1950.09.06

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 2α

Τετάρτη 6 Σεπτεμβρίου 1950.

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 7.00′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ Συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὸ ὑπ’ ἀριθ. 2056 τῆς 5 Σεπτεμβρίου 1950 ἔγγραφον τοῦ Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔχον οὕτω: Πρὸς Τὸν Κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω ὅπως εὐαρεστούμενοι ἀνακοινώσητε εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ Αὐτοῦ Μεγαλειότης ὁ Βασιλεὺς διὰ τοῦ ἀπὸ 4 Σεπτεμβρίου ἐ. ἔ. Διατάγματος εὐηρεστήθη νὰ διορίσῃ Ὑπουργοὺς, ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Συντονισμοῦ τὸν κ. Σταῦρον Κωστόπουλον, ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης τὸν κ. Ἠλίαν Λαγάκον, ἐπὶ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ καὶ Διανομῶν τὸν κ. Εὐάγγελον Ἀβέρωφ, ἐπὶ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας τὸν κ. Θεόδωρον Κιζάνην, ἐπὶ τῶν Τ.Τ.Τ. τὸν κ. Ἰωάννην Γιαννόπουλον, Ὑπουργοὺς ἄνευ Χαρτοφυλακίου, ἀσκοῦντας καθήκοντα Ὑφυπουργοῦ, ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν τὸν κ. Λάμπρον Λαμπριανίδην, ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν τὸν κ. Εὐστάθιον Μαλαμίδαν, ἐπὶ τῆς Ἀεροπορίας τὸν κ. Ἀναστάσιον Βγενόπουλον, ἐπὶ τοῦ Τύπου καὶ Πληροφοριῶν τὸν κ. Γεράσιμον Βασιλειάδην καὶ Ὑφυπουργοὺς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν τὸν κ. Ἀπόστολον Ἀντωνίου, ἐπὶ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ–Διανομῶν τὸν κ. Κοσμᾶν Ἀλεξανδρίδην, ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ Οἰκισμοῦ–Ἀνοικοδομήσεως τὸν κ. Στυλιανὸν Χούταν καὶ παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ τὸν κ. Ἐμμανουὴλ Κοθρῆν. Δεχθῆτε, Ἀξιότιμε κ. Πρόεδρε, τὴν διαβεβαίωσιν τῆς ἐξαιρέτου πρὸς Ὑμᾶς ὑπολήψεώς μου.

Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου

Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ

Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Σ. Βενιζέλος ἔχει τὸν λόγον.

§2Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριοι βουλευταί. Ἀποτελεῖ παλαιάν μου πεποίθησιν ὅτι ἰδίως αἱ ὁμοιογενεῖς Κυβερνήσεις ἠμποροῦν νὰ ἀποδώσουν δημιουργικὸν ἔργον. Ἐκ τῆς πεποιθήσεως αὐτῆς ἐμπνεόμενος ἔκρινα μετὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 5ης Μαρτίου παρὰ τὸν θρυμματισμὸν τῶν κομματικῶν δυνάμεων, ὁ ὁποῖος εἶχε προκύψει, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ δοκιμασθῇ ἡ δυνατότης σχηματισμοῦ ὁμοιογενοῦς Κυβερνήσεως. Εἰς τοῦτο ὀφείλεται ἡ ἀπόφασίς μου νὰ σχηματίσω Κυβέρνησιν κατὰ τὸν παρελθόντα Μάρτιον πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ κοινοῦ προγράμματος τῶν Κομμάτων τοῦ Κέντρου, ὅπως εἶχε τοῦτο διατυπωθῆ εἰς τὸ πρακτικὸν τῆς 12ης Μαρτίου. Ἡ ἐπακολουθήσασα ὅμως ἀντίθεσις τῶν ἄλλων Κομμάτων μὲ ἤγαγεν εἰς τὴν ὑποβολὴν παραιτήσεως. Ἐσχηματίσθη κατόπιν ἡ Κυβέρνησις τῶν τριῶν Κομμάτων ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ Στρατηγοῦ Πλαστήρα εἰς τὴν ὁποίαν μετέσχε τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Ἐπιθυμοῦμεν νὰ εἴμεθα δίκαιοι ἔναντι τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης. Πολλαὶ ἐγείρονται ἐναντίον της ἐπικρίσεις. Ἐν τούτοις ἔχει νὰ ἐπιδείξῃ ἄξιον λόγου ἐνεργητικόν. Ἀποκατέστησε τὴν ἰσοπολιτείαν. Ἐπροστάτευσε πασχούσας κοινωνικὰς τάξεις, ὅπως οἱ πολυπαθεῖς ἀγρόται μας μὲ τὴν δικαίαν τιμὴν τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου. Ηὔξησε τοὺς μισθοὺς τῶν Δημοσίων Ὑπαλλήλων. Κατήρτησε προϋπολογισμόν, ὁ ὁποῖος παρὰ τὴν ἔλλειψιν ὡρισμένων ἐκ τῶν προϋποθέσεων ὑπὸ τὰς ὁποίας κατηρτήσθη, ἔθεσε τὸ κέντρον τοῦ βάρους εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν τὴν Χώρας. Ἀλλ’ ὅπως εἴμεθα δίκαιοι διὰ τοὺς τίτλους, ὀφείλομεν ἐπίσης νὰ εἴμεθα δίκαιοι καὶ διὰ τὸν καταλογισμὸν ὡρισμένων ἀπομακρύνσεων ἀπὸ τὴν συμφωνίαν τοῦ κοινοῦ προγράμματος τῆς 12ης Μαρτίου. Δι’ ὡρισμένας κατηγορίας Δημοσίων ὑπαλλήλων τὸ νέον μισθολόγιον ἀπετέλεσε ἄδικον μεταχείρισιν. Ἀπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ διέφυγεν ἡ ἀποτελεσματικὴ ἐπαγρύπνησις ἐπὶ τῶν τιμῶν καὶ ὁ τιμάριθμος ἔλαβεν ἀνησυχητικὴν ἄνοδον. Καὶ εἰς τὸ κεφάλαιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀσφαλείας ὑπῆρξαν ἐκδηλώσεις αἱ ὁποῖαι ἐδημιούργησαν εὐλόγους ἀνησυχίας. Εἰς τὰς διαπιστώσεις μας αὐτὰς ὀφείλεται ἡ προκληθεῖσα Κυβερνητικὴ κρίσις. Ἐπηκολούθησεν ὁ σχηματισμὸς τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως τῆς ὁποίας ἡ διεύρυνσις δὲν κατέστη δυστυχῶς δυνατὴ οὐχὶ ἐξ ἰδικῆς μας ὑπαιτιότητος. Ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία λαμβάνει τὴν τιμὴν νὰ ἐμφανισθῇ σήμερον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἔχει τὴν ἀπόφασιν νὰ τεθῇ μὲ ὅλας τῆς τὰς δυνάμεις εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ἔθνους. Ἀπαρτιζομένη ἀπὸ τὰ δύο ἐκ τῶν τριῶν Κομμάτων, τὰ ὁποῖα ἀπήρτιζον τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν, δὲν φιλοδοξεῖ νὰ ἐμφανίσῃ πρόγραμμα διάφορον ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἐξηγγέλθη ἐνώπιον ὑμῶν κατὰ τὴν Συνεδρίασιν τῆς 24ης Ἀπριλίου καὶ τὸ ὁποῖον ἔτυχε τῆς ψήφου ἐμπιστοσύνης τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς. Τοῦτο ὅμως δὲν ἐμποδίζει τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν νὰ ζητήσῃ τὴν συνεργασίαν ὅλων τῶν Ἑλλήνων διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν σημερινῶν κρισίμων περιστάσεων. Αἱ βασικαὶ ἀρχαὶ τοῦ Κυβερνητικοῦ προγράμματος δύνανται νὰ συνοψισθοῦν ὡς ἑξῆς. Πρώτη καὶ κυριωτέρα ἐξ αὐτῶν εἶναι ἡ προστασία καὶ ἡ ἐξυπηρέτησις τῆς Εἰρήνης. Ὅσον μικρὰ δύναμις καὶ ἂν εἶναι ἡ Ἑλλάς, τόσον ἡ ἠθική της ἀκτινοβολία καὶ ἡ θέσις της εἰς τοὺς διεθνεῖς Ὀργανισμοὺς τῆς δίδουν τὸ δικαίωμα καὶ τῆς ἐπιβάλλουν τὸ καθῆκον νὰ παρακολουθῇ ἀγρύπνως καὶ νὰ συντελῇ μὲ ὅλας της τὰς δυνάμεις εἰς τὴν κατασφάλισιν τῆς Εἰρήνης. Ἐν πλήρει ἁρμονίᾳ μὲ τὰς ἀποφάσεις τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἡνωμένων Ἐθνῶν, ἀλλὰ καὶ ἐν στενωτέρᾳ ἐπαφῇ μὲ τὰς φίλας καὶ Συμμάχους Δυνάμεις αἱ ὁποῖαι μᾶς ἐβοήθησαν εἰς τὴν προστασίαν τῆς Ἐλευθερίας καὶ Ἀνεξαρτησίας μας κατὰ τὴν πρόσφατον Ἐθνικὴν δοκιμασίαν, ἡ Ἑλλὰς θὰ κάμῃ τὸ πᾶν διὰ νὰ συντελέσῃ καὶ αὐτὴ εἰς τὴν ἀποτροπὴν πάσης διαταράξεως τῆς Εἰρήνης. Ἡ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Εἰρήνης στράτευσις τοῦ Ἔθνους καθιστᾷ αὐτόδηλον τὴν ἐπιθυμίαν μας νὰ ἀποκαταστήσωμεν καὶ νὰ διατηρήσωμεν φιλικὰς σχέσεις μὲ ὅλους τοὺς Λαοὺς καὶ μὲ ὅλας τὰς Κυβερνήσεις, ὑπὸ τὴν στοιχειώδη προϋπόθεσιν τοῦ ἀπὸ μέρους των σεβασμοῦ τῆς Ἐθνικῆς μας Ἀνεξαρτησίας καὶ Κυριαρχίας. Ἀλλ’ ἡ Εἰρήνη εἶναι ἀδιαίρετος, ὅπως ἀδιαίρετοι εἶναι καὶ αἱ κατ’ αὐτῆς ἐπιβουλαί. Καὶ ἡ Κυβέρνησις ὅπως θὰ καταβάλλῃ πᾶσαν προσπάθειαν διὰ τὴν προστασίαν τῆς γενικῆς Εἰρήνης, τοιουτοτρόπως θὰ ἀναλώσῃ καὶ ὅλας της τὰς δυνάμεις εἰς τὴν ἀποκατάστασιν καὶ προστασίαν τῆς ἐσωτερικῆς Εἰρήνης καὶ ὁμαλότητος. Ὁ ξενοκίνητος συμμοριτισμός, ἔπειτα ἀπὸ σκληρότατον ἀγῶνα, ἔχει εὐτυχῶς συντριβῆ. Καὶ ὀφείλεται ὑπερτάτη τιμὴ καὶ εὐγνωμοσύνη πρὸς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις τῆς Χώρας αἱ ὁποῖαι κατευθυνόμεναι ἀπὸ ἡγεσίαν ἀξίαν τῆς Πατρίδος καὶ προσφέρουσαι βαρυτάτας θυσίας, ἐξησφάλισαν πάλιν τὴν Ἐθνικὴν ἀνεξαρτησίαν καὶ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λαοῦ μας. Μετὰ τὴν συντριβὴν τοῦ συμμοριτισμοῦ, ἡ λήθη τοῦ κακοῦ παρελθόντος ἐμφανίζεται ὡς στοιχεῖον χρήσιμον διὰ τὴν ἐπάνοδον τῆς Χώρας εἰς τὴν γαλήνην. Ἀλλ’ ἡ λήθη δὲν ἠμπορεῖ νὰ λειτουργήσῃ ἑτεροβαρῶς. Θὰ ἦτο εὐτυχὴς ἡ Κυβέρνησις ἂν τὰ πράγματα ἀπεδείκνυαν ὅτι, τόσον ἡ λήθη ὅσον καὶ ἡ μεταμέλεια εἶναι εἰλικρινεῖς ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευράν, ὅτι οἱ ἐπιβουλευθέντες τὴν ἐλευθερίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ τὴν ἀνεξαρτησίαν τῆς Χώρας προσῆλθον καὶ πάλιν ἀνεπιφυλάκτως εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκογένειαν καὶ ὅτι χωρισμένοι εἰς τὰς καθ’ ἕκαστον κομματικὰς ἀντιλήψεις, εἴμεθα ἐν τούτοις ὅλοι Ἕλληνες εἰλικρινῶς ἡνωμένοι εἰς τὴν βασικὴν ἰδέαν τῆς ἐθνικῆς καὶ δημοκρατικῆς μας παραδόσεως. Δὲν θὰ ἐδίσταζε τότε ἡ Κυβέρνησις, προχωροῦσα καὶ πέραν τῶν μέτρων ἐπιεικείας τὰ ὁποῖα εἶχεν υἱοθετήσει καὶ ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις, δὲν θὰ ἐδίσταζεν ἐπαναλαμβάνομεν νὰ προχωρήσῃ ἔτι περαιτέρω. Ἀλλ’ ἀρνεῖται ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις νὰ δεχθῇ ὅτι δικαιοῦται νὰ ἀφοπλίσῃ ἠθικῶς τὸ Ἔθνος, ἐνῶ δὲν ὑπάρχει καμμία ἀπόδειξις τῆς εἰλικρινοῦς μεταμελείας τῶν ἐχθρῶν τῆς Ἑλλάδος καὶ ὄχι μόνον δὲν ἐκδηλοῦται τοιαύτη μεταμέλεια, ἀλλὰ τοὐναντίον καθημερινῶς ἐπιβεβαιώνεται ἡ ἀναδιοργάνωσις τῆς ἐπιθέσεως ἐναντίον τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ Λαοῦ μας. Ἡ πολιτικὴ Κυβέρνησις εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο συνοψίζεται ὡς ἑξῆς: Ὅσοι ἠδικήθησαν θὰ εὕρουν δικαιοσύνην. Ὅσοι μετεμελήθησαν εἰλικρινῶς, θὰ εὕρουν ἐπιείκειαν. Ὅσοι ἐμμένουν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν ἐχθρῶν τῆς Πατρίδος, θὰ καταστοῦν ἀκίνδυνοι διὰ τὸ Ἔθνος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ ἀντιμετωπίσῃ οἱανδήποτε ὑποτροπὴν τῆς προδοσίας κατὰ τὸν πλέον ἀμείλικτον τρόπον. Δευτέρα ἀρχή, εἰς τὴν ὁποίαν θεμελιώνεται τὸ Κυβερνητικὸν πρόγραμμα, εἶναι ἡ ἀποκατάστασις καὶ ἡ ἐμπέδωσις χρηστῆς Διοικήσεως. Ἡ Κυβέρνησις φιλοδοξεῖ νὰ ἐφαρμόσῃ ἀπόλυτον ἰσοπολιτείαν καὶ νὰ δημιουργήσῃ μὲ τὸν τρόπον τῆς Διοικήσεώς της τὴν πεποίθησιν εἰς ὅλους, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι Κράτος συγχρονισμένον καὶ δίκαιον καὶ ὄχι Κράτος κομματικόν. Μέτρα νομοθετικὰ τὰ ὁποῖα θὰ φέρῃ ὑπὸ τὴν κρίσιν σας ἡ Κυβέρνησις, θὰ ἀποβλέπωσιν εἰς τὴν κατασφάλισιν αὐτῆς τῆς πολιτικῆς γραμμῆς. Ἀπαραίτητα δὲ ὄργανα διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ τούτου θεωροῦμεν τὴν ταχυτάτην ὁλοκλήρωσιν τοῦ θεσμοῦ τῆς ἀποκεντρώσεως, καθὼς καὶ τὴν ἄμεσον ἀποκατάστασιν τοῦ θεσμοῦ τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως, πρώτη ἐκδήλωσις τῆς ὁποίας θὰ εἶναι ἡ διενέργεια τῶν προκηρυχθεισῶν ἐκλογῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ἀρχῶν. Τρίτον ἄρθρον τοῦ προγράμματός μας εἶναι ἡ χάραξις οἰκονομικῆς καὶ κοινωνικῆς πολιτικῆς, ἡ ὁποία θὰ δυνηθῇ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν πλήρη ἀνασυγκρότησιν τῆς Χώρας ἐπὶ τῇ βάσει τῶν μεταπολεμικῶν δεδομένων καὶ συνθηκῶν. Καὶ εἶναι προφανὲς ὅτι μία τοιαύτη ἀνασυγκρότησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συντελεσθῇ παρὰ μόνον μὲ τὴν πλήρη ἀξιοποίησιν τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος εἶναι βαθύτατα εὐγνῶμον πρὸς τὴν μεγάλην Δημοκρατίαν τῆς Ἀμερικῆς. Καὶ ὅπως εἰς τὰ πεδία τῆς μάχης ἀπεδείχθη ἄξιον τῆς πολυτίμου βοηθείας, ἡ ὁποία τοῦ παρεσχέθη καὶ ἡ ὁποία ἀπετέλεσεν οὐσιώδη συντελεστὴν τῆς Νίκης, καθ’ ὅμοιον τρόπον ἔχει ἀπόφασιν νὰ καταστῇ ἄξιον τῆς παρεχομένης βοηθείας καὶ εἰς τὸ μέτωπον τῆς οἰκονομικῆς Ἀνασυγκροτήσεως εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ εὐημερία τοῦ Λαοῦ μας διὰ τὸ μέλλον. Ἀποτελεῖ ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως ἡ ἐν πλήρει ἁρμονίᾳ μετὰ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς ἐφαρμογὴ τοῦ ἐγκεκριμένου προγράμματος Εὐρωπαϊκῆς Συνεργασίας, τοῦ ὁποίου εἶναι γνωσταὶ αἱ κεντρικαὶ γραμμαί. Ἡ ἐκτέλεσις μεγάλων ὑδροηλεκτρικῶν καὶ θερμοηλεκτρικῶν ἔργων, ἡ ἵδρυσις ὡρισμένων βασικῶν βιομηχανιῶν, ἡ πλήρης ἐκμετάλλευσις ὅλων τῶν πλουτοπαραγωγικῶν πόρων τῆς Χώρας, ἡ ἐπωφελὴς ρύθμισις τοῦ εἰσαγωγικοῦ καὶ ἐξαγωγικοῦ μας ἐμπορίου καὶ γενικώτερον ἡ ἐπιστράτευσις ὁλοκλήρου τῆς Ἑλληνικῆς δραστηριότητος καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ μόχθου ἐντὸς τῶν πλαισίων ἑνὸς πλήρους προγράμματος, ἀποτελοῦν βασικὰς ἐπιδιώξεις ἀπὸ τὴν πραγματοποίησιν τῶν ὁποίων ἐξαρτᾶται ἡ ἐπιβίωσις τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ τὸ μέλλον τῆς Χώρας. Πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν θὰ χωρήσῃ ἡ Κυβέρνησις ἄνευ οὐδενὸς δισταγμοῦ. Ὁ κατατεθεὶς Προϋπολογισμὸς θὰ κατοχυρωθῇ δι’ αὐστηρᾶς περισυλλογῆς καὶ αἱματηρῶν οἰκονομιῶν, εἰς τρόπον ὥστε ἡ ἔλλειψις ὡρισμένων ἐκ τῶν προϋποθέσεων ὑπὸ τὰς ὁποίας κατηρτίσθη νὰ μὴ γίνῃ ἀφορμὴ περιορισμοῦ τῶν ὑπὲρ τῆς Ἀνασυγκροτήσεως διατεθέντων ποσῶν. Παραλλήλως θὰ ἐπιδιωχθῇ ἡ ἀναθεώρησις τοῦ φορολογικοῦ συστήματος βάσει τῆς ἀρχῆς τῆς προοδευτικῆς εἰσφορᾶς τῶν εὐπορωτέρων, τῆς ἁπλουστεύσεως τῆς διαδικασίας βεβαιώσεως τῶν φόρων καὶ γενικώτερα τῆς ἐμπεδώσεως φορολογικῆς τάξεως. Ἰδιαιτέραν μέριμναν τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἀποτελέσῃ ἡ προστασία τῶν πληθυσμῶν τῆς ὑπαίθρου, οἱ ὁποῖοι ἐδοκιμάσθησαν βαρύτατα κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη. Εἰς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν χρειάζεται ἐξαιρετικὴ προσπάθεια, ὄχι μόνον διότι πρόκειται περὶ τοῦ πλέον σημαντικοῦ τμήματος τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Χώρας, ἀλλὰ καὶ διότι παρὰ τὴν ἐπιδιωκομένην ἐκβιομηχάνισιν τῆς Χώρας ἡ γεωργικὴ παραγωγὴ θὰ ἀποτελῇ πάντοτε ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικώτερα κονδύλια τοῦ ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος. Ἡ αὔξησις τῶν καλλιεργησίμων γαιῶν, ἡ ἔντασις τῆς μηχανικῆς καλλιεργείας, ἡ μείωσις τοῦ ἐπιτοκίου τῶν δανείων τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ γενικώτερα τῆς τιμῆς τῶν γεωργικῶν ἐφοδίων, ἡ ἐκτέλεσις ἔργων ἀρδεύσεως καὶ ἀποξηράνσεως καὶ ἡ διανομὴ τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος εἰς τὴν ὕπαιθρον, θὰ δώσουν νέαν ζωὴν εἰς τοὺς ἀγροτικούς μας πληθυσμούς, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὴν ἀκένωτον δεξαμενὴν τῶν δυνάμεων τοῦ Ἔθνους. Παράλληλος θὰ εἶναι καὶ ἡ προσπάθεια διὰ τὴν ἐξασφάλισιν εἰς τὸν παραγωγὸν δικαίας τιμῆς διαθέσεως τῶν προϊόντων, δεῖγμα τῆς ὁποίας ὑπῆρξεν ἡ ἀναγγελθεῖσα πρὸ ἡμερῶν τιμὴ συγκεντρώσεως τῆς σταφίδος καὶ τῆς σουλτανίνας. Διὰ τὸν καπνὸν ἡ Κυβέρνησις θὰ καταβάλλῃ κάθε δυνατὴν προσπάθειαν διὰ τὴν ταχυτέραν διάθεσιν τῶν ἀποθεμάτων καὶ τὴν χάραξιν καπνικῆς πολιτικῆς, ἡ ὁποία θὰ θέσῃ τέρμα εἰς τὴν περιπέτειαν τοῦ πολυτίμου αὐτοῦ ἐθνικοῦ προϊόντος. Ἡ προστασία τοῦ Κράτους θὰ στραφῇ ἐπίσης μὲ ἰδιαιτέραν στοργὴν καὶ συμπάθειαν πρὸς τὴν ἐργατικὴν τάξιν. Θὰ ἐπιδιωχθῇ ἡ ἐξασφάλισις καλλιτέρων ὅρων ζωῆς καὶ ἡ βελτίωσις τοῦ βιοτικοῦ της ἐπιπέδου ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὴν αὔξησιν τῆς ἀποδοτικότητος. Ὁ ἐπαναπατρισμὸς καὶ ἡ ταχεῖα ἀποκατάστασις τῶν συμμοριοπλήκτων ἀποτελοῦν πρωταρχικὴν μέριμναν τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ ὕδρευσις τῆς ὑπαίθρου, ἡ στέγασις τῶν παλαιῶν προσφύγων καὶ γενικώτερα ἡ ἀντιμετώπισις τοῦ προβλήματος τῆς λαϊκῆς στέγης θὰ εἶναι τὸ ἀπαραίτητον συμπλήρωμα τῆς οἰκονομικῆς καὶ κοινωνικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ἀντικείμενον ἰδιαιτέρας προσοχῆς τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἀποτελέσῃ τὸ θέμα τῶν τιμῶν, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται σήμερον εἰς σημεῖον πράγματι κρίσιμον. Ἡ ἐπιτάχυνσις τῶν εἰσαγωγῶν, ἡ χρηματοδότησις τῆς παραγωγῆς, ἡ μείωσις τοῦ ἐπιτοκίου τῶν τραπεζικῶν χορηγήσεων καὶ γενικώτερα τῶν συναλλαγῶν ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν πάταξιν οἱασδήποτε κινήσεως αἰσχροκερδείας ἢ ἀποκρύψεως ἀγαθῶν καὶ μὲ τὴν αὐστηρὰν παρακολούθησιν τοῦ τρόπου διαμορφώσεως τῶν τιμῶν, τῶν κομίστρων, τῶν μισθῶν καὶ τῶν ἡμερομισθίων, θὰ χρησιμοποιηθοῦν διὰ τὴν προστασίαν τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας ἀπὸ τὸν διαρκῶς ὀγκούμενον κίνδυνον τῆς ἀνόδου τῶν τιμῶν. Κύριοι Βουλευταί, Ἀποτελεῖ συνήθειαν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων νὰ ἐξαντλοῦνται εἰς γενικὰς ἐπαγγελίας. Ἐπιθυμοῦμεν σήμερον ἐπὶ ὡρισμένων θεμάτων νὰ καταστῶμεν περισσότερον συγκεκριμένοι. Περιβαλλόμενοι μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς Βουλῆς θὰ ἐπιδιώξωμεν εἰς τὸν συντομώτερον χρόνον ὅπως: 1) Ἀποδοθῇ Δικαιοσύνη πρὸς τὰ θύματα τοῦ πληθωρισμοῦ καὶ εἰδικώτερον τὸν κόσμον τῶν μικροκαταθετῶν. Πολυχρόνιος καὶ ἀσύγνωστος ὑπῆρξεν ἡ παράλειψις τῆς ἱκανοποιήσεως τοῦ δικαίου αἰτήματός των. Ἡ Κυβέρνησις κατήρτισεν ἤδη Ἐπιτροπήν, εἰς τὴν ὁποίαν ἔταξε σύντομον προθεσμίαν, πρὸς διατύπωσιν τοῦ σχετικοῦ νομοθετήματος. Θὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀρχὴ ὅτι οἱ ὠφεληθέντες ἀπὸ τὸν πληθωρισμὸν θὰ ἀποζημιώσουν τὰ θύματα τοῦ πληθωρισμοῦ. 2) Ἐπεκταθῇ ὁ θεσμὸς τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων καὶ εἰς τὴν ὕπαιθρον. Ἐπίσης ἀσυγχώρητος ὑπῆρξεν ἡ μακρὰ καθυστέρησις τῆς ἐξισώσεως τῶν ἐργατῶν τῆς γῆς μὲ τοὺς ἐργάτας τῶν πόλεων. Θὰ ὑπάρξῃ ἄμεσος ἐπέκτασις τῆς ἀσφαλίσεως τῆς ὑγείας ὡς ἀπαρχὴ τῆς γενικεύσεως τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων καὶ εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον. 3) Αὐξηθοῦν αἱ συντάξεις. Ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις εἶχε παράσχει ἐπισήμως τὴν ὑπόσχεσιν διὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ κ. Τσουδεροῦ καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Καρτάλη ὅτι ἐντὸς τετραμήνου ἀπὸ τῆς καταθέσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς τὴν Βουλὴν θὰ συνετελεῖτο καὶ ἡ ἐκκαθάρισις τῶν συντάξεων καὶ αὔξησις αὐτῶν ἀνάλογος πρὸς τὴν αὔξησιν τοῦ μισθοῦ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις υἱοθετεῖ τὴν δοθεῖσαν ὑπόσχεσιν καὶ θὰ ἐπιδιώξῃ τὴν δικαίαν ἱκανοποίησιν τῶν συνταξιούχων ἐντὸς τῆς ταχθείσης προθεσμίας. Κύριοι βουλευταί, Ἐπιθυμῶ νὰ κάμω ἐπίσης λόγον καὶ περὶ τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος. Δὲν γνωρίζω ἐὰν πταίῃ ἡ Ἀναλογικὴ διὰ τὴν δυσχέρειαν τοῦ σχηματισμοῦ σταθερῶν Κυβερνήσεων. Γεγονὸς πάντως εἶναι ὅτι σήμερον ἔχει πλέον διαμορφωθῆ κοινὴ συνείδησις διὰ τὴν ἀνάγκην πλειοψηφικοῦ συστήματος, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου πάντοτε προσωπικῶς εἶχον ταχθῆ. Ἀπετέλεσε συνήθειαν τοῦ παρελθόντος, ὅπως τὰ ἐκλογικὰ συστήματα καθιεροῦνται εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι πρέπον. Τὸ ἐκλογικὸν σύστημα πρέπει νὰ εἶναι γνωστὸν καὶ εἰς τὸν πολιτικὸν κόσμον καὶ εἰς τὸν λαὸν ἀπὸ μακρᾶς ἀποστάσεως, διὰ νὰ συντελῆται ἀνέτως ἡ ἔγκαιρος προσαρμογὴ τοῦ πολιτικοῦ βίου. Ἡ Κυβέρνησις περιβαλλομένη μὲ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, θὰ χωρήσῃ εἰς τὴν καθιέρωσιν τοῦ πλειοψηφικοῦ συστήματος. Κύριοι βουλευταί. Δειναὶ εἶναι αἱ περιστάσεις τὰς ὁποίας ἀντιμετωπίζει ἡ Χώρα. Ἡ Κυβέρνησις ἀπευθυνομένη πρὸς τὴν Βουλήν, δὲν ζητεῖ μόνον τὴν ψῆφον τῶν Κομμάτων, τὰ ὁποῖα τὴν ἀπαρτίζουν. Ζητεῖ εὐρυτέραν ἐμπιστοσύνην, ἡ ὁποία θὰ τῆς ἐπιτρέψῃ νὰ προχωρήσῃ μὲ σταθερότητα εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματος τὸ ὁποῖον ἐξήγγειλεν. Ἐὰν ὅμως, ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, στερηθῇ τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Βουλῆς, τότε εἶναι προφανές, ὅτι ἐπιβάλλεται πλέον ἡ προσφυγὴ εἰς νέαν ἐτυμηγορίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, διὰ νὰ προκύψῃ τοιουτοτρόπως σταθερὰ Κυβέρνησις, δυναμένη νὰ ὑπερασπίσῃ ἀποτελεσματικῶς τὴν Ἐθνικὴν Ἀσφάλειαν καὶ νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν οἰκονομικὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Χώρας. Κύριοι βουλευταί, Βεβαίως νέος ἐκλογικὸς σάλος, ὑπὸ τὰς σημερινὰς ἐξαιρετικὰς συνθήκας ἐσωτερικὰς καὶ διεθνεῖς, θὰ πρέπῃ νὰ ἀποφευχθῇ. Διότι θὰ ὁδηγήσῃ καὶ εἰς χαλάρωσιν τῆς Διοικήσεως, καὶ εἰς διαταραχὴν τῶν τιμῶν καὶ πρὸ παντὸς εἰς ἐπικίνδυνον νέαν καθυστέρησιν τοῦ ἔργου τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Ἀλλὰ θὰ ἔχῃ δυστυχῶς καταστῆ ἀναπόφευκτος, διότι θὰ ἀποτελῇ μικρότερον δεινόν, ἀπὸ τὴν ἀτέρμονα παράτασιν Κυβερνητικῶν κρίσεων, αἱ ὁποῖαι ἰσοδυναμοῦν πρὸς ἀνυπαρξίαν Κυβερνήσεως. Ἡ ψῆφος σας θὰ ἀποφασίσῃ. Ἕκαστος ἐξ ἡμῶν ἂς ἀναμετρήσῃ καὶ ἂς ἀναλάβῃ τὰς εὐθύνας του. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος κ. Κ. Τσαλδάρης ἔχει τὸν λόγον.

§4Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν νὰ διακοπῇ ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν αὔριον, ἵνα δυνηθῶμεν νὰ λάβωμεν θέσιν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, μὲ τὴν ἐπιβαλλομένην περίσκεψιν. Ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τερματίζων τὰς δηλώσεις του, ἐπεξετάθη εἰς σκέψεις καὶ προβλέψεις ἐπὶ καταστάσεων, αἵτινες θὰ προκύψουν μετὰ τὴν ψῆφον τοῦ Σώματος καὶ αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι τῆς παρούσης βεβαίως στιγμῆς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐδημιούργησε τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἐπιθυμεῖ νὰ θέσῃ ἕκαστον βουλευτὴν κατ’ ἰδίαν ἐν τῇ διαμορφώσει τῶν ἀντιλήψεών του ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, ἔναντι τῶν ὑπ’ αὐτοῦ διατυπωθεισῶν σκέψεων περὶ προσφυγῆς εἰς νέας ἐκλογάς, ἐνῷ ὡς Κυβέρνησις ὁμιλεῖ περὶ κομμάτων, τὰ ὁποῖα τὴν ἀπαρτίζουν. Τίθενται οὕτω ζητήματα πολιτικῆς μορφῆς, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλεται νὰ συζητηθῶσι μὲ τὴν ἁρμόζουσαν εὐρύτητα. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις δι’ αὔριον τὸ ἀπόγευμα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἄλλως τε ἔχει καθιερωθῇ εἰς τὰς ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων συζητήσεις.

§5Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὁμολογῶ ὅτι ἡ ἀρχὴ αὐτὴ νὰ διακόπτεται ἡ συζήτησις μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, καθιερώθη τελευταίως ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ μακαρίτου Σοφούλη. Ἄλλοτε εἰσερχόμεθα ἀμέσως μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν κυβερνητικῶν δηλώσεων, εἰς τὴν συζήτησιν αὐτῶν. Πρέπει ὅμως νὰ εἴπωμεν καὶ τοῦτο: ὅτι ἀπόψε, ἐξαιρετικῶς, καὶ ἐγὼ συμφωνῶ μὲ τὸ αἴτημα τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, διότι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπεξετάθη περισσότερον τοῦ δέοντος, εἶναι ἴσως αἱ μεγαλύτεραι, αἱ πλέον ἐκτεταμέναι Κυβερνητικαὶ δηλώσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο, παρὰ τὰς ὑποσχέσεις, τὰς ὁποίας εἶχε δώσει διὰ τοῦ Τύπου ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θὰ περιορισθοῦν αἱ δηλώσεις εἰς τὸ περιεχόμενον τοῦ πρωτοκόλλου τῆς 12 Μαρτίου.

§6Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Αὐτὸ ἀποτελεῖ συζήτησιν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων. Ἢ θὰ διακόψωμεν ἢ θὰ προχωρήσωμεν.

§7Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δὲν ἀποτελεῖ συζήτησιν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, ἀλλὰ ἐπὶ τοῦ αἰτήματος τῆς διακοπῆς καὶ λέγω λοιπὸν ὅτι ἡ ἔκτασις τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, καθιστᾷ ἀναγκαίαν τὴν ἀποδοχὴν τῆς αἰτήσεως τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Δὲν συζητῶ ἑπομένως ἐπ’ αὐτῶν ἀλλά, τοὐναντίον, συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὸν κ. Τσαλδάρην. Ὑπὸ ἄλλας συνθήκας θὰ εἶχον τὴν ἰδέαν ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξακολουθήσωμεν τὸ παλαιὸν καθεστώς, τὴν συνέχειαν δηλ. τῆς συζητήσεως ἀμέσως μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων. Ἐφ’ ὅσον ὅμως τόσον πολὺ ἐπεξετάθη ὁ κ. Πρόεδρος καὶ ἔδωσε τόσον μῆκος εἰς τὰς ἀναγνωσθείσας ἀπόψε προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, κατέστησεν ἀναγκαίαν ἐπαναλαμβάνω τὴν διακοπήν, ἵνα λάβωμεν ἐπακριβῶς γνῶσιν αὐτῶν καὶ δυνηθῶμεν ν’ ἀπαντήσωμεν ἀρτίως. Ἄλλως τε ἡ Κυβέρνησις ἀπέστειλεν εἰς τοὺς Ἀρχηγοὺς τῶν Κομμάτων ἀντίγραφον τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, πρὶν αὗται ἀναγνωσθῶσιν ἐν τῇ Βουλῇ.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον;

§9ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 μ. μ., μὲ ἀντικείμενον Ἡμερησίας Διατάξεως συζήτησιν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. (Ὥρα 7.45′ μ.μ.)