1950.07.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 67η

Παρασκευὴ 28 Ἰουλίου 1950.

Προεδρία Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 7.45′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς Ι. Μποῦτος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Ζάκκας, Δημ. Μπαρπαλιᾶς καί Γεώργ. Χατζησταυρῆς δι’ αἰτήσεών των, αἰτοῦνται τὴν χορήγησιν ἀδείας ἀπουσίας, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσουν διὰ τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνονται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρέσχε τὴν ἔγκρισίν της διὰ τὴν χορήγησιν ἀδείας μεταβάσεως εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εἰς τοὺς βουλευτὰς κ.κ. Α. Ζάκκαν, Δ. Μπαρμπαλιᾶν καὶ Γ. Χατζησταυρῆν. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κ. Θ. Τσάτσος ἀπέστειλε τὴν κάτωθι ἐπιστολήν. Ἀξιότιμον κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων. Κύριε Πρόεδρε, (Ἀφορᾷ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Ποιν. Κώδικος καὶ τοῦ Κώδικος Ποινικῆς Δικονομίας). Τῇ αἰτήσει μου ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Δικαιοσύνης ἐχαρακτήρισε τοὺς κυρωτικοὺς νόμους τῶν ἀνωτέρω κωδίκων ὡς ὑπηρεσιακοὺς καὶ κατεπείγοντας. Τοῦτο συγχωρεῖται, ὡς προκύπτει ἐκ τῆς συγκρίσεως τῆς σχετικῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρ. 49 τοῦ Συντάγματος τοῦ 1927, ἥτις διετηρήθη ἐν ἰσχύϊ, πρὸς τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ Συντάγματος τοῦ 1911. Προκειμένου ἄλλως τε περὶ Κωδίκων, οὐδεμία τροπολογία συγχωρεῖται καὶ ἡ διὰ μιᾶς ψήφισις εἰς οὐδεμίαν οὐσιαστικὴν ἀντίρρησιν προσκρούει. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ταύτην ἐζήτησα τὴν ἐπιψήφισιν τῶν κυρωτικῶν νόμων. Σημειῶ σὺν τοῖς ἄλλοις ὅτι καὶ οἱ δύο αὗτοι Κώδικες πρόκειται νὰ ἰσχύσουν μόνον, ἀπὸ 1. 1 51 καὶ δὲν δημιουργῶ τετελεσμένον γεγονός, ἀλλὰ μόνον καθιστῶ δυνατὴν τὴν προπαρασκευαστικὴν πρὸς ἐφαρμογὴν αὐτῶν ἐργασίαν. Προφανῶς ἐκ λάθους δὲν ἀνεγράφη εἰς τὰ χθεσινὰ πρακτικὰ ὑπὸ ποίαν ἔννοιαν ἐψηφίσθησαν ὑπὸ τῆς Βουλῆς οἱ δύο κυρωτικοὶ τῶν Κωδίκων Νόμοι. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ κύριε Πρόεδρε, νὰ γίνῃ σχετικὴ διόρθωσις ἵνα δυνηθῶ νὰ προωθήσω τὴν κύρωσιν, ἔκδοσιν καὶ δημοσίευσιν αὐτῶν.

Μετὰ βαθυτάτης τιμῆς

ΘΕΜ. ΤΣΑΤΣΟΣ

Ἐπίσης οἱ κ.κ. Νικόλαος Μπακόπουλος, Πρόεδρος τῆς ἐπί τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ Β. Στεφανόπουλος καὶ Ἠλίας Λαγάκος, εἰσηγηταὶ ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ κυρώσεως τοῦ Ποινικοῦ Κώδικος» καὶ 2) «περὶ κυρώσεως τοῦ κώδικος Ποινικῆς Δικονομίας», γνωρίζουν ὅτι, εἰσηγήσει τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἀπεδέχθη τὸν χαρακτηρισμὸν τῶν ὡς ἄνω σχεδίων νόμων ὡς ὑπηρεσιακῶν. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως, ἐφ’ ὅσον ὁ Ὑπουργὸς καὶ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ εἶχον χαρακτηρίσει ὡς ὑπηρεσία κὰ καὶ ἐπείγοντα τὰ ψηφισθέντα κατὰ τὴν Συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Τετάρτης 26)7)50 εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον ὡς ἄνω σχέδια νόμων 1) «περὶ κυρώσεως τοῦ Ποινικοῦ Κώδικος» καὶ 2) «περὶ κυρώσεως τοῦ Κώδικος Ποινικῆς Δικονομίας», χαρακτηρισθοῦν ὡς ὑπηρεσιακὰ καὶ κατεπείγοντα καὶ θεωρηθοῦν ὡς ψηφισθέντα εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον καὶ καταχωρηθοῦν εἰς τὰ σημερινὰ πρακτικά;

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ ἀπεδέχθη ὅπως τὰ ψηφισθέντα εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον σχέδια νόμων 1) «περὶ κυρώσεως τοῦ Ποινικοῦ Κώδικος» καὶ 2) «περὶ κυρώσεως τοῦ Κώδικος Ποινικῆς Δικονομίας» θεωρηθοῦν ὡς ψηφισθέντα εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον. (Ἴδε Ἐφημ. Κυβερνήσεως τεῦχος πρῶτον, ἀριθ. φύλλου 182 τῆς 17 Αὐγούστου 1950). Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Μαρῆς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.

§8Κ. ΜΑΡΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει) Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Πανελληνίου Συνδέσμου Συνταξιούχων Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου Κύμης ζητοῦντος αὔξησιν τῶν συντάξεών των. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Πετρακογιώργης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς κωμοπόλεως Τυμβακίου, ζητούντων τὴν παραχώρησιν, ἐκ τῶν εἰς τὴν περιφέρειαν Μεσσαρᾶς εὑρισκομένων κτημάτων, ἀναλόγου ἐκτάσεως πρὸς ἀγροτικήν των ἀποκατάστασιν. Ἡ Πανελλήνιος Ἕνωσις Ἐφέδρων Ἀξ)κῶν Ἀθηνῶν ζητεῖ ἄμεσον ἐπιψήφισιν κατατεθέντος ὑπὸ Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς σχεδίου νόμου «περὶ προστασίας στρατευθέντων ἐφέδρων φαρμακοποιῶν». Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 175134)7.7.50 ἀποφάσεώς του, παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου ὑπὲρ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν ὑπὸ ταύτης μέσῳ τοῦ Ὑπ)τος τῆς Φλωρίνης χορήγησιν δανείων συνολικοῦ ποσοῦ δραχ. 1.994.500.000 εἰς τοὺς πληγέντας ἐπαγγελματίας καὶ βιοτέχνας τῆς περιφερείας Φλωρίνης. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1529856)17.7.50 ἀποφάσεώς του, παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Δημοσίου ὑπὲρ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν ὑπὸ ταύτης μέσῳ τοῦ ἐν Ἰωαννίνοις Ὑπ)τός της χορήγησιν δανείων συνολικοῦ ποσοῦ δραχ. 1.400.000.000 εἰς 289 πληγέντας ἐπαγγελματίας καὶ βιοτέχνας τῆς ἐπαρχίας Δωδώνης. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 152958)17.7.50 ἀποφάσεώς του, παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου ὑπὲρ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν ὑπὸ ταύτης μέσῳ τοῦ Ὑπ)τός της Ἰωαννίνων, χορήγησιν δανείων συνολικοῦ ποσοῦ δραχ. 630.000.000 εἰς τοὺς ἐπαγγελματίας καὶ βιοτέχνας ἐπαρχίας Κονίτσης. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 152958)17.7.50 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου ὑπὲρ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν ὑπὸ ταύτης μέσῳ τοῦ ἐν Κερκύρᾳ Ὑποκαταστήματος αὐτῆς χορήγησιν δανείου δραχ. 1.800.000.000 εἰς 300 πληγέντας ἐπαγγελματίας καὶ βιοτέχνας τῆς πόλεως Κερκύρας. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Α. Μαυρίδης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Σχολικῆς Ἐφορείας τοῦ Γυμνασίου Ροδολείβος, ζητοῦντος ἄμεσον τοποθέτησιν ἐν τῷ Γυμνασίῳ καθηγητοῦ Γυμναστικῆς. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Καραθόδωρος καταθέτει ἀναφορὰν διαφόρων ὀργανώσεων Θεσσαλονίκης, ζητουσῶν ὅπως ἡ ἐκμετάλλευσις τῆς ἠλεκτροδοτήσεως πόλεως Θεσσαλονίκης, βάσει νομοσχεδίου δημοσίας ἐπιχειρήσεως ἠλεκτρισμοῦ, ἀνατεθῇ εἰς συσταθησόμενον τοπικὸν νομικὸν πρόσωπον. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Δ. Ζησόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς κοινότητος Λουκομίου ἐπαρχίας Βοΐου, ζητοῦντος ἄμεσον οἰκοδόμησιν τοῦ χωρίου του, ἀνέγερσιν τοῦ πυρποληθέντος ναοῦ, χορήγησιν ἀροτριώντων ζώων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Κυκλάδων κ. Ε. Ἀλιπράντης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Ἑρμουπόλεως, ζητοῦντος ἄμεσον οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τοῦ Δήμου διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν δαπανῶν μεταφορᾶς ὕδατος πρὸς ὕδρευσιν τῶν κατοίκων τῆς πόλεως Σύρου. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Α. Λαμπριανίδης καταθέτει ἀναφορὰν ἐπαναπατρισθέντων κατοίκων χωρίου Πρασινάδας τῆς ἀκριτικῆς περιοχῆς κοινότητος Σύλλης Τριγώνου Παρανεστίου Νομοῦ Δράμας, διαμαρτυρομένων διὰ τελείαν ἐγκατάλειψίν των ὑπὸ τοῦ Κράτους καὶ ζητούντων ἄμεσον χορήγησιν ἱματισμοῦ, δωρεὰν τροφοδότησιν ἐπὶ ἓν τοὐλάχιστον ἔτος κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ν. Βέης καταθέτει ἀναφορὰν κρατουμένων φυματικῶν εἰς φυλακὰς Ἰκαρίας, διαμαρτυρομένων δι’ ἐπιδείνωσιν ὑγιεινῆς τῶν καταστάσεως καὶ ζητούντων βελτίωσιν συσσιτίου καὶ ἀποφυλάκισίν των. Ὁ βουλευτὴς Φθιώτιδος κ. Ε. Καλαντζῆς καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Φθιώτιδος, ζητούσης ἄμεσον χορήγησιν βιοτεχνικῆς πιστοδοτήσεως ἐκ δραχμῶν 5.000.000.000 μὲ προθεσμίαν πληρωμῆς 6 μηνῶν διὰ τὴν ἀγορὰν πρώτων ὑλῶν καὶ ἐπιδιόρθωσιν καὶ ἀποκατάστασιν κτιρίων καὶ μηχανημάτων. Ὁ βουλευτὴς Τρικάλων κ. Ν. Ἔξαρχος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου, τῶν Προέδρων Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Πολέμου, τῶν Πολυτέκνων, τῶν Αὐτοκινητιστῶν καὶ διαφόρων ἄλλων Σωματείων Καλαμπάκας, διαμαρτυρομένων διὰ μελετωμένην ἵδρυσιν Μεσοδασικῆς Σχολῆς εἰς Βυτίναν Τριπόλεως καί οὐχὶ ἐν Καλαμπάκᾳ. Οἱ βουλευταὶ Σερρῶν κ.κ. Α. Μαυρίδης καὶ Κ. Ἀλεξανδρίδης καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς κοινότητος Ἀλιστράτης, ζητοῦντος ἄμεσον λειτουργίαν καὶ τῆς ΣΤʹ τάξεως τοῦ Γυμνασιακοῦ παραρτήματος Ἀλιστράτης, τοποθέτησιν δύο καθηγητῶν, ἑνὸς φιλολόγου καὶ ἑνὸς μαθηματικοῦ κλπ. ὁ Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Χ. Γουλόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Καφεπωλῶν Κοζάνης «Ὁ Ἅγιος Χριστόφορος», ζητοῦντος ἐλάττωσιν τοῦ φιλοδωρήματος ἀπό 15% εἰς 10%. Οἱ βουλευταὶ Σερρῶν κ.κ. Α. Μαυρίδης καὶ Κ. Ἀλεξανδρίδης καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Σ.Α.Α.Κ. Μαυροθαλάσσης, Ζευγολατιοῦ, Μακρυοτίσσης, Λευκῶνος Συμῶνος, ζητούντων ἄμεσον ἀποστολὴν ἐκσκαφέως διὰ τὴν διάνοιξιν τοῦ ἀποξηραντικοῦ καναλίου, καθ’ ὅτι κινδυνεύει ἅπασα ἡ ὄψιμος καλλιέργεια ἀνερχομένη εἰς 15.000 δεκαδικὰ στρέμματα τῶν χωρίων Ἰβήρων, Ἁγίου Δημητρίου καὶ τῶν Σ.Α.Α.Κ Μαυροθαλάσσης, Λευκῶνος, Ζευγολατιοῦ κλπ. διὰ τῆς ὑψώσεως τῶν ὑδάτων τοῦ Στριμῶνος. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Δ. Ζησόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου Νοσοκομείου Λοιμωδῶν Νόσων Θεσσαλονίκης, ζητοῦντος τὴν μὴ ἀπόδοσιν τοῦ κτιριακοῦ συγκροτήματος εἰς τὸ Ἰταλικὸν Κράτος, μονιμοποίησιν τοῦ ἐπιστημονικοῦ νοσηλευτικοῦ καὶ ὑπηρετικοῦ προσωπικοῦ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Εὐβοίας, διαμαρτυρομένης δι’ ἐπιβληθεῖσαν βαρυτάτην φορολογίαν εἰς τοὺς ἐπαγγελματίας καὶ βιοτέχνας. Ἀπαντήσεις τῶν διαφόρων Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ.κ. βουλευτῶν: I. Ὑπουργείου Θρησκευμάτων καὶ Παδείας Α) Ἐπὶ τῆς ἀπὸ 22.5.1950 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν Δωδεκανήσου κ.κ. Σ. Κωτιάδη καὶ Γ. Ἰωαννίδη. Αἱ διδακτηριακαὶ ἀνάγκαι τῆς Δωδεκανήσου ἀντιμετωπίζονται διὰ τοῦ εἰδικοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως Δωδεκανήσου εἰς ὃν ἐγγράφονται ἐτησίως σχετικαὶ πιστώσεις. Εἰδικῶς κατὰ τὴν παρελθοῦσαν χρῆσιν ἀντιμετωπίσθησαν διδακτηριακαὶ τινὲς ἀνάγκαι ἐκ τοῦ προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως, καίτοι παρουσιάζεται σοβαρὰ δυσχέρεια ἀποστολῆς χρημάτων, διότι δὲν ὑφίσταται ταμειακὴ ληψοδοσία μετὰ τῶν Δημοσίων Ταμείων Δωδεκανήσου τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ Γενικῆς Διοικήσεως.

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ

Β) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 163 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Πειραιῶς καὶ νήσων κ. Δ. Ντάγγκα. Τὸ Ὑπουργεῖον Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας ἀναγνωρίζει ὅτι πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἡ ἀνέγερσις κτιρίου διὰ τὸ Γυμνάσιον Νικαίας καὶ πρός τὸν σκοπὸν τοῦτον ἡ τεχνικὴ ὑπηρεσία ἐξεπόνησε μελέτην. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς μελέτης ταύτης ἤδη ἀνηγέρθησαν δύο αἴθουσαι διδασκαλίας. Ἡ πλήρης ἀνέγερσις τοῦ Γυμνασιακοῦ κτιρίου δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ διὰ τοῦ ὑπὸ τοῦ Α.Ν. 1850)1939 προβλεπομένου Ταμείου Ἀνεγέρσεως Διδακτηρίων Δήμου Νικαίας ὅπερ θὰ συνάψῃ δάνειον, τὸ τοκοχρεωλύσιον τοῦ ὁποίου θὰ καταβάλλεται ἐξ ἡμισείας ὑπὸ τοῦ Κράτους (Ὑπ. Παιδείας) καί τοῦ Δήμου Νικαίας. Τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας εὐχαρίστως θὰ καταβάλλῃ τοκοχρεωλύσιον μέχρι 40 ἑκατομμυρίων ἐτησίως ὥστε νὰ ἐξυπηρετηθῇ δάνειον ἐξ 800.000.000 δραχμῶν, ὅσον ἀπαιτεῖται διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Γυμνασιακοῦ κτιρίου.

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ

Γ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως βουλευτοῦ κ. Κ. Ἀποσκίτη. Δὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. Π.8560)46 ἀποφάσεως τοῦ Ὑπ. Οἰκονομικῶν (Γεν. Διεύθυνσις Δημ. Περιουσίας) ἐνεκρίθη ἡ ἀπ’ εὐθείας μίσθωσις πρὸς τὸν Ἀθλητικὸν Ὅμιλον Παλαιοῦ Φαλήρου τοῦ ἐν Π. Φαλήρῳ καὶ μεταξὺ τῶν ὁδῶν Πρωτέως καὶ Ποσειδῶνος γηπέδου τοῦ Δημοσίου (πρώην Λέρτα) πλὴν τῶν κτισμάτων, ἵνα χρησιμοποιηθῇ ὡς ἀσκητήριον τοῦ Ὁμίλου. Διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1812)1947 μισθωτηρίου συμβολαίου ἐξεμισθώθη τὸ ὡς ἄνω ἀναφερόμενον γήπεδον τοῦ Δημοσίου μετὰ τῶν ἐπ’ αὐτοῦ κτισμάτων, ἀντὶ δραχμῶν 1.800.000 πρὸς τὸν ὡς ἄνω ἀναφερόμενον Ὅμιλον καὶ διὰ πενταετίαν λήγουσαν τὴν 20ὴν Ἰουνίου 1952. Εἰς τὸ ἐν λόγῳ μισθωτήριον περιλαμβάνεται ὅρος ὑπ’ ἀριθ. 13 ὅστις ἔχει οὕτω; «Τὸ Δημόσιον δύναται νὰ λύῃ μονομερῶς τὴν μίσθωσιν ὁποτεδήποτε καὶ πρὸ τῆς λήξεως αὐτῆς ἐὰν ἤθελε λάβει ἀνάγκην τοῦ μισθίου καὶ ἐν γένει διὰ λόγους δημοσίου συμφέροντος, πάντοτε ὅμως κατόπιν προμηνύσεως κοινοποιουμένης εἰς τὸν ἐνοικιαστὴν ἐπὶ ἀποδείξει, ἕνα τοὐλάχιστον μῆνα πρὸ τῆς διαλύσεως. Ἕνεκα τῆς τοιαύτης μονομεροῦς ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου λύσεως τῆς μισθώσεως, οὐδεμίαν ὁ ἐνοικιαστὴς δύναται νὰ ἀξιώσῃ ἀποζημίωσιν παρὰ τούτου καὶ μόνον δικαιοῦται εἰς ἀπαλλαγήν του ἀπὸ τῆς πληρωμῆς τοῦ μὴ δεδουλευμένου μισθώματος ἢ ἐν περιπτώσει προκαταβολῆς εἰς ἀνάλογον ἐπιστροφήν. Λυομένης μονομερῶς τῆς μισθώσεως ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, πᾶν δικαίωμα συσταθὲν ὑπὸ τοῦ ἐνοικιαστοῦ ὑπὲρ τρίτου θεωρεῖται ὡς μὴ ὑπάρχον ἀπέναντι τούτου. Ἐν περιπτώσει πωλήσεως τοῦ μισθίου διαρκούσης τῆς μισθώσεως, αὕτη θεωρεῖται αὐτοδικαίως διαλελυμένη, ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀξιώσεως τοῦ μισθωτοῦ ἔναντι τοῦ Δημοσίου». Ἐπὶ τούτοις γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι ὁ ὡς ἄνω Ὅμιλος οὐδὲν ἀνέφερεν ἡμῖν περί τῆς λύσεως τῆς μισθώσεως τοῦ ἐν λόγῳ γηπέδου. Ἐπίσης γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι τὸ ἐν λόγῳ γήπεδον εἶναι τὸ μοναδικὸν εἰς τὴν περιφέρειαν ταύτην, ὁ δὲ ὡς ἄνω ἀναφερόμενος Ὅμιλος παρουσιάζει ἐξαιρετικὴν ἀθλητικὴν δρᾶσιν διὰ προαγωγὴν καὶ ἀνάπτυξιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἀθλητισμοῦ, ἐπιβάλλεται δὲ ὅπως μὴ λυθῇ ἡ μίσθωσις τούτου.

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ

ΙΙ. Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν. Α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Κυκλάδων Τιμολ. Πάρρη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀποστείλωμεν συνημμένως ἀντίγραφον τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2401)50 τοῦ Δ)ντοῦ τοῦ Ταμείου Σύρου πρὸς τὸν Νομάρχην Κυκλάδων, ἵνα λάβητε γνῶσιν. Πρὸς τὸν κ. Νομάρχην Κυκλάδων Ἐνταῦθα Κύριε Νομάρχα, Εἰς ἐκτέλεσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 7847 ἐ. ἔ. ὑμετέρας διαταγῆς καὶ σὺν τῇ ἐπανυποβολῇ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 295 ἐ. ἔ. ἀναφορᾶς τοῦ Γεωργικοῦ Συν)σμοῦ Σύρου λαμβάνομεν τὴν τιμὴν ν’ ἀναφέρωμεν τ’ ἀκόλουθα: Ὅλως ἀνακριβῶς ἀναφέρει ὅτι διὰ τὸ τρίμηνον τῆς παρατάσεως τῆς χρήσεως 1947 συνετάχθησαν νέοι κατάλογοι παρὰ τῆς Οἰκονομικῆς Ἐφορείας Σύρου καθ’ ὅσον ἡ εἴσπραξις τοῦ τριμήνου τῆς παρατάσεως εἰσεπράχθη βάσει τῶν ἤδη ὑπαρχόντων καταλόγων ἐκ τῶν ὁποίων οὐδεὶς ἀπωλέσθη καὶ ἐπανωρίσθη. Ὡσαύτως ἡ δόσις τῆς παρατάσεως συνέπιπτε μὲ τὴν παλαιὰν πρώτην δόσιν τῆς χρήσεως 1948 ἥτις ἐπιστώθη εἰς τὸ τρίμηνον τῆς παρατάσεως καὶ οὕτω ἐπί 3500 φορολογουμένων τῆς χρήσεως 1947 ἀπέμειναν ἀπλήρωτοι οἱ 500 οἵτινες ἦσαν οἱ μὴ συνεπεῖς. Τὸ μόνον παράπονον τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἔχουν εἶναι ὅτι δὲν τοῖς ἀπεστάλη ἀτομικὴ πρόσκλησις ἀλλὰ μόνον γενικὴ τοιαύτη καὶ τοῦτο ὀφείλεται κυρίως εἰς τὴν τελείαν ἔλλειψιν προσωπικοῦ τοῦ ταμείου μας κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Πλὴν ὅμως τοῦτο δὲν ἀπαλλάσσει τὸν φορολογούμενον τῆς ὑποχρεώσεως πληρωμῆς προστίμων συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 6 παρ. 2 τοῦ Ν.Ε.Δ.Ε. καθ’ ὃ παράλειψις γενικῆς ἢ εἰδικῆς προσκλήσεως κατὰ τὰ ἄρθρα 4 καὶ 5 τοῦ παρόντος οὐδεμίαν ἐπίδρασιν ἀσκεῖ ἐπὶ τοῦ κύρους τῶν κατὰ τοῦ ὀφειλέτου λαμβανομένων ἀναγκαστικῶν μέτρων κτλ. Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ ἀναφέρομεν ὅτι οἱ ἀπομείναντες ὀφειλέται τῆς περιπτώσεως ἥν ἀναφέρει ὁ Συν)σμὸς ἦσαν ἐλάχιστοι (δηλαδὴ ἡ καθυστέρησις μόνον τριμήνου). Οἱ δὲ ὑπόλοιποι ὤφειλον εἴτε ὁλόκληρον τὸν φόρον εἴτε μέρος αὐτοῦ πάντως μεγαλύτερον τοῦ τριμήνου καὶ παραδόξως οἱ αὐτοὶ σχεδὸν παρέμειναν ἀπλήρωτοι κατὰ τὰς χρήσεις 1948– 1949 ὁπότε ἐγένοντο ὅλαι αἱ νόμιμοι προσκλήσεις καὶ συνεπῶς πρόκειται περί κακοπίστων φορολογουμένων. Ἐν κατακλεῖδι ἐκφράζομεν τὸ παράπονον πῶς ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Γεωργικοῦ Συν)σμοῦ ἠγνόησε τὸν Προϊστάμενον τοῦ Ταμείου εἰς ὅν εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ παρουσιασθῇ νὰ ἐκφράσῃ τὰ παράπονά του καί νὰ μᾶς γνωρίσῃ διὰ ποίους ἐνδιαφέρεται καθόσον οὔτε ὁ Συν)σμὸς εἶναι ὀφειλέτης μας οὔτε οἱ ἑταῖροι του οἵτινες τυγχάνουσι χωρικοὶ καὶ φόρος οἰκοδομῶν εἰς τὰ χωρία μηδὲ αὐτοῦ τοῦ Δήμου Σύρου ἐξαιρουμένου δὲν ἐχρεώθησαν ἢ ἐκτὸς ἐὰν ἐνδιαφέρεται διὰ τὰ χρέη τῆς Α. Ε. Βάμβακος ἧς τυγχάνει ἀντιπρόσωπος καὶ δι’ αὐτὴν εἶχε δοθῆ ἐντολὴ πρὸς κατάστασιν ἀπὸ τὸ 1947 πότε νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἄγνοια τῶν χρεῶν τῆς ἢ ἐκτὸς ἐὰν πρόκειται διὰ χρέη ὁπότε κακῶς ἀνέμιξε τὴν ἰδιότητα τοῦ Προέδρου τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν καὶ ἀπὸ τῆς σκοπιᾶς αὐτῆς ν’ ἀποδίδῃ μομφὰς τόσον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν μας ὅσον καὶ εἰς τὴν Ἀστυνομικὴν ἀρχὴν ἀλλ’ ὤφειλεν, ἀναφερθῇ ὡς ἁπλοῦς φορολογούμενος πολίτης διὰ τὴν ἰδίαν αὑτοῦ ὑποχρέωσιν ἥν θὰ ἐξεπλήρουν ἐὰν προσήρχετο νὰ καταβάλῃ ἐμπροθέσμως τὴν αʹ δόσιν τοῦ ἔτους 1948 ὁπότε θὰ ἐπιστοῦτο αὐτομάτως εἰς τὴν παράτασιν τῆς χρήσεως 1947 ὡς συνέβη μὲ τὰ 9)10 τῶν φορολογουμένων. Μετὰ τιμῆς Ὁ Δ)ντὴς τοῦ Ταμείου Σύρου Β) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 169 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Αἰτ)νίας κ. Χ. Καραπιπέρη, ἐν σχέσει μὲ τὴν ὑπογραφὴν τῶν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν διαβιβασθέντων ἡμῖν σχεδίων κοινῶν ἀποφάσεων περὶ διαπιστώσεως ἐλλείψεως τῶν ἀναγκαίων οἰκονομικῶν πόρων ὑπὸ τῶν οἰκείων Δήμων καὶ Κοινοτήτων τῶν ὑποχρέων διὰ τὴν πληρωμὴν τῆς ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ Α. Ν. 835 τοῦ 1948 προβλεπομένης συντάξεως καὶ τὴν καταβολὴν τῆς συντάξεως ταύτης ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι δὲν προέβημεν εἰς τὴν ὑπογραφὴν τῶν ὡς ἄνω κοινῶν ἀποφάσεων καθ’ ὅσον λόγῳ τῶν ἀναγκῶν τοῦ πρ)σμοῦ δὲν καθίσταται ἐφικτὴ ἡ ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου καταβολὴ τῶν συντάξεων τούτων.

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ

ΙΙΙ. Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Α) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 173 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Τουρκοβασίλη, πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διαβιβασθείσης ἡμῖν, λόγῳ ἁρμοδιότητος. Δοθέντος ὅτι, ἐπὶ συγκεκριμένων ἐρωτημάτων, σχετικῶν μὲ τὴν Υ.Σ.Ε.Σ.Α. καὶ τὸν προϊστάμενον αὐτῆς κ. Δοξιάδην, τεθέντων μέχρι τοῦδε, ὑπὸ ἐνδιαφερομένων βουλευτῶν, ὡς τῶν κ. κ. Ζίγδη, Μητσοτάκη καὶ Κοθρῆ, ἔχουν δοθῆ ἀπαντήσεις, κρίνομεν ὅτι, θὰ ἦτο δυνατὸν, ὁ ἐρωτῶν, ἐπὶ συναφῶν, πρὸς τὰ ἀνωτέρω θέματα βουλευτὴς κ. Τουρκοβασίλης, νὰ συμβουλευθῇ ταύτας. Ἐὰν, ἐν τούτοις, αἱ ἀπαντήσεις αὗται δὲν ἤθελον κριθῇ ἐπαρκεῖς, θὰ ἠθέλομεν νὰ παρακαλέσωμεν ὅπως τεθῶσιν ὑπὸ τοῦ κ. βουλευτοῦ συγκεκριμένα ἐρωτήματα, ἐπὶ τῶν ὁποίων εὐχαρίστως θέλομεν ἀπαντήσει. Πάντως, ἀνεξαρτήτως τῶν ἀνωτέρω, θεωροῦμεν ὅτι οὐδὲν ζήτημα ἐκκρεμεῖ ὡς πρὸς τὴν δρᾶσιν τοῦ κ. Δοξιάδη, ἀναγόμενον, εἴτε ἐπὶ θεμάτων πολιτικῶν, ἐφ’ ὧν τὴν εὐθύνην ἔχουν αἱ Κυβερνήσεις ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τῶν ὁποίων ἐγεννήθησαν, εἴτε ἐπὶ θεμάτων ὑπηρεσιακῶν, ὧν ἡ ἐπιτυχὴς διαχείρισις, ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας τῆς ὁποίας προΐσταται ὁ κ. Δοξιάδης ὑπῆρξεν ἀπόλυτος.

Ὁ Ὑπουργὸς

ΕΜΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ

Β) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 236 ἐρωτήσεως τοῦ βοιλευτοῦ κ. Καλαμαρᾶ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι, αἱ διὰ τοῦ τύπου ἀνακοινωθεῖσαι διαπραγματεύσεις τοῦ κ. Δ. Φιλαρέτου, εὑρισκομένου ἐν Γερμανίᾳ, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἐκεῖ πωλήσεως τῶν καπνῶν μας, δὲν ἔχουν ἐπίσημον χαρακτῆρα, δεδομένου ὅτι, ὁ κ. Φιλάρετος ἐνεργεῖ ἐν προκειμένῳ — προφανῶς — ἰδίᾳ πρωτοβουλίᾳ καὶ πάντως οὐχὶ τῇ συνεννοήσει ἢ ἐντολῇ τῆς Κυβερνήσεως. Ἐξ ἄλλου θὰ ἠθέλωμεν νὰ προσθέσωμεν ὅτι ὁ κ. Φιλάρετος δὲν ἔχει ἐπίσημον τινὰ ἰδιότητα παρὰ τῇ ἐν Γερμανίᾳ Ἐμπορικῇ Ἀποστολῇ τῆς Ἑλλάδος, εἴτε ὡς μέλος εἴτε ὡς ἐπίσημος συνεργάτης, καί συνεπῶς δὲν ὑπάρχει ἐπ’ αὐτοῦ θέμα περαιτέρω ἐπεξηγήσεων.

Ὁ Ὑπουργὸς

ΕΜΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ

Γ) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 190 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Ζίγδη, Κ. Μητσοτάκη καὶ Ε. Κοθρῆ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὅτι αἱ κάτωθι συμβάσεις προνομιακῶν ἐκχωρήσεων ἐκμεταλλεύσεως πλουτοπαραγωγικῶν πόρων τῆς χώρας εὑρίσκονται σήμερον ἐν ἰσχύϊ. 1. Ἡ σύμβασις Φίλη διὰ τὰ λιγνιτωρυχεῖα Πτολεμαΐδος κυρωθεῖσα διὰ τοῦ Α. Ν. 2092)1939 «περὶ κυρώσεως συμβάσεως περὶ παραχωρήσεως δικαιώματος ἀναζητήσεως καὶ ἐκμεταλλεύσεως λιγνίτου» (Ἐφημ. Κυβερνήσεως τεῦχος Αʹ φύλλον 504)23.11.39). Ἡ σύμβασις αὕτη μετὰ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 396 τῆς 4.7.1946 πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου (Φ.Ε.Κ. 215)11.7.46 τεῦχος Αʹ) ἀνενεώθη καὶ ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ Ν. Δ. 74) 46 (Φ.Ε.Κ. 254)25.8.46 τεῦχος Αʹ). Ἐπηκολούθησαν παρατάσεις προθεσμιῶν ὡρισμένων ἄρθρων τῆς συμβάσεως διὰ πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. α) Ὑπ’ ἀριθ. 40 τῆς 17 Ἰανουαρίου 1948 (Φ.Ε.Κ.15) 20.1.48 τεῦχος Αʹ) παράτασις ἑξάμηνος. β) Ὑπ’ ἀριθ. 425 τῆς 17.5.48 (Φ.Ε.Κ. 140)17.5.48 τεῦχος Αʹ) παράτασις ἑξάμηνος. γ) Ὑπ’ ἀριθ. 1043 τῆς 25.11.48 (Φ.Ε.Κ. 302)26.11. 48) παράτασις ἐπὶ ἕν ἔτος. δ) Ὑπ’ ἀριθ. 986 τῆς 25.11.48 (Φ.Ε.Κ. 322)1949) παράτασις ἐπὶ ἕν ἔτος. Τὸ νόμιμον τῆς παρατάσεως ἐξετάζεται ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων Νομικῶν Συμβούλων τῆς Κυβερνήσεως. 2. Σύμβασις Δήμου Χανίων, ἐκμεταλλεύσεως ὑδατοπτώσεων πρὸς παραγωγὴν ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας Νόμος 2852) 1920 προνόμιον 99 ἐτῶν. 3. Σύμβασις Ὑδροηλεκτρικῆς Ἑταιρείας Πατρῶν «Γλαῦκος» ἐκμεταλλεύσεως ὑδατοπτώσεων πρὸς παραγωγὴν ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας Διάταγμα 1926, προνόμιον 99 ἐτῶν. 4. Σύμβασις Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρείας Ναούσης (ποταμὸς Ἀραπίτσα), Ν. Δ. 1922, προνόμιον 36 ἐτῶν. Δι’ οὐδεμίαν τῶν ὑπ’ ἀριθ. 2, 3 καὶ 4 Συμβάσεων, ἐγένετο ἀνανέωσίς τις ἐντὸς τῆς παρελθούσης τετραετίας. 5. Σύμβασις μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τοῦ Β. Χέλη, κυρωθεῖσα διὰ τοῦ Α. Ν. 1541)1938 περὶ παραχωρήσεως εἰς τοῦτον δικαιώματος ἐρεύνης καὶ ἐκμεταλλεύσεως πάσης φύσεως ὑδρογονανθράκων καὶ ὀρυκτοῦ μαγειρικοῦ ἅλατος εἰς τὸ ἔδαφος τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπικρατείας, ἐξαιρέσει τῶν χώρων τῶν παραμεθορίων καὶ παρακτίων περιοχῶν, ὡς οὗτοι καθορίζονται συμφώνως πρὸς τὰς ἑκάστοτε ἰσχυούσας διατάξεις, ὡς καὶ τῶν χώρων ἐφ’ ὧν ὑφίστανται παρόμοια δικαιώματα ὑπὲρ τρίτων. Εἰς τὸν ἀνάδοχον παρεσχέθη ὑπὸ τῆς συμβάσεως πενταετὴς προθεσμία ἀρξαμένη ἀπὸ 29 Δεκεμβρίου 1938 πρὸς ἐκτέλεσιν προκαταρκτικῶν ἐπιστημονικῶν μελετῶν καί ἐρευνητικῶν γεωτρήσεων. Λόγῳ τοῦ ἐπακολουθήσαντος πολέμου διεκόπησαν αἱ ἀρξάμεναι γεωτρήσεις, ἀπωλέσθη δὲ πᾶν σχεδὸν τὸ σοβαρᾶς ἀξίας ὑλικόν, τὸ ὁποῖον εἰσήγαγεν ἐξ Ἀμερικῆς ὁ ἀνάδοχος, συνεπείᾳ διαρπαγῶν τῶν ἀρχῶν Κατοχῆς καὶ τῶν ἐντοπίων. Οὕτω ἡ προθεσμία ἐρευνῶν ἡ χορηγηθεῖσα εἰς τὸν ἀνωτέρω ἀνάδοχον ἔληξε, χωρὶς οὗτος νὰ δυνηθῇ νὰ ἀποπερατώσῃ ἐντὸς ταύτης τὰ ἐρευνητικὰ ἔργα ἅτινα ἀνέλαβε διὰ τῆς συμβάσεως. Μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν παρεσχέθη διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τῶν ὑπολειπομένων ἔργων (γεωτρήσεων) εἰς τὸν ἀνάδοχον διετὴς προθεσμία, ἀρξαμένη τὴν 24 Μαΐου 1945, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 16041)24.5.1945 ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐκδοθείσης εἰς ἐκτέλεσιν τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ Νόμου 150)1943. Πλὴν ὅμως καὶ ἡ διετὴς αὕτη προθεσμία παρῆλθεν ἄπρακτος τοῦ ἀναδόχου μὴ δυνηθέντος νὰ ἀποπερατώσῃ ἐντὸς ταύτης τὰς ὑπολειπομένας γεωτρήσεις ἕνεκα τοῦ ἐκραγέντος ἐν συνεχείᾳ ἀνταρτοπολέμου, ἐζήτησε δὲ παράτασιν τῆς προθεσμίας ταύτης λόγῳ τῆς ἐκ τούτου προκυψάσης ἀνωτέρας βίας. Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 31772)23.3.50 ἐγγράφου του ἐγνώρισεν εἰς τὸν ἀνάδοχον, ὅτι ἡ ὑπὸ τῆς ρηθείσης βάσει τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ Ν. 150)1943 χορηγηθεῖσα διετής (24 Μαΐου 1945 ἕως 23 Μαΐου 1947) παράτασις τῆς προθεσμίας ἐρευνῶν δέον νὰ θεωρηθῇ ἀνασταλεῖσα λόγῳ ἀνωτέρας βίας καὶ ὅτι κατὰ συνέπειαν ἡ προθεσμία αὕτη ἄρχεται ἀπὸ 1 Μαρτίου 1950, ἀφ’ ἧς ὁ ἀνάδοχος οὗτος ὑπέβαλε τὴν τελευταίαν αἴτησίν του περὶ παρατάσεως τῆς ἐν λόγῳ προθεσμίας ἐρευνῶν. Κατὰ ταῦτα ὁ ἀνάδοχος Β. Χέλης δέον ὅπως ἀποπερατώσῃ τὰς ἐρευνητικὰς γεωτρήσεις τὰς ὁποίας ἀνέλαβεν ὑπὸ τῆς ρηθείσης συμβάσεως μέχρι 1 Μαρτίου 1952. 6. Σύμβασις μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, κυρωθεῖσα διὰ τοῦ Α. Ν. 1184)1938 δι’ ἧς παρεχωρήθη εἰς τὴν ἐν λόγῳ Τράπεζαν τὸ δικαίωμα ἐρεύνης καὶ ἐκμεταλλεύσεως πετρελαίων τοῦ ἐθνικοῦ μεταλλευτικοῦ χώρου Ἠπείρου (περιλαμβάνοντος τμῆμα Νομοῦ Ἰωαννίνων). Διὰ τῆς συμβάσεως ταύτης ἡ ἀνάδοχος ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν ὅπως ἐκτελέσῃ ὡρισμένα ἐρευνητικὰ ἔργα, ἐντὸς τετραετοῦς προθεσμίας. Ἡ προθεσμία αὕτη ἤρχισε τὴν 18 Ἀπριλίου 1938. Μέχρι τῆς ἐνάρξεως τοῦ Ἑλληνοϊταλικοῦ Πολέμου, ἡ ἀνάδοχος δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐκτελέσῃ τὰς προκαταρκτικὰς ἐπιστημονικὰς μελέτας. Οὕτω ἡ διὰ τῆς συμβάσεως παρασχεθεῖσα προθεσμία ἐρευνῶν ἔληξεν ἄπρακτος. Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 11304)24.5.45 ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, παρετάθη ἐπὶ διετίαν ἤτοι ὑπὸ 24.5.45 ἕως 23.5.47. Ἀλλὰ καὶ ἡ παράτασις αὕτη παρῆλθεν ἄπρακτος λόγῳ τῆς ἐκ τοῦ ἀνταρτοπολέμου προκυψάσης ἀνωτέρας βίας. Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 46612)23–3–50 ἐγγράφου του ἐγνώρισεν εἰς τὴν ἐν λόγῳ Τράπεζαν, ὅτι ἡ ὡς ἄνω χορηγηθεῖσα διετὴς παράτασις δέον νὰ θεωρηθῇ ὡς ἀνασταλεῖσα λόγῳ ἀνωτέρας βίας καὶ ὅτι κατὰ συνέπειαν ἡ προθεσμία αὕτη ἄρχεται ἀπὸ τῆς 21 Φεβρουαρίου 1950, ἀφ’ ἧς ἡ ἀνάδοχος Τράπεζα ὑπέβαλε τὴν τελευταίαν περὶ παρατάσεως τῆς ἐν λόγῳ προθεσμίας αἴτησίν της. Κατὰ ταῦτα ἡ ἀνάδοχος Ἐθνικὴ Τράπεζα δέον ὅπως ἀποπερατώσῃ τὰ ἐρευνητικὰ ἔργα ἅτινα ἀνέλαβε διὰ τῆς ρηθείσης συμβάσεως μέχρι τῆς 20 Φεβρουαρίου 1952. 7. Σύμβασις μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἑταιρείας «MINES INGORPORATED» κυρωθεῖσα διὰ τοῦ Ν. Δ. 322)47 περὶ παραχωρήσεως ἐπὶ μίαν πεντηκονταετίαν εἰς αὐτὴν τοῦ δικαιώματος ἀναζητήσεως καὶ ἐκμεταλλεύσεως μολύβδου, ψευδαργύρου κλπ. μεταλλευτικῶν ὀρυκτῶν, ἐξαιρέσει τῶν παντὸς εἴδους ὑδρογονανθράκων, τῶν συναντωμένων ἐντὸς μεταλλευτικοῦ χώρου ἀνήκοντος εἰς τὸ Δημόσιον, κειμένου εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ χωρίου Κύρκη τῆς Ἀλεξανδρουπόλεως. Ἡ ἐν λόγῳ ἀνάδοχος δὲν ἐγκατεστάθη εἰσέτι εἰς τὸ μίσθιον μεταλλεῖον, φοβουμένη διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῶν ἐργασιῶν της ὡς καὶ διὰ τὴν ζωὴν τοῦ προσωπικοῦ της, λόγῳ τῶν εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ μεταλλείου κρατουσῶν συνθηκῶν δημοσίας τάξεως καὶ ἀσφαλείας, προκυψάσης οὕτω διαφορᾶς ἐκ τοῦ ζητήματος τούτου μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἑταιρείας ταύτης. Ἡ διαφορὰ αὕτη ἤχθη ὑπὸ τῆς Ἑταιρείας ἐνώπιον τοῦ ὑπὸ τῆς συμβάσεως προβλεπομένου Διαιτητικοῦ, ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ Προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου Δικαστηρίου. Τοῦτο ἐδικαίωσε τὴν Ἑταιρείαν, παραδεχθὲν ὅτι ὑφίσταται ἀνωτέρω βία ἐμποδίζουσα ταύτην νὰ ἐγκατασταθῇ ἐν τῷ μισθίῳ. Οὕτω αἱ μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς ρηθείσης μισθωτρίας τοῦ μεταλλείου Κύρκης Ἑταιρείας συμβατικαὶ σχέσεις εὑρίσκονται ἐν ἐκκρεμότητι. 8. Σύμβασις Ἐκμεταλλεύσεως Ὑδρεύσεως Ἀθηνῶν, Πειραιῶς, Περιχώρων, ἀνάδοχος Ἑλληνικὴ Ἑταιρεία Ὑδάτων, Νόμος 3336 «περὶ κυρώσεως συμβάσεως διὰ τὴν ὕδρευσιν τῶν πόλεων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς καὶ τῶν προαστείων αὐτῶν κλπ. (Φ.Ε.Κ. 100)24.4.1925). 9. Σύμβασις Ἐκμεταλλεύσεως Ὑδάτων Λίμνης Κωπαΐδος —Βοιωτίας, ἀνάδοχος Ἑταιρεία Λίμνης Κωπαΐδος, Διάταγμα τῆς 25–7–25 «περὶ δημοσιεύσεως διὰ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως τῆς Διαιτητικῆς ἀποφάσεως διὰ τὴν λύσιν τῶν μεταξὺ Δημοσίου καὶ Ἀνων. Ἑταιρείας Λίμνης Κωπαΐδος ἐκκρεμῶν διαφορῶν». (Φ.Ε.Κ. 206)10.8.25)... 10. Σύμβασις Ἀποξηράνσεως καὶ Ἐκμεταλλεύσεως Ὑδάτων Λίμνης Ξυνιάδος–Φθιώτιδος, ἀνάδοχος Γεωργικὴ Ἑταιρεία «Εὐνιὰς» (πρώην Λουδοβίκου Μ. Κανζοὺχ), Νόμος 4194 «περὶ κυρώσεως συμβάσεως διὰ τὴν ἀποξήρανσιν καὶ ἐκμετάλλευσιν τῶν ὑδάτων τῆς λίμνης Ξυνιάδος». (Φ.

Ε.Κ. 229)12.7.29).

11. Σύμβασις Ἐξυγιάνσεως καὶ Ἀποξηράνσεως τῶν πέριξ τῶν λιμνῶν Λυσιμαχίας καὶ Τριχωνίδος ἑλῶν Αἰτ)νίας, ἀνάδοχος Ἀνώνυμος Ἑταιρεία Ἀποξηράνσεων καὶ Ἐκμεταλλεύσεων «Λυσιμαχία», Νόμος 3640 «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 13–9–25 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως συμβάσεως πρὸς ἐξυγίανσιν καὶ ἀποξήρανσιν τῶν πέριξ τῶν λιμνῶν Λυσιμαχίας» (Φ.Ε.Κ. 144)30.7.29). Ἡ ὡς ἄνω Ἑταιρεία «Λυσιμαχία» κηρυχθεῖσα ἔκπτωτος τῶν συμβατικῶν δικαιωμάτων της, προσέφυγεν εἰς Διαιτησίαν παρ’ ἧ ἐκκρεμεῖ ἡ τελικὴ ἀπόφασις περὶ ἐκπτώσεώς της. 12. Σύμβασις ἀποξηράνσεως καὶ ἐκμεταλλεύσεως ἕλους Λεσίνι–Αἰτ)νίας, ἀνάδοχος Γεωργικὴ Ἑταιρεία «Λεσίνι», Διάταγμα τῆς 17–6)30 «περὶ παραχωρήσεως τῆς ἀποξηράνσεως τοῦ ἕλους «Λεσίνι» (Φ.Ε.Κ. 214)24–6–30). Δι’ οὐδεμίαν τῶν ὑπ’ ἀριθ. 8,9,10,11 καὶ 12 συμβάσεων, ἐγένετο ἀνανέωσίς τις. Κατωτέρω παραθέτομεν ἐν συνεχείᾳ τὰς κατὰ καιροὺς γενομένας παραχωρήσεις ἐκμεταλλεύσεως ὑδατοπτώσεων. 1) Ἁλμυροῦ ποταμοῦ (Κρήτης) ἰσχὺς εἰς ἵππους 200, ἀνάδοχος Ἐμμ. Βουγιούκαλος. Ἀριθ. ἀποφ. 4034)12.3. 1942. 2) Πηγαὶ Μάνας καὶ Γοριάνης–Βοιωτίας ἰσχὺς εἰς ἵππους 60. Ἀνάδοχος Κοινότης Ἀραχώβης Φ.Ε.Κ. 73Β) 1935) ἀριθ. ἀποφ. 36568)22.5.35. 3) Μεγάλη Βρύση Πενταγιῶν–Δωρίδος ἰσχὺς εἰς ἵππους 6. Ἀνάδοχος Σπ. Παπαγεωργίου ἀριθ. ἀποφ. 16388)

11.5.37 (Φ Ε.Κ. Βʹ 133)1937).

4) Πηγὴ Σκλήθρα Δρακείας–Βόλου ἰσχὺς εἰς ἵππους 200. Ἀνάδοχος Εὐθ. Γκούνης, ἀριθ. ἀποφ. 89390)5–12–33

(Φ. Ε.Κ. 138 Βʹ 1933).

5) Πηγαὶ Καλλιακούδας ἰσχὺς εἰς ἵππους 720. Ἀνάδοχος Δῆμος Παγασῶν Ν. 6093)34. 6) Πηγαὶ Κουφάλας ἰσχὺς εἰς ἵππους 200. Ἀνάδοχος

Κοινότης Ἁγίου Λαυρεντίου. Ἀριθ. ἀποφ. 15855)11–5–

37 (Φ.Ε.Κ. 97 Βʹ 1937).

7) Μούτσικας–Ναούσης ἰσχὺς εἰς ἵππους 200. Ἀνάδοχος Θρασ. Τουρπάλης. Διάδοχοι Κόκκινος, Πλατσούκας, Ἀριθ. 8710)17–5–1924 (Φ.Ε.Κ. 32 Βʹ 1924). 8) Νταλντὰ–Ἐδέσσης ἰσχὺς εἰς ἵππους 195. Ἀνάδοχος Γ. Ἀποστόλου καὶ Τρ. Σπυριδωνίδης Ἀρ. Ἀποφ. 4888)

20.1.1925 (Φ.Ε.Κ. 12 Β)1925).

9) Τεπὲ–Ἐδέσσης ἰσχὺς εἰς ἵππους 200. Ἀνάδοχος Δῆμος Ἐδέσσης. Ἀριθ. Ἀποφ. 55909)27.10.25 (Φ.Ε.Κ.

102 Β)1925).

10) Ἀλὰν–Ἐδέσσης ἰσχὺς εἰς ἵππους 200. Ἀνάδοχος Ἀφοὶ Σεφερτζῆ, Κοκκίνου καὶ Σία. Ἀριθ. Ἀποφ. 30140)

31.5.1928 (Φ.Ε.Κ. 43 Β)1928).

11) Σκεπασμένα Βελβενδοῦ ἰσχὺς εἰς ἵππους 140. Ἀνάδοχος Ι. Νικολαΐδης. Ἀριθ. Ἀποφ. 47981)12.1.29 (Φ.

Ε. Κ. 6 Β) 1929).

12) Ἐνιππεὺς Λιτοχωρίου ἰσχὺς εἰς ἵππους 200. Ἀνάδοχος Εὐθ. Γκούνης. Ἀριθ. Ἀποφ. 28547)28.6.37 (Φ. Ε.

Κ. 113 Β)1937).

13. Ρύαξ Κοτζία Ντερὲπ Γουμενίτσης ἰσχὺς εἰς ἵππους 200. Ἀνάδοχος Μιχαηλίδης–Ζορμπᾶς. Ἀριθ. Ἀποφ.

49180)12.9.38 (Φ. Ε. Κ. 214 Β)1938).

14) Χείμαρρος Δερβιτσιάνης–Ἱερὰ Μονὴ Τιμίου Προδρόμου–Σερρῶν ἰσχὺς εἰς ἵππους 200. Ἀνάδοχος Ὑδροηλεκτρικὴ Ἑταιρεία Σερρῶν Κ. Νιασουτζὶκ Α. Ε. Ἀριθ. Ἀποφ. 90412)1923 (Φ.Ε.Κ. 6 Β)1924). 15) Τσάγια–Δράμας ἰσχὺς εἰς ἵππους 200. Ἀνάδοχος Δῆμος Δράμας. Ἀριθ. Ἀποφ. 99352)1.1.1935 (Φ.Ε.Κ.

1)Β)1924).

16) Πηγαί Μπουνὰρ–Μπασὶ–Δοξάτου ἰσχὺς εἰς ἵππους 158. Ἀνάδοχος Σύνδεσμος Κοινοτήτων Δοξάτου. Ἀριθ. Ἀποφ. 2876)18.2.35 (Φ.Ε.Κ. 32 Β)1935). 17) Σοκωτοῦ Νικήσιαννης–Δράμας ἰσχὺς εἰς ἵππους 60. Ἀνάδοχος Ν. Κέφαλος καὶ Σία. Ἀριθ. Ἀποφ. 13845)

13.4.26 (Φ.Ε.Κ. 35 Β)1926).

18) Πηγαὶ Ἁγ. Βαρβάρας–Δράμας ἰσχὺς εἰς ἵππους

800. Ἀνάδοχος Ὀργανισμὸς Ἠλεκτρικῶν Ἔργων Δράμας

Ν. 1004)1949.

19) Μοζδὲλ Γεφύρας Νέστου ἰσχὺς εἰς ἵππους 40. Ἀνά-

δοχος Ἐμμ. Γιαννακόπουλος. Ἀριθ. Ἀποφ. 29281)1935

(Φ.Ε.Κ. 62)Β)1935).

20) Ἀσέας–Ἀρκαδίας. Ἀνάδοχος Ἰωάν. Λυμπερόπουλος. Ἀριθ. Ἀποφ. 11525)10.4.43 (Φ.Ε.Κ. 52 Β) 1943). 21) Καμίνια ἢ Βαμβακούλια Δουλοινίου–Μεσσηνίας ἰσχὺς εἰς ἵππους 135. Ἀνάδοχος Δημ. Σαρατσιώτης. Ἀριθ. Ἀποφ. 20902)22.4.24 (Φ.Ε.Κ. 24)Β)1924). 22) Μεσοποτάμου Δίβρης–Ἠλείας ἰσχὺς εἰς ἵππους 50. Ἀνάδοχος Γ. Κοσμόπουλος. Ἀριθ. Ἀποφ. 68591)31.

8.31 (Φ.Ε.Κ. 107 Β) 1931).

23) Χείμαρρος Φοῖνιξ–Ἀχαΐας ἰσχὺς εἰς ἵππους 200.

Ἀνάδοχος Σπ. Δημόπουλος. Ἀριθ. Ἀποφ. 8055)20.3.42

(Φ.Ε.Κ. 28 Β)1942).

24) Ἀχελώου Ἀνάδοχος Ἀμερ. Ὅμιλος HUGH L. GO-CPER καὶ Σία Ν. 2220)1940 (Φ.Ε.Κ. 65 Α)1940). Δύναται νὰ ἀνακληθῇ. 25) Τριπόταμος ἰσχὺς εἰς ἵππους 2.100. Ἀνάδοχος Α. Β. Ε. Βέρμιον καὶ 26) Πηγαὶ Βιβάρι–Σπάρτης ἰσχὺς εἰς ἵππους 154. Ἀνάδοχος Δ. Κοπανίτσας. Ἤδη καθ’ ὅσον ἀφορᾶ τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως ἔναντι τῶν παραχωρήσεων φρονοῦμεν ὅτι αὕτη δέον νὰ καθορισθῇ ὡς ἀκολούθως. Ἐνῷ θὰ σεβασθῶμεν τὰ νομίμως κτηθέντα δικαιώματα δὲν θέλομεν παραλείψει εἰς τὰς περιπτώσεις ἀμελείας ἢ ἀδυναμίας τῶν ἀναδόχων ν’ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὰς συμβατικάς των ὑποχρεώσεις ν’ ἀσκήσωμεν τὰς εἰς τὰς συμβάσεις καὶ τοὺς κειμένους νόμους προβλεπομένας κυρώσεις ὡς ἔκπτωσιν, ἐφαρμογὴν ποινικῶν ρητρῶν κ.λ.π.

Ὁ Ὑπουργὸς

ΕΜΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ

IV. Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ καὶ Διανομῶν. Ἐπί τῆς ὑπ’ ἀριθ. 230 ἐ. ἔ. ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Σακελλαρίου, σχετικῶς μὲ τὴν παροχὴν πληροφοριῶν ἐπὶ τῶν ληφθησομένων μέτρων κατὰ τοῦ ὑπαλλήλου τοῦ Ὑπουργείου Μεταφορῶν Δεμπενιώτου Δαμ. ὅστις προκειμένου νὰ τοποθετηθῇ ὡς προϊστάμενος τῆς Ὑπηρεσίας Συγκεντρώσεως καὶ Διανομῆς Αὐτοκινήτων, βραδύτερον δὲ ὡς τεχνικὸς Δ)ντὴς τῆς Ὑπηρεσίας Ἐπιθεωρήσεως Αὐτοκινήτων, ἐξηπάτησε τὸ Δημόσιον ἐμφανισθεὶς ὡς μηχανολόγος πτυχιοῦχος ξένης σχολῆς, ἐνῷ ἐν τῇ πραγματικότητι τυγχάνει πτυχιοῦχος κατωτέρας τεχνικῆς σχολῆς τῆς ἀλλοδαπῆς, ἥτις δὲν τυγχάνει ἰσότιμος οὐδ’ αὐτῶν τῶν προσηρτημένων σχολῶν τοῦ Πολυτεχνείου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι τὸ ὑφ’ ἡμᾶς Ὑπουργεῖον ἀδυνατεῖ νὰ παράσχῃ πληροφορίας καθ’ ὅτι ὁ εἰρημένος οὐδέποτε ὑπῆρξεν ὑπάλληλος αὐτοῦ.

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΜΑΝΕΤΑΣ

V. Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεις τοῦ βουλευτοῦ κ. Καλαμαρᾶ ὡς πρὸς τὸν κ. Φιλάρετον. Αὕτη θίγει δύο θέματα ἀνεξάρτητα ἀλλήλων. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον, δηλ. τὴν συνοδεία τοῦ ἐν Φραγκφούρτῃ Προξένου τῆς Ἑλλάδος ἐπίσκεψιν τοῦ κ. Φιλαρέτου παρὰ τῷ Γερμανῷ Ὑποκαγκελαρίῳ παρατηροῦμεν, ὅτι εἶναι σύνηθες αἱ ἐν τῷ Ἐξωτερικῷ διπλωματικαὶ ἢ προξενικαὶ ἀρχαί μας νὰ παρουσιάζουν εὐϋπολήπτους Ἕλληνας εἰς τὰς ξένας ἀρχάς, μεθ’ ὧν οὗτοι ζητοῦν νὰ ἔλθουν εἰς ἐπαφήν. Ἡ τοιαύτη ἐνέργεια τοῦ ἐν Φραγκφούρτῃ Προξένου οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει μὲ τὰς ἐν Γερμανίᾳ διαπραγματεύσεις. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον θέμα τῆς ἐπερωτήσεως, τοὐτέστιν τὴν ἰδιότητα τοῦ κ. Φιλαρέτου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι ἐκ τῶν παρ’ ἡμῖν φακέλλων οὐδαμῶς προκύπτει ὅτι ὁ κ. Δ. Φιλάρετος ἐπεφορτίσθη μὲ ἐπίσημον ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἀποστολὴν ἵνα προβῇ εἰς διαπραγματεύσεις διὰ τὸ ζήτημα πωλήσεως Ἑλληνικῶν καπνῶν ἐν Γερμανίᾳ, ἢ νὰ συνεργάζεται ἐπισήμως μὲ τὴν ἐν Γερμανίᾳ Ἑλληνικὴν Ἐμπορικὴν Ἀποστολήν. Κατὰ συνέπειαν αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Φιλαρέτου ἐκφράζουν μόνον προσωπικάς του γνώμας καὶ ἀπόψεις.

Ὁ Μόνιμος Ὑφυπουργὸς

Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ

VI. Ὑπουργείου Γεωργίας. Ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως 216 τοῦ βουλευτοῦ Θεσ)νίκης κ. Ἀλεξ. Σβώλου, περὶ τῶν λαχανοκηπουρῶν Θεσ)νίκης ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς γνωρίσωμεν ὅτι πρόκειται περὶ ὑποθέσεως ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν, ὡς δὲ πληροφορούμεθα τὰ πρὸς παραχώρησιν ζητούμενα ἀκίνητα κεῖνται ἐντὸς τοῦ σχεδίου τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης.

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ

VII. Ὑπουργείου Μεταφορῶν. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 239 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Σακελλαρίου. Ὁ ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου Μεταφορῶν Νικόλαος Νικολόπουλος ἤδη Γραμματεὺς αʹ τάξεως ἀπουσίαζεν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας λόγῳ ἀσθενείας (φυματίωσις), ἐμισθοδοτεῖτο δὲ καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς ἀπουσίας του. Ἡ προαγωγὴ τοῦ ἀνωτέρω εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Γραμματέως αʹ τάξεως ἐγένετο οὐχὶ ἐκ τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἀκολούθου ἀλλ’ ἐκ τοῦ βαθμοῦ τοῦ Γραμματέως βʹ τάξεως. Εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Γραμματέως βʹ τάξεως, λόγῳ τῆς κατὰ τὰ ἀνωτέρω ἀπουσίας του ὁ ὑπάλληλος οὗτος εἶχε κριθῆ στάσιμος προτάσει τοῦ Δ)ντοῦ τοῦ Διοικητικοῦ κατὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ πίνακος προαγωγῶν τοῦ ἔτους 1949. Κατὰ τὸ ἔτος 1950 ἀποκατασταθείσης τῆς ὑγείας του προσῆλθε καὶ ἀνέλαβεν ὑπηρεσίαν ἐργαζόμενος ἔκτοτε κανονικῶς καὶ ἀνελλιπῶς, ἐφ’ ᾧ καὶ τὸ Ὑπηρεσιακὸν Συμβούλιον κατὰ πρότασιν τοῦ αὐτοῦ Δ)ντοῦ Διοικητικοῦ ἐγνωμάτευσεν, ὅπως περιληφθῇ εἰς τὸν πίνακα προακτέων ἔτους 1950 διὰ προαγωγὴν ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ Γραμματέως βʹ τάξεως εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Γραμματέως αʹ τάξεως.

Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Μεταφορῶν

Χ. ΨΑΡΡΟΣ

Ὁ κ. Θ. Τσάτσος (Ὑπ. Δικ.), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἱδρύσεως Εἰρηνοδικείου εἰς Ἅγιον Βλάσιον Τριχωνίδος». Ὁ κ. Σ. Κωστόπουλος (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ὑπολογισμοῦ ὑπηρεσίας ἐπὶ πλοίων τοῦ Β. Ναυτικοῦ ἐφέδρων ἐξ ἐφέδρων ἢ ἐπικούρων ὡς ἀντιστοίχου πρὸς ὑπηρεσίαν ἐπὶ ἐμπορικῶν πλοίων». Ὁ κ. Κ. Μανέτας (Ὑπ. Ἐφοδ. καὶ Διανομῶν), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἀνασυστάσεως τῆς θέσεως τοῦ Γεν. Γραμματέως παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Ἐφοδιασμοῦ καὶ Διανομῶν, κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 341)22.4.50 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ καταργήσεως τῆς θέσεως τοῦ Εἰδικοῦ Συμβούλου». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς εὐεργετημάτων εἰς αὐθορμήτως προσερχομένους συμμορίτας». Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της 1) ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: α) «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τῆς ἀφορώσης τὴν προστασίαν τῶν ἐλαιοπυρήνων νομοθεσίας» καὶ β) «περὶ διοικήσεως καὶ διαχειρίσεως Κοινοτικῶν δασῶν Θάσου». 2) Ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ καθορισμοῦ τιμῆς συγκεντρώσεως Κορινθιακῆς σταφίδος κλπ.». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Ἀνδρουλακάκης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως διὰ Β. Δ. τῶν ἀποδοχῶν τῶν δημοσίων ἐν γένει ὑπαλλήλων κ.λ.π». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ἔξαρχος καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 965)37 «περὶ ὀργανώσεως Δημοσίων Νοσηλευτικῶν Ἰδρυμάτων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Κοθρῆς, Α. Γεροκωστόπουλος, Μ. Μαντᾶς, Ι. Μαρινάκος, Δ. Παπασπύρου, Α. Ζάκκας, Γ. Κοΐνης, Β. Στεφανόπουλος, Λ. Βρεττᾶκος κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 1565)1939 «περὶ κώδικος ἀσκήσεως ἰατρικοῦ ἐπαγγέλματος». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Μπερδελῆς καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 1565)39 «περὶ κώδικος ἀσκήσεως ἰατρικοῦ ἐπαγγέλματος».

§9Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι πρέπει ἐπὶ τέλους νὰ φέρωμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸ ζήτημα τῆς Ἐθνικῆς μας Ἀσφαλείας. Ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ἐμφανισθοῦν τὰ στελέχη τῆς Κυβερνήσεως ἀπόψε νὰ ἀρχίσωμεν μίαν ἄλλην συζήτησιν καὶ ὅταν ἔλθουν οἱ κ.κ. Πρόεδρος καὶ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ τὴν διακόψωμεν. Θὰ εἶναι ἔγκλημα νὰ μὴ συζητήσῃ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία τὸ ζήτημα τῆς Ἐθνικῆς Ἀσφαλείας τῆς Χώρας. Καθ’ ἣν στιγμήν, Κύριε Πρόεδρε, ὅλα τὰ Κράτη τῆς Δύσεως ἀσχολοῦνται μὲ τὸ ζήτημα τῆς ὀργανώσεως καὶ τῆς ἀμύνης αὐτῶν, ἡμεῖς ἐδῶ οἱ Ἕλληνες, οἱ τόσα παθόντες ἀπὸ τὸν κομμουνισμὸν νὰ εἴμεθα ἀδιάφοροι πρὸ τόσων κινδύνων, οἱ ὁποῖοι ἀφοροῦν τὴν Πατρίδας μας. Νὰ ἀρχίσωμεν τὰς ἐρωτήσεις ἐν τῷ μεταξὺ καὶ ὅταν θὰ ἔλθουν τὰ στελέχη τῆς Κυβερνήσεως διακόπτομεν.

§10Γ. ΖΑΡΑΣ. Τὸ θέμα τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας εἶναι μέγα καὶ πρέπει νὰ προταχθῇ παντὸς ἄλλου. Ἐπανελθὼν τελευταίως ἀπὸ τὴν Πελοπόννησον, διεπίστωσα τελείαν ἐξάρθρωσιν τοῦ αἰσθήματος ἀσφαλείας τῶν πολιτῶν.

§11Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Θὰ ἤθελον νὰ μάθω ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας τὸ ἑξῆς: Εἰς τὴν Ἀττικὴν διατὶ δὲν γίνεται συγκέντρωσις σίτου καὶ ἡ τιμὴ του κατῆλθεν εἰς τὰς 1700 δραχμ. κατ’ ὀκᾶν;

§12Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ἐδόθη ἐντολὴ σήμερον εἰς τὴν Ἀττικὴν νὰ συγκροτηθῇ εἰδικὸν συνεργεῖον καὶ νὰ ἀρχίσῃ τὴν συγκέντρωσιν.

§13Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Κύριοι βουλευταί, σήμερον τὸ μεσημέρι ἔλαβον ἓν τηλεγράφημα ἀπὸ τὸν Δικηγορικὸν Σύλλογον Σύρου ὅστις διαμαρτύρεται διότι μελετᾶται ἡ ἀπόσπασις τῶν νήσων Μυτιλήνης καὶ Χίου ἀπὸ τὸ Ἐφετεῖον Αἰγαίου. Τοιουτοτρόπως ἡ δύναμις τῆς Σύρου ἀτροφεῖ καὶ δὲν παραμένουν εἰς αὐτὴν παρὰ μόνον αἱ Κυκλάδες καὶ ἡ Σάμος. Τὸ Ἐφετεῖον Αἰγαίου ἱδρύθη ἀπὸ τὸν ἀείμνηστον Ἐλευθέριον Βενιζέλον καὶ ἐκρίθη ὡς ἀναγκαία ἡ ἵδρυσίς του εἰς Σῦρον διότι αὕτη ἀποτελεῖ τὸ κέντρον ὅλων τῶν Κυκλάδων νήσων. Ἡ μελετωμένη ἵδρυσις καὶ νέου Ἐφετείου εἶναι ἀπαράδεκτος διὰ τὸν νομὸν Κυκλάδων. Τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ τὸ καταθέσω. Λυποῦμαι διότι ἀπουσιάζουν καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ καὶ Δημοκρατικοῦ Κόμματος διὰ νὰ ἀκούσουν τὰς διαμαρτυρίας τοῦ νομοῦ Κυκλάδων. Ἡ ἐνέργεια αὐτὴ εἶναι ἀπαράδεκτος καὶ πρέπει ὅλοι νὰ ἀντιδράσωμεν.

§14Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, διαμαρτύρομαι καὶ ἐγὼ διὰ τὴν μελετωμένην ἵδρυσιν Ἐφετείου εἰς Μυτιλήνην διότι θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἐξασθένισιν τοῦ Ἐφετείου Σύρου καὶ οὐσιαστικῶς τὴν ὁλοσχερῆ κατάργησιν αὐτοῦ, κατάστασις ἥτις θὰ φέρῃ εἰς τραγικὴν θέσιν τοὺς Σαμίους διότι προκειμένου νὰ δικασθῶσιν οὗτοι θὰ πρέπει νὰ μεταβαίνωσιν εἰς Μυτιλήνην μέσῳ Πειραιῶς καθ’ ὅσον συγκοινωνία μεταξὺ Μυτιλήνης καὶ Σάμου δὲν ὑπάρχει.

§15Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διαμαρτύρομαι καὶ ἐγὼ ἐντόνως διὰ τὴν μελετωμένην ἵδρυσιν νέου Ἐφετείου ὅπερ θὰ ἀποτελέσῃ πλῆγμα κατὰ τῆς πρωτευούσης τοῦ Νομοῦ Κυκλάδων καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀναθεωρήσῃ τὴν σχετικὴν ἀπόφασίν της. Τάσσομαι ἀλληλέγγυος μεθ’ ὅλων τῶν ἐκ Κυκλάδων συναδέλφων μου καὶ δηλῶ ὅτι θὰ ἀγωνισθῶ μαζύ των διὰ τὴν ἀποτροπὴν τῆς ἀδικίας αὐτῆς ἥτις ἐπιχειρεῖται εἰς βάρος τοῦ Ἐφετείου Σάμου.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Ἀνδρουλακάκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας σχετικῶς μὲ τὴν ὑπογραφεῖσαν, ἀπόφασιν ὅπως πληρώσωσιν οἱ γονεῖς τῶν μαθητῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως διὰ τὸ τρέχον ἔτος δραχ. 220.000 ὡς ἐπίδομα διὰ τοὺς καθηγητάς.

§17Γ. ΑΝΔΡΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τοὺς πολεμοπαθεῖς οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν νὰ πληρώσουν τὸ ἐπίδομα τῶν 220.000 δραχμ. διὰ τοὺς καθηγητὰς καὶ ἐξαιρέσῃ τοὺς μαθητὰς–τέκνα τῶν πολεμοπαθῶν νὰ καταβάλουν τὴν εἰσφορὰν αὐτὴν λόγῳ τοῦ ὅτι εὑρίσκονται εἰς οἰκτρὰν οἰκονομικὴν κατάστασιν.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Χλουβεράκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας σχετικῶς μὲ τὴν παρὰ τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Μεσσαρᾶ Ἡρακλείου Κρήτης, αἰτουμένην ἄμεσον συγκέντρωσιν κριθῆς κ.λ.π.

§19Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ὅπως εἰσαγάγῃ εἰδικὸν νόμον διὰ νὰ γίνῃ συγκέντρωσις κριθῆς καὶ εἰς τὸ Λασήθιον διότι καὶ ἐκεῖ ὑπάρχει ἀρκετὸς πληθυσμός.

§20Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ μοὶ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη ἵνα ἐξετάσω τὸ ζήτημα.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Χούτας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς ἀπευθυνομένης πρὸς τὰ Ὑπουργεῖα Συντονισμοῦ καὶ Δημοσίων Ἔργων σχετικῶς μὲ ἀναστολὴν ἢ μὴ τῆς ἐκτελέσεως τῶν μεγάλων ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων ἐπὶ τοῦ Ἀχελώου ποταμοῦ κ.λ.π.

§22Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Μετὰ τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων ἥτις ὑπῆρξεν ἱκανοποιητικὴ δὲν θὰ προχωρήσω εἰς περαιτέρω συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς μου.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Μουτζουρίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς του πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων σχετικῶς μὲ τὴν κατασκευὴν τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ Ναυπλίας —Ἑρμιονίδος.

§24Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Παρακαλῶ τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς νὰ ἐνδιαφερθοῦν διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς ἐπαρχιακῆς αὐτῆς ὁδοῦ ἥτις θὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ μέγιστα τοὺς κατοίκους τῆς περιφερείας ταύτης.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μπερδελῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐπιτροπῆς ἀγῶνος αὐτοκινητιστῶν φορτηγῶν αὐτοκινήτων Ἀθηνῶν καὶ Νομοῦ Λακωνίας ζητούντων κατάργησιν τοῦ νόμου 911 «περὶ Κοινῶν Ταμείων».

§26Δ. ΜΠΕΡΔΕΛΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Μεταφορῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐὰν κατηργήθη ὁ νόμος 911 ἢ ὄχι.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Καλκάνης ἐπὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς.

§28Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Τὸ ζήτημα τῆς καταργήσεως τοῦ νόμου περὶ κοινῶν ταμείων ἔχει ἔλθει ἐπανειλημμένως εἰς τὴν Βουλήν. Πολλοὶ συνάδελφοι ἐζήτησαν τὴν κατάργησιν τῶν Ταμείων διότι εἶναι πληγὴ ἐπὶ τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς εἶπον θὰ μελετηθῇ τὸ θέμα. Κατόπιν συζητήσεως ποὺ ἔγινε εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον μᾶς εἶπον ὅτι ἀπεφασίσθη ἡ κατάργησις τῶν Ταμείων καὶ θὰ μείνῃ μόνον ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς φορολογικῆς διὰ νὰ μὴ γίνεται καταστρατήγησις. Μ’ ὅλα ταῦτα δὲν ἐτέθη εἰς ἐφαρμογὴν ἡ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Θὰ παρεκάλουν νὰ ἐπισπευθῇ τὸ ζήτημα καὶ νὰ ἐκτελεσθῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κάντζιας ἐπὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς.

§30Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ θέματος.

§31Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ὁριστικὴ καταρτίζεται δὲ ἀπὸ τὴν Ὑπηρεσίαν τὸ νομοσχέδιον. Ἡ ἀπόφασις ἔχει ληφθῆ καὶ εἶναι ὁριστική. Καταργεῖται ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι ἀποκαθίσταται ἡ ἐλευθερία διὰ τὰς μεταφορὰς τοῦ ἐμπορίου καὶ παραμένει ὡς ὀργανισμὸς φορολογικός.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας ἐπὶ τῶν ἀναφο-

ρῶν εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τῆς ἀφορώσης τοὺς συμμοριοπλήκτους. Ὁ κ. Γ. Μπουρδάρας ἔχει τὸν λόγον.

§33Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα, κ. βουλευταί, διὰ νὰ ἐκφράσω πικρὰ παράπονα διότι ἡ ὑποβληθεῖσα ἐπερώτησις διὰ τοὺς συμμοριοπλήκτους ἀνεβλήθη ἐπὶ 2 συνεχεῖς μῆνας καὶ ἔφθασεν εἰς συζήτησιν τώρα ὁπότε εὑρισκόμεθα εἰς τὸ τέρμα τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ παρακολουθήσῃ ταύτην μὲ τὴν δέουσαν προσοχὴν διὰ νὰ λάβῃ τὰ ἀναγκαῖα μέτρα. Ἐκφράζω ἐπίσης παράπονα κατ’ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον τὴν ἐπερώτησιν καὶ ὡμίλησαν μετὰ δὲ τὴν ὁμιλίαν των ἐγκατέλειψαν τὴν αἴθουσαν καὶ οὕτω ἡ συζήτησις ἐγίνετο σχεδὸν ἐνώπιον κενῶν ἑδωλίων καὶ δὲν ἠδυνήθη ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀπαντήσῃ διὰ νὰ ἴδωμεν ποῖα μέτρα ἡ Κυβέρνησις θὰ λάβῃ διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν συμμοριοπλήκτων. Λαμβάνω τὸν λόγον ὄχι ὡς ἐπερωτῶν ἀλλὰ διὰ νὰ βοηθήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐπιτύχῃ εἰς τὸ ἔργον του τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν συμμοριοπλήκτων. Κατὰ τὸ 1947 αἱ στρατιωτικαὶ ἀρχαὶ ἀπεμάκρυναν διὰ λόγους σκοπιμότητος τοὺς ὀρεινοὺς πληθυσμοὺς διὰ νὰ μὴ εὑρίσκουν καταφύγιον οἱ ἀντάρται. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ μετεφέρθησαν εἰς τὰ κέντρα ἀσφαλείας τὰ ἱδρυθέντα εἰς Καρδίτσαν, Λαμίαν, Ἀγρίνιον, Ἀμφιλοχίαν κ.λ.π. ἀφοῦ ἐγκατέλειψαν ὅλα των τὰ ἀγαθά. Οὗτοι ἐπὶ μίαν τριετίαν ἐδεινοπάθησαν διότι δὲν ἀπεκόμισαν ἀπὸ τὰ χωριά των φεύγοντες σχεδὸν τίποτε. Οὔτε καὶ μίαν κατσαρόλα, οὔτε μία κουβέρτα. Ἡ Εὐρυτανία εἶχε 87 Κοινότητας ἐκ τῶν ὁποίων 80 ἦσαν ἀνθηραὶ ἐνῷ ἤδη εἶναι τελείως κατεστραμμέναι· δὲν ὑφίσταται δὲ εἰς αὐτὰ τίποτε ἄλλο παρὰ ἐρείπια καὶ μόνον ἐρείπια εἰς τὰ ὁποῖα ἐπανέφερον τοὺς ἀνταρτοπλήκτους μὲ τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι θὰ τοὺς δώσουν τὰ μέσα τῆς διαβιώσεώς των. Ἤλπιζαν ὅτι θὰ τοὺς ἐδίδοντο τὰ στοιχειώδη μέσα στεγάσεως καὶ περιθάλψεως διότι ὅταν ἐπέστρεψαν δὲν ἦτο ἡ ἐποχὴ οὔτε τῆς σπορᾶς οὔτε τοῦ θερισμοῦ. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἀνοικοδομήσεως ἀντελήφθη τὸ θέμα καὶ προσηρμόσθη πρὸς τὴν ἰδέαν τῆς αὐτοστεγάσεως καὶ καταβάλλει πᾶσαν προσπάθειαν ὅπως ἀνταποκριθῇ εἰς τὸ ἔργον τῆς προσωρινῆς στεγάσεως τῶν συμμοριοπλήκτων. Δυστυχῶς τὴν προσπάθειαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δὲν συντρέχουν αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου διότι αὐταὶ ἦσαν προσηρμοσμέναι πρὸς τὴν ἰδέαν τῆς δι’ ἐργολαβίας ἀνοικοδομήσεως, ἥτις εἶναι βραδυτάτη, ἀλλὰ καὶ λίαν ἐπιζημία, διότι τὸ 50% τῆς δαπάνης περιέρχεται εἰς τὰ θυλάκια τῶν ἐργολάβων, διὰ νὰ μεταβάληται εἰς πολυκατοικίας των εἰς Ἀθήνας. Καὶ ἑπομένως θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ εὑρεθοῦν εἰς τὸ τέλος Ὀκτωβρίου πρὸ μιᾶς προσωρινῆς στεγάσεως. Καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἀπὸ ἑβδομάδων χάρις εἰς τὴν ἱκανότητα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ τὴν προσωπικήν του προσπάθειαν κατωρθώθη νὰ δοθῇ μία ὤθησις εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῆς αὐτοστεγάσεως καὶ νὰ ἀρχίσῃ ἡ διανομὴ ὑλικῶν καὶ χρημάτων κατ’ οἰκογένειαν ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν τῶν ὀργάνων τοῦ Ὑπουργείου Ἀνοικοδομήσεως διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἐργασίας. Δὲν γνωρίζω καὶ ἔχω καὶ ἐγὼ μίαν ἀμφιβολίαν, ἐὰν θὰ ἐπαρκέσῃ ὁ χρόνος μέχρι τέλους Ὀκτωβρίου διὰ τὴν δημιουργίαν προσωρινῆς στεγάσεως. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἀνοικοδομήσεως νὰ κάμῃ παρέκβασιν ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τὴν ὁποίαν ἐφαρμόζει, τῆς παραχωρήσεως τῶν ὑλικῶν καὶ τῶν χρημάτων ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν ὡρισμένων ὀργάνων τοῦ Ὑπουργείου, διότι αἱ ἀπομεμακρυσμέναι περιφέρειαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάγωνται εἰς τὸν ἔλεγχον αὐτόν. Καὶ πρέπει ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀποφασίσῃ εἰς τὰς ὀρεινὰς καὶ ἀπροσίτους περιοχάς, νὰ στείλῃ ὡρισμένους ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι νὰ διαθέσουν τὸ ταχύτερον ὅτι ἠμποροῦν, διὰ νὰ ρχίσῃ νὰ γίνεται μία προσωρινὴ στέγασις διότι ἄλλως τὸν Ὀκτώβριον οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ θὰ ὁδηγηθοῦν εἰς θάνατον ἢ θὰ ξεχυθοῦν πρὸς τοὺς κάμπους διὰ νὰ δημιουργηθοῦν καὶ πάλιν κέντρα αὐτοεξορίστων. Καὶ ὀφείλεται κύριοι βουλευταί, ἡ τοιαύτη καθυστέρησις εἰς τὸ ὅτι ἀφ’ ἧς ὁ συμμοριτικὸς ἀγὼν κατέπαυσεν ἀπὸ τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1949, δὲν ἐγένοντο αἱ δέουσαι μελέται καὶ δὲν ἐλήφθησαν τὰ κατάλληλα μέτρα καὶ δὲν εἶχε καταρτισθῆ ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων σχέδιον λεπτομερὲς διὰ τὸν ἐπαναπατρισμὸν καὶ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν ἀνταρτοπλήκτων. Δὲν εἴχομεν τότε τὴν τιμὴν νὰ παριστάμεθα εἰς τὴν Βουλήν, ἔχοντες ὅμως εἰς τὴν διάθεσίν μας τὸ δημοσιογραφικὸν βῆμα ὑπεδείξαμεν εἰς τὸν τότε Ὑπουργὸν καὶ ἁρμόδιον ἐπὶ τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ, τὶ ὀφείλει νὰ κάμῃ διὰ νὰ εἶναι ταχεῖα ἡ ἐργασία τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ. Καὶ εἴπομεν ὅτι λήγοντος τοῦ συμμοριτικοῦ ἀγῶνος καὶ μὴ δυναμένων τῶν προσφύγων νὰ ἐπαναπατρισθοῦν, ἡ ζημία τῆς χώρας θὰ εἶναι μεγάλη. Καὶ ὑπεδείξαμεν τότε ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ συνταχθοῦν πίνακες κατὰ περιφερείας νὰ προμηθευθοῦν ἐγκαίρως ζῷα, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοηθῇ ἡ ἐγκατάστασις εἰς τὰς ὀρεινὰς περιοχὰς ἂν δὲν ὑπάρχουν ζῷα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ ἐγκατάστασις χωρὶς νὰ ὑπάρχουν ἀροτῆρες βόες καὶ ὑπεδείξαμεν νὰ ἔχουν ἕτοιμα τὰ οἰκόσιτα, διὰ νὰ διανεμηθοῦν κατὰ κοινότητας, διὰ νὰ προμηθευθοῦν ὅλοι οἱ κάτοικοι καὶ ὑπεδείξαμεν νὰ προμηθευθοῦν καὶ κόττες ἀκόμη διὰ νὰ διανεμηθοῦν. Δυστυχῶς οὐδὲν τούτων ἐγένετο καὶ ὅταν ἤρχισε τὸν Ἀπρίλιον ὁ ἐπαναπατρισμὸς ἤρχισεν ἄνευ οὐδεμιᾶς οὐσιώδους προπαρασκευῆς καὶ ἐὰν δὲν ὑπῆρχον αἱ στρατιωτικαὶ Ὑπηρεσίαι αἱ ὁποῖαι ἐβοήθησαν κατὰ τὴν μεταφορὰν καὶ αὐταὶ ὅμως μὴ ἔχουσαι τὰ μέσα κατὰ τρόπον πολὺ πενιχρόν, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ θὰ ἦσαν ἀκόμη εἰς τὰ κέντρα. Ἤδη ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Οἰκισμοῦ κάνει ὅ,τι εἶναι δυνατόν. Ἕνα ἄλλο ζήτημα σπουδαῖον, διὰ τὸ ὁποῖον μέχρι στιγμῆς δὲν κατωρθώθη νὰ ληφθῇ μέριμνα, καὶ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ ἐπ’ αὐτοῦ, εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ὑγείας. Βεβαίως αἱ ἐγκριθεῖσαι πιστώσεις τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς δὲν παρέχουν πλήρη τὰ μέσα τῆς ὑγιεινῆς περιθάλψεως. Ἄν ὅμως δὲν σταλοῦν ἐγκαίρως ὄχι μόνον ἰατροὶ ἀλλὰ καὶ ἀπολυμαντήρια καὶ ὑγειονομικὰ ὑλικὰ διὰ νὰ δυνηθοῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ ἀπολυμανθοῦν θὰ ἐνσκήψουν νοσήματα μολυσματικὰ διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἐπέλθῃ τελεία ἀποσύνθεσις τῶν πληθυσμῶν αὐτῶν. Ἐκτὸς τούτου, ὁ ἐπισιτισμός, κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τοῦ Μαΐου τοῦ 1950 ἀφ’ ἧς οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐπανῆλθον εἰς τὰς ἑστίας των, παρὰ τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι θὰ τροφοδοτηθοῦν μέχρι τέλους τοῦ ἔτους, καίτοι ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐφοδιασμοῦ προέβη εἰς τὴν ἵδρυσιν ἀποθηκευτικῶν κέντρων, ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ποὺ διὰ συμβάσεως ἀνέλαβε τὴν μεταφορὰν καὶ διανομὴν τροφίμων εἰς τὰ ἀνωτέρω κέντρα χάρις εἰς τὴν ἀνικανότητα τοῦ διευθύνοντος τὴν Ὑπηρεσίαν ταύτην, ὄχι μόνον δὲν προώθησε τὸ ζήτημα ἀλλὰ μέχρι τοῦδε οἱ συμμοριόπληκτοι δὲν ἔχουν πάρει οὔτε ἕνα δράμι ἀλεῦρι, οὔτε ἕνα δράμι ζάχαρι ἢ ἄλλην τροφήν. Πῶς ζοῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ θὰ τὸ γνωρίζετε. Ζοῦν μὲ τὸν ἀέρα καὶ μὲ τὸ κρῦο νερό. Ὡς γνωρίζομεν ἐκ τοῦ παρελθόντος ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ἵδρυε πρατήρια καὶ μετεφέροντο τὰ τρόφιμα εἰς αὐτὰ καὶ διὰ τῶν ὑπαλλήλων της τὰ διεχειρίζετο. Ἤδη διὰ νὰ ματαιωθῇ ἡ τροφοδότησις τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα, κύριοι συνάδελφοι, καὶ νὰ μὴν ἀμφιβάλετε περὶ τούτου, τὸ νὰ ὠθηθοῦν πρὸς τὰ κέντρα, προβάλλεται ἀπὸ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν ἡ Ἕνωσις τῶν συνεταιρισμῶν εἰς τὴν ὁποίαν θ’ ἀνατεθῇ ἡ διενέργεια τῶν διανομῶν αὐτῶν. Ἀλλὰ ἡμεῖς δὲν ἔχομεν εἰς τὴν Εὐρυτανίαν Ἕνωσιν Συνεταιρισμῶν. Θὰ πάῃ ἡ Ἕνωσις Συνεταιρισμῶν Φθιώτιδος εἰς τὴν Εὐρυτανίαν ποὺ ἀπέχει 40 ὧρες; Οἱ λόγο τοὺς ὁποίους ἐπικαλεῖται ἡ ἁρμοδία Ὑπηρεσία τῆς Ἀγροτικῆς διὰ νὰ μὴν ἀναλάβῃ αὐτὴ τὴν διαχείρισιν, ἀλλὰ οἱ Συνεταιρισμοί, δὲν νομίζω ὅτι εὐσταθοῦν καὶ εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα νὰ ἀρχίσῃ τὰς διανομὰς διὰ νὰ μὴ πεθάνουν οἱ ἄνθρωποι ἐκ πείνης. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐφοδιασμοῦ λαμβάνων ὑπ’ ὄψει αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐκθέτω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, νὰ ἀσκήσῃ ὅλην τὴν ἐπιρροὴν ὅπως ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα αὔριον εἰ δυνατόν, μεταφέρῃ τρόφιμα καὶ διανείμῃ καὶ ἀποθηκεύσῃ τὰς ἀπαιτουμένας ποσότητας διὰ τὸν χειμῶνα ἄλλως ἡμεῖς θὰ ἴδωμεν τὸν πληθυσμὸν αὐτὸν φερόμενον εἰς τὰ κέντρα ἢ θὰ τὸν εἴδωμεν θνήσκοντα ἐκ πείνης. Ἐπίσης θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας νὰ ἐνισχύσῃ τὰ κονδύλια τὰ διατιθέμενα διὰ τὴν ἐργασίαν —πρόνοια διὰ νὰ διανοιχθοῦν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότεροι καρροποίητοι δρόμοι καὶ διὰ νὰ ἐξευρεθῇ ἐργασία εἰς τὸν τόπον αὐτὸν δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ἄλλον πόρον ζωῆς. Ἀλλὰ ἐκεῖνο ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἐπιμείνω, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι τὸ θέμα τῆς προμηθείας καὶ τοῦ ἐφοδιασμοῦ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν διὰ ζώων. Βεβαίως ἀπεστάλησαν εἰς τὰς ὀρεινὰς περιφερείας ζῶα, ἀλλὰ ταῦτα εἶναι ἀνεπαρκέστατα καὶ ἑπομένως, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐνεργῇ προμηθείας ζώων, θὰ τὸν παρακαλέσω καὶ νομίζω ὅτι θὰ εἶναι ὁμόθυμος ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἐνισχύσῃ τὴν Εὐρυτανίαν εἰδικώτερον διὰ πολλῶν ἡμιόνων, διότι ἄνευ αὐτῶν εἶναι ἀδύνατη καὶ ἡ μεταφορὰ καὶ ἡ ζωὴ καὶ ἡ καλλιέργεια. Ταυτοχρόνως θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ ἐφαρμόσῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μᾶς ὑπεσχέθη, τὴν προμήθειαν οἰκοσίτων ζώων, τὰ ὁποῖα δὲν ἐπρομηθεύθησαν μέχρι τῆς στιγμῆς καὶ δὲν ἐπρομηθεύθησαν, ὅπως καὶ ἄλλοτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλὴν, χάρις εἰς τὰς διατυπώσεις, τὰς ὁποίας καθορίζει μία ἐγκύκλιος, τὴν ὁποίαν ἐκοινοποίησεν ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου. Τοὺς χορηγεῖ 4–5 ζῶα καὶ τοὺς ὑποχρεώνει νὰ ἀνεύρουν ταῦτα, νὰ τὰ συμφωνήσουν, νὰ πάρουν βεβαίωσιν ἀπὸ τὸν πωλητήν, νὰ πᾶνε εἰς τὸ Ὑποκατάστημα τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης εἰς τὸ Καρπενήσι, νὰ πάρουν τὰ λεπτὰ νὰ τὰ πληρώσουν καὶ κατόπιν νὰ τὰ μεταφέρουν εἰς τὰ χωρία των. Αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνεται. Ἢ θὰ τὰ προμηθευθῇ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας καὶ θὰ τὰ διανείμῃ, ἢ θὰ δώσῃ ὡρισμένα χρήματα, ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν τῶν ἀντιπροσώπων σας, διὰ νὰ ἀγοράσουν ὅσα ἠμποροῦν διὰ τοῦ παραχωρουμένου χρηματικοῦ ποσοῦ. Ἐπίσης μέχρι τῆς στιγμῆς οὐδεὶς ἀροτὴρ βοῦς, κανένα βόδι δὲν ἔφθασε εἰς τὴν Εὐρυτανίαν. Κυρίαν ἀπασχόλησιν εἶχεν ἡ Εὐρυτανία τὴν κτηνοτροφίαν τὴν οἰκόσιτον καὶ τὴν ὁμαδικήν. Ἡ οἰκόσιτος κτηνοτροφία κατεστράφη παντελῶς. Δὲν ὑπάρχει κανένα σπίτι ποὺ νὰ ἔχῃ μία κατσίκα, μία προβατίνα. Ἡ ὁμαδικὴ ἐπίσης κτηνοτροφία, κύριοι συνάδελφοι, ὑπέστη μεγίστην καταστροφὴν εἴτε ἐκ τῆς διαρπαγῆς τῶν συμμοριτῶν εἴτε ἐκ τῶν στρατιωτικῶν ἀναγκῶν, εἴτε ἐκ τῶν ἀναγκῶν τῶν ἰδίων ἰδιοκτητῶν, οἱ ὁποῖοι τὰ ἐπώλησαν, διὰ νὰ κατορθώσουν νὰ συντηρήσουν τὰς οἰκογενείας των. Εἶναι ἐπιβεβλημένον καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ἵνα ἐξεύρῃ τὰ μέσα τὰ χρηματικὰ καὶ ὑποχρεώσῃ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν νὰ χορηγήσῃ εἰς τοὺς κτηνοτρόφους μακροπρόθεσμα δάνεια, διὰ νὰ ἀναπληρώσουν τὰς ἀπωλείας τῆς κτηνοτροφίας, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ μίαν ἀπὸ τὰς πλέον πλουτοπαραγωγικὰς καὶ προσοδοφόρους πηγὰς τοῦ Κράτους καὶ ἰδιαιτέρως τῆς Εὐρυτανίας. Ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα καὶ ἡ Ὑπηρεσία τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς ἢ δὲν γνωρίζω ποία ἄλλη ὑπηρεσία καὶ συμβούλιον, δὲν παρέσχον τὰ μέσα τῆς ἐνισχύσεως τῶν κτηνοτρόφων καὶ ἡ κτηνοτροφία φθίνουσα καὶ καταστρεφομένη θὰ ζημιώσῃ κατὰ πολὺ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν καὶ ἰδιαιτέρως τὴν περιφέρειαν ἐκείνην, ἡ ὁποία ἀποζῇ κατὰ τὰ ⅗ ἐξ αὐτῆς. Κατηγορήθη, κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις καὶ διὰ δηλώσεων ἐπισήμως γενομένων ἐν τῇ περιφερείᾳ μας ὅτι δὲν ἔκαμε τίποτε διὰ τὴν περιφέρειαν αὐτὴν οὔτε εἰς σχολικὰ κτίρια οὔτε διὰ τὴν διανομὴν ζώων καὶ γενικῶς ὅτι δὲν προσέφερε τίποτε, ἀφ’ ἧς ἀνέλαβεν αὕτη τὴν ἀρχήν. Ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ κατ’ αὐτῆς τῆς κατηγορίας, διότι, δυνατὸν νὰ μὴ παρεσχέθησαν εἰς τὴν περιφέρειάν μας ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἦτο δυνατὸν νὰ παρασχεθοῦν καὶ νὰ παρεσχέθησαν ἠλαττωμένα ἢ κάπως ὄχι ἐγκαίρως, πάντως παρεσχέθησαν καὶ ζῶα καὶ χρήματα διὰ τὴν διάνοιξιν ὁδῶν διὰ τῆς Προνοίας Ἐργασίας, παρεσχέθησαν χρήματα διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῆς ὁδοῦ Λαμίας–Καρπενησίου, δέκα ἑπτὰ σχολικὰ κτίρια εἶναι ὑπὸ κατασκευὴν εἴτε ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους εἴτε ἐκ τοῦ Ταμείου τοῦ Βασιλέως καὶ πιστώσεις ἐδόθησαν καὶ διαβεβαιώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας ὅτι θὰ συμπληρωθῇ τὸ διδακτικὸν προσωπικόν. Νομίζω ὅτι ὀφείλουν οἱ κύριοι Ὑπουργοί, παρ’ ὅλας τὰς προσπαθείας, τὰς ὁποίας κατέβαλον, νὰ ἐντείνουν περισσότερον τὰς προσπαθείας αὐτάς, διὰ νὰ σώσουν τὸν πληθυσμὸν αὐτόν, ὁ ὁποῖος κινδυνεύει. Περαιτέρω θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ φροντίσῃ ὅπως τὸ Ἐθνικὸν Ἵδρυμα ἱδρύσῃ εἰς Εὐρυτανίαν καὶ εἰς περιφέρειαν κατάλληλον πρὸς τοῦτο, τὴν περιφέρειαν Τατάρνης, ἓν σχολεῖον πρακτικόν, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ προσέρχωνται τὰ τέκνα τῶν Εὐρυτάνων καὶ μανθάνουν πρακτικὰ ἐπαγγέλματα, διὰ νὰ τὰ ἀπομακρύνωμεν ἀπὸ τὴν ἀστυφιλίαν καὶ τὴν θεσιθηρίαν. Διότι δὲν κάμνουν τίποτε ἄλλο οἱ νέοι τῆς Εὐρυτανίας, μόλις τελειώσουν τὸ Γυμνάσιον, παρὰ νὰ καταφεύγουν εἰς Ἀθήνας καὶ νὰ ζητοῦν νὰ εὕρουν θέσιν. Ἐὰν ἱδρυθῇ ἓν τοιοῦτον σχολεῖον πρακτικόν, ὑπαρχόντων τῶν οἰκημάτων καὶ τῆς ἐδαφικῆς περιοχῆς τῆς μονῆς Τατάρνης, νομίζω ὅτι θὰ ἀποτρέψῃ κατὰ πολὺ τὴν ἀστυφιλίαν εἰς τὴν περιφέρειαν αὐτήν. Δὲν θὰ εἴπω περισσότερα. Θὰ ἐπικαλεσθῶ καὶ πάλιν ὅπως αἱ ἐνέργειαι τῶν κυρίων Ὑπουργῶν γίνουν ἐντονώτεραι, δραστηριώτεραι καὶ ἀποτελεσματικώτεραι, ἀλλὰ πρὸ παντὸς πλουσιώτεραι εἰς τὴν παροχὴν ἐφοδίων καὶ τὴν στέγασιν, τὴν ἐκπαίδευσιν καὶ τὴν ἰατρικὴν περίθαλψιν εἰς τοὺς ὀρεινοὺς αὐτοὺς πληθυσμούς, οἱ ὁποῖοι εἶναι τὸ φυτώριον ἐκ τοῦ ὁποίου πάντοτε γεννῶνται οἱ χρήσιμοι εἰς τὴν πολιτείαν ἄνδρες. (Χειροκροτήματα).

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δερδεμέζης ἔχει τὸν λόγον.

§35Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Ἤλπιζα, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἐνόμιζα ὅτι ἡ συζήτησις διὰ τὸ πρόβλημα τῶν συμμοριοπλήκτων, ἐὰν δὲν εἶχε καλλιτέραν τύχην ἀπὸ τὴν συζήτησιν, τὴν ὁποίαν εἶχε τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἔφεραν οἱ συνάδελφοι τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος, τοὐλάχιστον θὰ ἐτύγχανε τῆς αὐτῆς σημασίας καὶ τοῦ αὐτοῦ ἐνδιαφέροντος ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Δυστυχῶς, ἐνῷ διετέθησαν διὰ τὸ θέμα τῆς ἐπερωτήσεως τῶν ἀριστερῶν 1½–2 μῆνες, ἐν τούτοις διὰ τὸ σοβαρώτατον τοῦτο θέμα τῶν συμμοριοπλήκτων δὲν διετέθη εἰμὴ μόνον μία συνεδρίασις κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ἑβδομάδα καὶ μάλιστα ἡ συζήτησις ἐξηκολούθη ἐνώπιον 17 βουλευτῶν. Οὐδέποτε, ὡς προερχόμενος ἀπὸ ἐπαρχίαν, ἀνέμενον ὅτι ὕστερα ἀπὸ μίαν λαμπρὰν νίκην τοῦ ἐθνικοῦ μας Στρατοῦ καὶ ἀπὸ τὴν ἐκρίζωσιν, τὴν ὁποίαν ὑπέστη ἡ ὕπαιθρος χώρα, θὰ ἤρχετο Κυβέρνησις καὶ θὰ ἠγνόη τελείως αὐτὸν τὸν κόσμον, εἰς τὸν ὁποῖον ἐν πολλοῖς ὀφείλεται καὶ ἡ ἐπιτυχία τῆς νίκης τῆς Ἑλλάδος. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν πρέπει νὰ μακρηγορήσωμεν, διότι οἱ περισσότεροι οἱ ὁποῖοι προερχόμεθα ἀπὸ τὰς ἐπαρχίας γνωρίζομεν τὸ δρᾶμα, τὸ ὁποῖον ὑπέστησαν τὰ χωριά. Πάντοτε οἱ χωρικοὶ ἔζων μίαν ζωὴν ὑποτυπώδη καὶ δὲν ζοῦν τὴν ζωὴν τῶν πόλεων καὶ δὲν ἀπολαμβάνουν τὰ ἀγαθά, τὰ ὁποῖα ἀπολαμβάνουν οἱ ἀστοί. Δὲν μνησικακοῦμεν διὰ τοῦτο, ἀλλὰ θὰ ἠθέλαμεν νὰ ἐβλέπομεν καὶ ἡμεῖς οἱ ἐξ ἐπαρχίας ἓν τοὐλάχιστον ἀνάλογον ἐνδιαφέρον ἐκ μέρους τῶν ἑκάστοτε κυβερνώντων. Ἔχω τὸ προνόμιον νὰ προέρχωμαι ἀπὸ ὀρεινὴν περιφέρειαν καὶ εὐτυχοδυστυχῶς καὶ ἀπὸ ἀκριτικὴν περιφέρειαν...

§36Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Εὐτυχῶς καὶ ὄχι δυστυχῶς.

§37Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Καὶ δυστυχῶς καὶ εὐτυχῶς. Ἡ ἀκριτικὴ περιφέρεια—καὶ δι’ αὐτὸ λέγω τὸ δυστυχῶς—εἶναι πρώτη εἰς τὰς θυσίας ἀλλὰ δὲν συμμετέχει ποτὲ εἰς τ’ ἀγαθὰ καὶ εἰς κάποιαν εὐζωΐαν. Ἡ Ἤπειρος, κύριοι συνάδελφοι, εἶχε τὸ ἀτυχὲς προνόμιον νὰ ἐκριζωθῇ καὶ νὰ ὑποστῇ καταστροφὰς ἐντὸς τῆς δεκαετίας αὐτῆς τρεῖς φοράς. Κατὰ τὸ 1940, ὅταν εἰσῆλθον οἱ Ἰταλοὶ κατὰ 35 χιλιόμετρα ἐντὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐδάφους, εἰσῆλθον καὶ οἱ Ἀλβανοὶ καὶ μαζὶ καὶ οἱ Τσάμηδες, κατέστρεψαν ὁλοσχερῶς αὐτὰ τὰ χωριὰ ἐκδιώξαντες καὶ τὸν πληθυσμὸν καὶ λεηλατήσαντες τὰ προϊόντα των καὶ τὸν ρουχισμόν των, μεταφέροντες πάντα ταῦτα εἰς τὴν Ἀλβανίαν. Κατὰ τοὺς χρόνους τῆς κατοχῆς εἶχαν δημιουργηθῆ τμήματα Τσάμηδων ἅτινα συνειργάζοντο μὲ τοὺς Ἀλβανοὺς καὶ Γερμανοὺς καὶ κατέστρεψαν καὶ πάλιν τὴν περιφέρειαν αὐτὴν χάρις δὲ μόνον εἰς τὴν Ἐθνικὴν ἀντίστασιν, τῆς ὁποίας ἡγεῖτο ὁ ἀρχηγὸς κ. Ζέρβας, κατωρθώθη ἀπὸ τὸ στοιχεῖον αὐτὸ νὰ ἀπαλλαγῇ κατὰ τινα τρόπον ἡ Πατρίς μας. Ἐρχόμεθα κατόπιν εἰς τὴν ἀπελευθέρωσιν καὶ εἴχομεν πλέον τὴν χειροτέραν καταστροφὴν τὴν ὁποίαν ὑπέστη ἡ περιφέρεια αὐτὴ ἀπὸ τοὺς ἀντάρτας κομμουνιστάς. Σήμερον, ἐκεῖ, ὅπως καὶ σεῖς θὰ γνωρίζητε, διότι εἶσθε ἀντιπρόσωποι συμμοριοπλήκτων περιοχῶν, ἡ ζωὴ εἶναι μαρτυρική. Οἱ συμμοριόπληκτοι οἱ ὁποῖοι ἐπανέκαμψαν καὶ ἐπαναπατρίσθησαν, δύναμαι νὰ σᾶς διαβεβαιώσω ὅτι ἔφυγα μὲ πικρὸν παράπονον διότι ἐκεῖ ὅπου κατέφυγον δὲν εὗρον τὴν ἀνταπόκρισιν ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ διὰ τὸν κόσμον αὐτόν. Δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι δὲν ἔγινεν ἐπαναπατρισμὸς ἀλλὰ ἐκδιωγμὸς διότι τοὺς ἔδιωξαν τοὺς ἀνθρώπους κακὴν κακῶς, χωρὶς τὰ στοιχειώδη μέσα καίτοι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐπεθύμουν νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὰ χωρία των. Σήμερον ἔχομεν εἰς τὴν περιφέρειαν τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύω μίαν πλήρη καταστροφήν, ὁμοία τῆς ὁποίας δὲν ὑπῆρξεν καὶ πρότερον ἀλλὰ καὶ σήμερον κατὰ μείζονα λόγον δὲν ὑπάρχει. Δρόμοι δὲν ὑπάρχουν. Ἡ περιφέρεια Κονίτσης, χάρις εἰς τὰς στρατιωτικὰς ἐπιχειρήσεις, ἔχει ἀποκτήσει ὡρισμένους δρόμους, ἐπειδὴ ἐγένοντο στρατιωτικαὶ ἐπιχειρήσεις, ἀλλὰ αἱ περιφέρειαι Μουργκάνας, Κασιδιάρη, Φιλιατῶν, Τσουμέρκων, Ζαγορίου καὶ ἡ περιφέρεια Λάκκας Σουλίου, αἱ ὁποῖαι ἀντιπροσωπεύουν 20–40 χιλ. κατοίκων ἑκάστη, δὲν ἔχουν οὔτε δρόμους, οὔτε σχολεῖα ἀλλ’ οὔτε καὶ ἕνα ἰατρόν. Εἰς τὴν Λάκκα Σουλίου, π. χ. ὑπῆρχον 3–4 ἰατροὶ καὶ σήμερον δὲν ὑπάρχει κανείς.

§38Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τοὺς ἐσκότωσαν οἱ κουκουέδες.

§39Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Ὑπάρχει ἕνα ἰατρεῖον μόνον, κινητὸν ἀλλὰ δὲν λύει τὸ ζήτημα καὶ τοῦτο, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φθάνῃ εἰς τὰ ὀρεινὰ καὶ ὑποχρεοῦνται οἱ κάτοικοι τῶν ὀρεινῶν περιοχῶν νὰ μεταβαίνουν εἰς τὰ Κέντρα εἰς μακρυνὰς ἀποστάσεις διὰ νὰ ἐξυπηρετηθῶσι. Πρέπει νὰ γίνουν ὑγειονομικοὶ σταθμοὶ πάνω εἰς τὰ ὀρεινὰ αὐτὰ μέρη. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ἀνοικοδομήσεως, μετ’ εὐχαριστήσεως παρατηροῦμεν ὅτι πράγματι γίνεται μία προσπάθεια ἀλλὰ θὰ ἀπαντήσωμεν καὶ θὰ παρακαλέσωμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἀνοικοδομήσεως ὅπως ἐπιταχύνῃ τὸν ρυθμόν, διότι ἀρχίζει ὁ χειμὼν ἀπὸ τὸν Σεπτέμβριον ἐκεῖ. Δὲν γνωρίζομεν δὲ σήμερον, μετὰ τὴν ἀποχὴν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τῶν Τεχνικῶν, ἂν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα θὰ μᾶς καθυστερήσῃ ἔτι πλέον. Ἤδη θὰ ἤθελα νὰ προτείνω ὡρισμένα μέτρα, ἐπὶ ἄλλων θεμάτων ἅτινα δὲν ἐπετεύχθησαν ἀπὸ τοὺς συναδέλφους οἱ ὁποῖοι διεξετραγώδησαν τὴν κατάστασιν. Πρὶν ὅμως τούτου θὰ σᾶς καταστήσω γνωστὸν τί συμβαίνει εἰς μίαν μαρτυρικὴν περιφέρειαν τῆς Θεσπρωτίας. Ἔχω μίαν διαμαρτυρίαν ἀπὸ 55 χωριὰ τῆς περιφερείας Μουργκάνας καὶ Φιλιατῶν τὰ ὁποῖα εἶναι συμμοριόπληκτα. Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ ποὺ δίδει τὸ ἄλευρον, κατὰ τοὺς μῆνας Ἀπρίλιον–Μάϊον–Ἰούνιον δὲν τὸ ἐχορήγησε, διότι οἱ ἀλευρόμυλοι τῆς Κερκύρας δὲν ἐλειτούργησαν καὶ τὸ διαμέρισμα Ἡγουμενίτσης ἔμεινεν ἄνευ ἀλεύρου καὶ οἱ κάτοικοι τῆς περιοχῆς δὲν κατόρθωσαν νὰ λάβουν τὸ ἄλευρον κατὰ τοὺς μῆνας αὐτούς. Σήμερον, κατόπιν μιᾶς ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, νομίζω τῆς ὑπ’ ἀριθ. 453, ὑποχρεοῦνται οἱ κάτοικοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔλαβον τὰς διανομάς, νὰ πληρώσουν 700 καὶ πλέον δραχμὰς τὴν ὀκᾶν ἐπὶ πλέον τῆς τιμῆς ποὺ θὰ ἐπλήρωναν ἂν τοὺς ἐχορήγουν τὸ ἄλευρον κατὰ τοὺς μῆνας ἐκείνους. Εἶναι ἄτοπον τοῦτο καὶ νομίζω ὅτι ἀμέσως πρέπει νὰ ἐπιληφθῇ ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἐπανορθώσῃ τὴν ἀδικίαν ταύτην. Καὶ τώρα ἀφοῦ ἠκούσατε τὴν περίπτωσιν, εἰσέρχομαι εἰς τὴν πρότασιν τῶν μέτρων. Δὲν εὑρίσκω ὀρθὸν καὶ δίκαιον νὰ ἐφαρμόζηται τὸ ἴδιον μέτρον δι’ ὅλας τὰς περιοχὰς εἴτε περὶ ὀρεινῶν πρόκειται εἴτε περὶ πεδινῶν. Αἱ περιοχαὶ αἱ ὀρειναὶ ἔχουν ἀνάγκην μιᾶς ἰδιαιτέρας μεταχειρίσεως διότι οὔτε τὸ ἔδαφος εἶναι κατάλληλον οὔτε ἡ καλλιέργεια εἶναι ἐντατικὴ καὶ τὸ σπουδαιότερον δὲν ὑπάρχει ὁ ἀπαιτούμενος κλῆρος διότι ἕκαστος ἢ κτηνοτρόφος εἶναι ἢ γεωργὸς δὲν ἔχει πλέον τῶν 8–10 στρεμμάτων. Θὰ πρέπει ἑπομένως νὰ ληφθοῦν ἰδιαίτερα μέτρα διὰ τοὺς πληθυσμοὺς αὐτούς. Ἕν ἄλλο θέμα εἶναι ὅτι ὑποχρεοῦνται σήμερον αἱ ἀνταρτόπληκτοι Κοινότητες νὰ πληρώσουν τὰ ἐντάλματα ποὺ ἐξεδόθησαν διὰ τὴν ἀγροφυλακήν, ὅταν αὐταὶ διετέλουν ἐν συμμοριοπληξίᾳ. Θὰ πρέπει βεβαίως οἱ ἀγροφύλακες, ἐφ’ ὅσον προσέφερον τὰς ὑπηρεσίας των, νὰ λάβουν τοὺς μισθούς των, ἀλλὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν θὰ ὤφειλε νὰ ἐνισχύσῃ ἔστω καὶ ὑπὸ τύπον δανείου τὰς Κοινότητας αὐτὰς διὰ νὰ ἀντεπεξέλθουν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας ἔχουν καὶ πρὸς τὴν ἀγροφυλακὴν καὶ πρὸς τοὺς Γραμματεῖς τῶν Κοινοτήτων, διότι αἱ Κοινότητες δὲν ἔχουν νὰ πληρώσουν. Ὅπως εἶπον ζητοῦν νὰ πληρώσουν τὰς ἀποδοχὰς τῶν κοινοτικῶν Γραμματέων. Δὲν εἶναι δυνατόν, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει προϋπολογισμὸς τῆς Κοινότητος, νὰ πληρώσουν ἔξοδα διὰ τὰς ἀποδοχὰς τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν.

§40Δ. ΖΗΣΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κύριε συνάδελφε, νὰ κάμω μίαν διασάφησιν. Ὑπάρχουν Κοινότητες αἱ ὁποῖαι διατυπώνουν τὴν ἐπιθυμίαν ὅπως μὴ παρεμβαίνῃ ἡ Ὑπηρεσία Ἀγροφυλακῆς εἰς τὸ θέμα τῆς μισθοδοσίας τῶν ἀγροφυλάκων, διότι ὑπάρχουν ἀγροφύλακες, οἱ ὁποῖοι δέχονται νὰ πάρουν ἀπὸ τὴν Κοινότητα εἰς εἶδος, 60 ὀκ. σιτάρι κλπ. παρεμβαίνει ὅμως τὸ Ὑπουργεῖον καὶ δίνει μισθολόγιον ἀνώτερον, ἀδυνατοῦν δὲ ἔτσι αἱ Κοινότητες νὰ ἔχουν ἀγροφύλακας.

§41Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν, νομίζω, νὰ εἶναι ἄλλαι Κοινότητες μὲ εἰσφορὰν εἰς εἶδος, δηλαδὴ νὰ ἔρχωνται εἰς ἀπ’ εὐθείας συνεννόησιν μὲ τὰ πρόσωπα ποὺ θὰ διορίσουν ὡς ἀγροφύλακας καὶ αἱ ἄλλαι Κοινότητες νὰ ἀκολουθοῦν τὸ πρόγραμμα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Διευθύνσεως Ἀγροφυλακῆς.

§42Κ. ΜΠΕΛΛΑΣ. Τὸ θέμα, ὡς τὸ ἐθέσατε ἐξ ἀρχῆς, κύριε συνάδελφε, ἔχετε δίκαιον. Ζητοῦν ἀπὸ τὰς Κοινότητας νὰ ἐξοφλήσουν χρέη πρὸς τὴν Ἀγροφυλακήν, ἐνῷ οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων αὐτῶν εὑρίσκοντο τότε εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα.

§43Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Βεβαίως δὲν εἶναι σωστὸν νὰ καταπιέζωνται οἱ συμμοριόπληκτοι διὰ νὰ ἐξοφλήσουν ἐντάλματα ἐτῶν, κατὰ τὰ ὁποῖα αὐτοὶ εὑρίσκοντο εἰς τὰ κέντρα ἀσφαλείας. Βεβαίως ἡ Ἀγροφυλακὴ τότε ἐξηκολούθει τὸ πρόγραμμά της καὶ εἶχε προβῆ εἰς τὴν ἔκδοσιν ἐνταλμάτων διὰ τὰς ἀποδοχὰς τῶν ἀγροφυλάκων, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔλειπον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς ζητεῖται τώρα νὰ πληρώσουν, ἀλλὰ νὰ ἐπισχυθῇ τὸ ταμεῖον των οὕτως ὥστε καὶ νὰ πληρωθοῦν τοὺς μισθούς των οἱ ἀγροφύλακες καὶ οἱ δυστυχεῖς συμμοριόπληκτοι νὰ μὴ καταπιέζωνται διὰ μὴ ὀφειλόμενα. Τὸ αὐτὸ καὶ διὰ τοὺς κοινοτικοὺς Γραμματεῖς θὰ πρέπει νὰ γίνῃ μέχρις ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος. Νὰ ἐνισχύωνται δηλαδὴ αἱ Κοινότητες διὰ τὸν σκοπὸν αὐτόν, διότι δὲν ἠμποροῦν νὰ πληρώσουν ἀφοῦ πρόκειται περὶ καταστραφεισῶν τοιούτων. Γνωρίζω δὲ τί σημασίαν ἔχουν διὰ τὰς Κοινότητας οἱ Γραμματεῖς. Δὲν γνωρίζω ἐὰν τὸ πρόγραμμα «Πρόνοια–Ἐργασία» θὰ ἐξακολουθήσῃ. Ἐὰν ὅμως ἐξακολουθήσῃ νομίζω ὅτι τὸ ἡμερομίσθιον, ποὺ λαμβάνουν σήμερον οἱ ἐργάται, 11.000 δραχ. πρέπει κάπως νὰ αὐξηθῇ κατά τι, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Προνοίας.

§44Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπουργ. Προνοίας). Τὸ ἡμερομίσθιον εἶναι συμβολικὸν ὅπως ἠξεύρετε. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν δυστυχῶς τίποτε ἐπὶ τοῦ παρόντος.

§45Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Πάντως ὅμως θὰ πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ἐργασία αὐτή, διότι ὁ θεσμὸς «Πρόνοια– Ἐργασία» ἐν πολλοῖς ἐπέτυχε. Ἐπίσης μένουν μερικαὶ ὁδοί, αἱ ὁποῖαι εἶναι ὑπὸ ἐκτέλεσιν καὶ διὰ τὰς ὁποίας θὰ πρέπει νὰ δοθοῦν ἐκ νέου πιστώσεις, ὅπως ἡ ὁδὸς Δωδώνης–Λάκκας, Σουλίου–Θεσπρωτίας, ἡ ὁποία εἶναι ἐθνικὴ ὁδός. Ὁ δρόμος αὐτὸς γίνεται καὶ διὰ τῆς «Πρόνοια–Ἐργασία». Ἐπίσης αἱ ὁδοὶ Τσιμόβου–Πραμάντων, Κήπου–Ζαγορίου, Κοπάνης–Τόσκεσι, Ντουκάρας τῆς περιοχῆς Κουρέντων Καλαμᾶ κλπ.

§46Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Προνοίας). Διὰ τὸν Νομὸν Ἰωαννίνων ἔστειλα 2 δισεκατομμύρια, διὰ τὴν Ἄρταν........, εἰς τὴν Θεσπρωτίαν 1½ καὶ εἰς τὴν Πρέβεζαν μικρότερον ποσόν, διότι οἱ ἐπαναπατρισθέντες εἶναι ὀλιγώτεροι. Ἄν χρειασθῇ θὰ στείλω καὶ ἄλλα.

§47Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Εὐχαριστῶ πάρα πολὺ κύριε Ὑπουργέ. Ἕτερον παράπονον ἔχομεν ὅσον ἀφορᾷ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας διότι εἰς τὴν Ἤπειρον, καίτοι εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ὀρεινὴ καὶ ἀκριτικὴ περιοχή, δὲν ἐδόθη εἰς αὐτὴν ὁ ἀνάλογος ἀριθμὸς ζώων ἐν συγκρίσει μὲ ἄλλας περιοχάς, αἱ ὁποῖαι δὲν ὑπέστησαν τὰς ἰδίας καταστροφὰς καὶ δὲν εὑρίσκονται εἰς τὴν αὐτὴν μοῖραν μὲ αὐτήν. Ὑπάρχουν εἰς τὴν Ἤπειρον χωρία, τὰ ὁποῖα προσέφερον τὰ ζῶα των κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1940–41 καὶ δὲν ἔχουν ἀποζημιωθῇ οὐδόλως μέχρι σήμερον, μένουν δὲ μόνον μὲ τοὺς τίτλους τῆς ἐπιτάξεως εἰς τὰ χέρια των. Ἐπίσης οἱ συμμορῖται τοὺς ἔχουν ἀφαιρέσει ὅλα τὰ ζῶα, διότι, ὅπως ἐτόνισα ἐν ἀρχῇ, τὰ χωρία αὐτὰ εἶναι ἀκριτικὰ καὶ εἶναι εὔκολος ἀπὸ αὐτὰ ἡ μεταφορὰ τῶν ζώων, τοῦ ρουχισμοῦ καὶ ὅλων τῶν προϊόντων τῶν κατοίκων εἰς τὸ Ἀλβανικὸν ἔδαφος. Δὲν ὑπάρχουν σήμερον οὔτε μικρὰ ζῶα, διότι οἱ συμμορῖται ἔπαιρναν ὁλόκληρα κοπάδια, 15.000 ἐπῆραν μὲ μιὰ ἐπιδρομὴ εἰς τὴν Κόνιτσα. Ἡ ἰδία κατάστασις ἰσχύει εἰς τὸ Λαγώνι μέχρι Καλαμᾶ, εἰς τὰ Τζουμέρκα, εἰς τὴν Λάκκα–Σουλίου, ἡ ὁποία, μάλιστα, κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ γνωρίζετε ὅτι ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως, ἀπὸ τὸ 1913, δὲν ἔχει ἤδη κυβερνητικὸν ἀντιπρόσωπον διὰ νὰ ἀντιληφθῇ τὰς ἀνάγκας της. Ἐπίσης ἤθελα νὰ διαμαρτυρηθῶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ τουρισμοῦ, διότι ἐνῷ εἶναι ἀρχαιολογικὸς τόπος ἡ Δωδώνη, ἐν τούτοις δὲν ἔχει δοθῆ οὔτε διὰ τὸν δρόμον Ἰωαννίνων–Δωδώνης ἕνα κονδύλιον, ὥστε νὰ γίνῃ αὐτὸς ὁ δρόμος καὶ νὰ διευκολύνῃ τὴν ἄφιξιν τῶν περιηγητῶν. Τέλος θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, τὸν ὁποῖον εἶχον παρακαλέσει ἐπ’ αὐτοῦ καὶ ἄλλοτε, νὰ ἱδρύσῃ εἰς τὰ Ἰωάννινα ἕνα Γραφεῖον Μελετῶν Ἠπείρου, δεδομένου ὅτι δὲν ὑπάρχει καὶ ἐκ τοῦ λόγου τούτου καθυστεροῦνται αἱ μελέται καὶ ἡ ἐκτέλεσις διαφόρων ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων κλπ. Ἔχω καὶ ἕνα ὑπόμνημα ἀπὸ τὸν Δῆμον Ἰωαννιτῶν, ὁ ὁποῖος διαμαρτύρεται διότι ἔχει ζητήσει διάφορα δάνεια διὰ κοινωφελῆ ἔργα, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἐζήτησεν ἕνα δάνειον διὰ νὰ κατασκευασθῇ ἀγροτικὴ δημοτικὴ ἀγορά, διότι ἀναγκάζονται οἱ κάτοικοι τῶν πέριξ τῶν Ἰωαννίνων χωρίων, οἱ ὁποῖοι παράγουν γεώμηλα, φροῦτα διάφορα, ἀραβόσιτον καὶ σῖτον καὶ ἄλλα εἴδη δηλ. ὅλα τὰ γεωργικὰ προϊόντα ἅτινα ἀναγκάζονται νὰ τὰ μεταφέρουν εἰς τὰ Ἰωάννινα καὶ νὰ κάθωνται ὑπὸ βροχὴν νὰ τὰ πωλήσουν. Ζητοῦν καὶ ἔχουν ἀνάγκην μιᾶς ἀγροτικῆς ἀγορᾶς. Τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ζητεῖ ὁ Δῆμος Ἰωαννίνων δὲν νομίζω ὅτι εἶναι μεγάλο καὶ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ. Θὰ παρακαλέσω αὐτὰ τὰ πράγματα τουλάχιστον νὰ τὰ λάβετε ὑπ’ ὄψει σας καὶ κατὰ τὸ δυνατὸν νὰ τὰ ἱκανοποιήσητε καὶ νὰ δοθῇ τὸ δάνειον εἰς τὸν δεινοπαθήσαντα αὐτὸν Δῆμον. Πολλὰ θὰ εἶχε νὰ εἴπῃ τις, ἀλλὰ νὰ μὴ σᾶς κουράζω περισσότερον, κύριοι συνάδελφοι, θὰ προσθέσω ὀλίγα τινὰ ἀκόμη. Ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι προερχόμεθα ἀπὸ ἐπαρχίας, βεβαίως καὶ τώρα καὶ βραδύτερον, θὰ ἔχωμεν αὐτὸ τὸ παράπονον, διότι ὅλα τὰ ἔργα γίνονται εἰς τὰς Ἀθήνας, ὅλη ἡ ἀνοικοδόμησις καὶ αἱ πολυκατοικίαι γίνονται εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ ὅλα αὐτὰ δημιουργοῦν τὸ πικρὸν παράπονον καὶ τὴν ἀγανάκτησίν μας.

§48Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Τοὺς δρόμους τοὐλάχιστον νὰ μᾶς φτιάξουν εἰς τὰς ἐπαρχίας.

§49Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Ἡμεῖς δὲν μνησικακοῦμεν δι’ αὐτὰ ὅλα ποὺ γίνονται εἰς τὰς Ἀθήνας διότι εἶναι πρωτεύουσα τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ πρέπει νὰ κυττάξωμεν ὀλίγον καὶ τὴν ἐπαρχίαν.

§50ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐὰν ἀνοικοδομοῦσαν μὲ δικά τους χρήματα δὲν θὰ ἔκανε κανεὶς ἀνοικοδόμησιν, ἐνῷ εἰς τὰς ἐπαρχίας δὲν κάνομεν τίποτε διὰ τοὺς πτωχούς.

§51Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Βλέπομεν ὅτι εἰς τὴν Ἤπειρον κάθε ἔτος ἀπομακρύνεται ὁ πληθυσμὸς καὶ ἔρχεται εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα. Ἔχομεν μίαν ἐλαφρὰν ἐλάττωσιν τοῦ πληθυσμοῦ τῆς ἀκριτικῆς περιοχῆς. Ἐρχόμεθα ἐδῶ ἡμεῖς οἱ Ἠπειρῶται καὶ καταφεύγομεν εἰς τοὺς φούρνους ὡς ἀρτεργάται καὶ ἀρτοποιοί, δεδομένου ὅτι οὔτε κλῆρον ἔχομεν, οὔτε τίποτε. Μὴ νομίζετε, κύριοι, ὅτι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα εἶναι εὐχάριστον. Θὰ ἦτο προτιμώτερον δι’ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους νὰ καθήσουν εἰς τὰ σπίτια τους, ἀλλὰ δυστυχῶς ὅταν ἕνας οἰκογενειάρχης πατὴρ μὲ 6–7 μέλη οἰκογενείας ἔχει 6–8 στρέμματα ἀγόνου γῆς, δὲν ἠμπορεῖ νὰ καθήσῃ ἐκεῖ. Δυστυχῶς δὲν ἐψηφίσθη τὸ Σύνταγμα διὰ νὰ προβῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἀπαλλοτρίωσιν μεγάλων κτημάτων, τὰ ὁποῖα νὰ δώσουν εἰς τοὺς ἀκτήμονας. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ληφθῇ κάποια μέριμνα ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τῶν κτημάτων τοὐλάχιστον τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν εἰς τὴν περιοχὴν Θυάμιδος. Ὑπάρχει μία μεγάλη περιοχή, τὴν ὁποίαν διαχειρίζεται τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Διαφεύγουν καὶ κεφάλαια καὶ ἄλλοι πόροι διότι τὰ ἐκμεταλλεύονται ὀλίγοι ἄνθρωποι καὶ ὁ πραγματικῶς κατεστραμμένος κόσμος δὲν λαμβάνει τίποτε. Περαίνων, κύριοι συνάδελφοι, τὸν λόγον μου, θὰ ἤθελα νὰ προκαλέσω τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς ὑπαίθρου. Κύριοι Ὑπουργοί, δὲν εἶναι δυνατὸν περισσότερον νὰ περιμένῃ αὐτὸς ὁ κόσμος, διότι ἐπὶ 6 χρόνια τώρα μὲ λόγους καὶ ὑποσχέσεις τοὺς ἔχομεν δημιουργήσει τὴν ἐντύπωσιν ὅτι δὲν ἔχομεν καμμίαν πρόθεσιν νὰ τοὺς ἐνισχύσωμεν διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ ζοῦν κάπως ἀνθρωπινά. Ἀσφαλῶς ὅ,τι δήποτε νὰ γίνῃ δὲν πρόκειται νὰ ζήσουν καλύτερα, ὑποτυπωδῶς θὰ ζοῦν καὶ πάλιν, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ ὕπαιθρος χώρα εἶναι ἡ τροφοδότης τῆς Ἑλλάδος, πρέπει νὰ λάβῃ τὸ προβάδισμα ἡ ἐπαρχία καὶ ἄς στερηθοῦν τοὐλάχιστον αἱ πόλεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔπαθον τὰς καταστροφὰς ποὺ ἔπαθεν αὐτή. Φαντάζομαι, ὅτι οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ οἱ ὁποῖοι διακρίνονται διὰ τὴν ἱκανότητά τους καὶ τὸν πατριωτισμόν τους θὰ λάβουν αὐτὰ τὰ πράγματα ὑπ’ ὄψει τους καὶ δὲν θὰ μᾶς ἀπογοητεύσουν, ὅπως μέχρι σήμερον ἔγινε, διότι ἐπὶ τετράμηνον ποὺ εἶναι ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἀρχὴν ἔπρεπε νὰ εἶχε δείξει τὸ ἐνδιαφέρον της διὰ τὰ ζητήματα αὐτά, ὥστε νὰ μὴ γίνωνται σήμερον συζητήσεις ὅταν πλέον κλείουν αἱ πῦλαι τῆς Βουλῆς καὶ εἰσερχόμεθα εἰς τὰς διακοπάς. Νοῦς καὶ καρδιὰ ἂς στραφοῦν πρὸς τὴν ἐπαρχίαν. (Χειροκροτήματα).

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπουρνιᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§53Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ὑπάρχει πρότασις περιορισμοῦ τῆς ὥρας εἰς ¼.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει τοιαύτη πρότασις, κύριε συνάδελφε, ἀλλ’ ἐὰν θέλητε ἠμπορεῖτε νὰ κάμητε.

§55Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη, κύριε Πρόεδρε, νὰ γίνῃ πρότασις. Ὑποβάλλομεν τὴν παράκλησιν νὰ συντομευθῇ ὁ χρόνος.

§56Κ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ συνάδελφος κ. Μπουρδάρας, ὁμιλῶν ἀπόψε εἶπεν αἰτιώμενος τοὺς ρήτορας τῆς προηγουμένης συζητήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος περὶ συμμοριοπλήκτων ὅτι μετὰ τὴν ἀγόρευσίν των ἀπεχώρησαν τῆς αἰθούσης ἐνδιαφερόμενοι μόνον διὰ τὰ πρακτικά. Τὸ πρᾶγμα δὲν ἔχει βεβαίως καμμίαν σημασίαν. Ἁπλῶς θέλω νὰ τοῦ ἐπιστρέψω τὸ φιλοφρόνημα, διότι ὅπως βλέπετε καὶ ὁ κ. Μπουρδάρας μετὰ τὴν ὁμιλίαν του ἀπεχώρησε καὶ δὲν εὑρίσκεται ἐντὸς τῆς αἰθούσης.

§57Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Συμμερίζομαι, κύριοι βουλευταί, τὴν λύπην τὴν ὁποίαν ἐξέφρασαν οἱ προηγηθέντες ἐμοῦ εἰς τὸ βῆμα τοῦτο διὰ τὴν καθυστέρησιν καὶ τὰ πολλὰ ἐμπόδια τὰ ὁποῖα παρενεβλήθησαν διὰ τὴν συζήτησιν δύο σπουδαιοτάτων θεμάτων, ὅπως εἶναι ὁ ἐπαναπατρισμὸς τῶν συμμοριοπλήκτων καὶ ἡ κατάστασις τῆς ἐγκαταλελειμμένης ἑλληνικῆς ἐπαρχίας. Ἀναγνωρίζω τὴν ἱερότητα, τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ πρῶτον ἀπὸ τὰ θέματα καὶ ἀναγνωρίζω ἐπίσης ὅτι ἔχει τὸ προβάδισμα. Ἀλλὰ δὲν εἶναι, κύριοι συνάδελφοι, ἥσσονος σημασίας καὶ τὸ ἕτερον θέμα τῆς ἐγκαταλελειμμένης ἑλληνικῆς ἐπαρχίας καὶ ἰδίως τῆς ὑπαίθρου καὶ δι’ αὐτὸ πιστεύω ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς σημερινῆς Βουλῆς νὰ τὸ συζητήσῃ εἰδικῶς, εἶναι μία πρᾶξις, τὴν ὁποίαν ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς θὰ καταλογίσῃ εἰς τὸ ἐνεργητικόν της. Ἔχει δὲ ἰδιαιτέραν ἀξίαν τὸ γεγονὸς ὅτι δὲν ἔρχεται τὸ θέμα τῆς ἐπαρχίας κατόπιν ἐπερωτήσεως καὶ ἀπὸ ἕνα κόμμα διὰ νὰ ἀντιπολιτευθῇ τὴν Κυβέρνησιν καὶ διὰ νὰ καρπωθῇ ὀφέλη, ἀλλὰ ἀπὸ βουλευτὰς ὅλων τῶν ἀποχρώσεων κινούμενοι ἀπὸ τὸν ἁγνὸν πόθον νὰ βοηθήσουν τὴν ἐπαρχίαν, διότι εἶναι κοινὴ συνείδησις ὅτι πάσχει αὕτη καὶ πάσχει, κύριοι συνάδελφοι, χωρὶς νὰ εὐθύνεται εἰς τοῦτο ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Πάσχει ἡ ἐπαρχία ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, πρέπει δὲ νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν μέσα εἰς τὸ ὀλιγόμηνον διάστημα εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀρχὴν ἡ Κυβέρνησις νὰ θεραπευθῇ τὸ κακόν, δυστυχῶς χρόνιον εἰς τὸν τόπον μας. Ἀρκεῖ ὅτι ἡ Κυβέρνησις τὸ ἐπεσήμανε καὶ διὰ τῶν προγραμματικῶν της δηλώσεων ὑπεσχέθη πρὸς τὸν λαὸν τῶν ἐπαρχιῶν, πρῶτον διοικητικὴν ἀποκέντρωσιν, δεύτερον φορολογικὴν ἀνακούφισιν τῶν ἀπορωτέρων τάξεων καὶ τρίτον ἰδιαίτερον ἐνδιαφέρον διὰ τὴν ἑλληνικὴν παιδείαν, πρᾶγμα ποὺ σημαίνει κατὰ πρῶτον λόγον σχολειὸ καὶ δάσκαλο στὸ ἑλληνικὸ χωριό. Κύριοι Βουλευταί, πιστεύω ὅτι ἡ κακοδαιμονία τῆς ἑλληνικῆς ἐπαρχίας ὀφείλεται εἰς τὴν ἔλλειψιν τοῦ θεσμοῦ τῆς νομαρχιακῆς αὐτοδιοικήσεως. Δὲν ἀρκεῖ νὰ ἀποκτήσωμεν νομάρχην ἱκανὸν καὶ ἀκομμάτιστον, πρέπει νὰ τὸν πλαισιώσωμεν μὲ τὸ αἱρετὸν νομαρχιακὸν συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἐὰν τοῦ ἐξασφαλισθοῦν πόροι, θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ μεριμνᾷ ἐγκαίρως καὶ ἀποτελεσματικῶς ἐπὶ ὅλων τῶν θεμάτων τῆς ἐπαρχίας.

§58Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Προέχει ἡ ἀποκέντρωσις. Δὲν πρέπει νὰ γίνεται σύγχυσις μεταξὺ αὐτοδιοικήσεως καὶ ἀποκεντρώσεως. Τὸ μὲν πρῶτον ἀφορᾷ τὴν τοπικὴν διοίκησιν ἀσκουμένην ὑπὸ αἱρετῶν ὀργάνων, Δημάρχους, Δημοτικὰ καὶ Κοινοτικὰ Συμβούλια. Τὸ δὲ δεύτερον ἀφορᾷ τὴν ἀποκέντρωσιν, δηλαδὴ τὴν ἐπέκτασιν τῆς ἁρμοδιότητος τῶν κρατικῶν περιφερειακῶν ὀργάνων. Πρόκειται περὶ δύο πραγμάτων ἐντελῶς διαφορετικῶν.

§59Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι ἀπολύτως. Αὐτὸ καὶ ἐγὼ ἀναπτύσσω. Δὲν νοεῖται νομαρχιακὴ αὐτοδιοίκησις ἄνευ ἀποκεντρώσεως. Τὸ Δημοκρατικὸν Σοσιαλιστικὸν κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω πιστεύει ἀπολύτως εἰς τὴν ἀναγκαιότητα τοῦ θεσμοῦ τῆς νομαρχιακῆς αὐτοδιοικήσεως τὴν ὁποίαν δὶς ὁ ἀρχηγὸς του ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπεχείρησε νὰ ἐφαρμόσῃ. Ἄς ἐλπίσωμεν χάριν τοῦ καλοῦ τῆς ἑλληνικῆς ἐπαρχίας ὅτι σήμερον ποὺ ἔχει καὶ πάλιν τὴν εὐθύνην τῆς ἑλληνικῆς διοικήσεως θὰ πραγματοποιήσῃ ὁριστικῶς τὴν νομαρχιακὴν αὐτοδιοίκησιν ἡ ὁποία πρὸ πολλοῦ ἔχει γίνει κοινὴ συνείδησις ὁλοκλήρου τοῦ πολιτικοῦ μας κόσμου. Ἡ φορολογικὴ ἀνακούφισις τῶν ἀπορωτέρων τάξεων εἶναι ἀνάγκη ἐπιτακτικὴ περισσότερον αἰσθητὴ εἰς τὰς δυσπραγούσας ἐπαρχίας ὅπως γνωρίζομεν ὅλοι οἱ βουλευταὶ τῶν ἐπαρχιῶν ἀπὸ τὰς καθημερινὰς διαμαρτυρίας καὶ ἀπὸ τὰς ἀναφορὰς ποὺ κατατίθενται εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς. Τέλος ὡς πρὸς τὴν παιδείαν ἡ δήλωσις τῆς Κυβερνήσεως ὅτι τὴν θεωρεῖ ὡς πρώτην ὑπόθεσιν καὶ ἡ μικρὰ ἔστω μέριμνα τὴν ὁποίαν συνηντήσαμεν εἰς τὸν νέον προϋπολογισμὸν διὰ τὴν στοιχειώδη ἐκπαίδευσιν μᾶς ἐπιτρέπει νὰ ἐλπίζωμεν ὅτι τὸ ἑλληνικὸν χωρίον θὰ συμπληρώσῃ βαθμιαίως τὰ κενὰ τῶν διδασκάλων καὶ ὅτι καὶ σχολεῖα θὰ ἀναγερθοῦν ἐκεῖ ὅπου ἐλλείπουν. Ἀλλὰ πέραν αὐτῶν ἡ ἑλληνικὴ ἐπαρχία καὶ ἰδίως αἱ νῆσοι αἱ ὁποῖαι συστηματικῶς ἀγνοοῦνται ἀπὸ τὸ Κράτος ζητοῦν ἴσην μεταχείρισιν μὲ τὴν πρωτεύουσαν. Διότι μέχρι σήμερον ψυχία μόνον τῆς ἑκάστοτε κοινωνικῆς καὶ οἰκονομικῆς καὶ πιστωτικῆς πολιτικῆς τοῦ Κράτους φθάνουν μέχρι τῶν ἐπαρχιῶν. Καὶ πολὺ φοβούμεθα ὅτι θὰ ἔχωμεν τὴν ἰδίαν τύχην καὶ κατὰ τὴν κατανομὴν τῆς ἀναγγελθείσης σήμερον πιστώσεως τῶν βιοτεχνιῶν τῆς πρωτευούσης καὶ τῶν ἐπαρχιῶν διὰ ποσοῦ 40 δισεκατομμυρίων. Ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τοὺς ἁρμοδίους Ὑπ)ργοὺς οἱ ὁποῖοι μετέχουν τῆς νομισματικῆς ἐπιτροπῆς νὰ προσέξουν νὰ γίνῃ δικαία ἡ κατανομὴ τῶν πιστώσεων διὰ νὰ ἀποδείξουν ὅτι δὲν θεωροῦν τοὺς πολίτας τῶν ἐπαρχιῶν μόνον ὡς φορολογητέαν ὕλην ἀλλ’ ὅτι τοὺς ἀναγνωρίζουν ἴσα δικαιώματα μὲ τοὺς κατοίκους τῆς πρωτευούσης. (Χειροκροτήματα) Πρέπει κύριοι βουλευταὶ νὰ προστατευθοῦν καὶ αἱ μικραὶ βιομηχανίαι καὶ αἱ βιοτεχνίαι τῶν ἐπαρχιῶν. Πρέπει νὰ παύσῃ ἡ προκατάληψις κατὰ τῆς ναυτιλίας μας ἡ ὁποία ἀνεξαρτήτως τοῦ γενικωτέρου σκοποῦ τὸν ὁποῖον ὑπηρετεῖ διὰ τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν δίδει ἐργασίαν εἰς χιλιάδας νησιωτῶν οἱ ὁποῖοι ἐγεννήθησαν εἰς τὴν θάλασσαν καὶ ἀπ’ αὐτὴν ἀποζοῦν. Πρέπει νὰ συνεχισθῇ ἡ ἀνάπτυξις τῆς ἁλιείας ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐπίσης ἀποζοῦν τόσοι κάτοικοι τῶν παραλιακῶν μας πόλεων καὶ τῶν νήσων. Καὶ πρέπει τέλος νὰ προστατευθῇ ἀποτελεσματικῶς ὁ παραγωγός, ὁ ἀγρότης μας, τοῦ ὁποίου ὅλοι ἀναγνωρίζομεν ὅτι τὸ εἰσόδημα εἶναι τελείως ἀνεπαρκές. Εἶναι καιρός, κύριοι Βουλευταί, ὁ ἀγρότης καὶ ὁ ἐργάτης νὰ ἀγοράσουν ἀπὸ τὸ εἰσόδημά των ἐνδύματα καὶ ὑποδήματα ἀντὶ νὰ εἶναι συνεχῶς εἰς τὸ ἔλεος τῶν συγγενῶν τῆς Ἀμερικῆς. Ἡ ὁλοκλήρωσις τοῦ προγράμματος ἐπαναπατρισμοῦ τῶν συμμοριοπλήκτων εἶναι βεβαίως πρωταρχικὸν καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως ἀλλὰ πλὴν αὐτοῦ πρέπει νὰ ἱκανοποιηθοῦν αἱ ἄμεσοι καὶ ἐπιτακτικαὶ ἀνάγκαι ὁλοκλήρου τῆς ἑλληνικῆς ὑπαίθρου, ἡ ὁποία μὲ τὸ σημερινὸν εἰσόδημα λιμοκτονίας τὸ ὁποῖον μετὰ κόπου ἐξασφαλίζει, ὁδηγεῖται ἀσφαλῶς, ἐὰν δὲν εὑρίσκεται ἤδη, εἰς τὸν προθάλαμον τοῦ κομμουνισμοῦ. Πρέπει νὰ σώσωμεν τοὺς χωρικούς μας ἀπὸ τὸν ὑποσιτισμὸν καὶ τὴν φυματίωσιν καὶ νὰ ἀνακόψωμεν τὸ κῦμα τῆς ἀστυφιλίας, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὸν ὑπ’ ἀριθμὸν 1 ἐχθρὸν τῆς οἰκονομίας μας. Καὶ δι’ αὐτὸ σημειώνω μὲ εὐχαρίστησιν ὅτι ὁ νέος προϋπολογισμὸς ἐγκαινιάζει τὴν βαθμιαίαν μετάβασιν ἀπὸ τοὺς ἐμμέσους εἰς τοὺς ἀμέσους φόρους, τὴν ὁποίαν ἐπηγγέλθη ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις. Εἶναι γνωστόν, κύριοι Βουλευταί, πόσον ἐπαχθεῖς διὰ τὰς ἀπόρους τάξεις εἶναι οἱ ἔμμεσοι φόροι ἀπὸ τοὺς ὁποίους δυστυχῶς ἐξασφαλίζονται τὰ ⅔ καὶ πλέον τῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ μας. Πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ ἀπασχολῆται μόνον μὲ τὰ μεγάλα παραγωγικὰ ἔργα, ἀλλὰ καὶ μὲ τὰ μικρὰ κοινοτικὰ ἔργα τὰ ὁποῖα ἐξυψώνουν τὴν στάθμην τοῦ ἑλληνικοῦ χωρίου. Ἡ στεγαστικὴ βοήθεια τὴν ὁποίαν ὑπεσχέθη εἰς τοὺς πληθυσμοὺς τῶν χωρίων καὶ τὴν ὁποίαν ἐν μέρει συνηντήσαμεν εἰς τὸν νέον προϋπολογισμόν, ἡ ἐκτέλεσις ἔργων ὑδρεύσεως καὶ ἀρδεύσεως καὶ ἡ κατασκευὴ ἀγροτικῶν ὁδῶν ἔχουν ἄμεσον καὶ ἐπείγοντα χαρακτῆρα. Ἀλλὰ καὶ τὸ σχέδιον Μάρσαλ δὲν πρέπει νὰ ἀγνοῇ ὡρισμένα τμήματα τῆς χώρας, ὅπως συμβαίνει ἀτυχῶς μὲ τὰς νήσους. Δι’ αὐτὸ καὶ οἱ Βουλευταὶ ὅλων τῶν νήσων, ἀνεξαρτήτως κομμάτων, πιεζόμενοι ἀπὸ τὴν ἀνάγκην καὶ τὴν δυστυχίαν τῶν περιφερειῶν μας, συνήλθαμεν καὶ ἀπεφασίσαμεν τὴν ὑποβολὴν κοινοῦ ὑπομνήματος εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολήν, διὰ νὰ προσέξουν ἐπὶ τέλους καὶ τὰς νήσους. Καὶ διὰ νὰ σᾶς πείσω περὶ τῆς ἐγκαταλείψεώς των, θὰ ἀναφέρω δύο μόνον σημεῖα κεφαλαιώδη ἀπὸ τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα Χίον. Ὡς γνωστόν, ἡ Χίος ἐπλήγη κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἀπὸ σεισμοὺς καὶ μετὰ κόπου διετέθησαν μέχρι σήμερον 3 δισεκατομμύρια, ἐφέτος δὲ μᾶς ἐδόθη ἡ ἀόριστος ὑπόσχεσις συνεχίσεως στεγαστικῆς βοηθείας.

§60Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ Χίος ἔτυχε ἰδιαιτέρας μερίμνης ὑπὸ τῆς τότε Κυβερνήσεως, διετέθησαν δὲ ἀμέσως εἰς μετρητὰ 3 δισεκατομμύρια καὶ ἄλλα ὑλικὰ ἀπαραίτητα, ἐλήφθησαν δὲ ὅλα τὰ ριζικὰ ἐκεῖνα μέτρα καὶ θὰ εἶναι εὐτυχεῖς ἐὰν ἠμπορέσουν καὶ οἱ διάδοχοί μας νὰ ἐξακολουθήσουν κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον.

§61Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Πράγματι τὸ Ὑπουργεῖον Ἀνοικοδομήσεως ἐβοήθησε πέρυσι τοὺς σεισμοπλήκτους Χίου διὰ τὴν στέγασίν των. Προβάλλεται ἤδη τὸ πρόβλημα τῆς ὁριστικῆς στεγάσεως καὶ ἐλπίζουν ὅτι θὰ πραγματοποιηθῇ ὑπὸ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως.

§62Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Δὲν ἀρνοῦμαι, κύριε Παπαδόγιαννη, τὴν βοήθειαν τὴν ὁποίαν μᾶς προσεφέρατε καὶ ἤμην καὶ ἐγὼ μεταξὺ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι σᾶς συνεχάρημεν διὰ τὸ ἐνδιαφέρον σας. Ἔχω ὅμως ὑπ’ ὄψιν μου ἔκθεσιν τοῦ κ. Νομάρχου Χίου τοῦ Ἀπριλίου ἐ. ἔ., ἐκ τῆς ὁποίας προκύπτει ἐπισήμως καὶ ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Ἀνοικοδομήσεως ὅτι εἶναι περίπου 5 χιλιάδες αἱ καταστραφεῖσαι ὁλικῶς καὶ μερικῶς οἰκίαι καὶ ὅτι περὶ τὰς 2 καὶ ½ χιλιάδας οἰκογενείας εἶναι ἄστεγοι καὶ ὅτι πρὸς ἀνόρθωσιν τῶν ζημιῶν ἀπαιτοῦνται 15 δισεκατομμύρια δραχμῶν. Ὅπως βλέπετε, τὰ διατεθέντα μέχρι σήμερον ποσὰ ὑπῆρξαν τελείως ἀνεπαρκῆ.

§63Ν. ΒΕΗΣ. Ὅ,τι καὶ ἂν ἔγινε διὰ τὴν Χίον, εἶναι ὀλίγον. Χρειάζεται πολὺ περισσότερα.

§64Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Καὶ ἂν θέλετε νὰ σᾶς εἴπω περὶ τῆς καταστάσεως τοῦ ὁδικοῦ δικτύου της θὰ ἤρκει μία λέξις, δὲν ὑπάρχουν καθόλου δρόμοι. Τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἀφῆκε νὰ καταστραφοῦν οἱ δρόμοι τοὺς ὁποίους ἐκληρονομήσαμεν ἀπὸ τοὺς Τούρκους, ὥστε σήμερον ἡ συγκοινωνία τῆς νήσου νὰ εἶναι δραματική. Λυποῦμαι ποὺ ἀπουσιάζει ὁ συνάδελφος κ. Πέννας, ὁ ὁποῖος ἐπεσκέφθη πέρυσι τὴν Χίον ὡς Γενικὸς Γραμματεὺς τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας καὶ ἔμεινεν κατάπληκτος ἀπὸ τὰ χάλια τῶν δρόμων μας. Κύριοι Βουλευταί, τὸ ζήτημα τῆς ἑλληνικῆς ἐπαρχίας εἶναι μέγα καὶ σύνθετον. Πρέπει νὰ δώσωμεν πίστωσιν χρόνου εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρέπει καὶ ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν διακοπῶν τῆς Βουλῆς νὰ τὸ μελετήσῃ ἐπισταμένως καὶ νὰ συντάξῃ ἕνα πρόγραμμα βαθμιαίας ἀναπτύξεως τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας, τὸ ὁποῖον ὅλοι θὰ βοηθήσωμεν, ὅταν ὑπὸ μορφὴν νομοσχεδίων ἔλθῃ εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην. Διότι ὅλοι πράγματι ἀναγνωρίζομεν τὰς θυσίας τῆς ἑλληνικῆς ἐπαρχίας κατὰ τὰς κρισίμους στιγμὰς τῆς Πατρίδος, ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ μόνον νὰ τὴν θαυμάζωμεν, πρέπει νὰ τῆς ἀναγνωρίσωμεν καὶ δικαίωμα εἰς τὴν ζωὴν καὶ τὴν εὐημερίαν. (Χειροκροτήματα).

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γουδελῆς ἔχει τὸν λόγον.

§66Σ. ΓΟΥΔΕΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὰς 14 Σεπτεμβρίου τοῦ 1949 ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς ἐκαλοῦσεν εἰς συναγερμὸν τὸ ἔθνος διὰ νὰ βοηθήσῃ τοὺς συμμοριοπλήκτους καὶ ἐνισχύσῃ τὸ ἔργον τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ, τὸ ὁποῖον ἀνέλαβεν ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ ὁποῖον ἦτο πράγματι βαρύ. Ἐπίσης ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν, δίδοντας τὸ παράδειγμα μὲ τὰ τιμαλφῆ τῆς Ἐκκλησίας καὶ μὲ ἀρκετὲς χιλιάδες στρεμμάτων γῆς, ἔδιδε τὸ παράδειγμα διὰ νὰ ἀκολουθήσουν αἱ εὐποροῦσαι τάξεις. Ἐπίσης τὴν ἰδίαν ἡμέραν ἡ Πανελλήνιος Συνομοσπονδία τῆς Ἑνώσεως Συνεταιρισμῶν, πιεζομένη ἀπὸ τὰ μέλη της τὰ ὁποῖα ἀνήκουν εἰς τὴν κατηγορίαν αὐτήν, ὑπεχρεώθη νὰ καλέσῃ τὸ ἱστορικὸν συνέδριον τῶν συμμοριοπλήκτων, εἰς τὸ ὁποῖον οἱ ἐκπρόσωποι τῶν παθόντων ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν, ἀφοῦ περιέγραψαν τὴν τραγωδίαν, τὰς ζημίας καὶ τὰ θύματα τὰ ὁποῖα ἔδωσαν κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἀνταρσίας, ὑπέδειξαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ποῖα μέτρα ἐπεβάλλοντο, ἵνα τὸ ταχύτερον οἱ ἐπαναπατριζόμενοι καταστῇ δυνατὸν νὰ ξαναρχίσουν τὸ παραγωγικόν των ἔργον. Ἐπίσης ἐτονίσθη τὸ παράπονον ὅτι ὡρισμένοι κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἀνταρσίας ὄχι μόνον δὲν προσέφεραν τίποτε ἀλλὰ καὶ ἐπλούτισαν. Ἐπίσης ἀπὸ ὅλας τὰς πλευρὰς ἐτονίσθη ὅτι οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι εὑρέθησαν εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα καὶ δὲν ἐδοκίμασαν τὰ δεινὰ τοῦ συμμοριτοπολέμου, ἔπρεπεν ὑποχρεωτικῶς νὰ συνεισφέρουν οἰκονομικῶς διὰ νὰ βοηθήσουν τὸ ἔργον τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ. Εἰς τὴν ἔκκλησιν αὐτὴν ἔσπευσαν καὶ πάλιν αἱ ἐργαζόμεναι τάξεις μὲ τὰ πτωχικά των δέματα καὶ μὲ σημαντικὸν χρηματικὸν ποσὸν νὰ βοηθήσουν τὴν ἔκκλησιν τοῦ Βασιλέως. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν συνεκινήθησαν καὶ δὲν προσεφέρθησαν ἦσαν αἱ εὔποροι τάξεις. Ἡ Κυβέρνησις ἐφρόντισε μὲ τὰ πενιχρὰ οἰκονομικὰ μέσα νὰ ἐφαρμόσῃ πρόγραμμα μιᾶς τετραετίας, ἀναφέρω κυρίως τὸ πρόγραμμα τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει, τὰς παραγωγικὰς ἐργασίας τὰς ὁποίας ἦσαν ὑποχρεωμένοι νὰ ἀντιμετωπίσουν οἱ ἐπαναπατριζόμενοι. Τὸ Ὑπουργεῖον θὰ ἔδιδεν ἀνὰ δύο οἰκογενείας ἕνα ζῶον, κάθε δύο οἰκογένειες ἕνα κάρρο, μερικὰ ἐργαλεῖα καὶ ἕνα ποσὸν ἑνὸς ἑκατομμυρίου δραχμῶν. Τὰ μέτρα ἐκεῖνα τῆς Κυβερνήσεως ἦσαν τελείως ἀνεπαρκῆ. Ἡ νέα Κυβέρνησις συνέχισε τὸ ἔργον τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ. Τώρα βλέπομεν μίαν προσπάθειαν ἐκ μέρους τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, ὅπως εὑρεθοῦν οἰκονομικοὶ πόροι διὰ ν’ ἀνταποκριθοῦν πρὸς τὰς ἀνάγκας τῶν συμμοριοπλήκτων καὶ νὰ δώσουν κάτι περισσότερον. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον θέλω νὰ ἐξετάσω εἶναι ὅτι βλέπομεν, ὅτι τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα δίδονται ἀπὸ τὴν οἰκονομικὴν βοήθειαν δὲν χρησιμοποιοῦνται ὅπως ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιηθοῦν, πρωτίστως διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς. Ἐξακολουθοῦν ὡρισμένοι ἄνθρωποι νὰ ἐκμεταλλεύωνται κατὰ τὸ μεγαλύτερον ποσοστὸν τὰ ποσὰ τῆς Ἀμερικανικῆς Βοηθείας. Εἶναι γεγονός, κύριοι, ὅτι ὁ ἀγὼν τὸν ὁποῖον διεξήγαγεν ἡ Χώρα μας ἦτο σκληρός, ὁ κίνδυνος ἦτο μεγάλος καὶ κατὰ τὸ διάστημα τοῦ ἀγῶνος, ἐνῷ θὰ ἔπρεπε νὰ συνεισφέρουν ὅλοι οἱ Ἕλληνες ἐξ ἴσου, βλέπομεν ὅτι τὸ μεγαλύτερον βάρος τῶν θυσιῶν ἔπεσεν εἰς τοὺς ὤμους τῶν ἐπαρχιῶν. Οἱ ἄνθρωποι εἰς τὰ χωριὰ ἔδωσαν τὰ παιδιά τους εἰς τὸν στρατὸν καὶ τὴν χωροφυλακήν, ὑπέφερον τὰ πάνδεινα, ὑπεχρεώθησαν μόνοι των νὰ λάβουν μέτρα ἀσφαλείας, ἐδοκίμασαν ὅλα τὰ καρδιοκτύπια τῶν νυκτερινῶν ἐπιδρομῶν, τὸ παιδομάζωμα, ἐληστεύθησαν αἱ περιουσίαι των, ὑπέστησαν τὸ βάρος τῶν δημοσυντηρήτων ταγμάτων τὰ ὁποῖα ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν φύλαξιν τῶν ἐπαρχιακῶν πόλεων, ἐδοκίμασαν τὰς νάρκας αἱ ὁποῖαι τοὺς ἐτίναξαν εἰς τὸν ἀέρα καὶ καθημερινῶς ἐθρηνοῦσαν νέα θύματα. Ἔναντι ὅμως ὅλων αὐτῶν τῶν θυσιῶν τὰς ὁποίας γνωρίζετε ὅλοι σας, ἐρωτῶμεν, ποῖαι εἶναι αἱ θυσίαι τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν τῶν πόλεων; Καὶ βλέπετε ὅτι μὲ τὴν μόδα τῆς ἐκβιομηχανοποιήσεως τῆς χώρας τὰ 80% τῶν χρημάτων περιέρχονται εἰς τὰς χεῖρας τῶν ἀνθρώπων τῆς πόλεως. Δὲν εἶμαι οἰκονομολόγος, ἀλλὰ ἐπῆρα τοὺς λογαριασμοὺς καὶ εἶδα. Εἰς 3 μῆνας ἐδόθησαν 114 δισ. 349 ἑκ. εἰς τὴν βιομηχανίαν καὶ τὸ ἐμπόριον καὶ τοῦτο καθ’ ὃν χρόνον ὁ ἀγρότης ποὺ ἔχασε τὰ πάντα, παιδεύεται 40 μῆνας διὰ νὰ πάρῃ ἕνα ζῶον. Ἀπὸ τὰ 1.500 ζῶα ποὺ ἐδόθησαν εἰς τὴν περιφέρειάν μου, μόνον 350 διετέθησαν μέχρι σήμερον ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν. Καὶ ταῦτα πάντα καθ’ ὃν χρόνον δίδονται 2–3 δισεκατομμύρια εἰς ἄτομα διὰ νὰ ξαναφτιάξουν μέγαρα. Ἐδῶ εἶναι τὸ βαρὺ παράπονον καὶ ἡ ἀγανάκτησις τοῦ κόσμου. Αἱ ἐκλογαὶ τῆς 5 Μαρτίου ἔδωσαν τὴν εὐκαιρίαν νὰ τιμωρηθοῦν ὡρισμένοι πολιτικοὶ καὶ ἄφησαν νὰ ἐννοηθῇ ὅτι πρέπει νὰ παύσῃ ἡ εὔνοια πρὸς τὴν βιομηχανίαν, τὸ ἐμπόριον καὶ τὰ κέντρα καὶ πρέπει νὰ προσεχθῇ καὶ ἡ ὕπαιθρος ποὺ ὑποφέρει καὶ δυστυχεῖ. Ἡ ἔκθεσις κατὰ τοῦ συμμοριτισμοῦ εἶχε σκοπὸν νὰ ἀπαλλάξῃ τὸν κόσμον τῆς ὑπαίθρου τῆς ἀδικίας εἰς βάρος του, ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ προσέξουν οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ τὸ ζήτημα τῆς ἐξαγωγῆς ὡρισμένων προϊόντων ποὺ πλήττουν ὁλόκληρον τὴν γεωργικὴν παραγωγήν. Ἄλλο παράδειγμα: Γίνεται εἰσαγωγὴ πατάτας καθ’ ὃν χρόνον ἡ ἰδική μας παραγωγὴ μένει ἀδιάθετος. Ἐπίσης γίνεται εἰσαγωγὴ ξυλείας ὅταν ἔχωμεν τοιαύτην ἀπὸ τὰ δάση μας καὶ οἱ ὑλοτόμοι μας κάθονται. Καὶ τοῦτο ὅταν ἡ ἀμερικανικὴ ξυλεία στοιχίζῃ τὸ διπλάσιον ἀπὸ τὴν ἰδική μας. Εἰσάγομεν φασόλια ὅταν ἔχωμεν ἰδικά μας. Γίνεται εἰσαγωγὴ χόρτου ὅταν ἔχωμεν ἰδικόν μας. Ἀρκετὰ ἀνέπτυξα τὴν τραγωδίαν καὶ τὴν κατάστασιν τῶν συμμοριοπλήκτων. Ἡμεῖς δὲν ζητοῦμεν ἐπὶ πίνακι τὴν κεφαλὴν τῶν βιομηχάνων καὶ τῶν ἐμπόρων, ἀλλὰ θέλομεν ἡ μεγάλη μᾶζα τοῦ λαοῦ, καὶ μαζὶ τῆς ὑπαίθρου, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὸν θεμέλιον λίθον τοῦ Κράτους μας, νὰ ἀποκτήσῃ τὰ στοιχειώδη μέσα. Ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ σταματήσῃ πλέον τὴν χρηματοδότησιν εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα, εἰς τὴν βιομηχανίαν καὶ τὸ ἐμπόριον. Καὶ τὸ τελευταῖον δολλάριον πρέπει νὰ δοθῇ εἰς τὴν ὕπαιθρον. Ἡ Κυβέρνησις ἐπίσης πρέπει νὰ ἐπιβάλῃ ὁπωσδήποτε μίαν φορολογίαν εἰς τοὺς πλουτήσαντας κατὰ τὸ διάστημα τῆς διεξαγωγῆς τοῦ ἀγῶνος. Ἡ ἀξίωσις αὐτὴ εἶναι καὶ ἀξίωσις τοῦ συνεδρίου τῶν συμμοριοπλήκτων καὶ θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου ἀπὸ τὸ βῆμα τοῦτο νὰ ὑποστηρίξω τὸ αἴτημα τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, διότι εἶναι δίκαιον καὶ ὀρθόν. Ἔπειτα θὰ πρέπει ν’ ἀποζημιωθοῦν οἱ κτηνοτρόφοι, τῶν ὁποίων τὰ ποίμνια ἀνηρπάγησαν καὶ νὰ ἐνισχυθῇ ἡ αὐτοστέγασις. Ἡ προσπάθεια τῶν Κυβερνήσεων ἐν προκειμένῳ εἶναι μεγάλη, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀρκετή. Ἡ αὐτοστέγασις θὰ ἐστοίχιζε τὸ ἥμισυ τοῦ ποσοῦ τῆς διὰ τῶν ἐργολάβων ἀνοικοδομήσεως τῶν σπιτιῶν μας καὶ θὰ εἶχε καὶ μεγαλυτέραν ἀπόδοσιν ἐργασίας. Πρέπει δὲ νὰ δίδεται εἰς τοὺς ἐπαναπατριζομένους διὰ τὴν αὐτοστέγασίν των, τὸ αὐτὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον διατίθεται διὰ τὴν δι’ ἐργολάβων ἀνοικοδόμησιν. Ἐπὶ πλέον, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ καὶ ἕνα δάνειον διὰ νὰ ἠμπορέσουν ὡρισμένοι ἀγρόται μὲ πολυμελεῖς οἰκογενείας νὰ κάμουν καμμιὰ ὑποθήκη, κανένα σταῦλο καὶ νὰ μὴ εἶναι καταδικασμένοι νὰ μείνουν μέσα εἰς τὰ λεγόμενα «βαγονάκια», τὰ μικρὰ δηλαδὴ σπίτια. Ἔπειτα θὰ πρέπει νὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα τῆς συμπτύξεως τῶν μικρῶν χωρίων τῶν ὀρεινῶν παραμεθορίων περιοχῶν, διὰ λόγους ἀσφαλείας καὶ διὰ νὰ διευκολύνεται τὸ ἔργον τοῦ στρατοῦ. Ἕνας σπουδαῖος παράγων εἰς τὴν Ἀνασυγκρότησιν εἶναι ἡ Α.Τ.Ε. Ἐδῶ θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ μᾶς σώσῃ πρῶτον ἀπὸ τὸ ζήτημα τῆς γραφειοκρατίας. Ὁ δανεισμὸς ἀπὸ τὴν Α.Τ.Ε. χρεάζεται ἕνα μάτσο χαρτιά, ὑπογραφές, πρακτικά, διατυπώσεις ἐπὶ διατυπώσεων. Καὶ σᾶς βεβαιῶ ὅτι ὁ τόκος φθάνει ἀπὸ 10% εἰς 25%. Πρέπει νὰ εὑρεθῇ κάποιος, ὁ ὁποῖος θὰ καταργήσῃ τὴν γραφειοκρατίαν αὐτὴν καὶ θὰ σώσῃ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον ἀπὸ αὐτὴν τὴν τυραννίαν. Ἔπειτα ἡ Τράπεζα πρέπει νὰ χρηματοδοτηθῇ ἀναλόγως, ὥστε νὰ ἔχῃ τὴν εὐχέρειαν νὰ δίδῃ δάνεια παραγωγικά, μεσοπρόθεσμα καὶ μακροπρόθεσμα. Εἶναι περίεργον νὰ δίδωνται εἰς ἐπαγγελματίας μὲ 5 ποτήρια καὶ 10 καθίσματα δάνεια διὰ 5 χρόνια καὶ νὰ μὴ δίδωνται εἰς γεωργοὺς διὰ νὰ κάμουν τρακτέρ. Τὰ μεσοπρόθεσμα δάνεια θὰ σώσουν τὸν κόσμον καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο θὰ πρέπει νὰ τὸ προσέξῃ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός. Ἐφαρμόσατε τὴν πολιτικὴν αὐτὴν τῆς ἐνισχύσεως τῆς τάξεως αὐτῆς, τῆς ἀγροτικῆς αὐτῆς τάξεως, καὶ νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι ὅταν εὐημερήσῃ ἡ ὕπαιθρος, θὰ ἐπιτύχῃ τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ θὰ εὐημερήσῃ ὁλόκληρος ἡ Ἑλλάς. (Χειροκροτήματα)

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουπαροῦσος ἔχει τὸν λόγον.

§68Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Τὰ ἄδεια καθίσματα τῆς αἰθούσης ταύτης κ. βουλευταί, καθὼς καὶ οἱ ἄδειες πολυθρόνες τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν, ἀποδεικνύουν ὅτι οὔτε ἡμεῖς οἱ βουλευταὶ οὔτε ἡ Κυβέρνησις συνέλαβε τὸ νόημα τοῦ δράματος τῆς ὑπαίθρου. Ὑποπτεύομαι ἀκόμη ὅτι οὔτε καὶ αὐτὸς ὁ ρέκτης Ὑπουργὸς τῆς Ἀνοικοδομήσεως δὲν συνέλαβε τὸ νόημα τούτου οὔτε δὲ καὶ ὁ παλαιὸς ἀγωνιστὴς Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας. Καὶ ἐνθυμοῦμαι, κ. βουλευταί, τὸ ἄλλο δρᾶμα τῆς Μικρασιατικῆς καταστροφῆς, κατὰ τὸ ὁποῖον 1½ ἑκατομμύρια προσφύγων συνέρρευσαν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ προέκυψεν ὀξὺ τὸ πρόβλημα τῆς ἀποκαταστάσεώς των. Οἱ τότε ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ προσεκάλουν τοὺς βουλευτὰς ἑκάστης περιφερείας καὶ περιώδευον ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα, διὰ νὰ ἀντιληφθοῦν ἐπὶ τόπου τὴν κατάστασιν νὰ ἀκούσουν τὰς ἀπόψεις τῶν ἐνδιαφερομένων καὶ νὰ λάβουν τὰς ἐνδεικνυομένας ἀποφάσεις. Σήμερον οὐδὲν τοιοῦτον ἐγένετο καὶ δι’ αὐτὸ εἶπον ὅτι παρ’ οὐδενὸς κατενοήθη τὸ νόημα τοῦ δράματος τῆς ὑπαίθρου. Ἐνθυμεῖσθε ἴσως ὅσοι ἐξ ὑμῶν ἦσαν τότε βουλευταὶ πόσαι συζητήσεις ἐγένοντο ἐντὸς τῶν Ὑπουργικῶν γραφείων, πόσαι συσκέψεις Ὑπουργῶν καὶ βουλευτῶν, διὰ τὴν λύσιν τοῦ προσφυγικοῦ προβλήματος κατὰ τὸ 1923 καὶ μετέπειτα. Καὶ σήμερον ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις προερχομένη ἀπὸ τὸ ἴδιον φιλελεύθερον κόμμα ἔρχεται νὰ ἀποκαταστήσῃ τοὺς συμμοριοπλήκτους. Καὶ τότε τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἐπετέλεσε τὸν ἆθλον αὐτὸν καὶ σήμερον καλεῖται τὸ ἴδιον κόμμα καὶ ἄλλον ἆθλον νὰ ἐπιτελέσῃ παρόμοιον μὲ τὸν προηγούμενον. Ἐὰν ἡ μικρὰ Ἑλλὰς τότε ἐπραγματοποίησε τὸ θαῦμα αὐτὸ τῆς ἀποκαταστάσεως 1½ ἑκατομμυρίου προσφύγων τὸ ἐπραγματοποίησε διότι ὁλόκληρος ὁ προϋπολογισμὸς καὶ ὁλόκληρον τὸ δάνειον Μοργκεντάου καὶ ὁλόκληρος ἡ ζωτικότης τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τῶν πολιτευομένων διετέθησαν διὰ τὴν ὕπαιθρον χώραν. Σήμερον οὔτε ἡ Κυβέρνησις οὔτε ἡμεῖς οἱ βουλευταὶ ἐκτελοῦμεν τὸ καθῆκον μας ἀπέναντι τοῦ λαοῦ τῆς ὑπαίθρου. Κύριοι Ὑπουργοί, τοιαῦτα προβλήματα, ὅπως εἶναι τὸ τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ τῶν συμμοριοπλήκτων δὲν λύονται μὲ συζητήσεις ἀερώδεις ἐντὸς τῆς Βουλῆς ἀλλὰ λύονται διὰ προγραμμάτων, τὰ ὁποῖα καταρτίζονται κοινῇ συνεννοήσει ὄχι μόνον τῶν ἐν τῇ Κυβερνήσει συνεργαζομένων κομμάτων ἀλλὰ καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§69Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ). Ὑπάρχει μία παρεξήγησις. Δὲν εἶπον ποτὲ ὅτι τὸ ζήτημα τῶν συμμοριοπλήκτων, θὰ λυθῇ δι’ ἰδιαιτέρων συνεννοήσεων τῶν ἁρμοδίων Ὑπηρεσιῶν. Ἁπλῶς εἶπον, ὅτι, ἐὰν ἡ ἐγκύκλιος δὲν περιέχῃ τὰς δεούσας ὁδηγίας, νὰ μᾶς κάμετε ἕνα σημείωμα νὰ λάβωμεν γνῶσιν τῆς ἀτελείας αὐτῆς, διὰ νὰ διορθωθῇ.

§70Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι ὅτι πρέπει νὰ συζητήσωμεν διὰ τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν συμμοριοπλήκτων, τοῦ ζητήματος αὐτοῦ τὸ ὁποῖον ἀκούει εἰς τὸ ὄνομα δρᾶμα τῆς ὑπαίθρου χώρας. Δυστυχῶς εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ἔχομεν οὔτε κόμματα ἀρχῶν οὔτε προγράμματα τὰ ὁποῖα νὰ ἐφαρμοσθοῦν εἰς κάθε Ὑπουργεῖον.

§71Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ ζήτημα τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ τῶν συμμοριοπλήκτων, διὰ τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν τῆς ὁποίας ἤμην Ὑπουργὸς τῆς Ἀνοικοδομήσεως, προέκυψεν ἀποτόμως διότι οὐδεὶς ἐφαντάζετο ὅτι θὰ κατέρρεεν τόσον συντόμως ὁ συμμοριτισμὸς ὅπως κατέρρευσεν. Εὐθὺς ἀμέσως τότε μὲ τὴν συνείδησιν ὅτι πρέπει οἱ συμμοριόπληκτοι νὰ ἐπανέλθουν εἰς μίαν προσωρινὴν στέγασιν εἰς τὰ χωρία των, οἱ τέσσαρες ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ μαζὶ μὲ τὸν Ἀμερικανὸν Σύμβουλον περιωδεύσαμεν μὲ ἓν ἀεροπλάνον εἰς ὅλα τὰ κέντρα διὰ νὰ ἀκούσωμεν τὰς γνώμας τῶν ἁρμοδίων παραγόντων Λαρίσης, Θεσσαλονίκης, Ἰωαννίνων καὶ κατηρτίσαμεν πρόγραμμα τὸ ὁποῖον καὶ ἐφηρμόσαμεν καὶ θεωροῦμεν ὡς τὴν μεγαλειτέραν ἐπιτυχίαν τοῦ ἔργου μας τὸ γεγονὸς ὅτι μέχρι τῆς 30 Νοεμβρίου ἐστεγάσαμεν 122.000 οἰκογενείας. Δὲν ἐστεγάσθησαν βεβαίως αὗται ἀρτίως ἀλλὰ τοὺς ἐδόθη μία στέγη πρόχειρος ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἐγκαταλείψουν τὰ ἀστικὰ κέντρα ἐπανερχόμενοι εἰς τὰς ἑστίας των δὰ νὰ μὴ εἶναι βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. Ὡς ὑπολογίζω ἀπὸ 181.000 οἰκογενείας, ἐστεγάσαμεν 122.000 καὶ ἔμειναν ἄστεγοι 59.000 οἰκογένειαι. Ἐκ τῶν ὑστέρων τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας ἀνεκάλυψεν ὅτι αἱ ἄστεγοι οἰκογένειαι ἦσαν 210.000. Καὶ ἤδη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἀνοικοδομήσεως συνεχίζων τὴν προσπάθειάν μας προχωρεῖ εἰς τὸ ἔργον του καὶ δίδει μίαν μάχην. Καὶ ἐγὼ κ. συνάδελφοι, ὁ ὁποῖος ἀνήκω εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν ἀναγνωρίζω τὸ ἔργον του καὶ ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι δὲν πρέπει προώρως νὰ ἐπικρίνωμεν τὰς πράξεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ διότι ἐπαναλαμβάνω τὸ στάδιον εἰς τὸ ὁποῖον εὑρισκόμεθα εἶναι στάδιον μάχης καὶ πρέπει ἐδῶ νὰ εὐχηθῶμεν νὰ εἶναι ἐπιτυχές. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐλέχθη. Ἐλέχθη μία παραδοξολογία, ὅτι ἡ σημερινὴ κατάστασις εἶναι χειροτέρα ἐκείνης τὴν ὁποίαν εἴχομεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν ἡμεῖς τότε. Ὅταν ἐδημιουργήθη τὸ ζήτημα τῶν συμμοριοπλήκτων, λάβετε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι δὲν μᾶς ἐδόθησαν παρὰ μόνον 8½ δισεκατομμύρια δραχμῶν χωρὶς δικαίωμα νὰ δαπανήσωμεν ἐπὶ πλέον οὔτε ἕνα ὀβολὸν καὶ παρέστη ἀνάγκη νὰ ὑποβάλωμεν παραίτησιν καὶ ἐγὼ προσωπικῶς καὶ ὁ Διευθυντὴς τοῦ Ὑπουργείου.

§72Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Θὰ σᾶς ἀπήντων ὅτι ὅλη αὐτὴ ἡ μακρυγορία σας ἀποτελεῖ μίαν ἀπολογίαν κατηγορουμένου. Ἀλλὰ τὴν ἀπάντησιν σᾶς τὴν ἔδωσεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς διὰ τῆς ψήφου του. Ἐὰν ἐκάματε ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα λέτε ὅτι ἐκάματε θὰ εἴσαστε σήμερον Κυβέρνησις, ἀλλὰ ἐπειδὴ ἀκριβῶς δὲν ἐκάματε ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὑπεσχέθητε εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν δι’ αὐτὸ δὲν εἶσθε σήμερον Κυβέρνησις... ...... (θόρυβος).

§73Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ λέγωνται αὐτά.

§74Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κάποτε, ἐγράφη εἰς ὅλας τὰς ἐφημερίδας ὅτι ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις ἐπέτυχε τὸν ἐπαναπατρισμὸν τῶν συμμοριοπλήκτων. Καί, ξεύρετε τί θὰ πῇ ἐπαναπατρισμός; Τὸ στίβαγμα τῶν συμμοριοπλήκτων εἰς τὰ στρατιωτικὰ αὐτοκίνητα σὰν τὰ ζῶα καὶ τὸ πέταγμα αὐτῶν εἰς τὰ χωράφια, ἄνευ οὐδενὸς ἐφοδίου, ἄνευ στέγης, ἄνευ τροφῆς, ἄνευ βοηθήματος — δρᾶμα. Αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ στεγαστικὴ πολιτικὴ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως. Δι’ αὐτὸ καὶ δὲν σᾶς ἔστειλεν ὡς Κυβερνήτας εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην ὁ Ἑλληνικὸς λαός.

§75Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι γνώμη σας αὐτή.

§76Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. συνάδελφοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐξάρω μίαν ἐνέργειαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας: Ὅτι μετὰ τὴν καταγραφὴν τῶν καταστραφέντων χωρίων, ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τέλους ἔκαμε μίαν χειρονομίαν γενναίαν, ἡ ὁποία τὴν τιμᾷ, τὴν ἀποκέντρωσιν τῆς Χώρας εἰς τὸ ζήτημα τῆς στεγάσεως καὶ ἐν γένει ἀποκαταστάσεως τῶν ἀνταρτοπλήκτων καὶ ἀπὸ αὐτὴν τὴν στιγμὴν, πρὸ 15 ἡμερῶν ἀρχίζει τὸ πραγματικὸν ἔργον τῆς ἀνοικοδομήσεως εἰς τὴν Ἑλλάδα. Θὰ ἤθελον νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς ἐκείνους οἵτινες ἔζησαν τὴν ἐποχὴν τῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ 1½ ἑκατ. προσφύγων ὅτι, ὡς εἶπον, ἡ τότε Κυβέρνησις ἡ φιλελευθέρα διὰ μιᾶς ὀρθῆς πολιτικῆς, δι’ ἑνὸς πλήρως κατηρτισμένου προγράμματος καὶ διὰ τῆς διαθέσεως ὅλων τῶν οἰκονομικῶν πόρων τῆς Χώρας, ἐπέτυχεν τὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων, μέχρι τοῦ σημείου ὥστε νὰ ἔρχωνται ἀπὸ τὴν Εὐρώπην καὶ ἄλλας πολιτισμένας χώρας διάφοροι δημοσιονομικοὶ Ὀργανισμοὶ καὶ πολιτειολόγοι καὶ νὰ ἐξετάζουν, πῶς ἐπετελέσθη τὸ θαῦμα τῆς ἀποκαταστάσεως 1½ ἑκατομμυρίου προσφύγων.

§77Ι. ΜΑΡΙΝΑΚΟΣ. Λυποῦμαι, διότι ὁ συνάδελφος κ. Κουπαροῦσος ἕνα θέμα ἐθνικὸν ὡς τὸ τῶν συμμοριοπλήκτων, ἐπιχειρεῖ νὰ τὸ μετατρέψῃ εἰς κομματικόν. Οὐδεὶς παραλληλισμὸς δύναται νὰ γίνῃ μὲ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Εἶναι γνωστὸν δέ, ὅτι ἀκόμη πέριξ τῶν Ἀθηνῶν ὑπάρχουν πλεῖστοι δυστυχεῖς πρόσφυγες ἐγκατεστημένοι εἰς ξύλινα παραπήγματα. Πῶς κατηγορεῖται συνεπῶς ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις, ἥτις παρ’ ὅτι εὑρέθη εἰς οἰκονομικὴν ἀπαθλίωσιν καὶ μετὰ δεκαετῆ πολεμικὴν καὶ κατοχικὴν ἰδίᾳ συμμοριακὴν περίοδον κατέβαλλεν ὅλην τὴν δυνατὴν προσπάθειαν γιὰ νὰ ἐπαναπατρίσῃ ὅσον περισσοτέρους ἠδυνήθη ἐκπατρισθέντας;

§78Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις καὶ ἡ προηγουμένη, εἶχον ὑπαλλήλους ἀνωτέρους οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἱκανοὶ νὰ ἀρχίσουν τὴν ἀνοικοδόμησιν τῆς Χώρας λόγῳ προηγουμένης πείρας ἀποκτηθείσης εἰς παρελθὸν διὰ νὰ ἐφαρμόσουν καθωρισμένον πρόγραμμα. Δὲν ἐγένετο τοιοῦτόν τι.

§79Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἀπηρτίζετο καὶ ἀπὸ σᾶς ἀπὸ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, καὶ ὅταν ἀποδίδετε μομφήν, ἀποδίδετε καὶ εἰς τὸ κόμμα σας. Ἀλλὰ δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλῆτε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, διότι ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη ἔκαμε πόλεμον καὶ εἰς τὸν πόλεμον ἐκεῖνον ἔπεσε.

§80Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Τὰ αἴτια τοῦ ἐμφυλίου πολέμου εἶναι ἄλλο ζήτημα καὶ ἡμεῖς συζητοῦμεν ἄλλο ζήτημα τώρα.

§81Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Θὰ ὁμιλήσῃ ἡ ἱστορία ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς ὄχι σεῖς.

§82Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. 7200 ψῆφοι μοῦ ἔδωσαν τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσω καὶ δὲν ἐρωτῶ κανένα καὶ δὲν δέχομαι καμμίαν παρατήρησιν διότι ἐντολῇ τοῦ Ἑλλ. λαοῦ ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλῶ ὅπως ὁμιλῶ. Εἰς τὸν νομὸν Κοζάνης δυστυχῶς δὲν κατεστράφησαν τὰ ὀρεινὰ χωριά, κατεστράφησαν καὶ τὰ πεδινὰ χωριά, ἀνθοῦντες καὶ εὐημεροῦντες συνοικισμοί, μὲ κολοσσιαίαν περιουσίαν ἰδιωτικήν. Καὶ ὅμως δὲν ἐξήλθομεν εἰς τὰς πλατείας οὔτε εἰς τὰς ἐφημερίδας διὰ νὰ ἐξυμνήσωμεν τὰς ὑπηρεσίας μας πρὸς τὴν Πατρίδα. Ἀλλὰ αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀπαιτήσωμεν ἀπὸ τὸ Κράτος αὐτό, τὰ δικαιώματα ποὺ μᾶς δίδει τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος.

§83Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Τὸ χειρότερον εἶναι ὅτι ὑπάρχουν πληροφορίαι ὅτι εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, συμμοριόπληκτοι οἱ ὁποῖοι προωθήθησαν εἰς τὴν παραμεθόριον, στρατολογοῦνται ἀπὸ τοὺς συμμορίτας. Αὐτὸ ἔγινεν εἰς τὸ Μαργαρίτι. Αὐτὸ εἶναι τραγικὸν καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ λάβωμεν μέτρα.

§84Α. ΚΑΡΑΘΟΔΩΡΟΣ. Δὲν θέλω νὰ πιστεύσω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἀκριβὴς ἡ πληροφορία αὐτὴ καὶ πρέπει νὰ μᾶς δώσητε καθησυχαστικὰς πληροφορίας.

§85Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν ὑπάρχει τίποτε ἀπὸ αὐτά. Τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον πάντως δὲν ἀναφέρει τίποτε ἀπὸ αὐτά. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λέγετε ἀδέσποτα πράγματα. Ποῦ ἔγιναν αὐτὰ τὰ πράγματα; Νὰ τὰ καταγγείλετε νὰ ἐξετάσωμεν.

§86Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Δὲν ἔχομεν διάθεσιν νὰ λέγωμεν ἀδέσποτα πράγματα, σεῖς μπορεῖτε νὰ μᾶς δώσητε ὑπευθύνως τὴν βεβαίωσιν ὅτι δὲν ἐγένετο στρατολογία ἐκ μέρους τῶν συμμοριτῶν;

§87Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σηκώνεσθε ἔτσι ὅποτε θέλετε καὶ νὰ λέγετε τοιούτου εἴδους πληροφορίας. Τὰς πληροφορίας αὐτάς, ὀφείλετε νὰ τὰς δώσετε εἰς τὴν Κυβέρνησιν συγκεκριμένως.

§88Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Σᾶς ἀνέφερα συγκεκριμένως εἰς τὸ Μαργαρίτι.

§89Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ἐκ τῶν 350 χωρίων τοῦ νομοῦ Κοζάνης τὰ 200 χωρία δὲν ὑπάρχουν καθόλου, ἐνῷ 3–4 χιλιάδες νέων ἐξετελέσθησαν παρὰ τῶν Γερμανῶν καὶ τῶν ἀνταρτῶν, αὐτὸ εἶναι τὸ δρᾶμα τὸ ἀνήκουστον τοῦ νομοῦ Κοζάνης. Καὶ μ’ ὅλα ταῦτα συζητεῖτε ἐνταῦθα ὅτι ἐπέτυχεν ὁ ἐπαναπατρισμός, διότι ὡς εἶπον μὲ στρατιωτικὰ αὐτοκίνητα τοὺς ἐπετάξαμεν εἰς τὰ χωρία των, χωρὶς στέγη, χωρὶς ἀροτριῶντα, χωρὶς κατοικίδια ζῶα, χωρὶς τροφάς, χωρὶς γεωργικὰ ἐργαλεῖα, καὶ αὐτὸ λέγεται ἐπιτυχία ἐπαναπατρισμοῦ. Ἀφήνω εἰς σᾶς νὰ κρίνετε ἂν ἦτο αὐτὸς ἐπαναπατρισμὸς τῶν 80% τῶν ἀγροτῶν τῶν χωρικῶν τοῦ νομοῦ Κοζάνης αὐτὴν τὴν στιγμήν. Θὰ ἐπερίμενε κανεὶς νὰ ἀρχίσῃ ἡ ἀνοικοδόμησις, ἀφ’ ἧς ἔγινεν ἡ λῆξις τοῦ ἀνταρτοπολέμου. Δυστυχῶς ἡ ἀνοικοδόμησις ἤρχισε πρὸ 15 ἡμερῶν. Διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε πῶς γίνεται ἡ ἀνοικοδόμησις σᾶς λέγω ὅτι εἰς χωρίον ποὺ χρειάζονται 200 σπίτια, ἀνοικοδομοῦνται 30 σπίτια. Εἰς χωρίον ποὺ χρειάζονται 300 ἄροτρα, δίδονται 10 ἄροτρα. Καὶ συνάμα ἐκόψατε τὴν ἀρτοδότησιν τῶν χωρίων. Ἡ κατάστασις ἔφθασε πλέον εἰς σημεῖον πολὺ τραγικόν, ἀπογνώσεως. Βέβαια δὲν ἠμπορεῖ νὰ πιστεύσῃ σοβαρῶς ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἤρχισεν ἀνοικοδομοῦσα, ἐφ’ ὅσον στερεῖται ἐπανδρωμένων γραφείων ἀνοικοδομήσεως καὶ μερικοὶ τῶν ὑπαλλήλων σαμποτάρουν τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐνθυμοῦμαι κατὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων, ἐδημιουργήσαμε τεχνικοὺς ὑπαλλήλους εἰς διάστημα τριῶν μηνῶν εἰς τὴν περιφέρειαν Κοζάνης. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι παρεκάλεσα τὸν μακαρίτην Νταλίπην καὶ μᾶς ἐξεπαίδευσεν ἐντὸς 3 μηνῶν 185 τεχνικούς. Ὑπῆρχε τότε ἐπιθυμία ὅλων μας ἐνεξαρτήτως πολιτικῶν ἀποχρώσεων νὰ ἀποκατασταθοῦν οἱ πρόσφυγες καὶ ἀπεκατεστάθησαν ἐντὸς τοῦ συντομωτέρου χρονικοῦ διαστήματος. Σήμερον δὲν ὑπάρχουν γραφεῖα οὔτε ὑπάλληλοι, ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ ὑπάλληλοι ποὺ σαμποτάρουν τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως ὡς εἶπον προηγουμένως. Π. χ. οἱ δασικοὶ ὑπάλληλοι σαμποτάρουν τὴν χορήγησιν ἀδειῶν ὑλοτομίας καὶ ξυλείας ἀπὸ τὰ πλουσιώτατα δάση τῆς Πίνδου. Ἀπὸ τετραμήνου οἱ δασικοὶ συνεταιρισμοὶ καὶ οἱ ἰδιῶται, ζητοῦν ἀδείας καὶ ἀρνοῦνται οἱ δασικοὶ ὑπάλληλοι νὰ χορηγήσουν τὰς ἀναγκαίας ἀδείας ὑλοτομίας. Ποῦ ὀφείλεται τοῦτο; Ὀφείλεται εἰς σαμποτάρισμα τοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως. Δι’ αὐτὸ καταγγέλλω τοὺς ὑπαλλήλους τούτους. Καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὸ ἑξῆς κατάντημα νὰ μεταφέρωμεν ξυλείαν ἐξ Εὐρώπης ἢ ἐκ Πελοποννήσου ἢ ἐκ νήσων Θάσου κτλ. ἐνῷ προσφέρεται ξυλεία ἀπὸ τὰ τοπικὰ δάση τῆς Πίνδου ἄφθονος καὶ εὐθηνή. Ἑσμὸς καὶ πλῆθος ἐργολάβων παρακολουθεῖ τὰς ἐπιτροπάς, αἱ ὁποῖαι καταγράφουν τοὺς δικαιουμένους στεγάσεως καὶ τοὺς λέγουν, μὴ θέλετε αὐτοστέγασιν, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει νὰ σᾶς δώσῃ ξυλείαν καὶ λεπτά. Πῶς, λοιπόν, θὰ ἐπιτύχῃ ἡ αὐτοστέγασις, ὅταν συμποτάρεται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον; Εἰς τὴν Πίνδον ἐδόθησαν προχθὲς δύο ἄδειαι ὑλοτομίας εἰς δύο ἐργολάβους ἀπὸ 10.000 κυβικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐξαχθοῦν κατὰ τὸ τρέχον ἔτος καὶ κατ’ ἀνάγκην εἶναι ἀδύνατον νὰ προχωρήσῃ ἡ αὐτοστέγασις εἰς τὸν νομόν Κοζάνης.

§90Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Δίδω τὴν πληροφορίαν ὅτι ἀπὸ τὸν Πάρνωνα τῆς Πελοποννήσου μεταφέρεται ξυλεία εἰς τὴν Ἤπειρον.

§91Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Προν. καὶ Ἀνοικοδ.). Τί σημαίνει αὐτό; Ἔχετε ἀντίρρησιν;

§92Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Σημαίνει ἔλλειψιν προβλέψεως καὶ σεῖς εὑρέθητε εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ τὸ κάμετε αὐτὸ δι’ ἔλλειψιν προβλέψεως ἐκ μέρους τῶν ἁρμοδίων. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔρχεται εἰς τὴν Πελοπόννησον ξυλεία ἀπὸ τὴν Εὐρώπην καὶ νὰ ὑλοτομῆτε ξυλεία εἰς τὸν Πάρνωνα καὶ νὰ ἀποστέλλητε εἰς Ἤπειρον.

§93Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Προν. καὶ Ἀνοικοδ.). Θὰ σᾶς δώσω ἐξηγήσεις ἐντὸς ὀλίγου.

§94Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Ὑπάρχει ἐπὶ τόπου ξυλεία 20.000 κυβικὰ ἀπ’ ἔξω ἀπὸ τὰ Γρεβενά. Τὰ ἔθεσα ὑπ’ ὄψει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Σνυτονισμοῦ, εἰς ὃν ἔδωσα καὶ ὑπόμνημα καὶ ὅταν μίαν ἑβδομάδα ἐπῆγα νὰ πάρω τὴν ἀπάντησιν, μοῦ εἶπε ὅτι ἔχασε τὸ χαρτί.

§95Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Εἰς τὸν Νομὸν Κοζάνης συμβαίνει καὶ αὐτὸ τὸ ἄτοπον. Οἱ διάφοροι ὑπάλληλοι τῆς ἀνοικοδομήσεως, συνεργαζόμενοι μετὰ τῶν ἀστυνομικῶν ἀρχῶν, διῄρεσαν τοὺς ἀνταρτοπλήκτους εἰς προνομιούχους καὶ μή, εἰς ἀριστεροὺς καὶ δεξιοὺς καὶ παρατηρεῖται τὸ ἑξῆς φαινόμενον, συνοικισμοὶ καὶ χωρία, ὡς τὸ χωρίον Ζάκα, Γρεβενῶν, πυρποληθέντα κατὰ 100%, νὰ μὴ συμπεριληφθῶσιν εἰς τὸ ἐφετεινὸν πρόγραμμα ἀνοικοδομήσεως μὲ τὴν κατηγορίαν ὅτι οἱ κάτοικοί των εἶναι ἀριστεροί. Ἐπίσης ἐνεγράφησαν εἰς τὸ ἐφετεινὸν πρόγραμμα ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν καὶ οἰκίσκους καὶ δὲν ἐνεγράφησαν ἄνθρωποι, τῶν ὁποίων αἱ οἰκίαι καὶ οἱ σταῦλοι κατεστράφησαν καὶ ἐπυρπολήθησαν μὲ τὴν κατηγορίαν ὅτι εἶναι ἀριστεροί. Καταγγέλλω τοῦτο εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὡς ὑπεύθυνον καὶ παρακαλῶ ὅπως διατάξῃ ἀνακρίσεις ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου. Σᾶς ἀναφέρω ἓν παράδειγμα. Ὑπάρχει εἷς συνοικισμὸς Ζάκα εἰς Γρεβενὰ ἐξ 150 οἰκογενειῶν ἐκ τῶν ὁποίων αἱ 80 παρεσύρθησαν ὑπὸ τῶν κομμουνιστῶν καὶ κατὰ συνέπειαν οἱ 70 ἀπομείναντες θὰ εἴπῃ ὅτι εἶναι ἐθνικόφρονες. Ἐν τούτοις ὁ συνοικισμὸς αὐτὸς δὲν ἐνεγράφη εἰς τὸ πρόγραμμα τὸ ἐφετεινὸν μὲ τὴν αἰτιολογίαν ὅτι οἱ κάτοικοί του εἶναι ἀριστεροὶ καὶ ἐγένετο ἐκβιασμὸς τῆς χωροφυλακῆς ἐναντίον τῆς Ἐπιτροπῆς ὅτι ἐὰν τὸ πράξῃ θὰ καταγγελθῇ καὶ αὐτή.

§96Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Προν. καὶ Ἀνοικοδ.). Ἐνῷ νομίζω ὅτι συναντώμεθα ἀρκετὰ τακτικά, δὲν μοῦ ἐδώσατε ποτὲ μίαν τοιαύτην πληροφορίαν, ἡ ὁποία εἶναι τόσον σημαντική.

§97Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Εἶμαι παλαιὸς πολιτευόμενος, εἰσερχόμενος δι’ ἕκτην φορὰν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἐσυνήθισα τοιαῦτα ζητήματα μεγάλης σημασίας νὰ μὴ τὰ συζητῶ κατ’ ἰδίαν μὲ τοὺς Ὑπουργούς. Εἴχατε ὑποχρέωσιν νὰ καλέσητε ἡμᾶς τοὺς βουλευτὰς τοῦ Νομοῦ Κοζάνης ἵνα συζητήσητε τὸ πρόγραμμα διὰ τὸν Νομόν μας καὶ ὄχι μὲ τοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ σᾶς εἴπουν τὴν ἀλήθειαν. Εἰς τὸν Νομὸν Κοζάνης χρειάζονται 16.000 σπίτια καὶ εἰς τὸ ἐφετεινὸν πρόγραμμα περιλαμβάνεται ἡ κατασκευὴ 1.000 οἰκίσκων. Ἐὰν κατὰ τὸν ἴδιον ρυθμὸν προχωρήσωμεν, θὰ ἀποκαταστήσωμεν τοὺς ἀνταρτοπλήκτους εἰς τὸν Νομὸν Κοζάνης μετὰ μίαν δεκαετίαν. Ἐπίσης μᾶς χρειάζονται 15.000 ζῶα. Ἐπῆγα εἰς μίαν περιοδείαν καὶ ἔφυγα προτροπάδην, διότι ἐγένοντο ὁμηρικαὶ μάχαι δι’ ἓν ζῶον καὶ δι’ ἓν μέτρον κυβικὸν ξυλείας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἰς τὸν ἐπαναπατρισμόν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιταχύνωμεν τὸν ρυθμὸν αὐτοῦ καὶ διὰ νὰ γίνῃ τοῦτο ἔχω τὴν γνώμην ὅτι θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀκολουθήσῃ τὰ ἀχνάρια τῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων κατὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων. Νὰ δημιουργηθῇ εἰδικὸς ὀργανισμὸς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀνταρτοπλήκτων μὲ ἀπόλυτα δικτατορικὰ δικαιώματα καὶ μὲ ἀπόδοσιν ἀπολογισμοῦ. Μὴ λησμονῆτε ὅτι ἀποκατεστήσαμεν 1.500.000 πρόσφυγας.

§98Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ἦτο εἰρήνη τότε καὶ ὅλαι αἱ θῦραι ἦσαν ἀνοικταὶ διὰ νὰ φθάνουν ἐφόδια εἰς τὴν Ἑλλάδα. Τώρα πῶς θὰ τὰ φέρετε;

§99Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ὅταν λέγωμεν ἀποκατάστασιν ἑνὸς ἀγρότου, δὲν θὰ εἴπῃ ἐξασφάλισις ἑνὸς δωματίου διὰ νὰ στεγασθῇ. Αὐτὸ δὲν εἶναι τίποτε τὸ σοβαρὸν, διότι ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ μίαν καλύβαν καὶ νὰ βάλῃ τὴν οἰκογένειάν του μέσα. Ἀποκατάστασις διὰ τὸν ἀγρότην θὰ εἴπῃ κτίσιμον σταύλου καὶ ἐξασφάλισις ζώων ἀροτριώντων καὶ κατοικιδίων. Προέχει τὸ ζήτημα τῆς ἀποθηκεύσεως τῶν καρπῶν, τοὺς ὁποίους θὰ συγκομίσῃ, προέχει τὸ ζήτημα τῶν ἀροτριώντων ζώων, διὰ νὰ καλλιεργήσῃ τὸν ἀγρόν του καὶ τοῦ σταύλου, εἰς τὸν ὁποῖον νὰ βάλῃ τὰ ζῶα του. Ἐὰν δὲν γίνουν αὐτά, τί χρησιμεύει ἡ στέγασις; Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας θὰ μᾶς εἴπῃ ὅτι δὲν εὑρίσκομεν ζῶα εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν καὶ κάμνομεν ἐπανειλημμένας δημοπρασίας. Αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ὅτι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας αἱ δημοπρασίαι ἐξακολουθοῦν νὰ γίνωνται κατὰ τὸ σύστημα τὸ παλαιὸν τὸ πρὸ τοῦ 1940. Γίνονται, ἀκυροῦνται, ξαναγίνονται καὶ πάλιν ἀκυροῦνται. Πότε δὲν ἔχομεν συνάλλαγμα, πότε δὲν δίδουν οἱ Ἀμερικανοὶ καὶ τὰ τοιαῦτα. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν θὰ ἔχωμεν ποτὲ ζῶα. Καὶ τὸν Ὀκτώβριον θὰ πρέπει νὰ ἔχετε καὶ τὴν διατροφὴν τῶν ζώων αὐτῶν καὶ ποῦ θὰ τὴν βάλετε, ὅταν δὲν ἔχωμεν οὔτε ἀχυρῶνας οὔτε ἀποθήκας. Ὅταν ἄλλοτε ἀποκατεστήσαμε τοὺς ἀγρότας ἐκάμαμε συγρόνως σπίτια, ἀγορὰν καὶ ἐκκλησίας κλπ. Ἐνθυμοῦμαι τὰ βιβλιάρια τῶν προσφύγων τὰ ὁποῖα ἔγραφον τὰ ἑξῆς «1ον ἕθανε βοῦς 2ος βοῦς» κ.ο.κ. καὶ ἐντὸς ἐλαχίστου χρονικοῦ διαστήματος οἱ τέως πρόσφυγες ἐγίνοντο ἀκμάζοντες ἀγροτικοὶ συνοικισμοὶ οἱ ὁποῖοι προσέφερον πολυτίμους ὑπηρεσίας εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Νομίζω ὅτι θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ φροντίσῃ ἀπὸ τοῦδε καὶ ἐλπίζομεν νὰ φροντίσῃ διὰ ποίου τρόπου θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιταχύνῃ τὸν ρυθμὸν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν συμμοριοπλήκτων καὶ τῶν βομβοπλήκτων διότι ὑπάρχουν καὶ χωριὰ καέντα ἀπὸ τοὺς Ἰταλοὺς καὶ Γερμανούς, ἀπὸ βόμβας, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται διάκρισις, ὅτι τὸ χωριὸ ποὺ ἔκαψαν οἱ Γερμανοὶ δὲν θὰ τὸ ἀποκαταστήσωμεν καὶ τὸ χωριὸ ποὺ ἔκαψαν οἱ ἀντάρται θὰ τὸ ἀποκαταστήσωμεν. Πρέπει νὰ δημιουργηθῇ, ὅπως εἶπον προηγουμένως, τάχιστα, εἷς ὀργανισμὸς ὁμοίου τύπου μὲ τὸν ὀργανισμὸν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων, θὰ πρέπει νὰ θέσωμεν ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Ὀργανισμοῦ ἀνθρώπους καταλλήλους καὶ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν τότε εἰς τὴν ἐπιτάχυνσιν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀνταρτοπλήκτων. Τοῦτο εἶναι ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ. Ἐπίσης καὶ διὰ τὸ ζήτημα τῶν ζώων θὰ πρέπει νὰ ληφθῇ φροντίς. Πῶς φαντάζεσθε ὅτι εἶναι δυνατὸν εἷς ἀγρότης νὰ ζήσῃ μέσα εἰς τὰ Χάσια καὶ εἰς τὰ ὀρεινὰ μέρη ὅταν δὲν ἔχει μίαν κατσίκαν, ἕνα πρόβατον; Πῶς λέγομεν ἀποκαθιστῶμεν τοὺς ἀνταρτοπλήκτους ὅταν δὲν τοὺς δίδομεν καὶ αὐτὰ τὰ ὀλίγα πράγματα; Θὰ μοῦ εἴπητε ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν αὐτὰ διότι εὑρίσκομεν μεγάλα ἐμπόδια. Ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ στραφῶμεν καὶ πρὸς τὸ ἐσωτερικόν, νὰ ἐπιτάξωμεν ὅλα τὰ ἀροτριῶντα τῶν μὴ καταστραφεισῶν περιφερειῶν, θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιτάξῃ, νὰ ἐξαγοράσῃ, ὅλα τὰ βώδια τῶν Θεσσαλικῶν χωρίων τὰ ὁποῖα δὲν κατεστράφησαν καὶ τὰ ὁποῖα ἔχουν περίσσειαν ἀροτριώντων, θὰ πρέπει νὰ ἐπιτάξητε τὰ τρακτὲρ καὶ νὰ τὰ στείλητε εἰς τὸν Νομὸν Κοζάνης καὶ ὅπου ἀλλοῦ εἶναι ἀνάγκη, διὰ νὰ ὀργώσουν τὴν γῆν διότι δὲν δύνανται οἱ ἀνταρτόπληκτοι νὰ τὴν καλλιεργήσουν. Θὰ πρέπει νὰ ἐπιτάξητε καὶ νὰ ἐξαγοράσητε καὶ τὰς περισσευούσας ἀγελάδας, τῶν βουστασίων τῶν Ἀθηνῶν, θὰ πρέπει νὰ ἐπιτάξωμεν καὶ νὰ ἀγοράσωμεν ἐντόπια κατοικίδια ζῶα. Ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ φέρωμεν αὐτὰ ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο, εἰ μὴ διὰ τῶν ἀνωτέρω προτεινομένων ὑπ’ ἐμοῦ μέτρων. Μόνον μία τοιαύτη πολιτικὴ μακρᾶς πνοῆς καὶ ριζοσπαστικὴ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ λύσῃ κατὰ ἕνα τρόπον τὸ πρόβλημα τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀνταρτοπλήκτων καὶ τῶν συμμοριοπλήκτων.

§100Σ. ΓΟΥΔΕΛΗΣ. Εἰς ὡρισμένας περιφερείας ...... (δὲν ἀκούεται) ........ ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει τρόπος ἐκ μέρους τῶν Τραπεζῶν νὰ γίνωνται τοιαῦτα δάνεια οὔτε ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας. Καλὸν εἶναι νὰ εὑρεθῇ ἕνας τρόπος καὶ διὰ τῶν γεωργικῶν Ὑπηρεσιῶν ἀλλὰ καὶ διὰ τῶν Τραπεζῶν νὰ γίνωνται τοιαῦται ἀγοραί, ὅπου εἶναι δυνατόν.

§101Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Κατὰ κοινὴν ὁμολογίαν τὸ δρᾶμα τῆς ἀποκαταστάσεως αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων εἶναι δρᾶμα τὸ ὁποῖον δύναται νὰ λυθῇ μόνον διὰ τῆς λήψεως μέτρων ριζικῶν. Ἡ Κυβέρνησις τί σκέπτεται; ὑπάρχουν χρήματα ἢ δὲν ὑπάρχουν; Ὑπάρχουν χρήματα καὶ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ στραφῇ πρὸς τὰ ταμεῖα τὰ ὁποῖα ἔχουν τὰ χρήματα καὶ νὰ τὰ διαθέσῃ εἰς τὴν ὕπαιθρον. Ὅλα αὐτὰ ποὺ δίδονται ὑπὸ τύπον δανείων εἰς διαφόρους ζαχαροπλάστας, καφφετζῆδες καὶ ξενοδόχους καὶ ψευτοεργοστασιάρχας καὶ πλουσίους κτηματίας καὶ ἰδίως διὰ τὴν δασμοδίαιτον βιομηχανίαν ἀνερχόμενα εἰς ἑκατοντάδας χιλιάδας δολλαρίων, αὐτὰ τὰ δισεκατομμύρια ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ τὰ διαθέσῃ διὰ τὴν ὕπαιθρον χώραν. Πρέπει νὰ ἐξασφαλίσωμε προηγουμένως τὴν ζωὴν τοῦ ἀγρότου διὰ νὰ γίνῃ παραγωγικὸς καὶ διὰ τὸν ἑαυτόν του καὶ διὰ τὴν ὑπόλοιπον Ἑλλάδα καὶ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου.

§102ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσωμεν νὰ συντομεύσητε.

§103Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἔχω τὴν ἀτυχίαν ν’ ἀντιπροσωπεύω ἕνα νομὸν ποὺ ἔρχεται πρῶτος εἰς τὰς καταστροφάς. Τὸ δρᾶμα αὐτὸ τὸ ἔζησα καὶ τὸ ζῶ καὶ τὸ εἶδα πρὸ 10ημέρου ποὺ ἐπῆγα ἐκεῖ. Μοῦ ἔγραψαν γράμματα εἰς τὰ ὁποῖα ἐξιστοροῦν τὸ δρᾶμα αὐτό. Ἐνόμιζα ὅτι αἱ ἐξαγγελλόμεναι περιοδεῖαι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ τὰ διάφορα προγράμματα ἀνορθώσεως τῶν διαφόρων Δοξιάδηδων, ἐνόμιζα ὅτι θὰ χρησιμεύσουν ὡς ἐξόρμησις διὰ τὴν ἀποκατάστασιν καὶ ἀνοικοδόμησιν τῆς χώρας. Δυστυχῶς ἠναγκάσθην νὰ φύγω προτροπάδην διότι ἔζησα ἕνα δρᾶμα τέτοιο καὶ διότι εἶδα ποῖοι Πελοποννησιακοὶ ἀγῶνες γίνονται διὰ τὴν ἀπόκτησιν ἑνὸς ἀρότρου, ἑνὸς χοίρου, ἑνὸς ἵππου μέσα εἰς ἕνα χωριὸ ὅπου ἀπαιτοῦνται 200 χοῖροι καὶ 200 ἄλογα. Πῶς θέλετε νὰ μὴ εἴπω αὐτὰ τὰ πράγματα καὶ νὰ τὰ ἀποσιωπήσω καὶ νὰ μὴ εἴπω τὸν πόνον τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν; Ἀλλὰ τὸ ζήτημα τῆς ὑπαίθρου, δὲν εἶναι μόνον τὸ δρᾶμα τῶν ἀνταρτοπλήκτων. Καὶ αὐτὸ τὸ δρᾶμα τῶν ἀνταρτοπλήκτων καὶ συμμοριοπλήκτων εἶναι συνυφασμένον μὲ τὴν προσοχὴν ποὺ θὰ δώσῃ ἡ Κυβέρνησις ἐν γένει εἰς τὴν ὕπαιθρον. Πρέπει νὰ τὸν βοηθήσωμεν τὸν ἀγρότην δι’ ὡρισμένων ἐκπολιτιστικῶν ἔργων, ἐγγειοβελτιωτικῶν καὶ ἄλλων, εἰς τὰ ὁποῖα κατὰ τὰς ἡμέρας κατὰ τὰς ὁποίας δὲν θὰ ἔχῃ ἐργασίαν νὰ δύναται ὁλόκληρος ἡ οἰκογένεια νὰ ἐργασθῇ καὶ νὰ πάρῃ ὡρισμένα μεροκάματα διὰ νὰ ἀγοράσῃ τὸ λάδι, τὸ ἁλάτι καὶ τὰ διάφορα εἴδη ποὺ τοῦ χρειάζονται. Εἰς τὸν Νομὸν Κοζάνης, εἰς τὸ παρελθόν, δὲν εἶχαν γίνει σοβαρὰ πράγματα. Ἐδόθησαν ὡρισμένα δισεκατομμύρια ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας καὶ λόγῳ μιᾶς πολιτικῆς ἡ ὁποία ἠκολουθήθη, ἐδόθησαν εἰς ὡρισμένας πόλεις μερικὰ δισεκατομμύρια καὶ ἐδῶ θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ χορηγήσῃ περισσότερα χρήματα ἐφέτος οὕτως ὥστε ἡ «Πρόνοια καὶ Ἐργασία» νὰ δώσῃ ἐργασίαν εἰς τοὺς ἀγρότας καὶ τοῦτο διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ ἡ κατάστασις αὐτὴ καὶ ἀμφιβάλλω ἂν θὰ εὕρουν καὶ ἐργασίαν οἱ ἀνταρτόπληκτοι. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας ἐπέδειξε ζωηρὸν ἐνδιαφέρον διὰ τὸν Νομόν μας.

§104Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Προν. καὶ Ἀνοικοδ.). Καὶ συνεπῶς θὰ στέλλω ἐφόσον ἀπορροφῶνται.

§105Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ἐγγράφω ὑποθήκην ἐπὶ τῆς δηλώσεώς σας αὐτῆς, κ. Ὑπουργέ. Πάντως ὁ Νομὸς Κοζάνης εἶναι ὁ ἔχων τὸν ἀριθμὸν 1 ὅσον ἀφορᾷ τὰς καταστροφάς.

§106Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Προν. καὶ Ἀνοικοδ.). Καὶ ὁ πρῶτος τὸν ὁποῖον ἐπεσκέφθην.

§107Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ἐγὼ δὲν κατηγορῶ τὴν ἐνεργητικότητά σας, κ. Ὑπουργέ, ἀλλὰ τὴν Κυβέρνησιν, ποὺ δὲν ἔχει καθωρισμένον πρόγραμμα. Καὶ συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ θελήσῃ κατὰ τὸ διάστημα τῶν διακοπῶν νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα καὶ νὰ ἀποφασίσῃ ποῖον πρόγραμμα θὰ ἀκολουθήσῃ διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀνταρτοπλήκτων καὶ τὴν ἀνοικοδόμησιν εἰς τὴν ὕπαιθρον. Διότι πρέπει νὰ ξεύρετε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ὁ λαὸς τῆς ὑπαίθρου διαφοροποιήθηκε —δὲν εἶναι ὁ λαὸς τοῦ 1940. Τὰ ἐκαταφέραμε ἐμεῖς οἱ ἀστοί, ὥστε ὁ συντηρητικὸς κόσμος τῆς ὑπαίθρου νὰ διαφοροποιηθῇ καὶ στὶς ἰδέες του. Συνάμα, διὰ νὰ πείσωμεν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι παρεπλανήθησαν, καὶ νὰ τοὺς φέρωμεν εἰς τοὺς κόλπους τῆς ἐθνικῆς κοινωνίας, πρέπει νὰ ἐπιδείξωμεν ἀμέριστον τὸ ἐνδιαφέρον μας πρὸς αὐτοὺς καὶ νὰ τοὺς ἐξασφαλίσωμεν μιὰ ὑποφερτὴ ζωὴ εἰς τὸ χωριό, ὥστε νὰ κλείσουν τὰ αὐτιά τους εἰς τὶς σειρῆνες τοῦ κομμουνισμοῦ. Ὁ κίνδυνος αὐτὸς ἤδη ἤρχισε νὰ ἀναφαίνηται καὶ εἰς τοὺς ἐθνικόφρονας ἀγρότας. Οἱ ἐθνικόφρονες ἀγρόται ἔζησαν ἐπὶ τρία χρόνια εἰς τὰς πόλεις καὶ ἐγνώρισαν τὴν ζωὴν τῶν πόλεων. Ἔζησαν μὲ τοὺς κινηματογράφους μας, μὲ τὶς ταβέρνες μας, μὲ τὰ κρεββάτια μας καὶ ἔτσι ἄρχισαν τώρα τὰ κορίτσια των νὰ φοροῦν κάλτσες νάϋλον καὶ νὰ νοσταλγοῦν τὰς πόλεις. Θὰ πρέπει, λοιπόν, διὰ νὰ τοὺς συγκρατήσωμεν ἐκεῖ καὶ νὰ ἐνισχύσωμεν τὴν ἀγάπην πρὸς τὸν τόπον τῆς γεννήσεώς των, νὰ τοὺς ἀποκαταστήσωμεν πλήρως. Καὶ διὰ νὰ τοὺς συγκρατήσωμεν εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκογένειαν, θὰ πρέπει νὰ τοὺς ἐκπολιτίσωμεν καὶ νὰ τοὺς δώσωμεν τὰ μέσα νὰ χαροῦν ἐκεῖ τὰ λίγα χρόνια τῆς ζωῆς των. Διότι διαφορετικὰ εἶναι δυνατὸν καὶ αὐτοὶ οἱ ἐθνικόφρονες, ποὺ μὲ τὸ ὅπλο στὸ χέρι κάθονται νύχτα–μέρα φρουροῦντες τὸν τόπον των, ἐναντίον τῶν ἐνεδρευόντων κομμουνιστῶν, εἶναι δυνατὸν ἐντὸς ἐλαχίστου χρονικοῦ διαστήματος νὰ ἀπελπισθοῦν καὶ νὰ γίνουν ἀριστερώτεροι τῶν κομμουνιστῶν, νὰ γίνουν καὶ ἀναρχικοὶ ἀκόμη. Ἡ ἄποψις αὐτὴ θὰ πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ συμπεριληφθῇ εἰς τὸ ἀγροτικόν της πρόγραμμα ἂν ὑπάρχῃ τοιοῦτόν τι. Τοῦτο εἶναι μεγάλο ζήτημα κατὰ τὴν γνώμην μου καὶ θὰ ἔπρεπε καμμιὰ ἡμέρα νὰ τὸ συζητήσωμεν ἐδῶ, ὅταν θὰ ἐπανέλθωμεν τὸν Ὀκτώβριον, ἐν πλάτει, δηλαδὴ κατὰ ποῖον τρόπον, ἀντιμετωπίζει ἡ Κυβέρνησις τὸ ζήτημα τῆς ὑπαίθρου χώρας. Εἶναι ζήτημα ἔχον σχέσιν μὲ τὴν ἐκπαίδευσιν, μὲ τὴν συγκοινωνίαν, μὲ τὴν ὑγειονομικὴν κατάστασιν καὶ περίθαλψιν καὶ μὲ τὴν ζωήν, γενικῶς, τὴν ὁποίαν διάγει εἰς τὴν ὕπαιθρον ὁ χωρικός. Διὰ νὰ ὁμιλήσωμεν ἐπ’ αὐτοῦ δὲν εἶναι ἡ ἀποψινὴ βραδυὰ κατάλληλος, διότι βιάζονται μερικοὶ συνάδελφοι νὰ ὁμιλήσουν, ἱκανοποιοῦντες ἔτσι τοὺς ἐκλογεῖς ποὺ τοὺς ἐψήφισαν. Κάμνω ἔκκλησιν πάντως εἰς τὴν Κυβέρνησιν, Κυβέρνησιν προελθοῦσαν ἐκ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων —διότι ἂς μὴ λησμονοῦμεν ὅτι ἔπειτα ἀπὸ 13 χρόνια εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἡνωμένον κυβερνᾶ τὴν χώραν— κάμνω ἔκκλησιν, λέγω, ὅπως τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων τὸ 1923 ἐπετέλεσε τὸν ἆθλον τῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ 1½ ἑκατομμυρίου προσφύγων, ἔτσι καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις πρέπει, παραδειγματιζομένη, νὰ ἐφαρμόσῃ μίαν πολιτικὴν ταχυτάτου ρυθμοῦ ἀνοικοδομήσεως τῆς χώρας καὶ νὰ εἶναι βεβαία ὅτι θὰ ἐνισχύσῃ τὴν ἱστορίαν τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ τοῦ ἀρχηγοῦ του Ἐλευθερίου Βενιζέλου. (Χειροκροτήματα).

§108Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§110Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, τὸ θέαμα, τὸ ὁποῖον ἐμφανίζει ἀπόψε ἡ Βουλή, εἶναι ἀποκαρδιωτικόν. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις τοῦ σοβαρωτάτου αὐτοῦ ζητήματος ἐφ’ ὅσον ὄχι μόνον ἀπουσιάζει ἡ Βουλή, ἀλλ’ ἀπουσιάζει καὶ ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις. Συζητεῖται, κύριοι, μία ἐπερώτησις —καὶ ἡ ἐπερώτησις ἀποτελεῖ κατηγορίαν— δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν οἱ δύο παρόντες Ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἥρωες πραγματικῶς, νὰ φέρουν τὸ βάρος ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως. Ὤφειλε σύσσωμος ἡ Κυβέρνησις νὰ παρίσταται ὅταν συζητεῖται μία τοιαύτη ἐπερώτησις, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν Ἑλλάδα ὁλόκληρον. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν πρὸ 30 βουλευτῶν καὶ κενῶν ἑδωλίων νὰ συζητοῦμεν τὸ σοβαρώτατον τοῦτο ζήτημα καὶ νὰ λαμβάνωμεν ἀποφάσεις. Πρέπει, λοιπόν, κ. Πρόεδρε, νὰ διαπιστώσητε τὴν ἔλλειψιν ἀπαρτίας ὑμεῖς καὶ νὰ λύσητε τὴν συνεδρίασιν.

§111Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις. Ὁ κ. Δημάκης θὰ κάμῃ μικρὰν ἀβαρίαν.

§112Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Δὲν κάμνω καμμίαν ἀβαρίαν.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀλλαμανῆς.

§114Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Εἶναι περίεργον, κ. συνάδελφοι, ἀλλὰ συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Δημάκην. Πράγματι εἶναι ἀπαράδεκτον διὰ τὸ συζητούμενον θέμα, μὲ τὴν σοβαρότητα ποὺ ἔχει καὶ τὴν ἐκτεταμένην σημασίαν, νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις ἐνώπιον κενῶν ἑδωλίων. Ἐγὼ ἀρνοῦμαι νὰ λάβω τὸν λόγον, διότι νομίζω ὅτι θὰ προσέφερα κακὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὰ ἐπὶ μέρους θέματα ποὺ συνθέτουν τὸ μεγάλο τοῦτο πρόβλημα. Ἐπειδὴ ὅμως δὲν γνωρίζω ἐὰν θὰ μοῦ δοθῇ ἡ εὐκαιρία καὶ πάλιν νὰ συναντήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἐπωφελοῦμαι τῆς εὐκαιρίας διὰ νὰ τοῦ ἀπευθύνω μίαν παράκλησιν, νὰ κάμω, μᾶλλον, μίαν δήλωσιν, ὅτι θὰ συνδέσῃ τὴν θέσιν του εἰς τὴν Κυβέρνησιν μὲ τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος τῆς ἐξακολουθήσεως παροχῆς τροφίμων εἰς τοὺς ἀνταρτοπλήκτους. Διότι εἶναι τερατῶδες, εἶναι ἀσύλληπτον, εἶναι ἐγκληματικὸν αὐτὸ ποὺ διαδίδεται, ὅτι πρόκειται ἡ Κυβέρνησις νὰ διακόψῃ τὴν παροχὴν δωρεὰν τροφίμων εἰς τοὺς συμμοριοπλήκτους. Εἶναι ἀκατανόητον καὶ ἀπαράδεκτον νὰ ἐπέλθῃ διαχωρισμὸς μεταξὺ τῶν συμμοριοπλήκτων ποὺ ἐπανεπατρίσθησαν κατὰ Ν)βριον–Δ)βριον 1949 καὶ ἐκείνων ποὺ ἐπανεπατρίσθησαν μετὰ τὸν Ἰανουάριον 1950. Θὰ ἀναμείνω ἐπ’ αὐτοῦ μίαν δήλωσιν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σερπᾶνος ἔχει τὸν λόγον.

§116Γ. ΣΕΡΠΑΝΟΣ. Δὲν εἶχον σκοπὸν νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα, διότι οἱ προλαλήσαντες, κύριοι συνάδελφοι, ἀνέπτυξαν καλῶς τὸ θέμα καὶ ἐξήντλησαν τοῦτο. Πράττω τοῦτο ὅμως διότι συνώδευσα προσφάτως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἀνοικοδομήσεως εἰς περιοδείαν του εἰς Εὐρυτανίαν καὶ εἰς τὴν συνορεύουσαν πρὸς αὐτὴν ὀρεινὴν Τριχωνίδα. Καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ μεταφέρω τὸν πόνον τῶν ὀρεινῶν ἐκείνων περιοχῶν καὶ νὰ ζωγραφίσω μὲ τὰ μελανώτερα χρώματα τὰς τρομακτικὰς πράγματι καταστροφὰς ποὺ συνέβησαν ἐκεῖ. Ὅσοι ἐξ ἡμῶν κατάγονται ἐξ ὀρεινῶν περιοχῶν πρέπει νὰ γνωρίζουν ὅτι ἑκάστη ἀγροτική, ὀρεινὴ οἰκογένεια ἀποζοῦσε προπολεμικῶς κυρίως ἀπὸ τὴν κτηνοτροφίαν, ἀπὸ τὴν καλλιέργειαν ὀλίγων ἀγρῶν, ἀπὸ τὴν ὀλίγην μελισσοκομίαν, ἀπὸ μερικὰ ἀροτριῶντα ζῶα καὶ ἀπὸ ἕνα ὑποζύγιον ζῶον διὰ νὰ μεταφέρῃ τὰς τροφάς των. Κύριοι βουλευταί, εἶναι τοιαύτη ἡ καταστροφὴ τῆς Εὐρυτανίας καὶ τῆς συνορευούσης πρὸς αὐτὴν ὀρεινῆς Τριχωνίδος, ὥστε μεταξὺ Καρπενησίου, Κρικέλου καὶ Δομνίστης ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν καὶ ἀπὸ τὴν ἑτέραν πλευρὰν μεταξὺ Καρπενησίου, Καλεσμένου, Μαραθιάδων, Φραγκίστης, Παλαιοχωρίου, καὶ Γεφύρας Ἀχελώου δὲν συνηντήσαμεν μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἀνοικοδομήσεως οὐδὲ ἓν αἰγοπρόβατον, ἐκεῖ ὅπου ἄλλοτε ὑπῆρχον χιλιάδες τοιούτων. Οὐδὲ ἀροτριῶντα καὶ ὑποζύγια ζῶα ἀπέμεινον. Αἱ καταστροφαὶ τῶν οἰκιῶν εἶναι πρωτοφανεῖς. Ὅσαι δὲν κατεστράφησαν ἀπὸ τὸν κατακτητήν, κατεστράφησαν ἀπὸ τοὺς συμμορίτας. Τρόφιμα εἶχον νὰ τοὺς διανεμηθοῦν δύο καὶ τρεῖς μῆνας. Ἀλλὰ καὶ ἄλλη κατάρα ἐνέσκηψεν ἐξ οὐρανοῦ. Ὅσοι ἐκ τῶν δυστυχῶν συμμοριοπλήκτων κατώρθωσαν νὰ καλλιεργήσουν ὀλίγον ἀραβόσιτον καὶ μερικὰ κηπευτικὰ εἴδη κατεστράφησαν καὶ αὐτὰ ἀπὸ τὴν ἀκρίδα ἡ ὁποία ἐνέσκηψε διὰ νὰ ἀποτελειώσῃ τὴν καταστροφήν. Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἰατρικὴ περίθαλψις. Τὰ δὲ σχολεῖα στεροῦνται παντελῶς διδασκάλων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἀνοικοδομήσεως πρὸ τῶν πρωτοφανῶν αὐτῶν καταστροφῶν ἠναγκάσθη νὰ συμφωνήσῃ μαζί μου καὶ νὰ παραδεχθῇ ὅτι μόνον εἰς τὴν Εὐρυτανίαν καὶ τὴν συνορεύουσαν πρὸς αὐτὴν ὀρεινὴν Τριχωνίδα, συνήντησε τοιαύτας πρωτοφανεῖς καταστροφάς. Ἔπρεπε δὲ νὰ ἀναμένωμεν τοῦτο, διότι ἐκεῖ ἦσαν τὰ ὁρμητήρια τῶν συμμοριτῶν κατὰ τὴν κατοχὴν ἀλλὰ καὶ κατόπιν μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν. Δὲν θὰ ἤμην ὅμως ἀντικειμενικὸς καὶ τίμιος συζητητής, ἐὰν δὲν ἀνεγνώριζον τὴν πρωτοφανῆ προσπάθειαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἀνοικοδομήσεως καὶ τῶν Ὑπηρεσιῶν Στεγάσεως Εὐρυτανίας, αἱ ὁποῖαι ἀγωνιζόμεναι νυχθημερὸν κατώρθωσαν νὰ ἔχωσι ἕτοιμον μίαν τελείαν ἐργασίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐστηρίχθη ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ νὰ δώσῃ κατὰ τὴν ἐκεῖ ἔλευσίν του σχετικὰς διαταγὰς καὶ αἱ ὁποῖαι ἐλπίζομεν ὅτι θὰ ἐκτελεσθῶσι ταχέως. Ἡ αὐτοστέγασις ἤρχισε καὶ ἐλπίζομεν νὰ συντελεσθοῦν σοβαραὶ πρόοδοι. Ἀλλὰ καὶ τὸ ζήτημα τῆς προωθήσεως τῶν τροφίμων, ἐλπίζω, ὅτι θὰ τὸ ἔλυσεν ἐπὶ τόπου ὁ κ. Ὑπουργός. Ὅπως ἀνωτέρω ἀνέφερον, οἱ συμμοριόπληκτοι εἶχον δύο καὶ τρεῖς μῆνας νὰ πάρουν τὰ ἐλάχιστα τρόφιμα τὰ ὁποῖα τοὺς δίδονται καὶ κυριολεκτικῶς ἐπένοντο. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἀνοικοδομήσεως καὶ Προνοίας ἔδωσε διαταγὰς καὶ ἐλπίζεται ὅτι ἤρχισεν ἡ ἄμεσος προώθησις τῶν τροφίμων, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ δοθοῦν εἰς ὅλους τοὺς συμμοριοπλήκτους καὶ οὐχὶ νὰ διαιροῦνται οὗτοι εἰς ἐπαναπατρισθέντας πρὸ τοῦ Ἰανουαρίου καὶ μετὰ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1950. Καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δὲ τούτων μαστίζονται ἀπὸ τὴν ἰδίαν δυστυχίαν. Ἐνταῦθα θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν παριστάμενον φίλον κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ λάβῃ μέριμναν καὶ δοθοῦν ἀπὸ ὀλίγα αἰγοπρόβατα εἰς ἑκάστην ἀγροτικὴν οἰκογένειαν εἰς τὴν Εὐρυτανίαν καὶ τὴν ὀρεινὴν Τριχωνίδα, ὥστε αὐτὰ νὰ ἀποτελέσουν τὴν βάσιν τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς κτηνοτροφίας των. Ταὐτοχρόνως νὰ φροντίσῃ νὰ τοὺς δοθοῦν ὀλίγα ἀροτριῶντα ζῶα καὶ ἀπὸ ἕνα ὑποζύγιον ζῶον. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ φροντίσῃ ὕστερα ἀπὸ μίαν 10ετίαν νὰ ἐγκατασταθοῦν ἐπὶ τέλους διδάσκαλοι καὶ εἰς τὰ δυστυχισμένα αὐτὰ χωριά. Ποιοῦμαι ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως κατορθώσῃ εἰς τὸ ἀπομένον δίμηνον διάστημα νὰ κατασκευάσῃ τὰς κατεστραμμένας οἰκοδομάς, ἵνα δυνηθοῦν οἱ συμμοριόπληκτοι καὶ παραμείνουν εἰς τὰ χωρία των. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω τὸ ὑπέροχον ἐθνικὸν φρόνημα τῶν ὀρεινῶν αὐτῶν πληθυσμῶν, οἱ ὁποῖοι, μᾶς ὑπεδέχθησαν δυστυχεῖς μὲν καὶ πεινῶντες, ἀλλὰ μὲ τὸ ὅπλον ἀνὰ χεῖρας καὶ μᾶς ἐδήλωσαν ὑπερηφάνως ὅτι δὲν θὰ ἐπιτρέψουν τοῦ λοιποῦ τὴν εἴσοδον τῶν συμμοριτῶν εἰς τὰ χωρία των. Ἐὰν ὅμως δὲν κατορθώσωμεν ἐντὸς τοῦ ἀπομένοντος διμήνου νὰ βοηθήσωμεν παντοιοτρόπως τοὺς ἡρωϊκοὺς αὐτοὺς τσολιάδες, τότε νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι θὰ ἀναγκασθῶσιν κάτω ἀπὸ τὴν πίεσιν τῆς δυστυχίας των, νὰ ἐγκαταλείψουν τὰ ὡραῖα των χωριὰ καὶ νὰ καταφύγωσι πάλιν εἰς τὰς πεδινὰς περιοχάς. Καὶ ἐὰν τοῦτο συμβῇ ἡ καταστροφὴ θὰ εἶναι πρωτοφανὴς καὶ δὲν θὰ δυνάμεθα πλέον νὰ ἐλπίζωμεν εἰς τὴν ἐπανεγκατάστασιν αὐτῶν καὶ ἑπομένως εἰς τὴν ὕπαρξιν Εὐρυτανίας καὶ ὀρεινῆς Τριχωνίδος. (Χειροκροτήματα).

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βασιλικὸς ἔχει τὸν λόγον.

§118Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Χαίρω ἰδιαιτέρως, κύριοι συνάδελφοι, διότι κατόπιν σχετικῆς προτάσεώς μου, εἰς προηγουμένην συνεδρίαν τοῦ Σώματος ὑποβληθείσης, συζητεῖται ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας τὸ θέμα τῆς ἐγκαταλειφθείσης ἑλληνικῆς ἐπαρχίας, θέμα μέγα καὶ ζωτικῆς ἀναμφισβητήτως διὰ τὸν τόπον σημασίας. Μακρὰν οἱασδήποτε πολιτικῆς ἢ κομματικῆς προκαταλήψεως, μακρὰν τῶν διαφορῶν ποὺ εἶναι φυσικὸν νὰ ἔχωμεν εἰς τὰς πολιτικάς μας πεποιθήσεις, πρέπει ὅλοι νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ ὕπαιθρος, ἡ ὁποία κυρίως ἐδέχθη τὰ μεγαλύτερα πλήγματα τοῦ συμμοριτισμοῦ, ἀλλὰ κατὰ τρόπον ἀξιοθαύμαστον ἐπέδειξε τὴν ζωτικότητα καὶ τὴν ἠθικὴν δύναμιν τῶν κατοίκων της κατὰ τὴν τελευταίαν δοκιμασίαν, ἐγκατελείφθη τελείως. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπεσκέφθησαν τὸ τελευταῖον καιρὸν τὴν ὕπαιθρον εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζουν τὴν τραγικὴν κατάστασιν τῆς ἐπαρχίας, τοῦ Ἑλληνικοῦ χωριοῦ τὸ ὁποῖον φαίνεται ριγμένο σὲ μεσαιωνικὴ καθυστέρησι, προσβάλλουσαν ὄχι μόνον τὸν πολιτισμόν μας ἀλλὰ καὶ τὸν ἀνθρωπισμὸν ἀκόμη. Ἂς μὴ νομισθῇ, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὅλα αὐτὰ ἀποτελοῦν ὑπερβολὰς καὶ λέγονται διὰ τὴν δημιουργίαν ἐντυπώσεων. Δυστυχῶς ἀποτελοῦν ἀληθείας τὰς ὁποίας χωρὶς φόβον καὶ πάθος ὀφείλομεν ὅλοι μας νὰ διακηρύττωμεν. Εἶναι ὅμως καιρὸς ὅπως, ὅσοι πονοῦν καὶ ἀγαποῦν τὴν Πατρίδα, ἐργασθοῦν διὰ τὴν ἀνύψωσιν τῆς ἐπαρχίας, οἱ κάτοικοι τῆς ὁποίας ἐν μέσῳ στερήσεων ἐξακολουθοῦν νὰ ποτίζουν μὲ τὸν ἱδρῶτά των τὴν Ἑλληνικὴν γῆν, τὴν ἀξίαν τῆς ὁποίας ἀγνοοῦν πολλοὶ ἀπὸ τοὺς ἀναλγήτους καὶ ἀπροσγειώτους μεγαλοαστούς μας, εἰς τοὺς ὁποίους μὲ τὴν εὐκαιρίαν αὐτὴν δέον νὰ ὑπομνησθῇ, ὅτι οἱ ἡρωϊκοὶ κάτοικοι τῆς ὑπαίθρου, τῶν ὁποίων τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον εἰς πολλὰς περιπτώσεις εἶναι κάτω τοῦ μηδενός, δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀνθέξουν εἰς τὴν ἐγκατάλειψιν καὶ ἐξαθλίωσιν εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθον. Ἐξηγγέλθη τελευταίως ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων ἐξηλεκτρισμοῦ καὶ ἐκβιομηχανίσεως τῆς χώρας. Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι πολλὰ ἀγαθὰ θὰ προσέλθουν ἀπὸ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων αὐτῶν. Ἀλλ’ ἡ ἀνησυχοῦσα καὶ ἀγωνιῶσα Ἑλληνικὴ ἐπαρχία πρὶν ἀπὸ τὴν ἐκβιομηχάνισιν ἢ μᾶλλον μαζὶ μὲ αὐτὴν καὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν λοιπῶν μεγαλοπνόων ἔργων ζητεῖ νὰ ληφθοῦν ὑπὲρ αὐτῆς ἄλλα μερικὰ μέτρα, ἁπλούστερα καὶ πρακτικώτερα. Ζητεῖ ἐν πρώτοις συγκοινωνίαν, δρόμους. Τὸ πρόβλημα τῆς συγκοινωνίας, τῆς ὁδοποιΐας, ἀποτελούσης ὡς γνωστὸν τὸ μέτρον τοῦ πολιτισμοῦ ἑνὸς τόπου, εἶναι σοβαρὸν καὶ γενικὸν δι’ ὅλην τὴν χώραν. Ζητεῖ ἐπίσης ἡ ἐπαρχία σχολεῖα, διδασκάλους, ὑδραγωγεῖα, ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα, φορολογικὴν δικαιοσύνην, καλὴν μεταχείρισιν τῶν κατοίκων της ἀπὸ τὰ ὄργανα τῆς Δημοσίας Τάξεως καὶ τοὺς Δημοσίους Ὑπαλλήλους ἐν γένει, στοιχειώδη ἀγαθὰ τοῦ πολιτισμοῦ καὶ πληρεστέραν κατανόησιν εἰς τὸ τεράστιον θέμα τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ, τὸ ὁποῖον πλαισιώνεται ἀπὸ μεγάλα καὶ δύσκολα προβλήματα. Ζητεῖ ἡ ἐπαρχία νὰ τὴν αἰσθανθοῦν καὶ νὰ τὴν προσέξουν ὅλοι οἱ ἁρμόδιοι. Ἡ Κυβέρνησις ἐξήγγειλε καὶ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ θεσμοῦ τῆς αὐτοδιοικήσεως καὶ ἀποκεντρώσεως. Καὶ ὅμως, οὐδεὶς λόγος γίνεται διὰ τὴν κοινότητα, διὰ τὸ Ἑλληνικὸ χωριό, τὸ ὁποῖον, ὅπως πρὸ ἐτῶν διεσάλπισεν ἕνας παρεξηγημένος μαχητής, ὁ ἀείμνηστος Ἴων. Δραγούμης, εἶναι ἀποτέλεσμα ζωῆς Ἑλληνικῆς, πολλῶν ἐτῶν, εἶναι τύπος Ἑλληνικῆς ὑπάρξεως, ὅπως τὸν ἀρχαῖον καιρὸν ἦταν οἱ μικρὲς Πολιτεῖες, Δημοκρατίες, τὰ Κρατίδια. Ἰδοὺ τί διεκήρυττε μπροστὰ ἀπὸ πολλὰ χρόνια ὁ δραματιστὴς καὶ ἔξοχος ἐκεῖνος Ἕλλην διὰ τὸ Ἑλληνικὸ χωριό, διὰ τὴν κοινότητα. «Κάθε κοινότης, πρέπει νὰ γίνῃ ἕνα μικρὸ κέντρο μὲ τὰ θέλγητρα τῆς ὑπαίθρου καὶ τὰς σχετικὰς ἀνέσεις τῆς πόλεως. Τὸ χωριὸ δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ Μουσεῖο. Δὲν θὰ μείνῃ προθήκη, τοπικῶν χορῶν, ἐνδυμασιῶν καὶ ἐθίμων. Θὰ κρατήσῃ τὰς παραδόσεις του, τὶς γιορτές του, τὸν χαρακτῆρα, ἀλλὰ θὰ ἔχῃ τοὺς καθαροὺς δρόμους, τὴν μικρὴ πλατεῖα, τὸ λουτρό, τὰ δένδρα, τὰ νερά, τὰ φῶτα καὶ τὰ βιβλία. Καὶ θὰ γίνῃ ἔτσι τὸ χωριὸ πολιτισμένο. Θὰ τὸ ἑνώνουν δρόμοι μεγάλοι μὲ τὰ κέντρα ποὺ εἶναι πολὺ κοντὰ μὲ τὸ αὐτοκίνητο. Ἡ νεολαία τοῦ χωριοῦ δὲν θὰ βλέπῃ τὶς μεγάλες πολιτεῖες σἂν ὄνειρο μαγευτικὸ γιατὶ καὶ τὸ χωριὸ θὰ γίνῃ κομψό, δροσερό, χαρούμενο. Θὰ ζωηρέψῃ ἔτσι πιὸ πολὺ καὶ ἡ ἀγάπη γιὰ τὴν γενέτειρα, ὁ δεσμὸς μὲ τὴ γῆ τῶν πατέρων. Καὶ ὅταν τέτοιο γίνῃ τὸ χωριό, μὲ τὴν ὁλοκληρωτικὴ ἀποκατάστασιν τῆς κοινότητος θὰ γίνουμε δέκα φορὲς Ἕλληνες, ἀφοῦ θὰ κάνουμε ὡραῖο τὸν τόπο μας». Ἐπηρεασμένος, κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τὴν τραγικὴν κατάστασιν τὴν ὁποίαν κατὰ τὴν προεκλογικήν, ἀνὰ τὰ διάφορα χωρία τῆς ἐπαρχίας μου, ἐπίσκεψιν εἶδον, ὑπέβαλον τελευταίως πρὸς τὸν Βασιλέα καὶ τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὑπόμνημα περὶ τῆς καταστάσεως καὶ τῶν ἀναγκῶν τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας γενικῶς. Διὰ τοῦ ὑπομνήματός μου τούτου ἐκθέτων μὲ εἰλικρινές, βεβαιωθῆτε, αἴσθημα τὸν πόνον μου διὰ τὴν ἐγκατάλειψιν τῆς ὑπαίθρου, ἐτόνιζον τὴν ἀνάγκην τῆς κηρύξεως μιᾶς γενικῆς σταυροφορίας διὰ τὴν ἀνύψωσιν τῆς ἐπαρχίας καὶ τῆς ὀργανώσεως τῆς μεγάλης πορείας τῆς ἐπιστροφῆς εἰς τὴν γῆν καὶ τὰ ἔργα της. Τὴν ἐθνικὴν αὐτὴν ἀνάγκην, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ διακηρύξω καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, κάμνων ἔκκλησιν πρὸς ὅλους τοὺς δυναμένους νὰ βοηθήσουν εἰς τὴν ἀνόρθωσιν τῆς ἐπαρχίας. Ἐπίστευον πάντοτε καὶ ἐξακολουθῶ νὰ πιστεύω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη ἐθνικὴ ν’ ἀφυπνισθῇ καὶ νὰ ἀναζωογονηθῇ εἰς τὴν καρδίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ ἡ ἐπικινδύνως κλονισθεῖσα ἀγροτικὴ αἴσθησις καὶ νὰ σταματήσῃ τὸ ὀλέθριον ρεῦμα τῆς ἀστυφιλίας. Εἶναι γνωστόν, ὅτι κάθε Φυλὴ ποὺ ἀποφασίζει νὰ προδώσῃ τὴν γῆν της θὰ ἔλθῃ μιὰ μέρα ποὺ θὰ τιμωρηθῇ. Καταλήγων, κύριοι βουλευταί, πιστεύω ὅτι ἀνεξαρτήτως τῶν τοιούτων ἢ τοιούτων ἀποτελεσμάτων ἐκ τῆς ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἐπαρχίας συζητήσεως, ἐγὼ πιστεύω ὅτι τὰ ἀποτελέσματα τῆς συζητήσεως αὐτῆς θ’ ἀποβοῦν γόνιμα καὶ πρακτικά, μὲ ἀνακούφισιν καὶ ἱκανοποίησιν θ’ ἀκούσῃ ὁ λαὸς τῆς ὑπαίθρου τὰς ἐν προκειμένῳ ἀντιλήψεις τῶν ἀντιπροσώπων του, οἱ ὁποῖοι ὅπως ἀποδεικνύεται ἀμείωτον διατηροῦντες τὸν ψυχικόν των δεσμὸν μὲ τὴν ἐπαρχίαν, οὐδέποτε ἀπεξενώθησαν ἢ πρόκειται ν’ ἀποξενωθοῦν ἀπὸ τὰ αἰτήματα καὶ τὸν πόνον τοῦ λαοῦ, τὸ δρᾶμα καὶ τὴν προσδοκίαν του. Καὶ ἤδη θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν σας μίαν πρότασιν, τὴν πρακτικὴν σημασίαν τῆς ὁποίας σεῖς θὰ ἐκτιμήσητε. Τὴν πρότασιν, ὅπως ὁρισθῇ ὀλιγομελὴς διακομματικὴ ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία ἀφοῦ μελετήσει τὸ θέμα τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας, ὑποβάλει τὸ σχετικὸν πόρισμά της πρὸς τὴν Κυβέρνησιν πρὸς τὴν ὁποίαν θὰ ὑποδεικνύῃ τὰ μέτρα ἐκεῖνα διὰ τῶν ὁποίων θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἀνόρθωσις τῆς Ἑλληνικῆς ὑπαίθρου, ἀποτελούσης τὸν κορμὸν τοῦ Ἔθνους, ἀφετηρίαν διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν καὶ τὴν μόνην ἐγγύησιν διὰ μίαν ἠθικὴν ἀνάτασιν. (Χειροκροτήματα).

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καραθόδωρος, ἔχει τὸν λόγον.

§120Α. ΚΑΡΑΘΟΔΩΡΟΣ. Κύριοι Βουλευταί. Ἡ Ἑλλὰς ἐπολέμησε κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη σκληρὰ ἐναντίον τοῦ ὑπούλου ἐκείνου ἐχθροῦ, ὅστις ἔλαβε τὴν ἐντολὴν ἔξωθεν νὰ ἐνσπείρῃ τὸν ὄλεθρον καὶ τὴν καταστροφὴν ἀπὸ τοῦ ἑνὸς μέχρι τοῦ ἄλλου ἄκρου τῆς Ἑλλάδος. Μὲ τὴν βοήθειαν ὅμως τοῦ Θεοῦ, τῶν συμμάχων καὶ τὴν γενναιότητα τῶν τέκνων της ἡ Ἑλλὰς ἐπολέμησε σκληρά, ἀλλὰ εἰς τὸ τέλος ἐνίκησε καὶ ἐσώθη. Καὶ τώρα χρειάζεται νὰ καταβληθῇ κάθε προσπάθεια διὰ νὰ κατοχυρωθῇ ἡ νίκη αὐτὴ τῶν Ἑλληνικῶν ὅπλων. Ὅπως ἐνικήσαμεν εἰς τὴν μάχην τῶν ὅπλων, ἔτσι πρέπει νὰ νικήσωμεν καὶ εἰς τὴν μάχην τῆς εἰρήνης, εἰς τὴν μάχην δηλαδὴ τῆς ἀνοικοδομήσεως καὶ ἀνασυγκροτήσεως. Νομίζω ὅτι θὰ ἐματαιοπονούσαμεν ἐὰν ἰσχυρισθῶμεν ὅτι εἶναι δυνατὴ ἡ ἀνασυγκρότησις. Ἐὰν προηγουμένως δὲν ἀνασυγκροτήσωμεν τὸ χωριό. Ἀφορμή, λαμβάνων ἐκ τῆς ἀγορεύσεως συναδέλφων τῆς συμπολιτεύσεως καὶ ἀπὸ διακοπὴν συναδέλφου τῆς ἀντιπολιτεύσεως, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὅτι τὸ συζητούμενον ἀπόψε θέμα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον ἀντιπολιτεύσεως, διότι ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ βαρύνει ὅλας τὰς ἑκάστοτε Κυβερνήσεις καὶ εἰδικῶς τὰς μεταπολεμικὰς τοιαύτας. Ἀντιθέτως πρέπει ἡ Κυβέρνησις ἡ σημερινὴ νὰ διευκολυνθῇ ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ ὅλα ἐκεῖνα τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα διὰ νὰ ἀνυψωθῇ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ ἀγρότου. Ἡμεῖς ὡς ἀνήκοντες εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν θὰ χαρῶμεν ἰδιαιτέρως ἂν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἀνταποκριθῇ εἰς τοὺς πόθους καὶ τὰ αἰτήματα τῆς ἐπαρχίας. Κύριοι βουλευταί, θέμα σἂν τὸ ἀποψινὸ δὲν λύεται μέσα στὰ στενὰ χρονικὰ ὅρια ποὺ διαθέτουμε διὰ τὴν συζήτησιν. Αὐτὸ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ, ἐὰν τὸ Σῶμα διέθετε δύο τοὐλάχιστον συνεδριάσεις κατὰ μῆνα καὶ ὄχι μίαν κάθε πέντε χρόνια. Δι’ αὐτὸ ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ καρτερικοῦ λαοῦ τῆς Μακεδονίας, θὰ περιορισθῶ σὲ λίγες γενικὲς γραμμές, νὰ μεταφέρω ἐδῶ, τὸν πόνον, τὰ παράπονα καὶ τὰ αἰτήματα τῶν κατοίκων της, μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι κρούοντες τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου, θὰ ξυπνήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν καὶ θὰ συγκινήσωμεν αὐτήν, ἵνα λάβῃ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα πρὸς περιστολὴν τοῦ κακοῦ. Ἐὰν κύριοι βουλευταί, ἡ Μακεδονία θεωρῆται διὰ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ Κράτους καρδιά, πνεύμων καὶ σπονδυλικὴ στήλη, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς οἰκονομικῆς εἶναι ὁ εἷς μὴν ὁ ὁποῖος τρέφει τοὺς ἄλλους ἕνδεκα. Διότι ἐκεῖ συναντῶνται ὅλοι οἱ ἐδαφολογικοὶ καὶ κλιματολογικοὶ ὅροι, ὥστε, νὰ θαυματουργήσῃ ἡ γεωργία καὶ ἡ κτηνοτροφία, οἱ δύο αὐτοὶ μαστοὶ τῆς Ἐθνικῆς μας οἰκονομίας. Ἐκεῖ ἐπάνω εὕρωνται ὅλοι οἱ θησαυροὶ τῶν μεταλλείων οἱ ὁποῖοι παραμένουν ἀνεκμετάλλευτοι, ἐλλείψει σοβαρᾶς ζητήσεως. Ἐκεῖ ἀκόμη καὶ ἡ βιομηχανία, ἡ βιοτεχνία, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προκόψουν κυρίως λόγῳ τῶν φυσικῶν δυνατοτήτων, ὅπως εἶναι τὰ ἀνεκμετάλλευτα ἐπίσης ρέοντα ὕδατα, ὅπως εἶναι ἡ ἀφθόνως παρεχομένη προσφορὰ ἐργατικῶν χειρῶν, καὶ εἰς τὸ ἐπιχειρηματικὸν δαιμόνιον τῶν κατοίκων της. Αἱ ὑλικαὶ ζημίαι καὶ καταστροφαὶ αἱ ὁποῖαι ἐπεσωρεύθησαν εἰς τὸ διαμέρισμα ἐκεῖνο τῆς χώρας εἶναι ἀσυγκρίτως μεγαλύτεραι, διότι ὅ,τι ἄφησεν ὄρθιον ὁ τριπλοῦς κατακτητής, τὸ ἐγκρέμισεν ἡ συμμοριτικὴ μανία. Συνεπῶς θὰ ἔπρεπε διὰ τὸ διαμέρισμα ἐκεῖνο νὰ ὑπάρξῃ προτεραιότης. Λυποῦμαι ἀλλ’ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὅτι δὲν κατεβλήθη ποτὲ καμμιὰ ἰδιαιτέρα προσπάθεια πρὸς τοῦτο. Διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν εἰδικῶς τῆς γεωργίας καὶ τῆς κτηνοτροφίας δὲν ἐγένετο σχεδὸν τίποτε. Ὑπάρχουν σήμερον κάτοικοι χωριῶν οἱ ὁποῖοι στεροῦνται ἐνδυμάτων, ὑποδήσεως καὶ ὅλων τῶν στοιχειωδῶν πραγμάτων. Ὑπάρχουν πολλὰ χωριὰ τὰ ὁποῖα στεροῦνται ὕδατος. Μάλιστα, κύριοι βουλευταί, στεροῦνται ὕδατος. Εἰς μάτην πολλὰ χωριὰ περιμένουν τὴν ἀποστολὴν ἑνὸς γαιοτρυπάνου ἀπὸ τὰ 45 τὰ ὁποῖα διαθέτει ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας.

§121Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Ἡ Μακεδονία ἔχει 13 γαιοτρύπανα.

§122Α. ΚΑΡΑΘΟΔΩΡΟΣ. Ἠμπορεῖ νὰ ηὐξήθησαν τώρα τελευταίως. Ἀλλ’ ἔχομεν ἀνάγκην γαιοτρυπάνων τὰ ὁποῖα νὰ δύνανται νὰ εἰσχωρήσουν εἰς βάθος 200 μέτρων.

§123Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Κατὰ τὸ πρόγραμμα ἀναμένομεν δευτέραν σειράν. Ἐζητήσαμεν τοὐλάχιστον ἄλλα 100. Ὑπάρχει ὅμως μία διαφορὰ ἀντιλήψεως—ὡς τὸ ξεύρει ἡ Βουλὴ—μεταξὺ ἐκείνων ποὺ τὰ στέλνουν καὶ ἡμῶν ποὺ τὰ ζητήσαμε, ὅτι αὐτοὶ τὰ στέλνουν δι’ ἔργα ἀρδεύσεως, ἐνῷ ἡμεῖς τὰ θέλουμε καὶ διὰ ἄρδευσιν καὶ δι’ ἄντλησιν νεροῦ.

§124Α. ΚΑΡΑΘΟΔΩΡΟΣ. Ὑπάρχουν χωριὰ ποὺ περιμένουν σωλῆνες διὰ νὰ φιάξουν τὸ δίκτυον ποὺ τοὺς κατέστρεψεν ὁ συμμορίτης. Ἐπὶ πλέον τὸ ὁδικὸν δίκτυον εἶναι εἰς ἀθλίαν κατάστασιν. Τὰ γεφύρια εἶναι τιναγμένα στὸν ἀέρα. Τὰ ἐγγυοβελτικὰ ἔργα ἐλλείπουν καθ’ ὁλοκληρίαν. Τὰ παραγωγικὰ ἔργα ἐσταμάτησαν καθ’ ὁλοκληρίαν.

§125Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Τὰ ἐγγυοβελτικὰ ἔργα οὐδέποτε ἐσταμάτησαν.

§126Α. ΚΑΡΑΘΟΔΩΡΟΣ. Ἡ ἀπάντησίς σας εἶναι εἰς βάρος σας διότι δὲν ὑπάρχουν πιστώσεις.

§127Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Τὰ ἔργα ποὺ ἐκτελεῖ τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων τὰ ἐκτελεῖ διὰ λογαριασμὸν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας.

§128Α. ΚΑΡΑΘΟΔΩΡΟΣ. Τὰ παραγωγικὰ ἔργα τὰ μεγάλα ἔχουν σταματήσει ὅπως π.χ. τὰ ἔργα τοῦ Βαρυκοῦ Λιτοχωρίου.

§129Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Αὐτὰ εἶναι ἔργα τῆς ΙΣΙΕΜ καὶ συνεχίζονται.

§130Α. ΚΑΡΑΘΟΔΩΡΟΣ. Οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ εἶναι ξεκρέμαστοι. Αἱ λίμναι Ἀρτιζὰν καὶ Ἀματόβου εἶχον ἀποστραγγισθῆ καὶ ἐλλείψει ἔργων πλημμυρίζουν πάλιν. Ἡ ἑλονοσία ἡ ὁποία εἶχε ἐξαφανισθῆ ξαναεμφανίσθη διότι ἐσταμάτησαν οἱ ἀπὸ ἀέρος ψεκασμοί. Ὅλα αὐτὰ δημιουργοῦν μίαν κατάστασιν εἰς τὸν λαὸν ποὺ ὑπερβαίνει τὰ ὅρια τῆς ἀγανακτήσεως καὶ φθάνει τὰ ὅρια τῆς ἐξεγέρσεως. Πολλοὶ ἐπιστρατευθέντες δὲν θέλουν νὰ γυρίσουν στὰ χωριά των μολονότι τοὺς κόβουν τὰ ἐπιδόματα προτιμοῦν τὴν πόλιν.

§131Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκ. καὶ Ἀνοικοδ.). Ἀπὸ τοὺς 800.000 συμμοριοπλήκτους 5 χιλιάδες δὲν ἐπαναπατρίσθησαν.

§132Α. ΚΑΡΑΘΟΔΩΡΟΣ. Εἰς μίαν περιοδείαν μου τελευταίως εὑρέθην εἰς πολὺ δύσκολη θέσιν. Μὲ ὁδήγησαν εἰς ἕνα ξεροπήγαδο ποὺ εἶδα μιὰ οὐρὰ γυναικῶν ποὺ βαστοῦσαν ἀπὸ ἕνα τενεκὲ καὶ περίμεναν ὧρες διὰ νὰ πάρουν ἕνα τενεκὲ νερό. Ὑπάρχει ἄνισος μεταχείρισις μεταξὺ κέντρου καὶ ἐπαρχίας. Ἀλλὰ καὶ ἡ Πρωτεύουσα τῆς Μακεδονίας ἡ καρδιὰ τῆς Ἑλλάδος, ὅπως ἐλέχθη, τυγχάνει αὐτῆς τῆς ἀνισότητος. Εἰς τὸ λιμενικὸν ταμεῖον δὲν διετέθησαν πιστώσεις καὶ δὲν γίνονται ἔργα. Εἰσερχόμενοι εἰς τὸν λιμένα θὰ ἰδῆτε ἀκόμη βουλιαγμένα πλοῖα ὑπὸ τῶν κατακτητῶν. Εἰς τὴν ἐλευθέραν ζώνην δὲν ἐδόθησαν πιστώσεις. Μὲ ὅλα αὐτὰ τὰ ἐμπορεύματα φθάνουν μέσῳ Πειραιῶς καὶ ἐπιβαρύνονται μὲ πολλὰ ἔξοδα. Οἱ συνοικισμοὶ τῆς Θεσσαλονίκης δὲν ἔχουν φῶς, ἐπὶ ἔτη πολλὰ καὶ ἐκεῖνοι ποὺ ἔχουν στὴν Θεσσαλονίκην τὸ πληρώνουν 3 χιλ. τὸ κιλοβὰτ ἔναντι τῶν 250 δραχμῶν τῶν Ἀθηνῶν. Καθ’ ἣν στιγμὴν δαπανῶνται τεράστια ποσὰ καὶ μετακαλοῦνται ξένοι διὰ νὰ μελετήσουν τὴν ὕδρευσιν τῆς Πρωτευούσης, εἰς τὴν Θεσσαλονίκην κάθε καλοκαῖρι στερούμεθα ὕδατος. Ἐγὼ προσωπικῶς εἰς τὸ σπίτι μου, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται παραπλεύρως τῆς Ἁγίας Σοφίας, ἔχω 3 μῆνες διὰ νὰ ἴδω νερό. Θέλετε καὶ ἕνα ἄλλο ἐκπληκτικόν; Ἔκαμεν ἔγγραφον ὁ Διευθυντὴς τῆς ὑδρεύσεως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, διὰ νὰ ἀποστείλῃ ἕνα γεωτρύπανον πρὸς διάνοιξιν ἑνὸς φρέατος διὰ νὰ ἀνακουφισθῇ ὁ πληθυσμὸς καὶ ἔλαβε τὴν ἀπάντησιν ὅτι δὲν ὑπάρχει ἡ πρὸς τοῦτο εὐχέρεια, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Δημόσιον ὀφείλει εἰς τὸν Δῆμον Θεσσαλονίκης ἀπὸ ἔμμεσον φορολογίαν δισεκατομμύρια πολλά.

§133Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Σᾶς εἶπα ὅτι θὰ ἦτο εὐτυχὲς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἂν ἠμποροῦσε νὰ ὑδρεύσῃ ὅλα τὰ χωρία τῆς Ἑλλάδος. Καὶ ἕνα ἄλλο ἀκόμη. Ἂν ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ κάποιος συνδυασμὸς ὑδρεύσεως καὶ ἀρδεύσεως, εἰδικῶς διὰ τὴν Θεσσαλονίκην, πρέπει νὰ ἠξεύρητε ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας θὰ ἐρρύθμιζε τὸ πρόγραμμα.

§134Α. ΚΑΡΑΘΟΔΩΡΟΣ. Αἱ εἰσαγωγαὶ ρυθμίζονται κατὰ τοιοῦτον τρόπον ταχυδακτυλουργικὸν ὥστε νὰ μὴ λαμβάνουν κἂν γνῶσιν οἱ εἰσαγωγεῖς Θεσσαλονίκης καὶ κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε νὰ μὴ διεκδικήσουν τὰ δικαιώματά τους ἔναντι τῶν ἰσχυρῶν τοῦ Κέντρου, οἱ ὁποῖοι διαθέτουν τόσα ἰσχυρὰ μέσα. Ἐδῶ καὶ ὀλίγα χρόνια πρωτοστατούντων τῶν οἰκονομικῶν ὀργανισμῶν Θεσσαλονίκης, ἠμπορέσαμε νὰ ἐπιτύχωμε τὴν σύστασιν μιᾶς ὑπηρείας εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, τῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας παρὰ τῇ Γενικῇ Διοικήσει Βορείου Ἑλλάδος. Καὶ ἐνῷ ἀνέμενον ὅλοι οἱ ἀσχολούμενοι μὲ τὸ ἐμπόριον καὶ τὴν βιομηχανίαν ἐπὶ 3 χρόνια ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας θὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν μὲ δικαιώματα καὶ ἁρμοδιότητας, καθ’ ἣν στιγμὴν ὁμιλοῦμεν κατὰ κόρον περὶ ἀποκεντρώσεως, δὲν ἐδόθη οὐδεμία ἁρμοδιότης εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν καὶ περιωρίσθη αὕτη εἰς τὸ νὰ διαβιβάζῃ τὰς αἰτήσεις εἰς τὸ Κέντρον. Τὸ ἐμπόριον τὸ ὁποῖον προπολεμικῶς εἶχε καταλάβει τὸ ζενὶθ τῆς δραστηριότητός του, εἰσῆλθε σήμερον εἰς τελείαν ἀπονέκρωσιν ἀπὸ τὴν ὁποίαν δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐξέλθῃ ποτέ, ἐὰν δὲν σταματήσῃ ἡ ἀπὸ ἐτῶν ἀρξαμένη διαρροὴ τῶν πάσης φύσεως ἐπιχειρήσεων πρὸς τὰς Ἀθήνας. Τὸ κακὸ αὐτό, κύριε Ὑπουργέ, εἶναι μέγα καὶ πρέπει νὰ σταματήσῃ ὁπωσδήποτε καὶ θὰ σταματήσῃ ἂν ἡ Κυβέρνησις ἀλλάξῃ διοικητικὴν καὶ οἰκονομικὴν πολιτικήν. Θὰ ἐπιτύχῃ δὲ τοὺς σκοπούς της αὐτοὺς ἂν διὰ μιᾶς ἀποφάσεώς της προβῇ εἰς τὴν μετάθεσιν ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν ἀνωτέρω ὑπαλλήλων τῶν Ὑπουργείων καὶ τὴν ἀντικατάστασιν αὐτῶν μὲ τοὺς συναδέλφους των τῶν ἐπαρχιῶν, οἱ ὁποῖοι ἔζησαν ἐπὶ τόσα χρόνια εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ τὰ χωριά, ἐγνώρισαν τὴν ὕπαιθρον καὶ τὰ παράπονά των τὰ ἐγνώρισαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ δὲν εὗρον ἀνταπόκρισιν καὶ κατανόησιν, διότι δὲν ἠθέλησαν νὰ συλλάβουν τὸ γεγονὸς αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶναι τόσον μέγα ὄχι μόνον διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ Κράτους. Εἴμεθα ἀπολύτως βέβαιοι, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν θὰ λάβετε ὅλα ἐκεῖνα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα κρίνετε ἀπαραίτητα ἡμεῖς δὲ ὅλοι θὰ εὑρεθῶμεν παρὰ τὸ πλευρόν σας πρὸς ἐπιτυχίαν τοῦ μεγάλου αὐτοῦ ἐθνικοῦ σκοποῦ. (Χειροκροτήματα).

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§136Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον, κύριοι βουλευταί, διὰ νὰ συνενώσω καὶ ἐγὼ τὴν φωνήν μου μὲ τὴν φωνὴν τῶν ἄλλων συναδέλφων διὰ τὸ μέγα θέμα τὸ ὁποῖον ἀπεφάσισεν ἡ Βουλὴ νὰ συζητήσῃ. Εἶχα τὴν τύχην πρὸ τοῦ πολέμου, εἰς παλαιοτέρους καιρούς, νὰ γνωρίσω καὶ τὰ βουνὰ τῆς Ρούμελης καὶ τὰ βουνὰ τῆς Θεσσαλίας, τὴν Ἤπειρον καὶ τὴν Μακεδονίαν καὶ νὰ ἀντλήσω ἀπὸ ἐκεῖ θάρρος καὶ δύναμιν ψυχῆς καὶ πνεύματος καὶ νὰ νοιώσω τὴν χαρὰν τὴν ἑλληνικὴν εἰς τοὺς τόπους ἐκείνους. Τὰ χρόνια ἐκεῖνα τὰ καλὰ ἐπικρατοῦσεν τὸ γέλοιο καὶ ἡ χαρά, ἐκεῖ ποὺ σήμερα ἀκούεται ἡ κραυγὴ τοῦ πόνου καὶ βασιλεύει ἡ τραγωδία τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους. Εἶναι λοιπὸν καθῆκον καὶ ἐμοῦ νὰ ἑνώσω τὴν φωνήν μου μὲ τὴν φωνὴν τῶν ἐκπροσώπων τῶν μερῶν ἐκείνων καὶ νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν βοήθειαν τῆς Κυβερνήσεως διὰ τοὺς συμμοριοπλήκτους πληθυσμούς, διότι ἡ ἀποκατάστασις τῶν συμμοριοπλήκτων δὲν εἶναι ζήτημα κρατικὸν ἢ ζήτημα κομματικόν, εἶναι ζήτημα αὐτόχρημα ἐθνικόν. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ὡς Κράτος καὶ ὡς Ἔθνος ἂν θέλωμεν νὰ ἐπιζήσωμεν, νὰ στερεώσωμεν τὸν πληθυσμὸν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν ὕπαιθρον. Τὸ δρᾶμα τὸ ὁποῖον σήμερα ζοῦν οἱ συμμοριόπληκτοι πληθυσμοὶ ζοῦν ὅλοι οἱ πληθυσμοὶ τῆς Ἑλληνικῆς ὑπαίθρου. Ἀλλὰ περὶ αὐτῆς τῆς τραγωδίας πρέπει ἄλλαι ἀνάγκαι νὰ ἀφεθῶσιν δι’ εὐθετώτερον χρόνον καὶ νὰ σπεύσωμεν νὰ ἱκανοποιήσωμεν τὰς ἀνάγκας τῶν πληθυσμῶν αὐτῶν, διότι ἡ ἔλλειψις στέγης εἶναι ἡ αἰτία ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ ἀναγκάσῃ τὸν ἀγρότην νὰ ἀπομακρυνθῇ ἀπὸ τὴν ὕπαιθρον πρὸς τὰς πόλεις καὶ θὰ ἐπαναφέρῃ τὴν καταστρεπτικὴν ἀστυφιλίαν. Δὲν εἶναι πολλαὶ αἱ ἡμέραι ποὺ εὑρέθην εἰς δύο σεισμόπληκτα χωρία τῆς πατρίδος μου καὶ εἶδα ὅτι δὲν ἔχουν νερὸ νὰ πιοῦν. 40 ἄνθρωποι προσεβλήθησαν ἀπὸ τύφο διότι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ πίνουν λάσπες. Εἰς ἄλλο χωρίον οἱ κάτοικοι ἐπειδὴ δὲν ἔχουν νερό, ἀναγκάζονται τὴν νύκτα νὰ πηγαίνουν μὲ τὰ ζῶα νὰ κλέβουν τὸ νερὸ ἀπὸ τὴν γειτονικὴ Κοινότητα, διὰ νὰ μὴ πεθάνουν ἀπὸ δίψα. Τὸ δρᾶμα ποὺ ζοῦν τὰ σεισμόπληκτα χωρία τῆς παρτίδος μου, νοιώθω ὅτι τὸ ζοῦν εἰς χειροτέραν μορφὴν τὰ συμμοριόπληκτα χωρία ὅλης τῆς Χώρας. Καὶ νομίζω, ὅτι ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτὴν πρέπει νὰ διατυμπανισθῇ ὅτι ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ τάσσεται παρὰ τὸ πλευρὸν τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ εὕρῃ τὴν ἱκανοποιητικὴν λύσιν του τὸ ἐθνικὸν τοῦτο αἴτημα. Καὶ οἱ πόροι, κύριοι βουλευταί, δὲν λείπουν ἀπὸ τὸν πτωχὸν ἔστω κρατικὸν προϋπολογισμόν. Ἔχει πόρους, ὀλίγους, ἀλλ’ ἔχει πόρους τὸ Ὑπουργεῖον Ἀνοικοδομήσεως· ἔχει πόρους τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων. Ἐὰν ὅπως ἀντιλαμβάνεται ἡ Κυβέρνησις, ἀντιληφθοῦν καὶ τὰ κρατικὰ ὄργανα τὴν σημασίαν τοῦ σκοποῦ τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν συμμοριοπλήκτων, τῶν πυροπαθῶν, ὅλων τῶν ἀστέγων Ἑλλήνων καὶ αὐτὰ τὰ κρατικὰ ὄργανα θελήσουν νὰ στοιχισθοῦν γύρω ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ τὴν βοηθήσουν εἰλικρινῶς, θὰ ὑπάρξῃ ἀσφαλῶς ἱκανοποιητικὴ λύσις τοῦ μεγάλου αὐτοῦ προβλήματος. Χρειάζεται συντονισμὸς ἐνεργειῶν ὅλων τῶν κρατικῶν ὑπηρεσιῶν, χρειάζεται ταχύτης ἐνεργείας, διότι εἶναι παρατηρημένον ὅτι πολλὲς φορὲς ἀπὸ τὴν βραδύτητα ἐνεργείας ἑνὸς Ὑπουργείου καὶ δὴ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ὁποῖον δὲν παρέχει ἐγκαίρως, ἐνῷ διαθέτει τοὺς πόρους, πολλὰ ἔργα δὲν γίνονται ἢ καταστρέφονται καὶ δαπανῶνται κατόπιν περισσότερα διὰ τὴν ἀποκατάστασίν των. Νομίζω ὅτι ἐκφράζω τὴν θέλησιν ὅλων τῶν συναδέλφων ἐὰν εἴπω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι θὰ εἴμεθα συμπαραστᾶται καὶ συμμαχηταί της εἰς τὸ ἔργον τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν συμμοριοπλήκτων καὶ θὰ τῆς δώσωμεν τὴν ἠθικὴν δύναμιν νὰ ἐπιβληθῇ πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν, διὰ νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὸ ἔργον της μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἀγωνιοῦν καὶ περιμένουν ἀπὸ ἡμᾶς τοὺς ἐκπροσώπους των, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἀπὸ τὸ Κράτος, τὴν παρηγορίαν τῆς στέγης, τῆς ἑστίας, διὰ τὴν ὁποίαν ἀπὸ αἰώνας μάχονται καὶ ἀγωνίζονται νὰ τὴν διατηρήσουν ἀμόλυντον καὶ Ἑλληνικήν. (Χειροκοοτήματα).

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Δεμενόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§138Γ. ΔΕΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, δὲν θὰ σᾶς κουράσω διότι ἀρκετὰ ἐκουράσθητε καὶ τὸ θέμα ἐξηντλήθη. Θέλω μόνον νὰ προσθέσω ὀλίγα τινὰ διὰ τὴν ἀκριτικὴν περιφέρειαν Καστοριᾶς–Φλωρίνης. Εἶναι μία περιφέρεια ἡ ὁποία ὑπέστη τὰ πάνδεινα, ἐκ τῶν πολεμικῶν γεγονότων καθ’ ὅσον ὑπῆρξε θέατρον ἐπιχειρήσεων καὶ ἐπίκεντρον καταστροφῶν, λεηλασιῶν καὶ σφαγῶν ἐπὶ ὁλόκληρον δεκαετίαν. Ἐμπαινόβγαιναν οἱ ἀντάρται καὶ διάφοροι κακοποιοὶ διαρκῶς, ἔσφαζαν, ἔκαιαν καὶ λεηλατοῦσαν φεύγοντες κατόπιν πρὸς τὴν Σερβίαν καὶ τὴν Ἀλβανίαν. Ὑπῆρξεν ἡ περιφέρεια αὐτὴ σημεῖον διελεύσεως ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ εἰς τὸν τελευταῖον Ἰταλικὸν πόλεμον κατὰ τὴν προέλασιν καὶ σύμπτυξιν. Ἐκτὸς ὅλων αὐτῶν ὑπέστη καὶ τὸ πλῆγμα τοῦ παιδομαζώματος εἰς μεγίστην κλίμακα. Ἑπομένως πρέπει νὰ προσέξωμεν τὴν περιοχὴν αὐτὴν περισσότερον πάσης ἄλλης. Ποιοῦμαι ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νὰ προσέξῃ ἰδιαιτέρως καὶ στοργικῶς τὴν ὁλοτελῶς καταστραφεῖσαν αὐτὴν ἀκριτικὴν περιφέρειαν. Λαμβάνουσα ἐπὶ πλέον ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἀπέναντί τους ἔχουν Ἀλβανούς, Σλαύους, λαοὺς ἐχθρικῶς διακειμένους πρὸς τὴν Χώραν μας καὶ ἐπιδιώκοντας εὐκαιρίαν νὰ προπαγανδίζουν καὶ νὰ δηλητηριάζουν τοὺς συνοριακούς μας πληθυσμοὺς πρέπει νὰ φροντίσωμεν νὰ μὴ τοὺς δοθῇ ποτὲ αὐτὴ ἡ εὐκαιρία. Αὐτὴν τὴν στιγμήν, κύριοι συνάδελφοι, ἐνῷ ὅλη ἡ Ἑλλὰς ἀναπαύεται κἄπως, οἱ κάτοικοι τῆς περιοχῆς αὐτῆς ἀγρυπνοῦν μὲ τὸ ὅπλον στὰ χέρια φρουροὶ ὅλων μας καὶ τὴν ἡμέραν ἐργάζονται. Ὥστε τὸ ζήτημα τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς συνοριακῆς αὐτῆς περιοχῆς, Καστοριᾶς–Φλωρίνης, εἶναι Ἐθνικὴ Ἑλληνικὴ ὑπόθεσις, δὲν εἶναι ζήτημα ἁπλῶς τοπικόν. Διὰ τοὺς λόγους αὐτούς, κύριοι βουλευταί, θὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν πολύτιμον συνδρομήν σας, καθόσον αἱ ἐπαρχίαι αὐταὶ τῆς Β. Ἑλλάδος κακοδιοικοῦνται. Δὲν γίνεται καμμιὰ ἐπιλογὴ ὡς ἔπρεπε τῶν ἀποστελλομένων ἐκεῖ ὑπαλλήλων, παρὰ τοποθετοῦνται ἀκατάλληλοι ὑπάλληλοι πολλάκις καὶ ὑπὸ τύπον ἐμμέσου τιμωρίας, τινὲς τῶν ὁποίων ὄχι μόνον δὲν προσφέρονται νὰ ἐξυπηρετήσουν τὸν τόπον, ἀλλὰ καὶ βασανίζουν τὸν λαόν. Ἔχω πρόσφατα παραδείγματα τῆς κακοδιοικήσεως αὐτῆς καθὼς εἰς τὴν κωμόπολιν τῆς Μεσοποταμίας εἷς ὑπενωματάρχης πρό τινων ἡμερῶν εἰς τὴν μέσην τῆς πλατείας, ἐφόνευσε τὸν Πρόεδρον τῆς Κοινότητος, ἔντιμον καὶ καλὸν πατριώτην μὲ τὴν δικαιολογίαν ὅτι δὲν ἐπροθυμοποιήθη νὰ στείλῃ ζῶα εἰς ἕνα σταθμόν. Εἷς δικαστὴς προεδρεύων εἰς Καστορίαν, ἔλεγεν ἀπειλητικῶς ἀπὸ τῆς ἕδρας κατὰ τὴν ὥραν τῆς συνεδριάσεως πρὸς τὸ ἀκροατήριον καὶ τὸ ἐπανελάμβανε πολλάκις πρὸς τοὺς κατοίκους, ὅτι σεῖς περνούσατε καλὰ στὴν κατοχὴ καὶ κάνατε λίρες, ἐνῷ ἐγὼ ἤμουν εἰς τὸν Πειραιᾶ καὶ πεινοῦσα καὶ πούλησα τὸ σπίτι μου κλπ., αὐτὸς ὁ ἔντιμος, ὁ ἀπειλῶν καὶ χλευάζων τοὺς πάντας, ὅταν μετετέθη ἐντεῦθεν γιὰ τὰ Γιάννινα κατώρθωσε καὶ πῆρε πλαστὰς ἀποδείξεις ἀπὸ αὐτοκινητιστὴν ὅτι ἔκανε χρῆσιν αὐτοκινήτου, ἐταξίδευσε διὰ θαλάσσης, προφανῶς διὰ νὰ ὠφεληθῇ κάποιας διαφορᾶς ποὺ θὰ προέκυπτε. Φαντάζεσθε τί ἐντύπωσιν ἔκανε. Ὑπάρχει ἤδη εἰς Καστοριὰν εἷς οἰκονομικὸς ἔφορος σωματικῶς καὶ ψυχικῶς ἀνάπηρος, ὅστις καταπιέζει καὶ βασανίζει τὸν κόσμον δι’ ἀδίκων καὶ παραλόγων φορολογιῶν, ἐνῷ γνωρίζει ὅτι δὲν ἔχουν νὰ πληρώσουν. Δὲν ξεύρω ἐὰν ἔχῃ καὶ ἄλλας ὑπόπτους διαθέσεις ὡς φημολογεῖται, δὲν ἠμποροῦν νὰ διαμαρτυρηθοῦν οἱ ἄνθρωποι διότι ἔχουν τρομοκρατηθῆ καὶ φοβοῦνται συνεπείας καὶ ἔτσι δὲν ὑπάρχει κανεὶς νὰ ὑποστηρίξῃ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς διότι καὶ αἱ ἐπιθεωρήσεις εἶναι γνωστὸν πῶς γίνονται· πολλάκις καὶ φυσικὰ ἡ κατάστασις χειροτερεύει. Ἔπρεπε νὰ προστατευθοῦν καλλίτερα καὶ νὰ διοικηθοῦν στοργικώτερα, διότι ἐπὶ αἰῶνας ἐμόχθοντο ἄνευ προστασίας τινὸς μὴ φοβηθέντες, οὔτε τὸ βόλι, οὔτε τὸ μαχαῖρι τοῦ κομιτατζῆ διὰ νὰ διατηρήσουν ἀκμαῖον τὸ Ἑλληνικόν τους φρόνημα καὶ περίμεναν μὲ ἀγωνίαν τὴν στιγμὴν τῆς ἀπελευθερώσεώς των, γιὰ νὰ παραδοθοῦν στὰς ἀγκάλας τῆς μητρὸς Ἑλλάδος νὰ ζήσουν ἥσυχοι καὶ ἐλεύθεροι πλέον. Ἐπὶ 38 χρόνια τώρα ἐξακολουθεῖ αὐτὴ ἡ κατάστασις ἐκεῖ ἐπάνω. Ὅλα αὐτὰ τὰ χρόνια δίδομεν ἐξετάσεις καὶ ὅλο στάσιμοι καὶ ἐπανεξεταστέοι εἴμαστε γιὰ τὴν ἑλληνοπρεπῆ διοίκησιν. Ἀρκοῦμαι εἰς αὐτὰ χωρὶς νὰ προχωρήσω περισσότερον, διότι θὰ ἀναγκασθῶ νὰ θίξω ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας σέβομαι ἰδιαιτέρως. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν τώρα μὲ τὴν εὐκαιρίαν τῆς ἀνοικοδομήσεως καὶ ἀνασυγκροτήσεως νὰ δώσῃ τὸ προβάδισμα εἰς τὴν ἀκριτικὴν περιφέρειαν Καστοριᾶς–Φλωρίνης, διότι φύσει καὶ θέσει τῆς ἀνήκει καὶ νὰ ρίψῃ ἓν βλέμμα στοργῆς πρὸς τὴν δεινοπαθήσασαν αὐτὴν περιφέρειαν διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν συνθηκῶν διοικήσεώς της, διότι ἀλλοίμονον ἅμα ἔλθῃ ἡ ὥρα νὰ χρησιμοποιήσωμεν τὴν φράσιν «οὐκ ἔτι καιρός». Οἱ κάτοικοι τῆς περιοχῆς αὐτῆς, κύριοι Ὑπουργοί, εἶναι ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ὡς στρατιῶται ἔδειξαν ἀνδρείαν καὶ ἀφοσίωσιν καὶ ὡς πολῖται εἶναι νομοταγεῖς, φιλότιμοι καὶ ἐργατικοὶ καὶ προσφέρουν τὰ πάντα ὅταν τοὺς ζητηθοῦν. Εἶναι πρόθυμοι διὰ πᾶσαν ἐργασίαν πρὸς ἐκτέλεσιν κοινοφελῶν ἔργων, ἀρκεῖ ὅμως νὰ ἔχουν ἐμπιστοσύνην. Δι’ ὅλους τοὺς ἀνωτέρω λόγους ἱκετεύω δι’ ἄλλην μίαν φορὰν τὴν Κυβέρνησιν νὰ τοὺς προσέξῃ περισσότερον, νὰ δείξῃ καλλιτέραν μεταχείρισιν καὶ στοργὴν καὶ νὰ εἶναι βεβαία ὅτι θὰ ἀποδόσουν περισσότερα τῶν ὅσων περιμένομεν ἀπ’ αὐτούς, εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς. (Χειροκροτήματα).

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Δημάκης ἔχει τὸν λόγον.

§140Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου διὰ τὸ θλιβερὸν κατάντημα τῆς Βουλῆς ποὺ παρουσιάζει ὅταν συζητῆται ἕνα ζήτημα τόσον σοβαρόν, ὡς τὸ ζήτημα τῆς Ἐπαρχίας. Καὶ ὡς γνωρίζομεν, ἐπαρχία εἶναι ὁλόκληρος ἡ Ἑλλάς. Νομίζω, ὅτι ὅταν συζητῆτε ἓν τόσον σοβαρὸν ζήτημα δὲν εἶναι σωστὸν νὰ ἀπουσιάζῃ ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος ἥτις ἀπαρτίζεται ἐκ τῶν ἐκπροσώπων τῆς ἐπαρχίας οἵτινες ἐξελέγησαν διὰ νὰ προστατεύσουν τόσον τὰ συμφέροντα αὐτῆς ὅσον καὶ ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος. Δι’ αὐτὸ ἐπιμένω καὶ παρακαλῶ νὰ ἀναγραφοῦν τὰ ὀνόματα ὅλων τῶν βουλευτῶν οἵτινες παρέμειναν μέχρι αὐτῆς τῆς στιγμῆς παρακολουθοῦντες τὴν ἱερὰν αὐτὴν συζήτησιν. Ἔχω ὑποχρέωσιν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ διαμαρτυρηθῶ ἀκόμη διότι καὶ αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις ἀπουσιάζει διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν συζητεῖται τὸ μεγαλύτερον θέμα τὸ ἀφορὸν τὴν ἐπαρχίαν καὶ ἔπρεπε νὰ ἦτο ὁλόκληρος παροῦσα διότι δὲν ἀφορᾶ μόνον τοὺς παρόντας δύο ἀξιοτίμους κυρίους Ὑπουργοὺς ἀλλὰ τὸ σύνολον αὐτῆς διότι ἡ συζήτησις τῆς ἐπαρχίας ἀφορᾶ ὄχι μόνον τὴν ἀνοικοδόμησιν καὶ τὴν γεωργίαν ἀλλὰ πᾶν ζήτημα γενικῶς ἀναγόμενον εἰς τὸν κύκλον τῶν ὑποχρεώσεων καὶ ἁρμοδιοτήτων ὅλων τῶν Ὑπουργῶν καὶ ὄχι διὰ τῆς ἀπουσίας της νὰ δεικνύῃ τοιαύτην ἀδιαφορίαν. Τὸ ζήτημα, κύριοι βουλευταί, τῆς ἐπαρχίας, εἶναι γενικὸν καὶ ὄχι εἰδικὸν ὡς ἀνέφερον οἱ ἀξιότιμοι πρὸ ἐμοῦ ὁμιλήσαντες συνάδελφοι καὶ ἀφορᾷ τὸ σύνολον τῶν ἐπαρχιῶν. Ὅλαι αἱ ἐπαρχίαι εὑρίσκονται εἰς τὸ ἴδιο τσουκάλι καὶ μαγειρεύονται εἰς τὸ ἴδιον καζάνι. Τὸ ζήτημα τῆς ἐπαρχίας εἶναι γενικὸν ἀλλὰ ὅλα τὰ ζητήματα εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν λύονται εὔκολα δυστυχῶς καὶ δὲν ξεύρω ἐὰν θὰ λυθοῦν ποτὲ παρ’ ὅλας τὰς ἐνεργείας τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Ὑπουργοῦ τοῦ ὁποίου πρέπει νὰ ἐπαινέσωμεν τὸν ζῆλον διὰ τὸ ζήτημα τῆς ὑδρεύσεως τὸν ὁποῖον ἐπιδεικνύει καὶ μεριμνᾷ διὰ τὴν ἀγορὰν 100 γεωτρυπάνων. Δὲν πρέπει, κύριοι συνάδελφοι, νὰ κρυπτώμεθα, ὁ Νομὸς Λακωνίας εἰς τὸν ὁποῖον ὑπάρχει ἡ εὐφορωτάτη πεδιὰς 30.000 στρεμμάτων — ἡ πεδιὰς Ἀσωποῦ–Μολάων, τὴν ὁποίαν γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργός. Ἐν τούτοις αὕτη δὲν ἔχει οὔτε μίαν σταγόνα ὕδατος, δὲν ἐλήφθη οὐδεμία πρόνοια δι’ αὐτὴν τὴν πλουσιωτάτην πεδιάδα τῆς Πελοποννήσου. Παρακαλῶ νὰ σταλοῦν, κύριε Ὑπουργέ, ἕνα ἕως δύο γεωτρύπανα καὶ εἰς τὸν Νομὸν αὐτόν, διὰ νὰ δώσῃ ὀλίγον νερὸ εἰς τὸν κόσμον αὐτόν, διὰ νὰ ἀποδώσῃ τὸν μέγα πλοῦτον της ἡ πεδιὰς ὄχι μόνον εἰς τοὺς κατοίκους αὐτῆς ἀλλὰ εἰς ὁλόκληρον τὸν Νομὸν καὶ τὴν Πατρίδα. Τὸ ἓν τὸ ὁποῖον ἐστάλη εἶναι ἀκατάλληλον, κύριε Ὑπουργέ. Ἐκτὸς αὐτοῦ, κύριοι, θέλω νὰ τονίσω ὅτι πρέπει νὰ ἀποδοθῇ τὸ δίκαιον σύστημα διοικήσεως εἰς τὰς ἐπαρχίας. Τὸ σύστημα τὸ ὑφιστάμενον εἰς τὸν Νομόν μου δὲν εἶναι ἀποκεντρωτικὸν ἀλλὰ συγκεντρωτικόν. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο δὲν ἐδόθη ἡ δέουσα προσοχὴ καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἔχω νὰ σᾶς ἀναφέρω τὸ ἑξῆς συμβὰν τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν εἰς τὴν Σπάρτην. Φιλοπρόοδοι νέοι εἰς Σπάρτην ἤθελον νὰ φτιάξουν ἕνα ἐργοστάσιον μπύρας. Ἐπῆραν τὴν ἄδειαν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ἵδρυσαν τὸ ἐργοστάσιον. Μετὰ παρέλευσιν δύο μηνῶν ἀπὸ τῆς ἱδρύσεως τοῦ ἐργοστασίου, ἐστάλη μία διαταγὴ πρὸς τὸν οἰκονομικὸν ἔφορον νὰ κλεισθῇ τὸ ἐργοστάσιον, διότι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας παρανόμως ἐξέδωσεν τὴν ἄδειαν καθ’ ὅσον δὲν εἶχεν προηγουμένως τὴν πρὸς τοῦτο ἔγκρισιν τῆς ἁρμοδίας τοῦ Ὑπουργείου Ἐπιτροπῆς. Καταφεύγουν εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας, τὸ ὁποῖον καὶ ἐδικαίωσεν αὐτούς. Ἔρχεται κατόπιν τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν νὰ ὑποβάλῃ τὴν αἴτησιν διὰ τὴν ἔγκρισιν μιᾶς Ἐπιτροπῆς τοῦ Χημείου τοῦ Κράτους. Ἐκεῖ ὑπῆρξε μία διαφωνία, τὴν ὁποίαν ἠθέλησε νὰ λύσῃ ὁ τότε Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Β. Στεφανόπουλος, ὁ ὁποῖος ἐζήτησε ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον ὑπάλληλον νὰ τοῦ προσκομίσῃ τὸν φάκελλον διὰ νὰ ὑπογράψῃ τὴν ἀπόφασιν τῆς ἱδρύσεως. Ἀλλ’ ἀκούσατε, τί συνέβη. Ἡ ἁρμοδία Ὑπηρεσία ἐξηπάτησε τὸν κ. Στεφανόπουλον καί, ἀντὶ νὰ τοῦ προσκομίσῃ τὴν ἀπόφασιν ἐκείνην, τοῦ προσεκόμισεν ἄλλην ἀπόφασιν καὶ ὅταν ἐπῆγαν νὰ πάρουν τὴν ἀπόφασιν, εἶχε πέσει ἡ Κυβέρνησις καὶ εἶχεν ἔλθει ἡ Ὑπηρεσιακὴ καὶ εὑρέθησαν πρὸ ἄλλης ἀποφάσεως. Καὶ ἔρχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὁ νῦν καὶ δὲν τὴν ὑπέγραψε, ἀλλὰ τὴν ἀπέρριψεν. Καὶ ἠρώτησα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διατὶ τὴν ἀπέρριψε καὶ δὲν ἀφίνει τὴν ἐπαρχίαν νὰ ζήσῃ καὶ νὰ ἀναπνεύσῃ, παρὰ ὅλα θὰ τὰ πάρῃ ὁ Φὶξ καὶ ὅταν πρόκειται νὰ ἱδρυθῇ ἕνα ἐργοστάσιον θὰ ἐμφανισθῇ ὁ Φίξ, διὰ νὰ τὸ τορπιλλίσῃ; Ἡ ἐξωφρενικὴ ἀπάντησις, τὴν ὁποίαν μοῦ ἔδωκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἡ ἑξῆς: εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ συμμορφωθῶ πρὸς τὴν ἀπόφασιν τοῦ Χημείου τοῦ Κράτους, διότι ἡ Οἰκονομικὴ Ἐφορία τῆς Σπάρτης δὲν ἦτο ἱκανὴ νὰ παρακολουθήσῃ τὸ ἐργοστάσιον. Ἀκούσατε δικαιολογίαν, ὅτι ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος τῆς πόλεως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παρακολουθήσῃ τὰς ἐργασίας τοῦ ἐργοστασίου, τὸ ὁποῖον ἱδρύεται μέσα εἰς τὴν πόλιν. Καὶ ἐρωτῶ, αὐτὸν τὸν σκοπὸν ἔχομεν, νὰ δολοφονοῦμεν τὴν ἐπαρχίαν, ἀντὶ νὰ τῆς δίδωμεν ζωὴν καὶ νὰ κάμωμεν τὴν πλήρη ἀποκέντρωσιν ὥστε νὰ ἱδρυθῶσιν ἐργοστάσια; Ἀντ’ αὐτοῦ, τῆς λέγομεν, δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζήσῃ, ἀλλὰ τὸ δικαίωμα τὸ ἔχει ὁ Φίξ, ὁ ὁποῖος ἔχει μονοπωλιακῶς τὰ πάντα. Αὐτὰ εἶναι τὰ σκάνδαλα, τὰ ὁποῖα λαμβάνουν χώραν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτό. Εἰς τὴν δυστυχῆ ἐκείνην περιφέρειαν, τὴν Λακωνίαν, ποὺ εἶναι μεταξὺ τῶν Νομῶν ποὺ ὑπέφεραν τὰς μεγαλυτέρας καταστροφὰς ἀπὸ τοὺς κομμουνιστὰς, οἱ ὁποῖοι πρὸς τιμὴν τῆς Λακωνίας, δὲν ἦσαν ἐντόπιοι, ἀλλὰ ξένοι, πλὴν ὡρισμένων καμποτίνων, ὅπως τοῦ Κανελλοπούλου καὶ ἄλλων, εἰς τὴν δυστυχῆ λέγω, αὐτὴν περιφέρειαν δὲν ὑπάρχει οὐδὲ ἓν γεωτρύπανον. Πότε λείπουν οἱ γεννήτριες, πότε τὸ ἄλλο. Πρὸ ὡρισμένου χρόνου κατεσκευάσθησαν ὡρισμένα τηλεγραφικὰ κέντρα εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην, διότι, ὅπως εἶνε γνωστὸν μόνον ἡ πόλις τῆς Σπάρτης ὑπῆρξε τὸ περιχαρακωμένον στρατόπεδον καὶ τὸ βράδυ ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος ἦσαν τὰ στρατεύματα καί ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος οἱ ἀντάρται. Ὅλα τὰ χωριά, κύριοι, εἶνε τελείως κατεστραμμένα, διότι ὁλόκληρος ἡ ὕπαιθρος ἐστέναζε ὑπὸ τὸ πέλμα τῶν ἀνταρτῶν. Καὶ ὅμως πρέπει νὰ ξεύρετε τὸ ἑξῆς ὅτι, ἐπὶ παραδείγματι εἰς τὸ δικό μου χωριὸ 40 παιδιὰ εἶναι πλευριτικά, διότι ἐκοιμῶντο εἰς τὰ βουνά, διὰ νὰ μὴν τὰ πάρουν οἱ κομμουνισταί. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις καὶ οἱ παρόντες Ὑπουργοὶ εἶναι ὑπεύθυνοι ὅλης αὐτῆς τῆς καταστάσεως, οὔτε πρέπει νὰ ἀποδώσωμεν, ὅπως προχθὲς ἕνας συνάδελφος ἀπέδωκεν, εὐθύνας πρὸς τὰς Κυβερνήσεις τῆς τετραετίας, τῆς συνεργασίας Λαϊκῶν–Φιλελευθέρων, ὡς καὶ τοῦ κ. Κανελλοπούλου καὶ τοῦ κ. Παπανδρέου, οἱ ὁποῖοι μετέσχον τῶν Κυβερνήσεων ἐκείνων. Θὰ διεπράτταμεν ἀδικίαν, διότι αἱ Κυβερνήσεις ἐκεῖναι ἔφερον τὸ βάρος ἑνὸς τεραστίου ἀγῶνος ἐπιβιώσεως τῆς φυλῆς ὁλοκλήρου, ἀποτέλεσμα τοῦ ὁποίου ὑπῆρξε νὰ εἴμεθα σήμερον ἐλεύθεροι καὶ ὁλόκληρος ἡ ὕπαιθρος νὰ εἶναι ἐλευθέρα, ἐνῷ μέχρι προχθὲς δὲν ἠμπορούσαμε νὰ πᾶμε ἔξω ἀπὸ τὰς Ἀθήνας. Ἂς μὴ λέγωμεν λοιπὸν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη δὲν ἔκαμε τὸν ἐπαναπατρισμόν, δὲν ἔκαμε τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀνταρτοπλήκτων, δὲν ἔκαμε τὴν στέγασιν καί τὴν αὐτοστέγασιν. Διότι μὴ λησμονεῖτε ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη ἔπεσε καὶ ὅταν ἔπεσε καὶ τὴν διεδέχθη ἡ Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις, μόλις εἶχε λήξει ὁ ἀγών. Παρ’ ὅλα αὐτὰ ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη ἔκαμε πλεῖστα ὅσα ἔργα καὶ πρὸς τιμὴν τοῦ παρισταμένου βουλευτοῦ κ. Νικολαΐδη, ὅστις πολλὰ εἰς τὸν τομέα τῶν δημοσίων ἔργων ἀπετέλεσε καὶ ἐξετέλεσε. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, διότι οἱ παράγοντες οἱ ὁποῖοι ἠμπόδιζαν τὰς προηγουμένας Κυβερνήσεις ἐξέλιπον, ἔχει μεγαλυτέραν εὐχέρειαν νὰ ἐπιτελέσῃ πολλὰ ὑπὲρ τῆς ἐπαρχίας καὶ τοῦ κόσμου αὐτοῦ. Ἰδίως εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τῆς αὐτοστεγάσεως, τὸν κ. Ὑπουργὸν ὁ ὁποῖος πολλὰ ὑπεσχέθη εἰς τὸ ἔργον αὐτὸ, δι’ ἕνα πρᾶγμα τὸν παρακαλῶ νὰ ἔχῃ ταχὺν ρυθμόν, τὸν ὁποῖον δὲν ἔχουν τὰ ὄργανά του, διότι παρεμβάλλουν πλεῖστα ὅσα ἐμπόδια εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι καταφεύγουν εἰς αὐτὰ διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τῆς αὐτοστεγάσεως ἔχει πλήρη ἐπιτυχίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς διότι αἱ δημοπρασίαι κατήντησαν μάστιγες καὶ παρακαλῶ νὰ προσέξετε πάρα πολύ. Διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας λέγω τὸ ἑξῆς καὶ τὸν παρακαλῶ νὰ προσέξῃ. Ὅλη ἐκείνη ἡ περιφέρεια κατεστράφη ἀπὸ τοὺς πάγους, δὲν ἔμεινε τίποτε ἀπολύτως, ὅλα τὰ ἑσπεριδοειδῆ κατεστράφησαν καὶ δὲν τοὺς ἔδωσεν ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα οὔτε δάνεια οὔτε τίποτε καὶ παρακαλῶ νὰ λάβητε πρόνοιαν καὶ νὰ δώσητε μίαν διαταγὴν εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν νὰ προσέξῃ τὸ μεγάλο καὶ σπουδαῖον αὐτὸ προϊόν, τὸ πορτοκάλι καὶ τὸ λεμόνι, διότι ἔχει πολλὰ νὰ κερδίσῃ καὶ ἡ περιφέρεια καὶ τὸ Κράτος νὰ ὠφεληθῇ. Αὐτὰ εἶχον νὰ τονίσω καὶ αὐτὰ πρέπει νὰ προσέξωμεν ὅλοι. (Χειροκροτήματα).

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Καραπιπέρης ἔχει τὸν λόγον.

§142Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ. Ἡ Εὐρυτανία, φύσει ὀρεινὴ καὶ δύσβατος περιοχή, εὑρίσκεται εἰς τὴν προέκτασιν τῆς ὀροσειρᾶς τῆς Πίνδου.... (ἀναγινώσκει) ...... πᾶσαι αἱ ὁδικαὶ καὶ σιδηροδρομικαὶ γραμμαὶ αἱ ὁποῖαι ὁδηγοῦν ἐκ τοῦ κέντρου πρὸς τὰ σύνορα». Οὐχί, λοιπόν, τυχαίως ἐχρησιμοποιήθη ἡ περιοχὴ αὐτὴ ὡς ὁρμητήριον τῶν κομμουνιστῶν κατὰ τὴν κατοχὴν καὶ ὡς ἔμπεδον ἐκπαιδεύσεως καὶ ἐξορμήσεως μετὰ ταῦτα τοῦ Γ.Κ.Α.Ν.Ε. Λόγῳ τῆς τοιαύτης χρησιμοποιήσεως, βαρύτατος ὑπῆρξεν ὁ φόρος τῶν Εὐρυτάνων εἰς αἷμα, ἀλλὰ καὶ εἰς καταστροφὰς καὶ ἐρήμωσιν ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον τετραετίαν. Ἀπὸ τὰς 85 Κοινότητας τῆς Εὐρυτανίας καὶ τοὺς 50 συνοικισμοὺς αὐτῆς δὲν ἔμεινεν εἰμὴ μόνον ἡ πολίχνη τοῦ Καρπενησίου καὶ αὐτὴ μὲ μίαν θλιβερὰν εἰκοσαήμερον διακοπήν. Αἱ 55 χιλιάδες κατοίκων τῆς Εὐρυτανίας διεσκορπίσθησαν καὶ διεσπάρησαν εἰς ὅλα τὰ σημεῖα τοῦ ὁρίζοντος καὶ ζοῦν ὡς πρόσφυγες, κατεστραμένοι καὶ περιφρονημένοι ἀπὸ ὅλους. Ἡ ἀθλιότης των δὲν ἐστάθη ἱκανὴ διὰ νὰ συγκινήσῃ οὔτε τὸ ἐπίσημον Κράτος, ἀλλὰ οὔτε καὶ τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν μέχρι τοῦ σημείου πού ἔπρεπε νὰ τὴν συγκινήσῃ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, χάρις εἰς τὰς θυσίας τὰς ὑλικὰς τοῦ Κράτους, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν γενναιότητα καί τὴν ἀνδρείαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ ὁ συμμοριτισμὸς ἔληξεν, ἀπὸ τῆς παρελθούσης δὲ ἀνοίξεως ἤρχισεν ὁ ἐπαναπατρισμὸς τῶν συμμοριοπλήκτων. Δυστυχῶς, ὅμως, καὶ αὐτὸ ἔγινε ὑπὸ συνθήκας λίαν ἀξιοδακρύτους, χωρὶς τάξιν, χωρὶς σύστημα, χωρὶς ἀνάλογον καὶ ἐπιβεβλημένην προσοχήν, χωρὶς τὴν ἐπιβεβλημένην ἀκόμη ἀνακούφισιν ἐκ μέρους τῶν Δημοσίων Ἀρχῶν. Ὁ Εὐρυτανικὸς πληθυσμὸς ἀπώλεσεν ὁλόκληρον τὴν κινητὴν αὐτοῦ περιουσίαν, ὅλα τὰ ποίμνιά του καὶ ὁλόκληρον τὴν πτηνοτροφίαν καὶ τὸν γεωργικόν του ἐξοπλισμόν, σήμερον δὲ εὑρίσκεται εἰς τὰ ἐρείπια τῶν κατεστραμμένων συνοικισμῶν του ἄστεγος. Τὴν πυρπόλησιν τῶν οἰκιῶν ἐκ μέρους τῶν Γερμανῶν συνεπλήρωσαν οἱ συμμορῖται, ἐὰν δὲ καὶ κάπου ἐστάθηκε καὶ κανένα σπίτι ὄρθιον, ἡ τετραετὴς ἐγκατάλειψις καὶ ἐρήμωσις τὸ κατέστησε καὶ αὐτὸ ἀκατοίκητον. Στέγη οὐσιαστικῶς σήμερον εἰς τὴν Εὐρυτανίαν δὲν ὑφίσταται. Ἀλλὰ καὶ ποία ὅμως ὑπηρεσία ἐκ τῶν Δημ. Ὑπηρεσιῶν λειτουργεῖ εἰς τὴν Εὐρυτανίαν; Μήπως ὑπάρχει διδάσκαλος, ὑπάλληλος ταχυδρομικός, ἢ τηλεγραφικός; Μήπως ὑπάρχει ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας; Πλήρης ἐρήμωσις. Οὔτε Εἰρηνοδικεῖον, οὔτε δικαστήριον λειτουργεῖ εἰς τὴν Εὐρυτανίαν. Καὶ διὰ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν στέγην, κύριοι συνάδελφοι, περὶ τῆς ὁριστικῆς μὲν στέγης οὐδεὶς πρὸς τὸ παρὸν ἐγένετο λόγος καὶ ἡ προσωρινὴ στέγασις καὶ αὐτὴ εὑρίσκεται εἰς ἀξιοθρήνητον κατάστασιν. Αἱ ἁρμόδιαι Ὑπηρεσίαι στεγάσεως μὲ ἐπὶ κεφαλῆς ὁμολογουμένως ἕναν ἐξαίρετον ἄνθρωπον καί λαμπρὸν ἐπιστήμονα ἐργάζεται, συγκεντρώνει στοιχεῖα καὶ καταρτίζει πρόγραμμα ἀνασυγκροτήσεως, πλὴν ὅμως ἡ ἀνοικοδόμησις ἀναβάλλεται καθημερινῶς μὲ ὑποσχέσεις, αἱ ὁποῖαι δίδονται διὰ τὴν χορήγησιν ὑλικῶν στεγάσεως ἢ διὰ τὴν αὐτοστέγασιν. Καὶ περὶ τῆς αὐτοστεγάσεως πρὸ δύο μηνῶν περίπου ἐδόθη ἐκ μέρους τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως ρητὴ καὶ κατηγορηματικὴ ὑπόσχεσις ὅτι θὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τὴν στέγασιν τῶν συμμοριοπλήκτων. Ταῦτα ἐλέχθησαν καὶ τότε διὰ νὰ ἀκολουθήσῃ ἡ γνωστὴ ἐγκύκλιος τοῦ Ὑπουργείου Ἀνοικοδομήσεως, ἡ ὁποία ὁμολογουμένως δημιουργεῖ μίαν ἀποκέντρωσιν τῆς ὑπηρεσίας, χωρὶς ὅμως καί ἐξ ὁλοκλήρου νὰ λύῃ τὸ ζήτημα τῆς αὐτοστεγάσεως. «Ἡ Εὐρυτανία, κατὰ τὴν ἐπίσημον στατιστικήν, εἶχε προπολεμικῶς περὶ τὰ 4.385 βώδια, 4. 823 ἀγελάδες..... ......... ἀναγινώσκει ..........» Ἐκ τοῦ κτηνοτροφικοῦ τούτου πλούτου εἶναι ζήτημα ἂν διεσώθησαν μόνον 30.000 αἰγοπρόβατα ἐκ τῶν 230.000-καὶ ταῦτα οὐχὶ εἰς χεῖρας κτηνοτροφίας, ἀλλ’ εἰς χεῖρας τῶν μεγάλων κτηνοτρόφων. Τὸ πρῶτον πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐξασφαλίσῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὸν ἐπαναπατρισμόν, ἰδίως τῶν ὀρεινῶν συμμοριοπλήκτων, εἶναι τὰ φορτηγὰ ζῶα, τὰ πολυτιμώτατα μουλάρια διὰ τοὺς ὀρεινοὺς αὐτοὺς ἀνθρώπους. Χωρὶς τὰ μουλάρια ὁ ὀρεινὸς αὐτὸς πληθυσμὸς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στηριχθῇ καὶ νὰ κρατηθῇ εἰς τὴν ζωήν. Διότι μὲ τὰ μουλάρια θὰ κινηθῇ καὶ θὰ κινήσῃ, γενικώτερον, τὴν ζωήν του. Μὲ τὰ μουλάρια θὰ μεταφέρῃ τὰ ὑλικὰ στεγάσεως καὶ τὰ τρόφιμά του καί, ἐν τέλει, θὰ καλλιεργήσῃ τὸ χῶμα καὶ θὰ ἐπιδιώξῃ μέσα ἀπὸ τὶς πέτρες νὰ κερδίσῃ ἕνα μέρος τοῦ ψωμιοῦ του. Καὶ εἶναι ἴσως τὸ μόνον πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον λείπει εἰς τόσον θανάσιμον ἀναλογίαν ἀπὸ τοὺς ἐπαναπατριζομένους. Εἰς ὅλα τὰ χωρία τῆς Εὐρυτανίας τὰ ζῶα, τὰ ὁποῖα κατώρθωσαν οἱ χωρικοὶ νὰ περισώσουν ἢ καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα τοὺς ἐχορήγησε τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, μετροῦνται εἰς τὰ δάχτυλα τῆς μιᾶς χειρός. Πρέπει ἡ Κυβέρνησις καὶ ἰδιαιτέρως, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας μὲ κάθε τρόπον καὶ μὲ κάθε μέσον — πρῶτα καὶ ἀπὸ τὴν στέγασιν καὶ ἀπὸ τὸ ψωμὶ ἀκόμη — νὰ ἐξασφαλίσῃ εἰς τὸν πληθυσμὸν αὐτὸν ζῶα, νὰ ἐξασφαλίσῃ τὰ πολυτιμότατα αὐτὰ φορτηγὰ ζῶα, τὰ μουλάρια, νὰ ἐξασφαλίσῃ μίαν ἀγελάδα, ἕνα βῶδι καὶ 2–3 κατσίκες. Τὸ πῶς ἡ Κυβέρνησις καὶ ἰδιαιτέρως, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας θὰ ἐξασφαλίσῃ τὰ οἰκονομικὰ μέσα διὰ τὴν προμήθειαν αὐτῶν, εἶναι νομίζω, ἄλλη ὑπόθεσις καὶ δὲν θὰ τὸ ὑποδείξω ἐγώ. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον πιστεύω καὶ παραδέχομαι, εἶναι τοῦτο, ὅτι κανένα, μὰ ἐντελῶς κανένα κονδύλιον ἀπὸ τὸ σχέδιον Μάρσαλ δὲν θὰ πιάσῃ τόσον τόπο, ὅσον τὸ κονδύλιον αὐτό, τὸ ὁποῖον θὰ διατεθῇ πρὸς ἀγορὰν ζώων διὰ τοὺς συμμοριοπλήκτους. Τοὺς συμμοριοπλήκτους πρέπει ἰδιαιτέρως νὰ περιβάλῃ μὲ ἀγάπην, μὲ σύμπνοιαν καὶ μὲ πλήρη κατανόησιν ἡ Κυβέρνησις, διότι, ὁμολογουμένως, ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ κανεὶς σκέψεις ἀπαισιοδόξους καὶ μελαγχολικὰς ἐὰν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐγκαταλειφθοῦν εἰς τὴν τύχην των καὶ δὲν ἐνισχυθοῦν ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Διότι τότε, μὲ τὰ συνθήματα ποὺ ρίπτουν οἱ ἐχθροὶ τοῦ Κράτους, εἶναι ἑπόμενον — καὶ τὸ φοβοῦμαι πολὺ ἐὰν ἐγκαταλειφθοῦν εἰς τὴν τύχην των — μήπως γίνουν ἕρμαια τῶν ἐχθρῶν τῆς Πατρίδος μας. (Χειροκροτήματα).

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαδόγιαννης ἔχει τὸν λόγον.

§144Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ λάβω τὸν λόγον ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ μόνον θὰ εἴπω καὶ ἐγὼ ὅτι τὸ πρόβλημα τῆς περιθάλψεως τῶν συμμοριοπλήκτων, σχετιζόμενον μὲ τὸ πρόβλημα, γενικώτερον τῆς ἀνασυγκροτήσεως εἶναι ἕν Ἐθνικὸν πρόβλημα. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ τίθεται εἰς τὰ ὅρια καὶ τὰ πλαίσια τὰ κομματικά, ἀλλὰ πρέπει οἱ ἐναγόμενοι εἰς τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως, νὰ τὸ περιβάλωμεν ὅλοι μὲ στοργὴν καὶ νὰ βοηθήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν διὰ νὰ δώσῃ συνέχειαν εἰς τὰς προσπαθείας τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως καὶ τὴν πρέπουσαν λύσιν εἰς τὰ θέματα ταῦτα. Εὐτυχῶς ὁ τόπος ἀπὸ τὸν ὁποῖον κατάγομαι δὲν ἐπλήγη ἀπὸ τοὺς συμμορίτας. Καὶ μὴ νομίζετε ὅτι εἶναι μοιραῖον καὶ συμπτωματικὸν τὸ γεγονὸς αὐτό, διότι πρέπει νὰ ξεύρετε ὅτι εἰδικὴ κατεβλήθη προσπάθεια ἐκ μέρους τοῦ κομμουνισμοῦ διὰ νὰ ἁλωθῇ ἡ Κρήτη. Εἴχομεν ἐκεῖ τὸν Πορφυρογέννην καί ἄλλα σημαίνοντα πρόσωπα τοῦ κομμουνισμοῦ, ἀλλ’ εὐτυχῶς ἡ Κρήτη κατώρθωσεν ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ πράξῃ τὸ καθῆκον της ἐναντίον τῶν κατακτητῶν καὶ νὰ σώσῃ τὴν τιμὴν καὶ τὴν ἀξιοπρέπειάν της, ἀφ’ ἑτέρου νὰ μὴ ἔλθῃ εἰς καμμίαν ἀπολύτως ἐπαφὴν μὲ τοὺς ἐχθροὺς καί, τρίτον νὰ ἀντιπαλαίσῃ διὰ τῶν ἰδίων της δυνάμεων ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ νὰ τοῦ σπάσῃ τὸ κεφάλι ὁσάκις ἐτόλμησε νὰ θίξῃ τὴν ἐθνικὴν παράταξιν καὶ τὸ ἐθνικὸν οἰκοδόμημα. Ἐὰν λαμβάνω τὸν λόγον τὸν λαμβάνω διότι παρηκολούθησα τὸ θέμα τοῦτο ὡς Ὑπουργὸς τῆς Ἀνοικοδομήσεως. Καὶ θὰ ἤθελα οἱ κ.κ. συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἐνόμισαν ὅτι ὑπάρχει μία εὐκαιρία διὰ νὰ κάμουν ἀντιπολίτευσιν ἐναντίον τῶν προκατόχων Κυβερνήσεων, νὰ μεταφερθοῦν ὀλίγον εἰς τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡμεῖς εὑρισκόμεθα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἀνοικοδομήσεως. Καὶ θὰ ἤθελα νὰ ἐζοῦσεν ὁ ἀοίδιμος Θεμ. Σοφούλης διὰ νὰ πληροφορήσῃ τοὺς παρόντας βουλευτὰς οἱ ὁποῖοι ἐπικρίνουν μὲ ἐπιπολαιότητα καὶ τόσον εὐκόλως ἐκ τῶν ὑστέρων τὸ ἔργον τῶν Κυβερνήσεων ἐκείνων, μὲ πόσην ἐπιμέλειαν, μὲ πόσην προσοχήν, μὲ πόσην πρωτοβουλίαν καὶ μὲ πόσον θάρρος ἀντιμετωπίσαμεν τὰ προβλήματα αὐτὰ εἰς τὴν περίστασιν ἐκείνην. Διότι πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν ἡ Βουλή, ὅτι ἡμεῖς περιεθάλψαμεν δύο φορὰς τοὺς συμμοριοπλήκτους. Μία φορὰ ὅταν διωκόμενοι ἀπὸ τοὺς συμμορίτας κατέφευγαν εἰς τὰς πόλεις καὶ τὰ ἀστικὰ κέντρα καὶ τὰ κέντρα ἀσφαλείας καί μία φορὰ ὅταν εὑρέθημεν εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ τοὺς ἐπαναφέρωμεν εἰς τὰς ἐπαρχίας των καὶ τὰς ἑστίας των. Δὲν λέγομεν ὅτι τούς ἀποκαταστήσαμεν πλήρως, διότι αὐτὸ ἦτο ἀσέβεια πρὸς τὴν πραγματικότητα. Τὸ πρόβλημα ἀνέκυψεν ὡς κατεπεῖγον ὅταν κατέρρευσεν σχεδὸν αἰφνιδίως ὁ συμμοριτισμὸς καὶ ἡ τότε Κυβέρνησις ἐθεώρησεν ὡς καθῆκον της νὰ διευκολύνῃ τὴν ταχυτέραν ἐπάνοδον τῶν συμμοριοπλήκτων εἰς τὰς ἑστίας των, διὰ νὰ μὴ εἶναι εἰς βάρος τῆς κοινωνίας καὶ τοῦ Κράτους καὶ διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ ἀνασυγκροτήσουν τὸ νοικοκυριό τους καὶ νὰ γίνουν ἐπ’ ἀγαθῷ καὶ αὐτῶν καὶ τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας. Οὔτε εἶναι ἀκριβὲς αὐτὸ ποὺ λέγεται, ὅτι δὲν ὑπῆρχε πρόγραμμα. Οὔτε εἶναι ἀκριβὲς ὅτι δὲν ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις μέτρα διὰ τὴν ἀπογραφὴν τῶν ζημιῶν ποὺ ἐγένοντο. Ἔχω ἐνώπιόν μου τὴν διαταγὴν τῆς 30 Αὐγούστου 1949, διὰ τῆς ὁποίας διετάσσετο ἡ ἀπογραφὴ ὅλων τῶν ζημιῶν, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀπογραφὴ παντοῦ, διότι τὸ Γ.Ε.Σ. τότε δὲν ἐπέτρεπε τὸν ἐπαναπατρισμὸν εἰς ὅλας τὺς περιφερείας. Εἰδικῶς εἰς τὰς περιοχὰς Εὐρυτανίας –Πίνδου–Γράμμου–Βίτσι ἀπηγορεύθη ἀπὸ τὸ Γ.Ε.Σ. νὰ ἐπιχειρήσωμεν ἐπαναπατρισμὸν καὶ δι’ αὐτὸ περιωρίσθημεν εἰς τὰς πεδινὰς περιοχάς, σύμφωνα μὲ τὰς ὑποδείξεις του. Τὸ ἔργον ἡμῶν ἀπὸ ἀπόψεως ὑπηρεσιακῆς ἀντιμετωπίσεως ἦτο ἀναμφισβητήτως εὐχερέστερον διότι περιωρίζετο εἰς τὰς πεδινὰς περιοχὰς ἀπὸ τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἐπιτελεῖ ὁ κ. συνάδελφος, ὁ διάδοχός μου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἀνοικοδομήσεως διότι ἔμειναν αἱ ὀρειναὶ περιοχαί. Ἐκεῖνοι ποὺ περιεθάλψαμεν ὅμως ἡμεῖς εἶναι πολὺ περισσότεροι διότι σᾶς εἶπα προηγουμένως ὅτι καθωρίσαμεν ὁ ἐπαναπατρισμὸς νὰ γίνῃ εἰς δύο περιόδους, μέχρι τῆς 30 Νοεμβρίου θὰ ἐπαναπατρίσωμεν ὅσους ἠμπορέσωμεν καὶ οἱ λοιποὶ θὰ μείνουν διὰ νὰ ἀρχίσῃ ὁ ἐπαναπατρισμὸς ἀπὸ τῆς 1ης Μαρτίου, ὅταν δὲ ἔφυγα ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἀνοικοδομήσεως κατὰ τὰ στατιστικὰ δεδομένα, εἶχον ἐπαναπατρισθῆ 122.000 οἰκογένειαι ἀπὸ τὰς 181.000 καὶ ὑπελείποντο 59.000, ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ εἴχομεν θέσει εἰς τὸ πρόγραμμα ὅτι ἐπιτρέπομεν τὸν ἐθελούσιον ἐπαναπατρισμὸν καὶ εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας ποὺ εἴχομεν ἀφήσει πρὸς ἐπαναπατρισμὸν ἀπὸ 1ης Μαρτίου καὶ αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ὅτι τυχοῦσαι τῆς ὅλης παρεχομένης βοηθείας πολλαὶ οἰκογένειαι ἀποκατεστάθησαν καὶ εἴχομεν ὑπερβῆ τὰς 129.000 οἰκογενείας ὅταν τὸν Ἰανουάριον ἐφύγαμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ἑπομένως δὲν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι δὲν ἐπράξαμεν τὸ πᾶν διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ τοὺς ἐπαναπατρίσωμεν. Καὶ βεβαίως δὲν ἔγινε καὶ δὲν συνεπληρώθη ὁ οἰκισμός των ὅπως εἴχομεν κατὰ νοῦν ἀλλὰ ἐπετύχομεν τὴν ἐπάνοδόν των εἰς τὰς ἑστίας των καὶ εἴχομεν ἐξασφαλίσει τὰ μέσα διὰ νὰ συνεχισθῇ καθ’ ὅλην τὴν διάρκεια τοῦ χειμῶνος ἡ συμπλήρωσις τῶν οἰκημάτων. Καὶ τῶν μέσων τούτων ποιεῖται χρῆσιν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις. Καὶ καθωρίσαμεν τί θὰ ἐδίδαμεν εἰς ἐκεῖνο τὸ σπίτι ποὺ ἔχει ἐλαφρὰς ζημίας καὶ τί θὰ ἐδίδαμεν εἰς ἐκεῖνο ποὺ ἔχει βαρυτέρας καὶ τὶ εἰς ἐκεῖνο ποὺ εἶναι κατεστραμμένο τελείως καὶ ὡς γνωρίζετε ἀπὸ τὰς 9 Αὐγούστου 1949 εἴχομεν στραφῆ καὶ ἡμεῖς εἰς τὴν αὐτοστέγασιν. Ἡ μόνη διαφορὰ μεταξὺ ἡμῶν καὶ τοῦ σημερινοῦ Ὑπουργοῦ Ἀνοικοδομήσεως εἶναι ὅτι ἡμεῖς δὲν διεθέταμεν πιστώσεις καὶ ηὐξήσαμεν τὰ στεγαστικὰ ὑλικά, ηὐξήσαμεν τὰ τοῦβλα καὶ τὰ τσιμέντα καὶ ἡ ξυλεία ἀπὸ 2 ηὐξήθη εἰς 6 κυβικά, ὥστε ἡ ἀξία τῶν ὑλικῶν τὰ ὁποῖα τούς ἐδίδομεν ἀνήρχετο εἰς 7.000.000. Σήμερον ἀντὶ τῶν 7.000.000 ὑλικῶν, δίδετε 5.000.000 εἰς χρῆμα καὶ 4 εἰς ὑλικά. Ἀλλὰ ἡμεῖς χρήματα δὲν ἐδίδομεν διότι δὲν ἐνέκριναν οἱ Ἀμερικανοὶ καὶ οὔτε ἔδιδον πιστώσεις. Δὲν ἠμπορούσαμε νὰ δώσωμεν ἑπομένως χρήματα. Εὐτυχῶς ἢ ἀτυχῶς ἤλλαξαν γνώμην οἱ Ἀμερικανοί, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν ἀντίληψιν ὅτι ὁ οἰκισμὸς δὲν ἀποτελεῖ ἀνασυγκρότησιν, διότι δὲν παράγει, εἶναι ἀκινητοποίησις κεφαλαίων καὶ δὲν εἶναι παραγωγικά. Αὐτὴ ἦτο μία πλάνη μεγάλη, ἐναντίον τῆς ὁποίας ἐπαλαίσαμεν καὶ κυριολεκτικῶς ἐφτύσαμεν αἷμα διὰ νὰ τοὺς πείσωμεν νὰ ἀλλάξουν γνώμην. Ἔχω ἐπίσημα ἔγγραφα καὶ ἔχω ὑποβάλει παραίτησιν λόγῳ τοῦ θέματος αὐτοῦ, διότι ἕνας ποὺ δὲν ἔχει σπίτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποδώσῃ παραγωγικά. Καὶ ἐνῷ ὁ κ. Νουβὲν ἠρνεῖτο ἐπιμόνως καὶ ἔλεγεν ὅτι δὲν σᾶς δίδομεν πιστώσεις, δὲν σᾶς δίδομεν οὔτε ὀβολὸν μᾶς ἔδιδε μόνον 8½ ἑκατομμύρια διὰ τὰς μεταφοράς, ἐγὼ ἔκαμα μίαν συνάντησιν μαζὶ του, δευτέραν συνάντησιν μαζὶ του καὶ εἰς τὸ τέλος ἠναγκάσθην νὰ ὑποβάλω παραίτησιν. Ἔλαβε γνῶσιν ὁ κ. Νουβὲν καὶ ξέρετε τὶ μᾶς ἔσωσε. Καὶ εἶμαι εὐτυχὴς διότι αὐτὴ ἡ προσπάθειά μας ἔχει σήμερον ἕνα ἀποτέλεσμα καὶ τὸ ἀποτέλεσμα αὐτὸ τὸ ἔχει ὁ σημερινὸς Ὑπουργὸς τῆς Ἀνοικοδομήσεως δηλαδὴ τὸ ὅτι μᾶς ἔσωσεν ὁ κ. Χόφμαν, ὁ ὁποῖος ἦλθεν ἐδῶ τὴν Κυριακήν. Τὴν προηγουμένην δὲ ἡμέραν, δηλαδὴ τὸ Σάββατον ὁ Ἀμερικανὸς σύμβουλος τοῦ Ὑπουργείου κ. Σπῆαρ μὲ παρακάλεσε νὰ μὴ ἀνακοινώσω τὴν παραίτησίν μου πρὶν φύγῃ ὁ κ. Χόφμαν. Τοὺς ἔδωσε τὴν διαβεβαίωσιν αὐτὴν καὶ τὴν Τρίτην τὸ πρωΐ μοῦ ἀνεκοίνωσεν ὁ κ. Ρὴντ ὅτι σᾶς δίδω 35 δισεκατομμύρια. Μάλιστα μοῦ εἶπεν ὅτι σοῦ δίδω 85 δισεκατομμύρια ἢ καὶ περισσότερα. Ἐγὼ τοῦ ἀπήντησα ὅτι δὲν ἠμπορῶ νὰ πάρω χρήματα περισσότερα τῶν ὅσων προβλέπει ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἀνοικοδομήσεως ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιήσῃ κανονικῶς ὥστε νὰ ὑφίστανται αἱ ἐργασίαι τὴν πρέπουσαν ἐπίβλεψιν καὶ τὸν σχετικὸν ἔλεγχον. Ἀλλά, κύριοι, ἐγὼ βλέπω τοῦτο, ὅτι ὅλοι οἱ κύριοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἀνέρχονται εἰς τὸ βῆμα διεκτραγωδοῦν τὴν κατάστασιν τῆς περιφερείας των. Ἀλλὰ θὰ ἔπρεπεν ὅλοι νὰ ἔχουν τὴν καθολικὴν ἐποπτείαν τοῦ ὅλου προβλήματος, διότι τὸ θέμα δὲν εἶναι στεγάσεως συμμοριοπλήκτων, εἶναι θέμα ἀνασυγκροτήσεως τῶν συμμοριοπλήκτων, καὶ γενικώτερον θέμα ἀνοικοδομήσεως τῶν ἐρειπίων καὶ πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς ὁ ὁποῖος φέρει τὴν εὐθύνην νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του τὰς ἀνάγκας ὅλης τῆς Ἑλλάδος καὶ οἱ κύριοι συνάδελφοι οἱ ὁποῖοι διεκτραγωδοῦν τὰς ἀπόψεις τῆς περιφερείας των θὰ πρέπει νὰ μεταθέσουν ἑαυτοὺς εἰς τὴν θέσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ μεριμνήσῃ δι’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Καὶ γνωρίζετε πόσες οἰκογένειες ἔμειναν ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς καὶ τοὺς Ἰταλοὺς ἄστεγοι ἢ πλημμελῶς στεγαζόμεναι; 126.000 οἰκογένειαι κατεστραμμέναι, ἔμειναν λήγοντος τοῦ πολέμου βομβόπληκτοι καὶ πυροπαθεῖς καὶ πλὴν αὐτῶν εἰς σπίτια 160.000 καὶ γίνονται 280.000 οἱ ἄστεγοι καὶ οἱ πλημμελῶς στεγαζόμενοι. Ἀλλὰ πλὴν τῆς στεγαστικῆς αὐτῆς ἀνάγκης πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει ὅτι ὑπελόγισαν αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι τῶν Ὑπουργείων ὅτι ἔχει καθυστερήσει ἡ στέγασις ἡ ἀνοικοδόμησις διὰ νεογενεῖς οἰκογενείας κλπ. ἁπάσης τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ τὸ 1939 ὅτε ἐξερράγη ὁ πόλεμος μέχρι σήμερον κατὰ 90.000 σπίτια περίπου, δηλαδὴ αἱ ἀνάγκαι αἱ στεγαστικαὶ τῆς χώρας ἀνέρχονται εἰς 370.000–380.000. Αὐτὸ τὸ τεράστιον πρόβλημα ἔχει νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ Ὑπουργεῖον Ἀνοικοδομήσεως καὶ πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας ὅτι ἐκεῖνα ποὺ ἐκτίζαμε ἡμεῖς τὰ χαλοῦσαν οἱ συμμορῖται. Ἑπομένως πρέπει ἐν τῷ συνόλῳ του νὰ ἐξετάσωμεν τὸ πρόβλημα. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ παράδοξον, ποὺ εἶπεν ἕνας συνάδελφος ὅτι ἡμεῖς εὑρισκόμεθα ὑπὸ καλυτέρας συνθήκας ἀπὸ τὰς σημερινὰς, ἀπαντῶ ὅτι εἶναι τρομερὸν νὰ σκεφθῆτε τοῦτο διότι τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἐπιτελεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἀνοικοδομήσεως σήμερον, τὸ ἐπετέλεσα καὶ ἐγώ, διότι καὶ ἐγὼ εὑρισκόμουν διαρκῶς εἰς τὸν δρόμον μὲ μόνην τὴν διαφορὰν ὅτι ὁ σημερινὸς Ὑπουργὸς δύναται νὰ κινεῖται ἐλεύθερος καὶ ἀνέτως ἀπὸ τὴν μίαν ἐπαρχίαν εἰς τὴν ἄλλην, ἐνῷ ἐγὼ διέτρεχα τὸν κίνδυνον ν’ ἀνατιναχθῶ ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν εἰς τὸν ἀέρα. Διότι καὶ νεκροὺς καὶ τραυματίας καὶ αἰχμαλώτους εἶχε τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἀνοικοδομήσεως καὶ νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας ὅτι ἀπὸ τὴν μιὰ μεριὰ ἔβγαιναν διωκόμενοι οἱ συμμορῖται εἰς μίαν πόλιν καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην ἔμπαινα ἐγώ. Ὅταν ἐμπῆκα εἰς τὴν Νάουσαν καὶ ἐπλησίασα εἰς τὸ ἐργοστάσιον Λαναρᾶ μοῦ ἦλθε ἡ ὀσμὴ τοῦ καιομένου ἀνθρωπίνου κρέατος τῶν Ἑλλήνων στρατιωτῶν καὶ εἰς τὰ ρεῖθρα τῶν ὁδῶν ἔρρεεν ἀκόμη τὸ ἀνθρώπινον αἷμα καὶ τὰ πυροβολεῖα ἦσαν πλήρη πτωμάτων Ἑλλήνων στρατιωτῶν ποὺ εἶχαν δώσει καὶ τὴν τελευταίαν ρανίδα τοῦ αἵματός των. Καὶ ἔπρεπε νὰ δώσω στέγην πρὸς οἴκησιν ἀλλὰ καὶ ἐπαγγελματικὴν στέγην διὰ νὰ ξαναρχίσῃ ἡ ζωὴ τῆς πόλεως. Καὶ ἔδωκα ὅλα ἐντὸς ὀλίγων μόνον ἡμερῶν, Ἐπῆγα εἰς τὴν Κόνιτσαν, τὴν Καρδίτσαν, τὸ Καρπενῆσι καὶ μέσα εἰς αὐτὴν τὴν τραγικὴν κατάστασιν κατώρθωσα, τὸ κατ’ ἐμέ, νὰ μὴ ἀφήσω τοὺς συμμοριοπλήκτους πουθενὰ ἀστέγους. Καὶ ἐνθυμοῦμαι τὸ 1948, ὁπότε ἀνέλαβα τὸ Ὑπουργεῖον περὶ τὰ τέλη Ν)βρίου ὅτι εὑρῆκα 70.000 Ἠπειρώτας εἰς τοὺς δρόμους. Ἔμεινα 4 ἡμέρας ἐκεῖ καὶ ἔδωσα τὰς σχετικὰς διαταγάς, εἶμαι δὲ ὑποχρεωμένος νὰ ὑπεραμυνθῶ τῆς τιμῆς τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἀνοικοδομήσεως οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνωτέραν ἀντίληψιν τῆς ἐθνικῆς των ἀποστολῆς καὶ τῆς ἐθνικῆς μορφῆς τοῦ ἔργου, τὸ ὁποῖον ἐκτελοῦν καὶ τῆς ὑψηλῆς ἀποστολῆς τοῦ Ὑπουργείου αὐτοῦ. Ἔμεινα λέγω 4 ἡμέρας εἰς τὰ Γιάννενα, συνεκέντρωσα τούς νομάρχας καὶ τοὺς ἐπιθεωρητὰς καὶ τοὺς τομεάρχας καὶ ἐκαθήσαμεν καὶ τὰ βάλαμε κάτω. Μᾶς ἔλειπαν ὑλικά, ξυλεία. Ἔκανα αὐθαίρετον ἐπίταξιν εἰς ἕνα πλοῖον μὲ ξυλείαν ποὺ εὑρῆκα τυχαίως εἰς Πρέβεζαν καὶ τελικὰ τοὺς εἶπα ὅτι πρέπει νὰ στεγασθοῦν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ὁπωσδήποτε μέχρι τέλους Δεκεμβρίου, ὅταν δὲ ἦλθα καὶ ἀνεκοίνωσα τοῦτο εἰς τὸν μακαρίτην Σοφούλην μοῦ εἶπε, μπράβο, μπράβο. Πρέπει νὰ ξέρετε ὅτι αἱ περισσότεραι κατεστραμμέναι περιοχαὶ εἶναι ἡ Ἤπειρος, μία περιοχὴ τῆς Λαμίας αἱ ὀρειναὶ περιοχαὶ τῆς Θεσσαλίας καὶ ἡ Δυτικὴ Μακεδονία. Ὁ κ. Κουπαροῦσος ἔχει δίκαιον διότι τὰ περισσότερα πλήγματα τὰ ὑπέστησαν ἡ Εὐρυτανία καὶ ἡ Δυτικὴ Μακεδονία, ἡ Φθιῶτις, τὰ Καλάβρυτα, τὸ Ἀμάρι, τὰ Ἀνώγεια καὶ ἡ Βιάννα τῆς Κρήτης. Τὰ τμήματα αὐτὰ ἔχει καθῆκον τὸ κράτος νὰ περιθάλψῃ καὶ νὰ τὰ ἀνοικοδομήσῃ. Αὐτὴν τὴν στιγμήν, δὲν νομίζω ὅτι αἱ ζημίαι τῶν συμμοριοπλήκτων ἀπὸ τὸν συμμοριτισμὸν εἶναι τόσον μεγάλαι ὅσον τὰς παρουσιάζομεν, ἀλλὰ προστιθέμεναι αἱ ζημίαι καὶ αἱ καταστροφαὶ αὐταὶ εἰς τὰς καταστροφὰς τοῦ κατακτητοῦ δημιουργοῦν τὸ ὅλον πρόβλημα εἰς τὴν ὀξύτητα ποὺ ἔχει. Ἀλλὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἀνοικοδομήσεως ἔχει ἐξασφαλίσει 360 δισεκατομμύρια ἐκ τῶν ὁποίων 270 δισεκατομμύρια πρόκειται νὰ διατεθοῦν διὰ τοὺς συμμοριοπλήκτους. Κύριοι τί εἶχα ἐγὼ πέρυσι; Τὸ 1949–50 ἐζήτησα 40.000.000 δολλάρια δηλαδὴ 400 δισεκατομμύρια δραχμῶν, μοῦ ὑπεσχέθησαν ἐπισήμως 330 δισεκατομμύρια, μοῦ τὰ ἔκαναν 270, κατόπιν 240 καὶ εἰς τὸ τέλος μοῦ ἔδωσαν 150 δισεκατομμύρια καὶ μετὰ κόπον κατώρθωσα νὰ πάρω ἄλλα 90 δισεκατομμύρια διὰ τοὺς συμμοριοπλήκτους, δηλαδὴ τὸ ὅλον 240 δισεκατομμύρια. Τώρα ὁ σημερινὸς Ὑπουργὸς αὐξάνει τὸ ποσὸν αὐτό, τοῦτο ὅμως ὀφείλεται εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ τόπος ἔχει ἀπαλλαγῆ ἀπὸ τὸν πόλεμον εἰς τὸν ὁποῖον μᾶς εἶχον ρίψει αὐτοὶ οἱ ἀρνησιπάτριδες Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι ἐχαλοῦσαν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐκτίζαμεν ἡμεῖς. Ἐπί τῶν προκατόχων Κυβερνήσεων ἐπετεύχθη ἡ κατανίκησις τοῦ συμμοριτισμοῦ χάρις εἰς τὸν ἡρωϊσμὸν τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ δὲν ἀπορροφοῶνται διὰ τὸν πόλεμον οὔτε οἱ μέριμνες τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως οὔτε αἱ πιστώσεις τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἔχω νὰ εἴπω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν εἶναι τοῦτο, ὅτι νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ καταβάλῃ ἰδιαιτέραν προσπάθειαν ἡ Κυβέρνησις ὥστε νὰ ἐπιτύχῃ ἕνα χωριστὸ κονδύλιον διὰ τοὺς συμμοριοπλήκτους ἐντελῶς ξεχωριστὸ, διότι ὅπως πηγαίνομεν ὅταν διατεθοῦν τὰ 270 δισεκατομμύρια τὰ ὁποῖα εἶναι ὀλίγα, μόνον διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν συμμοριοπλήκτων θὰ μείνουν μόνον ἄλλα 90 δισεκατ. διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀνεπαρκῆ, ἀνεπαρκέστατα. Καὶ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ σταματήσῃ ἡ στέγασις τῶν βομβοπλήκτων καὶ πυροπαθῶν, διότι ἂν ἡ συμφορὰ τῶν συμμοριοπλήκτων εἶναι πρόσφατος, οἱ βομβόπληκτοι καὶ οἱ πυροπαθεῖς παθόντες ἀπὸ τοὺς κατακτητὰς μένουν ἐπὶ μίαν δεκαετίαν περίπου ἄστεγοι. Ἡ μορφὴ τὴν ὁποίαν ἐδώσατε δὲν εἶναι, κ. Ὑπουργέ, προσωρινὴ στέγασις. Μεταφερόμεθα εἰς τὴν ὁριστικὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν συμμοριοπλήκτων καὶ ἐν τῷ μεταξὺ τὸ ἔργον τῆς στεγάσεως, τῶν βομβοπλήκτων καὶ τῶν ἐπὶ κατοχῆς πυροπαθῶν ἔχει σταματήσει καὶ νομίζω ὅτι τὸ ποσὸν τῶν 90 δισεκατομμυρίων εἶναι ἀνεπαρκέστατον. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον ἐξετάσεως ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἡ αὔξησις τοῦ ποσοῦ. Τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα δίδουν δὲν εἶναι πολλά, ἴσως εἶναι δυνατὸν αἱ τεχνικαὶ ὑπηρεσίαι νὰ ἐπιβλέψουν μεγαλύτερον ἔργον, ἀρκεῖ νὰ ἐξασφαλισθοῦν πιστώσεις. Τὸ ἔργον δὲν εἶναι κομματικόν, εἶναι ἐθνικοῦ περιεχομένου, ἀνάγεται εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Ἑλλάδος καὶ ἡμεῖς ὡς ἀντιπολίτευσις εἴπομεν ὅτι πᾶσαν προσπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Ἑλλάδος θὰ τὴν συνεχίσωμεν. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι οἱ κ. κ. συνάδελφοι εἶναι ἀπολύτως δικαιολογημένοι νὰ φέρωσι ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸν πόνον καί τὰς στενοχωρίας τὰς ὁποίας δοκιμάζουν οἱ πληθυσμοὶ τῶν ἐπαρχιῶν των. Τοὺς παρακαλῶ ὅμως νὰ μεταφέρουν τὴν θέσιν των εἰς τὴν θέσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἀνοικοδομήσεως ὁ ὁποῖος εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἀντιμετωπίζῃ τὸ πρόβλημα ἐν τῷ συνόλῳ του, λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν ὅτι πλὴν τῶν συμμοριοπλήκτων εἶναι καὶ οἱ βομβόπληκτοι καὶ οἱ ἀπὸ τὸν κατακτητὴν καταστραφέντες ὁπότε ἐὰν μεταφερθοῦν ἐκεῖ δὲν θὰ ἠμποροῦν νὰ ἐπικρίνουν. Βεβαίως πρέπει νὰ καταβάλῃ ἡ Κυβέρνησις μίαν πρόσθετον προσπάθειαν, ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ μέχρι τοῦ νὰ ζητῶμεν τὴν κεφαλὴν τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ πίνακι ὑπάρχει διαφορά, διότι καὶ τὰ μέσα ἐὰν εἶχε ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θὰ ἠμποροῦσαν νὰ ἀνταποκριθοῦν αἱ τεχνικαὶ ὑπηρεσίαι του. Εἰδικώτερον διὰ τὴν Εὐρυτανίαν, διὰ τὴν ὁποίαν θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ὅτι ἐνδιαφέρομαι ἐξαιρετικά, διότι εἶχα τὴν τιμὴν νὰ διατελέσω νομάρχης Αἰτωλοακαρνανίας πρὸ 28 ἐτῶν ὁπότε περιῆλθον καὶ τὰς 6 ἐπαρχίας της, θὰ ἤθελα νὰ τὴν ἐξυπηρετήσω ὅσον ἠμποροῦσα περισσότερον ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κάμωμεν οὔτε κἂν τὴν διάγνωσιν τῶν ἀναγκῶν τῆς ἐπαρχίας αὐτῆς. Τὸν Αὔγουστον τοῦ 1949 ὅτε ἤμην Ὑπουργὸς μετέβην εἰς τὸ Καρπενῆσι ἀλλὰ δὲν ἠδυνήθην νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τῆς ἐπαρχίας, διότι δὲν μοῦ ἐπέτρεπε τὸ Ἐπιτελεῖον λόγῳ τῶν διεξαγομένων ἐκκαθαριστικῶν ἐπιχειρήσεων νὰ περιέλθω τὰς διαφόρους περιοχὰς διὰ νὰ ἀντιληφθῶ τὰς καταστροφάς. Ὅταν ἐπήγαμε τότε πρὸς ἀσφάλειαν μᾶς ἐδόθησαν ἅρματα μάχης. Δὲν εἶναι νομίζω ὀρθὸν τώρα ποὺ ἔχει ἐξασφαλισθῆ ἡ εὐλογία τῆς εἰρήνης εἰς τὸν τόπον, τὴν ὁποίαν ἐχάρισεν εἰς αὐτὸν ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις χάρις εἰς τοὺς ἀγῶνας τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐπικρίνωμεν τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν χωρὶς νὰ λαμβάνωμεν ὑπ’ ὄψει τὰς συνθήκας τὰς τότε. Ἐγὼ ἐπῆγα εἰς Θεσσαλονίκην τὸν Δεκέμβριον 1948 καὶ δὲν μοῦ ἐπέτρεψαν αἱ στρατιωτικαὶ ἀρχαὶ νὰ μεταβῶ εἰς τὰς Σέρρας, ἔφυγα εἰς τὰς 20.12.48 διὰ Κοζάνην καὶ κατὰ σύμπτωσιν ἐκεῖνο τὸ βράδυ ἐγένετο ἡ ἐπίθεσις εἰς τὴν Νάουσαν καὶ τὴν Ἔδεσσαν καὶ ἐντελῶς συμπτωματικὰ δὲν ἔγινεν εἰς τὴν Βέρροιαν ὁπόθεν διῆλθον ἐν μέσῳ χιόνων διὰ Κοζάνην, μολονότι αἱ στρατιωτικαὶ ἀρχαὶ μοῦ τὸ ἀπηγόρευσαν διότι δὲν ὑπῆρχεν ἀσφάλεια. Ὅταν ἔγινεν ἡ καταστροφὴ τῆς Καρδίτσης, διὰ νὰ γυρίσω ἀπὸ τὴν Καρδίτσα εἰς τὰ Τρίκαλα ἔκαμα 4 ὥρας διότι ἔπρεπε νὰ προηγηθῇ καὶ ἐγένετο ἡ ἀφαίρεσις τῶν ναρκῶν. Αὐτὰς τὰς δυσχερείας καὶ ἄλλας δυσχερείας ἀντιμετωπίζομεν ἡμεῖς. Καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἔπρεπε νὰ ζῇ ὁ ἀείμνηστος Σοφούλης διὰ νὰ σᾶς εἴπῃ πόσας δυσκολίας ἀντιμετωπίσαμεν καὶ πόσον τελεσφόροι ὑπῆρξαν αἱ προσπάθειαί μας.

§145Κ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Κύριε Παπαδόγιαννη, σᾶς παρέχω τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι ὅσα εἶπα τὴν ἄλλην φοράν, δὲν τὰ εἶπα ἀπὸ πνεῦμα ἀντιπολιτευτικὸν ἐναντίον σας. Οὔτε σεῖς ὅμως, οὔτε καὶ ὁ προλαλήσας συνάδελφος, δὲν δύνασθε νὰ ἰσχυρίζεσθε ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ζητοῦνται εὐθῦναι ἀπὸ τὰς προηγουμένας Κυβερνήσεις. Διότι τὸ ζήτημα τῶν συμμοριοπλήκτων, δὲν ἐξεπήδησεν ἀποτόμως, ὅπως εἴπατε, ἀλλὰ ἔπρεπε νὰ σᾶς ἦτο γνωστὸν ὅτι θᾶττον ἢ βράδιον θὰ ἔφθανεν ἐν ὄψει τὸ μέγα τοῦτο πρόβλημα. Καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι δὲν εἶπα διὰ κατασκευὰς καὶ ἀποκαταστάσεις συμμοριοπλήκτων τότε ποὺ δὲν ἦτο δυνατὸν βεβαίως νὰ γίνουν ἀκόμη λόγῳ τῆς καταστάσεως. Εἶπα περὶ καταρτισμοῦ προγράμματος τὸ ὁποῖον δὲν ἐγένετο ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ποὺ ἦτο καιρὸς νὰ γίνῃ. Ἠρεύνησα παντοῦ, ἀλλὰ οὐδαμοῦ εὗρον οὔτε μελέτην, οὔτε πρόγραμμα, οὔτε τίποτε σχετικὸν μὲ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ τεραστίου αὐτοῦ προβλήματος, ἐπὶ ἡμερῶν τῶν προηγουμένων Κυβερνήσεων.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ταλιαδούρης ἔχει τὸν λόγον.

§147Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας ἐξετέθησαν ἐν πλάτει τὰ ἀφορῶντα τὸ πρόβλημα τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν συμμοριοπλήκτων. Ἂν ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα ἔπραξα τοῦτο διὰ ν’ ἀναπτύξω μίαν πλευρὰν τοῦ θέματος τὴν ὁποίαν οὐδεὶς ἔθιξε. Κύριοι συνάδελφοι, αἰσθάνομαι ἐντροπήν, διότι τὰ ἑδώλια εἶναι κενὰ καὶ δὲν παρίστανται παρὰ ἐλάχιστοι συνάδελφοι, προκειμένου νὰ συζητηθῇ θέμα τοσαύτης σπουδαιότητος, ὡς τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν δυστυχῶν τούτων ἀδελφῶν μας. Ὅταν κατὰ τὰς περιοδείας μας, κύριοι, εὑρισκόμεθα μεταξὺ τῶν συμμοριοπλήκτων καὶ μᾶς ἐρωτοῦσαν διατί, κύριε βουλευτά, ἐνῶ ἐκάησαν 100 οἰκίαι εἰς τὸ χωριό μας, τὸ Κράτος μᾶς ἀνεγείρει μόνον 30, ἀπαντούσαμε «κάμετε ὑπομονή, ἀγαπητοὶ ἀδελφοί, τὸ Κράτος δὲν ἔχει διὰ περισσότερα, δὲν ὑπάρχουν πιστώσεις κάμετε ὑπομονήν». Συνεχίζοντες τὴν περιοδείαν καὶ ἐρωτώμενος ἀπὸ ἄλλους διατὶ, κύριε βουλευτά, μᾶς ἐξαπέστειλε τὸ Κράτος στὸν ἐπαναπατρισμὸν ἢ μᾶλλον στὸν «ξεπατρισμὸν» ὡς τὸν λέγουσιν οἱ χωρικοὶ καὶ μᾶς ἔδωσε 5 ζῶα μόνον εἰς 150 οἰκογενείας; Τί νὰ κάμωμεν μὲ αὐτά; Νὰ καλλιεργήσωμεν; Νὰ σπείρωμεν; Ξύλα νὰ μεταφέρωμεν ἢ τί νὰ πρωτοκάμωμεν; Καὶ ἀπαντῶμεν καὶ πάλιν εἰς τοὺς μάρτυρας αὐτοὺς στερεοτύπως. Κάμετε ὑπομονὴν, ἀδελφοί, τὸ Κράτος δὲν ἔχει περισσότερα, κάμνει ὅ,τι ἠμπορεῖ, αἱ πιστώσεις δὲν ἐπαρκοῦν, αὐτὰ μᾶς λέγουν οἱ Ὑπουργοὶ, κύριοι συνάδελφοι καὶ αὐτὰς τὰς διαβεβαιώσεις δίδομεν καὶ ἡμεῖς. Κατὰ τὸ συνέδριον ἀνορθώσεως τὸ ὁποῖον ἔγινεν εἰς τὴν πόλιν τῆς Κοζάνης καὶ ἐκεῖ οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ ὡμολόγησαν τὴν ἀνεπάρκειαν πιστώσεων. Τὸ πόρισμα ὅπερ ἐξήγαγεν ὁ σύμβουλος τῆς Υ.Σ.Ε.Σ.Α. καὶ θέλει νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ πορίσματα τοῦ συνεδρίου τούτου ἐν τόμῳ 40 καὶ σελίδι 55 καί ἐπέκεινα εἶναι τοῦτο (ἀναγινώσκει). «Διεπιστώθη ἐπίσης ὅτι τὰ διατιθέμενα μέσα καὶ ἐφόδια εἶναι ἀνεπαρκῆ διὰ νὰ καταστῇ καὶ πάλιν παραγωγικὸς ὁ ἐπαναπατριζόμενος πληθυσμός». «Διεπιστώθη ὅτι αἱ στεγαστικαὶ ἀνάγκαι τῆς Δυτικῆς Μακεδονίας παρὰ τὸ μέχρι τοῦδε ἐκτελεσθὲν ἔργον ἐξακολουθοῦν νὰ εἶναι σημαντικαί». «Ὡς κύριον πρόβλημα τῆς περιοχῆς παρουσιάζεται τὸ πρόβλημα τῆς στεγάσεως τῶν πυροπαθῶν κατοίκων». Ἐν σελίδι 57 «λόγῳ ἐλλείψεως ἐπαρκῶν πόρων ἀποκλείεται πρὸς τὸ παρὸν ἡ ἀνέγερσις ἢ ἐπισκευὴ ἐκκλησιῶν...». Ἑπομένως κοινὴ εἶναι ἡ δήλωσις τῶν ἐπισήμων ὅτι οἱ πόροι εἶναι ἀνεπαρκεῖς. Διατὶ νὰ εἶναι ὅμως ἀνεπαρκεῖς; Ἐδῶ εἶναι ἡ πτυχὴ ἥτις δὲν ἐξητάσθη ἀπὸ κανέναν συνάδελφον. Ἐνῶ εἶναι ἀνεπαρκεῖς οἱ κρατικοὶ πόροι διατὶ τότε χορηγοῦνται δάνεια εἰς αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι ἔχουν πολλὰ καὶ θέλουν νὰ τὰ κάμουν περισσότερα; Πῶς συμβαίνει νὰ μὴ δίδεται τίποτε σὲ κείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὡς στέγην τὰ κλαδιὰ τῶν δένδρων καὶ πίνουν νερὸ ἀπ’ ἐκεῖ ὅπου πίνουν οἱ χοῖροι ἐνῷ εἰς ἄλλους μὴ ἔχοντας ἀνάγκας δίδονται πλουσιοπάροχα δάνεια; Ὑπάρχουν ὁλόκληρα χωριὰ συμμοριοπλήκτων εἰς τὰ ὁποῖα τὸ Κράτος ἔδωσε τρία ἕως τέσσαρα ζῶα ἐν ὅλῳ καὶ δύο ἄροτρα. Τί θέλετε νὰ κάμουν μὲ αὐτά; Πῶς νὰ συντηρηθοῦν; Ἔχει ἐδῶ ἕνα ἑβδομαδιαῖον δελτίον ἐκδιδόμενον ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ τοῦ Ὑπουργοῦ κ. Τσουδεροῦ τιτλοφορούμενον «Ἀγὼν ἐπιβιώσεως» καὶ εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι καταχωρημένα τὰ ἑξῆς δάνεια ἀπὸ τὴν ἀμερικανικὴν βοήθειαν εἰς σελίδα 320 «δάνειον εἰς τὸν Χρῆστον Καπελάκην διὰ Ψυγεῖα —Πάγου 529 ἑκατομμύρια δραχμῶν». Καὶ πάρα κάτω «δάνειον εἰς τὸν Μιχ. Ἀνδροῦτσον 1266 ἑκατοιμύρια δραχμῶν». Εἰς δύο ἰδιώτας διὰ νὰ μὴ ἀναφέρω τὰς ἑκατοντάδας ἄλλων, ἐνῷ οἱ ἁρμόδιοι ἰσχυρίζονται ἔλλειψιν πιστώσεων, διὰ νὰ κτισθῇ ἕνα πτωχόσπιτο διὰ τὸν συμμοριόπληκτον ἢ νὰ δοθῇ ἕνα ἀροτριῶν ζῶον εἰς αὐτὸν ἐγκρίνονται δάνεια δύο περίπου δισεκατομμυρίων δραχμῶν ἐπαρκοῦντα ν’ ἀγορασθῶσι 1000 ζῶα ἢ νὰ γίνουν 200 οἰκίαι εἰς τοὺς συμμοριοπλήκτους. Καὶ δὲν εἶναι μόνον αὐτά. Εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ἐνεκρίθη διὰ δύο ἰδιώτας ἕνα δάνειον 5 ἑκατομμυρίων δολλαρίων ἤτοι 75 δισεκατομμυρίων δραχμῶν! Διὰ νὰ γίνῃ τί νομίζετε; Ἕνα ἐργοστάσιον ἐξευγενισμοῦ ζακχάρεως τεύτλων. Δηλαδὴ ἕνα τριπλοῦν κακόν. Διὰ τὸ Ἔθνος. Πρῶτον κακόν, ὅτι θὰ ἐπεξεργάζηται εἰσαγόμενα ἔξωθεν ξένων ἀγροτῶν προϊόντα, ἐνῷ οἱ ἰδικοί μας ἀγρόται θὰ μένουν ἄνεργοι. Δεύτερον ὅτι θὰ μᾶς ἐμποδίζῃ ν’ ἀνταλλάξωμεν τὰ καπνά μας μὲ ζάχαριν τοῦ ἐξωτερικοῦ καί τρίτον διότι δεσμεύει 75 δισεκατομμύρια δραχμῶν διὰ τούς ἄνω λόγους ἐνῷ ἂν θὰ διετίθεντο αὐτὰ διὰ τοὺς συμμοριοπλήκτους θὰ ἔλυον ὁλοκληρωτικῶς τὸ πρόβλημα στέγης 7000 οἰκογενειῶν, ἤτοι 35.000 ψυχῶν συμμοριοπλήκτων.

§148Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Εἰς ποίους ἐδόθη τὸ δάνειον; Πῶς λέγονται;

§149Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Λέγονται Παπᾶς καὶ Κ. Λαδᾶς. Διὰ τὴν μὴ πραγματοποίησιν τοῦ δανείου αὐτοῦ ἐξεσηκώθη ἡ πανελλήνιος ὁμοσπονδία Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν καὶ ὅλος ὁ ἀγροτικὸς κόσμος καὶ δὲν γνωρίζομεν τί ἔγινε μὲ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν.

§150Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκ. καὶ Ἀνοικοδ.). Τὸ δάνειον ἠκυρώθη.

§151Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Χαίρω πάρα πολὺ διὰ τὴν πληροφορίαν αὐτὴν καὶ θὰ ἔχαιρον περισσότερον ἂν ἐματαιοῦντο καὶ τὰ ἄλλα δάνεια πρὸς διαφόρους πλουτοκράτας. Προχωρῶ πάρα κάτω, κύριοι συνάδελφοι. Εἰς τὴν σελίδα 404 βλέπω ἐγκεκριμένον δάνειον διὰ τὴν Ἀνών. Ἑλλην. Ἑταιρείαν Χημικῶν Προϊόντων καί Λιπασμάτων (δηλαδὴ Μποδοσάκην) ἀνερχόμενον εἰς δραχμὰς 4000 ἑκατομμυρίων. Πάρα κάτω ἀναγινώσκω εἰς τὴν ἰδίαν σελίδα καί πάλιν εἰς Ἀνών. Ἑταιρείαν Χημικῶν Προϊόντων καί Λιπασμάτων μὴ ἐγκριθὲν δάνειον ὀκτὼ δισεκατομμυρίων δραχμῶν καὶ ἀκόμη παρακάτω εἰς τὴν σελ. 405 εἰς τὴν ἰδίαν καὶ πάλιν Ἀν. Ἑλλην. Ἑταιρείαν Χημικῶν Προϊόντων καὶ Λιπασμάτων ἐγκεκριμμένον δάνειον ἄλλων 28 δισεκατομμυρίων δραχμῶν ἤτοι συνολικῶς τεσσαράκοντα δισεκατομμύρια δραχμῶν δάνειον διὰ νὰ κάμῃ τί; Διὰ νὰ κτίσῃ μήπως τὸ σπιτάκι της ἢ ν’ ἀγοράσῃ τὸν ἀπαραίτητον ἡμίονόν της; Ὅταν μᾶς ἐρωτοῦν οἱ χωρικοὶ διατί 100 οἰκογένειαι ἔχουν ἕνα μουλάρι τοὺς λέγομεν δὲν φθάνουν τὰ χρήματα!!

§152Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Τὰ χημικὰ λιπάσματα ἐπιτελοῦν ἕνα προορισμόν.

§153Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκ. καὶ Ἀνοικοδ.). Πρέπει νὰ γίνῃ ἀντιληπτὸν ὅτι εἰς τὰ δάνεια ὁδηγούμεθα ἀπὸ τοὺς συμμάχους οἱ ὁποῖοι μελετοῦν τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν καὶ βάζουν μίαν βάσιν ἀνασυγκροτήσεως. Ἀσφαλῶς οἱ Ἀμερικανοί δὲν ἔχουσιν οὐδένα δεσμόν, οὔτε μὲ τὴν ἑταιρείαν λιπασμάτων οὔτε μὲ τὸν Λαδᾶν. Ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι διὰ νὰ ὑπάρξῃ μία παραγωγὴ πρέπει νὰ γίνουν αὐτὰ τὰ ὁποῖα γίνονται. Αὐτὸ εἶναι ἕνα πρόγραμμα ἀνασυγκροτήσεως εἰς τὰς μεγάλας γραμμὰς τὸ ὁποῖον οἱ Ἀμερικανοὶ ἐφαρμόζουν καὶ ἀλλοῦ, δὲν εἶναι χειρονομίες φιλικές.

§154Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Δὲν εἶπα τοῦτο κ. Ὑπουργέ, εἶπα ὅτι πρέπει νὰ καθοδηγηθοῦν οἱ Ἀμερικανοὶ ἀπὸ τοὺς οἰκονομικοὺς ὑπουργοὺς διὰ τὴν ὀρθωτέραν διάθεσιν τῶν πιστώσεων, διότι ἄλλως θὰ γίνωμεν Κίνα. Δὲν πιστεύω ὅτι αἱ ὑποδείξεις πρὸς ποίους πρέπει νὰ δίδωνται τὰ χρήματα νὰ εἶναι τῶν Ἀμερικανῶν. Μὲ αὐτὰ δὲν ἀσχολοῦνται οἱ Ἀμερικανοί. Εἶμαι ὑποχρεωμένος ν’ ἀναπτύξω τὰς ἀπορίας αὐτὰς διὰ νὰ δοθῇ μία ἀπάντησις εἰς τοὺς συμμοριοπλήκτους. Τονίζω ὅτι δὲν δυνάμεθα ν’ ἀντικρύσωμεν τούς δυστυχεῖς αὐτοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι παραμένουν κάτω ἀπὸ τὰ δένδρα ἕως ὅτου στεγασθοῦν καὶ νὰ μένωμεν ἀσυγκίνητοι. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῶσι γενναῖα μέτρα. Κακίζω τὸν Ὑπουργὸν Οἰκονομικῶν κ. Καρτάλην διὰ τὴν οἰκονομίαν 400 δισεκατομμυρίων ὑπὲρ τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν εἰς βάρος τῶν συμμοριοπλήκτων τῶν ὁποίων ἔκοψε τὰ τρόφιμα διὰ νὰ κομπάζῃ ὅτι ἐπέτυχον οἰκονομίας. Πρέπει νὰ προσέξωμεν πολὺ τὸ ζήτημα αὐτό. Πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας ὅτι ὅταν ἐκρίνετο ἡ τύχη τῆς Πατρίδος καὶ ἐτέθη τὸ ἐρώτημα εἰς τοὺς χωρικοὺς νὰ ἐκλέξουν μεταξὺ Πατρίδος καὶ περιουσίας των προετίμησαν ἔστω καὶ γυμνοὶ καὶ πυροπαθεῖς νὰ συνταχθοῦν μὲ τὴν Πατρίδα. Τότε, ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, τοὺς ἐζητήσαμεν καὶ ἄλλην θυσίαν. Νὰ ὁπλισθῶσιν. Καί ἐξωπλίσθησαν. Μὲ τὸν ἐπαναπατρισμὸν τὰ ἐφόδια ποὺ τούς ἔδωσε τὸ Κράτος εἶναι τὰ ὅπλα αὐτὰ μὲ τὰ ὁποῖα ἐπανῆλθον εἰς τὰ χωριά των καὶ δὲν γνωρίζομεν πῶς θὰ χρησιμοποιήσουν αὐτά, ὅταν θὰ φθάσουν εἰς τὸ ἀπροχώρητον τῆς δυστυχίας καὶ ἀπογνώσεως. Θὰ ἤθελα νὰ εἶναι καὶ οἱ ἄλλοι συνάδελφοι ἐδῶ διὰ νὰ τ’ ἀκούσουν. Παίζομεν ἐν οὐ παικτοῖς! Παίζομεν μὲ τὸ κεφάλι μας! Πρέπει νὰ δώσωμεν τὰ μέσα εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ἤτοι στέγην καὶ ἀροτριῶντα ζῶα διὰ νὰ συντηρηθῶσιν. Δὲν ἔχω παράπονον ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας διὰ τὴν προσπάθειαν τὴν ὁποίαν καταβάλλει. Ἔχω παράπονον ἀπὸ τοὺς Οἰκονομικοὺς Ὑπουργοὺς κ. κ. Καρτάλην καὶ Τσουδερὸν διὰ τὰς ἀνεπαρκεῖς πιστώσεις ποὺ φροντίζουν νὰ διατεθῶσι διὰ τοὺς συμμοριοπλήκτους. Ὅταν ἔγινε τὸ συνέδριον ἀνορθώσεως εἰς τὴν Κοζάνην, καὶ ἀνεπτύχθησαν λαμπρὰ προγράμματα διὰ τὸ μέλλον, ἐτόνισα τότε εἰς τὸν Ὑπαρχηγὸν τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς κ. Τζέκινς ὅτι τὰ προγράμματα γίνονται διὰ τὴν εὐημερίαν τῶν ἀνθρώπων, ἂν ὅμως ἡμεῖς δὲν ἐξασφαλίσωμεν εἰς τοὺς συμμοριοπλήκτους τὰ μέσα ἐπιβιώσεώς των περιττὰ τότε τὰ προγράμματα. Διότι πρῶτον θὰ ζήσωμεν καὶ κατόπιν θὰ φιλοσοφήσωμεν! Πρέπει σὺν τοῖς ἄλλοις νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ περιφέρειά μου εἶχε 400.000 αἰγοπρόβατα καὶ ἔμειναν μόνον 50.000. Καὶ ἀπὸ τὰς 20.000 μεγάλων ζώων τὰ ὁποῖα κατεστράφησαν ἐστάλησαν ἀπὸ τὸ Κράτος μόνον 700. Τονίζω ὅτι ἐγένετο κακὴ διάθεσις τῶν εἰσαχθέντων ζώων, διότι ἐκεῖ ὅπου ἐδόθησαν καὶ ἐργάζονται τρακτὲρ δὲν ἔπρεπε νὰ δοθῶσι καὶ ζῶα. Ἐζήτησα ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας πίνακα τῶν ἀπολεσθέντων ζώων κατὰ Νομὸν καὶ πίνακα δοθέντων εἰς ἕκαστον Νομὸν ζώων, ἀλλὰ μέχρι σήμερον δὲν μοὶ ἐδόθη ἀκόμη. Τόση εἶναι ἡ ἀνάγκη χορηγήσεως ζώων ὥστε ἐστράφην καὶ πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Πλὴν ὁ Διοικητής της κ. Πετρόπουλος μοὶ ἐδήλωσεν ὅτι τὰ κεφάλαια τῆς Τραπέζης κατὰ μέγιστον μέρος εἶναι δεσμευμένα εἰς δάνεια καπνῶν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ αὐξηθῶσι τὰ δι’ ἀγορὰν ζώων δάνεια τῆς Τραπέζης. Ὥστε καὶ ἀπ’ ἐκεῖ τίποτε δὲν γίνεται. Κύριοι Ὑπουργοί, ὀφείλω νὰ σᾶς προειδοποιήσω καὶ πρέπει νὰ γνωρίζητε καλῶς, ὅτι ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἡ ἰδία κατάστασις τῶν δυστυχῶν συμμοριοπλήκτων καὶ ἔλθῃ ὁ χειμὼν χωρὶς νὰ στεγασθῶσι, καὶ χωρὶς νὰ λάβωσι τὰ ἀπαραίτητα ἐφόδια διὰ νὰ παραμείνωσιν εἰς τὰ χωρία των θὰ εἶμαι ἐγὼ ἐπὶ κεφαλῆς ποὺ θὰ τοὺς κατεβάσω πρὸς σωτηρίαν των εἰς τὰς πόλεις. Λάβετε μέτρα διὰ νὰ σώσητε τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ἀπὸ τὴν πεῖναν καὶ τὸν θάνατον, διότι ἄλλως καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ Ἔθνος θὰ κλονισθῶσιν. (Χειροκροτήματα).

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Στεφανίδης ἔχει τὸν λόγον.

§156Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κάμνω, κύριοι βουλευταί, τὴν θλιβερὰν διαπίστωσιν, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ κολισσιαίας σημασίας Ἐθνικοῦ καὶ Κοινωνικοῦ αὐτοῦ θέματος ἐλάχιστοι ἐκπρόσωποι τῶν Ἑλληνικῶν ἐπαρχιῶν παρίστανται. Κάμνω ἐπιπροσθέτως τὴν ἀποκαρδιωτικὴν σύγκρισιν τῆς παρουσίας ὅλων σχεδὸν τῶν μελῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας κατὰ τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν ἡ ἀριστερὰ πτέρυξ ἔφερεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ζήτημα τῶν κρατουμένων εἰς τὰς φυλακὰς τῶν Γιούρων καὶ τῆς ὑπάρξεως κενῶν ἑδωλίων κατὰ τὴν σημερινὴν συζήτησιν τοῦ σπουδαιοτάτου θέματος τῶν συμμοριοπλήκτων καὶ τῆς ἀναγεννήσεως τῆς ἐγκαταλελειμμένης Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας. Ἐνθυμοῦμαι μάλιστα ὅτι πρὸ ἡμερῶν ἐξ ἀφορμῆς μιᾶς ἐρωτήσεώς μου συζητηθείσης εἰς τὴν Βουλὴν διὰ τὴν ἔλλειψιν δικαίας κατανομῆς τῶν παρεχομένων πιστώσεων ἐκ τῆς Ἀμερικανικῆς οἰκονομικῆς βοηθείας, ἀπεφάσισεν ἡ Βουλὴ τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως, ὅλοι δὲ Κυβέρνησις καὶ βουλευταὶ ἐχαιρέτισαν χαρμοσύνως τὸ γεγονός. Ἡ σύγκρισις, ἡ διαπίστωσις καὶ ἡ ὑπενθύμισις αὐτὴ ἄγουν εἰς πολὺ θλιβερὰς σκέψεις, τὰς ὁποίας καθῆκον αἰσθάνονται πρὸ παντὸς τὰ νέα μέλη τοῦ Σώματος νὰ ἐξωτερικεύσουν. Ὅσον ἀφορᾷ μὲν τὸ πρόβλημα τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ καὶ τῶν συμμοριοπλήκτων ἐλέχθησαν ἀπὸ ἄλλους συναδέλφους τόσα πολλά, ὥστε νὰ περιττεύῃ ἐξιστόρησις τῶν ἰδίων ἀπόψεων. Ὑπολείπεται μόνον ἡ ἔκθεσις τῶν ἀπόψεων τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία εἶναι εὐτύχημα μέγα διὰ τὸν τόπον ὅτι εἰς τὸν τομέα τῆς ἀνοικοδομήσεως καὶ προνοίας καί εἰς τὸν τομέα τῆς γεωργίας ἐκπροσωπεῖται ἀπὸ δύο δραστηρίους καὶ ἐνημέρους τῶν συναφῶν προβλημάτων ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι ἐπετέλεσαν τὸ καθῆκον των. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὸ ἕτερον πρόβλημα τῆς ἐγκαταλείψεως τῶν Ἑλληνικῶν ἐπαρχιῶν ὅ,τι καὶ νὰ λεχθῇ εἶναι ἐλάχιστον ἐν σχέσει πρὸς τὴν ζῶσαν πραγματικότητα τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχιακῆς ζωῆς. Εἶναι ἀναμφισβήτητον τὸ γεγονὸς ὅτι ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τοῦ ἐλευθέρου ἐθνικοῦ βίου μας τῆς τελευταίας ἑκατονταετίας ὁλόκληρον τὴν οἰκονομικὴν δραστηριότητα καὶ ζωτικότητα τῆς Χώρας μας συνεκέντρωσε καὶ ἀπερρόφησεν ἡ Ἑλληνικὴ πρωτεύουσα. Ἡ ἰδία κατάστασις ἀνίσου καὶ ἀδίκου μεταχειρίσεως τῶν Ἑλληνικῶν ἐπαρχιῶν ἐξηκολούθησε καὶ καθ’ ὅλην τὴν ἐπακολουθήσασαν καί συνεχιζομένην περίοδον τῆς λεγομένης οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ σχεδίου Μάρσαλ. Ἔφερα πρὸ ἡμερῶν εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς σχετικῆς ἐρωτήσεώς μου ἕνα καταπληκτικὸν παράδειγμα ὅτι πρὸ ἑνὸς ἔτους ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τῶν 5.000.000 περίπου δολλαρίων, ποὺ προωρίσθη διὰ τὴν ἐνίσχυσιν καὶ τὴν ἀναδιοργάνωσιν τῶν Ἑλληνικῶν τσιμεντοβιομηχανιῶν ἐδόθη ἀπὸ μίαν κεντρικὴν Ἐπιτροπὴν δανείων τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, εἰς τὰς δύο μεγαλυτέρας τσιμεντοβιομηχανίας τῶν Ἀθηνῶν, δηλαδὴ εἰς δύο μεγάλους βιομηχάνους καὶ δὲν ἐδόθη οὐδὲ ὀβολὸς εἰς τὰς ὁμοειδεῖς μικρὰς βιομηχανίας τῶν ἐπαρχιῶν. Ὑπάρχουν πολλὰ ἄλλα χαρακτηριστικὰ παραδείγματα τὰ ὁποῖα δικαιολογοῦν πλήρως τὸ πικρὸν παράπονον τοῦ Λαοῦ τῆς ὑπαίθρου ὅτι παραγκωνίζεται συστηματικῶς. Ὀφείλω, κύριοι βουλευταί, νὰ ἐξάρω τὴν σημασίαν καὶ τὴν σπουδαιότητα τῶν λεχθέντων ἐκ μέρους τοῦ ἀγροτικοῦ βουλευτοῦ Ροδόπης. Ὑπῆρξεν ἡ ὁμιλία του μία ζωντανὴ ἐκδήλωσις δυσφορίας τοῦ ἀγροτικοῦ καὶ ἐργατικοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἑλληνικῆς ὑπαίθρου, μὲ ἄλλας λέξεις ἡ πραγματικὴ φωνὴ τοῦ Λαοῦ. Πρέπει τόσον ἡ Βουλή, ὅσον καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ προσέξουν πολὺ τὰ ἱστορηθέντα ἐκ μέρους τοῦ κ. συναδέλφου διὰ τὰ αἴτια τῆς κακοδαιμονίας τῶν Ἑλληνικῶν ἐπαρχιῶν. Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ὑπαιτία τῆς θλιβερᾶς αὐτῆς καταστάσεως, ἐὰν θέλῃ ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰ αἰσθήματα καὶ τοὺς πόθους τοῦ Λαοῦ μας, ἐὰν θέλῃ νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ ἱερὸν χρέος της πρὸς τὸ Ἔθνος: α) Ὀφείλει νὰ στρέψῃ ἀμείωστον τὴν προσοχήν της καὶ τὴν στοργήν της πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν ἐπαρχίαν, β) ὀφείλει εἰς κάθε παραγωγικὸν κλάδον νὰ κάμῃ δικαίαν κατανομὴν τῶν πιστώσεων ἀνασυγκροτήσεως ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ σχεδίου Μάρσαλ, εἰς ὅλους τοὺς νομούς, γ) ὀφείλει νὰ πλήξῃ τὴν ἐκμετάλλευσιν μερικῶν ἀσυνειδήτων οἰκονομικῶν παραγόντων τῆς λεγομένης οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας καὶ δ) ν’ ἀγωνισθῇ διὰ τὴν ἐξύψωσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τῶν ἐργατικῶν καὶ ἀγροτικῶν λαϊκῶν μαζῶν ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐξαρτᾶται ἡ ἠθικὴ καὶ ἡ ὑλικὴ εὐημερία τοῦ Ἔθνους. Μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θ’ ἀντιμετωπισθοῦν καὶ θ’ ἀποτραποῦν οἱ ἀπειλοῦντες τὴν Φυλήν μας κίνδυνοι, ποὺ προέρχονται ἀπὸ τοὺς ἐχθροὺς τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Εἶναι μέγα εὐτύχημα διὰ τὴν Χώραν ὅτι εἰς τὴν σημερινὴν Βουλὴν ὑπάρχουν πολλοὶ βουλευταὶ φορεῖς τῶν ἐθνικῶν καὶ προοδευτικῶν αὐτῶν ἐπιδιώξεων μιᾶς δικαιοτέρας διανομῆς τῶν ὑλικῶν ἀγαθῶν πρὸς ἐξασφάλισιν ἑνὸς καλλιτέρου μέλλοντος τοῦ μαρτυρικοῦ λαοῦ μας. (Χειροκροτήματα).

§157ΕΜΜ. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς δώσω αὐτὴν τὴν πληροφορίαν: Εἶχεν ἀποφασισθῆ ἡ ἀνοικοδόμησις ἑνὸς νοσοκομείου εἰς τὸν Νομὸν Ρεθύμνης καί διεγράφη ἡ σχετικὴ πίστωσις ἀπὸ τὸν προϋπολογισμόν. Εἶναι θλιβερὸν αὐτό.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σπηλιωτόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§159Ι. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι τόσον σοβαρόν, ποὺ βεβαίως ἐγὼ ἴσως νὰ μὴ ἔχω τὰς ἱκανότητας νὰ τὸ ἀναπτύξω ἂν καὶ νομίζω ὅτι ἐξηντλήθη ἀπὸ ὅλας τὰς πλευράς. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ, ἐγὼ πιστεύω, ὅπως εἶπε καὶ ὁ κ. Ταλιαδούρης, ὅτι τὴν Κυβέρνησιν ἐνδιαφέρει περισσότερον νὰ κάμῃ ἀποσυμφόρησιν τῶν κέντρων παρὰ νὰ κάμῃ ἐπαναπατρισμόν. Μὲ τὸ τόσον σοβαρὸν αὐτὸ θέμα θὰ ἔπρεπε ν’ ἀσχοληθῇ ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁλόκληρος ἡ Βουλή. Καὶ τὸ θέαμα τῆς ἀποψινῆς Βουλῆς μοῦ προξενεῖ πικρίαν. Ἔχει τὴν ὄψιν ἐγκαταλελειμμένης μονῆς! Ἔπρεπε ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις καὶ ὅλοι οἱ βουλευταὶ νὰ εἶναι ἀπόψε παρόντες, διότι τὸ θέμα αὐτὸ ἐνδιαφέρει ὅλους μας καὶ ἰδιαιτέρως ἡμᾶς τοὺς ἐπαρχιώτας βουλευτάς. Μέσα εἰς τοὺς συμμοριοπλήκτους ὅλοι μας ἔχομεν συγγενεῖς. Δυστυχῶς ὅμως καί ἡ παρελθοῦσα Βουλὴ ἔφυγεν, ἔληξεν ἡ τετραετία της καὶ δὲν ἐπετέλεσε οὐδὲν γενναῖον ἔργον χωρὶς νὰ ψηφίσῃ οὔτε καὶ αὐτοὺς τοὺς νόμους καὶ φοβοῦμαι ὅτι καὶ ἡ σημερινὴ Βουλὴ δὲν θὰ τερματίσῃ τὸ ἔργον της. Τὸ κακόν, κ. συνάδελφοι, πρέπει νὰ ἀναζητηθῇ, καθὼς καὶ ἡ ἀφορμὴ τῆς μὴ ἐκπληρώσεως τοῦ καθήκοντός της πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, μόνον εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ὅταν εἰς μίαν Ὀργάνωσιν ὑπάρχουν διαφωνίαι ριζικαὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ καλῶς. Τὸ ἴδιον συμβαίνει καὶ μὲ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, ἴσως λόγῳ τῆς ἀνομοιογενείας αὐτῆς. Μᾶς ἦλθεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προχθὲς ἐδῶ καὶ καταθέτων τὸν προϋπολογισμόν, ἐνῶ θὰ ἔπρεπε μὲ αὐτὸν νὰ ἐνισχύσῃ τοὺς μικροὺς ὑπαλλήλους μᾶς εἶπεν ὅτι ἔκαμεν ἀρκετὰς οἰκονομίας καὶ ἔδωσε ἕνα μισθολόγιον νέον ποὺ κόβει τὸν πενιχρὸν μισθὸν τῶν ἐργατῶν καὶ τὸν δίδει εἰς τοὺς μεγάλους καὶ ἀντὶ νὰ δίδῃ περισσότερα δίδει ὀλιγώτερα εἰς τούς χωροφύλακας καί τοὺς ἄλλους κατωτέρους ὑπαλλήλους. Ἔρχεται ἐπίσης ἡ Κυβέρνησις καὶ φροντίζει νὰ πάρῃ τὰ χρήματα τῶν διαφόρων Ταμείων διὰ νὰ ἔχῃ ταμειακὴν εὐχέρειαν. Ἐκτὸς αὐτοῦ ὅταν συζητοῦνται τοιαῦτα σοβαρὰ ζητήματα ὅπως τὰ τοῦ νέου μισθολογίου καὶ τῶν συντάξεων πρέπει νὰ εἶναι παρόντες ὅλοι οἱ βουλευταὶ καὶ ὅλα τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως ὄχι ὅπως συμβαίνει τώρα. Δυστυχῶς οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ ἔχουν τὴν γνώμην ὅτι ὅταν γίνουν Ὑπουργοὶ εἶναι ἀναντικατάστατοι καὶ δὲν λαμβάνουν ὑπ’ ὄψιν των τὴν γνώμην οὐδενὸς βουλευτοῦ. Ὁ σκοπὸς καὶ ἡ ἀποστολὴ τοῦ βουλευτοῦ εἶναι νὰ ἔλθῃ ἐδῶ καί νὰ συνεργασθῇ μὲ τὸν Ὑπουργὸν καὶ ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἐρωτήσῃ τοὺς βουλευτὰς καὶ νὰ ἀκούσῃ τὴν γνώμην των. Θὰ εἴχωμεν δὲ πολὺ καλλίτερα ἀποτελέσματα ἐὰν οἱ Ὑπουργοὶ ἐρωτοῦσαν τοὺς βουλευτὰς ἐπὶ τῶν διαφόρων ἐπαρχιακῶν ἀναγκῶν. Δυστυχῶς σήμερον ὅ,τι τοὺς λέγουν οἱ βουλευταί δὲν τοὺς πιστεύουν καὶ δὲν τοὺς ἀκούουν λέγοντας ὅτι θὰ συνεννοηθοῦν μὲ τὰς Ὑπηρεσίας των. Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ἀλλάξῃ τὸ σύστημα διὰ τὴν σωτηρίαν τοῦ λαοῦ τῶν ἐπαρχιῶν. Εἰς τὴν Μακεδονίαν ἡμεῖς δὲν ἔχομεν δρόμους οὔτε νερό. Ἐὰν βγῆτε ἔξω στὰ χωριὰ θὰ ἴδητε τὸν κόσμον νὰ φωνάζῃ «ναὶ μὲν ἐφυτέψαμε ὅλοι καπνά, ἀλλὰ δὲν ἔχομεν ποὺ νὰ τὰ στεγνώσωμεν».

§160Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκ. καὶ Ἀνοικοδ.). Διέταξα κατὰ τὸ τελευταῖον ταξείδιόν μου εἰς τὴν Καβάλαν καὶ μετὰ τὰς συναντήσεις μου μὲ ὅλους τοὺς βουλευτάς, νὰ γίνουν εἰδικὰ στέγαστρα διὰ τὴν συγκέντρωσιν τῶν καπνῶν.

§161Ι. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι πρὸς τιμήν σας κ. Ὑπουργέ. Κάμνω, ἀκόμη μίαν παράκλησιν εἰς τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς νὰ προσέξουν πολὺ καὶ νὰ δέχωνται τὴν συμβουλὴν τῶν βουλευτῶν προτοῦ ἐκδίδουν τὰς διαταγάς των. Ἐπίσης οἱ διάφοροι κ. κ. Ὑπουργοὶ πρέπει νὰ συστήσουν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῶν Ὑπουργείων των νὰ δίδουν κάποιαν προσοχήν. Νὰ συστήσετε εἰς τοὺς ὑπαλλήλους σας, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι καὶ εἰς τοὺς βουλευτὰς πρέπει νὰ δίδουν μεγάλην προσοχὴν καὶ σημασίαν. Διότι δρόμους δὲν ἔχομεν, ὅλα τὰ μηχανήματα τῆς γεωργικῆς Ὑπηρεσίας κάθονται, τὰ μηχανήματα τῆς ὑδρεύσεως, τὰ γεωτρύπανα καὶ τὰ ἐργαλεῖα δὲν ἠμποροῦν νὰ δουλέψουν καὶ εἶναι λίγα. Νὰ ἐνισχύσητε οἰκονομικῶς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, ποὺ ἔχουν τὰ πρωτόγονα ἐργαλεῖα, διὰ νὰ ἠμπορέσουν καὶ αὐτοὶ νὰ βγάλουν τὸ νερὸ καὶ νὰ μὴ βγάζουν τὰ γεωτρύπανα νερὸ βάσει κομματικῶν ἐλατηρίων.

§162Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκ. καὶ Ἀνοικοδ.). Θὰ μάθω καὶ θὰ σᾶς εἴπω.

§163Ι. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρ’ ὅλην τὴν καλὴν διάθεσιν, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ Ὑπουργὸς Βορείου Ἑλλάδος διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸν πληθυσμὸν ἐκεῖ, δυστυχῶς ἡ Ὑπηρεσία ἀντιδρᾷ. Πρέπει νὰ δώσητε διαταγὰς, κύριε Ὑπουργέ, νὰ λαμβάνωνται μέτρα ἐναντίον τῶν ὑπαλλήλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι σαμποτάρουν τὸ ἔργον σας.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ἀριστείδου.

§165Γ. ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ. Κύριοι, τὸ ζήτημα τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας, ὅπως καὶ τὸ θέμα τῶν συμμοριοπλήκτων εἶναι γνωστὰ εἰς ὅλους μας. Εἶναι τὰ πρῶτα θέματα, τὰ ὁποῖα ἀφορῶσι τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος. Οἱ ἀξιότιμοι κύριοι Ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι μετὰ τόσου ἐνδιαφέροντος παρακολουθοῦν τὰ ζητήματα ταῦτα ἀναμφισβητήτως ἔχουν ἀνάγλυφον τὴν εἰκόνα τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας, ὅπως καὶ τὸ δρᾶμα τῆς ὑπαίθρου τῆς πατρίδος μας καὶ τὰς συμφοράς, αἱ ὁποῖαι ἠκολούθησαν, τόσον μετὰ τὴν κατοχήν, ὅσον καὶ κατὰ τὸν πόλεμον τῶν συμμοριτῶν. Εἶχον τὴν τιμὴν πρὸ μηνῶν νὰ παρακολουθήσω τὸ οἰκοδομικὸν συνέδριον τῆς Κοζάνης, περιοδεύσας δὲ τόσον εἰς Γρεβενᾶ, Καστορίαν, Φλώριναν κλπ. εἶδον τὴν συμφοράν, ἡ ὁποία ἔχει ἐνσκήψει εἰς τὴν περιοχὴν ἐκείνην. Εἶχον τὴν τιμὴν καὶ τὴν εὐτυχίαν, κατὰ τὴν περίοδον τοῦ συμμοριακοῦ πολέμου νὰ εὑρεθῶ καὶ εἰς ἄλλα τμήματα τῆς Ἑλληνικῆς πατρίδος. Εἶχον τὴν εὐτυχίαν νὰ εὑρεθῶ εἰς τὸ Λιδωρίκιον. Καὶ εἶδον τὸν δοκιμαζόμενον πληθυσμόν, διότι καὶ τὸ Λιδωρίκιον εἶναι ἕνα χωριὸ ἐρειπωμένο, ὅπως τὰ χωριὰ τῆς Καστοριᾶς καὶ τῆς Φλωρίνης καὶ ἄλλα χωριὰ τῆς Ἑλληνικῆς πατρίδος. Ἡ ἐπαρχία στερεῖται τοῦ πρώτου ἀγαθοῦ τῆς ὑδρεύσεως. Καὶ σεῖς, ἀξιότιμοι κύριοι Ὑπουργοί, κατάγεσθε ἀπὸ ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι ἐδοκιμάσθησαν δεινῶς. Τόσον ὁ νομὸς Λαρίσης, ὅσον καὶ ὁ ὑμέτερος νομός, ὁ νομὸς Μαγνησίας ὑπέστησαν τὰ πάνδεινα. Τὸ ὡραῖον Πήλιον εὑρίσκεται εἰς ἐρείπια. Βεβαίως σέβομαι τὴν κόπωσίν σας. Τὸ θέμα αὐτό, καίτοι θεωρεῖται ἐξηντλημένον, τὸ θεωρῶ ἀνεξάντλητον μέχρι τῆς στιγμῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἴδωμεν τὴν πλήρη ἀνασυγκρότησιν καὶ ἀποκατάστασιν τῶν συμμοριοπλήκτων. Ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν χωρικῶν, τῶν χωρικῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι προσέφεραν τὰ πάντα χάριν τῆς πατρίδος καὶ εἶναι ἄξιοι ἰδιαιτέρας προσοχῆς. Δὲν θέλω νὰ ὑποστηρίξω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀδιαφορεῖ, ἀλλὰ θὰ ἤθελον ἀπὸ τὰ ἀξιότιμα μέλη τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπιδείξουν ταχυτέραν προσπάθειαν, ἰδιαιτέραν προσπάθειαν διὰ τὴν Ἑλληνικὴν ἐπαρχίαν, ἡ ὁποία δοκιμάζεται δεινῶς. Γνωρίζω ὅτι εἰς τὴν Φλώριναν ἐχορηγήθη ἕν δάνειον, ὅπως καὶ εἰς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας, 2.000.000.000, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει ἀκόμη διανεμηθῆ. Εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς διαβεβαιώσω ὅτι οἱ καταστηματάρχαι εἶναι ζήτημα ἂν εἰσπράττουν 5.000 ἡμερησίως. Δόσατε λοιπὸν ζωὴν οἰκονομικὴν εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι θὰ ἐπιτελέσετε τὸ πρῶτον καὶ ὑπέρτατον καθῆκον πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν πατρίδα, διότι εἶναι ἀξία πάσης προστασίας, πάσης ἀγάπης καὶ πάσης στοργῆς. (Χειροκροτήματα).

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Οἰκισμοῦ καὶ Ἀνοικοδομήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§167Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκ. καὶ Ἀνοικοδ.). Κύριοι βουλευταί, μοὶ ὑπεδείχθη ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς ὅτι πρέπει νὰ εἶμαι πολὺ σύντομος καὶ θὰ καταβάλω κάθε προσπάθειαν νὰ μὴ σᾶς κουράσω. Θέλω νὰ βεβαιώσω τοὺς κυρίους συναδέλφους ὅτι συμμερίζομαι καὶ ἐγὼ ἀπολύτως τὴν ἀνησυχίαν, μὲ τὴν ὁποίαν περιέγραψαν τὸ θέμα τῶν ἀνταρτοπλήκτων. Ὅταν ἔγινε τὸ συνέδριον τῶν στελεχῶν τοῦ Ὑπουργείου Ἀνοικοδομήσεως τὸν περασμένον Μάϊον, προσεπαθήσαμε νὰ ἐξονυχίσωμε τὸ ὅλον θέμα. Ὁ χρόνος, τὸν ὁποῖον εἶχε τὸ Ὑπουργεῖον Ἀνοικοδομήσεως, διὰ τόσας χιλιάδας οἰκογενείας, ἦτο πολὺ μικρός. Τὴν στιγμὴν ἐκείνην δὲν ἐγνωρίζαμε ἀκριβῶς οὔτε τὰς πιστώσεις πού θὰ εἴχωμεν νὰ διαθέσωμεν διὰ τὸν οἰκισμὸν τῶν ἐπαναπατριζομένων. Ἡμεῖς ὅμως ἐκάμαμεν ἕνα τόλμημα καὶ ἐπροχωρήσαμεν εἰς τὴν παραγγελίαν τῶν ὑλικῶν, τὰ ὁποῖα εἴχομεν ἀνάγκην, ἂν καὶ ἤδη εἶχον παραγγελθῆ πολλὰ ὑλικά, τὰ ὁποῖα καὶ φθάνουν.

§168Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. 110.000 κυβικὰ μέτρα ξυλείας.

§169Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκ. καὶ Ἀνοικοδ.). Ἀλλὰ δὲν ἦτο μόνον τὸ ζήτημα τῶν ὑλικῶν ἀλλὰ καὶ τῆς ὀργανώσεως τοῦ ὅλου συστήματος. Ὅπως ὅλοι γνωρίζετε, ὑπάρχει μία προδιάθεσις πρὸς τὴν λέξιν αὐτοστέγασις, ἡ ὁποία ὅμως εἶναι μία ἀφηρημένη ἔννοια. Ὅλοι τὴν λέγομεν χωρὶς νὰ ξεύρωμεν ὅτι ἀπαιτεῖ μέγαν ἀριθμὸν τεχνικῶν, τοὺς ὁποίους δὲν διαθέτομεν. Πάντως, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ θέμα, ἐσκέφθημεν ἀκόμη καὶ τὴν μετακίνησιν τοῦ Ὑπουργείου Ἀνοικοδομήσεως πρὸς ἕνα κέντρον πλησιέστερον πρὸς τὴν ἐπαρχίαν, σύμφωνα μὲ τὴν ἐπιθυμίαν ὅλων μας. Ἀλλ’ αὐτὸ παρουσιάζει μεγάλας δυσχερείας καὶ κατελήξαμεν νὰ μεταθέσωμεν τὸν μεγαλύτερον ἀριθμὸν τεχνικῶν πρὸς τὴν ὕπαιθρον, τὸ ὁποῖον καὶ ἐπράξαμεν. Δηλαδὴ ἐτριπλασιάσαμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν τεχνικῶν εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ ἐκυττάξαμε νὰ πλαισιώσωμε τὸν κάθε τομέα, εἰς τρόπον ὥστε ἡ αὐτοστέγασις νὰ γίνῃ πραγματικότης. Ἐγὼ προσωπικῶς ἀπηύθυνα ἐπιστολὴν πρὸς ὅλους τοὺς συναδέλφους καὶ ἀπορῶ πῶς ὁ ἐκ Θεσσαλονίκης ἀξιότιμος συνάδελφος δὲν τὴν ἔλαβεν, εἰς τὴν ὁποίαν παρεκάλουν νὰ μὲ ἐνημερώνουν ὅσον εἶναι δυνατὸν εἰς κάθε λεπτομέρειαν ὥστε νὰ δύναμαι καὶ ἐγὼ νὰ πληροφοροῦμαι πολλὰ πράγματα εἰς τὰ ὁποῖα ἴσως δὲν θὰ ἦτο ἀρκετὴ ἡ Ὑπηρεσία νὰ μὲ ἐνημερώσῃ. Ὀφείλω καὶ ἐγὼ νὰ ἐκδηλώσω ἕν παράπονον. Ἐλάχιστοι συνεκινήθησαν. Ὁ κ. Μπουρδάρας μὲ τὸν κ. Κατσώταν ἦσαν οἱ πρῶτοι οἱ ὁποῖοι προεκάλουν μίαν συνάντησιν, ἦτο ὁ κ. Δοξιάδης καὶ ἐγὼ καὶ εἰς μεγάλας λεπτομερείας συνεζητήσαμε τὸ ζήτημα τῆς Εὐρυτανίας καὶ τῆς Αἰτωλοακαρνανίας, αἱ ὁποῖαι εἶχον ὑποστῆ τὴν μεγαλυτέραν φθορὰν ἀπὸ ὅλας τὰς ἄλλας περιφερείας τῆς Ἑλλάδος. Τὸ θέαμα ποὺ παρουσιάζουν αἱ περιφέρειαι αὐταὶ εἶναι καταπληκτικόν. Ἐπεσκέφθην ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα, ἀλλ’ ὁμολογῶ καὶ ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι αἱ μεγαλείτεραι ζημίαι εἶναι ἐκεῖ καὶ διὰ τοῦτο ἐδώσαμε τὴν μεγαλειτέραν προσοχήν. Ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι πληροφορίαι θετικαί, ὄχι μόνον ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀνθρώπους ἰδικούς μου, εἶναι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀρκετὰ αἰσιόδοξοι. Ἐὰν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ ἔχωμεν καθυστερήσεις εἰς τὰς ἀφίξεις ὑλικῶν, ἂν ἠδυνάμεθα νὰ κρατήσωμεν τὸν ρυθμόν, τόσον εἰς τὴν αὐτοστέγασιν ὅσον καὶ εἰς τὴν ἐργολαβίαν, τὸν ὁποῖον ἔχομεν σήμερον, νομίζω ὅτι κατὰ μέγα μέρος τὸ ἔργον τῆς ἀνοικοδομήσεως θὰ ἔχῃ συντελεσθῆ ἕως τὸ φθινόπωρον. Δὲν λέγω ὅτι θὰ ἀποκτήσουν στέγην ὅλοι οἱ ἔχοντες ἀνάγκην ἢ θὰ ἀποκτήσουν στέγην ἐξαιρετικήν, πάντως εἰς τὰ 70% θὰ ἔχουν πολὺ καλυτέραν ἀπὸ ὅ,τι εἶχον πρὶν γίνουν ἀνταρτόπληκτοι. Ἔχω ἰδίαν ἀντίληψιν τοῦ ζητήματος. Διὰ νὰ δυνηθῶμεν ὅμως νὰ προωθήσωμεν τὸ ζήτημα τῆς αὐτοστεγάσεως, ὅπως ἀντελήφθη καὶ ὁ κ. Σερπᾶνος ποὺ εἶχεν ἔλθει μὲ τὸν κ. Κατσώταν, εἰς μίαν ὡρισμένην περιφέρειαν, παρέστη ἀνάγκη νὰ περιγραφῇ κάθε σπίτι μὲ σχέδια, μὲ μέτρα, νὰ περιγραφῇ εἰς κάθε σπίτι ἀπὸ τί ἔχει ἀνάγκην εἰς κάθε πάτωμα ἢ παράθυρα καὶ ἡ ἐργασία αὐτὴ ἔγινε διὰ κάθε σπίτι ἀπὸ τὰ 80.000 σπίτια πού ἔχουν ἀνάγκην. Ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχω ἐδῶ καὶ νὰ σᾶς παρουσιάσω τί ἔγινεν ἐκεῖ, θὰ ἐμένατε κατάπληκτοι, ὅπως ἔμεινε κατάπληκτος ὁ κ. συνάδελφος καὶ τὸν προκαλῶ νὰ εἴπῃ ἂν εἰς τὸ κέντρον τοῦ Καρπενησίου δὲν μὲ συνεχάρη ὅταν εἶδε τὸ τεράστιον αὐτὸ ἔργον. Εἶδα καὶ ἐγὼ μίαν ἐργασίαν ποὺ δὲν ἐπερίμενα νὰ τὴν ἴδω ποτέ. Τὸ ἔργον ὅμως πού εἶναι εἰς τὸ χαρτί, πρέπει νὰ γίνῃ καὶ εἰς τὴν πραγματικότητα. Παρουσιάζεται μία ἔλλειψις καὶ τεχνικῶν ἀκόμη καὶ ἠναγκάσθημεν νὰ στείλωμεν ἀπὸ τὴν Δωδεκάνησον πρὸς τὴν Ἤπειρον, πληρώνοντες καὶ τὰ ἔξοδα κινήσεως, διὰ νὰ πᾶνε εἰς τὴν Πελοπόννησον καὶ τὴν Θεσσαλίαν καὶ τὴν ὑπόλοιπον Ἑλλάδα. Ἑπομένως θέλω νὰ εἴπω ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον δὲν παρέλειψε τίποτε ποὺ ἔπρεπε νὰ γίνῃ διὰ νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ ζήτημα τῆς στέγης τῶν ἀνταρτοπλήκτων. Τὰ μέσα τὰ οἰκονομικὰ τὰ ὁποῖα ἔχομεν σήμερον καὶ τὰ ὁποῖα ὀλίγον ἀργὰ μᾶς ἐδόθησαν, εἶνε ἀρκετὰ διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ ἔργον μέχρι τοῦ φθινοπώρου. Νομίζω ὅτι θὰ ἠδυνάμεθα νὰ τὰ ἀπορροφήσωμεν. Ἀπορρόφησις τῶν μέσων αὐτῶν σημαίνει ὅτι γίνεται πλήρως τὸ πρόγραμμα. Βεβαίως ὑπάρχουν δυσχέρειαι ἄπειροι, δηλ. χωρία ὁλόκληρα ὅπως π. χ. τὸ Χρυσό, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο πρὸς αὐτοστέγασιν, ὅταν εἴχομεν τὴν συνάντησιν παρουσίᾳ τοῦ κ. συναδέλφου εἰς τὸ κέντρον τοῦ Καρπενησίου, ἦλθεν ὁ Πρόεδρός του καὶ εἶπεν ὅτι δὲν θέλει αὐτοστέγασιν ἀλλὰ ἐργολαβίαν. Τοῦτο, εἶναι μία ἐπανάστασις εἰς τὴν ἐργασίαν αὐτὴν καί, δυστυχῶς, παρουσιάζεται εἰς ἀρκετὰ μεγάλον ἀριθμόν. Ἐντέχνως γίνεται μία προπαγάνδα, τόσον ἀπὸ τὸν ἔντονον ἀριστερισμὸν ὅσον καὶ ἀπὸ μερικοὺς ἐργολάβους—ὀλιγώτερον ἐργολάβους καὶ περισσότερον ἀριστερίζοντας—οἱ ὁποῖοι λέγουν: Διατὶ νὰ μὴν πᾶτε τὸν χειμῶνα κάτω καὶ τὴν ἄνοιξιν ἔρχεσθε ἐπάνω; Δυστυχῶς, καὶ οἱ βουλευταὶ δὲν ἐπρόσεξαν πολὺ εἰς τὸ σύνθημα αὐτὸ καὶ αἱ ἐφημερίδες νομίζω ὅτι προσέφερον μίαν πολὺ κακὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὸν τόπον διότι ἀναγράφουν παρόμοια συνθήματα.

§170Γ. ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι καὶ ἐγγράφως ἐζητήσατε τὴν ἐνίσχυσίν μας καὶ τιμῶ ἰδιαιτέρως τὴν προσπάθειάν σας.

§171Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκ. καὶ Ἀνοικοδ.). Θέλω νὰ εἴπω ὅτι πρέπει νὰ προσάξωμεν πολὺ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ καὶ ἄν, μὲ τὴν προσπάθειαν ποὺ κάμνομεν, δυνηθῶμεν νὰ τοὺς ἐφοδιάσωμεν μὲ τροφάς, νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ κατέβασμα πρὸς τὰς πόλεις καὶ ἔχω εἰδικὴν ὑπηρεσίαν σήμερον ἡ ὁποία μελετᾷ τὸ ζήτημα τῶν τροφῶν ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ τοιαύτη ἔλλειψις καί, ἀντιθέτως, νὰ γίνῃ πλήρης ἐφοδιασμὸς ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἀνοικοδομήσεως καὶ εἰς αὐτὸν τὸν τομέα.

§172ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶναι μόνον τὸ ζήτημα τῆς μεταφορᾶς τῶν τροφῶν ἀλλὰ καὶ τοῦ χρονικοῦ ὁρίου. Εἶναι μετὰ τὴν 1ην Ἰανουαρίου ἢ πρὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου.

§173Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκ. καὶ Ἀνοικοδ.). Ἐγὼ τὸ ἔφερα τὸ ζήτημα ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ νομίζω ὅτι ἀπὸ μέρους τῶν τεχνικῶν Ἀμερικανῶν τοῦ Ὑπουργείου ὑπῆρξε πλήρης κατανόησις, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ζήτημα πληρωμῆς. Πάντως θέλω νὰ βεβαιώσω ὅτι καταβάλλεται κάθε προσπάθεια νὰ μὴ λείψουν τροφαὶ καὶ νὰ δοθῇ ὅ,τι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ εἰς τὰς βασανισμένας αὐτὰς περιοχάς. Ἐγώ, καταλήξας εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀποκεντρώσεως, ἔδωσα ὁδηγίας εἰς τὰς σχετικὰς Νομαρχιακὰς Ἐπιτροπάς. Θέλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι διὰ νὰ φθάσουν τὰ χρήματα ἀπὸ ἐδῶ εἰς Καρπενήσιον ἔκαμαν 14 ἡμέρας καὶ ὅταν ἐπῆγα ἐκεῖ, μοῦ εἶπαν ὅτι δὲν ἔχουν χρήματα, ἐνῷ ἐγὼ τὰ εἶχα στείλει πρὸ 14 ἡμερῶν. Ὅταν ἔχω νὰ ἀντιμετωπίσω τοιαύτας καθυστερήσεις, ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι 14 ἡμέραι εἰς τὴν αὐτοστέγασιν τί σημασίαν ἔχουν. Ἐγὼ ἔκαμα καὶ μίαν ἀποκέντρωσιν καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῆς «Πρόνοια–Ἐργασία». Ἀντὶ ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ γνωματεύσῃ καὶ νὰ εἰσηγῆται εἰς ἐμέ, ἐγὼ τὰς ἐφοδίασα μὲ ὡρισμένον ποσόν, ἀναλόγως τῶν περιφερειῶν καὶ τῆς ἀπορροφήσεως ποὺ δύνανται νὰ κάμουν αἱ περιφέρειαι, μέχρι 2 δισεκατομμυρίων.

§174Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Τὶ προϋπολογισμὸν ἔχετε;

§175Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκ. καὶ Ἀνοικοδ.). 45 δισεκατομμύρια καὶ εἰς τοὺς Ἀμερικανοὺς βλέπω πλήρη κατανόησιν τῶν προβλημάτων διότι ἀντιλαμβάνονται ὅτι ἀπέδωσεν ἄριστα ἀποτελέσματα εἰς πολλὰς περιφερείας.

§176Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἐξακολουθεῖτε καὶ μένετε εἰς τὸ ἡμερομίσθιον τῶν 11.000 δρχ.

§177Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκ. καὶ Ἀνοικοδ.). Μάλιστα διότι θεωρεῖται συμβολικὸν τὸ ἡμερομίσθιον καὶ θεωρεῖται ὡς μία προσφορὰ ἐργασίας εἰς τὴν Κοινότητα, εἰς τὸ σύνολον. Ἐγὼ ὁμολογῶ ὅτι ἔχω ἑτοίμην μίαν ἄλλην πρότασιν, νὰ τὸ αὐξήσω εἰς 15.000 διὰ τοὺς ἄνδρας καὶ 10.000 διὰ τὰς γυναῖκας, ὥστε τὸ ἡμερομίσθιον νὰ εἶναι ἀνάλογον μὲ τὴν κατάστασιν καὶ τὸν τιμάριθμον τῆς ζωῆς. Τότε ποὺ ἐδόθησαν αἱ 11.000, ἦτο διάφορος ἡ κατάστασις. Δὲν ἐλήφθη ἀκόμη ἀπόφασις ἐπ’ αὐτοῦ.

§178Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας, τὸ ὁποῖον ἔχει καὶ αὐτὸ Ἀμερικανοὺς ἐμπειρογνώμονας, ἐδέχθησαν οἱ Ἀμερικανοὶ ὡς MINIMUM ἡμερομισθίου τὰς 17.000 δραχμὰς διὰ τοὺς ἄρρενας καὶ ἀναλόγως διὰ τὰ παιδιά. Ἀναχωροῦν τὸ πρωΐ, βαδίζουν δύο ὥρας διὰ νὰ πᾶνε νὰ ἐργασθοῦν 8ωρον καὶ βαδίζουν ἄλλας δύο ὥρας διὰ νὰ πᾶνε εἰς τὰ σπίτια των. Τὸ ἡμερομίσθιον αὐτὸ νομίζω ὅτι εἶναι ἡμερομίσθιον γλίσχρον, διότι ὅταν βαδίζουν 4 ὥρας, δὲν τοὺς φθάνουν δύο ὀκάδες ψωμὶ καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ διαθρέψουν τὴν οἰκογένειάν των μὲ αὐτὸ τὸ ἡμερομίσθιον; Παρουσιάζεται τὸ Κράτος ὡς ὁ χειρότερος ἐργοδότης καὶ θὰ πρέπει νὰ ἐπιμείνετε εἰς τοὺς Ἀμερικανοὺς νὰ αὐξηθῇ τὸ ἡμερομίσθιον.

§179Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκ. καὶ Ἀνοικοδ.). Ὁ ἐφευρέτης τοῦ σχεδίου «Πρόνοια καὶ Ἐργασία» εἶχε κάτι διάφορον ὑπ’ ὄψει του. Μετέφρασε καὶ ἔφερε εἰς τὴν Ἑλλάδα τὸ πνεῦμα τῆς Εὐρώπης. Ἡ Κυβέρνησις ἀπεδέχθη τὸ σύστημα αὐτὸ κατ’ ἀρχὴν καὶ προσεπαθήσαμε νὰ αὐξήσωμε τὸ ἡμερομίσθιον, ἀλλ’ εἰς αὐτὸ εὕρομεν δυσκολίας. Εἶναι συμβολικὸν τὸ ἡμερομίσθιον. Πάντως ἀντιλαμβάνομαι πλήρως τὸ πρόβλημα καὶ προσπαθῶ νὰ τὸ αὐξήσω.

§180Ι. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἡμερομίσθιον αὐτὸ ἐδίδετο, ἐδίδοντο ὅμως δωρεὰν καὶ τὰ τρόφιμα.

§181Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκ. καὶ Ἀνοικοδ.). Θέλω νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν ὅτι δὲν ἐξετάζομεν ἐπιπολαίως τὸ ζήτημα, ἀλλὰ μετὰ τῆς δεούσης σοβαρότητος, τὸ ἐξετάζομεν εἰς ὅλας τὰς λεπτομερείας καὶ αἱ πληροφορίαι ποὺ ἔχομεν εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς — μὲ μίαν δυσχέρειαν εἰς τὴν περιφέρειαν Εὐρυτανίας, διότι τὰ χωρία εἶναι πολὺ μικρὰ καὶ ἀπομεμονωμένα — ἀπὸ ὅλους τοὺς ἄλλους τομεῖς αἱ πληροφορίαι ποὺ ἔχομεν εἶναι πολὺ καλαὶ καὶ αἰσιόδοξοι. Ἀλλὰ τελευταίως καὶ εἰς τὶς περιφέρειες τὶς ἰδικές σας αἱ εἰδήσεις εἶναι πολὺ καλλίτερες καὶ ἡ αὐτοστέγασις ἤρχισε νὰ δίδῃ πράγματι καλὰ ἀποτελέσματα. Ὡρισμένας ἐλλείψεις ὑλικῶν τὰς ἀντιμετωπίσαμεν.......

§182Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Διὰ τὴν ὕδρευσιν, κ. Ὑπουργέ, τί ἔγινε;

§183Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκ. καὶ Ἀνοικοδ.). Εἰς τὸ ποσὸν ποὺ δίδομεν εἰς τὸ «Πρόνοια καὶ Ἐργασία», ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸ ποσὸν διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν κατ’ ἐξαίρεσιν ἐπιτρέπομεν νὰ διατεθῇ καὶ ἓν ποσὸν διὰ τὴν ὕδρευσιν. Ἡ παραγγελία διὰ τοὺς σωλῆνας καθυστέρησε καὶ δὲν ἔχομεν πράγματι ποσότητας σωλήνων. Ἔγινε προσπάθεια προμηθείας ἐγχωρίων σωλήνων καὶ σήμερον τὸ πρωΐ ἔκαμα σχετικὴν συζήτησιν μὲ τὸν κ. Καρακατσάνην καὶ μοῦ εἶπε, ὅτι πολὺ συντόμως θὰ ἔχωμεν σωλῆνας. Τὸ πρόβλημα αὐτὸ παρουσιάζεται ὀξύτατον ἰδίως εἰς τὴν Ἤπειρον. Κύριε Νικολαΐδη, σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἡ Μακεδονία, ἐν παραβολῇ πρὸς τὴν Εὐρυτανίαν καὶ τὴν Ἤπειρον, εἶναι ὄασις. Ἡ Εὐρυτανία δὲ τώρα ὑπέστη καὶ μίαν ἄλλην καταστροφήν, εἰς τὴν ἐσοδείαν. Τὸ καλαμπόκι ποὺ βγῆκε, εἶναι δύο σπιθαμές. Εἶναι ἄστεγοι καὶ νήστεις, ἠμπορεῖ νὰ εἰπῇ κανείς, ἐκτὸς τῆς τροφῆς ποὺ δίδομεν ἡμεῖς.

§184Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Δι’ αὐτὸ θὰ ἤθελα τὸ κονδύλιον «Πρόνοια–Ἐργασία» διὰ τὴν Εὐρυτανίαν νὰ εἶναι ὅμοιον μὲ τὴν Ἤπειρον.

§185Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκ. καὶ Ἀνοικοδ.). Κάμνω τὴν ὑπεύθυνον δήλωσιν ὅτι χρήματα ἀπὸ τὴν «Πρόνοια–Ἐργασία» εἰς τὴν περιφέρειαν τὴν ἰδικήν σας δὲν θὰ λείψουν. (Χειροκροτήματα).

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔχει τὸν λόγον.

§187Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριοι βουλευταί, ἡ ἐπερώτησις ἔχει δύο θέματα, τὸ θέμα τῆς ἐγκαταλελειμμένης ἐπαρχίας καὶ τὸ θέμα τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ τῶν συμμοριοπλήκτων. Δύο θέματα κατ’ ἐξοχὴν ἱερά, διότι τὸ πρῶτον ἀφορᾷ τὴν ἐγκαταλελειμμένην Ἑλληνικὴν ἐπαρχίαν, ἡ ὁποία ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ἡ ἀνεξάντλητος δεξαμενὴ τῶν ἐθνικῶν δυνάμεων, καὶ τὸ δεύτερον ἀφορᾷ τοὺς συμμοριοπλήκτους, οἱ ὁποῖοι —τὸ πιστεύω ἀπόλυτα— ἀποτελοῦν τὴν τιμητικὴν πρωτοπορείαν τοῦ Ἔθνους. Ὅλη μου ἡ ζωὴ ὑπῆρξεν ἕνας ἀγὼν καὶ ἕνα κήρυγμα πρὸς τὸ Ἔθνος, νὰ κάμῃ στροφὴν πρὸς τὴν γῆν, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν εἰς τὰ ἕδρανα ἐκεῖνα νὰ ἐγκαταλείψω τὴν ἰδεολογίαν καὶ τὸν σκοπὸν τῆς ζωῆς μου. Ἀλλὰ νὰ εἴμεθα δίκαιοι. Ἐὰν ὑπάρχῃ τὸ παράπονον τῆς ἑλληνικῆς ἐπαρχίας ὅτι πράγματι εἶναι ἐγκαταλελειμμένη τόσον, ὥστε καὶ ἐγὼ πολλάκις νὰ διακηρύξω ὅτι μᾶλλον εἶναι ἑλληνικὴ ἀποικία καὶ ὄχι ἑλληνικὴ ἐπαρχία, ἐπιθυμῶ νὰ πιστευθῇ ὅτι δι’ αὐτὴν —ἀπολογοῦμαι διὰ τὴν Κυβέρνησιν τὴν παροῦσαν— δὲν ἠμπορεῖ τὸ πρᾶγμα νὰ λεχθῇ. Δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ μαγείας νὰ ἀλλαγοῦν συστήματα καὶ συνήθειαι. Ἀλλ’ εἰς τὶς μεγάλες γραμμὲς ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ διαγνώσῃ ποῦ κατευθύνεται ἡ πολιτικὴ μιᾶς Κυβερνήσεως. Κύριοι, ἤκουσα τὸ παράπονον τῆς κατανομῆς τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας — καὶ τὸ κηρύσσω καὶ ἐγώ. Ἁπλῶς ὑπενθυμίζω, ὅτι τὴν 9ην Μαΐου 1950, 20 ἡμέρας ὕστερα ἀπὸ τὴν ὁρκομωσίαν τῆς Κυβερνήσεως Πλαστήρα, ἐλάμβανα ἕνα ἐξαιρετικῶς ἐπεῖγον ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ποὺ ἔλεγεν: «Ἐντολαὶ διακηρύξεων ἀποσταλεῖσαι παρὰ τῆς ὑμετέρας ὑπηρεσίας ......... (ἀναγινώσκει)...........». Καὶ ἐδεχόμην τὴν ἐπίσκεψιν πέντε συμβούλων τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, ποὺ ἔλεγον: «Ὑπουργέ, θὰ χάσετε ὄχι μόνον τὰ 18 ἑκατομμύρια δολλάρια. Θὰ τὰ χάσετε καὶ εἰς τὸ 50–51 καὶ εἰς τὸ 51–52, διότι εἶσθε ἀνεπαρκεῖς νὰ τὰ ἀπορροφήσετε». Οἱ ἀριθμοὶ θὰ δώσουν τὴν ἀπάντησιν καὶ εἰς τὴν παραίνεσιν ποὺ ἔγινεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι «σᾶς σαμποτάρουν αἱ Ὑπηρεσίαι». Ὅ,τι δὲν ἔγινε εἰς 10 μῆνας, ἔγινε εἰς τὸ 150% εἰς ἕνα διάστημα 2–2½ μηνῶν. Δὲν ἀπερροφήθησαν ὄχι μόνον τὰ 18 ἑκατομμύρια, ἀλλὰ καὶ ἄλλα 9 ἑκατομμύρια δολλάρια ἀπὸ μελλούσας χρήσεις 50–51, 51–52 — μέσα δὲ εἰς τὰ 9 ἑκατομμύρια αὐτὰ δολλάρια μοῦ εἶχον δοθῆ καὶ 3 ἑκατομμύρια δολλάρια δι’ ἀγορὰν ζώων ἀναπαραγωγῆς κατ’ ἐπέκτασιν τῶν 3½ ἑκατομμυρίων δολλαρίων, ποὺ εἶχον δοθῆ εἰς τὸ ἀρχικὸν πρόγραμμα— καὶ μόλις ὑπελείποντο 2–3 ἡμέραι διὰ νὰ κλείσῃ ἡ χρῆσις αὐτή. Ἐδυσφόρησε κάποιος — «δὲν μποροῦμε, κ. Ὑπουργέ». Ἐργάζονται συνεργεῖα μέρα–νύχτα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ἐλιποθύμησε. Τοὺς ἔδωσα ἐκτὸς τῶν ἠθικῶν ἀμοιβῶν καὶ ὑλικὰς ἀμοιβὰς, ὑπ’ εὐθύνην μου. Ἐλιποθύμησε, ἐπαναλαμβάνω. Μοῦ λέγει ἕνας ἀνώτερος: «Δὲν μποροῦμε, κ. Ὑπουργέ». Τὸ «δὲν μποροῦμε» δὲν ὑπάρχει, διότι ἐκεῖνοι, διὰ τοὺς ὁποίους γίνεται αὐτὴ ἡ ἐργασία, ἠμπόρεσαν νὰ γίνουν πρόσφυγες. Θὰ ἠμπορέσωμε καὶ ἐμεῖς τώρα νὰ τοὺς περιθάλψωμεν ὡς πρόσφυγες, ἀλλοιῶς φύγετε. Καὶ ἐντὸς δύο ἡμερῶν, ἴσως ἐντὸς μιᾶς ἡμέρας, ἡ ὑπόθεσις εἶχε τακτοποιηθῆ.

§188Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, πόσον καιρὸν καθυστέρησαν ἀπὸ τὴν στιγμὴν ποὺ ἐτέθησαν αἱ πιστώσεις εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ὑπουργείου; Πόσος καιρὸς ἐπέρασε;

§189Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Δέκα μῆνες καὶ διετέθησαν 18.000.000 δολλάρια.

§190Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους ἐτέθησαν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ὑπουργείου;

§191Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Μάλιστα.

§192Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι ἡ Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις ὀπισθοδρόμησε τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως.

§193Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ὁ Κοινοβουλευτισμὸς εἶναι καλύτερος ἀπὸ οἱανδήποτε Ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν. Νὰ ἔχετε ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν ἑαυτόν σας. Αὐτό, ἐπαναλαμβάνω, εἰς τὸν τομέα τῆς ἀξιοποιήσεως τῆς ἑλληνικῆς γῆς. Πιστεύω ὅτι ἡ ἑλληνικὴ ἀνασυγκρότησις θὰ ἐπιτευχθῇ, ἐὰν κατ’ ἐξοχὴν ἀξιοποιηθῇ ἡ ἑλληνικὴ γῆ εἰς ὅλους τοὺς πόρους, τοὺς ὁποίους δύναται νὰ δώσῃ. Εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτὸ εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι, δὲν ὑπάρχει κέντρον, δεξιοὶ ἢ ἀριστεροί, εἴμεθα σύμφωνοι νὰ αὐξηθῇ ἡ παραγωγή. Ἡμεῖς πιστεύομεν ὅτι δὲν ἀρκεῖ μόνον αὐτὴ ἡ ἀξιοποίησις τῆς ἑλληνικῆς γῆς, πρέπει νὰ ἀξιοποιηθῇ καὶ αὐτὴ ὑπὲρ τοῦ παραγωγοῦ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ διάφορος ἀντίληψις. Ἡμεῖς τὸ πιστεύομεν καὶ θὰ τὸ ἐφαρμόσωμεν καὶ ἐάν, τὸ ὑπενθυμίζω, τὸ ἔκαμα διὰ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ὑπάρχει κάποια ἀλλαγὴ γραμμῆς, διότι ὑπάρχει κάποια πνοὴ ἐξορμήσεως τοῦ κέντρου πρὸς τὴν ἑλληνικὴν ἐπαρχίαν. Κύριοι, ἡ ὑπόθεσις τῶν κουκουλιῶν. Εἶναι ἀκόμη ἀπώλητα τοῦ 1948, τὸ 1949 ἐδόθησαν μὲ 7.500 δραχμές. Τίποτε δηλαδή. Σήμερον ὄχι μόνον ἀπερροφήθη ἡ παραγωγὴ τοῦ 1950, ἀλλὰ ἀπορροφοῦνται καὶ τὰ ἀποθέματα τοῦ 1948 χάρις εἰς τὰ μέτρα τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Ἡ κάνναβις ἐρυθμίσθη. Τὸ βαμβάκι ἐρυθμίσθη καὶ ἔχομεν τελευταίως ὄχι μόνον ἀπορρόφησιν τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς ἀπὸ τὴν βιομηχανίαν, ἀλλὰ ἔχομεν καὶ ἄνοδον τῶν τιμῶν, διότι κατηργήθη ἡ πριμοδότησις τοῦ εἰσαγομένου βάμβακος, ὥστε νὰ ἔλθῃ εἰς τὸ φυσιολογικὸν ἐπίπεδον τῶν τιμῶν καὶ θὰ κερδίσῃ ὁ ἐγχώριος βάμβαξ μίαν τιμὴν 17.500 δραχμῶν. Ἡ τομάτα ἐτακτοποιήθη μὲ ὅλας τὰς δυσκολίας ποὺ εἴχομεν ἐφέτος, διότι εἴχομεν 1.500.000 ὀκάδες τοματοπολτοῦ ἀπὸ πέρυσι, θὰ πρέπει ἐφέτος νὰ καταναλωθῇ ὄχι μόνον τὸ προϊόν τῆς ἐφετεινῆς χρονιᾶς, ἀλλὰ καὶ τὰ ἀποθέματα τοῦ περυσινοῦ τοματοπολτοῦ καὶ ἐδόθη λύσις, ὥστε καὶ οἱ παραγωγοὶ νὰ λάβουν τιμὰς ἱκανοποιητικάς, καὶ τὰ ἐργοστάσια νὰ ἀγοράσουν μὲ ἕνα κέρδος, ὥστε νὰ καλύψουν τὰ ἔξοδα τῆς διαχειρίσεώς της. Ἡ κατανάλωσις θὰ ἔχῃ τὸν τοματοπολτὸν ἐφέτος κατὰ 1.000 δραχ. εὐθηνότερον ἀπὸ τὸν περισυνὸν καὶ θὰ ὑπάρξῃ ἕνα περιθώριον μιᾶς εἰσφορᾶς 1.800 δραχ. κατ’ ὀκᾶν, τὴν ὁποίαν ρίπτομεν εἰς τὴν κατανάλωσιν διὰ νὰ ἐνισχύσωμεν τὴν ἐξαγωγὴν τῶν ἀποθεμάτων τοῦ τοματοπολτοῦ καὶ θὰ ὑπάρξῃ καὶ περίσσευμα, ὥστε νὰ δώσωμεν ἕνα πρόσθετον τίμημα εἰς τοὺς παραγωγούς. Βλέπετε μίαν γραμμὴν ὑπὲρ τοῦ παραγωγικοῦ κόσμου, ὄχι ὑπὲρ τῶν συγκροτημάτων. Καὶ ἀκόμη θὰ ὑπενθυμίσωμεν τὰ μέτρα ὑπὲρ τοῦ σίτου, διὰ νὰ συνεχισθοῦν αὔριον τὰ μέτρα ὑπὲρ τῆς σταφίδος καὶ τοῦ καπνοῦ. Γίνεται μία προσπάθεια, ἡρωϊκὴ προσπάθεια, ἐὰν θέλετε συστηματική, ἐὰν θέλετε συμπτωματική. Εἶναι κατάστασις ἀνάγκης, καίγεται τὸ σπίτι πρέπει νὰ τὸ σβύσωμεν. Τὰ εἶπα, κύριοι, αὐτὰ διὰ νὰ σᾶς δείξω ὅτι εἶναι ἄδικον νὰ ὑπάρχῃ σήμερον τὸ παράπονον. Δὲν λέγω ὅτι ἤλλαξεν, ἔγινε παράδεισος, ἀλλὰ ὑπάρχει σήμερον μία γραμμὴ ἡ ὁποία προστατεύει τὸν παράγοντα κόσμον, τὸν ἐργαζόμενον κόσμον. Ἀπὸ τὴν ὑπόθεσιν τοῦ σίτου δὲν γνωρίζω τί θὰ εἰσπράξῃ ἡ ἐπίσημος συγκέντρωσις. Ἡμεῖς ἔχομεν 400 δισεκατομμύρια στὰ χέρια μας νὰ εἰσπράξωμεν πᾶσαν προσφοράν, ἀλλ’ εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν θὰ ἔλθῃ τόσον πολὺ ποσὸν διότι θὰ διαρρεύσῃ εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον, ἀλλὰ μὲ τιμὰς συγκεντρώσεως. Ἤδη εἰς τὴν Θεσσαλονίκην αἱ τιμαὶ εἶναι 2.250, εἰς τὸν Πειραιᾶ 2.450, εἰς τὴν Λάρισαν 2.150 ἐνῷ πέρυσι εἶχον φθάσει εἰς τὰς 1.600, 1.400, 1.200 καὶ 1.000. Ποῖα εἶναι τὰ ἀποτελέσματα θὰ σᾶς εἴπω εἰς τὸ τέλος.

§194Α. ΚΑΡΑΘΟΔΩΡΟΣ. Μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι μὲ τὴν περυσινὴν αὐτὴν τιμὴν τῶν 1.600 Δρχ. ἠγόραζεν ὁ παραγωγὸς πράγματα καταναλωτικὰ διπλῆς ποσότητος.

§195Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἐπειδὴ ἀκρίβηναν τώρα;

§196Α. ΚΑΡΑΘΟΔΩΡΟΣ. Βεβαίως.

§197Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κύριοι, ἐὰν τὰ γεγονότα, διεθνῆ ψυχολογικῶς, ἐκμεταλλευόμενα ἀπὸ τὴν κερδοσκοπίαν ἀναβιβάζουν τὸ τίμημα τῶν πωλουμένων πραγμάτων, εἰδοποιῶ τὴν Βουλὴν ὅτι, καὶ ἐὰν τὸ στάρι τὸ ἀφήναμεν ἄνευ προστασίας, καὶ εἶχε 1600 Δρχ., τὴν ἰδίαν τιμὴν θὰ εἶχον καὶ τὰ ἄλλα προϊόντα τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου, ὥστε ὑπάρχει ἡ προστασία. Κύριοι, ἐπιθυμῶ ὅμως νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς εἰς κεφαλαιώδη ζητήματα. Ὁ κόκκινος αὐτὸς φάκελλος ποὺ κρατῶ εἶναι ἐμπιστευτικαὶ ἐκθέσεις ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴν ἐπαρχίαν. Δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ τὰς δώσω εἰς τὴν δημοσιότητα, ἀλλ’ εἶναι πολύτιμα διδάγματα. Τὸ καζάνι καίει εἰς τὴν ἑλληνικὴν ἐπαρχίαν, ἐὰν δὲν πιάσωμεν τὸν ταῦρον ἀπὸ τὰ κέρατα. Καὶ τὸ ἔγγραφον αὐτὸ εἶναι ἐμπιστευτικὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἐπιτελείου, δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ τὸ δώσω εἰς τὴν δημοσιότητα, ἀλλὰ μοῦ λέγει: Κύριε Ὑπουργέ, γῆν εἰς τοὺς μαχητὰς τοῦ Γράμμου καὶ τοῦ Βίτσι. Γῆν ποῦ νὰ τὴν εὕρῃ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας τὴν γῆν; Ἐὰν Βουλὴ τοῦ ἔδιδε τὸ δικαίωμα νὰ φέρῃ ἐνώπιόν σας νόμον ἀγροτικόν, δυνάμενον.......

§198Α. ΚΑΡΑΘΟΔΩΡΟΣ. Τὴν κλείνετε τὴν Βουλήν.

§199Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Δὲν ἔχει σημασίαν τὸ πρᾶγμα, διότι οὔτε, ἐὰν κλείσωμεν εἰς τὰς 15 Αὐγούστου θὰ ἐψηφίζετο τὸ Σύνταγμα διὰ νὰ ἠμπορῇ νὰ ἐφαρμοσθῇ ἀγροτικὴ νομοθεσία. Ἐὰν μείνῃ ὡς ἔχει τὸ Σύνταγμα εἶναι ἀδύνατον τοῦτο, διότι πρέπει νὰ ὁρισθῇ ἡ ἀξία ἡ ὁλικὴ τοῦ κτήματος καὶ νὰ προκαταβληθῇ ὅλη αὐτὴ ἡ ἀξία. Πρέπει νὰ γίνῃ παρέκκλισις ἀπὸ τὸ ἄρθρον 17 τοῦ Συντάγματος καὶ ὑπάρχει εἰς τὸ ἄρθρον 109 τοῦ σχεδίου Συντάγματος, ἡ σχετικὴ διάταξις.

§200Α. ΚΑΡΑΘΟΔΩΡΟΣ. Ἡ εὐθύνη εἰς ποῖον ἀνήκει;

§201Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Δὲν εἶναι ὥρα τώρα δι’ αὐτὸ τὸ θέμα, ἀλλὰ σᾶς λέγω δι’ ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον ἠμπορούσαμε νὰ τὸ σώσωμεν, δὲν ἔχει σημασίαν ἐὰν τὸ ὑπέγραψαν ἀπὸ τὴν πλευρὰν ἐκείνην 115 καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν 197. Σημασίαν ἔχει ἐὰν ἡ ὁλομέλεια τῆς Βουλῆς μὲ ὀνομαστικὴν ψηφοφορίαν θὰ ἀναλάβῃ τὰς εὐθύνας νὰ δώσῃ ἕνα νέον Σύνταγμα εἰς τὸν τόπον, ἢ θὰ τὸν ἀφίσῃ μὲ τὸ παλαιὸν Σύνταγμα τοῦ 1911. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ πρόβλημα τῶν συμμοριοπλήκτων. Ἐὰν εἶχα ὥρα θὰ ἠμποροῦσα νὰ σᾶς δώσω στατιστικὰς διὰ κάθε περιφέρειαν. Ἰδοὺ αὐταί: «Νομὸς Φθιώτιδος... .............. (ἀναγινώσκει)..............

§202Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ἐγὼ εἶπα ὅτι δὲν δύναται νὰ διανοηθῇ ἀνοικοδόμησις μὲ τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους γνωρίζωμεν.

§203Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Τὸ μεγαλύτερον ποσοστὸν ἀπὸ τὰ ζῶα τὰ ὁποῖα ἐγὼ ἠγόρασα ἀπὸ τὸν στρατὸν ἔμεινεν εἰς τὸν νομόν τον ἰδικόν σας διὰ λόγους εὐνοήτους. Τὰ 4,5 δισεκατ. δὲν ἠμποροῦσαν νὰ χρησιμοποιηθοῦν διότι δὲν εὑρέθησαν ζῶα τοῦ ἐσωτερικοῦ. Μοῦ εἶπαν εἰς τὴν Θράκην, ὅτι ἠμπορεῖ ἡ Θράκη νὰ δώσῃ 15 χιλιάδες μικρὰ ζῶα καὶ 5 χιλ. μεγάλα. Δυστυχῶς δὲν τὰ ἔδωσεν, εἰπέτε μου ποὺ ἠμπορῶ νὰ ἀγοράσω ζῶα καὶ οἱ τύποι αὐτοὶ θὰ ἀλλάξουν. Δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ δώσω τὰ χρήματα εἰς τὰ χέρια τῶν ἀγροτῶν.

§204Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Νὰ κατατεθοῦν εἰς τὴν Τράπεζαν καὶ νὰ πηγαίνουν οἱ ἀγορασταὶ νὰ παίρνουν ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τὰ χρήματά τους.

§205Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Εἶχε γίνει μία προμήθεια ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ 7.500 μουλαριῶν. Ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μου ἦλθον 2–3 φορτία καὶ διενεμήθησαν. Σημειώνω ὅτι οὔτε κατά τι δὲν ηὐξήθη ὁ ἀριθμὸς τῶν ζώων τοῦ ἰδιαιτέρου μου νομοῦ. Ἔκαμα μίαν δημοπρασίαν ὄνων Κύπρου καὶ καρκινοβατοῦσα. Ἔβαλα πρόστιμον ἦλθε καὶ μὲ ηὗρε καὶ μοῦ εἶπε ζημειώνω 3.500 λίρες, μὲ συνεκίνησεν ἐπῆρα τὸν φάκελλον καὶ εἶδα ὅτι ἄλλος ζητοῦσε 18 λίρες καὶ αὐτὸς 12 λίρες καὶ κατεκυρώθη ἐπ’ ὀνόματί του, οἱ ἄλλοι δι’ αὐτὸ τὸν σαμποτάραν μοῦ ἐζήτησε παράτασιν 24 ἡμέρες τοῦ τὴν ἔδωσα. Ἡ ὑπηρεσία διεφώνησεν, ἐγὼ ἡμάρτησα, ἀλλ’ ἔτσι ἔπρεπε νὰ κάνω. Γίνονται 3 δημοπρασίαι εἰς τὴν Ἀμερικήν. Πρέπει νὰ ἔλθουν ζῶα. Ἀπὸ τὴν Σερβία τὴν Ἀλβανία πῶς θὰ ἔλθουν; Κάμνω κάθε προσπάθειαν νὰ ἐξυπηρετηθῇ ὁ κόσμος. Διὰ τὸ 1950–51 προβλέπονται τὰ ἑξῆς: «.......... .............(ἀναγινώσκει)......». Ἰδοὺ τὶ ἔλεγον, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ συνέδριον τῆς Λαρίσης: «.................................... .............. (ἀναγινώσκει) ..........». Ἔχομεν πλήρη συναίσθησιν τῶν ὑποχρεώσεών μας καὶ τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ Κράτους ἔναντι τοῦ Λαοῦ. Μοχθοῦμεν νυχθημερὸν διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ λαοῦ καὶ θὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς ἔχοντες συμπαραστάτας εἰς τοῦτο ὅλους τοὺς συναδέλφους. Ἐπιθυμοῦμεν νὰ τονίσωμεν ὅτι οἱ βουλευταὶ δὲν καλοῦνται ἀλλὰ κτυποῦν τὴν πόρτα καὶ εὑρίσκουν τοὺς Ὑπουργούς. Καὶ ἐγὼ ἔτσι ἐπήγαινα καὶ τοὺς εὕρισκα.

§206Ν. ΒΕΗΣ. Δὲν μοχθεῖτε τώρα μόνον, ἐγὼ θυμοῦμαι ὅτι μοχθεῖται καὶ ἀγωνίζεσθε ἐδῶ καὶ 40 χρόνια.

§207Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Κύριοι, ἐθίξατε ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἡ ὥρα νὰ θιγῇ. Τὸ σημερινὸν Κράτος δὲν εἶναι τὸ Κράτος τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ποὺ ὅλη ἡ συζήτησις ἦτο ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν θὰ ἔχῃ δύο γάτες ἢ τρεῖς γάτες διὰ τὰ ποντίκια. Σήμερον τὸ Κράτος ἔχει σκοποὺς ποικίλους. Εἶναι Κράτος παρεμβατικὸν καὶ καταλαβαίνετε τὰς εὐθύνας καὶ τὴν δρᾶσιν ἑκάστου τῶν Ὑπουργῶν. Θὰ σᾶς εἴπω τοῦτο. Ἡ διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς σταφίδος ὑπέβαλε πρὸ μιᾶς ἑβδομάδος τὰ πορίσματά της καὶ ἦλθε σήμερον νὰ μὲ ἐρωτήσῃ. «Ἔδωκα τιμάς;». Ἀλλ’ εἶναι τεράστιος ὁ φάκελλος. Δέχομαι ἀπὸ τὶς 8½ καὶ τὸ ἀπόγευμα ἔχω Βουλήν. Πρέπει νὰ προσπαθήσῃ νὰ κλέψῃ ἀπὸ τὸ Γραφεῖον του ὁ Ὑπουργὸς 2–3 ὧρες διὰ νὰ μελετήσῃ ἕνα θέμα.

§208ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὰ θέματα αὐτά, κύριε Ὑπουργέ, εἶναι πρόγραμμα κομμάτων καὶ Κυβερνήσεων. Δὲν εἶναι ἔργον τῶν Ὑπουργῶν.

§209Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Καίτοι εἶσθε φαρμακοποιὸς κύριε συνάδελφε, φιλολογεῖτε. Ἀλλ’ ἂς τὰ ἀφήσωμεν αὐτά. Ἐγὼ θέλω νὰ ἐμπνεύσωμεν εἰς τὸν κόσμον αὐτὸν τῆς ὑπαίθρου τὴν αἰσιοδοξίαν καὶ τὴν πίστιν. Ἔχομεν τὰς πληροφορίας ὅτι ἡ ὕπαιθρος ἀρχίζῃ νὰ ξαναζῇ. Ἀκοῦστε ἕνα τηλεγράφημα ποὺ ἔλαβα ἀπὸ τὸν Ἁλμυρόν: «............................. ............(ἀναγινώσκει)........». Κύριοι, σᾶς ἐξορκίζω πρὸς τοῦτο. Τὴν μεγαλυτέραν σημασίαν διὰ τὴν προαγωγὴν τοῦ ἀγρότου τὴν ἀποδίδω εἰς τὴν ἠθικήν του ἔξαρσιν, εἰς τὴν ἠθικήν του χαράν. Ἤδη ἀρχίζει νὰ ἀντιλαμβάνεται ὅτι δὲν εἶναι ὁ ἀπόκληρος τοῦ Κράτους. Αὐτὴν τὴν πίστιν ἔχομεν συμφέρον καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ τὴν τονώσωμεν ἔργῳ καὶ λόγῳ. Πρέπει νὰ δώσωμεν ὅ,τι ἠμποροῦμεν εἰς τὸν κόσμον αὐτὸν καὶ πρέπει καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ τονίσῃ τὸ ἠθικὸν αἴσθημα καὶ τὴν πίστιν τοῦ ἀγρότου πρὸς τὸ Κράτος. (Χειροκροτήματα).

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ θέματος τῶν συμμοριοπλήκτων καὶ τῶν ἐπαρχιῶν ἐτερματίσθη. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μὲ ἐξουσιοδοτήσῃ νὰ ἐπικυρώσω ὑπ’ εὐθύνην μου τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως.

§211ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως τὰ πρακτικὰ ἐπεκυρώθησαν ὑπ’ εὐθύνῃ τοῦ Προεδρείου. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§213ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6.30′ μ. μ., μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 3η πρωϊνή).

«ΔΙΑΤΑΓΜΑ

Περὶ λήξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Αʹ. Τακτικῆς Συνόδου τῆς Αʹ. Βουλευτικῆς Περιόδου 1950.

ΠΑΥΛΟΣ

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Ἔχοντες ὑπ’ ὄψει τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 37 τοῦ Συντάγματος, Κηρύσσομεν Τὴν λῆξιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Αʹ Τακτικῆς Συνόδου τῆς Αʹ. Βουλευτικῆς Περιόδου 1950. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἡμετέρου Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου θέλει δημοσιεύσει καὶ ἐκτελέσει τὸ παρὸν Διάταγμα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 30 Ἰουλίου 1950.

ΠΑΥΛΟΣ.

Β.

Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ»