1950.09.08

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 4η

Παρασκευὴ 8 Σεπτεμβρίου 1950

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 7.20′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλῶ τὸν κ. Γραμματέα ν’ ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως.

§2Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν δηλώσεις κ. κ. συναδέλφων ἐχούσας οὕτω: Δήλωσις τῶν βουλευτῶν Φθιωτιδοφωκίδος κ. κ. Ε. Καλαντζῆ καὶ Α. Κρανιᾶ. Κύριε Πρόεδρε, Ἐπειδὴ ἡ πολιτικὴ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως ἔναντι τῶν ὑπονομευόντων τὴν Ἐθνικήν μας ὑπόστασιν, ἐδημιούργησε σοβαροὺς κινδύνους καὶ προεκάλεσεν αἰσθήματα ἀνησυχίας, φόβου καὶ ἀπαγοητεύσεως εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, ἰδίᾳ μάλιστα λόγῳ τῆς ἐξαιρετικῶς κρισίμου διεθνοῦς καταστάσεως, διὰ τοῦτο κρίνομεν ὅτι διὰ τῆς ἀνατροπῆς τῆς Κυβερνήσεως ταύτης, προσεφέρθη Ἐθνικὴ ὑπηρεσία. Ἐπειδὴ ἐξ ἄλλου πιστεύομεν ὅτι, καὶ ἡ σημερινὴ Βουλή, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι τὰ Κόμματα θὰ ἐξαρθοῦν εἰς τὸ ὕψος τοῦ Ἐθνικοῦ συμφέροντος, εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ σταθερὰν Κυβέρνησιν, ἀπαραίτητον καὶ διὰ τὴν ἐπιχειρουμένην ἀνασυγκρότησιν, διὰ τοῦτο, παρέχομεν ψῆφον πρὸς τὴν Κυβέρνησιν.

ΕΥΑΓΓ. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ

ΑΡΙΣΤ. ΚΡΑΝΙΑΣ

Βουλευταὶ Φθιωτιδοφωκίδος Δήλωσις τοῦ βουλευτοῦ Μεσσηνίας κ. Ν. Σπέντζα. Κύριε Πρόεδρε, Θεωροῦμεν ὅτι ἡ ἀνατροπὴ τῆς Κυβερνήσεως Πλαστήρα ὑπῆρξε πρᾶξις Ἐθνική, εὐχῆς δὲ ἔργον θὰ ἦτο, ἐὰν εἶχε γίνῃ αὕτη ἐνωρίτερον, συγχαίρομεν δὲ τὸν Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων διὰ τὴν πρᾶξιν του αὐτὴν καὶ δηλοῦμεν ὅτι θὰ δώσωμεν ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Νομίζομεν ὅτι ὅλα τὰ Ἐθνικόφρονα κόμματα θὰ ἔπρεπε νὰ ἐνισχύσωσι διὰ τῆς ψήφου των τὴν Κυβέρνησιν Βενιζέλου ἔστω καὶ διὰ δίμηνον χρονικὸν διάστημα λόνῳ τῆς διασκέψεως τοῦ Ο.Η.Ε. ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῶν ἐξαιρετικῶν δεινῶν στιγμῶν ἀφ’ ἑτέρου, ἐφ’ ὅσον τὴν μόνην λύσιν τῆς συνεννοήσεως ὅλων τῶν Ἐθνικοφρόνων Κομμάτων βλέπομεν ἀτυχῶς ἐπὶ τοῦ παρόντος ματαιουμένην.

Μετὰ τοῦ προσήκοντος σεβασμοῦ

ΝΙΚ. ΣΠΕΝΤΖΑΣ

Δήλωσις τοῦ βουλευτοῦ Σερρῶν κ. Α. Μπουκουβάλα. Κύριε Πρόεδρε, Ἐκ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, καὶ τῶν διεξαχθεισῶν ἐπ’ αὐτῶν συζητήσεων πεισθέντες ὅτι τὸ μὲν ἡ σημερινὴ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ δώσῃ ἄλλην Κυβέρνησιν ἀπὸ τὴν σημερινὴν τὸ δέ, ὅτι ἡ τυχὸν καταψήφισις αὐτῆς θὰ συνεπιφέρῃ χάος ἀκυβερνησίας μὲ ὅλα τὰ θλιβερὰ ἀποτελέσματα, διὰ τὴν ἐπίλυσιν τῶν τε σοβαρῶν ἐπειγούσης λύσεως ἐσωτερικῶν προβλημάτων, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ἐκπροσώπησιν τῆς Πατρίδος μας εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Ἡνωμένων Ἐθνῶν ἔνθα ζητήματα ὑψίστης σημασίας καὶ διὰ τὸ ἡμέτερον Ἔθνος πρόκειται νὰ συζητηθῶσι, δηλοῦμεν ὅτι θὰ παράσχωμεν ψῆφον ἐμπιστοσύνης.

Ὁ Δηλῶν

Α. ΜΠΟΥΚΟΥΒΑΛΑΣ

Ὁμοίως ἀνακοινῶ τηλ)μα ἐκ Παρισίων τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Μαύρου δηλοῦντος ὅτι, λόγῳ ἀδυναμίας του νὰ παραστῇ κατὰ τὴν ψηφοφορίαν, παρέχει ψῆφον ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἐπίσης τηλ)μα τοῦ βουλευτοῦ τῆς Ε.Π.Ε.Κ. κ. Α. Βλασακούδη δηλοῦντος, ὅτι καταψηφίζει τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἕτερον τοῦ βουλευτοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος κ. Σπυρ. Βελλιανίτου δηλοῦντος ἐπίσης ὅτι καταψηφίζει τὴν Κυβέρνησιν. Συμφώνως πρὸς ληφθεῖσαν χθὲς ἀπόφασιν, ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως ἐκηρύχθη περαιωμένη καὶ κατὰ τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν δέον νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν.

§4Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, χθὲς ἐσπευσμένω νομίζω ἐτέθη τὸ ζήτημα καὶ ἀπεφάσισε τὸ Σῶμα ὅτι ἔληξεν ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὔτε ἐσπευσμένως, οὔτε ἀπεφάσισε τὸ Σῶμα λῆξιν. Ἁπλούστατα ἐκηρύχθη περαιωμένη ἡ συζήτησις.

§6Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Ἤθελα νὰ παρακαλέσω καὶ τὸ Σῶμα καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ δεχθῇ νὰ συζητήσωμεν ἀκόμη καὶ νὰ ὁμιλήσουν καὶ ἄλλοι ρήτορες, οἱ ὁποῖοι σεῖς μὲ ἐβεβαιώσατε χθὲς ὅτι ἦσαν 20 ἐγγεγραμμένοι καὶ ὅτι ὄχι μόνον ἀπόψε, ἀλλὰ οὔτε αὔριον θὰ λήξῃ ἡ συζήτησις καὶ ἔτσι μὲ ἐπείσατε καὶ ἐπειδὴ εἶχα λόγους ἔφυγα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἐκήρυξα περαιωμένην τὴν συζήτησιν, δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ δώσω τὸν λόγον εἰς κανένα.

§8Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Τὴν παράκλησίν μου νὰ τὴν ὑποβάλητε εἰς τὸ Σῶμα.

§9Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὅσοι εἶναι ἐγγεγραμμένοι ἐκ τῶν κ. κ. βουλευτῶν διὰ νὰ ὁμιλήσουν εἶνε ὑποχρεωμένοι καὶ νὰ παρίστανται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διότι ἐφ’ ὅσον συνεδριάζει ἡ Βουλὴ δὲν δύνανται νὰ παραπονοῦνται μετὰ ταῦτα διότι διεγράφησαν. Ἀλλ’ εἰς ἐμὲ συμβαίνει κάτι τι τὸ ἐντελῶς διάφορον καὶ ὑποθέτω ὅτι θὰ κριθῶ ἀναλόγως ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς. Ἐγὼ χθὲς ὅταν ἦλθεν ἡ σειρά μου διὰ νὰ ὁμιλήσω, ἐπειδὴ εἶχον μικρὰν κακοδιαθεσίαν παρεκάλεσα νὰ ὁμιλήσω σήμερον. Τῆς κακοδιαθεσίας μου αὐτῆς εἶχε γνῶσιν καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν 12ην νυκτερινήν, ὁπότε δὲν ἠμποροῦσα νὰ παραμείνω, παρεκάλεσα καὶ ὑμᾶς καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μοῦ συγχωρήσῃ νὰ ὁμιλήσω σήμερον καὶ τόσον ὑμεῖς, ὅσον καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐδέχθητε τὴν ἄποψίν μου αὐτὴν καὶ ἔφυγα μὲ τὴν ἰδέαν ὅτι θὰ ὡμίλουν σήμερον. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶχε τὴν εὐγένειαν μόλις ἔφθασα εἰς τὸ τὸ σπίτι μου καὶ εἶχα κατακλιθῆ, διὰ τοῦ γενικοῦ διευθυντοῦ του νὰ μὲ εἰδοποιήσῃ ὅτι ἡ συζήτησις φθάνει πρὸς τὸ τέρμα καὶ ἐὰν θέλω νὰ ἔλθω. Ἀλλὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ ἔλθω. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἠγέρθην ἐκ τῆς κλίνης μου, ἐνεδύθην καὶ ἔφθασα εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλ’ ἔφθασα ἀργὰ ὁπότε εἶχε λήξει ἡ συνεδρίασις. Ὑποθέτω, ὅτι εἶναι ἀπολύτως δικαιολογημένη ἡ ἄποψις νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ὁμιλήσω σήμερον ἐὰν ἡ Κυβέρνησις νομίζῃ ὅτι πρέπει νὰ ὁμιλήσω. Ἄλλωστε ἔχω νὰ προσθέσω, ὅτι καὶ ἄλλοτε ἡ συζήτησις εἰς τὴν Βουλὴν εἶχε κηρυχθῆ περαιωμένη καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ Πρόεδρος ἐδέχθησαν μὲ μίαν ἔτσι εὐρυτέραν ἑρμηνείαν τῆς διατάξεως τοῦ Κανονισμοῦ ἐδέχθησαν νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις. Ἐὰν μοῦ συγχωρηθῇ, κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον, ἄλλως δὲν ἠμπορῶ νὰ κάμω παρὰ μίαν ἁπλῆν διαμαρτυρίαν, ὅτι εἰς ἓν ζήτημα τόσον κεφαλαιῶδες, διὰ τὸ ὁποῖον ἐκλήθη ἐσπευσμένως εἰς ἔκτακτον Σύνοδον ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ἐγὼ δὲν ἐξέθηκα τὴν γνώμην μου ἐνώπιον αὐτῆς. Ἐὰν μοῦ συγχωρῆτε νὰ ὁμιλήσω σήμερον, θὰ παρακαλέσω νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον.

§10Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἤθελα νὰ προσθέσω δυὸ λόγια εἰς ὅσα ὁ κ. Τουρκοβασίλης εἶπεν. Εἴμεθα ὅλοι παρόντες χθὲς καὶ συνέβησαν αὐτά, περὶ τῶν ὁποίων εἶπεν ὁ κ. Τουρκοβασίλης καὶ ἐνθυμοῦμαι ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τοῦ εἶπεν, αὔριον εὐχαρίστως νὰ ὁμιλήσητε εἰς τὰς 6 μ. μ. Φαντάζομαι ὅτι ἡ περίπτωσις εἶναι πραγματικῶς ἐξαιρετικὴ καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν ἀρχηγοὶ κομμάτων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ὁμιλήσει καὶ διαμαρτύρονται δι’ αὐτὸ τὸ ζήτημα, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὸν τοῦτο δοθέντος ὅτι ἀπὸ χθὲς καθωρίσθη τοῦτο.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐδόθη τὸ δικαίωμα αὐτὸ εἰ τὸν κ. Πρόεδρον τῶν Ἐθνικοφρόνων μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι θὰ παραταθῇ καὶ σήμερον ἡ συζήτησις εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον ἔληξεν ἡ συζήτησις μοῦ φαίνεται, ὅτι δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα τοῦτο.

§12Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ συζήτησις χθὲς ἐτερματίσθη κανονικῶς τῆς Βουλῆς συνεδριαζούσης ἐν πλήρει ἀπαρτίᾳ, Εἶναι ἀκριβῆ τὰ ὅσα ἀνέφερεν ὁ κ. Τουρκοβασίλης, ὁ ὁποῖος μάλιστα τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἠθέλησε νὰ ἔλθῃ καὶ νὰ ὁμιλήσῃ, ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶχε λήξει ὁ κατάλογος τῶν ρητόρων δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ περιμένῃ περισσότερον ἡ Βουλή. Ἐφ’ ὅσον ἡ ἀντιπολίτευσις ζητεῖ νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἐκ μέρους τῶν Ἀρχηγῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ὡμίλησαν, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει καμμίαν ἀντίρρησιν ἐὰν συμφωνῇ καὶ ἡ Βουλή, Ἡ ἔννοια τῶν λόγων μου εἶναι νὰ ἀφεθοῦν νὰ ὁμιλήσουν τοὐλάχιστον οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων, οἱ ὁποῖοι δὲν ὡμίλησαν χθές.

§13Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἐὰν θὰ λάβῃ ἀπόφασιν ἡ κυβέρνησις θὰ λάβῃ ἀπόφασιν νὰ ἐπαναρχίσῃ ἡ συζήτησις.

§14Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν ἐζήτησα νὰ ὁμιλήσω διότι περαιωθείσης χθὲς τῆς συζητήσεως ἐν ἀπουσίᾳ μου, δὲν δικαιοῦμαι νὰ τὸ πράξω, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι, τόσον ἐγὼ ὅσον καὶ οἱ ἄλλοι ρήτορες ἀπήλθομεν διότι ἐμείναμεν μὲ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι θὰ διεκόπτετο χθὲς ἡ συζήτησις διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ σήμερον, ἐφ’ ὅσον πάντοτε ἐπερίσσευεν ἕνας ἀρχηγὸς διὰ νὰ ὁμιλήσῃ καὶ συνεφώνησε καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Κατόπιν ἀπήλθομεν καὶ διεγράφημεν κανονικῶς. Κακὸν ἦτο αὐτό, τὸ ὁποῖον ἔγινε, νομίζω ὅμως ὅτι, ἐφ’ ὅσον καλῶς ἢ κακῶς ἐκηρύχθη περαιωμένη ἡ συζήτησις, δυοῖν θάττερον, ἢ θὰ ὁμιλήσουν ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀπῆλθον, ἢ θὰ δεχθῶμεν ὅλοι ὅτι ἐπεραιώθη ἡ συζήτησις καὶ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν. Νομίζω ὅτι ἐκ τῶν δύο τὸ καλύτερον εἶναι νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν.

§15Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οὐδεὶς λόγος ὑπάρχει νομίζω νὰ μὴ διαφωτισθῇ ἀπολύτως ἡ Βουλὴ ἐκ τῆς συζητήσεως καὶ ὅλαι αἱ προϋποθέσεις χθὲς ἔπειθον, ὅτι ἡ συζήτησις θὰ ἐξακολουθήσῃ καὶ σήμερον μετὰ μεσημβρίαν. Μάλιστα θὰ ἠδυνάμην νὰ προσθέσω μεταξὺ τῶν προϋποθέσεων καὶ μίαν δήλωσιν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Πλαστήραν εἶπεν, ὅτι θὰ ἀπαντήσῃ ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρὰ νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Ὑπῆρξε καθολικὴ ἡ ἐντύπωσις ὅτι ἡ συζήτησις θὰ συνεχίζετο καὶ σήμερον. Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ κανεὶς οὐσιώδης λόγος νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις σήμερον, νομίζω ὅτι θὰ ἠμποροῦσαν νὰ ὁμιλήσουν οἱ κ. συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ γενικεύσουν τὸ θέμα, μὲ τὴν διαφορὰν νὰ περιορισθῇ ἡ συζήτησις εἰς τὸ ¼ τῆς ὥρας διὰ νὰ συμπληρωθῇ γενικῶς ἡ εἰκὼν τῶν συζητήσεων. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ὑπῆρξε καὶ αὐτὴ ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι θὰ ἀπαντήσῃ ἐπὶ τῶν λεχθέντων, βεβαίως ἐδημιουργήθη ἡ ἐντύπωσις εἰς τοὺς κ. βουλευτάς, ὅτι δὲν θὰ διακοπῇ ἡ συνεδρίασις λόγῳ ἐλλείψεως ἀγορητῶν. Δι’ αὐτὸ θὰ παρεκάλουν ὅπως δεχθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἀπόψε διὰ νὰ τελειώσωμεν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ καὶ νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή.

§17Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δὲν θὰ δεχθῶ νὰ ὁμιλήσω μετὰ ἐγὼ ἐὰν δὲν ὁμιλήσουν καὶ ἄλλοι κ. κ. συνάδελφοι. Πρέπει νὰ ὁμιλήσουν ὅλοι ὅσοι θέλουν.

§18Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Κατόπιν τῆς βεβαιώσεως ὅτι θὰ ὁμιλήσωμεν, σήμερον, ἐφύγαμεν ἀπὸ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν.

§19Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἡ συζήτησις ἐτερματίσθη ὁμαλῶς χθὲς συνεπῶς νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ διὰ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν.

§20Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ὁμιλήσουν ὅσοι θέλουν ἀλλὰ νὰ τεθῇ ὁ περιορισμὸς τοῦ τετάρτου διὰ νὰ τελειώσωμεν ἀπόψε.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ ἐὰν δέχεται τὴν συνέχισιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν συνέχισιν τῆς συζητήσεως παρακαλοῦνται ὅπως ἐγερθῶσιν. Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Ἐθνικοφρόνων κ. Τουρκοβασίλης, ἔχει τὸν λόγον.

§23Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Εἰς τὰς ὀλίγας παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ἔχω ὑπ’ ὄψει μου νὰ κάμω ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως πρέπει νὰ δηλώσω, ὅτι δὲν ἄγομαι ἀπὸ κανὲν πνεῦμα ἀντιπολιτευτικῆς διαθέσεως. Αὐτὸ δὲν εἶναι σχῆμα λόγου. Πιστεύω ἀπολύτως εἰς αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγω. Θὰ ηὐχόμην νὰ ἐτέλουν ὑπὸ τὰς συνθήκας ἐκείνας αἱ ὁποῖαι θὰ μοῦ ἐπέτρεπον νὰ δώσω ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς ὁποίας ὁ Ἀρχηγὸς μοῦ ἦτο πάντοτε συμπαθὴς καὶ μοῦ κατέστη περισσότερον συμπαθὴς ἀπὸ τὴν πρᾶξιν τὴν ὁποίαν διενήργησε τὸν Αὔγουστον, τῆς ἀνατροπῆς τῆς τελευταίας κυβερνήσεως. Τὸ αἴσθημα αὐτὸ τῆς ἱκανοποιήσεως τὸ ἐξεδήλωσα ἄλλωστε εἰς ἓν τηλεγράφημα πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων ἐν τῷ ὁποίῳ ἐξέφραζον τὰ θερμά μου συγχαρητήρια διὰ τὴν ὄντως ὡραίαν χειρονομίαν του τῆς ἀνατροπῆς τῆς ἀντεθνικῆς κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου. Περαιτέρω δὲ ἐτόνιζον, ὅτι ἡ χειρονομία αὕτη μετριάζει κατὰ ἕνα ποσοστὸν ἱκανὸν τὴν εὐθύνην τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων διὰ τὸν σχηματισμὸν τῆς κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω καίτοι γνωρίζετε τοῦτο ἀπὸ ἄλλας ὁμιλίας μου ἐν τῇ Βουλῇ ἀλλὰ καὶ ἀπὸ δηλώσεις μου ἐν τῷ τύπῳ, ὅτι πρὸς τὴν κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου δὲν εἶχον ἐκτίμησιν παρὰ τὴν προσωπικὴν ἐκτίμησιν τὴν ὁποίαν εἶχον καὶ πρὸς τὸν πρόεδρον αὐτῆς στρατηγὸν Πλαστήραν καὶ τὰ ἀποτελοῦντα αὐτὴν μέλη. Ἡ πολιτικὴ τῆς κυβερνήσεως ἐκείνης δὲν μοῦ ἐνέπνεε καμμίαν ἀπολύτως ἐμπιστοσύνην καὶ σᾶς βεβαιῶ εἰλικρινῶς, ὅτι τὸ αἴσθημα αὐτὸ ἦτο γενικώτερον αἴσθημα τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τὸ σχῆμα αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀπεκλήθη Δημοκρατικὸν Κέντρον, ἦτο προεκλογικῶς ἀνύπαρκτον, τὸ σχῆμα αὐτὸ —ὅπως ἀνεπτύχθη χθὲς καὶ ἀπὸ ἕνα ὑπουργὸν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως— δὲν ὑφίστατο προεκλογικῶς οὔτε ὡς ἰδέα ἀκόμη οὔτε ὡς πολιτικὴ πραγματικότης. Ἡ ἰδέα τοῦ «Κέντρου» ἦτο μία ἐφεύρεσις μετεκλογικὴ εἰς τὸν ἐφευρέτην τῆς ὁποίας νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ μὴ ἀπευθύνω συγχαρητήρια, διότι πράγματι ἐταλαιπώρησε τὸν τόπον ἐπὶ 5 μῆνας. Αὐτὸ δὲ σᾶς τὸ ἐβεβαίωσε χθὲς μὲ τὸν κατηγορηματικώτερον τρόπον καὶ αὐτὸς ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ., ἔντιμος στρατηγὸς Πλαστήρας, εἰπὼν ὅτι δὲν εἴχομεν ὡς Κυβέρνησις οὔτε μίαν ἡμέραν τὸ αἴσθημα τῆς εὐσταθείας. Φαντάζεσθε λοιπὸν εἰς περιστάσεις τόσον δεινὸς νὰ ἔχωμεν μίαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία καὶ ἡ ἰδία δὲν εἶχε τὸ αἴσθημα τῆς εὐσταθείας καὶ ἑπομένως ἱκανὴν νὰ διοικήσῃ τὴν χώραν καὶ νὰ ὁδηγήσῃ τὸν τόπον ὡς ἐπηγγέλλετο εἰς τὴν ὁδὸν τῆς εἰρηνεύσεως. Μοῦ ἔκαμε δὲ ἐντύπωσιν, ὅτι αἱ ἐφημερίδες αἱ ὁποῖαι ὑπεστήριζον τὴν ἰδέαν τοῦ Κέντρου καὶ τὰ διάφορα γνωστὰ συγκροτήματα ἐπέμενον εἰς τὴν γνώμην των, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἤθελε νὰ κυβερνηθῇ ἀπὸ ἕνα τοιοῦτον σχῆμα. Ἐὰν δὲ ἐξετάσωμεν μετὰ κἄποιας προσοχῆς τὸ ζήτημα αὐτὸ θὰ ἴδωμεν, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὄχι μόνον δὲν ἠθέλησε νὰ κυβερνηθῇ ἀπὸ τὸ σχῆμα αὐτό, ἀλλὰ καὶ ἠφνιδιάσθη ὅταν ἤκουσε καὶ ἠγανάκτησε σφόδρα, ὅτι πρόκειται τὸ σχῆμα αὐτὸ νὰ ἀποτελέσῃ τὴν νέαν Κυβέρνησιν. Ἐχάρη δὲ τὰ μέγιστα ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, ὅταν ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ὑφιστάμενος τὴν πίεσιν τῆς κοινῆς γνώμης, ἡ ὁποία ἦτο πίεσις χιλίων ἀτμοσφαιρῶν ἠναγκάσθη νὰ ἀποστῇ τοῦ Κέντρου καὶ νὰ σχηματίσῃ τὴν πρώτην Κυβέρνησιν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Σᾶς βεβαιῶ δέ, ὅτι εὑρισκόμενος τότε εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα ὁ σχηματισμὸς τῆς Κυβερνήσεως ἐκ μέρους τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων ἐνέπνευσε κάποιαν ἀναθάρρησιν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὄχι μόνον, ἀλλὰ καὶ ἀνακούφισιν θὰ ἠδυνάμην νὰ εἴπω. Ἀνεκουφίσθη δέ, ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὄχι διότι εἶχεν ἰδιαιτέραν συμπάθειαν πρὸς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων ἢ πρὸς τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ὄχι, διὰ νὰ εἶμαι εἰλικρινής. Ἀλλὰ διότι ἀπεφεύγετο οὕτω, ἔστω καὶ προσωρινῶς ὁ σχηματισμὸς Κυβερνήσεως τοῦ διαβοήτου Κέντρου. Οὕτω πως ἐξηγεῖται ἡ ἀνακούφισις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐκ τοῦ σχηματισμοῦ τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης. Ἀλλ’ ἡ τοιαύτη Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐὰν ἐνεφανίζετο εἰς τὴν Βουλὴν θὰ ἀπελάμβανε τότε τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς πλειοψηφίας της πράγματι, ὅμως δὲν θὰ ἦτο πάλιν εἰς θέσιν μόνη της νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ μεγάλα προβλήματα τῆς χώρας μας. Παρὰ ταῦτα ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη ἀνετράπη, κατόπιν τῆς γνωστῆς ἐπιστολῆς τῆς 31 Μαρτίου ὀφειλομένης εἰς τὴν πρωτοβουλίαν ἑνὸς διακεκριμένου διπλωμάτου τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ ἀγαπητοῦ φίλου τῆς Ἑλλάδος τοῦ κ. Γκραίηντυ, ὁ ὁποῖος ὅμως, νὰ μοῦ συγχωρήσῃ νὰ εἴπω καὶ αὖθις, ὅτι διὰ τῆς ἐπιστολῆς του ἐκείνης, διὰ τῆς ὁποίας ἐλάμβανε τόσον ἐνεργὸν μέρος εἰς τὸν σχηματισμὸν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, προσέκρουσεν ἀξίως εἰς τὴν ὑπερηφάνειαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι ἡ ἐπιστολὴ ἐκείνη ἦτο ἀφορμὴ νὰ στερηθῇ ἡ Ἑλλὰς ἑνὸς ὑπερόχου διπλωμάτου τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, στερηθῇ δὲ ἐπίσης τῆς πολυτίμου δράσεως αὐτοῦ. Ἐσχηματίσθη οὕτω μετὰ ταῦτα ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων—κατὰ τοῦτο εἶναι ἐλεγκτέος καὶ ψεκτέος—ἐπανέρχεται πάλιν, λέγω, εἰς τὸ Κέντρον. Ἐνῶ ἀπελάκτισε τὸ Κέντρον κατὰ ἕνα τρόπον, ὁ ὁποῖος τόσον πολὺ ἀνταπεκρίθη εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, μετὰ τὴν ἀνατροπὴν τῆς Κυβερνήσεώς του πάλιν εἰσέρχεται εἰς τὸ Κέντρον καὶ παρέχει τὴν δυνατότητα τοῦ σχηματισμοῦ τῆς ἐγκληματικῆς ἐκείνης Κυβερνήσεως. Διότι ἐὰν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἐνέμενεν εἰς τὴν πρώτην του ἀπόφασιν, ἀσφαλῶς δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ σχηματισθῇ ἡ Κυβέρνησις αὐτή, ἡ ὁποία, νὰ μοῦ συγχωρήσητε νὰ εἴπω, ἐταλαιπώρησε δεινῶς τὴν χώραν ἀπὸ πάσης πλευρᾶς. Καὶ ὄχι μόνον τὴν ἐταλαιπώρησεν, ἀλλὰ καὶ ἐδημιούργησε παρὰ τῷ Ἑλληνικῷ λαῷ μίαν φρικτὴν ἀγωνίαν. Διότι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου περὶ οὐδενὸς ἄλλου μέτρου ἐσκέπτετο, παρὰ πῶς θὰ ἀνακουφίσῃ τὸν κομμουνιστικὸν κόσμον, τὸν κόσμον δηλαδὴ ἐκεῖνον ἀπὸ τὸν ὁποῖον τόσα ὑπέφερε καὶ ὑποφέρει ἡ Ἑλλάς. Ὑπῆρξε μία περίοδος κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι ὑπερβολὴ νὰ τὸ τονίσω, Κυβέρνησις, Βουλὴ καὶ Τύπος, τὰ ¾ τοῦ χρόνου των ἠσχολοῦντο μόνον μὲ τὰ μέτρα ἐπιεικείας. Καὶ ἐσπεύδομεν νὰ παράσχωμεν τὰ μέτρα ἐπιεικείας ὡσάν, τρόπον τινά, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ ἐξεφράσθη διὰ τῶν ἐκλογῶν ὑπὲρ τῶν τεράτων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα τόσον πολὺ ἐδοκίμασαν καὶ αἱμάτωσαν τὴν Πατρίδα μας. Διότι τὰ τέρατα αὐτὰ εἶναι ἡ ἀφορμὴ τῆς μὴ ἀξιοποιήσεως τοῦ Ἀλβανικοῦ ἔπους, τῆς μὴ ἱκανοποιήσεως τῶν ἐθνικῶν μας διεκδικήσεων, εἶναι ἡ ἀφορμὴ τῆς διαγραφῆς τῶν ὀφειλομένων εἰς ἡμᾶς οἰκονομικῶν ἐπανορθώσεων, εἶναι ἡ ἀφορμὴ νὰ μὴ συλληφθοῦν αἰχμάλωτοι οἱ ἐναπομείναντες τελευταίως 50 χιλ. Γερμανοί, οἱ ὁποῖοι ἄνευ τῆς προστασίας τῶν Ἑλλήνων κομμουνιστῶν, μεθ’ ὧν εἶχον πλήρη συνεργασίαν, θὰ συνελαμβάνοντο χωρὶς ἀμφιβολίαν καὶ οἱ ὁποῖοι Γερμανοὶ ἐσώθησαν καὶ διέφυγον ἐν πλήρει τάξει χάρις εἰς τὴν συμμαχίαν αὐτῶν μετὰ τῆς ἐγκληματικῆς καὶ προδοτικῆς ὀργανώσεως Ε.Α.Μ. Εἶναι ἡ ἀφορμή, συνεχίζω, νὰ γίνουν αἱ σφαγαὶ εἰς τὴν Βόρειον Ἤπειρον μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, διότι ἡ Ἑλλὰς ἦτο ἐστερημένη πάσης ἄλλης στρατιωτικῆς δυνάμεως διὰ νὰ προστατεύσῃ τοὺς ἀδελφούς μας σφαζομένους ἐκεῖ εἰς τὴν ἱερὰν χώραν τῆς Β. Ἠπείρου, ἀπὸ τοὺς ὀλίγους ρακενδύτους ὀπαδοὺς τοῦ περιφήμου ἐρυθροῦ δικτάτορος Ἐμβὲρ Χότζα, εἶναι τέλος ἡ ἀφορμή, ὥστε νὰ μὴ καταληφθῶσι τόσον ἡ Ἀλβανία ὅσον καὶ ἡ Βουλγαρία, αἱ ὁποῖαι ἦσαν χῶραι ἐχθρικαί, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς Ἑλλάδος. Ὑπὲρ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι τόσας συμφορὰς προεκάλεσαν, βλέπετε, ὅτι ἐλαμβάνοντο ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου μέτρα ἐπιεικείας ἐπειγόντως καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου δὲν ἀπελάμβανεν οὐδεμιᾶς ἐμπιστοσύνης παρὰ μόνον ἀπὸ ἐκείνους ὑπὲρ τῶν ὁποίων ἐλάμβανεν ἐν συνεχείᾳ τὰ μέτρα. Βλέπετε λοιπόν, ὅτι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κατὰ τοῦτο φέρει βαρεῖαν εὐθύνην, διότι ἐὰν ἀφίστατο ὁριστικῶς τῆς ἰδέας τῆς συμμετοχῆς εἰς τὸ Κέντρον, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ σχηματισθῇ ἡ τόσον βλαπτικὴ αὐτὴ Κυβέρνησις. Ἀλλ’ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων διστάζων καὶ ταλαντευόμενος μετεχειρίσθη ὑπὸ καλοήθη μορφὴν τὴν ἀνάγκην αὐτήν, ἐπιβληθεῖσαν διὰ τῆς γνωστῆς ἐπιστολῆς καὶ μετέσχεν εἰς τὴν τόσον δυσφημισθεῖσαν Κυβέρνησιν, διὰ φίλων του, χωρὶς νὰ μετάσχῃ προσωπικῶς, ἤτοι, ὅπως προφανῶς ἐχαρακτηρίσθη διὰ τῆς ἀμετόχου συμμετοχῆς αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐταλαιπώρησε τὴν χώραν καὶ ἐπιμένων ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, δὲν δικαιοῦται οὐδεμιᾶς ἐκ μέρους μας εὐγνωμοσύνης πλὴν τῆς τελευταίας του πράξεως διὰ τῆς ὁποίας πλέον ἀνέτρεψε τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία τόσους κινδύνους ἐνέκλειε διὰ τὴν χώραν καὶ τῆς ὁποίας ἡ παραμονὴ εἰς τὴν ἐξουσίαν εἶχε προκαλέσει εἰς ὅλους μας τὴν μεγαλυτέραν ἀγωνίαν. Καὶ θὰ ἐνόμιζε κανείς, κύριοι βουλευταί, ὅτι μετὰ τὰ τραγικὰ γεγονότα τῆς Κορέας καὶ μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, στρατηγοῦ Πλαστήρα, ὅτι εὐθυγραμμίζει τὴν πολιτικήν του πρὸς τὴν πολιτικὴν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, θὰ ἐνόμιζε κανείς, ὅτι πλέον ἄλλο πνεῦμα θὰ διεῖπε τὴν Κυβέρνησιν ἐντελῶς διάφορον καὶ ἐκ διαμέτρου ἀντίθετον τοῦ προηγουμένου. Ἀτυχῶς μόνον τὴν λέξιν «εὐθυγράμμισις» καὶ ὄχι τὴν ἔννοιαν αὐτῆς υἱοθέτησεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅστις ἐξηκολούθησε τὸ αὐτὸ πνεῦμα, ἕνα πνεῦμα δηλαδὴ καθολικῆς ἀφοσιώσεως εἰς τὸν κομμουνισμὸν καὶ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτοῦ. Διότι ὑπηρέτης τοῦ κομμουνισμοῦ ὑπῆρξεν ἡ νέα Κυβέρνησις καὶ παρέσχε τὴν δυνατότητα ἀνασυγκροτήσεως αὐτοῦ. Καὶ εἴδομεν ὅλα ἐκεῖνα τὰ περίεργα, τὰ ἐξωφρενικά, νὰ ἐξέρχωνται ἀπὸ τὰς φυλακὰς καὶ τὰ στρατόπεδα συγκεντρώσεως κομμουνιστικὰ στελέχη τῆς ὁλκῆς τοῦ Γαβριηλίδη. Εἴδομεν τὰς περιφήμους ἐκείνας κατ’ οἶκον νοσηλείας, τὰς ὁποίας δὲν ἐγνωρίζομεν μέχρι σήμερον καὶ τὰς ὁποίας δὲν προβλέπει οὔτε ἡ Ποινικὴ Δικονομία, οὔτε ὁ Ποινικὸς Νόμος. Εἴδομεν νὰ ἐξέρχωνται ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι κατεδικάσθησαν εἰς θάνατον. Ἐνθυμεῖσθε δέ, ὅτι ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας ἐβεβαίου τὴν Βουλὴν ἀκόμη καὶ χθές, ὅτι δὲν ὑπέγραψε κανένα σημείωμα ἐκ τῶν 98 ἀπολυθέντων μὲ τὴν μέθοδον τῆς κατ’ οἶκον νοσηλείας καταδίκων, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν πλέον, ὅτι κατόπιν σημειωμάτων, εἴτε τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, εἴτε τοῦ Πολιτικοῦ του Γραφείου, ἐξῆλθον ἐκ τῶν φυλακῶν οἱ ἐπικίνδυνοι αὐτοὶ λησταί. Κύριοι βουλευταί, δὲν ἠδυνήθη ἀκόμη ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ., φίλτατος στρατηγὸς Πλαστήρας, νὰ καταλάβῃ τὶ ἐστὶ κομμουνισμὸς καὶ τὶ ἐστὶ Ε.Α.Μ. Καὶ τὸν δικαιολογῶ ἔν τινι μέτρῳ, διότι ὁ κ. Πλαστήρας δὲν ἔζησεν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ δὲν εἶδε τίνων κακῶν, τὰ τέρατα αὐτά, ἐγένοντο πρόξενοι εἰς τὸν τόπον μας. Δὲν ἠδυνήθη ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας νὰ κατανοήσῃ ἀκόμη τὶ θὰ εἴπῃ Ε.Α.Μ. καὶ τὶ θὰ εἴπῃ κομμουνισμός. Αὐτὸ μοῦ κάμνει τὴν μεγαλυτέραν ἐντύπωσιν. Καὶ ἐπειδὴ ἔχει μίαν φυσικὴν ἁγνότητα ὁ στρατηγὸς πιστεύει, ὅτι καὶ αὐτοὶ εἶναι ἁπλοῖ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι πιθανὸν νὰ ἔσφαλαν καὶ πιθανὸν ὄχι καὶ ὅτι ἑπομένως πρέπει νὰ ληφθοῦν δι’ αὐτοὺς μέτρα ἀναθεωρήσεως τῶν δικῶν των, διὰ νὰ τοὺς ἀποδοθῇ τὸ δίκαιον. Καὶ ἐνθυμεῖσθε τὸν στρατηγὸν Πλαστήραν καὶ χθὲς ἀκόμη λέγοντα ἢ μᾶλλον ἀναγινώσκοντα, ὅτι «ἐγὼ ἤμην ὑπὲρ τῶν καταδικασθέντων αὐτῶν, γενικῶς, καὶ ἐπεδίωκον νὰ ψηφισθοῦν ὑπὲρ αὐτῶν μέτρα ἐπιεικείας». Ὡσὰν νὰ ἐπρόκειτο περὶ ἁπλῶν καταδίκων, οἱ ὁποῖοι ἐγκλημάτησαν ἐξ ἀνάγκης ἢ ἐκ περιστάσεως, ἐνῷ ἐδῶ πρόκειται περὶ μιᾶς ὀργανώσεως πανατίμου, τῆς ὀργανώσεως Ε.Α.Μ., ἡ ὁποία ὠργανώθη καὶ ἔδρασεν βάσει σχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐξεπονήθη εἰς τὴν Μόσχαν καὶ ἔδρασε ἑπομένως ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ σχεδίου αὐτοῦ, ἐγκλημάτησε κατὰ τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὸν ὁποῖον ἐρήμαξε κυριολεκτικῶς καὶ τὸν περιήγαγεν εἰς τὴν τραγικὴν αὐτὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα σήμερον. Μοῦ ἔκαμεν ἐντύπωσιν, ὅταν ἤκουσα τὸν φίλον συναγωνιστὴν Σοφιανόπουλον, νὰ λέγῃ, ὅτι μετὰ τὰ γεγονότα τῆς Κορέας ἔπρεπε νὰ δοθῇ γενικὴ ἀμνηστία. Φαίνεται, πὼς οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἔχουν προσανατολισθῆ εἰς τὸ ἀνατολικὸν μπλὸκ βλέπουν τὸν ἥλιον «κατάμουτρα» καὶ θαμπώνονται ἀπὸ τὸ φῶς του, δὲν δύνανται νὰ βλέπουν καθαρὰ καὶ νὰ διακρίνουν τὴν ἀλήθειαν, διὰ νὰ μὴ εἴπω ὅτι προσποιοῦνται ὅτι δὲν βλέπουν, διὰ νὰ ἐξυπηρετοῦν τοὺς ἄλλους, ἐνῷ εἶναι ἐντεταλμένοι τῆς Μόσχας καὶ ὑπηρετοῦν ὑπὸ τὰς διαταγάς της. Δηλαδή, μετὰ τὰ γεγονότα τῆς Κορέας, διὰ τὰ ὁποῖα ἡ παγκόσμιος εἰδησεογραφία ἐτόνιζεν, ὅτι τὸν σπουδαιότερον ρόλον ἔπαιζαν οἱ κομμουνισταί, οἱ ὁποῖοι προσεποιοῦντο, ὅτι εἶναι δημοκρατικοὶ πολῖται πρίν, ὅτι εἶναι φιλελεύθεροι, ὅτι εἶναι προοδευτικοὶ καὶ τὰ λοιπά, ὅτι τὸν σπουδαιότερον ρόλον τὸν ἔπαιξαν αὐτὰ τὰ τέρατα μετὰ τὴν εἰσβολὴν τῶν Βορειοκορεατῶν καὶ συνέβαλον συστηματικῶς τόσον διὰ τὴν πτῶσιν τοῦ ἠθικοῦ τῶν ἀμυνομένων Νοτιοκορεατῶν ὅσον καὶ διὰ τὴν διάλυσιν τῆς ἀμύνης των, αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἦσαν ὅλοι κομμουνισταὶ καὶ οἱ ὁποῖοι εἶχον κατορθώσει μὲ τὰς σαχλοδημοκρατικὰς περὶ ἐλευθερίας θεωρίας, αἱ ὁποῖαι ἐπεκράτουν τότε εἰς τὴν Νότιον Κορέαν καὶ ὑπεστηρίζοντο ὡς τοιοῦτοι ὑπὸ τῶν Ἀμερικανῶν νὰ καταλάβουν ἐπικαίρους θέσεις ἐν τῷ Κρατικῷ Ὀργανισμῷ ὅ,τι ἀκριβῶς γίνεται καὶ ἐδῶ. Κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε, ὅταν ἔγινεν ἡ κροῦσις ἐκ μέρους τῶν Βορειοκορεατῶν, αὐτοὶ ἀμέσως ἐτέθησαν εἰς τὴν διάθεσιν τῶν εἰσβολέων, τοὺς μετέδιδον τοὺς τόπους ὅπου ἐκρύπτοντο τὰ ὅπλα, κατέδιδον τοὺς ἐθνικόφρονας καὶ συνετέλεσαν σπουδαίως, ἐπαναλαμβάνω, διὰ τὴν ἀποσύνθεσιν ἢ κατάρρευσιν τὴν ὁποίαν ὑπέστη ἡ Κορέα. Αὐτὸ ἀκριβῶς εἰργάζοντο νὰ ἐπιτύχουν καὶ ἐδῶ διὰ τῆς Κυβερνήσεως Πλαστήρα. Καὶ εὑρέθη, βεβαίως ἡ Μεγάλη Ἀμερική, ἡ ὁποία διὰ τοῦ ἐντίμου Προέδρου της κ. Τροῦμαν, ἔλαβε τὴν 27ην Ἰουνίου, δηλαδὴ μετὰ δύο μόνον ἡμέρας, τὴν μεγαλειώδη αὐτὴν ἀπόφασιν νὰ στείλῃ στρατεύματα, διὰ νὰ μὴ κατακτηθῇ ἡ Νότιος Κορέα καὶ τὰ ὁποῖα, εἶναι κανεὶς ὑποχρεωμένος νὰ τὰ θαυμάσῃ, διότι μία δρὰξ Ἀμερικανῶν ἠγωνίσθη μὲ τόσην τόλμην καὶ μὲ τόσην γενναιότητα, ὥστε νὰ ἀναχαιτίσῃ τὸν ἀντίπαλον ἔχοντα συντριπτικὴν ὑπεροχὴν ἀπέναντί του. Θὰ ἐνόμιζε λοιπὸν κανείς, μετὰ τὰ γεγονότα τῆς Κορέας, ὅτι θὰ ἐλάμβανε κάποιαν πρόνοιαν ἐδῶ ἡ Κυβέρνησις νὰ πραγματοποιήσῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθη ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, αὐτὴν τὴν εὐθυγράμμισιν τῆς πολιτικῆς. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἐξηκολούθησεν εἰς τὸν αὐτὸν χλιαρὸν καὶ χαλαρὸν τόνον, ὥστε εἰς ὅλους μας εἶχεν ἐμπνεύσει τὸ αἴσθημα τῆς ἀπογοητεύσεως καὶ ὅλοι ἐλέγομεν ἰδιαιτέρως, κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἀπαλλαγῶμεν ἀπὸ αὐτὴν τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἀπετέλει, τὸ εἶπον καὶ ἄλλοτε, Ἐθνικὸν κίνδυνον διὰ τὴν χώραν. Ἐθνικὸν κίνδυνον, ὄχι διότι ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας εἶναι κομμουνιστὴς ἢ εἶναι συνοδοιπόρος ἢ ὅτι συμπαθεῖ τὸν κομμουνισμόν, μακρὰν ἀπ’ ἐμοῦ αὐτὴ ἡ σκέψις, κάθε ἄλλο. Δὲν ἠμπορῶ ὅμως νὰ βεβαιώσω ὅτι ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας, κατὰ τὴν διάρκειαν ἑνὸς τεραστίου ἀγῶνος, ἐπιβληθέντος καὶ ἐνισχυομένου ἔξωθεν ἢ διευθυνομένου ἔξωθεν, τὸν ὁποῖον διεξῆγε σύσσωμον τὸ Ἔθνος τὸ Ἑλληνικόν, δὲν ἠμπορῶ, λέγω, νὰ βεβαιώσω ὅτι ὁ στρατηγὸς εἶχε κανενὸς εἴδους συμμετοχὴν εἰς τὸν ἀγῶνα, εἴτε ἠθικήν, εἴτε ψυχικήν. Τουναντίον, ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας, καθ’ ὅλην τὴν περίοδον τοῦ Ἐθνικοῦ τούτου ἀγῶνος ἔμεινεν ἀδρανής, ἀπὸ καιρὸν δὲ εἰς καιρὸν ἐζήτει διαβατήριον διὰ νὰ ὑπάγῃ εἰς τὴν Ἀμερικὴν ἢ καὶ Παρισίους, ἰδίως ὁσάκις ἐλάμβανε χώραν Γενικὴ Συνέλευσις τοῦ Ο.Η.Ε. Καὶ ἡ Κυβέρνησις ἠρνεῖτο νὰ τοῦ δώσῃ διαβατήριον καὶ βεβαίως ἡ ἄρνησις αὐτὴ ὠφείλετο εἰς τὸ ὅτι δὲν εἶχον εἰς τὸν κ. Πλαστήραν ἐμπιστοσύνην, ὅτι ἐξερχόμενος τῶν ὁρίων τῆς Ἑλλάδος ἦτο δυνατὸν νὰ συνηγορήσῃ ὑπὲρ τοῦ ἀγῶνος της. Φαντάζεσθε, λοιπόν, ὅταν δύο μῆνας πρὶν διαλυθῇ ἡ ἄλλη Βουλὴ εἶχε ζητήσει ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας διαβατήριον καὶ τοῦ τὸ ἠρνήθη ἡ τότε Κυβέρνησις, φαντάζεσθε, λέγω, μετὰ δύο μῆνας ἀφ’ ὅτου ἔγιναν αἱ ἐκλογαί, νὰ ἔχωμεν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τὸν στρατηγὸν Πλαστήραν, ὁ ὁποῖος εἶχε τὰς ἰδέας, τὰς ὁποίας εἶχεν, ὁ ὁποῖος κανενὸς εἴδους συμμετοχὴν εἰς τὸν ἀγῶνα δὲν ἐπέδειξεν, ὁ γενναῖος ὄντως αὐτὸς ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος, εἰς τὸ παρελθόν, εἶχε προσφέρει ὑπηρεσίας ὡς στρατιωτικός, μολονότι ὑπάρχουν καὶ οἱ ἔχοντες ἀντίθετον γνώμην. Ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας, λοιπόν, οὔτε διὰ λέξεων δὲν ἠθέλησε νὰ ἐκφράσῃ τὴν συμπάθειάν του πρὸς τὸν ἀγωνιζόμενον Ἑλληνικὸν στρατὸν καὶ λαόν, ὁ ὁποῖος ἐξηκολούθησε, μὲ τὴν ψυχήν εἰς τὰ δόντια, τὸν σοβαρώτατον αὐτὸν ἀγῶνα, ἐναντίον τῆς ἔξωθεν ἐπιβουλῆς. Ὁσάκις δὲ εἶπεν καὶ καμμίαν λέξιν ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας, μισομασημένην, ἡ λέξις αὐτὴ ἦτο τοιαύτη, ὥστε τὴν ἔπαιρνεν ἡ προπαγάνδα καὶ τὴν ἐχρησιμοποίει ἐντατικῶς ἐναντίον τῆς Πατρίδος μας. Θὰ ἐνόμιζε κανείς, ὅτι, ὅταν ἀνέλαβεν ὑπεύθυνον Κυβέρνησιν, θὰ συνησθάνετο τὰς εὐθύνας, τὰς ὁποίας εἶχεν, ἀλλά, δυστυχῶς, ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας, ὡς ὑπεύθυνος Κυβερνήτης τῆς χώρας, δὲν κατώρθωσε νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ νόημα τῆς ἐποχῆς, ὅτι δηλαδὴ ὁ κομμουνισμὸς ἀποτελεῖ τὸν φρικωδέστερον κίνδυνον διὰ τὴν Πατρίδα μας. Ἔχω δὲ ὑπ’ ὄψει μου δηλώσεις του τελευταίας, κατὰ τὰς ὁποίας ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας φέρεται εἰπὼν ὅτι, ὁ συμμοριτικὸς ἀγὼν προῆλθεν ἀπὸ τὴν ἀγανάκτησιν, τὴν ὁποίαν ἐδοκίμαζον οἱ δημοκρατικοὶ πολῖται πιεζόμενοι ἀπὸ τὰς ἑκάστοτε Κυβερνήσεις. Αὐτὰ τὰ εἶπε δυστυχῶς καὶ τελευταίως. Διότι, ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας, δὲν ἀντελήφθη ἀκόμη, δὲν ἀπέκτησε συνείδησιν τοῦ τὶ ἐστὶ συμμοριτισμός, τὶ ἐστὶ κομμουνισμὸς καὶ τὶ κακὸν διέπραξαν εἰς τὴν χώραν οἱ ὀπαδοὶ αὐτῶν. Αὐτὸ ἦτο ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μᾶς ἔκαμεν ὅλους νὰ ἀνησυχῶμεν, ὅταν ἐβλέπωμεν Κυβέρνησιν προεδρευομένην ἀπὸ τὸν στρατηγὸν Πλαστήραν: ἡ τραγικὴ ἔλλειψις συναισθήσεως τῶν κινδύνων. Χθὲς, δὲ ποὺ ἐγένοντο αἱ ἀποκαλύψεις ἑκατέρωθεν, ἐκ μέρους τῶν συμμετεχόντων εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ τριπτύχου, διὰ νὰ μεταχειρισθῶ τὴν φράσιν τοῦ συντρόφου κ. Σοφιανοπούλου, καὶ βεβαιῶ εἰλικρινῶς, ἦσαν τόσον δηλητηριώδεις αἱ ἀναδιδόμεναι, ἐκ τῶν ἀποκαλύψεων, ἀναθυμιάσεις, ὥστε εἶπον καθ’ ἐμαυτὸν πῶς δὲν ἐπάθαμε κανένα μεγάλο κακόν, ὅταν εἴχαμε τοιούτους Κυβερνήτας, ἀλληλοϋποβλεπομένους, μὴ ἔχοντας καμμίαν μεταξὺ των συνοχήν, παρὰ τὰς δηλώσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς τότε καὶ νῦν Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἔλεγεν ὅτι ὑπάρχει μεταξὺ μας μία ἀγαστὴ ἁρμονία, μεταξὺ τῶν συνεργαζομένων κομμάτων καὶ ὅτι δὲν ὑπῆρξε ποτὲ τόση ἁρμονία, ὅση ὑπάρχει αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τοιαύτας δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος· ὅταν ἀνεχώρησε δι’ Ἀμερικήν, εἰς Παρισίους ἔκαμε τὰς δηλώσεις αὐτάς: τὰ τρία κόμματα συνεργάζονται μὲ μίαν θαυμαστὴν ἁρμονίαν καὶ δὲν ἐπρόφθασαν νὰ ἀνοίξουν τὰς βαλίτσας των εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ ἡ ἁρμονία αὐτὴ ἐξεδηλώθη, κατὰ τὸν γνωστὸν τρόπον.

§24Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Τί ἠθέλατε νὰ εἴπω εἰς τοὺς Παρισίους, ὅτι συμπλεκόμεθα;

§25Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως ἄνευ χαρτοφυλακίου, ἐπωφελήθητε τοῦ λάθους τῆς γλώσσης μου, ὅτι τὰς ἐκάματε εἰς Παρισίους τὰς δηλώσεις. Ὄχι, ἐδῶ τὰς ἐκάματε τὰς δηλώσεις, ὅτι ἔχετε τόσην ἁρμονίαν, καὶ ἰδιαιτέρως μὲ τὸν Πρόεδρον τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως.

§26Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Γνωρίζετε καμμίαν Κυβέρνησιν ἡ ὁποία ἀνήγγειλε τὰς διαφωνίας της, πρὶν ἐκδηλωθοῦν;

§27Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δὲν γνωρίζω καμμίαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία νὰ ἐκδηλώνῃ τὰς διαφωνίας της, ἀλλὰ γνωρίζω ὅτι σεῖς διαφωνεῖτε ὄχι, ἐπάνω εἰς τὸ ἐθνικὸν ζήτημα, διαφωνεῖτε διὰ τὴν κατάληψιν τῶν διαφόρων κυβερνητικῶν βοσκοτόπων, τοὺς ὁποίους ἠθέλατε νὰ καταλάβετε διὰ τοὺς φίλους σας. Αὐτὴ εἶναι διαφορὰ καὶ διαφωνία σας. Διότι ἐὰν διαφωνῆτε εἰς ἐθνικὰ ζητήματα, ὅπως διεφώνισεν ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, σᾶς βεβαιῶ ὅτι θὰ εἶσθε ἄξιος συγχαρητηρίων.

§28Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Νὰ μοῦ ὀνομάσητε τοὺς βοσκοτόπους, διὰ τοὺς ὁποίους ἐνδιεφέρθην, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶσθε ἀσύδοτος εἰς τὸ βῆμα. Ὀφείλετε νὰ σέβεσθε καὶ νὰ λέγετε τὴν ἀλήθειαν. Δὲν ὑπῆρξε ποτὲ περίπτωσις βοσκοτόπων. Δι’ ἐμὲ ὑπῆρξε μόνον ἐθνικὴ πολιτική. (Χειροκροτήματα).

§29Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἠσθάνθη τὴν ἀνάγκην νὰ κάμῃ αὐτὴν τὴν διαμαρτυρίαν καὶ εἰς ὕφος τόσον ἔντονον κτυπῶν μάλιστα καὶ τὴν χεῖρα ἐπὶ τοῦ ἀναλογίου κατὰ τὴν συνήθειάν του.

§30Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Διότι ἐχρειάζετο διὰ τὴν ὕβριν.

§31Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Μὴ νομίζετε, κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ὁ τόνος τῆς φωνῆς σας θὰ μὲ ἐμποδίσῃ νὰ κάμω τὸ καθῆκον μου.

§32Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἀνέκαθεν μὲ τὸν τόνον τῆς φωνῆς ἀσχολεῖσθε.

§33Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Διότι μόνον εἰς τὸν τόνον κατατρίβεσθε. Ἡ στενοχωρία σας αὐτὴ νὰ εἶσθε βέβαιος, ὅτι δὲν θὰ μὲ ἐμποδίσῃ νὰ κάμω τὸ καθῆκον μου ὡς ἀντιπροσώπου τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ.

§34Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Νὰ μοῦ ὀνομάσητε τοὺς βοσκοτόπους. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς ἀναφέρετε ἀσυδότως. Ποῖα προσωπικὰ θέματα ὑπῆρξαν; Οὐδέποτε ὑπῆρξαν.

§35Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὑπῆρξε φίλος σας τὸν ὁποῖον νὰ μὴ ἐστουπώσατε κατά τινα τρόπον, εἴς τινα θέσιν, ἄλλως ἀπάντησιν ἐπ’ αὐτοῦ σᾶς ἔδωσε χθὲς ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας.

§36Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Μὴ ἐξέρχεσθε τοῦ θέματος. Νὰ ἀναφέρετε περιστατικὰ προσωπικῶν διαφωνιῶν. Ἐδῶ εἶναι ὁ κ. Πλαστήρας, ἐδῶ εἶναι ὁ κ. Βενιζέλος. Ἄς ἀναφέρουν ἓν προσωπικὸν περιστατικόν, τὸ ὁποῖον μᾶς ἐχώρισεν. Οὐδέποτε ἔθεσα προσωπικὰ ζητήματα. Πάντοτε προσεπάθησα νὰ ὑπάρξῃ συνοχή, οὐδέποτε διαίρεσις. Πάντοτε ἠκολούθησα ἐθνικὴν πολιτικήν. Δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ὑβρίζετε ἀπὸ τοῦ βήματος.

§37Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δὲν ἐσυνήθισα, οὔτε ἐξ ἀνατροφῆς, οὔτε ἐκ μορφώσεως νὰ ὑβρίζω. Αὐτὸ ἀποτελεῖ μίαν πλάνην σας. Δὲν πρέπει νὰ συγχέητε τὸν ἔλεγχον ποὺ σᾶς κάμνω, μὲ τὴν ἐξύβρισιν. Ἐλέγχω τὰς Κυβερνητικὰς πράξεις σας καὶ ὀφείλετε, διὰ τὰς πράξεις σας αὐτὰς, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι ὀλίγαι, νὰ τηρῆτε σιγήν, εἶναι προτιμότερον δι’ ὑμᾶς. Πάντως πρέπει νὰ γνωρίζητε ὅτι ὁ ὑψηλὸς τόνος τῆς φωνῆς σας δὲν ἠμπορεῖ νὰ καλύψῃ τὴν ἀλήθειαν κ. Παπανδρέου. Ἐὰν τὸ νομίζητε αὐτό, πλανᾶσθε. Ἐπανέρχομαι εἰς τὸ θέμα μου, μετὰ τὰς ἀτελειώτους διακοπὰς τοῦ κ. Παπανδρέου. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἀνέτρεψε λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν, καὶ τὴν ἀνέτρεψε δ’ οὓς λόγους γνωρίζομεν πάντες, καὶ τοὺς ὁποίους λόγους ἡμεῖς προείπομεν ὁμιλοῦντες ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης· θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω ἀπὸ τὴν ὁμιλίαν μου ἐκείνην μίαν περικοπήν, διὰ νὰ ἴδητε πόσον προφητικῶς ὡμίλησα διὰ τὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν καὶ πόσον ἐδικαιώθην, ἐκ τῶν πραγμάτων, εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔλεγον. Μένω λοιπὸν μὲ τὴν μικροχαρῆ ἱκανοποίησιν, ὅτι δικαιώνομαι ἐγὼ εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα προεῖπον· δυστυχῶς ὅμως ἡ Πατρίς μας ἐξετέθη εἰς σοβαρωτάτους κινδύνους. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναγνώσω μίαν μικρὰν περικοπὴν ἐκ τῆς ὁμιλίας μου ἐκείνης, ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, τὰς ὁποίας εἶχε συντάξει ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος. Ἔλεγον λοιπὸν τότε ἀπὸ τοῦ ἰδίου βήματος. (Ἀναγινώσκει). «Ἡ Ἐθνικὴ συνείδησις, δὲν ἀνέχεται τὴν ἀμνηστίαν. Θὰ δημιουργήσητε κατάστασιν, ἡ ὁποία θὰ ἰσοδυναμῇ μὲ προδοσίαν. Προσέξατε πολὺ τὸ ζήτημα τῶν μέτρων ἐπιεικείας. Ὁ ταλαίπωρος λαός μας, ὁ ὁποῖος ὑπέστη τόσας δοκιμασίας, δὲν ἀντέχει εἰς νέας συμφοράς. Προσέξατε, προσέξατε, οἱ ἀπειλοῦντες αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὴν Πατρίδα μας κίνδυνοι εἶναι πολὺ μεγάλοι, εἶναι παμμέγιστοι. Ἀλλὰ ἐκτὸς αὐτῶν, δὲν συλλογίζεσθε τοὺς δυστυχεῖς αὐτοὺς γονεῖς, οἱ ὁποῖοι ἔστειλαν τὰ παιδιά τους ἀφήσαντες τὴν ἑστίαν των εἰς τὰ διάφορα μέτωπα, ποὺ θὰ ἴδουν τοὺς σφαγεῖς τῶν τέκνων των μετ’ ὀλίγους μῆνας νὰ ἐπανέρχωνται ἐλεύθεροι, θριαμβευτικῶς, εἰς τὰς ἑστίας των, χάρις εἰς τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεώς σας;». Καὶ περαιτέρω. — «Πῶς εἶναι δυνατὸν ν’ ἀνεχθῇ ἡ Ἐθνικὴ συνείδησις τοιαῦτα μέτρα; Καὶ ἐὰν ὑποτεθῇ πῶς εἴχομεν μίαν ἤρεμον κατάστασιν, ἐὰν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ— τὰ τέρατα αὐτά— ἠννόουν εἰλικρινῶς, ὅτι σείεται τὸ ἔδαφος ὑπὸ τοὺς πόδας ἡμῶν καὶ ἡ εἰρήνη τοῦ κόσμου κρίνεται ἀπὸ μίαν τρίχα, σεῖς πῶς τολμᾶτε νὰ λαμβάνετε αὐτὰ τὰ μέτρα;».

§38Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Πότε ἐλέχθησαν αὐτά;

§39Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις. Εἶναι ὁμιλία ἰδική μου.

§40Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἔχει καλῶς.

§41Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Πῶς μοῦ ἀρέσει ὁ κ. Παπανδρέου ὅταν ὁμιλῇ μαλακά!

§42Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἐπιμένετε εἰς ἔλλειψιν σοβαρότητος ἐπὶ τοῦ βήματος.

§43Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Μὴ ὁμιλεῖτε περὶ σοβαρότητος σεῖς καὶ πρὸ παντὸς σεῖς.

§44Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Μάθετε νὰ σέβεσθε.

§45Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Σεῖς νὰ μάθετε νὰ σέβεσθε.

§46Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Αὐτὸ τὸ ὕφος ἀπὸ ἐμὲ εἶναι ἀπαράδεκτον.

§47Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τὰ περὶ σεβασμοῦ καὶ ἀπαραδέκτου, ἀνήκουν εἰς ὑμᾶς. Τὸ ὕφος τὸ ἰδικόν σας εἶναι πάντοτε ὡραῖον.

§48Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Γνωρίζω νὰ σέβωμαι.

§49Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἀφήσατε τὰς διακοπάς. Ἐκτὸς ἐὰν αἰσθάνεσθε τὴν ἀνάγκην τῶν διακοπῶν.

§50Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Συνηθίζω νὰ σέβωμαι ὅταν ὁμιλῶ καὶ ἀξιῶ σεβασμόν. Νὰ ἀλλάξητε ὕφος. Νὰ μετεκπαιδευθῆτε.

§51Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ὁμιλῇ περὶ μετεκπαιδεύσεως ὁ κ. Παπανδρέου, ἀλλὰ ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τοῦ ἐπαναστρέψω αὐτὴν τὴν σύστασιν, διότι ἔχει ἀνάγκην μετεκπαιδεύσεως ἀληθῶς.

§52Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Πολὺ εὐθηνὴ ἀπάντησις.

§53Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὅση χρειάζεται δι’ ὑμᾶς Συνεχίζων θὰ σᾶς ἀναγνώσω μίαν ἄλλην περικοπὴν τῆς ἀγορεύσεώς μου ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς τέως Κυβερνήσεως. (Ἀναγινώσκει). «Ἡ Κυβέρνησις καταλήγουσα εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τονίζει, ὅτι θὰ ὁδηγήσῃ τὸν τόπον εἰς γαλήνην. Τὸ εὔχομαι πολύ, ἀλλὰ τὸ ἐλπίζω ὀλίγον. Ἀπὸ τὰ πρῶτα μέτρα τῆς Κυβερνήσεως περὶ Μακρονήσου κ.λ.π. φοβοῦμαι, ὅτι ἡ χώρα δὲν ὁδηγεῖται εἰς γαλήνην τοὐναντίον εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν τοῦ κομμουνισμοῦ. Πρέπει ν’ ἀναθεωρήσῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν ἀπόφασίν της εἰς τὸ σχετικὸν κεφάλαιον περὶ μέτρων ἐπιεικείας. Ἔχομεν καιρὸν δι’ αὐτὰ βραδύτερον, ὅσον μεγαλύτερον θὰ εἶναι τὸ αἴσθημα τῆς χώρας ἀπὸ τοῦ κομμουνιστικοῦ κινδύνου, τόσον εὐρύτερα θὰ εἶναι τὰ μέτρα ἐπιεικείας. Ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν χρειάζεται νὰ ληφθῇ κανὲν μέτρον καὶ ἐὰν συμφωνήσῃ ἡ Κυβέρνησις μαζί μας, δηλῶ, ὅτι τόσον ἐγὼ ὅσον καὶ ὁ κ. Μανιαδάκης θὰ δώσωμεν ψῆφον ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Τὸ ἐμπόδιον εἶναι τὰ μέτρα ἐπιεικείας. Δὲν εἶναι ἄξιοι οἱ τοσάκις αἱματοκυλίσαντες τὴν χώραν αὐτὴν τῆς σπουδῆς τῆς λήψεως μέτρων ὑπὲρ αὐτῶν. Τοὐναντίον δὲν βλέπομεν αὐτὴν τὴν δραστηρίαν πολεμικὴν προπαρασκευὴν τόσον τοῦ ἀνατολικοῦ ὅσον, καὶ τοῦ δυτικοῦ κόσμου, ἡμεῖς ποὺ πρέπει νὰ προπαρασκευαζώμεθα καὶ νὰ λαμβάνωμεν μέτρα διασφαλίσεως τῆς τάξεως καὶ ὄχι παραλύσεως αὐτῆς». Αὐτὴ εἶναι ἡ ἱκανοποίησίς μου ὅτι ἐγὼ τὰ προεῖδον αὐτὰ καὶ κατηνάλωσα τὰ ¾ τῆς ἀγορεύσεώς μου εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτὸ μερὶ μέτρων ἐπιεικείας. Τί ἔπαθεν ὅμως ἡ Κυβέρνησις τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα καὶ οἱ ἀποτελοῦντες αὐτήν, ὥστε νὰ ἐπιμένουν ἀνενδότως εἰς τὴν κακὴν αὐτὴν πολιτικήν; Ἡ Κυβέρνησις τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα ἐξεκίνησεν ἀπὸ μίαν ἐσφαλμένην προϋπόθεσιν. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα ἐνόμισεν, ὅτι ἐτελείωσεν ὁ πόλεμος καὶ ὅτι εἰσήλθομεν εἰς τὸ στάδιον τῆς εἰρήνης, ὅτι δὲ εἶχεν αὐτὴν τὴν ἰδέαν, ἔχω ἓν ἔγγραφον ἐπίσημον, διὰ νὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω. Ἔχω τὸν Βασιλικὸν λόγον μὲ τὸν ὁποῖον ἤρξαντο αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς. Ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς ἀφοῦ ἐχαιρέτησε τοὺς συναδέλφους τῆς Δωδεκανήσου οἱ ὁποῖοι διὰ πρώτην φορὰν μετεῖχον τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου, ἀπευθυνόμενος πρὸς τὴν Βουλήν, λέγει: «Εἶμαι εὐτυχὴς ὅτι ἀπευθύνομαι πρὸς τὴν νέαν Βουλὴν καὶ ἐγκαινίζω τὰς ἐργασίας αὐτῆς μὲ τὰ ἐμβλήματα τῆς Εἰρήνης». Ἐννοεῖται ὅτι τὴν εὐθύνην καὶ τὴν τιμὴν τοῦ λόγου τοῦ Θρόνου, ἔχει ἡ Κυβέρνησις. Ὥστε, βλέπετε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη ἐπίστευεν, ὅτι εἰσήλθομεν εἰς τὸ στάδιον τῆς ὁριστικῆς εἰρήνης. Ὅταν δὲ μετὰ ταῦτα ἀνεγνώσθησαν αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις, τὸ κεφάλαιον αὐτὸ ἀνεπτύχθη εὐρύτατα. Ἡμεῖς λοιπὸν διεφωνήσαμεν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς καὶ εἴπομεν ὅτι πλανᾶσθε ἂν νομίζετε ὅτι ἔληξεν ὁ πόλεμος, ἡ διεθνὴς ἀτμόσφαιρα ζοφοῦται καὶ καθίσταται, ἡμέρᾳ τῇ ἡμέρᾳ ζοφωτέρα, ἡ ἔντασις ἡ διεθνὴς ἐντείνεται καθ’ ἑκάστην καὶ ἐγγίζει τὰ ὅρια τῆς θυέλλης καὶ γνωρίζετε ποῖος εἶναι ἐκεῖνος ποὺ προκαλεῖ αὐτὴν τὴν ἔντασιν, εἶναι ἡ Σοβιετικὴ Ρωσία καὶ γνωρίζετε ἐπίσης, ὅτι αὐτοὶ διὰ τοὺς ὁποίους λαμβάνετε τὰ μέτρα ὅτι δέχονται ἐντολὰς ἀπὸ τὴν Σοβιετικὴν Ρωσίαν, εἶναι ὄργανά της μίσθαρνα, πῶς σεῖς σπεύδετε, λοιπόν, νὰ λάβετε μέτρα ὑπὲρ αὐτῶν; Καὶ ἐτόνισα: Τὸ ἔδαφος σείεται ὑπὸ τοὺς πόδας σας, ἡ εἰρήνη τοῦ κόσμου κρέμαται ἀπὸ μίαν τρίχα καὶ ἤδη κρέμαται ἀπὸ ὀλιγώτερον τῆς μιᾶς τριχός. Ἀντιλαμβάνεσθε πόσον δύσκολος ἦτο ἡ κατάστασις. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις οὐδεμίαν προσοχὴν ἔδωσεν εἰς τοὺς λόγους μου ἐκείνους καὶ μικρὰ εἶναι ἡ ἱκανοποίησις τὴν ὁποίαν δοκιμάζω δικαιωθεὶς ἀπολύτως εἰς ὅ,τι εἶπον. Καὶ προχωρῶ, κύριοι βουλευταί. Εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς ἀναγνώσω μίαν ἄλλην ἀκόμη περικοπὴν τοῦ λόγου μου, σχετικὴν μὲ τὸ κεφάλαιον τῶν μέτρων ἐπιεικείας. Ἔχει σημασίαν καὶ μὲ συγχωρεῖτε ὅτι σᾶς κουράζω. Ἡ Κυβέρνησις οὐδεμίαν θ’ ἀνεύρῃ εἰς ἡμᾶς ὑστεροβουλίαν ἀρνουμένους μὲ ὅλην τὴν δύναμιν τῆς ψυχῆς μας τὴν παροχὴν ἀμνηστίας. Πιστεύομεν ὅτι ἐὰν ἐπιμείνετε εἰς τὰ μέτρα ἐπιεικείας θὰ ἔχωμεν νέον αἱματοκύλισμα. Αὐτὸ μᾶς κάμνει νὰ ἀπευθύνωμεν ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ν’ ἀπαλείψῃ τὸ σχετικὸν κεφάλαιον. Ὑπάρχει βάσιμος φόβος, ὅτι ἡ Ἑλλὰς θὰ κληθῇ καὶ πάλιν νὰ πληρώσῃ μὲ νέας συμφορὰς τὴν ἐπιπολαιότητα αὐτὴν τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας εἰς ὅλους τοὺς προεκλογικοὺς λόγους ποὺ ἐξεφώνησε, ὡμίλει περὶ ἀμνηστίας.

§54Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Περὶ ἀμνηστίας ποτέ. Περὶ λήθης.

§55Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἡ ὁποία λήθη ὅμως δὲν εἶναι ἐπικρατεστέρα τοῦ αἰσθήματος τῆς ἀσφαλείας καὶ ἡ ὁποία ἐπίσης δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ ἀπὸ τῆς μιᾶς ἡμέρας εἰς τὴν ἄλλην. Ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας προεκλογικῶς ὑπέσχετο ἀμνηστίαν... (Ἀναγινώσκει)....

§56Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Εἶναι δηλώσεις τοῦ Προέδρου ἢ εἶναι ἀπὸ τὰ ἀναγραφόμενα εἰς τὰς ἐφημερίδας;

§57Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Εἶναι ὁμιλία ἰδική μου! (Θόρυβος ἐκ τῆς πτέρυγος τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος). Μὴ μὲ διακόπτετε, παρακαλῶ, διότι μὴ νομίζετε ὅτι μὲ τὰς διακοπὰς τὰς ἰδικάς σας καὶ τοῦ ἀρχηγοῦ σας δύνασθε νὰ μὲ ἐμποδίσητε νὰ ὁμιλήσω, διότι ἐγὼ ἐκεῖνο ποὺ θέλω νὰ εἴπω, θὰ τὸ εἴπω καὶ ὁ κόσμος ἂν χαλάσῃ. Θὰ ἦτο λοιπὸν προτιμότερον καὶ δι’ ὑμᾶς καὶ διὰ τὸν ἀρχηγόν σας νὰ μὴ μὲ διακόπτητε. Ἔχω αὐτὸ τὸ ἐλάττωμα νὰ λέγω ὅ,τι αἰσθάνομαι ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴπω, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ λαοῦ.

§58Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Ἐδῶ δὲν εἶναι βοσκότοποι. Νὰ πᾶτε νὰ ὁμιλήσητε εἰς τὰ δικά σας βοσκοτόπια.

§59Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Καθήσατε φρόνιμα. Δὲν κερδίζετε τίποτε μὲ τὰς διακοπάς· περὶ κυβερνητικῶν βοσκοτόπων ἄλλως τε ὡμιλήσαμεν. Προχωρῶ, κύριοι βουλευταί. Ἐπιστεύαμεν ἑπομένως ἄνευ οὐδενὸς δισταγμοῦ, ὅτι μέτρα ἐπιεικείας εἰς μίαν στιγμὴν τόσον κρίσιμον ἦτο ἐσφαλμένη πολιτική, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησε καὶ ἡ Κυβέρνησις ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀπολύτως ἀνάγκης. Ὑποθέτω ὅμως διὰ νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν, ὅτι ἡ ἐσφαλμένη αὐτὴ πολιτική, ἡ ὁποία ἠκολουθήθη ἐθεωρήθη ἀναγκαία διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ συνάντησις ἐπὶ τὸ αὐτὸ τῶν κομμάτων τοῦ Κέντρου, διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ὁ σχηματισμὸς τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, τὸ σημεῖον τῆς ἐπαφῆς τῶν δύο ἄλλων κομμάτων πρὸς τὸ κόμμα τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα ἦτο αὐτὸ ἀκριβῶς, τὸ νὰ κάμουν δηλαδὴ αὐτὴν τὴν ὑποχώρησιν τὰ δύο ἄλλα ἐθνικόφρονα κόμματα τὴν ὁποίαν ὑποχώρησιν ἔκαμαν διὰ νὰ ἐπέλθῃ ὁ συμβιβασμὸς τῶν διεστώτων καὶ ὁ σχηματισμὸς τῆς Κυβερνήσεως. Ἐγένετο δηλαδὴ ὑποχώρησις ἐκεῖ ὅπου δὲν ἔπρεπε, δηλαδὴ εἰς τὸ Ἐθνικὸν ζήτημα καὶ ἐκεῖ ὀφείλονται ὅλα τὰ ἐπακολουθήσαντα ἄτοπα. Βλέπετε ὅταν γίνεται Κυβέρνησις χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ μεταξὺ τῶν ἀπαρτισάντων αὐτὴν μία ἰθύνουσα κεντρικὴ ἐθνικὴ ἰδέα, ἰδέα ἀφορῶσα τὴν προστασίαν τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ νὰ εἶναι ἀποδοτικὴ ὅπως ἀκριβῶς συνέβη μὲ τὴν τότε τοιαύτην. Ἀλλὰ ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς τότε Κυβερνήσεως καὶ τῆς σημερινῆς, ἐπισπεύδων οὕτω τὰ πράγματα διὰ νὰ σχηματισθῇ αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις, ἔκαμεν αὐτὴν τὴν ἐθνικὴν ὑποχώρησιν. Εἶμαι βέβαιος ὅτι μέσα εἰς τὴν ψυχήν του ἐγένετο μία πάλη ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ὑποχωρήσῃ εἰς τὰ μέτρα ἐπιεικείας, ἀλλὰ ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος, ἤθελε νὰ γίνῃ καὶ Κυβερνήτης. Δηλαδή, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἰς τὴν ψυχὴν του μέσα, ἐγένετο ἕνας ἀγών, μεταξὺ τῆς ἀνάγκης νὰ ὑπάρξῃ συμβιβασμὸς καὶ τῆς ἰδέας ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ Κυβέρνησις, ὅπως ὁ ἴδιος τὴν ἐσχεδίασε τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν, ὅπου ἐπῆρεν εἰς τὸ τηλέφωνον τὸν στρατηγὸν Πλαστήρα. Πολὺ φοβοῦμαι, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοσοσιαλιστικοῦ κόμματος, τὸν ὁποῖον πολὺ ἐκτιμῶ—ἂς ἔχῃ τὴν ἰδέαν ὅτι ἐγὼ δὲν τὸν ἐκτιμῶ— παρεσύρθη ἀπὸ τὴν ψευδαίσθησιν, τὴν ὁποίαν τὴν ἐδημιούργησεν ἓν προεκλογικὸν σύνθημα, τὸ ὁποῖον εἶχε ρίψει: «Κυβερνήτης ὁ Γεώργιος Παπανδρέου», τὸ ὁποῖον, σύνθημα, διὰ πολυχρώμων ταινιῶν εἶχε τοὺς πλοκάμους του εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Ὁπουδήποτε καὶ ἂν περιώδευον, ἔβλεπον: «Κυβερνήτης ὁ Γ. Παπανδρέου». Δηλαδή, αὐτὸ τὸ σύνθημα, τὸ ὁποῖον θὰ χαρακτηρίσω ὀλίγον αὔθαδες, διότι ἀπετέλει προεξόφλησιν τῆς γνώμης τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, εἶχε δημιουργήσει εἰς τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος τὴν ψευδαίσθησιν ὅτι ἠμπορεῖ πράγματι νὰ εἶναι κυβερνήτης. Καὶ ὅταν εἶδεν ἀπὸ τὰς ἐκλογάς, ὅτι δὲν ἠμποροῦσε νὰ εἶναι κυβερνήτης, εἶπεν ὅτι πρέπει νὰ εὑρεθῇ ἕνας τρόπος νὰ κυβερνήσῃ τὴν Ἑλλάδα, μὲ τὴν ὑπάρχουσαν ἐτυμηγορίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐδῶ εἶναι τὸ λάθος καὶ ἐδῶ ὀφείλεται ἡ εὐθύνη τοῦ σχηματισμοῦ τῆς κακῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου. Ἑπομένως, ὅσα λέγω διὰ τὸν στρατηγὸν Πλαστήρα, αὐτὰ ἴσως δὲν ἔχουν τόσον πολὺ θέσιν, δι’ αὐτὸν ἀνύποπτον ὄντα, ὅσον εἶναι ἡ εὐθύνη ἡ ὁποία βαρύνει τὸν ἀξιότιμον Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τῆς σημερινῆς καὶ τῆς τέως, διότι ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ, καὶ τὸ ἐγνώριζεν, ὅτι ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας ὁπουδήποτε καὶ ἐὰν ὡμίλει προεκλογικῶς, ὡμίλει περὶ μέτρων ἐπιεικείας. Ἔπρεπεν ἐπίσης νὰ γνωρίζῃ, ὁ κ. Παπανδρέου, ὅτι ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας, ὁ ὁποῖος εἰς τὸ κόμμα του ἔχει ἐθνικόφρονα στελέχη ἄξια πολλῆς προσοχῆς, ἔχει ὅμως καὶ πολλὰ στελέχη, τὰ ὁποῖα εἶναι συνδεδεμένα μὲ ὅλας τὰς πολιτικὰς καὶ πολιτειακὰς ἀνωμαλίας τοῦ παρελθόντος, μὲ ἐπικεφαλῆς τὸν ἴδιον τὸν στρατηγόν. Καὶ δι’ αὐτὸ μοῦ ἔκαμαν κἄποιαν ἐντύπωσιν ὅσα εἶπεν ὁ στρατηγὸς χθές, ὅτι εἶχε σκοπὸν τὴν ἀνανέωσιν τοῦ πολιτικοῦ κόσμου. Πῶς θὰ κάμετε ἀνανέωσιν τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ὅταν τὰ περισσότερα στελέχη σας εἶναι συνδεδεμένα μὲ τὰς γνωστὰς ἀναταραχὰς τοῦ παρελθόντος, ἀπὸ τὰς ὁποίας δὲν εἶναι εὔκολον νὰ ἀποδεσμευθῶσιν τῶν ψυχικῶν αὐτῶν δεσμεύσεων τοῦ παρελθόντος; Ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἰς τὸ Κόμμα τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα, ὑπάρχουν, ὅπως εἶπον, καὶ ἐθνικόφρονα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀκμαίαν τὴν ἐθνικοφροσύνην καὶ ἐλπίζω, ὅτι σιγὰ–σιγὰ θὰ δώσουν εἰς τὸν στρατηγὸν τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὸ νὰ κατανοήσῃ, ὅτι δὲν δύναται νὰ ὑπολογίζῃ ἐπὶ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, τῶν κομμουνιστῶν, οἱ ὁποῖοι ἔβλαψαν τὴν Πατρίδα. Διότι πρέπει νὰ εἴπω τοῦτο, καὶ αὐτὸ εἶναι τόσον εἰλικρινὲς καὶ θὰ τὸ ἀποδείξω ἀμέσως, ὥστε νὰ μὴ γενηθῇ καμμία ἀμφιβολία ὅτι ὑπερβάλλω, ὅτι δηλαδὴ τὸ Κόμμα τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα τὸ ἐψήφισαν καὶ κομμουνισταί, διότι, ὅπου δὲν ὑπῆρχον κομμουνιστικοί, συνδυασμοὶ τοῦ συντρόφου Σβώλου καὶ Σοφιανοπούλου, ἐκεῖ οἱ κομμουνισταὶ συνεκεντρώθησαν περὶ τὸ Κόμμα τῆς Ε.Π.Ε.Κ. καὶ ἐψήφισαν αὐτό. Ἔχω κλασσικὸν παράδειγμα ἀπὸ τὴν Ἀρκαδίαν. Ἐκεῖ ὑπάρχουν κομμουνισταί, ὅπως καὶ παντοῦ, τινὲς ἐξ αὐτῶν ἐπλησίασαν φίλους μου καὶ τοὺς εἶπον, ὅτι ἡμεῖς θὰ ψηφίσωμεν τὸν συνδυασμὸν τοῦ κ. Τουρκοβασίλη. Μοῦ τὸ εἶπον αὐτὸ καὶ τοὺς ἀπήντησα δὲν μᾶς χρειάζονται αὐτοί.

§60ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶναι κομμουνισταὶ αὐτοί, εἶναι κόσμος δημοκρατικός, τὸν ὁποῖον δέρνετε ἀπὸ τὸ 1936.

§61Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ σᾶς συμπεριλάβω μεταξὺ αὐτῶν· ἀλλὰ σεῖς, κύριε συνάδελφε, ἔχετε μίαν ἔξαλλον ζωηρότητα, τὴν ὁποίαν καλὸν θὰ ἦτο νὰ καταπραΰνετε. Ἐνῶ λοιπὸν ἐγὼ τοὺς εἶπον ὅτι εἶναι ἐλεύθεροι νὰ κάμουν ὅπως θέλουν τὴν παρασκευὴν τῶν ἐκλογῶν, λέγει εἷς ἐξ αὐτῶν πρὸς τὸν σύντροφον: γνωρίζετε ὅτι ἡμεῖς ἐπήραμε μίαν ἐντολὴν νὰ ψηφίσωμεν τὸν Πλαστήραν. Καὶ πράγματι 500 κομμουνισταὶ τῆς Τριπόλεως, ἐψήφισαν τὸν στρατηγὸν Πλαστήραν. Καὶ παντοῦ εἰς τὴν Ἀρκαδίαν, οἱ κομμουνισταὶ ἐψήφισαν Ε.Π.Ε.Κ. Ἔλεγα λοιπόν, ὅτι ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας εἶναι συνεπὴς πρὸς ἑαυτόν, διότι διὰ νὰ τὸν ψηφίσῃ τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα, ὅπου δὲν ὑπῆρχον συνδυασμοὶ κομμουνιστῶν, τὸ Κ.Κ.Ε. δὲν εἶναι ἐκεῖνο ποὺ δὲν λαμβάνει ἀνταλλάγματα καὶ ἑπομένως ἡ πολιτικὴ αὐτὴ ἐστηρίχθη εἰς τὰς ὑποσχέσεις ποὺ ἐδόθησαν ἀπὸ τὸν στρατηγὸν Πλαστήραν εἰς ἀνθρώπους, — ἢ ὀρθότερον τέρατα — οἱ ὁποῖοι ἐταλαιπώρησαν τὴν Πατρίδα καὶ τὴν ἔφθασαν εἰς τὸ χεῖλος τοῦ τάφου. Κύριοι βουλευταί, ἐπανέρχομαι πάλιν εἰς τὸν φίλον μου Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων. Ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἀφοῦ ἀνέτρεψε τὴν Κυβέρνησιν πάνυ ἀξιεπαίνως, διότι ἔκαμε μίαν πρᾶξιν ἡ ὁποία ἐπροξένησεν ἐνθουσιασμὸν εἰς ὅλον τὸν κόσμον, λαβὼν τὴν ἐντολὴν τοῦ σχηματισμοῦ Κυβερνήσεως, ἔπρεπε νὰ σκεφθῇ ὅτι θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ νὰ ἀποτελῆται ἀπὸ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα νὰ μὴ ἔχουν καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ Κέντρον. Καὶ ἔκαμε μίαν ἄτονον προσπάθειαν, νὰ δημιουργήσῃ Κυβέρνησιν ἐθνικῆς συγκεντρώσεως, ἀλλὰ κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἐπιτυχίαν. Εἶπε δηλαδή, τὰ κόμματα νὰ μοῦ δώσουν ἕνα ἢ περισσοτέρους βουλευτάς, νὰ καταρτίσω μίαν Κυβέρνησιν. Ἀλλὰ ποία Κυβέρνησις θὰ ἦτο αὐτή, ἀπὸ ἀποκόμματα ἀπ’ ἐδῶ καὶ ἀπ’ ἐκεῖ τῶν διαφόρων κομμάτων; Ἀλλ’ ἔστω. Πῶς ὅμως ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ, ὅταν τὴν ἐπιλογὴν μεταξὺ τῶν βουλευτῶν τῶν κομμάτων τὴν ἠξίωσε διὰ τὸν ἑαυτόν του ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων; Καὶ ἡ προσπάθεια αὐτὴ ἐναυάγησεν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, ὅπως ἦτο ἑπόμενον, καὶ τότε πάλιν βλέπομεν μὲ βαθεῖαν λύπην τὸν Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, νὰ γυρίσῃ πάλιν πρὸς τὸ Κέντρον. Πῶς ἐσκέφθη δηλαδὴ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ συγκροτήσῃ Κυβέρνησιν πάλιν ὑπὸ τὴν προεδρίαν του ἀπὸ τὸ Κέντρον; Αὐτὸ δὲν ἠμπόρεσα νὰ τὸ ἀντιληφθῶ. Θὰ ἤμην πολὺ εὐτυχής, ἐὰν μοῦ ἔδιδε μίαν ἐξήγησιν ὁ τόσον συμπαθὴς φίλος μου Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, πῶς δηλαδὴ ἐσκέφθη νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸ Κέντρον. Διότι τὸ Κέντρον, μετὰ τὴν ἀνατροπὴν τῆς ἐξ αὐτοῦ Κυβερνήσεως, χωρὶς ἀμφιβολίαν, διελύθη καὶ ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἔγινεν ἡ ἀνατροπή, ἀπουσιαζόντων ἐξ Ἀθηνῶν τοῦ κ. Παπανδρέου, τοῦ κ. Τσουδεροῦ ἀσχολουμένου μὲ τὰ ζητήματα τοῦ καπνοῦ καὶ τοῦ κ. Πλαστήρα εὑρισκομένου εἰς τὴν Πτολεμαΐδα, δὲν ἦτο δυνατὸν λέγω τὰ αὐτὰ πρόσωπα νὰ κάμουν πάλιν τὴν αὐτὴν Κυβέρνησιν μὲ πρόεδρον τὸ Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων. Δι’ αὐτὸ λέγω, ὅτι ἡ σκέψις αὐτή, ἡ πολιτικὴ τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων ἦτο σκέψις, ἡ ὁποία δὲν ἀποδεικνύει πολιτικὴν ἐμπειρίαν. Διότι δὲν ἦτο δυνατὸν κύριε Ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, ἔπρεπε νὰ εἶναι τελείως ἀνυπερήφανοι ἄνθρωποι διὰ νὰ δεχθοῦν νὰ συμμετάσχουν εἰς τὴν Κυβέρνησίν σας. Ποτὲ δὲ ὁ ἀνυπερήφανος ἄνθρωπος δὲν εἶναι ἱκανὸς νὰ προσφέρῃ ὑπηρεσίαν. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ἀνετράπη ἡ Κυβέρνησις, ἡ ἀνατροπὴ αὐτὴ εἶχε εὐτυχῶς ταυτοχρόνως καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διαλύσεως τοῦ Κέντρου, εἰς τὰ ἐξ ὧν εἶχε συνδεθῆ. Εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅθεν, τὴν νέαν ὅπως εἶναι, ὄχι μόνον διότι εἶναι κεντρικὸν λείψανον, ὑπόλοιπον δηλαδὴ τοῦ Κέντρου καὶ ἑπομένως δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ ἔχῃ ἕν τινι μέτρῳ καὶ τὰς κοινὰς συνηθείας τοῦ Κέντρου εἶναι δυνατὸν νὰ δώσωμεν ἐμπιστοσύνην; Πόσον ἐβασάνισα τὸν ἑαυτόν μου, κ. βουλευταί, δὲν φαντάζεσθε, διὰ νὰ ἠμπορέσω νὰ πείσω ἐμαυτὸν νὰ παράσχῃ ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων. Ἐστάθη ἀδύνατον. Καὶ ἐπεθύμουν εἰλικρινῶς νὰ δώσω ψῆφον ἀνεπιφύλακτον ἐμπιστοσύνης. Διότι, ἐὰν ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων δὲν ἔκαμνε τὴν ὡραίαν καὶ ἀξιέπαινον αὐτὴν χειρονομίαν, θὰ εἴχομεν ἀκόμη τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου, καὶ θὰ εἴχομεν μεγάλην ἀγωνίαν, ὅταν ἡ κατάστασις ἐντείνεται ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν. Καὶ ἕως ἐδῶ καλά, ἄριστα· ἀπὸ ἐδῶ καὶ πέρα ὅμως, καταρτίσαντος αὐτὴν τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων καὶ διακινδυνεύσαντος νὰ παρεξηγηθῇ ἤδη ὡς ἐκ προσωπικῶν ἐλατηρίων ἐνεργήσας, πῶς ἠμποροῦμεν νὰ τοῦ δώσωμεν ἐμπιστοσύνην; Καὶ ἐρωτῶ τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι εἰς θέσιν, εἰς τὰς δεινὰς αὐτὰς περιστάσεις, τὰς ὁποίας διανύει ὁ τόπος καὶ αἱ ὁποῖαι θὰ καταστῶσιν, ἡμέρᾳ τῇ ἡμέρᾳ, δεινότεραι, αἰσθάνεται τοὺς ὤμους του ἱκανούς, διὰ νὰ βαστάξῃ τὸ βάρος τῶν Κυβερνητικῶν εὐθυνῶν, ἔναντι ἑνὸς λαοῦ, τόσα παθόντος ἐπὶ μίαν δεκαετίαν; Ἐὰν τὸ πιστεύῃ αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τῆς παρατηρήσω, ὅτι πλανᾶται. Καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἡμεῖς δὲν θὰ δώσωμεν ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν εἶναι ὅτι δὲν τὴν ἐμπιστευόμεθα, ὅτι δὲν εἶναι ἐθνικόφρων, ἀλλὰ δὲν εἶναι εἰς θέσιν, πλέον ἐξ ἰδίας ἀδυναμίας νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας τὰς ὁποίας ἔχει ὁ τόπος. Καὶ θὰ μοῦ εἴπητε, κύριοι βουλευταί, θὰ μείνῃ ὁ τόπος ἀκυβέρνητος; Ὄχι. Ἐγὼ ἔχω προτείνει μίαν λύσιν πρὸ πολλοῦ καὶ ἀποτελεῖ ἔμμονον ἰδέαν μου, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ εἷς συνασπισμὸς τῶν ἐθνικοφρόνων κομμάτων, εἰς τὸν ὁποῖον καὶ ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας, ἂν θέλῃ, νὰ λάβῃ μέρος, νὰ λάβῃ, ἀλλὰ μὲ τὴν ἰδέαν πλέον, ὅτι θὰ τραβήξωμεν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ προετοιμάσωμεν τὴν Πατρίδα μας διὰ μίαν ἐνδεχομένην ξένην ἐπίθεσιν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θεωρῶ λίαν πιθανόν. Ὅταν, κύριοι βουλευταί, διαβάζωμεν αὐτὰς τὰς ἀνταποκρίσεις, ἐκ μέρους τοῦ διεθνοῦς Τύπου περὶ κινδύνων τῆς Ἑλλάδος, πῶς ἠμποροῦμεν νὰ εἴμεθα ἥσυχοι; Ἔχω ἀνακοινώσεις τοῦ κ. Ντιοῦϊ, ὁ ὁποῖος ἦτο ὑποψήφιος Πρόεδρος τῶν Η.Π.Α. κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογάς, ὁ ὁποῖος λέγει: (Ἀναγινώσκει). Εἶναι ὑπεραρκετὰ πέντε ἔτη, διὰ νὰ πείσουν πάντας, ὅτι ὁ κομμουνιστικὸς ἰμπεριαλισμός, δὲν προτίθεται νὰ σταματήσῃ μετὰ τὴν Κορέαν· «ὁπωσδήποτε θὰ ἐπακολουθήσῃ νέα Κορέα». Ὅταν περαιτέρω ὁ στρατηγὸς Ντὲ Γκὼλ καὶ ὁ στρατηγὸς Μπίγκετ ἰσχυρίζωνται ὅτι ἡ εἰρήνη διατρέχει θανάσιμον κίνδυνον, ὅταν ὁ Τσῶρτσιλ λέγῃ: Διατρέχομεν μίαν τεταραγμένην διεθνῆ περίοδον, ἡ ὁποία μᾶς ἐπιβάλλει νὰ εἴμεθα πολὺ προσεκτικοὶ εἰς τὰ θέματα τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας, ὅταν μεταξὺ τῶν πέντε εὐαισθήτων γεωγραφικῶν σημείων, τὰ ὁποῖα διατρέχουν τὸν κίνδυνον νὰ ὑποστοῦν τὴν ἐπίθεσιν αὐτήν, εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν τῆς ἀνάγκης εἶναι ἡ ταλαίπωρος πατρίδα μας. Σᾶς ἐρωτῶ, κ. βουλευταί, πῶς ἐπιτρέπεται νὰ εἴμεθα ἥσυχοι; Καὶ εἴμεθα μοιρολατρικῶς ἥσυχοι. Πῶς παρασκευαζόμεθα διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν ἑνὸς τοιούτου ἐνδεχομένου; Ἠμπορεῖ ἐχέφρων ἄνθρωπος, ν’ ἀποκλείσῃ τὸ ἐνδεχόμενον ἀναλόγου ἐπιθέσεως κατὰ τῆς Πατρίδος μας ἐκ βορρᾶ, μετὰ ἀναλόγου αἰφνιδιασμοῦ ὅπως ἐν Κορέᾳ; Τί ἔγινε διὰ νὰ προετοιμασθῇ ὁ τόπος ἔναντι τῶν μεγάλων κινδύνων, οἱ ὁποῖοι ἀπειλοῦν τὴν χώραν μας. Φρονῶν, κύριοι, ὅτι δὲν προδίδω στρατιωτικὰ μυστικά, ἐὰν εἴπω ὅτι στερούμεθα ἀντιαρματικῶν ὅπλων, ὅτι στερούμεθα ἀντιαεροπορικῶν ὅπλων, ὅτι στερούμεθα βαρέων γενικῶς ὅπλων. Εἴδατε οἱ Βορειοκορεᾶται τί ὁπλισμὸν ἔχουν; Ἰσχυρότατον. Μὴ νομίζετε ὅτι καὶ οἱ ἡμέτεροι γείτονες δὲν ἔχουν τὸν αὐτὸν ὁπλισμόν. Σᾶς ἐρωτῶ λοιπόν, κύριοι βουλευταί, καὶ παρακαλῶ τὰς Κυβερνήσεις τέως καὶ νέαν ν’ ἀπαντήσουν. Ποῖα τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν σχετικῶς; Ἐνῷ τὰ πάντα κλονίζονται γύρω μας, ἡμεῖς ἐδῶ ὀμφαλοσκοῦμεν καὶ ἐφαρμόζομεν τὴν πολιτικὴν τοῦ στρουθοκαμηλισμοῦ. Δυστυχῶς, κύριοι βουλευταί, νὰ τὴν πάθῃ κανεὶς μίαν φοράν, νὰ τὴν πάθῃ κανεὶς δευτέραν ἠμπορεῖ νὰ μὴ εἶναι ἀνδρὸς σοφοῦ. Τὸ νὰ πάθῃ ὅμως τρεῖς καὶ τέσσαρας φοράς, τί εἶναι παρακαλῶ; Πῶς ἠμπορεῖ νὰ χαρακτηρισθῇ ὁ λαὸς αὐτὸς ἢ ὀρθότερον οἱ Κυβερνῆται του; Δι’ αὐτὸ λέγω μία συμπύκνωσις τῶν Ἐθνικοφρόνων κομμάτων διὰ τῆς προσωπικῆς συμμετοχῆς εἰς μίαν Κυβέρνησιν τῶν Ἀρχηγῶν αὐτῶν οἱ ὁποῖοι ὑποτίθεται, ὅτι εἶναι ἐμπειρότεροι τῶν ὀπαδῶν των, μολονότι τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ δὲν εἶναι jurès et de jure εἶναι ἄλλωστε μαχητόν. Ἐὰν λοιπὸν γίνῃ μία Κυβέρνησις ἀπὸ τοὺς Ἀρχηγοὺς τῶν Ἐθνικοφρόνων κομμάτων ἡ ὁποία θὰ εἶχεν ὡς ἀντικειμενικὸν σκοπὸν ἕνα καὶ μόνον τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς Πατρίδος, νὰ παραμερισθοῦν δὲ ἀπαραιτήτως ὅλα τὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα ἀνάγονται εἰς τὴν ἔννοιαν τοῦ κόμματος. Διότι ἂν ὑποφέρῃ ἡ Πατρίς, πρέπει νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν καὶ ἂν διατρέχῃ κίνδυνον καὶ ὁ κοινοβουλευτισμός, πρέπει νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν, ὅτι αἰτία εἶναι τὸ κόμμα καὶ αἱ ἀνάγκαι ἱκανοποιήσεως τοῦ κόμματος. Ἐὰν λοιπὸν ἐγένετο μία συγκέντρωσις εἰς μίαν Κυβέρνησιν Ἀρχηγῶν κομμάτων, δὲν νομίζω ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ μὴ ἀσχοληθοῦν μὲ τὸ ἐθνικόν μας πρόβλημα, τὸ ὁποῖον εἶναι τόσον ὀξὺ καὶ τόσον ἐπεῖγον. Τί τὰ θέλετε, κ. βουλευταί, ἔχει ἀνάγκην ἡ Χώρα Κυβερνήσεως ἰσχυρᾶς. Ἔχει ἀνάγκην ἀπὸ κυβερνήτας τῶν ὁποίων αἱ χεῖρες δὲν θὰ τρέμουν. Ἔχει ἀνάγκην ἡ Χώρα ἀπὸ κυβερνήτας οἱ ὁποῖοι νὰ ἔχουν ἄτρομον εἰλικρίνειαν, νὰ ἔχουν κρυσταλλίνην σαφήνειαν, νὰ ἔχουν θέρμην εἰς τὴν καρδίαν. Κυβερνήτας (δὲν ἠκούσθη) κινουμένους, δρῶντας. Μόνον μία τοιαύτη Κυβέρνησις εἶναι ἐνδεδειγμένη εἰς τὰς περιστάσεις αὐτὰς τὰς τόσον σκληρὰς καὶ ὀξείας, τὰς ὁποίας διανύει ἡ χώρα μας. Καὶ δι’ αὐτὸ ἔκαμα μίαν ἔκκλησιν εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐξετάσῃ μετὰ περισσοτέρας προσοχῆς τὸ Ἐθνικὸν Πρόγραμμα καὶ νὰ μὴ ἀρκεσθῇ εἰς τὰς ἰδικάς του δυνάμεις, οὔτε εἰς τὴν δύναμιν τοῦ ἀξιοτίμου Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπουργοῦ ἄνευ χαρτοφυλακίου. Νὰ ἐξετάσῃ ὅτι ἡ χώρα αὐτὴν τὴν στιγμὴν πρέπει νὰ κυβερνηθῇ ἰσχυρῶς καὶ ὄχι ἠχηρῶς. Κύριοι βουλευταί, χθὲς ἤκουσα τὸν κ. Σοφιανόπουλον, ὁ ὁποῖος ἔκαμε δι’ ἐμὲ μίαν ἀποκάλυψιν: Ὅτι ἦτο Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία συνεζήτησε τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας τοῦ Ο.Η.Ε. Τί ἀπεφασίσθη κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ὀργανισμοῦ αὐτοῦ; Ἀπεφασίσθη ὅπως προκειμένου περὶ τῶν μεγάλων ζητημάτων, ὅλαι αἱ δυνάμεις, αἱ μεγάλαι, ἡ Ρωσία, ἡ Ἀγγλία, ἡ Ἀμερικὴ καὶ ἡ Κίνα νὰ εἶναι σύμφωνοι. Ἐὰν μία ἐξ αὐτῶν δὲν εἶναι σύμφωνος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὑποβάλῃ τὸ βέτο, ὁπότε πλέον δὲν λαμβάνεται ἀπόφασις. Δὲν ἀντελήφθησαν ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἀποτελοῦντες τὸ Συμβούλιον αὐτὸ ἡμέτεροι, ὅτι ἡ Ρωσία μὲ τὴν σατανικότητα τῆς σκέψεως, τὴν ὁποίαν ἔχει, ὑπενόμευσε καὶ αὐτὸν τὸν Ο.Η.Ε. μὲ τὸ νὰ ἐπιτύχῃ νὰ εἶναι καὶ οἱ πέντε σύμφωνοι, διὰ νὰ ληφθῇ ἀπόφασις. Καὶ εἴδομεν ὅτι εἰς αὐτὸν τὸν ὀργανισμόν, τὸν ὁποῖον ἔκαμε μία Ἐπιτροπὴ προεδρευομένη ἀπὸ τὸν ἡμέτερον Σοφιανόπουλον, ἡ Ρωσία ἐπέτυχε τὴν παράλυσιν τοῦ Ο.Η.Ε., οὗτινος τὸ σπουδαιότερον ὄργανον εἶναι τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας, ἤσκησε δὲ 44 βέτο μέχρι σήμερον. Ἑπομένως δὲν ἐστάθη δυνατὸν νὰ λυθῇ κανὲν ζήτημα καὶ εἶναι ἀδύνατον νὰ λυθῇ, διότι ἡ Ρωσία δὲν πηγαίνει διὰ νὰ εἰρηνεύσῃ τὸν κόσμον. Τοὐναντίον ἡ Ρωσία ἔχει ἕνα σκοπόν, κατὰ τίνα τρόπον δὲν θὰ εἰρηνεύσῃ ὁ κόσμος, πῶς θὰ ἐξαντληθοῦν καὶ θὰ ὑποδουλωθοῦν ὅλα τὰ ἀστικὰ καθεστῶτα, διὰ νὰ ἀποκτήσῃ τὴν κοσμοκρατορίαν της. Οἱ ἀντικειμενικοὶ σκοποὶ τῶν κομμουνιστῶν δὲν ἀλλάζουν, προσαρμόζουν μόνον οἱ κομμουνισταὶ τὰς μεθόδους των, ἀναλόγως τῶν περιστάσεων. Ποῖος εἶναι ὁ ἀντικειμενικὸς σκοπὸς τῆς Ρωσίας; Νὰ ὑποτάξῃ ὅλον τὸν κόσμον. Ὅταν ἐπρόκειτο νὰ ληφθῇ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας ἐν τῷ Ο.Η.Ε., τὸ ὁποῖον ὅπως προεῖπον ἀποτελεῖ τὸ κύριον ὄργανον, ὅταν ἐπρόκειτο νὰ ληφθῇ μία ἀπόφασις, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ πρὸς τὴν εἰρήνην ἤσκει ἡ Ρωσία τὸ Βέτο. Ἑπομένως, δὲν ἐλαμβάνετο οὐδεμία ἀπόφασις καὶ παρέμεναν ὅλα ἐκκρεμῆ. Ἐξηκολούθη ἡ ὑπονόμευσις αὐτὴ μέχρις ὅτου ὁ ψυχρὸς πόλεμος μετεβλήθη εἰς θερμόν. Βλέπω λοιπόν, ὅτι δὲν ἐγνώριζα, ὅτι εἴχομεν αὐτὴν τὴν τιμήν, νὰ ἀνήκῃ εἰς Ἕλληνα ἡ Προεδρία τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ο.Η.Ε., τοῦ καταρτίσαντος τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας. Μὲ τὴν ὑπονόμευσιν αὐτήν, τὴν σατανικήν, ἐπετεύχθη νὰ μὴ ἠμπορῇ νὰ ληφθῇ οὐδεμία ἀπόφασις, διότι ἡ Ρωσία δὲν θέλει ποτὲ τὴν εἰρήνευσιν τοῦ κόσμου, ἕως ὅτου ἐπέλθῃ ὁ κάματος, ἡ κούρασις, ἡ ἐξάντλησις καὶ νὰ ἔλθῃ νὰ μᾶς κατακλύσῃ καὶ νὰ ἐφαρμόσῃ αὐτὸ τὸ περίφημον καθεστώς, τὸ ὁποῖον δὲν ἀναγνωρίζει κανένα εἶδος ἐλευθερίας. Πόσον πλανᾶται ὅμως. Δὲν εἶναι μακρὰν ἡ ὥρα ὅπου θὰ εὕρῃ τὸν Ταμερλάνον της. Διηπόρησε χθὲς ὁ κ. Σοφιανόπουλος, λέγων ποῦ ὀφείλεται τὸ δύσκολον αὐτῶν τῶν περιστάσεων, τόσον διεθνῶς, ὅσον καὶ ἐσωτερικῶς. Καὶ ἔκαμα μίαν διακοπὴν λέγων: ἡμεῖς νὰ ἐρωτήσωμεν σᾶς, ποῦ ὀφείλεται τὸ δύσκολον τῶν περιστάσεων. Τὸ δύσκολον τῶν περιστάσεων, ὀφείλεται εἰς τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν, εἰς τὴν ὁποίαν ὑμεῖς προσεπαθήσατε νὰ προσανατολίσητε τὴν Πατρίδα μας. Καὶ τὸν ἠκούσαμεν χθὲς νὰ μᾶς ἐπαναλαμβάνῃ τὰ ἴδια ζητήματα σχετικῶς μὲ τὴν Ἑλλάδα. Μᾶς εἶπεν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι ἕνα Κράτος Μεσογειακὸν καὶ ἑπομένως ἔχει ἀνάγκην νὰ ἔχῃ προστάτας ἀπὸ θαλάσσης. Ἀλλὰ εἶναι καὶ Κράτος Βαλκανικὸν καὶ ἑπομένως ἔχει ἀνάγκην τῆς προστασίας τοῦ Βορρᾶ. Αὐτὰ μᾶς τὰ εἶπεν ἄλλοτε, μεταχειρισθεὶς μίαν ἄλλην θεωρίαν του, τὴν θεωρίαν τῆς διπλῆς ἐντάξεως, νὰ εἴμεθα δηλαδὴ οὐδέτεροι. Καὶ ἡ Ρωσία αὐτὸ θέλει. Εἶναι θεωρία ἑνὸς στρατιωτικοῦ κριτικοῦ καὶ δημοσιολόγου τοῦ κ. Λίπμαν ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι μὲν κομμουνιστής, εἶναι ὅμως συνοδοιπόρος καὶ ὑποθέτω, ὅτι ὁσάκις βλέπει ὅτι ἡ Ρωσία ὑφίσταται μίαν ἧτταν ἢ πρόκειται νὰ ληφθῇ μία ἀπόφασις ἐναντίον τῆς Ρωσίας, ἢ τῶν δορυφόρων της ἀπὸ τὸν Ο.Η.Ε., τότε εἰσηγεῖται τὴν οὐδετεροποίησιν τῶν Κρατῶν, μεταξὺ τῶν ὁποίων προτείνει καὶ τὴν οὐδετεροποίησιν τῆς Ἑλλάδος. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ καταστῇ ἡ Πατρίς μας οὐδετέρα κ. Λίπμαν καὶ κ. Σοφιανόπουλε; Ἡ Πατρίς μας, ἡ ὁποία διὰ τῶν ἀγώνων ἐγεννήθη, διὰ τῶν ἀγώνων ἠνδρώθη καὶ διὰ τῶν ἀγώνων ὑπῆρξεν ἐλευθέρα! Θὰ παραμείνῃ ἐλευθέρα διότι οἱ ἀγῶνες τῆς Ἑλλάδος εἶναι ἀγῶνες ὑπὲρ τοῦ συνόλου τῆς ἀνθρωπότητος καὶ κατὰ τὰς τρεῖς περιόδους τοῦ πολιτισμοῦ της. Τὴν θεωρίαν τῆς διπλῆς ἐντάξεως, τὴν ὁποίαν μᾶς ἀνέπτυξε κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, μᾶς τὴν ἔδωσε χθὲς μὲ ἄλλην μορφήν, ὅτι εἴμεθα ὄχι μόνον Μεσογειακὸν Κράτος, ἀλλὰ καὶ Βαλκανικὸν καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ τὰ ἔχωμεν καλὰ καὶ μὲ τοὺς δύο. Λυποῦμαι ποὺ δὲν εὑρίσκεται ἐδῶ ὁ κ. Σοφιανόπουλος διὰ νὰ μοῦ δώσῃ μίαν ἀπάντησιν εἰς τὰς θεωρίας αὐτάς. Τώρα, κύριοι βουλευταί, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, ἔχων μίαν λεπτότητα, ἡ ὁποία τὸν διακρίνει καὶ μίαν εὐγένειαν, εἶπεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἡ παρελθοῦσα, ἔχει καὶ εἰς τὸ ἐνεργητικόν της πολλά. Βεβαίως, κάμνων αὐτὴν τὴν διαβεβαίωσιν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἀγωνίζεται καὶ ὑπὲρ αὐτοῦ, διότι καίτοι εἶχε τὴν ἀμέτοχον λεγομένην συμμετοχήν, ἐν τούτοις τὸ Κόμμα του μετεῖχε διὰ 10 ὑπουργῶν. Ἑπομένως, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι δὲν εἶχε καὶ αὐτὸς τὰς εὐθύνας του. Μεταξὺ τῶν ἄλλων εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἐπιτύχει πολλὰ καὶ ἔχει ἐνεργητικόν. Λυποῦμαι, διότι θὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι τὸ ἐνεργητικὸν τῆς παραιτηθείσης Κυβερνήσεως εἶναι ἰσχνότατον ἔναντι ἑνὸς πελωρίου παθητικοῦ τὸ ὁποῖον εἶναι ἀσύγκριτον ἔναντι τοῦ ἐνεργητικοῦ. Βέβαια, κατώρθωσε νὰ κάμῃ ἕνα προϋπολογισμόν· ἀλλὰ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐσκότωσε τοὺς συνταξιούχους, ἐσκότωσε τοὺς ἐκτάκτους ὑπαλλήλους καὶ δὲν ἱκανοποίησεν οὔτε τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, δεδομένου ὅτι οἱ μικρότεροι ὑπάλληλοι λαμβάνουν ὀλιγώτερα ἀπὸ ὅτι ἐλάμβανον. Μὲ ὅλας αὐτὰς τὰς δικαιολογίας, ἠμπορεῖ νὰ ἰσοσκελίσῃ τὸν προϋπολογισμόν. Ἀλλὰ ἕνας προϋπολογισμός, κύριοι βουλευταί, ἐξαρτᾶται ἀπὸ πολλὰς προϋποθέσεις καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ ἔχῃ μεγάλην ἐλαστικότητα. Φοβοῦμαι ὅτι ὁ κ. Πόρτερ ἔσπευσε νὰ ὑποβάλῃ τὰ συγχαρητήριά του εἰς τοὺς κ.κ. ὑπουργοὺς Οἰκονομικῶν καὶ Συντονισμοῦ, διὰ τὸν συνταχθέντα προϋπολογισμὸν—καὶ γνωρίζομεν κατὰ ποῖον τρόπον ἐξεμαίευσαν οὗτοι ταῦτα— διότι, ὅταν φθάσωμεν εἰς τὸ τέλος, ὁ προϋπολογισμὸς αὐτὸς θὰ εἶναι ἐντελῶς ἀγνώριστος εἰς τρόπον, ὥστε νὰ μὴ ἔχῃ καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ σχέδιον, ὅπερ πρὸ μηνὸς κατετέθη ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον βαρύνει ἰδιαιτέρως τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν, εἶναι ἡ αὔξησις τοῦ τιμαρίθμου. Ὁ τιμάριθμος ἔλαβεν ὕψος τὸ ὁποῖον προκαλεῖ ἀνησυχίας εἰς ὅλους μας· ἡ ἄνοδος αὐτοῦ, ὀφείλεται, ἀσφαλῶς, εἰς τὸ ὅτι ἡ Κυβέρνησις κατήργησε τὰς ἐπιδοτήσεις τῶν 17 εἰδῶν· ἀφοῦ κατήργησε τὰς ἐπιδοτήσεις αὐτὰς καὶ ἰδίως τὴν ἐπιδότησιν τοῦ σίτου, ἡ ὁποία εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου, ἀπὸ 1.800 εἰς 2.400 δραχμάς, ὑψώθη ὁ τιμάριθμος· ἔπειτα προσέθεσεν ἄλλα 900 ἑκατομμύρια εἰς τελωνειακοὺς δασμούς, καὶ ὅλο αὐτὸ τὸ ποσόν, ἐπεβάρυνε τὰ ἐμπορεύματα καὶ ἑπομένως ὤθησε τὸν τιμάριθμον πρὸς τὰ ἄνω. Ἐπίσης ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Τσουδεροῦ, ἔσπευσεν ἀβασανίστως νὰ δεχθῇ τὰς αἰτήσεις αὐξήσεως τιμῶν τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν κοινῆς ὠφελείας, ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, κομίστρων κλπ. Αἱ τιμαὶ αὐταί, δὲν ἦσαν δικαιολογημέναι καὶ ὤθουν τὸν τιμάριθμον πρὸς τὰ ἄνω. Ἐπίσης, δὲν ὑπῆρξεν ἐπαρκὴς ἐφοδιασμὸς τῆς χώρας δι’ ἀγαθῶν καταναλώσεως ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰς εἴδη πρώτης ἀνάγκης, ὡς εἶναι ἡ ζάκχαρις καὶ ἡ ὄρυζα, διότι ἐξακολουθήσατε τὸ σύστημα τῶν εἰσαγωγῶν δι’ ἀδειῶν, καὶ τὸ σύστημα τῶν Κρατικῶν εἰσαγωγῶν, ἐνῶ εἴχατε ὑποσχεθῆ, κύριε Τσουδερέ, ὅτι θὰ ἐπετρέπατε μίαν ἐλευθερίαν εἰσαγωγῶν, ἡ ὁποία θὰ εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν τάσιν τῆς μειώσεως τοῦ τιμαρίθμου. Δυστυχῶς, ἐνῶ εἴχατε δώσει τὴν ὑπόσχεσιν, ὑπαναχωρήσατε, χωρὶς καὶ νὰ ἐξηγήσητε τοὺς λόγους.

§62Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Διατί εἰς ὅλον τὸν κόσμον ὑψώθησαν αἱ τιμαί;

§63Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Θὰ σᾶς δώσω τὴν ἐξήγησιν καὶ θὰ σᾶς εἴπω ποῖον σφάλμα ἐκάματε ἐσεῖς. Αἱ ἐπιδοτήσεις ἐγένοντο ἀπὸ τὰς Κυβερνήσεις, τὰς πρὸ τῶν ἐκλογῶν, κατὰ Σεπτέμβριον. Ἐγένοντο διὰ νὰ συγκρατήσουν τὰς τιμάς. Δι’ αὐτὸ ἔγινεν ἡ ἐπιδότησις τῶν 17 εἰδῶν τοῦ τιμαρίθμου καὶ ἐπεβαρύνθη ὁ προϋπολογισμός, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, μὲ τὸ 1 τρισεκατομμύριον. Διότι ἔγινε, διὰ νὰ μὴ γίνῃ διαταραχὴ ὡς πρὸς τὰς τιμάς. Καὶ πρέπει νὰ εἴπω, πρὸς τιμὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, ὅτι τὸ ἐπέτυχεν αὐτό, διότι δὲν ἐπῆλθε διαταραχὴ εἰς τὰς τιμάς. Τί ἐσκέπτετο δέ, ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη; Νὰ κάμῃ μίαν βαθμιαίαν ἄρσιν τῶν ἐπιδοτήσεων αὐτῶν, ὅταν αἱ συνθῆκαι τὸ ἐπιτρέψουν. Καὶ αἱ συνθῆκαι αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπέτρεπον τὴν ἄρσιν, εἶναι ἡ πτῶσις τῶν τιμῶν εἰς τὴν διεθνῆ ἀγοράν. Ἐσεῖς, ἐσπεύσατε εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ τιμαὶ εἰς τὴν διεθνῆ ἀγορὰν ὑψώθησαν, νὰ καταργήσητε τὰς ἐπιδοτήσεις καὶ νὰ ἔχωμεν δύο ὑψωτικοὺς παράγοντας τοῦ τιμαρίθμου καὶ ἐφθάσατε εἰς τὰ σημερινὰ ἀνησυχητικὰ ἐπίπεδα.

§64Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Δὲν ἐνθυμεῖσθε, κύριε συνάδελφε, τὰς χρονολογίας. Ὁ ὑψωμὸς εἰς τὴν διεθνῆ ἀγορὰν τῶν τιμῶν, εἶναι μεταγενέστερος τῶν πράξεων τῆς Κυβερνήσεως τὰς ὁποίας ἀνεφέρατε καὶ αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἀναγκαῖαι καὶ χρήσιμοι νὰ γίνουν διὰ τὰ οἰκονομικὰ τῆς χώρας. Ἑπομένως, δὲν ἐξηγεῖτε τὸ φαινόμενον τοῦ ὑψωμοῦ τῶν τιμῶν εἰς ὅλον τὸν κόσμον. Εἰς αὐτὰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας τῆς Ἀμερικῆς, γνωρίζετε ὅτι ἐλήφθησαν καὶ ἐξαιρετικὰ μέτρα, λόγῳ τοῦ ἀποτόμου ὑψωμοῦ, ἐξ αἰτίας τῶν διεθνῶν γεγονότων εἰς τὴν Ἀγγλίαν, εἰς τὴν Γαλλίαν καὶ εἰς ὅλας τὰς χώρας, ὡς ἀποτέλεσμα τοῦ ἀγῶνος τῆς Κορέας καὶ τῶν ἄλλων διεθνῶν ἀνωμαλιῶν. Γνωρίζετε, ὅτι ὑπάρχουν ἄλλαι Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι ἠγόρασαν ὁλόκληρα στὸκ ζακχάρεως καὶ ἀπερρόφησαν ἀπὸ τὴν ἀγορὰν τὴν κυκλοφορίαν τῆς ζακχάρεως καὶ ὀρύζης; Ὑποθέτω ὅτι τὰ γνωρίζετε αὐτά, διὰ νὰ ἐξηγήσητε ἕνα μέρος τῶν γενομένων ἐδῶ, εἰς τὴν χώραν.

§65Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δέχομαι τὰς ἐξηγήσεις σας, μὲ μόνην τὴν διαφοράν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔπρεπε νὰ προβλέψῃ κατὰ ἕνα τρόπον καὶ νὰ ἔχῃ καὶ αὐτὴ δημιουργήσει καὶ τὰ ἀποθέματά της, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ παρουσιασθῇ ἡ ἔλλειψις αὐτὴ τῶν ἀγαθῶν καταναλώσεως ἢ αὐτὴ ἡ ἀπόκρυψις, ἡ ὁποία συντελεῖ εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ τιμαρίθμου.

§66Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ ἐχρειάζετο μαντεῖον διὰ νὰ προβλεφθοῦν τὰ γεγονότα τῆς Κορέας.

§67Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ προβλέπῃ, αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς Κυβερνήσεως. Σεῖς λοιπὸν καταργήσατε τὰς ἐπιδοτήσεις εἰς μίαν ἐποχὴν ποὺ ὑψώθησαν αἱ τιμαί, ἐπεβάλλατε τελωνειακοὺς δασμοὺς περίπου ἑνὸς ποσοῦ ἀρκετὰ σημαντικοῦ καὶ ἑπομένως κατ’ ἀνάγκην ὁ τιμάριθμος ἐκινήθη πρὸς τὰ ἐπάνω.

§68Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Πολὺ σοφὰ τὰ λέγετε.

§69Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δὲν σᾶς συμφέρουν αὐτὰ ποὺ λέγω, ἀλλὰ τὴν σοφίαν δὲν τὴν ἔχετε σεῖς ὑποθέτω. Ἐὰν ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος ἤρξατο μείωσις τῆς προσφορᾶς ἀγαθῶν καταναλώσεως, ἀπὸ τὸ ἄλλο, αὐξήσατε τὴν ζήτησιν διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων καὶ ἑπομένως ἐδημιουργήσατε, χωρὶς νὰ λάβητε ἄλλα μέτρα, ἐδημιουργήσατε μίαν πλησμονὴν ἀγορᾶς καταναλωτικῶν ἀγαθῶν.

§70Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Δὲν ηὐξήθησαν κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ δημιουργηθῇ ζήτησις εἰς τὴν ἀγοράν. Ἐρωτήσατε τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, ἂν δύνανται μὲ τὰς αὐξήσεις αὐτὰς νὰ κάμουν μεγαλυτέραν κατανάλωσιν.

§71Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, λέγω τὸ ἑξῆς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ ζήτημα τοῦ τιμαρίθμου, δὲν ἔδωσε τὴν προσοχὴν τὴν προσήκουσαν· πιθανὸν νὰ ὑπάρχουν ὑπερβολαί τινες εἰς τὸν ὑπολογισμόν μου, πιθανὸν νὰ ἔχητε ἔν τινι μέτρῳ δίκαιον. Τὸ ζήτημα εἶναι, ὅτι δὲν ἐπροσέξατε ὡς εἴχατε ὑποχρέωσιν εἰς τρόπον ὥστε, ὁ λαὸς νὰ ἀνακουφισθῇ, διὰ τῆς αὐξήσεως δὲ τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου, ποῖον ἐπλήξατε; Ἐπλήξατε τὰς ἀπόρους τάξεις καὶ τοὺς δραχμοβιότους, διότι τὸ ψωμὶ ἀπὸ 1800 ἔφθασε 2500, καὶ ἡ αὔξησις αὐτὴ τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου, ἦτο ἐκείνη ἡ ὁποία ἔδωσε τὸ γενικὸν σύνθημα τῆς αὐξήσεως τοῦ τιμαρίθμου. Καὶ τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ Γιουγκοσλαυϊκὸν ζήτημα. Λυποῦμαι, διότι δὲν εὑρίσκεται ἐδῶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἤθελα νὰ εἴπω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις διὰ τὸ Ἑλληνογιουγκοσλαυϊκὸν ζήτημα, δὲν μᾶς ἔκαμεν ἀπολύτως καμμίαν δήλωσιν. Τὸ Ἑλληνογιουγκοσλαυϊκὸν ζήτημα, κ. βουλευταί, εἶναι ἓν ζήτημα φλεγούσης ἐπικαιρότητος καὶ εἶναι περίεργον, ὅτι αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἀσχολοῦνται μὲ τὸ ζήτημα αὐτό. Δυστυχῶς ἡ Κυβέρνησις οὔτε νύξιν δὲν ἔκαμεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Ἡμεῖς δὲν θὰ εἴχομεν οὐδεμίαν ἀντίρρησιν νὰ συνάψωμεν σχέσεις φιλίας μὲ τὴν γείτονα Σερβίαν. Ἀλλὰ ὑπάρχουν ζητήματα τὰ ὁποῖα μᾶς χωρίζουν μὲ τὴν Γιουγκοσλαυΐαν καὶ θὰ ἔπρεπε τὰ ζητήματα αὐτὰ πρῶτα νὰ λυθοῦν καὶ μετὰ ταῦτα νὰ ἐπαναλάβωμεν τὰς σχέσεις τῆς φιλίας. Ποῖα εἶναι τὰ ζητήματα αὐτά; Τὸ πρῶτον ζήτημα εἶναι ἡ ἐπιστροφὴ τῶν ἁρπαγέντων Ἑλληνοπαίδων. Εἰς τὴν Σερβίαν, κ. βουλευταί, εὑρίσκονται ὑπὲρ τὰς 11.000 ἁρπαγέντα παιδιὰ καὶ ἡ Σερβία μὲ τὰς στρεψοδικίας της μὲ τὰς κομμουνιστικὰς μεθόδους τὰς γνωστάς, μᾶς ὁμιλεῖ περὶ ἐπιστροφῆς 50, 100, 200, ἐκ τῶν ἁρπαγέντων παιδιῶν. Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἐπεῖγον καὶ θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ ἰδική σας Κυβέρνησις, στρατηγὲ Πληστήρα, νὰ θέση ὡς ὅρον ὅτι ἐὰν δὲν ἐπιστραφοῦν τὰ παιδιά, δὲν ὑπάρχει τρόπος ἐπαναλήψεως τῶν σχέσεων μὲ τὴν Γιουγκοσλαυΐαν. Ἀλλὰ ὑπάρχει ἕνα ἄλλο ζήτημα τὸ ὁποῖον μᾶς χωρίζει μὲ τὴν Γιουγκοσλαυΐαν, εἶναι τὸ ζήτημα τῆς Ἐλευθέρας Ζώνης τῆς Θεσσαλονίκης. Ἡ Γιουγκοσλαυΐα μετὰ τὸν πρῶτον Βαλκανικὸν πόλεμον, ὅταν ἡμεῖς εὑρέθημεν πρὸ τῆς ἀπληστίας τῆς Βουλγαρίας καὶ συνωμολογήσαμεν τὴν ἀμυντικὴν συμμαχίαν μας μὲ τὴν Σερβίαν, ἡ Σερβία μᾶς ἠξίωσεν ὅπως διευκολύνωμεν τὸ ἐμπόριόν της διὰ τοῦ λιμένος τῆς Θεσσαλονίκης καὶ νὰ τὸ διευκολύνωμεν καὶ διὰ τοῦ Σιδηροδρόμου Θεσσαλονίκης–Γευγελῆς. Καὶ μάλιστα εἰς τὸ προσχέδιον εἶχε γραφῆ διευκόλυνσις τοῦ ἐξαγωγικοῦ καὶ εἰσαγωγικοῦ ἐμπορίου διὰ Σερβικοῦ λιμένος Θεσσαλονίκης. Ἀλλὰ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τότε ἐξεπροσώπευσαν τὴν Ἑλλάδα ἀντέδρασαν ἐρρωμένως καὶ διεγράφη ἀπὸ τὴν συμφωνίαν ἡ ὁποία ἔγινε μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῆς Σερβίας. Ἔκτοτε, κύριοι βουλευταί, οἱ Γιουγκοσλαῦοι ἔδειξαν μίαν συμπεριφορὰν ἡ ὁποία δὲν ὑπῆρξε καθόλου φιλική, ὄχι μόνον ὑπὸ τὸ κομμουνιστικὸν καθεστώς, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ καθεστὼς ἀκόμη ἀστικόν. Μὴ λησμονῆτε, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὅταν ἡμεῖς εἴχομεν τὸν πόλεμον αὐτὸν πρὸς τὴν Ἀλβανίαν καὶ τὸ Ἔθνος τὸ Ἑλληνικὸν κυριολεκτικῶς εὑρίσκετο εἰς μίαν ἐντατικὴν πολεμικὴν ἐνέργειαν, οἱ Γιουγκοσλαῦοι δυστυχῶς συνωμολόγησαν σύμφωνον μετὰ τοῦ ἄξονος καὶ προσεχώρησαν εἰς αὐτὸν ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅτι θὰ περιήρχετο ἡ Θεσσαλονίκη εἰς τὴν Γιουγκοσλαυΐαν. Ἔγινε δὲ ἡ ἐπανάστασις τοῦ Μιχαήλοβιτς, τοῦ ἐντίμου αὐτοῦ στρατηγοῦ ὑπὸ τὸν Βασιλέα Πέτρον τὸν νεαρόν, διὰ νὰ ἀποσπασθῇ ἡ Γιουγκοσλαυΐα ἀπὸ τὰς ἀγκάλας τοῦ ἄξονος καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο, ὅτι ὁ Μιχαήλοβιτς κατεκρεουργήθη ἀπὸ τοὺς κομμουνιστὰς χωρὶς νὰ ὑπάρξῃ οὐδεμία φωνὴ διαμαρτυρίας διὰ τὸν τόσον στυγερὸν καὶ ἄδικον θάνατον αὐτοῦ. Ἀφ’ ἑτέρου ἔχομεν καὶ ἄλλας διαφοράς, μὲ τὴν Γιουγκοσλαυΐαν ἀπὸ ἀπόψεως ὁροθετικῆς γραμμῆς, διότι τὰ σύνορα μεταξὺ τῆς Γιουγκοσλαυΐας καὶ τῆς Ἑλλάδος ἔχουν κατὰ τοιοῦτον τρόπον χαραχθῆ ὥστε οἱοσδήποτε ρίψει ἕνα βλέμμα εἰς τὴν γραμμὴν αὐτὴν θὰ ἰδῇ, ὅτι ἔγιναν κατὰ ἕνα τρόπον μεροληπτικόν, ὥστε νὰ μὴ δύναται ποτὲ ἡ Ἑλλὰς νὰ ὀχυρωθῇ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς. Ἤθελον νὰ τὰ ἀκούσῃ αὐτὰ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ ἀντιληφθῇ ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἐπαναλήψεως τῶν Ἑλληνογιουγκοσλαυϊκῶν σχέσεων δὲν εἶναι τόσον εὐχερές. Κύριοι βουλευταί, δικαιολογῶν διατὶ ἀρνοῦμαι ψῆφον ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἐτόνισα ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἡ παροῦσα δὲν εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ μᾶς δώσῃ τὴν πεποίθησιν, ὅτι θ’ ἀντιμετωπίσῃ κατὰ τὸν ἐμπρέποντα τρόπον τὰ προβλήματα τῆς Χώρας. Βεβαίως εἰς τὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν εἶναι καὶ πρόσωπα φίλτατα καὶ πολὺ λυποῦμαι ὅτι θὰ τὰ καταψηφίσω, ἀλλὰ ὑπεράνω πάσης φιλίας εἶναι ἡ ὑποχρέωσις ἡμῶν πρὸς τὴν Πατρίδα. Ἔχομεν λοιπόν, κύριοι βουλευταί, ἀνάγκην μιᾶς ἰσχυρᾶς Κυβερνήσεως, καὶ προέτεινον ποία θὰ ἦτο ἡ Κυβέρνησις αὐτή. Ζῶμεν, κύριοι βουλευταί, εἰς μίαν περίοδον ἐξαιρετικῶς δυσχερῆ καὶ ἑπομένως ἡ προσοχὴ ὅλων μας πρέπει νὰ στραφῇ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἀντιμετωπίσωμεν τοὺς κινδύνους αὐτοὺς τῆς Πατρίδος μας καὶ οἱ κίνδυνοι αὐτοί, κύριοι βουλευταί, δὲν ἀντιμετωπίζονται μὲ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν· εἶναι ἀνάγκη νὰ σχηματισθῇ μία Κυβέρνησις ἰσχυροτέρα καὶ αὐτὴν τὴν σύστασιν ἀπευθύνω πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλήν. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα ἐκ τῆς Βουλῆς καὶ τῶν θεωρείων).

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Κ. Μανιαδάκης ἔχει τὸν λόγον.

§73Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Τὸ λάθος, κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπέπεσαν ὡρισμένοι ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων καὶ Ἀρχηγῶν, εἶναι ὅτι ἔδωσαν νὰ νομισθῇ καὶ νὰ σχηματισθῇ ἡ γνώμη εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὅτι ἡ ἔννοια τῆς ἐτυμηγορίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 5ης Μαρτίου, ἐπέβαλε νὰ κυβερνήσῃ τὴν Ἑλλάδα τὸ περίεργον συγκρότημα τοῦ Κέντρου. Τὸ λάθος αὐτὸ ἐδημιούργησεν ὅλα τὰ ὅσα συνέβησαν, ὡς ἐπίσης καὶ τὴν παροῦσαν κυβερνητικὴν κρίσιν. Τὸ ὅτι πρόκειται περὶ λάθους εἶναι αὐταπόδεικτον, διότι ἀφ’ ἧς συνεστήθη ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, οὐδέποτε οἱ συγκροτήσαντες αὐτὴν κατώρθωσαν ν’ ἀναπτύξουν ψυχικὴν ἑνότητα καὶ δὲν παρῆλθεν ἡμέρα κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ μὴ ἀναγράψουν αἱ ἐφημερίδες ὅτι ἡ Κυβέρνησις πίπτει λόγῳ διαφωνιῶν, διὰ νὰ διαψευσθῇ τὴν ἑπομένην καὶ νὰ ἐπαναληφθῇ πάλιν τὴν μεθεπομένην. Τὸ αἴσθημα τῆς ἀνυπαρξίας τῆς Κυβερνητικῆς συνοχῆς ἦτο κοινὸν μυστικὸν καὶ ἐπέδρασεν ἐπὶ τοσοῦτον καὶ εἰς τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, αἱ ὁποῖαι διεξήχθησαν κατὰ τρόπον ἐλλιπῆ χωρὶς σοβαρὸν Κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. Τὸ ὅτι πρόκειται περὶ λάθους τὸ ὁποῖον διεπράχθη νὰ κατασκευασθῇ τὸ Κέντρον, ἀποδεικνύεται καὶ ἐκ τοῦ ὅτι τοῦτο διελύθη εἰς τὰ ἐξ ὧν συνετέθη καὶ μάλιστα ἀπὸ τοὺς ἰδίους τοὺς κατασκευαστὰς του καὶ ὑμνητὰς του. Ὁ λαὸς εἰς τὰς ἐκλογὰς τῆς 5ης Μαρτίου ἐψήφισεν ἐθνικόφρονας πολιτευτὰς καὶ ἐθνικόφρονα Κόμματα διότι ἐκ 1.680.000 ψήφων τὰ ἐθνικόφρονα Κόμματα, ἔλαβον 1.240.000 τὰ δὲ ἀριστερά, τὰ ἀριστερίζοντα, τὰ συνοδοιποροῦντα καὶ τὸ κάτωθι αὐτῶν καμουφλαρισμένον Κ.Κ.Ε. ἔλαβον ὁμοῦ 440.000.

§74Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Εἶναι προσβολή, κύριε συνάδελφε, αὐτὰ ποὺ λέγετε καὶ δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ μᾶς λέγητε, ὅτι δὲν εἴμεθα ἐθνικόφρονες.

§75Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Ἐὰν ἀπὸ τοὺς 440.000 αὐτοὺς ψήφους ἀφαιρέσωμεν ἕνα μεγάλο ποσοστὸν ἐθνικοφρόνων πολιτῶν, ἀλλὰ καὶ βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ἀφαιρεθοῦν, τότε ὁ ἀριθμὸς τῶν ψήφων τῶν ἐθνικοφρόνων ἀνέρχεται ἀκόμη περισσότερον καὶ ἡ λογικὴ τῶν ἀριθμῶν, ἡ ὁποία εἶναι ἀνωτέρα οἱασδήποτε ἄλλης, θὰ ἔλεγεν ὅτι μετὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 5ης Μαρτίου, ἔπρεπε νὰ κυβερνήσουν τὰ ἐθνικόφρονα Κόμματα καὶ ὄχι ἡ Ε.Π.Ε.Κ. μὲ τὰς ἀριστεριζούσας τάσεις.

§76Ι. ΚΩΝΣΤΑΣ. Ἐπαραλάβατε ὀλίγους μόνον κομμουνιστὰς τὸ 1936 καὶ ἡ μετέπειτα πολιτική σας τοὺς ἐδημιούργησε τόσους, ὅσοι εἶναι σήμερα.

§77Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Εἶσθε συκοφάντης.

§78Ι. ΚΩΝΣΤΑΣ. Δὲν εἶμαι συκοφάντης καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ ἀνακαλέσητε τὴν λέξιν αὐτήν, διότι πρέπει νὰ γνωρίζητε ὅτι ἡ διαγωγή σας κατὰ τὴν περίοδον 1936–40, ἐδημιούργησε ὅλην αὐτὴν τὴν σημερινὴν κατάστασιν.

§79Δ. ΜΠΑΡΜΠΑΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ἐφαρμόσητε τὸν κανονισμόν, ἀπαγορεύοντες τὰς διακοπὰς τῶν κινηματιῶν τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, οἵτινες φιλοξενηθέντες διὰ τὰς ἀντεθνικὰς πράξεις των εἰς τὰ συρματοπλέγματα, ἐξεπήδησαν ἐκεῖθεν διὰ νὰ συνεχίσουν τὸ ἀντεθνικόν των ἔργον ἐνταῦθα, ἄνθρωποι δουλεύοντες τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν ξένων συμφερόντων καὶ τὸν κομμουνισμὸν ὑπηρετοῦντες, καὶ τῶν ὁποίων ἡ πολιτεία εἶναι γνωστὴ μόνον ἐκ τῶν κινημάτων, ἄνθρωποι τῶν ὁποίων ἡ θέσις ἔπρεπε νὰ εἶναι εἰς τὰς φυλακάς.

§80Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Εἶναι γνωστὴ εἰς ἡμᾶς ἡ διαγωγή σας εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν, τὴν ὁποίαν ἐπεδείξατε εἴτε εὑρισκόμενοι ἐλεύθεροι, εἴτε ἐντὸς τῶν συρματοπλεγμάτων. Ὅταν ἔφυγα ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα ἄφησα ἐξορίστους καὶ κρατουμένους εἰς τὰς φυλακὰς μόνον 931 κομμουνιστάς. Καὶ πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι κατὰ τὸ διάστημα τῆς τετραετίας αὐτῆς ὁ λαὸς ἐζοῦσεν ἥσυχα καὶ οὔτε ἀπεργίες καὶ σαμποτὰζ ὑπῆρχον καὶ αὐτὰ ὅλα χωρὶς νὰ χυθῇ οὔτε μία ρανὶς αἵματος.

§81Ι. ΚΩΝΣΤΑΣ. Εἴχατε ἀφήσει ὅμως τὰ σπέρματα τοῦ κομμουνισμοῦ. (Θόρυβος καὶ κωδωνοκρουσίαι).

§82Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Τὸ ὅτι ἡ δημιουργία τοῦ Κέντρου εἶναι λάθος, ἀλλὰ καὶ σφάλμα, ἀποδεικνύεται καὶ ἐκ τοῦ ὅτι χωρὶς νὰ φθάσῃ εἰς ἐξαιρετικὰ νομοθετήματα ὑπὲρ τῶν κομμουνιστῶν, ἁπλῶς μὲ τὰς δηλώσεις καὶ μὲ τὴν εὔνοιαν ποὺ τοὺς περιέβαλεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα, κατάφερεν ὥστε νὰ ἐλαττωθῇ ὁ ἐθνικὸς παλμὸς καὶ ἡ πίστις τοῦ λαοῦ πρὸς τὸ Κράτος, ἐφ’ ὅσον ἔλλειπεν ἀπὸ τὴν ἰδία τὴν Κυβέρνησιν ὁ παλμὸς αὐτὸς καὶ ἡ πίστις καὶ μάλιστα εἰς στιγμὰς τόσον κρισίμους διὰ τὸ Ἔθνος. Ἐνῷ ἐξ ἀντιθέτου ἠνδρώθησαν αἱ δυνάμεις τῆς ξενοκινήτου ἐπιβουλῆς καὶ ἡ ὀργάνωσίς των ἐπεξετάθη καθ’ ὅλην τὴν ἐπικράτειαν, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ πλέον οὔτε καὶ χωριὸ ἀκόμη εἰς τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ἔχῃ ἁπλώσῃ τοὺς πλοκάμους της. Εἰς ἄλλην ἐποχήν, διὰ νὰ κατώρθωναν οἱ κομμουνισταὶ νὰ ὀργανωθοῦν εἰς τὸ σημεῖον ποὺ ἔχουν σήμερον ὀργανωθῆ καὶ νὰ πραγματοποιήσουν τόσον πολὺ τὰς ἀποφάσεις τῆς 7ης ὁλομελείας, θὰ ἐχρειάζοντο κόπους ἐτῶν ὁλοκλήρων.

§83ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῦ εἴσαστε τόσα χρόνια;

§84Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Ἤμην ἐξόριστος εἰς τὴν Νότιον Ἀμερικὴν καὶ ἐπεθύμουν νὰ ἔλθω εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ δὲν μοῦ παρεχώρουν αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις τὸ διαβατήριον, τὸ ὁποῖον μοῦ εἶχεν ἀφαιρεθῆ καὶ τοῦτο, διότι μὲ θεωροῦσαν μοναρχοφασίστα. Ἡ Κυβέρνησις, κύριοι βουλευταί, διὰ τῶν προγραμματικῶν της δηλώσεων μᾶς ἐβεβαίωσεν, ὅτι δὲν φιλοδοξεῖ νὰ ἐμφανίσῃ πρόγραμμα διάφορον τοῦ προγράμματος τῆς ὑπὸ τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου. Τὸ πρόγραμμα αὐτό, ὡς γνωστόν, εἶχεν ἐξαγγελθῆ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 24ης Ἀπριλίου καὶ ἦτο πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ἀπέρρεεν ἀπὸ τὴν συμφωνίαν τοῦ πρωτοκόλλου τῆς 12ης Μαρτίου. Ἑπομένως ἡμεῖς δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ σκεφθῶμεν διαφορετικὰ ἀπὸ ὅτι ἐσκέφθημεν τὴν 27ην Ἀπριλίου, ὅταν ἀπηντήσαμεν ἐν ἐκτάσει εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον αἱ τότε ἀπόψεις μας καὶ κρίσεις μας εἶναι σήμερον περισσότερον ἐνισχυμέναι, δεδομένου, ὅτι ἐδικαιώθημεν ἀπὸ τὰ γεγονότα, τόσον εἰς τὸν ἐσωτερικὸν τομέα, ὅσον καί εἰς τὸν διεθνῆ τοιοῦτον. Συνεπῶς δὲν εἰσερχόμεθα περισσότερον εἰς τὰς λεπτομερείας τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, διὰ νὰ μὴ ταλαιπωρήσωμεν τὴν Βουλήν. Ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι αἱ περιστάσεις καὶ τὰ συμφέροντα τῆς χώρας δὲν ἐξυπηρετοῦνται ἀπὸ ἐφημέρους, ἀσταθεῖς ἢ ἑτοιμορρόπους Κυβερνήσεις καὶ ὅτι ὁ λαὸς θὰ ἀνακουφισθῇ, ὅταν ἰδῇ τὴν ἰσχυρὰν ἐκείνην Ἐθνικὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία θὰ τοῦ ἐγγυᾶται τὴν κατὰ τὸν καλύτερον τρόπον κατοχύρωσιν τῆς ἀσφαλείας του, καθὼς ἐπίσης καὶ τὴν κατὰ τὸν καλύτερον τρόπον ἐπίλυσιν τῶν προβλημάτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα τὸν πιέζουν καὶ τὸν κάνουν νὰ δυστυχῇ καὶ νὰ ἀγανακτῇ. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ σᾶς ἀρνηθῶμεν τὴν ὑποστήριξιν, νὰ σᾶς καταψηφίσωμεν καὶ ἡ ἄρνησίς μας αὕτη δὲν ἐνέχει δυσμένειαν, ἀλλὰ τουναντίον πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς μία προσπάθεια καὶ τῆς μικρᾶς Ὁμάδος τοῦ Κόμματος τῆς «Ἑλληνικῆς Ἀναγεννήσεως» νὰ σᾶς προωθήσῃ πρὸς τὰς σοβαρὰς ἐκείνας λύσεις, τὰς ὁποίας ἀπαιτοῦν αἱ τραγικαὶ στιγμαὶ τῆς Πατρίδος καὶ ἡ ψυχὴ τοῦ ἐθνικόφρονος λαοῦ. (Χειροκροτήματα).

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπαλτατζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§86Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως ὀφείλομεν νὰ εἴπωμεν ἐκ μέρους τῶν ἐν τῇ Βουλῇ ἀγροτικῶν βουλευτῶν, ὅτι θεωροῦμεν τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν οὐσιαστικῶς ὡς συνέχειαν τῆς προηγουμένης ἀπὸ ἀπόψεως πολιτικῶν, κοινωνικῶν καὶ οἰκονομικῶν κατευθύνσεων. Οἱ ἀγροτικοὶ βουλευταί, οἱ ὁποῖοι παρέσχον εἰς τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν ψῆφον μετ’ ἐπιφυλάξεων, δὲν ἔμειναν ἱκανοποιημένοι ἐκ τῆς ἀκολουθηθείσης ὑπ’ αὐτῆς πολιτικῆς ἔναντι τῶν ἐργαζομένων καὶ ἰδιαιτέρως ἔναντι τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου κατὰ τὴν τετράμηνον διακυβέρνησιν τῆς χώρας. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ὄχι μόνον οὐδεμίαν ἀλλαγὴν ὑπόσχεται εἰς τὸν τομέα τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς, ἀλλ’ ἀντιθέτως λόγῳ τῶν γνωστῶν ἐμποροκεφαλαιοκρατικῶν ἀρχῶν ἀπὸ τὰς ὁποίας ἐμπνέονται τὰ πολιτικὰ στελέχη εἰς ἃ ἐνεπιστεύθη τὴν διαχείρισιν τοῦ οἰκονομικοῦ τομέως τῆς χώρας, θεωρεῖται βεβαία ἡ χειροτέρευσις τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἔναντι τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ καὶ γενικώτερον ἔναντι τοῦ ἐργαζομένου κόσμου. Αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως κάμνουν εὔφημον μνείαν τῆς ἀγροτικῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἡ προηγουμένη. Ἐπ’ αὐτοῦ ὀφείλομεν νὰ ὑπογραμμίσωμεν τὴν πλήρη ἀντίθεσίν μας. Π.χ. ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα παρέμεινεν ἀκέφαλος καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τοῦτο, λόγῳ τῶν κομματικῶν ἀντιθέσεων καὶ ἄνευ οἰκονομικῶν μέσων διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ἀγροτικῆς παραγωγῆς. Ἡ διακηρυχθεῖσα προστασία τοῦ σίτου εἰς τὴν πρᾶξιν ἀπέτυχε καὶ ἀπέβη εἰς βάρος τῶν σιτοπαραγωγῶν, οἱ ὁποῖοι ἤδη πλήσσονται δεινῶς μὲ τὴν ἐξαγγελθεῖσαν ἀπόφασιν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως νὰ πωλήσῃ ξενικὸν καὶ ἐντόπιον σῖτον εἰς χαμηλὰς τιμάς, ἀρχίζουσα τὴν συμπίεσιν τῶν τιμῶν ἀπὸ τὸν ἐγχώριον σῖτον. Καὶ ἐνῷ ἀπέτυχεν ἡ προστασία τοῦ σίτου, ἐπεβαρύνθη ἡ κατανάλωσις μὲ 400 δισεκατομμύρια νέων φόρων, χάριν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Εἰς τὸν τομέα τῆς προστασίας τοῦ βάμβακος ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ μακρὸν ἠνέχθη τὴν ἐκ μέρους τῶν βιομηχάνων ἐκμετάλλευσιν καὶ εἰσήγαγε μὲ ἐπιδότησιν ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ ξενικὸν βάμβακα, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ὑποτίμησιν τοῦ ἐγχωρίου βάμβακος. Ἀλλ’ ἐκεῖ ὅπου ὁ σφαγιασμὸς τῶν παραγωγικῶν συμφερόντων ἀπέβη πλήρης εἶναι ὁ κλάδος τῆς καπνοπαραγωγῆς, ἡ ὁποία ὑπέστη πραγματικὴν συμφοράν, λόγῳ τῆς ἀναλγήτου συμπεριφορᾶς τῆς Κυβερνήσεως ἔναντι τῶν καπνοπαραγωγῶν. Ἡ ζητηθεῖσα συγκέντρωσις τῶν καπνῶν πρὸς συγκράτησιν τῶν τιμῶν ἀπερρίφθη. Ἡ ζητηθεῖσα αὔξησις τῆς τιμῆς ἀσφαλείας δὲν ἐπραγματοποιήθη. Ἀλλ’ οὔτε κατεβλήθη τὸ κατὰ μῆνα Φεβρουάριον, ἐγκριθὲν πρὶμ ἐκ μέρους τῆς τότε Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως εἰς τοὺς λιμοκτονοῦντας καπνοπαραγωγούς, οἱ ὁποῖοι τὸ δικαιοῦνται. Ἡ πολιτικὴ αὐτὴ ἀποτελεῖ μελανὴν σελίδα καὶ βαρύνει ἰδιαιτέρως ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔφερον τὴν εὐθύνην τῆς ἐφαρμογῆς τῆς ἐπὶ τοῦ προκειμένου πολιτικῆς τοῦ Κράτους. Ἡ πολιτικὴ ἔναντι τῆς σταφίδος καὶ τῶν οἴνων ἀφήνει ἀκάλυπτα τὰ συμφέροντα καὶ τὰς ἀνάγκας τῶν ἐνδιαφερομένων πληθυσμῶν διὰ τὴν συνέχισιν τῆς παραγωγικῆς των δραστηριότητος. Ἐξ ἄλλου ἡ πολιτικὴ τῆς ἐκβιομηχανίσεως τῆς Χώρας ἀπεστέρησε τὴν ὕπαιθρον τῶν ἀναγκαίων οἰκονομικῶν καὶ τεχνικῶν μέσων διὰ τὴν ἀνασυγκρότησίν της. Τὸ σχέδιον Μάρσαλ κατήντησε νὰ περιορισθῇ εἰς τὰ μεγάλα ἀστικὰ κέντρα καὶ κυρίως εἰς τὴν Πρωτεύουσαν, ἡ δὲ ὕπαιθρος ἀγνοεῖ ἀκόμη καὶ τὴν ὕπαρξίν του. Στοιχειώδη παραγωγικὰ ἔργα παραμένουν ἀνεκτέλεστα, οἱ ἀγρόται ἀκούουν μόνον διὰ τὰ διατιθέμενα κεφάλαια τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ. Ἡ ἀποκατάστασις τῶν συμμοριοπλήκτων καρκινοβατεῖ. Ἄνθρωποι θυσιάσαντες τὸ πᾶν εἰς τὸν ἀγῶνα τοῦ Ἔθνους ἐγκατελείφθησαν τελείως. Ἔλλειψις στέγης, ἔλλειψις ζώων καὶ λοιπῶν ἐφοδίων χαρακτηρίζουν τὴν πρὸς αὐτοὺς μεταχείρισιν τοῦ Κράτους. Ἀλλ’ ἐκ τῶν κεφαλαίων τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας δὲν ἐνισχύθη οὔτε ἡ τάξις τῶν ἐπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν οὔτε γενικώτερον ἡ Ἑλληνικὴ Ἐπαρχία, ἡ ὁποία φθίνει καὶ καταρρέει χωρὶς νὰ συγκινῆται τὸ Κράτος. Ἡ ὑγεία τῆς ὑπαίθρου, ἡ ἐκπαίδευσις, ἡ ὁδοποιία ἐγκατελείφθησαν. Ἡ τόσον διαλαληθεῖσα ἐπέκτασις τοῦ θεσμοῦ τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων εἰς τοὺς ἀγρότας παραμένει μόνον ὡς ἠχηρὰ ἐπαγγελία. Διὰ νὰ εἴμεθα σύντομοι παραλείπομεν ἄλλα οὐσιώδη σημεῖα, τὰ ὁποῖα ἐπιβεβαιώνουν τὴν ἔλλειψιν πνεύματος κοινωνικῆς δικαιοσύνης καὶ ἀποφασιστικότητος τοῦ ὑπευθύνου πολιτικοῦ κόσμου, ὅπως μὲ ἔργα ἐκδηλώσῃ τὸ ἐνδιαφέρον του ὑπὲρ τοῦ ἐργαζομένου κόσμου καὶ τῆς Ἐπαρχίας καὶ νὰ σταματήσῃ τὴν ἄκρως ἐπικίνδυνον τάσιν νὰ στρέφωνται τὰ βλέμματα ὅλων τῶν Ἑλλήνων πρὸς τὰς Ἀθήνας. Ὀρθῶς ἐτονίσθη χθὲς εἰς στιγμὴν εἰλικρινοῦς ἐξομολογήσεως ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος κ. Κ. Τσαλδάρη «ὅτι κάθε συρτάρι Πολιτικοῦ ἔχει ἀπὸ αὐτὰ τὰ προγράμματα». Ἰδοὺ διὰ ποῖον λόγον πλέον αἱ Κυβερνητικαὶ ἐπαγγελίαι ἔχασαν τὴν σημασίαν των καὶ μόνον τὰ ἔργα εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα διαμορφώνουν τὴν κοινὴν γνώμην ἐπὶ τῶν κατευθύνσεων τῶν Πολιτικῶν Κομμάτων. Ἡ ἡγεσία τῆς Ἀγροτικῆς Πολιτικῆς Κινήσεως, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω, εἶναι γνωστὴ διὰ τοὺς ἀγῶνας της διὰ τὰ Ἐθνικὰ ἰδανικά. Ὄχι μόνον ἀντετάχθημεν ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ, ἀλλὰ χωρίζομεν τὰς εὐθύνας μας καὶ ἔναντι ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐδέχθησαν εἰς τὸ παρελθόν, εἴτε δέχονται καὶ σήμερον συνεργασίαν μὲ τὸ κομμουνιστικὸν Κόμμα. Ὅταν κατὰ τὸ 1936 ἐπροτάθη ἡ σύμπτυξις τοῦ Λαϊκοῦ Μετώπου ἐν Ἑλλάδι ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ τότε ἀγροτικοῦ Κόμματος, ὑπήρξαμεν ἡμεῖς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀδιστάκτως ἀπεκρούσαμεν τὴν συμμετοχήν μας εἰς τὸ Λαϊκὸν Μέτωπον, διότι δὲν ἐδεχόμεθα οὐδεμίαν συμπαράστασιν τοῦ κομμουνιστικοῦ Κόμματος τοῦ ὁποίου τὴν ἀντεθνικὴν καὶ ὕπουλον πολιτικὴν καλῶς γνωρίζομεν καὶ πάντοτε τὴν ἐπολεμήσαμεν. Δὲν κατεχόμεθα ὅμως ἀπὸ ἀντικομμουνιστικὴν ὑστερίαν ἡ ὁποία βλάπτει τὴν Ἐθνικήν μας ὑπόθεσιν καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐπικροτοῦμεν τὴν ἐφαρμογὴν λελογισμένης πολιτικῆς ἐπιεικείας πρὸς ἄρσιν σημαντικῶν ὑπερβάσεων, αἵτινες διεπράχθησαν πολλάκις εἰς βάρος ἀνεπιλήπτων πολιτῶν διὰ λόγους κομματικῆς, εἴτε προσωπικῆς ἀντιθέσεως. Ἀλλὰ ἐνῷ τοιαύτη εἶναι ἡ ἱστορία μας καὶ αἱ ἀρχαί μας οὐδέποτε θὰ δεχθῶμεν νὰ γίνωμεν ὄργανα τῆς πλουτοκρατίας τοῦ τόπου μας, ἡ ὁποία κατὰ μέγα μέρος ἐπιχειρεῖ τὴν ἐκμετάλλευσιν καὶ τὴν ἐμπορίαν τῆς ἐθνικῆς ἰδέας. Ἀτυχῶς ὅμως ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις περιλαμβάνει εἰς τοὺς κόλπους της πρόσωπα, τὰ ὁποῖα εἰς τὸ παρελθὸν πιστὰ τὴν ἐξυπηρέτησαν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ τὸ αὐτὸ νὰ πράξουν καὶ σήμερον. Ἰδοὺ διὰ ποῖον λόγον ἀρνούμεθα νὰ παράσχωμεν τὴν ψῆφον μας εἰς τὴν Κυβέρνησιν παρὰ τὸν σεβασμὸν ποὺ τρέφομεν εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ Ἀρχηγοῦ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ παρὰ τὴν μεγάλην ἐκτίμησιν τὴν ὁποίαν τρέφομεν πρὸς ἐπίλεκτα μέλη τοῦ Πολιτικοῦ Κόσμου, οἱ ὁποῖοι μετέχουν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ἡ δύναμις ὅμως τῶν ὁποίων κατὰ τὴν γνώμην μας δὲν εἶναι ἱκανὴ νὰ μεταβάλῃ τὴν γενικωτέραν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τοῦ Κράτους, οὔτε τὸ πρόγραμμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως, διὰ τὴν ὁποίαν κυρίως ἐνδιαφέρεται ἡ ἀγροτικὴ τάξις, οἱ συμμοριόπληκτοι, ἡ Ἑλληνικὴ Ἐπαρχία καὶ γενικώτερον ὅλαι αἱ ἐργαζόμεναι τάξεις. «Οἱ καιροὶ οὐ μενετοί». Ἡ χώρα μας ἔχει ἀνάγκην ἰσχυρᾶς Ἐθνικῆς ἡγεσίας. Εἰς στιγμὰς διεθνοῦς ἀναταραχῆς καὶ ἀγωνίας, δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ σκεπτώμεθα κομματικῶς. Ὁ πολιτικὸς κόσμος ὀφείλει νὰ ἀρθῇ εἰς τὸ ὕψος τῶν δραματικῶν στιγμῶν ποὺ διέρχεται ἡ Χώρα καὶ νὰ δώσῃ Κυβέρνησιν ἰσχυράν ἡ ὁποία παραμερίζουσα κομματικὰ συμφέροντα καὶ προσωπικὰς φιλοδοξίας θὰ προστατεύσῃ ἀποφασιστικῶς τὰ συμφέροντα τῶν ἐργαζομένων, θὰ θέσῃ τὴν ἀνασυγκρότησιν ἐπὶ εὐρείας ἐθνικῆς βάσεως καὶ θὰ ὁδηγήσῃ τὸ Ἔθνος εἰς ἀσφαλῆ λιμένα. (Χειροκροτήματα).

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσιριμῶκος ἔχει τὸν λόγον.

§88Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀντιλαμβάνομαι ὅτι ἡ ἀποψινὴ ἀναβίωσις τῆς συζητήσεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαρκέσῃ πολύ. Καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτον θὰ περιορισθῶ εἰς τὸ οὐσιῶδες πολιτικὸν πρόβλημα ποὺ πρέπει νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ. Ἐπιθυμῶ νὰ πεισθῶ ἀπὸ τὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως τόσον ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, ὅσον καὶ εἰς τὸν Τύπον, ὅτι πράγματι δὲν ἐπεδίωξε διὰ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων νὰ ἐπιτύχῃ ἐκβιασμὸν τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο ἴσως εἰς τὰς προθέσεις τῆς Κυβερνήσεως ὀφείλομεν νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἐπῆλθεν εἰς τὰ πράγματα. Ἀπετέλεσεν ἂν θέλετε ἀτύχημα τῆς Κυβερνήσεως τὸ ὅτι εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις ἀνέφερε καὶ τὴν γνώμην της ὅτι μετ’ αὐτὴν πρέπει νὰ ἐπέλθῃ ἡ διάλυσις τῆς Βουλῆς καὶ ἀκόμη ὅτι τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον πρέπει ὄχι κἄν νὰ ψηφισθῇ ἀπὸ τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ νὰ ἐπιβληθῇ διὰ Ἀναγκαστικοῦ Νόμου εἶναι τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα καὶ μάλιστα ἓν πλειοψηφικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον, καθὼς ἀνεγνώσαμεν εἰς τὰς ἐφημερίδας (διότι εἴθισται ἐσχάτως τοὺς νόμους νὰ πληροφοροῦνται οἱ βουλευταὶ ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας), ὡς ἀνεγνώσαμεν, λέγω, εἰς τὰς ἐφημερίδας, τὸ σύστημα τοῦτο περιλαμβάνει ὅλα τὰ ἐλαττώματα τοῦ πλειοψηφικοῦ καὶ ὅλα τὰ ἐλαττώματα τοῦ ἀναλογικοῦ. Διότι τὸ σχέδιον εἶναι νὰ ἐπιβληθῇ πλειοψηφικὸν σύστημα μὲ διπλοῦν ἀριθμὸν ὑποψηφίων καὶ μὲ σταυρὸν προτιμήσεως. Λέγω ἀπετέλεσεν ἀτύχημα τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὅτι αὐτὰ περιελήφθησαν εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις καὶ διότι ἀντὶ ἡ Βουλὴ νὰ συζητῇ ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων μὲ τὴν ἠρεμίαν ἢ ἐπὶ τέλους μὲ τὴν ὀξύτητα ποὺ προκαλεῖται ἀπὸ τὰς συνήθεις πολιτικὰς ἀντιθέσεις, συζητεῖ ὑπὸ τὸ βάρος τῆς πιέσεως μιᾶς ἀτμόσφαιρας κατακλυσμοῦ, μιᾶς ἀτμόσφαιρας διαλύσεως, μιᾶς ἀτμόσφαιρας κινδύνων ἐθνικῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ προέλθουν, ἐὰν δὲν πεισθῇ ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ ὑπὲρ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Θεωρῶ, ὅτι τοῦτο κάμνει, ὥστε νὰ κινδυνεύωμεν νὰ συζητοῦμεν πάντοτε ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν αὐτὴν καὶ νὰ μὴ βλέπωμεν, ὅτι τὸ πρόβλημα δὲν εἶναι, ἂν ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐπιτύχῃ 2–3–5 ψήφους πλειοψηφίαν, διὰ νὰ παραμείνῃ ἐπὶ 1, 2, 3 μῆνας εἰς τὴν ἀρχήν, ἀλλὰ πὼς ἐπὶ τέλους ἀντιλαμβανόμεθα τὸν Κοινοβουλευτισμόν. Οὔτε μόνον περὶ αὐτῆς τῆς Βουλῆς πρόκειται, οὔτε περὶ τῆς ἑπομένης, ἀλλὰ περὶ πάσης Βουλῆς, διότι πάντοτε θὰ παρουσιάζωνται αὐτὰ τὰ προβλήματα. Κατὰ τὴν κρίσιν μας, ἐὰν εἷς οἱοσδήποτε ξένος παρατηρητής, ὁ ὁποῖος ἔχει ζήσει εἰς οἱονδήποτε Κοινοβούλιον τοῦ ἐξωτερικοῦ κατέφθανεν ἐδῶ καὶ τοῦ ἐτίθεντο ὑπ’ ὄψει τὰ προβλήματα τὰ ὁποῖα ἀντιμετωπίζει σήμερον ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων θὰ ἔμενε κατάπληκτος. Δὲν θὰ ἀντελαμβάνετο πὼς εἶναι δυνατὸν ἐπὶ 6 μῆνας μία Βουλὴ νὰ διατηρῆται ὑπὸ τὴν ἐντύπωσιν μιᾶς συνεχοῦς Κυβερνητικῆς κρίσεως, ἡ ὁποία δὲν ὀφείλεται, κύριοι βουλευταί, μόνον εἰς τὸ ὅτι μεταξὺ τῶν κομμάτων τῶν ἐν τῇ Κυβερνήσει, ὑπάρχουν διαφωνίαι. Ἀπὸ τοιαύτας κρίσεις, ὑπάρχουν Κοινοβούλια ποὺ γνωρίζουν κάθε 3 μῆνας ἀνὰ μίαν, ὅπως π.χ. τὸ Γαλλικὸν Κοινοβούλιον τὸ ὁποῖον ἀπαρτίζεται ἐκ πολλῶν κομμάτων, εἴτε διότι τὸ ἐκλογικὸν σύστημα τὰ εὐνοεῖ, εἴτε διότι μὲ τὴν πολλὴν εὐαισθησίαν εἰς τὰς ἀποχρώσεις γνωμῶν ποὺ ἔχουν οἱ Γάλλοι, δύνανται νὰ διατηροῦν πολλὰ κόμματα. Καὶ ἐν τούτοις αἱ κρίσεις αὐταὶ λύονται καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι κατεψήφισαν τὴν μίαν ἡμέραν τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἓν συγκεκριμένον νομοσχέδιον τοὺς ἐφάνη ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ψηφισθῇ, τὴν ἑπομένην μετέχουν εἰς αὐτὴν τὴν Κυβέρνησιν ὑπὸ ἕναν ἄλλον Πρωθυπουργόν. Διότι αὐτὰ τὰ Κοινοβούλια ἔχουν ὀλιγωτέρους Ἀρχηγοὺς ἀπὸ τοὺς ἰδικούς μας, ἀλλ’ ἔχουν περισσοτέρους τοὺς ὁποίους ἀνέχονται οἱ ἄλλοι νὰ γίνωνται ἐνδεχομένως Πρωθυπουργοί, διὰ νὰ λυθῇ τὸ Κυβερνητικὸν ἀδιέξοδον τὸ ὁποῖον δημιουργεῖται. Ἀλλὰ δι’ ἡμᾶς δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Ἡ ἀτμόσφαιρα κρίσεως Κυβερνητικῆς ἐγγίζει τὰ ὅρια κρίσεως τοῦ Κοινοβουλίου. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν τὴν νοοτροπίαν στρουθοκαμήλου καὶ ν’ ἀποκρύπτωμεν ἀπ’ ἑαυτοὺς καὶ ἀλλήλους τὴν ἀλήθειαν, ὅταν ὁμιλοῦμεν ἐπὶ πολιτικῶν ζητημάτων ἐντὸς τῆς Βουλῆς. Πέραν τῆς Κυβερνητικῆς κρίσεως ὑπάρχει καλλιεργουμένη διὰ τῶν ἐφημερίδων ἤ δι’ ἄλλων ἐκδηλώσεων καὶ πάντοτε ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῶν ἐθνικῶν κινδύνων, ἡ διάδοσις, ἡ γνώμη, ἡ κραυγὴ ὅτι καλὸν εἶναι νὰ καλῆται ὁ λαὸς νὰ ψηφίζῃ ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρὸν ὅ,τι θέλει. Ἀλλὰ οἱ σωτῆρες τοῦ λαοῦ εὑρίσκονται πάντοτε ἐκτὸς τοῦ κοινοβουλίου, τὸ ὁποῖον κληθεὶς ἐξέλεξεν ὁ λαὸς καὶ δὲν δύνανται τὰ κόμματα νὰ κάμουν κυβέρνησιν καὶ πρέπει πάντοτε νὰ βαδίζωμεν ὄχι πρὸς διακομματικὴν ἀλλὰ πρὸς ὑπερκομματικὴν κυβέρνησιν καὶ πάντοτε μὲ πρόσωπα ἐκτὸς τοῦ κοινοβουλίου εὑρισκόμενα. Καὶ ἔχει δημιουργηθῆ ἡ ἐντύπωσις ὅτι καὶ ἐντὸς τῆς Βουλῆς ὑπάρχουν «οἱ Διομηδίζοντες», ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι νομίζουν ὡς ἐθνικὴν λύσιν τὸ νὰ εὑρίσκεται πάντοτε ἕν πρόσωπον μὴ ψηφισθὲν ἀπὸ τὸν λαὸν διὰ νὰ γίνεται Πρωθυπουργὸς τῆς χώρας ἢ σωτὴρ τῆς χώρας. Ἀλλὰ κύριοι, δὲν ἀντιμετωπίζονται τὰ πράγματα κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Δυνάμεθα δὲ ἡμεῖς νὰ ὁμιλῶμεν πρὸς τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ μὲ κάποιαν ἄς εἴπωμεν ἀνιδιοτέλειαν διότι περὶ ἡμῶν δὲν πρόκειται ὅταν γίνεται λόγος περὶ σχηματισμοῦ κυβερνήσεως. Λέγομεν ὅμως ὅτι ἀντὶ ἡ συζήτησις νὰ διεξαχθῇ ἐπὶ τοῦ ἐὰν πρέπῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ πάρῃ 2 ἤ 3 ψήφους πλειοψηφία καλὸν εἶναι νὰ διεξαχθῇ κατὰ τρόπον ὥστε νὰ ἀποσαφηνίζωμεν τὴν πολιτικὴν κατάστασιν τοῦ τόπου, διότι ἄν δὲν τὸ πράξωμεν, εἶμαι βέβαιος ὅτι ὄχι αὐτὴ ἡ Βουλὴ ἂν διαλυθῇ διὰ νὰ ἐκλεγῇ ἄλλη, ἀλλὰ πέντε Βουλαὶ ἂν διαδεχθοῦν ἀλλήλας θὰ εὑρισκώμεθα εἰς τὴν ἰδίαν κατάστασιν ἡ ὁποία εἶναι ὄντως ἐπικίνδυνος. Μεταξύ τινων κομμάτων, ποὺ εὑρίσκονται εἰς τὴν Βουλὴν αὐτήν, ὑπάρχουν βασικαὶ διαφοραί, μεταξὺ ἄλλων ὑπάρχουν μικρότεραι διαφοραί. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ὑπάρχουν κόμματα τὰ ὁποῖα δύνανται ν’ ἀπαρτίσουν τὴν πλειοψηφίαν καὶ εἶναι βέβαιον ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ μεταξύ των συμφωνία. Καὶ ἐγὼ φοβοῦμαι, κύριοι βουλευταί, ὅτι αὐτὸς ὁ πρόλογος, ὁ θορυβώδης, περὶ μέλλοντος κατακλυσμοῦ—δὲν θέλω νὰ εἶμαι μάντις—ἀλλὰ φοβοῦμαι ὅτι ὅλος αὐτὸς ὁ θόρυβος ἔγινε μήπως τυχὸν ἐπιβληθῇ τέλος λύσις ἀντιπαθὴς ἀπὸ ἀπόψεως κοινῆς γνώμης, ἡ ὁποία ὅμως θὰ γίνῃ προσπάθεια νὰ φανῇ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὸν τόπον ὡς σωτηρία, ἐφ’ ὅσον διὰ τῆς λύσεως αὐτῆς δὲν θὰ διελύετο ἡ Βουλὴ καὶ δὲν θὰ γίνουν νέαι ἐκλογαὶ εἰς τρόπον ὥστε νὰ κληθῶμεν ὅλοι νὰ χειροκροτήσωμεν, διότι ἐπὶ τέλους ἐδόθη μία λύσις ἡ ὁποία σώζει τὸν τόπον. Δὲν γνωρίζω ποὺ θὰ καταλήξουν τὰ πράγματα, ἀλλὰ πιστεύω, ὅτι ὁ,τιδήποτε καὶ ἂν γίνῃ εἶναι καλὸν νὰ ἐπέλθῃ ἡ ἀποσαφήνισις, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησα καὶ ἡ ἀποσαφήνισις αὐτὴ ἐπέρχεται, ὄχι δι’ ὅσων εἶπον τὰ κόμματα καὶ θὰ εἴπουν, ἀλλὰ δι’ ἐκείνων τὸ ὁποῖον συνέβη καὶ εἰς τὸ ὁποῖον κατέληξεν ἡ συζήτησις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Κύριοι, δὲν ἦσαν σύμφωνα τὰ κόμματα ποὺ ἀπήρτισαν τὸ Κέντρον εἰς τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν εἶχον νὰ καθορίσουν. Αὐτὴ ἦτο ἡ οὐσία. Ἀπὸ τὴν ἑπομένην ἡμέραν ποὺ ἀνέλαβον τὴν ἐξουσίαν, τὰ συμπράττοντα κόμματα, τὸ γεγονὸς αὐτὸ ὑπῆρχεν, ἀλλὰ ἐκαλύπτετο καὶ τὸ γεγονὸς τοῦτο ἐφανερώθη καὶ ἐφανερώθη, κατὰ τρόπον ὀλίγον ἀδέξιον καὶ ἀπεσαφηνίσθη σήμερον. Δὲν εἶναι ἁπλῶς, κύριοι, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἑνιαία πολιτική, δὲν ὑπῆρχε μία πολιτική. Κινδυνεύω νὰ συμφωνήσω μὲ τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τῶν Ἐθνικοφρόνων, ὅτι ἐπὶ 6 μῆνας ἀκούομεν μόνον διὰ μέτρα ἐπιεικείας. Ταράσσεται καὶ ἀγανακτεῖ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Ἐθνικοφρόνων καὶ ἀπαγγέλλει ὁλόκληρον τὴν πρόσφατον ἱστορίαν, λησμονῶν πάντοτε τὴν ἰδικήν του. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ ἐγὼ λέγω, ὅτι ἐπὶ 6 μῆνας συζητοῦμεν διὰ τὰ μέτρα ἐπιεικείας. Τοῦτο, ὅμως, ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ἐπὶ 6 μῆνας δὲν γνωρίζομεν ποία εἶναι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν μέτρων αὐτῶν. Τὰς ἀπόψεις τὰς ἰδικάς μας ἐπὶ τῶν μέτρων ἐπιεικείας δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὰς ἀναπτύξωμεν. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Κόμματός μας καὶ εἰς τὰς πρώτας προγραμματικὰς δηλώσεις καὶ προχθὲς ἀκόμη ἐπανέλαβε τὰς ἀπόψεις αὐτάς. Ἀλλὰ θὰ ἔλεγον, ὄχι αὐτὰ ποὺ λέγομεν ἡμεῖς, ὄχι αὐτὰ ποὺ εἶπεν εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ πολὺ ὀλιγώτερα πράγματα ἐὰν εἶχε κάμει ἡ Κυβέρνησις, θὰ εἶχε δημιουργήσει μίαν ἀτμόσφαιραν, ἐπὶ τέλους, σαφηνείας, περὶ τοῦ τὶ ἐννοεῖ ἡ Κυβέρνησις περὶ τοῦ τὶ εἶναι τὰ μέτρα αὐτὰ ἐπιεικείας. Καὶ δὲν θὰ ὑπῆρχεν αὐτὴ ἡ ἀτμόσφαιρα τοῦ φόβου ἀπὸ τὴ μιὰ μεριά, ὅτι τὰ μέτρα αὐτὰ ἐπιεικείας σημαίνουν καταστροφὴν τοῦ τόπου καὶ τῆς ἐντυπώσεως, ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευράν, ὅτι εὑρισκόμεθα ἐνώπιον μιᾶς ἀπάτης πολιτικῆς, διότι μέτρα ποὺ ἐξαγγέλλονται καὶ δὲν λαμβάνονται δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθοῦν ὡς σοβαραὶ πολιτικαὶ πράξεις. Ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀπροσδιόριστος ὑπῆρξε καὶ ἔμεινεν ἀνεκτέλεστος. Ἀπροσδιόριστος ὑπῆρξε κατὰ τοῦτο, κύριοι βουλευταί. Ὅταν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔκαμε γενικὴν πολιτικὴν εἰσήγησιν ἐπὶ τῶν μέτρων ἐπιεικείας ἔδειξεν, ὅτι δὲν ἔχει ἐκλέξει ἡ Κυβέρνησις μεταξὺ δύο ἀπόψεων, αἱ ὁποῖαι εἶναι σαφεῖς ἐν τούτοις. Εἶπεν εἰς μίαν στιγμήν: «Ὁ ἀντίπαλός μας εἶναι ἡ Κομινφόρμ. Ὑπάρχει ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ἡ Κομινφὸρμ ἐπιτρέπει αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὸ Κ.Κ. νὰ δείξῃ διαθέσεις συνεργασίας; Ἄν ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ ἐντύπωσις, τότε θὰ ἐβαδίζαμεν πρὸς τὴν γενικὴν ἀμνηστίαν. Δὲν ὑπάρχει καὶ λαμβάνονται ἄλλα μέτρα». Καὶ ἐρωτῶ—κινδυνεύω καὶ ἐν τούτῳ νὰ συμφωνήσω μὲ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Ἐθνικοφρόνων—τόσον ἀφελεῖς εἶναι δυνατὸν νὰ εἴμεθα, διὰ νὰ λέγωμεν, ὅτι τὰ μέτρα ἐπιεικείας ἢ ἀμνηστίας ἢ δικαιοσύνης πρέπει νὰ τὰ στηρίξωμεν εἰς τοὺς πολιτικοὺς σκοποὺς τοῦ Κ.Κ; Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, κύριοι βουλευταί, θὰ ἔπρεπε ν’ ἀποτελέσουν ἀντικείμενον συμφωνίας μὲ τὸ Κ.Κ. Αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις τὸ ἀποκλείει ἀπολύτως. Ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στηριχθοῦν τὰ μέτρα δικαιοσύνης παρὰ εἰς τὴν ἀντίληψιν τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ Ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον περὶ τοῦ πρακτέου ἐπὶ τῶν θεμάτων τὰ ὁποῖα τίθενται ἐνώπιον αὐτῶν. Μόνον αὐτὴ ἡ ἄποψις εἶναι δυνατὸν νὰ κυριαρχήσῃ ἐφ’ ὅσον ἀποκρούεται ἡ ἄλλη λύσις. Καὶ προσθέτω: Εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως: «Ναί, εἴχομεν δεχθῆ καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀπολύσεως ὑποδίκων καὶ καταδίκων, ἀλλὰ ἦλθον τὰ γεγονότα τῆς Κορέας τὰ ὁποῖα μᾶς ἔκαμαν νὰ πεισθῶμεν, ὅτι ἔπρεπε τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ νὰ ἀποβιώσῃ καθ’ ὁδόν». Καὶ λέγω: Δὲν συγχαίρω τὴν Κυβέρνησιν καὶ δὲν συγχαίρω τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων διὰ τὴν πολιτικὴν προοπτικὴν τὴν ὁποίαν δύναται νὰ ἔχῃ. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι βουλευταί, νὰ εἴπῃ κανείς, ὅτι τὰ γεγονότα τῆς Κορέας εἶναι ἀερόλιθος, ὁ ὁποῖος πίπτει, ὅτι ἔρχονται εἰς μίαν ἀτμόσφαιραν δῆθεν ἀπολύτως ἤρεμον καὶ ἐκπλήσσουν καὶ ταράσσουν τὴν Κυβέρνησιν ἀποτόμως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐστηρίζετο εἰς μίαν πολιτικὴν προοπτικήν, ἡ ὁποία τῆς ἐπέτρεπε πρὸ δύο μηνῶν νὰ ἔχῃ διαφορετικὴν ἀντίληψιν περὶ τοῦ μέλλοντος τοῦ κόσμου ἢ περὶ τῆς διεθνοῦς καταστάσεως ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἔχει σήμερον. Εἶναι δυνατὸν ἕνα πολιτικὸν κόμμα νὰ εὑρίσκῃ συγνώμην εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔκαμε, διότι δικαιολογεῖται, ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ ἔχῃ προοπτικὴν οὔτε πέντε μηνῶν δι’ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα συμβαίνουν; Ταῦτα πάντα ἀνεξαρτήτως πρὸς τὴν ἰδικήν μας γνώμην περὶ τῶν γεγονότων τῆς Κορέας καὶ περὶ τῆς ἐπιδράσεως τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχουν ταῦτα εἰς τὴν ἐσωτερικὴν πολιτικὴν κατάστασιν. Ἀλλὰ πῶς δικαιολογεῖται θέλω νὰ μάθω ἡ Κυβέρνησις, ὅταν ὁμολογῇ καὶ πῶς δικαιοῦται νὰ ζητήσῃ ἐμπιστοσύνην διὰ νὰ κυβερνήσῃ τὴν χώραν ὅταν ὁμολογῇ, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἔχῃ πολιτικὴν προοπτικὴν πέραν τῶν πέντε μηνῶν;

§89ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐσεῖς τὰ εἴχατε προΐδει τὰ γεγονότα τῆς Κορέας;

§90Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ ἰδική μας ἄποψις ἐπὶ τῶν μέτρων δικαιοσύνης καὶ ἐπὶ τῶν μέτρων ἐπιεικείας οὐδέποτε ἐστηρίχθη οὔτε ἐπὶ τῆς πολιτικῆς τοῦ Κ.Κ., οὔτε ἐπὶ τῆς πολιτικῆς τῆς εἰδυλλιακῆς ἐξελίξεως τοῦ κόσμου. Διὰ τὴν κρίσιν τὴν ἰδικήν μας, ἐὰν μοῦ ἐκάμνατε τὴν τιμὴν νὰ μὲ ἀκούατε, ὅταν ὡμίλησα περὶ τοῦ στρατοπέδου τῆς Μακρονήσου, θὰ τὴν ἐγνωρίζατε, ἀπέναντι τοῦ ὅλου προβλήματος ποὺ ἀντιμετωπίζομεν. Ὁ ἠθικὸς καὶ ὑλικὸς ἐξοπλισμὸς τοῦ Ἔθνους, εἶναι ἡ ἀποκατάστασις τῶν ἐλευθεριῶν καὶ ἡ προσπάθεια τῆς θεραπείας τῶν κοινωνικῶν κακῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἄποψίς μας. Ἄλλο τὸ ζήτημα ἐὰν εἶναι σωστὴ ἢ ἐὰν εἶναι κακή.

§91ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ Τσεχοσλοβακία;

§92Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε συνάδελφε, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ὅτι ἐγὼ ἀκούω μετὰ θρησκευτικῆς προσοχῆς ὅλους τοὺς ρήτορας καὶ τοῦτο, διότι νομίζω, ὅτι μὲ τὰς διακοπὰς δὲν λύονται τὰ προβλήματα, διότι ἂν ἤθελα νὰ σᾶς ἀπαντήσω εἰς τὴν διακοπήν σας ἐπὶ τῆς Τσεχοσλοβακίας πρέπει νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ μακρόν. Μὲ ἀφήνετε λοιπὸν ἔκθετον, διὰ τῆς διακοπῆς σας. Διότι ἠμπορεῖ νὰ νομισθῇ, ὅτι ἔμεινα ἄναυδος, διότι δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀπαντήσω. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι εἶναι καλλίτερον νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ τελειώσω τὸν λόγον μου, δὲν εἶναι δὲ δύσκολον νὰ ἀπαντήσῃ ἄλλος ἀπὸ τὴν ἀντίθετον ἄποψιν. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν ἐπιθυμῶ νὰ διαχειμάσω ἐπὶ τοῦ βήματος καὶ νὰ ταλαιπωρῆται καὶ τὸ Σῶμα μὲ ἀτέρμονας ἐρωταποκρίσεις. Δὲν ἦτο λοιπὸν μόνον ἀπροσδιόριστος ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, ἔμεινε καὶ ἀνεκτέλεστος. Καὶ ἔμεινεν ἀνεκτέλεστος, κύριοι βουλευταί, διότι δὲν ὑπῆρξεν ἀπὸ μέρους τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, ὅπως δὲν ὑπάρχει καὶ ἀπὸ μέρους τῆς παρούσης Κυβερνήσεως τὸ θάρρος νὰ λεχθῇ ἡ ἀλήθεια ἐπὶ ὡρισμένων θεμάτων. Ἐὰν ἐπανέρχωμαι εἰς τὸ θέμα τῶν μέτρων ἐπιεικείας, ἐπανέρχομαι διότι καὶ ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, τίθεται κατὰ τὸν ἴδιον ἀόριστον τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐτέθη καὶ ἀπὸ τὴν προηγουμένην. Καὶ ἐπειδὴ δὲν μοῦ ἀρέσει νὰ περιορίζηται ἡ συζήτησις εἰς τὸ ὑψηλὸν θεωρητικὸν ἐπίπεδον, ὅπου δὲν καταλήγει κανεὶς εἰς συγκεκριμένα πολιτικὰ συμπεράσματα, θὰ εἴπω, ὅτι ἔχω πολὺ ὀλίγην ἐμπιστοσύνην εἰς τὰς γενικὰς ἀοριστολογίας τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ὀλιγωτέραν ἀκόμη ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν εἶχον εἰς τὰς ἐπαγγελίας τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως. Καὶ θὰ ἐξηγήσω διατί. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ συγκεκριμένη σκέψις καὶ ἡ συγκεκριμένη πρότασις καὶ ἡ συγκεκριμένη ἐνέργεια, εἶναι ὅ,τι μία Κυβέρνησις ἔχει νὰ προσθέσῃ τὸ καλύτερον. Καὶ λέγω, ὑπάρχουν δύο θέματα ἐκκρεμοῦντα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἀνεξαρτήτως οἱουδήποτε περιεχομένου τῶν νομοσχεδίων τὰ ὁποῖα τελικῶς θὰ ψηφίσητε ἢ θὰ δημοσιευθοῦν ὡς ἀναγκαστικοὶ νόμοι, ὤφειλε νὰ εἶχε δοθῆ μία ἀπάντησις εὐθεῖα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητοῦνται ἔξω τῆς Βουλῆς τὰ θέματα αὐτὰ καὶ αἱ Κυβερνήσεις νὰ σιωποῦν ἐντὸς τῆς Βουλῆς. Ἰδοὺ πῶς τίθενται τὰ δύο ταῦτα θέματα. Ὑπάρχουν, κύριοι, 3.500 κατάδικοι εἰς θάνατον. Θέλετε δικαίως; Δικαίως. Δὲν συζητῶ ἐπὶ τῆς οὐσίας. Ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν καὶ ζητοῦμεν καὶ ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν νὰ εἴπῃ τί πρόκειται νὰ πράξῃ διὰ τοὺς 3.500 καταδίκους εἰς θάνατον.

§93Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἀφοῦ ἔχουν καταδικασθῆ δικαίως, τί σᾶς ἐνδιαφέρει;

§94Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἰς ἕνα τόπον ὁ ὁποῖος ἔχει, ὡς εἴπατε, ἀνάγκην ἠρεμίας καὶ εἰς ἕνα τόπον ὁ ὁποῖος ἔχει ἀνάγκην σαφηνείας εἰς τὴν πολιτικήν του, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σέρνεται ἐπ’ ἄπειρον ἓν ζήτημα 3500 καταδίκων εἰς θάνατον. Δὲν ἐτόλμησεν ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις νὰ τὸ λύσῃ. Δὲν ὑπάρχει καμμία ρητὴ δήλωσις καὶ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Εἶναι ὅμως ἓν θέμα τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖ λύσιν. Πρόκειται ἄρα γε νὰ ἐκτελεσθοῦν 3500 ἄνθρωποι καταδικασθέντες διὰ πράξεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ τελευταίου πολέμου, διὰ πράξεις διὰ τὰς ὁποίας εἶναι μερικοὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν καταδικασθῆ εἰς θάνατον πρὸ ἑνὸς ἢ πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους; Εἶναι δυνατόν, ἀπέναντι καὶ τῆς Ἑλληνικῆς καὶ τῆς διεθνοῦς κοινῆς γνώμης νὰ προβῆτε αὔριον εἰς 3500 ἐκτελέσεις;

§95ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐξετελέσθη κανεὶς μέχρι σήμερον;

§96Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀκριβῶς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγω. Οὐδεὶς ἐξετελέσθη.

§97Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἶσθε δυσηρεστημένος, διότι δὲν ἐξετελέσθη κανείς;

§98Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε, τὸ θεωρεῖτε λίαν εὐφυές;

§99Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εὐφυέστερον ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγετε σεῖς.

§100Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐξακολουθήσω;

§101Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§102Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἀκριβῶς τὸ γεγονὸς ὅτι δὲν ἐξετελέσθησαν οἱ κατάδικοι, ὅτι αἱ ἐκτελέσεις ἔπαυσαν, ὄχι τώρα, ἔπαυσαν ὅταν ἦτο ἀκόμη εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, ἀποδεικνύει ὅτι ὑπάρχουν λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους πιστεύουν αἱ ἑκάστοτε Ἑλληνικαὶ Κυβερνήσεις ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνουν αἱ ἐκτελέσεις αὐταί. Καὶ ἐρωτῶ: Διὰ ποῖον λόγον τὸ θέμα αὐτὸ δὲν λύεται; Καὶ προκαλοῦνται δύο κακά: Ὄχι μόνον ἡ ἀνησυχία χιλιάδων οἰκογενειῶν ἀπὸ τὴν ἐνδεχομένην ἐκτέλεσιν 3500 ἀνθρώπων, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ μίαν ἄλλην ἄποψιν. Προχθές, κύριοι βουλευταί, ἀνεγνώσατε ὅτι εἰς τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας ὁ ὑφυπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Σοβιετικῆς Ρωσίας εἶπεν, ὅτι ἐπίκεινται ὁμαδικαὶ ἐκτελέσεις εἰς τὴν Ἑλλάδα. Σᾶς λέγω ὅτι ἐγὼ δὲν πιστεύω ὅτι ἐπίκεινται αἱ ἐκτελέσεις, ἀλλὰ διατί, ἀφοῦ ἐκτελέσεις δὲν γίνονται, διατὶ δὲν ἀναλαμβάνει μία Κυβέρνησις τὴν εὐθύνην νὰ δηλώσῃ, ὅτι αἱ θανατικαὶ ἐκτελέσεις αἱ ὁποῖαι δὲν ἔγιναν μετατρέπονται εἰς ἰσόβια δεσμά, διὰ νὰ τερματισθῇ τὸ ζήτημα αὐτό; Καὶ θὰ ἔλεγον ἀκόμη, ὅτι οἱοσδήποτε Πρωθυπουργὸς θὰ ἠδύνατο, ἐάν τις ἀπὸ τὴν ἀντιπολίτευσιν ταύτης τῆς πλευρᾶς, τὴν ὁποίαν δὲν ὀνομάζω δεξιὰν διὰ νὰ μὴ τὴν θίξω, εἶχεν ἀντίρρησιν ἐπ’ αὐτῆς τῆς ἀποφάσεως, νὰ τῆς προτείνῃ νὰ δηλώσῃ ὅτι θὰ ἀναλάβῃ αὐτὴ τὴν εὐθύνην ἀνερχομένη εἰς τὴν ἐξουσίαν νὰ προβῇ εἰς τὰς ἐκτελέσεις. Θὰ ἐβλέπατε, ὅτι δὲν θὰ ἠδύνατο οὐδεὶς ὑπεύθυνος πολιτικὸς ἀνὴρ τῆς χώρας ν’ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην νὰ κάμῃ 3500 ἐκτελέσεις διὰ πράξεις, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν κατὰ τὴν διάρκειαν μιᾶς ἀνωμαλίας, τερματισθείσης καὶ διὰ στρατιωτικῆς νίκης μάλιστα.

§103Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. 100 χιλιάδες ἔχει ἡ Ἑλλὰς νεκροὺς καὶ ἐδικάσαμεν 3.500.

§104Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μὴ νομίζετε ὅτι εἶσθε ὁ μόνος ποὺ γνωρίζετε τοὺς νεκροὺς τῆς Ἑλλάδος. Δὲν τοὺς ἤξευραν αἱ διαδοχικαὶ Κυβερνήσεις τῆς Χώρας καὶ τοὺς ἠξεύρετε σεῖς μόνον;

§105Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν διαβάζω ὅτι ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις τῆς ὁποίας συμμετέχει τὸ Σοσιαλιστικὸν Κόμμα, ἀπεφάσισε νὰ λάβῃ δραστικὰ μέτρα ἐναντίον τῶν Σοσιαλιστικῶν Κομμάτων τὰ ὁποῖα σχηματίζουν τὴν 5ην φάλαγγα καὶ ἀρχίζει ἀπὸ τὰς συλλήψεις καὶ θὰ προχωρήσῃ ἀσφαλῶς, ἐὰν μετατραπῇ τὸ Κ.Κ.Γ. εἰς προδοσίαν, καὶ εἰς ἐκτελέσεις εἰς θάνατον. Πῶς θὰ δικαιολογηθῇ τὸ Σοσιαλιστικὸν Κόμμα τῆς Γαλλίας τὸ ὁποῖον συγκυβερνᾷ σήμερον τὴν Γαλλίαν, ἔναντι τῶν ἀποφάσεων αὐτῶν;

§106Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Σᾶς ἀπαντῶ. Πρῶτον εἰς τὴν Γαλλίαν συνελήφθησαν ἀλλοδαποὶ κομμουνισταί, τοὺς ὁποίους δύναται ἡ Γαλλικὴ κυβέρνησις νομίμως ν’ ἀπελάσῃ, διότι πρόκειται περὶ ξένων ὑπηκόων. Εἰς τὴν Γαλλίαν δὲν ἰσχύει ὁ θεσμὸς τῆς ἐκτοπίσεως τῶν Γάλλων ὑπηκόων. Δεύτερον. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε περὶ μέτρων ἐναντίον τῶν κομμουνιστῶν, οἱ ὁποῖοι παρεβίασαν τοὺς νόμους, δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγω ἐγὼ ἐδῶ. Ἐγὼ λέγω τοῦτο, ὅτι ὑπάρχουν καταδίκαι εἰς θάνατον ἀπὸ ἔκτακτα Στρατοδικεῖα, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐκτελοῦνται μέν, ἀλλὰ καὶ δὲν ρυθμίζεται ἡ τύχη των ὁριστικῶς ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἔτσι ἢ ἀλλοιῶς, διὰ νὰ ὑπάρξῃ μία λύσις ἑνὸς προβλήματος τὸ ὁποῖον καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν προκαλεῖ συγκίνησιν.

§107Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Γνωρίζετε πολὺ καλά......

§108Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἔχετε τὸ προνόμιον τῶν ἀκαίρων ἀπαντήσεων.

§109Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Τὸ ἐὰν εἶναι ἄκαιρος ἡ ἀπάντησις θὰ τὸ κρίνῃ ἡ Βουλὴ καὶ ὅσοι θ’ ἀναγνώσουν τὸ σημεῖον τῆς ἀγορεύσεώς σας καὶ τὸν λόγον τῆς ἀπαντήσεώς μου. Γνωρίζετε, ἐπειδὴ μέμφεσθε τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, ὡς πρὸς τὸ θέμα τοῦτο, ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις εὗρε μίαν ὡρισμένην κατάστασιν, καθὼς καὶ ἡ προηγουμένη, ἀναφορικῶς πρὸς τὰς θανατικὰς ἐκτελέσεις, κατάστασιν χρονολογουμένην ἀπὸ τριετίας κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ Ἑλληνικαὶ Κυβερνήσεις ἀλλεπαλλήλως, εἶχαν ἀποφασίσει τὴν ἀναβολὴν τῶν ἐκτελέσεων. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν ἔπρεπε νὰ μὴ λησμονῆτε, ὅταν θέλητε νὰ τὴν ἐπικρίνητε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐξήγγειλεν, ὅτι θὰ προβῇ εἰς τὴν ἔκδοσιν Ἀναγ. Νόμου, ἐὰν μείνῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐπιτρέπεται ἡ ἀναθεώρησις τῶν ἀποφάσεων τῶν Στρατοδικείων καὶ δὲν εἶναι ἀπίθανον, τοὐναντίον εἶναι λίαν πιθανόν, ὅτι ἀριθμὸς μέγας ἢ μικρὸς τῶν τοιούτων δικῶν θ’ ἀναθεωρηθῇ. Θὰ πρέπῃ λοιπόν, διὰ νὰ ρίψητε τοὺς μύδρους τῆς εὐγλωττίας σας κατὰ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ν’ ἀναμείνητε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν ἀποφάσεων τῶν Στρατοδικείων καὶ τοῦ Συμβουλίου Χαρίτων.

§110Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ πληροφορία σας εἶναι χρήσιμος ἀλλά....

§111Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Δὲν εἶναι πληροφορία, εἶναι γεγονός, διότι ἐξηγγέλθη εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν πρόκειται περὶ πληροφορίας. Καὶ ἐφ’ ὅσον γίνεται ἀπάντησις καὶ ἐπίκρισις εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως πρέπει τοὐλάχιστον νὰ ἔχουν ἀναγνωσθῆ καὶ νὰ μὴν ἔχητε λησμονήσει τὸ κείμενον αὐτῶν.

§112Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ἕνα μέγα μέρος τῶν καταδικῶν δὲν ὑπόκειται εἰς τὴν ἀναθεώρησιν περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλεῖτε,

§113Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς ἤθελα νὰ εἴπω ἀλλὰ μὲ προλάβατε.

§114Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Προσέθεσα, ὅτι ὑπάρχει καὶ ἄλλη διάταξις, τοῦ νόμου περὶ Συμβουλίου Χαρίτων. Ἀφήσατε λοιπὸν νὰ ἐξακολουθήσουν τὰ πράγματα ἀπὸ ἀπόψεως Ἑλληνικῆς Πολιτείας καὶ τότε νὰ κάμητε ἔλεγχον περαιτέρω τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως.

§115Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἀναμένομεν τοῦτο ἐπὶ 6 τώρα μῆνας. Ἐκεῖνο ποὺ ἤρχισα λέγων εἶναι, ὅτι κατακρίνομεν τὴν ὅλην πολιτικὴν κατάστασιν ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη μετὰ τὰς ἐκλογάς διότι, ἀκριβῶς δὲν ἐλύθη κανὲν θέμα, διὰ τὸν λόγον ὅτι ἡ προηγούμενη Κυβέρνησις, ἐκυμαίνετο μεταξὺ διαφόρων τάσεων. Ἀνέφερα τὸ ζήτημα τῶν θανατικῶν ἐκτελέσεων ὡς ἓν ἐκ τῶν σημείων εἰς τὰ ὁποῖα πράγματι, ὅπως ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις οὕτω καὶ ἡ ἰδική σας ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ἐν ἀπορίᾳ περὶ τοῦ τί πρέπει νὰ κάμῃ. Καὶ ἡ ἀναθεώρησις περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλεῖτε, ἀναβολὴν τῆς λύσεως καὶ ὄχι λύσιν τοῦ ζητήματος παρέχει. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἀνεφέρατε τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἀποφάσεων ἔρχομαι εἰς τὸ ἕτερον θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἰσχύει ἡ αὐτὴ κριτική. Καὶ εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῶν ἐκτάκτων Στρατοδικείων ἡ αὐτὴ ἀσάφεια καὶ ἀβεβαιότης ὑπάρχει, διότι ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν δέχεσθε τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἀποφάσεων τῶν ἐκτάκτων Στρατοδικείων καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν διατηρεῖτε ἐν λειτουργίᾳ τὰ ἔκτακτα Στρατοδικεῖα σήμερον. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν νὰ δέχεσθε, ὅτι πρέπει ν’ ἀναθεωρηθοῦν αἱ ἀποφάσεις τῶν ἐκτάκτων Στρατοδικείων, Δικαστηρίων ἀνάγκης, Δικαστηρίων σκοπιμότητος, Δικαστηρίων τὰ ὁποῖα εἰς τὴν διεθνῆ συνείδησιν, εἰς πᾶσαν συνείδησιν δικαστικὴν καὶ συνείδησιν λαϊκὴν δύνανται νὰ ὑπάρχουν μόνον εἰς κατάστασιν ἐκτάκτου ἀνάγκης, δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν νὰ δέχεσθε αὐτὸ καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην νὰ δέχεσθε ὅτι πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ λειτουργία τῶν ἐκτάκτων Στρατοδικείων.

§116Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἡ θέσπισις τοῦ δικαιώματος τῶν καταδικασθέντων εἰς θάνατον ἀπὸ τὰ Στρατοδικεῖα τοῦ νὰ ζητήσουν τὴν ἀναθεώρησιν τῆς καταδικαστικῆς ἀποφάσεως ἕνα μόνον ἔχει δικαιολογητικὸν λόγον, ὅτι τάχα τὰ Στρατοδικεῖα τὰ ὁποῖα ἐδίκασαν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἀνταρσίας ἦσαν συντεθειμένα ἐνίοτε ἀπὸ ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι κατήρχοντο ἐκ τοῦ πεδίου τῆς μάχης καὶ δὲν ἐδίκαζαν ἐπιεικῶς. Θέλετε νὰ εἴπω, δὲν ἐδίκασαν πραγματικῶς; Ἐδίκασαν ὑπὸ τὸ βάρος καὶ τὴν ἐπίδρασιν τῆς πολεμικῆς ψυχολογίας καὶ τῆς ἀνάγκης ἐξασφαλίσεως τῆς ἡσυχίας τοῦ τόπου, τότε. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις δέχεται τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἀποφάσεων τῶν Στρατοδικείων. Οὐδεμία σχέσιν ἔχει αὐτὸ μὲ τὴν ἀνάγκην τῆς διατηρήσεως τῆς λειτουργίας τῶν ἐκτάκτων Στρατοδικείων. Ἡ Κυβέρνησις φρονεῖ, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ ἀσφάλεια τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἡ ἀνεξαρτησία τῆς Ἑλλάδος ἐξακολουθεῖ ἔστω καὶ ἔμμεσον κίνδυνον ἔχει νὰ προασπίσῃ καὶ τὴν ἀκεραιότητα τοῦ Κράτους καὶ τὴν ἀσφάλειαν τῶν πολιτῶν καί, ἐφ’ ὅσον πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον νομίζει ἡ Κυβέρνησις χρήσιμα καὶ τὰ ἔκτακτα Στρατοδικεῖα, τὰ διατηρεῖ. Ἡ ἀποστροφή σας δέ, ὅτι οὐδαμοῦ ὑπάρχει ὁ θεσμὸς αὐτός, μὲ ἀναγκάζει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι πάντοτε καὶ παντοῦ, ὁσάκις κινδυνεύει ἡ πολιτεία, τὰ ἔκτακτα Στρατοδικεῖα διατηροῦνται ἐν λειτουργίᾳ.

§117Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Θὰ ὑπάρξῃ ὅμως καὶ ἄλλη ἀποστροφή, κ. ὑπουργέ, ὅτι οὐδέποτε ὑπάρχουν ἔκτακτα Στρατοδικεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν συνοδεύονται ἀπὸ τὴν κήρυξιν τοῦ στρατιωτικοῦ νόμου. Ἡ ἔννοια τοῦ κινδύνου, εἶναι εἰς τὸ Σύνταγμα περιωρισμένη. Εἰς ὅλα τὰ συντάγματα, ἡ ἔννοια αὐτὴ εἶναι περιωρισμένη. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν ἔκτακτα Στρατοδικεῖα, ἄνευ κηρύξεως στρατιωτικοῦ νόμου. Ἐπειδὴ εἶσθε νομικός, σᾶς παρακαλῶ νὰ μοῦ εἴπητε, ποὺ ὑπάρχουν τοιαῦτα στρατοδικεῖα. Τί εἶναι αἱ πρωτοφανεῖς νομικαὶ αὐταὶ θεωρίαι, αἱ ὁποῖαι γίνονται διὰ νὰ μπαλώσουν καταστάσεις ποὺ ἐδημιουργήθησαν, διὰ νὰ πείσουν τὸν λαόν, ὅτι τὰ ἔκτακτα Στρατοδικεῖα εἶναι τὸ ἄριστον εἶδος ἀπονομῆς δικαιοσύνης. Δύνασθε νὰ κηρύξητε ὁποτεδήποτε τὸν στρατιωτικὸν νόμον, ὅταν κινδυνεύῃ ἡ Πατρίς. Ἄν ὅμως ὁ κίνδυνος δὲν ὑπάρχῃ καὶ δὲν ὑπάρχει ἐν ἰσχύει ὁ στρατιωτικὸς νόμος, δὲν δύνασθε νὰ ἀφήσητε λειτουργοῦντα τὰ Στρατοδικεῖα. Ἀκόμη σᾶς ὑπενθυμίζω ὅτι ἔχετε τὸ Γʹ ψήφισμα ἐν ληθάργῳ. Δύνασθε νὰ τὸ κινήσητε, νὰ τὸ βάλητε εἰς ἐνέργειαν εὐθὺς μόλις τὸ θελήσητε. Οὔτε δυὸ λεπτὰ τῆς ὥρας δὲν χρειάζονται, διὰ νὰ τὸ κάμητε αὐτό. Μία δακτυλογράφος ἀρκεῖ διὰ νὰ γίνῃ, ὅπως καὶ τόσοι ἄλλοι νόμοι. Διὰ ποῖον λόγον, λοιπόν, διατηρεῖτε τὰ ἔκτακτα Στρατοδικεῖα; Θὰ εἴπω πρὸς τιμὴν τοῦ πρώην ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι ἔχω ἕνα παράδειγμα δικαστικῆς πλάνης τῆς πρώτης ἀπὸ ἔκτακτον Στρατοδικεῖον μετὰ τὴν κατάπαυσιν τοῦ ἐμφυλίου πολέμου μετὰ τὰς ἐκλογάς, τὸ ὁποῖον ἐθεράπευσεν ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ εἶναι πρὸς τιμήν του πράγματι, ὅτι δὲν ἐσκέφθη νὰ προφυλαχθῇ ἀπὸ οἱανδήποτε παρεξήγησιν καὶ προέβη εἰς ἐπανόρθωσιν τῆς ἀδικίας. Δὲν τὸ λέγω αὐτὸ διότι θέλω νὰ βάλω ἐναντίον ἐκείνων ποῦ ἐξέδωσαν τὴν ἀπόφασιν, διότι δὲν θέλω νὰ νομισθῇ ὅτι ἡ ἀντίθεσίς μας πρὸς τὰ ἔκτακτα Στρατοδικεῖα εἶναι ἀντίθεσις, εἴτε πρὸς τὸν στρατὸν ἐν τῷ συνόλῳ, εἴτε πρὸς συγκεκριμένους ἀξιωματικοὺς ποὺ δικάζουν, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποσιωπήσωμεν τὴν ἀλήθειαν. Κύριε ὑπουργέ, δὲν δυνάμεθα νὰ λησμονῶμεν, ὅτι ὁ τόπος αὐτὸς γνωρίζει πολὺ καλὰ τί σημαίνουν τὰ ἔκτακτα Στρατοδικεῖα. Ὅλαι αἱ παρατάξεις ἔχουν ἰδίαν πικρὰν πεῖραν. Καὶ εἶναι ἐντροπὴ ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν τὴν τόλμην ν’ ἀναγνωρίσωμεν ὅτι τὰ ἔκτακτα Στρατοδικεῖα εἶναι ὑπόθεσις καταστάσεως ἐκτάκτου ἀνάγκης. Λέγω λοιπόν, ὅτι οἱ ἄνθρωποι ποὺ ἀπαρτίζουν τὰ ἔκτακτα Στρατοδικεῖα δὲν θέλουν ν’ ἀδικοῦν, εἶναι τίμιοι ἄνθρωποι οἱ περισσότεροι. Τὸ εἶπα καὶ εἰς τὴν δίκην ποὺ ἀνέφερα. Ἐκύτταξα ἕνα παλληκαρόπουλε, ἕναν ἀνθυπολοχαγό, ποὺ μοῦ εἶπαν ὅτι εἶχε πολεμήσει γενναῖα καὶ ἦτο εἰς τὴν ἕδραν τοῦ δικαστοῦ. Πῶς θέλετε νὰ δικάσῃ; Πῶς θέλετε νὰ ἔχῃ αὐτός, ὄχι ἐπιείκειαν, ἀλλὰ στοιχειώδη ἔννοιαν τῆς δικαστικῆς ἀποδείξεως; Ἐὰν ἡμεῖς μαχόμεθα ὑπὲρ τῆς ἀναθέσεως εἰς τακτικοὺς δικαστὰς καὶ τῆς ἐκδικάσεως τῶν ἀδικημάτων τοῦ Α.Ν. 509 δὲν εἶναι διότι τάχα, ἔχομεν τὴν γνώμην, ὅτι εἶναι τρυφεροὶ οἱ τακτικοὶ δικασταὶ ἀπέναντι οἱουδήποτε ἀδικήματος ἐναντίον τῆς Πολιτείας. Πᾶν ἄλλο. Τί λέγομεν; Ὄχι ὅτι πρέπει ν’ ἀφοπλίσωμεν τὸ Κράτος ἐναντίον τῆς ἀνάνδρου ἀνταρσίας, ἀλλὰ ν’ ἀφοπλίσωμεν τὴν ἀδικίαν. Διότι ὁ τακτικὸς δικαστὴς δεσμεύεται ἀπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς δικαστικῆς ἀποδείξεως καὶ ἔχει καὶ τὴν τόλμην ποὺ τοῦ δίδει τὸ χρέος καὶ ἡ δικαστικὴ συνείδησις ν’ ἀθωώνῃ τὸν ἀθῶον. Σᾶς πληροφορῶ, εἰς τὴν δίκην αὐτὴν ποὺ ἀνέφερα, ὁ Πρόεδρος τοῦ ἐκτάκτου Στρατοδικείου ἦτο νομικός, ὁ Ἐπίτροπος τοῦ ἐκτάκτου Στρατοδικείου ἦτο νομικὸς καὶ ἐπείσθησαν ἀμφότεροι, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν ὁ νόμος 509 νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν. Ἐσηκώθηκε καὶ ἠγόρευσεν εὐθαρσέτατα ὁ Βασιλικὸς Ἐπίτροπος καὶ ἐζήτησε τὴν ἀπαλλαγήν. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Στρατοδικείου ἔκαμε 5 ὥρες διάσκεψιν διὰ νὰ πείσῃ τὸ Δικαστήριον ὅτι εἶναι ἐπὶ τέλους ἀφόρητον νὰ δικασθῇ ὁ ἄνθρωπος αὐτός. Κατεδικάσθη ὅμως εἰς θάνατον, ὁ ἄνθρωπος αὐτός, τοῦ ὁποίου τὸ ἄδικον ἦτο, ὅτι ἐτάχθη μὲ τὸ μέρος μου εἰς τὰς ἐκλογὰς καὶ ἠνώχλησεν ἕνα σταθμεύοντα εἰς τὴν πατρίδα του λοχαγόν, ὁ ὁποῖος ἐθεώρησεν ὅτι ἐγὼ δὲν εἶμαι ἄξιος νὰ εὑρίσκωμαι ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου, διότι δὲν τοῦ ἐφαινόμην ἀρκετὰ ἱκανὸς νὰ ἐκφράσω τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ νὰ τὰ προστατεύσω ἔναντι παντὸς κινδύνου. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, ἐπειδὴ ἦτο ἐξοφθάλμως ἀθῷος ὁ φίλος μου αὐτός, μετὰ πέντε μῆνας ἀπὸ τῆς καταδίκης του ἐξῆλθε τῶν φυλακῶν χάρις εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ τὸ θάρρος του, μὲ Βασιλικὴν χάριν. Θὰ μοῦ εἴπητε ὅτι αὐτὸ ἠμπορεῖ νὰ ἐπαναληφθῇ καὶ αὔριον. Σᾶς πληροφορῶ ὅτι δευτέραν παρομοίαν δίκην ἔχω εἰς τὴν Λαμίαν τὴν προσεχῆ Δευτέραν, ἐνώπιον ἐκτάκτου Στρατοδικείου, διότι συνέλαβον ἄλλο στέλεχος τοῦ κόμματός μου ὑποψήφιον εἰς τὰς τελευταίας ἐκλογάς. Αὐτὸς ὁ τρόπος θεωρεῖται ἀπὸ μερικὰ ὄργανα κρατικὰ ἢ παρακρατικὰ κατάλληλος διὰ νὰ ἀφοπλίσῃ τὸν κομμουνισμόν. Καὶ ἐγὼ λέγω, ὅτι αὐτὸς ὁ τρόπος εἶναι ἱκανὸς μόνον διὰ νὰ ὁπλίσῃ τὸν κομμουνισμόν. Διότι ὅταν ἡ ἀδικία ἔρχεται καὶ διαφθείρει τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης δὲν δημιουργεῖται ἔδαφος δημοκρατικοῦ σοσιαλισμοῦ, ἀλλὰ ἔδαφος πικρίας καὶ ἀπογνώσεως καὶ ἀπὸ τὴν δεξαμενὴν αὐτῆς τῆς ἀπογνώσεως δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀντλῇ, ἕνα κόμμα δημοκρατικόν, σοσιαλιστικόν, ἀλλ’ οἱονδήποτε ἄλλο ἐπαναστατικὸν κόμμα.

§118Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἀπαντῶ καὶ εἰς αὐτὴν τὴν μικρὰν ἀποστροφήν σας δι’ ὀλίγων καὶ λέγω, ὅτι δὲν δύναται οὔτε ἡ Βουλὴ οὔτε ἡ κοινὴ γνώμη νὰ μείνῃ μὲ τὴν ἐντύπωσιν τῶν ἰδικῶν σας λόγων καὶ νὰ μείνῃ ἄνευ ἀπαντήσεως. Λέγω λοιπὸν ὅτι τὸ ζήτημα τῆς νομιμότητος ἢ μὴ τῶν ἐκτάκτων στρατοδικείων καὶ ἄνευ κηρύξεως τοῦ στρατιωτικοῦ νόμου εἶναι ζήτημα καθαρῶς νομικόν, τὸ ὁποῖον ἔχουν δικαίωμα καὶ ὑποχρέωσιν νὰ κρίνουν τὰ δικαστήρια καὶ τὸ κρίνουν. Ἑπομένως ἡ ἀποστροφή σας δύναται νὰ ἔχῃ πολιτικὴν ἄποψιν, ἀλλὰ δὲν ἔχει καμμίαν νομικὴν βάσιν. Ὅσα δὲ εἴπατε σεῖς ἀποδεικνύουν τὴν ἀθωότητα τῶν σκέψεων τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ἡ ἀναθεώρησις τῶν ἀποφάσεων τῶν στρατοδικείων καὶ ἡ ἀπονομὴ κατὰ τρόπον εὐκολώτερον καὶ εὐρύτερον χάριτος δύναται νὰ διορθώσῃ ἐνδεχομένως πλάνας οἱωνδήποτε δικαστηρίων, ἑπομένως ἀφήσατε τὴν νομιμότητα, περιορισθῆτε εἰς τὴν πολιτικὴν σκοπιμότητα, τὴν ὁποίαν ἐξυπηρετεῖτε καὶ αὐτὸ σᾶς φθάνει.

§119Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἶναι εὐκολώτερον διά τινων ὑπαινιγμῶν....

§120Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Θὰ ἤθελα ν’ ἀπαντήσω καὶ εἰς τὸν κ. Χριστᾶκον, ὁ ὁποῖος διὰ τοῦ δημοσιογραφικοῦ του ὀργάνου, ζητεῖ τὴν κεφαλήν μου ἐπὶ πίνακι καὶ θὰ ἠμποροῦσα καὶ ἔχω τὸ θάρρος νὰ τοῦ ἀπαντήσω.

§121Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω πρῶτον ὅτι τὸ δικαίωμα τῶν Ὑπουργῶν νὰ ὁμιλοῦν δὲν εἶναι ἀπεριόριστον. Διότι ἔχει μὲν δικαίωμα ὁ Ὑπουργὸς νὰ ὁμιλῇ, ἀλλὰ ὄχι καὶ διακόπτων συνεχῶς, νὰ παρεμβάλῃ ὁλοκλήρους ἀγορεύσεις εἰς τὴν ἀγόρευσιν ἑκάστου ρήτορος. Δεύτερον, εἶναι εὔκολον δι’ οἱωνδήποτε ὑπαινιγμῶν εὐαρέστων πρὸς τὴν πλειοψηφίαν τοῦ Σώματος νὰ μετατοπίζετε τὸ ζήτημα. Καὶ σᾶς λέγω ὅτι καὶ ἐγὼ σκοπιμότητα ἐξυπηρετῶ καὶ σεῖς σκοπιμότητα ἐξυπηρετεῖτε καὶ ἡ Βουλὴ σκοπιμότητα ἐξυπηρετεῖ, διότι ἡ πολιτικὴ ὁλόκληρος ἀφορᾷ τὴν σκοπιμότητα. Ἀλλ’ ἐγὼ σᾶς ἐπροκάλεσα νὰ μοῦ εἴπητε ἕνα παράδειγμα χώρας ὅπου λειτουργοῦν ἔκτακτα στρατοδικεῖα χωρὶς στρατιωτικὸν νόμον. Εἰς ποῖον μέρος τῆς γῆς ὑπάρχουν ἔκτακτα στρατοδικεῖα ἄνευ στρατιωτικοῦ νόμου καὶ δὲν ἀπαντᾶτε. Καὶ σᾶς λέγω ὅτι τὸ Λαϊκὸν κόμμα ὑπῆρξε πολὺ πλέον προσεκτικὸν εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, ὅταν ἐψήφιζε τὸ Γʹ Ψήφισμα εἶχε περιλάβει διάταξιν, διὰ τῆς ὁποίας τὰ ἀδικήματα τοῦ Γʹ Ψηφίσματος ὑπάγονται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ πενταμελοῦς ἐφετείου καὶ μίαν ἄλλην διάταξιν, ὅτι δύνανται νὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῶν ἐκτάκτων στρατοδικείων ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει εἰδικὴ ἀνάγκη. Καὶ πράγματι βαθμηδὸν ὑπήχθησαν τὰ ἀδικήματα τοῦ Γʹ Ψηφίσματος εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῶν ἐκτάκτων στρατοδικείων, διότι τὰ ἔκτακτα στρατοδικεῖα ἐθεσπίζοντο ἐκεῖ ὅπου ἐγένοντο ἐπιχειρήσεις στρατιωτικαὶ καὶ ὅπου μαζὺ μὲ τὸν στρατιωτικὸν νόμον καὶ τὰ ἐξαιρετικὰ μέτρα, ποὺ ἔπρεπε νὰ λάβῃ ἡ στρατιωτικὴ διοίκησις, ἐβάλλετο καὶ ἡ λειτουργία ἐκτάκτων στρατοδικείων. Πέραν τούτου, τὰ ὑπόλοιπα εἶναι ἐκ τοῦ πονηροῦ. Εἶναι ἀδήριτος ἀνάγκη, λογική, τὴν ὥραν ποὺ δὲν ὑπάρχει στρατιωτικὸς νόμος, τὰ μὴ λειτουργοῦντα ἔκτακτα στρατοδικεῖα, διότι δημιουργεῖται ψευδὴς ἐὰν θέλετε ἀφύσικη ἢ ἀντινομικὴ κατάστασις, ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ ἐξακολουθῇ εἰς ἕνα τόπον ὁ ὁποῖος θέλει νὰ εἶναι εὐνομούμενος.

§122Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Νομίζω ὅτι ἡ παρελθοῦσα Βουλὴ διὰ μιᾶς ηὐξημένης πλειοψηφίας καὶ διὰ μιᾶς ἁρμοδιότητος τὴν ὁποίαν εἶχε περιβληθῆ ἐψήφισεν ἕνα ψήφισμα, δυνάμει τοῦ ὁποίου λειτουργοῦν τὰ στρατοδικεῖα αὐτά, ὑπάρχει λοιπὸν διάταξις ηὐξημένου Συνταγματικοῦ κύρους, δυνάμει τῆς ὁποίας λειτουργοῦν τὰ στρατοδικεῖα αὐτά. Ἐὰν σεῖς νομίζετε ὅτι πρέπει νὰ καταργηθοῦν, αὐτὸ εἶναι σκοπιμότης, ἀλλὰ δὲν εἶναι νομιμότης καὶ ἀπορῶ πῶς νομικὸς ὁ ὁποῖος ἔχει ἀρίστην κατάρτισιν, ὅπως σεῖς, ἀμφισβητεῖτε τὴν νομιμότητα.

§123Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ἀκηκοὼς μεμαρτύρηκεν. Ἐγὼ δὲν ἀμφισβητῶ καμμίαν νομιμότητα, ὄχι διότι δὲν ἠμπορῶ νὰ τὴν ἀμφισβητήσω ἀλλὰ διότι θεωρῶ χειρίστην συνήθειαν ἐπειδὴ τὸ κοινοβούλιον ἀπαρτίζεται ἀπὸ νομικούς, θεωρῶ χειρίστην συνήθειαν τὴν τοποθέτησιν τῶν πολιτικῶν θεμάτων ἐπὶ τῆς νομικῆς ἀπόψεως. Δὲν πρέπει ἡ δικηγοροκρατία νὰ ἐξαντλῆται καὶ μέχρι τοῦ νὰ μετουσιώνουμε τὰ πολιτικὰ θέματα εἰς νομικὰ θέματα. Ὅταν μία κυβέρνησις κάμῃ τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις, λέγει ὅτι διὰ νέων νόμων θὰ ρυθμίσῃ τὸ Α ἢ τὸ Β ζήτημα καὶ κατόπιν, εἰσηγεῖται τὰ σχετικὰ νομοσχέδια. Αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι τὰ ὅσα ἴσχυον μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν ἦσαν νόμιμα. Περιορίζομαι λοιπὸν νὰ σᾶς εἴπω ὅτι δὲν ὑπάρχει παράδειγμα ἄλλου Κράτους, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ λειτουργοῦν στρατοδικεῖα χωρὶς στρατιωτικὸν νόμον.

§124Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Καὶ δὲν ὑπάρχει ἄλλο Κράτος, τὸ ὁποῖον νὰ ὑπέστη τοιαύτην ἐπίθεσιν ὡσὰν τὴν Ἑλλάδα. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ μᾶς στερήσῃ τὸ δικαίωμα τῆς ἄμυνας.

§125Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Λυποῦμαι διὰ σᾶς, κύριε ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, διότι ἐπίστευσα ὅτι μόνον ἀπὸ ὑπερβολικὸν νομικισμὸν δὲν ἀντελήφθητε ὅτι, ὅταν συζητῇ κανεὶς ἐπὶ προγραμματικῶν δηλώσεων, συζητεῖ ἐπὶ τῆς πολιτικῆς τὴν ὁποίαν θέλει ν’ ἀσκήσῃ μία Κυβέρνησις χωρὶς νὰ τίθεται καθ’ ὁλοκληρίαν τὸ θέμα τῆς νομιμότητος.....

§126Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Σεῖς τὸ ἐθέσατε, κύριε Τσιριμῶκο.

§127Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐπειδὴ ἐγὼ ὁμιλῶ γνωρίζω ποῖον ζήτημα ἔθεσα καὶ ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ἐξακολουθήσω.

§128Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ὄχι μόνον τὸ ἐθέσατε ἀλλὰ καὶ μὲ προκαλέσατε νὰ σᾶς ἀπαντήσω ἀπὸ ἀπόψεως νομικῆς. Καὶ σᾶς εἶπα ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τῆς κειμένης ἑλληνικῆς νομοθεσίας νομίμως λειτουργοῦν ἔκτακτα στρατοδικεῖα. Μὲ ἠρωτήσατε ποὺ ἀλλοῦ ὑπάρχουν. Δὲν ἐνδιαφέρει νὰ σᾶς ἀπαντήσω, δὲν εἶναι ζήτημα νομικότητος αὐτό, τὸ ὁποῖον μὲ ἐρωτᾶτε, εἶναι ζήτημα σκοπιμότητος. Ἄλλο τὸ ζήτημα τῆς σκοπιμότητος καὶ ἄλλο τὸ ζήτημα τῆς νομιμότητος. Σεῖς μᾶς ἐλέγχετε διατὶ λειτουργοῦν ἔκτακτα στρατοδικεῖα καὶ ἀπαντῶμεν, διότι οἱ κείμενοι νόμοι τὸ ἐπιβάλλουν.

§129Α. ΣΒΩΛΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, ποῖοι εἶναι αὐτοὶ οἱ κείμενοι νόμοι, οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουν τὴν διατήρησιν τῶν ἐκτάκτων στρατοδικείων;

§130Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Μὴ πατατοποιεῖτε τὰς λέξεις, ἴσως σᾶς συμφέρει, ἀλλὰ οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει μὲ τὴν ἔννοιαν τῆς νομιμότητος. Τὰ ἔκτακτα στρατοδικεῖα εἰς τὴν Ἑλλάδα λειτουργοῦν ἐπὶ τῇ βάσει ψηφίσματος ψηφισθέντος ἀπὸ τὴν παρελθοῦσαν Βουλήν, ἑπομένως δύναται βεβαίως εὐλόγως ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἰδικῆς σας νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχουν πλέον ἔκτακτα στρατοδικεῖα, τὸ ὅτι ὅμως ὑπάρχουν εἶναι νόμιμον. Τὸ ἐὰν πρέπῃ νὰ καταργηθοῦν ἢ ὄχι εἶναι ζήτημα πολιτικὸν καὶ ἐκεῖ μόνον δύναται νὰ στηριχθῇ ἐπίκρισίς σας κατὰ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Ἡμεῖς δὲν ἐπαγγελλόμεθα τὴν κατάργησιν τῶν ἐκτάκτων στρατοδικείων. Ἡμεῖς νομίζομεν ὅτι ὀφείλομεν ὡς Κυβέρνησις καθ’ οἱουδήποτε κινδύνου, εἴτε ἐσωτερικοῦ εἴτε ἐξωτερικοῦ νὰ προσπαθήσωμεν παντὶ σθένει ἀκόμη καὶ δι’ ἐκτάκτων στρατοδικείων νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν ἀκεραιότητα τῆς Ἑλλάδος, τὴν ἡσυχίαν καὶ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ λαοῦ (χειροκροτήματα).

§131Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ἐπειδὴ εἶχα ἀσχοληθῆ μὲ τὸ νομικὸν θέμα τὸ ὁποῖον ἀνεφέρθη μὲ ἐνδιαφέρει νὰ μάθω κάτι τι συγκεκριμένον ἀπὸ τὸν νῦν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, γνωστὸν νομικόν, ὅσον καὶ ἀπὸ τὸν πρώην κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Δὲν συζητῶ τὸ θέμα τῆς σκοπιμότητος. Ἡμεῖς θὰ ἐξακολουθήσωμε νὰ διαφωνοῦμεν πρὸς αὐτὴν τὴν προληπτικὴν ἀπέναντι μελλόντων καὶ ἐνδεχομένων κινδύνων λειτουργίαν ἐκτάκτων Στρατοδικείων, διότι κατ’ οὐσίαν μᾶς λέγετε, ὅτι διὰ νὰ προφυλάξωμεν τὴν χώραν ἀπὸ αὐριανὸν κίνδυνον, ἐφαρμόζομεν σήμερον αὐτὰ τὰ ἔκτακτα μέτρα. Κακὴ κατὰ τὴν γνώμην μου πολιτική, ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι πολιτικὴ ἄποψις. Ἐπειδὴ ὅμως παρεμβάλλεται τὸ θέμα ἐὰν ἡ σημερινὴ συνέχισις τῆς λειτουργίας τῶν ἐκτάκτων Στρατοδικείων εἶναι ἢ ὄχι νόμιμος, μᾶς ἀπαντᾶτε, ὅτι αὕτη εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἐπὶ τῇ βάσει κάποιου ψηφίσματος, δηλαδὴ ἑνὸς κειμένου ηὐξημένης τυπικῆς δυνάμεως καὶ ἐρωτῶ ποῖον εἶναι τὸ ψήφισμα αὐτό; Διότι οἱονδήποτε καὶ ἂν εἶναι, θὰ ἔπρεπε νὰ μᾶς πείσητε προηγουμένως, ὅτι ἐξακολουθεῖ καὶ σήμερον, δηλαδὴ μετὰ τὸν τερματισμὸν τοῦ ἀναθεωρητικοῦ ἔργου τῆς προηγουμένης Βουλῆς, νὰ ἔχῃ τὴν ἰδίαν ηὐξημένην τυπικὴν δύναμιν ποὺ εἶχε, καὶ ὅτι δὲν ἔχει μεταπέσει εἰς κοινὸν νόμον, ὁ ὁποῖος ὡς συγκρουόμενος μὲ τὸ Σύνταγμα, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐφαρμόζηται. Ἔχετε μίαν εὐθύνην ἐν προκειμένῳ, ὡς ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὄχι μόνον διότι ἡμεῖς ζητοῦμεν μίαν ἀπάντησιν, ἀλλὰ διότι εἶσθε ὁ φύλαξ τῆς νομιμότητος εἰς τὴν κορυφὴν τῆς Πολιτείας. Εἶναι ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὸ ξεφύγωμεν, κύριοι πρώην καὶ νῦν ὑπουργοὶ τῆς Δικαιοσύνης. Ὑπεστηρίχθη, ὅτι ὑπάρχει ἕνα ψήφισμα, τὸ ὁποῖον σᾶς ὑποχρεώνει καὶ ἄνευ στρατιωτικοῦ νόμου νὰ διατηρῆτε τὰ Στρατοδικεῖα. Ἀλλ’ ὅταν σᾶς εἶπεν ὁ ρήτωρ, ὅτι εἶναι δύο ἀσυμβίβαστα πράγματα, ἡ ἔλλειψις στρατιωτικοῦ νόμου καὶ ἡ λειτουργία στρατοδικείων, σεῖς, αὐτό, ἕνα πρᾶγμα ἁπλούστατον διὰ τὴν κοινὴν ἀντίληψιν, θελήσατε νὰ τὸ παρακάμψητε. Τὸ ἀσυμβίβαστον μιᾶς τοιαύτης καταστάσεως, μὲ τὴν λειτουργίαν ἐκτάκτων Στρατοδικείων θὰ τὸ κρίνωμεν ὄχι μόνον ἀφῃρημένως, ἀλλὰ καὶ μὲ τὴν ὑπάρχουσαν πεῖραν. Διότι δὲν εἴμεθα ἡ μόνη χώρα, ἡ ὁποία θέλει νὰ ἔχῃ ἐλεύθερον πολίτευμα. Καὶ ἑπομένως ὅταν θέλωμεν νὰ μιμούμεθα τὰς χώρας ποὺ ἔχουν ἐλεύθερον πολίτευμα, θὰ πρέπῃ νὰ βλέπωμεν καὶ τὶ γίνεται ἐκεῖ. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ πράγματος θὰ ἤθελα νὰ κατατοπίσητε τὴν Βουλήν.

§132Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Σᾶς ἀπαντῶ. Γνωρίζω πολὺ καλῶς, ὅτι ἡ μερὶς τὴν ὁποίαν ἐκπροσωπεῖτε καὶ ἐν τῇ εὐρυτέρᾳ ἀκόμη αὐτῆς ἐκτάσει τὴν ὁποίαν δὲν ἐκπροσωπεῖτε ἐσεῖς, ἀλλὰ ἄλλοι, γνωρίζω ὅτι ὅλοι ἐσεῖς ἀμφισβητεῖτε τὴν νομιμότητα τῆς ἰσχύος τοῦ ψηφίσματος ἐκείνου καὶ σᾶς ὑπενθυμίζω, ὅτι ἀπὸ τῶν πρώτων ἡμερῶν καθ’ ἃς ἐργάζεται ἡ παροῦσα Βουλή, εἶχα τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχέδιον ψηφίσματος διὰ τὴν ἐκκαθάρισιν τῆς νομικῆς ἰσχύος τῶν ψηφισμάτων αὐτῶν καὶ ὑποστηρίζων τὴν ἄποψίν μου ἐκείνην, εἶπα ὅτι ἡ ἄκρα ἀριστερὰ ἀντιτίθεται ἀκριβῶς, διὰ νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ λέγῃ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα λέγει σήμερον. Ἐὰν δὲν ἐξεκαθαρίσθη τὸ ζήτημα τοῦτο, οὔτε ἐμένα βαρύνει προσωπικῶς, διότι ὑπέβαλα τὴν σχετικὴν πρότασιν οὔτε τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων τὸ ὁποῖον ὑπέβαλε τὴν πρότασιν καὶ τὴν υἱοθέτησε. Εἰς ἄλλους ἀνήκει ἡ εὐθύνη καὶ ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι βαρύνονται διὰ τοῦτο εἶναι ἡ πτέρυξ σας καὶ ἡ ἄκρα ἀριστερά, ἡ ὁποία δὲν συνεφώνησε διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ αὐτὰ τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζει σήμερον.

§133Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἐδῶ γίνεται μία συζήτησις, ἡ ὁποία ἔχει ὁδηγήσει τὸ θέμα εἰς μίαν ἐσφαλμένην θέσιν. Ἡ γνώμη ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν εἰς τὴν θέσιν τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης κατὰ τὸ τελευταῖον διάστημα, εἶναι ὅτι ἡ ἔκτακτος περίστασις, ἡ ὁποία δικαιολογεῖ τὴν ἐπιβολὴν καὶ ὁλοκλήρου τοῦ στρατιωτικοῦ νόμου δὲν ἔχει παρέλθει, δὲν ἔχει ἐπέλθει ἡ μετάβασις τῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία θὰ ἐδικαιολόγει τὴν ἄρσιν ὅλων τῶν μέτρων. Παραπονεῖσθε διότι δὲν ἰσχύει ἐξ ὁλοκλήρου ὁ στρατιωτικὸς νόμος ἢ διότι δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἔκτακτος περίστασις καὶ ἑπομένως οὐδὲν ἔκτακτον μέτρον δικαιολογεῖται; Ἐὰν λέγετε τοῦτο, τότε μόνον θὰ ἐλέγατε, ὅτι δὲν ἐπιτρέπονται ἔκτακτα μέτρα. Ἐὰν ὅμως, ὅπως ἡμεῖς πιστεύωμεν, εἶναι γεγονὸς ὅτι δὲν ἔχει παρέλθει ἐξ ὁλοκλήρου ἡ ἔκτακτος κατάστασις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατηγορῆτε ἡμᾶς, ὅτι δὲν ἐφαρμόζομεν ἐξ ὁλοκλήρου τὸν στρατιωτικὸν νόμον, ἀλλ’ ἐφαρμόζομεν ὀλίγα μόνον μέτρα διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν κατάστασιν.

§134Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ παρουσία πολλῶν νομικῶν εἰς τὸ Κοινοβούλιον μεταβάλλει τὰς συζητήσεις εἰς νομικὰς συζητήσεις. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἠθέλησε νὰ ἐλέγξῃ ἀπὸ ἀπόψεως νομιμότητος τὴν γνώμην μου, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐξακολουθοῦν λειτουργοῦντα ἔκτακτα Στρατοδικεῖα. Εὐθὺς ἀμέσως ὅμως ἀνεγνώρισεν ὁ ἴδιος, ὅτι ὑπάρχει ἐν προκειμένῳ ἓν νομικὸν θέμα ὑπὸ ἐκκαθάρισιν. Ἀλλὰ σᾶς τὸ χαρίζομεν τὸ νομικὸν θέμα, ἐγὼ θέτω τὸ πρόβλημα ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ ἐπιπέδου. Εἴπατε ὅτι σεῖς ὡς Κυβέρνησις δὲν ἐπηγγέλθητε τὴν κατάργησιν τῶν Στρατοδικείων καὶ ἐγὼ ἐλέγχω τὴν Κυβέρνησιν, ἀκριβῶς, διατὶ δὲν τὴν ἐπηγγέλθη. Εἶναι πολιτικὸν ἢ ὄχι τὸ θέμα; Μὲ ἐρωτᾷ ὁ κ. τέως ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης διὰ ποῖον λόγον παραπονοῦμαι. Ἀπαντῶ δὲν παραπονοῦμαι, ἐλέγχω τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν ἐλέγχω δι’ ἔλλειψιν σαφηνείας εἰς τὴν πολιτικήν της. Ἡ πλευρὰ τῆς δεξιᾶς ἔχει μίαν ἄποψιν τὴν ὁποίαν λόγῳ τῆς σαφηνείας της σέβομαι. Λέγει, ὅτι οἱ κίνδυνοι ὑπάρχουν καὶ αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις τῶν μέτρων ἐπιεικείας εἶναι ζημιογόνος. Σεῖς εἴχατε διαδηλώσει τὴν ἄποψιν, ὅτι εἰσερχόμεθα εἰς τὴν νέαν περίοδον ὑπὸ τὰ ἐμβλήματα τῆς εἰρήνης καὶ μὲ τὴν ἰδικήν σας ἐκτίμησιν τῆς καταστάσεως ἐθέσατε εἰς λήθαργον τὸ Γʹ Ψήφισμα, κατηργήσατε τὸν στρατιωτικὸν νόμον καὶ εἰσηγήθητε μέτρα ἐπιεικείας. Τώρα μὲ ἐρωτᾶτε ποία πράγματι εἶναι ἡ ἰδική μας ἐκτίμησις τῆς καταστάσεως. Ἀλλὰ δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ στηριχθῶμεν ἐπὶ τῆς ἰδικῆς μας κρίσεως. Στηρίζομαι ἐπὶ τῆς ἰδικῆς σας ἐκτιμήσεως τῆς καταστάσεως. Μετὰ ὅλα ὅσα συνέβησαν εἰσηγεῖσθε καὶ πάλιν τὰ μέτρα ἐπιεικείας καὶ δὲν ὁμιλεῖτε περὶ ἀναβιώσεως τοῦ Γʹ Ψηφίσματος, οὔτε τοῦ ΔΞΘ νόμου. Ἀλλὰ θέλετε τὴν ἐξακολούθησιν τῆς λειτουργίας τῶν ἐκτάκτων Στρατοδικείων. Σᾶς λέγω, λοιπόν, ὅτι δὲν εἶσθε συνεπεῖς. Διὰ νὰ καταλήξω καὶ πάλιν εἰς τὸ πολιτικὸν θέμα φρονῶ, ὅτι δὲν εἶσθε συνεπεῖς, διότι δὲν πιστεύετε εἰς τὴν πολιτικὴν ποὺ ἐπαγγέλλεσθε. Καὶ κακὴ ὅταν εἶναι μία πολιτικὴ εἶναι καλυτέρα ἀπὸ ἄλλην, ὅταν ἐφαρμόζηται ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι τὴν πιστεύουν. Ὀφείλετε νὰ ἐκλέξητε πολιτικήν. Δὲν προτείνομεν νὰ ἐκλέξητε τὴν ἰδικήν μας πολιτικήν, ἀλλὰ μίαν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ν’ ἀκολουθήσητε μὲ σταθερότητα, μίαν πολιτικὴν ἑνιαίαν καὶ σαφῆ. Αὐτὰ τὰ ὁποία εἴπατε εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως καὶ ἐπανελάβετε καὶ σήμερον ἀποδεικνύουν, ὅτι δὲν ἐπιστεύσατε εἰς τὴν πολιτικὴν «Ἀλλαγῆς» τῆς Κυβερνήσεως Πλαστήρα καὶ δὲν τολμᾶτε νὰ ὁμολογήσητε, ὅτι πιστεύετε εἰς τὴν πολιτικὴν ποὺ ἤσκησε μὲ συνέπειαν τὸ Λαϊκὸν Κόμμα. Ὀφείλετε νὰ ἐκλέξητε ὁριστικῶς πολιτικὴν διὰ νὰ ἀποσαφηνισθῇ ἡ πολιτικὴ κατάστασις καὶ αἱ διαθέσεις ἑκάστου. Καὶ νὰ γνωρίζῃ αὔριον ὁ λαὸς ποίους καὶ τί ἀκριβῶς ψηφίζει. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καραμανλῆς ἔχει τὸν λόγον.

§136Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. Πρὶν εἰσέλθω εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἤθελα νὰ ἐξετάσω τὰ βαθύτερα αἴτια, τὰ ὁποῖα ἐδημιούργησαν τὴν πολιτικὴν κακοδαιμονίαν τῆς χώρας μας. Νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει Κυβέρνησις, ἥτις ἐμφανιζομένη ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νὰ μὴ ὑπόσχεται τὰ βέλτιστα, ἐξεταστέον ὅμως τυγχάνει ἐὰν ἔχῃ τὴν ἱκανότητα καὶ τὴν δύναμιν νὰ πραγματοποιήσῃ τὰς ἐπαγγελίας της. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων καὶ αἱ συζητήσεις, συνεπείᾳ τῆς ρευστότητος, ἡ ὁποία ὑφίσταται, ἀποβαίνουν ἀκαδημαϊκαί, καθ’ ὅσον δὲν γνωρίζω νὰ ὑπάρχῃ τομεὺς τῆς δημοσίας ζωῆς εἰς τὸν ὁποῖον νὰ κατέστη δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ προγραμματισμένη πολιτική, μὲ συνέπειαν καὶ συνέχειαν. Ἡ ἀστάθεια, ποὺ παρατηρεῖται εἰς τὴν πολιτικήν μας ζωὴν καὶ ἀπὸ τὴν καλὴν λειτουργίαν τῆς ὁποίας ἐξαρτᾶται ἡ προαγωγή μας, κατέστη εἰς τὴν χώραν μας χρόνιον καὶ ἀθεράπευτον νόσημα. Νομίζω συνεπῶς, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχομεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν στιγμὴν ταύτην, εἶναι τὸ κυρίως πολιτικὸν θέμα καὶ ὄχι αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ ἀστάθεια τῆς δημοσίας ζωῆς, ὄχι μόνον ἀνέστειλε τὴν δραστηριότητα τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ ἐδημιούργησεν ἀτμόσφαιραν ἀνυποληψίας, εἰς τὴν χώραν, τῆς ὁποίας, εἶναι ἀνάξιος ὁ λαός μας. Ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ ἔχῃ κανεὶς τὸ αἴσθημα τῆς ἐντροπῆς, διότι πολιτεύεται. Ἐὰν λάβῃ κανεὶς ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως ἐνηλλάγησαν 20 Κυβερνήσεις ἀντὶ τῶν 3–4 ποὺ φυσιολογικῶς θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν, δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ ἔχῃ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι εἰς τὴν χώραν αὐτήν, πολιτικὴ ζωὴ σοβαρά, εἶναι σχεδὸν ἀνύπαρκτος. Ἡ ἀδυναμία τῆς ἀνυπαρξίας πολιτικῆς ζωῆς, ὀφείλεται εἰς τὸ γεγονός, ὅτι εἰς τὴν πολιτικήν μας ζωήν, τὸ αἴσθημα τῆς προσποιητῆς φιλοτιμίας, εἶναι ἐπικρατέστερον τοῦ αἰσθήματος τοῦ καθήκοντος. Ἀγόμενοι ἀπὸ τὸ πνεῦμα αὐτὸ ἐδημιουργήσαμεν πλειστάκις νόθους καταστάσεις, αἵτινες μᾶς ἀπεμάκρυνον ἀπὸ τὴν πραγματικότητα καὶ μᾶς ὡδήγησαν εἰς ἀδιέξοδον. Γνησία ἔκφρασις τοῦ ὀλεθρίου πολιτικοῦ πνεύματος, εἶναι ἡ κατάστασις, τὴν ὁποίαν ἀντιμετωπίζει ἡ χώρα ἀπὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ ἐντεῦθεν. Ὑπεστηρίχθησαν ἀπόψεις ἀντίθετοι πρὸς τὴν πραγματικότητα, αἵτινες ἐδημιούργησαν πολιτικὸν ἀδιέξοδον, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἀγωνιζόμεθα νὰ ἐξέλθωμε σήμερον. Λυποῦμαι, διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ ὁ ὑπεύθυνος διὰ τὴν λύσιν, ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τὸ πολιτικόν μας πρόβλημα μετὰ τὰς ἐκλογάς, πρᾶγμα, διὰ τὸ ὁποῖον καὶ διεξεδίκησε τὴν τιμήν. Ἡ ἀγωνία τοῦ τελευταίου ἑξαμήνου καὶ ἡ οἰκτρὰ κατάρρευσις τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως καὶ αἱ ἀντεγκλήσεις κατὰ τὴν χθεσινὴν συζήτησιν, μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ Ε.Π.Ε.Κ., προκληθεῖσαι ἀπὸ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχον πείσει τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ πρᾶξις του, διὰ τὴν ὁποίαν ἐκαυχήθη, ὑπῆρξεν ἀτυχής. Ἡμεῖς, ἐγκαίρως ἐτονίσαμεν, ὅτι κατεβλήθη προσπάθεια νὰ νοθευθῇ ἡ δημοσία ζωή, εὐθὺς μετὰ τὰς ἐκλογὰς καὶ ὅτι τοῦτο θὰ ὡδήγει τὴν χώραν εἰς ἀδιέξοδον. Ἀλλά, μολονότι τὰ πράγματα ἀποδεικνύουν, ὅτι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἀντιμετωπίσθη τὸ πολιτικὸν θέμα, ὑπῆρξεν ἀτυχής, συμβαίνει, ὥστε τὰ Κυβερνητικὰ κόμματα, νὰ ἐπιμένουσιν εἰς τὸ πνεῦμα ἐκεῖνο. Θὰ ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι ὑπάρχει μία ἀντίφασις, μεταξὺ τῶν πράξεων τῶν Κυβερνητικῶν κομμάτων καὶ τῶν σκέψεων αὐτῶν. Διότι ἐνῷ ἀνεγνώρισαν, ὅτι ἡ πολιτικὴ αὐτὴ ὑπῆρξεν ἐσφαλμένη καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἀνέτρεψαν τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν, δὲν παρέλειψαν, πρὸ ἑβδομάδος μόλις, νὰ κάμουν ἐπίμονον προσπάθειαν νὰ πείσουν τὴν Ε.Π.Ε.Κ. νὰ μετάσχῃ τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ σχηματισμὸς τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, εἶναι ἐκτὸς πάσης ἀμφισβητήσεως, ὅτι δὲν δίδει λύσιν εἰς τὸ πολιτικὸν θέμα. Ἁπλῶς παρατείνει τὴν κρίσιν. Ἀλλ’ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι εἶναι τόσον ἐπιζήμιον διὰ τὴν χώραν, νὰ διατηρῆται ἡ πολιτικὴ αὐτὴ ἐκκρεμότης, ὥστε προσωπικῶς ἐγώ, θὰ ἐδεχόμην τὴν χειροτέραν Κυβέρνησιν, ἀρκεῖ νὰ εἶναι σταθερά. Ἐκεῖνο ἀπὸ τὸ ὁποῖον βασικῶς πάσχει ὁ τόπος, εἶναι ἡ ἔλλειψις πολιτικῆς σταθερότητος. Ἡ Κυβέρνησις, μὴ στηριζομένη εἰς τὰς ἰδίας της δυνάμεις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς δώσῃ τὸ αἴσθημα τῆς σταθερότητος. Καὶ ἂν δεχθῶμεν, ὅτι ἡ ἔλλειψις Κυβερνητικῆς σταθερότητος, εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία δὲν ἐπιτρέπει τὴν ἀντιμετώπισιν, κατὰ τρόπον σαφῆ καὶ ἀποτελεσματικόν, τῶν τεραστίων προβλημάτων τῆς χώρας, δὲν εἶναι δυνατὸν σοβαρῶς νὰ σκεφθῶμεν νὰ τὴν ἐνισχύσωμεν. Εἶναι τόσον ἀληθές, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις δὲν εἶναι αὐτάρκης καὶ σταθερά, ὥστε καὶ ἂν ψηφισθῇ εἶμαι πλέον ἢ βέβαιος ὅτι μετ’ ὀλίγον χρόνον θὰ ἀναζητῶμεν καὶ πάλιν τὴν λύσιν τοῦ πολιτικοῦ προβλήματος. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ἓν ἐκ τῶν δύο: Ἢ ὑπάρχει ἡ λύσις αὐτή, ὁπότε ὀφείλομεν, διὰ νὰ τερματίσωμεν τὴν ἀγωνίαν τοῦ Ἔθνους, νὰ τὴν χρησιμοποιήσωμεν ἀπὸ τοῦδε ἢ δὲν ὑπάρχει, ὁπότε, ἀντὶ τῆς παρούσης ἐκκρεμότητος, δὲν ἔχομεν παρὰ νὰ προσφύγωμεν εἰς ἀμέσους ἐκλογάς. Δὲν συνιστῶ τὰς ἐκλογὰς ὡς τὴν καλυτέραν λύσιν. Ἀλλ’ ἄν ἴδωμεν ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄλλος τρόπος νὰ ἀποκτήσῃ ἡ χώρα σταθερὰν Κυβέρνησιν, δὲν ὑπάρχει ἄλλη λύσις ἀπὸ τὴν λύσιν τῶν ἐκλογῶν. Ὑποστηρίζεται ὑπὸ ὡρισμένων κύκλων ἡ ἄποψις, ὅτι θὰ πρέπῃ νὰ κερδίσωμεν χρόνον καὶ νὰ προσφύγωμεν εἰς ἐκλογὰς κατὰ τὴν προσεχῆ ἄνοιξιν. Ἡ προσωπική μου γνώμη, εἶναι ὅτι, ἐὰν ὑπάρχῃ ἡ προοπτικὴ νὰ ἔχωμεν ἐκλογὰς τὴν ἄνοιξιν, εἶναι ἀπείρως προτιμότερον νὰ τὰς ἔχωμεν τώρα. Διότι θὰ συμβῇ, ὥστε νὰ παραμείνῃ ἀκυβέρνητος ἡ χώρα καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα καὶ ἐξ ἄλλου εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἐπιδεινωθῇ ἡ διεθνὴς καὶ ἐσωτερικὴ κατάστασις, κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ καταστῇ ἐπικίνδυνος ἂν ὄχι ἀδύνατος ἡ διενέργεια ἐκλογῶν κατὰ τὴν ἄνοιξιν. Συνεπῶς ἓν ἐκ τῶν δύο θὰ πράξωμεν, ἤ, συναισθανόμενοι τὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἀπέναντι τοῦ μαρτυρικοῦ λαοῦ μας, νὰ δώσωμεν σταθερὰν Κυβέρνησιν—καὶ ὅταν λέγω σταθερὰν ἐννοῶ Κυβέρνησιν μακρᾶς διαρκείας καὶ ἱκανὴν νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ ἐπερχόμενα γεγονότα τοὐλάχιστον ἐπὶ μίαν διετίαν—ἢ νὰ προσφύγωμεν ἀμέσως εἰς ἐκλογάς, ἐὰν ἔχωμεν τὴν προοπτικὴν, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ ἐπιδείνωσις τῆς διεθνοῦς καταστάσεως, ὥστε νὰ ἔχωμεν τὴν Κυβέρνησιν ἡ ὁποία θὰ ἠμπορῇ νὰ τὴν ἀντιμετωπίσῃ. Δὲν γνωρίζω, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν δὲν θὰ ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω, διὰ τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν θὰ καταφύγωμεν εἰς ἐκλογάς, ὅτι τὴν εὐθύνην διὰ τὰ ἐνδεχόμενα ἀποτελέσματα τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς θὰ φέρουν ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπιμένουν νὰ ἀγνοοῦν τὴν ὕπαρξιν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ὡς παράγοντος δυναμένου νὰ συμβάλλῃ εἰς τὴν λύσιν τοῦ πολιτικοῦ προβλήματος. Θὰ ἤθελα, πρὶν τερματίσω τὴν ὁμιλίαν μου, νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος κ. Κανελλοπούλου, τόσον διότι ὁ διαχωρισμὸς τὸν ὁποῖον ἔκαμε χθὲς ἐν σχέσει μὲ τὰς τάσεις αἱ ὁποῖαι ἐνεφανίσθησαν μετὰ τὰς ἐκλογάς, ὑπῆρξεν ἐπιτυχής, ἀλλὰ πρὸ παντός, διότι ἀπηυθύνθη εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα. Ὁ κ. Κανελλόπουλος ἔχει τὴν συνήθειαν νὰ ἀπευθύνῃ συστάσεις εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα. Χθές, ὁμιλῶν, ἐξέφρασε τὴν λύπην του, διότι τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, ἀπεφάσισε νὰ καταψηφίσῃ τὴν Κυβέρνησιν. Θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Κανελλόπουλον, ποῖος εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἠθέλησε τὸ Λαϊκὸν Κόμμα ἀνίκανον νὰ συμβάλλῃ εἰς τὴν λύσιν τοῦ πολιτικοῦ μας προβλήματος; Ἀναμφισβητήτως, ὄχι ἡμεῖς. Διότι, εὐθὺς μετὰ τὰς ἐκλογάς, ἠσκήθη μία πολιτικὴ ἀποκλεισμοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, πολιτικὴ ἡ ὁποία εἶχεν ὡς συνέπειαν νὰ καταστήσῃ μονίμως ἀνάπηρον τὸ Κοινοβούλιον αὐτό. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὑπεστήριζαν τὴν πολιτικὴν αὐτήν, ὀφείλουν νὰ γνωρίζουν, ὅτι πολὺ συντόμως θὰ ἀντιμετωπίσωμεν ἀδιέξοδον.

§137Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν συμμερίζομαι τὴν ἄποψιν αὐτήν, ἄποψιν κατὰ τῆς ὁποίας ὀρθῶς στρέφεσθε. Ἐγὼ ἐβασίσθην ἐπὶ τῶν πραγματικῶν δεδομένων καὶ ἔχων ὑπ’ ὄψει μου τὰ πραγματικὰ δεδομένα, ἐνόμισα, ὅτι ὤφειλα νὰ διατυπώσω τὴν λύπην μου, διότι ὅλα τὰ ἐθνικόφρονα κόμματα καὶ κατ’ ἐξοχὴν τὸ μέγιστον τούτων, δὲν ὑποστηρίζουν τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὴν ὑπάρχουσαν κατάστασιν ἐν Ἑλλάδι. Προσέθεσα ὅμως, ὅτι εἰς ἣν περίπτωσιν ἡ Κυβέρνησις πέσῃ, νομίζω, ὅτι πρέπει, πρὶν ἢ φθάσωμεν εἰς τὴν διάλυσιν, νὰ ἐπιχειρήσωμεν τὸν σχηματισμὸν Κυβερνήσεως βασιζομένης ἐπὶ ὅλων τῶν ἐθνικοφρόνων κομμάτων.

§138Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε Κανελλόπουλε, μοῦ διέφυγε νὰ δώσω ἀπάντησιν εἰς τὰς ἐπικρίσεις τὰς ὁποίας ἐκάματε κατὰ τῶν Ἐθνικοφρόνων κομμάτων καὶ βεβαίως καὶ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, τὸ ὁποῖον ἦτο τὸ μεγαλύτερον, διατὶ δὲν δίδει ψῆφον ἐμπιστοσύνης. Ἡ πρᾶξις τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων νὰ ἀνατρέψῃ τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι ἀξία παντὸς ἐπαίνου καὶ τὸ γεγονὸς αὐτὸ καὶ μόνον, σημαίνει ὅτι πρέπει νὰ ἀποκτήσῃ ὁ τόπος, Κυβέρνησιν τῶν δεινῶν περιστάσεων τὰς ὁποίας διανύομεν. Σᾶς ἐρωτῶ: Ἡ σύνθεσις τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἀξία διὰ τὰς δεινὰς περιστάσεις καὶ τοὺς κινδύνους τοὺς ὁποίους διατρέχει ἡ Πατρίς μας; Ἠθελήσατε νὰ διορθώσητε κάτι, τὸ ὁποῖον καταστρέφετε εἰς τὴν πρώτην ὁμιλίαν σας. Καὶ ἡ διόρθωσίς σας εἶναι, ὅτι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις αὕτη, δὲν τύχῃ ψήφου ἐμπιστοσύνης, θὰ πρέπῃ νὰ σχηματισθῇ μία Κυβέρνησις ἐκ τῶν Ἐθνικοφρόνων κομμάτων.

§139Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κατ’ ἐμέ, πᾶσα Κυβέρνησις, βασιζομένη ἐπὶ τῆς πλειοψηφίας τῶν Ἐθνικοφρόνων κομμάτων τῆς Βουλῆς, εἶναι ἱκανή.

§140Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Φρονεῖτε, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εἶναι ἱκανή; Δὲν ἠκούσατε τὶ ἔλεγεν ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας; Εἶπεν, ὅτι ἀφ’ ἧς ἀνελάβομεν τὴν Κυβέρνησιν οὔτε μίαν ἡμέραν δὲν εἴχομεν τὸ αἴσθημα τῆς σταθερότητος. Μία Κυβέρνησις, τότε δύναται νὰ ὁδηγήσῃ τὸν τόπον εἰς τὴν εἰρήνην, ὅταν εἶναι ἰσχυρὰ ἀπὸ ἀπόψεως κοινοβουλευτικῆς δυνάμεως. Ἡ Κυβέρνησις ἡ σημερινή, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς σκληρὰς περιστάσεις τὰς ὁποίας διερχόμεθα;

§141Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. Ὅσα εἶπον, κύριοι βουλευταί, τὰ εἶπον, διότι θέλω νὰ γίνῃ ἀντιληπτόν, πόσον δυσχερὴς εἶναι ἡ θέσις τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ εἴπω, ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὑπεστήριξαν τὴν θεωρίαν τοῦ ἠθικοῦ ἀποκλεισμοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ἔβλαψαν βαρύτατα τὸ Λαϊκὸν Κόμμα. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ ἐλέχθη καὶ ὅτι τὸ Λαϊκὸν Κόμμα ὤφειλε διὰ τὸ καλὸν τοῦ τόπου νὰ ψηφίσῃ τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἄλλως θὰ ἐδημιούργει χάος. Δὲν γνωρίζω διατὶ οἱ ὑπευθύνως χειριζόμενοι τὸ πολιτικὸν θέμα τῆς χώρας, δὲν ἔχουν τὸ αἴσθημα τῆς εὐθύνης διὰ τὸ χάος τὸ ὁποῖον δημιουργοῦν διὰ τῆς ἀρνήσεως τοῦ δικαιώματος εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα νὰ ἔχῃ γνώμην διὰ τὴν δημοσίαν ζωὴν τοῦ τόπου, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ αἴσθημα ἀγανακτήσεως εἰς πάντα ἔχοντα ἀνεπτυγμένον τὸ συναίσθημα τῶν δημοσίων συμφερόντων τοῦ τόπου μας. Δυστυχῶς τὰ Κυβερνητικὰ κόμματα ἐξακολουθοῦν νὰ διαπνέωνται ἀπὸ τὸ ἴδιον πνεῦμα. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος, εἶπεν ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ ἡ Κυβέρνησις, διότι αὕτη ἀνατρέψασα τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν, ἥτις ἔβλαψε τὸν τόπον, προσέφερεν ὑπηρεσίαν εἰς τὸν τόπον. Συμφωνῶ μὲ τὴν ἄποψίν του, ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, ἐδημιούργησε μίαν ἀτμόσφαιραν ἀναθαρρήσεως τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ ἔβλαψε τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας τὸ ὁποῖον μὲ τόσας θυσίας ἀπέκτησεν ὁ Ἑλληνικὸς λαός. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος). Πῶς εἶναι δυνατόν, κύριοι βουλευταί, νὰ δεχθῶμεν, ὅτι τὸ σχῆμα τοῦ Κέντρου ἔβλαψε τὸν τόπον καὶ νὰ ἐμπιστευθῶμεν εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, τὴν διαχείρισιν τῶν κοινῶν, ἡ ὁποία δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο, παρὰ τὴν ἀνασυγκόλλησιν τοῦ Κέντρου; Ἐκ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ ἐξετάσω παρὰ μόνον δύο σημεῖα, καθ’ ὅσον ὡς ἐδήλωσα, δὲν ἔχουν πραγματικὴν ἀξίαν αἱ Κυβερνητικαὶ δηλώσεις, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἡ προοπτικὴ τῆς διαρκείας καὶ τῆς ἱκανότητος αὐτῆς νὰ ἐφαρμόσῃ ἓν πρόγραμμα μακρᾶς πολιτικῆς. Δὲν νομίζω, ὅτι ἔχει ἀξίαν τὸ ἐάν, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐπαγγέλεται ἡ Κυβέρνησις, εἶναι ὀρθὰ ἢ ὄχι. Κατὰ τὴν γνώμην μου ἔχει ἀξίαν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἐλησμονήθη ἀπὸ ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εὐθὺς μετὰ τὰς ἐκλογὰς ἔδωσαν τὴν κατεύθυνσιν εἰς τὸ πολιτικόν μας θέμα. Ἐλησμονήθη ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον χαρακτηρίζει σχεδὸν ἀποκλειστικῶς τὴν Ἐθνικὴν ζωήν, ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐντεῦθεν, εἶναι δὲ τοῦτο ἡ ἀντιμετώπισις τοῦ κομμουνιστικοῦ κινδύνου. Αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον χρησιμοποιεῖται ὡς κριτήριον διὰ τὴν τοποθέτησιν τῶν πολιτικῶν κομμάτων. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι μετὰ τὰς ἐκλογὰς προέβαλον τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου, ἠγνόησαν τὴν πραγματικότητα, ἠγνόησαν τὴν ἀλήθειαν; Κατὰ τὴν γνώμην μου, ὁ πολιτικὸς κόσμος τῆς χώρας ἔχει νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἓν θέμα: Πῶς θὰ δυνηθῇ μὲ μίαν σταθερὰν καὶ σώφρονα πολιτικὴν νὰ κρατήσῃ τὴν Ἑλλάδα ὀρθήν, μέχρις ὅτου τὸ δρᾶμα τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησεν ἡ συνείδησις τοῦ κομμουνισμοῦ μὲ τὴν ἰδέαν τῆς ἐλευθερίας θὰ εὕρῃ διεθνῶς τὴν λύσιν του. Πιστεύω, ὅτι ὅλα τὰ ἄλλα κοινωνικὰ καὶ οἰκονομικὰ θέματα κατὰ τὴν παροῦσαν περίοδον, δὲν ἔχουν καμμίαν ἀξίαν. Ὀφείλομεν λοιπόν, ὅταν καθορίζωμεν τὴν θέσιν τῶν κομμάτων, ὅταν δημιουργοῦμεν συνδυασμοὺς κομμάτων ὡς κριτήριον νὰ χρησιμοποιοῦμεν ὅλα αὐτά. Μόνον τοιουτοτρόπως θὰ ὑπάρξῃ Κυβέρνησις, ἥτις θὰ κρατήσῃ ἐν ζωῇ τὴν Ἑλλάδα, μέχρι τῆς στιγμῆς καθ’ ἣν ἄλλοι θὰ λύσουν τὸ πρόβλημα αὐτὸ καὶ ὄχι ἡμεῖς. Ἔλεγον λοιπόν, ὅτι ἐλησμονήθη αὐτὴ ἡ ἀλήθεια καὶ διότι ἐλησμονήθη αὐτὴ ἡ ἀλήθεια, ὁδηγούμεθα εἰς τὸ σημερινὸν ἀδιέξοδον, εἰς μίαν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ χώρα ἔχει ἀνάγκην, ὅσον οὐδέποτε ἄλλοτε, ἰσχυρᾶς καὶ βιωσίμου Κυβερνήσεως. Ἡ κατάστασις αὐτή, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι τόσον κρίσιμος, ὅσον δὲν ὑπῆρξε ποτέ. Ἡ ἀρχὴ τοῦ πολέμου ἐγένετο καὶ ὑπάρχει κίνδυνος ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμὴν νὰ ἐπεκταθῇ. Ἡ ἐσωτερικὴ κατάστασις ἀπὸ ἀπόψεως κοινωνικῆς καὶ οἰκονομικῆς εἶναι τόσον ἀθλία, ὥστε ἂν τὴν παραμελήσωμεν περαιτέρω δημιουργοῦμεν σοβαροὺς κινδύνους διὰ τὸ Ἔθνος. Ἡ ἀνάγκη ἐξ ἄλλου τῆς ἀξιοποιήσεως τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας ἐπὶ τῆς ὁποίας καὶ μόνον στηρίζονται αἱ ἐλπίδες τοῦ Ἔθνους ἐπιβάλλει κατὰ τὴν παροῦσαν στιγμὴν τὴν ὕπαρξιν βιωσίμου ἰσχυρᾶς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία θὰ δημιουργήσῃ τὰς προϋποθέσεις τῆς ἐπιβιώσεως τοῦ Ἔθνους. Ἀντὶ τούτου ἐμφανίζεται μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία καὶ ἂν ψηφισθῇ, δὲν θὰ παραμείνῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν παρὰ ἕνα ἕως δύο μῆνας. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν ὑπερβάλλω εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, ἀλλὰ πιστεύω ὅτι εἶναι τόσον μεγάλη ἡ ζημία τὴν ὁποίαν προξενεῖ εἰς τὴν χώραν αὐτὴ ἡ πολιτικὴ ἀστάθεια, ὥστε προσωπικῶς, θὰ προτιμοῦσα οἱανδήποτε λύσιν ἀπὸ τὴν παράτασιν τῆς κρίσεως. Ἡ Κυβέρνησις λοιπόν, ἡ ὁποία ἔχει τὰς εὐθύνας διὰ τὴν τοιαύτην ἢ τοιαύτην ἐξέλιξιν τῆς δημοσίας ζωῆς, ὀφείλει νὰ σκεφθῇ καλὰ ἢ νὰ ἐπιδιώξῃ συνδυασμοὺς ἱκανοὺς νὰ δώσουν Κυβέρνησιν εἰς τὴν χώραν μακρᾶς διαρκείας ἢ νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην τῶν ἐκλογῶν, διότι ὅταν ἔχῃ αὐτὰς τὰς δύο δυνατότητας δὲν δύναται νὰ ἰσχυρίζηται, ὅτι ὁδηγεῖτε τὸν τόπον εἰς ἐκλογάς, ἐὰν μᾶς καταψηφίσητε. Παρ’ ὅλον ὅτι ἐδήλωσα, ὅτι δὲν θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἐπεθύμουν νὰ θίξω ἕνα σημεῖον, τὸ ὁποῖον ἔχει ἄμεσον σχέσιν μὲ τὸ πολιτικὸν πρόγραμμα. Ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων ὑπόσχεται Δημοτικὰς ἐκλογὰς διὰ τὸν Ὀκτώβριον. Τοῦτο σημαίνει ὅτι μὲ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι θὰ ψηφισθῇ, εἶναι ἀποφασισμένη νὰ ὁδηγήσῃ τὴν χώραν εἰς Δημοτικὰς ἐκλογάς. Κατὰ τὴν γνώμην μου ἡ ἀπόφασις αὕτη ἀποτελεῖ βαρύτατον πολιτικὸν σφάλμα. Ἡ ἐνέργεια Δημοτικῶν ἐκλογῶν προϋποθέτει τὴν ὕπαρξιν σταθερᾶς πολιτικῆς καταστάσεως. Ἀλλὰ ἡ κατάστασις αὕτη, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ὑπάρχει, ὥστε νὰ ἔχωμε τὴν προοπτικήν, ὅτι μετὰ 3 ἕως 5 μῆνας θὰ ἔχωμεν ἐκλογάς. Πῶς εἶναι δυνατόν, ἑπομένως, κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἔχῃ, ὅπως ἔχωμεν καὶ ἡμεῖς, δι’ αὐτὴν αὐτὸ τὸ αἴσθημα τῆς ἀσταθείας, πῶς εἶναι δυνατὸν ὡρίμως ἂν σκεφθῇ νὰ ὁδηγήσῃ τὸν τόπον εἰς Δημοτικὰς ἐκλογάς; Ἀλλὰ καὶ ἀνεξαρτήτως αὐτοῦ αἱ ἐκλογαὶ θὰ δημιουργήσουν γενικὰς καὶ τοπικὰς πολιτικὰς ἀντιθέσεις, αἵτινες θὰ καταστήσουν δυσκολωτέραν τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ κυρίου πολιτικοῦ θέματος. Αἱ Δημοτικαὶ ἐκλογαὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδώσουν ἀπατελέσματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐκθέσουν περισσότερον τὴν πολιτικὴν ζωὴν τῆς Ἑλλάδος. Δὲν εἶναι δυνατόν, λοιπόν, πρὶν ἢ διαμορφώσωμεν μίαν ὁριστικὴν πολιτικὴν κατάστασιν εἰς τὸν τόπον, νὰ σκεπτώμεθα σοβαρῶς νὰ ρίψωμεν τὴν Ἑλλάδα εἰς τὴν περιπέτειαν τῶν Δημοτικῶν ἐκλογῶν. Ἢ θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ σχηματισθῇ, δὲν γνωρίζω μὲ ποίους συνδυασμούς, μία Κυβέρνησις δύο ἕως τριῶν ἐτῶν, δηλαδὴ διὰ τὴν περίοδον ἐκείνην ποὺ ἀναμένονται τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ὅλοι ἀναμένομεν ἢ θὰ ἐγκαταλείψωμεν τὸ σχέδιον τῶν Δημοτικῶν ἐκλογῶν καὶ θὰ βαδίσωμεν πρὸς γενικὰς ἐκλογάς. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι κάποτε ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ μίαν ἀπὸ τὰς Κυβερνητικὰς κρίσεις τῆς τελευταίας τετραετίας μὲ ἠρώτησεν ἂν τὸ Λαϊκὸν Κόμμα δὲν ἐβαρύνθη νὰ ἀκροβατῇ. Θὰ ἠμποροῦσα μὲν τὴν σειράν μου νὰ εἴπω ὅτι, ἂν τὰ πολιτικὰ κόμματα δὲν σταματήσουν τὴν πολιτικὴν τῶν ἀκροβασιῶν ἡ κατάστασις τῆς χώρας μας θὰ ἐξελιχθῇ κατὰ τρόπον, ὥστε αἱ θυσίαι εἰς τὰς ὁποίας ὑπεβλήθη τὸ Ἔθνος, διὰ νὰ προστατεύσῃ τὴν ἐλευθερίαν του νὰ ἀποδειχθοῦν μάταιαι.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἰωσὴφ ἔχει τὸν λόγον.

§143Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ἐγὼ νὰ ὁμιλήσω.

§144Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πῶς γίνεται αὐτὴ ἡ ἀταξία, κ. Πρόεδρε; Εἶναι μία ἀταξία, ἥτις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀνεκτή. Λυποῦμαι διότι ἐκθέτω τὸν ρήτορα, ὁ ὁποῖος ἀνῆλθεν ἐπὶ τοῦ βήματος, ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι ἕνα πρᾶγμα, διὰ τὸ ὁποῖον εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἰωσὴφ εἶναι ἐγγεγραμμένος εἰς τὴν σειρὰν μετὰ τὸν κ. Καραμανλῆ.

§146Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος καὶ πάλιν νὰ διαμαρτυρηθῶ. (Ἀποχωρεῖ τῆς αἰθούσης τὸ Λαϊκὸν Κόμμα).

§147Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε, νομίζω δὲν ἀξίζει τὸν κόπον νὰ δημιουργήσωμεν ζήτημα μὲ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, διὰ τὴν σειρὰν τῆς ἀγορεύσεως. Ἐπὶ τέλους ὑπάρχει ἔνδειξις περὶ τῆς σειρᾶς, σεῖς δὲ ὡς Πρόεδρος, δὲν δύνασθε νὰ βεβαιώσητε περὶ τῆς ἀκριβείας τῆς σειρᾶς. Θὰ παρεκάλουν τὸν ρήτορα νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ δώσῃ τὴν θέσιν του εἰς τὸν κ. Στεφανόπουλον.

§148Α. ΙΩΣΗΦ. Ἐὰν ὑπῆρχεν ἀταξία θὰ ἤμην εἰς τὴν διάθεσίν σας, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει ἀταξία. Νομίζω ὅτι ἀπὸ τὸ Κόμμα μου δὲν ὡμίλησεν οὔτε εἷς.

§149Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Νομίζω ὅτι ὅλα τὰ Κόμματα, ἔχουν ὑποχρέωσιν νὰ συντελέσουν εἰς τὴν καλὴν διεξαγωγὴν τῆς ἐργασίας. Πάντως, κύριε Πρόεδρε, ἔχετε εὐθύνην διὰ τὴν ρύθμισιν τοῦ ζητήματος.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ πέντε λεπτά. (Ὥρα 12.15′ μεταμεσονύκτιος).

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 12.30′ μεταμεσονύκτιος).

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Α. Ἰωσὴφ ἔχει τὸν λόγον.

§152Α. ΙΩΣΗΦ. Κύριοι βουλευταί, ἔχει περάσει ἕνας περίπου χρόνος ἀπὸ τότε ποὺ ἕνας ἀνοικτὸς πόλεμος ἔχει τελειώσει εἰς τὸν τόπον μας ἐναντίον τοῦ Κ.Κ.Ε. Ἀπὸ τότε, ἡ μὲν χώρα παρεδόθη εἰς τὴν Εἰρήνην, ἀλλὰ προεβλήθησαν συνταγαί, περισσότεραι τῆς μιᾶς, ἡ κάθε μία τῶν ὁποίων ἰσχυρίζεται, ἂς εἴπω, ὅτι ἔχει δίκαιον ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον ὁ τόπος πρέπει νὰ εἰρηνεύσῃ. Ἡ μία συνταγή, εἶναι τῆς παρατάξεως ἐκείνης ἡ ὁποία πιστεύει ὅτι, ὄχι μόνον πρὸς τὸν κομμουνισμόν, ἀλλὰ καὶ πρὸς ὅ,τι ἤρχισεν ὁ κομμουνισμός, οὐδεμία συγγνώμη χωρεῖ. Ἡ δευτέρα συνταγὴ εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία λέγει: Ἐγὼ δέχομαι μίαν ἐπιείκειαν, μίαν πολιτικὴν συγγνώμην μεμετρημένην καὶ ἐπηρεαζομένην ἀπὸ τὰς ἐξελίξεις τῶν διεθνῶν πραγμάτων καὶ συνεπῶς, ἐὰν μὲν τὰ βλέπω αὐτὰ νὰ αὐξάνωνται κρατῶ τὴν συνταγήν μου ἀπὸ τοῦ μηδέν, ἕως ἓν ἐλάχιστον ὅριον. Ἐὰν ὑπάρξουν καλύτεροι καιροὶ ἔχω καὶ θὰ δώσω μίαν δυνατότητα ἐφαρμογῆς περισσοτέρων μέτρων ἐπιεικείας. Ἡ τρίτη συνταγὴ εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία λέγει ὅτι, ἀνεξαρτήτως τῶν ἀπόψεων τῶν δύο πρώτων, πρέπει νὰ ἀσκηθῇ μία ἀρκετὰ εὐρεῖα πολιτικὴ συγγνώμη, ἔναντι ἐκείνων τοὺς ὁποίους ἡ ἄποψις αὐτὴ πιστεύει ὅτι ἔχουν παρασυρθῆ ἢ καθ’ οἱανδήποτε τρόπον δύνανται νὰ διασωθοῦν ἀπὸ τὸν κομμουνισμόν. Καὶ τέλος ὑπάρχει ἡ τετάρτη ἄποψις, ἡ ὁποία ὑποδηλοῖ, εἴτε ἐμφανῶς δηλοῖ ὅτι θέλει τὴν ἐπάνοδον ἐν ἰσομοιρίᾳ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐξαρτῶνται, ἐκ τοῦ Κ.Κ.Ε. ἢ εἶναι τὸ ἴδιον τὸ Κ.Κ.Ε. Καὶ βεβαίως γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: ποία ἡ συνταγὴ ἡ ὁποία θὰ ἠμποροῦσεν νὰ ὁδηγήσῃ τὸν τόπον εἰς τὸ καλύτερον δυνατὸν μέλλον; Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι ὁ καλύτερος τρόπος, διὰ νὰ προσπαθήσῃ κανεὶς νὰ μελετήσῃ τὰς συνταγὰς καὶ νὰ εὕρῃ καὶ νὰ πιστεύσῃ τὴν καλυτέραν, εἶναι ἡ ἐξέτασις τοῦ θέματος πέραν πάσης πολιτικολογίας, μὲ προσπάθειαν ἀποφυγῆς κάθε δημοκοπίας. Ἡ μελέτη τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον προκαλεῖ καὶ τὴν πολιτικὴν ἀσθένειαν τοῦ τόπου μας καὶ συγκλονίζει τὸν κόσμον εὐρύτερον, ἡ μελέτη τούτου, κατὰ βάθος, κατὰ πλάτος καὶ κατὰ μῆκος, ὥστε νὰ συλλεγοῦν τὰ περισσότερα δυνατὰ ἐπιχειρήματα, διὰ νὰ ἐξαχθῇ ἕνα κατὰ τὸ δυνατὸν ἰσχυρὸν συμπέρασμα. Ὅτι ἡ Ἑλλάς, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἕνας τόπος, εἰς τὰς ἡμέρας μας ἰδίως, καὶ μεσογειακὸς καὶ βαλκανικὸς δὲν νομίζω ὅτι θὰ ὑπάρχῃ μεγάλη ἀμφιβολία. Ἡ Ἑλλὰς εὑρίσκεται πρῶτον, εἰς τὸ τέρμα τῶν πρὸς τὴν μίαν πλευρὰν ἐπιδιώξεων μιᾶς μεγίστης δυνάμεως, τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, ἡ ὁποῖα ἀναζητεῖ τὰς θερμὰς θαλάσσας καὶ πρὸς τὴν πλευρὰν τὴν ἰδικήν μας. Εὑρίσκεται ἐπίσης ἡ Ἑλλὰς εἰς τὸ τέρμα τῶν ἐπιδιώξεων πρὸς μίαν πλευρὰν τῶν ἀγγλοσαξωνικῶν δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι εἰς τὰς ἡμέρας μας, ἴσως μὲ ἐναλλαγέντα τὸν ρόλον, προσπαθοῦν νὰ συγκρατήσουν εἰς τὴν περιοχήν μας τὸ States quo. Ὅτι ἐπίσης ἡ Ἑλλάς, ὅταν γίνεται ἐναντίον της ἐπίθεσις, εἴτε πολεμικὴ ἀνοικτή, εἴτε ἔκδηλος, ἔστω καὶ ἐὰν δὲν λέγεται πόλεμος, ἀμύνεται πάντοτε κατὰ τὸν θαυμάσιον τρόπον, τὸν ὁποῖον ὅλοι γνωρίζομεν, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία. Ὅτι, ὅταν ὅμως, κύριοι, παρουσιάζεται εἰς τὴν Ἑλλάδα μία ἐλπὶς γαλήνης, ἔστω καὶ προσκαίρως οἱ Ἕλληνες πολιτικοί, οἱ ἡγέται, πρέπει νὰ κάμουν πᾶν τὸ δυνατόν, ὥστε νὰ ἐκμεταλλευθοῦν τὴν ἐλπίδα αὐτὴν εἰς ὄφελος τῆς παρατάσεως τῆς γαλήνης, ἐπίσης αὐτὸ πιστεύω ὅτι εἶναι ἀναμφισβήτητον. Καὶ ἰδοὺ τὸ θέμα. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ ὅσον ἠμποροῦμεν σύντομα. Τὸ Κ.Κ.Ε. ἔχει ἡττηθῆ πολεμικῶς τὴν στιγμὴν αὐτήν, ἔχει συνεπῶς τὰς δυνάμεις του διχασμένας. Μίαν τὴν ἔχει ἐπισύρει ἐκεῖθεν τῶν συνόρων καὶ δὲν παύει νὰ εἶναι σοβαρά, ἡ δὲ ἄλλη εὑρίσκεται μέσα εἰς τὸν τόπον. Γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: Ποῖος ἐκ τῶν δύο θὰ καθορίσῃ πρῶτος πολιτικὴν καὶ δὴ κατὰ τὸ δυνατὸν εὐφυᾶ; Ἐκεῖνοι ἢ ἡμεῖς; Ἐπιθυμῶ πρῶτον νὰ ἐπισκοπήσω τὰς δύο αὐτὰς δυνάμεις τοῦ κομμουνισμοῦ, τὰς διχασμένας αὐτὰς δυνάμεις. Πρῶτον, ἐκείνην ἡ ὁποία εὑρίσκεται ἔξω τῶν συνόρων μας, καὶ τὴν δυνατότητα νὰ ἐπανέλθῃ, καὶ δεύτερον τὴν δύναμιν τὴν ὁποίαν ἔχει ἀφήσει εἰς τὸν τόπον ἢ θὰ δημιουργήσῃ. Ἀπαραίτητον συνεπῶς νὰ ἐπισκοπήσωμεν πρὸς στιγμὴν πῶς εἶναι τὰ πράγματα εἰς τὰ σύνορά μας. Διότι βεβαίως τὴν νέαν των δρᾶσιν καὶ δὴ τὴν πολεμικήν, ἐὰν τὴν ἠμπορέσῃ τὸ Κ.Κ.Ε. θὰ τὴν πραγματοποιήσῃ ἀναμφισβητήτως διὰ τῶν συνόρων μας. Κύριοι, οὐδενὸς διαφεύγει, ὅτι πρὸς βορρᾶν μας ἔχει συντελεσθῆ κάτι πολὺ σοβαρὸν ἀπὸ 1–2 ἐτῶν, τὸ ὁποῖον ἔχει παίξει ρόλον εἰς τὴν ἐξέλιξιν τοῦ ἑλληνικοῦ ἀγῶνος. Καὶ σπεύδω ἀμέσως νὰ εἴπω, ὅτι ἡ στροφὴ τῆς Γιουγκοσλαυίας πρὸς τὴν Δύσιν, ἐκείνη ἡ ὁποία τώρα ἀρχίζει νὰ ἀμφισβητῆται καὶ ὀφείλει ὁ μελετητὴς νὰ ἐξετάζῃ καὶ τὸ θέμα αὐτό, (διότι δὲν θὰ μᾶς βλάψῃ ἡ στροφὴ τῆς Γιουγκοσλαυίας πρὸς τὴν Δύσιν,) δὲν εἶναι κάτι τὸ ὁποῖον ἔλυσε τὸν ἑλληνικὸν ἀγῶνα. Ἀντιστρόφως ὁ ἑλληνικὸς ἀγὼν ἐκατάφερε καὶ ἐπέζησε μέχρι τῆς ὥρας κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Τίτο ἔστρεψε πρὸς τὴν Δύσιν. Ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὥραν ὁ ἑλληνικὸς ἀγὼν εἰσπράττει ἕνα τεράστιον ὄφελος, διότι ἡ Γιουγκοσλαυία εἶναι ἀδύνατον, ἐφ’ ὅσον ὁ Τίτο ζῇ, νὰ παραχωρήσῃ τὸ ἔδαφός της διὰ νὰ περάσουν ἀπὸ μέσα ἕλληνες συμμορῖται. Μένει πρὸς βορρᾶν μας ἡ Ἀλβανία καὶ ἡ Βουλγαρία. Λόγῳ τῆς στροφῆς τῆς Γιουγκοσλαβίας, ἡ Ἀλβανία εἶναι σήμερον τὸ μόνον ἀποκεκομμένον τμῆμα τῶν κρατῶν, τὰ ὁποῖα εὑρέθησαν ὀπίσω ἀπὸ τὸ σιδηροῦν παραπέτασμα. Καὶ εἶναι τοῦτο ἕνα ὄφελος σπουδαῖον τὴν στιγμὴν αὐτὴν δι’ ἡμᾶς, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κινηθῇ τὸ ΚΚΕ ἐνόπλως διὰ τῆς Ἀλβανίας καὶ ἀπὸ τῆς Ἀλβανίας πρὸς τὴν Ἑλλάδα διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι ἡ διεθνὴς ἐξέλιξις δὲν δίδει πλέον τὴν δυνατότητα περιωρισμένης δράσεως μεταξὺ κρατῶν, ἡ ὁποῖα ἀναμφιβόλως θὰ ὡδήγῃ εἰς τοιαύτην ἔξαψιν καὶ ὀξύτητα, ὥστε ὁ τρίτος παγκόσμιος πόλεμος νὰ ἦτο πιθανώτατος. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Ἀλβανία νὰ δράσῃ μόνη, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαταραχθῇ νὰ ἀφήσῃ κίνησιν ὠργανωμένην, (διότι θὰ ἔλθω καὶ εἰς τὸ θέμα τῆς εἰσόδου μεμονωμένων συμμοριῶν). Δὲν ἠμπορεῖ νὰ κινηθῇ μόνη της πρὸς τὴν Ἑλλάδα, διότι τότε ἔχει τὴν εὐκαιρίαν ὁ ἄλλος συνασπισμὸς νὰ τὴν κτυπήσῃ ἀποκεκομένην καὶ νὰ προκαλέσῃ τὴν ἑτέραν παράταξιν — ἐὰν θέλῃ τὸν πόλεμον — ἐπάνω εἰς τὸ Ἀλβανικὸν ἔδαφος. Ἡ ἄλλη ὅμως παράταξις δεικνύει ὅτι δὲν θέλει τὸν πόλεμον, δὲν λέγω, ἐὰν τὸν προκαλῇ σιγὰ–σιγά, ἀλλὰ λέγω ὅτι δεικνύει διὰ τὴν ὥραν ὅτι δὲν τὸν θέλει καὶ σπεύδει νὰ στείλῃ ἀντιπροσωπείαν εἰς τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας καὶ εἰς τὸν Ο.Η.Ε. Συνεπῶς εἶναι φανερὸν διὰ πάντα λογικῶς σκεπτόμενον ὅτι διὰ τὴν ὥραν θέλει νὰ ἀποφύγῃ τὸν ἄμεσον πόλεμον, ἔστω καὶ ἂν θέλῃ νὰ τὸν προκαλέσῃ βῆμα κατὰ βῆμα. Δέν εἶναι δυνατὴ λοιπὸν ἡ κίνησις τοῦ Κ.Κ.Ε. ἐνόπλου καὶ διὰ τῆς Ἀλβανίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν Βουλγαρίαν, ὄχι μόνον λόγοι ἐδαφικοὶ ἀποκλείουν τὸ ἐνδεχόμενον, (διότι γνωρίζουν οἱ στρατιωτικοὶ κάλλιον ἐμοῦ ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ στηριχθῇ ἔνοπλον κίνημα ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος, ἐὰν δὲν στηρίζεται τοὐλάχιστον εἰς τὸ Καϊμακτσαλάν), ἀλλὰ καὶ διότι ἔχει τὴν Τουρκίαν κοντά της καὶ διότι ἔχει τὸν Τίτο κοντά της καὶ διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κινηθῇ πρὸς νότον, ἐὰν δὲν ἐξασφαλίσῃ τὰ πλάγια, ἀλλὰ ἐπίσης διότι ἐκεῖ κυρίως ἔχει τὴν ἐπιρροήν της κατ’ αὐθεῖαν ἡ Σοβιετικὴ ἕνωσις καὶ ὡς ἐκ τούτου ἀμεσώτατα θὰ προεκαλεῖτο ἡ ἔξαψις. Δι’ ὅλα ταῦτα νομίζω, ὅτι καὶ ἀπ’ ἐκεῖ δὲν ἠμπορεῖ νὰ κινηθῇ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὠργανωμένον καὶ ἔνοπλον τὸ Κ.Κ.Ε. πρὸς τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλ’ ἐπὶ πλέον δέχομαι, ὅτι καὶ τὰ γεγονότα τῆς Κορέας παίζουν ἤδη τὸν ρόλον των ἐπάνω εἰς τὴν ἐξέλιξιν τοῦ Ἑλληνικοῦ θέματος, ἀλλ’ ἐπιτρέψατέ μου νὰ πιστεύω κατ’ ἔννοιαν, ἀντίθετον ἐκείνης τὴν ὁποίαν ἐξήγησαν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ πολλοὶ συνάδελφοι. Διότι ἀκριβῶς ὁ πόλεμος τῆς Κορέας ἀποδεικνύει, ὅτι ἔπαυσε πλέον ἡ περίοδος ἐκείνη μετὰ τὸν δεύτερον παγκόσμιον πόλεμον, κατὰ τὴν ὁποίαν ψυχρὸς πόλεμος ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν ἢ ἔστω θερμὸς πόλεμος εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ, ἄνευ ἀντιδράσεως ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευράν. Ὅταν κτυπᾷ τόσον ἀπότομα ἐκεῖ, χωρὶς τὴν ἐλαχίστην διπλωματικότητα ἡ μία διεθνὴς ἡγέτις δύναμις, εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ σκεφθῇ νὰ κτυπήσῃ πρὸς δημιουργίαν θερμοῦ πολέμου, ἐὰν συμβῇ κάτι καὶ εἰς τὴν περιοχὴν ὅπου ἡ χώρα μας εὑρίσκεται. Συνεπῶς πιστεύω ἀπολύτως, ὅτι τὸ Κ.Κ.Ε. ἀποσυρθὲν τῆς Ἑλλάδος δὲν πρόκειται νὰ ἐπανέλθῃ ἔνοπλον τώρα, δηλαδὴ διὰ τὴν περίπτωσιν τετάρτου γύρου, ὁ ὁποῖος, κύριοι, δὲν πρόκειται νὰ ὑπάρξῃ. Τὸ Κ.Κ.Ε. δὲν πρόκειται νὰ ἐπανέλθῃ ἔνοπλον, ἀλλὰ μόνον ἐν περιπτώσει τρίτου παγκοσμίου πολέμου. Πιστεύω ἐπίσης, ὅτι τὸ Κ.Κ.Ε. πάσχει αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀπὸ αὐτὴν τὴν νέαν ἀσθένειαν, τὴν ὁποίαν εἰς τὸ κομμουνιστικὸν στρατόπεδον ἀποκαλοῦν Τιτοϊσμόν. Δὲν νομίζω, ὅτι αἱ σχέσεις καὶ εἰς τὴν ἡγεσίαν του ἀκόμη εἶναι ἀγαθαί. Θὰ ἠμποροῦσεν αὐτὴν τὴν ἀσθένειαν νὰ τὴν ὀνομάσωμεν Μαρκισμόν. Μὴ μοῦ ἀρνηθῆτε τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ἐν μέρει ἡ κατάρρευσις τοῦ Κ.Κ.Ε. ὀφείλεται καὶ εἰς τὸ ὅτι ἀνέκυψεν ἡ ὑπόθεσις Μάρκου. Ὡς δὲ ὀρθῶς εἶπε χθὲς ὁ κ. Σβῶλος, ἀπὸ μίαν ἀποστολὴν ἐμπιστευτικήν, τὴν πρώτην μεταπολεμικὴν τὴν ὁποίαν ἀπέστειλαν, ὑπῆρξεν εἷς, ὁ ὁποῖος ἐφόνευσε τὸν ἀρχηγόν του. Αὐτὸ ἔχει σημασίαν, διότι τότε τὰ πράγματα εἶναι ἐκμεταλλεύσιμα ἀπὸ τῆς ἰδικῆς μας πλευρᾶς. Θὰ ἐπεθύμουν περαιτέρω νὰ ἐξετάσω τὸ λεχθέν, ὅτι ἐνδέχεται, ὅτι ἡ Γιουγκοσλαυία νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸν ἄλλον συνασπισμόν. Θὰ ἔλεγον δὲ ὅτι ἐνεφανίσθησαν σημεῖα τὰ ὁποῖα πείθουν, ὅτι ἡ Γιουγκοσλαυία κάμνει μίαν «πολιτικὴν» ἀπέναντι τοῦ ἀνατολικοῦ συνασπισμοῦ. Τὸ πρᾶγμα πρέπει νὰ μᾶς ἐμβάλῃ εἰς σκέψεις ἀναντιρρήτως, διότι τὸ μόνον τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ ἡ Γιουγκοσλαυία, εἶναι νὰ βλέπῃ ἡ πολιτική της, ὄξυνσιν τῶν διεθνῶν πραγμάτων καὶ νὰ ἐπιθυμῇ νὰ ἀποφύγῃ φλόγες εἰς τὰ ἰδικά της σύνορα καὶ νὰ στρέψῃ μὲ τρόπο τὶς φλόγες αὐτὲς καὶ νὰ τὰς ὠθήσῃ πρὸς τὰ Ἑλληνικὰ σύνορα. Τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ διὰ νὰ μᾶς βλάψῃ, εἶναι νὰ ἀπομακρύνῃ τὴν φλόγωσιν ἀπὸ τὰ ἰδικά της σύνορα. Διὰ τὴν περίπτωσιν αὐτὴν θὰ τολμήσω νὰ εἴπω: Δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ, εἰς μίαν τοιαύτην στροφὴν τῆς Γιουγκοσλαυικῆς πολιτικῆς ἡ ἰδική μας πολιτικὴ ἀφήνει νὰ δημιουργηθῇ ἡ ἀποστολὴ Ἑλληνικῶν στρατευμάτων εἰς τὴν Κορέαν; Δέχομαι τὴν σκέψιν σας’ ἡ Ἑλλὰς ἡ ὁποία ἐπολέμησεν, ἡ Ἑλλὰς ἡ ὁποία ἔκαμε τὰ πάντα καὶ ἔδωσε τὴν πρώτην νίκην εἰς τὸν δεύτερον πόλεμον δὲν θὰ μετάσχῃ εἰς αὐτὸν τὸν ἀγῶνα; Πρὸς στιγμὴν τὸ δέχομαι καὶ δέχομαι, ὅτι ὁ Ἀμερικανικὸς λαὸς θὰ συγκινηθῇ ἀπολύτως ἀπὸ μίαν προσφορὰν τόσον συναισθηματικὴν ἐκ μέρους τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλὰ ἀπομένει εἰς τὴν πολιτικὴν ἡγεσίαν νὰ ἐξηγήσῃ καὶ εἰς τοὺς συμμάχους διὰ ποῖον λόγον μία χώρα εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ τηρήσῃ τοιαύτην πολιτικήν. Ἀπομένει δὲ εἰς τὴν πολιτικὴν ἡγεσίαν νὰ ἀποδείξῃ καὶ πρὸς τὸν ἐχθρόν, ὅτι αἱ κινήσεις της εἶναι τόσον μεμετρημέναι, ὥστε νὰ ἀποδεικνύουν ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν, ὅτι ὁ σεβασμὸς καὶ πρὸς τὴν ἑτέραν αὐτὴν δύναμιν ὑπάρχει— ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§153Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶσθε ὁ τρίτος ἐκ τῶν ρητόρων, ὁ ὁποῖος στρέφεται ἐναντίον τῆς ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἀποστείλῃ δύναμιν Ἑλληνικοῦ στρατοῦ εἰς τὴν Κορέαν. Χθὲς ὁ κ. Σοφιανόπουλος καὶ ὁ κ. Σβῶλος, σήμερον σεῖς, βασιζόμενοι ἐπὶ διαφόρων βεβαίως ἐπιχειρημάτων, ἰσχυρίσθητε, καὶ ἐκεῖνοι καὶ σεῖς, ὅτι ἡ πρᾶξις αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως ἀποτελεῖ σφάλμα. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ διαφωνήσω ἀπολύτως, ὅτι ἡ πρᾶξις τῆς Κυβερνήσεως εἰς πεῖσμα τῶν πολυπλόκων καὶ ἐντέχνων συλλογισμῶν σας ἦτο πρᾶξις ἐπαινετή, εἶναι πρᾶξις τὴν ὁποίαν συμμερίζονται ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν νὰ θέτουν τὴν ἔννοιαν τοῦ χρέους ὑπεράνω οἱουδήποτε μονομεροῦς συλλογισμοῦ. Ἡ Ἑλλὰς εἶχε καθῆκον νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν πρόσκλησιν τοῦ Ο.Η.Ε. Τὸ γεγονός, ὅτι ἐθυσιάσθη ἐπὶ μίαν δεκαετίαν, ὄχι μόνον δὲν ἐμείωσε τὸ χρέος της, ὅπως ἀνταποκριθῇ εἰς νέα καθήκοντα, ἀλλὰ ἀπεναντίας ἐπηύξησε τὸ χρέος αὐτῆς· τὸ χρέος τῆς Ἑλλάδος, δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ θεωρηθῇ ὡς πεπερασμένον, τὸ χρέος τῆς Ἑλλάδος εἶναι συνεχὲς καὶ δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου, εἰδικῶς, νὰ προκύψουν οἱ κίνδυνοι περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖτε, ἀλλὰ καὶ οἱοσδήποτε κίνδυνος καὶ ἂν προέκυπτεν, ἡ Ἑλλὰς ὀφείλει νὰ πράττῃ τὸ χρέος της καὶ ἔπραξεν ἄριστα ἡ Κυβέρνησις ἀνταποκριθεῖσα εἰς τὴν πρόσκλησιν τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ Ο.Η.Ε. (Χειροκροτήματα).

§154Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἐπιθυμῶ νὰ κατατοπίσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῆς ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ὁμοφώνως, μετὰ ἐνδελεχῆ συζήτησιν, ἀπεδέχθη τὴν ἀποστολὴν μιᾶς μικρᾶς δυνάμεως στρατοῦ εἰς τὴν Κορέαν. Πῶς ἐσκέφθη; Ἐσκέφθη ὡς ἑξῆς: Ἡ Ἑλλὰς εἶναι ἕνα μικρὸν Κράτος, τὸ ὁποῖον ὑπέστη ἐπίθεσιν, ἔξωθεν, παρομοίαν πρὸς ἐκείνην τὴν ὁποίαν ὑφίσταται ἡ Κορέα καὶ ἐξῆλθεν ἐκ τῆς δυσχεροῦς θέσεως εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθεν, χάρις εἰς τὴν βοήθειαν τῆς Μεγάλης Ἀμερικανικῆς Συμπολιτείας, ἡ ὁποία ὡς δικαιολογίαν καὶ ὡς σημαίαν τῆς τοιαύτης ἐνεργείας της ἔταξε τὴν ἀνάγκην προστασίας τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς ἀνεξαρτησίας τῶν μικρῶν κρατῶν, τὰ ὁποῖα ὑπόκεινται εἰς παρομοίους κινδύνους. Ἐθεωρήθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἦτο, ὄχι μόνον καθῆκον τιμῆς, ἀλλὰ ἐπιβεβλημένον καθῆκον εἰς τὴν Ἑλλάδα νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν πρόσκλησιν τοῦ Ο.Η.Ε. Ἀντιμετώπισεν ἡ Κυβέρνησις καὶ τὴν ἄποψιν τῆς ἐνδεχομένης ζημίας τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐκ τῆς μειώσεως τῆς στρατιωτικῆς μας δυνάμεως, ἀλλὰ ἐδέχθη δύο τινά: 1) ὅτι ἡ δύναμις εἶναι μικρὰ μὴ δυναμένη νὰ θέσῃ εἰς κίνδυνον τὸν ἀγῶνα τῆς χώρας οὔτε ἔναντι τῶν ἐσωτερικῶν, οὔτε ἔναντι τῶν ἐξωτερικῶν ἐχθρῶν τῆς χώρας καὶ 2) ὅτι ἔχομεν τὸ ἄμεσον προηγούμενον τῆς βοηθείας, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ τὸν Ο.Η.Ε. καὶ τὴν Ἀμερικὴν καὶ συνεπῶς, ἐὰν ὑποστῇ ἐνδεχομένην νέαν ἐπιβουλήν, αἱ δυνάμεις αὐταὶ θὰ παρίστανται πάλιν εἰς τὸ πλευρόν μας. Ἀπὸ ἀπόψεως ἐξωτερικῶν κινδύνων, κανεὶς δὲν δύναται νὰ ὁμιλήσῃ μετὰ βεβαιότητος, ἐὰν θὰ κηρυχθῇ καὶ πότε ὁ παγκόσμιος πόλεμος· πάντως καὶ ἂν κηρυχθῇ, ἡ θέσις τῆς Ἑλλάδος εἶναι σαφῶς καθωρισμένη, θὰ εἶναι καὶ τότε εἰς τὸ πλευρὸν τοῦ Ο.Η.Ε. Ἐφ’ ὅσον, λοιπόν, εἰς οἱανδήποτε ἐκδοχὴν θὰ εἶναι εἰς τὸ πλευρὸν τοῦ Ο.Η.Ε. ἡ Ἑλλὰς δὲν ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ διαφορετικὰ εἰς τὴν πρόσκλησιν αὐτήν. Αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ἀπόφασιν περὶ ἀποστολῆς μικρᾶς δυνάμεως εἰς τὴν Κορέαν.

§155Α. ΙΩΣΗΦ. Ἐπιτρέψατε, κύριοι, μίαν σύντομον ἀπάντησιν καὶ πρὸς τοὺς δύο σας. Ἀξιότιμε κ. Πρόεδρε, κύριε Κανελλόπουλε, τιμῶ τὸν συναισθηματισμὸν καὶ τὸ ἦθος σας. Συγχωρήσατέ με ἐν τούτοις νὰ πιστεύω ὅτι, ἐὰν τὸ συναίσθημα ἀποτελῇ ἀναγκαῖον περικάλυμμα, μολαταῦτα πολιτικὴ σημαίνει κατὰ βάσιν ρεαλισμόν, ἤτοι ψύχραιμον ἀντιμετώπισιν τῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα ἐξυπηρετοῦν μίαν πολιτικὴν ὠφέλειαν. Πρὸς σᾶς δέ, κύριε ὑπουργέ, λέγω τοῦτο: Ἀφοῦ ἀπεφασίσατε τὴν ἀποστολὴν τῆς δυνάμεως, διατὶ τουλάχιστον δὲν ἐξησφαλίζατε προηγουμένως ὡς δίκαιον ἀντάλλαγμα τὴν εἰσδοχὴν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ Ἀτλαντικὸν Σύμφωνον; Φρονοῦμεν ἆραγε ὅτι ἡ Ἑλλὰς συνεισέφερεν ὀλίγα εἰς τὸν παγκόσμιον αὐτὸν ἀγῶνα κατὰ τοῦ κομμουνισμοῦ, ὥστε ἡ πολιτική της νὰ μὴ ζητῇ ὅταν δίδῃ; Ταῦτα δὲ διὰ νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὰς ἰδικάς σας ἀπόψεις, διότι δι’ ἐμέ, πιστεύσατε, δὲν εἶναι καὶ τόσον ἀναγκαία ἡ κάλυψις διὰ τοῦ Ἀτλαντικοῦ, ἀφοῦ ἔχομεν ἐκ τῶν πραγμάτων ἐξασφαλίσει αὐτόματον συμμαχικὴν κάλυψιν. Κύριοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ διαφωνήσω, λοιπόν, μὲ ὑμᾶς καὶ νὰ εἴπω, ὅτι ἔπρεπε νὰ πεισθῇ ὁ συμμαχικὸς παράγων ὅτι ἡ Ἑλλὰς δι’ εἰδικοὺς λόγους ὤφειλε νὰ ἐξαιρεθῇ τῆς ἀποστολῆς βοηθείας.

§156Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ὑπάρχουν δύο δρόμοι, ὡρισμένοι, ἐκεῖνος τὸν ὁποῖον ἀκολουθεῖ ἡ Ἑλλὰς ἐπισήμως, τὸν ὁποῖον σεῖς δὲν ἔχετε ἢ δὲν θέλετε νὰ κατανοήσητε, ὑπάρχει ὅμως καὶ κάτι ἄλλο, ὅτι ἐπιχειρεῖται ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρὸν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἕνα εἶδος ἐκφοβισμοῦ πρὸς τὴν χώραν. Ὄχι, κύριε συνάδελφε. Ἡ Ἑλλὰς ἔχει λάβει τὰς ἀποφάσεις της καὶ δὲν φοβεῖται· ἐὰν ἐφοβεῖτο δὲν θὰ ἐκτύπα τὸν συμμοριτισμὸν καὶ πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας καὶ σεῖς καὶ μερικοὶ ἄλλοι ἐκ τῶν συναδέλφων τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι νικήτρια ἀπέναντι τοῦ ἐχθροῦ καὶ εὑρίσκεται τοποθετημένη εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῆς Κορέας. Εἶναι τοποθετημένη, δὲν ἔχει νὰ ζητήσῃ ἀνταλλάγματα, εἶναι τοποθετημένη ἐκεῖ ὅπου εἶναι τοποθετημένη καὶ ἡ πρᾶξις τῆς συμμετοχῆς της εἶναι συμβολικὴ καὶ πῶς ἀνταποκρίνεται ἡ πολιτικὴ αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὸ λαϊκὸν αἴσθημα ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὴν πλευρὰν τῶν ἐθελοντῶν. Χιλιάδες πολῖται προσφέρονται νὰ μεταβοῦν ὡς ἐθελονταὶ εἰς τὴν Κορέαν (Χειροκροτήματα). Δὲν ζητοῦμεν ἀνταλλάγματα νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὸ Ἀτλαντικὸν Σύμφωνον. Ὅταν μᾶς ἐπετέθησαν, δὲν ἐζητήσαμεν νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὸ Ἀτλαντικὸν Σύμφωνον. Καὶ ἂν δὲν μᾶς ἔδιδον βοήθειαν θὰ ἐμαχώμεθα ἐναντίον τοῦ ἐχθροῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτική μας. Γνωρίζομεν πόσον εἶναι ἰσχυροὶ οἱ ἐχθροί μας. Μᾶς εἶναι ἀδιάφορον, ὅπως μᾶς ἦτο ἀδιάφορον καὶ κατὰ τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν μᾶς ἐπετέθησαν αἱ δυνάμεις τοῦ ἄξονος. (Χειροκροτήματα).

§157Α. ΙΩΣΗΦ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι εἰλικρινῶς, διότι προφανῶς τόσον ἀσθενὴς εἶμαι εἰς τὴν προσπάθειάν μου νὰ σᾶς πείσω, ὅτι ὅταν ὁμιλῶ καὶ ὑποστηρίζω μίαν ἄποψιν, προσπαθῶ πάντοτε νὰ τὴν στηρίζω εἰς ἐπιχειρήματα καὶ τίποτε ἄλλο. Λέγω, ὅτι ἡ ἄποψις περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς εἰσόδου τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ Ἀτλαντικὸν σύμφωνον δὲν εἶναι ὀρθή, διότι πιστεύω, ὅτι θὰ εἶναι τόσον αὐτόματος ἡ κίνησις τῆς δυτικῆς παρατάξεως ὅταν θιγῇ ἡ Ἑλλάς, ὥστε θὰ τὸ ἐθεώρουν ἐπικίνδυνον πολυτέλειαν νὰ εἰσέλθῃ ἡ Ἑλλὰς εἰς τὸ Ἀτλαντικὸν σύμφωνον. Πιστεύω λοιπὸν βαθύτατα, κύριοι, ὅτι τὸ Κ.Κ. δὲν ἔχει τὴν δυνατότητα σήμερον νὰ ἐπανέλθῃ καὶ νὰ βλάψῃ τὴν Ἑλλάδα ἀνοικτά, ἁπλῶς, διότι αὐτὸ θὰ προεκάλει, τὸ πιστεύω ἐπίσης βαθειά, τρίτον παγκόσμιον πόλεμον. Μένει τώρα νὰ ἴδωμεν ἂν καὶ κατὰ πόσον ἔχῃ τὴν δυνατότητα νὰ βλάψῃ κατὰ τὸν συνηθισμένον τρόπον διαβρώσεως, τὴν χώραν. Ὅταν βλέπῃ κανείς, ὅτι τὸ Κ.Κ. ἔστω καὶ διὰ τὴν περίοδον αὐτήν, εἶναι ἠναγκασμένον νὰ κινηθῇ κατὰ πολιτικὸν τρόπον καὶ ὄχι ἐνόπλως, διότι δὲν ἠμπορεῖ, διότι ἂν ἠμποροῦσε θὰ τὸ εἶχε κάμει, νομίζω ὅτι ἡ πρώτη σκέψις τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας, πρέπει νὰ εἶναι: «Ἐφ’ ὅσον μᾶς δίδεται ἡ ἄνεσις χρόνου κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Κ.Κ. δὲν ἠμπορεῖ νὰ μᾶς ἐπιτεθῇ ἐνόπλως, πρῶτον μέλημά μου εἶναι πῶς θὰ διασώσω μάζας ἐντὸς τοῦ τόπου, ὥστε ὁποτεδήποτε ἐκεῖνο κατορθώσῃ νὰ εἶναι πάλιν ἔνοπλον, νὰ εὕρῃ τὰς ὀλιγωτέρας δυνατὰς μάζας, αἱ ὁποῖαι νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ πᾶνε εἰς τὰ χέρια του». Θὰ ἐχώριζον, κύριοι, διὰ νὰ βγάλω συμπέρασμα καὶ εἰς τὸ θέμα αὐτό, τὴν Ἑλληνικὴν μᾶζαν ἐκείνην, ἡ ὁποία ἔχει κάποτε κατὰ περισσότερον ἢ ὀλιγώτερον τρόπον ἀκουμπήση εἰς τὸν κομμουνισμόν, θὰ ἐχώριζον τὴν μᾶζαν αὐτὴν εἰς μερικὰς κατηγορίας. Καὶ θὰ ἔλεγον, ὅτι ἡ μᾶζα αὐτὴ συντίθεται, 1) ἀπὸ μίαν κατηγορίαν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀμετανόητοι, ἀπὸ μίαν μᾶζαν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι, ὅτι καὶ νὰ τοὺς κάνῃς, δὲν θὰ παύσουν νὰ ἐξυπηρετοῦν τοὺς σκοποὺς τοῦ Κ.Κ.Ε. Ὑπάρχει μία δευτέρα κατηγορία ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι εἶναι οἱ λεγόμενοι ἀρριβισταί, οἱ ὁποῖοι ἂν μὲν ἴδωσι τὸ Κ.Κ. ἰσχυρόν, τάσσονται πρὸς τὰ ἐκεῖ, ἂν ἴδουν, ὅτι δὲν εἶναι ἰσχυρόν, κάθονται κρυφοκυττάζουν καὶ τοὐλάχιστον, πρὸς στιγμὴν διὰ τὸ Κράτος δὲν εἶναι ἐπικίνδυνοι.—Ὑπάρχει καὶ ἡ τρίτη μᾶζα, εἶναι ἡ μᾶζα τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι εἴτε παρεπλανήθησαν καὶ ὑπάρχει καιρὸς νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὸν κανονικὸν δρόμον, εἴτε ἠμποροῦμεν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον σιγὰ–σιγὰ τοὐλάχιστον νὰ τοὺς ἀδρανήσωμεν.—Ἡ μᾶζα αὐτὴ μὲ ἐνδιαφέρει κυρίως ἀπὸ τῆς ἑξῆς ἀπόψεως: Ὅτι ἔχει μίαν, θὰ τὴν ἔλεγα ἐρτζιανήν, ἐπαφὴν ἀνὰ πᾶσαν ἡμέραν καὶ ὥραν καὶ λεπτὸν μὲ μίαν τετάρτην κατηγορίαν ἀνθρώπων, ποὺ ζοῦν εἰς τὸν τόπον μας καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν μίαν ροπὴν πρὸς τὴν ἄκραν ἀριστεράν. Εἶναι μᾶζα πτωχῶν ἀνθρώπων καὶ ἔρχεται ὡς ἐκ τῆς πενίας των, εἰς καθημερινὴν ἐπαφὴν μὲ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς. Ἄν θέλετε νὰ εἶμαι σαφέστερος, θὰ ἔλεγα, ὅτι ἡ μᾶζα αὐτὴ εἶναι περίπου διὰ τὰς Ἀθήνας π.χ. οἱ 45.000 σταυροὶ τοῦ κ. Σοφιανοπούλου. Εἶναι σοβαρόν, ὅτι δὲν ἦσαν φυλακισμένοι κομμουνισταί, καὶ πρὸς ἔκπληξιν τῶν περισσοτέρων, ἐνεφανίσθησαν εὐθὺς μετὰ τὴν νίκην τοῦ στρατοῦ, ὁπότε ὁ καθεὶς ἐνόμιζε, ὅτι ἡ μᾶζα αὐτὴ θὰ ἦτο μειωμένη. Ἄρα ἡ μᾶζα αὐτὴ ὑπάρχει. Ἡ μᾶζα αὐτή, ἐπαναλαμβάνω, ἔχει μίαν ἐπαφὴν ψυχικὴν μὲ τοὺς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακὰς ἢ εἰς τὴν ἐξορίαν, χωρὶς ἡ τιμωρία των νὰ εἶναι ἀνάλογος πρὸς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔκαμαν. Ἐκεῖ ἐπιτρέψατέ μου νὰ ἐντοπίσω τὸ θέμα. Μὲ ἐνδιαφέρουν αἱ δύο αὐταὶ μᾶζαι, διότι ἂν πολιτευθῶ καλὰ ἀπέναντί των τοὺς κερδίζω διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἂν ὄχι, τότε τὸ Κ.Κ.Ε. πέραν τῆς τρίτης μάζης, ἡ ὁποία ἀδίκως μένει εἰς τὴν ἐξορίαν καὶ φυλακήν, θὰ φέρῃ σιγὰ–σιγὰ μὲ τὸ μέρος της καὶ τὴν τετάρτην. Καὶ ἐρωτῶ, ἂν ἔχετε νὰ κάμετε μὲ τὶς 45.000 ὀπαδοὺς τοῦ κ. Σοφιανοπούλου, καὶ ὑποθέσετε, ὅτι αἱ 45.000 γίνουν 60.000, ποῖον τὸ κέρδος τῆς ἰδικῆς σας πολιτικῆς, ἂν ἐκείνην τὴν ὥραν τοὺς ἔχετε εἰς τὰ νῶτα τῆς μαχομένης Ἑλλάδος;

§158Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Ἠξεύρετε διατί μένει ἡ μᾶζα αὐτή; Διότι μένετε ἐσεῖς, ἡ ἡγεσία, ὁ ἐγκέφαλος. Ὅταν ἡ μᾶζα αὐτὴ ἀκούῃ καὶ ἀκολουθῇ τὴν ἡγεσίαν αὐτὴν καὶ αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέτε τώρα σεῖς, καὶ ὁ κ. Χριστάκος ἄλλοτε, ἀσφαλῶς θὰ μείνῃ ἡ μᾶζα αὐτὴ εἰς τὸ αὐτὸ ἐπίπεδον. Ἐὰν ἀπομακρυνθῇ καὶ κοπῇ ἀπὸ τὴν ἡγεσίαν αὐτὴν θὰ παύσῃ νὰ εἶναι τοιαύτη. Σεῖς τὴν ὁδηγεῖτε εἰς τὴν φτώχειαν.

§159Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Ἡ φιλοπονία τῆς ἡγεσίας αὐτῆς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀμφισβητηθῇ ἀπὸ κανέναν εἰς καμμίαν στιγμὴν δὲν θὰ πάῃ ἐναντίον τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος.

§160Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Προσφάτως αἱ ἐφημερίδες ἔγραψαν ὅτι τρεῖς κρατούμενοι οἱ ὁποῖοι ἀφέθησαν ἐλεύθεροι ἔφυγον πρὸς τοὺς συμμορίτας.

§161Α. ΙΩΣΗΦ. Δὲν χαίρεσθε δι’ αὐτό; Καλύτερα νὰ φύγουν. (Θόρυβος) Μὴν ὑποτιμᾶτε τὴν μᾶζαν αὐτήν. Εἶναι ἀνάγκη ἴσως νὰ μελετήσῃ κανεὶς αὐτὴν τὴν 3ην καὶ τὴν 4ην κατηγορίαν, εἶναι ἀνάγκη νὰ μελετήσῃ τὴν ψυχικὴν κατάστασιν τοῦ ἀνθρώπου αὐτοῦ, τοῦ Ἕλληνος μάλιστα, ὁ ὁποῖος ἐτιμωρήθη καθ’ ὑπερβολήν, εἶναι ἀνάγκη νὰ βαθμομετρήσῃ καὶ νὰ εὕρῃ ὅτι τὸν τάσσουν ἐκεῖ ποὺ δὲν ἀνήκει, ὅτι θὰ πέσῃ καὶ πάρα κάτω, ὅτι δὲν εἶναι ἐνθουσιασμένος ἀπὸ τὰ ἄλλα, ὥστε νὰ εἴπῃ ὅτι «αὐτὸ τὸ δηλητήριον δὲν μὲ πιάνει». Θὰ ἤθελα ἐδῶ νὰ ἀναφέρω παραδείγματα. Μία διαδρομὴν νὰ κάμητε ἀπὸ τὴν θάλασσαν ὡς τὴν Πάρνηθα, νὰ δῆτε τὰ Σφαγεῖα, τὸν Ἀσύρματον, τὸν Κουντουργιώτην, τὴν Καισαριανήν, θὰ δῆτε, ἂν ἔχητε τὴν καλωσύνην, πὼς ζῇ ὁ ἄνθρωπος αὐτός, θὰ δῆτε ἐκεῖ σπίτια τὰ ὁποῖα πῶς νὰ τὰ πῇ κανεὶς σπίτια, παράγκες, ποὺ ὁ Θεὸς νὰ τὰς πῇ παράγκες, ὅπου δὲν χωροῦν ἕν ὄρθιον ἄνθρωπον. Ὅταν ζῇ ἐκεῖ ἀπὸ τὸ πρωΐ ὥς τὸ βράδυ, ὅταν βλέπῃ τὰ παιδιὰ του νὰ βήχουν, τὰ κουνούπια, τὶς μυῖγες, τὰ κοινὰ δι’ ὁλόκληρον τὸν συνοικισμὸν ἀποχωρητήρια, ὅταν βλέπῃ τὴν ζωήν του αὐτὴ νὰ...

§162Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ὁ κομμουνισμὸς πταίει διὰ τὴν κατάστασιν αὐτήν.

§163Α. ΙΩΣΗΦ. Καὶ ἦλθεν ἡ ὥρα νὰ διορθώσωμεν τὴν κατάστασιν αὐτήν. Πρέπει νὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ ἐκεῖ καὶ νὰ μὴ μείνωμεν εἰς ἐκεῖνα εἰς τὰ ὁποῖα εἴμεθα. Ἐγὼ θὰ προτιμοῦσα νὰ ἀρχίσωμεν τὸν ἀγῶνα ἀπὸ τὴν Καισαριανὴν καὶ ὄχι ἀπὸ τὴν πλατεῖαν τοῦ Συντάγματος.

§164Δ. ΜΠΑΡΜΠΑΛΙΑΣ. Τὴν κατάστασιν αὐτὴν τὴν ὁποίαν μᾶς περιεγράψατε, πότε τὴν εἴδατε; Ὅταν εἴσασθε ἐκφωνητὴς τοῦ Ραδιοφωνικοῦ Σταθμοῦ καὶ ἀρθρογράφος ἢ τώρα ποὺ ἀνήκετε εἰς τὴν παράταξιν αὐτήν;

§165Α. ΙΩΣΗΦ. Σεῖς πιστεύετε πάντοτε ὅτι ἀγάπη πρὸς τὴν Πατρίδα εἶναι τὸ νὰ μὴ θίγῃς τὰ θέματα αὐτά. Ἀλλ’ ἀγάπη πρὸς τὴν Πατρίδα εἶναι νὰ βλέπῃς τὰ θέματα αὐτὰ καὶ νὰ τὰ διορθώνῃς.

§166Δ. ΜΠΑΡΜΠΑΛΙΑΣ. Ἡ διαφωνία μας εἶναι ὅτι ὑπαίτιος δι’ αὐτὰ εἶναι ἡ παράταξις τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζετε.

§167Α. ΙΩΣΗΦ. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς εἴπω ὅτι δὲν μὲ ἐνδιαφέρει ἡ διαφωνία σας.... (Θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι).

§168Α. ΚΑΡΑΘΟΔΩΡΟΣ. Ὁμιλεῖτε περὶ μάζης, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὰς ἐθνικὰς ἀγκάλας, ὡμιλήσατε περὶ 45 χιλ. ὀπαδῶν τοῦ κ. Σοφιανοπούλου. Σᾶς ἐρωτῶ: Δὲν ὑπάρχουν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν πολιτικοὶ ἄνδρες καὶ Ἀρχηγοὶ κομμάτων, οἱ ὁποῖοι ἠνάλωσαν τὴν ζωήν των εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν αὐτοῦ τοῦ τόπου, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἀπολαύσουν αὐτοὶ τῶν συμπαθειῶν τὰς ὁποίας ἀπολαμβάνει ὁ κ. Σοφιανόπουλος; Γνωρίζητε τί διεμήνυεν ὁ ραδιοφωνικὸς σταθμὸς τῆς Μόσχας καὶ τῶν συμμοριτῶν κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογάς; Μεταξὺ τῶν προσώπων τὰ ὁποῖα κατωνόμαζε, χωρὶς νὰ κατηγορῇ τοὺς ὑπολοίπους, μεταξὺ τῶν ἐμπίστων, ἔλεγεν, εἶναι ὁ κ. Σοφιανόπουλος. Ἐὰν εἰς ἄλλας ἐκλογὰς τὸ σύνθημα αὐτὸ λείψῃ, ὁ κ. Σοφιανόπουλος θὰ εὑρεθῇ «μὲ τὴν κάπα του κρεμασμένη».

§169Α. ΙΩΣΗΦ. Ἐμένα μὲ ἐνδιαφέρει τί συνέβη ἐδῶ. Καὶ δι’ αὐτὸ θὰ ἤθελα νὰ βοηθήσω, ὥστε οἱ σταυροὶ αὐτοὶ ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπανέλθουν ἐδῶ.

§170Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε, κ. συνάδελφε, εἶναι, βεβαίως, ἀτομικαί σας γνῶμαι.

§171Α. ΙΩΣΗΦ. Μάλιστα. Ἐὰν εἰς τὸ διάστημα τὸ ὁποῖον θὰ μᾶς δοθῇ, διασώσωμεν τὴν μᾶζαν αὐτὴν τὴν ἐπικίνδυνον καὶ τὴν ἐπαναφέρωμεν ὀπίσω, τότε μόνον θὰ προχωρήσωμεν πρὸς τὰ ἐμπρός. Δὲν θὰ δειλιάσω ἐπίσης νὰ ἀντιμετωπίσω τὸ μέλλον καὶ νὰ εἴπω ὅτι εἶμαι μεταξὺ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δὲν βλέπουν ρόδινα τὰ διεθνῆ πράγματα. Ἀλλὰ ὅσον καὶ ἂν λέγωμεν ὅτι δὲν θὰ συμβοῦν ἢ δὲν συνέβησαν ὡρισμένα πράγματα, δὲν σημαίνει ὅτι δὲν βαίνομεν πρὸς τὸ μέλλον· ἐὰν λοιπὸν δὲν προλάβωμεν ὡρισμένας καταστάσεις, θὰ εὑρεθῇ ὁ τόπος εἰς πολὺ δυσχερεστέραν θέσιν. Δὲν διστάζω νὰ εἴπω ὅτι, ἐὰν δὲν στραφῶμεν ἀποτελεσματικῶς καὶ γρήγορα πρὸς τὴν μᾶζαν ἐκείνην ἡ ὁποία ἔχει τὸ συναίσθημα, ὅτι ἠδικήθη καὶ ἐὰν δὲν σκεφθῶμεν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ζοῦν καὶ ὑποφέρουν βλέποντας ἄλλους κακούργους νὰ εὑρίσκωνται ἔξω τῶν φυλακῶν καὶ ἄλλους οἱ ὁποῖοι δὲν ἔδωσαν οὐδέποτε λόγον τῶν πράξεών των, τότε τί θέλετε νὰ κάμωμεν; Ὄλα αὐτὰ τὰ βλέπει ἡ φτωχολογιά. Θὰ ἐνθυμῆσθε δὲ ὅλοι τί ἐτραβήξαμεν εἰς τὴν κατοχὴν καὶ τί ἀγωνίαν εἴχομεν, ὅταν ἐβλέπαμεν νὰ πεινοῦν οἱ γυναῖκες μας καὶ τὰ παιδιά μας. Τί θέλετε νὰ κάμῃ ὁ πτωχὸς Ἕλλην, ὅταν χωρὶς πραγματικὴν αἰτίαν ἀδικῆται; Πόσον θέλετε νὰ ἀνθέξῃ ὅταν τὸν ὠθοῦμεν συνεχῶς περισσότερον πρὸς τὰ ἀριστερά; Διατὶ νὰ χάσῃ τὴν μᾶζαν αὐτήν; Διατὶ νὰ μὴ ἀσκήσῃ λοιπὸν τὴν πολιτικὴν τῆς ἐπιεικείας διὰ νὰ μὴ χάσῃ τὴν μᾶζαν αὐτήν, ἀλλὰ νὰ τὴν ἐπαναφέρῃ εἰς τοὺς κόλπους τῆς Πατρίδος; Καὶ ποιὸς θὰ πταίῃ τότε; Ὄταν ἦλθεν ἡ Κυβέρνησις Πλαστήρα παρέλαβεν 800 συμμορίτας καὶ ἄφησεν 200. Ὁ Πλαστήρας θὰ πταίῃ ἐὰν οἱ 200 ἐναπομείναντες συμμορῖται πληθυνθοῦν αὔριον μὲ τὴν ἄλλην πολιτικὴν ἡ ὁποία ἀσκεῖται.

§172Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ. Διὰ ποίους ἐπικαλεῖσθε τὰ μέτρα ἐπιεικείας, διὰ τοὺς φυλακισμένους ἢ δι’ αὐτοὺς ποὺ ἐψήφισαν τὸν κ. Σοφιανόπουλον;

§173Α. ΙΩΣΗΦ. Διὰ τὴν μᾶζαν ἐκείνην ἡ ὁποία παρεπλανήθη καὶ διὰ τὴν ὁποίαν φοβοῦμαι καὶ νομίζω θὰ φοβῆσθε ὅλοι σας μήπως μὲ τὰς νέας ἐκλογὰς αὐξηθῇ καὶ τὴν χάσωμεν καὶ εὑρεθῇ εἰς τὸ ἀντίθετον στρατόπεδον. Καὶ ἐρωτῶ μὲ ὅλον τὸ θάρρος: Ποῖον τὸ ὄφελος τότε; Τί θὰ ἔχωμεν κερδίσει τότε, ὅταν θὰ μᾶς μείνουν τὰ λόγια καὶ ἡ μᾶζα θὰ μᾶς ἔχῃ φύγει; Ἡ πολιτική, ὡρισμένας στιγμάς, δὲν ἔχει νὰ ἐκλέξῃ καὶ σᾶς φέρω ὡς παράδειγμα τὸν Τίτο, ὁ ὁποῖος ἔπταισεν ἐναντίον μας βασικώτατα. Ἐρωτῶ: Μὲ ὅλα ὅσα μᾶς ἔκαμε τὸν ἠμνηστεύσαμεν ἢ ὄχι; Ἄν τολμᾷ κανεὶς ἂς τὸν κτυπήσῃ.

§174Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Σεῖς τὸν ἠμνηστεύσατε ὄχι ἡμεῖς. Ὁ Στάλιν εἶναι ὀλιγώτερον ἐπικίνδυνος ἀπὸ τὸν Τίτο.

§175Α. ΙΩΣΗΦ. Καταλήγοντας λέγω: Ἔχω βαθυτάτην τὴν πεποίθησιν ὅτι, ἐὰν δὲν ἀσκηθῇ ἡ πολιτικὴ τῆς ἀνοχῆς καὶ τῆς ἐπιεικείας, ἀπέναντι τῶν μαζῶν τὰς ὁποίας ἐπακριβῶς καθώρισα, ἐὰν δὲν ἀσκηθῇ ἐγκαίρως ἡ τακτικὴ καὶ ἡ πολιτικὴ αὐτή, δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι δὲν θὰ δώσῃ ὁ τόπος τὴν μάχην καθ’ οἱονδήποτε τρόπον, ὅπως τὴν δίδει πάντοτε, ἀλλὰ θὰ τὴν δώσῃ πολὺ εὐχερέστερον, πολὺ ἀνετώτερα, πολὺ ποιὸ συννενωμένα, ἐὰν ἡ πολιτικὴ τῆς ἐπιεικείας, ἐὰν ἡ πολιτικὴ τῆς κατανοήσεως, ἐπὶ τέλους, τοῦ πτωχοῦ ἀνθρώπου, ἀσκηθῇ ἐγκαίρως. (Χειροκροτήματα).

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στεφ. Στεφανόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§177Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, οἱ περισσότεροι ἀπὸ τοὺς ρήτορας, οἱ ὁποῖοι ἀπήντησαν εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, ἠσχολήθησαν περισσότερον μὲ τὰ πεπραγμένα τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως καὶ ὀλιγώτερον μὲ τὰς δηλώσεις τῆς σημερινῆς. Εἶναι τοῦτο βεβαίως ἀντικοινοβουλευτικόν. Ἐν τούτοις εἶναι εὔλογον καὶ φυσικόν, διότι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔρχεται ὡς διάδοχος τῆς προηγουμένης τριμεροῦς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, ἰσχυρίζεται ὅτι καὶ αὐτὴ ἀποτελεῖ ἁπλῶς συνέχειαν τῆς προηγουμένης, ὅτι εἶναι καὶ αὐτὴ Κέντρον, ἐπὶ πλέον, ὅπως διακηρύσσει εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις, δὲν ἔχει κἂν τὴν φιλοδοξίαν νὰ ἐμφανίσῃ νέον πρόγραμμα, διαφορετικὸν ἀπὸ τὸ πρόγραμμα τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως. Κατ’ ἀκολουθίαν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπικρίνουν τὸ πρόγραμμα καὶ τὰ πεπραγμένα τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἐπικρίνουν καὶ τὸ πρόγραμμα καὶ τὰς δηλώσεις καὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Ἡμεῖς δέ, οἱ ὁποῖοι ἐλάβομεν σαφῆ θέσιν ἔναντι τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ λάβωμεν διαφορετικὴν θέσιν ἔναντι τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἀφ’ οὗ αὗται εἶναι ἀκριβῶς αἱ ἴδιαι. Ἐὰν ἀναγνώσητε τὰς Κυβερνητικὰς δηλώσεις θὰ ἴδητε, ὅτι ἐλάχισται εἶναι αἱ διαφοραὶ αἱ χωρίζουσαι αὐτὰς ἀπὸ τὰς προηγουμένας καὶ μάλιστα καθ’ ὃν τρόπον διατυποῦνται αἱ διαφοραὶ αὗται ἐμφανίζονται ὡς δευτερεύουσαι καὶ ἐπουσιώδεις. Ποῖαι εἶναι αἱ διαφοραὶ αὐταί; Ἐν πρώτοις, ἡ ἄδικος μεταχείρισις, ὡς πρὸς ὡρισμένας κατηγορίας τοῦ νέου μισθολογίου τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Εἶναι τέλος, ὡρισμέναι ἐκδηλώσεις ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς Ἐθνικῆς ἀσφαλείας, αἱ ὁποῖαι προεκάλεσαν ἀνησυχίας. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἅπαντον τῶν διαφορῶν, αἱ ὁποῖαι ὑφίστανται μεταξὺ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς προηγουμένης τοιαύτης. Ἐὰν ἀκόμη ἀναλογισθῆτε, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἰσχυρίζεται, ὅτι ἀποτελεῖ συνέχειαν τοῦ Κέντρου καὶ ὅτι ἐπιμόνως ἐπεζήτησε τὴν σύμπραξιν καὶ τῆς μερίδος τῆς ἀποσχισθείσης ἐκ τοῦ Κέντρου καὶ ὅτι γενικῶς, ἐμπνέεται ἀπὸ τὰς ἰδίας πεποιθήσεις καὶ πρὸ παντὸς ὅτι δὲν ἀφίσταται ὡς πρὸς τὰς ἐπιδιώξεις, τότε θὰ κατανοήσητε διατὶ ἡμεῖς τοὐλάχιστον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λάβωμεν ἀπέναντι αὐτῆς, θέσιν καὶ στάσιν διαφορετικήν, ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἐλάβομεν ἔναντι τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως. Ἄν δὲν ἐγνωρίζομεν κάλλιστα, τὸ ἦθος καὶ τὸν πατριωτισμὸν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, θὰ ἐλέγομεν, ὅτι ὅλη αὐτὴ ἡ Κυβερνητικὴ περιπέτεια δὲν θὰ εἶχεν ἄλλον σκοπόν, παρὰ μόνον μίαν προσωπικὴν μεταβολήν, τὴν μεταβολὴν τοῦ προσώπου τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν θὰ φθάσωμεν βεβαίως μέχρι τοῦ σημείου αὐτοῦ, διότι κατανοοῦμεν κάλλιστα τὰς ἀνησυχίας αἱ ὁποῖαι ὤθησαν τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὴν ἀνατροπὴν τῆς παλαιᾶς Κυβερνήσεως καὶ εἰς τὸν σχηματισμὸν τῆς νέας. Ἐν τούτοις, ὅμως, ἂν μᾶς ἐπιτραπῇ νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἡ προσωπικὴ αὐτὴ μεταβολή, δὲν ἀποτελεῖ πλήρη ἐγγύησιν διὰ τὸν ἐθνικόφρονα λαόν, περὶ τοῦ ὅτι πράγματι ἡ νέα Κυβέρνησις θ’ ἀντιμετωπίσῃ τὰ προβλήματα μὲ νέον πνεῦμα, ἐφ’ ὅσον ἐξακολουθεῖ νὰ ἔχῃ τοὺς αὐτοὺς σκοποὺς καὶ τὰς ἰδίας ἐπιδιώξεις, ἐφ’ ὅσον πρὸ παντὸς ἐξακολουθεῖ νὰ ἐμπνέεται ἀπὸ τὸ ἴδιον πνεῦμα, τὸ πνεῦμα τοῦ κέντρου, τὸ ὁποῖον ἐνέπνεε καὶ τὴν προηγουμένην. Κύριοι, ἐὰν θέλετε νὰ ἐξετάσωμεν κατὰ τρόπον λεπτομερέστερον τὰ διάφορα κεφάλαια τῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, ὄχι μόνον λόγῳ τῆς ὥρας, ἀλλὰ καὶ λόγῳ τοῦ περιεχομένου αὐτῶν, νὰ εἴμεθα βραχεῖς καὶ συνοπτικοί, διότι δὲν ἔχομεν παρά, περίπου, νὰ ἐπαναλάβωμεν ὅ,τι εἴπομεν κατὰ τομεῖς καὶ διὰ τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν, ἐφ’ ὅσον ἡ σημερινὴ φιλοδοξεῖ νὰ εἶναι ἁπλῶς συνέχισις ἐκείνης. Τὶ νὰ εἴπωμεν φερ’ εἰπεῖν ἐπὶ τοῦ κοινωνικοῦ περιεχομένου τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως; Τὶ νὰ εἴπωμεν ἐπὶ τοῦ κοινωνικοῦ πνεύματος τὸ ὁποῖον διέπει τὰς δηλώσεις αὐτάς; Εἶναι ἐξ ἴσου πενιχρόν, εἶναι ἐξ ἴσου πτωχόν, ὅπως τὸ κοινωνικὸν περιεχόμενον τῶν δηλώσεων τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως. Οὐδεμία ἀνάτασις, καμμία μεταρρύθμισις κοινωνικὴ δὲν ὑπάρχει εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως δὲν ὑπῆρχε καὶ εἰς τὴν προηγουμένην, καθὼς ἐξεθέσαμεν ἄλλοτε ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ. Νὰ ἔλθωμεν κατόπιν εἰς τὸν προϋπολογισμόν, εἰς τὰ δημόσια οἰκονομικά. Υἱοθέτησεν ἡ Κυβέρνησις τὸν προϋπολογισμὸν τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος προϋπολογισμὸς καὶ ἐὰν ἀκόμη εἶχε συνταχθῆ ὑπὸ διαφορετικὰς προϋποθέσεις, ὅπως λέγουν αἱ Κυβερνητικαὶ δηλώσεις καὶ πάλιν λόγῳ ἑνὸς ἐπελθόντος σοβαροῦ οἰκονομικοῦ γεγονότος, θὰ ἔπρεπε ριζικῶς ν’ ἀνασυνταχθῇ καὶ νὰ ἀναθεωρηθῇ. Ἐννοῶ τὸ γεγονὸς τῆς αὐξήσεως τῶν τιμῶν. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ, κατὰ τὰς Κυβερνητικὰς δηλώσεις, τὴν ἀγορανομικὴν πολιτικὴν τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως. Ἐν τούτοις, δὲν πρόκειται περὶ ἁπλῶς ἀγορανομικοῦ καὶ δευτερεύοντος ζητήματος. Τὸ ζήτημα τῆς ὑψώσεως τοῦ τιμαρίθμου εἶναι βασικὸν οἰκονομικὸν φαινόμενον. Διότι, κύριοι, κανεὶς ἀπὸ ὑμᾶς δὲν ἀγνοεῖ, ὅτι ἡ ἔννοια τοῦ ἐπιπέδου τῶν τιμῶν εἶναι ἀπολύτως συνυφασμένη μὲ τὴν ἔννοιαν τῆς οἰκονομικῆς σταθερότητος. Ἡ ἀνασυγκρότησις δέ, κύριοι, ὅπως γνωρίζητε, ἔχει δύο σκέλη ἐπὶ τῶν ὁποίων βασίζεται. Τὸ πρῶτον σκέλος, εἶναι ἡ οἰκονομικὴ καὶ δημοσιονομικὴ σταθερότης καὶ τὸ ἕτερον, εἶναι τὸ πρόγραμμα ἀνασυγκροτήσεως. Ἀμφότερα τὰ σκέλη συμβαδίζουν καὶ ἐὰν τὸ ἓν ἐξ αὐτῶν κλονισθῇ πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι τὸ ἕτερον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὐσταθήσῃ. Πῶς εἶναι λοιπὸν δυνατὸν νὰ ἔρχεται κατόπιν αὐτοῦ, ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ διαβεβαιώνῃ ὅτι θὰ συνεχίσῃ τὴν ἀνασυγκρότησιν μὲ ἐντονώτατον ρυθμόν, ὅταν αἱ τιμαὶ ἤρχισαν ἤδη νὰ ἀνέρχωνται καὶ κατὰ συνέπειαν ἡ οἰκονομικὴ σταθερότης ἔπαυσε κατ’ οὐσίαν νὰ ὑπάρχῃ, διὰ νὰ συμπαρασύρῃ μετ’ ὀλίγον καὶ τὴν σταθερότητα τοῦ προϋπολογισμοῦ; Ποῖος δὲ ἐλπίζει, ἐὰν ἐκλείψουν ἡ οἰκονομικὴ καὶ ἡ δημοσιονομικὴ σταθερότης, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ τὸ πρόγραμμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως; Κύριοι, ὅμως, ὑπάρχει καὶ ἕνα ἄλλο θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου εἰδικώτερον θέλω, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, εἶναι τὸ θέμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ἀναδιαρθρώσεως τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας, τὸ ὁποῖον δὲν ἔγινεν ἀντιληπτόν, οὔτε ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, ὅπως δὲν ἔγινε καὶ ἀπὸ τὴν προηγουμένην. Διὰ τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας, κύριοι, θὰ ὑπάρξῃ μία εἰδική, ὅπως εἴπωμεν, συνεδρίασις, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἔχωμεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀναπτύξωμεν ἐνώπιόν σας ποία εἶναι ἡ σημασία ταύτης διὰ τὸ μέλλον τῆς φυλῆς. Σήμερον ἀρκούμεθα νὰ εἴπωμεν: Ὅτι χωρὶς τὴν ἐκβιομηχάνισιν καὶ ὅταν λέγωμεν ἐκβιομηχάνισιν δὲν ἐννοοῦμεν βεβαίως τὴν ἵδρυσιν βαρείας βιομηχανίας, ἀλλὰ οὔτε βέβαια καὶ ἐλαφρᾶς, ἀλλὰ ἐννοοῦμεν, τὴν ἵδρυσιν βασικῶν βιομηχανιῶν, χωρὶς λέγομεν ἐκβιομηχάνισιν, εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρξῃ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην τῆς ἐντατικῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς γεωργίας. Γεωργικὴ ἀνασυγκρότησις σημαίνει μηχανοποίησιν τῆς καλλιεργείας, σημαίνει εἰσαγωγὴν νέων ἐπιστημονικῶν καλλιεργητικῶν μεθόδων καὶ κατ’ ἀκολουθίαν σημαίνει μείωσιν τῶν συμμετεχουσῶν ἐργατικῶν χειρῶν, σημαίνει ἀποβολὴν ἀνθρώπων ἀπὸ τὴν παραγωγικὴν ἐργασίαν τῆς ὑπαίθρου. Ποῖος εἶναι, λοιπόν, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ τολμήσῃ ἐντατικωτέραν ἀνασυγκρότησιν τῆς γεωργίας, ἐὰν προηγουμένως δὲν καθορίσῃ, ποία θὰ εἶναι ἡ διέξοδος τὴν ὁποίαν θὰ δώσῃ εἰς τὸν πλεονάζοντα πληθυσμὸν τῆς ὑπαίθρου; Κύριοι, δὲν εἶναι μόνον αὐτό. Ὅταν ἀντιμετωπίζωμεν τὴν γεωργικὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας, χωρὶς ὕπαρξιν παραλλήλου σχεδίου βιομηχανικῆς ἀνασυγκροτήσεως, πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι καὶ ἓν ἄλλο κακὸν θὰ προκύψῃ διὰ τὸν τόπον αὐτόν. Ὀφείλω νὰ εἴπω ἐγώ, ὁ ὁποῖος ἐπίστευσα εἰς τὴν ὑπόθεσιν τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ, δηλαδὴ τῆς παροχῆς ἀφθόνου καὶ εὐθηνοῦ ρεύματος εἰς τὸν λαόν, ὅτι ὅλη ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ χωρὶς παράλληλον ἐκβιομηχάνισιν θὰ καταλήξῃ εἰς καθαρὰν ἐξαπάτησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Διότι μόνον ὅταν ὑπάρχῃ βιομηχανία ἡ ὁποία θὰ ἀπορροφᾷ τὸ ἠλεκτρικὸν ρεῦμα καὶ θὰ τὸ πληρώνῃ εἰς τιμὴν κανονικήν, τότε μόνον θὰ δυνάμεθα νὰ δώσωμεν ἕνα μέρος τοῦ ρεύματος αὐτοῦ εἰς τιμὴν μικρὰν διὰ τοὺς γεωργούς. Ἐνῷ εἰς τὴν περίπτωσιν, καθ’ ἣν θὰ διατεθῇ ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον εἰς τὴν γεωργίαν καὶ εἰς τὰς γεωργικὰς βιομηχανίας, ἡ τιμὴ τοῦ ρεύματος κατ’ ἀνάγκην θὰ εἶναι τόσον ὑψηλή, ὥστε θὰ πρέπῃ νὰ γνωρίζητε ὅτι τὸ πετρέλαιον θὰ καταστῇ καὶ πάλιν εὐθηνότερον διὰ τὸν γεωργόν. Κατὰ συνέπειαν αὐτὴν τὴν ἐλπίδα τὴν ὁποίαν ὅλοι ἐθωπεύσαμεν, τῆς δημιουργίας μιᾶς νέας περιόδου εὐημερίας διὰ τὸν ἀγροτικόν μας κόσμον μέσῳ τῆς παροχῆς εἰς αὐτοὺς εὐθηνῆς καὶ ἀφθόνου ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, αὐτὴν τὴν ἐλπίδα θὰ τὴν ἴδωμεν νὰ διαλυθῇ ὡς ὄνειρον, ὡς ὀπτασία. Κύριοι, ὅταν τοιαῦται εἶναι αἱ οἰκονομικαί, αἱ κοινωνικαὶ καὶ αἱ δημοσιονομικαὶ βάσεις τοῦ προγράμματος καὶ τῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ παράσχωμεν πρὸς αὐτὴν τὴν ἐμπιστοσύνην μας. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο. Ὑπάρχει καὶ ἕνα θέμα ἀκόμη γενικώτερον. Κύριοι, ἡ Κυβέρνησις, ὅπως εἴπωμεν, ἰσχυρίζεται ὅτι ἀποτελεῖ συνέχισιν τοῦ Κέντρου, Κέντρου μόνον πλέον διμελοῦς καὶ ὄχι τριμεροῦς. Ἀναμφισβητήτως ὅπως ἐπανειλημμένως ἐλέχθη, ὁ σχηματισμὸς τοῦ Κέντρου, προεκλογικῶς δὲν ὑφίστατο. Ἐν τούτοις ὅμως, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐδημιουργήθη, πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ, ὅτι ἀντεπεκρίνετο πρὸς μίαν ὡρισμένην νοοτροπίαν καὶ πρὸς ἓν ὡρισμένον πνεῦμα. Εἶναι, κύριοι, τὸ πνεῦμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προΐστατο κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς συγκροτήσεως τῆς πρώτης Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, εἶναι τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον ἐνέπνεεν τὰς ἐπιστολὰς Πρεσβευτοῦ Συμμαχικοῦ Κράτους καὶ ὑπὸ τὸ ὁποῖον ἐγεννήθη καὶ συνεκροτήθη ἡ πρώτη τριμερὴς Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου: Τὸ πνεῦμα τῆς ἀφελείας, τῆς αὐταπάτης καὶ τῆς ψευδαισθήσεως, τὸ πνεῦμα τῆς εὐχεροῦς συνεννοήσεως καὶ τῆς ἀκόπου εἰρηνεύσεως. Ἀλλὰ εἶναι τὸ αὐτὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον πρὸ ὀλίγων ἀκόμη μηνῶν, προΐστατο καὶ εἰς μίαν ἄλλην χώραν, ἡ ὁποία ὁσονδήποτε καὶ ἂν εὑρίσκεται μακρὰν ἀπὸ ἡμᾶς, ἐν τούτοις εἶναι τόσον κοντά μας καὶ ἀπὸ ἀπόψεως περιπετειῶν καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀγώνων. Ἐννοῶ τὴν ἀτυχῆ Κορέαν. Διότι, κύριοι, ὅπως γνωρίζετε καὶ ἐκεῖ, πρὸ ὀλίγων ἀκόμη μηνῶν ἐδίδοντο συμβουλαὶ λήθης καὶ κατευνασμοῦ καὶ ἐκεῖ κατεβάλλετο προσπάθεια ἀποναρκώσεως τοῦ Ἐθνικοῦ αἰσθήματος, μὲ διαφόρους ὑποσχέσεις περὶ ταχείας καὶ εὐκόλου εἰρηνεύσεως, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖ ἀκόμη, πρὸ ὀλίγων μηνῶν, εἰς τὸ τέλος Μαΐου, ἐλάμβανον χώραν κατὰ τρόπον ἐσπευσμένον καὶ περίεργον ἐκλογαί, αἱ ὁποῖαι ἐπέτεινον τὸ ὑφιστάμενον πολιτικὸν χάος. Καὶ γνωρίζετε ποῖα ὑπῆρξαν τὰ ἀποτελέσματα. Καθ’ ἣν στιγμὴν ἐπεκράτει ἡ μακαριότης καὶ ἡ αἰσιοδοξία, ὅτι ἡ εἰρήνευσις εἶναι προσεχὴς καὶ ὅτι οὐδεμία ἐπίκειται ἐπίθεσις, τότε ὁ κομμουνισμὸς καλῶς παρεσκευασμένος καὶ ἐξοπλισμένος, ἐξ ἀπήνης καὶ χωρὶς προειδοποίησιν, ἐξώρμησε κατὰ τῆς ἐθνικῆς Κορέας καὶ κατώρθωσε σχεδὸν νὰ τὴν διαλύσῃ ἐντὸς ὀλίγων ἑβδομάδων. Δὲν διέλυσε ὅμως μόνον, κύριοι, τὴν ἐθνικὴν Κορέαν ἡ κομμουνιστικὴ ἐπίθεσις. Διέλυσε ἀκόμη καὶ τὸ πνεῦμα αὐτὸ τῆς αὐταπάτης, τῆς ψευδαισθήσεως καὶ τῆς ραστώνης, τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη ἀπὸ τὴν ψευδῆ ἐντύπωσιν, περὶ μιᾶς εὐκόλου συνεννοήσεως καὶ μιᾶς ἀκόπου εἰρηνεύσεως. Κύριοι, ἔκτοτε, βέβαια, ἀφ’ ἧς στιγμῆς τὸ πνεῦμα τοῦτο διελύθη, ἐγένετο ἀντιληπτὸν εἰς πάντας ποῖος εἶναι ὁ κίνδυνος τὸν ὁποῖον ἀποτελεῖ ὁ κομμουνιστικὸς ἰμπεριαλισμός. Γνωρίζετε ὅτι ἔκτοτε ὁλόκληρος ὁ ἐλεύθερος καὶ δημοκρατικὸς κόσμος ἐξηγέρθη καὶ ἠγανάκτησε καί, πρὸ παντός, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶχον πιστεύσει προηγουμένως εἰλικρινῶς εἰς τὴν δυνατότητα μιᾶς συνεννοήσεως καὶ μιᾶς συμφωνίας. Γνωρίζετε ὅτι τὰ κόμματα τὰ σοσιαλιστικά, τὰ κόμματα τὰ ἀριστερά, τὰ εἰλικρινῶς ὅμως δημοκρατικά, εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα κατ’ ἐξοχὴν ἐστιγμάτισαν τὴν ἄδικον αὐτὴν ἐπίθεσιν ἐναντίον μιᾶς ἐλευθέρας χώρας, ἡ ὁποία ἀπετέλει μέλος τοῦ Ο.Η.Ε. Ἀσφαλῶς θὰ γνωρίζῃ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ποία ὑπῆρξεν ἡ ἐκδήλωσις τῆς ἀγανακτήσεως τῶν εὐρωπαίων σοσιαλιστῶν, τῶν Βρεττανῶν, τῶν Γάλλων, τῶν Ἰταλῶν, εἰς τὸ συνέδριον τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως, ὅταν ἐθίγει τὸ ζήτημα τῆς Κορέας. Ὅλοι ὅσοι εἶχον πιστεύσει εἰς τὴν δυνατότητα μιᾶς συνεννοήσεως καὶ εἰρηνεύσεως, ἐστιγμάτισαν καὶ κατεδίκασαν περισσότερον παντὸς ἄλλου τὴν ἐπίθεσιν αὐτήν, ἡ ὁποία κατέδειξε πλέον ὅτι, οὔτε διεθνεῖς συμφωνίαι οὔτε διεθνεῖς Ὀργανισμοί, εἶναι δυνατὸν νὰ θέσουν φραγμὸν εἰς τὴν ἐπεκτατικὴν μανίαν τοῦ ἐρυθροῦ κομμουνισμοῦ. Κύριοι, λυποῦμαι, ὅτι δὲν εὑρίσκεται ἐδῶ ὁ Ἀρχηγὸς τῶν ἀριστερῶν Δημοκρατικῶν, ἀλλὰ οἱ λόγοι τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ κόμματος αὐτοῦ, ὅταν μάλιστα κηρύσσουν θεωρίας καινοφανεῖς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, δὲν πρέπει νὰ μείνουν ἄνευ ἀπαντήσεως. Θὰ εἴπω, λοιπόν, εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν ἀριστερῶν Δημοκρατικῶν, ὁ ὁποῖος ἄλλοτε μὲ τόσην θέρμην ἐπροφήτευσεν ὡς ταχεῖαν, ὡς ἄμεσον, τὴν εἰρήνευσιν τοῦ κόσμου, ὅτι σήμερον ποὺ διελύθη ἡ πλάνη του αὐτή, διατί δὲν εὗρε μίαν λέξιν διὰ νὰ καταδικάσῃ, διὰ νὰ στηλιτεύσῃ, τὴν ἄδικον ἐπίθεσιν, τῆς ὁποίας ὑπῆρξε θῦμα σήμερον μὲν ἡ Κορέα, χθὲ, ἡ ἰδική μας Πατρίς, προχθὲς τὸ Ἰρὰν καὶ αὔριον θὰ εἶναι, δὲν γνωρίζω ποία χώρα τῆς ὑδρογείου, ἐφ’ ὅσον ἡμεῖς ἐξακολουθοῦμεν νὰ μὴ ἀντιλαμβανώμεθα ποῖα εἶναι τὰ μέσα τὰ ὁποῖα χρησιμοποιεῖ διὰ τὴν κατάκτησιν καὶ ὑποδούλωσιν τῶν λαῶν ὁ ἐρυθρὸς ὁλοκληρωτισμός. Κύριοι, δὲν ἀρκεῖ, νὰ λέγωνται ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅπως ἐλέχθησαν χθές, εὐχαὶ καὶ συστάσεις ὑπὲρ τῆς συνεννοήσεως τῶν δύο κόσμων. Πολιτικοὶ ρεαλισταί, ὡς ὁ Ἀρχηγὸς τῶν ἀριστερῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρκοῦνται εἰς τοιαύτας εὐλογίας καὶ εὐχάς. Πρέπει νὰ εὑρίσκωνται εἰς ἄμεσον ἐπαφὴν μὲ τὰ γεγονότα καὶ πρέπει νὰ μὴ διστάζουν νὰ ἐκφέρουν τὰς κρίσεις των ἐπὶ τῆς διαμορφουμένης καταστάσεως. Καὶ εἶχεν, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν ἀριστερῶν Δημοκρατικῶν, ἐνώπιόν του τὸ συγκεκριμένον γεγονὸς τῆς ἀδίκου καὶ παρανόμου διαθέσεως κατὰ τῆς Κορέας, ἡ ὁποία ἐπροκάλεσεν ὅλην αὐτὴν τὴν ἐξέγερσιν τοῦ ἀριστεροῦ καὶ σοσιαλιστικοῦ κόσμου τῆς Εὐρώπης καί, ἐν τούτοις, προσεπάθησε νὰ ἀποφύγῃ τὴν ἐπὶ τοῦτο κρίσιν δι’ ἁπλῶν συστάσεων καὶ δι’ ἁπλῶν εὐχῶν. Κύριοι, ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι δὲν μᾶς πείθει, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, περὶ τῶν εἰρηνικῶν του διαθέσεων. Ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν, ἂν πραγματικῶς θέλῃ τὴν εἰρήνην, ἂν πραγματικῶς ἐπιθυμῇ τὴν συνεννόησιν, νὰ ἐπικρίνῃ καὶ νὰ καταδικάσῃ κάθε γεγονὸς ποὺ διαταράσσει τὴν συνεννόησιν καὶ παρεμποδίζει τὴν εἰρήνην. Ἄλλως, ἂν περιορίζηται μόνον εἰς εὐχάς, ἐνώπιον τοιούτων γεγονότων ποὺ συγκλονίζουν τὴν διεθνῆ συνείδησιν, τότε δὲν πράττει τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ἐνθαρρύνῃ τὸν κατακτητὴν καὶ νὰ ἐνισχύῃ τὴν ἐπίθεσιν. Κύριοι, ἡ ἀποθάρρυνσις τοῦ ἐπιδρομέως, αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον σύμπας ὁ ἀριστερὸς καὶ δημοκρατικὸς κόσμος ἐστιγμάτισε τὴν ἐπίθεσιν καὶ ἐπεκρότησε τὴν ἐκστρατείαν τοῦ ΟΗΕ, ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας καὶ τῆς ἐλευθερίας τῆς Κορέας. Καὶ μόνην θλιβερὰν ἐξαίρεσιν ἀπετέλεσαν οἱ Ἕλληνες ἀριστεροὶ καὶ οἱ Ἕλληνες σοσιαλισταί. Ἠκούσθησαν μάλιστα ἀντιθέτως παράπονα ἐκ μέρους αὐτῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ ἐπικρίσεις τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἐδέχετο νὰ συμμετάσχῃ, ἔστω καὶ συμβολικῶς, εἰς τὴν ἐκστρατείαν τοῦ ΟΗΕ ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας καὶ τῆς ἐλευθερίας μιᾶς χώρας, μέλους τοῦ ΟΗΕ. Δὲν λησμονοῦμεν, κύριοι, οὔτε τὰ πένθη οὔτε τὰ νέα θύματα ποὺ θὰ θρηνήσωμεν εἰς τὴν ἐκστρατείαν αὐτήν. Ἀλλὰ δὲν θὰ λησμονήσωμεν ἐπίσης, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι ἡ χώρα, ἡ ὁποία πρώτη ὑπέστη τὴν εἰσβολὴν καὶ ἐζήτησε βοήθειαν, ἡ ὁποία καὶ παρεσχέθη εἰς αὐτήν, ἂν καὶ ὑπῆρξε μία πλευρά, εὐτυχῶς μικρά, ποὺ παρεγνώρισε καὶ τὴν ἀγωνίαν της καὶ τὴν ἐπείγουσαν ἀνάγκην τὴν ὁποίαν εἶχε. Πῶς εἶναι δυνατὸν σήμερον ἡ Ἑλλάς, ὅταν καὶ πάλιν κινδυνεύῃ ἡ ἀνεξαρτησία καὶ ἡ ἐλευθερία ἑνὸς ἄλλου Κράτους, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνηθῇ τὴν συμβολὴν καὶ τὴν βοήθειαν αὐτῆς; Εἶναι ὡς ἐὰν νὰ ἀπηρνεῖτο τὴν ἱερότητα τοῦ ἀγῶνος τὸν ὁποῖον αὐτὴ ἡ ἰδία μέχρι τοῦδε μὲ τόσας θυσίας διεξήγαγεν. Κύριοι, ἕνας εἶναι ὁ ἐχθρὸς ποὺ ἐπιβουλεύεται τὴν ἐλευθερίαν τῆς Κορέας σήμερον, καὶ τὴν ἰδικήν μας χθὲς. Συνεπῶς, ἑνιαῖος εἶναι ὁ ἀγὼν καὶ οἱ ἀτυχεῖς Κορεάται, θύματα εἶναι καὶ αὐτοὶ μιᾶς ἀδίκου ἐπιθέσεως, ὅπως εἶναι καὶ προασπισταὶ τῶν αὐτῶν ἰδεωδῶν τῆς ἐλευθερίας καὶ δημοκρατίας, διὰ τὰ ὁποῖα καὶ ἡμεῖς ἠγωνίσθημεν. Δὲν ἦτο δυνατὸν συνεπῶς, ἡ Ἑλλὰς νὰ ἀρνηθῇ τὴν σχεδὸν συμβολικήν της συμμετοχὴν εἰς τὸν ἀγῶνα αὐτόν. Σημαίνει ἐπὶ πλέον ἡ συμμετοχὴ αὐτὴ ἀναγνώρισιν τοῦ γεγονότος, ὅτι ἡ ἀλληλεγγύη ἡ συνεργασία καὶ ὁ συνασπισμὸς τῶν Κρατῶν τῶν ἐλευθέρων καὶ τῶν δημοκρατικῶν, ἀποτελεῖ τὴν ἀπαραίτητον προϋπόθεσιν διὰ τὴν σωτηρίαν τῆς εἰρήνης καὶ τῆς δημοκρατίας εἰς τὸν κόσμον. Ἡ ἐλευθερία, κύριοι, δὲν ἐπιτυγχάνεται αὐτομάτως, εἶναι ἀποτέλεσμα ἀγώνων καὶ ἔχει ἀνάγκην θυσιῶν. Καὶ ἐδῶ ἀκριβῶς εὑρίσκεται ἡ λυδία λίθος, ἡ ὁποία διαχωρίζει τὰς ἐλευθέρας ἀπὸ τὰς δούλας ψυχάς. Οἱ ἐλεύθεροι ἄνθρωποι δὲν διστάζουν πρὸ οὐδεμιᾶς θυσίας, προκειμένου νὰ προασπίσουν τὴν ἐλευθερίαν αὐτῶν, ἐνῶ ἀντιθέτως ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν ψυχὴν δούλου, χωρὶς δυσχέρειαν νὰ ἀνταλλάξουν τὸ ὑπέρτατον αὐτὸ ἀγαθόν, ποὺ λέγεται ἐλευθερία, μὲ οἱανδήποτε χυδαίαν ὑλικὴν ἀπόλαυσιν ἢ ἀμοιβήν. Ἡ Ἑλλάς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαρνηθῇ τὰ ἰδεώδη της καὶ νὰ προδώσῃ τὴν ἱστορίαν της, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαρνηθῇ τὸ δίκαιον τοῦ ἀγῶνος ποὺ διεξήγαγε, διότι περὶ ἀπαρνήσεως θὰ πρόκειται, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν θὰ ἦτο διατεθειμένη νὰ βοηθήσῃ ἕνα Κράτος, ποὺ ὑφίσταται ἀπρόκλητον ἐπίθεσιν, ὁμοίαν μὲ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ὑπέστη καὶ αὐτή, καὶ διὰ τὴν ὁποίαν ἐζήτησε βοήθειαν ἀπὸ τοὺς ἄλλους ἐλευθέρους λαούς. Κύριοι, δὲν θὰ καταστῇ δυνατὸν ποτὲ νὰ καταπολεμήσωμεν ἐπιτυχῶς τὸν κομμουνισμόν, ἐὰν δὲν κατορθώσωμεν προηγουμένως νὰ δίδωμεν ποῖα εἶναι τὰ μέσα καὶ ἡ μέθοδος, ποὺ χρησιμοποιεῖ διὰ τὴν ὑποδούλωσιν τῶν ἐθνῶν, ἐνῷ πραγματικῶς λέγομεν μὲ αὐτὸν τὰς αὐτὰς λέξεις, ἐν τούτοις ὁ κομμουνισμὸς ὑπονοεῖ διαφορετικὰ ἢ ἀντίθετα πράγματα. Λέγομεν ἀπὸ κοινοῦ μὲ τὸν διεθνῆ κομμουνισμὸν εἰρήνην καὶ αὐτὸς ἐννοεῖ ἐπανάστασιν καὶ ἀνατροπήν. Λέγομεν μὲ αὐτὸν δημοκρατίαν καὶ ἐλευθερίαν καὶ ἐν τούτοις αὐτὸς δὲν ἐννοεῖ ἄλλο τι, παρὰ τὴν χάλκευσιν τῶν δεσμῶν τῆς ἀνθρωπότητος καὶ τὴν ὑποδούλωσιν. Ἀλλὰ σήμερον τὰ ἀπατηλὰ κομμουνιστικὰ κηρύγματα καὶ τὰ ψευδῆ συνθήματα δὲν δύνανται νὰ παρασύρουν πλέον κανένα, οὔτε ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐπίστευον ἕως χθὲς εἰς τὴν καλὴν πίστιν τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ εἰς τὴν δυνατότητα μιᾶς μετ’ αὐτοῦ συνεννοήσεως. Τὸ πνεῦμα αὐτὸ τῆς ἀφελείας τῆς ψευδαισθήσεως καὶ τῆς αὐταπάτης διελύθη καὶ ἀπέθανεν εἰς τὴν Κορέαν. Κατόπιν αὐτοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν ἡμεῖς τοὐλάχιστον νὰ ἐμφορούμεθα ἀπὸ τὸ πνεῦμα αὐτό. Σήμερον μόνον ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ὅπως φαίνεται ἐπιθυμεῖ νὰ συνεχίσῃ τὸ πνεῦμα τοῦτο, ποὺ ἦτο ἀκριβῶς τὸ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως. Θὰ μ’ ἐρωτήσητε: ἆραγε καὶ σήμερον ὑπάρχει κίνδυνος μὲ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν νὰ συνεχισθῇ ἡ αὐταπάτη καὶ ἡ ψευδαίσθησις; Κύριοι, δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπ’ αὐτοῦ, ἐγὼ τοὐλάχιστον, νὰ δώσω σαφῆ ἀπάντησιν. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἀρνηθῶ τὴν ψῆφον ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἀκόμη θὰ ἐδεχόμην ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἔπαυσε νὰ ἐμπνέεται ἀπὸ τὸ πνεῦμα τοῦ κέντρου καὶ ὅτι σήμερον εἶναι ἀποφασισμένη νὰ ἐφαρμόσῃ νέαν καὶ ἀντίθετον πολιτικήν, καὶ πάλιν τότε θὰ ἐθεώρουν ὡς ἠθικὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀρνηθῶ τὴν ἐμπιστοσύνην εἰς αὐτήν. Δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ κομματικοὶ ὀργανισμοὶ νὰ ὑψώνουν καὶ νὰ ὑποστέλουν τὰς σημαίας των κατὰ βούλησιν. Οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ λαμβάνουν χώραν εἰς τόπον δημοκρατικὸν τοιαύτης ἐκτάσεως, μεταστροφαὶ χωρὶς νὰ φέρουν τὴν σφραγῖδα τῆς λαϊκῆς ἐγκρίσεως. Ἐὰν σήμερον ἐπιβάλλεται μία τοιαύτης σημασίας πολιτικὴ στροφὴ νομίζω, ὅτι τὸ καλύτερον τὸ ὁποῖον ἔχομεν νὰ κάμωμεν, εἶναι νὰ προσφύγωμεν πρὸς τὴν λαϊκὴν ἐτυμηγορίαν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἕνωσις λαϊκῆς κυριαρχίας, ὅταν εἰς τοιαύτας βασικὰς στροφὰς παραμένῃ σιωπηλὸς καὶ ἀπαθὴς θεατὴς ὁ ἐνδιαφερόμενος λαός. Βεβαίως, κύριοι, ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δὲν θὰ συμφωνήσω μὲ τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τοῦ σημείου, ὅτι ὁ ἐκλογικὸς σάλος θὰ δημιουργήσῃ ἐπιζημίους συνεπείας διὰ τὴν Πατρίδα. Γνωρίζετε καὶ γνωρίζομεν ὅλοι ὅτι κατὰ τὰς προσεχεῖς ἡμέρας τεράστια ἐθνικὰ συμφέροντα διακυβεύονται. Γνωρίζετε ὅτι ἀφικνεῖται ἐδῶ τὴν 11ην Σεπτεμβρίου Ἀμερικανικὴ τεχνικὴ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία θὰ μελετήσῃ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν καὶ ἡ ὁποία προφανῶς θὰ εἰσηγηθῇ τὰ μέτρα διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἐξασφαλισθῇ εἰς τὸ μέλλον ἡ βοήθεια. Γνωρίζετε ὅτι δὲν ἔχει καθορισθῆ εἰσέτι ἡ ἄμεσος βοήθεια τοῦ τρίτου ἔτους τῆς Ἑλλάδος καὶ ὅτι ἐπὶ πλέον ὑπάρχει ἡ συνέλευσις τοῦ Λέϊκ Σαξές. Δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἀναγνωρίσωμεν ὅτι διὰ τὸ ἄμεσον, τὸ ἀμέσως προσεχὲς μέλλον ὁ ἐκλογικὸς σάλος θὰ δημιουργήσῃ ἐπιζημίους συνεπείας διὰ τὸν τόπον. Ἀλλὰ τὴν εὐθύνην αὐτὴν δὲν δυνάμεθα νὰ τὴν ἔχωμεν ἡμεῖς ὡς ἀντιπολίτευσις. Τὴν εὐθύνην τὴν φέρει ἀκεραίαν καὶ πάλιν ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία προεκάλεσεν ἀκαίρους κρίσεις χωρὶς νὰ ἐξασφαλίσῃ καὶ τὴν λύσιν. Ἡ Κυβέρνησις θὰ ὤφειλε ν’ ἀναζητήσῃ προηγουμένως τοὺς βιωσίμους ἐκείνους συνδυασμούς, οἱ ὁποῖοι θὰ τῆς ἐπιτρέψουν νὰ ζήσῃ ἔστω καὶ ἐπ’ ὀλίγον χρόνον πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν φλεγόντων καὶ ἐπειγόντων τῆς χώρας ζητημάτων, προτοῦ ἐξαπολύσῃ τὴν Κυβερνητικὴν κρίσιν. Ἐὰν δὲν ἔπραξε τοῦτο ἡ Κυβέρνησις, αὐτὴ καὶ μόνη ὑπέχει τὴν εὐθύνην ἀπέναντι τοῦ Ἔθνους καὶ ἀπέναντι τῶν συμφερόντων τοῦ λαοῦ. Ἡμεῖς δὲν εἶναι δυνατὸν κατ’ ἄλλον τρόπον νὰ βοηθήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν παραμονήν της εἰς τὴν ἐξουσίαν. Θὰ ηὐχόμεθα μάλιστα ἔχοντες συνείδησιν τῶν γενικωτέρων συμφερόντων τὰ ὁποῖα τὴν στιγμὴν αὐτὴν διακυβεύονται, θὰ ηὐχώμεθα, λέγω, διά τινας ἀκόμη μῆνας νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν ἡ Κυβέρνησις αὐτή; Ἀλλὰ οὐδέποτε μὲ τὴν ἰδικήν μας ψῆφον, διότι μία τοιαύτη πρᾶξις ἐκ μέρους μας θὰ εἶχεν ἀνυπολογίστους συνεπείας διὰ τὸ μέλλον τοῦ πολιτικοῦ μας βίου. Δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ τόσην εὐκολίαν νὰ περιφρονοῦνται καὶ νὰ ἐγκαταλείπωνται τὰ πολιτικὰ προγράμματα, καὶ αἱ πολιτικαὶ ἰδέαι. Ἡ ἐκ μέρους μας παροχὴ σήμερον ψήφου ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν θὰ εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὸν κλονισμὸν τῆς πίστεως τῶν λαϊκῶν μαζῶν πρὸς τὰ κομματικά μας συγκροτήματα. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, κύριοι, ἐγὼ τοὐλάχιστον νομίζω ὅτι ὑπὸ τὰς νέας συνθήκας, αἱ ὁποῖαι διεθνῶς διεμορφώθησαν, ὅτι κατόπιν τῆς νέας στροφῆς, τὴν ὁποίαν ἐμφανίζει ἡ παγκόσμιος πολιτική, εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ προσφυγή μας καὶ πάλιν εἰς τὸν λαόν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιοῦνται τοιαύτης ἐκτάσεως μεταβολαὶ εἰς τὸν προσανατολισμὸν τῆς παγκοσμίου πολιτικῆς, χωρὶς ὁ λαὸς νὰ ἔχῃ ἐπ’ αὐτῶν τὸν λόγον. Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι ἡ προσφυγὴ ἐν εὐθέτῳ χρόνῳ, ὅταν βεβαίως ἀντιμετωπισθοῦν αἱ παροῦσαι ἔκτακτοι καὶ ἐπείγουσαι περιστάσεις, εἶναι ἀναγκαία καὶ ἐπιβεβλημένη. Ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει θὰ κινδυνεύσῃ αὐτὸ τοῦτο τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα καὶ αὐτοὶ οἱ ἐλεύθεροι θεσμοί μας. Δὲν εἶναι δυνατόν, οὔτε εὔκολον νὰ μεταβάλεται ριζικῶς καὶ αἰφνιδίως ἡ πολιτικὴ κατεύθυνσις καὶ νὰ ἀσκῆται μία νέα πολιτικὴ ἀπὸ Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία οὐδέποτε ἐπίστευσεν εἰς αὐτήν. Τοῦτο θὰ ἀπεδείκνυεν ἔλλειψιν τοῦ αἰσθήματος τῆς εὐθύνης καὶ ἔλλειψιν τῆς ἐννοίας τῆς εὐθιξίας. Εὐθύνη δὲ καὶ εὐθιξία ἀποτελοῦν τὴν οὐσίαν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος. Δὲν εἶναι ἁπλῆ ἀρίθμησις τῶν βουλευτῶν, οὔτε ἁπλοὶ ἀριθμητικοὶ κανόνες, ἡ κοινοβουλευτικὴ τάξις. Ὁ Κοινοβουλευτισμὸς δὲν εἶναι τύπος, εἶναι οὐσία καὶ περιεχόμενον. Εἶναι τὸ αἴσθημα τῆς εὐθύνης, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιτρέπει νὰ ἀσκῇ τις πολιτικήν, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἔλαβεν ἐντολὴν ἀπὸ τὸν λαόν, εἶναι τὸ αἴσθημα τῆς εὐθιξίας, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιτρέπει νὰ χρησιμοποιῇ κανεὶς σημαίας, τὰς ὁποίας προηγουμένως κατεπάτησεν. Κύριοι, θὰ προσφύγωμεν ἐν καιρῷ εἰς τὸν λαόν, διότι αὐτὸ ἐπιβάλλει τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὑπῆρξε μία τοιαύτης ἐκτάσεως διεθνὴς μεταβολή, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἔχῃ καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα τὴν ἀπήχησιν αὐτῆς. Δὲν ἔχει σημασίαν ἐὰν ἡ Κορέα εὑρίσκεται τόσον μακρὰν ἀπὸ ἡμᾶς. Ὁ ἀντίκτυπός της εἶναι ἄμεσος ἐπὶ τοῦ μέλλοντος τῆς χώρας μας. Θὰ προσφύγωμεν συνεπῶς ἐν καιρῷ εἰς τὸν λαὸν καὶ οἱονδήποτε καὶ ἂν εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα, νομίζω ὅτι μετὰ μίαν νέαν λαϊκὴν ἐτυμηγορίαν θὰ προκύψῃ μία Βουλή, ἡ ὁποία χωρὶς σύγχυσιν καὶ χωρὶς δισταγμοὺς θὰ χαράξῃ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει ἡ προάσπισις τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς δημοκρατίας καὶ ἐκ τῆς Βουλῆς αὐτῆς μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ καὶ τὸ κῦρος καὶ τὴν δύναμιν, μὲ πλήρη τὴν εὐθύνην καὶ τὴν εὐθιξίαν νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν πολιτικὴν αὐτήν. (Χειροκροτήματα).

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νεόκοσμος Γρηγοριάδης ἔχει τὸν λόγον.

§179Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Ἡ νέα Κυβέρνησις, ἂν καὶ διεκδικεῖ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἔργων τῆς προκάτοχης, παρουσιάζει, ὅπως τοὐλάχιστον μὲ λίγα λόγια εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διαφορὰν οὐσιώδη στὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν, ἀπὸ ὅλες τὶς προηγούμενες. Ἐδήλωσεν, ὅτι καὶ ἡ Ἑλλάδα πρέπει νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὴν ἰδέα τῆς εἰρήνης. Ἄς εὐχηθοῦμε καὶ τὰ λόγια νὰ ἀποδειχθοῦν σύμφωνα μὲ τὰ ἔργα. Εἰρήνη καὶ μόνο εἰρήνη θέλει καὶ ποθεῖ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, ἀσχέτως πρὸς μερικοὺς πολεμοχαρεῖς. Ἀληθινή, Ἐθνική, Ἑλληνικὴ πολιτική, εἶναι ἡ ἴση φιλία πρὸς τοὺς Μεγάλους ὅλους καὶ ἡ προσέγγιση πρὸς τὰ Βαλκάνια. Αὐτὴ τὴ γόνιμη πολιτικὴν ἐκήρυξεν ὁ Χαρίλαος Τρικούπης κι’ ἐφάρμωσεν ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος. Εἶναι ἡ πατροπαράδοτη Ἑλληνικὴ πολιτική. Κι’ αὐτὴν εἶναι ὑποχρεωμένη ἀπὸ τὴν φορὰ τῶν πραγμάτων τὴν ἴδια, ν’ ἀκολουθῇ μὲ ἔργα ἡ Ἑλλάδα, χωρὶς οὔτε στιγμὴ νὰ κατεβάσῃ τὴ σημαία τῆς Ἑλληνικῆς ἀνεξαρτησίας καὶ ἀκεραιότητας. Καὶ ἡ πολιτικὴ ἴσης φιλίας στοὺς Μεγάλους, εἶναι μ’ ἄλλα λόγια πολιτικὴ οὐδετερότητας, ἀλλὰ ὄχι οὐδετερότητας τοῦ Θιβέτ. Οὐδετερότητας ἔνοπλης, ὅσο κανεὶς δὲν μᾶς προκαλεῖ, ποὺ εἶναι πάντα κατορθωτὴ καὶ σεβαστή, ὅπως ἀπόδειξεν ἡ Ἑλβετικὴ οὐδετερότητα. Εἰρήνη καὶ μόνον θέλει ὁ Ἑλληνικὸς λαός, καὶ δὲν μπορεῖ ποτὲς νὰ καταλάβῃ γιὰ ποιό λόγο καὶ γιὰ ποιά ἀνταλλάγματα θὰ χύσῃ τὸ αἷμα του γιὰ ξένα συμφέροντα, ὅταν κανεὶς δὲ μᾶς ἀπειλεῖ. Καὶ μόνο πολιτικὴ ἀληθινὰ ἀνεδαφικὴ καὶ καταστροφικὴ θὰ εἶναι, στὰ καλὰ καθούμενα, νὰ γίνουμε ἐχθροὶ τῆς ὁμόδοξης μεγάλης δύναμης τοῦ Βορρᾶ, ποὺ ἄσχετα ἂν ἤτανε ἡ μόνη προστάτρια τοῦ Ἑλληνισμοῦ καὶ τῆς Ὀρθοδοξίας αἰῶνες ὁλοκλήρους, καὶ ἄσχετα κι’ ἂν μὲ κάθε καθεστώς, ἐλευθέρωσε τὴν Ἑλλάδα στὰ 1830 στὴν Ἀδριανούπολη καὶ στὰ 1944 διώχνοντας τοὺς Γερμανοὺς καὶ τοὺς Βούλγαρους, ἡ Ρωσία σ’ ὅλα τὰ νεώτερα χρόνια, αἰῶνες τώρα, πάντα σὲ κάθε πόλεμο μὲ κάθε ἀντίπαλο καὶ κολοσσὸς ἐτοῦτος νάτανε, εἶχε πάντα τὴν τελειωτικὴ νίκη, μόνη της πολεμώντας. Κι’ ἐνῷ τὰ ἴδια τὰ πράγματα ξεφωνίζουν αὐτὴν τὴν ἀτράνταχτη ἀλήθεια, παρουσιάζεται τὸ παράξενο φαινόμενο, νὰ ὑπάρχουν ἄνθρωποι καὶ κόμματα ἴσως, ποὺ ὀνειρεύονται ἀναστάτωση καὶ πρόσδεση στὴν πολιτικὴν ὡρισμένου συνασπισμοῦ παγκόσμιου, χωρὶς νὰ βλέπουν ὅτι ὅλες οἱ δικές τους προβλέψεις ἀπότυχαν ἕως τώρα μὲ πάταγο. Κι’ ὅσο τὰ πρωτόφανα καὶ τεράστια γεγονότα τοὺς διαψεύδουνε, τόσο τοῦτα ἐπιμένουνε στὴν ἐθελοτυφλία τους. Κι’ ἀγωνίζουνται μὲ κάθε τρόπο νὰ παρουσιάζουν στὴ μέση, σὰν τάχα ἐθνικὸ κίνδυνο, κάποια πέμπτη φάλαγγα, τὴν ἀνύπαρκτη, γιὰ νὰ στηρίξουν τὶς ἀντιλαϊκὲς ἰδέες τους καὶ νὰ στηριχθοῦν οἱ ἴδιοι στὴν κάρπωση τῶν ὠφελημάτων τῆς ἐκμετάλλευσης τοῦ Λαοῦ. Καὶ κάνουνε πὼς δὲν βλέπουν, ὅτι ἡ μαύρη, ἡ τρισχειρότερη, ἡ τρίτη φάλαγγα εἶναι οἱ ἴδιοι, οἱ ἀνήμεροι κι’ ἀχόρταγοι πολεμοκάπηλοι. Τὸ φαινόμενο εἶναι παγκόσμιο, μὰ ἐδῶ στὴν Ἑλλάδα ἔχει πάρει τὴν πιὸ ἀνατριχιαστικὴ μορφή του, ποὺ τελικὰ μπορεῖ νὰ παρασύρῃ σὲ καταστροφὴ ὁλόκληρη τὴ φυλή μας.

§180Γ. ΖΑΡΑΣ. Εἶσθε ὑπονομευταὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας καὶ προδόται τῆς Πατρίδος.

§181Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Τὴ φοβέρα τοῦ πολέμου τὴ θέλουνε οἱ πολεμοκάπηλοι, γιὰ νὰ καταπιέζουν ἀπὸ τώρα τοὺς πολιτικούς των ἀντίπαλους, προσπαθώντας νὰ πάρουνε κι’ ἐξουσιοδότηση ἀπὸ διάφορες παρασυναγωγὲς Κοινοβουλευτικῶν τάχα συνεδρίων, γιὰ νὰ βάλουν ἐκτὸς νόμου κάθε ἀντιπολίτευση. Μὰ τὸν πόλεμο τονε θέλουνε γιὰ τοὺς ἄλλους, γιὰ νὰ πολεμάῃ ὁ Λαός, ἂν καὶ ὅλοι τους οἱ ἀρειμάνιοι τοῦτοι τὸν τρέμουνε κατὰ βάθος.

§182Γ. ΖΑΡΑΣ. Νὰ ἐγκαταλείψητε τὴν Ἑλλάδα, διότι ἀρκετὰ σᾶς ἠνέχθη.

§183Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Γι’ αὐτὸ θἄπρεπε νὰ ἐννοήσουν οἱ πολεμοκάπηλοι, πὼς δὲν πρέπει νἄχουνε παράδειγμα μίμησης τὴν «ἀκράτειαν λόγων» μερικῶν ξένων στρατιωτικῶν ἡγετῶν, ποὺ ἀντὶς νὰ προσπαθοῦνε νὰ σκεπάσουνε τὴ γύμνια τους, ἀντὶς νὰ μάθουνε, πὼς ἡ πρώτη ἀρετὴ τοῦ στρατιωτικοῦ εἶναι νὰ γνωρίζῃ τὴν πραγματικὴ ἀρχὴ κάθε σοφίας, δηλαδὴ τὸ νὰ ξέρῃ νὰ σωπαίνῃ, βάλθηκαν ὁ ἕνας νὰ ξαμολύσῃ τὸν προληπτικὸ πόλεμον, ὁ ἄλλος νὰ θέλῃ πολεμικὴ σταυροφορία παλιῶν καὶ νέων πολεμιστῶν κι’ ἄλλος νὰ θεωρῇ πολεμικὴ παλληκαριὰ τὴν ἀνελέητη μὲ τὴν ἀεροπορία του, τὴ χωρὶς ἀντίπαλο, νὰ θεωρῇ παλληκαριὰ τὴ γενικὴ πολτοποίηση ἄμαχου πληθυσμοῦ, χωρὶς διάκριση ἐχθρῶν καὶ φίλων. Τί παράδειγμα καὶ γιὰ μᾶς ἐδῶ; Μὰ τὴ μίμηση πρέπει νὰ τὴν ἀποφύγουμε. Γιατί ἂν γιὰ τοὺς Μεγάλους τ’ ἀχαλίνωτα λόγια φέρνουνε πάντα κάποια τριβὴ στὴ σοβαρότητά τους, γιὰ τοὺς μικροὺς λαοὺς τὰ ξέφρενα λόγια ξενόπνοης πολιτικῆς κατεύθυνσης φέρνουνε τοὺς μεγαλύτερους ἐθνικοὺς κινδύνους. Γι’ αὐτὸ καὶ ἀπαραίτητο θεωροῦμε μεῖς, νὰ μὴν ἐκτελεσθῇ ἡ ἀνακοίνωση τῆς προκάτοχης Κυβέρνησης, πὼς θὰ θέσῃ ἕξη μεταφορικὰ ἀερόπλανα μὲ τὰ στρατιωτικὰ Ἑλληνικά τους πληρώματα στὴ διάθεση τῆς Ἀνωτάτης Στρατιωτικῆς Διοίκησης τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν Βορείου Ἀμερικῆς, ποὺ πολεμάει τὴ Βόρειο Κορέα. Ἄν αὐτὸ γενεῖ, ἡ Ἑλλάδα φεύγει πιὰ ἀπ’ τὶς συναισθηματικὲς καὶ πλατωνικὲς ἐκδηλώσεις καὶ σέρνεται σὲ ὡρισμένο ἀπ’ τοὺς δυὸ ἀντίπαλους ἰσχυροὺς συνασπισμούς, μὲ ὅλους τοὺς συνακόλουθους τρομεροὺς ἐθνικοὺς κινδύνους καὶ ἀνακατεύεται σὲ ξένον ἐμφύλιο πόλεμο, ἀπαντώντας σὲ μονόπλευρη ἔκκληση τοῦ Ο.Η.Ε. Καὶ πρὸ πάντων χωρὶς τὴν ἔγκριση τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ Βασιλέως, ποὺ σύμφωνα καὶ μὲ τὸ πνεῦμα καὶ μὲ τὸ γράμμα τοῦ Συντάγματος εἶναι ἀπαραίτητες γιὰ τέτοια διάθεση τῶν Ἐθνικῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Κι’ ἀκόμα χειρότερα ὅμως καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνηση ἀποφάσισε νὰ στείλῃ στὴν Κορέα τμῆμα Ἑλληνικοῦ στρατοῦ. Κανένας στρατιωτικός, κανεὶς ὑπουργός, καμμιὰ Κυβέρνηση δὲν ἔχει ἁρμοδιότητα, ὄχι νὰ ἐκτελέσῃ, μὰ καὶ νὰ δώσῃ γνώμη γιὰ ὅμοια ἀπόφαση. Μόνο ἡ Κυβέρνηση καὶ ὕστερα ἀπὸ ψῆφο ἐμπιστοσύνης ἔχει δικαίωμα νὰ φέρῃ νομοσχέδιο τέτοιο στὴ Βουλή, νὰ συζητηθῇ καὶ ἂν γίνει νόμος, τότε καὶ μόνο νὰ ἔχουν τὴν ἐκτέλεσιν οἱ ἁρμόδιοι. Ἡ Κυβέρνηση δημιουργεῖ γιὰ τὸ Ἔθνος τρομακτικοὺς κινδύνους, παίρνοντας ἔτσι εὐθῦνες βαρύτατες. Ἀρκετὲς δάφνες ἀληθινὲς ἔχει ὁ Ἑλληνικὸς Στρατός. Καὶ ἡ κήρυξη ἀκόμη πολέμου δὲν εἶναι καθόλου τῆς ἁρμοδιότητας μόνο τῆς Κυβέρνησης. Πολὺ περισσότερο ἡ ἔναρξη ἐχθροπραξιῶν, ποὺ δὲν εἶναι πάντα ἀναγκαστικὰ συνακόλουθη μὲ τὴν κήρυξη πολέμου καὶ μάλιστα ἡ ἔναρξη ἐχθροπραξιῶν μὲ ἀκήρυκτο πόλεμο, κατὰ τὴ μέθοδο τῶν Ἰαπώνων τοῦ 1904 καὶ τοῦ νικημένου Γερμανοϊταλικοῦ Ἄξονα, τελευταῖα. Καὶ δὲ σκέφτεται ἡ Κυβέρνηση, ἔξω καὶ ἀπὸ τὴ συνταγματικὴ παράβαση, ὅτι δημιουργεῖ ἔτσι ἐλεεινὸ προηγούμενο μὲ τὴν τέτοιαν αὐτοβουλία της καὶ κινδυνεύουμε, ἂν πραγματοποιηθῇ, νὰ δοῦμε σὲ ἀνάλογη περίσταση νὰ ἔρθουν ἐδῶ τουρκικὰ ἢ βουλγαρικὰ ἢ ἀλβανικὰ ἢ ἰταλικὰ ἢ ἄλλα στρατεύματα; Ἡ ἔκκληση τοῦ Ο.Η.Ε. καὶ μονόπλευρη νὰ μὴν ἤτανε, δὲ μπορεῖ νὰ στηρίζεται σὲ ὑποχρέωση βασισμένη στὸ καταστατικὸ τοῦ Ὀργανισμοῦ, νὰ στείλουμε πολεμικὴ δύναμη στὴν Κορέα. Ἡ πρόταση τοῦ δικοῦ μας Ν. Πολίτη στὴν παλιὰ «Κοινωνία Ἐθνῶν», νὰ δημιουργηθῇ ἰδιαίτερος διεθνὴς στρατὸς στὴ διάθεση τῆς «Κοινωνίας Ἐθνῶν» δὲν ἔγινε δεκτή. Οὔτε τώρα υἱοθετήθηκε ἀπ’ τὸν Ο.Η.Ε. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἡ ἔκκληση τοῦ Ο.Η.Ε. δὲν ἦταν μονόπλευρη, πάλι δὲν μποροῦσε νὰ ζητάῃ συμμετοχὴ στὸν πόλεμο τῆς Κορέας μὲ στρατιωτικὰ τμήματα. Τέτοιαν ὑποχρέωση δὲν ἔχουμε σὰ μέλος τοῦ Ο.Η.Ε. Μόνο διακοπὴ τῆς ἐπικαταλλαγῆς γενικὰ μὲ τὴ Β. Κορέα, ἐμπορικῆς κίνησης, μεταφορῶν, παύση διευκολύνσεων οἰκονομικῶν ἢ ταχυδρομικῶν κλπ.— αὐτὰ μόνο τὰ μέτρα θὰ μπορούσαμε νὰ λάβουμε· καὶ νὰ καταδικάσουμε πλατωνικὰ τὴν ἐπέμβαση ἢ τὴν εἰσβολὴ στὴ Ν. Κορέα. Τὰ ἄλλα εἶναι ἔξω ἀπὸ τὶς ὑποχρεώσεις μας. Καὶ νὰ γιατὶ στὴν καθαρὴ πολεμικὴ ἐνέργεια καὶ ἐπέμβαση τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Β. Ἀμερικῆς οὔτε κἂν συγκινήθηκαν καὶ δὲν ἔστειλαν δυνάμεις τὰ πιότερα κράτη τῆς ἴδιας τῆς Ἀμερικῆς. Ἐμεῖς τώρα θὰ φανοῦμε ἀμερικανικώτεροι τῶν Ἀμερικανῶν; Γιὰ τὴν ἕνωση τῆς Κύπρου ἀδίσταχτα πρέπει νὰ υἱοθετηθῇ ἐνεργότερη πολιτική, πρᾶγμα ποὺ δὲν ἔγινε ἕως τώρα. Γιὰ τὴ Μακεδονία εἴμαστε βέβαιοι, ὅτι δὲν ὑπάρχει Ἕλλην ποὺ νὰ μὴν ἔχῃ τὴν πίστη, ὅτι ὁλόκληρη εἶναι Ἑλληνική. Ἡ ὀνομασία «Μακεδονία Αἰγαίου» εἶναι ἀνεδαφικὴ κυριολεκτικά. Μειονότητα σλαυόφωνη χωρὶς πεντακάθαρα Ἑλληνικὰ φρονήματα, δὲν ὑπάρχει. Οἱ δίγλωσσοι Μακεδόνες τῶν περιφερειῶν Φλωρίνης, Ἐδέσσης, Ἀλμωπίας, ἔδειξαν καὶ στὸ Μακεδονικὸν ἀγῶνα 1905–1912 καὶ στοὺς Ἐθνικοὺς πολέμους τῶν τελευταίων ἐτῶν, ὅτι ἀπὸ κανένα Ἕλληνα δὲν ἔμειναν κατώτεροι σὲ φιλοπατρία καὶ ἡρωϊσμό. Ἔχουνε γνήσια Ἑλληνικὴ συνείδηση, θέλουν νὰ εἶναι Ἕλληνες καὶ θὰ μείνουν Ἕλληνες. Στὶς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως δὲν βλέπουμε τὴν ἀνάγκη νὰ ἑδρεωθῇ ἡ φρούρηση τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν. Ὁ Α.Ν. περὶ συγκροτήσεως τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ποὺ τόσο βιαστικὰ καὶ κάθε ἄλλο παρὰ σωστὰ ἔγινε στὶς παραμονὲς σύγκλησης τῆς Βουλῆς, δὲν φαίνεται νἄρθῃ ἀμέσως γιὰ τελικὴ διατύπωση στὴ Βουλή. Δὲ μπορεῖ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ν’ ἀφήνῃ ἀπόλυτα δικά της δικαιώματα σὲ ἄλλους. Δὲ μπορεῖ νὰ παραχωρῇ σὲ καμμιὰν ὑπηρεσία τὴν ἀσφάλεια τῶν πολιτῶν. Κανένα κράτος ἐλεύθερο δὲν ἀφήνει σὲ περίπτωση γενικῆς ἐπιστράτευσης καὶ μάλιστα καὶ μερικῆς ἀκόμη, τὴν ἐποπτεία καὶ τὴν ἐξουσία τῆς δημοσίας τάξεως σὲ ἄλλον, ὅποιος καὶ νἆναι, ἔξω ἀπὸ τὸν ἀπόλυτον ἔλεγχο τοῦ ἁρμοδίου ὑπεύθυνου ὑπουργοῦ. Σὲ τόσους πολέμους, σὲ παγκόσμιες συρράξεις, σὲ κανένα ἐλεύθερο κράτος δὲν ἔγινε τέτοιο, οὔτε καὶ φάνηκε ποτὲς τέτοια ἀνάγκη. Ἄλλο συνεργασία ὑπηρεσιῶν καὶ ἄλλο ἀπόλυτη ἐξάρτηση τῆς ἀσφαλείας τῶν πολιτῶν ἀπὸ ἀναρμόδια ἀρχή, ποὺ ἀκριβῶς σ’ ἐπιστράτευση ἢ πόλεμο δὲν ἔχει καθόλου τὸ χρόνο ν’ ἀσχολιέται μὲ προβλήματα ἀσφάλειας πολιτῶν. Καὶ κανείς, μὰ κανένας δὲν μπορεῖ νἄχη φιλοπατρίαν ἀνώτερη καὶ πεῖρα μεγαλείτερη στὴν εἰδικότητά του ἀπ’ τὸν ἁρμόδιο κοινοβουλευτικὸ ὑπουργό. Καὶ τὸ παρασυνηθισμένο τροπάρι τῆς «Πέμπτης Φάλαγκας» δὲ στέκει ἐδῶ. Οἱ λαοὶ πάντα τους ἐκράτησαν γιὰ τὸν ἑαυτό τους ζηλότυπα τὰ δικαιώματά τους σὲ ζητήματα τόσο βασικά. Γιὰ τὸν ἴδιο λόγο δὲν πρέπει νὰ λειτουργεῖ ὅπως εἶναι τώρα τὸ «Στρατιωτικὸ Ἀναμορφωτήριο Μακρονήσου». Χρησιμεύει μόνο γιὰ ἀνάπτυξη ἀντιμιλιταριστικοῦ πνεύματος στὸν τόπο. Γι’ ἀναμόρφωση στρατιωτικῶν ἄλλα μέτρα χρειάζονται· αὐτά, ποὺ χωρὶς ἰδιαίτερη ἀπομόνωση σὲ ξερονήσια, τόσο ἐπιτυχημένα ἐφαρμόστηκαν στὸ παρελθόν. Κι’ ἕν’ ἄλλο ἀκόμα βασικό. Δὲ μᾶς εἶπεν ἡ Κυβέρνηση, οὔτε μᾶς ἔφερε σχετικὸ νόμο, νὰ ψηφισθῇ σὰν ἐπείγων, γιὰ τὴν ὁλοκληρωτικὴ κατάργηση τῶν «Στρατοδικείων Ἐκτάκτων Μέτρων Τάξεως» καὶ ὅλων τῶν σχετικῶν Νόμων. Πολὺ κακὰ καὶ στρεψόδικα τὰ ὀνομάσανε ἔκτακτα Στρατοδικεῖα... Εἶναι γνωστόν, ὅτι τὰ ἔκτακτα Στρατοδικεῖα λειτουργοῦν μὲ τὴν ἴδια βάση τῶν διαρκῶν Στρατοδικείων. Δίνουν, μὲ τὸν τρόπο τοῦ καταρτισμοῦ των τὴν ἀπαιτούμενην ἐγγύηση γιὰ τὸν κατηγορούμενον, ὅτι θὰ τὸν δικάσουν δικαστές, ὄχι τυχαῖα ἢ καὶ σκόπιμα ἁρπαγμένο, ἀλλὰ μὲ σειρὰν ἀπαραβίαστη, παρμένοι ἀπὸ κατάσταση ὅλων τῶν μάχιμων ἀξιωματικῶν τῆς φρουρᾶς κατὰ βαθμὸ κι’ ἀρχαιότητα. Ἡ κατάσταση ἐγκρίνεται ἀπὸ πρίν, χωρὶς ἀκόμα νὰ ἔχει γίνει τὸ ἔγκλημα ποὺ θὰ δικασθῇ, καὶ παίρνουνται σύμφωνα μὲ τὸ βαθμὸ τοῦ κατηγορουμένου, κατὰ σειρὰν βαθμοῦ καὶ ἀρχαιότητας οἱ στρατοδίκες ἔτσι καὶ ὄχι ἀνάποδα, πρῶτα δηλαδὴ νὰ γίνῃ τὸ ἔγκλημα καὶ νὰ γνωστεῖ ὁ κατηγορούμενος κι’ ὕστερα νὰ ὁριστοῦν οἱ στρατοδίκες χωρὶς σειρὰ καὶ μόνο μὲ τὴν ἔμπνευση τῆς στιγμῆς. Ἔτσι καὶ τὰ διαρκῆ—καὶ ὅταν δὲν ἐπαρκοῦσαν ἐκεῖνα— καὶ τὰ ἔκτακτα Στρατοδικεῖα, ἔδιναν στοὺς κατηγορούμενους, αὐτοὺς ποὺ κοινὰ λέμε φυσικοὺς δικαστές. Ἔτσι ἐξυπηρετοῦσαν ὑπέροχα τὴν ἔννοια τῆς Στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης· καὶ οἱ μύστες της ἔδωσαν στὸ Ἔθνος τὸ ἀμίμητο πρότυπο τοῦ Ἕλληνα δικαστῆ. Καλὸ τὸ παράδειγμα, ποὺ τόσο ὑμνήθηκε, τοῦ Πολυζωΐδη καὶ τοῦ Τερτσέτη. Ἔμεινεν ὅμως ἀνύμνητον ἕως τώρα τὸ ὑψηλότερο καὶ ὄχι λιγώτερο ἀξιοθαύμαστο παράδειγμα τῶν Ἑλλήνων Στρατοδικῶν ἐπὶ Παγκάλου, τοῦ πανίσχυρου δικτάτωρα, ποὺ σύσσωμα ἀρνήθηκαν δυὸ φορὲς νὰ ὑπακούσουν σὲ ρητὲς διαταγὲς τοῦ δικτάτωρα, νὰ ἐφαρμόσουν νόμο «μὲ ἀναδρομικὴν ἰσχὺν» στὴν ὑπόθεση ὄχι ἐλευθερωτῆ στρατηγοῦ Κολοκοτρώνη, ἀλλὰ ἁπλοῦ πολίτη, τοῦ Κοκκινάκη, ἐκήρυξαν τὸν ἑαυτό τους ἀναρμόδιο, κι’ ἀνάγκασαν τὸ δικτάτωρα νὰ καταπιεῖ τὶς διαταγές του. Ἀντίθετα, τὰ ὅλως διόλου ἄλλο πρᾶγμα, τὰ κάκιστα λεγόμενα Ἔκτακτα Στρατοδικεῖα, τὰ Στρατοδικεῖα «Ἐκτάκτων Μέτρων Τάξεως», ἔστελναν τοὺς κατηγορουμένους νὰ δικαστοῦν, ὄχι ἀπὸ τοὺς φυσικούς των δικαστές, ἀλλὰ ἀπὸ τοὺς φυσικούς των ἐχθρούς. Κι’ ἔτσι ἔχουμε τὸ φοβερὸ κατάντημα. 125 χρόνια τὰ Διαρκῆ καὶ τὰ Ἔκτακτα Στρατοδικεῖα καὶ σὲ διάρκεια δύο δυναστειῶν βασιλέων, μὲ ἐπαναστάσεις κατὰ Ὄθωνος, Ναυπλίου, Μάνης, Λεωτσάκου καὶ ἄλλων, κι’ ἀργότερα Λεοναρδοπούλου καὶ τοῦ 1935, στὶς στιγμὲς ποὺ τὸ Ἔθνος πολεμοῦσε γιὰ νὰ φτιάσει καὶ νὰ στεριώσει τὴ Μεγάλη Ἑλλάδα, μὲ πολέμους διάρκειας ἅπαντες 10 ἐτῶν, 1897, 1912–22 καὶ 1939–45, μὲ στάσεις Λαμίας, Θηβῶν, Σερβίων, μὲ πολιτικὲς συμμορίες στὰ νῶτα τοῦ στρατοῦ ἀμύνης, μὲ ὅλη τὴν ἀνάγκη τότες τῶν Κυβερνήσεων νὰ ἐξαφανίσουν τὴ ληστεία, ἐτουφέκισαν πάρα κάτω ἀπὸ 100 ἄτομα στὰ 125 χρόνια. Καὶ δὲν ἐτουφέκισαν οὔτε ἕναν ἀνήλικο, οὔτε μιὰ γυναίκα, οὔτε ἕναν παπᾶ. Μὰ τὰ «Στρατοδικεῖα Ἐκτάκτων Μέτρων Τάξεως»; Σὲ τρία χρόνια 5.500 τουφεκισμένοι, ἀνήλικα ἀγόρια, κοριτσόπουλα, γυναῖκες ἑκατοντάδες καὶ παπάδες μέσα, εἶναι ὁ ἀνατριχιαστικός, ὁ φρικαλέος ἀπολογισμός τους. Καὶ 3.200 καταδικασμένοι σὲ θάνατο ψυχορραγοῦν καὶ νέες καταδίκες κάθε μέρα προσθέτουνται. Καὶ μερικοὶ θέλουνε κι’ αὐτονῶν τὴ θανατικὴ ἐκτέλεση. Κι’ ἐφάρμοσαν γενικὰ σχεδὸν τὴ διαδικασία, χωρὶς κἂν νόμο—κι’ ἂς ἦταν καὶ παράτυπος καὶ ἀντισυνταγματικὸς—χωρὶς κανένα νόμο καταδίκαζαν τὴ σκέψη, τὴ γνώμη τῶν κατηγορουμένων! Δηλαδὴ κάτι πολὺ χειρότερο κι’ ἀπ’ τοὺς τόσους τουφεκισμούς. Μὴν ἀντιπαρατάσσετε μερικὰ ἐπίσημα καὶ ἀνεπίσημα στοιχεῖα, ἀριθμοὺς ἀνεπίσημους, θυμάτων τῶν ἀνταρτῶν. Κι’ ἂν ἦσαν ἀληθινοὶ οἱ ἀριθμοί, ἀντάρτες ἦσαν ἐκεῖνοι. Τὸ Κράτος δικαίου, ὅμως; Δὲ μιλάω καθόλου, βλέπετε, μὲ τὴν τύχη κρατουμένων στὶς φυλακές. Δὲν ὑπάρχει καμμιὰ ἀνάγκη νόμων ἄλλων καὶ ψηφισμάτων καὶ «Ἐκτάκτων Μέτρων Τάξεως». Μιὰ ποὺ ὑπάρχουνε νόμοι καὶ ἡ στρατιωτικὴ ποινικὴ νομοθεσία, ποὺ τιμωρεῖ μὲ θάνατο τοὺς ἐνόχους ἐπαναστάτες καὶ τοὺς συνεργάτες των, εἶναι περιττὰ κάθε «ἔκτακτα μέτρα τάξεως» καὶ γενικῆς ἀναστατώσεως. Σχετικὰ μὲ τὶς ἄλλες ὡραῖες φράσεις τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, τονίζουμε καὶ στὴ νέα Κυβέρνηση, ὅτι ὅπως ἔχει δημιουργηθεῖ ἡ κατάσταση μὲ ὅλα τὰ αἴτια καὶ τὶς συμφορὲς τῆς πενταετίας, ἡ ἰσοσκέλιση τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸ ἰσοζύγιο εἰσαγωγῶν καὶ ἐξαγωγῶν, ἡ ἀνασυγκρότηση γενικά, τὸ κλείσιμο τῶν πληγῶν τῶν πολέμων, ἡ ἀνάπτυξη τῆς βιομηχανίας, τῶν ἐργασιῶν, ἡ καλυτέρευση τῶν ὅρων τῆς ζωῆς τοῦ ἐργαζόμενου καὶ ἡ ἐπάρκεια τῆς ἀντιμισθίας του, δὲν εἶναι προβλήματα πρὸς λύσιν ἀνεξάρτητα καὶ ἄσχετα τὸ ἕν’ ἀπ’ τ’ ἄλλο, οὔτε εἶναι ἁπλᾶ κοινωνικὰ θέματα. Δὲ λύνονται οὔτε μὲ καμμιὰ ξένη βοήθεια, οὔτε καὶ μὲ τὴν παληὰ μόδα τῆς προσφυγῆς σὲ ξένα πάντα τοκογλυφικὰ δάνεια πραγματικῆς ὑποδουλώσεως. Μὰ εἶναι ὅλα συνάρτηση τῆς πολιτικῆς κατεύθυνσης. Ἕνα ὑπάρχει πρόβλημα, τὸ πολιτικό. Τ’ ἄλλα δέ, θὰ λυθοῦν μονομιᾶς καὶ ξέχωρα, τώρα πιὰ ὕστερ’ ἀπ’ τὴν πεντάχρονη καὶ κάθε ἄλλο παρὰ ὠφέλιμη γιὰ τὰ ἑλληνικὰ συμφέροντα παραλυτική, ἀδιάκοπη, ἐπίμονη ἐπέμβαση σὲ ὅλα, ὕστερ’ ἀπ’ τὴ διεύθυνση τῶν ξένων. Ἀναφέρουμε δυὸ χειροπιαστὰ παραδείγματα. Ἡ τωρινὴ συμφορὰ γιὰ μᾶς, ἡ τόσο δυσκολογιάτρευτη, τὸ ἀληθινὰ καίριο τραῦμα τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας, τὸ κόψιμο τῆς γερμανικῆς ἀγορᾶς τῶν καπνῶν μας, ἄρχισε μὲ τὴν ἄγρια παρεμπόδιση, τὴν ἀπαγόρευση πές, κάθε ἐξαγωγῆς μας καὶ τῶν καπνῶν πρὸ πάντων στὴ Γερμανία ἀπὸ τὸ 1945. Τὴν ἔκανεν ἡ ἀγγλικὴ οἰκονομικὴ ἀποστολή. Καὶ τὴν ἀποτέλειωσε τὴν καπνικὴ συμφορὰ κι’ ὁ ἀποκλεισμὸς τῶν ἐξαγωγῶν μας στὴν Πολωνία καὶ Τσεχοσλοβακία, ἡ συμμόρφωσή μας μὲ τὶς ὑποχρεωτικὰ ἐκτελεστὲς συμβουλὲς τῶν ἄλλων ξένων οἰκονομικῶν μας καθοδηγητῶν καὶ πρὸ πάντων ὁ φανερὸς καὶ λαθρεμπορικὸς ἀνταγωνισμὸς μιᾶς ἥκιστα ἐμπορικῆς ἠθικῆς Παρθένου, ἢ ἀλ’ ἀμερικάνικα Βιρτζίνια. Δεύτερη βασικὰ κλονιστικὴ συμφορά. Ὁ Ἄξονας ἅρπαξε τὰ ἀγαθά μας, ἐρήμαξε τὴν οἰκονομία μας, ἔβγαλε εἰς βάρος μας δικό του καὶ μὲ τὴν Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος καὶ μὲ ἰταλικὲς φίρμες πληθωρικὸ χαρτονόμισμα, κι’ ἔτσι ἡ δραχμή μας ξέπεσε ἀσύγκριτα περισσότερο ἀπὸ κάθε ἄλλης στὴν κατοχὴ τοῦ Ἄξονα χώρας. Ἐκμηδενίστηκε. Ἐνῷ λοιπὸν λοιπὸν ζητούσαμε δικαιότατη καὶ περιωρισμένη ἀπαίτηση, μόνο 3 δισεκ. δολλαρίων πολεμικὴ ἀποζημίωση ἀπὸ τὴν Ἰταλία καὶ ἀνάλογη ἀπ’ τὴ Γερμανία, οἱ σύμμαχοί μας Ἀγγλοσάξονες δὲ μᾶς μεταχειρίσθηκαν σὰ φίλους οὔτε κὰν ὅπως τοὺς ἐχθρούς των· ἐπιμένανε καὶ πήραμε μονάχα 150 ἑκατομμύρια. Τελικὰ ἡ Ρωσία πρότεινε νὰ πάρουμε 300 ἑκατομμύρια, μὰ ἡ πρόταση καταψηφίστηκε, μάλιστα μοῦ φαίνεται καὶ ἡ Ἑλλάδα ἐψήφισε κατὰ τῆς Ρωσικῆς πρότασης! Αὐτὰ τὰ παραδείγματα φθάνουν νὰ μᾶς δείξουν, ὅτι ἄλλος εἶν’ ὁ δρόμος τῆς ἀνόρθωσης τῶν οἰκονομικῶν μας καὶ τῆς καλλυτέρευσης τῆς ζωῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, σιγὰ–σιγά. Ὅταν ἀλλάξουμε πολιτικὲς σκέψεις καὶ κατευθύνσεις. Ὅταν πάψει πιὰ ἡ ὑποχρεωτικὴ ἐκτέλεση τῶν ὑπὸ τύπον διαταγῶν συμβουλῶν τῶν ξένων καὶ ἀφεθοῦν ἐλεύθεροι οἱ ἔγκυροι ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ νὰ ἀνορθώσουνε τὰ οἰκονομικά μας. Ἡ ξένη βοήθεια μᾶς ὀφείλεται γιὰ τὶς ἀναγνωρισμένες θυσίες τῆς Ἑλλάδος στὸν κοινὸν ἀγῶνα, θυσίες μὲ παρακινήσεις καὶ διαταγὲς τῶν συμμάχων, θυσίες μὲ ρητὲς ὑποσχέσεις ἀποζημιώσεων καὶ γιὰ ζημίες ποὺ μᾶς ἔγιναν ἀπὸ τοὺς ἴδιους τοὺς συμμάχους πολλὲς φορὲς μὲ πολλὴ ἀμφίβολη σκοπιμότητα, ὅπως ὁ βομβαρδισμὸς τοῦ Πειραιᾶ ἀπὸ τὴν συμμαχικὴν ἀεροπορία. Γιὰ τὴν ξένη, τὴν ὀφειλόμενη βοήθεια, εἴμαστε εὐγνώμονες στὸν Ἀμερικανικὸ Λαόν. Ἡ ἀνόρθωση ὅμως τῶν οἰκονομικῶν τῆς Ἑλλάδος, καὶ θ’ ἀρχίσῃ νὰ γίνεται ἂν ἀκόμα δὲν ἔχουμε τὴν ξένη ἐνίσχυση μόνο μὲ νοικοκυρεμένη διαχείριση τῶν ἐξόδων. Μόνον ἅμα παύσουν τὰ ἔξοδα ἐπιστρατεύσεως, ἡ συντήρηση σὲ ἐνέργεια τῶν ἀκατάλληλων σκαφῶν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ, ἡ παύση τῆς μισθοδοσίας τῶν ξένων ἀποστολῶν — ποὺ ὡς τὰ σήμερα ἐπλήρωσεν ὁ ἑλληνικὸς προϋπολογισμὸς 55 δισεκατομμύρια δραχμῶν γιὰ τὶς ἀγγλικὲς καὶ 110 δισεκατομμύρια δραχμὲς γιὰ τὶς ἀμερικανικὲς — ὁ περιορισμὸς τῶν ὑπουργείων στὰ μισά, καθὼς καὶ τῶν ἀποστολῶν στὸ ἐξωτερικό, ὁ περιορισμὸς τῆς δυνάμεως Ἀστυνομίας, Χωροφυλακῆς.

§184Γ. ΖΑΡΑΣ. Ἡ Ἑλλὰς ἔχει ἀνάγκην ἡσυχίας καὶ τὰ προτεινόμενα ἀπὸ τὸν ὁμιλοῦντα, ἐκμεταλλευόμενον τὴν ἱερὰν προστασίαν τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, θέτουν, κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου τούτου βήματος, πῦρ εἰς τὴν δυναμίτιδα, ὥστε αὕτη νὰ ἀνατραπῇ ἐκ θεμελίων.

§185Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Οἱ νέες φορολογίες εἰς βάρος τοῦ ἐργαζόμενου λαοῦ πρέπει νὰ γίνουνται μὲ προσοχὴ μεγάλη, γιατὶ ξεπέρασε πιὰ ὁ Λαὸς τὸ ὅριο τῆς οἰκονομικῆς του ἀντοχῆς. Μόνο περιορισμοὶ τῶν ἄσκοπων ἐξόδων ἐπιβάλλεται νὰ γίνουν καὶ παράλληλα αὔξηση τοῦ Ἐθνικοῦ πλούτου μὲ τὴν ἀνάπτυξη ἐργασιῶν καὶ πρὸ πάντων μὲ τὴν ἀπόδοση στὴν ἐργασία γιὰ τὴν Ἐθνικὴν οἰκονομία ὅλων τῶν ἐργατικῶν χειρῶν. Αὐτὲς θὰ μᾶς τὶς δώσῃ ἡ ἀποστράτευση, τὸ ἄνοιγμα τῶν φυλακῶν γιὰ τοὺς πολιτικοὺς καταδίκους, ἡ παύση τῶν ἐκτοπίσεων, ἡ ἐπιστροφὴ ὅλων τῶν ἔξω τῆς Ἑλλάδας νέων γιὰ νὰ ἐργασθοῦν στὴν Πατρίδα τους. Κι’ αὐτὸ θὰ γίνῃ ἀποκλειστικὰ καὶ μονάχα μὲ τὴν ἀληθινὴ πανάκεια γιὰ τὴν Ἐθνική μας ἀρρώστεια, τὴν χωρὶς ἐξαίρεση μὰ καὶ ἐφαρμοσμένη ἀπὸ Κυβέρνηση ἐμπιστοσύνης Γενικὴν Ἀμνηστία. Τούτη ἰσοδυναμεῖ μὲ πραγματικὸ διάταγμα διάλυσης τῶν ἀνταρτῶν, θὰ πάψῃ τὴν ἐθνοκτόνο φαγομάρα καὶ εἶναι τὸ μόνο πρᾶγμα ποὺ θὰ μᾶς βγάλῃ ἀπ’ τὸ πολιτικὸ καὶ οἰκονομικὸ ἀδιέξοδο. Δόστε την ἀπὸ τώρα τὴ γενικὴν ἀμνηστία. Αὐτὸ φωνάζουμε ἐδῶ κι’ ἕξη μῆνες ἀπὸ τὶς ἐκλογὲς σὲ ὅλες τὶς κατευθύνσεις. Αὐτὸ εἶναι καὶ τὸ συμφέρον τῆς δεξιᾶς. Ἀλλοιῶς, ἂν ἐπιμένετε νὰ καταβασανίζετε τὸ Λαὸ μὲ μπαλώματα καὶ μὲ δῆθεν ἐπιείκεια ν’ ἀναθεωρηθοῦν ἀποφάσεις Στρατοδικείων ἐκτάκτων μέτρων τάξεως μὲ τοὺς ἴδιους δικαστὲς καὶ μὲ τὸ ἴδιο πνεῦμα τῆς τετραετίας, τότες μὴ χάνουμε ἄδικα καιρό, πᾶμε νὰ ἐρωτήσουμε τὸ λαὸ ἄλλη μιὰ φορά, νὰ σᾶς τὸ βροντοφωνήσει πάλι, μὰ τὴ φορὰ τούτη μὲ τέλεια συντριβή σας. Ὁ τόπος αὐτὸς πρέπει νὰ σωθῇ ἢ μὲ σᾶς ἢ καὶ χωρὶς ἐσᾶς. Οἱ Ἀριστεροὶ Φιλελεύθεροι θὰ καταψηφίσουμε τὴν Κυβέρνηση.

§186Ι. ΛΥΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ καταχωρηθῶσιν εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, αἱ βάναυσοι καὶ ὑβριστικαὶ φράσεις τὰς ὁποίας ἀπευθύνει ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Κομινφόρμ, διὰ νὰ ἀποτελέσουν προπαγάνδαν διὰ τοὺς ἐχθροὺς τῆς Πατρίδος.

§187Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Εἶναι ὀρθὴ ἡ ἄποψις τοῦ κ. συναδέλφου. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ καταχωροῦνται τέτοια πράγματα εἰς τὰ πρακτικά.

§188Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Συμφωνῶ καὶ ἐγώ. Δὲν πρέπει νὰ καταχωρηθοῦν εἰς τὰ πρακτικά.

§189Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Θέλω νὰ κάμω τὴν πρότασιν νὰ παραιτηθοῦν οἱ ὑπόλοιποι ρήτορες μετὰ τὸν κ. συνάδελφον, τοῦ λόγου καὶ νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον εἰς τὰς 11 τὸ πρωΐ, ὁπότε καὶ νὰ ἀπαντήσῃ ἡ Κυβέρνησις.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γεωργιάδης ἔχει τὸν λόγον.

§191Γ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Ἀξιότιμοι κύριοι βουλευταί, ὅταν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν τῆς 5ης Μαρτίου, ὅταν ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει τὴν σύνθεσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία προέκυψεν ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς καὶ ἡ ὁποία ἀνετράπη, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, πρέπει νὰ αἰσθανώμεθα ἀπορίαν, διὰ τίνα λόγον ἔπεσεν ἡ Κυβέρνησις Πλαστήρα, τὴν ὁποίαν ἀπετέλουν τὰ 3 κόμματα τῆς Ε.Π.Ε.Κ., τοῦ κ. Παπανδρέου καὶ τῶν Φιλελευθέρων. (Δημιουργοῦνται ἀντεγκλήσεις μεταξὺ τοῦ Κ. Παπαδοπούλου καὶ τοῦ ρήτορος, μὴ ἀκουομένου. Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§192Γ. ΖΑΡΑΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς προκαλῆτε καὶ νὰ κάμετε προπαγάνδα. Ἡμεῖς ἔχομεν ἀγωνισθῆ διὰ τὴν Ἑλλάδα.

§193Γ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Καὶ ἡμεῖς ἠγωνίσθημεν καὶ θὰ ἀγωνισθῶμεν διὰ τὴν Ἑλλάδα. (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ κέντρου μετεῖχε καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, μὲ 8 ὑπουργούς. Κόμμα μετέχον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἔστω καὶ ἐὰν ὁ Ἀρχηγός του προσωπικῶς δὲν μετέχη, εἶναι ὑπεύθυνον τῶν σφαλμάτων, τὰ ὁποῖα τυχὸν διέπραξεν ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη. Ὡς αἰτία τῆς ἀνατροπῆς τῆς Κυβερνήσεως ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἀναφέρει τρεῖς λόγους: 1) Ὅτι κατὰ τὴν διάρθρωσιν τοῦ μισθολογίου ὑπῆρξαν ὑπάλληλοι μὴ ἱκανοποιηθέντες. 2) Ὅτι ἐξέφυγεν ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τοῦ Ἐφοδιασμοῦ καὶ ὑψώθησαν αἱ τιμαὶ καὶ 3) Ὅτι παρουσιάσθησαν ἀνησυχαστικαὶ ἐκδηλώσεις εἰς τὴν Ἐθνικὴν ἀσφάλειαν, χωρὶς νὰ καθορίζῃ ποῖαι εἶναι συγκεκριμένως αἱ ἐκδηλώσεις, αἵτινες ὑπηγόρευσαν τὴν ἐνέργειάν του. Ἐάν, αἱ αἰτιάσεις αὐταί, ἦσαν ὀρθαί, πάλιν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων εἶναι ὑπεύθυνος, διότι εἶχεν ὅλην τὴν δύναμιν, διὰ τῶν ὑπουργῶν του, οἵτινες μετεῖχον, νὰ ὁδηγήσῃ τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ὀρθὴν λύσιν καὶ τοῦ μισθολογίου τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τῆς ὀρθῆς ἀντιλήψεως τῆς πολιτικῆς τοῦ τιμαρίθμου, ὅπως ἐπίσης καὶ ἐπὶ τῶν γεγονότων ἅτινα προεκάλεσαν ἀνησυχίαν εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος, κατὰ τὴν ἀντίληψιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων. Εἶναι προφανὲς ὅτι οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους προέβαλεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων διὰ τὴν ἀνατροπὴν τῆς Κυβερνήσεως Πλαστήρα, δὲν εἶναι στερεοὶ ἀπὸ ἀπόψεως πολιτικῆς λογικῆς. Πρέπει κανεὶς νὰ ἀναζητήσῃ ἄλλα ἐλατήρια τὰ ὁποῖα ὤθησαν τὸν Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὴν ἀνατροπὴν τῆς Κυβερνήσεως. Τὰ ἐλατήρια αὐτά, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνάγωνται εἰς λόγους προσωπικοὺς τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων καὶ λόγους ψυχοσυνθέσεως τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν δύο κομμάτων. Νομίζω, ὅτι οἱ λόγοι αὐτοί, εἶναι οἱ λόγοι τῆς ψυχώσεως ἀπὸ τὴν ὁποίαν κατέχονται ἀμφότεροι, ὅτι ἐν παντὶ καὶ πάντοτε διακινδυνεύει ἡ δημοσία ἀσφάλεια, ἡ ἐθνικὴ ἀσφάλεια καὶ ἡ ἐθνικὴ ἀκεραιότης. Τὸν κίνδυνον αὐτὸν τὸν ἀποδίδουν εἰς τὸν ἀνταρτοπόλεμον; Ἀλλ’ ὁ κίνδυνος αὐτὸς πότε ὑπῆρχεν; Ὅταν εἴχωμεν τὸν ἀνταρτοπόλεμον ἐπὶ μίαν τριετίαν καὶ κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ τῆς τριετίας ἐλαμβάνοντο μέτρα ἐπιεικείας, φθάνοντα μέχρι ἀμνηστίας τῶν ἀνταρτῶν; Καὶ κατὰ ποῖον τρόπον, εἶναι δυνατόν, νὰ νοηθῇ ὅτι κινδυνεύει ἡ ἐθνικὴ ἀσφάλεια σήμερον ἀπὸ μίαν ἡττηθεῖσαν στρατιὰν ἀνταρτῶν;

§194Ν. ΜΠΟΥΡΑΝΤΑΣ. Σεῖς λέτε ὅτι δὲν ἡττήθη ποτὲ ὁ δημοκρατικὸς στρατός.

§195Γ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Νὰ κρίνετε ὅ,τι λέγω ἐγὼ καὶ ὄχι ὅ,τι λέγουν ἄλλοι. Οἱ λόγοι, λοιπόν, τῆς ἀνατροπῆς τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι λόγοι ψυχολογικοὶ διὰ τοὺς δύο Ἀρχηγοὺς τῶν συμπραττόντων κομμάτων. Διὰ νὰ ἀνατραπῇ μία Κυβέρνησις, πρέπει ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν νὰ τὴν διαδεχθοῦν, νὰ ἐμφανίσουν κάτι νέον. Ἀλλ’ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἐμφανίζει νέον τι, εἰς τὸ ἐξαγγελθὲν πρόγραμμά του, ρητῶς δὲ καὶ κατηγορηματικῶς λέγει ὅτι δὲν φιλοδοξεῖ νὰ ὑπερβῇ τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, διὰ τίνα, ἄρα γε, λόγον, ἔρριψε τὸν Στρατηγὸν Πλαστήραν; Ὡς αἰτία δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν οἱ ψυχολογικοὶ παράγοντες, οἱ διέποντες τὴν παράταξιν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος καὶ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Ἡ ψυχολογικὴ ὑφή, ἔγκειται εἰς τὸ μένος τὸ ὁποῖον αἰσθάνονται ἐναντίον ἐκείνων τοὺς ὁποίους νομίζουν ὅτι δὲν εἶναι ἐθνικόφρονες. Τὰ μέτρα ἐπιεικείας, τὰ ὁποῖα ἐξήγγειλεν ὁ Στρατηγὸς Πλαστήρας, ἦσαν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐξήγειραν τὴν μῆνιν τῶν Ἀρχηγῶν τῶν δύο κομμάτων. Εὑρέθημεν πρὸ τοῦ καταπληκτικοῦ θεάματος, νὰ ἴδωμεν μίαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἐξήγγειλε προεκλογικῶς πραγματικὰ μέτρα ἐπιεικείας, νὰ φέρῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, δύο μῆνας μετὰ τὴν συγκρότησίν της, 3–4 νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ὠνομάσθησαν νομοσχέδια μέτρων ἐπιεικείας, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ μὴ ψηφισθῇ ἐξ αὐτῶν οὐδὲν ἀπολύτως. Ὅταν καὶ αὐτὴ ἡ πολιτικὴ τῶν μέτρων ἐπιεικείας, τὴν ὁποίαν ἐξήγγειλεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν προοδευτικῶν Φιλελευθέρων, δὲν κατωρθώθη νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ὅταν βλέπωμεν νὰ ἀπαιτοῦνται ἀκόμη καὶ πιστοποιητικὰ κοινωνικῶν φρονημάτων διὰ τὴν ἀνάληψιν καὶ τῆς πλέον εὐτελοῦς χειρονακτικῆς ἐργασίας, κατὰ τί, λέγομεν, κατώρθωσε νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν πολιτικὴν τῆς ἐπιεικείας ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας, ὥστε νὰ γεννήσῃ τὴν μῆνιν τῶν δύο συμπραττόντων Ἀρχηγῶν; Μία Κυβέρνησις, πίπτει, ὅταν εἶναι ἀνίκανος εἰς τὴν ἄσκησιν τῆς ἐξουσίας ἢ ὅταν εὑρεθῇ πρὸ νέων περιστάσεων καὶ συνθηκῶν ἀνωμάλων, τὰς ὁποίας δὲν δύναται νὰ ἀντιμετωπίσῃ. Ὅταν, ἐκ τοῦ τριπτύχου τοῦ Κέντρου, σχηματίζεται τὸ δίπτυχον, κατὰ ποῖον λόγον εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὅτι τὸ δίπτυχον αὐτό, εἶναι ἱκανὸν νὰ ἀντιμετωπίσῃ καλύτερον ὡρισμένας καταστάσεις, ἀφοῦ εἶναι δεδομένον ὅτι ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας δὲν ἔφερε μεγάλας ἀντιρρήσεις εἰς τὰς ὑποδείξεις τῶν Ἀρχηγῶν τῶν συμπραττόντων κομμάτων; Εὗρε μίαν εὐκαιρίαν, ὁ κ. Βενιζέλος, νὰ ρίψῃ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα. Καὶ ἡ εὐκαιρία αὐτή, ἐδόθη ἐκ μιᾶς ὁμιλίας τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα εἰς τὴν Τῆνον. Τί εἶπε τότε ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας; Εἶπε, μέσα εἰς ἕνα Χριστιανικὸν περιβάλλον, κατὰ ἑορτάσιμον ἡμέραν, ὅτι εἶναι κατὰ τῆς θανατικῆς ποινῆς. Ὑπαναχωρῶν μάλιστα, κατὰ ἕνα τρόπον, εἶπεν ὅτι εἶναι μὲν κατὰ τῆς θανατικῆς ποινῆς, ἀλλὰ θὰ ὑποταχθῇ εἰς τὰς ἀποφάσεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, προσθέσας, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐφαρμόσῃ πλήρως τὴν πολιτικήν του, διότι εὑρίσκεται πρὸ ἀντιθέσεων τῶν δύο συμπραττόντων κομμάτων. Ὅταν ὁ Πρωθυπουργὸς λέγῃ, ὅτι εὑρίσκεται πρὸ ἀδυναμίας νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ πρόγραμμά του, διατί τάχα, οἱ δύο ἄλλοι Ἀρχηγοί, οἱ ὁποῖοι ἐφήρμοσαν πλήρως τὴν πολιτικήν των, ἔρριψαν τὸν στρατηγὸν Πλαστήραν; Προφανῶς, διότι, ὅσον καὶ ἂν δὲν ἠδυνήθη ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ἐπαγγελίας του, ἀπετέλει κάποιον ἀνασχετικὸν φραγμὸν εἰς τὴν ἐκδικητικὴν μανίαν, κατὰ τῆς ἀριστερᾶς παρατάξεως, τῶν δύο συμπραττόντων κομμάτων. Τὸ λεγόμενον, κ. συνάδελφοι, διὰ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι «ὅσοι ἠδικήθησαν θὰ εὕρουν δικαιοσύνην καὶ ἐπιείκειαν», ἀποδεικνύει, ὅτι ἐγκατελείφθη ἡ λῆψις πολιτικῶν μέτρων πρὸς ἐξομάλυνσιν τῆς καταστάσεως καὶ ἐπαφίεται ἡ πολιτικὴ τῆς ἐπιεικείας καὶ τῆς γαληνεύσεως τοῦ τόπου εἰς τὴν κρίσιν τῶν δικαστικῶν ἢ ἄλλης ἀρχῆς. Ὅταν ἔχωμεν τὴν διάθεσιν νὰ ἀνασυγκροτήσωμεν τὴν Ἑλληνικὴν Πολιτείαν, διότι, ὡς λέγεται, θολοῦται ὁ διεθνὴς ὁρίζων, ὀφείλομεν κατὰ πρῶτον λόγον νὰ προβῶμεν εἰς τὴν εὐθυγράμμισιν ὅλων τῶν Ἐθνικῶν δυνάμεων, τῆς συνισταμένης τῶν Ἐθνικῶν δυνάμεων. Ἀλλ’ ἀνασυγκρότησις τῶν ἐθνικῶν δυνάμεων καὶ εὐθυγράμμισις τῆς καταστάσεως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἄνευ τῆς λήθης τοῦ παρελθόντος.

§196Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Σκοτώσατε ὅλον τὸν κόσμον καὶ ζητᾶτε λήθην διὰ τὸ παρελθόν;

§197Γ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Λήθην ζητοῦμεν καὶ διὰ σᾶς. Διὰ τῆς λήθης τοῦ παρελθόντος θὰ ἐπανέλθουν εἰς τὰς ἀγκάλας τῆς Ἑλληνικῆς οἰκογενείας οἱ παραπλανηθέντες ἢ παρεξηγηθέντες κατὰ ἕνα τρόπον. Μόνον διὰ τῆς λήθης τοῦ παρελθόντος καὶ τῆς γαληνεύσεως θὰ εἶναι δυνατὸν αὔριον ἢ μεθαύριον ἡ Χώρα νὰ ἀντιμετωπίσῃ οἱανδήποτε δυσχέρειαν, οἱονδήποτε πόλεμον, οἱανδήποτε ἐκστρατείαν, διὰ τὸν πολιτισμὸν ἢ ἄλλην οἱανδήποτε ἐξέλιξιν. Μόνον διὰ τῆς συγκεντρώσεως τῶν ἐθνικῶν μας δυνάμεων καὶ τῆς γαληνεύσεως τοῦ τόπου ἀποκτᾶται ἡ ἰσχὺς καὶ ἡ ἐπιβολή. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὅμως νὰ ὑπάρξῃ γαλήνευσις τοῦ τόπου τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν πίπτει ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατηγοῦ Πλαστήρα διότι ἐξήγγειλεν οὗτος, ὅτι ἦτο ἐναντίον τῆς θανατικῆς καταδίκης. Ἐγεννήθη δὲ ἀκριβῶς ἡ ἐντύπωσις ἐκ τούτου, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τὴν ὁποίαν ἐσχημάτισεν ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων θὰ διατάξῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν εἰς θάνατον καταδικασθέντων. Ἡμεῖς λέγομεν τοῦτο: Ὄτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σκεφθῇ οὐδεὶς ἀνθρώπινος νοῦς, ὅτι εἶναι δυνατὸν μία οἱαδήποτε Κυβέρνησις ἢ οἱοσδήποτε Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ διατάξῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν θανατικῶν ἐκείνων ποινῶν, διότι ἄλλως ἀποδεικνύεται, ὅτι τυφλοὶ ἐκ πάθους καὶ κατατριχόμενοι ὑπὸ μισαλλοδοξίας, εἴμεθα ἀνίκανοι νὰ ἐφαρμόσωμεν αὐτοβούλους ἀρχὰς τῆς Δικαιοσύνης καὶ νὰ ἐξαρθῶμεν εἰς ἐπίπεδον πολιτισμοῦ. (Θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι). Τὸ γεγονὸς καὶ μόνον, ὅτι ἡ προκάτοχος καὶ παροῦσα Κυβέρνησις ἀναγνωρίζει τὸ δικαίωμα τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν δικῶν, ἀποδεικνύει ὅτι παρεισέφρυσαν πολλὰ καὶ μεγάλα σφάλματα κατὰ τὴν ἔκδοσιν τῶν καταδικαστικῶν ἀποφάσεων. Τὸ γεγονὸς λέγω, αὐτὸ καὶ μόνον ἀποδεικνύει, ὅτι ὑποβάλλεται μετατροπὴ τῆς ποινῆς τοῦ θανάτου εἰς μικροτέραν ποινήν.

§198Ι. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς θὰ συμφωνήσωμεν νὰ καταργηθῇ ἡ ποινὴ τοῦ θανάτου, ἂν μᾶς ὑποσχεθῆτε ὅτι δὲ θὰ τὴν ἐπαναφέρετε σεῖς.

§199Γ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Ὅταν ἔλθωμεν εἰς τὴν ἐξουσίαν δὲν θὰ τὴν ἐπαναφέρωμεν.

§200Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Θὰ τὴν καταργήσωμεν, ὅταν παύσητε σεῖς νὰ δολοφονῆτε.

§201Γ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Αὐτὰ, νὰ τὰ εἴπητε εἰς τοὺς δολοφόνους. Ἡμεῖς δὲν εἴμεθα δολοφόνοι. Ἡ Κυβέρνησις λοιπόν, πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ θάρρος, νὰ ἔχῃ τὸ σθένος νὰ ἄρῃ τὰς ἀδικίας αὐτὰς διὰ μέτρων πολιτικῶν καὶ ὄχι νὰ ἐπιρρίπτῃ τὰς εὐθύνας ἐπὶ τῶν δικαστῶν, οἱ ὁποῖοι μάλιστα θὰ ἔκριναν μὲ βάσιν πολιτικήν. Τοῦτο ἀποτελεῖ ἀνανδρίαν. Ἡ Κυβερνητικὴ πρωτοβουλία ἀπαιτεῖται νὰ ἐκδηλωθῇ διὰ νομοθετικῶν μέτρων διὰ τὴν ἄρσιν τῶν βαρέων συνεπειῶν τὰς ὁποίας ἐπέφερον αἱ καταδίκαι αἱ ἐπιβληθεῖσαι εἰς μίαν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἦσαν ἐξημμένα τὰ πάθη καὶ εἶχε θολωθῆ ἡ διάνοια. Μόνον διὰ τῶν μέτρων τῆς μεγαλοψυχίας καὶ τῆς διαυγοῦς ἀντιλήψεως ἠμποροῦμεν νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν εἰρήνευσιν, τὴν ἡσυχίαν καὶ τὴν ἰσχὺν τῆς ἑλληνικῆς πατρίδος. (Χειροκροτήματα).

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Δενδρινός.

§203Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀρκετὴ δημαγωγία ἐγένετο ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, τόσον ἐκ μέρους ἐκπροσώπων τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας τοῦ τόπου, ὅσον καὶ ἐκ μέρους ἄλλων παραγόντων κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Ἀκούων κανεὶς τινὰς τῶν ὁμιλητῶν θὰ ἐνόμιζεν, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ προεκλογικῆς κινήσεως. Κατὰ τὴν ἀντίληψίν μας τὰ θέματα ἔχουν ἐξαντληθῆ. Δι’ αὐτὸ δὲν θὰ θελήσω νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας σχετικῶς μὲ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰς τὰς ἀντιρρήσεις τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Θὰ εἴπω μόνον ὀλίγα τινα, περὶ κομμουνισμοῦ, διότι πολὺς θόρυβος ἔγινε σχετικῶς. Ὁ κ. Σοφιανόπουλος, ἐπαναλαμβάνει τὸ τροπάριον, ποὺ εἶχεν ἀρχίσει εἰς τὸν Ἅγιον Φραγκῖσκον, μᾶς εἶπε προχθές, προφανῶς διὰ νὰ ἐμβάλῃ τὴν ἡττοπάθειαν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ Ρωσία εἶναι μία μεγάλη δύναμις, ὅτι δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν ὅτι συνορεύομεν μαζί της καὶ ὅτι πρέπει νὰ εἴμεθα λίαν προσεκτικοὶ εἰς τὰς ἐκδηλώσεις μας κ.λ.π. Πολὺ εὐστόχως ἀπήντησε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Ρέντης, ὅτι ἡ θέσις τῆς Ἑλλάδος εἶναι καθωρισμένη καὶ ὅπως κατὰ τὸ 1940 δὲν ἐφοβήθη, ἂν καὶ ἦτο μόνη καὶ χωρὶς τὴν βοήθειαν μεγάλων συμμάχων, ὅπως ἔχομεν σήμερον τοὺς Ἀμερικανοὺς καὶ τοὺς Ἄγγλους καὶ ὤρθωσε τὸ ἀνάστημά της ἔναντι τῶν ἰσχυροτέρων στρατῶν τῆς γῆς, κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον καὶ τώρα δὲν θὰ φοβηθῇ, ἀλλὰ θὰ ὀρθώσῃ καὶ πάλιν τὸ ἀνάστημά της, ἐὰν παραστῇ ἀνάγκη. Διότι ὅσοι πιστεύουν εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἶναι ἕτοιμοι νὰ ἀποθάνουν πρὸς χάριν της. (Χειροκροτήματα). Ὁ κ. Σοφιανόπουλος μᾶς εἶπεν ἀκόμη, ὅτι ὁ Ἐλ. Βενιζέλος, κατὰ τὸ 1917, ἀπέστειλεν ἐκστρατευτικὸν Σῶμα εἰς τὴν Ρωσίαν καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἡ Σοβιετικὴ ἕνωσις μετὰ τὴν ἐπικράτησίν της δὲν τρέφει φιλικὰ αἰσθήματα διὰ τὴν Ἑλλάδα, ὅπως τὸ ἔδειξε καὶ κατὰ τὴν Μικρασιατικὴν ἐκστρατείαν. Αὐτὸ δὲν εἶναι σωστό. Ἡ Ρωσία ἐβοήθησε τὴν Ἑλλάδα ὅσον ἦτο ὑπόδουλος καὶ τοῦτο, διότι ἡ σκοπιμότης τὸ ἐπέβαλεν. Ἡ σκοπιμότης ἐπέβαλε νὰ βοηθῇ τὴν Ἑλλάδα, διὰ νὰ ἐξαντλῇ τὴν Τουρκικὴν Αὐτοκρατορίαν. Ὅταν ἡ Ἑλλὰς ἔγινε Κράτος, μετὰ τὴν ἐπανάστασιν τοῦ 1821, ἡ Ρωσία ἔπαυσε νὰ τὴν βοηθῇ. Ὅταν ἐπίσης ἀργότερα ἡ Ἑλλὰς ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ μέγα εὐρωπαϊκὸν καὶ ἀσιατικὸν Κράτος, τοῦτο δὲν συνέφερε τὴν Σοβιετικὴν Ρωσίαν, ἡ ὁποία ἀντιθέτως, εἶχε κάθε λόγον νὰ βοηθήσῃ τὴν Τουρκίαν τοῦ Κεμὰλ καὶ νὰ προκαλέσῃ τὴν ἧτταν τῆς Ἑλλάδος, διὰ νὰ ματαιωθῇ ἡ ἀνάπτυξίς της εἰς ἕνα ἰσχυρὸν εὐρωπαϊκὸν καὶ ἀσιατικὸν Κράτος. Αὐτὰ ἦσαν τὰ αἴτια, ποὺ ἡ Ρωσία ἐβοήθησε τοὺς Τούρκους κατὰ τὸν ἑλληνοτουρκικὸν πόλεμον καὶ ὄχι διότι ἐστείλαμεν ἐκστρατευτικὸν σῶμα ἐναντίον της. Δὲν στέκει ἑπομένως ἡ γνώμη, ὅτι τώρα δὲν πρέπει νὰ ἐπαναλάβωμεν τὸ ἴδιον καὶ εἰς τὴν Κορέαν, διότι, τέλος πάντων, θὰ μᾶς γράψῃ καὶ πάλιν ἡ Ρωσία εἰς τὰ κατάστιχά της μὲ κόκκινο μολύβι. Ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, Ἐθνικοὶ Ἀντιπρόσωποι, θὰ εἴπω κάτι, ποὺ εἶναι βέβαια πολὺ παρακινδυνευμένο. Ὅταν ἐν ἔτει 1917 ἔγινεν ἡ ἐπανάστασις εἰς τὴν Ρωσίαν, πρωταρχικὸν ρόλον εἰς τὴν ἐπανάστασιν ἐκείνην ἔπαιξεν ὁ Τρότσκυ. Μετὰ τὴν ἐπανάστασιν ἐπηκολούθησε δυστυχία καὶ συμφορά, ἡ ὁποία παρετάθη ἐπὶ πολλὰ ἔτη. Αὐτοὶ οὗτοι οἱ προλετάριοι — καὶ ὅταν ὁμιλῶ διὰ προλεταρίους δὲν ἐννοῶ μόνον τοὺς προλεταρίους χειρώνακτας, ἀλλὰ καὶ τοὺς προλεταρίους τοῦ πνεύματος — οἱ ὁποῖοι προέταξαν τὰ στήθη των κατὰ τὴν ἐπανάστασιν, μετὰ τὴν ἐπικράτησίν της διεπίστωσαν ὅτι εἰς τὴν ἐφαρμογὴν ἦτο διάφορος ἡ κατάστασις ἀπὸ τὴν θεωρίαν καὶ οἱ ἴδιοι ἐκεῖνοι, ποὺ ἐπρόταξαν, ἐπαναλαμβάνω, τὰ στήθη των διὰ τὴν ἐπικράτησιν τῆς ἐπαναστάσεως, ἤρχισαν νὰ ἀντιτάσσωνται ἐναντίον τοῦ ὑφισταμένου καθεστῶτος. Τότε ὁ Τρότσκυ ἐσχημάτισε τὴν πεποίθησιν ὅτι ἐὰν ὁ κομμουνισμὸς δὲν ἐπικρατήσῃ παγκοσμίως μέσα εἰς μίαν τριακονταετίαν, θὰ ἦτο καταδικασμένος εἰς ἀποτυχίαν. Τὸν ἐφόβιζε βέβαια ἡ δημιουργία ἀντιστάσεως ἀπὸ αὐτοὺς τούτους τοὺς πρωτεργάτας τοῦ κομμουνισμοῦ. Ὡς ἀρχηγὸς τοῦ Ρωσικοῦ στρατοῦ, ἔκαμε τὴν ἐπίθεσιν ἐναντίον τῆς Πογωνίας μὲ πνεῦμα κατακτητικόν. Τὸ πνεῦμα αὐτὸ ἦτο ἐπιθετικόν, διότι, ἐπαναλαμβάνω, ἐσχημάτισε τὴν πεποίθησιν ὅτι θὰ ἔπρεπε συντόμως νὰ ἐπικρατήσῃ ὁ κομμουνισμός. Συνετρίβη ὁ ρωσικὸς στρατὸς εἰς τὴν Βαρσοβίαν ἐν ἔτει 1919 πρὸς 1920 καὶ τότε αἱ μετοχαὶ τοῦ Τρότσκυ ἤρχισαν νὰ πίπτουν. Ὅταν μετὰ τὸν θάνατον τοῦ Λένιν ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν ὁ Στάλιν καθιέρωσεν οὗτος μίαν ἄλλην πολιτικὴν καὶ αὐτὸ ἔχει σημασίαν, ὄχι πολιτικὴν ἐπιθετικήν, οἵαν εἶχεν ἐφαρμόσει ὁ Τρότσκυ καὶ οἱ ἄλλοι σύντροφοί του. Ἡ πολιτικὴ τοῦ Στάλιν καὶ τοῦ Σταλινισμοῦ ἦτο ἄμυνα μέχρις ἐσχάτων εἰς αὐτὴν ταύτην τὴν Ρωσίαν καὶ ἐνίσχυσις ἠθικὴ καὶ ὑλική, τῆς πέμπτης διεθνοῦς κομμουνιστικῆς φάλαγγος διὰ νὰ κατορθώσουν νὰ πραγματοποιήσουν εἰς μίαν ἑκάστην χώραν τὰ κομμουνιστικὰ κόμματα τὴν ἰδικήν των ἐπανάστασιν. Αὐτὸ συνεχίζεται καὶ σήμερον. Εἶναι παρακεκινδυνευμένον, ἐπαναλαμβάνω, αὐτὸ ποὺ λέγω ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς καὶ δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ κάμῃ τοιούτου εἴδους προφητεῖες, ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ πνεῦμα τῆς Ρωσίας καὶ σήμερον εἶναι τὸ αὐτό. Ἐξοπλισμὸς διὰ τὴν ἄμυναν τῆς Ρωσίας καὶ ἐνίσχυσις τῆς πέμπτης διεθνοῦς κομμουνιστικῆς φάλαγγος, διὰ νὰ πραγματοποιήσῃ, ἕνα ἕκαστον κομμουνιστικὸν κόμμα, εἰς τὴν χώραν του τὴν ἐπανάστασίν του. Δὲν νομίζω, ὅτι ἡ Ρωσία ἔχει τάσεις ἐπιθετικὰς καὶ πρόκειται νὰ ἐνεργήσῃ δι’ αὐτοῦ τούτου τοῦ ρωσικοῦ στρατοῦ. Ἡ Ρωσία τὴν ἐπίθεσίν της, ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε ὅλοι, τὴν κάμνει κατ’ ἄλλον τρόπον. Ἐξώπλισε τοὺς κομμουνιστὰς εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἔκαμαν τὴν ἐπανάστασίν τους. Τοὺς ἐνίσχυσεν ἠθικῶς καὶ ὑλικῶς, δὲν ἐπέτυχον. Αὐτὸ κάμνει καὶ σήμερον εἰς τὴν Κορέαν, τὸ ἴδιον ἔκαμε καὶ προηγουμένως εἰς ἄλλας χώρας, αὐτὸ θὰ γίνῃ καὶ ἀργότερον εἰς ἄλλας χώρας. Ἑπομένως ἐκεῖνο ποὺ προέχει εἶναι νὰ ἐννοήσουν ὅλοι ὅσοι πιστεύουν εἰς τὴν δημοκρατίαν καὶ εἰς τὸ ὑφιστάμενον καθεστὼς διεθνῶς, ὅτι πρέπει εἰς ἕνα ἕκαστον κράτος νὰ ὀργανωθῇ ἐσωτερικῶς διὰ τὴν ἀντίστασιν, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν μόνοι μας τὴν κομμουνιστικὴν ἐπίθεσιν, χωρὶς νὰ περιμένωμεν βοήθειαν ξένων στρατευμάτων ἢ ἄλλου εἴδους βοήθειαν, πλὴν τῆς ἠθικῆς καὶ ὑλικῆς βοηθείας ποὺ μᾶς παρέχουν οἱ δυτικοὶ σύμμαχοί μας. Καὶ τώρα θὰ ἔλθω, εἰς τὴν ὑπόθεσιν τὴν ἰδικήν μας. Ἡ 5η Μαρτίου τοῦ 1950, Ἐθνικοὶ Ἀντιπρόσωποι, ἀπέδειξεν ἕνα πρᾶγμα, δὲν πρέπει νὰ τὸ ἀγνοοῦμεν αὐτό, ἐπὶ 1.600.000 περίπου ψηφοφόρων ἡ Ε.Π.Ε.Κ., τὸ Κόμμα τοῦ Σοφιανοπούλου καὶ τοῦ Σβώλου ἔλαβον περίπου 500.000 ψήφους. Οἱ ψῆφοι αὐτοὶ βέβαια, εἶναι ψῆφοι κομμουνιστῶν, εἶναι ψῆφοι κομμουνιστοφίλων, εἶναι ψῆφοι ἀνθρώπων ἀμφιβόλου Ἐθνικῆς ὑποστάσεως, εἶναι ψῆφοι ἐθνικοφρόνων, εἶναι ψῆφοι βασανισμένων καὶ πονεμένων καὶ ἀπογοητευμένων ἀνθρώπων. Δὲν πρέπει τὸ νούμερο νὰ τὸ ἀγνοεῖτε εἶναι τὸ ⅓ τῶν ψηφοφόρων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§204ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι ψῆφοι Ἑλλήνων νοικοκυραίων καὶ ὄχι ὑπόπτου Ἐθνικῆς ὑποστάσεως. Ὅταν ὁμιλῆτε περὶ Ε.Π.Ε.Κ. νὰ προσέχητε πῶς ὁμιλεῖτε.

§205Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κάθησε κάτω. Δὲν ὡμίλησα διὰ τὴν Ε.Π.Ε.Κ. μόνον, ἀνέφερον καὶ τὰ ἄλλα Κόμματα τῆς ἀριστερᾶς καὶ εἶπον: παντὸς εἴδους ἄνθρωποι. Δὲν πρέπει, ἐπαναλαμβάνω, τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν τῶν ψηφοφόρων νὰ τὸν ἀγνοοῦμεν. Ὑπῆρξαν ψηφοφόροι ἀμφιβόλου Ἐθνικῆς ὑποστάσεως ποὺ κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 5ης Μαρτίου τοῦ 1950 ἐψήφισαν ἢ ἀπὸ φόβον, ἢ ἀπὸ ἄλλους ὑπολογισμοὺς καὶ τὰ ἄλλα Κόμματα τὰ ἀστικά, τὰ Κόμματα τὰ ἰδικά μας, δηλαδὴ τῶν Φιλελευθέρων, τὸ Δημοκρατικὸν Σοσιαλιστικόν, τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, τὴν Π.Α.Π. κλπ. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἦσαν εἰς τὴν Μακρόνησον καὶ οἱ ὁποῖοι φοβηθέντες, ὄχι ἀπὸ τὸ Κράτος, ἀλλὰ ἀπὸ διαφόρους ἄλλους πολίτας κλπ, ἢ ἀπὸ διαφόρους ἄλλους ὑπολογισμούς, ἐψήφισαν διὰ νὰ ἐξιλεωθοῦν ἢ διὰ τὸν Α ἢ Β λόγον καὶ τὴν Π.Α.Π. ἀκόμη. Ἑπομένως πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν 500.000 ψηφοφόρων Ἑλλήνων, δὲν ἠξεύρω ἂν μειωθῇ, κατὰ τὴν γνώμην μου, καὶ ὁμιλῶ καθαρὰ καὶ ξάστερα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, μᾶλλον θὰ αὐξηθῇ, ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ γίνουν ἐκλογαὶ ἐντὸς τοῦ 1950. Νομίζω δέ, ὅτι θὰ αὐξηθῇ, διότι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐψήφισαν τὰ Κόμματα τὰ ἰδικά μας εἰς τὰς προσεχεῖς ἐκλογάς, νομίζω ὅτι δὲν θὰ τὰ ψηφίσουν, διότι αἱ ἀπειλαὶ καὶ οἱ ὑπολογισμοὶ οἱ ἄλλοι θὰ ἐκλείψουν. Ἔχω τὴν γνώμην λοιπόν, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν αὐτὸ τὸ ζήτημα. Δὲν θέλω νὰ πιστεύσω, ὅτι ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας καὶ ἡ Ε.Π.Ε.Κ. δὲν εἶναι Ἕλληνες πατριῶται. Δὲν θέλω νὰ πιστεύσω, ὅτι δὲν πιστεύουν καὶ αὐτοὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅπως πιστεύομεν καὶ ἡμεῖς. Ἴσως νὰ μὴ ἔχουν κατανοήσει τὴν ὑπόθεσιν τὴν κομμουνιστικήν, πάντως, πιστεύουν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ αὐτοὶ καὶ ἠγωνίσθησαν διὰ τὴν Ἑλλάδα. Δὲν νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις, πρέπει τὸν κόσμον αὐτὸν καὶ τὴν ἡγεσίαν ποὺ ἔχει Ἐθνικὴν συνείδησιν, νὰ τὴν ἐξωθοῦν πρὸς τὴν πλευρὰν τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς. Νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις Κέντρου ἦτο ὠφέλιμος διὰ τὸν τόπον. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλ–δημοκρατικοῦ Κόμματος, ὅταν ἐξήγγειλε τὴν Κυβέρνησιν, τὴν ἐξήγγειλεν ἐξ ἀγαθῆς προθέσεως, διὰ νὰ προσφέρῃ ὑπηρεσίαν εἰς τὸ Ἔθνος. Κατὰ τὴν γνώμην μου—καὶ δὲν ἔχω κάμει καμμίαν ἰδιαιτέραν συζήτησιν μαζί του, ἔχω μάλιστα ἀρκετὰς ἡμέρας νὰ ἐπικοινωνήσω μὲ τὸν κ. Παπανδρέου—δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι σωστὸ νὰ λέγεται, ὅτι ἕνα πολιτικὸν συγκρότημα ποὺ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τὸ περιέβαλε μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην του μὲ 300.000 περίπου ψήφους, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἀγνοήσωμεν καὶ δὲν νομίζω, ὅτι τὸ συγκρότημα αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ ἐξωθοῦμεν πρὸς τὴν ἄκραν ἀριστεράν, ὥστε νὰ δημιουργηθῇ αὔριον ἕνα πανδημοκρατικὸν μέτωπον μὲ τὸν κ. Σβῶλον καὶ Σοφιανόπουλον, τὸ ὁποῖον νὰ καταστῇ ἐπικίνδυνον διὰ τὴν ὕπαρξιν καὶ ἀκεραιότητα τῆς Ἐθνικῆς Ἑλλάδος. Νομίζω, ὅτι καὶ αὐτοὶ πιστεύουν, πιστεύουν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅπως πιστεύομεν ὅλοι μας, ἀλλὰ χρειάζεται μεταχείρισις καλὴ δι’ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους καὶ τοὺς μικροὺς καὶ τοὺς μεγάλους, διότι καὶ ἡ ὑπομονὴ ἔχει ὅρια καὶ διὰ τοὺς μικροὺς καὶ διὰ τοὺς μεγάλους. Ἑπομένως, ἔχω τὴν γνώμην, καίτοι εἶμαι Κυβερνητικὸς καὶ θὰ ψηφίσω βέβαια τὴν Κυβέρνησιν διότι ἀνήκω εἰς κόμμα αὐτῆς, ὅτι θὰ πρέπῃ νὰ καταβληθῇ προσπάθεια, τὸ συγκρότημα τῆς Ε.Π.Ε.Κ., ποὺ προέρχεται καὶ αὐτὸ ἀπὸ συγγενῆ κόμματα μὲ τὰ ἄλλα δύο ποὺ ἀπαρτίζουν τὴν Κυβέρνησιν, νὰ καταβληθῇ προσπάθεια συναδελφώσεως καὶ ἀνασυγκολλήσεως τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς. (Γέλωτες). Μὴ γελᾶτε, ἀλλὰ λάβετε ὑπ’ ὄψει σας καὶ τὰς συνεπείας τὰς μελλοντικάς. Μὴ ἐνθουσιάζεσθε ἀπὸ ἐφήμερα πράγματα. Ἐγὼ προέρχομαι ἀπὸ τὸ ἀντιβενιζελικὸν συγκρότημα καὶ...

§206ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ ποῦ θὰ πᾶτε;

§207Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Δὲν τὸ ξέρω, ἀλλὰ δὲν ἀλλάζω ἐγὼ ἀπὸ τὴ μία ἡμέρα στὴν ἄλλη κόμματα. Μὴ ἐνθουσιάζεσθε, διότι ἂς ξέρουν οἱ συνάδελφοι τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ὅτι δὲν εἶναι καὶ τόσο ρόδινα τὰ πράγματα διὰ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, ἂν πᾶμε εἰς ἐκλογάς. (Γέλωτες — χειροκροτήματα). Χωρίς, Κύριοι, νὰ ἔχω ἐπαφὴν μὲ τοὺς πολιτικοὺς ἀρχηγούς, νομίζω, ὅτι τρία εἶναι τὰ μπλὸκ τὰ ὁποῖα θὰ ἐμφανισθοῦν εἰς τὰς νέας ἐκλογάς: Πανδημοκρατικὸν Μέτωπον, Ε.Π.Ε.Κ., Σβῶλος, Σοφιανόπουλος καί, ἄλλο μπλόκ, Φιλελεύθεροι, Παπανδρέου καὶ Κανελλόπουλος, ἀναγκαστικῶς, καὶ ὁ Ζέρβας. Ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι μέσα εἰς αὐτὰ τὰ δύο συγκροτήματα θὰ συνθλιβῆτε καὶ θὰ κονιορτοποιηθῆτε. Τελειώνοντας διότι εἶναι ἀρκετὰ ἀργά, ἔχω τὴν γνώμην ὅτι εἷς ἕκαστος ἐκ τῶν βουλευτῶν δὲν πρέπει νὰ μεταβαλλώμεθα εἰς πιόνι τῶν ἀρχηγῶν μας πρέπει νὰ ἔχωμεν ἰδίαν γνώμην, πρέπει νὰ ἔχωμεν ἀτομικὴν γνώμην διότι, κάθε βουλευτὴς ἐκπροσωπεῖ τὸ Ἔθνος καὶ φέρει εὐθύνας ἔναντι τοῦ λαοῦ ποὺ τὸν ἐξέλεξε. Δὲν νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἔχετε ὅλοι σας ὑποχρέωσιν νὰ πειθαρχήσητε εἰς τὰς ἐντολὰς τοῦ Ἀρχηγοῦ σας. Πράττετε ἐθνικὸν καθῆκον, μὲ τὸ νὰ ψηφίσητε τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν. Ἐὰν εὑρισκόμην εἰς τὴν θέσιν σας, δὲν θὰ ἤκουα τὸν Ἀρχηγόν μου. Τὸν ἀκούω τὸν ἰδικόν μου διότι πιστεύω ἀκραδάντως, ὅτι μὲ τὸ νὰ ψηφίσω τὴν Κυβέρνησιν, ἐκτελῶ τὸ καθῆκον μου ἔναντι τῆς Πατρίδος. Σκεφθῆτε το καλά. Νομίζω, ὅτι ἀπόψε δὲν θὰ πᾶμε εἰς ψηφοφορίαν. Ἔχετε καιρὸν νὰ τὸ σκεφθῆτε. Δὲν προσφέρετε ἐθνικὴν ὑπηρεσίαν, μὲ τὸ νὰ καταψηφίσητε τὴν Κυβέρνησιν. Τὸ ἀποτέλεσμα θὰ τὸ ἴδητε, ἐὰν πᾶμε εἰς ἐκλογάς, μετεκλογικῶς. Ἐνθυμηθεῖτε τὰ λόγια ἑνὸς ἀντικειμενικοῦ συναδέλφου σας ποὺ σᾶς ὁμιλεῖ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ἄλλως θὰ εἶναι πολὺ ἀργά. (Χειροκροτήματα).

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διακόψωμεν τὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον, ἐφ’ ὅσον ἐξηντλήθη ὁ κατάλογος τῶν ρητόρων.

§209Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ διακόψητε χωρὶς τὴν θέλησιν τῆς Βουλῆς. Νὰ γίνῃ ἀπόψε ἡ ψηφοφορία.

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, δέχεται νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν διὰ σήμερον Σάββατον τὸ ἀπόγευμα;

§211ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον Σάββατον καὶ ὥραν 6ην μ. μ., μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως, ἀπάντησιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ψηφοφορίαν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. (Ὥρα 2.30′ πρωϊνή)