1950.07.10

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 53η

Δευτέρα 10 Ἰουλίου 1950

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 7.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Βλαμίδης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ι. ΒΛΑΜΙΔΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Εἰς τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τὰς προσθέτους ἀμοιβὰς τῶν Διευθυντῶν καὶ Τμηματαρχῶν τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως Δημοσίου Λογιστικοῦ ἥτις δημοσιεύεται εἰς τὰ πρακτικὰ, δὲν ἀναφέρονται αἱ πρόσθετοι ἀμοιβαὶ τῶν Γενικῶν Διευθυντῶν.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κάμνετε μίαν ἐρώτησιν διὰ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὰ πρακτικά.

§5Δ. ΜΠΕΡΔΕΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1 ἐρωτήσεώς μου παρεκάλουν τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀναφέρουν τὰς ἐπιχειρήσεις καὶ τὰ ἄτομα τὰ ὁποῖα ἔλαβον χρήματα ἀπὸ τὸ Σχέδιον Μάρσαλ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἀπήντησεν δι’ ἑνὸς ἐγγράφου του πρὸς ἐμέ, μέσῳ ὑμῶν κύριε Πρόεδρε, ἀλλὰ ἡ ἀπάντησίς του εἶναι παραπειστικὴ καὶ ἐντελῶς ἀντίθετος πρὸς τὸ πνεῦμα καὶ τὸ γράμμα τῆς ἐρωτήσεώς μου. Ἐγὼ ἠρώτησα νὰ ἀναφέρουν εἰς τὴν Βουλὴν ποῖα ἄτομα ἢ ποῖαι Ἑταιρίαι ἔλαβον χρήματα ἀπὸ τὸ Σχέδιον Μάρσαλ, ἐὰν ἔπρεπε νὰ τὰ λάβουν καὶ ἐὰν ἀφοῦ τὰ ἐπῆραν ἔκαμαν τὰ ἔργα διὰ τὰ ὁποῖα ἐχρηματοδοτήθησαν. Διότι λέγεται, ὅτι τὸ ἕνα τρὶς ἑκατομμύριον 800 δισεκατομμύρια τοῦ σχεδίου Μάρσαλ κατὰ τὰ ἔτη 1948–1950 τὰ ἐκάμαμεν σιδηροφιάλας καὶ χρώματα. Πάντως καὶ ἐκ τῆς κακῆς καὶ παραπειστικῆς ἀπαντήσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν συνάγεται, ὅτι οἱ ὁρκωτοὶ λογισταὶ ἔλαβον ἓν δισεκατομμύριον διὰ μισθούς, ἀλλὰ δὲν ἀναφέρονται αἱ ἐπιχειρήσεις καὶ τὰ ἄτομα τὰ ὁποῖα ἔλαβον ἓν τρισεκατομμύριον 800 δισεκατομμύρια. Παρακαλῶ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς νὰ δώσουν τὴν ἀπάντησιν, ἥτις δέον νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ὡς ἔλαβεν ἀπόφασιν ἡ Βουλή, δηλαδὴ εἰς τὴν ἀπάντησιν καὶ εἰς τὰ πρακτικὰ πρέπει νὰ ἀναγράφωνται τὰ ὀνόματα τῶν ἀτόμων ἢ τῶν ἐπιχειρήσεων ποὺ διενεμήθησαν τὸν πακτωλὸν τοῦ σχεδίου Μάρσαλ. Παρακαλῶ τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς νὰ δώσουν τὴν ἀπάντησιν αὐτὴν καὶ νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ διότι ἐνδιαφέρει ὅλους.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μᾶς ἐνδιαφέρει ὅλους.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Μαρῆς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§8Κ. ΜΑΡΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ Βουλευταὶ Χίου κ. κ. Λ. Μπουρνιᾶς καὶ Ν. Ζορμπᾶς καταθέτουν ἀναφορὰν μαστιχοπαραγωγῶν Χίου ζητούντων τὴν λῆψιν μέτρων πρὸς μείωσιν ὑπερόγκου τιμῆς λιπασμάτων προσέτι δὲ ὅπως ἡ ἵδρυσις τοῦ ἐργοστασίου ἀζώτου ἀνατεθῇ ὁριστικῶς εἰς τὰς Γεωργικὰς Συνεταιριστικὰς Ὀργανώσεις. Οἱ Βουλευταὶ Κερκύρας κ. κ. Σ. Βελλιανίτης καὶ Θ. Δεσύλλας καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων Γαίου, Λάκκας, Λογγοῦ καὶ Μαγαζιῶν Φουντάνας τῆς νήσου Παξῶν διαμαρτυρομένων δι’ ἀνυπαρξίαν παντελοῦς ἰατρικῆς περιθάλψεως καὶ ζητούντων ἄμεσον ἵδρυσιν Κρατικοῦ Ἰατρείου ἐν τῇ νήσῳ τῶν Παξῶν. Ὁ Βουλευτὴς Ἀτ)τίας κ. Δ. Μπερδελῆς καταθέτει ἀναφορὰν τῶν αὐτοκινητιστῶν φορτηγῶν αὐτοκινήτων Μεγάρων ζητούντων ἄμεσον κατάργησιν τῶν κοινῶν ταμείων φορτηγῶν αὐτοκινήτων. Ὁ Βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Ἀντωνόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν ἰχθυοπαραγωγῶν Πατρῶν ζητούντων ὅπως ἡ λειτουργία καὶ ἡ διαχείρισις τῆς ἰχθυόσκαλας ἀνατεθῇ εἰς τοὺς ἰχθυοπαραγωγούς. Ὁ Βουλευτὴς Ἀργ)νθίας κ. Κ. Παπακωνσταντίνου καταθέτει ἀναφορὰν γονέων καὶ κηδεμόνων τοῦ Γυμνασιακοῦ παραρτήματος Βέλλου διαμαρτυρομένων διὰ καθυστέρησιν κοινοποιήσεως διαταγῆς περὶ ἀπαλλαγῆς τῶν μαθητῶν ἐκ τῆς καταβολῆς τῆς εἰσφορᾶς. Ὁ Βουλευτὴς Δράμας κ. Γ. Γεωργιάδης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Φοροτεχνικῶν Ὑπαλλήλων Νομοῦ Δράμας ζητούσης ἄμεσον ἐπέκτασιν τοῦ Ν. Δ. 1266 καὶ εἰς τοὺς φοροτεχνικοὺς ὑπαλλήλους ἐπαρχιῶν. Ὁ Βουλευτὴς Θεσ)νίκης κ. Π. Καλπακτσόγλου καταθέτει ἀναφορὰν ἀπολυθέντων ὁπλιτῶν Χωροφυλακῆς Θεσ)νίκης ζητούντων ἄμεσον ἐπαναφοράν των εἰς τὸ Σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς. Ὁ Βουλευτὴς Ζακύνθου κ. Δ. Καρρὲρ καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Τραζακίου Ζακύνθου ζητούντων ἄμεσον βελτίωσιν τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ Τραζακίου ἥτις κατέστη ἀδιάβατος διακοπείσης παντελῶς τῆς διὰ τροχοφόρων συγκοινωνίας μετὰ τῆς πόλεως. Ὁ Βουλευτὴς Φλωρίνης κ. Γ. Ἀριστείδου καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Καφεζυστιατόρων, Ζαχαροπλαστῶν Οἰνομαγείρων Καστορίας ζητοῦντος ἄμεσον ἀπαλλαγήν των ἐκ τῆς φορολογικῆς ἐπιβαρύνσεως. Ὁ Βουλευτὴς Κοζάνης κ. Δ. Ζησόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν γονέων καὶ κηδεμόνων μαθητῶν Γυμνασίου Τσοτυλίου διαμαρτυρομένων δι’ ἐπιβολὴν ἀναγκαστικῆς εἰσφορᾶς 220.000 δραχμῶν εἰς μαθητὰς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως. Ὁ Βουλευτὴς Κοζάνης κ. Χ. Γουλόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνταιρισμῶν Κοζάνης–Σερβίων ζητούσης ἄμεσον ἐγκατάστασιν τοῦ θερμικοῦ ἐργοστασίου εἰς τὴν περιοχὴν Πτολεμαΐδος. Ὁ Βουλευτὴς Θεσ)νίκης κ. Α. Κωστόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν γεωπόνων τοῦ Γραφείου Αὐτονόμου Ὀργανισμοῦ Ἑλληνικοῦ Καπνοῦ Θεσ)νίκης ζητούντων ἄμεσον ἐπέκτασιν καὶ εἰς αὐτοὺς τοῦ τεχνικοῦ ἐπιδόματος τοῦ χορηγηθέντος εἰς τοὺς γεωπόνους, μηχανικούς, χημικοὺς κλπ. τῶν Ὑπουργείων καὶ διαφόρων ὀργανισμῶν Δημοσίου Δικαίου. Ὁ Βουλευτὴς Θεσ)νίκης κ. Α. Κωστόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Πανελληνίου Συνδέσμου Συνταξιούχων Ν.Α.Τ. Πειραιῶς ζητοῦντος ἰατροφαρμακευτικήν, νοσοκομειακὴν καὶ σανατοριακὴν περίθαλψιν, ἐπαναφορὰν ὑπὸ τοῦ Ν.Α.Τ. τῆς μέχρι καὶ τοῦ ἔτους 1950 παρεχομένου βοηθήματος γάμου κλπ. Ὁ Βουλευτὴς Φθιωτ)δος κ. Γ. Βασιλειάδης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Ἐξάρχου ἐπαρχίας Λοκρίδος διαμαρτυρομένων διὰ μὴ παραχώρησιν εἰς τοὺς ἀκτήμονας τοῦ ὑπὸ δικαστικῶν ἀποφάσεων παραχωρηθέντος τμήματος λειβαδίου τὸ ὁποῖον κατακρατεῖ παρανόμως ὁ μεγαλοκτηνοτρόφος Σεραφεὶμ Βελέντζας ἀπὸ 20ετίας. Ὁ κ. Χ. Βλαχάκης πολιτευτὴς Φθιωτ)δος, κάτοικος Ἀθηνῶν, ζητεῖ ἄμεσον ἐκκένωσιν τῆς παρανόμως ἐπιταχθείσης οἰκίας του κλπ. Ὁ κ. Θ. Τσάτσος (Ὑπ. Δικ.) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τὸν παρὰ τοῖς Ἑλληνικοῖς Δικαστηρίοις διορισμὸν τῶν παρὰ τῷ Προξενικῷ Δικαστηρίῳ Ἀλεξανδρείας Ἑλλήνων δικηγόρων». Ὁ κ. Γ. Ἀθανασιάδης Νόβας (Ὑπ. Θρησκ. καὶ Ἐθν. Παιδείας) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ καταργήσεως διατάξεών τινων τῆς Πανεπιστημιακῆς νομοθεσίας καὶ ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ τῶν ἀντιστοίχων διατάξεων τοῦ νόμου 5343) 1932» καὶ 2) «Περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων τοῦ προσωπικοῦ τῆς Κρατικῆς Ὀρχήστρας Ἀθηνῶν». Ὁ κ. Ε. Τσουδερὸς (Ὑπ. Συντον.) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ καταργήσεως τῆς πολυθεσίας καὶ τῶν ὑπερβολικῶν προσθέτων ἀμοιβῶν». Οἱ κ. κ. Ε. Τσουδερὸς (Ὑπ. Συντον.) καὶ Ι Μελᾶς (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἐνεργείας τῆς ἀπογραφῆς τοῦ ἔτους 1950». Ὁ κ. Ι. Μελᾶς (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.) καταθέτει σχέδια νόμων. 1) «Περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 170)22–2–49 καὶ 435) 26–5–50 πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». 2) «Περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ ὑπ’ ἀριθ.328)47 Ν. Δ. ὡς καὶ ἐνίων διατάξεων τῆς περὶ Ἐμπορικῶν καὶ Βιομηχανικῶν Ἐπιμελητηρίων Νομοθεσίας καὶ 3) «Περὶ προσθήκης διατάξεών τινων ἐν τῇ κειμένῃ περὶ ἱδρύσεως καὶ ἐπεκτάσεως βιομηχανιῶν νομοθεσίᾳ». Ὁ κ. Σ. Κωστόπουλος (Ὑπ. Ἐμπ. Ναυτ.), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἐδαφ. ιγʹ τῆς παρ. 1 τοῦ ἄρθρου 20 τοῦ Α. Ν. 1428)1938 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 306 καὶ 387 τοῦ 1936 «περὶ προστασίας φυματικῶν, καρκινοπαθῶν καὶ ἐκ καρδιακῶν νοσημάτων πασχόντων ἐργατῶν θαλάσσης». Οἱ κ.κ. Σ. Κωστόπουλος (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίος) καὶ Γ. Καρτάλης (Ὑπ. Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 558)15 Ἰουλίου 1949 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου περὶ καταβολῆς ὑπὸ Εἰδικοῦ Ταμείου Α.Ο.Κ.Π. τῆς ἀποζημιώσεως τοῦ ἀπολεσθέντος ἐν ἐπιτάξει ὑπὸ Δανικὴν σημαίαν Ν)γ «VICKING». Ὁ κ. Φ. Μανουηλίδης (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν ἀφορωσῶν τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον Στρατοῦ διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Τσουδερὸς, Σ. Πολυζωγόπουλος, Κ. Τσιτσάρας, Ε. Δενδρινὸς, Δ. Παπασπύρου, Α. Θεολογίτης, Μ. Γαληνὸς κ. ἄ. καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ Νόμου 752)48 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 292)47 Ν. Δ. «περὶ Ἐμπορικῶν Συμβούλων καὶ Ἐμπορικῶν Ἀκολούθων κλπ». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσωρινῆς ἀπολύσεως καταδίκων καὶ ὑποδίκων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Λύχνος, Γ. Μόδης, Λ. Λαμπριανίδης, Ε. Κοθρῆς, Ν. Ζέρβας, Κ. Γκότσης κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσόντων διορισμοῦ Παιδαγωγῶν Ἐθνικῶν Παιδικῶν Σταθμῶν καὶ Διευθυντριῶν Ἐθνικῶν Ἀγροτικῶν Νηπιοτροφείων καὶ Παιδικῶν Σταθμῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Μερκούρης, Γ. Μπουρδάρας, Ι. Κώνστας, Γ. Γρηγορίου κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν εἰς τὴν λειτουργίαν τῆς Σχολῆς Ἀξιωματικῶν Χωροφυλακῆς». Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Παπαδόπουλος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς Κρατικῆς μερίμνης πρὸς ἀνοικοδόμησιν λαϊκῶν κατοικιῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Χατζησταυρῆς, Ι. Κώνστας, Γ. Μπουρδάρας καὶ Α. Μπικάκης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ θυμίσεως πτυχιακῶν ἐξετάσεων φοιτητῶν».

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βασιλειάδης ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§10Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀναφέρω εἰς τὸ Σῶμα ὅτι ἡ ἐντολὴ, ἡ ὁποία ἐδόθη ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς εἰς τὴν Ἀνακριτικὴν Ἐπιτροπὴν, δυνάμει τοῦ Ν. ΦΧΣΤʹ ἐξεπληρώθη. Ἡ Ἐπιτροπὴ, ἐργασθεῖσα ἀόκνως καὶ ἔχουσα πλήρη συνείδησιν τοῦ βάρους καὶ τῆς εὐθύνης τῆς ἐντολῆς, τὴν ὁποίαν ἔλαβε παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἐργασθεῖσα λέγω, ἐπὶ 165 συναπτὰς ὥρας, κατέληξεν εἰς τὸ συμπέρασμά της, διὰ τοῦ ὁποίου ἡ Ἐπιτροπὴ κατὰ πλειοψηφίαν 9 μελῶν κατὰ 3, ἀποφαίνεται ὑπὲρ τῆς παραπομπῆς τοῦ συναδέλφου κ. Χατζηπάνου, πρώην Ὑπουργοῦ τῶν Μεταφορῶν, ἐνώπιον τοῦ Εἰδικοῦ Δικαστηρίου, ἐπὶ παραβάσει τοῦ ἄρθρου 402 τοῦ Ποιν. Νόμου. Συγχρόνως ἡ Ἐπιτροπὴ ἀποφαίνεται, διὰ τῆς αὐτῆς ψήφου, διὰ τὴν παραπομπὴν τῶν Β. Σκόπα, Μενελάου Παπαδοπούλου καὶ Ὄλγας Κυριαζοπούλου καὶ Ἄλκη Παπαδάμ, ὑπαλλήλου τοῦ Ὑπουργείου Μεταφορῶν, ἐπὶ συνεργείᾳ. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἀπαλλάσσει πάσης κατηγορίας τὸν διατελέσαντα Γενικὸν Γραμματέα τοῦ Ὑπουργείου Μεταφορῶν κ. Παπαλέκκαν, ὡς μὴ φέροντα οὐδεμίαν εὐθύνην διὰ τὴν ἐκδοθεῖσαν ἀπόφασιν. Θὰ παρακαλέσωμεν τὸ Σῶμα, ὅπως χορηγήσῃ εἰς ἡμᾶς εἰκοσιτετράωρον ἢ τεσσαρακονταοκτάωρον προθεσμίαν διὰ νὰ ὑποβάλωμεν τὸ πόρισμα εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς.

§11ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τεσσαρακονταοκτάωρον.

§12Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὥστε τὸ πόρισμα θὰ ὑποβληθῇ ὑποθέτω τὴν Τετάρτην.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα τὴν Τετάρτην.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Ε. Κοθρῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ ἀδιαθέτου οἴνου κλπ.

§14Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ζήτημα τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ οἴνου εἶναι γνωστὸν καὶ εἰς ἡμᾶς καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τὴν ὁποίαν ἐπανειλημμένως ἀπησχολήσαμεν καὶ ἰδιαιτέρως μάλιστα τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος εἶχε πράγματι τὴν καλωσύνην νὰ δείξῃ κατανόησιν τοῦ ζητήματος. Εἰς τὰς συσκέψεις, τὰς ὁποίας ἐπανειλημμένως ἐκάμαμεν, μᾶς ὑπεσχέθη ἡ Κυβέρνησις ὅτι θὰ λάβῃ τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα, ὥστε πρὸ τῆς νέας ἐσοδείας νὰ λυθῇ κατὰ τρόπον ἱκανοποιητικὸν τὸ ζήτημα τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ οἴνου. Δὲν γνωρίζομεν μέχρι τῆς στιγμῆς ἐὰν αἱ ὑποσχέσεις τὰς ὁποίας ἔδωσεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι θὰ ληφθοῦν τὰ ἀπαιτούμετρα μέτρα..........

§15Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Τί νὰ κάμωμεν διὰ τὴν ἐσοδείαν τοῦ 1950 ὅταν ἔχωμεν προϊόντα παρελθόντων ἐτῶν τὰ ὁποῖα σαπίζουν; Εἶναι σοβαρώτατον τὸ ζήτημα καὶ συνδέεται μὲ τὴν οἰκονομικὴν ὑπόστασιν τοῦ τόπου μας.

§16Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐὰν εἴχατε λίγην ὑπομονήν, θὰ ἐβλέπατε ὅτι θὰ ἔθιγα τὸ ζήτημα αὐτό. Ἡ ἐρώτησις, ἡ ὁποία συζητεῖται αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔχει κατατεθῆ πολὺ προτοῦ γίνῃ ἡ σύσκεψις μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ μετὰ τοῦ ὁποίου συνεζητήθησαν τὰ μέτρα τὰ ἐπιβαλλόμενα διὰ τὴν ταχυτέραν ἐξαγωγὴν τῶν ἀποθεμάτων τοῦ οἴνου. Ἐν τῷ μεταξὺ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς δηλώσεις του ὑπεσχέθη ὅτι θὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα μετὰ τῆς ἐπιβαλλομένης προσοχῆς καὶ ὅτι ἤδη κατέληξεν εἰς συμπεράσματα καὶ διὰ τὴν ἐξαγωγὴν καὶ ἐν περιπτώσει μὴ ἐπιτεύξεως ἐξαγωγῆς διὰ τὴν χρησιμοποίησιν αὐτῶν δι’ ἀποστάξεως. Θὰ ἠθέλαμεν νὰ παρακαλέσωμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐὰν ἔχῃ νεώτερόν τι νὰ μᾶς τὸ εἴπῃ. Εἶναι παλαιὰ ἐρώτησις, ἐπειδὴ ὅμως ἦλθε πρὸς συζήτησιν, θὰ σᾶς παρακαλέσω ἐὰν εἴχατε τίποτε νεώτερον νὰ μᾶς τὸ εἴπητε, διότι ἀνησυχεῖ ὁ οἰνοπαραγωγικὸς κόσμος καὶ αἱ σχετικαὶ διαμαρτυρίαι θὰ ἔχουν ἔλθῃ καὶ εἰς ὑμᾶς.

§17Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ εἴπω εἰς τὸν βουλευτὴν κ. Κοθρῆν καὶ εἰς τοὺς λοιποὺς ἐνδιαφερομένους, διὰ τὸ ζήτημα τῶν κρασιῶν ὅτι κατ’ ἐπανάληψιν ἡ Κυβέρνησις δι’ ἐμοῦ ἔχει προβῆ εἰς δηλώσεις. Ὁ κ. Κοθρῆς ἠρώτησεν ἐὰν ὑπάρχῃ νεώτερόν τι. Δὲν ὑπάρχει. Ἐντὸς μιᾶς ἑβδομάδος δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ νεώτερον. Ἐτηλεγράφησα σήμερον εἰς τὸ Παρίσι, εἰς τὴν Ἐπιτροπήν μας, ποὺ διαπραγματεύεται τὸ ζήτημα τῆς ἐμπορικῆς συμβάσεως νὰ μὲ ἐνημερώσουν τὸ ταχύτερον ἐπὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν ἐνεργειῶν των. Μὴ ἀμφιβάλλετε δὲ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐνδιαφέρεται ἐξ ἴσου μὲ ὑμᾶς, ἴσως δέ, διότι εἶναι ὑπεύθυνος, κατά τι περισσότερον καὶ ἀπὸ ὑμᾶς.

§18Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Εἰς τὴν προηγουμένην δήλωσίν σας τὸ εἴπατε, ἀλλὰ προσεθέσατε ὅτι ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ οἴνου θὰ γίνῃ μόνον εἰς τὴν Γαλλίαν. Καὶ σᾶς ἠρώτησεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος καὶ εἴπατε ὅτι ἡ ἐξαγωγὴ ἀφορᾷ καὶ τὴν μέλλουσαν ἐσοδείαν. Ἤθελα ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου μίαν διασάφησιν, διότι συγκλονίζεται ὁλόκληρος ὁ ἀγροτικὸς οἰνοπαραγωγικὸς κόσμος, διότι εἶναι 250 χιλ. οἰκογένειαι, αἱ ὁποῖαι ταλαιπωροῦνται μὲ τὸ ζήτημα αὐτό. Τοὺς καθησύχασε βεβαίως ἡ διαβεβαίωσίς σας. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἐπανέρχεται τὸ ζήτημα ἤθελα μίαν σαφῆ διαβεβαίωσίν σας, ἐὰν πρόκειται νὰ ἐξαχθοῦν τὰ Ἑλληνικὰ κρασιὰ καὶ τῆς μελλούσης ἐσοδείας, διότι ὅσον ἀφορᾷ τὰ προηγούμενα ἐλήφθη κάποια πρόνοια.

§19Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀποτελέσματα ὅμως δὲν ὑπῆρξαν.

§20Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Αἱ δηλώσεις μου ἦσαν σαφεῖς. Πράγματι ἡ ὑπόθεσις διαιρεῖται εἰς δύο. Εἰς τὰ κρασιά, τὰ ὁποῖα κάθονται εἰς τὰ λιμάνια καὶ περιμένουν καὶ περὶ τῶν ὁποίων ἐλπίζω ὅτι τελικῶς θὰ ἐκτελεσθοῦν αἱ δέουσαι ὑποσχέσεις καὶ εἶναι καὶ τὸ ζήτημα τῆς μελλούσης ἐξαγωγῆς οἴνου τῆς νέας ἐσοδείας. Τὸ ζήτημα αὐτὸ διηυκολύνθη ἀπὸ μίαν ἀπόφασιν τῶν παραγωγῶν οἴνων τῆς Γαλλίας, οἱ ὁποῖοι εἰς μίαν συνεδρίασίν των φαίνεται ὅτι ἦρον τὰς ἀντιρρήσεις τὰς ὁποίας εἶχον διὰ τὴν εἰσαγωγὴν ξένων οἴνων εἰς τὴν Γαλλίαν καὶ ὑπάρχει ἐλπὶς ὅτι κατὰ τὴν συνομολόγησιν τῆς ἐμπορικῆς συμβάσεως, διὰ τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται ἀντιπρόσωποί μας εἰς τὸ Παρίσι, ὅτι κατὰ τὰς διαπραγματεύσεις θὰ γίνῃ δεκτὴ ἐκ μέρους τῆς Γαλλίας ἡ αἴτησίς μας περὶ εἰσαγωγῆς ὡρισμένων ποσοτήτων οἴνων εἰς ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότεραν ποσότητα. Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα διὰ τὸ ὁποῖον ἔθεσα ἐρώτημα σήμερον εἰς τὴν ἀντιπροσωπείαν μας καὶ περιμένω ἀπάντησιν εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκονται αἱ σχετικαὶ διαπραγματεύσεις ἢ ὁπωσδήποτε τί προαισθάνονται ὅτι δύναται νὰ γίνῃ ἐπ’ αὐτοῦ, οὕτως ὥστε ἡ Κυβέρνησις νὰ πολλαπλασιάσῃ τὰς ἐνεργείας της πρὸς ἐπίτευξιν ἀποτελεσμάτων. Ἑπομένως εἶναι ζήτημα συμβάσεως καὶ ἐλπίζω ὅτι ἡ σύμβασις θὰ πάῃ καλά.

§21Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Αἱ δηλώσεις αὐταὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ὅτι δὲν εἶναι τόσον ἐνθαρρυντικαὶ ὅσον ἦσαν οἱ προηγούμεναι.

§22Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Νομίζω ὅτι ἴσως νὰ μὴ τὰς διετύπωσα τόσον σαφῶς ἀλλά, ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἶμαι ἐντὸς καὶ τοῦ γράμματος καὶ τοῦ πνεύματος τῶν προηγουμένων δηλώσεων. Διότι δὲν δύναμαι νὰ προεξοφλήσω τὸ ζήτημα τῆς συμβάσεως, εἶμαι ὅμως πεπεισμένος ἐφ’ ὅσον, ἐπαναλαμβάνω, ἤρθη ἡ μοναδικὴ ἀντίρρησις, ἡ ὁποία ὑπῆρχε διὰ τὴν ἐξαγωγήν, δηλαδὴ ἡ ἀντίρρησις ἐκ μέρους τῶν οἰνοπαραγωγῶν ἐκεῖ ὅτι......

§23Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἐξ Ἑλλάδος ἢ ἀπὸ ὅλας τὰς χώρας;

§24Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἀπὸ ὅλας τὰς χώρας, δοθέντος δὲ ὅτι ὑπάρχει διάθεσις ἐκ μέρους τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως νὰ μᾶς διευκολύνῃ καὶ ὅτι ἤρθησαν αἱ ἀντιρρήσεις τῶν οἰνοπαραγωγῶν τῆς Γαλλίας, νομίζω ὅτι ........

§25Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Μήπως ἐκαλύφθησαν ἀπὸ ἀλλοῦ αἱ ἀνάγκαι;

§26Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Σᾶς λέγω ὅτι εὐτυχῶς εὑρίσκεται ἡ Ἀντιπροσωπεία μας ἐκεῖ, λαμβανομένου δὲ ὑπ’ ὄψιν ὅτι καὶ πέρυσι μᾶς ἔδωσαν μίαν μεγάλην ποσότητα οἴνων, νομίζω ὅτι καὶ ἐφέτος θὰ γίνῃ τὸ αὐτό.

§27Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Εἰς τὴν σύμβασιν πέρυσι δὲν ὑπῆρχε οὐδεμία ποσότης ἀλλὰ ἁπλῶς ἐπετράπη ἐλευθέρως ἡ ἐξαγωγὴ οἴνων.

§28Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Πληροφορούμεθα ἤδη ὅτι αἱ τιμαὶ εἰς τὴν Γαλλίαν ὑψώνονται διότι ἡ παραγωγὴ εἶναι μικρά.

§29Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Νομίζω ὅτι αἱ συνθῆκαι, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν σήμερον εἰς τὴν Γαλλίαν εἶναι τοιαῦται ὥστε νὰ ἐλπίζωμεν βασίμως ὅτι ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν εἰσαγωγήν.

§30Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσωμεν ἰδιαιτέρως νὰ ἐντείνεται ὅλας σας τὰς προσπαθείας διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ λύσις αὐτοῦ τοῦ θέματος διότι φοβοῦμαι ὅτι ἄλλαι ἐπικράτειαι, ἄλλα κράτη, θὰ μᾶς προλάβουν.

§31Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τοὺς ἐκκρεμεῖς οἴνους, τῶν ὁποίων ἡ εἰσαγωγὴ δὲν ἔχει ἐπιτραπῆ ἀκόμη ἀπὸ τὸ παρελθὸν ἔτος, ἐλπίζω ὅτι δὲν θὰ τοὺς λησμονήσητε.

§32Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἐγὼ διὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν θεωρῶ ὅτι ὑπάρχει μία σαφὴς συμφωνία μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῆς Γαλλίας.

§33Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ ἀμφιβάλλω.

§34Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Μετὰ τὴν συμφωνίαν αὐτὴν πιθανὸν νὰ παρενεβλήθησαν ἄλλα ἐμπόδια, ἀλλὰ ἐκεῖνο, διὰ τὸ ὁποῖον ὡμιλήσαμεν ὅταν εἴμεθα εἰς τὸ Παρίσι καὶ διὰ τὸ ὁποῖον ὡμίλησε καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀποτελεῖ ἕνα εἶδος συμφωνίας, ἡ ὁποία συμφωνία θὰ ἐκτελεσθῇ.

§35Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔναντι ἀνταλλάγματος εἶναι ἡ συμφωνία αὐτή;

§36Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Οὐδενὸς ἀνταλλάγματος.

§37Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε ἀμφιβάλλω πολύ.

§38Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἄλλοι ἐνδιαφερόμενοι δι’ ἄλλας ὑποθέσεις προσπαθοῦν νὰ πιστεύσουν ὅτι ὑπάρχουν ἀνταλλάγματα.

§39Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ. Αὐτὰ τὰ κρασιὰ, κύριε Ὑπουργέ, εἶναι ἀκόμη ἐμπορεύσιμα;

§40Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Μοῦ λέγουν ὅτι κατὰ τὸ μέγιστον μέρος εἶναι ἐμπορεύσιμα.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Κουτσοπέταλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν Γεωργίας διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν Βουλὴν ἐὰν ἐξακολουθῶσι νὰ παραμένωσιν εἰς τὰς θέσεις των οἱ κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 5ης Μαρτίου ἐκτεθέντες ὡς ὑποψήφιοι βουλευταὶ κλπ.

§42Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας εἶναι ἀπὼν καὶ συνεπῶς παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τῆς ἐρωτήσεώς μου, διότι πρέπει νὰ εἶναι ἐδῶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κάντζιας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ἡ Βουλὴ περὶ τῶν μελετωμένων ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως μέτρων πρὸς ἀντιμετώπισιν τοῦ πιστωτικοῦ ζητήματος κ.λ.π.

§44Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Μὲ τὴν ἐρώτησιν αὐτήν, κύριοι βουλευταί, τίθεται τὸ ζήτημα γενικωτέρας σημασίας, τὸν ὁποῖον δὲν δύναται νὰ συζητηθῇ σὲ πέντε λεπτά. Δυστυχῶς δὲν μᾶς παρέχεται ἄλλος τρόπος συζητήσεως τῶν μεγάλων αὐτῶν ζητημάτων διότι ἡ Βουλὴ ἀπασχολεῖται συνεχῶς πότε μὲ τὸ ἕνα θέμα καὶ πότε μὲ τὸ ἄλλο, ἐπὶ τῶν ὁποίων συνήθως αἱ συζητήσεις γενικεύονται. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ νὰ λάβῃ τὴν καλωσύνην νὰ δώσῃ μερικὰς πληροφορίας εἰς τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ὅπως γνωρίζετε, κύριοι βουλευταί, ἡ ἀποταμίευσις εἶναι ἐκείνη ποὺ συνήθως τροφοδοτεῖ τὴν οἰκονομίαν κάθε χώρας, τοὐλάχιστον τὴν οἰκονομίαν τῶν χωρῶν ἐκείνων, τῶν ὁποίων ἡ οἰκονομία λειτουργεῖ μὲ τὸ σύστημα τῶν τιμῶν καὶ μὲ βάσιν κατὰ ἕνα μέρος τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν. Ἡ ἀποταμίευσις εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τὸν πόλεμον καὶ ἐντεῦθεν ἔχει πάρει δύο μορφάς, τὴν ἀποταμίευσιν τῆς γενικῆς μορφῆς, ἡ ὁποία δημιουργεῖται διὰ τῶν εἰσφορῶν ὑπὲρ διαφόρων ὀργανισμῶν, τὴν κοινωνικὴν δηλαδὴ ἀποταμίευσιν καὶ τὴν ἰδιωτικὴν ἀποταμίευσιν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἄλλη παρὰ ἡ εἰς χρυσᾶς λίρας γενομένη. Ἡ μεγάλη λοιπὸν αὐτὴ δύναμις, ἡ ὁποία ἐνισχύει καὶ δημιουργεῖ τὴν πρόοδον καὶ τὴν ἐπέκτασιν καὶ τὴν ἀνάπτυξιν κάθε οἰκονομίας πολιτισμένης χώρας, εἰς τὴν Ἑλλάδα εὑρίσκεται ὑπὸ συνθήκας τοιαύτας, ὥστε νὰ μὴ ἐνισχύῃ τὴν οἰκονομίαν, νὰ μὴ τὴν ἀναπτύσσῃ εἰς βαθμόν, καθ’ ὃν θὰ ἔπρεπε νὰ τὴν ἀναπτύξῃ. Ἡ μὲν κοινωνικὴ ἀποταμίευσις τῶν διαφόρων ὀργανισμῶν δὲν ἔχει κανένα ἔλεγχον, ἢ μᾶλλον δὲν ἀσκεῖται ἔλεγχος ἐπ’ αὐτῆς ἐὰν τοποθετεῖται κατὰ παραγωγικὸν τρόπον, κατὰ τρόπον ὀρθολογικόν, ὥστε νὰ διευκολύνῃ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας καὶ ἑπομένως τὴν ἄνοδον τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ, ἢ τοποθετεῖται εἰς τοποθετήσεις, αἱ ὁποῖαι μᾶλλον εἶναι παθητικαί, εἶναι ὀλιγώτερον ἀποδοτικαί. Τὸ ἕτερον σκέλος τῆς ἰδιωτικῆς ἀποταμιεύσεως, τὸ εὑρισκόμενον εἰς χρυσᾶς λίρας, εἶναι ἀποθησαυρισμένον κατὰ μεγάλο ποσοστόν. Ἑπομένως ἡ μεγάλη αὐτὴ οἰκονομικὴ δύναμις, ἡ ὁποία θὰ ἠδύνατο νὰ ἐνισχύσῃ τὴν οἰκονομίαν μας καὶ τὴν παραγωγήν, δὲν χρησιμοποιεῖται λελογισμένως καὶ ἀναλόγως τῶν δυνατοτήτων, ποὺ θὰ ἠμποροῦσε νὰ δώσῃ εἰς τὴν οἰκονομικὴν δυνατότητα τοῦ τόπου. Ἡ οἰκονομικὴ δυσπιστία, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη, εἶχε αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα, δηλαδὴ τὴν ἀποθησαύρισιν τῶν χρυσῶν λιρῶν. Μὲ τὴν πάροδον ὅμως τῶν ἐτῶν, μὲ τὴν κάποιαν ἀποκατάστασιν ὁμαλότητος ἤρχισεν ὁ πανικὸς αὐτὸς νὰ ὑποχωρῇ καὶ μέρος τῆς δυνάμεως αὐτῆς τῆς οἰκονομικῆς, τῆς ἀποταμιεύσεως εἰς χρυσᾶς λίρας, νὰ εἰσέρχεται εἰς τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου ἀλλὰ κατὰ ἕνα τρόπον ἀνώμαλον καὶ παράνομον. Διότι ὑπάρχει διάταξις, ἡ ὁποία ἀπαγορεύει τὸν δανεισμὸν εἰς χρυσᾶς λίρας. Ὡς γνωστὸν εἰς πολλὰς περιστάσεις καὶ νομίμως ἡ διοχέτευσις τῆς ἰδιωτικῆς ἀποταμιεύσεως εἰς τὴν οἰκονομίαν γίνεται διὰ τῆς πιστωτικῆς ἀγορᾶς καὶ ἰδίως διὰ τοῦ τραπεζιτικοῦ μηχανισμοῦ. Ὁ τραπεζιτικὸς μηχανισμὸς ὅμως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δανείζῃ χρυσᾶς λίρας, ἐφ’ ὅσον ἀπαγορεύεται τοῦτο. Λειτουργεῖ λοιπὸν λαθραίως ἢ καὶ γίνεται ἀνεπισήμως διὰ τῆς ἐλευθέρας πιστωτικῆς ἀγορᾶς ὁ δανεισμὸς εἰς χρυσᾶς λίρας, ἀλλὰ διότι εἶναι παράνομος καὶ διότι ἐπὶ πλέον ἀκριβῶς ἔχει τὸν κίνδυνον τῆς κυρώσεως τοῦ νόμου, εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν θὰ ἤθελε νὰ κινηθῇ ὁ νόμος εἰς μίαν, δύο, τρεῖς περιπτώσεις, διὰ τοῦτο τὸ ἀσφάλιστρον ἐκδηλοῦται διὰ τοῦ ὑψηλοῦ τόκου, ὁ ὁποῖος φθάνει τὸ 28–30%, ἐνίοτε δὲ καὶ τὸ 40% καὶ τὸ 50% ἀκόμη διὰ τὴν σύναψιν δανείου εἰς χρυσᾶς λίρας. Ἡ δύναμις αὐτὴ γίνεται ὑπὸ διαφόρους τρόπους, ὥστε νὰ μὴ ἐμπίπτῃ εἰς τὰς κυρώσεις τοῦ νόμου. Ἐκδίδονται δηλαδὴ ἐπιταγαί, γραμμάτια εἰς δραχμὰς μὲ ἐγγύησιν τρίτων, γίνεται δηλαδὴ μὲ διαφόρους τρόπους ἡ σύναψις τοιούτων δανείων ἀναλόγως τῆς κρίσεως ἑκάστου ἀτόμου. Ἀλλὰ τοῦτο ἐνῷ φαίνεται ὅτι δὲν ἔχει γενικωτέραν σημασίαν, ἐν τούτοις ἔχει γενικωτέραν σημασίαν διότι σχεδὸν ὅλοι οἱ παράγοντες τῆς παραγωγῆς καὶ βιοτεχνία καὶ γεωργία καὶ βιομηχανία, ἔχουν ἤδη συνάψει δάνεια εἰς χρυσᾶς λίρας καὶ ἐπιβαρύνονται ἤδη μὲ τόκον ὑψηλότατον. Τὸ ποίαν σημασίαν ἔχει αὐτὸ εἰς τὸ κόστος τῶν γεωργικῶν καὶ βιομηχανικῶν προϊόντων τὸ γνωρίζετε ὅλοι σας. Ἐπιδρᾷ λοιπὸν σημαντικῶς ἀκόμη περισσότερον, διότι ἔχουν γίνει καὶ ἐπενδύσεις τοιούτων δανείων εἰς διαρκῆ ἀγαθά, δηλαδὴ εἰς μονίμους ἐγκαταστάσεις καὶ ἡ δυσμενὴς ἐπίδρασις ἐπὶ τῆς διαμορφώσεως τῶν τιμῶν εἶναι ἀκόμη φοβερωτέρα. Τὴν στιγμὴν ποὺ ὅλοι ζητοῦμεν νὰ ληφθοῦν μέτρα συμπιέσεως τῶν τιμῶν, ἐκ παραλλήλου δὲν λαμβάνομεν ἀνάλογα μέτρα διὰ τὴν διευκόλυνσιν ἐκείνην ποὺ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιφέρῃ αὐτὴν τὴν συμπίεσιν τοῦ τιμαρίθμου διὰ τῆς μειώσεως τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν εἶναι μόνον τοῦτο τὸ ὁποῖον θὰ ἐπέβαλε τὴν ἀναγνώρισιν τῶν εἰς χρυσὸν δανείων μεταξὺ ἰδιωτῶν καὶ τὸ τονίζω τοῦτο διὰ νὰ μὴ δημιουργηθῇ γενικὴ ἀνωμαλία. Ἐρωτῶ ἁπλῶς, κύριε Ὑπουργέ, διατί δὲν ἀνεγνωρίσθη μία ὑφισταμένη κατάστασις, διότι ἡ κατάστασις αὐτὴ ὑφίσταται εἰς ὅλην τὴν ἔκτασιν τῆς οἰκονομίας μας καὶ εἰς τὰ κέντρα τὰ μεγάλα τὰ βιομηχανικὰ καὶ εἰς τὰ κέντρα τὰ γεωργικὰ καὶ εἰς τὰ ἄλλα τὰ μικρότερα τὰ ἐμποροβιομηχανικὰ κέντρα. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ὑφίσταται τὸ καθεστὼς αὐτό, ὑπολογίζεται ὅτι περὶ τὰ 2.000.000–2.500.000 λίρες θὰ ἔχουν ἤδη τοποθετηθῆ εἰς δάνεια ἰδιωτικά, μία τοιαύτη ἔκτασις δανεισμοῦ εἶναι εὔκολον νὰ ὑπολογίσῃ κανεὶς ποίαν ἐπιβάρυνσιν προξενεῖ εἰς τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς, ἀλλὰ καὶ συγχρόνως καὶ ποία διαφυγὴ γίνεται τῶν κρατικῶν ἐσόδων, διότι δὲν πληρώνεται κανένα τοκόσημον εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, διότι οὐδεὶς τολμᾷ νὰ ἐγγράψῃ εἰς τὰ βιβλία του τὴν μορφὴν αὐτοῦ τοῦ δανείου. Ἐπίσης δὲ καὶ ὁ δανειστὴς δὲν ἔχει κανένα λόγον νὰ δηλώσῃ τὸν δανεισμόν, ὁ ὁποῖος θὰ τὸν ζημιώσῃ κατὰ 30% — 40% ἀναλόγως τῆς φορολογίας τὴν ὁποίαν θὰ τοῦ ἐπιβάλῃ ἡ ἐφορία. Θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω, διατί ἡ Κυβέρνησις δὲν θέλει νὰ ἀναγνωρίσῃ μίαν ὑφισταμένην κατάστασιν διευκολύνουσα τὴν οἰκονομίαν γενικώτερον; Διατί δὲν ἀναγνωρίζεται ἡ ὑπάρχουσα πραγματικότης ποὺ θὰ διευκολύνῃ τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ ἀποθησαυρισμοῦ; Διότι ἐὰν παρουσιασθῇ ἀποθησαύρισις, ὅπως παρ’ ὀλίγον νὰ συμβῇ πρὸ ὀλίγου καιροῦ θὰ εὑρεθῇ ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐκδώσῃ μέγα ποσὸν χαρτονομίσματος διὰ νὰ συγκρατήσῃ τὴν λίραν εἰς τὸ ὅριον ἐκεῖνο, ὥστε νὰ μὴ διαφύγῃ εἰς ἄλλας ἀγορὰς γειτονικῶν χωρῶν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ νὰ μᾶς δώσῃ τὴν ἀπάντησιν.

§45Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ ἐκ Πειραιῶς συνάδελφος, εἶναι πολύπλευρον. Ἡ Κυβέρνησις, βάσει ὡρισμένων δημοσιευμάτων τὰ ὁποῖα ἔγιναν, ἔρριψεν ἕνα ἐξεταστικὸν βλέμμα εἰς τὴν ὑπόθεσιν. Ἴσως νὰ πρέπει νὰ δηλώσω εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι δὲν εἶναι εὔκολον ἀπὸ τῆς μιᾶς ἡμέρας εἰς τὴν ἄλλην νὰ μεταβάλωμεν τὸ νομισματικὸν μας σύστημα, διότι κατ’ ἐμέ ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν κάμνουν ὡρισμένοι ἐκ τῶν βουλευτῶν ἢ ὡρισμένοι ἐκ τῶν οἰκονομολόγων τῶν ἐφημερίδων, εἶναι δυνατὸν χωρὶς νὰ τὸ θέλουν νὰ μᾶς παρασύρῃ εἰς μίαν νομισματικὴν μεταβολὴν ἀόρατον, ἡ ὁποία ὅμως θὰ ἀπέβαινεν εἰς βάρος τῆς ἀξίας τῆς δραχμῆς. Ἀπὸ τῆς μιᾶς ἡμέρας εἰς τὴν ἄλλην εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἐβλέπομεν τὸν χρυσὸν νὰ ἀνυψώνεται καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ὅταν ἐβλέπομεν ὅτι ἐνομιμοποιήθη ἡ ρήτρα τοῦ χρυσοῦ, φυσικώτατα οἱ περισσότεροι θὰ ἐφρόντιζον νὰ κάμουν ὅλας των τὰς συναλλαγὰς εἰς χρυσᾶς λίρας. Αὐτὸ θὰ ἔδιδε μίαν ἀφορμὴν ἴσως νὰ βγῇ αὐτὸς ὁ θησαυρός, ὁ δῆθεν κρυμμένος, τοῦ χρυσοῦ, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως θὰ ἐδημιουργεῖτο καὶ μία πληγὴ εἰς τὴν δραχμὴν καὶ κατὰ συνέπειαν θὰ εἴχομεν δυσαρέστους συνεπείας, αἱ ὁποῖαι θὰ ἠνάγκαζον τὴν οἱανδήποτε Κυβέρνησιν νὰ ἐπανέλθῃ ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς. Δι’ αὐτὸ τὸ ζήτημα χρῄζει πάρα πολὺ μεγάλης μελέτης καὶ ὀρθῶς παρετηρήθη ἀπὸ μερικοὺς συναδέλφους ὅτι τοιαῦτα ζητήματα, τόσης σημασίας δὲν δύνανται νὰ λύωνται ἀπὸ μίαν ἐρώτησιν καὶ μίαν ἀπάντησιν. Πάντως ἐγὼ διατηρῶ πολὺ μεγάλας ἀμφιβολίας καὶ θὰ ηὐχόμην μία τοιαύτη ὑπόθεσις νὰ μὴ ἤρχετο εἰς συζήτησιν δι’ ἐρωτήσεως ἢ ἔστω καὶ δι’ ἐπερωτήσεως.

§46Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Κατὰ ποῖον ἄλλον τρόπον θὰ συζητηθοῦν τὰ θέματα αὐτὰ εἰς τὴν Βουλήν;

§47Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Δι’ ἐπερωτήσεως.

§48Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§49Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἶπεν οὔτε δι’ ἐρωτήσεως, οὔτε δι’ ἐπερωτήσεως.

§50Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ἐὰν θὰ ἠθέλατε νὰ ἔλθετε νὰ συζητήσωμεν τὸ θέμα, πάντως καλῶς ἐκάματε καὶ τὸ ἐφέρατε καὶ μοῦ ἐδώσατε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Βουλὴν αὐτὰ ποὺ εἶπα καὶ νὰ ἐπαναλάβω ὅτι θεωρῶ πολὺ ἐπικίνδυνον τὴν ἀόρατον αὐτὴν μεταβολὴν τοῦ νομισματικοῦ μας συστήματος ἀπὸ δραχμὰς εἰς λίρας.

§51Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Οἱ κίνδυνοι τοὺς ὁποίους ἐξεθέσατε εἶναι μεγάλοι καὶ προφανεῖς, ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν μέτρα, ὥστε νὰ μὴ ἐμφανίζεται τὸ Κράτος συνεργοῦν εἰς τὴν τοκογλυφίαν, διότι οἱ τόκοι ἔχουν φθάσει τὸ 40%.

§52Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Γνωρίζετε πολὺ καλὰ ὅτι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη καὶ σήμερον ἀκόμη δὲν εἶναι μόνον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δανείζουν εἰς λίρας, οἱ ὁποῖοι παίρνουν ὑψηλοὺς τόκους, ἀλλὰ καὶ οἱ δανείζοντες εἰς δραχμὰς παίρνουν ὑψηλοὺς τόκους. Γνωρίζετε δὲ πολὺ καλὰ ἐκ δημοσιευμάτων ὅτι ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ ἐλαττώσῃ τὸν ἐπίσημον τόκον τῶν Τραπεζῶν. Ἐὰν ἐξετάσετε καλῶς θὰ ἴδητε ὅτι ἴσως εἶναι εὐθηνότερος ὁ τόκος ἐπὶ χρυσοῦ παρὰ ὁ τόκος ἐπὶ δραχμῶν, ὁ ὁποῖος λαμβάνεται διὰ διαφόρων μεθόδων ἀπὸ τοὺς δανείζοντα; δραχμάς. Ἡ προσοχὴ ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως ἔχει στραφῆ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, προσπαθοῦμεν πῶς νὰ ὑποβιβάσωμεν τὸν τόκον, ἔχω δὲ ὑποβάλει σχετικὴν πρότασιν εἰς τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἀλλοῦ ἁρμοδίως ὅπως ἐξετασθῇ τὸ θέμα ὅτι πρέπει νὰ ὑποβιβασθῇ ὁ τόκος καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ νὰ καταδειχθοῦν καὶ ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι διὰ διαφόρων τρόπων κατορθώνουν νὰ παίρνουν τόκους πολὺ περισσότερον ἀπὸ τοὺς νομίμους.

§53Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Καὶ αἱ Τράπεζαί μας;

§54Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ὁ νόμιμος τόκος εἶναι 16%, ἀλλὰ δυστυχῶς φθάνομεν εἰς τὸ 30% διὰ διαφόρων μεθόδων καὶ ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλὰ εἶναι τόκος ὁ ὁποῖος δὲν ἐπιτρέπεται νὰ εἰσπράττεται ἀπὸ ἱδρύματα νομίμως λειτουργοῦντα.

§55Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Δάνεια πρὸς ἀνοικοδόμησιν οἰκιῶν καταστραφεισῶν ἀπὸ βομβαρδισμοὺς μὲ τόκον 16% εἶναι πολὺ ὑπέρογκα καὶ θὰ ἔπρεπε οἱ τόκοι αὐτῶν νὰ ἐλαττωθοῦν.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Στεφανίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας τίνα μέτρα ἔλαβε ἢ πρόκειται νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν ἀναδιοργάνωσιν τοῦ ταμείου Μεταλλευτῶν καὶ γενικώτερον διὰ τὴν προστασίαν χιλιάδων συνταξιούχων μεταλλωρύχων ἐργατῶν κλπ.

§57Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἡ ἐρώτησίς μου ἀπευθύνεται πρὸς τὸν ἀξιότιμον κύριον ἐπὶ τῆς Ἐργασίας Ὑπουργὸν καὶ ἀναφέρεται εἰς ἕνα σπουδαιότατον κοινωνικὸν θέμα τῆς ἀναδιοργανώσεως τοῦ Ταμείου Μεταλλευτῶν καὶ τῆς παροχῆς εὐρυτέρας προστασίας εἰς τοὺς συνταξιούχους ἐργάτας τῶν μεταλλευτικῶν ἐπιχειρήσεων. Ὡς γνωστὸν τὸ Ταμεῖον Μεταλλευτῶν εἶναι ἕνας ἐκ τῶν ἀρχαιοτέρων καὶ σπουδαιοτέρων ἀσφαλιστικῶν ὀργανισμῶν εἶναι δὲ εἰς αὐτὸν ἠσφαλισμένοι χιλιάδες ἐργατῶν μεταλλωρύχων, λιγνιτωρύχων καὶ λατόμων, προερχομένων ἐκ διαφόρων περιοχῶν τῆς Χώρας, ὅπου γίνεται ἐκμετάλλευσις τοῦ ὑπογείου της πλούτου. Οἱ συνταξιοῦχοι τοῦ Ταμείου αὐτοῦ λόγῳ γήρατος, ἀτυχήματος καὶ θανάτου λαμβάνουν ἀπὸ αὐτὸ μηνιαίαν σύνταξιν δραχ. 95.000 αἱ ὁποῖαι εἶναι τελείως ἀνεπαρκεῖς διὰ νὰ ἐξασφαλίσουν τὰ στοιχειωδέστερα μέσα ζωῆς εἰς τοὺς δυστυχεῖς αὐτοὺς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται τώρα εἰς οἰκονομικὴν ἐξαθλίωσιν καίτοι ἐπὶ ἔτη μακρὰ προσέφεραν ἀνεκτιμήτους ὑπηρεσίας εἰς τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν, εἰργάσθησαν ὑπὸ τὰς δυσμενεστέρας συνθήκας μέσα εἰς τὰς ὑπογείους στοὰς καὶ ἔφθειραν ἀνεπανορθώτως τὴν ὑγείαν των. Ἐπιβάλλεται συνεπῶς ἡ λῆψις τῶν ἐνδεικνυομένων μέτρων διὰ τὴν ἀναδιοργάνωσιν τοῦ σπουδαιοτάτου αὐτοῦ ἀσφαλιστικοῦ Τομείου καὶ εἰδικώτερον τὴν βελτίωσιν καὶ αὔξησιν τῶν μηδαμινῶν αὐτῶν συντάξεων καὶ τὴν ἐπέκτασιν τῆς προστασίας του καὶ εἰς τὸν κλάδον τῆς ἀσθενείας. Κατὰ πρώτιστον ὅμως λόγον ἡ βελτίωσις τῶν συντάξεων αὐτῶν ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς πραγματοποιήσεως τῶν ἐσόδων τοῦ Ταμείου Μεταλλευτῶν καὶ συγκεκριμένως τῶν πόρων αὐτοῦ οἱ ὁποῖοι προέρχονται ἐξ εἰσφορῶν πάσης φύσεως δυνάμει τῶν κειμένων νόμων, τῶν ἐργοδοτῶν καὶ τῶν ἐν γένει μεταλλευτικῶν ἐπιχειρήσεων. Ἀτυχῶς πολλαὶ μεταλλευτικαὶ ἐπιχειρήσεις δὲν ἐξεπλήρωσαν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη τὰς πρὸς τὸ Ταμεῖον ὑποχρεώσεις των γενόμεναι οὕτω πρόξενοι τῆς οἰκονομικῆς κακοδαιμονίας τῶν συνταξιούχων ἐργατῶν, οἱ ὁποῖοι προσεπόρισαν εἰς αὐτὰς διὰ τῆς σκληρᾶς ἐργασίας των τόσα κέρδη, εἰς τὸ παρελθόν. Οὕτω σήμερον ὀφείλουν αἱ διάφοροι αὐταὶ ἑταιρεῖαι πολλὰ ποσὰ ὑπερβαίνοντα τὰ 4 δισεκατομμύρια δραχμῶν, τὰ ὁποῖα ἀντιστοιχοῦν εἰς εἰσφορὰς των τῶν τελευταίων πέντε ἐτῶν. Εἶναι δὲ πρόδηλον ὅτι διὰ τῆς ἐξοφλήσεως τῶν ὀφειλῶν των αὐτῶν καὶ τῆς ἀνελλιποῦς εἰσπράξεως τῶν εἰσφορῶν των εἰς τὸ μέλλον θὰ ἐξασφαλισθοῦν αἱ οἰκονομικαὶ προϋποθέσεις βελτιώσεως τῆς θέσεως τῶν συνταξιούχων. Διὰ τοὺς ἐκτεθέντας λόγους παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κύριον ἐπὶ τῆς Ἐργασίας Ὑπουργόν, ὅστις ἐπέδειξε ζωηρὸν ἐνδιαφέρον ὑπὲρ τῶν ἐργαζομένων, νὰ ἀσκήσῃ αὐστηρότατον ἔλεγχον ἢ νὰ λάβῃ ὅλα τὰ ἐπιβαλλόμενα μέτρα πραγματοποιήσεως τῶν ἐσόδων αὐτῶν τοῦ Ταμείου πρὸς τὸν σκοπὸν δικαίας αὐξήσεως τῶν συντάξεων τῶν ἀναξιοπαθούντων αὐτῶν ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄξιοι πάσης μερίμνης καὶ στοργῆς. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας νὰ μεριμνήσῃ διὰ τὴν τακτικὴν καταβολὴν τῶν συντάξεων καὶ νὰ τερματίσῃ τὴν παρατηρουμένην ἐκκρεμότητα εἰς τὸ Ταμεῖον ἀπονομῆς συντάξεων εἰς ἐργάτας ἰδίᾳ γέροντας τῶν ὁποίων αἱ αἰτήσεις παραμένουν ἐκκρεμεῖς ἀπὸ 3 καὶ 4 ἐτῶν, μὴ εἰσαχθεῖσαι ἀκόμη πρὸς κρίσιν εἰς τὸ ἁρμόδιον Διοικητικὸν Συμβούλιον.

§58Ι. ΜΙΧΑΗΛ (Ὑπ. Ἐργασίας). Οἱ κ. συνάδελφοι γνωρίζουν ὅλας τὰς προσπαθείας μου διὰ τὸ Ταμεῖον Μεταλλειτῶν. Ὅπως εἶπεν καὶ ὁ κ. συνάδελφος γίνεται μία προσπάθεια ἀναδιοργανώσεως τοῦ Ταμείου τούτου, ὀφείλει δὲ νὰ δηλώσῃ ὅτι ἐκάλεσα αὐτοὺς τοὺς κυρίους ὀφειλέτας πρὸς τὸ Ταμεῖον Μεταλλευτῶν, νὰ πληρώσουν τὰ χρέη των, ἦλθα δὲ κατ’ ἐπανάληψιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἀπεφάσισα νὰ τοὺς κάνω μίαν διευκόλυνσιν, νὰ δώσουν ἕνα μέρος τώρα καὶ ἀργότερα νὰ δώσουν τὰ ὑπόλοιπα. Εὐθὺς ὡς συγκεντρωθοῦν χρήματα, θὰ ἱκανοποιήσω τὸ αἴτημα τῶν μεταλλευτῶν περὶ αὐξήσεως τῶν συντάξεων, διότι αἱ συντάξεις αἱ ὁποῖαι δίδονται σήμερον εἶναι κατώτεραι πάσης ἄλλης.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Νικολαΐδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του ἀπευθυνομένης πρὸς τοὺς κ. κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν Μεταφορῶν, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορήσουν τὴν Βουλὴν τί σκέπτονται νὰ πράξουν καὶ ποίας ἀποφάσεις πρόκειται νὰ λάβουν ἐπὶ τῶν αἰτημάτων τοῦ συνδέσμου Συνταξιούχων Σιδηροδρομικῶν Θεσσαλίας κλπ.

§60Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ὁ σύνδεσμος τῶν Συνταξιούχων Σιδηροδρομικῶν ὑπέβαλε μακρὸν ὑπόμνημα πρὸ πολλοῦ διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖ τὴν λῆψιν μέτρων διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεως αὐτῶν. Διαμαρτύρεται καὶ ζητεῖ ἡ ἀδικία ἡ ὁποία γίνεται διὰ τοῦ νόμου 672 εἰς τοὺς συνταξιούχους, νὰ ἀρθῇ καὶ νὰ ἐπιδιορθωθῇ ἡ κατάρτισις ἑνὸς νέου Ταμείου Συντάξεως καὶ Προνοίας ὅλων τῶν Συνταξιούχων τῶν σιδηροδρόμων τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Ἐπίσης ζητεῖ νὰ ληφθῇ πρόνοια διὰ τὴν στέγασιν τῶν ἀστέγων καὶ διὰ τὴν περίθαλψιν τῶν οἰκογενειῶν των. Οἱ Θεσσαλικοὶ σιδηρόδρομοι καίτοι εἰσπράττουν τὸ 8% ἐπὶ τῶν κομίστρων τὸ ὁποῖον ὀφείλουν νὰ δίδουν εἰς τὰ ἀσφαλιστικὰ Ταμεῖα ἐν τούτοις ἀρνοῦνται νὰ τὸ δώσουν. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο δὲν πράττουν, ἀλλὰ καὶ τὸ 3% τὸ ὁποῖον εἰσπράττουν ἐπὶ τῶν κομίστρων καὶ τῶν εἰσιτηρίων καὶ τὸ ὁποῖον ὀφείλουν εὐθὺς ἀμέσως νὰ ἀποδίδουν εἰς τὸ ταμεῖον τῶν συνταξιούχων, καὶ τοῦτο δὲν κάνουν. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ καταλήξωμεν εἰς τὴν ἀπόφασιν ἐκείνην τὴν ὁποίαν πολλάκις ἐμελετήσαμεν δηλαδὴ οἱ σιδηρόδρομοι αὐτοὶ νὰ κρατικοποιηθοῦν, διότι ἡ Ἑταιρεία πιέζει τὰ πάντα. Προχθὲς ἀπέπεμψε τοὺς ἐργάτας μεταφορῶν κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐργασίας, οἱ ὁποῖοι ἠργάζοντο ἐπὶ 25 ἔτη εἰς τὴν φόρτωσιν καὶ ἐκφόρτωσιν τῶν βαγονίων, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι προσέλαβε εἰδικὰ αὐτοκίνητα καὶ ἐφαρμόζει νέον σύστημα, ἀπέπεμψε τοὺς ἐργάτας αὐτοὺς καὶ τοὺς ἔρριψεν εἰς τὸν δρόμον, μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ δημιουργήσῃ περισσότερα περισσεύματα τὰ ὁποῖα διαθέτει ἀκριβῶς διὰ ὡρισμένα πρόσωπα. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι πρέπει νὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος ἡ Ἑταιρεία, ἀφοῦ ὀφείλει κολοσσιαῖα ποσὰ εἰς τὸ Κράτος καὶ νὰ ὑπαχθῇ ὁ Θεσσαλικὸς Σιδηρόδρομος, ὑπὸ τὴν διοίκησιν τοῦ Κράτους, ὥστε νὰ ἐκπλατυνθῇ ἡ γραμμή.

§61Ι. ΜΙΧΑΗΛ (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἔχω νὰ πληροφορήσω τὸν ἀξιότιμον κ. Βουλευτήν, ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ τῆς ἑνοποιήσεως τῶν Ταμείων ἤδη μελετᾶται. Μελετῶνται μερικαὶ ἀντιρρήσεις καὶ προσπαθοῦμεν νὰ δώσωμεν μίαν λύσιν. Τὸ θέμα εἶναι ἕτοιμον καὶ ἐλπίζω ὅτι συντόμως θὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλήν.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας συζητήσεως τῶν

ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§63Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὶν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων, ἤθελον νὰ σᾶς ὑπομνήσω ὅτι ὑπάρχει ἐπερώτησις ἀφορῶσα τὴν ἄμεσον ἀντιμετώπισιν τοῦ στεγαστικοῦ ζητήματος τῶν συμμοριοπλήκτων. Κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας ἐπεσκέφθην ἀρκετὰ συμμοριόπληκτα χωρία καὶ εἶδον εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκονται οἱ κάτοικοι κυρίως ἀπὸ ἀπόψεως στεγάσεως. Ὑπάρχει πρότασις προτάξεως τῆς συζητήσεως τῆς περὶ ἧς πρόκειται ἐπερωτήσεως καὶ θὰ παρεκάλουν ὅπως ὁρισθῇ ἡμέρα συζητήσεως αὐτῆς.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὴν λῆξιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Χριστάκου, θὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις αὐτή.

§65Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Θὰ παρακαλέσω κ. Πρόεδρε, τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδιαιτέρως τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψει της ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἀγωνία καὶ ἀγανάκτησις συνέχει τοὺς παλινεστήσαντας συμμοριοπλήκτους διὰ τὴν μὴ ἐκδήλωσιν τῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως ὑπὲρ αὐτῶν, διὰ τὰ ἀφορῶντα αὐτοὺς προβλήματα καὶ ἰδία τὰ στεγαστικά, γεωργικὰ καὶ ὑγειονομικά. Θὰ ἦτο καὶ διὰ τὸ Σῶμα καὶ διὰ τὴν Κυβέρνησιν ἐπιτέλεσις ἠθικοῦ χρέους, ἐὰν πρὸ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος, συνεζητεῖτο ἡ ἐπερώτησίς μου καὶ παρακαλῶ πρὸς τοῦτο τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον νὰ προέλθῃ εἰς σχετικὴν δήλωσιν.

§66Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Δὲν θὰ εἶχον ἀντίρρησιν, νὰ συζητηθῇ τὴν προσεχῆ Παρασκευήν.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴπομεν κ. συνάδελφε, ὅτι θὰ συζητηθῇ τὴν προσεχῆ Παρασκευὴν, ἐφ’ ὅσον λήξῃ ἡ συζήτησις τῆς συνεχιζομένης ἐπερωτήσεως. Ὁ κ. Γρηγοριάδης ἔχει τὸν λόγον.

§68Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὡς πρὸς τὴν Μακρόνησον ὑπάρχουν ἀπὸ πολλὲς πλευρὲς ἀντιφάσεις. Αἱ ἀντιφάσεις αὐταὶ ἐξηγοῦνται ἀπὸ τὸ σχῆμα τῆς Μακρονήσου καὶ ἀπὸ τὴν φύσιν της καὶ ἰδίως ἀπὸ τὴν ἀπόπειραν τῆς διοικήσεως τῆς Μακρονήσου, τῆς στρατιωτικῆς ὑπὸ τὸν ταξίαρχον Μπαϊρακτάρην, νὰ προετοιμάσῃ ἔτσι τὰ πράγματα, ὥστε νὰ φαίνεται ὅτι βασιλεύει ἀγαθὴ διοίκησις ἐκεῖ, ὅτι ἔρχονται πολλοὶ ἐπισκέπται καὶ βλέπουν τὰ πράγματα ἐν πλήρῃ τάξει καὶ ὅτι κανεὶς ἠμπορεῖ νὰ πάῃ εἰς τὴν Μακρόνησον καὶ νὰ δῇ τί γίνεται. Ἡ Μακρόνησος εἶναι ἕνα ἄνυδρον ξερονῆσι, ἀλλὰ ἔχει ἕνα μάκρος 14 χιλιόμετρα ἀπὸ Βορρᾶ πρὸς Νότον, δηλαδὴ ὅση εἶναι ἡ ἀπόστασις ἀπὸ τὴν Κηφισιὰ ἕως τὴν Πλατεῖα τοῦ Συντάγματος. Διασχίζεται ἀπὸ μίαν λοφοσειράν, ἡ ὁποία εἰς τὸ ἀνατολικόν της μέρος παρέχει πεδιάδες ποὺ πέφτουν ἀπότομα στὴν θάλασσα καὶ πρὸς τὸ δυτικὸν μέρος, τὸ πρὸς τὴν Ἀττικήν, παρέχει ἕξη λιμανάκια εἰς μεγάλην ἀπόστασιν τὸ ἕνα ἀπὸ τὸ ἄλλο. Στοὺς κώνους προσχώσεως ποὺ σχηματίζονται ἐκεῖ σ’ ἕνα ἀπὸ τὰ λιμανάκια αὐτὰ τὸν Ἀετὸ ἔχει ἡ διοίκησις Μακρονήσου ἀπὸ μακροῦ ἐγκαταστήσει θέατρον, αἴθουσες ὑποδοχῆς, λέσχας ἀξιωματικῶν, αἴθουσαν ὑποδοχῆς, ἡ ὁποία δὲν εὑρίσκεται οὔτε εἰς τὴν Ἀθήνα. Ἔχει δὲ ἐγκαταστήσει ἐκεῖ οἰκοδόμημα διὰ τὴν φρουράν, ὥστε ὁ μεταβαίνων ἐκεῖ βλέπει αὐτὰ πρῶτα καὶ κατόπιν ἀποχωρεῖ. Ἀποστέλλει ὁ διοικητὴς τῆς Μακρονήσου ἕνα καΐκι διὰ νὰ παραλάβῃ τοὺς ἐπισκέπτας ποὺ θὰ δοῦν τὴν Μακρόνησον. Ἀμέσως μόλις φθάσουν ἐκεῖ ἀρχίζουν τελεταί, προσφωνήσεις ἀντιφωνήσεις ἕως ὅτου φθάσῃ ἡ ὥρα τοῦ γεύματος. Τὸ δὲ γεῦμα εἶναι λουκούλειον καὶ κατόπιν δὲν ὑπάρχει πλέον καιρὸς πρὸς ἐπίσκεψιν τῶν ἄλλων μερῶν τῆς Μακρονήσου, διότι ἀρχίζουν πάλι νέαι προσφωνήσεις. Τόσον δὲ εἶναι κανονισμένα τὰ πράγματα ὥστε ὁ ἐπισκέπτης ἀπορεῖ πῶς εἶναι δυνατὸν ἐκεῖ πέρα νὰ γίνωνται ἄλλα πράγματα ἀπὸ αὐτὰ ποὺ εἶδε. Πρῶτα, πρῶτα εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀντιληφθῇ ὅτι δὲν ὑπάρχει οὔτε ἕνα αἴτημα διὰ τοὺς κρατουμένους, παρὰ μόνον διὰ τοὺς φρουρούς. Οἱ κρατούμενοι μένουν ὑπὸ σκηνάς, οἱ ὁποῖαι ἀπὸ πολλοῦ καιροῦ ἔχασαν κάθε στεγανότητα, ὑπὸ σκηνάς, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀλειμμένες μὲ κατράμι, αἱ ὁποῖαι ἦσαν πρὸ 8 ἐτῶν εἰς τὴν Ἀφρικήν. Δὲν εἶναι σκηνὲς διὰ νὰ ζοῦν ἄνθρωποι, ἀλλὰ σκηνὲς στεγάσεως ὑλικοῦ. Εἶναι σχεδὸν σάπιες «παντὶ ἀνέμῳ ἀναπεπταμέναι». Καὶ ἐπειδὴ ἡ θέσις τῆς Μακρονήσου ὁμοιάζει σὰν πορθμὸς Μάγχης τοῦ Αἰγαίου ὑποφέρουν πολὺ τὸν χειμῶνα ἀπὸ τὸ ψῦχος οἱ ἐνοικοῦντες καὶ τὸ καλοκαῖρι ἀπὸ τὴν σκόνην. Πάντοτε δὲ ἀπὸ τὰ δύο αὐτὰ κακά. Ὅταν ὁ ἐπισκέπτης πάῃ ἐκεῖ δὲν εἶναι παράξενο νὰ εἴπῃ ὅτι ὅλα ἐδῶ γίνονται θαυμάσια, ὅτι γίνονται τόσα πράγματα, ὅτι εἶναι πράγματι ἀναμορφωτικὸν σχολεῖον καὶ ὅτι ὅλη ἡ Ἑλλὰς εἴθε νὰ ἦτο Μακρόνησος, ὅπως εἶπαν οἱ ξένοι καὶ οἱ Ρεπόρτερς καὶ τόσοι ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι ἐπῆγαν στὴν Μακρόνησον. Ἔτσι ἐξηγεῖται πῶς εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Κοινοτήτων ὁ ἴδιος ὁ κ. Μπέβιν ἀπήντησε στὴν σχετικὴν ἐπερώτησιν ὅτι δὲν ὑπάρχουν εἰς τὴν Μακρόνησον συρματοπλέγματα, ὅτι οἱ κρατούμενοι ζοῦν πολὺ καλὰ καὶ ὄχι μόνον δὲν ἀπαγορεύεται ἡ ἀνάγνωσις ἐφημερίδων, ἀλλὰ ὅτι ἔχουν καὶ ἐφημερίδα, τὴν ὁποίαν τυπώνουν οἱ ἴδιοι. Αὐτὸ εἶναι ἀληθέστατον, ἀλλὰ μόνον διὰ τοὺς φρουρούς. Ἡμεῖς ἐκεῖ δὲν εἴχαμεν καθόλου εἴδησιν ἀπὸ τὰ γεγονότα αὐτὰ καὶ πολὺ ἀργότερα ἐμάθαμεν τί εἶπεν ὁ κ. Μπέβιν. Σημειώσατε αὐτό, τὸ ὁποῖον σᾶς εἶπα ἐν ἀρχῇ ὅτι ὁ ἐπισκέπτης ἀπὸ τὸ τμῆμα αʹ π. χ. τῆς Μακρονήσου γιὰ νὰ πάῃ στὸ Βόρειο λιμανάκι ἢ εἰς τὸ Νότιο θέλει 7 χιλιόμετρα καὶ 7 νὰ γυρίσῃ τὸ ὅλον 14 χιλιόμετρα πεζοπορεία. Ἔτσι ἐξηγεῖται λοιπὸν πῶς οἱ ἐπισκέπται δὲν ἔβλεπον τίποτε ἄλλο, παρὰ ἐκεῖνο ποὺ τοὺς ἐδείκνυεν ὁ κ. Μπαϊρακτάρης ἢ ὁ κ. Βασιλόπουλος ἢ ἄλλος διοικητὴς τομέων. Ἀντιλαμβάνεσθε κατόπιν τούτου ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν λόγῳ τῶν μεγάλων ἀποστάσεων ποὺ χωρίζουν τὰ διάφορα λιμανάκια νὰ ἀντιληφθῇ ὁ ἐπισκέπτης π. χ. ἂν στὴν Κηφισιὰ σφάζονται ἄνθρωποι καὶ βασανίζονται νὰ τὸ ἀντιληφθῇ αὐτὸς ἀπὸ τὸν Εὐαγγελισμὸν λ. χ. ἢ ἀπὸ τὴν Πλατεῖαν τοῦ Συντάγματος. Οἱ ἐπισκέπται δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβοῦν διὰ νὰ δοῦν τὰ ἄλλα λιμανάκια ἐκτὸς ἀπὸ τὸν Ἀετό. Στὶς χαράδρες ἐκεῖνες ποὺ χωρίζουν τὰ λιμανάκια, τὰ πρὸς τὴν Ἀττικήν, ἐκεῖ γίνονται οἱ βασανισμοὶ καὶ ὅλα τὰ ἄλλα. Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον κατώρθωσαν νὰ διαψεύσουν πάντοτε τὰς καταγγελίας τῶν βασανιζομένων, κατώρθωσαν νὰ ἐμπνεύσουν ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν κόσμον, κατώρθωσαν νὰ ὑποβάλουν καὶ εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς πολλάκις τὴν ἰδέαν ὅτι τίποτε δὲν συμβαίνει ἐκεῖ καὶ εἰς τὸ τέλος ἔφθασαν εἰς τὸ θράσος νὰ κάνουν καὶ ἔκθεσιν εἰς τὸ Ζάππειον καὶ ὁ κόσμος ἐπείσθη ὅτι πράγματι τίποτε δὲν συμβαίνει. Διὰ νὰ ἴδητε ὅμως πόσον αὐτὰ εἶχον σχέσιν μὲ τὴν πραγματικότητα, ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω κάτι τὸ ὁποῖον εἶπα καὶ εἰς τὸν Βασιλέα. Ἠθέλησεν ὁ Μεγαλειότατος νὰ πάῃ εἰς τὴν Μακρόνησον, ὅταν ἐπλησίαζε ἡ 25.3.1949. Ἐπειδὴ φυσικὰ δὲν ἠμποροῦσε νὰ λείψῃ ἀπὸ τὴν τελετὴν τῶν Ἀθηνῶν, εἰδοποίησε, ὅτι θὰ πάῃ καὶ πῆγε εἰς τὰς 23 Μαρτίου. Ἤρχισαν αἱ παρελάσεις, αἱ ἐκφωνήσεις, οἱ ἐνθουσιασμοὶ κλπ. καὶ ἔφυγε τὸ ἀπόγευμα χωρὶς νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἀπομακρυνθῇ, ἀπὸ τὸν Ἀετό. Εἶδε ὅ,τι ἤθελε νὰ ἰδῇ ὁ διοικητὴς καὶ ἔφυγε κατὰ τὰς 11. Τὴν ἴδια στιγμὴ ἐβασανίζοντο εἰς τὸ λιμανάκι τῶν προσωπικῶν φυλακῶν οἱ ἐξόριστοι, ὑπὸ τὰ ὄμματα καὶ τὴν γνῶσιν τῶν διοικούντων. Μάρτυς δὲ τῶν γενομένων ἔγινα ἐγὼ ὁ ἴδιος, ὁ ὁποῖος τότε εἶχον πάει εἰς τὰς φυλακὰς ἐκεῖ.

§69Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀποροῦμεν πῶς ἔρχεται αὐτὴ ἡ ἐπερώτησις εἰς συζήτησιν ἐφ’ ὅσον ἡμεῖς εἴμεθα ἐγγεγραμμένοι νὰ ὁμιλήσωμεν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Χριστάκου. Καὶ εἶναι περίεργον πῶς ἀπασχολεῖται ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ μὲ τὰ Γιοῦρα καὶ ἀφήνωμεν τοὺς ἀνταρτοπλήκτους.

§70Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Ἡ ἐκτόπισις εἰς τὴν Μακρόνησον ἔχει μετατραπῆ εἰς ποινὴν παρὰ πᾶν δίκαιον καὶ νόμον. Βεβαίως ἡ ἐκτόπισις εἶναι μέτρον τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἠμπορεῖ νὰ λάβῃ ὅταν νομίζῃ ὅτι αὐτοὶ διὰ τοὺς ὁποίους λαμβάνεται τὸ μέτρον τῆς ἐκτοπίσεως, παραβλάπτουσι τὰ ἔργα της καὶ διαταράσσουν τὴν τάξιν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐπιτρεπτὸν ἡ ἐκτόπισις νὰ μεταβάλλεται εἰς ποινὴν καὶ εἰς καταναγκαστικὰ ἔργα ἀκόμα.

§71Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ κανονισμοῦ.

§72Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Εἰς τὸ στρατιωτικὸν πειθαρχεῖον διαβιώσεως εἶχε περιορισθῆ ἡ ἀλληλογραφία καὶ εἶχε διακοπῆ πᾶσα ἐπικοινωνία τῶν κρατουμένων μὲ τὰ σπίτια των.

§73Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως βλέπω ὅτι δὲν ἐλήφθη ἀπόφασις, ὅτι θὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις Μακρονήσου ἀπόψε. Δὲν εἶναι δυνατόν, κ. Πρόεδρε, ἡ ἀριστερὰ νὰ μᾶς παρασύρῃ καὶ νὰ παραμελῶνται θέματα ὡς τῶν συμμοριοπλήκτων.

§74Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Συμφέρον εἶναι ὅταν ὑπάρχῃ ἀπόστημα, νὰ τὸ ἀποκόπτετε. Δὲν κατηγορεῖ κανεὶς τὴν Κυβέρνησιν. Κατηγορεῖ ὡρισμένους στρατιωτικοὺς οἱ ὁποῖοι ἐλησμόνησαν τὴν ἀποστολήν των καὶ ἔκαμαν ἐγκαταστάσεις βασανισμοῦ καὶ κακώσεων. Τὰ θύματα τὰ ὁποῖα ἐπῆγαν εἰς τὴν Μακρόνησον, δὲν ἔχουν οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὴν διατάραξιν τῆς τάξεως.

§75Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπήντησε κατὰ τρόπον συντριπτικόν. Νομίζω ὅτι ἡ συζήτησις ἔπρεπε νὰ τερματισθῇ, διότι τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως ἐζητήσαμεν ἡμεῖς καὶ ἡμεῖς εἴχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσωμεν τὸν τερματισμὸν τῆς συζητήσεως, μετὰ τὴν συντριπτικὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Συνάφεια, κ. Πρόεδρε, δέν ὑπάρχει. Ἔπρεπε ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, ἡ Βουλὴ νὰ ἀπαντήσῃ ἂν ὑπάρχῃ συνάφεια καὶ ἂν δέχεται αἱ δύο ἐπερωτήσεις νὰ συσχετισθῶσι. Δὲν δύναται ὁ κ. συνάδελφος νὰ κατέχῃ τὸ βῆμα καὶ νὰ ὁμιλῇ. Δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ ἐγκληματίαι καὶ οἱ προστάται τῶν δολοφόνων νὰ ἀποσχολοῦν τὴν Βουλὴν ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἂν συμφωνῇ νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις, ἄλλως νὰ ἀφαιρέσετε τὸν λόγον. Δὲν δυνάμεθα νὰ ἀκούωμεν ἐδῶ τοὺς κυρίους αὐτοὺς νὰ ἔρχωνται καὶ νὰ μᾶς λέγουν ὅτι βασανίζονται ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐκτελέσει τοὺς ἐθνικόφρονας πολίτας κατὰ χιλιάδας.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περίεργον εἶναι ὅτι ἐνθυμούμεθα τὸν κανονισμὸν 15 λεπτὰ μετὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ἀγορεύσεως.

§77Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἡ γενίκευσις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Χριστάκου, εἶχεν ἀποφασισθῆ ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως, κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ οἱ κ. συνάδελφοι ἐκ τῆς πτέρυγος εἶχον εἴπει ὅτι πρέπει νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις. Ὑπῆρχεν ἤδη πρότασις ἰδική μας πρὸς γενίκευσιν τῆς συζητήσεως. Ἑπομένως, ἀνεξαρτήτως συσχετισμοῦ ἡ γενίκευσις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως Χριστάκου εἶναι ἀποφασισμένη. Ἐπειδὴ ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Χριστάκου ὑπάρχει ἡ τελευταία παράγραφος ἡ ἀφορῶσα τὴν Μακρόνησον, εἰς ἐρώτησίν μου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἐὰν πρόκειται νὰ ἀπαντήσῃ μοῦ εἶπεν ὅτι δὲν εἶναι ὁ μόνος ἁρμόδιος ἢ τοὐλάχιστον δὲν εἶναι ἁρμόδιος καθόλου καὶ ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος τῆς ἐπερωτήσεως ἔπρεπε νὰ εἶναι παρὼν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς. Ἑπομένως δὲν δύναται νὰ γεννηθῇ τυπικὸν θέμα ἐπὶ τοῦ δικαιώματος τοῦ ρήτορος νὰ ὁμιλήσῃ διότι ἡ γενίκευσις ἔχει ἀποφασισθῆ. Πέραν τούτου ἐὰν λέγωνται μερικὰ πράγματα τὰ ὁποῖα εἶναι δυσάρεστα.......

§78Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Πρέπει νὰ ὁμιλήσωμεν πρῶτον ἡμεῖς καὶ μετὰ ὁ ρήτωρ. Εἴμεθα ἐγγεγραμμένοι μετὰ τὸν κ. Χριστάκον νὰ ὁμιλήσωμεν ἡμεῖς, ὁ δὲ ἀγορεύων νὰ ὁμιλήσῃ μετά. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§79Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Ἀφήσατε νὰ ἀναπτύξω τὸ θέμα, εἶναι ἀνάγκη.

§80Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Ἡ γενίκευσις ἔχει γίνει καὶ ὁ ρήτωρ δικαιοῦται νὰ ἐγγραφῇ νὰ ὁμιλήσῃ, ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ νὰ καταλάβω κ. Τσιριμῶκο, ποῖος προηγεῖται τῶν δύο ἐγγεγραμμένων ἄνευ συσχετίσεως τῶν δύο ἐπερωτήσεων. Προηγοῦνται ἄλλοι ρήτορες. Θὰ προηγηθῇ μόνον ἐὰν συσχετισθοῦν αἱ δύο ἄλλαι ἐπερωτήσεις. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ συσχετισμόν, βεβαίως θὰ προηγηθοῦν οἱ ἐγγεγραμμένοι εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 58 ἐπερώτησιν. Ἐὰν δὲν συσχετισθῇ καὶ μείνῃ ἡ πρώτη ἐπερώτησις ἐπὶ τῆς ὁποίας ἔχει δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ, θὰ πάρῃ τὴν σειρὰν τῆς ἐγγραφῆς του.

§81Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἔχει ὑποβληθῆ αἴτησις τῆς γενικεύσεως ἀπὸ τὸν κ. Γρηγοριάδην.

§82Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Ἡ αἴτησις ἡ ἰδική μας εἶναι γραπτή.

§83Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Γραπτὴ εἶναι καὶ ἡ ἰδική μας.

§84Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν ποὺ ἤρχισεν ἡ συζήτησις, συνωδεύετο ἡ συζήτησις ἀπὸ αἴτησιν γενικεύσεως, ἡ ὁποία εἶχεν ὑπογραφῆ ἀπ’ ἐδῶ.

§85Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Ἡ γενίκευσις ἀφεώρα τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Χριστάκου, ὄχι τὴν συσχέτισιν. Ἐὰν ἐγγραφῇ θὰ ὁμιλήσῃ μὲ τὴν σειράν του, δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ὁμιλῇ τώρα. Νὰ τεθῇ τὸ ζήτημα εἰς ψηφοφορίαν. Νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ κανονισμός.

§86Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Ὑπάρχει ἐλευθερία τοῦ λόγου... (Θόρυβος)......

§87Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Συμφώνως μὲ τὸν κανονισμὸν ἐὰν ὑπάρχῃ γενίκευσις συζητήσεως δὲν ἔχει θέσιν ὁ ρήτωρ. Ὑπάρχει ἄλλη σειρὰ ἀγορητῶν χωρὶς συσχετισμόν, διότι κατήντησεν θέαμα ἐλεεινὸν τὴν ὥραν κατὰ τὴν ὁποίαν δοκιμάζεται ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς μὲ ἄπειρα προβλήματα, τὴν ὥραν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ διεθνὴς ὁρίζων θολοῦται καὶ δὲν ξεύρομεν αὔριον τί θὰ γίνῃ, κατήντησεν ἡ Βουλὴ αὐτὴ νὰ ἔχῃ τὸ χρῖσμα τῆς κομμουνιστικῆς προπαγάνδας.

§88Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Ὑπενθυμίζομεν ὅτι ἔχομεν πολλὰ νὰ εἴπωμεν διὰ τὴν....... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).......

§89Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Τὸ Μελιγαλὰ γέμισε ἀπὸ τὰ πτώματα τῶν ἐθνικοφρόνων........ (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§90Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Συμπολίτευσις καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις πρέπει νὰ ἀκούσῃ τὴν ἐπερώτησιν αὐτήν.

§91Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Δικ.). Ἡ Κυβέρνησις ἐπεζήτησεν τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως καὶ ἐζήτησεν ἡ ἐπερώτησις μάλιστα νὰ συζητηθῇ κατὰ προτίμησιν. Ἀλλὰ δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ παρέμβῃ εἰς μίαν συζήτησιν περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ κανονισμοῦ, εἶναι μία παρεξήγησις.

§92Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Θέλετε νὰ καταπνιγῇ ἡ φωνὴ τῆς ἀριστερᾶς. Θέλετε νὰ καταπνιγοῦν αἱ φωναὶ τῶν τρελλαμένων, τῶν σκοτωθέντων, τῶν δαρέντων, λέγοντες ὅτι αὐτοὶ εἶναι ποὺ ἔκαναν τὴν ἀνταρσίαν, ἐνῷ αὐτοὶ εἶναι τὰ θύματα ὅλων.

§93Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Τί λέτε σεῖς διὰ τὴν ἀνταρσίαν;

§94Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Τὰς σκέψεις μου θὰ τὰς εἴπω ὅταν κάμετε ἕνα νόμον...... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Ἡ διάνοια δὲν τιμωρεῖται. Σᾶς εἶπον πολλὰς φορὰς τὴν διάνοιάν μου καὶ τὴν ξεύρει καὶ ὁ κ. Ρέντης εἰς τὸν ὁποῖον ὑπέβαλα...... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§95Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Δὲν πρέπει νὰ εἶσθε διπλοπρόσωπος. Ὀφείλετε νὰ εἶσθε εἰλικρινής, νὰ δηλώσετε ποῖον ἀντιπροσωπεύετε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, διότι εἶναι ἄνανδρον κ. συνάδελφε νὰ μὴ ἔχετε τὸ θάρρος νὰ ὁμολογήσετε ποίους ἀντιπροσωπεύετε εἰς τὴν Βουλήν.

§96Δ. ΤΣΟΥΜΠΑΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. συνάδελφος εἶπεν, ὅτι προσπαθεῖ ἡ πτέρυξ αὐτὴ νὰ καταπνίξῃ τὴν φωνὴν τοῦ ἐπερωτῶντος καὶ δὲν βλέπω νὰ συμβαίνῃ τοῦτο, παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ καθορίσετε τὸ ζήτημα σεῖς, ἐὰν πρέπῃ νὰ συνεχίσῃ ὁ κ. συνάδελφος ἢ ὄχι.

§97Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἔχετε ὑποχρέωσιν, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐπιβάλετε τὸν κανονισμόν.

§98Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐπικαλοῦμαι τὴν ἐπέμβασίν σας. Εὑρισκόμεθα πρὸ παραβιάσεως τοῦ κανονισμοῦ. Πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ τὸ Σῶμα ἐὰν δέχεται τὴν συσχέτισιν διότι δὲν ἐλήφθη ἀπόφασις αὐτοῦ. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ 5′ λεπτά.

(Ὥρα 9.10′ μ. μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 9.20′ μ. μ.)

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις.

§101Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ κανονισμοῦ.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὸν λόγον.

§103Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν ἤρχισεν ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Χριστάκου, ἐζητήσαμεν τὴν γενίκευσιν ἡμεῖς τῆς συζητήσεως αὐτῆς. Μετὰ τὴν συντριπτικὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἡμεῖς ἐζητήσαμεν νὰ θεωρηθῇ περαιωμένη ἡ συζήτησις, διότι οὐδὲν ἀφῆκε κενὸν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης εἰς ἀπάντησιν τῆς ἐπερωτήσεως ἐκείνης. Ἡ πτέρυξ ἐκείνη ἐπιμένει νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις. Ἐὰν συνεχισθῇ ὁ κ. Γρηγοριάδης δὲν δύναται νὰ καταλάβῃ τὸ βῆμα, διότι προηγοῦνται ἄλλοι ρήτορες ἐγγεγραμμένοι διὰ νὰ ὁμιλήσουν, ἐκτὸς ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀποφανθῇ, ὅτι ἡ 58η ἐπερώτησις τοῦ κ. συναδέλφου εἶναι σχετικὴ μὲ τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Χριστάκου καὶ τότε ἐν συνεχείᾳ θὰ ὁμιλήσῃ ὁ ρήτωρ. Ἀλλὰ τοιαύτη ἀπόφασις δὲν ἐλήφθη ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς. Ἑπομένως δὲν δύναται νὰ συνεχίσῃ ὁ ρήτωρ καί, ἂν θελήσῃ νὰ ὁμιλήσῃ, προηγοῦνται ἄλλοι. Ὑπάρχει δὲ καὶ σημείωμα πρὸς ὑμᾶς τοῦ κ. Μπικάκη, τὸ ὁποῖον λέγει νὰ ἐγγραφῶσιν εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Χριστάκου, ὁ κ. Γρηγοριάδης καὶ ἄλλοι. Κατὰ τίνα τρόπον ἀπεφάνθη ἡ Βουλή, ὅταν δίδεται σημείωμα εἰς ὑμᾶς νὰ ἐγγραφῶσι καὶ ἄλλοι εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Χριστάκου; Συνεπῶς ἡ Βουλὴ δὲν ἀπεφάνθη καὶ πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ἐὰν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 58 ἐπερώτησις εἶναι σχετική. Ἄλλως δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κατέχων τὸ βῆμα, ἀλλὰ θὰ προηγηθοῦν οἱ ἄλλοι ρήτορες. Δὲν δυνάμεθα νὰ ἀφήσωμεν τοὺς κυρίους αὐτούς, κατὰ τὰς κρισίμους στιγμάς, ἃς διερχόμεθα, νὰ ἀνέρχωνται εἰς τὸ βῆμα αὐτό, πρὸς χάριν τῶν δολοφόνων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐγέμισαν τὰς χαράδρας μὲ τὰ πτώματα τῶν ἐθνικοφρόνων καὶ νὰ κατηγοροῦν τοὺς δολοφονηθέντας. Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἀποφανθῇ ἐὰν πρέπῃ ὁ ρήτωρ νὰ ὁμιλήσῃ.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ δύο μηνῶν ἀπεφάνθη ἡ Βουλὴ διὰ τὴν συσχέτισιν τῶν δύο ἐπερωτήσεων.

§105Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν δυνάμεθα νὰ ἐμφανιζώμεθα ἔναντι τῶν ἄλλων Ἑλλήνων πολιτῶν ἀνεχόμενοι τὴν ἐπὶ ἕνα μῆνα συζήτησιν τοιαύτης ἐπερωτήσεως καὶ νὰ ἐγκαταλείπωμεν τοὺς συμμοριοπλήκτους. Ἐδῶ σκοπὸς τῆς ἀριστερᾶς εἶναι νὰ ταλαιπωρῇ τὴν Βουλὴν καὶ νὰ μὴν ἀφήνῃ νὰ συζητηθοῦν τὰ ἐθνικὰ θέματα. Ἐθεωρήσαμεν ἀρκετὴν τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Χριστάκου καὶ εἴπομεν ὅτι σταματᾶ ἡ συζήτησις. Ἐὰν τυχόν, κατὰ τὴν ἑρμηνείαν σας, εἴπετε ὅτι ἐξακολουθεῖ ἡ συζήτησις, δὲν θὰ ὁμιλήσῃ ὁ ρήτωρ, ἀλλὰ ἄλλος.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ρήτωρ εἶναι ἀρχηγὸς κόμματος καὶ προηγεῖται.

§107Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Ἡ συζήτησις διὰ τὰ Γιοῦρα ἔληξε. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἄλλη ἀπόφασις τῆς Βουλῆς πρὸ δύο μηνῶν, ἡ ὁποία λέγει ὅτι ὑπάρχει συνάφεια, τὸ τοιοῦτον δὲν τὸ γνωρίζομεν. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἄλλως ἕνα τέτοιο πρᾶγμα, δὲν θὰ εἶχον θέσιν τὰ ὅσα ἀναφέρονται εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς, εἰς τὰ ὁποῖα σεῖς λέγετε, νὰ ληφθῇ ἀπόφασις ἐὰν ὑπάρχῃ συνάφεια ἢ ὄχι.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι κακῶς διατυπωμένα τὰ πρακτικά.

§109Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Ὑπάρχει ἀπόφασις συσχετισμοῦ;

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ δύο μηνῶν.

§111Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Νὰ τὴν εὕρωμεν. Δι’ ἡμᾶς, κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ εἶχε σημασίαν. Ἀλλὰ τὸ θέαμα τοῦ κ. ρήτορος, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν διακοπήν, δὲν κατῆλθε τοῦ βήματος, ἵνα διὰ τῆς βίας κρατήσῃ τοῦτο, μᾶς δημιουργεῖ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐπιμείνωμεν ἐπὶ τῆς τηρήσεως τοῦ Κανονισμοῦ.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἐλήφθη ἀπόφασις συσχετίσεως καὶ ἐπὶ πλέον σᾶς λέγω ὅτι ὁ ρήτωρ εἶναι ἀρχηγὸς κόμματος καὶ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ οἱανδήποτε ὥραν θέλει.

§113Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Πιστεύω ἀκραδάντως ὅτι προσφέρομεν κακὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὴν πατρίδα καὶ τὸ Ἔθνος μὲ τὸ νὰ δημιουργοῦμεν τὴν ἐντύπωσιν ὅτι θέλομεν νὰ καταπνίξωμεν τὴν φωνὴν τῆς ἀριστερᾶς, ἐνῷ γνωρίζομεν ὅτι ὅλα αὐτὰ ποὺ λέγουν οἱ ρήτορες εἶναι ἀναληθῆ. Νὰ τοὺς ἀφήσετε νὰ ὁμιλήσουν ἐλεύθερα καὶ νὰ τοὺς ἀντικρούσωμεν.

§114Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Ἐὰν ἡ ἑλληνικὴ κοινὴ γνώμη καὶ ἡ διεθνὴς δὲν πεισθῇ ἀπὸ τόσα πράγματα, ποὺ ἔχει κάμει ἡ ἀριστερά, εἶναι ἀδύνατον νὰ πεισθῇ σήμερον. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριε Πρόεδρε, νὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν περὶ Γιούρων καὶ Μακρονήσου καὶ νὰ ἀφήσωμεν τὸ θέμα τῶν συμμοριοπλήκτων.

§115Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Δὲν πρέπει νὰ δημιουργοῦμεν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην τὴν ἐντύπωσιν ὅτι θέλομεν νὰ πνίξωμεν τὴν φωνὴν τῆς ἀριστερᾶς, ποὺ λέγει ἀναληθῆ πράγματα. Προσφέρομεν κακὴν ὑπηρεσίαν.

§116Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, φαίνεται ὅτι ὁ τόνος τῆς φωνῆς καλύπτει τὴν ἀδυναμίαν τῶν ἐπιχειρημάτων. Διὰ τοῦτο βλέπομεν ὅτι οἱ ἔξαλλοι τύποι θορυβοῦν ἀπὸ ἐδῶ καὶ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ δὲν ἔχομεν καμμίαν διάθεσιν νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν Κανονισμόν. Ἐπειδὴ ἠγέρθη ζήτημα, ἐὰν ἀπεφάσισεν ἡ Βουλὴ τὴν συσχέτισιν, κάμνω τὴν πρότασιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν τὴν ἐγκρίνῃ, πρῶτον νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις συμπεριλαμβανομένων ὅλων τῶν συναφῶν ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τὴν ὑπόθεσιν τῶν Γιούρων, Μακρονήσου, κομμουνιστῶν, ἐγκληματιῶν, καὶ ὅλην αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν καὶ νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς ὅλους τοὺς κυρίους, ὄχι διὰ τοῦ τόνου τῆς φωνῆς των, ἀλλὰ διὰ τῆς εὐπρεπείας τῆς γλώσσης νὰ ἀναπτύξουν τὰ ἐπιχειρήματά των. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ χρόνος ἐπείγει, παρακαλεῖται ἡ Κυβέρνησις νὰ δηλώσῃ νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ ὅλων τῶν συναφῶν ζητημάτων, δεύτερον, νὰ ὁμιλῇ ἐκ τῆς δεξιᾶς καὶ ἐκ τῆς ἀριστερᾶς εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἀκούωμεν ἐπιχειρήματα καὶ ὄχι κραυγές, τρίτον, νὰ καθορισθῇ τὸ τέταρτον τὸ ὁποῖον νὰ τηρῆται μετὰ θρησκευτικῆς εὐλαβείας καὶ τέταρτον, νὰ συνεχίσωμεν μέχρι λήξεως τῆς συζητήσεως.

§117Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Ἀποδεχόμεθα τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Ἀττικοβοιωτίας ναυάρχου κ. Σακελλαρίου. Καὶ ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἡ προσπάθεια τοῦ ἀποκλεισμοῦ, ἀλλὰ ἡ συμμετοχὴ εἰς τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ εἰς τὴν ἐπιβεβαίωσιν τῆς ἀληθείας. Τὸ Κοινοβούλιο τιμᾷ ἑαυτὸ ὅταν εἰς ὅλα τὰ μέλη του παρέχει πλήρη ἐλευθερίαν τοῦ λόγου. Ἰδοὺ διατὶ ἀποτελεῖ καθῆκον πρὸς ἡμᾶς νὰ ἐπιβεβαιώσωμεν ὅτι τὸ Δημοκρατικόν μας Πολίτευμα εὑρίσκεται εἰς τὸ ὕψος, τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπει τὴν ἐλευθέραν ἐκδήλωσιν τῶν ἰδεῶν ἀπὸ τοῦ βήματος. Ἐφ’ ὅσον οἱ νόμοι ἐπιτρέπουν εἰς βουλευτὰς νὰ παρίστανται ὡς μέλη τοῦ Σώματος ἔχουν ἴσα δικαιώματα ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ ἡ ἀλήθεια πρέπει νὰ ἐπιβάλεται μὲ τὴν δύναμιν τῶν ἐπιχειρημάτων, καὶ ὄχι μὲ τὴν δύναμιν τοῦ ἀριθμοῦ. Θὰ παρεκάλουν, λοιπόν, νὰ ὑπάρχῃ ἠρεμία κατὰ τὴν συζήτησιν. Καὶ ἐγώ, νομίζω ἐπίσης, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ διαιωνίζεται ἡ συζήτησις. Τὸ Ἔθνος ἔχει μεγαλύτερα θέματα. Δὲν εἶναι δυνατόν, Γιοῦρα, Μακρόνησος, αὐθάδειαι τοῦ Κομμουνισμοῦ, τοῦ ἐγκλήματος καὶ τῆς προδοσίας νὰ ταλαιπωροῦν τὸ βῆμα ἐπὶ μῆνας. Θὰ γίνῃ συζήτησις διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία καὶ εἰς τὴν Μακρόνησον καὶ εἰς τὰ Γιοῦρα ἐφαρμόζει ἀρχὰς ἀνθρωπιστικὰς τὰς ὁποίας γνωρίζει νὰ συνδυάζῃ μὲ τὰς ἐγγυήσεις τῆς ἀσφαλείας. Καὶ ἂν τυχὸν συνέβησαν ὁπουδήποτε παρεκτροπαί, γνωρίζει ἐπίσης ἡ Πολιτεία νὰ ἐπιβάλῃ κυρώσεις, ὄχι βεβαίως χάριν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι κρατοῦνται ἀλλὰ διότι τιμᾷ ἑαυτήν. Δεχόμεθα τὴν πρότασιν ἡ ὁποία ἔγινε νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις καὶ νὰ τελειώνωμεν. Διότι ὑπάρχουν μεγαλύτερα θέματα, ὑπάρχουν τὰ αἰτήματα ὅλων τῶν κοινωνικῶν τάξεων, ὑπάρχει τὸ Ἔθνος ὑπὲρ τοῦ ὁποίου ὀφείλομεν νὰ μεριμνήσωμεν. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαραίτητον, εἶναι μαζὺ μὲ τὴν γενίκευσιν καὶ ἡ συντόμευσις. Διότι ἄνευ τῆς συντομεύσεως ὅλα εἶναι μάταια. Ὁσάκις ἔρχεται θέμα πρὸς συζήτησιν θὰ πρέπει νὰ συντομεύεται ὁ χρόνος, ὥστε ἕκαστον θέμα νὰ τελειώνῃ εἰς μίαν συνεδρίασιν, νὰ ἐλευθερώνεται ἡ Βουλὴ διὰ νὰ εἰσέρχεται εἰς τὴν ἐξέτασιν ἄλλων θεμάτων. Μόνον μὲ αὐτὸν τὸν γοργὸν ρυθμόν, τὸν ὁποῖον θὰ διευκολύνῃ ἡ κατάργησις τῶν διακοπῶν, εἶναι δυνατὸν νὰ εὐοδώσωμεν τὸ ἔργον μας.

§118Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Ἔγινε μία παρεξήγησις ἐκ μέρους τοῦ κ. Σακελλαρίου καὶ ἐκ μέρους τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἐπεδιώχθη ἐκ μέρους τῆς πλευρᾶς αὐτῆς νὰ περιορισθῇ ὁ λόγος, ἀλλὰ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ ὡρισμένοι συνάδελφοι ὡμίλησαν, ὅτι κατὰ τὸν Κανονισμὸν δὲν εἶναι ἡ σειρὰ τοῦ ρήτορος νὰ ὁμιλήσῃ. Ἐπ’ αὐτοῦ θὰ εἴχωμεν κάθε δικοίωμα νὰ παρατηρήσωμεν...... (Θόρυβος).........

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἀρχηγὸς κόμματος.

§120Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ πρότασις περὶ συντομεύσεως τῆς συζητήσεως.

§121Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ὑπέβαλα μίαν πρότασιν. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν πρότασιν αὐτὴν ἢ ὄχι;

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν πρότασιν;

§123ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§124Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Πρὸ παντὸς ἐξακριβωμένα πράγματα θέλομεν. Ὄχι πληροφορίας, διὰ τὴν δημιουργίαν ἐντυπώσεων.

§125Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς κανένα μέρος τοῦ κόσμου νὰ γίνωνται αὐτὰ τὰ πράγματα.

§126Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐφαρμόσητε τὴν κλεψύδραν.

§127Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Θὰ ἐφαρμόσω ἐγὼ τὴν πρότασίν σας, κύριε συνάδελφε. Τὰς στερήσεις, τὰς ὁποίας εἶχον οἱ ἐκεῖ κρατούμενοι, εἶναι περιττὸν νὰ τὰς ἀναφέρω, διότι αὐτὲς ἐν σχέσει μὲ τὴν κατόπιν κατάστασιν, εἶναι ἁπλαῖ θωπεῖαι. Νὰ φαντασθῆτε ὅτι κατὰ τὸν τρομερὸν ἐκεῖνον χειμῶνα τοῦ 1948–1949 ἐπερνοῦσαν οἱ κρατούμενοι κάτω ἀπὸ σκηνές, ἀλλὰ οἱ κακουχίες αὐτὲς δὲν εἶναι τίποτε, ὅτι ὑβριζόμεθα δὲν εἶναι τίποτε, ὅτι τὰ ἀφοδευτήρια ἦσαν ἑκατοντάδες μέτρα μακρυὰ ἀπὸ τὶς σκηνές, ὅτι ἔπιναν νερὸ ἀπὸ βοῦρκο δὲν εἶναι σπουδοῖο πρᾶγμα, ὅλα αὐτὰ ἦσαν θωπεῖαι. Τὸ κακὸν ἦτο ὅτι δυστυχῶς καὶ μερικοὶ περιβεβλημένοι σεβαστὸν ἔνδυμα, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς θεωροῦμεν ἀνώτερον ὅλων, καὶ αὐτοὶ ἀκόμη, ὅπως ὁ κ. Ν. Δεδούσης, ἔλεγον ὅτι ὁ Θεὸς συγχωρεῖ καὶ τὸ ξύλο ἐπιβάλλεται πρὸς σωτηρίαν τῶν σωθησομένων. Συνεπτύχθησαν μερικὰ στρατόπεδα ἐκεῖ καὶ εἰς τὸ τέλος τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1949 ἀπὸ τοὺς 10.000 κρατουμένους οἱ 3.000 μετεφέρθησαν εἰς τὸ Αʹ εἰδικὸν τάγμα. Ἐκεῖ ἀπὸ ξυλοδαρμοὺς καὶ ἀπὸ ἄλλα βασανιστήρια 70 ἔγιναν παράφρονες, 7 ἐφονεύθησαν καὶ ἀρκετοὶ ἔγιναν ἀνάπηροι μὲ κατάγματα. Ἀπὸ 1ης Νοεμβρίου οἱ ὑπόλοιποι 7.000 μετετέθησαν εἰς τὸ Βʹ Ε.Τ.Ο. Ἐκεῖ τοὺς παρελάμβανεν ὁ ἔφεδρος ὑπολοχαγὸς Ράγκος καὶ ὁ ἔφεδρος ὑπολοχαγὸς Ξηρουχάκης καὶ τότε εἶχαν νεκροὺς ἐξακριβωμένους δύο, παράφρονας 40 (ἀναγινώσκει ὀνόματα)........................... Ὁ Μπαϊρακτάρης ἐξεταζόμενος πρὸ τοῦ δικαστηρίου, εἶπεν, ὅτι οἱ παράφρονες αὐτοὶ ἦσαν κληρονομικῶς παθόντες καὶ ἑπομένως ἦσαν γιὰ νὰ τρελλαθοῦν. Ἀλλὰ τοὺς τρελλοὺς ἐπιάνετε; Τρελλοὺς εἴχατε νὰ ἀναμορφώσετε; Κατάγματα ἔγιναν εἰς τοὺς ἑξῆς: Ἰατρὸν Ἀράπη....... (ἀναγινώσκει ὀνόματα)................... Μόνο κάψιμο ζωντανῶν δὲν ἔγινε. Ἐδῶ, κύριοι, ἔχομεν δημοκρατίαν, ἐκεῖ ἐβασίλευεν ἡ δημοκρατία. Τὸ ὅτι ἐπῆραν τὰ κρεββάτια τους, τὸ ὅτι κοιμοῦνται συνωστισμένοι καὶ τὸ ὅτι εἶναι ὀλίγος ὁ χῶρος, αὐτὰ δὲν ἔχουν σημασίαν σχετικὰ μὲ τὰ ἄλλα βασανιστήρια. Οἱ κρατούμενοι ἤρχοντο ἐκεῖ μὲ ἀποφάσεις ἐπιτροπῶν ἀσφαλείας, τυποποιημένες ἀποφάσεις, ἀπαράλλακτες ἀποφάσεις, οἱ ὁποῖες δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ εἶναι ὀρθές. Ζητοῦν ὑπογραφὲς σὲ δηλώσεις καὶ κατόπιν ὡρισμένης διαδικασίας τοὺς ἀπολύουν, ἐὰν τοὺς ἀπολύσουν δηλαδή. Τοὺς βάζουν νὰ ἀποκηρύξουν ὅτι ἤθελαν καὶ νὰ βρίζουν τοὺς κομμουνιστάς. Δικαίωμά τους νὰ τοὺς βρίζουν, ἀλλὰ κατόπιν τοὺς κάνουν ἔτσι, ὥστε νὰ μὴ ἀπολυθοῦν εὔκολα. Γυναῖκες κρατοῦνται, μεταξὺ αὐτῶν 40 γρηές, 45 διανοούμενοι, ἀνήλικες καὶ ἄρρωστες γυναῖκες, ποὺ κοιμοῦνται κατάχαμα.

§128Ε. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ δὲν σᾶς στενοχωρεῖ τὸ ὅτι ἐπῆραν 28.000 Ἑλληνόπουλα καὶ τὰ ἐπῆγαν εἰς τὰς ὁμόρους χώρας;

§129Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Δὲν τὰ ἐπῆραν αὐτοὶ τὰ Ἑλληνόπουλα. Κάμετε σύγχισιν.

§130Ε. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Γνωρίζομεν τὰς ἐπιδιώξεις καὶ τοὺς σκοπούς σας.

§131Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Κοιμοῦνται, λέγω, κατάχαμα, συνωστισμὸς ἀφόρητος, τὸ ἀφοδευτήριον ἀπέχει 500 μέτρα καὶ δὲν εἶναι ὁμαλὸς ὁ δρόμος. Διὰ νὰ πᾶνε ἀπὸ ἐκεῖ πρέπει νὰ περάσουν συρματόπλεγμα καὶ ἔχουν νὰ ἀκούσουν χυδαιότητες τῶν φυλάκων. Κάθονται χάμω γιὰ νὰ ἀκούσουν τὴν ἀναμόρφωσιν στὸν ἥλιο ἢ στὸ ξεροβόρι, νερὸ κατὰ σταγόνας κλπ. Καὶ πάνω ἀπὸ ὅλα μέρα καὶ νύχτα τὰ οὐρλιάσματα, οἱ φοβέρες, τὰ μεγάφωνα. Εἰς τὸ Βʹ ΕΤΟ παραμένουν 12 βαρειὰ ἀσθενεῖς ἐπὶ συνόλου ἀσθενῶν 330.

§132Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε ἀπαγορεύεται ὁ ρήτωρ νὰ διαβάζῃ. Μόνον προφορικὴ ἀγόρευσις ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ.

§133Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Δὲν διαβάζω. Ἡ ἀναμόρφωσις τῶν πολιτῶν γίνεται μὲ σκοπὸ νὰ ἀλλάξουν ἰδέες. Καὶ ὅταν ἐπιστρατεύῃ τὸ πλῆθος κάθε Κράτος διὰ νὰ πολεμήσῃ δὲν ἐρωτᾷ τοὺς στρατιώτας: Θέλεις νὰ πολεμήσῃς; Βασανίζονται λοιπὸν ἐλεύθεροι πολῖται. Ἔπειτα γίνεται καὶ κάτι ἄλλο τὸ στρατιωτικὸν ἀναμορφωτήριον.

§134Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἐσεῖς ἔχετε ἀναμορφωτήριον τῶν βουνῶν.

§135Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Τὰ κράτη ἔχουν διὰ τοὺς στρατιώτας λόχους ἀνεπιδέκτων δὲν ἔχουσιν ἀναμορφωτήρια καὶ μάλιστα ὅταν τοιούτων ἀναμορφωτηρίων προΐστανται Μπαϊρακτάρηδες.

§136Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀπαράδεκτον τὸ «Μπαϊρακτάρηδες», ὁ Μπαϊρακτάρης εἶναι Ταξίαρχος τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ. Εἶχον τὸ θράσος νὰ ὁμιλοῦν.......... (Θόρυβος–Κωδωνοκρουσίαι) .................................

§137Δ. ΜΠΑΡΜΠΑΛΙΑΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριε Πρόεδρε, ἡ Βουλὴ νὰ ἀνέχεται τὸν ρήτορα ἀσχημονοῦντα κατὰ ἐπιλέκτων ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ, δι’ οὓς ὡμίλησεν ἤδη λίαν εὐφήμως τὸ Ἐπιτελεῖον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλῇ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.......................... (Θόρυβος–Κωδωνοκρουσίαι) Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ὁ ὁποῖος καὶ σήμερον προκαλούμενος δὲν διέψευσεν ὅτι ὁ υἱός του ὑπηρετεῖ ἤδη εἰς τὸν Βουλγαρικὸν στρατόν...

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ μὴ γίνωνται διακοπαὶ καὶ δημιουργοῦνται παρεκτροπαί.

§139Ε. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν κανεὶς παρεξετράπη εἶναι ὁ ρήτωρ καὶ ὄχι ἡμεῖς. Ὁμολογῶ ὅτι θλίβομαι ...... (Κωδωνοκρουσίαι)....................

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς.

§141Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Ἀνακαλῶ τὰ ὅσα εἶπον διὰ τὸν ἔξοχον αὐτὸν ἄνδρα τὸν κ. Μπαϊρακτάρην, εἶναι ἄξιος θαυμασμοῦ, σημαιοφόρος τῆς Δημοκρατίας. Δύο ἄνθρωποι στὴν Βουλὴν ἐδῶ ἔχουν δικαίωμα νὰ ὁμιλοῦν διὰ τὴν ἀναμόρφωσιν τῶν στρατῶν. Ἕνας ἔλαβε τὸ Εὐζωνικὸν 5)42 τὸ ὁποῖον ἦτο ἕτοιμον εἰς τὰ 1918 νὰ λιποτακτήσῃ, δὲν μετεχειρίσθη ξύλο ἀλλὰ τὰ ἀληθῆ μέσα ἀναμορφώσεως, τὸ παράδειγμα, τὸ σθένος, τὸ ἐνδιαφέρον διὰ τὸν στρατιώτην καὶ τὰς ἰδικάς του γνώσεις. Ἔτσι ἀνεμόρφωσε τὸ τάγμα, τὸ ἐπῆγεν εἰς τὴν Οὐκρανίαν ὅπου ἔγραψε χρυσᾶς σελίδας εἰς τὴν ἱστορίαν καὶ κατόπιν τὸ ἐπῆγεν εἰς τὴν Σμύρνην. Αὐτὸς εἶναι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὁ ὁποῖος δὲν πιστεύω νὰ ἐγκρίνῃ τὰς μεθόδους τῆς βίας. Ἕνας ἄλλος ἐπῆρε ἕνα Σύνταγμα τὸ ὁποῖον ἐστασίασεν εἰς τὴν Λαμίαν, τὸ ὁποῖον ἦτο ἕτοιμον νὰ φονεύσῃ τὸν διοικητήν του, καὶ πραγματικὰ τὸ μετεμόρφωσε. Τὸ Σύνταγμα αὐτὸ ἔκαμε πολλὰ πράγματα, τὴν σημαία του ἐλευθέραν τὴν ὡδήγησε παντοῦ καὶ αὐτὸς ὁ ὁποῖος τὸ μετεμόρφωσε κατακρίνει πᾶσαν προσπάθειαν διὰ βίας νὰ γίνουν οἱ στρατιῶται ὅπως τοὺς θέλουν οἱ ἄλλοι. Καὶ αὐτὸς εἶναι ἐδῶ μέσα.

§142Ε. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. ...... (Κωδωνοκρουσίαι–Φωναί).....

§143Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Ὑπ’ αὐτοὺς τοὺς ὅρους δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θίγεται ἐδῶ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος κατετρόπωσεν ὅλους τοὺς ἀντιπάλους εἰς τὰς ἐκλογάς, καὶ σᾶς ἀφήνομεν ἐλεύθερον τὸ βῆμα.

§144Ε. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς εἰπῆτε, κ. Γρηγοριάδη, ὁ υἱός σας ποῦ εὑρίσκεται αὐτὴν τὴν στιγμήν;

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις κανονικῶς ὑπογεγραμμένη ὑπὸ συναδέλφων διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται ὁ περιορισμὸς τῆς ὥρας τῶν ὁμιλητῶν εἰς τὸ ¼. (Ἀναγινώσκει τὴν πρότασιν).

§146ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτή, κ. Πρόεδρε.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς ἀποφασίζεται ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ τετάρτου διὰ τὰς ἀγορεύσεις.

§148Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ δώσῃ ἀπάντησιν ὁ κ. Γρηγοριάδης ἐὰν ὁ υἱός του εὑρίσκεται εἰς τὴν Βουλγαρίαν.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζήμπεης ἔχει τὸν λόγον.

§150Σ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, πραγματικὰ λυποῦμαι διότι διὰ πρώτην φορὰν ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα σ’ αὐτὴν τὴν Βουλὴν καὶ θὰ μὲ ἀπασχολήσῃ ἕνα θέμα ἄχαρες καὶ ὄχι ἐποικοδομητικὸν διὰ τὸν τόπον μας καὶ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας μας. Εἶναι ἀνάγκη νὰ βάλωμεν τὸν δάκτυλόν μας εἰς τὸν τύπον τῶν ἥλων. Ὅταν τὸ σπίτι μας συνταράσσεται ἀπὸ ἀδιάκοπες ταραχὲς δὲν ἠμπορεῖ νὰ πταίουν οἱ γείτονες ἀλλὰ ἡμεῖς. Καὶ πρῶτος καὶ καλύτερος ὁ πολιτικὸς κόσμος ὁ ὁποῖος διέπραξε σφάλματα συνεπείᾳ τῶν ὁποίων ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς πολεμάει ἐπὶ δεκαετίαν καὶ ἐτραυματίσθη βαρύτατα ἀπὸ τὸν ἐμφύλιον πόλεμον χωρὶς νὰ ἐπιτυγχάνῃ τὴν εἰρήνευσιν τῆς χώρας. Δὲν πρέπει νὰ παρασυρώμεθα ἀπὸ ἀνευθύνους παράγοντας διότι ὅσες φορὲς οἱ ἀνεύθυνοι παράγοντες ἐπεκράτησαν ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ κόσμου ὁ τόπος ἐταλαιπωρήθη. Ὅλοι ἐνθυμούμεθα μερικὰ πράγματα. Ὅταν ἐψηφίζατε, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ΟΓʹ ψήφισμα ἔτυχε νὰ εὑρίσκωμαι εἰς τοὺς διαδρόμους τῆς Βουλῆς καὶ ἀντελήφθην ἀμέσως τὸ τί θὰ ἐπηκολούθῃ. Καὶ ἀνέφερα τότε εἰς μερικοὺς φίλους μου βουλευτὰς τῆς τότε Βουλῆς «Ξέρετε τί ἐψηφίσατε, κύριοι συνάδελφοι; «Πῶς», μοῦ ἀπήντησαν. «Μέτρα ἐπιεικείας ἐψηφίσαμεν». Μέτρα ἐπιεικείας ἐχαρακτηρίζοντο τότε τὰ προβλεπόμενα ὑπὸ τοῦ ΟΓʹ ψηφίσματος. Θρῆνος καὶ ὀδυρμὸς ἐπηκολούθησεν. Ἐὰν τὰ ἐψηφίσατε ὡς μέτρα ταραχῆς θὰ εἴχατε δίκαιον, ἀλλά, ὅταν τὰ ἐψηφίσατε ὡς μέτρα ἐπιεικείας τί νὰ εἴπῃ κανείς; Μοῦ εἶπον «γελασθήκαμε». Πρέπει νὰ τονίσω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ὅταν αἱ εὐθῦναι τῆς διοικήσεως τῆς Μακρονήσουν μετεφέρθησαν ἀπὸ τὴν χωροφυλακὴν εἰς τοὺς στρατιωτικοὺς ἡ κατάστασις ἐχειροτέρευσεν. Εἶναι γεγονὸς ὅτι οἱ στρατιωτικοὶ ὄχι οἱ ἄριστοι ἀλλὰ ἀκόμη καὶ οἱ μέτριοι δὲν ἐδέχοντο νὰ ὑπηρετήσουν εἰς τὴν Μακρόνησον. Ἀνεκλήθησαν ἀξιωματικοὶ ἀπὸ τὴν ἀποστρατείαν καὶ ἐτοποθετήθησαν χαριστικῶς εἰς τὴν Μακρόνησον. Μεταξὺ αὐτῶν ὑπάρχει ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος εἶχε καταδικασθῆ ὡς συνεργάτης τῶν Γερμανῶν ἐπὶ κατοχῆς στὴν Κοκκινιάν, ἄνθρωπος ποὺ εἶχε καταδικασθῆ ἀπὸ τὸ δικαστήριον δοσιλόγων. Πῶς τώρα εὑρέθηκε διοικητὴς τάγματος εἶναι ἀπορίας ἄξιον. Ὅταν ἀνέλαβον τὴν διοίκησιν οἱ στρατιωτικοὶ ἤρχισεν ἡ ἐπίθεσις ἐναντίον τῶν κρατουμένων. Τὸ λέγω πρὸς τιμὴν τῆς χωροφυλακῆς, διότι πρέπει νὰ λέγωνται αἱ ἀλήθειαι ὅτι ἡ χωροφυλακὴ δὲν ἠκολούθησεν αὐτὴν τὴν τακτικήν. Ἡ χωροφυλακὴ ἐτήρησε σεμνὴν στάσιν ἀπέναντι τῶν κρατουμένων, ἐνῷ ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν ὠργίασαν αἱ βιαιοπραγίαι καὶ τὰ μαρτύρια. Τώρα πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, κύριοι συνάδελφοι, διὰ τοὺς κρατουμένους εἰς τὴν Μακρόνησον. Δὲν πρόκειται περὶ ἐγκληματιῶν. Πρόκειται περὶ ἐκτοπισμένων. Τί θὰ πῇ ἐκτοπισμένος; Ἄνθρωπος, τοῦ ὁποίου ἡ ζωὴ διηρευνήθη ἀπὸ ὅλες τὶς πλευρὲς καὶ δὲν εὑρέθη τίποτε καὶ δὲν κατεδιώχθη ποινικῶς. Ἡ ἀστυνομία, ξεύρετε, πόσον ἐξονυχιστικῶς ἐρευνᾷ τὴν ζωὴν ἑνὸς ἀνθρώπου ὑπόπτου. Ὅταν δὲν εὕρισκε κανένα στοιχεῖον διὰ ποινικὴν δίωξιν τοῦ ὑπόπτου, οὗτος ἐστέλετο εἰς τὴν Μακρόνησον, εἴτε ἀπὸ συκοφαντίας τῶν γειτόνων, εἴτε, διότι δὲν ἤθελε νὰ ὑπογράψῃ δήλωσιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ ἀπόφασις ἡ κοινὴ διὰ τοὺς ἐκτοπισμένους λέγει ὅτι διὰ λόγους ὑποψίας εἶναι ἐπικίνδυνοι εἰς τὸ καθεστώς. Δὲν θέλω νὰ πῶ ἐγὼ προσωπικῶς τί ὑπέστην. Ἐγὼ ἀρρώστησα. Μὲ ἐπείραξε τὸ κλῖμα τὸ παραθαλάσσιον καὶ προσωπικῶς ὑπέστην τὸ μεγαλύτερον μαρτύριον ἐπὶ 17 μῆνας λόγῳ τῶν συνθηκῶν τῆς ζωῆς αὐτῆς. Ἀλλά, ἐκεῖ εἰς τὴν Μακρόνησον ὑπάρχει καὶ μία ὁμάδα ἀξιωματικῶν, τὴν ὁποίαν θὰ ἀκούετε, ὡς ὁμάδα Σαράφη. Ἦσαν ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι πρὶν κἂν ἀρχίσῃ ὁ ἐμφύλιος πόλεμος εἶχον περιορισθῆ εἰς νησιὰ μὲ φύλλον πορείας δῆθεν. Δὲν εἶχαν καμμίαν εὐθύνην δι’ αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐπηκολούθησαν. Ὅταν ἐκρίθη διὰ λόγους ἀσφαλείας ὅτι ἔπρεπε νὰ μεταφερθοῦν εἰς τὴν Μακρόνησον μετεφέρθησαν ἐκεῖ. Ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ἐκόπηκεν ἡ στρατιωτικὴ σύνταξις.

§151Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ ἐκεῖ ἔφυγεν ὁ υἱὸς τοῦ Γρηγοριάδη καὶ ἐπῆγεν εἰς τὴν Βουλγαρίαν.

§152Σ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Σᾶς εἶπον, κύριε συνάδελφε, ὅτι αὐτὸ εἶναι ψέμμα. (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι, κωδωνοκρουσίαι). Τοὺς ἐγένετο λοιπὸν ἡ περικοπὴ τῆς συντάξεως καὶ ὑπεβιβάσθησαν εἰς τὴν τάξιν τοῦ ἁπλοῦ στρατιώτου, διότι δὲν ἐδέχθησαν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ νὰ ὑπογράψουν δηλώσεις. Σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἡ ὑπογραφὴ δηλώσεως δὲν ὠφελεῖ καθόλου τὴν ἐθνικοφροσύνην, δὲν κερδίζει καθόλου τὸ λεγόμενον Ἐθνικὸν Κράτος μὲ τὸν ἐξαναγκασμὸν ἑνὸς τιμίου ἀνθρώπου νὰ ὑπογράψῃ δήλωσιν. Σᾶς φέρω ἕνα παράδειγμα. Ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι φυλακίζουν τὸν Ἀρχιεπίσκοπον Ἀθηνῶν καὶ τοῦ ποῦν ὅτι διὰ νὰ ἀποφυλακισθῇ πρέπει νὰ κάμῃ δήλωσιν ὅτι ἀποκηρύσσει τὸν ποπισμὸν καὶ ὅτι δὲν εἶναι ὀρθόδοξος. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ Ἀρχιεπίσκοπος θὰ ἀρνηθῇ νὰ κάμῃ δήλωσιν τοιαύτην διότι γίνεται μὲ ἐξαναγκασμόν. Ἀπὸ ἀξιοπρέπειαν λοιπὸν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ δὲν προβαίνουν εἰς αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Μία ἄλλη ὁμὰς ἀξιωματικῶν λόγῳ τῆς πείνας ὑπέκυψαν, ἐπειδὴ μάλιστα ἦσαν οἰκογενειάρχαι.

§153Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Ἀνένηψαν θέλετε νὰ εἴπητε.

§154Σ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Λοιπὸν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι δὲν ὑπέγραψαν, περιφέρονται πεινασμένοι καὶ ζητοῦν ἀκόμη καὶ 2.000 δρχ. γιὰ νὰ πάρουν ψωμί. Κύριοι συνάδελφοι, τί θὰ ἔκαμα ἐὰν ἤμουν Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως;

§155ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Σίδερο στὴν μέση μας.

§156Σ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Ἐγὼ θὰ προετίμων ἔστω νὰ εἶναι καὶ μερικοὶ ἐγκληματίαι ἔξω παρὰ νὰ ἔχωμεν πολίτας ἀθώους εἰς τὰς φυλακὰς καὶ νὰ τοὺς βασανίζουν. Κύριοι συνάδελφοι, λόγῳ τοῦ καθορισμοῦ τοῦ ἑνὸς τετάρτου ὁμιλίας δὲν ἠμπορῶ νὰ ὁμιλήσω καὶ διὰ τὶς ἄλλες περίφημες φυλακές, ὅπως τὰ Γιούρα, γιὰ τὶς φυλακὲς Κεφαλληνίας, κ.ἄ. Ὁ ἄνθρωπος εἶναι στοιχεῖον ποὺ ἔχει τὴν μεγαλυτέραν ἀξίαν, ὁ ἄνθρωπος, καὶ μάλιστα ὁ Ἕλλην, εἶναι αὐτὸς ποὺ μὲ τὸν ἱδρῶτα του ποτίζει τὴν ἑλληνικὴν γῆν ἐν καιρῷ εἰρήνης καὶ μὲ τὸ αἷμα του ἐν καιρῷ πολέμου. Καὶ ἡ ἀγάπη πρὸς τὴν Πατρίδα καὶ ὁ σεβασμὸς πρὸς τὸν ἄνθρωπον συμβιβάζονται κάλιστα. Καὶ πρέπει νὰ καταλάβωμεν ἀκόμη μίαν φορὰν ὅτι ἐφ’ ὅσον εἰς αὐτὸν τὸν τόπον, εἰς τὴν μητέρα τῆς Δημοκρατίας, ὑπάρχουν φυλακισμένοι διὰ πολιτικοὺς λόγους δὲν ἠμποροῦμεν νὰ λεγώμεθα ἐλεύθεροι ἄνθρωποι καὶ ἐλευθέρα χώρα. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς).

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπικάκης ἔχει τὸν λόγον.

§158Α. ΜΠΙΚΑΚΗΣ. Προτοῦ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα τῆς Μακρονήσου θὰ ἤθελα νὰ δώσω ὡρισμένας ἀπαντήσεις εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης δι’ ὅσα εἶπε προχθὲς ὅσον ἀφορᾷ τὰ λεχθέντα περὶ νοσηρότητος ὑπὸ τοῦ συναδέλφου κ. Χριστάκου. Μᾶς εἶπε ὅτι ἐγένετο ἡ ἐξέτασις ἑνὸς ἀριθμοῦ ἀλλὰ δὲν μᾶς εἶπεν ἐὰν ἡ ἐξέτασις συνεχίζεται.

§159Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργ. Δικαιοσ.). Συνεχίζεται καὶ τὸ ποσοστὸν τῆς νοσηρότητος εἶναι πολὺ μικρότερον ἀπὸ τὸ μέχρι τοῦδε ἀνακοινωθέν. (Χειροκροτήματα.).

§160Α. ΜΠΙΚΑΚΗΣ. Ἐγὼ γνωρίζω ὅτι ἀφ’ ὅτου ἀνελάβατε ὡς Ὑπουργὸς ἐστείλατε πολλοὺς μὲ ἀνοιχτὰς φυματιώσεις εἰς τὰ Σανατόρια καὶ τὰς φυλακὰς Κερκύρας, Κεφαλληνίας κλπ. Εἰς τὴν Ἄμφισσαν ἐστείλατε 170. Εἶναι ἀληθῆ αὐτά;

§161Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Δικ.). Ἐλέχθη παρὰ τοῦ ἐπερωτῶντος ὅτι 92% εἶναι φυματικοὶ ἐκ τῶν κρατουμένων, δηλαδή, ἐπὶ τῶν 10 χιλιάδων αἱ 9.200 εἶναι φυματικοί. Σᾶς παρέχω τὴν πληροφορίαν ὅτι αὐτὸ δὲν συμβαίνει. Καὶ ἂν ἀκόμη μετεφέρθησαν 2 χιλ. θὰ ἔπρεπε νὰ μείνουν 7200 φυματικοὶ καὶ αὐτὸ ὅμως δὲν συμβαίνει. Τὸ ποσοστὸν ὅπερ ἀνέφερε ὁ κ. ἐπερωτῶν εἶναι τερατῶδες καὶ ἀπολύτως ἀναληθές. Εὐτυχῶς διὰ τοὺς κρατουμένους καὶ διὰ τὸ Κράτος καὶ διὰ τὸν πολιτισμόν μας.

§162Α. ΜΠΙΚΑΚΗΣ. Δὲν λέγω ὅτι τὸ ποσοστὸν τῆς νοσηρότητος εἶναι 92%.

§163Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπ. Δικ.). Προσπαθῆτε νὰ σώσετε τὸν συνάδελφόν σας.

§164Α. ΜΠΙΚΑΚΗΣ. Μᾶς εἴπατε, κ. Ὑπουργέ, καὶ διὰ τὸ διαιτολόγιον. Σᾶς πληροφορῶ ὅτι τὸ διαιτολόγιον ποὺ ἀναφέρατε δὲν ἐφαρμόζετε καὶ μάλιστα ἔχετε διατάξει ἀνακρίσεις εἰς τὰς φυλακὰς Ἰτζεδὶν Κρήτης, ὅπου τὸ διαιτολόγιον ἦτο φρικτόν.

§165Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Δικ.). Διετάχθησαν ἀνακρίσεις ἀλλὰ δὲν ἔχω ἀκόμη τὸ πόρισμα. Πρέπει νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅμως ὅτι διὰ τὰς φυλακὰς Γυάρου λόγῳ ἐλλείψεως λαχανικῶν πολλάκις δὲν ἐφηρμόσθη ἐπακριβῶς τὸ διαιτολόγιον, ἀλλὰ ἐδόθησαν ἄλλαι ἀνάλογοι τροφαί. Ἤδη ὅμως ἐλήφθη ἡ μέριμνα νὰ ἐγκατασταθῇ ψυγεῖον ἀξίας 250 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ ἡ δυνατότης νὰ διατηρῶνται τὰ λαχανικά.

§166Α. ΜΠΙΚΑΚΗΣ. Γεγονὸς εἶναι ὅτι δὲν κατεβλήθη προσπάθεια ἐφαρμογῆς τοῦ διαιτολογίου εἰς τὰς φυλακὰς Ἀμφίσσης, ἐπὶ μακρὸν δὲν δίδεται γάλα διότι δὲν ὑπάρχει καζάνι διὰ νὰ βρασθῇ.

§167Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Δικ.). Πρώτην φορὰν λαμβάνω γνῶσιν καὶ θὰ διατάξω ἀνακρίσεις.

§168Α. ΜΠΙΚΑΚΗΣ. Καὶ ἔρχομαι εἰς ἄλλο θέμα. Πιστεύω ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἀπόλυτος ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου. Εἷς Ἄγγλος φιλόσοφος τοῦ παρελθόντος αἰῶνος, ὁ STOUART MIL, διὰ νὰ δώσῃ τὴν ἔκτασιν τῆς ἐλευθερίας ἔλεγε: «Βδελύσσομαι δι’ αὐτὸ ποὺ λέγω καὶ διαφωνῶ ριζικῶς ἀλλὰ διὰ νὰ ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ τὸ λέγω θὰ ἀγωνισθῶ μέχρι θανάτου». Ἡ ρῆσις αὐτὴ ἔπρεπε νὰ γραφῇ εἰς τὴν μετώπην ὅλων τῶν Κοινοβουλίων τὰ ὁποῖα δὲν σέβονται τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου. Ἤδη εὐτυχῶς ἐπεκράτησεν ἕνα πνεῦμα ἐλέγχου ἐπιεικές. Δὲν εἴμεθα ἡμεῖς ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θέλομεν νὰ λεχθοῦν τὰ πράγματα αὐτὰ διὰ νὰ δυσφημισθῇ ἡ Ἑλλὰς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ὅπως κακῶς κάκιστα ἰσχυρίζονται σήμερον τινὲς τῶν συναδέλφων. Ἡ Ἑλλὰς δὲν ἀνήκει μόνον εἰς σᾶς, ἀνήκει καὶ εἰς ἡμᾶς καὶ δ’ αὐτὸν τὸν λόγον ὁσάκις διὰ πᾶσαν ἄδικον πρᾶξιν εὑρίσκεται ἐκεῖνος ὅστις εἶναι ὑπεύθυνος. Ἡμεῖς ἐδῶ ἀναφέρομεν ὡρισμένα πραγματικὰ περιστατικά. Ἔγιναν πράξεις πραγματικῆς βίας ἀπὸ ὄργανα.......

§169Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Διεμαρτυρήθητε ποτὲ διὰ τοὺς φόνους ποὺ ἔκαναν τὰ ὄργανά σας; Διατὶ τώρα διαμαρτύρεσθε; (Θόρυβος–Κωδωνοκρουσίαι).

§170Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§171Α. ΜΠΙΚΑΚΗΣ. Εἰς τὴν Μακρόνησον ἔγιναν πράγματι πράξεις βίας ἀναπότρεπτοι, διότι ὄργανα διὰ τὴν ἀναμόρφωσιν ἐχρησιμοποιήθησαν κατάδικοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον καταδικασθῆ διὰ πράξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν τοὺς ἐπέτρεπον νὰ εἶναι μέλη τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου καὶ ἔγινε τὸ παράδοξον νὰ γίνουν μέλη τῆς χορείας τῶν ἀναμορφωτῶν ἀνθρώπων τοὺς ὁποίους μόνον μίαν ὑποψίαν ἐβάρυνε καὶ πολλὲς φορὲς λάθος τὸ ὁποῖον καὶ ἐπίσημοι ἀρχαὶ καὶ ὁ Ἀρχιστράτηγος ἀνεγνώρισαν, ὅτι πολλοὶ ἄνθρωποι ἐστάλησαν εἰς τὴν Μακρόνησον διὰ λόγους ἀσφαλείας καὶ ἔτσι δὲν ἠμπόρεσαν νὰ ξεκαθαρισθοῦν κατὰ τὸν τρόπον αὐτὸν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐξηρτῶντο ἀπὸ καταδίκους, οἱ ὁποῖοι καὶ ἀπὸ χαρακτῆρος ἀλλὰ καὶ διὰ νὰ εὐχαριστήσουν τοὺς προϊσταμένους των ἠθέλησαν νὰ ἐξαγοράσουν τὴν ταχεῖαν ἀπόσβεσιν τῆς ποινῆς των διὰ πράξεων εἰδεχθῶν, ὡς ὁ κατάδικος Βασιλόπουλος, κατάδικος διὰ πράξεις καταχρήσεως διωρίσθη ἀναμορφωτὴς καὶ τελευταίως ἂν δὲν ἀπατῶμαι ἔλαβε χάριν, χάρις εἰς τὴν κακοποιὸν δρᾶσιν του. Ὁ Βασιλόπουλος εἶναι ὁ διατάξας τὸν βασανισμόν, κύριοι συνάδελφοι, ποίων; τῶν ἐκτοπισμένων ἀναπήρων τοῦ Ἀλβανικοῦ μετώπου, οἱ ὁποῖοι ἐβασανίσθησαν κατὰ τρόπον ἀπαράδεκτον διὰ πᾶσαν ἀνθρωπίνην συνείδησιν, διότι τοὺς ἔσπασε τὰ ξένα μέλη. Σᾶς ἀναφέρω καὶ τὰ ὀνόματα καὶ τὰς διευθύνσεις ἐκείνων τῶν ὁποίων ἐφήρμοσεν αὐτὴν τὴν μέθοδον, δηλαδὴ ἐκείνων εἰς τοὺς ὁποίους ἔσπασε τὰ ξένα μέλη καὶ κατόπιν κατέφερεν κτυπήματα εἰς τὰ ἀκρωτηριασμένα μέλη τους καὶ ἐδημιουργήθησαν συρίγγια. Ἐξ αὐτῆς τῆς μεταχειρίσεως ὁ Ἰ. Ἀλεξανδρόπουλος ἀκρωτηριασμένος ἀπὸ τὸν ἀριστερὸν μηρόν, ἀνάπηρος τοῦ Ἀλβανικοῦ μετώπου ἔπαθε συρίγγιον ἀπὸ τὰς κακώσεις, αἱ ὁποῖαι τοῦ ἔγιναν.

§172Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι ἀρνοῦμαι νὰ πιστεύσω τὸ γεγονὸς αὐτὸ ἀλλὰ ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης μὴ ἀμφισβητεῖτε ὅτι ἐὰν διεπιστοῦτο τὸ γεγονὸς αὐτὸ οὐδεὶς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ ἐπικροτήσῃ, θὰ ἀπεδοκιμάζετο ἀπολύτως. Αὐτὸ εἶναι τὸ χαρακτηριστικὸν ὅμως τοῦ πράγματος ὅτι παρόμοιαι πράξεις θὰ ἀπεδοκιμάζοντο ἀπὸ ὅλους ἐὰν ἐπεδεικνύοντο καὶ θὰ ηὐχόμεθα ὅλοι αἱ πράξεις αἱ ὁποῖαι συνέβησαν εἰς τὸν τόπον αὐτὸν καὶ αἱ ὁποῖαι θὰ ἔπρεπε νὰ ἀπεδοκιμάζοντο ἀπὸ ὅλους, πράγματι νὰ ἀπεδοκιμάζοντο.

§173Α. ΜΠΙΚΑΚΗΣ. Πρὸς ἀπόδειξιν τῶν ὅσων καταγγέλλω διὰ τὴν μεταχείρισιν τῶν ἀναπήρων, καταθέτω τὰ ὀνόματα καὶ τὰς διευθύνσεις τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ὅστις ἐπισκεφθεὶς μετὰ τοῦ κ. Κατσαΐτη τότε ἐπὶ τῆς πρώτης Κυβερνήσεως τοῦ κ. Βενιζέλου τὴν Μακρόνησον, διέταξεν ἐκείνους ἐκ τῶν ἀναπήρων τοὺς ὁποίους εὗρεν ἐκεῖ μὲ συρίγγια 15 τὸν ἀριθμόν, νὰ φύγουν καὶ τοῦ εἶπον: «Κύριε Ὑπουργέ, δὲν εἴμαστε μόνον ἡμεῖς εἶναι 29 ἀνάπηροι εἰς τὴν ἰδίαν κατηγορίαν». Τοῦτο δὲν διαπιστοῦται οὔτε διὰ τῶν ἐπισήμων ἐπισκέψεων τῶν δημοσιογράφων, οὔτε τοῦ Κλιμακίου τοῦ ΟΗΕ. Αὐτὸ θὰ διαπιστωθῇ ὅταν θελήσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλή. Θὰ ἠδυνάμην νὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ ἄλλας περιπτώσεις καὶ ἐκτιμῶ τὴν παρέμβασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ἐξακρίβωσις τῶν πραγμάτων διότι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐθυσίασαν τὰ μέλη των καὶ τὴν σωματικήν των ἀκεραιότητα ὑπὲρ τῆς Πατρίδος, δὲν πρέπει ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει, χωρὶς νὰ ἔχουν διαπράξῃ ἓν ἀδίκημα νὰ τυγχάνουν αὐτῆς τῆς ἀπανθρώπου μεταχειρίσεως. Ὁ μόνος τρόπος ἐξακριβώσεως τῶν τοιούτων πραγμάτων εἶναι ὁ ὁρισμὸς ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ τότε ἢ ἡμεῖς λέγομεν ψέμματα καὶ ἀνακριβῆ γεγονότα καὶ νὰ μᾶς παραδώσητε εἰς τὴν κοινὴν περιφρόνησιν, ἢ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν ἐργάται τοιούτων πράξεων νὰ δώσουν λόγον. Ἀποκρούω, κύριοι, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης τὸ περὶ ἐνεργείας ἀνακρίσεων. Καὶ φέρω τὸ ἄμεσον παράδειγμα ὅτι εἰς τὸ 401 Νοσοκομεῖον ἦλθον εἰς κατάστασιν πολτῶν 16 πτώματα, τὰ ὁποῖα ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διέταξεν νὰ τὰ ἀποχωρήσουν. Ἐπῆγε τότε ἐκεῖ ὁ Ὑφυπουργὸς τοῦ Πολιτικοῦ Γραφείου κ. Κοθρῆς, ὅστις δὲν εἶναι ἐδῶ, διὰ νὰ διαπιστώσῃ τὴν κατάστασιν, ἀμέσως δὲ ὁ κ. Βενιζέλος διέταξεν τὴν ἐνέργειαν ἀνακρίσεων. Ἔπεσεν ἡ Κυβέρνησις. Ὅταν τὴν πρωΐαν παρεδόθη ὁ φάκελλος τῆς προανακρίσεως, ἐδῶ δὲ εἰς τὴν Βουλὴν λέγουν ἰδοὺ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς προανακρίσεως τὸ ὁποῖον δὲν εἶδεν ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶδον ποῖοι μάρτυρες ἐβεβαίωσαν ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν ὑπέστησαν κακώσεις, ἦσαν ὁ Ταξίαρχος Μπαϊρακτάρης, ὁ Βασιλόπουλος καὶ ὁ ἰατρὸς ποὺ τοὺς εἶδεν. Λέγω λοιπόν, εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ποτὲ πόρισμα ἀνακρίσεων μὴ στηριζόμενον ἐπὶ ὑπευθύνων μαρτύρων;

§174Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Μόνον αὐτοί, κύριε συνάδελφε;

§175Α. ΜΠΙΚΑΚΗΣ. Ὁ ἰατρὸς καὶ οἱ δύο φύλακες ἦσαν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀνάκρισις χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ διὰ τοὺς ἀνακρινομένους ...... (Δὲν ἠκούσθη) .... καὶ τοῦτο διότι ἐὰν ἔσφαλαν διάφορα ὄργανα δὲν θὰ παρασχεθῇ ποτὲ ἡ δυνατότης τῆς διακριβώσεως τῆς ἀληθείας ἐὰν ἡ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπὴ δὲν ἀποτελεῖται ἀπὸ βουλευτὰς καὶ δὲν δώσουν τὴν ἐμπιστοσύνην ὅτι δὲν θὰ διωχθοῦν. Ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι ὁ Κουτσόγεωργας, ἀφοῦ ἐτόλμησε νὰ κάμῃ εἰς τὸ Δικαστήριον τὴν καταγγελίαν, τὴν 6ην Ἰουλίου παρελήφθη ἀπὸ τὸ τμῆμα Μεταγωγῶν καὶ ἔκτοτε ἐξηφανίσθη. Ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις τοῦτο νὰ ἐξακριβώσῃ. Ἐγὼ ὁ ἴδιος ἐπῆγα εἰς τὸ Τμῆμα Μεταγωγῶν καὶ ἠρώτησα τὸν Διοικητήν: «Κύριε Διοικητά, τί ἔγινε μὲ τὸν Κουτσόγεωργαν;» Μοῦ λέγει: «Ὑπὸ ποίαν ἰδιότητα ρωτᾶτε;» «Ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ βουλευτοῦ, τοῦ ἀπήντησα, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ ἐλέγξῃ ἁρμοδίως καὶ εἰς τὸ Κοινοβούλιον τὰς πράξεις τῶν διοικητικῶν ὀργάνων». Καὶ μοῦ ἀπαντᾷ ὅτι τοὺς ἀνεφέρθη ἀπὸ τὴν Ὑποδιοίκησιν Χωροφυλακῆς Ἁγίας Παρασκευῆς ὅτι ἐδραπέτευσεν ἀπὸ τὸν συνοδόν του. Ἀλλὰ ἐγὼ εἰς τὰς ἐφημερίδας δὲν εἶδα καμμίαν σχετικὴν ἀνακοίνωσιν. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους, κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν πραγματικῶς ἡ Κυβέρνησις ἐπιθυμῇ τὴν ἐξακρίβωσιν τῶν πράξεων τούτων, τὰς ὁποίας καταγγέλλομεν, ὁ μόνος τρόπος τὸν ὁποῖον ἔχει ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ εἶναι ἡ σύστασις ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς ἀπὸ ὅλα τὰ κόμματα καὶ τὰς παρατάξεις.

§176Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἡ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπὴ δύναται νὰ ἐξυπηρετήσῃ πολλοὺς σκοποὺς πλὴν τῆς ἐρεύνης ἐντὸς τῶν φυλακῶν. Δὲν ἔχει συμβῆ εἰς οὐδένα μέρος τοῦ κόσμου νὰ εἰσαχθῇ ὁ θεσμὸς τῆς Ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς ἀπὸ μέρους βουλευτῶν δι’ ἔρευναν εἰς φυλακάς. Τοῦτο θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα νὰ παραλύσῃ ἀπολύτως ἡ πειθαρχία τῶν φυλακῶν. Ὡς ὑπεύθυνος Ὑπουργός, κατεχόμενος ἀπὸ ἀνθρωπιστικὰ αἰσθήματα, τὰ ὁποῖα ἔχω εἰς πᾶσαν περίπτωσιν καὶ πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν—καὶ κατὰ τοῦτο διαφέρω ὑμῶν—δὲν θὰ εἶχα κανένα δισταγμὸν νὰ δεχθῶ τὴν ἐπιτροπήν, ἀλλ’ ὡς ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς θὰ εἴπω ὅτι τὸ ἀποκρούω, διότι εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν πρόκειται νὰ παραλύσῃ ἡ τάξις ἡ ὁποία πρέπει νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὰς φυλακάς. Ἤρκεσεν ἡ μετάβασις, ἡ ὁποία εἶχε διαταχθῆ ἀπὸ τὸν κ. Βενιζέλον εἰς τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν, μιᾶς ἐπιτροπῆς διὰ νὰ δημιουργηθοῦν τὰ γνωστὰ ἐπεισόδια τῆς 16 καὶ 17 Ἀπριλίου. Δὲν εἶναι δυνατόν, συνεπῶς, μετὰ τὴν προηγουμένην πεῖραν, νὰ εἰσηγηθῶ τοιαύτην πρότασιν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ θὰ τὴν ἀποκρούσω.

§177Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Θὰ ἔπρεπεν ἡ Βουλὴ νὰ ἔλθῃ εἰς περιωπὴν καὶ νὰ δεχθῇ νὰ συστήσῃ τοιαύτην ἐπιτροπήν.

§178Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Τὸ γεγονὸς ὅτι σεῖς ὁ ὁποῖος ἐπιστεύσατε εἰς τὸ 92% ἐξακολουθεῖτε νὰ πιστεύετε, μὲ πείθει ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ Ἐπιτροπὴ μὲ τὴν ἰδικήν σας συμμετοχήν.

§179Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Κατὰ τὸ ἄρθρον 19 τοῦ Κανονισμοῦ τὸν ἀγορεύοντα διαδέχεται πάντοτε ὁ ἀντιλέγων. Συνεπῶς πρέπει νὰ δώσετε τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Βουρδουμπᾶν.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐγενικεύθη. Τώρα ὁμιλοῦν οἱ ἐπερωτῶντες. Ὁ κ. Μάντακας ἔχει τὸν λόγον.

§181Ε. ΜΑΝΤΑΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, μὲ συγκίνησιν ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα τοῦτο διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὰ ἑξῆντα μου χρόνια καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ ἀκούσετε μὲ ὑπομονὴν καὶ ἀνεκτικότητα. Ζητοῦμεν τὴν κατάργησιν τοῦ θεσμοῦ τῆς Μακρονήσου ἐξ ὁλοκλήρου, ὄχι μόνον τοῦ πολιτικοῦ μέρους, ἀλλὰ καὶ τοῦ στρατιωτικοῦ τοιούτου. Ἡ Κυβέρνησις ὑπεσχέθη ἀμνηστίαν καὶ ἀντὶ τούτου ἐξήγγειλε μέτρα ἐπιεικείας ἀπὸ πολλοῦ, τὰ ὁποῖα ἀκόμη δὲν ἐφηρμόσθησαν.

§182Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς προγραμματικὰς δηλώσεις καὶ εἶπεν ὅτι δὲν ὑπόσχεται ἀμνηστίαν.

§183Ε. ΜΑΝΤΑΚΑΣ. Τὰ μέτρα βέβαια αὐτὰ ἡμεῖς τὰ κρίνομεν ἀνεπαρκέστατα. Ἐν τῷ μεταξὺ ἡ κατάστασις εἰς ὅλας τὰς φυλακὰς παραμένει ἡ ἰδία. Καὶ εἰς αὐτὰς ἀκόμη τὰς φυλακὰς Ἀβέρωφ ποὺ ἔχομεν ἐδῶ πλάϊ μας. Δὲν θὰ σᾶς ἀναγνώσω ἀποσπάσματα πληθύος ἐπιστολῶν φυλακισμένων, λόγῳ τοῦ περιωρισμένου χρόνου ὁ ὁποῖος μοῦ διετέθη ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς διὰ τὴν ἀγόρευσίν μου, ἀλλὰ θὰ καταθέσω ταύτας εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς ἵνα καταχωρηθῶσιν εἰς τὰ πρακτικά. Θὰ ἤθελα πάντως νὰ κάμω τὴν μικρὰν παραχώρησιν εἰς τὴν ἐκφρασθεῖσαν ἀντίληψιν, κατὰ τὴν προχθεσινὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, καθ’ ἣν ὁ κρατούμενος ἔχει τὴν τάσιν νὰ ὑπερβάλῃ τὰ δεινά του. Παρακαλῶ πάντως τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του τὸ ζήτημα τῆς διατροφῆς καὶ ἐν γένει διαβιώσεως εἰς τὰς φυλακὰς Ἀβέρωφ, ὅπου ὑπάρχει μεγάλος συνωστισμὸς καὶ μάλιστα τώρα μὲ τὴν ζέστη ἔχει καταστῆ ἡ ζωὴ ἀνυπόφορος.

§184Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Εἶναι ἀκριβὴς ἡ βεβαίωσίς σας καὶ δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς διετάχθη ἡ μεταφορὰ ὡρισμένων κρατουμένων εἰς Ρόδον, ὄχι διὰ νὰ παραθερίσουν, ὅπως εἶπεν κάποιος συνάδελφος, ἀλλὰ διὰ νὰ δημιουργηθῇ χῶρος. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δίαιταν τῶν κρατουμένων εἰς τὰς φυλακὰς Ἀβέρωφ ἔλαβα μέτρα ὥστε τὸ σύνολον τῶν κρατουμένων, ἀπὸ αὔριον ἢ μεθαύριο, νὰ μὴ τύχῃ ὑπὸ δίαιταν, νὰ ὑπάρχῃ δηλαδὴ τὸ ηὐξημένον συσσίτιον.

§185Ε. ΜΑΝΤΑΚΑΣ. Εἶμαι εὐτυχὴς ποὺ τὸ ἀκούω ἀπὸ τὸ στόμα σας. Θὰ ἔθιγα καὶ τὸ θέμα τοῦτο, ἀλλὰ μὲ προλάβατε. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν Μακρόνησον θὰ ἤθελα νὰ τονίσω τοῦτο μόνον. Ὅτι αἱ δηλώσεις τῆς μετανοίας αἱ ὁποῖαι ζητοῦνται ἀπὸ τοὺς ἐξορίστους εἶναι τὸ πλέον βάρβαρον μέτρον τὸ ὁποῖον ἐλήφθη ποτὲ ἐν Ἑλλάδι. Ἐξακολουθοῦν νὰ ζητοῦνται αἱ δηλώσεις αὐταὶ ὡς ἀντάλλαγμα τῆς προσωπικῆς των ἐλευθερίας. Ἀπὸ ποίους; Ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἰσχυρίζονται ὅτι σέβονται τὴν σκέψιν τὴν ἀνθρωπίνην καὶ τὴν ἀτομικὴν ἐλευθερίαν. Ἐπίσης ὁ χαρακτηρισμὸς «ἐπικίνδυνος εἰς τὴν ἔννομον τάξιν» νομίζομεν ὅτι ἐξουδετερώνει καὶ ἐκμηδενίζει κάθε μέτρον ἐπιεικείας.

§186Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Θὰ ἤθελα νὰ σᾶς ἀπευθύνω ἕνα ἐρώτημα εἰς ἕνα ἤρεμον τόνον συζητήσεως. Εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὑποθέσωμεν ὅτι μεταξὺ τῶν κρατουμένων ὑφίστανται πράγματι ἐπικίνδυνοι, πῶς θὰ ἐξετασθῇ;

§187Ε. ΜΑΝΤΑΚΑΣ. Δὲν εἶναι κανεὶς ἐπικίνδυνος. Εἶναι ράκη ἀνθρώπινα ἀπὸ τὰ δεινὰ μιᾶς ὁλοκλήρου τριετίας εἰς Ξερονῆσι.

§188Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Οἱ συμμορῖται, οἱ ὁποῖοι κρατοῦνται, δὲν εἶναι ἐπικίνδυνοι;

§189Ε. ΜΑΝΤΑΚΑΣ. Δὲν εἶναι συμμορῖται, κ. συνάδελφε, εἰς Μακρόνησον· μὴ ὁμιλεῖτε περὶ συμμοριτῶν. Κρατοῦνται χωρὶς καμμιὰ κατηγορίαν ὡς ὕποπτοι ἄλλοι ἐπὶ δύο καὶ ἄλλοι ἐπὶ τρία ἔτη.

§190Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς παράσχω μίαν πληροφορίαν. Ἔχω ἐξετάσει εἰς διαφόρους φυλακὰς τὸ ποιὸν τῶν κρατουμένων καὶ ἔχω εἰς τὴν διάθεσίν σας καὶ ἐὰν ἐπιμένετε εἶμαι πρόθυμος νὰ σᾶς δώσω αὐτὴν τὴν στιγμήν, σχετικὰ στοιχεῖα. Ὑπάρχουν πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἠμφισβήτησαν κατὰ τὴν δίκην των ἐὰν οἱ φόνοι τοὺς ὁποίους διέπραξαν ἦσαν 57 ἢ 82. Ἡ ἀμφισβήτησις ἤρχιζε ἀπὸ τὸν 58ον φόνον!

§191Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ξεύρετε, κύριε συνάδελφε, ἐὰν μεταξὺ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐδολοφόνησαν τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης Λαδᾶν ἦσαν πρόσωπα τὰ ὁποῖα εἶχον ἐκτοπισθῆ εἰς τὴν Ἰκαρίαν καὶ εἶχον ἀπολυθῆ;

§192Ε. ΜΑΝΤΑΚΑΣ. Δὲν τὸ ξεύρω, κύριε συνάδελφε.

§193Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ἰσχυρίζεσθε ὅτι οἱ ἐκτοπισμένοι δὲν εἶναι ἐπικίνδυνοι. Σᾶς γνωρίζω ὅτι ἀπελύθησαν ἀπὸ τὴν Ἰκαρίαν πολλοὶ ἀσθενεῖς καὶ μεταξὺ αὐτῶν 1 ἢ 2 μετέσχον εἰς τὴν δολοφονίαν τοῦ Λαδᾶ.

§194Ε. ΜΑΝΤΑΚΑΣ. Τὸ πρόβλημα τῆς Μακρονήσου εἶναι πρόβλημα συνειδήσεως τῶν ἐλευθέρων ἀνθρώπων καὶ εἶναι ἕνα δεῖγμα τῆς ἀναποφασιστικότητος καὶ ἀδυναμίας τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν εἰρήνευσιν τοῦ τόπου. Ἐκεῖνο ποὺ θέλομεν καὶ ζητοῦμεν, ἐν ἀναμονῇ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν μέτρων ἐπιεικείας, εἶναι νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις μέτρα βελτιώσεως τῆς ζωῆς καὶ ἀνακουφίσεως τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν ἐξορίστων καὶ κρατουμένων οἱ ὁποῖοι σήμερον ὑποφέρουν. Νὰ ἀνακουφίσῃ τοὺς ἀσθενεῖς καὶ τὰς γυναίκας, νὰ ἀπολύσῃ τοὺς γέροντας καὶ τὶς γρηές. Εἰς τὴν Ἰκαρίαν εἶναι 58 ἄρρωστοι οἱ ὁποῖοι περιμένουν νὰ πεθάνουν καὶ δὲν ζητοῦν τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ τοὺς φέρουν εἰς τὰ σπίτια των γιὰ νὰ πεθάνουν ἐκεῖ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ στρατιωτικὸν στρατόπεδον Μακρονήσου ἔχω νὰ εἴπω ὅτι ὑπῆρχον καὶ ὑπάρχουν πάντοτε τὰ μέσα ἐκεῖνα μὲ τὰ ὁποῖα εἰς τὸν στρατὸν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἄριστα ἀποτελέσματα, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἀνάγκη χρησιμοποιήσεως βιαίων μέτρων, χωρὶς ἐκβιασμὸν συνειδήσεων, χωρὶς ἐξαναγκασμούς. Εἶναι γνωστὸν εἰς ὅσους ἔχουν διοικήσει ἄνδρας ἀπὸ τοῦ 1912 καὶ ἐφεξῆς ὅτι ποτὲ δὲν ἐχρησιμοποιήθησαν μέσα καταναγκαστικὰ ἐκβιασμοῦ τῶν συνειδήσεων. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁ ρωμηὸς εἶναι φιλότιμος ἄνθρωπος. Ὅταν τὸν κτυπήσετε, τὸν ἐξαναγκάσετε, τὸν ἐκβιάσετε, γίνεται θηρίο. Ἢ θὰ χάσῃ τὸν ἀνδρισμόν του ἢ θὰ γίνῃ θηρίο καὶ δὲν κυττάζει παρὰ νὰ εὕρῃ τὴν εὐκαιρίαν διὰ νὰ ἐκδικηθῇ. Ὅσοι ὑπηρέτησαν εἰς τὸν στρατὸν καὶ διώκησαν ἄνδρας γνωρίζουν ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ μέτρα εἶναι ἀντίθετα πρὸς τὴν νοοτροπίαν τοῦ Ἕλληνος. Τὰ κτυπήματα, ἡ βία καὶ τὸ ξύλο κτυποῦν θανασίμως τὴν αὐθόρμητον ἀνάπτυξιν τῆς πρωτοβουλίας, ποὺ εἶναι τόσον χρήσιμος εἰς τὴν μάχην, ὡς καλῶς γνωρίζουν ὅσοι ἐπολέμησαν. Καταστρέφουν τὴν ἅμιλλαν μέσα εἰς τὰς μονάδας καὶ τὴν ἀλληλοεκτίμησιν καὶ θραύουν τὴν συνοχήν, ἀλλὰ καὶ τὴν πειθαρχίαν, ἡ ὁποία γίνεται παθητικὴ καὶ ἄγονος, ἀντὶ νὰ εἶναι ἐνεργητικὴ καὶ γόνιμος.

§195Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Δὲν ὑπάρχει κανείς, ὁ ὁποῖος νὰ ἰσχυρίζεται τὸ ἀντίθετον. Ἀσκεῖτε πολεμικὴν κατὰ μιᾶς θεωρίας, τὴν ὁποίαν οὐδεὶς ὑποστηρίζει.

§196Ε. ΜΑΝΤΑΚΑΣ. Ὁπωσδήποτε ὅμως ἐφηρμόσθη ἐν τῇ πράξει τὸ ἀντίθετον. Εἶμαι εὐτυχὴς διὰ τὴν διαπίστωσίν σας. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν λόγος νὰ μεταχειριζώμεθα καταναγκαστικὰ καὶ ἐκβιαστικὰ μέτρα, ποὺ εἶναι ἀντίθετα πρὸς τὴν ψυχοσύνθεσιν τοῦ Ἕλληνος καὶ ξένα πρὸς τὰς παραδόσεις τοῦ στρατοῦ μας, εἰσαχθέντα ἔξωθεν.

§197Δ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Αὐτὰ σᾶς ἔκαμαν, κύριε Μάντακα, νὰ εἶσθε εἰς τὸ περιθώριον. Ἐνῷ οἱ Ἕλληνες ἡνωμένοι ἠγωνίζοντο ἐναντίον τῶν βαρβάρων, σεῖς ἐφέρατε τὰ βάρβαρα αὐτὰ συστήματα ἀπὸ τὸν Βορρᾶν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Μαθήματα πατριωτισμοῦ δὲν δεχόμεθα ἀπὸ κανένα καὶ ἰδιαίτερα ἀπὸ σᾶς, κύριε συνάδελφε. Ποῦ εἴσαστε κατὰ τὴν κατοχὴν καὶ τί ἐκάματε;

§198Ε. ΜΑΝΤΑΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι καιρὸς νὰ ἀντικαταστήσῃ ἡ ψύχραιμος σκέψις τὸν ἀλόγιστον φανατισμόν. Εἶναι καιρὸς νὰ παύσουν ἀνάμεσα εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ ὑπάρχουν οἱ νικηταὶ καὶ οἱ ἡττημένοι καὶ τοῦτο χάριν τῆς ἐθνικῆς ἑνότητος.

§199Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Δὲν ὑπάρχουν ἡττημένοι. Οἱ ἡττηθέντες εἶχον ἐξέλθει τῶν ὁρίων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ δι’ αὐτὸ εὑρίσκονται ἐκτὸς τῶν ὁρίων, κατὰ τὸ πλεῖστον, τῆς Ἐπικρατείας.

§200Ε. ΜΑΝΤΑΚΑΣ. Ἡ ψυχικὴ ἑνότης τοῦ λαοῦ μας, διὰ τὴν ὁποίαν ζητῶ νὰ παύσουν ὅσα εἶπον, εἶναι τὸ μόνον στερεὸν θεμέλιον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἠμπορεῖ νὰ στερεωθῇ εἰς τὸ μέλλον, κάθε νέα προσπάθεια, διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν καὶ τὴν ἀναγέννησιν τοῦ τόπου μας εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς ἐνεργείας. Νομίζω μάλιστα ὅτι εἶναι ἡ κατευθυντηρία γραμμή, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀκολουθήσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ εἶναι ἡ κυρία καὶ πρωταρχικὴ ἀποστολή της, ἡ πραγματοποίησις τῆς ἐθνικῆς ἑνότητος. Ἡ ψυχικὴ ἑνότης, ὡς ἀκλόνητον βάθρον, εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ δώσῃ εἰς τὸν λαόν μας, εἰς ὅλους, οἱ ὁποῖοι θὰ κληθοῦν νὰ ἐργασθοῦν διὰ νὰ ἀνασυγκροτηθῇ αὐτὸς ὁ τόπος, τὸν ἐνθουσιασμόν. Διότι χωρὶς τὸν ἐνθουσιασμὸν ὅλων τῶν Ἑλλήνων νὰ μὴ περιμένετε μεγάλα πράγματα. Πρέπει ὅλοι μὲ ἐνθουσιασμὸν νὰ τεθῶμεν ἐπὶ τὸ ἔργον, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἀνεγείρωμεν τὰ ἐρείπια αὐτοῦ τοῦ τόπου.

§201Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ἐπειδὴ ὁ ρήτωρ ὡμίλησε περὶ τῶν ἐκτοπισμῶν, ὑπῆρξε περίοδος, κατὰ τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν εὐθύνην τῶν ἐκτοπισμῶν. Θὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ διευκρινισθῇ ὅτι ἐκείνην τὴν στιγμήν, ποὺ διεξήγετο ἔνοπλος ἀγὼν ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος, ὁ ὁποῖος δὲν περιωρίζετο εἰς τὰς μάχας, αἱ ὁποῖαι ἐδίδοντο μεταξὺ τμημάτων ἐνόπλων, ἀλλὰ διεξήγετο καὶ μέσα εἰς τὰς πόλεις, ἐγένοντο ἀπόπειραι δυναμιτιστικαὶ καὶ ἄλλαι ἀπόπειραι καὶ δολοφονίαι ἐντὸς τῶν πόλεων, καὶ ἔπρεπε νὰ προφυλαχθῇ ἡ οἰκογένεια, ἦτο ἀνάγκη νὰ γίνουν συλλήψεις προληπτικαί. Βέβαια εἶναι δύσκολον νὰ διακρίνῃ τις, ποῖος πρέπει νὰ συλληφθῇ καὶ ποῖος δὲν πρέπει. Πολλὰς φορὰς συνελαμβάνοντο καὶ ἀπεμακρύνοντο πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ συλληφθοῦν. Ποῖα ἦσαν τὰ κριτήρια; Βέβαια ἀνεζήτει κανεὶς πρόσωπα, τὰ ὁποῖα πρῶτον θὰ ἦσαν κομμουνισταὶ καὶ συνεπῶς θὰ ἦσαν πρόθυμοι νὰ ὑπακούσουν εἰς μίαν διαταγὴν καὶ δεύτερον πρόσωπα ἐπικίνδυνα, ἱκανὰ νὰ ἔχουν μίαν ἔνοπλον δρᾶσιν. Τὸ πρῶτον, τὸ ἂν εἶναι κανεὶς κομμουνιστὴς ἢ ὄχι δὲν διευκρινίζεται πάντοτε. Καμμίαν φορὰν ἴσως ἐπέδρασε τὸ ὅτι μετέσχεν εἰς συνέδρια καὶ εἶναι μέλος τοῦ Κ. Κόμματος, ἀλλὰ ὅτι κανεὶς ἦτο εἰς τὸ ΕΑΜ ἢ τὸν ΕΛΑΣ, δὲν ἦτο ἀπόδειξις ὅτι ἦτο κομμουνιστής. Ἐκεῖ εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ ζητήσωμεν τὰς δηλώσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐζητοῦντο διὰ τῆς βίας καὶ ἵνα τοὺς ἐξαναγκάσωμεν νὰ μεταβάλλουν φρονήματα. Ἐζητεῖτο ἕνα στοιχεῖον ἐκεῖ, ποὺ δὲν εἴχομεν ἄλλα στοιχεῖα διὰ νὰ κρίνωμεν, τί φρονεῖ, τί πιστεύει, διὰ νὰ μὴ γίνῃ λάθος καὶ ἐκτοπίσομεν πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν ἦσαν κομμουνισταί. Οὐδέποτε διὰ τῆς βίας ἠθελήσαμεν νὰ ζητήσωμεν μίαν τοιαύτην δήλωσιν. Καὶ ὅταν ἐδίδοντο αὐθορμήτως, πάντοτε ἐξητάζαμεν νὰ ἴδωμεν κατὰ πόσον εἶναι εἰλικρινὴς ἢ ὄχι. Ἄν ὄργανά τινα διέπραξαν αὐτὸ τὸ λάθος νὰ προβοῦν εἰς βιαιότητας διὰ νὰ ἐξαναγκάσουν κάποιον νὰ κάμῃ δήλωσιν, τοῦτο ἦτο ἀντίθετον πρὸς ὅ,τι ἐφαρμόζει τὸ Κράτος, διότι βιαιότητας δὲν ἐφαρμόζει, ἀλλὰ δὲν θὰ ἦτο καὶ τὸ κατάλληλον μέσον διὰ νὰ πάρωμε μίαν δήλωσιν καὶ δι’ ἐκείνους ποὺ αὐθορμήτως μᾶς ἔδιδαν, πάλιν ἐκάμνομεν ἔρευναν διὰ νὰ ἴδωμεν πῶς μᾶς τὴν δίδουν. Περὶ τοῦ ἂν ἦσαν ἐπικίνδυνοι ἢ ὄχι, ἦτο δύσκολον νὰ προβῶμεν εἰς μίαν διαπίστωσιν τοιαύτην. Εἴχομεν χιλιάδες ἐκτοπισμένους εἰς Ἰκαρίαν, ἀπελύσαμεν πολλούς, ὑπάρχουν δὲ μετοξὺ αὐτῶν καὶ μερικοὶ οἱ ὁποῖοι προέβησαν εἰς πράξεις ἐγκληματικάς. Καὶ ὁ Παρτσαλίδης ἦτο ἐκτοπισμένος ὡς ἐπικίνδυνος. Ὑπάρχουν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἐπικίνδυνοι, ἀλλὰ λόγῳ τῆς φύσεως τῆς ὑποθέσεως, ἦτο δύσκολον μετὰ βεβαιότητος νὰ εἴπωμεν ὅτι ὁ τάδε πρέπει νὰ ἐκτοπισθῇ ἢ ὄχι.

§202Ε. ΜΑΝΤΑΚΑΣ. Σᾶς λέγω διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς ἀπὸ τοὺς ὁποίους ζητοῦν νὰ κάμουν δήλωσιν. Δὲν θὰ κάμουν. Εἶναι ἀξιωματικοί. Εἶναι ἄνδρες οἱ ὁποῖοι ἠνάλωσαν τὴν ζωήν των εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς πατρίδος ἐπὶ μακρὰ ἔτη καὶ δὲν θὰ κάμουν δήλωσιν καὶ ἑκατὸν ἔτη ἂν μείνουν ἐξόριστοι.

§203Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Τί τοὺς λέγουν; Τί τοὺς ζητοῦν; Ἄν τοὺς ἔλεγαν νὰ ἀποκηρύξουν τὴν ἔνοπλον ἐπίθεσιν κατὰ τῆς Ἑλλάδος; Διατί δὲν τὴν κάμνουν τὴν δήλωσιν;

§204Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ἐγὼ ἐδέχθην δηλώσεις, αἱ ὁποῖαι δέν ἦσαν διατυπωμέναι ὅπως ἤθελον αἱ Ἀρχαί. Καὶ δι’ ἐπιστολῆς ἀκόμη, ἂν μοῦ ἔλεγε κἄποιος ὅτι, ἐγὼ κύριε Ὑπουργέ, εἶμαι ἐκτοπισμένος, ἐγὼ δὲν πιστεύω εἰς τὸν κομμουνισμόν, αὐτὸ μοῦ ἤρκει νὰ πεισθῶ ἐγὼ ὅτι πράγματι αὐτὸς εἶναι κακῶς ἐκτοπισμένος. Ἤθελα νὰ εὕρω ἕνα τρόπον.......

§205Ε. ΜΑΝΤΑΚΑΣ. Δὲν ἔγινε........

§206Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Δυστυχῶς, ἐγένετο καὶ διὰ τοῦτο ἐφονεύθη ὁ Λαδᾶς.

§207Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Τὸν Παπαϊωάννου δὲν τὸ ἔβγαλα ἀπὸ ἐκεῖ, χωρὶς νὰ κάμῃ δήλωσιν; Μοῦ ἤρκεσε μία βεβαίωσις ἰδική του, προσωπική, ὅτι δὲν ἦτο κομμουνιστής.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φ. Χατζήμπεης ἔχει τὸν λόγον.

§209Φ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Κύριοι βουλευταί, πολλὲς φορὲς κατὰ τὴν μακραίωνα ἱστορία τῆς πατρίδος μας συνέβη ἄνδρες πολιτικοί, στρατιωτικοὶ καὶ πνευματικοί, προσφέροντες τεραστίας πρὸς τὴν Πατρίδα καὶ τὸν Λαὸν ὑπηρεσίας, ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον ἀπὸ πολιτικὴ προκατάληψη καὶ κομματικὴ ἐμπάθεια, νὰ ἐξορισθοῦν, νὰ φυλακισθοῦν καὶ νὰ ἐκτελεσθοῦν ἀκόμη. Ἄπειροι εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ μέχρι σήμερον πλήρωσαν τὸ βαρὺ καὶ ἀναπότρεπτο καθὼς φαίνεται γιὰ τὴν Πατρίδα μας αὐτὸ τίμημα. Κι’ ἂν βρέθηκαν φυσικὰ Ἕλληνες δικασταὶ καὶ Κυβερνῆται, νὰ δικάσουν σὲ θάνατο λίγο ἔλλειψε καὶ νὰ ἐκτελέσουν ἕνα Κολοκοτρώνη, κανεὶς βεβαίως, ἀπ’ τοὺς Νεοέλληνας, ὅσο καὶ ἂν θλίβεται, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀπορῇ πῶς γιὰ μιὰ ἀκόμη φορά, βρέθηκαν Ἕλληνες Κυβερνῆται, τὸν ἀρχηγὸ τοῦ Κινήματος τῆς Ἐθνικῆς μας Ἀντιστάσεως, τὸν τιμημένο στρατηγὸ Στέφανο Σαράφη, νὰ τὸν κρατοῦν καὶ νὰ τὸν βασανίζουν μέχρι σήμερον στὸ Μακρονήσι. Ἐκεῖνο ὅμως, ποὺ εἶναι ἐντελῶς πρωτοφανέρωτο, καὶ στὴ δική μας ἀλλὰ καὶ σ’ ὅλες ἀσφαλῶς τὶς ἱστορίες τῶν πολιτισμένων Χωρῶν, εἶναι ἡ τρομακτικὰ μεγάλη ἔκτασις ποὺ πῆρε ὁ γενικὸς διωγμός, κατὰ ποντός, ποὺ ὁπωσδήποτε καὶ καθ’ οἱονδήποτε τρόπο, συμμετέσχε στὸν μεγαλειώδη κατὰ τῶν κατακτητῶν ἀντιστασιακὸ ἀγῶνα μας. (Θόρυβος). Χιλιάδες σεμνοὶ καὶ ἀνώνυμοι ἥρωες ὅσοι ἐπέζησαν ἀπὸ τὴν φοβερὴ καταδίωξη, σέρνονται δεμένοι σὰν κοινοὶ ἐγκληματίαι ἀπὸ φυλακὲς σὲ ἐξορίες καὶ σὲ στρατόπεδα, κτυπώμενοι, αἱμοπτύοντες. Χωρὶς καμμιὰ ἀμφιβολία κ. συνάδελφοι, οἱ φοβερώτερες ἀπ’ τὶς ἐν χρήσει σήμερον φυλακές, εἶναι οἱ φυλακὲς Κερκύρας. Στὰ θελωτὰ ὑπόγεια κελιὰ τάφους τῶν ὁποίων ἑκατοντάδες κρατουμένων ρίχθηκαν γιὰ νὰ ἐξοντωθοῦν. Εἶναι γνωσταὶ εἰς ὅλους αἱ φρικιαστικαὶ συνθῆκαι διαβιώσεως τῶν κρατουμένων στὶς φυλακὲς αὐτές, ὅπου ἐπίσης ὅλοι πλέον γνωρίζουν τὴν βάρβαρον καὶ τρομοκρατικὴν διαγωγὴν τοῦ Διευθυντοῦ Τουρνᾶ καὶ τῶν φυλάκων ἐκείνων ποὺ χρησιμοποιοῦνται διὰ τὸν βασανισμὸν τῶν κρατουμένων.

§210Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Ὁ Τουρνᾶς εἶναι ὁ ἄριστος τῶν Διευθυντῶν.

§211Ν. ΜΠΟΥΡΑΝΤΑΣ. Δὲν λέτε τὴν ἀλήθειαν, ὅταν ἰσχυρίζεσθε, ὅτι αἱ φυλακαὶ τῆς Κερκύρας εἶναι αἱ φοβερώτεραι.

§212Φ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Ἀπείρως χειρότερες ἀπὸ κάθε ἄποψη εἶναι, οἱ συνθῆκες ποὺ ἐπικρατοῦν στὶς φυλακὲς Κεφαλληνίας (Ἀργοστολίου). Ἐκεῖ μάλιστα συνέβησαν γεγονότα τέτοιας βαρβαρότητος ποὺ ὅμοια τους δὲν ἔχει νὰ ἐπιδείξῃ ὄχι μόνον ὁ κατ’ ἐξοχὴν ἀνθρώπινος ἑλληνικὸς πολιτισμός μας, ἀλλὰ οὔτε ἡ ζωὴ πραγματικῶν καννιβάλων. Εἶναι γνωστὸν ὅτι τὴν παραμονὴ τῆς ἐκτελέσεως, ἡ Διεύθυνσις τῆς φυλακῆς παρέχει ὡρισμένες στοιχειώδεις διευκολύνσεις, σ’ αὐτοὺς ποὺ πρόκειται τὴν αὐγὴ νὰ σκοτωθοῦν. Εἴτε σὰν σεβασμὸ πρὸς τοὺς ἀνθρώπους ποὺ θ’ ἀντικρύσουν τὸν θάνατο, εἴτε σεβόμενοι αὐτὸν τὸν ἴδιο τὸν θάνατο. Στὴ φυλακὴ Κεφαλληνίας ὅμως ὁ πρώην Δ)ντὴς Φρέρης—διευθυντὴς τώρα στὶς φυλακὲς κρατουμένων ἀνηλίκων στὸ Βίδο, δίπλα στὴν Κέρκυρα—ὁ νῦν Δ)ντὴς Ι. Βιζιρτζῆς, οἱ γιατροὶ Κεφαλᾶς καὶ Τσιλημιδός, ὁ ὑπαρχιφύλακας Λυκούδης, οἱ φύλακες Α. Κεκᾶτος, Γ. Εὐαγγελᾶτος, Εὐάγγελος καὶ Μαρίνος Μοσχονᾶς, Ν. Λαζαράτος, Λ. Μουρελᾶτος, Δεστούνης, Λαλαγιάννης, Σπ. Χαλᾶς κλπ. ἔπαιρνον τοὺς μελλοθανάτους ἀπὸ βραδὺς καὶ τοὺς ὑπέβαλαν σὲ φρικτὰ βασανιστήρια. Ὅταν δὲ τὸν Μάϊον τοῦ 1949 οἱ κρατούμενοι τῶν φυλακῶν σ’ ἔνδειξη διαμαρτυρίας γιὰ τὰ φρικιαστικὰ αὐτὰ πράγματα ἐκήρυξαν ἀπεργία πείνης ποὺ κράτησε 15 μέρες, οἱ ἴδιοι οἱ ἀνωτέρω βασανισταὶ Διευθυνταί, γιατροὶ καὶ φύλακες, ἀφοῦ τοὺς ξυλοκόπησαν ἀγρίως, τοὺς ξάπλωσαν στὴν αὐλὴ καὶ μὲ λάστιχο στὴ μύτη τοὺς διοχέτευαν γάλα ποὺ ἀντὶ νὰ πάῃ στὸ στομάχι πῆγε στοὺς πνεύμονας μὲ ἀποτέλεσμα τὸν θάνατο ἀπὸ πνευμοκοκίνην συμφόρησιν.

§213Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Εἰς τὰς φυλακὰς αὐτὰς ἐκρατοῦντο πολλοὶ κατάδικοι εἰς θάνατον, οἱ ὁποῖοι καὶ ἐξετελέσθησαν. Πάντως δὲν ἔγιναν κακοποιήσεις.

§214Φ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Πρὶν ὅμως θανατωθοῦν σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ἐβασανίσθησαν ἀφάνταστα καὶ ἐνῷ ἔπρεπε τὶς τελευταῖες ὧρες νὰ δίδωνται ὡρισμέναι διευκολύνσεις, οἱ φύλακες τοὺς ἐκακομεταχειρίζοντο καὶ τοὺς ἀπέσπων διὰ τῆς βίας ἀπὸ τοὺς ἄλλους συναδέλφους των.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πότε ἔγιναν αὐτά;

§216Φ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Τὸ 1948.

§217Ε. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Νομίζω, ὅτι ὄχι μόνον εἶναι περιττὴ ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. συναδέλφου, ἀλλὰ καὶ ὅλη ἡ ἐπερώτησις. Πρέπει νὰ ἀφήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν ἐλευθέραν καὶ ἀπερίσπαστον νὰ ἐπιδοθῇ εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν καὶ νὰ μὴ κατατριβώμεθα συζητοῦντες τοιαῦτα θέματα.

§218Φ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Τὸν Μάϊον τοῦ 1949, εἰς τὰς φυλακὰς Κεφαλληνίας, τόσον ἠγανάκτησαν οἱ κρατούμενοι ἀπὸ τὴν κακὴν συμπεριφορὰν τῶν φυλάκων, ὥστε ἐκήρυξαν ἀπεργίαν πείνης διαρκέσασαν 15 ἡμέρας.

§219Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Πάντοτε ἡ ἀπεργία πείνης ἐκτελεῖται ὑπὸ τῶν κρατουμένων κατόπιν σχεδίου καὶ διαρκεῖ 14 ἡμέρας κατὰ κανόνα.

§220Φ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Ἡ ἀντιμετώπισις δὲ τῆς ἀπεργίας γίνεται μὲ βιαίαν σίτισιν τῶν ἀπεργῶν.

§221Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἡ βιαία σίτισις τῶν ἀπεργῶν εἶναι διατεταγμένη ὑπὸ τῶν Κανονισμῶν τῶν φυλακῶν καὶ δὲν βοηθεῖ τὸν θάνατον τῶν κρατουμένων. Εἰς τὰς φυλακὰς Κερκύρας πρὸ 45 ἡμερῶν ἀνεκαλύφθη ἔγγραφος διαταγή, ἡ ὁποία ἔλεγε νὰ κατέλθουν εἰς ἀπεργίαν πείνης οἱ κρατούμενοι. Δὲν τὴν ἀνεκοίνωσα διὰ νὰ ἴδωμεν τὸν τρόπον τῆς ἐκτελέσεώς της. Ἡ ἀπεργία πείνης δὲν γίνεται ἀπὸ ἀγανάκτησιν τῶν κρατουμένων, ἀλλὰ γίνεται ἀπὸ ὑπακοὴν εἰς ὡρισμένα συνθήματα.

§222Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Προσπαθεῖτε, κύριε συνάδελφε, νὰ ἀγνοήσητε, ὅτι ὁ κομμουνισμὸς εἶναι διαρκὴς ἐπανάστασις, ἀλλάζει μόνον ἡ τακτική. Σήμερον π.χ. εἶναι ἡ περίοδος τοῦ παρὰ πόδας, αὔριον δὲν ἀποκλείεται νὰ γίνῃ ἐπανάστασις.

§223Φ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Μετὰ ἀπὸ 15 ἡμέρας ἀπεργίαν πείνης, οἱ κρατούμενοι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι εἶχαν γίνει πτώματα ἐξυλοκοπήθησαν καὶ τοὺς ἐπεβλήθησαν διάφορα ἄλλα βασανιστήρια. Εἰς τὰς φυλακὰς Ἀμφίσσης ποὺ μένουν συνήθως φυματικοὶ ἡ κατάστασις εἶναι ἀπελπιστικὴ κυρίως ἀπὸ ἄποψη ἰατροφαρμακευτικῆς περιθάλψεως, συσσιτίου, νεροῦ κλπ.

§224Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Εἰς τὰς φυλακὰς Ἀμφίσσης ἡ συμπεριφορὰ τοῦ προσωπικοῦ ὡς μὲ ἐβεβαίωσε καὶ ὁ κ. Γρηγοριάδης, εἶναι ἀρίστη.

§225Φ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Δὲν ὡμίλησα διὰ τὴν συμπεριφορὰν τοῦ προσωπικοῦ κ. Ὑπουργέ, σᾶς παρεκάλεσα διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ διαιτολογίου. Στὶς φυλακὲς Ἀκροναυπλίας ἐν συνεχείᾳ τῶν ὅσων ἐναντίον τῶν πολιτικῶν κρατουμένων συνέβησαν μέχρι σήμερον, τῆς στενότητος τοῦ χώρου, τῆς ἀναμίξεως τῶν φυματικῶν καὶ λοιπῶν ἀσθενῶν μετὰ ὑγιῶν, τὴν 1η Ἰουλίου ἐγένετο κατὰ καταγγελίας τοῦ συνόλου τῶν 243 πολιτικῶν κρατουμένων, ἀπόπειρα δηλητηριάσεώς των διὰ γάλακτος μὲ ἀποτέλεσμα 6 κρατουμένων ἡ ζωὴ νὰ κινδυνεύσῃ ἀμέσως. Οἱ ἀσθενεῖς παρ’ ὅλο ποὺ ἐσφάδαζον ἀπὸ τοὺς πόνους στὸ προαύλια τῶν φυλακῶν ἀφέθησαν χωρὶς ἰατρικὴν περίθαλψιν.

§226Ε. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀφήσατε τὸν κ. συνάδελφον, ἐκτελεῖ διατεταγμένην ὑπηρεσίαν.

§227Φ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Τὰ Γιοῦρα, κύριοι συνάδελφοι, πολλοὶ τὰ συνέκριναν μὲ τὸ Νταχάου. Ἡ σύγκριση αὕτη ὅμως ἀδικεῖ τὸ γερμανικὸ ἐκεῖνο στρατόπεδο τοῦ θανάτου σὲ τοῦτο κυρίως. Στὸ ὅτι οὔτε οἱ Γερμανοὶ τοὺς αἰχμαλώτους των ποὺ τοὺς ἐπέβαλλον καταναγκαστικὴν ἐργασίαν δὲν τοὺς ἐβασάνιζαν τὴν νύχτα φρικιαστικώτατα ὅπως συνέβαινε στὰ Γιοῦρα ἐπὶ ἔτη. Στὸ ἄγονο αὐτὸ ξερονῆσι ποὺ καθὼς ἀναφέρει καὶ ὁ Ρωμαῖος ἱστορικὸς Τάκιτος οἱ συγκλητικοὶ καὶ οἱ αὐτοκρατορικοὶ τῆς Ρώμης δίσταζαν νὰ στείλουν τοὺς πολιτικούς των ἀντιπάλους. Σ’ αὐτὸ τὸ νησὶ τοῦ διαβόλου ποὺ κι’ αὐτὴ ἀκόμα ἡ 4αυγουστιανὴ Δικτατορία δὲν τὸ χρησιμοποίησε γιατὶ μία ὑγειονομικὴ ἐπιτροπὴ τὸ ἔκρινεν ἀκατάλληλον. Στὸν ἔρημο καὶ ἄνυδρο αὐτὸ βράχο ποὺ οὔτε οἱ Γερμανοὶ δὲν ἔστειλαν τοὺς Ἰταλοὺς αἰχμαλώτους των, στάλθηκαν γιὰ νὰ ἐξοντωθοῦν 20.000 πολιτικοὶ κρατούμενοι.

§228Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς δώσητε κ. συνάδελφε, πληροφορίας πόσα στρατόπεδα ὑπάρχουν εἰς τὴν Σιβηρίαν; (Θόρυβος–Κωδωνοκρουσίαι).

§229Φ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὅμως κ. Τσάτσος, θέλοντας προφανῶς νὰ εὐθυγραμμισθῇ μυθολογικῶς μὲ τὸν ἀρχηγό του καὶ Ἀντιπρόεδρο τῆς Κυβερνήσεως κ. Παπανδρέου, ἐδημιούργησε τὸν μῦθον τῆς Μακρονήσου καὶ τὸν ἐπεξέτεινε τόσο, ὥστε νὰ φθάσῃ καὶ στὰ Γιοῦρα. Δὲν λέω βέβαια πὼς ὁ σημερινὸς Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εὐθύνεται γιὰ ὅσα συνέβησαν μέχρι σήμερα στὰ Γιοῦρα. Θἄπρεπε ὅμως νὰ εἶναι ἐπιφυλακτικώτερος καὶ νὰ μὴ προβαίνῃ σὲ δηλώσεις ἄκρως ἀντίθετες πρὸς τὰ πραγματικὰ περιστατικὰ ποὺ συνέβησαν ἐπὶ 3 συνεχῆ ἔτη στὰ Γιοῦρα. Στὰ Γιοῦρα τοὺς πρώτους 8 μῆνες ἀπὸ τὴν ἵδρυσή τους διευθυντὴς ἦταν ὁ περιβόητος Γλάστρας, ἐπίσης Διοικητὴς ἐπὶ κατοχῆς τοῦ στρατοπέδου Παύλου Μελᾶ στὴ Θεσσαλονίκη, ἀπ’ ὅπου ἑκατοντάδες πατριωτῶν ἐτυφεκίσθησαν ὑπὸ τῶν Γερμανῶν. Ὁ ἴδιος αὐτὸς ἐπὶ κεφαλῆς εἰδικοῦ συνεργείου βασανιστῶν κατεβασάνισε τοὺς κρατουμένους. Καμμιὰ ἀπολύτως ἀποστολὴ ἀπὸ ἄλλη φυλακὴ δὲν πῆγε στὰ Γιοῦρα ποὺ νὰ μὴ δεχθῇ τὸ ὠργανωμένο ξυλοκόπημα τοῦ ἀρχιβασανιστοῦ Διοικητοῦ καὶ τῶν ὁμοίων του.

§230Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐψηφίσαμεν νόμον διὰ τοῦ ὁποίου τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα ἐτέθη ἐκτὸς νόμου. Αὐτοὶ ὅλοι εἶναι κομμουνισταί, ὑποστηρίζουν τὰ συνθήματα τῶν κομμουνιστῶν.

§231Ε. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν κ. Πρόεδρε, νὰ λέγωνται ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, τοιαῦται ἀνακρίβειαι. Θὰ ἔπρεπε νὰ ἀφαιρεθῇ ὁ λόγος ἀπὸ τὸν ἐπὶ τοῦ βήματος, συνάδελφον.

§232Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Νομίζω, κ. συνάδελφε, ὅτι δὲν εἶσθε ἐν τάξει. Ὁμιλεῖτε διὰ τὸ 1948, ὅτε ἡ Πατρίς μας εὑρίσκετο ἐν πολέμῳ. Διὰ τὸ 1950 ἔχετε νὰ μᾶς πῆτε τίποτε;

§233Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Αὐτὰ λέγονται διὰ νὰ καλύψουν τὰς εὐθύνας τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος διὰ τὴν δολοφονίαν τοῦ ἀειμνήστου Λαδᾶ, ὅτι δῆθεν ἐπὶ Ὑπουργίας του ἐβασανίζοντο οἱ κατάδικοι.

§234Φ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Τὸ νερὸ εἶναι ὑφάλμυρο καὶ ἀνεπαρκέστατο. Καραβάνια ὁλόκληρα ξεκινοῦν καθημερινῶς ἀπὸ τὸν 3 ὅρμο καὶ διανύουν χιλιόμετρα γιὰ λίγες σταγόνες νεροῦ. Καὶ σήμερα τὸ ἀποστελλόμενο νερὸ εἶναι ἐπίσης ἀνεπαρκές. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνεκοίνωσε στὴν προηγουμένη συνεδρίαση ὅτι καθημερινῶς ἀποστέλλεται μία ὑδροφόρος 65 τόννων καὶ κάθε ἑβδομάδα μία ἄλλη μεγαλύτερη 300 τόννων. Ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι ὄχι καθημερινῶς, ἀλλὰ 4 φορὲς τὴν ἑβδομάδα πηγαίνει μία ὑδροφόρος 60 τόννων ποὺ περιέχει ὅμως 45 τόννους, καὶ ὄχι κάθε ἑβδομάδα ἀλλὰ κάθε 10 μέρες πηγαίνει μία μεγαλύτερη ὄχι πάλι 300, ἀλλὰ 100–200 τόννων. Δηλαδὴ ποσότης ἐντελῶς ἀνεπαρκής.

§235Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ ὑδροφόρος «Φοντάνα» ἔχει χωρητικότητα 85 τόννων, κομίζει ὅμως 60 τόννους. Ἡ πληροφορία ὅτι μεταφέρει ἡ «Φοντάνα» ὀλιγωτέραν ποσότητα τῆς θεωρητικῆς ἱκανότητος μεταφορᾶς εἶναι ἀκριβής, οἱ ἀριθμοὶ δὲν εἶναι ἀκριβεῖς. Ἐκτὸς τούτου ἔχει ἐπιδιωχθῆ ἡ πλήρωσις τῆς ὑδαταποθήκης, ὥστε εἰς περίπτωσιν ἐλλείψεως ὕδατος νὰ ὑπάρχῃ τὸ ἀπόθεμα τῆς ὑδαταποθήκης. Ἐπὶ τῇ βάσει ἐκθέσεως τοῦ Νομομηχανικοῦ Κυκλάδων, ἡ βροχόπτωσις ἐκεῖ ὑπῆρξε κατωτέρα κατὰ τὸ ἥμισυ τοῦ μέσου ὅρου κατὰ τὴν τελευταίαν τριακονταετίαν, τοιαύτη δὲ εἶναι ἡ ὕδρευσις τῆς Γυάρου, ὥστε οἱ κάτοικοι τῆς Σύρου νὰ ζητοῦν νὰ ληφθῇ μέριμνα καὶ δι’ αὐτοὺς οἵα ἐλήφθη καὶ διὰ τοὺς κρατουμένους τῆς Γυάρου. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὕπαρξιν ἢ μὴ ὑδάτων εἰς Γυάρον ἔχω ἐκθέσεις ὑδρολόγων ἐπιστημόνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνορύξει ἐκεῖ φρέατα. Ἔχει διαπιστωθῆ ὅτι καὶ ὅταν ὁ ἀριθμὸς τῶν κρατουμένων ἦτο μεγαλύτερος, δὲν ὑπῆρξαν παράπονα καὶ τοῦτο, διότι ἡ ἀπόδοσις τῶν φρεάτων ἦτο ἱκανοποιητική. Ἐξετελέσθησαν ἤδη ἔργα βελτιώσεως τῶν φρεάτων καὶ ἐλπίζω ὅτι ἡ ἀπόδοσις αὐτῶν θὰ ἀνέλθῃ σημαντικῶς.

§236Φ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Σήμερον κάπως ἔχει βελτιωθῆ ἡ κατάστασις, ἀλλὰ ἀπὸ τὸ 1947 γνωρίζετε ὅτι ἔπιναν νερὸ τῆς θαλάσσης;

§237Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Ἔχω χημικὴν ἀνάλυσιν τῶν ὑδάτων καὶ εἶμαι πρόθυμος νὰ καταθέσω τὴν σχετικὴν ἔκθεσιν. Ὡς πρὸς τὸ ἄνυδρον τῆς Νήσου ποὺ ἐπικαλεῖσθε κ. συνάδελφε, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι τὰ δύο αὐτὰ φρέατα δίδουν 50 κυβικὰ ὕδατος ἡμερησίως.

§238Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Πόθεν ἀρύεσθε τὴν πληροφορίαν κ. συνάδελφε ὅτι οἱ κρατούμενοι ἔπιναν νερὸ θαλάσσης; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωνται τοιαῦτα πράγματα.

§239Φ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης σὲ διαμαρτυρία μου γιὰ τὴν ἐγκληματικὴ μετάθεση ὅλων τῶν κρατουμένων ἰατρῶν κλπ. ἀπὸ τὰ Γιοῦρα, μοῦ ἀπήντησεν ὅτι οἱ κρατούμενοι γιατροὶ εἶχον βγάλει ψεύτικα ὅλους τοὺς συγκρατουμένους τους φυματικούς. Ὅταν ὅμως ἦσαν στὰ Γιοῦρα οἱ κρατούμενοι γιατροὶ τὸ ποσοστὸ τῆς νοσηρότητος ἦταν 80% ἐνῷ τώρα ποὺ πῆγε τὸ συνεργεῖο τοῦ Ε. Ε. Σ. τὸ ποσοστὸ ἀνέβηκε σὲ 92%. Οἱ γιατροὶ τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ διαθέτουν μόνον 2 ὧρες τὴν ἡμέρα πρὸς ἐξέτασιν τῶν ἀσθενῶν, τοιουτοτρόπως δὲν ἐξετάζουν παρὰ πάνω ἀπὸ 25–30 ἐνῷ εἶναι ἀσθενεῖς ἐγγεγραμμένοι καθημερινῶς ἀπὸ 250–300. Δηλαδὴ στὰ Γιοῦρα σήμερα δὲν ἐξετάζεται κανεὶς ὅταν εἶναι ἄρρωστος, ἀλλὰ ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρά του, μετὰ 10 μέρες. Τώρα τί εἴδους φαρμακευτικὴ περίθαλψη παρέχουν οἱ ἀποσταλέντες γιατροί, φαίνεται ἀπ’ τὴν διαταγὴ τοῦ ἀρχιάτρου πρὸς τοὺς βοηθούς του νὰ μὴ παρέχουν φάρμακα καὶ πολυβιταμίνη ἀλλὰ μία ἀσπυρίνη, μία σουλφαμίδα καὶ ἔξω ἀπὸ τὴν πόρτα. Οἱ δὲ νοσοκόμες τῶν συνεργείων οὐδεμίαν παρέχουν περίθαλψιν πρὸς τοὺς ἀσθενεῖς. Καλὸν δὲ εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ φροντίσῃ νὰ ἐξακριβώσῃ τὴν σκοπιμότητα τῆς περαιτέρω παραμονῆς τῶν νοσοκόμων εἰς τὰ Γιοῦρα, δεδομένης τῆς μὴ παροχῆς ὑπ’ αὐτῶν οὐδὲ κἂν στοιχειώδους νοσοκομειακῆς περιθάλψεως πρὸς τοὺς ἀσθενεῖς κρατουμένους.

§240Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Τῇ παρακλήσει μου ἐγένετο ἐπιθεώρησις ὑπὸ τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, δὲν μοὶ ἀπεστάλη ἀκόμη ἡ ἔκθεσις ἴσως νὰ τὴν ἔχω αὔριον. Οἱ ὑπαινιγμοί σας διὰ τὰς ἀδελφὰς νοσοκόμους δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ γίνουν, καὶ λυποῦμαι διότι ἐχάσατε τελείως τὴν συνείδησιν τῆς σοβαρότητος τῶν λεγομένων σας. (Θόρυβος–Κωδωνοκρουσίαι).

§241Σ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§242Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). (Ἀποτεινόμενος πρὸς τὸν Σ. Χατζήμπεη). Σεῖς κ. συνάδελφε, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀνέχεσθε νὰ λέγωνται αὐτὰ τὰ πράγματα διὰ τὰς ἀδελφὰς νοσοκόμους. Σᾶς εἶπα ὅτι μετέβη Ἐπιθεωρητὴς τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ διὰ τὴν ἐνέργειαν ἐπιθεωρήσεως.

§243Φ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Ἐκ τῶν ὅσων ἐν συντομίᾳ ἐξέθεσα εἰς τὴν Βουλὴν καταφαίνεται ὅτι ἡ ἄμεσος ἀπελευθέρωσις ὅλων τῶν πολιτικῶν κρατουμένων καὶ ἐξορίστων, ἀνδρῶν, γυναικῶν καὶ ἀνηλίκων καὶ ἡ κατάργησις τοῦ στίγματος ποὺ ἀτιμάζει τὴν πατρίδα καὶ τὸν πολιτισμόν μας, τῆς φυλακῆς–στρατοπέδου τῶν Γιούρων, εἶναι ἄμεσον χρέος καὶ καθῆκον ἀνθρωπισμοῦ καὶ Ἐθνικῆς καὶ Ἠθικῆς ἐπιταγῆς. Μέχρι νὰ γίνῃ ὅμως ἡ ἀπελευθέρωσις αὐτὴ καὶ νὰ ἐπιβληθῇ τὸ Πανελλήνιον αἴτημα τῆς Γενικῆς Πολιτικῆς Ἀμνηστίας εἶναι καθῆκον τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως νὰ δεχθῇ τὴν συγκρότησιν διακομματικῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς ἡ ὁποία νὰ περιέλθῃ ὅλας τὰς φιλακὰς καὶ τὰ στρατόπεδα πρὸς ἐξακρίβωσιν τῶν γενικῶν συνθηκῶν διαβιώσεως ὅλων τῶν ἐξορίστων, ἀσθενῶν καὶ τῶν πολιτικῶν κρατουμένων, ἀνδρῶν, γυναικῶν καὶ ἀνηλίκων.

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βουρδουμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§245Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Δὲν ἠπόρησα κ. Βουλευταὶ οὔτε διὰ τὴν ἔκτασιν, οὔτε διὰ τὸν τόνον τὸν ὁποῖον δίδει τὸ Κ.Κ.Ε. εἰς τὰ ζητήματα αὐτά. Ἐπίσης δὲν ἠπόρησα διὰ τὴν συνοδοιπορίαν ἡ ὁποία παρουσίασε καὶ εἰς τὸ θέμα αὐτὸ ὡς καὶ εἰς πλεῖστα ἄλλα θέματα τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται εἰς τὸν κομμουνισμόν. Δὲν ἠπόρησα ἀκόμη οὔτε διὰ τὴν δῆθεν κακὴν γνώμην, τὸ μέρος αὐτὸ τῆς κακῆς γνώμης τὸ ὁποῖον δίδει δίκαιον εἰς τὰ λεγόμενα παρὰ τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ τὰς προπαγάνδας του. Ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον ἠπόρησα, εἶναι πῶς ἐτολμήθη δι’ ἐπερωτήσεως νὰ ἀχθῇ τὸ ζήτημα ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, τοῦ ἐθνικοῦ τούτου βήματος, λέγω πῶς ἐτολμήθη—δὲν ἐννοῶ ὅτι ὑπάρχει κανεὶς κίνδυνος, ἀλλὰ θέλω νὰ τονίσω ὅτι ὅταν συνεζητεῖτο κατ’ ἀρχὰς ἡ ἐπερώτησις αὐτή, ἦσαν πλήρη τὰ θεωρεῖα, καὶ ἀπόψε εἶναι κενὰ ἀκροατῶν. Σᾶς ὑπενθυμίζω κ.κ. ἐπερωτήσαντες τὴν πληρότητα τῶν θεωρείων κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν συνεζητεῖτο ἡ ἐπερώτησίς σας. Ἠπόρησα καὶ ἀπορῶ ἀκόμη πῶς ἐνῷ ἀκόμη δὲν ἐπετεύχθη καλὰ–καλὰ ἡ νίκη τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους ἐναντίον τοῦ διεθνοῦς κομμουνισμοῦ, πρὶν ἢ ἀχθῇ εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην τὸ ζήτημα τοῦ τίς εἶναι ὑπεύθυνος καὶ εἰς ποῖον σημεῖον εἶναι ὑπεύθυνος, διὰ τὴν δημιουργηθεῖσαν καταστροφήν, ἤχθη τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ ὡς μέτρον ἂν θέλετε τῆς προσφορᾶς εἰς τὴν γενικὴν συνδιαλλαγὴν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἡ πλευρὰ αὐτὴ πρὸς τὴν πλευρὰν ἐκείνην. Δὲν ἠθέλησα νὰ ζητήσω ἀπὸ οὐδένα εὐθύνας, οὔτε δι’ ὅσον αἷμα ἐχύθη οὔτε δι’ ὅσας καταστροφὰς προὐξενήθησαν ἐν Ἑλλάδι. Ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀνεχθῶ νὰ ἀκούγεται ἐντεῦθεν τὸ παράπονον διότι δὲν εἶχον καλὸ νερὸ στὰ Γιοῦρα, ἢ πλήρη ἰατρικὴν περίθαλψιν ἢ τὰς τροφὰς τὰς ὁποίας ἔπρεπε νὰ ἔχουν οἱ κρατούμενοι ὡς ἐὰν τὰς ἔχουν οἱ πολεμοῦντες, ὡς ἐὰν νὰ ἔχουν οἱ πολεμοῦντες πλήρη ἰατρικὴν περίθαλψιν, ὡς ἐὰν νὰ ἀλλάζωνται ἀμέσως ὅλοι οἱ τραυματίαι ἀπὸ τὰ πεδία τῶν μαχῶν, ὡς ἐὰν νὰ μὴ μᾶς λείπουν αἱ ὑγειονομικαὶ ὑπηρεσίαι, τὰς ὁποίας ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ἕνα Κράτος προωρισμένον νὰ ἀγωνισθῇ διὰ τὴν ὑπόθεσιν τῆς ἀνθρωπότητος. Λυποῦμαι ἰδιαιτέρως διότι παρίσταται μόνον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐνταῦθα. Θὰ ἤθελον καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Διότι δὲν πρόκειται κύριοι βουλευταὶ νὰ παρακολουθήσω τοὺς ἐπερωτῶντας εἰς τὴν ἐπερώτησίν των. Μετὰ τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ἡ Βουλή, καὶ ἡ κοινὴ γνώμη καὶ ἰδιαιτέρως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὁ ὁποῖος μὲ ἔχει καταστήσει ἀπὸ τὰ προχθὲς θαυμαστήν του, διότι δὲν ἠξεύρω ἂν ἄλλη ἀγόρευσις κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἱστορίας τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς εἶχε τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Ἀλλ’ εἶμαι ὑποχρεωμένος ὄχι ἀπὸ ἀντιπολιτευτικὴν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διάθεσιν, ἀλλὰ διότι τὰ πράγματα εἶναι ἔτσι, νὰ ἀποδώσω εὐθύνας τῆς καταστάσεως αὐτῆς, τὴν ὁποίαν δημιουργεῖ ἡ συζήτησις διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ ἀποδίδω εὐθύνας εἰς τὸ ἑξῆς σημεῖον. Τὸ θάρρος τὸ ἐδώσατε σεῖς εἰς τοὺς κυρίους αὐτούς, νὰ λέγουν αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγουν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Τὸν ἀέρα τὸν ὁποῖον ἐπῆραν, τὸν ἐδώσατε σεῖς. Νά τί ἔλεγεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως: «Δὲν ἁρμόζει εἰς... (ἀναγινώσκει)........................» Ἰδοὺ τί ἔλεγεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως «... ............. (ἀναγινώσκει) .................» Προσυπογράφω μὲ τὰς δύο μου χεῖρας, ἔλεγεν ὁ κ. Χριστάκος τὰς δηλώσεις καὶ τὰς ἐπαγγελίας τῆς Κυβερνήσεως. Ἠθέλησεν λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ εἶναι κέντρον. Ἔθεσεν ὡς βάσιν τῆς ὑπάρξεώς της, τὴν διαφορὰν αὐτὴν ἀπὸ ἡμᾶς, καὶ διὰ νὰ εἶναι κέντρον ἔπρεπε κάτι κακὸν νὰ εἴμεθα ἡμεῖς.

§246Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως θὰ κάμετε;

§247Π. ΜΠΕΡΤΣΕΚΑΣ. Ὁ Παρτσαλίδης πῶς ἔφυγε;

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπαγορεύονται αἱ διακοπαί.

§249Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Ἤλπιζα ὅτι δὲν θὰ εἶχον ἀντιρρήσεις διότι ἄλλως θὰ ἀναφερθῶ εἰς νέας δηλώσεις τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως διὰ τῶν ὁποίων ἐπεκαλέσθη τὰ ἰδικά μας μέτρα ἐπιεικείας. Συμφωνῶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ μὲ τὸν κ. Ρέντην ὅστις ἀνέφερεν ὅτι διαμαρτύρεται κατὰ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως διότι προέβη εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν μέτρων ποὺ εἶχε λάβει ἡ προγενεστέρα Κυβέρνησις.

§250Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Μὲ μιὰ διαφορὰ ὅτι ἡμεῖς εἴμεθα κέντρον.

§251Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Κέντρον εἴμεθα ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου τοῦ 1947 εἰς τὴν πραγματικότητα καὶ δι’ αὐτὸ εἴχαμε τὰς ἐπιθέσεις ἐναντίον μας δι’ ὑπερβολικὰς παραχωρήσεις πρὸς τὴν ἀριστερὰν καὶ πλαδαρότητα ἐκ τῆς πλευρᾶς τοῦ κ. Μανιαδάκη.

§252Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Μάλιστα, πλαδαρότητα.

§253Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Ἀκριβῶς δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τῆς πλαδαρότητος ὁ κ. Σβῶλος σᾶς εἶπεν ὅτι εἰς τὰς προηγουμένας Κυβερνήσεις θὰ εὕρισκε περισσοτέραν ἀνταπόκρισιν καὶ ἐν τούτοις κατηγορούμεθα ὡς δεξιοί, ὅταν εὑρισκώμεθα εἰς τὰς Κυβερνήσεις ἐκείνας, καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εἶναι τὸ κέντρον. Καὶ εἶπε περαιτέρω ὁ κ. Σβῶλος ὅτι ἡ Κυβέρνησις παρασύρεται ἀπὸ τὴν δεξιάν. Ὀφείλω νὰ τοῦ ἀπαντήσω ὅτι παρασύρεται ἀπὸ τὴν φωνὴν τοῦ ἔθνους τὴν ὁποίαν ἐκπροσωπεῖ ἡ μεγάλη πλειοψηφία τῆς Βουλῆς.

§254Γ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Πότε ἡ φωνὴ τοῦ ἔθνους ἦτο ἐντονωτέρα κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τοῦ ἀγῶνος ἢ τώρα;

§255Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Θὰ σᾶς εἴπω πῶς ἐδημιουργήθη ἡ Μακρόνησος. Ὅταν ὁ στρατὸς εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἔνοπλον ἀνταρσίαν τὴν κινουμένην ἔξωθεν κατὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους, ἐνομίζετο τότε ὅτι ἦτο δυνατὴ ἡ προσέγγισις μεταξὺ Ἀνατολῆς καὶ Δύσεως. Εἰς τὸν στρατὸν ὑπῆρχον στοιχεῖα ἀντεθνικὰ καὶ τελείως ἀπαράδεκτα διὰ τὴν ἀπόκρουσιν τῆς κατὰ τοῦ ἔθνους ἐπιθέσεως. Ἐντὸς τῶν στρατιωτικῶν τμημάτων ὑπῆρχον κομμουνισταί. Αὐτὸ εἶναι γνωστὸν ὅπως ἐπίσης ὅτι τὴν τοιαύτην κατάστασιν ἠθέλησε νὰ ἐκμεταλλευθῇ ὁ κομμουνισμός. Τὸν Ἰούνιον τοῦ 1946 ἐπεχειρήθη ἡ κατάληψις τῆς Διοικήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ ὑπὸ τῶν κομμουνιστῶν. Σᾶς ὑπενθυμίζω ὅτι τὰς κομμουνιστικὰς ὀργανώσεις εἰς τὴν 41 καὶ 142 ταξιαρχίαν καὶ τῆς 21 αἱ ὁποῖαι ἥδρευον εἰς Τρίπολιν, Λάρισαν καὶ Κοζάνην αἱ ὁποῖαι θὰ κατελάμβανον τὰς διοικήσεις αὐτῶν καὶ ἐδέησε νὰ εὑρεθῇ κάποιος ἐκ τῶν πολλῶν προδοτῶν κομμουνιστῶν ὁ ὁποῖος ἀπεκάλυψε τὰ σχέδια αὐτῶν καὶ ἀνεκαλύφθη ὅτι ὁ ἀρχηγὸς ἦτο ὁ πολὺς Στέφος ποὺ ἐπήνεγκε τὰς καταστροφὰς εἰς τὴν Θεσσαλίαν, καὶ εὐθὺς ὡς ἐγνώσθησαν ταῦτα ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις ἐκκαθαρίσεως τῶν Τμημάτων. Ἀπεφασίσθη νὰ ἀποσυμφορηθῇ τὸ στράτευμα καὶ κατ’ ἀρχὰς ἐγένοντο δύο λόχοι σκαπανέων οἱ ὁποῖοι περιέλαβαν τοὺς ἐπικινδύνους. Ἀμέσως ἤρχισεν ἡ ἐπίθεσις τῶν κομμουνιστῶν νὰ καταργηθοῦν τὰ Τάγματα. Ἔπρεπε κατόπιν νὰ μὴ στρατεύωνται οἱ κομμουνισταὶ ἀλλὰ τοῦτο εἶχε δυσάρεστα διότι ἀφ’ ἑνὸς ἐδημιούργει παράπονα ἐκ τῶν ἄλλων στρατευομένων ἀφ’ ἑτέρου δὲ παραμένοντες εἰς τὰ χωριά των οἱ κομμουνισταὶ ἐδημιούργουν πυρῆνας κομμουνιστικούς. Εἶχα τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀπὸ Νοεμβρίου 1946–Φεβρουαρίου 1947 καὶ εἶχα συνεχῶς παράπονα διότι ἐξηροῦντο τῆς στρατεύσεως οἱ κομμουνισταί. Ἐγώ, ὡς Ὑφυπουργὸς τότε τῶν Στρατιωτικῶν, ἔδωσα τὴν ἀπάντησιν ὅτι οὔτε οἱ Ὁλλανδοὶ ἐπιστρατεύουν τοὺς κομμουνιστάς, οὔτε οἱ Βέλγοι, οὔτε πολὺ περισσότερον, στρατεύονται οἱ πολῖται τῶν χωρῶν τοῦ σιδηροῦ παραπετάσματος. Διατὶ νὰ ἐπιστρατευθοῦν οἱ κομμουνισταὶ τῆς Ἑλλάδος; Ἡ κατάστασις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ. Αἱ πόλεις καὶ τὰ χωρία ἔγεμον ἀπὸ ὄργανα τῆς προπαγάνδας, τῆς αὐτοαμύνης καί, πρὸ παντός, ἀπὸ ὄργανα πληροφοριῶν, τῶν ὁποίων ἡμεῖς ἐστερούμεθα ἀπολύτως. Αἰτία τῶν συχνῶν τότε ἀποτυχιῶν ἡμῶν καὶ τῶν συχνῶν ἐπιτυχιῶν τῶν συμμοριτῶν ἦτο ἡ ἀνυπαρξία πληροφοριῶν δι’ ἡμᾶς καὶ ἡ ὕπαρξις ἀσφαλῶν καὶ ἐμπιστευτικῶν πληροφοριῶν δι’ ἐκείνους. Οἱοσδήποτε, διατεθειμένος νὰ δώσῃ μίαν πληροφορίαν εἰς τὰ Ἑλληνικὰ Τμήματα, θὰ ἐπροδίδετο καὶ ἀσφαλῶς θὰ ἐσφάζετο εἰς τὴν πρώτην δεδομένην εὐκαιρίαν. Ἀπόγνωσις, κ. βουλευταί, εἰς τὴν στρατιωτικὴν Διοίκησιν δι’ ὅλας αὐτὰς τὰς αἰτίας. Τί ἔπρεπε νὰ γίνῃ; Τὸ νὰ μὴ στρατεύωνται οἱ κομμουνισταὶ δὲν μποροῦσε νὰ ἐξακολουθήσῃ. Μοῦ ἀνεφέρθη ὅτι, πλὴν τῶν ἄλλων ἐργασιῶν τὰς ὁποίας ἔκαμον οἱ παραμένοντες προσεπάθουν νὰ διαφθείρουν καὶ τὰς συνειδήσεις τῶν ἄλλων. Μοῦ ἀνεφέρθη ὅτι εἰς ἕνα χωρίον τῶν Θηβῶν, κατὰ τὴν ἀναχώρησιν καὶ τὸ γλεντάκι ποὺ κάμουν συνήθως οἱ ἀναχωροῦντες, ἐπλησίασαν οἱ κομμουνισταὶ συγχωριανοί των καὶ τοὺς εὐχήθηκαν μὲ τὸ καλὸ νὰ πᾶνε καὶ μὲ τὸ καλὸ νὰ γυρίσουν καὶ αὐτοὶ θὰ φροντίσουν νὰ τοὺς καλλιεργοῦν κοὶ τὰ χωράφια τους καὶ τὰ ἀμπέλια τους καὶ... τὶς γυναῖκες τους. Μέχρι τοιούτου σημείου ἔφθανε ἡ διαβολὴ καὶ ἡ σατανικὴ τακτική τους. Ἔπρεπε, λοιπόν, κάπου νὰ πᾶνε. Ἐκάμνομεν ἕνα ἀγῶνα καὶ ἦτο ἀνάγκη νὰ κερδίσωμε τὸν ἀγῶνα αὐτόν, ὄχι δι’ ἡμᾶς μόνον ἀλλὰ δι’ ὁλόκληρον τὸν κόσμον. Καὶ πῶς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὸν κερδίσωμε ἐὰν δὲν ἐλαμβάναμε τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν; Θὰ σᾶς εἴπω πῶς ἐγένετο ἡ ἐπίθεσις ἐναντίον τῆς ἁμαξοστοιχίας εἰς τὸν σταθμὸν τῆς Γραβιᾶς Ἐπετέθησαν πρῶτον οἱ ταξειδεύοντες, ἠκολούθησαν οἱ ἀναμένοντες τὴν ἁμαξοστοιχίαν εἰς τὸν σταθμὸν ἀθῶοι χωρικοὶ καὶ χωρικαί: Αὐτοὶ ἔκοψαν τὰ τηλεγραφικὰ σύρματα, αὐτοὶ ἐπληροφόρησαν τοὺς συμμορίτας τί συνέβαινε εἰς τὸν σταθμὸν καὶ κατόπιν ἐπετέθησαν τὰ ἔνοπλα τμήματα τῶν συμμοριτῶν. Ξεύρετε ποῖος ἐκινδύνευσε τότε νὰ συλληφθῇ; Ὁ στρατηγὸς Γιαγτζῆς, ὁ ὁποῖος ἐπρόκειτο νὰ ταξιδεύσῃ μὲ τὴν ἁμαξοστοιχίαν αὐτὴν καὶ ὁ ἀνώτερος στρατιωτικὸς Διοικητὴς Στερεᾶς Ἑλλάδος Ταξίαρχος Ἀσημάκης, ὁ ὁποῖος μόλις κατώρθωσε νὰ διαφύγῃ. Δὲν ἔληξεν ὁ ἀγών, Κύριοι. Ἐδιάβασα σήμερον εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι μία Ἐπιτροπὴ ἐκ προσωπικοτήτων τῶν χωρῶν τοῦ Ἀτλαντικοῦ Συμφώνου, μέλη τῆς ὁποίας εἶναι ὁ Λόρδος Βάντσιταρ, ὁ Πὼλ Ρενώ, πρώην Πρωθυπουργὸς τῆς Γαλλίας καὶ ἄλλοι, ἡ ὁποία Ἐπιτροπὴ κρούει τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου καὶ συμβουλεύει νὰ δημιουργηθοῦν ἀπὸ τώρα ὁμάδες ἀντιστάσεως ἐναντίον τῶν ἐχθρικῶν χωρῶν, αἱ ὁποῖαι τυχὸν θὰ καταλάβουν χώρας φιλίας. Ἀφοῦ αἱ δημοκρατικαὶ χῶραι, ἡ Ἀμερική, ἡ Ἀγγλία καὶ τὰ ἄλλα δημοκρατικὰ κράτη προβλέπουν νὰ δημιουργήσουν ὁμάδας ἀντιστάσεως, καταλαβαίνετε πόσον περιβαλλόμεθα ἡμεῖς ἀπὸ τὰς ὁμάδας αὐτὰς τῶν ἐχθρικῶν παρατάξεων. Ξεύρετε, κύριοι, πῶς ὁ Λόχος τῆς Ποντοκερασιᾶς κατεκρεουργήθη κατὰ τὸ ἥμισυ; Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ σᾶς διαβάσω περιγραφὴν τῆς «Ἀκροπόλεως» βάσει στοιχείων τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου «........... (ἀναγινώσκει) ...... .................................... Θέλετε νὰ ἀκούσετε χιλίας δύο ἄλλας παρομοίας περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ἐχρησιμοποιήθησαν οἱ «ἀθῶοι πολῖται» τῶν πόλεων καὶ τῶν χωρίων; Θὰ ἦτο ἀνάξιον ἐμοῦ νὰ πιστεύω ὅτι δὲν τὰ γνωρίζετε καὶ δὲν τὰ ἔχετε διαβάσει.

§256Ε. ΜΑΝΤΑΚΑΣ. Ἐπὶ 22 μῆνας δὲν ἐδιάβασα καὶ δὲν ἔλαβα γνῶσιν αὐτῶν τῶν πραγμάτων.

§257Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Μήπως εἶναι ἀνάγκη, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, κ. Μάντακα, δι’ ὑμᾶς εἰδικῶς, νὰ τὰ ἐδιάβαζα ὅλα; Πάρετε τὴν ἱστορίαν, ὑπάρχει εἰς τὰς ἐφημερίδας, εἶναι στοιχεῖα τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου, δὲν εἶναι κρίσεις τῶν ἐφημερίδων.

§258Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Αὐτὸ ποὺ εἶπεν ὁ κ. Μάντακας εἶναι πολὺ σοβαρόν. Εἶπεν ὅτι πρώτην φορὰν ἀκούει αὐτὰ τὰ πράγματα. Τότε δημιουργεῖται τὸ ζήτημα, μήπως, προσωπικῶς ὁ συνάδελφος κ. Μάντακας δὲν γνωρίζει τὶ ἔχει λάβει χώραν καὶ θὰ πρέπει νὰ τὰ μελετήσῃ αὐτά, διότι πιθανὸν τότε νὰ ἀλλάξῃ γνώμην καὶ σκέψιν. (Στρεφόμενος πρὸς τὸν κ. Μάντακαν). Σοβαρῶς τὸ εἴπατε Στρατηγέ μου;

§259Ε. ΜΑΝΤΑΚΑΣ. Ἐκεῖ ποὺ εἴμαστε, στὸ νησί, δὲν ὑπῆρχαν ἐφημερίδες.

§260Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι ὁ στρατηγὸς Μάντακας εἶναι ἔντιμος πατριώτης καὶ πρέπει νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν πραγμάτων αὐτῶν. Τὸ παρελθὸν του βεβαιοῖ περὶ αὐτοῦ.

§261Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ψεῦδος. Ἐκ φύσεως τὸ κεφάλι εὑρίσκεται εἰς τὴν Ρωσίαν τὰ πόδια των εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἡ κοιλιὰ των εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ Ἀμερικήν.

§262Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Συνεχεῖς ἦσαν αἱ κραυγαὶ ἀπογνώσεως καὶ ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν ὅσον τὸ δυνατὸν ἀποτελεσματικὰ μέτρα ὅσον ἦτο δυνατὸν ὄχι σκληρὰ ἀνθρωπιστικώτερα, διὰ νὰ μὴ χάσωμεν τὸν πόλεμον, τὴν μάχην, τὴν ὁποίαν ἐδίδομεν καὶ διὰ λογαριασμὸν μας ἀλλὰ πρὸ παντὸς διὰ λογαριασμὸν τῆς ἀνθρωπότητος ὁλοκλήρου. Σᾶς εἶναι γνωσταὶ αἱ ἐπωνυμίαι τῶν τοποθεσιῶν. Σκρᾶ, Φανός, Φυτιά, Ἀρχάγγελος, αἱ ὁποῖαι εἶχον γίνει ἱστορικαὶ λόγῳ τῶν καταστροφῶν, σφαγῶν, λεηλασιῶν κλπ. Καὶ αἱ φωναὶ καὶ κραυγαὶ τοῦ ἄλγους καὶ τοῦ πόνου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐδημιούργησαν τὴν Μακρόνησον. Καὶ ἐδημιουργήθη ἡ Μακρόνησος. Τί ἔγινε εἰς τὴν Μακρόνησον; Ὁ πρῶτος τῶν ἀποψινῶν ρητόρων μᾶς ἔδωσεν μίαν ἰδέαν, ὁ κ. Γρηγοριάδης. Ἀθλητικαὶ ὁμάδες, πεδιαί, μουσικαὶ ὁμάδες ᾄσματος καὶ μουσικῶν ὀργάνων, δι’ ὅσους ἤθελον νὰ μετάσχουν πλὴν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἠθέλησαν νὰ εἶναι εἰς ἀπομόνωσιν, διότι δὲν ὑπέγραψαν τὴν δήλωσιν ὅτι δὲν ἐγκρίνουν τὸν πόλεμον ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος. Καὶ δὲν ἠθέλησεν ὁ κ. Γρηγοριάδης νὰ εἴπῃ σχετικῶς μὲ τὴν ὑποδοχὴν τῶν Α. Μ. τοῦ Βασιλέως καὶ τῆς Βασιλίσσης. Συνέπεσεν ὡς Ὑπουργὸς τῶν Τ.Τ.Τ. νὰ συνοδεύω καὶ ἐγὼ τοὺς Βασιλεῖς, ὅταν ἐπεσκέφθησαν τὴν Μακρόνησον καὶ εἶδον τὴν πίστιν, τὸν ἐνθουσιασμὸν καὶ τὰς ἐπευφημίας τὰς ὁποίας ἐπεφύλαξαν αἱ χιλιάδες τῶν κρατουμένων. Τί ἔγινεν ὅμως ἀπὸ τῆς ἄλλης πλευρᾶς εἰς τὴν Μακρόνησον; Στάσεις καὶ ἐπαναστάσεις ὕβρεις ἐναντίον τοῦ Ἔθνους, τῆς Πατρίδος, ἀξιωματικῶν, προφυλακισμοί. Ὅλα αὐτὰ ἔγιναν κατόπιν ὑποκινήσεων ἀπὸ ὡρισμένους ἀνθρώπους. Ὅταν ἠθέλησαν ἀπὸ τὸ πρῶτον Τάγμα νὰ μεταφέρουν εἰς τὸ Γʹ Τάγμα 800 κρατουμένους συνεκεντρώθησαν οἱ ὑπόλοιποι 3.500 τοῦ Αʹ Τάγματος νὰ ἐμποδίσουν τὴν μεταγωγὴν καὶ παρέστη τότε μάλιστα ἀνάγκη διὰ τὴν καταστολὴν τῆς στάσεως ἐνόπλου ἐπεμβάσεως δυστυχῶς. Τελικῶς δὲ 15.000 στρατιῶται καὶ 600 ἀξιωματικοὶ ἀπὸ τὴν Μακρόνησον ἀπετέλεσαν τὸν καλύτερον Ἑλληνικὸν στρατόν. Ὅλοι αὐτοὶ κύριοι συνάδελφοι προήρχοντο ἀπὸ τοὺς ἀνανήψαντας εἰς τὴν Μακρόνησον. Ἐπετεύχθησαν πολλὰ πράγματα, κ. κ. βουλευταί, εἰς τὴν Μακρόνησον καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτον ὑπάρχουν διαμαρτυρίαι. Ἐὰν κύριοι βουλευταὶ δὲν εἶχον ἐξουδετερωθῇ οἱ 35.000 κρατούμενοι εἰς τὴν Μακρόνησον, δὲν γνωρίζω ἐὰν θὰ εἴχωμεν κερδίσει τὸν ἀγῶνα καὶ ἐὰν δὲν ἐλάμβανον μέρος τὰ 20 Τάγματα τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποιήσαμεν, εἰς τὸν ἀγῶνα κατὰ τοῦ συμμοριτισμοῦ, δὲν ξεύρω τί ἄλλο θὰ εἶχεν συμβῆ καὶ ἐὰν θὰ εἶχον τὴν εὐχαρίστησιν καὶ τὴν χαρὰν καὶ ἐγὼ νὰ ὁμιλῶ πρὸς ὑμᾶς. Διότι ὡς εἶπεν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν πρόκειται περὶ διαμαρτυρίας ἀλλὰ περὶ σχεδίου. Ὁ ἀγὼν ἐπίκειται. Ὁ τέταρτος γῦρος ἔχει προαναγγελθῆ. Ἡ διεθνὴς κατάστασις ζοφοῦται. Εἶναι ἀνάγκη κάτι νὰ καταργηθῇ καὶ κάτι νὰ δημιουργηθῇ. Δὲν πρόκειται νὰ κάμω ἀντιπολίτευσιν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Ἑλλὰς κ. βουλευταί, ἠγωνίσθη σκληρὰ καὶ ἀπεγνωσμένα καὶ ἐνίκησεν ἐν τέλει. Πρέπει λοιπὸν νὰ συγχωρηθοῦν εἰς οἱονδήποτε ἐκ τῶν ὀργάνων της ὡρισμέναι ὑπερβολαὶ ἢ οἱοδήποτε παράπτωμα ἢ ἀδυναμία ἀντιμετωπίσεως ὅλων τῶν μέσων καὶ ἀναγκῶν διὰ τὴν ἀνθρωπιστικωτέραν διαβίωσιν τῶν κρατουμένων. Τὸ Κράτος ἦτο ἀσφαλῶς ἄξιον μεγαλειτέρου σεβασμοῦ καὶ ἀπὸ τοὺς ἐπερωτήσαντας καὶ ἀπὸ τοὺς ἀγορεύσαντας. (Χειροκροτήματα).

§263ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη ἔνστασις ἀπαρτίας, δεόντως ὑπογεγραμμένη. (Ἐκφωνουμένων τῶν ὀνομάτων τῶν ὑπογραψάντων, εὑρίσκονται πάντες παρόντες).

§264ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς ἐνστάσεως διαπιστώνω ἔλλειψιν ἀπαρτίας καὶ λύω τὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 0.30′ πρωϊνή)