοποίησιν τῶν μετοχῶν κινδυνεύει νὰ ἔχῃ βαρυτάτας ἀνασταλτικὰς συνεπείας διὰ τὴν ἐπένδυσιν καὶ αὐτῶν τῶν ὀλίγων ἰδιωτικῶν κεφαλαίων τὰ ὁποῖα ἦτο δυνατὸν νὰ συμμετάσχουν ἐνεργῶς εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν· ἐπ’ αὐτοῦ δ’ ἀκριβῶς ἐστηρίχθη ὅλη ἡ ἀντίδρασις κατὰ τοῦ μέτρου. Ἡ Κυβέρνησις ἐὰν εἶχε καὶ κατὰ τὸ ἐλάχιστον ἰδίαν πολιτικήν, θὰ ἐφρόντιζεν ὥστε τὸ μέτρον αὐτὸ νὰ προσαρμοσθῇ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα. Καὶ προχείρως ὑποδεικνύω τὴν ἑξῆς λύσιν: ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ὀνομαστικοποίησις τῶν ὑφισταμένων ἀνωνύμων τίτλων, ἀλλὰ νὰ μείνουν ἀνώνυμοι αἱ μετοχαὶ διὰ παραγωγικὰς ἐπιχειρήσεις ἐπὶ μίαν 5)ετίαν ἢ 10)ετίαν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἱδρυθοῦν ἀπὸ τώρα καὶ εἰς τὸ ἑξῆς. Καὶ μὲ τὸ σύστημα αὐτό, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἐξασφαλίζομεν τὴν ὀρθὴν φορολογικὴν πολιτικήν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ δὲν θὰ ἐδημιουργεῖτο ἕνα τεῖχος, εἷς νέος φραγμὸς κατὰ τῆς τοποθετήσεως Ἑλληνικῶν κεφαλαίων εἰς νέας ἐπιχειρήσεις. Κύριοι, ἡ κινητοποίησις τῶν πόρων τῶν ἐντοπίων ἔχει καὶ ἑτέραν ἄποψιν — ἀφορᾷ τὴν προφύλαξιν ἀπὸ τὴν ἐξαγωγὴν κεφαλαίων εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὡς καὶ τὴν προσπάθειαν δημιουργίας νέων πόρων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ διὰ τῆς ἀναπτύξεως κυρίως τοῦ τουρισμοῦ καὶ τῶν ἐξαγωγῶν. Ποῖα τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸν τομέαν αὐτόν, ἐκτὸς τῆς προαναφερθείσης προσπαθείας σχετικῶς μὲ τὴν τοποθέτησιν καπνῶν εἰς Γερμανίαν; Τὸ πρόβλημα τοῦ ἐμπορικοῦ μας ἰσοζυγίου, εἶναι ἕνας ἐφιάλτης καί, ἂν ὁ πολιτικὸς κόσμος τῆς χώρας εἶχε καὶ τὴν ἐλαχίστην ἐπίγνωσιν τῶν εὐθυνῶν του, δὲν θὰ ἠμποροῦσε νὰ κοιμηθῇ ὅταν τὸ ἔλλειμα τοῦ ἰσοζυγίου αὐτοῦ ἀνέρχεται εἰς 320.000.000 δολλαρίων ἐτησίως. Ὅταν τοῦτο ἀνήρχετο εἰς μερικὰς δεκάδας ἑκατομμυρίων προπολεμικῶς, ἕνας Βενιζέλος ἀνέβαινεν εἰς τὸ βῆμα αὐτὸ καὶ ἔλεγεν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι καταδικασμένη νὰ φάγῃ τὰς σάρκας της. Καὶ ἡμεῖς κορυβαντιῶμεν, διότι ἐπωφελούμενοι τῶν διεθνῶν συνθηκῶν καὶ τῆς ἐξαιρετικῆς γενναιοδωρίας τῆς Ἀμερικῆς ἔχομεν ἐξησφαλισμένην τὴν διατροφήν μας χωρὶς νὰ δίδωμεν λογαριασμὸν εἰς κανένα! 320 ἑκατομμύρια δολλάρια εἶναι τὸ ἀνάθεμα κατὰ τοῦ πολιτικοῦ κόσμου τοῦ τόπου αὐτοῦ. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι μετὰ τὸ 1952, ἐάν, ὃ μὴ γένοιτο, ἀλλάξουν αἱ διεθνεῖς συνθῆκαι αἱ ὁποῖαι σήμερον ἐξασφαλίζουν τὴν συντήρησίν μας, ὅλοι ὅσοι διεχειρίσθησαν τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τῆς χώρας θὰ κληθοῦν νὰ λογοδοτήσουν εἰς εἰδικὸν στρατοδικεῖον.

§57ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ ὁ κ. Καρτάλης;

§58Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὁ Καρτάλης ἔμεινε τρεῖς μῆνας καὶ ἔκαμε τὴν δέουσαν προσπάθειαν.

§59Δ. ΜΠΑΡΜΠΑΛΙΑΣ. Σεῖς, εἶσθε κατὰ τῶν στρατοδικείων, κ. συνάδελφε;

§60Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ποῖος σᾶς τὸ εἶπε; Κύριοι, ἐντὸς τῶν πλαισίων μιᾶς γενικωτέρας οἰκονομικῆς πολιτικῆς ὑπάρχει καὶ ἕνα κεφάλαιον ποὺ λέγεται «πολιτικὴ τιμῶν». Ἔ, κι’ ἐὰν ὁμιλήσωμεν περὶ πολιτικῆς τιμῶν κατὰ τοὺς τελευταίους δύο μῆνας, νομίζω, ὅτι ἡ συζήτησις θὰ κινδυνεύσῃ νὰ χάσῃ τὸν τόνον τῆς σοβαρότητός της. Ἐζήτησαν ἐπίσης οἱ Ἀμερικανοὶ τὴν ἀνάθεσιν τῆς ἐκτελέσεως τῶν προγραμμάτων, τὰ ὁποῖα γίνονται μὲ Ἀμερικανικὰ κεφάλαια, εἰς ἀνθρώπους ἁρμοδίους. Συνεχίζεται ἡ ἀνάθεσις τῆς ἐκτελέσεως εἰς τοὺς πλέον ἀναρμοδίους ἀνθρώπους! Ἀποτέλεσμα ἦτο, ὅτι προχθὲς ἀκόμη τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον διεμαρτυρήθη διὰ τοῦτο. Ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ ἀπογοητεύσῃ τοὺς ἐπικριτάς της ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ κατὰ τὴν ἀναδιοργάνωσιν τοῦ ὑπουργείου τοῦ Συντονισμοῦ, ἀνέθεσεν εἰς τὸ ἀναρμοδιώτερον πρόσωπον τὴν κυριωτέραν λειτουργίαν τοῦ ὅλου προγράμματος τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Ἀναφέρομαι εἰς τὸ περίφημον διάταγμα περὶ ὀργανώσεως τοῦ ὑπουργείου τοῦ Συντονισμοῦ, διὰ τοῦ ὁποίου ἐδημιουργήθη ὁ θεσμὸς τοῦ μονίμου ὑφυπουργοῦ—καὶ ὁ ὁποῖος ἀνετέθη εἰς γνωστὸν πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἐκ τοῦ ὑπαλληλικοῦ κόσμου εἶναι τὸ πλέον ὑπεύθυνον διὰ τὴν πανθομολογουμένην ἀποτυχίαν τῆς Ἑλληνικῆς ἀνασυγκροτήσεως. Κύριοι, αὐτὸ ἦτο τὸ πνεῦμα τῶν ὑποδείξεων τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς. Ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ ὁλόκληρον τὴν ἐπιστολὴν ἐπρόσεξε μόνον τὶ ἦτο τὸ πλέον κτυπητόν, ἐπρόσεξε τὰ παραδείγματα μέτρων τὰ ὁποῖα ἀνεφέροντο εἰς αὐτὴν καὶ ἐθεώρησεν, ὅτι εἰς αὐτὰ καὶ μόνον ἐξηντλεῖτο ἡ ἀποστολή της, ἐκ τοῦ λόγου αὐτοῦ τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἤδη εἶπον, μακρὰν ἀπὸ τοῦ νὰ ἀποτελοῦν ὁλοκληρωμένην πολιτικήν, δὲν εἶναι οὔτε κἂν ἕνα σκιαγράφημα πολιτικῆς διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν προβλημάτων, τὰ ὁποῖα μὲ τόσην ὀξύτητα τίθενται σήμερον πρὸ ἡμῶν. Ἀλλὰ θὰ ἤθελα ἀκόμη νὰ κάμω καὶ μερικὰς παρατηρήσεις ἐπὶ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον ἐλήφθησαν τὰ μέτρα αὐτά, διότι ἐκτὸς τῶν ἄλλων οὗτος εἶναι ἐνδεικτικὸς τοῦ σεβασμοῦ τῆς Κυβερνήσεως καὶ πρὸς τὸ Σῶμα τοῦτο τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Τὸ διάταγμα περὶ ὀργανώσεως τοῦ ὑπουργείου Συντονισμοῦ ἐξεδόθη παρὰ τὴν σαφῆ ὑπόδειξιν τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, ὅτι ἦτο παράνομον. Καὶ τοῦτο διὰ νὰ τοποθετηθῇ ἄνθρωπος, διὰ τὸν ὁποῖον, σύμφωνα μὲ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος πρὸ ἑβδομάδος, εἶχε ληφθῆ ἀπόφασις μεταξὺ τῶν Ἀρχηγῶν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀποκλεισθῇ, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ προχωρήσῃ ἡ ἀνασυγκρότησις. Ἕν προσόν, μεταξὺ ἄλλων, τοῦ ὑπαλλήλου αὐτοῦ εἶναι ὅτι ἀνεκάλυψεν, ὅτι εἰς τὸ πρόβλημα τῆς ἀνασυγκροτήσεως, ὑπάρχει πολιτικὴ πλευρά, ὑπάρχει τεχνικὴ πλευρὰ καὶ ἡ μόνη ποὺ δὲν ὑπάρχει εἶναι ἡ οἰκονομική! Ἀκριβῶς διὰ τὴν ἱκανότητα αὐτὴν τὸν ἐξέλεξεν ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸν ἔθεσεν ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ ἀγῶνος τῆς οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως! Ἑτέρα περίπτωσις εἶναι τὸ νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου κυροῦται ἡ σύμβασις μὲ τὴν ΕΜΠΑΣΚΟ. Εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο παρατηρῶ μετὰ καταπλήξεως ὅτι παρεισέφρυσαν ὡρισμέναι διατάξεις, τὰς ὁποίας ἡ Βουλὴ εἶχεν ἀπαλείψει πρὸ μηνῶν ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον περὶ Δημοσίας Ἐπιχειρήσεως Ἠλεκτρισμοῦ. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Ποῖος ὁ σεβασμὸς τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὴν Βουλὴν αὐτήν;

§61Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ποῖαι εἶναι αἱ διατάξεις αὗται, κύριε συνάδελφε;

§62Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δίδει ἁρμοδιότητας εἰς τὸ ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ δοθοῦν εἰς ἄλλο ὑπουργεῖον, ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαχείρισιν αὐτῆς τῆς ἐπιχειρήσεως καὶ εἰς βαθμὸν πολὺ μεγαλύτερον ἀπὸ ὅσα ἡμεῖς εἴχομεν ἀποφασίσει τότε, ὡς Βουλή, νὰ παραχωρήσωμεν. Ἀλλὰ σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιμείνωμεν ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν. Ἕνα τρίτον θέμα, τέλος, ἐνδεικτικὸν τῆς ἱκανότητος, ἀλλὰ καὶ τῆς σοβαρότητος μὲ τὴν ὁποίαν ἀντιμετωπίζει τὰ προβλήματα ἡ Κυβέρνησις, ἀποτελεῖ τὸ νομοσχέδιον τῆς ὀνομαστικοποιήσεως τῶν μετοχῶν. Γνωρίζετε τὴν ὑπόθεσιν, ἡ ὁποία εἶναι ὀλίγον τι ἱλαρά. Ἡ Κυβέρνησις ἡτοίμασεν ἕνα νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου ἐδημιουργεῖτο ἕνας ὀργανισμὸς γραφειοκρατικὸς εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ νομίζω, ἐκινητοποιοῦντο καὶ ὅλα τὰ Ἑλληνικὰ Προξενεῖα ἀνὰ τὴν ὑφήλιον διὰ τὴν παρακολούθησιν αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως. Καὶ ἐχρειάσθη, φυσικά, τὴν τελευταίαν στιγμὴν παρέμβασις τρίτου παράγοντος διὰ νὰ παραμερισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ νὰ γίνῃ δεκτὸν νομοσχέδιον προερχόμενον ἀπὸ τὴν πηγὴν ἐκείνην.

§63Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Εἴπατε ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἡτοίμασεν ἕνα τέτοιο νομοσχέδιον. Ἡ πληροφορία σας εἶναι ἐσφαλμένη. Ἡ Κυβέρνησις ἀνέθεσεν εἰς Ἐπιτροπὴν ἀπὸ ὑπηρεσιακὰ μέλη νὰ τῆς ὑποβάλῃ μίαν μελέτην· καὶ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀποδίδετε εἰς τὴν πρόθεσιν τῆς Κυβερνήσεως ἦτο ἡ μελέτη τῶν ὑπηρεσιακῶν μελῶν. Φυσικὰ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠσπάσθη τὴν τόσον περίπλοκον διαδικασίαν καὶ τελικῶς ἐνέκρινε τὸ νομοσχέδιον ὑφ’ ἣν μορφὴν ἐδημοσιεύθη τοῦτο.

§64Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ, κύριε Ὑπουργέ. Ἀλλ’ ἔπρεπεν ἡ δήλωσίς σας αὐτὴ νὰ ἐγένετο πολὺ ἐνωρίτερα, διότι σᾶς ὁμολογῶ ὅτι τὰ σχόλια εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως ἦσαν πάρα πολλά.

§65Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐὰν ὑπῆρχον σχόλια, τοῦτο σημαίνει ἄγνοιαν τῶν γεγονότων. Σεῖς, ποὺ παρηκολουθήσατε τὰ πράγματα, ἠξεύρετε ὅτι κατηρτίσθη μία καθαρῶς ὑπηρεσιακὴ Ἐπιτροπὴ ἀπὸ ὑπαλλήλους τοῦ ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐκπροσώπους τοῦ Χρηματιστηρίου καὶ τὸν Νομικὸν Σύμβουλον, ἡ ὁποία ὑπέβαλεν ἓν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον καθιέρωνε μίαν διαδικασίαν ἀπερίγραπτον καὶ καθαρῶς συγκεντρωτικήν. Αὐτὴν τὴν διαδικασίαν δὲν τὴν ἀπεδέχθη ἡ Κυβέρνησις καὶ ἔφτιασε τὸν νόμον ὡς ἐδημοσιεύθη. Αὐτὴ εἶναι ἱστορικῶς ἡ ἀλήθεια.

§66Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εὐχαριστοῦμαι ποὺ τὴν ἀκούω καὶ νομίζω, ὅτι ἔπρεπε τὸ πρᾶγμα νὰ λάβῃ κάποιαν δημοσιότητα. Ἀλλὰ πρέπει νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς: ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἐνεφανίσθη, ὡς νομοσχέδιον, ἔχον τὴν ἔγκρισιν τοῦ ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§67Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὡς πρότασις τῆς Ἐπιτροπῆς.

§68Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐδημοσιεύθη μὲ τὴν ἔγκρισιν τοῦ Ὑπουργείου Ἐθν. Οἰκονομίας εἰς τὸν τύπον.

§69Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δὲν ἠξεύρω τί ἔγραψαν αἱ ἐφημερίδες.

§70Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριοι, ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολή, διὰ τῶν ὑποδείξεών της, εἰς τὴν ἐπιστολὴν Πόρτερ, διατυπώνει ἐκ νέου διὰ ἑκατοστὴν φορὰν τὴν ἀξίωσιν τῶν Ἀμερικανῶν, ὅπως κάποτε ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις διαμορφώσῃ πολιτικὴν κινητοποιήσεως τῶν Ἑλληνικῶν πόρων διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Δυστυχῶς καὶ τὴν φορὰν αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις ἐφάνη ἀνίκανος νὰ ἀντιληφθῇ τὸ πνεῦμα τῆς ἐπιστολῆς καὶ νὰ προβῇ εἰς τὴν λῆψιν τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα τῆς ζητοῦνται τόσον κατηγορηματικῶς. Ἡ κλεψύδρα ὅμως προχωρεῖ καὶ τὸ σχέδιον Μάρσαλ τελειώνει ἐντὸς μηνῶν.... Τὸ δημογραφικὸν πρόβλημα τῆς χώρας εὑρίσκεται εἰς τὸ τραγικὸν σημεῖον, τὸ ὁποῖον πολλοὶ ρήτορες χθὲς τόσον ἐναργῶς διετύπωσαν. Ἡ καταστροφὴ τοῦ παραγωγικοῦ μηχανισμοῦ τῆς χώρας εἶναι ὁποία τὴν γνωρίζετε. Ἡ καταστροφὴ τῶν συνθηκῶν, ὑπὸ τὰς ὁποίας ἐξησφαλίζετο ἡ ἰσορρόπησις τῶν ἐξωτερικῶν λογαριασμῶν, ἡ ἐπελθοῦσα διὰ τοῦ πολέμου εἶναι ἐπίσης γνωστή. Ἡ βοήθεια Μάρσαλ, ὅπως καὶ προηγουμένως αἱ συμμαχικαὶ βοήθειαι μᾶς ἔσωσαν ἀπὸ πλήρη καταστροφήν. Ἡ βοήθεια Μάρσαλλ, μᾶς ἔδωσε ταὐτοχρόνως καὶ τὴν ἐλπίδα, ὅτι εἰς ἕνα χρονικὸν διάστημα τεσσάρων ἐτῶν, θὰ ἠμπορούσαμεν νὰ θέσωμεν τὰ θεμέλια μιᾶς αὐτοδυνάμου ἑλληνικῆς οἰκονομίας, νὰ θέσωμεν δηλαδὴ τὰ θεμέλια τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς οἰκονομικῆς ὑποστάσεως τῆς χώρας αὐτῆς. Ἡ Ἑλλὰς ἔλαβε 2 δισεκατομμύρια δολλάρια ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως μέχρι σήμερον, ἐκ τῶν ὁποίων 1.300.000.000 δι’ οἰκονομικοὺς σκοπούς. Δὲν ἦτο μικρὰ ἡ βοήθεια. Μικρά, ἐλάχιστα εἶναι τὰ ἀποτελέσματα αὐτῆς καὶ λυποῦμαι πολύ, διότι ἔρχομαι ἐπ’ αὐτοῦ εἰς πλήρη ἀντίθεσιν μὲ τὸν προκάτοχόν μου εἰς τὸ βῆμα αὐτό. Τοῦτο ὀφείλεται ἀποκλειστικῶς εἰς ἡμᾶς καὶ μόνον ἰδιαιτέρως δι’ ὅλους εἰς τὴν Ἑλληνικὴ πολιτικὴν ἡγεσίαν. Μοῦ ἔκαμε κατάπληξιν τὸ ὅτι ὁ κ. Στεφανόπουλος διὰ νὰ δικαιολογήσῃ ἀνεπαρκείας κυβερνήσεων καὶ προσώπων ἠθέλησε νὰ φορτώσῃ τὰς εὐθύνας εἰς τοὺς ξένους καὶ ὄχι νὰ τὰς καταλογίσῃ ὡς θὰ ἔπρεπεν εἰς τοὺς ἑαυτούς μας. Οὔτε δίκαιον, οὔτε γενναῖον εἶναι αὐτό. Ἐὰν δὲ συνεχίσωμεν τὴν ἀντίληψιν αὐτήν, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἀπεργαζόμεθα συμφορὰς διὰ τὸν τόπον καὶ ὅτι προετοιμάζομεν σὺν τοῖς ἄλλοις συντομώτατα μίαν νέαν περικοπὴν τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Ἀλλ’ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ προσθέσω μερικὰς παρατηρήσεις ἐπὶ τοῦ καταλογισμοῦ τῶν εὐθυνῶν διὰ τὴν ἤδη γενομένην περικοπὴν τῆς βοηθείας αἵτινες ἐπιβάλλονται καὶ ὡς ἀπάντησις εἰς τὸν κ. Στεφανόπουλον. Θὰ τοῦ ὑπομνήσω μερικὰ γεγονότα καὶ κείμενα, διότι ἐξ αὐτῶν ἀκριβῶς θὰ φανῇ ποῖος πραγματικῶς ἔχει τὴν εὐθύνην διὰ τὴν περικοπήν, τῆς ὁποίας ἐγενόμεθα θύματα πρὸ ὀλίγων μηνῶν. Κατ’ Ἰανουάριον τοῦ 1950 πράγματι ὁ Ὀργανισμὸς Οἰκονομικῆς Συνεργασίας ἐδέχθη, ὅπως τὸ κονδύλιον διὰ τὴν Ἑλλάδα διὰ τὸ τρίτον ἔτος τῆς βοηθείας Μάρσαλ παραμείνῃ εἰς τὸ ἴδιον ὕψος ποὺ ἦτο κατὰ τὸ προηγούμενον ἔτος. Ἐν τούτοις, αὐτὸ προϋπέθετεν, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐπὶ τέλους θὰ ἀπεφάσιζε νὰ ἀποδυθῇ εἰς μίαν συγκεκριμένην οἰκονομικὴν πολιτικήν. Τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1950 ἤδη ὁ κ. Πόρτερ ἐνώπιον μιᾶς ἐκ τῶν ἐπιτροπῶν τοῦ Κογκρέσσου ἀνήγγειλε τὴν ἀπόφασιν ὅπως μειωθῇ τὸ κονδύλιον πρὸς τὴν Ἑλλάδα, διότι δὲν ἐλαμβάνοντο ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐξησφάλιζαν τὴν ἀξιοποίησίν της. Καὶ μοῦ ἔκαμε κατάπληξιν πῶς ὁ κ. Στεφανόπουλος μὲ τὰς τόσας ἀρετὰς ποὺ τὸν διακρίνουν, ἠθέλησε κείμενα ποὺ δημιουργοῦν μίαν συντριπτικὴν κατηγορίαν ἐναντίον του, νὰ τὰ ἀνατρέψῃ πρὸς ὄφελός του, νὰ τὰ χρησιμοποιήσῃ διὰ νὰ καταλογίσῃ δῆθεν εὐθύνας εἰς τοὺς ξένους. Τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1950 εἴχομεν αὐτὰς τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Πόρτερ εἰς ἐξεταστικὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Κογκρέσσου διὰ τὸ σχέδιον Μάρσαλλ. Σύμφωνα μὲ τὴν ἐπιστολήν, τὴν ὁποίαν μᾶς ἀνέγνωσεν ὁ κ. Στεφανόπουλος, εἰς τὰς 8 Ἀπριλίου ἐγένετο ἐν Ἀθήναις ἐκ νέου συζήτησις καὶ ἀνεκοινώθη ἐπισήμως ἐκ μέρους τῶν Ἀμερικανῶν ἡ προσεχὴς μείωσις τῆς βοηθείας. Γνωρίζετε διατί ἐγένετο τοῦτο; Εἶναι σαφές. Ἂς ἐνθυμηθῶμεν τὴν παλαιὰν ἐπιστολὴν Γκραίηντυ, λέγει πράγματι αὕτη: «Ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναγνωρισθῇ εἰλικρινῶς, ὅτι ἡ σημαντικὴ αἰτία τῆς καθυστερήσεως ὑπῆρξεν ἡ ὀλιγώτερον ἱκανοποιητικὴ ἀπόδοσις τῶν Ἑλληνικῶν Κυβερνήσεων εἰς τὸν χειρισμὸν τῶν οἰκονομικῶν ζητημάτων...». «Κατὰ τὴν γνώμην μου μόνον μία σταθερὰ καὶ ἱκανὴ Κυβέρνησις Κέντρου διὰ τῆς ὑποστηρίξεως τοῦ λαοῦ καὶ τῆς Βουλῆς θὰ δύναται νὰ ἐνεργήσῃ μὲ τὸ θάρρος καὶ τὴν σταθερότητα Κυβερνήσεων μακροπνόου πολιτικῆς ἅτινα εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὴν συνετὴν χρησιμοποίησιν τῆς ἀμερικανικῆς βοηθείας...». «Ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις ἔχει ὑποχρέωσιν, ὅπως προκειμένου περὶ χωρῶν τοῦ σχεδίου Μάρσαλλ κρίνῃ κατὰ πόσον αἱ ἐπιτεύξεις τῆς λαμβανούσης χώραν προσπαθείας τῆς Κυβερνήσεως... δικαιολογοῦν τὴν συνέχισιν τῆς βοηθείας κατὰ τὴν μέχρι τοῦδε προβλεπομένην ἔκτασιν». Σαφῶς ἑπομένως εἰς τὰς ὡς ἄνω ἀλλεπαλλήλους περικοπὰς τῆς ἐπιστολῆς ἀναφέρεται, ὅτι προϋπόθεσις διὰ τὴν συνέχισιν τῆς βοηθείας εἰς ὃ ὕψος ἐδίδετο μέχρι τότε ἦτο σταθερὰ καὶ ἱκανὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θὰ ἐλάμβανε τὰ διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τῆς βοηθείας ὑποδεικνυόμενα ἀπὸ τοὺς Ἀμερικανοὺς μέτρα. Οἱ Ἀμερικανοὶ ἐπίσης σαφέστατα ἐδήλωσαν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἐὰν ἐσυνεχίζετο ἡ πολιτικὴ ἀστάθεια, ἡ ἀμερικανικὴ βοήθεια δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ διατηρηθῇ εἰς τὸ ὕψος τῶν προηγουμένων ἐτῶν. Ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἀντελήφθη, χωρὶς νὰ τὸ εἴπουν εἰς αὐτὸν ἀπ’ εὐθείας, ὅτι ἦτο πλέον ἀνάγκη νὰ δώσῃ εἰς τὸν τόπον Κυβέρνησιν σταθερὰν καὶ ἱκανὴν νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ προβλήματά του. Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν τῆς 5ης Μαρτίου ἦτο ἀκριβῶς ἡ πανηγυρικὴ ἐκδήλωσις τῆς κατανοήσεως αὐτῆς. Παρεῖχε πράγματι τοῦτο τὴν δυνατότητα τῆς δημιουργίας μιᾶς σταθερᾶς Κυβερνήσεως, βασιζομένης ἐπὶ μιᾶς ὁμοιογενοῦς πλειοψηφίας ἥτις καὶ ἀπὸ ἀπόψεως προσωπικοτήτων καὶ ἀπὸ ἀπόψεως συμφερόντων ἦτο ἱκανὴ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ πρόβλημα τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Κύριοι, ἡ εὐθύνη τῆς περικοπῆς τῆς ἀμερικανικῆς βοηθείας βαρύνει ἐκείνους ἀποκλειστικῶς, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τῆς 5ης Μαρτίου κατέστρεψαν τὴν δυνατότητα τοῦ νὰ δώσῃ ἡ Βουλὴ αὐτὴ σταθερὰν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα). Μοῦ ἔκαμε κατάπληξιν πῶς τολμοῦν ὡρισμένοι, ἀξιότιμοι συνάδελφοι, ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ νὰ καλύψουν τὴν βαρυτάτην των εὐθύνην καὶ μὲ προφάσεις ἢ ἀκόμη καὶ μὲ διαστροφὰς κειμένων νὰ ζητήσουν νὰ ρίψουν ἀλλοῦ τὰς εὐθύνας. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ κυβερνητικὴ ἀστάθεια ὡς κίνδυνος διακοπῆς ἢ περικοπῆς τῆς βοηθείας ὑπάρχει, καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν τοῦτο ἐλέχθη ἐπισήμως καὶ εἰς τὸν κ. Στεφανόπουλον κατὰ τὸ τελευταῖον του ταξίδιον εἰς Παρισίους. Ἀλλά, νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπεν ἀκόμη νὰ ἐπιμείνω ἐπὶ ἑνὸς σημείου τῆς περικοπῆς. Μετὰ τὸν σχηματισμὸν τῆς πρώτης Κυβερνήσεως Βενιζέλου, πραγματικῶς οἱ Ἀμερικανοὶ ἔφθασαν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν ἠμποροῦσε νὰ ἀπορροφήσῃ παραγωγικῶς ὕψος βοηθείας ὡς τοῦ παρελθόντος ἔτους. Διὰ τοῦτο ἔλαβον τότε τὴν ἀπόφασιν κάτω τῶν 274.000.000 νὰ περικόψουν τὴν βοήθειαν. Διὰ τοῦτο εἰς τὰς 8 Ἀπριλίου, πρὶν ἢ ἀναλάβῃ τὴν ἀρχὴν ἡ νέα Κυβέρνησις τοῦ κέντρου, προεκάλεσαν τὴν σύσκεψιν ἐκείνην εἰς τὴν ὁποίαν διὰ πρώτην φορὰν ἔκαμαν γνωστὴν τὴν περὶ περικοπῆς ἀπόφασίν των. Ὅταν ἀνέλαβεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ κέντρου, τὸ μόνον τὸ ὁποῖον κατώρθωσεν ἦτο νὰ ἐπιτύχῃ βοήθειαν ὄχι μικροτέραν τῶν 250 ἑκατ. δολλ. Θὰ ἦτο μωρὸν νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι ὁ προϋπολογισμός, ὑφ’ ἃς συνθήκας καταρτίζεται, ἦτο δυνατὸν νὰ καταρτισθῇ μὲ βάσιν βοήθειαν 250 ἑκατομμ. δολλ., χωρὶς πράγματι νὰ ὑπάρχῃ δι’ αὐτὴν μία ἐπίσημος δέσμευσις τῆς Ἀμερικανικῆς πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν. Μοῦ φαίνεται ἐπίσης ἀνάξιον τὸ νὰ ἰσχυρίζωνται ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ Ὑπουργοὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ περαιτέρω περικοπὴ τῆς βοηθείας—ἡ τελευταία—ἀπεφασίσθη πρὶν ἀπὸ τὴν πτῶσιν τῆς Κυβερνήσεως Πλαστήρα, ὅταν εἰς τὰς 18 Αὐγούστου εἰς τὰ ἐγκαίνια τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων ἐγένοντο ἐκ μέρους τῶν Ἀμερικανῶν τὰ γνωστά, ὅτι δηλαδὴ διὰ πρώτην φορὰν ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως κατεστρώθη ὁ προϋπολογισμὸς πραγματικῶς καὶ ἀνεφέροντο τὰ ἑξῆς εἰς τὸ ἐπίσημον Ἀμερικανικὸν μήνυμα: «Ἐὰν ὁ προϋπολογισμὸς οὗτος καὶ τὸ οἰκονομικὸν τοῦτο σχέδιον ἐφαρμοσθοῦν κατὰ τὸ τρέχον οἰκονομικὸν ἔτος, τὸ Κράτος θὰ δυνηθῇ νὰ παράσχῃ τὰ δισεκατομμύρια δραχμῶν, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὸ μερίδιον τοῦ τρέχοντος ἔτους διὰ τὴν δαπάνην τῶν σταθμῶν αὐτῶν ἠλεκτροπαραγωγῆς. Ἴσως διὰ πρώτην φορὰν τώρα ὁ Ἑλληνικὸς προϋπολογισμὸς ἀποτελεῖ ὁριστικὴν προδιαγραφὴν τῶν μελλοντικῶν δαπανῶν...». Ἀλλὰ διὰ νὰ τελειώσωμεν τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν θὰ σᾶς ἀναγνώσω μίαν ἀκόμη περικοπὴν τῆς ἐπιστολῆς Πόρτερ τῆς 21 Σεπτεμβρίου διὰ τῆς ὁποίας ἀνακοινοῦται ἡ νέα περικοπὴ τῆς βοηθείας: «Ἡ Δ.Ο.Σ. συνεπέρανεν, ὅτι δὲν ὑφίστανται νῦν αἱ προϋποθέσεις, αἵτινες θὰ ἐπέτρεπον τὴν συνετὴν χρησιμοποίησιν κατὰ τὸ τρέχον οἰκονομικὸν ἔτος τοῦ ποσοῦ τῆς βοηθείας, τὸ ὁποῖον εἶχε προβλεφθῇ προγενέστερον. Εἰδικῶς δὲν φαίνεται πιθανὸν νὰ ληφθοῦν αἱ νέαι ἐπιβαρύνσεις τοῦ προϋπολογισμοῦ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις θὰ εἶχεν εἰς τὴν διάθεσίν της ἐπαρκὲς ποσὸν δραχμῶν διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἐγχωρίαν δαπάνην τοῦ προγράμματος ἐπενδύσεως διὰ τὸ τρέχον ἔτος». Ὁ βασικὸς ἑπομένως λόγος, ὁ ὁποῖος ἐβάρυνε διὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς περικοπῆς, εἶναι ὅτι οἱ Ἀμερικανοὶ ἀπηλπίσθησαν ὅτι θὰ ἔχωμεν Κυβέρνησιν σταθερὰν καὶ ἱκανὴν νὰ ἐφαρμόσῃ μίαν ἐπιβαλλομένην πολιτικὴν ἀξιοποιήσεως τῆς ἀμερικανικῆς βοηθείας. Ἀλλὰ τοὺς ἐτρόμαξεν ἐπίσης καὶ ἡ ἰδέα τῆς αὐξήσεως τοῦ στρατοῦ εἰς 150.000, διὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις πρὶν ἢ ἐξασφαλίσῃ, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀνάγκη Ἐθνική, τὴν συγκατάθεσιν τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως, προέβη εἰς τὴν ἐξαγγελίαν τῆς ἐφαρμογῆς της. Φοβοῦμαι ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχομεν σταθερὰν Κυβέρνησιν ταχύτατα θὰ ἔχωμεν δευτέραν σημαντικωτέραν περικοπήν. Εὔχομαι νὰ ἀποδειχθῶ κακὸς προφήτης, ἀλλὰ πολὺ φοβοῦμαι ὅτι τὸ ἀντίθετον, θὰ ἀποδειχθῶ ἀληθής. Ἡ Κυβέρνησις, ἡ σημερινή, διὰ νὰ τύχῃ πλειοψηφίας ἐστηρίχθη ἐπὶ τῶν ψήφων τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, τὸ ὁποῖον ἦτο εἰς τὴν Κυβέρνησιν πρὸ ὀλίγου καὶ δὲν ἐξησφάλισεν εἰς αὐτὴν βιοσιμότητα. Ἀλλὰ σήμερον τὸ Λαϊκὸν Κόμμα εὑρίσκεται ὑπὸ σοβαρὰν κρίσιν, ὡς πολιτικὸς ὀργανισμός. Ὁ κ. Τσαλδάρης εἶπε χθὲς: θὰ σᾶς δώσω ψῆφον ὑπὸ μίαν αἵρεσιν, ὅτι θὰ ἐμποδίσητε ὡρισμένας ἐπιρροὰς νὰ ἐκδηλώνωνται ἐπὶ τῆς πολιτικῆς ζωῆς τῆς χώρας. Τί εἴδους ἐπιρροὰς ἐννοεῖ, εἶναι σαφές. Ἀλλ’ ὑπὸ τοιαύτην αἵρεσιν πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλπίσῃ ἡ Κυβέρνησις ὅτι θὰ παραμείνῃ περισσότερον χρόνον εἰς τὴν ἀρχὴν ἀπ’ ὅτι παρέμεινεν ἡ προηγουμένη, ἐφ’ ὅσον ἰσχυρίζεται μάλιστα ὅτι θὰ προχωρήσῃ εἰς τὸν ἐθνικὸν καθαρμὸν τῆς πολιτικῆς ζωῆς; Εἶμαι βέβαιος ὅτι διὰ τὴν μεγάλην πλειοψηφίαν τῶν συναδέλφων, τὸ συμπέρασμα εἶναι ὅτι τὸ Ἐθνικὸν καθῆκον ἐπιβάλλει εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ παραιτηθῇ, ἵνα ὁδηγηθῇ ὁ τόπος εἰς ἐκλογάς, διότι μόνον διὰ τῶν ἐκλογῶν θὰ ἔχωμεν μίαν Κυβέρνησιν σταθεράν, ἱκανὴν νὰ διαφυλάξῃ καὶ προαγάγῃ τὰ συμφέροντα τῆς χώρας. Σήμερον ἔχομεν μίαν περίοδον προεκλογικὴν εἰς τὴν ὁποίαν δὲν γίνεται καμμία δημιουργικὴ ἐργασία. Ἂς σκεφθῇ ἡ μερὶς τοῦ Σώματος, ἡ ἰδιοποιηθεῖσα ὡς τίτλον της «Ἐθνικόφρονος» τί θὰ γίνῃ ὅταν καταστοῦν ὑποχρεωτικαὶ αἱ ἐκλογαί, μετὰ τὸν σκληρὸν χειμῶνα. Πράγματι ἡ ἀπελπισία τοῦ λαοῦ δὲν ἠξεύρω τί θὰ τὸν ὠθήσῃ νὰ ψηφίσῃ. Διότι δὲν θὰ ἠμπορέσητε ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ νὰ ἐπιβαίνετε αἰωνίως τῆς ἐξουσίας. Κάποτε θὰ ἀναγκασθῆτε νὰ ἀναγνωρίσητε, ὅτι εἰς αὐτὸν τὸν δυστυχῆ τόπον ὑπάρχει ἕνας κυρίαρχος, ὁ λαὸς τῆς Ἑλλάδος, ὁ ὁποῖος θὰ πρέπῃ νὰ κληθῇ διὰ νὰ ἐκφράσῃ τὴν γνώμην του. ............................

§71Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Δὲν τὸν σέβεσθε καὶ παρὰ πολύ. Ἐξεστομίσατε βαρυτάτην ὕβριν ἐναντίον ἑνὸς κόμματος τὸ ὁποῖον ἔχει ἱστορίαν. Τὸ Λαϊκὸν Κόμμα εἶναι ὀργανισμὸς ὁ ὁποῖος δὲν ἠμπορεῖ νὰ τεθῇ ὑπὸ κατηγορίαν οὔτε ἀπὸ σᾶς, οὔτε ἀπὸ οἱονδήποτε ἄλλον ἐδῶ μέσα. Τὸ Λαϊκὸν Κόμμα λογοδοτεῖ μόνον ἐνώπιον τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἶμαι βέβαιος ὅτι εἰς τὰς νέας ἐκλογὰς δὲν θὰ σᾶς εὐχαριστήσῃ πολὺ ἡ ἐτυμηγορία του. (Θόρυβος καὶ κωδωνοκρουσίαι). .......Ἀλλὰ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα θὰ προσφέρῃ καὶ εἰς τὸ μέλλον τὰς ὑπηρεσίας του εἰς τὸ Ἔθνος. (Οἱ βουλευταὶ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος τῆς Ε.Π.Ε.Κ. διαμαρτύρονται. Δημιουργεῖται καὶ πάλιν θόρυβος).

§72ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (τῆς Ε.Π.Ε.Κ.). Τὸ καλὸ τὸ παληκάρι βγαίνει στὸ πεζοδρόμιο....

§73Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Μοῦ ἔκαμε κατάπληξιν ἡ διακοπὴ τοῦ κ. Κάντζια....

§74Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Βεβαίως, διότι εἴπατε, ὅτι εἴμεθα ὑπὸ κατηγορίαν ὡς πολιτικὸς ὀργανισμός.... (Θόρυβος καὶ κωδωνοκρουσίαι).

§75Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἶπον ὅτι εἶσθε ὑπὸ κρίσιν. Εἶπον δέ, ὅτι δὲν θὰ λάβω θέσιν ἐπ’ αὐτοῦ. Τὸ Λαϊκὸν Κόμμα νομίζω ὅτι εὑρίσκεται ὑπὸ κρίσιν. Καὶ ὅτι τοῦτο εἶναι πραγματικότης, ἀποδεικνύεται καὶ ἀπὸ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Σ. Στεφανοπούλου, καὶ ἀπὸ αὐτὰ ποὺ δὲν εἶναι ἄγνωστα εἰς τὴν πολιτικὴν ζωήν.... (Θόρυβος καὶ διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς πτέρυγος τῶν Λαϊκῶν).

§76Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλοῦ βγῆκες, σὰν τὴν κουκουβάγια, καὶ ἀλλοῦ εἶσαι τώρα............... (Δημιουργεῖται καὶ πάλιν θόρυβος).

§77Ι. ΖΙΓΔΗΣ (Ἀποκαθισταμένης σχετικῆς ἡσυχίας). Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὁ σκοπὸς τῆς ἀγορεύσεώς μου τῆς σημερινῆς δὲν εἶναι νὰ δημιουργήσῃ ἐπεισόδια, οὔτε ἀναμοχλεύσεις παθῶν. Οὔτε καὶ ἀντιπολιτευτικὴν διάθεσιν ἔχω τόσην ὅσην νομίζετε. Σᾶς ὁμολογῶ, ὅτι ἐπειδὴ ἔχω κάποιαν εἰδικότητα καὶ ἐπειδὴ ἔχω παρακολουθήσει ἴσως κάπως περισσότερον ἀπὸ τὸν μέσον Ἕλληνα τὸ δρᾶμα τῆς Ἑλληνικῆς ἀνασυγκροτήσεως, ἤθελον νὰ θέσω ὠμὰ τὰ πράγματα εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ τὴν κάμω νὰ σκεφθῇ ἄλλην μίαν φορὰν τὰς εὐθύνας της ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς παρατάσεως τῆς σημερινῆς ἀκυβερνησίας, ἡ ὁποία μόνον συμφορὰς δύναται νὰ φέρῃ εἰς τὸν τόπον αὐτὸν καὶ καθότι ἀπειλεῖ νὰ μεταβάλῃ εἰς ὄνειρον τὴν διασφάλισιν τῆς οἰκονομικῆς ὑποστάσεως τοῦ καλοῦ καὶ ἀγαπωμένου αὐτοῦ λαοῦ τῆς Ἑλλάδος, τοῦ πάντα εὐκολοπίστου καὶ πάντα προδομένου... ὁ ὁποῖος ἐνεπιστεύθη εἰς ἡμᾶς τὴν ἐκπροσώπησίν του. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατετέθη πρότασις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν, δι’ ἧς αἰτεῖται, ὅπως περιορισθῇ ἡ ἀγόρευσις τῶν λοιπῶν ἐγγεγραμμένων ν’ ἀγορεύσωσι κ.κ. βουλευτῶν εἰς 15′ τῆς ὥρας.

§79ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτή, κ. Πρόεδρε.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παραδέχθη. Ἑπομένως παρακαλοῦνται οἱ κ.κ. συνάδελφοι, οἵτινες θὰ ὁμιλήσωσιν, ὅπως συμμορφούμενοι πρὸς τὴν ληφθεῖσαν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἀπόφασιν, μὴ παρατείνωσι τὰς ἀγορεύσεις των πέραν τοῦ ἑνὸς τετάρτου τῆς ὥρας. Ὁ κ. Δ. Θεοχαρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§81Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Μολονότι καὶ ἐγὼ θὰ δώσω ψῆφον ἐμπιστοσύνης, πειθαρχῶν εἰς τὸ κόμμα ποὺ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω, ἐν τούτοις ἐθεώρησα ὑποχρέωσίν μου νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Χαίρω ἰδιαιτέρως διότι εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν Κυβέρνησις συγκροτηθεῖσα μετὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 5ης Μαρτίου ἀναγνωρίζει τὴν τεραστίαν συμβολὴν τὴν ὁποίαν τὰ Σώματα Ἀσφαλείας ἔχουν κάμει διὰ τὴν παγίωσιν τῆς τάξεως. Λυποῦμαι ὅμως εἰλικρινῶς, διότι καθ’ ὃν χρόνον ἐκδηλοῦται αὐτὴ ἡ γνώμη τῆς Κυβερνήσεως, ἔχομεν μίαν ἄλλην ἐκδήλωσιν τραγικήν, διότι συμπίπτει μὲ τὴν περικοπὴν ἢ τὴν στασιμότητα τῶν μισθῶν τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας. Θὰ ἤθελον ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία στοργικῶς παρακολουθεῖ τὰ προβλήματα τῶν μισθοσυντηρήτων νὰ σημειώσῃ ἰδιαιτέρως τὴν ἀνάγκην, ὅπως τὰ σώματα ἀσφαλείας τύχουν κάπως καλυτέρας μεταχειρίσεως. Ἐπίσης εἶμαι ὑποχρεωμένος, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι δὲν εἶμαι ἐκ τῶν ἀνθρώπων ποὺ συμφωνοῦν μὲ μέτρα ἐπιεικείας, ἐν τούτοις ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις τοῦ τόπου κρίνει ὅτι πρέπει νὰ ἀχθῶμεν εἰς μέτρα ρωμαλέα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ παγίωσις τῆς τάξεως θὰ συμφωνήσω μὲ τὰ ληπτέα μέτρα, μὲ μίαν σοβαρὰν παρατήρησιν. Δὲν εἶδον νὰ λαμβάνωνται μέτρα ἐπιεικείας διὰ τοὺς ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι ἠγωνίσθησαν καὶ ἔδωσαν τὸ εἶναι των εἰς τὸν ἀντισυμμορικὸν ἀγῶνα. Πληροφορῶ τὴν Κυβέρνησιν ὅτι ὑπάρχουν περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας ἄνδρες τοῦ στρατοῦ, τῆς χωροφυλακῆς καὶ τῶν Μ.Α.Υ. ἐνῷ παρεσημοφοροῦντο ὑπὸ τοῦ ἡγέτου τοῦ στρατεύματος καὶ τὴν ἑπομένην λόγω σκευωρίας ἐξυφανθείσης ὑπὸ τῶν συμμοριτῶν συνελαμβάνοντο καὶ κατεδικάζοντο. Κάμω ἔκκλησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως παρακολουθήσῃ ἰδιαιτέρως τὸ θέμα αὐτό. Εἶναι ἀπαράδεκτον ἐθνικῶς—κάμνω καὶ ἐγὼ χρῆσιν τῆς λέξεως—καθ’ ὃν χρόνον ἀμνηστεύομεν τοὺς δολοφόνους, τοὺς προδότας, νὰ ἔχωμεν ἐγκαθείρκτους τὰ θύματα αὐτῶν. Διότι θύματα εἶναι οἱ ἄνδρες τοῦ στρατοῦ καὶ τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας καὶ τῶν Μ.Α.Υ., ἐφ’ ὅσον εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακὰς ἀπὸ μαρτυρικὰς καταθέσεις κομμουνιστῶν. Ἔχω νὰ κάμω μίαν σοβαρὰν παρατήρησιν. Ὑπήρξατε σκληροὶ εἰς τὰ μέτρα τῆς περικοπῆς τῶν συντάξεων. Ἐβάλατε μαχαῖρι δεξιὰ καὶ ἀριστερά. Δὲν ὑπήρξατε καθόλου συναισθηματικοί. Ἴσως τὸ καθῆκον νὰ σᾶς ἐπέβαλε μίαν αὐστηρὰν μεταχείρισιν. Ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπολογίσητε ὅτι ὑπάρχει μία κατηγορία χηρῶν, ὀρφανῶν, συνταξιούχων πεσόντων κατὰ τὴν περίοδον 1940 ἕως 1945 τοὺς ὁποίους καταδικάζεται εἰς τὸν ἐξ ἀσιτίας θάνατον. Φροντίσατε νὰ τακτοποιήσητε τὸ ζήτημα αὐτό. Εἰς τὰς προγραμματικάς σας δηλώσεις δὲν εἶδα λέξιν ἐν σχέσει μὲ τὸ πρόβλημα ποὺ συγκινεῖ τοὺς Ἕλληνας ἐργαζομένους. Δὲν γνωρίζω τὶ συνετέλεσεν, ὥστε ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ ἀναφερθῇ εἰς τὸ θέμα τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων. Δὲν δύναται νὰ μὴ ἀναγνωρίσῃ ὅτι ὑπάρχει θέμα μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων. Εἶναι τὸ θέμα ποὺ ἐδημιουργήθη λόγω τῆς ἀνατιμήσεως τῶν εἰδῶν. Ὑπάρχει συμβουλὴ τῆς Ἀμερικανικῆς ἀποστολῆς, ὅτι πρέπει νὰ κρατήσωμεν τὴν νομισματικὴν πολιτικὴν εἰς μίαν ὡρισμένην στάθμην. Καὶ πλάνην ἀποτελεῖ τὸ γεγονὸς ὅταν νομίζωμεν, ὅτι τὴν νομισματικὴν σταθερότητα θὰ τὴν κρατήσωμεν, ἐφ’ ὅσον κρατήσωμεν εἰς τὸ ἴδιον ἐπίπεδον τοὺς μισθούς, δὲν θὰ ἦτο πλάνη ἐὰν ἡ σταθερότης αὐτὴ συνεδιάζετο μὲ τὴν σταθερότητα τῶν τιμῶν. Ἐδῶ καὶ 6 μῆνες αἱ τιμαὶ ἐξέφυγον, ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ συνάδελφος τὸν ὁποῖον, διεδέχθην νὰ ὑπερασπίσω τὴν ἄποψίν μου, τὰ μάλλινα, τὰ βαμβακερὰ καὶ ὅλων τῶν εἰδῶν γενικῶς ἐξέφυγαν αἱ τιμαὶ καὶ ἐδημιούργησαν ἀναταραχὴν εἰς τοὺς ἐργαζομένους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἰδικόν τους προϋπολογισμὸν καὶ δὲν τοὺς ἐνδιαφέρει ὁ προϋπολογισμὸς ὁ κρατικός. Βεβαίως δὲν συμβαίνει τὸ ἴδιον μὲ τὸν ἐργοδοτικὸν κόσμον, ὅστις ἠμπορεῖ νὰ προσαρμόζῃ ἑκάστοτε τὸν προϋπολογισμόν του, διότι ἔχει τὴν πρὸς τοῦτο εὐχέρειαν καὶ διὰ νὰ κυριολεκτήσω δὲν προσαρμόζει, ἀλλὰ ἐξετείνει τὸν προϋπολογισμόν του εἰς τὸ μεγαλύτερον ὕψος ἔχων ἐξασφαλίσει τὴν ἐκτέλεσιν αὐτὴν χάρις εἰς τὰ πολιτικὰ τοῦ Κράτους. Ἡ ὕψωσις τῶν τιμῶν ἔχει φέρει εἰς ἀπόγνωσιν τὸν ἐργαζόμενον κόσμον καὶ ἔχετε ὑποχρέωσιν, κύριοι Κυβερνῶντες, νὰ ἐξετάσητε ἀμέσως τὸ ζήτημα τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων. Ἐφ’ ὅσον ὁ λαὸς πεινᾷ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ τίποτε. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ καλοῦμεν τὸν λαὸν πάντοτε εἰς θυσίας χωρὶς νὰ τοῦ δίδωμεν ἔστω καὶ τὰ στοιχειώδη μέσα διατροφῆς του. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ τίποτε, ἐὰν δὲν συνταυτίσωμεν τὴν πολιτικὴν τῶν τιμῶν μὲ τὴν πολιτικὴν τῶν ἡμερομισθίων. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἀφήσωμεν ἀχαλίνωτον τὸν κόσμον τῆς βιομηχανίας καὶ τοῦ ἐμπορίου καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην μεριὰ νὰ περιορίζωμεν τοὺς μισθούς. Καὶ ἐφ’ ὅσον ὁμιλοῦμεν περὶ μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων, θέλω νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ μᾶς δηλώσῃ ἐπὶ τῆς ἀληθείας μιᾶς φήμης διαδοθείσης κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις σκέπτεται σοβαρῶς κατὰ τὴν περίοδον τῶν Χριστουγέννων τὸ καθιερωμένον δῶρον ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων νὰ τὸ χορηγήσῃ ὑπὸ μορφὴν ὁμολογιῶν.

§82Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης καὶ Ἐργασίας). Διεψεύσθη ἡ φήμη αὐτὴ.

§83Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Χαίρω ἰδιαιτέρως. Καὶ ἐπειδὴ εὑρισκόμεθα εἰς τὸ θέμα τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν ἰδιαιτέραν μου περιφέρειαν. Κατὰ τὴν 26)10 ἐνῷ ἀνεμέναμεν ἐξ Ἀθηνῶν κάποιαν χαρμόσυνον εἴδησιν ἐπληροφορήθημεν τὴν εἴδησιν ὅτι πρόκειται νὰ καταργηθῇ ἡ Κ.Ε.Τ.Π.Ο. παραχωρουμένου τοῦ μονοπωλίου τῶν συγκοινωνιῶν Θεσσαλονίκης εἰς τοὺς λεωφορειούχους. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι καθ’ ὅν χρόνον εἰς ὅλα τὰ Κράτη ἀντιμετωπίζεται τὸ ζήτημα τῶν συγκοινωνιῶν διὰ τῆς ἀναλήψεως αὐτῶν ὑπὸ κρατικῶν καὶ ἡμικρατικῶν ὀργανισμῶν μεταφορῶν ἀποτελεῖ ἀναχρονισμὸν εἰς ἡμᾶς νὰ ἀνατίθενται αἱ συγκοινωνίαι εἰς ἰδιώτας ἐπὶ βλάβῃ τῶν συμφερόντων τοῦ συνόλου τοῦ λαοῦ. Ἠξεύρετε τὶ θὰ γίνῃ ἐὰν πραγματοποιηθῇ ἡ ἀπόφασις αὐτή; Θὰ εὑρεθοῦν χωρὶς ἐργασίαν 1200 οἰκογένειαι. Λέγεται ὅτι θὰ τοὺς ἀπορροφήσῃ ὁ ὅμιλος τῶν λεωφορειούχων μετὰ τὴν κατάργησιν τῶν τράμ, ἀλλὰ εἶναι βέβαιον ὅτι 6 μῆνας μετὰ τὴν πρόσληψίν των θὰ εὑρεθοῦν χωρὶς ἐργασίαν. Αἱ δύο χιλιάδες συνταξιούχων τῶν τρὰμ Θεσσαλονίκης θὰ καταδικασθοῦν καὶ αὐτοὶ εἰς θάνατον καὶ τέλος ὁ λαὸς τῆς Θεσσαλονίκης θὰ ὑποχρεωθῇ νὰ πληρώσῃ τὸ εἰσιτήριον ἀκριβότερον ἀπὸ ὅ,τι τὸ πληρώνει εἰς τὴν Κ.Ε.Τ.Π. Ο. μέχρι τοῦ διπλασίου. Σήμερον ποὺ ὑπάρχει συναγωνισμὸς πάλιν τὸ αὐτοκίνητον ἔχει διπλασίαν τιμήν.

§84ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἠξεύρετε ὅτι ὁ λαὸς αὐτὸς τὸ ἠλεκτρικὸν ρεῦμα τὸ πληρώνει 2.500 τὸ κιλοβάτ;

§85Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Εὐχαριστῶ, κύριε συνάδελφε, διότι μοῦ δίδετε τὴν εὐκαιρίαν νὰ πληροφορήσω ὡρισμένα πράγματα τὴν Βουλήν... Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ συγχαρῶ τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν καθιέρωσιν τοῦ μέτρου τῆς ποινῆς τοῦ θανάτου διὰ τοὺς καταχραστάς, μὲ μίαν παρατήρησιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ πάλιν, δὲν διακρίνεται διὰ τὴν γενναιότητα νὰ ἐπεκταθῇ τὸ μέτρον καὶ διὰ τοὺς πάσης φύσεως μαυραγορίτας, ἐὰν θέλῃ νὰ σώσῃ τὸν τόπον. Χθὲς ἀνέγνωσα, ὅτι εἰς τὴν Αἴγυπτον ἐπιβάλλεται ἡ ποινὴ τοῦ ραβδισμοῦ· ἡμεῖς νὰ ἐπιβάλλωμεν τὴν ποινὴν τοῦ θανάτου, ἔτσι ἴσως σώσωμεν τὸν λαὸν ἀπὸ μίαν ὁμάδα, ἡ ὁποία ἀνήκει εἰς τὴν οἰκονομικὴν ὀλιγαρχίαν. Πρὶν ὅμως, κύριοι βουλευταί, κατέλθω τοῦ βήματος εἶμαι ὑποχρεωμένος καὶ ἐγὼ ὅπως ὁ προλαλήσας συνάδελφος εἰς τὸ τέλος τοῦ λόγου του, νὰ θίξω ἕνα θέμα. Δὲν ὁμιλῶ ἐκ μέρους τοῦ Κόμματος εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω, ὁμιλῶ ὡς μέλος τοῦ Κόμματος αὐτοῦ. Ἀπὸ χθὲς τὸ βράδυ τὸ βῆμα παρεῖχε τὴν ἀφορμὴν εἰς πολλοὺς ὁμιλητάς, οὐδεμίαν σχέσιν ἔχοντας μὲ αὐτὴν τὴν παράταξιν, νὰ ἀσχολοῦνται μὲ τὰ ἐσωτερικὰ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Λέγω εἰς αὐτούς, ὅτι δὲν ἐπιτρέπομεν εἰς κανένα, πολὺ δὲ περισσότερον εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑπόδικοι εἰς τὴν ἐθνικὴν συνείδησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ διὰ πράξεις στρεφομένας κατὰ τοῦ Ἔθνους, νὰ ἀσχολοῦνται μὲ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα. Ἡ ὑπόθεσις τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος εἶναι ἰδική μας, ἡ ὑπόθεσις τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος εἶναι ὑπόθεσις τῶν κοινοβουλευτικῶν του στελεχῶν, ἡ ὑπόθεσις τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος εἶναι ὑπόθεσις ἐπὶ τῆς ὁποίας θὰ ἀποφανθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαός.

§86Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Τὰ λεπτὰ τίνος εἶναι;

§87Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Φροντίσατε σεῖς νὰ δώσητε λόγον εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δημάκης ἔχει τὸν λόγον.

§89Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως τὴν ἀπάντησιν ἔδωσεν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ Ἀρχηγός μου κ. Τσαλδάρης καὶ ἡμεῖς συμφωνοῦμεν ἀπολύτως ἐπὶ τῶν σημείων ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Ἡ Κυβέρνησις, διὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου αὐτῆς, ἐδήλωσεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις αὐτή, ἡ δίπτυχος, εἶναι συνέχεια τῆς προηγουμένης. Ἀναγνωρίζει ἡ συγκροτηθεῖσα Κυβέρνησις τῶν δύο Κομμάτων, τὴν μεγάλην συμβολὴν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ δηλοῖ διὰ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, αἱ ὁποῖαι ἀνεγνώσθησαν ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου αὐτῆς, ὅτι δὲν ἔχει νὰ μεταβάλῃ τὴν πορείαν ταύτην. Παραμένει ἡ πορεία τὴν ὁποίαν ἐχάραξεν ὁμοῦ μετὰ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ θά ἰσχύσῃ τὸ πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον εἶχε καταρτισθῆ ἀπὸ κοινοῦ μεταξὺ τῶν τριῶν Κομμάτων. Ἡμεῖς, ὡς ἐδήλωσεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, θὰ συντρέξωμεν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ ἔργον της αὐτό. Θέλω νὰ κάμω ὅμως ὡρισμένας παρατηρήσεις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ θὰ εἰσέλθω καὶ ἐγώ, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀμνηστίας, τὸ ζήτημα ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησεν ὁλόκληρον τὴν Ἐθνικόφρονα παράταξιν ζήτημα τὸ ὁποῖον πράγματι ἀνησύχησε τὴν Ἐθνικόφρονα παράταξιν. Εἰς στιγμὰς κατὰ τὰς ὁποίας λαμβάνονται σκληρὰ μέτρα ἐναντίον τῶν προδοτῶν αὐτῶν, ἐναντίον τῶν ἀνατροπέων τῶν κοινωνικῶν καθεστώτων, ὅταν εἰς τὴν Δημοκρατικὴν Ἀμερικὴν λαμβάνωνται τόσον σκληρὰ μέτρα, ἡμεῖς ἐδῶ δίδομεν ἄφεσιν ἁμαρτιῶν, εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐγέμισαν τὰς χαράδρας, τὰς πεδιάδας καὶ τὰ ὄρη μὲ τὰ πτώματα καὶ τὸ αἷμα τῶν Ἐθνικοφρόνων πολιτῶν. Δίδομεν, κύριοι, τὸ δικαίωμα νὰ ἐπαναλάβουν πάλιν εἰς τὰς πόλεις καὶ τὰ χωρία τὴν ἀντεθνικήν των δρᾶσιν καὶ ἀντὶ νὰ προσέλθουν μετανοημένοι, προσέρχονται ἀμετανόητοι, θρασύτατοι. Ἀλλὰ αὐτοῦ, κύριοι, ἐνῷ τὸ Κράτος ἐφάνη τόσον ὑπὲρ αὐτῶν ἐπιεικές, ἔδειξε μίαν μεγάλην ἀστοργίαν, ἔναντι τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐγκατέλειψαν τὰ πάντα, ἐθυσίασαν τὰ πάντα, καὶ τὴν ζωήν των καὶ τὴν τιμήν των καὶ τὴν περιουσίαν των εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς ἐπιβιώσεως τῆς φυλῆς. Καὶ βλέπετε, κύριοι, ἀντὶ τὸ πρῶτον Διάταγμα, ὁ πρῶτος νόμος περὶ ἀμνηστίας νὰ ἀφορᾷ τοὺς πολεμιστὰς ἐκείνους, ἀντιθέτως οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ καὶ τὸ τονίζω αὐτό, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ διώκονται δι’ ἐνταλμάτων ἐκ μέρους τῶν ἀνακριτικῶν ἀρχῶν καὶ σήπονται εἰς τὰς φυλακάς Προχθὲς μοῦ ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ παρακολουθήσω εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον καταδίκην ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἔχυσαν τὸ αἷμα των, τῶν ὁποίων οἱ κομμουνισταὶ εἶχον δολοφονήσει μέλη τῶν οἰκογενειῶν των, διότι ἀφῄρεσαν ἀπὸ μίαν οἰκογένειαν κομμουνιστῶν δύο κουβέρτες, συνεπείᾳ μηνύσεως τῶν κομμουνιστῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωνται τοιαῦτα ἐγκλήματα· ἐξεγείρεται ἡ ψυχή μας, ἐξεγείρεται ἡ συνείδησίς μας, διότι ἐγκλήματα εἶναι αὐτά, ὅταν ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις, ὅταν ἔρχεται ἡ Πολιτεία, χωρὶς κὰν νὰ σκεφθῇ νὰ ὑποβάλῃ ἕνα τοιοῦτον διάταγμα καὶ διὰ τοὺς δυστυχεῖς ἐκείνους ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἐθυσίασαν καὶ θυσιάζουν τὰ πάντα εἰς τὸν βωμὸν τῆς Πατρίδος.

§90Δ. ΜΠΑΡΜΠΑΛΙΑΣ. Ἀπὸ ἐπισήμους ἀρχὰς τοῦ Κράτους ἐλέχθη ὅτι ἐπὶ ὑπουργίας Γκλαβάνη οἱ ἀρχισυμμορῖται, ἐξισώθησαν μὲ τοὺς πολεμοπαθεῖς καὶ κατὰ προτίμησιν ἐλάμβανον ὑλικά.

§91Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Ἀλλὰ τοῦτο μοῦ κάμνει κατάπληξιν, οἱ ἀρχισυμμορῖται εἰς τὴν Μαγούλα τῆς Σπάρτης, οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Συμμοριτῶν, ἔλαβον ὑλικὰ ἀνοικοδομήσεως καὶ δὲν ἐδόθησαν εἰς τοὺς Ἐθνικόφρονας πολίτας. Καὶ προχωρῶ ἔτι περαιτέρω. Ἔχομεν νόμον 915 ὁ ὁποῖος συνεπλήρωσε τὸν νόμον 809, τώρα ἔχομεν καὶ ἄλλους νόμους· ἡ Κυβέρνησις ἐν συνεχείᾳ ἐκδίδει νέους νόμους καὶ ὅλα αὐτὰ ἀποβλέπουν πρὸς τὴν προστασίαν τῶν κομμουνιστῶν. Καὶ δι’ αὐτὸ ἔχουν ἀποθρασυνθῆ εἰς τοιοῦτον βαθμὸν ὥστε νὰ μὴ φοβοῦνται τίποτε. Καὶ ἐνῷ ἐκδίδομεν τοιούτους νόμους προστατευτικοὺς τῶν συμμοριτῶν καὶ τῶν κομμουνιστῶν, ἀφήνομεν νὰ σήπωνται εἰς τὰς φυλακὰς ποῖοι; Οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν τὸ αἷμα των εἰς τὴν Ἀλβανίαν, οἱ στρατηγοὶ οἱ ὁποῖοι ἐκράτησαν τὸ μέτωπον καὶ ἐδόξασαν τὴν Ἑλλάδα, ἕνας Κατσιμῆτρος καὶ τόσοι ἄλλοι οἵτινες ἀποτελοῦν τὸ σέμνωμα τοῦ στρατοῦ μας. Ὅταν ἐκεῖνοι εἰς τὴν Ἀλβανίαν ἔσωσαν τοὺς πάντας καὶ τὰ πάντα, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ σήπονται εἰς τὰς φυλακάς.

§92Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Εἶναι συμπολίτης μου καὶ σᾶς πληροφορῶ ὅτι εἶναι ἐλεύθερος.

§93Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Ὅταν εἰς τὴν Γαλλίαν ὅλοι οἱ λεγόμενοι δοσίλογοι ἠμνηστεύθησαν ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, ἡμεῖς τοὺς κρατοῦμεν εἰς τὰς φυλακάς. Ἕτερον ποὺ ἔχω νὰ προσθέσω εἶναι καὶ τοῦτο, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπροχώρησεν ἔτι περαιτέρω. Θὰ ἐπαναφέρῃ λέγει τοὺς ἀπολυθέντας Δημοσίους ὑπαλλήλους διὰ τὰ φρονήματα αὐτῶν. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ ἀκούσατε, κύριοι, ἐνῷ ἔχομεν τόσους καὶ τόσους ὑπαλλήλους τοὺς ὁποίους δὲν τοὺς προστατεύομεν, εἰς αὐτοὺς δίδομεν ἀναδρομικῶς καὶ τοὺς μισθούς των. Διατί κύριοι, διατί νὰ ἐπιβαρυνθῇ μὲ ὁλόκληρα ἑκατομμύρια ὁ προϋπολογισμός; Νὰ τοὺς ἐπαναφέρωμεν ναί, ἀλλὰ ὄχι ὅμως νὰ λάβουν καὶ τοὺς μισθούς των. Καὶ ὅταν δώσωμεν, κύριοι, εἰς αὐτοὺς ἀναδρομικῶς ἀποδοχάς, συζητοῦμεν ἀκόμη ἐάν, εἰς τὴν τρίτην ἐξουσίαν, τὴν Δικαστικὴν ἐξουσίαν, εἰς τοὺς λειτουργοὺς αὐτῆς, θὰ δώσωμεν, κύριοι, πενιχρότατα ψυχία, εἰς αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται νὰ ἀγοράζουν πλέον οὔτε βιβλία οὔτε συγγράμματα διὰ νὰ ἐκδώσουν τὰς ἀποφάσεις. Καὶ ἐν τούτοις ἀξιοῦμεν ἀπὸ αὐτοὺς παράστασιν, ἐμφάνισιν ἀξιοπρεπῆ. Μήπως καὶ αὐτὸς ὁ Πρόεδρος τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας καὶ τοῦ Ἀρείου Πάγου, μήπως ἀμείβονται ἐπαρκῶς; Πάντως οἱ κατώτεροι εὑρίσκονται εἰς ἀθλίαν κατάστασιν, ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως. Ποτὲ δὲν εἶχε φθάσει τὸ Κράτος εἰς τὸ σημεῖον νὰ δεχθῇ τὰς παραιτήσεις ὅλων τῶν κατωτέρων δικαστικῶν. Κύριοι, θλίβομαι διότι εἰς ἀπάντησιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ. ἐπετέθη κατὰ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ. μᾶς ἔχει συνειθίσει εἰς τὰς ἐπιθέσεις πάντοτε, ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης καθ’ ἣν διώκει τὰ κοινὰ τῆς πατρίδος, ἀπὸ τῆς ἐποχῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἦλθεν ἐκ Μικρᾶς Ἀσίας, μᾶς ἔχει συνειθίσει εἰς τὸν πόλεμον ἐναντίον τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Τὸ Λαϊκὸν Κόμμα ὅταν τὸ 1922 ἐτουφέκησαν τοὺς ἀρχηγούς του, ὅταν τῇ ἐνεργείᾳ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Π.Ε.Κ. ἐστερήθη τῶν ἀρχηγῶν του, εὑρέθη εἰς μίαν κρίσιμον στιγμήν, ἐν τούτοις ὅμως δὲν κατώρθωσαν νὰ τὸ διαλύσουν, ἀλλὰ παρέμεινεν ἀρραγὲς καὶ ἀνέδειξεν ἐκ τῶν κόλπων του νέους ἀρχηγοὺς καὶ κατῆλθεν εἰς τὸν πολιτικὸν στίβον μὲ ὁλόκληρον τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ κατήγαγε θριάμβους. Τὸ 1932 συνέτριψε τοὺς πάντας καὶ εἶχε τὴν ὁμόθυμον ἐμπιστοσύνην τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν ἐκείνην ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ. πάλιν ἐξεδήλωσε τὴν ἀντιπάθειάν του πρὸς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα. Δὲν ἠμποροῦσε νὰ ἀνεχθῇ τὴν νίκην τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ ἐπανεστάτησε. Καὶ ἔρχεται σήμερον ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ... (θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι...) καὶ λέγει ὅτι τὸ Λαϊκὸν Κόμμα τρέμει τὰς ἐκλογάς. Δὲν θὰ μᾶς παρασύρῃ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π. Ε.Κ. εἰς τὰ τεχνάσματά του. Ἡμεῖς τὰς ἐκλογὰς δὲν τὰς φοβούμεθα. Καὶ σεῖς δὲν θὰ ἐπιτύχητε νὰ ἐπιβάλητε τὴν ὀλιγαρχίαν τὴν ἰδικήν σας. Τὸ Λαϊκὸν Κόμμα θὰ προσέλθῃ ἐνώπιον τοῦ λαοῦ ἀρραγὲς καὶ θὰ σᾶς ἀντιμετωπίσῃ ὅπως πάντοτε ἀντιμετωπίζει ὅλους τοὺς συκοφάντας. (Χειροκροτήματα).

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζάκκας ἔχει τὸν λόγον.

§95Α. ΖΑΚΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα μὲ διάθεσιν ἀντιπολιτευτικὴν ἐκ λόγων κομματικῶν. Σκοπός μου εἶναι νὰ κάμω ὡρισμένας παρατηρήσεις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, αἱ ὁποῖαι θὰ δικαιολογήσουν καὶ ἐμὲ καὶ τὴν ψῆφον τὴν ὁποίαν θὰ δώσω. Τὸ θέμα τῆς ἀνυσυγκροτήσεως ἀπησχόλησεν ὅλους τοὺς ὁμιλητάς. Καὶ ἐγὼ μὲ αὐτὸ θὰ ἀσχοληθῶ, ἀλλ’ ἀπὸ μίαν ἄλλην πλευράν. Δὲν πρόκειται νὰ ἐξετάσω τὴν οἰκονομικὴν πλευρὰν τοῦ θέματος τὴν ἀφορῶσαν τὴν διάθεσιν τῶν χρηματικῶν μέσων καὶ τῶν κεφαλαιουχικῶν ἀγαθῶν ἢ τὰ ἀναγκαῖα νὰ ληφθοῦν δημοσιονομικὰ μέτρα. Ἄλλοι πρὸ ἐμοῦ τὰ ἐξήτασαν αὐτὰ μὲ πολλὴν ἐπιτυχίαν καὶ ἐξαντλητικῶς. Ἐγὼ θὰ ἐξετάσω ποία εἶναι ἡ τακτικὴ τὴν ὁποίαν ἠκολούθησαν αἱ Κυβερνήσεις τῆς τελευταίας τετραετίας εἰς τὴν χώραν μας, ὡς πρὸς τὸν ἐργατικὸν συντελεστήν. Καὶ διὰ νὰ γίνω ἀντιληπτὸς θὰ εἴπω, πρῶτον, μὲ ὀλίγα λόγια, πῶς ἔξω ἀντιμετώπισαν τὰ ζητήματα αὐτὰ ὅσαι χῶραι, εἴτε ἐπλήγησαν ἀπὸ τὸν πόλεμον, εἴτε ὑπέστησαν τὰ δεινὰ τῆς κατοχῆς. Εἰς τὰς χώρας αὐτὰς ἡ ἀνοικοδόμησις ἐστηρίχθη καὶ ἐπὶ τῆς ἰδιωτικῆς ἀποταμιεύσεως καὶ ἐπὶ τῆς βοηθείας Μάρσαλ, ἀλλά, κυρίως, εἰς τὸν ἐνθουσιασμὸν καὶ τὴν προθυμίαν τῆς ἐργατικῆς τάξεως. Ἐκεῖ ἡ ἐργατικὴ τάξις ἔδωσεν ὅ,τι ἠμποροῦσε νὰ δώσῃ, διότι τὰ μέτρα ποὺ ἐλήφθησαν ἐκεῖ τῆς ἔδωσαν τὴν ὑπερηφάνειαν ὅτι πράγματι εἶναι ἕνας ἀπὸ τοὺς κυρίους συντελεστὰς τῆς γενικῆς ἀνόδου τῆς οἰκονομίας καὶ τῆς προόδου τοῦ πολιτισμοῦ. Ὄχι μόνον ἔγιναν σεβαστὰ τὰ καθιερωμένα δικαιώματα τῶν ἐργαζομένων, ἀλλὰ καὶ νέα ἐδόθησαν εἰς αὐτοὺς καὶ ἡ ὠργανωμένη Ἐργασία κατέλαβε μὲ τοὺς γνησίους ἐκπροσώπους της τὴν θέσιν της εἰς τὰ διάφορα συλλογικὰ ὄργανα, τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν μὲ ἁρμοδιότητα τὴν κατάστρωσιν τῶν σχεδίων ἀνασυγκροτήσεως, ἀλλὰ καὶ μὲ τὴν παρακολούθησιν τῆς ἐκτελέσεως αὐτῶν καὶ μὲ τὸν ἔλεγχον τῶν τιμῶν. Εἰς πολλὰς χώρας οἱ μισθοὶ ἔμειναν, ἐπ’ ἀρκετόν, καθημαγμένοι εἰς ἐπίπεδα, τὰ ὁποῖα ὥριζον αἱ Κυβερνήσεις. Ἀλλὰ κατεβάλλετο κάθε προσπάθεια νὰ πεισθῇ ἡ ἐργατικὴ τάξις, μέσῳ τῶν ἐργατικῶν ὀργανώσεών της, ὅτι τὰ μέτρα ποὺ ἐλαμβάνοντο δὲν εἶχον ὡς σκοπὸν τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ πλήθους τῶν ἐργαζομένων, ἀλλ’ ἦσαν ἀποτέλεσμα ἀνάγκης. Καὶ αὐτὸ τὸ ἀντελαμβάνετο ἡ ἰδία ἡ ἐργατικὴ τάξις, διότι εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἐλέγχῃ τὴν παραγωγὴν καὶ τὰς τιμάς. Τί ἐγένετο εἰς τὸν τόπον αὐτόν, τὸν ἰδικόν μας, τὸν τόπον ταλαιπωρημένον; Ἐὰν ἐξαιρέσωμεν τὴν Κυβέρνησιν Σοφούλη 1945–1946 ὁπότε ἀνεστηλώθησαν αἱ συνδικαλιστικαὶ ἐλευθερίαι τῶν ἐργαζομένων, αἱ ὁποῖαι εἶχον καταπνιγῆ ἀπὸ τὴν 4ην Αὐγούστου, ἐὰν ἐξαιρέσωμεν τὸ φαινόμενον αὐτό, τὸ ὁποῖον βέβαια εἶχε καὶ ἄλλας συνεπείας, διότι ἡ τότε Κυβέρνησις ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιήσῃ, μὲ πολλὴν περίσκεψιν, εἶναι ἀληθές, τοὺς ἐκπροσώπους τῶν ἐργαζομένων, τοὺς γνησίους ὅμως ἐκπροσώπους καὶ εἰς τὸν ἔλεγχον ὡρισμένων ἐπιχειρήσεων καὶ εἰς τὴν παρακολούθησιν τοῦ κόστους καὶ τὸν καθορισμὸν αὐτοῦ, ἐὰν ἐξαιρέσωμεν, λέγω, τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην, ἀφ’ ὅτου ἔγιναν αἱ ἐκλογαὶ τῆς 31)3)46 μέχρι καὶ σήμερον, δὲν ἐλήφθησαν τὰ μέτρα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐπεβάλλετο νὰ ληφθῶσι διὰ νὰ προκαλέσουν τὸν ἐνθουσιασμὸν τῶν ἐργαζομένων καὶ τὴν ἀφοσίωσίν των εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς βιομηχανίας μας καὶ τὴν πρόοδον αὐτῆς. Ὅ,τι εἶχε γίνει διὰ τὴν ἀναστήλωσιν τῶν συνδικαλιστικῶν ἐλευθεριῶν, ἦλθεν ἡ Κυβέρνησις Τσαλδάρη τὸ 1946 νὰ τὸ κατασυντρίψῃ. Ἐξέβαλε μὲ αὐθαίρετα μέσα, διὰ τῶν διοικητικῶν ἀρχῶν, τοὺς ἐκλεγέντας σχεδὸν μὲ τὸ 80% τῶν ψήφων τῶν ἐργαζομένων εἰς τὰς διοικήσεις αὐτῶν καὶ ἀντ’ αὐτῶν ἐπὶ δύο χρόνια ἐταλαιπώρησε τὴν ἐργατικὴν τάξιν μὲ διαφόρους διωρισμένους, εἴτε ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, εἴτε ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν, κατὰ παραχάραξιν τῆς ἐννοίας τοῦ σχετικοῦ νόμου τοῦ Ἀστικοῦ Κώδικος, ὁ ὁποῖος Πρόεδρος Πρωτοδικῶν εἶναι βέβαια ἁρμόδιος νὰ διορίζῃ διοικήσεις προκειμένου περὶ νομικῶν προσώπων καθιδρυμάτων κλπ., ἀλλ’ ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὰ νομικὰ πρόσωπα τῶν Ὀργανώσεων τῶν ἐργαζομένων. Ἐπὶ δύο ἔτη ἐτηρήθη ἡ τακτικὴ αὐτὴ καὶ τὸ 1948 παρέστημεν μάρτυρες τοῦ καταπληκτικοῦ ἐκείνου «πανεργατικοῦ» συνεδρίου τὸ ὁποῖον μᾶς ἐξέθεσε καὶ εἰς τοὺς ἐδῶ ξένους καὶ εἰς ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀσχολοῦνται μὲ τὰ συνδικαλιστικὰ θέματα. Ἐὰν δὲ ἐξετάσωμεν καὶ τὸ τελευταῖον «πανεργατικὸν» συνέδριον αἱ εὐθῦναι τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία συνεχίζει τὸ ἔργον τῶν προηγουμένων, εἶναι μεγάλαι. Ἡ παρέμβασις τοῦ Κράτους ἐξακολουθεῖ, ὄχι μόνον μέσῳ τῶν διοικητικῶν ἀρχῶν, ἀλλὰ καὶ κυρίως διὰ τῶν χρηματικῶν ἐνισχύσεων, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὡς προεξέθεσα ἐπεκάθησαν εἰς τὴν διοίκησιν τῆς Συνομοσπονδίας τῶν ἐργαζομένων καὶ τῶν διαφόρων Ἐργατικῶν Κέντρων. Ὅλοι σας ξαίρετε ὅτι ὑπάρχει ἕνα τεράστιο ζήτημα, τῆς ἀποπληρωμῆς τῶν 1400 ἑκατομμυρίων τὰ ὁποῖα ὀφείλουν αἱ ἐργατικαὶ Ὀργανώσεις εἰς τὴν Τράπεζαν. Διατὶ τὰ ὀφείλουν αὐτὰ τὰ τεράστια ποσά; Ποῖος ἦτο ὁ λόγος; Ἐὰν ὑπῆρχε γνήσιος συνδικαλισμὸς δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἀνάγκη τοιούτου εἴδους ἐνισχύσεων. Ὁ γνήσιος συνδικαλισμὸς εἰς τὴν οὐσίαν του σημαίνει: οἱ πολλοὶ νὰ ἐκλέγουν ὀλίγους, εἰς τοὺς ὁποίους νὰ ἐμπιστεύωνται τὴν διαχείρισιν τῶν συμφερόντων των, νὰ τοὺς ἐλέγχουν καὶ νὰ εἰσφέρουν ὅ,τι ἀπαιτεῖται διὰ νὰ λειτουργοῦν αἱ ἐργατικαὶ ὀργανώσεις, χωρὶς καμμίαν ὑποχρέωσιν, χωρὶς καμμίαν δέσμευσιν, οὔτε πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, οὔτε πρὸς τοὺς ἐργοδότας καὶ χωρὶς καμμίαν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν ἀπὸ τούτους καὶ ἐκείνους. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ὀφείλω νὰ κάμω μίαν παρέκβασιν καὶ νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος εἰς ὅσα χθὲς εἶπεν ὁμιλῶν ἐπὶ προσωπικοῦ του ζητήματος, ὅτι δηλαδὴ τὸ Προοδευτικὸν Φιλελεύθερον Κόμμα, τοῦ ὁποίου ἡγεῖται ὁ στρατηγὸς κ. Πλαστήρας εἶναι καὶ αὐτὸ ἓν κατασκεύασμα τῆς λεγομένης ὀλιγαρχίας. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἐστήριξεν αὐτὴν τὴν ἀστήρικτον κατηγορίαν του εἰς τὸ ὅτι ὁ κ. Τσουδερός, ὡς ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἔδωσεν ὡρισμένα ποσὰ δανείων εἰς τοὺς βιομηχάνους, διὰ νὰ ἀναπτύξουν τὰς ἐπιχειρήσεις των. Κύριοι βουλευταί, ὅλοι γνωρίζετε, ὅτι ὁ κ. Τσουδερὸς δὲν εἰσῆλθεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ κάνῃ σοσιαλισμόν, οὔτε ὁ καιρὸς τοῦ ἐπέτρεπε νὰ ἐρευνᾷ νὰ εὕρῃ νέους τρόπους διαθέσεως τῶν πιστώσεων Μάρσαλ καὶ ὀργανώσεως νέου τύπου ἐπιχειρήσεων. Ἀληθὲς εἶναι ὅτι ἡμεῖς τοὺς ὁποίους θερμαίνει τὸ σοσιαλιστικὸν ἰδεῶδες, πιθανώτατα θὰ ἐνεργήσωμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἀλλὰ δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ἀξιώσωμεν ἀπὸ τὸν κ. Τσουδερὸν νὰ σκέπτεται καὶ νὰ ἐνεργήσῃ ὡς ἡμεῖς. Ἀλλὰ οὔτε καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἔδειξεν ποτὲ οἱανδήποτε συμπάθειαν πρὸς τὸν σοσιαλιστικὸν τρόπον τοῦ σκέπτεσθαι καὶ ἐνεργεῖν. Τὰ δὲ ὑπ’ αὐτοῦ πραχθέντα κατὰ τοῦ συνδικαλισμοῦ μᾶς δίδουν τὸ δικαίωμα νὰ εἴπωμεν ὅτι ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος παρεῖχε μεγίστην ὑπηρεσίαν εἰς τὴν ὀλιγαρχίαν, ὅταν ὡς προεξέθεσα, μόλις ἦλθεν εἰς τὴν Ἀρχὴν Κυβερνήτης παρέδωκε δεσμίαν τὴν ἐργατικὴν τάξιν ἀνυπεράσπιστον εἰς τὰς χεῖρας τῶν ἐργοδοτῶν, ὁ Πρόεδρος τῶν ὁποίων μάλιστα ἐκαυχήθη κατόπιν ὅτι ἐχρηματοδότει τὰ κόμματα αὐτὰ διὰ χρυσῶν λιρῶν πρὸς διενέργειαν τῶν ἐκλογῶν. Ἡ κατάστασις αὐτὴ βέβαια, ὅπως ἔχει διαμορφωθῆ σήμερον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ ἐλπίδας ὅτι μὲ τὴν Κυβέρνησιν τὴν σημερινὴν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσῃ ἡ παραγωγική μας ἀνάπτυξις καὶ τὸ ἔργον τῆς ἀνοικοδομήσεως. Ἂς ἔλθωμεν τώρα εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Στεφανόπουλος. Μᾶς ἔκαμε θερμοτάτην ἔκκλησιν, ὅτι πρέπει ὁ καθένας μας νὰ θερμανθῇ ἀπὸ τὰς ἀρχὰς τῆς δημοκρατίας καὶ μὲ δημοκρατικὰ μέσα νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τοὺς κινδύνους ἀπὸ τὰ ὁλοκληρωτικὰ κράτη καὶ νὰ προαγάγωμεν τὴν παραγωγήν μας, διότι ἄλλως θὰ ὑπάρχῃ φόβος νὰ περικοπῇ ἡ βοήθεια. Εἰς τοὺς ἰσχυρισμοὺς τούτους, τοῦ κ. Στεφανοπούλου, δικαιούμεθα νὰ ἀντιπαρατηρήσωμεν ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ κάμωμεν, ὅ,τι ἀπαιτεῖται διὰ νὰ θερμανθῇ ἡ καρδία τῆς ἐργατικῆς τάξεως, διὰ νὰ θελήσῃ νὰ συνδράμῃ μὲ ὅλην τὴν δύναμίν της καὶ ὅλην τὴν πίστιν της εἰς τὸ καθεστὼς τῆς χώρας καὶ εἰς τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Ἀλλὰ μήπως ὁ κ. Στεφανόπουλος δὲν μετεῖχεν ὅλων τῶν Κυβερνήσεων, αἱ ὁποῖαι προεκάλεσαν ἢ ἐπέβαλον ἢ ἠνείχοντο τὴν κατάργησιν τῶν πλέων στοιχειωδῶν δικαιωμάτων τῆς ἐργατικῆς τάξεως; Μήπως ἠθέλησε ποτὲ νὰ ἐξετάσῃ ποῦ ἐβάδιζαν αἱ κοινωνικαὶ ἀσφαλίσεις, ὁ θεσμὸς αὐτός, ἐπάνω εἰς τὸν ὁποῖον θὰ ἀκουμβήσῃ ἡ ἐργατικὴ τάξις εἰς τὰς χειροτέρας στιγμὰς τοῦ βίου της, εἰς τὴν περίπτωσιν ἀνικανότητος πρὸς ἐργασίαν, ἀσθενείας, ἀνεργίας, γήρατος, θανάτου τοῦ προστάτου; Τὸν τότε κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ὅπως καὶ τόν τότε Πρόεδρον τῆς τότε Κυβερνήσεως, οὐδὲν ἐκ τούτων συνεκίνησε καὶ πλήρης ἀδιαφορία τοὺς κατεῖχε διὰ τὴν τύχην καὶ τὰ δίκαια τῶν ἐργαζομένων. Καὶ ὅμως τολμοῦν νὰ ἰσχυρίζωνται ὅτι αὐτοὶ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἐξασφαλίσουν τὴν ἀνασυγκρότησιν σήμερον. Δὲν ἀρνοῦμαι καὶ ἐγὼ ὅτι ἡ χώρα ἐπέρασεν ἀπὸ δυσκόλους περιστάσεις καὶ κλυδωνισμοὺς οὔτε ἠμπορῶ νὰ παρίδω αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ἄλλο ἂν ἔχω ἄλλην γνώμην περὶ τοῦ ποῖος προεκάλεσεν αὐτοὺς τοὺς κλυδωνισμοὺς καὶ ποῖον μέρος εὐθύνης δι’ αὐτοὺς ἔχει κάθε πολιτικὴ παράταξις καὶ κάθε τάξις ἀκόμη. Σήμερον ὅμως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχίζεται ἡ κατάπνιξις τῶν συνδικαλιστικῶν ἐλευθεριῶν. Τὶ θὰ ἔλεγεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ὡς καὶ ὁ κ. Στεφανόπουλος ἤ ὁ ἀρχηγὸς τῆς νῦν Κυβερνήσεως, ἐὰν ἤρχετο οἱοσδήποτε καὶ τοῦ ἔλεγε: «τὸν πληρεξούσιον εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν ποὺ σᾶς ἐνδιαφέρει δὲν θὰ τὸν διορίσῃς ἐσὺ ὅπως θέλεις, ἀλλὰ θὰ τὸν διορίσῃ κάποιος ἄλλος, μὲ τὴν παρέμβασιν τῶν ἀστυνομικῶν ἀρχῶν ἢ μὲ τὴν ἀπειλὴν τῆς ἐκτοπίσεως ἢ μὲ οἱανδήποτε ἄλλην καταδίωξιν». Ἀσφαλῶς καὶ δικαιολογημένα, θὰ ἐξηγείροντο ζωηρότατα καὶ μέχρι χειροδικίας ἐναντίον ἐκείνου, ὁ ὁποῖος θὰ ἐτόλμα νὰ τοὺς προβάλῃ τοιαύτην ἀξίωσιν. Ἐν τούτοις ἀπὸ τετραετίας ὅλοι μαζὶ καὶ ἕνας ἕκαστος χωριστά, ἐν τῇ Κυβερνήσει, δὲν ἐπιτρέπουν εἰς τὴν ἐργατικὴν τάξιν νὰ ἔχῃ τοὺς νομίμους ἀντιπροσώπους της καὶ ἀνέχονται καὶ ἐνισχύουν τὴν σημερινὴν κατάστασιν, χωρὶς νὰ διστάζουν ν’ ἀξιοῦν νὰ ἐργασθοῦν καὶ οἱ ἐργάται καὶ ὑπάλληλοι μίαν Κυριακὴν διὰ νὰ πληρωθοῦν τὰ χρέη τὰ ὁποῖα συνήφθησαν ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους τῆς Γ.Σ.Ε.Ε. Ἂς ἀφήσωμεν τὸ ὅτι συνεχίζεται αὐτὸ τὸ φρικτὸν μέτρον νὰ εἰσφέρῃ ἕκαστος μισθωτὸς 1000 δραχμὰς κατὰ μῆνα, εἴτε τὸ θέλει εἴτε δὲν τὸ θέλει, εἴτε τοῦ ἀρέσουν αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι τὸ εἰσπράττουν, εἴτε ὄχι. Ὑπάρχει μία θεωρία ὅτι πρέπει πᾶς ἐργαζόμενος ἄνθρωπος νὰ εἶναι συνδικαλιστικῶς ὠργανωμένος καὶ ἠσφαλισμένος. Ἀλλ’ εἰς τὴν θεωρίαν αὐτὴν ὀφείλει νὰ ἀντιπαρατηρήσῃ τις ὅτι θὰ ἔπρεπε ταὐτοχρόνως νὰ εἶναι ἐξησφαλισμένη ἡ ἐλευθέρα καὶ ἀνεπηρέαστος ἐκλογὴ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ὀργανώσεων αὐτῶν. Ἀλλὰ μήπως ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐγγυᾶται, ὅτι θά δημιουργήσῃ διὰ τῶν μέτρων αὐτῆς τὸ ταχύτερον μίαν γαλήνευσιν πνευμάτων, ἡ ὁποία εἶναι τόσον ἀπαραίτητος, διὰ νὰ ἐπιδοθοῦν ὅλοι οἱ Ἕλληνες εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς ἀνορθώσεως καὶ τῆς αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς; Στάγδην βλέπομεν νὰ προχωρῇ εἰς τὰ μέτρα, ὄχι τῆς ἐπιεικείας, ἀλλὰ τῆς στοιχειώδους δικαιοσύνης. 14.000 ἄνθρωποι εἶναι ἔξω ἀπὸ τὰς θέσεις των ἐπὶ τῇ βάσει ψηφισμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἀπετολμήθη νὰ προσαχθοῦν πρὸς κύρωσιν. Αὐτοὶ οἱ 14.000 ἄνθρωποι εἶναι ὅλοι ἔξω ἐλεύθεροι, οὐδεὶς εἶναι φυλακισμένος, οὐδεὶς καταδιώκεται. Ὄχι, τοὺς λέγουν, δὲν πρέπει νὰ ἐπανέλθετε εἰς τὰς θέσεις σας, διότι αἱ θέσεις κατελήφθησαν ἀπὸ τοὺς ἡμετέρους. Καὶ τώρα ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης φέρει νομοθέτημα ἀφορῶν μόνον τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπανέλθουν ἐφ’ ὅσον κριθῇ ἀπὸ ἐπιτροπάς, ὅτι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τοὺς προσῆψαν, ὅταν τοὺς ἀπέλυσαν, δὲν εἶναι ἀληθῆ. Ἀλλὰ καὶ ὅταν ἐπανέλθουν, θὰ τεθοῦν εἰς τὸ ἀριστερὸν τῶν νεωτέρων των καὶ θὰ χρησιμοποιηθοῦν ἐὰν ποτὲ αἱ ὑπηρεσίαι των ἤθελον κριθῆ χρήσιμοι καὶ ἀναγκαῖαι. Ἀλλὰ μᾶς εἶπεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις, ὅτι πρόκειται νὰ ἐφαρμόσῃ ὅσα θὰ τῆς ὑποδείξῃ μία ἐπιτροπὴ οἰκονομιῶν, ἡ ὁποία κατηρτίσθη. Εὐκταῖον θὰ ἦτο νὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ἀλλά, ὡς πρὸς τοῦτο, δημιουργοῦνται μεγάλαι ἀμφιβολίαι, διότι ὁ παρακολουθῶν κάπως καλύτερον τὰ πράγματα, θὰ ἴδῃ, ὅτι ἐνῷ ἔγινεν αὐτὴ ἡ Ἐπιτροπή, συγχρόνως ἐκδίδεται Ἀναγκαστικὸς Νόμος, ὁ ὁποῖος εἰς ἓν ὡρισμένον ὑπουργεῖον δημιουργεῖ θέσεις διευθυντῶν, διὰ νὰ εἰσέλθουν ἄνθρωποι, φίλοι τῶν κομμάτων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται διὰ τὰς θέσεις αὐτάς. Ἔτσι ὅμως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύσῃ κανείς, ὅτι ἡ ὑπόσχεσις περὶ οἰκονομιῶν, εἶναι δυνατὸν νὰ τηρηθῇ. Δυστυχῶς τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἐλήφθη περὶ περιορισμοῦ τῶν ὁμιλιῶν εἰς 15 λεπτὰ τῆς ὥρας δὲν μοῦ ἐπιτρέπει νὰ ἐκθέσω καὶ μερικὰ ἄλλα πράγματα, τὰ ὁποῖα ἤθελον νὰ σᾶς εἴπω. Θὰ σᾶς ἀπησχόλουν μὲ τὸ ζήτημα τοῦ νόμου τῶν συντάξεων. Ἐλπίζω ὅμως νὰ μοῦ δοθῇ πρὸς τοῦτο ἡ εὐκαιρία, διότι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μοῦ ἐδήλωσεν, ὅτι εἶναι πρόθυμος νὰ φέρῃ τὸ ζήτημα πρὸς συζήτησιν καὶ τότε θὰ ἀσχοληθῶμεν μὲ αὐτό. Κύριοι βουλευταί, τὰ ὅσα σᾶς ἐξέθεσα, θεμελιώνουν τὴν πεποίθησιν, ὅτι πρέπει νὰ ἀρνηθῶ τὴν ψῆφον μου πρὸς τὴν ὑπάρχουσαν Κυβέρνησιν, καὶ τοῦτο, μὲ μεγάλην μου λύπην, διότι ὁ κ. Πρόεδρος αὐτῆς φέρει τὸ ὄνομα τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου. Καὶ θὰ τὴν καταψηφίσω μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὁδηγηθῶμεν εἰς νέας ἐκλογάς, διὰ νὰ δοθῇ εἰς τὸν Λαὸν ἡ εὐκαιρία νὰ ἐκλέξῃ ἐκείνους ποὺ εἶναι φωτισμένοι ἐπὶ ὅλων τῶν σπουδαίων ζητημάτων ποὺ τὸν ἐνδιαφέρουν. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ παροῦσα Βουλή, ἂν δὲν ἔκαμε τίποτε ἄλλο, ἐπέτρεψε χωρὶς πολὺν κόπον νὰ ἀκουσθοῦν αἱ φιλολαϊκαὶ ἀπόψεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἦσαν ἀνεκταὶ εἰς τὴν προηγουμένην Βουλήν. Τοῦτο ὅμως δὲν ἀρκεῖ καὶ ἐλπίζω, ὅτι ἀπὸ τὰς νέας ἐκλογὰς θὰ προέλθῃ μία Κυβέρνησις διατεθειμένη νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ συμφέροντα τοῦ λαοῦ καὶ νὰ σέβεται τὰς ἐλευθερίας καὶ τὰ δικαιώματά του καὶ συνεπῶς ἱκανὴ νὰ ἐπιτελέσῃ τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως κατὰ τὸν καλύτερον δυνατὸν τρόπον.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπαλτατζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§97ΑΛ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, λαμβάνω τὸν λόγον κατ’ ἀνάγκην διὰ νὰ ἐκφράσω τὰς ἀπόψεις τῆς ὁμάδος τῶν ἀγροτικῶν βουλευτῶν ἐπὶ τῶν δηλώσεων τῶν προγραμματικῶν τῆς Κυβερνήσεως καὶ διὰ τὴν ψῆφον τὴν ὁποίαν θὰ παράσχωμεν. Συμμεριζόμεθα τὴν δικαίαν καὶ γενικὴν ἀγανάκτησιν ὑπὸ τῆς ὁποίας κατέχεται ὁλόκληρος ὁ ἑλληνικὸς λαὸς διὰ τὴν σειρὰν τῶν μεγάλων καταχρήσεων εἰς βάρος τοῦ δημοσίου πλούτου. Συμμεριζόμεθα τὸ γενικὸν αὐτὸ αἴσθημα ἀγανακτήσεως καὶ ὑποστηρίζομεν καὶ ἡμεῖς ὅτι ὁ κολασμὸς ὁ ὁποῖος ἐν προκειμένῳ πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ πρέπει νὰ εἶναι αὐστηρότατος καὶ εἶναι δίκαιον καὶ ἐπιβεβλημένον νὰ ἀναζητήσῃ ἡ Κυβέρνησις τρόπους οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπιτρέψουν ἀκόμη τὴν ἐπιβολὴν καὶ ἀναδρομικῶν ποινῶν εἰς βάρος τῶν καταχραστῶν τοῦ δημοσίου πλούτου. Δὲν πρέπει νὰ σταματήσωμεν εἰς τοὺς φραγμοὺς ποὺ θέτει ὁ Συνταγματικὸς Χάρτης ὁ ὁποῖος κατηρτίσθη εἰς διάφορον περίοδον ἐκείνης τὴν ὁποίαν διανύει ὁ τόπος καί, ὅπως ὑπεστηρίχθη ἀπὸ τὴν θέσιν αὐτὴν ἐκ μέρους ἑνὸς ἐκ τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων, ὅτι ἐν ἀνάγκῃ πρέπει νὰ ἀναζητηθῇ καὶ ἡ προσφυγὴ εἰς ἰδιαίτερον δημοψήφισμα, διὰ νὰ παρακαμφθῇ τὸ Συνταγματικὸν κώλυμα, προκειμένου νὰ εἶναι παραδειγματικὴ ἡ τιμωρία καὶ ὁ κολασμὸς τῶν καταχραστῶν αὐτῶν οἱ ὁποῖοι εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Ἔθνος ἔχυνε τὸ αἷμα του, εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Ἔθνος ἔχανε τὰς οἰκονομικάς του δυνάμεις, αὐτοί, καταχρώμενοι τῆς ἐμπιστοσύνης τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων, μὲ τὰς καταχρήσεις ποὺ διέπραξαν, ἀπομύζησαν τὸ αἷμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ συνετέλεσαν εἰς τὴν μεγάλην του ἐξασθένησιν καὶ ἐξαθλίωσιν. Ἡ ἀγανάκτησις, λοιπόν, καὶ ἡ ἰδική μας, εἶναι ἀπόλυτος καὶ εἴμεθα σύμφωνοι καὶ ἐπικροτοῦμεν τὴν λῆψιν ὅσον τὸ δυνατὸν πλέον αὐστηρῶν μέτρων ἐναντίον τῶν ὑπευθύνων. Μὲ τὸ πολιτικὸν ζήτημα μὲ τὸ ὁποῖον ἠσχολήθη ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, δὲν πρόκειται νὰ σᾶς ἀπασχολήσω καί, ἐν συντομίᾳ μόνον, ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον τὸ ἀντιμετώπισεν ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία παρουσιάσθη εἰς τὴν Βουλήν, εἶναι τρόπος ἱκανοποιητικός. Καὶ ἤδη, κύριοι συνάδελφοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀπασχολήσω μὲ τὸ μέγα θέμα, τὸ οἰκονομικὸν μέρος τοῦ ὁποίου ἀποτελεῖ τὸ πρόβλημα καὶ τὸ πρόγραμμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως τοῦ τόπου. Αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις ἔδωσαν τὴν ἀφορμὴν καὶ τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὴν Ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὸ ζωτικώτατον αὐτὸ πρόβλημα τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὸν ἑλληνικὸν λαόν, ὄχι μόνον διότι τὸ θέμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως εἶναι ἕνα θέμα ζωτικωτάτης σημασίας μὲ τὸ ὁποῖον εἶναι συνδεδεμένη ἡ ἐπιβίωσις, τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ καὶ διότι, μὲ τὸ πρόβλημα τῆς οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως τοῦ τόπου εἶναι συνδεδεμένον καὶ τὸ Κυβερνητικὸν ζήτημα, εἶναι συνδεδεμένον μὲ τὸ ζήτημα τῆς σταθερότητος τῆς Κυβερνήσεως. Ἡμεῖς οἱ ἀγροτικοὶ βουλευταί, ὅπως, νομίζω, καὶ οἱ περισσότεροι βουλευταὶ τῶν λοιπῶν κομμάτων οἱ ὁποῖοι ἀντιπροσωπεύουν τὴν ἑλληνικὴν ἐπαρχίαν, ἔχομεν ἕνα πικρότατον παράπονον νὰ μεταφέρωμεν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὄχι ἁπλῶς ἀπηχοῦντες τὰς ἀντιλήψεις τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου καὶ τοῦ κόσμου τῆς ἑλληνικῆς ἐπαρχίας, ἀλλὰ καὶ πιστεύοντες ἀπολύτως εἰς αὐτὰ τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζομεν. Τὸ αἴτημα καὶ τὸ παράπονον τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου καὶ τῆς ἑλληνικῆς ἐπαρχίας, εἶναι ὅτι τὸ πρόβλημα τῆς οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως, ὅπως δυστυχῶς μεταπολεμικῶς ἀντιμετωπίζεται ἐκ μέρους τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων, ἀντιμετωπίζεται εἰς βάρος τῆς ἀγροτικῆς ἀνασυγκροτήσεως, εἰς βάρος ἀκόμη τῶν μεσαίων ἐπαγγελματικῶν καὶ βιοτεχνικῶν τάξεων, ποὺ εἶναι τάξεις κατ’ ἐξοχὴν παραγωγικαί. Ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἀπὸ πολλοὺς ὁμιλητάς, ὅταν ἐτίθετο τὸ πρόβλημα τῆς οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως, παραδόξως ὑπεστηρίχθη καὶ ὑποστηρίζεται συνήθως ἡ ἀνάγκη τῆς ἐντονωτέρας καὶ εὐρυτέρας ἐκβιομηχανίσεως τῆς χώρας. Ἡμεῖς, καὶ οὐδεὶς Ἕλλην, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποκρούσῃ τὸ πρόγραμμα τῆς ἐκβιομηχανίσεως τῆς χώρας, διότι τοῦτο θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀναζωογόνησιν τοῦ τόπου, διότι τοῦτο θὰ ἐπέτρεπεν εἰς τὴν χώραν νὰ αὐξήσῃ τὸ Ἐθνικόν της εἰσόδημα. Ἀλλ’ ἐνῷ ὑπογραμμίζεται κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἡ ἀνάγκη αὐτή, ἀφίεται τὸ πρόβλημα τῆς ἀγροτικῆς ἀνασυγκροτήσεως ἀνεκτέλεστον καὶ δὲν θίγεται τὸ πρόβλημα αὐτό. Ἐπειδὴ δὲ εἶναι γνωστόν, ὅτι τὰ μέσα τὰ ὁποῖα παρέχονται εἰς τὸν τόπον μας ἐκ μέρους τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας διὰ τοῦ σχεδίου Μάρσαλ δὲν εἶναι ἀνεξάντλητα, ἀλλ’ εἶναι περιωρισμένα, ἐξυπακούεται ὅτι, τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἡ Κυβέρνησις θὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας μετὰ μεγίστης δραστηριότητος καὶ θὰ διαθέσῃ μέγιστον μέρος τῆς βοηθείας, ἡ ἐκβιομηχάνισις τῆς χώρας θὰ γίνῃ εἰς βάρος τῆς ἀγροτικῆς ἀνασυγκροτήσεως. Νομίζομεν, κύριοι, ὅτι ὄχι μόνον ἀποτελεῖ πλάνην ἡ πολιτικὴ αὐτή, ἡ ὁποία ὑποστηρίζεται εὐρύτατα ἀπὸ ἰσχυροτάτους οἰκονομικοὺς καὶ ἐπιστημονικοὺς ἀκόμη κύκλους, δὲν εἶναι μόνον μία πολιτικὴ πλάνη, ἀλλὰ εἶναι, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω μίαν φράσιν βαρεῖαν, ἡ πολιτικὴ αὐτὴ εἶναι πολιτικὴ ἐγκληματικὴ ἀπέναντι τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου τοῦ τόπου μας, ποὺ ὄχι μόνον ἁπλῶς ἀποτελεῖ τὴν πλειοψηφίαν τοῦ τόπου—αὐτὸ δὲν θὰ εἶχε καμμίαν σημασίαν—ἀλλὰ διότι καὶ ὁ οἰκονομικὸς χαρακτὴρ τῆς χώρας μας εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ἀγροτικὸς καὶ διότι ἡ ἀγροτικὴ τάξις καὶ ὁ κόσμος τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας ὑπέστη τὰς μεγαλυτέρας θυσίας εἰς αἷμα καὶ εἰς ὑλικὰ ἀγαθὰ καὶ ἑπομένως πρὸς αὐτὸν κατὰ πρῶτον λόγον πρέπει νὰ στραφῇ ἀμέριστον τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας, διὰ νὰ ἀνασυγκροτήσῃ τὴν γεωργικήν μας παραγωγήν. Διότι ἐκ τῆς ἀνασυγκροτήσεως, κυρίως, τῆς γεωργικῆς μας παραγωγῆς θὰ ἀντιμετωπισθῇ καὶ τὸ δημογραφικὸν πρόβλημα τοῦ τόπου. Διότι οἱαδήποτε βιομηχανία ὁσονδήποτε ἰσχυρὰ καὶ ἂν εἶναι, δὲν πρόκειται νὰ ἀπορροφήσῃ ἐργατικὰς χεῖρας, ὅσας θὰ ἀπορροφήσῃ ἡ γεωργικὴ παραγωγὴ τοῦ τόπου. Καὶ σᾶς φέρω ἕνα παράδειγμα, ποὺ τὸ παίρνω ἀπὸ ἕνα προϊόν, τὸν καπνόν, διὰ τὸν ὁποῖον ἔγινε τόσος λόγος καὶ κατὰ τὴν χθεσινὴν καὶ κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν. Μόνον ὁ καπνός, κύριοι, παρέχει 65.000.000 ἡμερομίσθια διότι διὰ τῆς καλλιεργείας ἑνὸς ἀπασχολεῖται ἕνα μεγάλο τμῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ καλλιεργεῖται εἰς ἐκτάσεις ποὺ ἐγγίζουν τὰς 900.000 στρέμματα. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ἡ πολιτική, ἡ ὁποία ἠσκήθη μέχρι σήμερον, εἶναι πολιτικὴ παραγκωνισμοῦ τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας. Καὶ ἔχω νὰ σᾶς εἴπω...

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, παρῆλθεν ἡ κεκανονισμένη ὥρα.

§99Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Νὰ διακόψω καὶ νὰ φύγω τότε, κ. Πρόεδρε. Γνωρίζετε, ὅμως, ὅτι ἐκπροσωπῶ μίαν κοινοβουλευτικὴν ὁμάδα καὶ ὅτι κατετέθη δήλωσις εἰς τὸ Προεδρεῖον. Ἄλλωστε θὰ εἴμεθα σύντομοι, ἀλλὰ δὲν πρόκειται μέσα εἰς δύο λεπτὰ νὰ πνίξωμεν αὐτὴν τὴν συζήτησιν. Ἔχω νὰ εἴπω ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, σχετικῶς μὲ τὸ πρόγραμμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς, ὅτι διατίθενται—ἀναφέρω χαρακτηριστικοὺς ἀριθμοὺς—20 δισεκατομμύρια δραχμαὶ μόνον διὰ τὰ ἐγγειοβελτικὰ ἔργα τῆς Βορείου Ἑλλάδος, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς τὰς Ἀθήνας, μέσα εἰς ἕνα ἑξάμηνον—τὸ λέγει ἡ στατιστική, ἡ ὁποία τηρεῖται εἰς τὸ Σχέδιον Πόλεως—ὁ οἰκοδομικὸς ὀργασμὸς τῶν Ἀθηνῶν ἔφθασεν εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε νὰ δηλωθοῦν 305 δισεκατομμυρίων ἀξίας οἰκοδομήματα ἐντὸς τῆς Πρωτευούσης. Εἴκοσι δισεκατομμύρια δραχμῶν εἰς ὁλόκληρον τὴν Βόρειον Ἑλλάδα διὰ τὰ ἐγγειοβελτικὰ ἔργα καὶ ψυχία εἰς τὴν ὑπόλοιπον Ἑλλάδα καὶ εἰς τὰς Ἀθήνας δηλώνονται οἰκοδομαὶ ἀξίας 305 δισεκατομμυρίων! Ἀσφαλῶς δέ, ὅταν οἱ ἐργολάβοι δηλώνουν 305 δισεκατομμύρια, πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας ὅτι θὰ εἶναι τὸ ὀλιγώτερον 500 δισεκατομμύρια ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν. Ποῖα εἶναι, κύριοι, τὰ ἀποτελέσματα αὐτῆς τῆς πολιτικῆς; Τὰ ἀποτελέσματα αὐτῆς τῆς πολιτικῆς εἶναι ὅτι καὶ αὐτὸ τὸ πρόγραμμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἐπαρχίαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτελεσθῇ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτελεσθοῦν τὰ ἔργα αὐτὰ τὰ ἐγγειοβελτικά, τὰ ἀρδευτικά, αἱ οἰκοδομαὶ εἰς τὰς Ἑλληνικὰς περιφερείας, αἱ ὁποῖαι μαστίζονται ἀπὸ τὰς πλημμύρας καὶ τὰς καταστροφὰς θύματα τῶν ὁποίων ἔχομεν προσφάτως εἰς τὴν Θράκην μὲ τὰς πλημμύρας τοῦ Νέστου, μὲ τὰς πλημμύρας τοῦ Κρόντσαϊ εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ Ἰάσμου, μὲ τὰς πλημμύρας τοῦ χειμάρρου τῆς Ξάνθης. Δὲν ὑπάρχουν τσιμέντα, δὲν ὑπάρχουν ὑλικά, δὲν ὑπάρχουν σίδηρα, δὲν ὑπάρχουν μηχανικοί. Διότι ὁλόκληρος ἡ παραγωγὴ τῶν τσιμέντων, ἡ ὁποία εἶναι κατὰ πολὺ ἀνωτέρα ἀπὸ τὴν προπολεμικήν, ἀπορροφᾶται ἀπὸ τὰς Ἀθήνας! Ἐδῶ εἶναι οἱ πλουσιώτεροι, ἐδῶ εἶναι οἱ ἰσχυρότεροι καὶ κατορθώνουν νὰ ἀπορροφήσουν ὁλόκληρον τὴν παραγωγὴν τῶν οἰκοδομικῶν ὑλικῶν, οὕτως ὥστε τὸ πρόγραμμα ἀνασυγκροτήσεως εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἐπαρχίαν νὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐφαρμοσθῇ. Καὶ ἔχομεν κρούσματα εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, ὄχι μόνον νὰ σταματήσουν τὰ παραγωγικὰ ἔργα, ἀλλὰ καὶ τὰ τσιμέντα καὶ τὰ ἄλλα οἰκοδομικὰ ὑλικὰ νὰ παραδίδωνται εἰς τὴν μαύρην ἀγοράν. Ἐνώπιον αὐτῆς τῆς καταστάσεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μείνῃ ἀσυγκίνητος ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία. Νομίζω, ὅτι ἐνώπιον αὐτῆς τῆς καταστάσεως δὲν δυνάμεθα καὶ ἡμεῖς, ὡς ἐκπρόσωποι τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας, νὰ παραμείνωμεν ἀσυγκίνητοι. Καὶ ἐπικαλοῦμαι εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν, ὅπου εἶχον τὴν τιμὴν ὡς ἐκπρόσωπος τῶν καπνικῶν ὀργανώσεων νὰ μεταβῶ κατ’ ἐπανάληψιν, εἶδα, ὅτι εἰς τὸ Λονδῖνον, εἰς τὴν καρδίαν τῆς Βρεττανικῆς Αὐτοκρατορίας, τὸ Σίτυ, εἶναι κατεστραμμένον καὶ δὲν ἐπιτρέπει ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις νὰ γίνῃ καμμία οἰκοδομή. Διότι τὸ πρόγραμμα ἀνοικοδομήσεως τῆς Ἀγγλίας δίδει προτεραιότητα εἰς τὰς ἐργατικὰς κατοικίας, εἰς τὰς κατοικίας τῶν στρατιωτῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπεστρατεύθησαν, δίδει προτεραιότητα εἰς τὰς νέας οἰκογενείας. Διότι τὸ οἰκόπεδον τοῦ Σίτυ τοῦ Λονδίνου ἔχει πολὺ μεγαλυτέραν ἀξίαν ἀπὸ τὴν οἰκοδομὴν καὶ θὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ προχωρήσῃ τὸ πρόγραμμα τῆς στεγάσεως τῶν νέων οἰκογενειῶν τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ μεγάλαι ἐπιχειρήσεις τοῦ Λονδίνου θὰ εἶχον τὴν δυνατότητα νὰ ἀνεγείρουν μέγαρα καὶ πολυκατοικίας μέσα εἰς τὸ Σίτυ. Ἕνα τέτοιο παράδειγμα ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ τὸ πάρωμεν καὶ νὰ τὸ μιμηθοῦμεν καὶ ἐμεῖς. Πρέπει νὰ ἐπέμβῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ σταματήσῃ ἐπὶ ἕνα ἑξάμηνον τοὐλάχιστον τὸν οἰκοδομικὸν αὐτὸν ὀργασμὸν μέσα εἰς τὰς Ἀθήνας. Οὐδεμία νέα πολυκατοικία, οὐδεμία κατοικία πολυτελείας πρέπει νὰ κατασκευάζεται, δυνάμει Κυβερνητικῆς ἀπαγορεύσεως, ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν, διὰ νὰ δώσωμεν τὴν δυνατότητα τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας Εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθοῦν μέτρα πρακτικὰ καὶ μέτρα ἀποφασιστικὰ διὰ νὰ ἀντιμετωπισθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις. Οὔτε μηχανικοὺς ἔχει ἡ Ἑλληνικὴ ἐπαρχία, διότι δὲν εὑρίσκονται μηχανικοί. Τὰ γραφεῖα τῶν Νομομηχανικῶν εἶναι ἐγκαταλελειμμένα. Τοὺς ἀναθέτουν ἔργα ἀνασυγκροτήσεως ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, λείπουν οἱ τεχνικοί. Λείπουν εἰς τὰς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου Γεωργίας, λείπουν εἰς τὰς ὑπηρεσίας τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Δὲν εἶναι δυνατόν, λοιπόν, αὐτὸ τὸ πρόβλημα κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, κύριοι συνάδελφοι νὰ ἀντιμετωπισθῇ. Ἀλλὰ θὰ ἤθελα...

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε ἤδη 25 λεπτά. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ συνεχισθῇ ἔτσι. Σᾶς παρακαλῶ τελειώσατε.

§101Κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Ἐφοδιασμοῦ). Εἴπατε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ λάβῃ ὡρισμένα μέτρα διὰ νὰ δοθοῦν τὰ τσιμέντα εἰς τὰ παραγωγικὰ ἔργα. Σᾶς πληροφορῶ ὡς ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, ὅτι τὴν ἀνάγκην αὐτὴν τὴν ἀντιμετώπισα ἐπιτυχῶς καὶ νομίζω, ὅτι ἐπράξαμεν τὸ καθῆκον μας. Ἐπίσης καὶ ὁ κ. Ἰασωνίδης καὶ ὁ κ. Τερζόγλου ἔλαβον πᾶν μέτρον διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἐπάρκεια τσιμέντων διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς ἀνοικοδομήσεως. Ἐκάμαμεν ὅ,τι ἦτο δυνατόν.

§102Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Ἐκτιμῶ ἰδιαιτέρως καὶ τὸ προσωπικόν σας ἐνδιαφέρον, κύριε Ὑπουργέ, καὶ τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ σεβαστοῦ μου κ. Ὑπουργοῦ Βορείου Ἑλλάδος καὶ ἀλλοίμονον ἐὰν πρόκειται ἐγὼ αὐτὰ τὰ πράγματα νὰ τὰ ἀρνηθῶ. Ἀλλὰ σᾶς λέγω, ὅτι τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλάβατε εἶναι ἀνεπαρκῆ. Πρέπει νὰ σταματήσῃ ἡ κατασκευὴ πολυκατοικιῶν μέσα εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ τότε θὰ εὑρεθοῦν τσιμέντα.

§103Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἕνα γεφύρι παρεδόθη τὴν μίαν ἡμέραν καὶ τὴν ἄλλην ἡμέραν κατέρρευσε. Τὸ γνωρίζει καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς.

§104Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Εἶναι καὶ τὸ ζήτημα τῆς τιμῆς τῶν γεωργικῶν προϊόντων, ἀλλὰ δὲν θὰ τὸ θίξω, ἐπειδὴ δὲν ἔχομεν χρόνον. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐτέθη τὸ ζήτημα τῶν ἡμερομισθίων καὶ τῶν μισθῶν, καὶ ὀρθῶς ἐτέθη τοῦτο, πρέπει τὸ θέμα αὐτὸ νὰ ἀντιμετωπισθῇ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως κατοχυρώσεως ἑνὸς κατωτάτου εἰσοδήματος ὑπὲρ τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Διότι τὸ πρόβλημα τοῦ ἡμερομισθίου καὶ τῶν ἀποδοχῶν, οὕτως εἰπεῖν τῶν ἀγροτῶν εἶναι στενότατα συνδεδεμένον μὲ τὸ πρόβλημα τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων, ἐπὶ τῶν ὁποίων δυστυχῶς οὔτε ἀποφάσεις ἐξηγγέλθησαν, οὔτε ἰδιαιτέρα συζήτησις ἐγένετο μέσα εἰς τὴν Βουλήν.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τελειώνετε, κύριε συνάδελφε, ἡ ὥρα ἐπέρασε.

§106Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τὸ θέμα, κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀρκετὰ σοβαρὸν καὶ δικαιολογεῖται μία παρεκτροπὴ ἀπὸ τὰς τόσας ποὺ γίνονται ὅλως ἀδικαιολογήτως. Ἡ προσήλωσίς σας, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ μᾶς συγκινεῖ βαθύτατα, ἀλλὰ καὶ τὸ θέμα αὐτὸ μᾶς συνεκίνησε.

§107Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Ἔχει ἰδιαιτέραν σημασίαν, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ζήτημα τῆς ἀμοιβῆς τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, διότι ὁ ἀγροτικὸς κόσμος εἶναι ἕνας κόσμος, ὁ ὁποῖος οὔτε ἀνέσεις ἔχει, οὔτε καμμίαν ἄλλην ἀπόλαυσιν. Εἶναι ὁ κόσμος ὁ ὁποῖος μόνον παράγει καὶ δὲν ἔχει τὸν τρόπον νὰ διαμαρτυρηθῇ, καὶ τὸν τρόπον νὰ ἀντιδράσῃ ἔναντι τῆς ἀδικίας αὐτῆς. Ὁ ἐργατικὸς κόσμος καὶ ἄλλαι κοινωνικαὶ τάξεις εὑρισκόμεναι συνήθως εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ τὰ ἄλλα κέντρα καταφεύγουν εἰς τὰς ἀπεργίας καὶ ἀναγκάζονται, ἂν ὄχι μὲ τὰ πολιτικὰ μέσα, τοὐλάχιστον μὲ τὰς συνδικαλιστικάς των ὀργανώσεις, νὰ πιέζουν τὸ Κράτος, τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἀδικοῦνται, καὶ νὰ ἀποσποῦν παροχάς. Ἀλλὰ ὁ ἀγρότης δὲν δύναται οὔτε εἰς τὴν ἀπεργίαν νὰ κατέλθῃ, δὲν ἠμπορεῖ κατὰ ἕνα οἱονδήποτε ἄλλον τρόπον νὰ ὑποστηρίξῃ τὰ δίκαια αἰτήματά του καὶ ἐδῶ νομίζω ὅτι εἶναι ἀκόμη μεγαλυτέρα ἡ εὐθύνη τῆς Βουλῆς, εἶναι ἐπηυξημένη ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ δώσῃ μεγαλυτέραν σημασίαν εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος ἐπαναλαμβάνω, τόσον σκληρὰ ἀγωνίζεται καὶ ἐργάζεται καὶ τόσον ἐλάχιστα ἀμείβεται. Δὲν τὰ λέγω αὐτὰ τὰ πράγματα διότι ἐπιθυμῶ νὰ πλειοδοτήσω εἰς ἐνδιαφέρον ἀπὸ τοὺς ἄλλους συναδέλφους τῆς ἑλληνικῆς ἐπαρχίας, οὔτε πλειοδοτῶ περισσότερον διὰ νὰ ἀμφισβητήσω τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ἁπλῶς ἐρχόμενοι εἰς ἐπαφὴν μὲ τὴν ἑλληνικὴν ἐπαρχίαν καὶ ἐρχόμενοι εἰς τὰς Ἀθήνας, ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν ἰδιαιτέρως νὰ ὑπογραμμίσωμεν αὐτὰ τὰ θέματα καὶ νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, οὕτως ὥστε, νὰ στρέψῃ ἀμέριστον τὴν προσοχήν της πρὸς τὸ μεγάλο αὐτὸ κοινωνικὸν πρόβλημα, μὲ τὸ ὁποῖον δὲν συνδέεται μόνον ἡ ἐπιβίωσις τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀλλὰ καὶ τὸ μέλλον τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς. Κύριοι συνάδελφοι, βεβαίως εἶχα ὑποχρέωσιν νὰ σᾶς ὁμιλήσω καὶ διὰ τὸ ζήτημα τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, διὰ τοὺς φόρους, διὰ τὸν σιτόσπορον καὶ ὑπὸ ποίας συνθήκας δίδεται, διὰ τὸν τόκον τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, διὰ τὰς περιωρισμένας της πιστώσεις, διὰ τὴν γραφειοκρατίαν καὶ τὰς διατυπώσεις, διὰ τὸ πρόγραμμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ αὐτῆς τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία καλεῖται νὰ παίξῃ τὸν μεγαλύτερον ρόλον εἰς τὴν ἐν γένει ἀνάπτυξιν τῆς ἀγροτικῆς μας οἰκονομίας. Ἀλλὰ τί νὰ εἴπωμεν διὰ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν; Δὲν ὑπάρχει οὔτε ὁ χρόνος διὰ τὰ θέματα αὐτά, ἐνῷ ὑπάρχει χρόνος νὰ ἀπασχολούμεθα μὲ τόσα ἄλλα περιττὰ θέματα. Ἀλλὰ τί νὰ εἴπωμεν καὶ διὰ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, τῆς ὁποίας χηρεύει ἡ θέσις τοῦ Διοικητοῦ ἐδῶ καὶ ἑπτὰ μῆνας; Κύριοι συνάδελφοι, διὰ τὸ καπνικὸν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ μὴ ὁμιλήσω.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, σᾶς εἶπα νὰ τελειώνετε.

§109Κ. ΜΠΕΛΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ὁμιλῶν ἐκπροσωπεῖ 80.000 ἀγρότας.

§110Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Δὲν δεχόμεθα εἰς κανένα τὴν μονοπώλησιν τῆς ἐκπροσωπήσεως τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Ὅλοι οἱ συνάδελφοι ἐνδιαφέρονται διὰ τὴν εὐημερίαν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου.

§111Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Σύμφωνοι, κύριοι συνάδελφοι.

§112Γ. ΣΕΡΠΑΝΟΣ. Καὶ ὁ κ. Μπαλτατζῆς, κ. Πρόεδρε, κατῆλθεν εἰς τὰς ἐκλογὰς ὡς ἰδιαιτέρα ὁμὰς καὶ ἔλαβεν ἕναν ἀριθμὸν ψήφων.

§113Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος εἶναι πολὺ βιαστικὸς ἀπόψε. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὀφείλω νὰ τερματίσω τὴν ὁμιλίαν μου ὄχι κατὰ τρόπον ἀδιαμαρτύρητον. Διότι ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ δι’ αὐτὴν τὴν κακοποίησιν, ἡ ὁποία γίνεται εἰς βάρος τῆς κοινοβουλευτικῆς ὁμάδος τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύω, τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς τηρεῖ δυστυχῶς διάφορον στάσιν ἀπέναντι ἄλλων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀντιπροσωπεύουν τίποτε περισσότερον ἀπὸ ἡμᾶς. Τὸ ζήτημα αὐτὸ θὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ διότι δὲν ἠμποροῦμε νὰ τὸ ἀφήσωμεν ἀδιαμαρτύρητον καὶ διότι δὲν νομίζω ὅτι τιμᾷ τὴν Ἐθνικὴν μας Ἀντιπροσωπείαν ἡ τοιαύτη διάφορος μεταχείρισις τῆς μιᾶς ἀπὸ τὴν ἄλλην ὁμάδα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ νὰ εἴπω διὰ νὰ καθορίσω τὴν θέσιν μας καὶ διὰ νὰ δικαιολογήσω τὴν ψῆφον μας ἀπέναντι τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, εἶναι τὸ ἑξῆς: ὅτι αἱ σημεριναὶ περιστάσεις εἶναι γεγονὸς ὅτι δὲν ἐπιτρέπουν τὴν ἄμεσον προσφυγὴν εἰς τὸν λαόν. Εἶναι γεγονὸς ὅτι τελικῶς καὶ εἰς σύντομον χρονικὸν διάστημα θὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ προσφυγὴ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον διανύομεν μίαν κρίσιμον περίοδον ἀνασυγκροτήσεως τῆς ὁποίας ἡ σημασία ὑπεγραμμίσθη ἀπὸ ὅλους τοὺς ὁμιλητάς, νομίζω ὅτι οἱαδήποτε ἀστάθεια κυβερνητική, οἱαδήποτε περίοδος ἐκλογῶν κατὰ τὸ προσεχὲς ὀκτάμηνον μέχρι τοῦ τέλους τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους, ποὺ λήγει τὸν Ἰούνιον 1951, νομίζω ὅτι θὰ εἶναι ἐπιβλαβής. Ἴσως καὶ ἐκεῖναι αἱ ἐκλογαὶ καὶ τὰ ἀποτελέσματα νὰ μὴ εἶναι ὁριστικὰ καὶ νὰ μὴ ἠμπορέσουν νὰ δώσουν βιώσιμον Κυβέρνησιν. Ἄλλο θέμα εἶναι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα· ἀλλὰ νομίζομεν ὅτι ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας προσφυγὴ εἰς τὰς ἐκλογὰς θὰ ἐπιφέρῃ βλάβην εἰς τὸ πρόγραμμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ εἶναι συνδεδεμένον καὶ μὲ τὴν γενομένην περικοπὴν καὶ μὲ κίνδυνον ἄλλης περικοπῆς. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον νομίζομεν ὅτι πρέπει νὰ διατηρηθῇ μία κυβερνητικὴ σταθερότης καίτοι ἡμεῖς ἀνήκομεν εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν, καίτοι ἡμεῖς εἰς τὸ παρελθὸν κατεψηφίσαμεν τὴν Κυβέρνησιν, ἐπειδὴ συντρέχουν αὐτοὶ οἱ λόγοι καὶ ἐπειδὴ μερικὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως μᾶς παρέχουν μίαν ἐλπίδα καλυτέρας ἀντιμετωπίσεως ὡρισμένων παραγωγικῶν μας προβλημάτων, ὅπως εἶναι τὸ πρόβλημα τοῦ καπνοῦ, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν ἔγινε βεβαίως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ γίνῃ καὶ εἰς τὸ παρελθὸν καὶ πιθανὸν νὰ μὴ γίνῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ γίνῃ, ἀλλὰ πάντως γίνεται κάτι παραπάνω ἀπὸ τὰς προκατόχους Κυβερνήσεις. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, ἐμπνεόμενοι ἀπὸ αὐτὰς τὰς ἀρχὰς νὰ παράσχωμεν ψῆφον εἰς τὴν Κυβέρνησιν (χειροκροτήματα), ἀλλὰ ἡ ψῆφος δὲν θὰ εἶναι ἀνεπιφύλακτος, διότι ἐπιθυμοῦμεν νὰ διατηρήσωμεν ἀνεξαρτησίαν καὶ ἐλευθερίαν, διὰ νὰ παρακολουθήσωμεν τὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως περισσότερον ἐλεύθερα καὶ νὰ ἔχωμεν τὴν δυνατότητα καὶ νὰ ἐπικρίνωμεν τὰς παραλείψεις τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐπικροτήσωμεν καὶ τὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως ὁσάκις αὗται πράγματι ὑπηρετοῦν τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα).

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βασιλειάδης ἔχει τὸν λόγον.

§115Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐγώ, κύριοι βουλευταί, ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα ὄχι διὰ νὰ ἐνισχύσω τὴν κυβερνητικὴν παράταξιν, διότι σχεδὸν πλὴν τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Π.Ε.Κ. καὶ ἑνὸς δορυφόρου, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, οἱ ὁποῖοι κατεφέρθησαν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, οἱ ἄλλοι ρήτορες δὲν ἠμπορῶ νὰ εἴπω ὅτι ὡμίλησαν σαφῶς ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Ἀριστερῶν Δημοκρατικῶν κ. Σοφιανόπουλος καὶ ὁ κ. Σβῶλος ἐξῆρον πολλὰ σημεῖα τοῦ Κυβερνητικοῦ προγράμματος καὶ τοῦ ἀπολογισμοῦ τοῦ ἔργου τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, κατὰ τὸ βραχὺ διάστημα κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη εὑρίσκετο εἰς τὴν ἀρχήν. Πρὸς τὸν ἀξιότιμον καὶ ἀγαπητὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Π.Ε.Κ., μὲ τὸν ὁποῖον μὲ συνδέει μακρὰ φιλία καὶ ἐκτίμησις ἀπεριόριστος καὶ εἰς τὸν πατριωτισμὸν τοῦ ὁποίου δὲν ἐπιτρέπεται οὐδεμία ἀμφιβολία, ἀπευθύνω μίαν ἔκκλησιν, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἡ ἀνακολουθία τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζει καὶ ὁ ἴδιος καί τινες ἐκ τῶν μελῶν τῆς Ε.Π.Ε.Κ. Πάντες ἐνδιαφέρονται καὶ ὁμιλοῦν περὶ τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας, περὶ τῆς ἀνοικοδομήσεως, ὅλοι φοβοῦνται μὴ τυχὸν περιορισθῇ περαιτέρω ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια, ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ γίνῃ αὐτό, ὅπως εἶπεν ὁ βουλευτὴς κ. Ζίγδης, ἔχομεν ἀνάγκην μιᾶς σταθερᾶς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις κακῶς ἐλέχθη, ὅτι ἐζήτησε νὰ στηριχθῇ ἐπὶ τῆς ψήφου τῆς δεξιᾶς πτέρυγος. Ἡ Κυβέρνησις ἀπετάθη εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Διὰ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεών της ἀπηυθύνθη πρὸς ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ τὴν ἐνισχύσῃ διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματός της. Ἀφ’ ἑνὸς λοιπόν, ἐμφανίζεται τὸ Κόμμα τῆς Ε.Π.Ε.Κ. ἐνδιαφερόμενον διὰ τὴν ταχυτέραν ἀνασυγκρότησιν καὶ οἰκονομικὴν ἀνάρρωσιν τῆς χώρας, ἀφ’ ἑτέρου ὅμως δὲν παρέχει τὴν δυνατότητα, διὰ νὰ κινηθῇ πλέον εὐχερῶς νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ πρόγραμμά της. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ. ὁμιλεῖ περὶ ἐκλογῶν. Βεβαίως νομίζω, ὅτι κανεὶς ἐξ ἡμῶν, πολὺ δὲ περισσότερον τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων δὲν φοβεῖται νὰ προσέλθῃ εἰς τὰς κάλπας, ἄλλωστε τοῦτο εἶναι τὸ γνώρισμα τῶν ἐλευθέρων λαῶν. Ἀλλὰ δύνασθε νὰ μὴ προεξοφλήσητε, ὅτι προσφυγὴ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν θὰ φέρῃ διάφορον ἀποτέλεσμα συνθέσεως τῆς Ἑλληνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἐὰν μάλιστα καταφύγωμεν ὑπὸ τὸ αὐτὸ ἐκλογικὸν σύστημα; Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, ἀξιότιμε κύριε Ἀρχηγὲ τῆς Ε.Π.Ε.Κ., ἐὰν τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα ἀποφέρουν αἱ νέαι ἐκλογαὶ ἐν τῷ μεταξὺ πόσος πολύτιμος χρόνος θὰ ἔχῃ ἀπολεσθῇ, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι εἰς βάρος καὶ τῆς ἀνοικοδομήσεως καὶ τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Καὶ ὁ φόβος τὸν ὁποῖον ἔχετε τῆς περαιτέρω περικοπῆς τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας θὰ γίνῃ πραγματικότης, διότι ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶναι ἀπησχολημένη περισσότερον εἰς τὴν διεξαγωγὴν τοῦ ἐκλογικοῦ ἀγῶνος παρὰ εἰς τὴν παρακολούθησιν ἐφαρμογῆς προγράμματός της, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι θὰ εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ παρακολουθῇ μὲ μεγαλύτερον ἐνδιαφέρον καὶ τὸν τομέα ἐκεῖνον. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ: Ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι σήμερον ἀκριβῶς ὑπῆρχε μία τηλεγραφικὴ ἀνταπόκρισις ἐξ Οὐασιγκτῶνος, ἡ ὁποία γράφει, ὅτι πρότασις διενεργείας ἐκλογῶν ἐν Ἑλλάδι ἐγένετο ἐκ μέρους τοῦ Σοβιετικοῦ Ἀντιπροσώπου καὶ ἀπερρίφθη παμψηφεὶ ὑπὸ τῆς πολιτικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ο.Η.Ε.

§116Α. ΙΩΣΗΦ. Ποίαν σχέσιν ἔχει αὐτός; Καμμίαν σχέσιν.

§117Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Λοιπὸν λέγει, ὅτι ἡ πρότασις αὕτη ἀπερρίφθη ἀκριβῶς, διότι οἱ Σύμμαχοί μας, οἱ ὁποῖοι πραγματικῶς ἐνδιαφέρονται διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Ἑλλάδος εὑρίσκουν, ὅτι δὲν εἶναι πρόσφορος ἡ ἐποχὴ διὰ νέας ἐκλογάς.

§118Α. ΙΩΣΗΦ. Δὲν πρέπει νὰ λέγωνται αὐτὰ τὰ πράγματα εἰς τὴν αἴθουσαν τῆς Βουλῆς, κύριε συνάδελφε. Διότι ἄλλως κάμνετε δημοκοπίαν δωρεάν.

§119Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἡ ἔκκλησις ἡ ἰδική μου, κύριοι βουλευταί, ἀπευθύνεται προσωπικῶς πρὸς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Π.Ε.Κ. μὲ τὴν παράκλησιν, ὅπως ἀναθεωρήσῃ τὴν ἀπόφασίν του καὶ παράσχῃ ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀκριβῶς διὰ νὰ ἀποτρέψῃ τοὺς κινδύνους, τοὺς ὁποίους διαβλέπει, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργηθοῦν λόγῳ κυβερνητικῆς ἀσταθείας εἰς τὴν χώραν.

§120Ν. ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ. Ἀφοῦ ὑπῆρχε Κυβέρνησις Κέντρου, ποῖος λόγος ἠνάγκασε νὰ δημιουργηθῇ ἐκ μέρους τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἡ κυβερνητικὴ κρίσις; Ὑπῆρχε κανεὶς λόγος; Ἀπώλεια χρόνου ἐγένετο καὶ τίποτε ἄλλο. Ἡ κυβερνητικὴ ἀστάθεια δὲν εἶναι σοβαρὸν ἐπιχείρημα, διότι σᾶς φέρω τὸ παράδειγμα τοῦ 1946, ὅπου καὶ τότε ἐγένοντο ἐκλογαὶ μὲ τὸ ἀναλογικὸν σύστημα καὶ ἦλθε τὸ Λαϊκὸν Κόμμα μὲ πλειοψηφίαν ἀπόλυτον.

§121Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Δὲν εἶμαι ἐξουσιοδοτημένος, κύριε Ἀρχηγὲ τῆς Ε.Π.Ε.Κ., νὰ σᾶς ἀπαντήσω, ποῖοι ἦσαν οἱ λόγοι τῆς ἀνατροπῆς τῆς Κυβερνήσεώς σας. Νομίζω πάντως, ὅτι ἐὰν ἐξαιρέσωμεν ὡρισμένον μόνον τομέα τῆς πολιτικῆς σας, εἰς τὸν ὁποῖον ὑπάρχουν διαφοραί τινες, κατὰ τὰ ἄλλα μέρη, νομίζω, τοῦ προγράμματος τοῦ πολιτικοῦ, τὸ πρόγραμμα τῆς παρούσης Κυβερνήσεως δὲν διαφέρει ἀπὸ τὸ πρόγραμμα τὸ ἰδικόν σας. Ἐπὶ πλέον καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Ε.Π.Ε.Κ. κ. Τσουδερός, ὁ ὁποῖος ἠθέλησε νὰ μειώσῃ τὴν ἐντύπωσιν μιᾶς ἐπιτυχοῦς ἐνεργείας τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς τοποθετήσεως τῶν ἑλληνικῶν καπνῶν εἰς τὴν γερμανικὴν ἀγοράν, παρεδέχθη ὅτι πραγματικῶς ἡ ἐπιτυχία ἦτο ἀρκετὰ ἱκανοποιητική. Λαμβανομένου λοιπὸν ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὸ νὰ ὑποστηρίζεται σήμερον διάλυσις τῆς Βουλῆς καὶ προσφυγὴ εἰς νέας ἐκλογάς, τὰς ὁποίας, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων δὲν φοβεῖται, νομίζω ὅτι ἔρχεται εἰς πλήρη ἀντίθεσιν μὲ τοὺς φόβους, τοὺς ὁποίους ἐκδηλώνετε καὶ κάμω τὴν ὑστάτην στιγμὴν ἔκκλησιν, κύριε Ἀρχηγὲ τῆς Ε.Π.Ε.Κ. ὅπως, ἐὰν εἰλικρινῶς ἐνδιαφέρεσθε διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀναθεωρήσητε τὴν ἀπόφασίν σας, ἵνα ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία σήμερον διαχειρίζεται τὰ κοινὰ καὶ ἡ ὁποία ἐκπροσωπεῖ κατὰ μέγα μέρος τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, δυνηθῇ νὰ χωρήσῃ ἀπερίσπαστος εἰς τὸ ἔργον της. Ὅλοι οἱ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ εὑρισκόμενοι ἀντιπρόσωποι ἐκπροσωποῦμεν σεβαστὸν ποσοστὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ δὲν δύναται κανεὶς νὰ ἀποκλείσῃ τοῦτο, ἐκτὸς ἐὰν εἰς τὴν προσπάθειάν σας αὐτὴν ὑποκρύπτεται ἴσως πεπλανημένη πιθανότης, ὅτι δύνασθε νὰ ἐπωφεληθῆτε κομματικῶς ἀπὸ ἐνδεχομένας νέας ἐκλογάς. Θὰ ἤθελον νὰ εἴπω ἀκόμη δύο μόνον λέξεις σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Χατζηγιάννης, καὶ νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως προβῇ εἰς λῆψιν μέτρων, ἀφορώντων τὴν ἀπαλλαγὴν ἀπὸ τῆς φορολογίας τῆς βενζίνης τῆς διατιθεμένης διὰ τὴν καλλιέργειαν, καθὼς ἐπίσης ἀπηύθυνα καὶ πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ἔκκλησιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του ὅτι ἀκόμη ὁ Κωπαϊδικὸς λαὸς στενάζει ἀπὸ τὴν τυραννίαν, ἡ ὁποία ἀσκεῖται ἐκ μέρους ξένης ἑταιρίας, ἡ ὁποία ἐκμεταλλεύεται τὸν ἱδρῶτα τοῦ ἀγρότου. Τὸ ζήτημα τοῦτο ἐπείγει νὰ ἔχῃ τὴν ὁριστικήν του λύσιν διὰ τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀγροτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται τὴν γῆν εἰς τὴν περιφέρειαν ταύτην.

§122Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Νὰ σᾶς δώσω μίαν ἀπάντησιν. Ἐλπίζω ὅτι ταχέως θὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν λύσιν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§123Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐπίσης διὰ τὸ ζήτημα τῶν συντάξεων, ἰδίως διὰ τὴν περικοπὴν μιᾶς χρηματικῆς βοηθείας, ἡ ὁποία δίδεται εἰς τὰ θύματα τοῦ ἀμάχου πληθυσμοῦ, καὶ τὰς χήρας, θυγατέρας συνταξιούχων, πρέπει νὰ διατηρηθῇ. Νομίζω, ὅτι δὲν δύναται τόσον ἀστόργως νὰ περικοπῇ διὰ μιᾶς. Πρέπει νὰ δοθῇ εἰς αὐτὰς μία προθεσμία, ἔστω καὶ ἑνὸς ἔτους, διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ περισσυλλέξουν τὰ καθ’ ἑαυτούς, ὥστε νὰ δυνηθοῦν νὰ ζήσουν καὶ αὐτοί, διότι πράγματι ὑπῆρξαν θύματα τοῦ πολέμου καὶ τοῦ συμμοριτισμοῦ. Προτοῦ κατέλθω τοῦ βήματος ἐπικαλοῦμαι καὶ πάλιν τὸν πατριωτισμὸν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Π.Ε.Κ. καὶ τὸν παρακαλῶ νὰ ἀναθεωρήσῃ τὴν ἀπόφασίν του καὶ νὰ μὴ ἐπηρεάσῃ τοὺς ὀπαδούς του εἰς τὴν καταψήφισιν τῆς Κυβερνήσεως. Διότι τοῦτο θὰ εἶναι οὐχὶ ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ Ἔθνους, θὰ εἶναι πρᾶξις ἀντιπατριωτική. (Χειροκροτήματα)

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χριστᾶκος ἔχει τὸν λόγον.

§125Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὁμιλῶν χθές, ἐξέδωκεν ὑπὲρ ἑαυτοῦ καὶ τοῦ ὑπὸ τὴν ἀρχηγίαν τοῦ Κόμματος μίαν ἀθῳωτικὴν ἀπόφασιν, ἐξ ἀφορμῆς προχθεσινοῦ δημοσιεύματος ἐναντίον του, ἀπογευματινῆς Ἀθηναϊκῆς ἐφημερίδος. Εἶπε δηλαδὴ ὅτι εἶναι πάντῃ ἀμέτοχος τῆς ἐρεύνης ἐν σχέσει πρὸς τὸ συνάλλαγμα καὶ τὰ συναφῆ σκάνδαλα, διὰ τὰ ὁποῖα ἀσχολεῖται τὰς τελευταίας ἡμέρας ἡ ὑπὸ τὴν διεύθυνσίν μου πρωϊνὴ Ἀθηναϊκὴ ἐφημερὶς ὁ «Δημοκρατικός». Τὴν ἀπόφασιν ταύτην προσυπογράφω ἀνεπιφυλάκτως. Ἀληθῶς μία τοιαύτη ἔρευνα, καὶ ἀποκαλύψεις σκανδάλων δὲν ἔχουν θέσιν διὰ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Θὰ προσθέσω ἀκόμη ὅτι ἡ ἐμφάνισις τῆς αὐτῆς ἐρεύνης καὶ αἱ εὐρεῖαι ἀποκαλύψεις δὲν ἔχουν σχέσιν καὶ μὲ τὰς κατευθύνσεις τῆς Κυβερνήσεως τῶν δύο συνεργαζομένων κομμάτων, Φιλελευθέρων καὶ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ. Καὶ τοῦτο, χάριν τῆς ἐπιβεβλημένης εὐθυγραμμίσεως τῆς τριάδος. Διότι ἂς μὴ ἀπατώμεθα. Κατὰ τύπους ἀπεστερήθημεν τῶν Κυβερνητικῶν ὑπηρεσιῶν τῆς τέως Κυβερνήσεως τῆς τριάδος, ὑπαχθέντες ὑπὸ τὴν Κυβερνητικὴν αἰγίδα ἀπὸ τινων ἡμερῶν δυάδος μόνον. Ἐν τῇ οὐσίᾳ ἡ τριὰς ὑφίσταται ὁμοούσιος καὶ ἀχώριστος. Μᾶς τὸ λέγουν σαφῶς αἱ προγραμματικαὶ Κυβερνητικαὶ δηλώσεις, τονίζουσαι ἐπὶ λέξει ὅτι: «Ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὑπεστήριξε τὴν ἄποψιν ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ἀνάγκη μεταβολῆς εἰς τὴν σύνθεσιν τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, διότι οὔτε ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη ἐπροτίθετο νὰ ἀσκήσῃ ἐπιρροὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, οὔτε ἡ Ἑλληνικὴ Δικαιοσύνη ὑφίσταται Κυβερνητικοὺς ἐπηρεασμούς». Ἀγνοοῦντες, τίς ἐκ τῆς τριάδος εἶναι ὁ Πατήρ, τίς ὁ Υἱὸς καὶ τίς τὸ Πνεῦμα — ἐὰν ὑπάρχῃ πνεῦμα — ἐκφράζομεν τὴν ἀγανάκτησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ διὰ τὸν ἐμπαιγμὸν καὶ ἀπομακρυνόμεθα, ὅσον δυνάμεθα, ἀπὸ τὸν κίνδυνον εὐλογιῶν τῆς ἀδιαχωρίστου ταύτης τριάδος, αἱ ὁποῖαι ἀσφαλῶς θὰ περιωρισθῶσιν εἰς στενὸν κύκλον ἡγετῶν καὶ εὐαρίθμων ὀπαδῶν, διότι ἔναντι τοῦ ὄγκου τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ ἁπλοῦται ἔκδηλος καὶ ἠχηρὰ ἡ κατάρα κατὰ τῆς τριάδος καὶ τῶν σὺν αὐτῇ, συμμετέχοντες δὲ καὶ ἡμεῖς εἰς τὴν δεδικαιολογημένην ταύτην κατάραν θὰ καταψηφίσωμεν τὴν Κυβέρνησιν τῆς μορφῆς νέου Ἰανοῦ, τῆς ἐχούσης πρόσωπον, δυάδος καὶ ἀποκρυπτούσης τὴν πραγματικὴν αὐτῆς ἐνσάρκωσιν τῆς τριάδος. Πῶς ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς νὰ μὴ ἐξοργίζεται καὶ νὰ μὴ καταρᾶται! Ἀπειλεῖται μὲ συνέχισιν ἔργου, ἐνῷ ζητεῖ ἀναμόρφωσιν, ἀνακαίνισιν καὶ ἀλλαγήν. Μὲ ἀναλγησίαν πρωτοφανῆ βλέπει τὸ οἰκτρὸν θέαμα, νὰ περιφρονῆται εἰς τὰς βασικὰς αὐτοῦ ἐλευθερίας, ἀφοῦ ἡμέρας τινὰς — σχεδὸν ὥρας μόνον — πρὸ τῆς συγκλήσεως τοῦ Κοινοβουλίου φουρνιὲς ὁλόκληρες Ἀναγκαστικῶν νόμων τὸν κατακλύζουν. Καὶ τί Ἀναγκαστικῶν νόμων; Ὑπὸ τὸ πρόσχημα διακανονισμοῦ «ἐπειγούσης» φύσεως ζητημάτων πλήττονται λαϊκὰ συμφέροντα οὐσιώδη, τάξεων δοκιμαζομένων δεινῶς. Διερρυθμίσθησαν δι’ ἀναγκαστικοῦ Νόμου οἱ μισθοὶ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ἰδίᾳ διὰ τοὺς κατωτέρους ἐξ αὐτῶν. Οἱ προϋπάρχοντες μισθοὶ πείνης κατέστησαν μισθοὶ ἐξουθενώσεως καὶ ἐξοντώσεως, ἀφοῦ ἀρχίζουν ἀπὸ 350.000 δραχμὰς μηνιαίως, ἐνῷ ὑπὸ τὰς συνθήκας τῆς σημερινῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν βιοτικῶν ἀναγκῶν δὲν δύναται νὰ νοηθῇ καὶ διὰ τὸν τετάρτης τάξεως κλητῆρα καὶ ὑπηρέτην μισθὸς κατώτερος τῶν 900.000 δραχμῶν μηνιαίως. Ἐκανονίσθησαν αἱ πολιτικαὶ καὶ στρατιωτικαὶ συντάξεις ἐπίσης δι’ ἀναγκαστικοῦ νόμου καὶ μὲ τὴν δικαιολογίαν τακτοποιήσεως ἐπλήγησαν καίρια συμφέροντα καὶ κεκτημένα δικαιώματα, πτωχοτάτων συνταξιούχων, πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν, εἰς βαθμὸν ἐκθέτοντα τὸ Κράτος εἰς ἀνυποληψίαν. Πλήττονται ἀνάπηροι, πλήττονται ἄνθρωποι ἀναλώσαντες ἑαυτοὺς ἐπὶ δεκαετηρίδας εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Κράτους, ἀνατρέπονται ὑποχρεώσεις ἀναληφθεῖσαι πρὸς στρατιωτικούς, εἰς οὓς ὑπεδείχθη ἀπομάκρυνσις διὰ παροχῆς οἰκονομικῶν ἀνταλλαγμάτων, ποδοπατοῦνται διακανονισμοὶ πρὸς ἐθελουσίως ἐξελθόντας τῆς ὑπηρεσίας καὶ γενικῶς τὸ νομοθέτημα διὰ τῶν πλείστων διατάξεών του, στρέφεται κατὰ τῶν πτωχοτέρων συνταξιούχων τῶν χηρῶν καὶ τῶν ὀρφανῶν αὐτῶν.

§126Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριε συνάδελφε, ἔχω ὑπ’ ὄψει μου καὶ μίαν ἐπερώτησίν σας ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ κατηγορεῖτε τὸν τρόπον διὰ τοῦ ὁποίου ἐρρυθμίσθη τὸ ζήτημα τῶν συντάξεων. Ὀφείλω νὰ δηλώσω καὶ πάλιν, ὅτι ὁ πρῶτος νόμος ποὺ θὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν θὰ εἶναι ὁ Νόμος τῶν Συντάξεων. Ἐὰν τὸν ἔκαμα Ἀναγκαστικὸν Νόμον αὐτὸ τὸ ἔκαμα μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ἀποφευχθῇ ἡ περαιτέρω ἀπώλεια χρόνου ἀπὸ τὴν χειριζομένην τὸ ζήτημα τοῦτο Ἐπιτροπήν. Ὅταν δὲ ἔλθῃ ὁ Νόμος εἰς τὴν Βουλὴν ὅλων αἱ γνῶμαι θὰ ἀκουσθοῦν, καὶ δὲν ἔχω ἀντίρρησιν ἀκόμη καὶ νὰ ἐγκαταλειφθῇ, ἐὰν ἡ Βουλὴ τὸ θελήσῃ.

§127Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Ἐὰν δὲ στρέψωμεν τὸ βλέμμα καὶ πρὸς τοὺς ἐργάτας, θὰ ἴδωμεν ὅλην τὴν φρικαλεότητα τῶν στερήσεων, ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὰ ἡμερομίσθια πείνης καὶ ἀπαθλιώσεως, διὰ τὰ ὁποῖα ἀδιαφορεῖ ἡ Κυβέρνησις, μὴ παραλείπουσα νὰ ἐγγυηθῇ ἑκάστοτε τὴν σταθερότητα αὑτῶν καὶ ἀπαγορεύουσα αὐξήσεις, ἐπ’ ὠφέλει ἀτέγκτου πλουτοκρατικῆς ὀλιγαρχίας. Ἀντιστρόφως οἱ ἀνελεύθεροι καὶ ἀντισυνταγματικοὶ νόμοι καὶ ψηφίσματα, οἱ διατηροῦντες τὸν βραχνᾶν τῆς πιέσεως κατὰ τῶν στοιχειωδῶν ἐλευθεριῶν τοῦ Λαοῦ, παρὰ τὴν ἀκυρότητα καὶ ἀντισυνταγματικότητα αὐτῶν, διατηροῦνται ἐν σιωπηλῇ ἐγκληματικῇ ἰσχύϊ μὲ ἀποκορύφωμα τὸν τραγικὸν ἀναγκ. νόμον 509 τοῦ ἔτους 1947, ὅστις διατηρεῖ διαπλάτους τὰς θύρας τῶν Ἐκτάκτων Στρατοδικείων καὶ διαρκῶς ἀπειλουμένας τὰς θανατικὰς καταδίκας διὰ πολιτικὰ ἀδικήματα. Καὶ ἡ Κυβέρνησις, καὶ αἱ προηγούμεναι καὶ ἡ ἐν συνεχείᾳ καὶ ὁμοιομορφίᾳ πρὸς αὐτὰς ἤδη ἐμφανιζομένη τῆς κατ’ ἐπίφασιν δυάδος καὶ ἐν τῇ πραγματικότητι τριάδος, ἐνῷ διακηρύττουν ὅτι εἰσήλθομεν εἰς εἰρηνικὴν περίοδον, ἐνῷ ὁ στρατιωτικὸς νόμος ἀπὸ μακροῦ ἔχει ἀρθῆ, ὅμως τηροῦν σιγὴν ἰχθύος εἰς τὸ βασικὸν αὐτὸ ζήτημα, τὸ στενῶς συνυφασμένον μὲ τὰς ἐλευθερίας τοῦ Λαοῦ. Καὶ ἀναπολῶν σχετικῶς τὴν τραγικὴν εἰρωνείαν, καθ’ ἣν ἡ κατ’ ἐμφάνισιν δυὰς καὶ πράγματι τριάς, συνεπικουροῦντος καὶ τοῦ ἄλλοτε ἐν τῇ Κυβερνήσει Κόμματος τῆς Ε.Π. Ε.Κ., ἐπεδίωκε τρόπον συγκαλύψεως ἐν μιᾷ νυκτὶ καὶ δι’ ἑνὸς ψηφίσματος τῆς ἀντισυνταγματικότητος καὶ παρανομίας δι’ ὁμαδικῆς κυρώσεως συνταγματικῶν διατάξεων, ψηφισμάτων καὶ νόμων. Καὶ μὴ κατορθωθέντος τούτου, ὅπερ δεικνύει τὴν πίστιν ὅλων τῶν Κυβερνήσεων πρὸς τὴν ἀντισυνταγματικότητα καὶ παρανομίαν, εὑρισκόμεθα ἤδη θεαταὶ τῆς ἐνόχου ἀνοχῆς τῆς λειτουργίας ἐκτάκτων δικαστηρίων καὶ ἐφαρμογῆς ἀκύρων νομοθετημάτων μὲ συνεπείας σκληρὰς διὰ τὰ τέκνα τοῦ Λαοῦ καὶ διαρκῶς ἐπικρεμαμένην τὴν ἀπειλὴν τοῦ θανάτου κατ’ αὐτῶν. Καὶ ἔρχονται ὡς εἰρωνεία καὶ ἐμπαιγμὸς τὰ τόσον περιπετειώδη «μέτρα ἐπιεικείας», πολυειδῶς κολοβωθέντα καὶ μηδεμίαν οὐσιαστικὴν προσφέροντα λύσιν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν τραγικότητα, ἵνα παραστήσουν τὸ διασαλπιζόμενον κράτος Δικαίου. Καὶ κατ’ ἐπαύξησιν τῆς τραγικότητος στέλλονται συμμαχηταὶ τοῦ περιφήμου «προστάτου» τῆς Δημοκρατίας Σίγκ–μαν–Ρῆ, διὰ νὰ χύσωσι τὸ αἷμα των, τὰ τέκνα τοῦ Λαοῦ. Φοβεῖσθε τὸν Λαὸν καὶ δι’ αὐτὸ ὅλα σας τὰ μέτρα εἶναι ἀντιλαϊκὰ καὶ καταστροφικά. Φοβεῖσθε τὸν Λαὸν καὶ δι’ αὐτό, ἀφ’ οὗ πρῶτον διεστρέψατε τὴν περὶ Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν ἐκλογῶν νομοθεσίαν, τελικῶς ἀπετρέψατε τὸ πικρὸν ποτήριον τῆς πραγματοποιήσεως τῶν ἐκλογῶν τούτων, τηροῦντες δι’ αὐτὰς χαρακτηριστικὴν σιγήν. Φοβεῖσθε τὸν Λαὸν καί, ἐν ᾧ οἱ ἴδιοι κατ’ ἐπανάληψιν διεκηρύξατε ὅτι μὲ τὴν λῆξιν τῆς ἀνταρσίας θὰ ἄρετε τὰ ἔκτακτα μέτρα, ὅμως τὰ διατηρεῖτε καὶ τὰ ἐνισχύετε καὶ κρατεῖτε συνάμα γεμᾶτα τὰ ξερονήσια τοῦ Ἁγίου Εὐστρατίου καὶ τοῦ Τρίκερι μὲ χιλιάδας ἐξορίστων, ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν. Φοβεῖσθε τὸν λαὸν καί, ἐν ᾧ οὗτος ζητεῖ γαλήνην καὶ εἰρήνευσιν, καὶ μαζὶ λήθην τοῦ κακοῦ παρελθόντος, ὅμως ἀρνεῖσθε τὴν γενικὴν ἀμνηστίαν, ἡ ὁποία μόνη θὰ φέρῃ τὰ στοιχειώδη αὐτὰ ἀγαθὰ τῆς λαϊκῆς ἀνακουφίσεως καὶ θὰ ἀνοίξῃ τὸν δρόμον τῆς ἀνασυγκροτήσεως, τῆς πραγματικῆς καὶ ἐθνικῆς, μὲ τὸν Λαὸν ἡνωμένον καὶ ἐν τῇ ἑνώσει πλουσίως ἀποδίδοντα. Φοβεῖσθε τὸν Λαὸν καὶ εἰς ἓν μόνον ἀποβλέπετε, πῶς νὰ διατηρήσετε τὸ ὑπερήφανον Ἑλληνικὸν Ἔθνος ἐν καταπτώσει, κλαυθμυρίζοντες μόνον διὰ τὴν περικοπὴν τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, ἔναντι τῆς ὁποίας τὰ πάντα θυσιάζετε, ἀκόμη καὶ τὴν στοιχειώδη τοῦ Ἔθνους ἀξιοπρέπειαν. Καὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ οὐδὲν ἄλλο ἀκούεται ἀπὸ τῆς προχθές, εἰμὴ τὶ σκέπτονται, τὶ εἶπον καὶ τὶ θὰ πράξουν οἱ Ἀμερικανοὶ καὶ οἱ ξένοι, ὡς ἐὰν ὁ Λαὸς εἶναι ἄθροισμα δουλοπαροίκων καὶ ἱκετῶν. Καὶ κατὰ συνάρτησιν τῆς Ἐθνικῆς ταύτης καταπτώσεως δὲν ἀκούσατε διὰ στόματος τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως νὰ ψάλλεται ὕμνος πρὸς τὴν Γερμανίαν, συνδυάζοντες καθαρῶς ἐμπορικῆς συναλλαγῆς ζήτημα μὲ πολιτικὲς κατευθύνσεις καὶ καίοντες λιβανωτὸν πρὸς τοὺς ὀψίμους φίλους μας τῆς Δυτικῆς Γερμανίας, οἱ ὁποῖοι... φιλικώτατα εἶχον γεμίσει ἐρείπια καὶ αἵματα τὴν χώραν, τὰ ὁποῖα ὅλα μὲ μίαν μονοκονδυλιὰν διαγράφετε; Καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ διὰ προπετοῦς ἐκδηλώσεως μονομεροῦς θαυμασμοῦ ὀρθώνεται παραπέτασμα, ὥστε νὰ μὴ καθίσταται δυνατὸν νὰ ἀνοιχθοῦν διὰ τὸ πολύτιμον προϊὸν τῶν καπνῶν μας πολλαὶ ἄλλαι σπαιδαῖαι ἀγοραί, ὡς αἱ τῆς Τσεχοσλοβακίας, Πολωνίας κλπ. Καὶ ἀκόμη κατὰ συνάρτησιν τῆς αὐτῆς ἐθνικῆς καταπτώσεως ἀποτελματώσατε τὸ μέγα ἐθνικὸν Κυπριακὸν ζήτημα, διὰ τὸ ὁποῖον οὐδὲ λέξις ἀνευρίσκεται εἰς τὰς Κυβερνητικὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, ἀρκεσθέντες νὰ ἐνταφιάσητε εἰς τὰ ἑρμάρια τῆς Βουλῆς τοὺς ἱστορικοὺς τόμους τοῦ Κυπριακοῦ Δημοψηφίσματος, ὀρρωδοῦντες πρὸ τῆς μόνης ἐνδεδειγμένης ὁδοῦ, τῆς εἰσαγωγῆς δηλαδὴ αὐτοῦ καὶ τῆς θαρραλέας διεκδικήσεως τῆς ἑνώσεως ἐνώπιον τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἡνωμένων Ἐθνῶν (Ο.Η.Ε.). Οὕτω δὲ καὶ πᾶσα ἐνέργεια τῶν Κυπριακῶν ἀντιπροσωπειῶν ἤχθη εἰς εὐνουχισμὸν καὶ ἐκμηδένισιν. Καὶ ἡ κυρίαρχος Δύναμις καγχάζει καὶ ὁμιλεῖ, ὅταν τυχὸν ὁμιλήσῃ, περὶ τοῦ ζητήματος, κατὰ τρόπον μαχαιρώνοντα τὴν Κυπριακὴν καὶ γενικώτερον τὴν Ἑλληνικὴν Ἐθνικὴν ἀξιοπρέπειαν. Φοβεῖσθε τὸν Λαὸν καὶ μὲ διάφορα προσχήματα καὶ τεχνάσματα ἀπομακρύνετε τὴν ἐνέργειαν βουλευτικῶν ἐκλογῶν, ὥστε νὰ μὴ δύναται ὁ Λαὸς νὰ ρυθμίσῃ τὰ τοῦ οἴκου του, νὰ ἐκλέξῃ τοὺς πράγματι ἐκλεκτούς του καὶ νὰ ἀπολακτίσῃ τὰς Κυβερνήσεις τύπου ὡς ἡ ἰδική σας, ἀποκτῶν Κυβέρνησιν ἡ ὁποία θὰ τοῦ δώσῃ εἰρήνην, γαλήνην καὶ εὐημερίαν καὶ θὰ ἀνοίξῃ τὸν δρόμον τῆς ἀνασυγκροτήσεως ἐκ τῶν ἐρειπίων, διασφαλίζουσα ἅμα τὴν ἀνεξαρτησίαν καὶ τὴν ἀκεραιότητα τῆς χώρας. Τοιαύτας Κυβερνήσεις θὰ καταβαραθρώσῃ ταχέως ἡ λαϊκὴ ἀρὰ καὶ τῆς ἀρᾶς ταύτης ἐκδηλωταὶ καὶ ἡμεῖς σᾶς καταψηφίζομεν.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἰ. Ἀποστόλου ἔχει τὸν λόγον.

§129Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι νομίζω ἡ 4η φορὰ ποὺ εὑρίσκεται ἡ Ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία πρὸ προγραμματικῶν κυβερνητικῶν δηλώσεων. Προκειμένου νὰ ὁμιλήσῃ τις περὶ τῶν σημερινῶν κυβερνητικῶν δηλώσεων, εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην ν’ ἀναδράμῃ εἰς τὰς τοιαύτας τῶν προηγουμένων Κυβερνήσεων καὶ ἰδίως εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐνεφανίσθη τὴν 6ην Σ)βρίου. Τοῦτο ἄλλωστε σημειώνει καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς δηλώσεις του, ὑποστηρίζων μάλιστα, ὅτι ἡ Κυβέρνησίς του ἡ σημερινὴ ἀποτελεῖ οἱονεὶ συνέχειαν ἐκείνης. Ὅλοι γνωρίζομεν κατὰ ποῖον τρόπον ἀνετράπη ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον δὲν γνωρίζομεν, μαζὶ μὲ μᾶς δὲ δὲν ἠδυνήθη νὰ γνωρίσῃ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, εἶναι οἱ λόγοι καὶ τὰ αἴτια τῆς ἀνατροπῆς. Ὅταν ἐπανῆλθεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἐκ τῆς ξένης, ὅλοι ἡμεῖς, οἱ πλεῖστοι τοὐλάχιστον ἐξ ἡμῶν τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν γενικωτέραν Φιλελευθέραν παράταξιν, ἀνεμένομεν ὅτι θὰ εἰσήρχετο καὶ ἐκεῖνος εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην πλήρης σφρίγους, καθὼς εἶχε ἀναλάβει ἀπὸ τὴν θεραπείαν του καὶ νὰ συνεχίσῃ νὰ προσφέρῃ τὰς πολυτίμους του ὑπηρεσίας εἰς τὸ Ἔθνος ὡς Αʹ Ἀντιπρόεδρος. Εἰς τὰς δηλώσεις του τὰς προγραμματικὰς τότε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως προσπαθῶν νὰ δικαιολογήσῃ τὴν πρᾶξιν του ἐκείνην, ἀφοῦ βεβαίως ἐν ὀνόματι τῆς δικαιοσύνης ἐξῆρε τὰ ἀγαθά, τὰ ὁποῖα εἶχε προσφέρει ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου πρὸς τὴν χώραν, ἐπεκαλεῖτο τὴν Ἐθνικὴν Ἀσφάλειαν καὶ τὰ μέτρα ἐπιεικείας κατὰ τρόπον μάλιστα γενικώτερον. Ἀμφότεροι οἱ λόγοι οὗτοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πείσουν κανένα, ὅτι πράγματι αὐτοὶ ἦσαν ἡ αἰτία ἡ ὠθήσασα τοῦτον εἰς τὴν πρᾶξιν τῆς ἀνατροπῆς. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ γνωρίζομαι μὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, ἀπὸ τὰ πεδία τῶν μαχῶν, γνωρίζω τὸ ἦθος του καὶ τὴν μετριοφροσύνην του καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ πιστεύσω ὅτι ὠθήθη πρὸς τὴν πρᾶξιν του ἐκείνην, εἴτε ἀπὸ φιλοδοξίαν διὰ νὰ καταλάβῃ τὸν Πρωθυπουργικὸν θῶκον, εἴτε ἀπὸ προσωπικήν τινα ἀντίθεσιν ἐναντίον τοῦ Στρατηγοῦ Πλαστῆρα. Ἀλλὰ μᾶλλον διότι συνέβη εἰς αὐτὸν ἕνα ἐκ τῶν δύο· ἢ εὑρῆκε ἑαυτὸν διϊστάμενον ἰδεολογικῶς, διϊστάμενον προγραμματικῶς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου, ἢ παρεσύρθη ἀπὸ δυνάμεις ἀοράτους καὶ σκοτεινὰς τῶν παρασκηνίων, περὶ τῶν ὁποίων ἀκούονται τὸν τελευταῖον καιρόν, πολλαὶ φῆμαι. Εἰς τὰς σημερινάς του δηλώσεις ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνεφέρθη συντομώτατα εἰς τὴν ἀπομάκρυνσιν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ἀποδώσας ταύτην εἰς διαφωνίαν ἐπὶ ζητήματος ἀρχῆς, δηλαδὴ, εἰς τὸ ὅτι ναὶ μὲν δὲν θὰ ἐπηρεάζετο ἡ δικαιοσύνη ἀπὸ τὴν παραμονὴν τοῦ κ. Τσαλδάρη ἐν τῇ Κυβερνήσει εἰς τὸ γνωστὸν ζήτημα τῆς δίκης τῶν ὑγρῶν καυσίμων, ἀλλ’ ὅτι εἶναι ἐνδεδειγμένον εἰς τὰς περιστάσεις αὐτὰς οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες νὰ ἀποσύρωνται ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν διὰ νὰ τοὺς δίδεται μεγαλυτέρα ἄνεσις πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν ἐπιθέσεων. Ἀντιθέτως ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἰσχυρίζεται ὅτι ἀπεμακρύνθη τῆς Κυβερνήσεως, διότι ὁ κ. Πρόεδρος αὐτῆς ὑπέκυψεν εἰς πιέσεις διαφόρων οἰκονομικῶν συγκροτημάτων. Δὲν ἠξεύρομεν ποῖος εἶναι ὁ ἀληθὴς ἐκ τῶν δύο ἰσχυρισμῶν. Εἶναι ζήτημα τῶν δύο Ἀρχηγῶν μεταξὺ των νὰ δώσουν ἐξηγήσεις ἐνώπιον τοῦ λαοῦ. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, μιὰ ποὺ ἦλθεν ὁ λόγος εἰς τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, νὰ εἴπω μερικὰ πράγματα εἰς ἀπάντησιν τῶν ὅσων ἐξετοξεύθησαν ἐκ τῆς πλευρᾶς των καὶ ἐναντίον μας. Εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ὅτι ὑφίστανται εἰς τὴν χώραν αὐτὴν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, ἰδιαίτατα δὲ κατὰ τὴν τελευταίαν τετραετίαν, διάφορα οἰκονομικὰ συγκροτήματα τὰ ὁποῖα ἀναμιγνύονται καὶ ἐπηρεάζουν τὰ πολιτικὰ πράγματα τοῦ τόπου καὶ ρυθμίζουν τὴν ζωὴν τοῦ λαοῦ μὲ τὸ νὰ ἀνεβάζουν καὶ κατεβάζουν τιμὰς ἐν τῇ ἀγορᾷ. Ὁμολογῶ ὅτι ἡ δήλωσίς του αὐτὴ μοῦ ἔκαμε κατάπληξιν. Πῶς δηλαδὴ ἕνα πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι παγκοίνως γνωστόν, τὸ ὁποῖον διελαλήθη καὶ ἀπὸ ξένους φίλους μας, ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ εἰς τὴν συνείδησιν καὶ τοῦ τελευταίου πολίτου, πῶς μόνον σήμερον ἀπησχόλησε τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ πῶς δὲν ἐνεθυμήθη τοῦτο καθ’ ὅλην τὴν τετραετίαν, ὁπότε συνεκέντρωνε εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην τεραστίαν πλειοψηφίαν; Πῶς δὲν τοῦ ἐδόθη τότε ἡ εὐχέρεια καὶ ἡ εὐκαιρία νὰ λάβῃ ὅλα ἐκεῖνα τὰ δέοντα μέτρα διὰ νὰ μειώσῃ τὴν αὐθάδη αὐτὴν δύναμιν τῶν ὑπονοουμένων αὐτῶν οἰκονομικῶν συγκροτημάτων καὶ πρὸς ὑπεράσπισιν τοῦ λαοῦ; Θὰ ἐνθυμῆσθε, κ. συνάδελφοι, ὅσοι ἐξ ὑμῶν εἶσθε καὶ εἰς τὴν προηγουμένην Βουλήν, κάποιαν πολιτικὴ συμπιέσεως τῶν τιμῶν, ἐξαγγελθεῖσαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου διὰ τοῦ στόματος τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἡ ὁποία κατέληξεν εἰς ἐμπαιγμὸν τοῦ λαοῦ, διότι αἱ τιμαὶ ἀντὶ νὰ συμπιεσθῶσιν ἀνῆλθον εἰς ὑψηλότερα ἐπίπεδα. Περαιτέρω ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἔφθασεν εἰς σημεῖον νὰ εἴπῃ ὅτι τὰ συγκροτήματα ταῦτα τόσην δύναμιν καὶ μαχητικότητα ἀνέπτυξαν, ὥστε κατώρθωσαν νὰ διασπάσουν ὄχι μόνον τὸ Λαϊκὸν Κόμμα διὰ τῆς δημιουργίας τοῦ Νέου Κόμματος, ἀλλὰ καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων διὰ τῆς ἱδρύσεως τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν Φιλελευθέρων. Δηλαδὴ οὔτε πολὺ οὔτε ὀλίγον ὑπεστήριξεν ὁ κ. Τσαλδάρης ὅτι ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας ἵδρυσε τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν Φιλελευθέρων κατ’ ἐπιταγὴν τῶν οἰκονομικῶν τούτων συγκροτημάτων. Πλανᾶται βεβαίως ὁ κ. Τσαλδάρης οἰκτρῶς, τοὐλάχιστον κατὰ τὸ δεύτερον μέρος τῆς γνώμης του. Μπορεῖ νὰ εἶναι ἀληθῆ τὰ διὰ τὸ Νέον Κόμμα λεχθέντα, διότι πράγματι τὸ Νέον Κόμμα ἀπεσπάσθη ἀπὸ τὸ Λαϊκόν, συγκεντρῶσαν ὁμάδα ἰσχυρὰν ἀριστοκρατῶν κεφαλαιούχων. Τὸ Κόμμα ὅμως τῶν Προοδευτικῶν Φιλελευθέρων ἐπήγασεν ἀπὸ τὸν λαόν, ἐπήγασεν ἀπὸ τὸ τμῆμα ἐκεῖνο τοῦ λαοῦ, τὸ ὁποῖον ἀφοῦ ἀπεγοητεύθη πλέον ἀπὸ τὰ παλαιὰ κόμματα καὶ ἀφοῦ εἶδεν ὅτι θᾶττον ἢ βράδιον, εὑρισκόμενα εἰς τὸ τέρμα τῆς τροχιᾶς των, θὰ τεθοῦν πλέον εἰς τὸν ρόλον τῆς ἀντιδράσεως, ἐνόμισεν ὅτι κάπου ἀλλοῦ ἔπρεπε νὰ στρέψουν τὴν προσοχήν των καὶ ἠκολούθησαν τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν Φιλελευθέρων τοῦ Στρατηγοῦ Πλαστήρα, σημαιοφόρου νέων ἀρχῶν, νέων ἰδεῶν, σημαιοφόρου μιᾶς εἰρηνικῆς ἐπαναστάσεως, ἑνὸς κινήματος ἀλλαγῆς παντὸς σαθροῦ ἐν τῇ χώρᾳ. Τοῦτο ἔστω πρὸς γνῶσιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ἀλλὰ καὶ πρὸς γνῶσιν τοῦ κ. Στεφανοπούλου, ὁ ὁποῖος ἂς κρατήσῃ τὴν ὄψιμον δημοκρατικότητά του ἂς κρατήσῃ καὶ τοὺς ὀπαδούς του. Πρέπει ὅμως νὰ γνωρίζῃ ὅτι μεταξὺ τῆς ἰδικῆς του Δημοκρατίας τῆς ἀριστοκρατικῆς καὶ τῆς ἄλλης τῆς λεγομένης λαϊκῆς Δημοκρατίας, ὑπάρχει μία ἄλλη Δημοκρατία τοῦ μέσου Ἕλληνος. Εἶναι ἡ Δημοκρατία τοῦ Κέντρου ἡ ὁποία θὰ πραγματοποιηθῇ, εἴτε τὸ θέλει εἴτε δὲν τὸ θέλει ὁ κ. Στεφανόπουλος. Αὐτὰ εἶχον νὰ ἀπαντήσω, εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ εἰς τὸν κ. Στεφανόπουλον, ἐν σχέσει πρὸς ὅσα εἶπον ἐναντίον μας. Τώρα, ἐπανερχόμενος εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, θέλω νὰ ἐπιστήσω ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν καὶ τοῦ κ. Προέδρου αὐτῆς, ἀλλὰ καὶ ἐν γένει τοῦ πολιτικοῦ κόσμου ἐπὶ τῆς ἀθρόας ἐκδόσεως Ἀναγκαστικῶν Νόμων. Ἀποτελεῖ τοῦτο μίαν ἀνωμαλίαν εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν τῆς χώρας, ἡ ὁποία τείνει νὰ γίνῃ παγία. Ὅσοι ἦσαν εἰς τὴν παρελθοῦσαν Βουλήν, θὰ ἐνθυμοῦνται ὅτι κάποτε ἐνεφανίσθη ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν κομίζουσα καὶ ζητοῦσα ἀπὸ τὴν Βουλὴν τὴν κύρωσιν ὁμαδικῶς 296 Ἀναγκ. Νόμων. Δὲν πρέπει νὰ ἐμφανισθῇ ἡ ἰδία κατάστασις καὶ πάλιν. Εἶναι τοῦτο εἰς βάρος τῆς Βουλῆς. Καταρρίπτει τὸ κῦρος καὶ τὴν ἀξίαν τοῦ Σώματος, ἐπὶ πλέον δὲ δημιουργεῖ κινδύνους, διότι ὡς γνωστὸν ἐπεμβαίνει εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς ἀναγκαιότητος αὐτῶν τῶν Ἀναγκ. Νόμων τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ τείνει σιγὰ– σιγά, νὰ δημιουργηθῇ ἕνας νέος παράγων εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνώμαλον. Ἐπειδὴ δὲν μοῦ ἐπιτρέπει ἡ ὥρα νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐπ’ αὐτοῦ καὶ ἐπὶ ἄλλων γενικωτέρων θεμάτων, πρὶν κατέλθω τοῦ βήματος, θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήβεως καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ κ. Προέδρου αὐτῆς ἐπὶ ὡρισμένων σημείων, τὰ ὁποῖα περιλαμβάνονται εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις καὶ ἰδιαιτέρως ὅσον ἀφορᾷ τὸν γεωργικὸν κόσμον. Ἀναφέρεται εἰς αὐτὰς ὅτι πρόκειται νὰ ληφθοῦν μέτρα διὰ τὴν αὔξησιν τῆς καλλιεργησίμου γῆς. Θὰ παρακαλέσω...

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀποστόλου ἡ ὥρα παρῆλθε. (Κρούεται συνεχῶς ὁ κώδων μὴ ἀκουομένου τοῦ ρήτορος).

§131Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. .. νὰ ληφθῇ μέριμνα ὥστε τὰ στρέμματα αὐτὰ δι’ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως νὰ δοθοῦν πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. Δεύτερον εἶναι ἡ προστασία τῶν ἀπολυομένων ἐφέδρων. Ὡς γνωστὸν ἔχει γίνει ὁ Ν. 751, ὁ ὁποῖος ὅμως δὲν ἐφηρμόσθη ἐπαρκῶς.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Κρούων συνεχῶς τὸν κώδωνα). Ὁ κ. Χατζήμπεης ἔχει τὸν λόγον.

§133Σ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀνέβηκα εἰς τὸ βῆμα κυρίως διὰ νὰ ὑποβάλω ἔντονον διαμαρτυρίαν διὰ τὴν συνήθειαν, ποὺ ἐπεκράτησε τῆς ἐκδόσεως ἀθρόων Ἀναγκαστικῶν Νόμων, ὡς νὰ ἐπιζητῇ κάθε Κυβέρνησις νὰ διακόψῃ τὴν Βουλήν, διὰ νὰ νομοθετῇ. Δηλαδὴ ἡ Βουλή, ἡ κυρία νομοθετικὴ ἐξουσία κατελύθη καὶ τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν ἀνέλαβον, ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανείς, οἱ τμηματάρχαι τῶν Ὑπουργείων καὶ ἐκδίδουν ἀθρόως νόμους. Ἀλλὰ θὰ μᾶς δικαιολογηθοῦν ὅτι ἐπείγουσα, ὅπως λέγουν ὅλοι οἱ νόμοι, καὶ ἀναπόφευκτος ἀνάγκη προεκάλεσε τὴν ἔκδοσιν αὐτῶν τῶν νόμων. Ἂς ἴδωμε τώρα, ποῖαι εἶναι αἱ ἐπείγουσαι καὶ ἀναπόφευκτοι αὐταὶ ἀνάγκαι. Ἦτο διὰ νὰ περικοποῦν αἱ συντάξεις τῶν θυμάτων τοῦ ἀμάχου πληθυσμοῦ; Γνωρίζομεν ὅλοι, ὅσοι κατὰ τὴν κατοχὴν δὲν ἠδρανίσαμεν καὶ δὲν ἠγνοήσαμεν τὸ γεγονὸς τῆς Κατοχῆς, γνωρίζομεν καλῶς, ἀλλὰ γνωρίζουν καὶ οἱ Ὑπουργοὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως ὅτι αὐτὸς ὁ λεγόμενος ἄμαχος πληθυσμὸς ἔδωσεν ἀγωνιστὰς καὶ πολεμιστὰς πρωτίστης τάξεως. Γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ κ. Κοθρῆς ὅτι ἐζητήθησαν λαϊκοὶ ἀγωνισταὶ ἀπὸ τὸν Πειραιᾶ καὶ προσέφεραν ὑπερτάτας ὑπηρεσίας καὶ χάρις εἰς τὴν δρᾶσιν αὐτῶν τῶν ἀγωνιστῶν ἀνετινάχθησαν πλοῖα ἔμφορτα Ναζήδων. Καὶ ὡδηγήθησαν, ὡς ἦτο μοιραῖον, ἐνώπιον γερμανικῶν ἀποσπασμάτων. Καὶ πῶς θὰ ἀντικρύσητε τώρα τὴν χήραν τοῦ κ. Κ. Τριανταφυλλίδη μὲ τὰ 4 παιδιά, διότι ὁ νόμος σας τῆς ἀποστερεῖ τὴν σύνταξιν διότι δὲν εἶναι 50 ἀλλὰ εἶναι 49 ἐτῶν; Τὰ ἀναγκαστικὰ Δ)τα καὶ οἱ Ἀναγκαστικοὶ Νόμοι σας, περικόπτουν συντάξεις στρατιωτικῶν, παληὲς δόξες τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ, τὰ λεγόμενα πλασματικὰ χρόνια. Καὶ πλεῖσται ἄλλαι διατάξεις αἱ ὁποῖαι ὑποβιβάζουν ἕνα ἀξ)κὸν ποὺ ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἔλαβε καὶ τὸν βαθμόν...

§134Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Σᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι θὰ κατατεθῇ ὁ νόμος εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ συζητηθῇ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ τὰ συζητήσωμεν ἀπόψε;

§135Σ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Συζητοῦμεν, ἂν ὑπάρχῃ καμμία ἀναπόφευκτος καὶ ἐπείγουσα ἀνάγκη, διότι εὐθὺς ἀμέσως μετὰ τὸν νόμον αὐτόν, ἦλθεν ἄλλος νόμος, ὁ νόμος περὶ καταργήσεως τῶν φορολογιῶν. Τοὺς νόμους αὐτοὺς τοὺς ἐκάματε διὰ νὰ ἀνακουφίσητε τὸν Προϋπολογισμόν· ἀλλὰ πῶς συμβιβάζεται αὐτὴ ἡ ἀγαθὴ πρόθεσις μὲ τὴν ἔκδοσιν ἄλλου νόμου μὲ τὸν ὁποῖον καταργεῖτε τὴν φορολογίαν ποὺ ἐθέσπιζε τὸν δασμὸν διὰ τὴν εἰσαγωγὴν πολυτελῶν εἰδῶν; Ὅταν θὰ ἔλθῃ ὁ νόμος αὐτὸς πρὸς κύρωσιν, θὰ ἴδητε ὅτι καταργεῖται ὁ δασμὸς αἰθερίων ἐλαίων καὶ συγκεκριμένως τῆς μέντας διὰ τὴν ὀδοντόπασταν καὶ ὠφελοῦνται αὐτοὶ οἱ 4–5 Βιομήχανοι καὶ λαθρέμποροι, οἱ ὁποῖοι ἐφυλακίσθησαν πρὸ μηνῶν καὶ οἱ ὁποῖοι εὕρισκαν τὸν τρόπον σὰν ἀλεξιπτωτισταὶ νὰ ἀπολύωνται· καὶ αὐτὸ τὸ ποσὸν ἀνέρχεται εἰς 5 δισεκατομμύρια, ὅσα ἐβούτηξε δηλ. ὁ Δενδρινέλης. Καὶ ἄλλες τόσες φορολογίες ποὺ καταργοῦνται διὰ νόμων. Εἶναι ἐπείγουσα ἀνάγκη νὰ καταργηθοῦν αἱ φορολογίαι αὐταί, ὅταν ἐβλέπατε νὰ περικόπτωνται αἱ συντάξεις τῶν χηρῶν τῶν φονευθέντων ἐν πολέμῳ; Καὶ ἐλησμονήσατε ὅτι ὑπάρχει μία μερὶς ἀξιωματικῶν, ἐκτὸς τῶν ἄλλων ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἔδρασαν καὶ ἐπολέμησαν ἐναντίον τῶν Γερμανῶν καὶ ἀπεκλείσατε ἀξιωματικοὺς τοῦ ΕΛΑΣ οἱ ὁποῖοι ἐπανῆλθον ἀπὸ τὴν ἐξορίαν κατόπιν ἀποφάσεων τῶν Ὑπουργῶν τῆς Δημοσίας τάξεως καὶ πεινοῦν τώρα καὶ στεροῦνται καὶ αὐτοῦ τοῦ ἄρτου τὸν ὁποῖον εἶχον εἰς τὴν ἐξορίαν· καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐθεώρησεν ὑποχρέωσίν της νὰ ἐφαρμόσῃ ἕνα παλαιὸν νόμον, ὥστε νὰ δοθοῦν εἰς τὰς οἰκογενείας των τὰ ⅔ ἢ ¾ τῶν συντάξεων καὶ νὰ θεωρήσητε αὐτοὺς ὡς νεκροὺς καὶ νὰ δώσητε εἰς τὰς οἰκογενείας των ἕνα πιάτο φαΐ.

§136Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Διατί προῆλθεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ ἀντιδημοτικὸν αὐτὸ μέτρον; Θέλετε νὰ τετραγωνίσῃ τὸν κύκλον ἡ Κυβέρνησις; Ἡ Κυβέρνησις δὲν βλέπει ὅτι δημιουργεῖ πράγματι μίαν δυσαρέσκειαν;

§137Σ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Διὰ νὰ ἐπιτύχῃ οἰκονομίας.

§138Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Βεβαίως.

§139Σ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Ἡ περικοπὴ συντάξεων, δὲν ἀποτελεῖ οἰκονομίαν, ἀποτελεῖ δήμευσιν παράνομον. Διότι ὁ ἀξιωματικὸς ἔχει ἕνα πόρον ζωῆς, ἐνῷ σεῖς ἔχετε τὸ εὐτύχημα νὰ ἔχητε πολλοὺς πόρους ζωῆς. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐξεδώσατε τὸν Ἀναγκαστικὸν Νόμον 1504 ὁ ὁποῖος ἔχει μερικὰς εὐεργετικὰς διατάξεις διὰ τοὺς καταδίκους διὰ πολιτικὰ ἐγκλήματα, ἀλλὰ προβλέπει νὰ ἀμνηστεύῃ καὶ τοὺς συμμετέχοντας τῶν ἐνόπλων ὁμάδων σήμερον ἄν παρουσιασθοῦν ἐγκαίρως καὶ ἀντιθέτως ἡ Κυβέρνησίς σας ἐξακολουθεῖ νὰ ἐφαρμόζῃ κατὰ τὸν πλέον ἀμείλικτον τρόπον τὸν νόμον 509 καὶ συγχρόνως ἄγονται εἰς τὰς φυλακὰς καὶ ἐνώπιον στρατοδικείων πολῖται οἱ ὁποῖοι οὔτε εἰς ἐνόπλους ὁμάδας ἔλαβον μέρος, οὔτε ἔστρεψαν τὰ ὅπλα των ἐναντίον τοῦ Κράτους. Ἐστάλησαν μέλη τοῦ κόμματός μας εἰς τὸ στάδιον διὰ νὰ διαδηλώσουν τὰ αἰσθήματά των διὰ τὴν ἕνωσιν τῆς Κύπρου καὶ ἐκεῖ ἐσημειώθη ἕνα ἐπεισόδιον, ὅπως συμβαίνει καμμιὰ φορά, διότι εἷς νέος ἐφώναξεν «νὰ φύγουν οἱ Ἄγγλοι», ὅπως εἶπε δηλ. καὶ ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν, ἀλλὰ μὲ ἄλλα λόγια «φίλοι Ἄγγλοι νὰ ἀπέλθητε» καὶ ἕνας νέος ἐφώναξεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα καὶ ὅμως συνελήφθησαν ἄλλοι καὶ ἐδάρησαν καὶ ἐτιμωρήθησαν μὲ 9 χρόνια φυλακὴν καὶ ἐξακολουθοῦν ἀκόμη αἱ συλλήψεις. Εἶναι δηλ. αὐτὸ ἐποικοδομητικὸν γεγονὸς ὑπὲρ τῆς, ἂς εἴπωμεν, ἐθνικοφροσύνης; Ἐγὼ σᾶς βεβαιώνω ὅτι ἐκεῖνος ποὺ ζημιοῦται περισσότερον, εἶναι ἡ ἐθνικοφροσύνη. Καί, βέβαια, ἂν περὶ ἐθνικοφροσύνης πρόκειται καὶ περὶ δεξιᾶς, δὲν θὰ λυπηθῶ καθόλου, ἀλλὰ μὲ καταθλίβει καὶ μὲ λυπεῖ τὸ συνεχιζόμενον μαρτύριον αὐτοῦ τοῦ λαοῦ.

§140Γ. ΚΑΚΑΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ δρᾶμα τῶν συμμοριοπλήκτων δὲν τὸ λαμβάνετε ὑπ’ ὄψει σας;

§141Σ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Βεβαίως καὶ πολὺ περισσότερον. Ἀλλὰ μὲ τοιαύτην κατάστασιν δὲν δύνασθε νὰ ἰσχυρίζησθε καὶ πρὸ παντὸς ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐπέτυχε νὰ δημιουργήσῃ τὸ «Κράτος Δικαίου», ἐνῷ ὄχι μόνον δὲν πρόκειται περὶ «Κράτους Δικαίου», ἀλλ’ οὔτε περὶ Κράτου, κἂν διότι, ἂν ἐρευνήσετε, θὰ πληροφορηθῆτε ὅτι πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἰς τὸ ἔκτακτον Στρατοδικεῖον ὅπου ἐδικάζοντο 163 νέοι τῆς Μακρονήσου, ἐδημιουργήθη πραγματικὸν δρᾶμα διότι ἔπιασε ψυχονεύρωσις ἕνα κατηγορούμενον καὶ μετεδόθη εἰς ἄλλους 5–6 πάσχοντας συγκατηγορουμένους, καὶ ἔχω τὴν πληροφορίαν ἑνὸς δικηγόρου, ὅτι εἷς Ἀμερικανὸς ἐφρικίασε καὶ ἀπῆλθε τῆς αἰθούσης, ἐκφραζόμενος μετὰ βδελυγμία, διὰ τὰ πράγματα αὐτά. Αὐτὰ συμβαίνουν εἰς τὴν δημοκρατικὴν καὶ φιλελευθέραν Ἑλλάδα.

§142Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ποῖος σᾶς ἔδωσεν αὐτὲς τὶς πληροφορίες;

§143Σ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Εἶναι γεγονός, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἔλαβον χώραν.

§144Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Διὰ σᾶς;

§145Σ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Ἐπίσης ἔχω νὰ παρατηρήσω τὴν ἔκδοσιν Α. Ν. περὶ ἀνασυντάξεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Ἀσφαλῶς ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ κρίνῃ ἐπείγουσαν τὴν ἀνάγκην τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, ἀσφαλῶς, κ. Πρόεδρε τῆς Ε.Π.Ε.Κ., ἡ Κυβέρνησις συμφωνεῖ μὲ σᾶς καὶ μὲ ἡμᾶς διὰ τὴν ταχεῖαν διενέργειαν ἐκλογῶν. Καὶ αὐτὸ εἶναι εὐχάριστον. Νά, καὶ ἕνα σημεῖον ποὺ συμφωνοῦμεν μὲ τὴν Κυβέρνησιν, μολονότι ἔχω πολλὲς ἀμφιβολίες ἀπὸ τὴν δυάδα τῶν Κυβερνητικῶν ἡγετῶν, ἐὰν θὰ ἀποτολμήσουν τέτοιο πρᾶγμα εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν. Ἡ πληθώρα τῶν Α. Ν. καὶ τὸ γεγονὸς τῶν φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν, ποὺ ἀνέρχονται τοὐλάχιστον εἰς 8–10 δισεκατομμυρίων δραχμῶν — ἔχουν δὲ παρεισφρύσει αὐταὶ αἱ διατάξεις κατὰ τοιοῦτον ἀθῶον τρόπον, ὥστε εἶναι πολὺ δύσκολον κανεὶς νὰ τὸ ἀντιληφθῇ....

§146Ν. ΖΕΡΒΑΣ (Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων). Ἐλάβατε τὴν ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ θέματος. Ὅλοι οἱ Ἀναγκαστικοὶ νόμοι, οἱ ἐλάχιστοι ἄλλωστε, θὰ ἔλθουν ἐντὸς ὀλίγου εἰς τὴν Βουλὴν ὁπότε θὰ ἔχητε τὴν εὐχέρειαν νὰ κρίνητε περὶ αὐτῶν.

§147Σ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Ἀπὸ τὴν πληθώραν τῶν Α. Ν. καὶ τῶν Διαταγμάτων καὶ τὰς διατάξεις πού παρεισέφρυσαν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ ὑποπτεύεται κάθε πρᾶγμα. Δι’ αὐτὸ ἡ ψῆφος μου δὲν ἠμπορεῖ δυστυχῶς νὰ δοθῇ εἰς τοὺς δράστας αὐτῶν τῶν Νόμων καὶ τῶν Δ)των. Καὶ ἐλπίζω, ὅπως καὶ οἱ Ὑπουργοὶ τὸ ἐβεβαίωσαν, ὅτι θὰ ἔλθῃ ἡ στιγμὴ σύντομα, ὥστε οἱ Νόμοι αὐτοὶ καὶ τὰ Διατάγματα νὰ κατατεθοῦν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἀσκήσῃ ἀμείλικτον καὶ αὐστηρότατον ἔλεγχον αὐτῶν. (Χειροκροτήματα).

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπουρδάρας ἔχει τὸν λόγον.

§149Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Κύριοι βουλευταί, λαμβάνω τὸν λόγον διὰ νὰ θίξω μίαν περικοπὴν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, ἃς ἀνέγνωσεν εἰς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀφορῶσαν τὴν ἀποκατάστασιν τῶν συμμοριοπλήκτων· κάμνοντας τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ ἔργου τῆς προκατόχου Κυβερνήσεώς του λέγει: «Εἰς τὸν τομέα τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν συμμοριοπλήκτων.... (Ἀναγινώσκει)...». Εἶμαι ὑποχρεωμένος, κ. βουλευταί, προερχόμενος ἐκ περιοχῆς, ἥτις ἦτο καθ’ ὁλοκληρίαν κατεστραμμένη λόγῳ τοῦ συμμοριτοπολέμου, νὰ εἴπω πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι ἡ καταβληθεῖσα προσπάθεια πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν ἐπαναπατρισθέντων συμμοριοπλήκτων ὀφείλεται κυρίως εἰς τὴν προκάτοχον τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα, ὁπότε ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Οἰκισμοῦ, παρὰ τὰς ἀντιδράσεις τῶν ἐξυμνουμένων τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Ἀνοικοδομήσεως—ἀντιδράσεις ὀφειλομένας εἰς τὴν κατέχουσαν αὐτὰς προκατάληψιν, ὅπως ἡ ἀνοικοδόμησις καὶ ἡ στέγασις τῶν συμμοριοπλήκτων γίνῃ διὰ τῶν ἐργολαβιῶν, διὰ λόγους ποὺ δὲν γνωρίζω—περιῆλθεν αὐτοπροσώπως τὰς περιοχὰς αὐτάς, ἀντελήφθη τὴν μεγάλην καταστροφήν, εἶδε τὸ ἀδύνατον τῆς στεγάσεως διὰ τῶν ἐργολαβιῶν καὶ προέβη εἰς τὴν ἔκδοσιν ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργείου του διὰ τῆς ὁποίας καθίστα ὑποχρεωτικὴν πλέον τὴν αὐτοστέγασιν, ἵνα δυνηθοῦν οἱ κάτοικοι μόνοι των, λαμβάνοντες ἀπὸ τὸ Κράτος μικράν τινα βοήθειαν, νὰ κατασκευάσουν μίαν ἁπλῆν στέγην καὶ τοιουτοτρόπως νὰ μὴ εὑρεθοῦν τὸν χειμῶνα ὑπὸ τὸ ψῦχος καὶ τὰς χιόνας καὶ ὁδηγηθοῦν εἰς τὸν τάφον.

§150Σ. ΧΟΥΤΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἀνοικοδομήσεως). Τίνος κόμματος ἦτο ὁ Ὑπουργὸς αὐτός;

§151Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Ἡ τιμὴ αὐτὴ ὀφείλεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου καὶ εἰς τὸν Ὑπουργὸν αὐτῆς, τὸν κ. Γκλαβάνην. Κύριοι βουλευταί, ἡ παρατηρηθεῖσα καθυστέρησις εἰς τὴν στέγασιν τῶν ἐπαναπατρισθέντων, τῶν συμμοριοπλήκτων, στρέφεται εἰς τὴν ἀμέλειαν καὶ τὴν ἀδιαφορίαν τῆς Κυβερνήσεως τῆς πρὸ τῶν ἐκλογῶν, διότι καίτοι εἶχεν ὅλον τὸν χρόνον νὰ συντάξῃ πρόγραμμα ἐπαναπατρισμοῦ καὶ νὰ εὑρεθῇ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐνήργησε τὸν ἐπαναπατρισμόν, εἰς τὴν δυνατότητα νὰ ἐφαρμόσῃ αὐτὸ καὶ νὰ προβῇ εἰς τὴν στέγασιν ἀφ’ ἧς ἐπαναπατρίσθησαν, σχεδὸν οὐδὲν ἔπραξεν ἢ παρεσκεύασεν. Ἡ στέγασις ἤρχισε μετὰ ἀγῶνας διεξαχθέντας ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ ἐκτὸς αὐτῆς, ἵνα πεισθῇ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς καὶ αἱ ὑπηρεσίαι του, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν δι’ ἐργολαβιῶν νὰ γίνῃ στέγασις. Ὁ διάδοχος τοῦ προκατόχου Ὑπουργοῦ, ὁ νῦν Ὑπουργὸς τοῦ Οἰκισμοῦ, περιῆλθε τὰς συμμοριοπλήκτους περιοχὰς καὶ κατέβαλε καὶ αὐτὸς πᾶσαν δυνατὴν προσπάθειαν διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς στεγάσεως. Παρ’ ὅλον τοῦτο θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τοῦ εἴπω, λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ τῆς περιφερείας ἀπὸ τὴν ὁποίαν κατάγομαι, ὅτι οἱ διάφοροι τομεῖς, διοικούμενοι ἀπὸ τεχνικοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου Ἀνοικοδομήσεως, καταβάλλουν πᾶσαν προσπάθειαν νὰ σαμποτάρουν τὸ ἔργον τῆς αὐτοστεγάσεως διὰ νὰ ἐξαναγκάσουν τοὺς κατοίκους νὰ ζητήσουν ἐργολάβους, μὲ τὴν πεποίθησιν ἐξυπηρετήσεως ὡρισμένων ἀντιλήψεων, τῶν ὁποίων τὴν προέλευσιν δὲν θέλω νὰ κατονομάσω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Καὶ ἔχω πρόσφατον πληροφορίαν, ὅτι τινὰ τῶν οἰκημάτων δι’ ἐργολαβίας γενομένων εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα κατέρρευσαν μὲ τὰς πρώτας βροχάς. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἔργον ποὺ ἐπιδιώκουν αἱ τεχνικαὶ ὑπηρεσίαι διὰ τῶν ἐργολαβιῶν. Καὶ ἂν λαμβάνω τὸν λόγον εἶναι, ὡς εἶπον, διὰ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου καὶ ἐπιμείνω εἰς τὴν ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλυτέραν ἐνίσχυσιν τῶν κατοίκων τῶν περιφερειῶν αὐτῶν καὶ δι’ ὑλικῶν οἰκοδομικῶν καὶ διὰ χρημάτων, διὰ νὰ ἠμπορέσουν, πρὶν εἰσέλθωμεν εἰς τὸν Δεκέμβριον καὶ πιάσουν τὰ χιόνια εἰς τὰ βουνά, νὰ στεγασθοῦν καθ’ ἕνα οἱονδήποτε τρόπον.

§152Σ. ΧΟΥΤΑΣ (Ὑπουργὸς Ἀνοικοδομήσεως). Ἔχετε γνῶσιν ἐὰν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἔχῃ ἀνανεώσει ἢ συνάψει καμμίαν σύμβασιν μὲ ἐργολάβους, ναὶ ἢ ὄχι; Ἀφ’ ἧς ἀνελάβομεν ἡμεῖς, τοὺς ἐργολάβους τοὺς ἐξετοπίσαμεν καθ’ ὁλοκληρίαν καὶ οὐδεμίαν ἀπολύτως σύμβασιν ἀνενεώσαμεν. Τοὐναντίον καὶ αὐτάς, αἱ ὁποῖαι ἔληξαν, δὲν τὰς ἀνενεώσαμεν, ἀλλὰ καὶ ἄλλας, ὁσάκις εὕρομεν ἀφορμάς, τὰς ἐλύσαμεν. Εἴμεθα ὑπὲρ τῆς αὐτοστεγάσεως, τὴν ἐφαρμόσαμεν, τὴν καθιερώσαμεν ὡς ὑποχρεωτικήν, γνωρίζετε δὲ καὶ σεῖς ἀπολύτως καὶ καλλίτερον ἀπὸ ἐμέ, ὅτι ἡ πρόοδος τῶν ἐργασιῶν καὶ εἰς τὴν ἰδιαιτέραν σας ἀκόμη ἐπαρχίαν, εἶναι πραγματικῶς αὐτὴν τὴν στιγμὴν καταπληκτική. Ἐὰν ἔχητε τοὺς ἀριθμοὺς ἠμπορεῖτε νὰ τοὺς ἀναφέρετε ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἐὰν δὲν τοὺς ἔχετε, εὐχαρίστως νὰ τοὺς δώσω ἐγὼ διὰ νὰ πεισθῆτε.

§153Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἀμφισβητῶ τὴν πρόθεσίν σας καὶ τὰς καταβαλλομένας προσπαθείας σας καὶ τὰς γενομένας χρηματικὰς ἐνισχύσεις διὰ τὴν ταχυτέραν στέγασιν. Ἀμφισβητῶ τὴν ἐνέργειαν τῶν προϊσταμένων τῶν διαφόρων τομέων, οἱ ὁποῖοι π. χ. εἰς τὸν Δῆμον Εὐρυτανίας, ἐνῷ ἡ ἀπόφασις τοῦ ὑπουργείου Ἀνοικοδομήσεως ὁρίζει ὅτι ἡ βοήθεια θὰ ἀνέρχεται ἀπὸ 1½— 9.000.000 ἀναλόγως τῶν χώρων καὶ τῶν ζημιῶν τῶν οἰκημάτων, αὐτοὶ χαρακτηρίζουν οἰκήματα, σχεδὸν καταστραφέντα, ὡς ὑποστάντα ζημίας 500.000 καὶ ἔδωσαν εἰς οἰκίας καταστραφείσας 100.000 δραχ. μετρητὰ ὡς πρώτην δόσιν, ἵνα ἀνέλθῃ ἡ βοήθεια εἰς 500.000. Καὶ ἐρωτῶ· μὲ 100 χιλιάδας εἶναι δυνατὸν νὰ κατασκευασθοῦν ἔστω καὶ δύο παράθυρα;

§154Σ. ΧΟΥΤΑΣ (Ὑπουργὸς Ἀνοικοδομήσεως). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ὅτι τὰ μεμονωμένα αὐτὰ περιστατικὰ δὲν νομίζω ὅτι στηρίζουν τὴν κρίσιν σας ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως.

§155Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Δὲν ὡμίλησα ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως.

§156Σ. ΧΟΥΤΑΣ (Ὑπουργὸς Ἀνοικοδομήσεως). Εἶναι περιστατικά, τὰ ὁποῖα, ἐὰν μᾶς διέπῃ ἡ καλὴ πίστις διὰ νὰ προχωρήσῃ τὸ ἔργον, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ τὰ θέσητε ὑπ’ ὄψει μου διὰ νὰ λάβω μέτρα ἐναντίον τῶν ὑπηρεσιῶν ποὺ καταγγέλλετε χωρὶς καὶ νὰ τὰς κατανομάζητε. Παρακαλῶ νὰ μοῦ δώσητε σημείωμα διὰ τὸν τομεάρχην αὐτὸν ὁ ὁποῖος διέπραξε τοιοῦτον πρᾶγμα καὶ θὰ λάβω μέτρα ἐναντίον του.

§157Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Δὲν κάμω ἀντιπολίτευσιν εἰς τὸ ζήτημα τῆς αὐτοστεγάσεως· διαπιστώνω μίαν πραγματικὴν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν θέτω ὑπ’ ὄψει σας διὰ νὰ λάβητε τὰ δέοντα μέτρα λόγῳ τοῦ ἐπερχομένου χειμῶνος. Ἡ ἰδιαιτέρα μου πατρὶς δὲν ὑπάγεται, εἰς ἕνα μόνον τομέα. Σεῖς, κύριε Ὑπουργέ, ἐπήγατε, εἰς τὸ Καρπενῆσι καὶ δὲν εἴχατε τὴν εὐκαιρίαν, οὔτε τὰ μέσα, νὰ μεταβῆτε, οὔτε εἰς τὸν Δῆμον Κτημενίων, οὔτε εἰς τὸν Δῆμον Ἀγράφων, οὔτε εἰς τὸν Δῆμον Ἀπεραντίων. Ἐὰν ἐπηγαίνατε καὶ ἐκεῖ θὰ ἐπείθεσθε ὅτι αὐτὰ ποὺ λέγω εἶναι ἀληθῆ. Ἐγὼ ἐπαινῶ τὴν προσπάθειάν σας καὶ ὑποχρεοῦμαι νὰ διακηρύσσω ὅτι καταβάλλετε καὶ σεῖς, ὅπως καὶ ὁ κ. Γκλαβάνης, κάθε δυνατὴν προσπάθειαν, ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζητε ὅτι αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Ἀνοικοδομήσεως ἠγωνίσθησαν διὰ τὰς ἐργολαβίας καὶ δὲν ἐπεκράτησαν, ἐν τούτοις ἠγωνίζοντο καὶ ἤδη διὰ διαφόρων παρεμβαλλομένων ἐμποδίων εἰς τὸ νὰ ἐπιτύχουν τὴν δι’ ἐργολαβιῶν ἀνοικοδόμησιν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν στέγασιν. Ὅτι δὲ μετὰ τὴν 18 Αὐγούστου ἐδόθη ἐργολαβία σᾶς τὸ λέγω ἐπισήμως, ὅτι ἐδόθη εἰς τὸ χωρίον Χρύσον δι’ ἐργολαβίας ἀνοικοδόμησις, διότι οἱ κύριοι τῆς ἀνοικοδομήσεως ἐπίεσαν ὡρισμένους κατοίκους νὰ ζητοῦν τὴν δι’ ἐργολαβίας ἀνοικοδόμησιν.

§158Σ. ΧΟΥΤΑΣ (Ὑπουργὸς Ἀνοικοδομήσεως). Ἡ ἐργολαβία αὐτὴ πότε ἐδόθη;

§159Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Τὸν Αὔγουστον.

§160Σ. ΧΟΥΤΑΣ (Ὑπουργὸς Ἀνοικοδομήσεως). Δὲν εἴμεθα ἡμεῖς εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§161Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Σεῖς τὰ παίρνετε προσωπικὰ τὰ ζητήματα. Γνωρίζετε δὲ ὅτι δὲν ἔχω προσωπικὰ μαζί σας, διότι ἔχω καὶ ὑποχρέωσιν ἀπέναντί σας ἐφ’ ὅσον ὅ,τι σᾶς εἰσηγήθην τὸ ἐκάματε.

§162Ν. ΖΕΡΒΑΣ (Ὑπουργὸς Δημ. Ἔργων). Σᾶς δηλῶ ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἐκηρύχθη ἀπολύτως ὑπὲρ τῆς αὐτοστεγάσεως. Ἐὰν ἀπὸ τῆς ἡμέρας κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνέλαβεν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ὑπάρχῃ τι, τὸ ὁποῖον νὰ σᾶς πείθῃ ὅτι ἡ δήλωσις αὐτὴ δὲν εὐσταθεῖ, τότε νὰ τὸ καταγγείλητε.

§163Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπα ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔκαμέ τι, τὸ ὁποῖον νὰ ἀντιστρατεύηται εἰς τὴν αὐτοστέγασιν. Ἐγὼ τονίζω ὅτι τὸ ἰσχυριζόμενον, ὅτι τὸ 70% τοῦ ἀστέγου πληθυσμοῦ μέχρι τοῦ τέλους Νοεμβρίου θὰ ἔχουν στεγασθῆ, δὲν θὰ γίνῃ διότι, παρὰ τὴν ἐπιβολὴν καὶ τὴν θέλησιν τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ τέρμα αὐτό. Εἶμαι ἐκ τῶν ἀγωνισθέντων ὑπὲρ τῆς αὐτοστεγάσεως καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ὅλοι οἱ Ἀρχηγοὶ οἱ μετέχοντες τῆς τότε Κυβερνήσεως ὅταν ἐγένετο ὁ ἀγὼν ὑπὲρ τῆς αὐτοστεγάσεως, ἐτάχθησαν ὑπὲρ αὐτῆς.

§164Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Νομίζω, εἰδικῶς διὰ τὴν περιφέρειαν τῆς Εὐρυτανίας, ὅτι αὕτη εἶναι ἡ πλέον καθυστερημένη περιφέρεια, ἀλλὰ ἠμπορῶ νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλὴν ἀπὸ ὅλας τὰς πληροφορίας ποὺ ἔχομεν, ὅτι τὸ 70% θὰ ἔχῃ στεγασθῆ ἐντὸς τοῦ Νοεμβρίου.

§165Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Θὰ εἶμαι εὐτυχὴς ἐγὼ ἐὰν θὰ ἔχῃ πραγματοποιηθῆ. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις ὁμιλοῦν καὶ περὶ τῆς παροχῆς γεωργικῶν ἐργαλείων καὶ περὶ ἐφοδίων καὶ περὶ ὑγειονομικῆς περιθάλψεως τῶν συμμοριοπλήκτων. Ὅ,τι ἀπεφασίσθη ἀπὸ τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου ἐκεῖνο καὶ μόνον παρεχωρήθη. Τὰ γεωργικὰ ἐργαλεῖα τὰ παραχωρηθέντα εἰς τοὺς συμμοριοπλήκτους συνίστανται εἰς μίαν τσάπαν ἀκατάλληλον καὶ ἄχρηστον διὰ τὰ ὀρεινὰ ἐδάφη. Τὰ τρόφιμα τὰ ὁποῖα παρεσχέθησαν, ἐδόθησαν ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ κ. Μανέττα. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὑγειονομικὴν περίθαλψιν ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι ἐνῷ ὁ ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς κ. Μπακατσέλος, ἵδρυσεν ἰατρεῖα ἐν Εὐρυτανίᾳ, ὁ νέος ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς, ἀσχολούμενος μᾶλλον μὲ τὴν περιφέρειάν του, ὄχι μόνον δὲν ἵδρυσε τὰ ἰατρεῖα, ἀλλ’ οὔτε ἰατροὺς ἔστειλεν, οὔτε φάρμακα καὶ οἱ Εὐρυτᾶνες ἀποθνήσκουν χωρὶς νὰ τοὺς ἐπισκεφθῇ ἰατρός. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας καὶ τῶν Θρησκευμάτων δὲν ἐφρόντισε διὰ τὴν ἀποστολὴν ἐπαρκῶν διδασκάλων ἀκόμη καὶ ἱερέων, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ ἐπαναπατρισθέντες χωρικοὶ νὰ μὴ ἔχουν διδασκάλους, ἱερεῖς καὶ ἰατρούς. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου ἔδωσε πιστώσεις, ὅπως διορισθοῦν 1.800 διδάσκαλοι καὶ κυρίως διὰ νὰ ἐπανδρωθοῦν τὰ σχολεῖα τῶν περιφερειῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἦσαν τελείως κατεστραμμέναι, ἵνα ἐπανερχόμενοι οἱ ἄνθρωποι εἰς τὰ χωρία των ἔχουν διδασκάλους διὰ τὰ παιδιά των. Εἰς τὴν Εὐρυτανίαν, ἡ ὁποία εἶχε 90 κενὰς θέσεις, ἐστάλησαν 29 ἐκ τῶν ὁποίων τὰ 28 κορίτσια, τὰ ὁποῖα ἐστέλλοντο ἐκεῖ χωρὶς τροφάς, χωρὶς στέγην καὶ διὰ τοῦτο δὲν μετέβησαν καὶ μέχρι σήμερον τὰ σχολεῖα εἶναι κλειστὰ πρὸς δόξαν καὶ τιμὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας τοῦ διαχειρισθέντος τὰς χορηγηθείσας πιστώσεις ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου.

§166Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ δημοκοπῆτε.

§167Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε ἀπὸ τὰ ἑδώλια αὐτὰ νὰ κάμνητε χρῆσιν τῆς λέξεως αὐτῆς δι’ ἐμέ. Ἐγὼ δὲν δημοκοπῶ, ἐγὼ διαπιστώνω σφαλματικὴν κατάστασιν καὶ παρακαλῶ νὰ προσέχητε, ὅταν λέγητε τοιαύτην φράσιν.

§168Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἔπρεπε νὰ γνωρίζητε καὶ εἰδικώτερον διὰ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας ὡς πρὸς τὴν πλήρωσιν τῶν θέσεων τῶν διδασκάλων, ὅτι μὲ τὰς σημερινὰς συνθήκας τῶν σχολείων χρειαζόμεθα 2.500 διδασκάλους διὰ νὰ διορίσωμεν καὶ δὲν ἔχομεν τὰς ἀναγκαίας πιστώσεις. Ἔπρεπε νὰ γνωρίζητε, διὰ νὰ ἀναφέρητε θετικὰ καὶ ἀκριβῆ πράγματα εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἀνάλογα κενά, ποὺ ὑπάρχουν εἰς τὴν Εὐρυτανίαν, ὑπάρχουν καὶ εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Εὑρίσκομαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν σήμερον νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι αὔριον διορίζονται 400 νέοι διδάσκαλοι καὶ ἀποστέλλονται ὅλοι εἰς Βόρειον Ἑλλάδα καὶ εἰδικώτερον εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ Θρᾴκην, διότι εἰς τὴν Ἤπειρον δὲν ὑπάρχουν κενά, γίνεται δὲ μόνον ἐξαίρεσις διὰ τὴν Εὐρυτανίαν ὅπου ὑπάρχουν πράγματι 66 κενὰ καὶ διορίζω αὔριον 25 διδασκάλους, ἀκριβῶς διότι ἡ Κυβέρνησις ἀναγνωρίζει τὰς ἐξαιρετικὰς ἀνάγκας τῆς Εὐρυτανίας. Θὰ ἐπακολουθήσουν καὶ ἄλλοι διορισμοί, διότι δυστυχῶς οἱ διδάσκαλοι οἱ ὁποῖοι διωρίσθησαν εἰς τὰς νέας χώρας, κατὰ μέσον ὅρον κατὰ 50% δὲν μεταβαίνουν εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα. Ἴσως διότι οἱ κείμενοι νόμοι δίδουν τὸ δικαίωμα νὰ ἐπαναδιορισθοῦν μετὰ 6 μῆνας. Συνεπῶς, τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας ἐν τῷ μέτρῳ τῶν οἰκονομικῶν δυνάμεων τὰς ὁποίας τὸ Κράτος τοῦ παρέχει, ἔπραξε τὸ καθῆκον του καὶ ὀφείλουν οἱ ἐπικρίνοντες τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως νὰ συγκεντρώσουν ἀσφαλεῖς πληροφορίας διὰ νὰ εἶναι ἐν τάξει.

§169Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, ἡ εὐμένεια ἡ ἐπιδειχθεῖσα διὰ τὴν Εὐρυτανίαν δὲν ἀποτελεῖ προνόμιον, ἀλλὰ εἶναι ἀρχή, ἡ ὁποία ἐπεκράτησεν εἰς ὅλας τὰς Κυβερνήσεις, ὄχι μόνον τώρα ποὺ εἶναι κατεστραμμένη, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς ἐποχῆς κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν εἶχεν ὑποστῆ οὐδεμίαν καταστροφὴν νὰ περιλαμβάνηται εἰς τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐλαμβάνοντο ἑκάστοτε ὑπὲρ τῶν Βορείων Ἐπαρχιῶν τῆς Ἑλλάδος. Καὶ τοῦτο λόγῳ τοῦ ὀρεινοῦ καὶ ἀγόνου τοῦ ἐδάφους, λόγῳ τῆς ἐλλείψεως συγκοινωνιῶν καὶ λόγῳ τῆς γενικῆς καταστάσεως, ἀλλὰ καὶ λόγῳ τῶν ὑπηρεσιῶν, τὰς ὁποίας ὁ λαὸς ἐκεῖνος ὁ λιτὸς καὶ ἀπέριττος, προσέφερεν εἰς τὴν Πατρίδα. Διωρίσατε, κύριε ὑπουργέ, 28 δημοδιδασκαλίσσας εἰς τὴν Εὐρυτανίαν ἢ ὄχι; Ἐξ αὐτῶν πόσαι ἐπῆγαν, κύριε ὑπουργέ; Εἶναι δυνατὸν νὰ στέλλωνται εἰς τὰ κατεστραμμένα αὐτὰ χωρία, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν οὔτε σχολεῖα, οὔτε οἰκήματα, νὰ στέλλωνται κορίτσια καὶ γυναῖκες, ἀντὶ νὰ στέλλωνται παιδιά, τὰ ὁποῖα τοποθετοῦνται εἰς τὰς πόλεις καὶ ἀφήνονται ἐγκαταλελειμμένα τὰ χωρία ἐκεῖνα χωρὶς διδασκάλους; Καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὁ λαὸς αὐτός, ὁ ὁποῖος στερεῖται διδασκάλων καὶ παπάδων, ἀλλὰ στερεῖται καὶ ἐκπροσώπων τῆς δικαιοσύνης, διότι οὐδὲν Εἰρηνοδικεῖον λειτουργεῖ εἰς ὅλην τὴν Εὐρυτανίαν, καὶ ἡ ἔννοια τῆς δικαιοσύνης ἐξέλιπε, καταλαμβάνεται ἀπὸ ἀπογοήτευσιν καὶ καταλήγει εἰς τὴν ἐξαθλίωσιν, ἥτις τὸν κάμνει νὰ τείνῃ εὐήκοον τὸ οὖς πρὸς ἄλλην παράταξιν, τὴν ὁποίαν τροφοδοτεῖτε διὰ τῶν παραλείψεών σας αὐτῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ ἀποκαταστάσεως συμμοριοπλήκτων, ὅταν δὲν ὑπάρχουν σχολεῖα, οὔτε ἐκκλησίαι, οὔτε Εἰρηνοδικεῖα, οὔτε Τηλεγραφεῖα ἢ Ταχυδρομεῖα.

§170Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὴν ἀνάληψιν τῆς ὑπουργίας μου, ἔκαμα μίαν περιοδείαν εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα καὶ παρερχόμενος ἐκ Λαμίας ἐκάλεσα τὸν Νομάρχην Εὐρυτανίας μετὰ τοῦ ὁποίου καὶ τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν, προέβην εἰς ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ προβῶ, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἀναγκῶν τῶν συμμοριοπλήκτων κατὰ προτίμησιν. Σᾶς λέγω τοῦτο: ὅτι ἀπὸ τὸν Νομάρχην Εὐρυτανίας ἔλαβον μετ’ ὀλίγας ἡμέρας εὐχαριστήριον τηλεγράφημα. Καὶ σᾶς λέγω ἀκόμη καὶ τοῦτο: ὅτι ἐπειδὴ ὑπῆρξαν περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας ἡ διανομὴ εἰδῶν σπορᾶς καὶ ἄλλων ἐφοδίων εἶχε προσδιορισθῆ διὰ συμφωνίας ὑπογεγραμμένης καὶ ἀπὸ μέρους τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, προέβην ὑπ’ εὐθύνη μου εἰς διανομάς, τὰς ὁποίας ἐκ τῶν ὑστέρων ἐτακτοποίησα μὲ τὴν ἔγκρισιν τῶν Ἀμερικανῶν.

§171Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, νομίζετε ὅτι ἡ τηλεγραφικὴ συνεννόησίς σας μὲ τὸν Νομάρχην Εὐρυτανίας εἶναι ἀρκετὴ νὰ διαψεύσῃ τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ λαοῦ; — Κύριε Ὑπουργέ, αὐτὰ τὰ ὁποῖα σεῖς μᾶς βεβαιοῖτε, μᾶς τὰ ἐβεβαίωσεν ὁ τέως Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας κ. Χατζηγιάννης, ὅτε παρουσιάσθημεν ὅλοι οἱ βουλευταὶ τῆς περιφερείας καὶ διέταξε νὰ σταλοῦν ἐργαλεῖα καὶ ζῶα. Καὶ ὅμως, οὔτε ἐργαλεῖα ἐπῆραν, οὔτε ζῶα. Κύριοι κατερχόμενος τοῦ βήματος, παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὰς γενομένας συστάσεις καὶ λάβῃ ὅλα τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα, ὅπως καταστήσῃ κατὰ τὸ δυνατὸν τὴν ζωὴν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον, ἀνεκτήν, διότι ἄλλως θὰ θρηνήσωμεν θύματα, διὰ τὰ ὁποῖα πολὺ θὰ εἴμεθα μεταμελημένοι. (Χειροκροτήματα).

§172Φ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Προνοίας). Κύριοι βουλευταί, πιστεύω ἀπολύτως εἰς τὴν εἰλικρίνειαν τῆς βεβαιώσεως τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ὅτι δὲν ἐσκόπει, δι’ ὅσων εἶπε, νὰ ἐπικρίνῃ τὴν Κυβέρνησιν, τὴν παρελθοῦσαν, διότι πράγματι ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη ὑπῆρξεν ἀξία συγχαρητηρίων διὰ τὸ ἔργον της. Τὸ ἔργον της ὑπῆρξεν ἀποδοτικόν. Ἀλλὰ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἀνέφερεν ὅτι ὀφείλεται εἰς τοὺς Ἕλληνας τεχνικοὺς ἕνας ἔπαινος, τὸ ἔπραξε, διὰ νὰ μὴ ἀναλάβῃ μόνη της ὁλόκληρον τὸν ἔπαινον, διότι πράγματι οἱ τεχνικοὶ προσέφερον μεγίστας ὑπηρεσίας εἰς τὸ ἔργον. Εἶναι τὸ μεγαλύτερον ἔργον ἀνασυγκροτήσεως, τὸ ὁποῖον ἔγινε κατὰ τὸ τρέχον ἔτος εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἂν οἱ τεχνικοὶ κατηγορήθησαν ὅτι ἠμπόδισαν αὐτοὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς αὐτοστεγάσεως καὶ ὅτι ὑπεστήριξαν τὴν δι’ ἐργολαβιῶν κατασκευὴν τῶν οἰκιῶν, αὐτὸ δὲν εἶναι κατ’ ἀρχὴν ἀληθές. Διότι, ἐὰν ἐλήφθη ἀπόφασις αὐτοστεγάσεως, ἡ ἀπόφασις αὐτὴ ἐλήφθη εἰς τὸ τρίτον συνέδριον στεγάσεως, εἰς τὸ ὁποῖον ἐξεπροσωπήθησαν ὅλοι οἱ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς στεγάσεως μηχανικοὶ καὶ ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς τοῦ ὑπουργείου ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Ἐὰν εἰς τὴν ἀρχὴν οἱ χωρικοὶ ἐπροτίμησαν τὴν ἐργολαβίαν ἀπὸ τὴν αὐτοστέγασιν ἦτο φυσικόν, διότι διὰ τῆς ἐργολαβίας θὰ ἀπέκτων οἰκίας χωρὶς νὰ καταβάλουν τὴν παραμικρὰν προσπάθειαν. Καὶ ἐχρειάσθη κόπος, πράγματι, διὰ νὰ πεισθοῦν οἱ χωρικοί, ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ συμφέρον των. Ἀντέδρων, βεβαίως, οἱ ἐργολάβοι. Δίδω δὲ καὶ τὴν ἑξῆς πληροφορίαν, ὅτι εἰς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν εἰδικῶς ἡ προπαγάνδα ὑπῆρξε τόσον ἰσχυρά, ὥστε εἰς ὡρισμένα μέρη οἱ κάτοικοι ἠρνήθησαν νὰ ἐργασθοῦν δι’ αὐτοστέγασιν καὶ τὰ σπίτια των δὲν ἔγιναν. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως πρέπει νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: ὅτι ἀφ’ ὅτου ἀνέλαβεν ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις 21.8.50 ἡ προσπάθειά της ὑπῆρξε κυρίως πρὸς τὰς μεγάλας ἐπισκευάς, διότι αἱ ἐλαφραὶ ἐπισκευαὶ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωσι καὶ ἐν καιρῷ χειμῶνος. Ἐνῷ τὸ πρόγραμμα τὸ βασικὸν τοῦ ἑξαμήνου ἦτο 30.000 πυρῆνες καὶ σοβαραὶ κατασκευαί, ἡ Κυβέρνησις εἶναι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ σᾶς ἀνακοινώσῃ, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν κατασκευάζονται 45.000, ἐλπίζομεν δὲ ὅτι θὰ ἔχωμεν τὰ χρηματικὰ μέσα νὰ τοὺς ἀποπερατώσωμεν. Βεβαίως, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠθέλησεν οὐδὲ κατ’ ἐλάχιστον νὰ θίξῃ τὸ ἔργον τοῦ προηγουμένου ὑπουργοῦ τῆς Ἀνοικοδομήσεως, τὸ ὁποῖον ὑπῆρξε καρποφόρον, διότι ὁ κ. Γκλαβάνης ἔθεσεν ἰσχυρὰς βάσεις καὶ εἶναι ἄξιος συγχαρητηρίων. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἠθέλησε νὰ τονίσῃ, ὅτι ὑπὸ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως ἀνεπτύχθη τὸ ἔργον καὶ ὠγκώθη κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ἠναγκάσθημεν εἰς τὰς 24–10–50 νὰ ἐκδώσωμεν διαταγὴν νὰ μὴ ἀρχίσουν νέοι πυρῆνες διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀντεπεξέλθωμεν χρηματικῶς. Εἶναι τεραστία ἡ αὔξησις ἀπὸ 30.000 εἰς 45.000 ὅταν σκεφθῆτε ὅτι διὰ τῶν πυρήνων δημιουργοῦνται νέαι κατοικίαι. Θέλω νὰ εἴπω καὶ πάλιν διὰ τοὺς τεχνικοὺς ὅτι ὑπῆρξεν ἡ προσπάθεια τεραστία, διότι ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑπερβαίνομεν τὰς 100.000 κατασκευὰς καὶ αὐτὸ εἶναι ἔργον τὸ ὁποῖον ἐγένετο ἀπὸ τοὺς Ἕλληνας τεχνικούς. Σήμερον οἱ πυρῆνες οἱ ὁποῖοι κατασκευάζονται ἀνέρχονται εἰς ἄνω τῶν 28.000 δηλ. 50% ἐπὶ πλέον τοῦ προϋπολογισθέντος ἔργου. Νομίζω, ὅτι οἱ τεχνικοὶ εἶναι ἄξιοι συγχαρητηρίων, ἐὰν ἔγιναν σφάλματα εἰς τὸ παρελθὸν ὅπως εἰς τοιαῦτα τεράστια ἔργα γίνονται σφάλματα, αὐτὰ εἰς τὸ τέλος θὰ εὑρεθῶσιν, ἀλλὰ εἶναι ἄξιοι συγχαρητηρίων διὰ τὰ ἐκτελεσθέντα ἔργα καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ οἱ τεχνικοί.

§173Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, προέρχομαι ἀπὸ ναυτικὴν νῆσον καὶ ὅ,τι λέγεται ἢ γίνεται περὶ τὴν ναυτιλίαν μὲ συγκινεῖ βαθύτατα. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔθιξε σοβαρῶς τὸ ζήτημα αὐτὸ πρὸ 6μήνου. Καὶ κατόπιν αὐτοῦ συνεκροτήθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς εἰδικὴ διακομματικὴ ἐπιτροπὴ ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ κ. Βασιλειάδη. Ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη εἰργάσθη ὅλο τὸ καλοκαῖρι καὶ συνεκέντρωσε στοιχεῖα καὶ εὑρίσκεται εἰς τὸ τέρμα τῆς μελέτης πρὸς λύσιν ὁλοκλήρου τοῦ ναυτιλιακοῦ προβλήματος. Ὅταν ἔπεσεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, ὡς ἀνήκων εἰς τὸ Κόμμα τῆς Ε.Π.Ε.Κ. ἐστενοχωρήθην, ἀλλὰ κάποια ἐλπὶς μοῦ ἀπέμεινε, διότι ὁ νέος Πρωθυπουργός, ὅστις εἶναι φίλος τῆς Ναυτιλίας, θὰ ἔλυεν ἐπ’ ἀγαθῷ τοῦ κλάδου τὸ ναυτιλιακὸν πρόβλημα.

§174Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Γνωρίζετε ὅτι ὅταν πρὸ ἑξαμήνου ὡμίλησα ἐπὶ τοῦ θέματος, ἐπρότεινα εἰς τὴν τότε Κυβέρνησιν νὰ ὀργανώσῃ ἕνα ναυτιλιακὸν συνέδριον. Ἡ ἰδέα αὐτὴ δὲν ἐγκατελείφθη ὑπὸ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως καὶ γνωρίζω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἐγένετο ἡ προεργασία διὰ τὸ συνέδριον τὸ ὁποῖον λίαν συντόμως, πιστεύομεν τὴν 15)1)1951 θὰ συνέλθῃ.

§175Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ὁπωσδήποτε πρὸ τῆς λήξεως τοῦ τρέχοντος μηνὸς ἐλπίζω νὰ ὑποβληθῇ ἡ ἔκθεσις τῆς ναυτιλιακῆς ἐπιτροπῆς ἐν τῷ συνόλῳ.

§176Ν. ΖΕΡΒΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐμπ. Ναυτιλίας). Αἱ συνεννοήσεις οἱ ὁποῖαι ἐγένοντο μεταξὺ πλοιοκτητῶν καὶ πληρωμάτων ἔχουν φθάσει εἰς ἀγαθὸν τέρμα. Ἐλπίζω αὔριον νὰ ἔχωμεν τὴν πρώτην ἐπαφὴν μὲ τὰ δύο μέρη καὶ συντόμως, νὰ σᾶς ἀνακοινώσω τὴν συμφωνίαν.

§177Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Αὐτὸ ἤθελα ἀκριβῶς νὰ εἴπω: ὅτι ἡ Κυβέρνησις Βενιζέλου ἐπελήφθη τῆς μελέτης τοῦ ζητήματος καὶ ἤλπιζα ὅτι θὰ ἔλυε τὸ ναυτιλιακὸν πρόβλημα. Ἀλλὰ παρετήρησα τὸ ἑξῆς: ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας ἐξήγγειλε διάφορα μέτρα, τὰ ὁποῖα ἀπήχησαν εὐμενῶς εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ ναυτικοῦ κόσμου, ὅπως ἡ ἀπόδοσις τοῦ παρακρατήματος 30% καὶ ἄλλων τινῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἐξήγγειλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας. Ἀλλ’ ὅλα αὐτὰ παρέμειναν μόνον ἐν τῇ ἐξαγγελίᾳ, δὲν ἐπραγματοποιήθησαν.

§178ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος Ὑπουργός;

§179Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὁ κ. Κάντζιας. Ἡ Κυβέρνησις κάμνει προγραμματικὰς δηλώσεις καὶ ἀπολογισμὸν τοῦ ἔργου της. Ὁ κ. Κάντζιας ἐκάλεσεν εἰς συνεννόησιν, ὡς εἶχε τὸ δικαίωμα καθ’ ὃ Ὑπουργός, τοὺς ἐνδιαφερομένους ἐφοπλιστὰς καὶ ναυτεργάτας καὶ ἐπεδίωξε νὰ λύσῃ τὸ ναυτιλιακὸν πρόβλημα, χωρὶς νὰ ἐπικαλεσθῇ τὴν βοήθειαν τῆς διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία συνεστήθη ἐξ ἀντιπροσώπων ὅλων τῶν κομμάτων, δι’ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς.

§180Ν. ΖΕΡΒΑΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας). Ἔχομεν ὑπ’ ὄψει μας, νὰ ζητήσωμεν μίαν κοινὴν σύσκεψιν ὅλων τῶν μελῶν τῆς διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς μὲ ἐκπροσώπους τῶν Ἐφοπλιστῶν καὶ τῶν Ναυτεργατῶν.

§181Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐγὼ παρετήρησα ὅτι τὴν διακομματικὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία εἰργάσθη τόσον φιλοτίμως εἰς τὴν μελέτην τοῦ προβλήματος κατὰ τὴν μελέτην τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας δὲν τὴν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει καὶ βλέπω ὅτι καὶ σεῖς συνεχίζετε τὴν ἰδίαν τακτικήν. Τὸ ὅτι θὰ καλέσητε τὴν Διακομματικὴν Ἐπιτροπὴν νὰ ζητήσητε τὴν συμβουλήν της, μᾶς τὸ λέγετε τώρα.

§182Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Ζορμπᾶ, ἐκφράζετε προσωπικὰς γνώμας καὶ ὄχι τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, διότι εἶναι ἔργον δικαιοσύνης νὰ εἴπωμεν ὅτι ἐπὶ ὑπουργίας τοῦ κ. Κάντζια τὸ θέμα τῆς ναυτιλίας προεχώρησεν ἀρκετὰ καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις συνεχίζει ἐκείνας τὰς ἐνεργείας τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως.

§183Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Περίμενα, ὅτι εἰς τὴν σειρὰν τῶν Ἀναγκαστικῶν Νόμων, θὰ ἔβλεπα ἕναν Νόμον νὰ ἀφορᾷ τὴν Ναυτιλίαν καὶ δὲν τὸν εἶδα, καὶ δι’ αὐτὸ παρετήρησα τὴν ἔλλειψιν αὐτήν. Ἔχω ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν ἀγάπην τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ναυτιλίαν καὶ πιστεύω, ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ θὰ λυθῇ συντόμως, ἀλλὰ ἤθελον νὰ τονίσω τὸ ἑξῆς: ὅλοι μας ἐπιζητοῦμεν χιμαίρας οἰκονομικάς, θέλομεν νὰ φτειάξωμεν πλοῦτον οἰκονομικόν, νὰ δημιουργήσωμεν ἐκ τοῦ μηδενὸς πλοῦτον οἰκονομικὸν μέσα εἰς τὴν χώραν, ὁμιλοῦμεν περὶ ἐξηλεκτρισμοῦ καὶ ἀξιοποιήσεως ἄλλων πηγῶν, ἐνῷ ἔχομεν εἰς τὰ χέρια μας ἕνα τεράστιον πλοῦτον Ἐθνικόν, ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος ὅταν φύγῃ τὸ Σχέδιον Μάρσαλλ ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, θὰ ἀναπληρώσῃ σοβαρὸν κενὸν εἰς τὸ συνάλλαγμα, τὸ ὁποῖον θὰ χρειασθῇ ἡ χώρα μας διὰ νὰ συνεχίσῃ τὴν ζωήν της. Αὐτὸν τὸν πλοῦτον, τὴν Ἐμπορικὴν μας Ναυτιλίαν, τὸν ἀφήνομεν καὶ φεύγει, διότι αἱ μέχρι σήμερον Κυβερνήσεις δὲν προσέβλεψαν μὲ τὴν δέουσαν σοβαρότητα πρὸς ἀντιμετώπισιν τοῦ ναυτιλιακοῦ προβλήματος. Ἐπειδὴ παρετήρησα καὶ ἀνέμενον εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις νὰ ἴδω μίαν γραμμὴν ὑπὲρ τοῦ Ἐθνικοῦ αὐτοῦ προβλήματος καὶ δὲν τὴν εἶδα καὶ ἐπειδὴ ἐξηγγέλθησαν ὑπὸ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως ὡρισμένα μέτρα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐλήφθησαν, δι’ αὐτὸ ἐθεώρησα καθῆκον μου ἀπέναντι τοῦ ναυτικοῦ κόσμου, ἀπέναντι τοῦ κλάδου αὐτοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, νὰ εἴπω αὐτὰ τὰ ὀλίγα λόγια, καὶ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν προστασίαν τῆς ναυτιλίας. Οὐδενὸς διαφεύγει ἡ σημασία τοῦ προβλήματος, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τὸ προσέξωμεν νὰ τὸ ἀγκαλιάσωμεν μὲ ἀγάπην καὶ νὰ τὸ λύσωμεν. Αὐτὰ ἤθελα νὰ εἴπω καὶ ἐδῶ περιορίζω μόνον τὰς παρατηρήσεις μου ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, δεδομένου ὅτι τὰ ἄλλα θέματα ἐξηντλήθησαν ὑπὸ τῶν προλαλησάντων συναδέλφων. (Χειροκροτήματα).

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καρτάλης ἔχει τὸν λόγον.

§185Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, λυποῦμαι, διότι ὁ κ. Στεφανόπουλος δὲν εἶναι παρὼν καὶ θὰ ἀναγκασθῶ καὶ ἐγὼ νὰ ἐπαναλάβω αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπε διὰ τὸν Πρόεδρον τῆς Ε.Π.Ε.Κ. κ. Τσουδερόν. Ὁ κ. Στεφανόπουλος ἐπετέθη ἐναντίον τῶν χθεσινῶν δηλώσεών μας, τόσον τοῦ κ. Πλαστήρα, ὅσον καὶ τοῦ κ. Τσουδεροῦ, ὅτι ἰσχυρισθέντες, ὅτι ἡ περικοπὴ ἐγένετο καὶ ἐξ ὑπαιτιότητος καὶ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἢ μᾶλλον τῶν διαδοχικῶν Κυβερνήσεων Βενιζέλου, δὲν εἴπομεν τὴν ἀλήθειαν. Ὁ κ. Στεφανόπουλος ἰσχυρίζεται, ὅτι τὸν Ἰανουάριον εἶχεν ἀφήσει ὡς κληρονομίαν εἰς τὴν τότε Ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν μίαν δήλωσιν τῆς Διοικήσεως Οἰκονομικῆς Συνεργασίας, ἡ ὁποία τὸν ἐβεβαίωνεν, ὅτι ἡ βοήθεια θὰ παραμείνῃ εἰς 270 ἑκατομμύρια δολλάρια. Γνωρίζετε, ὅλοι ὅπως σᾶς ἀνέφερεν ὁ συνάδελφος, κ. Ζίγδης, ἤδη τὸν Φεβρουάριον ἐνώπιον μιᾶς Ἐπιτροπῆς τοῦ Κογκρέσσου ἐξεταζόμενος ὁ κ. Πόρτερ, ἀνέφερε τὴν ἀνάγκην καὶ τὴν πρόβλεψιν περικοπῆς τῆς Ἑλληνικῆς βοηθείας, διότι προέβλεπεν, ὅτι δὲν θὰ ἦτο δυνατὴ ἡ ἀπορρόφησίς της. Τὴν 8ην Ἀπριλίου εἰς τὴν περιβόητον ἐκείνην σύσκεψιν, ἡ ὁποία ἐγένετο μεταξὺ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργῶν καὶ Οἰκονομικῆς Ἀποστολῆς ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ κ. Βενιζέλου, νομίζω ὅτι προειδοποιήθη σαφῶς ὁ κ. Βενιζέλος, ὅτι ἐὰν δὲν ἐβελτιώνοντο τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἀπορρόφησιν τῆς βοηθείας θὰ ἠναγκάζετο ἡ Οἰκονομικὴ Ἀποστολὴ νὰ προβῇ εἰς εἰσήγησιν περικοπῆς τῆς βοηθείας. Καὶ ἐρχόμεθα τώρα ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου· ἡ κατάστασις ἐμφανίζεται ἁπλῆ· δύο σαφεῖς προειδοποιήσεις καὶ ἕνας προϋπολογισμός, ὁ ὁποῖος ἔγινε τῇ ἀπολύτῳ συνεργασίᾳ τῆς Οἰκονομικῆς Ἀποστολῆς, τόσον, ὥστε νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο εἰς θέσιν ἡ Οἰκονομικὴ Ἀποστολὴ νὰ σᾶς εἴπῃ, περίπου, ὅλα τὰ κονδύλια κατὰ κεφάλαιον καὶ κατ’ ἄρθρον. Ὁ προϋπολογισμὸς αὐτὸς συνετάσσετο μὲ βάσιν τὰ 270 ἑκατομμύρια δολλάρια, ἐγκρίνεται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν μὲ αὐτὴν τὴν βάσιν, ἐγένετο δεκτὸς ἀπὸ τὴν ἀποστολὴν μὲ τὴν βάσιν αὐτήν. Ἐκφράζεται μετὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἡ ἀπόλυτος συμφωνία τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ στέλλει τὰ συγχαρητήριά της πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Τὴν 17ην Αὐγούστου, ἡ Ἀποστολὴ ἐπαναλαμβάνει, ὅτι διὰ πρώτην φορὰν ἀπὸ τὴν ἡμέραν τῆς ἐνάρξεως τοῦ Σχεδίου Μάρσαλλ, καθωρίσθησαν αἱ ἀπαιτούμεναι δραχμαὶ διὰ τὴν ἀπορρόφησιν τῶν κεφαλαιουχικῶν ἀγαθῶν. Τὴν 10ην Αὐγούστου ὁ κ. Τσουδερὸς συνεζήτει τὸν προϋπολογισμὸν εἰς τὴν Οὐάσιγκτων παρουσίᾳ τοῦ κ. Δαλαμάγκα, νῦν ὑπηρετοῦντος εἰς τὸ ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, περὶ οὗ ἐξεφράζετο ἡ ἀπόλυτος ἱκανοποίησις, ὅτι συνετάχθη μὲ βάσιν τὸ ποσὸν τῶν 250 ἑκατομμυρίων δολλαρίων βοηθείας καὶ ἐνεκρίνετο. Τὴν 18ην Αὐγούστου εἰς τὰς 6 τὸ ἀπόγευμα ἡ Κυβέρνησις Πλαστήρα παρῃτεῖτο. Τὰ γεγονότα μᾶς δίδουν τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἴπωμεν, ὅτι ὁ κ. Στεφανόπουλος ἢ πλανᾶται ἢ κάμνει σύγχυσιν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν φανταζόμεθα. Τὰ γεγονότα εἶναι τόσον σαφῆ, ὥστε νομίζω, ὅτι ἡ περαιτέρω συζήτησις παρέλκει. Ὁ κ. Ζίγδης προσέθεσεν ἕνα σημεῖον, τὸ ὁποῖον μὲ εὑρίσκει σύμφωνον, ὅτι ἡ μὴ ἀπορρόφησις τῆς βοηθείας ὀφείλεται εἰς τὴν ἀστάθειαν τῶν Κυβερνήσεων ἀπὸ 5 Μαρτίου καὶ ἐντεῦθεν, καὶ δι’ ἣν ἀστάθειαν εὐθύνεται τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων.

§186ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ................

§187Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ἡ δευτέρα κατηγορία τοῦ κ. Στεφανοπούλου ὑπῆρξεν, ὅτι τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἔδωσεν ὁ κ. Τσουδερὸς ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διὰ τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ Σχεδίου Μάρσαλλ, δὲν ἦσαν ἀκριβῆ. Λυποῦμαι, ὅτι κάμνει σύγχυσιν, ἡ ὁποία προκύπτει ἐκ τοῦ ὅτι δὲν γνωρίζει νὰ διακρίνῃ λογιστικῶς μεταξὺ τῶν ἀνοιχθεισῶν πιστώσεων καὶ τῶν ἐγκριθεισῶν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ ἁπλῆ ἀνάληψις πιστώσεως ἔστω καὶ ἡ μὴ ἀπορροφηθεῖσα, δὲν ἀπόλλυται, ἀλλὰ μεταφέρεται εἰς τὸ προσεχὲς ἔτος. Μᾶς εἶπεν ἀκόμη ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετώπισε μὲ θάρρος τὴν κατάστασιν καὶ ἔλαβεν ὅλα τὰ μέτρα, διὰ νὰ κινητοποιήσῃ τοὺς Ἑλληνικοὺς πόρους. Δυστυχῶς μέχρι σήμερον δὲν ὑπάρχει ἕν πρόγραμμα διὰ τὴν χρησιμοποίησιν τῆς βοηθείας καὶ δὲν μᾶς εἶπεν ἡ Κυβέρνησις πῶς σκέπτεται νὰ διαθέσῃ τὰ 205 ἑκατομμύρια δολλάρια, διότι ὅπως εἶναι γνωστὸν τὸ ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ καλύπτεται ἀπὸ τὴν βοήθειαν. Ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ ἐρωτῶ τὴν Κυβέρνησιν πῶς σκέπτεται νὰ κάμῃ χρῆσιν τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, τώρα μάλιστα ὅπου τὸ ἔλλειμμα ἀπὸ 400 δισεκατομμύρια θὰ ἀνέλθῃ εἰς 700. Προτοῦ ἀναφέρει τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα σκέπτεται νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις, θὰ ἔπρεπε νὰ γνωρίζωμεν ποῖον οἰκονομικὸν σχέδιον ἔχει καὶ ποῖα εἶναι τὰ κονδύλια ποὺ θὰ διατεθοῦν διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν, ποῖα διὰ τὰ κεφαλαιουχικὰ ἀγαθὰ καὶ ποῖα θὰ ἀπορροφήσῃ ὁ προϋπολογισμός. Ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχε πλῆρες σχέδιον.

§188Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸ πρόγραμμα τῆς κατανομῆς τῆς βοηθείας εἶναι ὑπὸ κατάρτισιν καὶ θὰ ἀναγγελθῇ ἐντὸς τῶν προσεχῶν ἡμερῶν, ἴσως καὶ τὰς προσεχεῖς ἑβδομάδας, ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ τονίσω εἶναι τοῦτο. Δὲν δύνασθε νὰ διεκδικῆτε τὸ μονοπώλιον τῆς διαθέσεως τοῦ μεγαλυτέρου δυνατοῦ ὁρίου διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις δηλοῖ ὑπευθύνως, ὅτι οὐδεμία δραχμὴ ἀπὸ τὴν ἀνασυγκρότησιν πρόκειται νὰ ἀφαιρεθῇ πρὸς κάλυψιν τῶν ἐλλειμμάτων πέραν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα σεῖς διαθέσατε. (Χειροκροτήματα).

§189Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ὁ ὄψιμος ἐνθουσιασμὸς τῆς συμπολιτεύσεως στηρίζεται εἰς λόγους καὶ ὄχι εἰς πράξεις.

§190Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸ ἐναντίον συμβαίνει.

§191Ν. ΖΕΡΒΑΣ (Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων). Ὁ κ. συνάδελφος ἔχει φοιτήσει εἰς μίαν σχολὴν ἡ ὁποία διδάσκει τὴν ἡμέραν νύκτα καὶ τὴν νύκτα ἡμέραν..... (Θόρυβος).

§192Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις μολονότι παρῆλθε δίμηνον ἀπὸ τῆς περικοπῆς τῆς βοηθείας, ἐν τούτοις δὲν μᾶς λέγει πῶς θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ζήτημα, ἀλλὰ ἁπλῶς ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀναγγέλλει ὅτι ἐντὸς τῶν προσεχῶν ἡμερῶν θὰ ἀναγγείλῃ τὸ σχέδιόν του. Αὐτὰ ὅσον ἀφορᾷ τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀνέφερεν ὅμως ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν Βουλὴν καὶ μίαν ἐμπορικὴν σύμβασιν, τὴν ὁποίαν συνῆψε μετὰ τῆς Γερμανίας διὰ τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Λυποῦμαι διότι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος δὲν εἶναι παρών. Ὁμολογουμένως μᾶς ἔκαμε μίαν περιγραφὴν τοῦ ταξειδίου του ἀρτίαν ἀπὸ ἀπόψεως τουριστικῆς, ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ τοῦ θέσω τὰ ἑξῆς ἐρωτήματα: Διὰ τὸ 1949–50 εἶχεν ὑπογραφῆ μὲ τὴν Γερμανίαν μία ἄλλη σύμβασις, ποὺ προέβλεπε καὶ ἐξαγωγὴν 14 ἑκατομμ. δολλαρίων καπνῶν. Ἠξεύρετε πῶς ἐξετελέσθη ἡ σύμβασις αὐτή; Ἀποδεικνύεται ὅτι ἡ Ἑλλὰς κατὰ τὴν περίοδον αὐτὴν τῆς ἐκτελέσεως τῆς συμβάσεως ἠγόρασε 31.000.000 δολλαρίων ἀγαθὰ καὶ ἡ Γερμανία ἠγόρασε μόνον 14.000.000 δολλαρίων. Ἀλλὰ τὸ ἐρώτημα εἶναι ὅτι ἀπὸ 8.000 τόννους καπνῶν κατεβήκαμεν εἰς τοὺς 5.500. Καὶ τὸ ἐρώτημα εἶναι ποία ἡ ἐξασφάλισις ὅτι ἡ σύμβασις αὐτή, ἡ ὁποία προβλέπει 8.500 τόννους καὶ ὅτι δὲν θὰ ἔχῃ τὴν αὐτὴν τύχην, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἡ σύμβασις τῶν 8.500 τόννων ἐντὸς 12 μηνῶν. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον σημεῖον καὶ θὰ ἤθελα νὰ μετριάσῃ τὴν αἰσιοδοξίαν του. Τὸ δεύτερον σημεῖον εἶναι τὸ ἑξῆς: Δὲν μᾶς εἶπεν ὁ κ. Παπανδρέου τὶ σημαίνει ἡ φράσις, ὅτι δὲν θὰ παρεμποδισθῇ ἡ κανονικὴ Γερμανικὴ εἰσαγωγὴ ἐκ τῶν εἰσαγωγῶν Γερμανικῶν κεφαλαιουχικῶν ἀγαθῶν. Ἐρωτᾶται ἂν καὶ κατὰ πόσον ἡ εἰσαγωγὴ ἐκ Γερμανίας ἐφέτος δὲν πρέπει νὰ ἀνέλθῃ εἰς 48.000.000 δολλαρίων. Ἄρα ἡ νέα σύμβασις θὰ εἶναι μία ἐμπορικὴ σύμβασις, ἡ ὁποία θὰ προβλέπῃ εἰσαγωγὰς ἐκ Γερμανίας 48.000.000 δολλ., εἰσαγωγὰς δὲ ἐξ Ἑλλάδος 22.000.000. Καὶ τότε ἐρωτῶ ἐὰν δὲν περιπίπτωμεν εἰς τὸν φαῦλον κύκλον τῶν πρὸ τοῦ πολέμου συμβάσεων.

§193Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἡ σύμβασις ἀποβλέπει εἰς τὴν εἰσαγωγὴν ἐκ Γερμανίας κεφαλαιουχικῶν ἀγαθῶν εἰς τὸ ὕψος τῶν καπνῶν.

§194Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ἡ ἐπιστολὴ λέγει ὅτι δὲν θὰ παρεμποδίσῃ τὴν κανονικὴν εἰσαγωγήν, ἡ ὁποία ἦτο 36.000.000 πέρυσι. Τὸ ἐρώτημα εἶναι ὅτι ἔχομεν ἓν δεύτερον σκοτεινὸν σημεῖον. Ἀλλ’ ἔρχομαι εἰς τὸ τρίτον σημεῖον. Εἰς τὸ σημεῖον τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως χθὲς κατὰ τὴν δευτέραν του ἀγόρευσιν ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Γνωρίζετε ὅτι οἱ Γερμανοὶ εἶναι εὐθηνότεροι εἰς τὴν παραγωγὴν ἀπὸ ὅ,τι εἶναι οἱ Ἀμερικανοί, οἱ Γάλλοι καὶ οἱ Ἄγγλοι. Ἐνῷ λοιπὸν ἡ Γερμανία παράγει τὰ εὐθηνότερα ἀγαθά, διὰ τῆς Συμβάσεως θὰ τὰ πληρώσωμεν εἰς τιμὰς ἀνωτέρας ἀπὸ τὰς τῆς τρεχούσης ἀγορᾶς.

§195ΗΛ. ΛΑΓΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Εἶναι ἐντελῶς αὐθαίρετον αὐτό.

§196Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Ἐπανέρχεται ὁ μηχανισμὸς τοῦ κλῆριγκ, ὁ ὁποῖος εἰς μὲν τοὺς χωρικοὺς ἔδωκεν εὐμάρειαν, εἰς δὲ τὴν χώραν τὰ μέσα τῆς παρασκευῆς. Εἴπατε ὅτι τὸ κλῆριγκ τὸ πρὸ τοῦ πολέμου δὲν σᾶς ἤρεσεν.

§197Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Σᾶς λέγω μήπως ἀντὶ ἡ σύμβασις ἀποδειχθῇ μία σύμβασις διαφορετικοῦ περιεχομένου ἀπὸ τὴν σύμβασιν, τὴν ὁποίαν ἤθελε νὰ μᾶς ἐμφανίσῃ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§198Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἀπορῶ μὲ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ὑποδέχεσθε αὐτὴν τὴν ἐπιτυχίαν τῆς διαθέσεως τῶν καπνῶν εἰς τὴν Γερμανίαν. Ἐγένετο μία εὐρυτάτη συζήτησις καὶ ἠκούσαμεν ὅλους τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν καπνοπαραγωγῶν νὰ φωνάζουν καὶ νὰ λέγουν ὅτι δὲν σώζεται ὁ καπνὸς ἂν δὲν ἐξαχθῇ εἰς τὴν Γερμανίαν. Ἔτσι χαιρετίζετε σεῖς αὐτὴν τὴν ἐπιτυχίαν;

§199Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, σᾶς ἔπεισα, νομίζω, περὶ τῆς ἀφαντάστως ἀτυχοῦς διαχειρίσεως τῶν οἰκονομικῶν ζητημάτων ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις οὐδὲν πρόγραμμα ἀνασυγκροτήσεως ἔχει καὶ δι’ αὐτὸ θὰ ἀρνηθῶμεν ψῆφον πρὸς αὐτήν.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ἐγγεγραμμένων διὰ νὰ ὁμιλήσουν, ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν προγραματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως κηρύσσεται περαιωμένη. Θέλετε νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν διὰ τὸ ἀπόγευμα, ὁπότε θὰ διεξαχθῇ ἡ ψηφοφορία;

§201ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον τὸ ἀπόγευμα καὶ ὥραν 6ην μ.μ. μὲ ἀντικείμενον Ἡμερησίας Διατάξεως ψηφοφορίαν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. (Ὥρα 1.20′ πρωϊνὴ)