1950.06.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 46η

Τετάρτη 28 Ἰουνίου 1950

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 7.35′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Μποῦτος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Γραμματεύς). Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Π. Λιαροῦτσος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κλπ.

§4Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Κεφαλληνίας κ. Γ. Ρουχωτᾶς, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Οἰνοποιητικοῦ Συν)σμοῦ τῆς Ἐπαρχίας Πάλλης Κεφαλληνίας διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ διάθεσιν οἴνων περυσινῆς παραγωγῆς καὶ ζητοῦντος τὴν λῆψιν μέτρων προστασίας παραγωγῆς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης δι’ ἀναφορᾶς του ἐκφράζει τὴν ἀγανάκτησιν καὶ διαμαρτυρίαν τοῦ σταφιδοπαραγωγικοῦ κόσμου τῆς Μεσσηνίας διὰ τὴν μὴ εἰσέτι καταβολὴν εἰς τοὺς παραγωγοὺς τῆς ἐκ δραχμῶν 800 κατ’ ὀκᾶν διαφορᾶς τῆς τιμῆς τοῦ σταφιδοκάρπου τῆς προελθούσης ἐκ τῆς ἀναπροσαρμογῆς τῆς δραχμῆς πρὸς τὸ συνάλλαγμα καὶ ἐκ τῆς διαθέσεως τῶν κερδῶν τῆς μελάσσης καὶ καλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ἢ ἐν ἀρνήσει ταύτης τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ ἐπειγόντως ἄμεσον ἀπόφασιν ἱκανοποιήσεως τοῦ δικαίου αἰτήματος τῶν παραγωγῶν, ἄλλως θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν δικαίαν ἀγανάκτησιν αὐτῶν οὐ μόνον λόγῳ ἀλλὰ καὶ ἔργῳ, ὡς τοῦτο διεπίστωσε κατὰ τὴν ἐπίσκεψίν του εἰς Μεσσηνίαν κατὰ τὰς δύο τελευταίας ἡμέρας. Ὁ βουλευτὴς Κεφαλληνίας κ. Γ. Ρουχωτᾶς, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν ὑπαλλήλων τοῦ Γεωργικοῦ Ταμείου Κεφαλληνίας, παραμενόντων ἐπὶ 12ετίαν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ γραφέως, ζητούντων ἄμεσον δημοσίευσιν τοῦ ἐκκρεμοῦντος διατάγματος ἐκτελεστικοῦ τοῦ νόμου 389 περὶ ρυθμίσεως καταστάσεώς των. Οἱ βουλευταὶ Φθιωτ)δος κ. κ. Γ. Πλατῆς καὶ Ε. Καλαντζῆς, καταθέτουν ἀναφορὰν ἀμπελουργῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Παλαιοβράχας Φθιώτιδος ζητούντων ἀποζημίωσιν διὰ τὰς καταστραφείσας ὑπὸ τῶν συμμοριτῶν ἀμπέλους των κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἔβρου κ. Β. Μητσόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Λευκίμης ζητούντων ἄμεσον ἔναρξιν ἐργασιῶν ἀνοικοδομήσεως, χορήγησιν ἀροτριώντων κτηνῶν καὶ γεωργικῶν ἐφοδίων, συνέχισιν τοῦ ἔργου ὁδοποιΐας κλπ. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 102690)14.6.50 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου διὰ τὴν παρὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος χορήγησιν δανείων μέχρι τοῦ συνολικοῦ ποσοῦ δραχ. 200.000.000 πρὸς τοὺς πληγέντας ἰατροὺς τῆς πόλεως Ἄρτης. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 127085)13.6.50 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου διὰ τὴν παρὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος χορήγησιν δανείων μέχρι συνολικοῦ ποσοῦ δραχμῶν 200.000.000 πρὸς τοὺς συμμοριοπλήκτους ἐπαγγελματίας καὶ βιοτέχνας τῆς πόλεως Σωχοῦ. Ὁ βουλευτὴς Κυκλάδων κ. Π. Εὐριπαῖος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Σύρου ζητοῦντος ἄμεσον κατάργησιν τοῦ φόρου κύκλου ἐργασιῶν, κατάργησιν τῆς ἐπιτροπῆς παρακολουθήσεως προϊόντων βιομηχανίας βάμβακος, ἐνίσχυσιν τοῦ λιμένος δι’ ἐγκαταστάσεως τῆς πλωτῆς δεξαμενῆς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Ν. Κουπαροῦσος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Πτολεμαΐδος διαμαρτυρομένου διὰ μελετωμένην ματαίωσιν ἀνεγέρσεως τοῦ Θερμοηλεκτρικοῦ ἐργοστασίου Πτολεμαΐδος. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Ι. Γιαννόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐπαγγελματοβιοτεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου Πατρῶν διαμαρτυρομένου διὰ μελετωμένην κατάργησιν Υ.Ε.Κ.Α. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Μακέδος καὶ Α. Σβῶλος καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἑλλήνων ὁμήρων Βουλγαρίας Νομοῦ Δράμας ζητούντων ἄμεσον στέγασιν τῶν ἀστέγων ὁμήρων, χορήγησιν κλήρου εἰς τοὺς ἀκτήμονας ὁμήρους, χορήγησιν συντάξεως εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν θανόντων ἐν ὁμηρίᾳ κλπ. Οἱ βουλευταὶ Χίου κ.κ. Ν. Ζορμπᾶς καὶ Λ. Μπουρνιᾶς καταθέτουν ἀναφορὰν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν Χίου ζητούντων ἄμεσον ἐφαρμογὴν τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ Νόμου 278)1947, συγχρονισμὸν τῶν συντάξεων πρὸς τὸ μισθολόγιον τῶν ἐν ἐνεργείᾳ συναδέλφων των, κλιμάκωσιν τῶν συντάξεων ἀναλόγως τῶν ἐτῶν ὑπηρεσίας καὶ οἰκογενειακῶν βαρῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Α. Μακέδος καταθέτει ἀναφορὰν καπνοβιομηχανίας Καβάλας διαμαρτυμομένης διὰ μείωσιν χορηγουμένου ποσοστοῦ σιγαρέττων εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις ὡς καὶ διὰ μελετωμένην διακοπὴν τῶν ἐργασιῶν τῆς καπνοβιομηχανίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς καὶ Νήσων κ. Σ. Χατζήμπεης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου ἀπολυθέντων Δημοσίων Ὑπαλλήλων ζητοῦντος ἄμεσον ἀκύρωσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 59)45 Συντακτικῆς Πράξεως, ὡς πρὸς τὸ ἄρθρον 2 αὐτῆς καὶ ἀπαναφορὰν των εἰς τὰς ὑπηρεσίας των. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Κ. Μπέλλας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ν. Παπαδοπούλου πρώην δημοδιδασκάλου ἀπολυθέντος δυνάμει τοῦ Θ)46 ψηφίσματος ζητοῦντος ἄμεσον ἐπαναδιορισμόν του. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Δημητρόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων Ἑλλάδος ζητούσης ἄμεσον κατάργησιν τῶν ψηφισμάτων ΜΘʹ καὶ Θʹ καὶ ἐπαναφορὰν ἁπάντων τῶν ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων ἀπὸ τοῦ 1945 μέχρι σήμερον. Ὁ βουλευτὴς Αἰτ)νίας κ. Χ. Καραπιπέρης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων τῶν κοινοτήτων τέως Δήμου Ἀρακυνθίων καὶ τῶν κοινοτήτων τοῦ τέως Δήμου Καρπενησίου, Χελιδόνος, Ἁγίας Βλαχέρνας καὶ Δερματίου ζητούντων ἄμεσον παροχὴν δωρεὰν βασικῶν εἰδῶν διατροφῆς, ἐπέκτασιν τοῦ αὐτοκινητοδρόμου Ἀγρινίου–Καρπενησίου μέσῳ Σιδήρου καὶ Ἀγαλιανοῦ πρὸς Προυσόν, ἐπισκευὴν σχολείων ἐκκλησιῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Γ. Ἀνδρουλακάκης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Ἀλαγνίου ζητούντων ἄμεσον χορήγησιν 850 μέτρων σωλήνων διὰ τὴν ὕδρευσιν τῆς Κοινότητός των. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Γ. Ζάρας καταθέτει ἀναφορὰν ἀξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν νοσηλευθέντων εἰς τὸ 415 Στρατιωτικὸν Σανατόριον καὶ ἐξελθόντων τούτων ὡς ἱκανῶν πρὸς ἐργασίαν οἵτινες ζητοῦν τὴν ὑπαγωγήν των εἰς τὸν Νόμον 751 τοῦ 1948 καταργουμένου τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Ν. Δ. 1196)49. Ἀπαντήσεις Ὑπουργείων ἐπὶ διαβιβασθεισῶν ἐρωτήσεων κ. κ. βουλευτῶν: Α) Τοῦ Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν 1) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 165 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Παπαδόγιαννη. Γνωρίζομεν ὅτι ἡ Ὑπηρεσία ἔλαβε μέχρι τοῦδε πλεῖστα ὅσα μέτρα ἐπιεικείας ὑπὲρ τῶν ἀνυποτάκτων τῆς παρούσης ἐπιστρατεύσεως, ἔχουσα ὑπ’ ὄψει της τὸν τρόπον, καθ’ ὃν ἐνεργήθησαν ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐντεῦθεν αἱ προσκλήσεις, λόγῳ τῆς ἐν τῇ χώρᾳ ὑφισταμένης ἀνωμάλου καταστάσεως καὶ τῶν συγκοινωνιακῶν δυσχερειῶν. Οὕτω: α) Παρετάθη ἡ χρονολογία κατατάξεως τῶν κατὰ τὸν Δεκέμβριον 1944 προσκληθέντων καὶ ἐθεωρήθησαν ἐμπρόθεσμοι ἅπαντες οἱ μέχρι τῆς 28.1.45 καταταγέντες. β) Ἐθεωρήθησαν ἐμπρόθεσμοι καὶ ἤρθησαν αἱ συνέπειαι τῆς ἀνυποταξίας των δι’ ὅσους: αα) Ἐκλήθησαν μέχρι 15.6.46 καὶ κατετάγησαν ἐντὸς 10 ἡμερῶν. ββ) Ἐκλήθησαν μετὰ τὴν 15.6.46 καὶ κατετάγησαν εἰς τὰ Κ.Ε.Ν. ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν. γ) Ἐξουσιοδοτήθησαν οἱ Διοικηταὶ τῶν Μονάδων κατὰ τὰ ἔτη 1946 καὶ 1947, ἵνα κρίνωσι τὸ ἐμπρόθεσμον τῆς κατατάξεώς των. δ) Αἴρονται αἱ συνέπειαι τῆς ἀνυποταξίας τῶν μέχρι τοῦδε ἀπολυομένων, ἐφ’ ὅσον ἐβράδυνον νὰ προσέλθωσι πρὸς κατάταξιν μέχρις ἑνὸς μηνός. ε) Ἀνεστάλη ἀπὸ τοῦ Δ)βρίου 1949 ἡ δίωξις καὶ κατάταξις τῶν ἀνυποτάκτων κλάσεων 1939 καὶ παλαιοτέρων, πλὴν κατηγοριῶν τινῶν. στ) Ἐξουσιοδοτήθησαν ἐσχάτως οἱ Διοικηταὶ τῶν Μ. Μονάδων (Ταξιαρχιῶν, Μεραρχιῶν, Σωμάτων Στρατοῦ κλπ.), ὅπως ἀποφαίνωνται περὶ τῆς ἄρσεως τῆς διετοῦς προσθέτου ὑπηρεσίας τῶν παρ’ αὐταῖς ὑπηρετούντων ὁπλιτῶν πλέον τοῦ 24μήνου καὶ μόνον βάσει τῆς πολεμικῆς δράσεως, τοῦ ποιοῦ καὶ τῆς διαγωγῆς τούτων. ζ) Τελικῶς ἡ ὑπηρεσία κρίνει τὰ ὑποβαλλόμενα αὐτῇ παρὰ τῶν ἀνυποτάκτων τούτων σχετικὰ δικαιολογητικὰ μετὰ πάσης δυνατῆς ἐπιεικείας, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψει τὰς συνθήκας ὑφ’ ἃς ἕνας ἕκαστος κατέστη ἀνυπότακτος, τὴν διάρκειαν τῆς ἐν τῷ στρατῷ ὑπηρεσίας του, ὡς καὶ τὴν ἐπιδειχθεῖσαν παρ’ αὐτοῦ διαγωγήν. Κατόπιν τῶν ἀνωτέρω τὸ Γ.Ε.Σ. φρονεῖ ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος τοὐλάχιστον λόγῳ τῆς ἐν τῇ χώρᾳ καταστάσεως καὶ τῶν διεθνῶν συνθηκῶν δὲν ἐνδείκνυται ἡ λῆψις ἐπιεικεστέρων μέτρων διὰ τοὺς ἀνυποτάκτους ἐπιστρατεύσεως, πρὸς ἀποφυγὴν εὐλόγων παραπόνων ἐκ μέρους τῶν ἐμπροθέσμως καταταγέντων καὶ μειώσεως τοῦ ἠθικοῦ τοῦ στρατεύματος.

Β.Σ.Τ. 902)23.6.50.

Ὁ Ὑπουργὸς

Λ. ΣΠΑΗΣ

2) Ἐπὶ ἐπερωτήσεως βουλευτοῦ Ἀττ)τίας κ. Λ. Κουτσοπετάλου. α) Πράγματι τὰς ἑσπερινὰς ὥρας τῆς 25.5.50 ὁμὰς Μ.Ε.Α. ἐκ τριῶν ἀνδρῶν μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν ὁμαδάρχην Ζωγράφον ἐπιστρέφουσα ἐκ Παλλήνης ἔνθα εἶχεν μεταβῆ πρὸς παραλαβὴν ὁπλισμοῦ παρὰ τῆς ἐκεῖ διμοιρίας εἰς κάτω Χαρβάτι ἔρριψεν καθ’ ὁδὸν μὲ τὴν πρόφασιν καθαρισμοῦ τῶν ὅπλων περὶ τοὺς δέκα πέντε (15) πυροβολισμούς. β) Τὸ γεγονὸς προεκάλεσεν τὴν ἄμεσον σύλληψιν τῶν ἀνδρῶν τῆς ὁμάδος ταύτης παρὰ τοῦ σταθμοῦ Χωρ)κῆς Παλλήνης, ἔνθα καὶ παρέμεινον μέχρι τῆς ἑπομένης καθ’ ἣν παρεδόθησαν εἰς τὸν Διοικητὴν Λόχου Μ.Ε.Α. Παλλήνης διὰ τὰ περαιτέρω. γ) Ἡ Διοίκησις τοῦ 3118 ΤΕΑ τῆς περιοχῆς ταύτης κατόπιν ἐνδελεχοῦς ἐξετάσεως καὶ διαπιστώσεως τῶν γεγονότων ἐπέβαλεν εἰς ἅπαντας τοὺς παρεκτραπέντας τὴν ποινὴν 5)θημέρου φυλακίσεως. δ) Ἤδη διετάχθη ὅπως ἀφαιρεθοῦν τὰ ὅπλα ἀπὸ τοὺς ἀσκόπως πυροβολήσαντας ἄνδρας τῶν Μ.Ε.Α. ἐνασκηθῇ ποινικὴ δίωξις κατὰ τούτων καὶ ἐλεγχθῇ διοικητικῶς ὁ Διοικητὴς τοῦ 3118 Τ.Ε.Α, διότι δὲν ἐνημέρωσεν ἐγκαίρως τὰς προϊσταμένας ἀρχὰς ἐπὶ τοῦ γεγονότος τούτου.

Β.Σ.Τ. 902)24.6.50

Ὁ Ὑπουργὸς

Λ. ΣΠΑΗΣ

Β) Τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν 1) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 61)15.5.50 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Σερρῶν κ. Α. Ἀγγελούση ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ ὑπ’ ἀριθ. 268603)947 ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν δυνάμει τῆς ὁποίας ἐθεσπίσθη ὡς ἀνώτατον ὅριον τῶν προσθέτων ἀμοιβῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων τὰ 75% τοῦ βασικοῦ αὐτῶν μισθοῦ ἦτο περιωρισμένης χρονικῆς διαρκείας, δεδομένου ὅτι ἐν αὐτῇ ρητῶς ὡρίζετο ὅτι ἴσχυε μέχρι τέλους Μαρτίου 1948. Ἡ περιωρισμένη διάρκεια τῆς ἰσχύος τῆς ὡς ἄνω ἀποφάσεως ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ἐν τῷ μεταξὺ ἠλπίζετο νὰ εἶχε περατωθῇ ἡ ἐκπόνησις καὶ ψήφισις τοῦ κώδικος τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, διὰ τῶν διατάξεων τοῦ ὁποίου ὡς γνωστὸν ὁριστικῶς ρυθμίζεται τὸ θέμα τοῦτο. Ὡς πρὸς τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον διετέθη δι’ ἀποζημιώσεις μελῶν τῶν διαφόρων Συμβουλίων καὶ Ἐπιτροπῶν ἀπὸ 1.7.1948 μέχρι 30.4.1950 γνωρίζομεν ὑμῖν τὰ ἑξῆς: Διὰ τὴν χρονικὴν περίοδον ἀπὸ 1 Ἰουλίου 1948 μέχρι 30 Ἰουνίου 1950 προβλέπονται εἰς τοὺς κατατεθέντας προϋπολογισμοὺς 1948–1949 καὶ 1949–50 τὰ κάτωθι κονδύλια.

Εἰς τὰς ἐπιτροπὰς καὶ τὰ Συμβούλια περὶ ὧν αἱ πιστώσεις αὗται μετέχουσι 2.000 περίπου δημόσιοι ὑπάλληλοι, ἐπὶ πλέον δὲ καὶ στρατιωτικοὶ καὶ ἰδιῶται. Ἐπίσης τὰ κάτωθι κεφάλαια καὶ ἄρθρα τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων προβλέπουσι τὰς ἀμοιβὰς τῶν ἐκδικαστικῶν φορολογικῶν ἐπιτροπῶν καὶ τῶν ἐπιτροπῶν Ἀναθεωρήσεως καὶ Συντάξεως ἐκλογικῶν καταλόγων.

Εἰς τὰς ἐκδικαστικὰς φορολογικὰς Ἐπιτροπὰς καὶ εἰς τὴν ἐποπτείαν τῆς ἐφαρμογῆς τῶν φορολογικῶν νόμων μετέχει τὸ πλεῖστον τῶν περιφερειακῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων σημαντικὸς ἀριθμὸς δικαστικῶν λειτουργῶν καὶ σημαντικὸς ἀριθμὸς ἰδιωτῶν. Ἐπίσης εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς ἀναθεωρήσεως καὶ συντάξεως ἐκλογικῶν καταλόγων μετέχουσι δικαστικοὶ λειτουργοὶ καὶ δικαστικοὶ ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν καὶ ὀργανισμῶν Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Σημειοῦται ἐν προκειμένῳ ὅτι ἀριθμὸς δημοσίων ὑπαλλήλων εἰσπράττει ἀμοιβὰς λόγῳ συμμετοχῆς εἰς συνεδριάσεις Ἐπιτροπῶν καὶ Συμβουλίων Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου, Τραπεζῶν, Ὀργανισμῶν Αὐτοδ)κήσεως Αὐτονόμων Ὀργανισμῶν καὶ Ἐπιχειρήσεων κοινῆς ὠφελείας ἢ ἐπιχειρήσεων ἐπιχορηγουμένων ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, τὸ συνολικὸν ποσὸν τῶν ὁποίων δὲν δύναται νὰ ἐξακριβωθῇ, ἐλλείψει στοιχείων. Ὡς πρὸς τὰς πιστώσεις αἵτινες διατίθενται διὰ τοῦ Κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ διὰ τακτικὰς ἀποδοχὰς δημοσίων πολιτικῶν ὑπαλλήλων, γνωρίζομεν ὑμῖν ὅτι εἰς τοὺς Προϋ)σμοὺς 1948–50 προβλέπονται τὰ κάτωθι ποσά.

Ἐντολῇ Ὑπουργοῦ

Ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς

Γ. ΠΑΠΠΑΣ

2) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 78 τῆς 17.5.50 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Ἀθηνῶν κ. Κ. Καλαμαρᾶ ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὅτι ἡ ὑπ’ ἀριθ. 113)1946 Σ. Π. ἀνεστάλη διὰ τοῦ Ν. Δ. τῆς 10.5.46 περὶ ἀναστολῆς τῆς ἰσχύος τῆς

113)46 Σ. Π.

Τὸ τελευταῖον τοῦτο Ν.Δ. ὡς ἐκδοθὲν ἄνευ γνώμης τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως περιλαμβάνεται μεταξὺ τῶν νομοθετημάτων ἅτινα θέλουσιν ὑποβληθῆ εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς κύρωσιν ἐκ τῆς κυρώσεως δὲ ἢ οὒ τούτου ὑπὸ τῆς Βουλῆς θέλει ἐξαρτηθῆ ἡ ἰσχὺς τῆς ὡς ἄνω Σ. Π. Ἀθῆναι τῇ 13.6.50 Ἐντολῇ Ὑπουργοῦ

Ὁ Γεν. Δ)ντὴς

Α. ΚΑΡΑΚΑΤΣΑΝΗΣ

3) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 84 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Σβώλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐντεῦθεν, ἐπειδὴ τὰ ἔσοδα τῶν σιδηροδρομικῶν δικτύων δὲν ἐπαρκοῦν διὰ τὴν κάλυψιν τῶν δαπανῶν λειτουργίας των, τὰ προκύπτοντα ἐλλείμματα αὐτῶν καλύπτονται ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, εἴτε ὑπὸ μορφὴν ἐπιχορηγήσεων, διὰ τὰ δίκτυα ΣΕΚ καὶ ΣΠΑΠ εἴτε ὑπὸ μορφὴν δανείων διὰ τὰ ἰδιωτικὰ δίκτυα. Δεδομένου δὲ ὅτι τὸ Δημόσιον διὰ τὴν κάλυψιν τῶν ἐλλειμμάτων τούτων καταβάλλει κατ’ ἔτος σημαντικὰ ποσὰ (εἰς βάρος τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας) ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς κατεβλήθησαν προσπάθειαι μειώσεως τῶν ἐλλειμμάτων τῶν δικτύων. Μία τῶν αἰτιῶν τῶν προκαλουσῶν τὰ ἐλλείμματα τῶν δικτύων εἶναι καὶ αἱ πολλαπλαὶ ἐπιβαρύνσεις αὐτῶν ὑπὲρ τῶν Ἀσφαλιστικῶν Ταμείων τοῦ προσωπικοῦ των καὶ ὑπὲρ τρίτων. Μεταξὺ τῶν μέτρων ἅτινα ὑποδεικνύονται διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν οἰκονομικῶν τῶν δικτύων εἶναι καὶ ὁ περιορισμὸς τῶν ὡς ἄνω ἐπιβαρύνσεων. Ὅταν δυνάμει τοῦ Α. Ν. 843)48 κατηργήθησαν τὰ ὑπὲρ τῶν Ἀσφαλιστικῶν Ταμείων τοῦ προσωπικοῦ τῶν δικτύων τέλη ἐπὶ τῶν κομίστρων, τὰ ταμεῖα ἐστερήθησαν σοβαρῶν ἐσόδων. Ἕνεκα τούτου κατεβλήθη προσπάθεια ὅπως μὴ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις τοῦ νόμου ἡ ἀφορῶσα τὴν κατάργησιν τῶν ὑπὲρ τῶν Ταμείων Σιδ)κῶν ὑπαλλήλων ἐσόδων. Ἐπειδὴ ἡ προσπάθεια αὕτη ἀπέτυχεν, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, τῇ αἰτήσει τῶν διοικήσεων τῶν Ταμείων καὶ ἄνευ συγκαταθέσεως τῶν διοικήσεων τῶν Τακτύων, δι’ ἀποφάσεώς του ὑπεχρέωσε τὰ δίκτυα νὰ εἰσφέρουν εἰς τὰ Ταμεῖα Συντάξεων τὸ 8% τῶν ἀκαθαρίστων εἰσπράξεών των. Ἡ διὰ τῆς ἀποφάσεώς της ταύτης ἐπιβληθεῖσα εἰσφορὰ ὑπὲρ τοῦ Ταμείου Συντάξεων ἐπεδείνωσε τὰ οἰκονομικὰ τῶν δικτύων μὲ ἀποτέλεσμα τὴν διόγκωσιν τοῦ ἐλλείμματός των καὶ συνεπῶς τὴν αὔξησιν τῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ Δημοσίου. Διὰ τοὺς λόγους τούτους οἱ ΣΠΑΠ ἠρνήθησαν νὰ συμμορφωθοῦν μὲ τὴν ἐν λόγῳ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐργασίας, τοσούτῳ μᾶλλον διότι τὸ 8% (τῶν ἀκαθαρίστων εἰσπράξεών των) ἦτο μεγαλύτερον τοῦ καταργηθέντος ἐσόδου καὶ τῶν ἀναγκῶν τοῦ Ταμείου. Τὴν ἄποψιν ταύτην ἀπεδέχθη καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν καθόσον συνέπιπτε μὲ τὰς ἀντιλήψεις του ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε ἀποτελεσμάτων προκύπτει ὅτι τὸ Ταμεῖον Συντάξεων ΣΠΑΠ ἐκάλυψε τὰς ἀνάγκας του (καταβληθείσης καὶ τῆς συντάξεως τοῦ μηνὸς Ἰουνίου) τῇ συνδρομῇ τοῦ δικτύου, ἐξαιρέσει ποσοῦ δρχ. 600 ἑκατομμυρίων ἅτινα ἐδανείσθη ἐκ τοῦ κλάδου Προνοίας. Τὰ διατεθέντα ὑπὸ τοῦ δικτύου ποσὰ ἀντιπροσωπεύουν περίπου τὸ 8% τῶν εἰσπράξεών του. Δέον νὰ σημειωθῇ ὅτι ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ ἐκμετάλλευσις θὰ εἶναι ἐλλειμματικὴ τὸ δὲ ἔλλειμμα καλύπτεται ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, δὲν συγχωρεῖται τὰ Ταμεῖα Συντάξεων ν’ ἀξιοῦν τὴν δημιουργίαν ἀποθεμάτων (ἀμφιβόλου μάλιστα σκοπιμότητος). Κατὰ τὴν ἀντίληψιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἡ ἐπιβάρυνσις τῶν εἰσπράξεων τῶν δικτύων ὑπὲρ τῶν Ταμείων Συντάξεων τοῦ προσωπικοῦ αὐτῶν, δέον νὰ ἐξικνῆται μέχρι τοῦ ποσοῦ ὅπερ ἀπαιτεῖται διὰ τὴν συμπλήρωσιν ἐσόδων τοῦ Ταμείου πρὸς πληρωμὴν τῶν συντάξεων καὶ τῶν ἐξόδων λειτουργίας των. Τὸ ὑπὸ τοῦ Ταμείου Συντάξεων τῶν ΣΠΑΠ αἰτούμενον ποσὸν κατὰ τὴν ἐρώτησιν, ἐξαιρέσει τῆς πρὸς τὸν κλάδον Προνοίας ὀφειλῆς του ἐκ δραχ. 800 ἑκατομμυρίων, τὴν καταβολὴν τῆς ὁποίας θὰ διευκολύνῃ τὸ Δημόσιον δὲν τῷ ἀναγκαιοῖ ἢ μὴ διὰ τὴν δημιουργίαν ἀποθέματος. Ἐν περιπτώσει καταβολῆς τοῦ ποσοῦ τούτου, ἡ καταβολὴ θὰ γίνῃ εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου Ταμείου καὶ εἰς αὔξησιν τοῦ ἐλλείμματος τοῦ Κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ. Μέχρι τῆς ὁριστικῆς ρυθμίσεως τοῦ ζητήματος τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν θὰ μεριμνᾷ διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ Ταμείου Συντάξεων μὲ τὰ ποσὰ τὰ ἀπαιτούμενα διὰ τὴν κανονικὴν πληρωμὴν τῶν συντάξεων.

Εἰδικῇ Ἐντολῇ Ὑπουργοῦ

Γ. ΠΑΠΠΑΣ

4) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 166 τῆς 14.6.50 ἐρωτήσεως, περὶ τοῦ ἐπιβαλλομένου ἐπὶ τῶν κινηματογραφικῶν μηχανημάτων φόρου πολυτελείας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τ’ ἀκόλουθα: Τὸ ζήτημα τῆς διαρρυθμίσεως γενικῶς τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν εἰδῶν πολυτελείας, ἐν οἷς καὶ τοῦ τοιούτου ἐπὶ τῶν κινηματογραφικῶν μηχανημάτων, ἀπησχόλησεν ἀπὸ μακροῦ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου. Πρὸ τριετίας δὲ κατηρτίσθη καὶ ὑπεβλήθη εἰς τὴν προηγουμένην Βουλὴν σχετικὸν Νομοσχέδιον, ἐν τῷ ὁποίῳ εἶχε περιληφθῆ διάταξις δι’ ἧς ἀπηλλάσσοντο τοῦ φόρου τὰ κινηματογραφικὰ μηχανήματα τὰ εἰσαγόμενα ὑπὸ τῶν κινηματογραφικῶν ἐπιχειρήσεων καὶ χρησιμοποιούμενα ἀποκλειστικῶς δι’ ἐπαγγελματικοὺς σκοπούς. Τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο εἶχε τύχει ἐπεξεργασίας καὶ παρὰ τῆς οἰκείας Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως, ἐπηκολούθησαν αἱ διεθνεῖς συνομιλίαι τοῦ Ἀνεσσὺ καὶ παρέστη ἀνάγκη ἀναπροσαρμογῆς τοῦ νομοσχεδίου, ἵνα τύχουν ἐφαρμογῆς αἱ ἀναληφθεῖσαι διεθνῶς ὑποχρεώσεις περὶ ἴσης φορολογικῆς μεταχειρίσεως τῶν ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς εἰσαγομένων καὶ ἐν τῇ ἡμεδαπῇ κατασκευαζομένων ὁμοίων εἰδῶν. Ἤδη ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν ἡμῶν, ἐν ὑποβληθησομένῳ ἐν καιρῷ εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχεδίῳ, νὰ ἐπαναλάβωμεν τὴν περὶ καταργήσεως τοῦ φόρου πολυτελείας ἐπὶ τῶν ὡς ἄνω κινηματογραφικῶν μηχανημάτων σχετικὴν διάταξιν. Ἐντολῇ Ὑπουργοῦ

Ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς

Γ. ΠΑΠΠΑΣ

Γʹ) Τοῦ Ὑπουργείου Οἰκισμοῦ καὶ Ἀνοικοδομήσεως: 1) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 177 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Τοσουνίδη, παρέχεται ἡ πληροφορία ὅτι ἡ ὕδρευσις πόλεων καὶ κωμοπόλεων τοῦ Νομοῦ Κιλκὶς ἀποτελεῖ ἀντικείμενον τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργοῦ Δημοσίων Ἔργων συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1042) 1949 Ν. Δ. «περὶ ἑνοποιήσεως τῶν Τεχνικῶν Ὑπηρεσιῶν τῆς Χώρας (ἄρθρ. 2 παρ. 1 περίπτ. Γε)». Τὸ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργεῖον ἐπιλαμβάνεται τῆς ἐκτελέσεως μικρῶν ἔργων ὑδρεύσεως ὁσάκις ταῦτα προγραμματίζονται ἢ συνεκτελοῦνται μὲ τὰ λοιπὰ ἔργα νεοϊδρυομένων οἰκισμῶν (ἄρθρ. 4 παρ. 1 περίπτωσις η τοῦ αὐτοῦ Νόμου) ἢ τοιούτων ὅπου λαμβάνει χώραν παλλινόστησις συμμοριοπλήκτων.

Ὁ Ὑπουργὸς

Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ

2) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 174 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Καζαντζῆ, παρέχεται ἡ πληροφορία ὅτι ἡ ἐν ἰσχύϊ σύμβασις μετὰ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς προβλέπει μόνον στέγασιν πολεμοπαθῶν ἀγροτῶν. Μέχρι τῆς λήψεως ὁριστικοῦ μέτρου διὰ τὴν στέγασιν ἀστῶν κλπ., ἡ μόνη συνδρομὴ τοῦ Ὑπουργείου συνίσταται εἰς τὴν χορήγησιν ὑλικῶν αὐτοστεγάσεως.

Ὁ Ὑπουργὸς

Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ

3) Ἐπὶ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 396, 402 καὶ 413 ἐρωτήσεων τῶν βουλευτῶν κ.κ. Καραμαούνα, Κάντζια, καὶ Κ. Μπέλλα, τῶν διατυπωθεισῶν κατὰ τὴν συνεδρίασιν Θʹ τῆς 19ης Ἰουλίου 1950, σχετικῶν δὲ πρὸς τὴν στέγασιν τῶν βομβοπλήκτων Θεσσαλονίκης καὶ προαστείων καὶ τῆς πόλεως Ἡρακλείου, παρέχονται αἱ ἀκόλουθοι πληροφορίαι: αʹ) Ὡς γνωστὸν ἡ ὅλη προσοχὴ τοῦ Ὑπουργείου συγκεντροῦται ἤδη εἰς τὸ στεγαστικὸν ἔργον τῶν παλλινοστούντων συμμοριοπλήκτων καὶ ἑπομένως τὸ ἔργον τῆς ὁριστικῆς στεγάσεως τελεῖ ἐν ποιά τινι ἀναστολῇ ἐξαιρέσει τῶν ἐν ἐκτελέσει ἔργων καὶ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσιν συμπλήρωσιν ἡμιτελῶν ἐργασιῶν. βʹ) Ἡ ὁριστικὴ στέγασις θ’ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον προσεχεστάτης μερίμνης, θὰ εἶναι δὲ ἐξηρτημένη ἐκ τῶν οἰκονομικῶν δυνατοτήτων τῆς χώρας. γʹ) Τὸ Ὑπουργεῖον ἐν τῇ ἁρμοδιότητί του καὶ κατ’ ἐφαρμογὴν τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ ΚΗʹ ψηφίσματος, ἐπεδίωξε τὴν ὑπὸ εἰδικῶν Ταμείων καὶ ὀργανισμῶν παραχώρησιν οἰκοδομικῶν δανείων καταρτίσαν τὸ σχετικὸν Διάταγμα τὸ ὁποῖον ἀπὸ μακροῦ ἔχει τεθῆ ὑπ’ ὄψει τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου θέλει ἐπανέλθῃ λίαν προσεχῶς διὰ τὴν προώθησιν καὶ κατὰ τὸ δυνατὸν ἐπίλυσίν του. δʹ) Τὴν παροχὴν διευκολύνσεων καὶ φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν προέβλεψεν τὸ ψήφισμα ΚΗʹ, ἀπὸ μακροῦ δὲ χρόνου πραγματοποιοῦνται αὗται. εʹ) Ἡ χορήγησις ὑλικῶν αὐτοστεγάσεως συνεχίζεται καὶ δύνανται οἱ ἐνδιαφερόμενοι νὰ προσφεύγωσιν εἰς τὰ ἁρμόδια γραφεῖα τοῦ Ὑπουργείου, αἰτοῦντες τὴν χορήγησιν τοιούτων ὑλικῶν.

Ὁ Ὑπουργὸς

Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ

Δ) Τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίας Τάξεως: 1) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Ἀττικοβοιωτίας κ. Δ. Παπασπύρου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἑξῆς: α) Διὰ τοῦ ἄρθρου μόνου τοῦ Ν. Δ. 1077)1949 προεβλέφθη Συμβούλιον ἐκ δύο Ἀνωτάτων ἐν ἐνεργείᾳ Ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς ὁριζομένων ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Τάξεως, καὶ ἐκ τῶν τριῶν ἀνωτάτων ἐν ἐνεργείᾳ ἢ ἀποστρατείᾳ ἀξιωματικῶν τοῦ στρατεύματος διοικησάντων εὐδοκίμως μεγάλας Μονάδας κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν ἐπιχειρήσεων 1940–1941 καὶ 1941–1944 ὁριζομένων διὰ διαταγῶν τῶν Ὑπουργῶν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Δημοσίας Τάξεως. β) Καθῆκον τοῦ Συμβουλίου τούτου ἦτο ὅπως ἐντὸς διμήνου προθεσμίας, δυναμένης νὰ παραταθῇ ἐπὶ ἕνα εἰσέτι μῆνα, ἐκτιμήσῃ τὰς τιθεμένας ὑπ’ ὄψει του αἰτήσεις τῶν ἐφέδρων ἐκ μονίμων Ἀξιωματικῶν καὶ Ἀνθυπασπιστῶν τῆς Χωροφυλακῆς τῶν ἀνακληθέντων ὡς ἐφέδρων εἰς τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν κατὰ τὸν πόλεμον 1940–1945 καὶ κρίνον δι’ ἕκαστον τούτων τὴν δρᾶσιν του καὶ τὸν τρόπον καθ’ ὃν ἐξετέλεσε τὰ καθήκοντά του κατὰ τὸν πόλεμον, τὴν ἐν γένει στρατιωτικήν του σταδιοδρομίαν καὶ τὴν διαγωγήν του ἐν γένει κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς Κατοχῆς πάντων τούτων συναγομένων ἐξ ἐκθέσεων καὶ λοιπῶν ἐν γένει σχετικῶν στοιχείων ἐλλείψει δὲ τοιούτων ἐκ τῆς προσωπικῆς ἀντιλήψεως τῶν Μελῶν τοῦ Συμβουλίου, κατατάξῃ τούτους εἰς τρεῖς πίνακας Αʹ Βʹ καὶ Γʹ. γ) Τὸ εἰρημένον Συμβούλιον ἐξαντλῆσαν τὴν τασσομένην ὑπὸ τοῦ Νόμου τρίμηνον κατ’ ἀνώτατον ὅριον προθεσμίαν ἐπεράτωσε τὰς ἐργασίας του τὴν 21ην Φεβρουαρίου 1950 κρίναν ἐν συνόλῳ 198 ἀξιωματικοὺς καὶ Ἀνθυπασπιστὰς τῆς Χωροφυλακῆς. Ἐκ τούτων 22 κατέταξεν εἰς τὸν Αʹ πίνακα, 76 εἰς τὸν Βʹ πίνακα, 57 εἰς τὸν Γʹ πίνακα, ἔκρινε δὲ μὴ ὑπακτέους εἰς τὸ Ν.Δ. 1077)1949 εἴκοσιν ἑπτὰ (27) Ἀξιωματικοὺς καὶ Ἀνθυπασπιστὰς τῆς Χωροφυλακῆς καὶ ἀφῆκε 16 τοιούτους ἀκρίτους ἐλλείψει ἐπαρκῶν στοιχείων. δ) Ἐκ τοῦ Νόμου δὲν προβλέπεται ἀναθεώρησις τῶν ἀποφάσεων τοῦ ἐν λόγῳ Συμβουλίου οὗτινος τὰ τρία μέλη τῶν Ἀνωτάτων Ἀξιωματικῶν τοῦ Στρατεύματος, μετὰ τὴν λῆξιν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Συμβουλίου οὗτινος τὰ τρία μέλη κατάστασιν τῆς ἀποστρατείας ἐξ ἧς, πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς προεκτεθείσης ὑπηρεσίας, εἶχον προσωρινῶς ἀνακληθῆ εἰς τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν. ε) Ὡς προκύπτει ἐκ τῶν ἀνωτέρω, ἡ ἐκτίμησις τῆς ἐγγραφῆς εἰς τοὺς ὑπὸ τοῦ Ν. Δ. 595)1948 προβλεπομένους τρεῖς πίνακας (Αʹ, Βʹ καὶ Γʹ) ἀνῆκεν ἐκ τοῦ νόμου εἰς τὸ Συμβούλιον καὶ οὐδὲν δικαίωμα εἶχεν ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἀναμιχθῇ εἰς τὰς ἐργασίας του οὐδὲ καὶ νὰ ἐπιφέρῃ μεταβολὰς εἰς τοὺς ἐν λόγῳ πίνακας, ἄφησαν δὲ τὸ Συμβούλιον ἀκρίτους 16 Ἀξιωματικοὺς καὶ Ἀνθυπασπιστὰς ἐλλείψει ἐπαρκῶν στοιχείων, εὑρίσκετο ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ Νόμου, ὅστις δὲν περιέχει μὲν ρητὴν διάταξιν παρέχουσαν εἰς αὐτὸ τοιοῦτον δικαίωμα, συνάγεται ὅμως τοῦτο ἐκ τοῦ πνεύματος καὶ τοῦ γράμματος τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ Ν.Δ. 595) 1948 καθ’ ὅ, ὡς εἰς τὴν παράγραφον 1 τοῦ παρόντος διελήφθη, εἰς τὸ Συμβούλιον ἀνῆκεν ἡ κρίσις τῶν περὶ ὧν ὁ λόγος Ἀξιωματικῶν. στ) Τούτων δοθέντων τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἀντιμετωπίζει ζήτημα τακτοποιήσεως τῶν ἐν λόγῳ 16 Ἀξιωματικῶν, εἰς οὓς ἀπομένει ἡ ὁδὸς τῆς προσφυγῆς εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἐὰν φρονῶσιν ὅτι ἠδικήθησαν.

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ

2) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Φ. Χατζήμπεη. α) Τὸ Ὑπουργεῖον διὰ πρώτην φορὰν λαμβάνει γνῶσιν ἐκ τῆς ἀνωτέρω ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Φ. Χατζήμπεη τῶν κατὰ τῶν Ταγματαρχῶν Μπαρλογιάννη Θεοδώρου καὶ Μοιράρχου Ἀναστασοπούλου Ἰωάννου κατηγοριῶν καὶ στερεῖται ἕνεκα τούτου στοιχείων διὰ νὰ ἀπαντήσῃ σχετικῶς. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον διετάξαμεν τὴν Ἀνωτέραν Διοίκησιν Χωροφυλακῆς Δυτικῆς Ἑλλάδος νὰ μᾶς ἀναφέρῃ ἐν τάχει ἂν κατηγγέλθησαν, εἰς τὴν ὑπηρεσίαν της ἢ τὴν τοιαύτην τῆς Δ. Χ. Ἠλείας αἱ ἀποδιδόμεναι εἰς τοὺς ἐν λόγῳ Ἀξιωματικοὺς ἀξιόποιναι πράξεις καὶ ἐν καταφατικῇ περιπτώσει τὶ ἐνηργήθη ἐπὶ τῶν καταγγελθέντων καὶ ποῖον τὸ ἀποτέλεσμα, ἐν ἀποφατικῇ δὲ περιπτώσει διετάχθη ὁ Ἀνώτερος Διοικητὴς Χωροφυλακῆς Δυτικῆς Ἑλλάδος νὰ ἐνεργήσῃ ἐπὶ τούτων ἐμπεριστατωμένην ἔνορκον Διοικητικὴν ἐξέτασιν καὶ νὰ μᾶς ὑποβάλῃ ταύτην τὸ ταχύτερον. β) Ἐπιφυλασσόμεθα ὅθεν μετὰ τὴν λῆψιν τῶν αἰτηθέντων ὡς προείρηται στοιχείων, νὰ παράσχωμεν εἰς τὸν ἐρωτῶντα κ. βουλευτὴν συγκεκριμένας ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου πληροφορίας.

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ

Ε) Τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς: Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 177 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Τοσουνίδη. Εἰς τὴν Δ)νσιν Ὑγειονομικῆς Μηχανικῆς ὅσαι μελέται εἶχον κατατεθῆ ἔτυχον τῆς δεούσης ἐνεργείας καὶ ἐχορηγήθησαν τὰ αἰτούμενα ὑλικά. Ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὰς ἀναφερομένας Κοινότητας αὗται οὐδέποτε ὤχλησαν τὴν διεύθυνσιν τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου ἄλλωστε δὲ ἡ ὑπηρεσία λόγῳ τῶν μικρῶν πιστώσεων χορηγεῖ ἐλάχιστα ὑλικὰ καὶ μόνον εἰς τὰς ἑλονοσούσας Κοινότητας.

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ

Στ) Τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ: Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Κάντζια. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1940)1177 ἐ.ἔ. ὑμετέρου ἐγγράφου ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν ὑμᾶς ὅπως πληροφορήσητε τὸν βουλευτὴν Πειραιῶς καὶ Νήσων κ. Π. Κάντζιαν καταθέσαντα τὴν ἐν ἀντιγράφῳ διαβιβασθεῖσαν ἡμῖν ἀπὸ 12 Μαΐου ἐ.ἔ. ἐρώτησίν του ὅτι τὸ πιστωτικὸν ζήτημα τῆς Χώρας μελετᾶται ἐνδελεχῶς ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ἐν συνεργασίᾳ μετὰ τῶν ἁρμοδίων τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς καὶ τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς μὲ κυρίαν κατεύθυνσιν τὴν ἐνίσχυσιν τῶν παραγωγικῶν κλάδων τῆς Χώρας καὶ ἐν συσχετισμῷ μὲ τὴν διαφύλαξιν καὶ τοῦ νομισματικοῦ παράγοντος. Ἡ ἀπὸ 1 Ἰουλίου ἐ.ἔ. αὔξησις τοῦ ποσοστοῦ τῆς χρηματοδοτήσεως τοῦ εἰσαγωγικοῦ καὶ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου ἀποτελεῖ ἓν τῶν ἐπὶ τοῦ πιστωτικοῦ ζητήματος Κυβερνητικῶν μέτρων. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀναγνώρισιν τῆς ρήτρας τοῦ χρυσοῦ ἡ Κυβέρνησις, ὡς καὶ διὰ τοῦ τύπου ἀνεκοίνωσεν, δὲν νομίζει ὑφιστάμενον τοιοῦτο ζήτημα εἰς τὸ ἄμεσον μέλλον.

Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Ἰουνίου 1950

Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ

Ζ) Τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας: Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 88 ἐρωτήσεως τοῦ Βουλευτοῦ κ. Π. Μπερτσεκᾶ. Τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας συνιστᾷ πάντοτε εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν τὴν μετὰ φειδοῦς χρῆσιν πιεστικῶν μέτρων πρὸς εἴσπραξιν τῶν ἀπαιτήσεών της καὶ τὴν ἐξέτασιν ἑκάστης εἰδικῆς περιπτώσεως, ὥστε ἐὰν θεομηνίαι ἢ ἄλλοι λόγοι ἐπέφερον καταστροφὴν εἰς τὰς καλλιεργείας παραγωγοῦ τινος καὶ ἐδημιούργησαν διὰ τοῦτο πραγματικὴν ἀδυναμίαν ἐξοφλήσεως τῶν χρεῶν του νὰ χορηγῆται ἀναστολὴ εἰσπράξεως. Πρέπει ὅμως οἱ ἀγρόται νὰ γνωρίζουν καλῶς ὅτι συμφέρον των εἶναι νὰ ρευστοποιοῦνται κανονικῶς αἱ ἀπαιτήσεις τῆς Τραπέζης διὰ νὰ ἔχῃ αὕτη διαθέσιμα νὰ τοὺς ἐνισχύῃ καὶ εἰς τὸ μέλλον. Ἄν οἱ παραγωγοὶ δὲν εἶναι συνεπεῖς εἰς τὰς ὑποχρεώσεις των ἡ Τράπεζα δὲν θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ τοὺς ἐνισχύσῃ ἐκ νέου. Τοῦτο τονίζομεν ὁρμώμενοι ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι ἐσχάτως ὑποβάλλονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον πολυάριθμοι αἰτήσεις ἀναστολῆς ἐξοφλήσεως χρεῶν, χωρὶς νὰ εἶναι βέβαιον ὅτι εἰς πάσας τὰς περιπτώσεις συντρέχει πράγματι ἀδυναμία ἐξοφλήσεως. Ἀθῆναι τῇ 17.6.50

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ

Ηʹ) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν: Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 124 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ν. Ζορμπᾶ καὶ Ν. Βέη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὅτι καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς πυρκαϊᾶς, συνεπείᾳ τῆς ὁποίας κατεστράφησαν τὸ Νομαρχιακὸν Κατάστημα, τὰ ἀρχεῖα, ἔργα τέχνης καὶ ἱστορικὰ κειμήλια, τὰ ὁποῖα ἐφυλάσσοντο εἰς τὴν αἴθουσαν τῆς Πινακοθήκης τοῦ Μεγάρου, ἐστάλη ἤδη ὑμῖν ὁ σχετικὸς φάκελλος διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. Ε. Π. 558 τῆς 16.6.50 ἐγγράφου ἡμῶν. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἕτερον ζήτημα, ἀνεγέρσεως, τουτέστιν νέου Νομαρχιακοῦ Καταστήματος, πρὸς τὸν σκοπὸν ὅπως καταστῇ δυνατὴ ἡ συστέγασις, ἐν ἑνὶ οἰκήματι ἁπασῶν τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς Νομαρχίας γνωρίζομεν ὅτι προήλθομεν εἰς σχετικὰς ἐνεργείας, διὰ τὴν χορήγησιν σχετικῆς πιστώσεως. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπικαλούμενον τὰς δυσχερεῖς συνθήκας ὑφ’ ἃς ἐκτελεῖται ὁ προϋπολογισμός, δὲν ἐνέκρινε ταύτην, περιορισθὲν μόνον εἰς τὸ νὰ συναινέσῃ διὰ τὴν μίσθωσιν καταλλήλου ἰδιωτικοῦ οἰκήματος, ἡ ἐξεύρεσις τοῦ ὁποίου καταβάλλεται προσπάθεια ὅπως ἐπιτευχθῇ ὅσον οἷόν τε τάχιον. Ἐπὶ τούτοις ἀνακοινοῦμεν ὅτι ἐνετάλη ὁ Νομάρχης Χίου νὰ προβῇ εἰς τὴν κατάρτισιν πίνακος καταστραφέντων ἔργων τέχνης καὶ ἱστορικῶν κειμηλίων. Τὸν πίνακα τοῦτον θέλομεν θέσει ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς ἅμα τῇ ὑποβολῇ του εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ἐν Ἀθήναις τῇ 8 Ἰουνίου 1950. Ἐντολῇ Ὑπουργοῦ

Ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς

Ν. ΛΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

Θʹ) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας: Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ σχετικῶς μὲ τὴν τοποθέτησιν Ἐπόπτου Ἐργασίας ἐν Χίῳ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος τοὐλάχιστον καθίσταται ἀνέφικτος ἡ ἱκανοποίησις τοῦ αἰτήματος τούτου καθ’ ὅσον παρὰ τὰς ἐπανειλημμένας αἰτήσεις τῆς ἡμετέρας ὑπηρεσίας ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀρνεῖται ὅπως χορηγήσῃ ἡμῖν τὰς ἀναγκαιούσας πιστώσεις. Ὡς ἐκ τούτου μέχρι σήμερον δὲν κατέστη δυνατὴ ἡ πλήρωσις τῶν κενῶν θέσεων τοῦ Σώματος Ἐπιθεωρήσεως Ἐργασίας τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου καὶ ἐκ τοῦ λόγου τούτου ἐλλείψει ἐπαρκοῦς προσωπικοῦ πλεῖστα γραφεῖα Ἐπιθεωρήσεως Ἐργασίας ἐν οἷς καὶ τὸ τῆς Χίου δὲν δύνανται νὰ ἐπανδρωθῶσιν. Ἐν τούτοις ἀναγνωρίζοντες τὴν ἀνάγκην τῆς παρακολουθήσεως τῆς ἐφαρμογῆς τῆς κειμένης νομοθεσίας καὶ μέχρις ὁριστικῆς ρυθμίσεως τοῦ ζητήματος ἔχει διαταχθῆ ἤδη ὁ ἐν Μυτιλήνῃ Ἐπόπτης Ἐργασίας ὅπως ἅπαξ τοῦ μηνὸς μεταβαίνει εἰς Χίον πρὸς ἐξέτασιν τῶν ἐκεῖ ἑκάστοτε ἐκκρεμούντων ἐργατικῶν ζητημάτων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Ἰουνίου 1950

Ὁ Ὑπουργὸς

Ι. ΜΙΧΑΗΛ

Ι) Τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας: Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Πειραιῶς καὶ Νήσων κ. Δ. Ντάγγα, ἀφορώσης τὴν ἵδρυσιν ἐν Νικαίᾳ Πειραιῶς Σταδίου, πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν Φιλάθλων Ὀργανώσεων ταύτης ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Τὸ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργεῖον ἐπέδειξε διὰ τὴν ὡς εἴρηται πόλιν ἰδιαίτερον ἐνδιαφέρον. Πρὸς ἱκανοποίησιν τῆς ἀγωνιστικῆς κινήσεως τῆς σημειουμένης ἐν τῇ πόλει ταύτῃ, ἵδρυσε τὸ Ἐθνικὸν Γυμναστήριον Νικαίας–Κορυδαλλοῦ τὸ ὁποῖον λειτουργεῖ ἀπὸ ἐτῶν καὶ διοικεῖται ὑπὸ 5μελοῦς Ἐφορείας τῆς ὁποίας μετέχουν οἱ κ.κ. Δήμαρχοι Νικαίας καὶ Κορυδαλλοῦ. Διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ Γυμναστηρίου τούτου ἐτοποθέτησε ὡς Διευθυντὴν Καθηγητὴν Σωματικῆς Ἀγωγῆς ὅστις κατευθύνει τὴν καθ’ ὅλου ἀγωνιστικὴν καὶ ἀθλητικὴν δρᾶσιν αὐτοῦ. Ἡ ὅλη λειτουργία τοῦ ἐν λόγῳ Ἐθνικοῦ Γυμναστηρίου ἐπιτυγχάνεται διὰ τῶν οἰκονομικῶν ἐνισχύσεων ἃς τὸ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργεῖον παρέχει αὐτῷ χορηγῆσαν ἀπὸ τοῦ ἔτους 1946 ἕως σήμερον τὸ ποσὸν τῶν (30.000.000) τριάκοντα ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Παραλλήλως πρὸς τὴν ὡς ἐρρέθη προσπάθειαν ἡμῶν ἔχομεν περιλάβει εἰς τὸ ὑπὸ ἐκτέλεσιν πρόγραμμά μας τὴν ἵδρυσιν γηπέδων ἀθλοπαιδιῶν ἵνα ἱκανοποιήσωμεν καὶ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν τὴν ἐν τῇ πόλει Νικαίας σημειουμένην σχετικὴν δρᾶσιν.

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ

ΙΑ) Τοῦ Ὑφυπουργείου Ἀεροπορίας: Ἐπὶ τῆς ἀπὸ 14.6.50 ἐπερωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Παπαδόγιαννη περὶ μέτρων ἅτινα ἐλήφθησαν πρὸς τακτοποίησιν ὁπλιτῶν καταστάντων ἀνυποτάκτων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν, ὅτι τὸ Ὑφυπουργεῖον Ἀεροπορίας ἐπὶ τῇ βάσει τῶν σχετικῶν διατάξεων τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 108)46 Ν. Διατάγματος «περὶ Στρατολογίας τῆς Β. Ἀεροπορίας» ἔχει προβῆ πρὸ πολλοῦ εἰς τὴν τακτοποίησιν ἀπὸ διοικητικῆς πλευρᾶς (ἄρσις διετοῦς προσθέτου ὑπηρεσίας) πλείστων ὁπλιτῶν καταστάντων ἀνυποτάκτων λαβὸν ὑπ’ ὄψει τὰ ὑποβληθέντα σχετικὰ δικαιολογητικὰ ὡς καὶ τὰς ἀποφάσεις Στρατοδικείου Ἀεροπορίας ἢ Βουλεύματα τοῦ Δ)κοῦ Συμβουλίου τούτου. Ἤδη παρὰ τῇ ἁρμοδίᾳ ὑπηρεσίᾳ ἐκκρεμοῦσιν ὑποβληθέντα δικαιολογητικὰ οὐχὶ διὰ πλείονας τῶν δέκα (10) ὁπλίτας ἅτινα ἐκρίθησαν ὅτι δὲν πληροῦσι τὰς προϋποθέσεις πρὸς ἄρσιν τῶν συνεπειῶν τῆς ἀνυποταξίας. Ἤδη διὰ ταῦτα συσταθησομένη Ἐπιτροπὴ ἐξ Ἀξ)κῶν θέλει κρίνει ὑπὸ εὐνοϊκὸν πνεῦμα ταύτας πρὸς τακτοποίησιν καὶ τούτων κατὰ τὸ δυνατόν. Ὁ ἐλάχιστος ἀριθμὸς τῶν εἰς Ἀεροπορίαν ἀνυποτάκτων προέρχεται ἐκ τοῦ λόγου ὅτι εἰς τὴν Ε.Β.Α. ἀπὸ διετίας κατατάσσονται κατὰ τὸ πλεῖστον ἐθελονταὶ ὁπλῖται.

ΚΑΤΣΙΩΤΗΣ

Ὁ κ. Π. Γαρουφαλιᾶς (Ὑπ. Δημ. Τάξ.) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν εἰς τὴν λειτουργίαν τῆς Σχολῆς Ἀξιωματικῶν Χωροφυλακῆς». Ὁ κ. Γ. Μπακατσέλος (Ὑπουργ. Ὑγιειν.) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 965)1937 «περὶ ὀργανώσεως τῶν δημοσίων νοσηλευτικῶν καὶ ὑγειονομικῶν ἱδρυμάτων» καὶ 2) «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 1369 «περὶ τῶν ὑγειονολόγων ἰατρῶν τῶν ὑγειονομικῶν ὑπηρεσιῶν, ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Μόδης, Α. Ταλιαδοῦρος, Σ. Ἀλλαμανῆς, Κ. Βασαρδάνης, Α. Ἀντωνίου, Γ. Σερπᾶνος, Χ. Ἀνδρικόπουλος, καὶ Γ. Ἀναγνωστόπουλος καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ προσθήκης διατάξεως εἰς τὸ ἄρθρον 7 τοῦ Ν. 2238)1940 «περὶ ἀμίσθων δικαστικῶν κλητήρων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Μαρῆς, Μ. Στεφανίδης, Ε. Κοθρῆς, Α. Μπικάκης, Ν. Σπεντζάρης, Π. Λιαροῦτσος κ. ἄ. καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 794)2948 «περὶ κωδικοποιήσεως τῶν νόμων περὶ καταστάσεως Ἀξιωματικῶν Β. Ν.». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Σπεντζάρης, Δ. Ἰωάννου καὶ Ι. Σπηλιωτόπουλος καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ Ν. 971 «περὶ ἀπονομῆς ἠθικῶν ἀμοιβῶν εἰς τὰς Ἐθνικὰς Ἀνταρτικὰς Ὁμάδας καὶ Ἐθνικὰς Ὀργανώσεις Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Γρηγοριάδης καὶ Γ. Γεωργιάδης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσωρινῆς ἀπολύσεως ὑποδίκων καὶ καταδίκων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Λ. Λαμπρινίδης καὶ Α. Ζάκκας καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τοὺς δυνάμει τοῦ Θʹ ψηφίσματος ἀπολυθέντας ὑπαλλήλους». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Λ. Λαμπριανίδης καὶ Λ. Δερτιλῆς καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων τινων τοῦ Ε. Μ. Πολυτεχνείου». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Ζάκκας καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐργατικῶν νόμων».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπὸ πολλῶν βουλευτῶν ὑπεβλήθη πρότασις ὅπως ὁρισθῇ ἡμέρα συζητήσεως καὶ λήψεως ἀποφάσεως ἐπὶ τῆς αἰτήσεως τοῦ κ. Κωνσταντίνου Σπηλιοπούλου.

§6Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ὁρισθῇ μία ἡμέρα συζητήσεως, ἂν θέλετε καὶ τώρα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα ὄχι. Τὴν Δευτέραν τὸ ἀπόγευμα.

§8Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δηλαδὴ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Κανονισμοῦ θὰ ἠδυνάμεθα καὶ ἀμέσως νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν, ἀλλὰ δεχόμεθα νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις τὴν προσεχῆ Δευτέραν.

§9Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους 12 ἀσθενεῖς τοῦ σανατορίου Πατρῶν ὑπέβαλαν ἐκκλήσεις πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς, τὸ ὁποῖον ἀτυχῶς μέχρι σήμερον σιγᾷ. Οἱ ἀσθενεῖς αὐτοὶ ζητοῦν νὰ τοὺς γίνῃ ἡ ἐπέμβασις τῆς θωρακοπλαστίας διὰ νὰ σωθοῦν. Εἶχα ὑποβάλει μίαν ἐρώτησιν καὶ ἔλαβον ἀπάντησιν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἡ ὁποία ἀναφέρει ὅτι πρόκειται νὰ λάβωμεν πιστώσεις ἀπὸ τὸ σχέδιον Μάρσαλ διὰ νὰ αὐξήσωμεν τὰς κλίνας τοῦ σανατορίου «Σωτηρία». Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ συνεχισθῇ ἡ τραγῳδία τῶν ἀσθενῶν αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐγκαταλειφθῆ εἰς τὸ μοιραῖον. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, κύριε Ὑπουργέ, ἀλλὰ φρονῶ ὅτι ἡ πρᾶξις αὐτὴ εἶναι ἥκιστα κολακευτικὴ διὰ τὴν κρατικὴν μέριμναν. Πρέπει τὸ ταχύτερον νὰ ληφθοῦν μέτρα νὰ τερματισθῇ ἡ θλιβερὰ αὐτὴ ἐκκρεμότης.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§11Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Συνηγορῶ καὶ ἐγώ. Πρόκειται περὶ πραγματικοῦ δράματος, διότι εἶναι φυματικοὶ εἰς τὸν δρόμον καὶ δὲν ὑπάρχει ἕνα κρεββάτι νὰ μποῦν μέσα. Πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς νὰ λάβῃ ἀμέσως μέτρα.

§12Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τὴν ἀναφορὰν τῆς ὁποίας ἐζητήθη ἡ πρόταξις, ζητεῖται ἡ ἔκπτωσις ἑνὸς μέλους τῆς Βουλῆς, τοῦ ὁμιλοῦντος, ἐκ τοῦ βουλευτικοῦ ἀξιώματος. Τὸ θέμα, ὡς ἀντιλαμβάνεσθε, δὲν ἐνδιαφέρει μόνον τὸν ὁμιλοῦντα, ἐνδιαφέρει κυριώτατα τὴν Βουλήν, διότι κατὰ τὴν γνώμην μας ὄχι μόνον καταλύονται δεδικασμένα καὶ θίγονται βασικαὶ καὶ θεμελιώδεις διατάξεις τοῦ Συντάγματος, ἀλλ’ ἀκόμη καταλύεται καὶ αὐτὴ αὕτη ἡ ἐξουσία τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις εἶναι ἀνέλεγκτος. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω νὰ ἐξετασθῇ πρῶτον ἡ ἁρμοδιότης τῆς Βουλῆς, ἐὰν ἡ Βουλὴ εἶναι ἁρμοδία νὰ ὑπεισέλθῃ εἰς τὸ θέμα αὐτό.

§13Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἄλλωστε, κύριε Πρόεδρε, καὶ ὁ ἴδιος ὁ κ. Δερτιλῆς ἔχει ζητήσει τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος αὐτοῦ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία Βουλὴ ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν σύνθεσιν αὐτῆς καὶ ἑπομένως εἶναι ζήτημα τῆς Βουλῆς τοῦτο.

§14Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δυστυχῶς ἀπουσιάζουν οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ τῆς Γεωργίας καὶ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ διὰ νὰ ἀκούσουν τὰς ἀπόψεις μας ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ οἴνου. Ὁ οἶνος, τὸν ὁποῖον οἱ παραγωγοὶ ἔχουν εἰς τὰς ἀποθήκας των, ἔφθασεν εἰς τὴν τιμὴν τῶν χιλίων δραχμῶν. Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ληφθῇ ἕνα μέτρον ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ὥστε νὰ ὁρισθῇ τιμὴ ἀσφαλείας τοῦ οἴνου, διότι ἀγοράζουν οἱ διάφοροι τὸ κρασὶ 1.000 δρχ. καὶ πωλεῖται εἰς τὰ διάφορα καταστήματα 3.500–4.000 δρχ. Ὅταν ἐγένετο ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ ὁ καθορισμὸς τῆς τιμῆς τοῦ οἴνου, τὸν ὁποῖον θὰ πωλοῦν τὰ διάφορα καταστήματα, ἐλέχθη τότε ὅτι ἡ τιμή, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἐπώλει ὁ παραγωγὸς τὸ κρασί, θὰ ἦτο 2.000–2.200 δρχ. καὶ εἶχεν ὁρισθῆ ἡ τιμὴ 3.500–4.000 εἰς τὴν κατανάλωσιν. Σήμερον ἡ τιμὴ ἔφθασεν εἰς τὸν παραγωγὸν τὰς 1.000 δραχμάς, ἡ φορολογία τοῦ οἴνου εἶναι 280 δρχ. ἡ ὀκᾶ καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ νὰ μᾶς εἴπῃ ἐὰν ὑπάρχῃ εἶδος, τὸ ὁποῖον νὰ φορολογῆται μὲ τὴν βαρυτάτην αὐτὴν φορολογίαν. Διότι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου κατήντησεν ὁ παραγωγὸς νὰ μὴ λαμβάνῃ ἐκ τῆς πωλήσεως τοῦ οἴνου οὔτε αὐτὰ τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας τοῦ προϊόντος. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐφοδιασμοῦ ἐν συνεννοήσει καὶ οἱ δύο νὰ καθορίσουν μίαν τιμὴν ἀσφαλείας, τοὐλάχιστον νὰ εἶναι 2.000 –2.500 δρχ. ἡ ὀκᾶ, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνταποκριθοῦν οἱ χωρικοὶ εἰς τὰς ἀνάγκας των. Θὰ παρεκάλουν νὰ γίνῃ τὸ συντομώτερον ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ οἰνικοῦ θέματος, διότι τὸ θέμα αὐτὸ συνδυάζεται καὶ μὲ ἄλλα ζητήματα, ἀφ’ ἑνὸς μὲν τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς μεταφορᾶς λόγῳ τῶν κοινῶν Ταμείων καὶ δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου ἡ θέσις τῶν παραγωγῶν εἶναι κρισιμωτάτη καὶ δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον θὰ εἶναι δυνατὸν ἄνευ τῆς πωλήσεως τοῦ οἴνου, νὰ δυνηθοῦν καὶ τὴν παραγωγὴν τὴν ἐφετινὴν νὰ τὴν ἐναποθηκεύσουν.

§15Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Εἰς ἐπίμετρον ὅλων αὐτῶν εἶναι γεγονὸς τοῦτο, ὅτι ἐνῷ ἐχαρακτηρίσθη ὡς παθητικὸν προϊόν, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ πωληθῇ, ἐν τούτοις βαρύνεται μὲ τὴν φορολογίαν αὐτὴν τὴν βαρυτάτην καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀκούσῃ τοῦτο, ὅτι ἐνῷ εἶναι παθητικὸν προϊόν καὶ δὲν δύναται νὰ πωληθῇ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, οὔτε κατανάλωσιν ἔχει, ἐν τούτοις βαρύνεται μὲ φορολογίαν 250 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν. Τὸ ζήτημα ἐπανῆλθε πολλάκις εἰς τὴν Βουλὴν καὶ παρακαλεῖται ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ τὰ ἐνδεδειγμένα μέτρα.

§16Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐγὼ θὰ ἤθελα νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι πρέπει τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ οἴνου νὰ τὸν καταργήσῃ ὁριστικῶς. Ὅπου καὶ ἂν διήλθομεν εἰς τὰς προεκλογικάς μας περιοδείας, παντοῦ μᾶς ἐτόνισαν τὴν ἀνάγκην τῆς καταργήσεως τῆς φορολογίας αὐτῆς τοῦ οἴνου, ἡ ὁποία εἶναι βαρυτάτη. Ἐδῶ ὑπάρχουν 100.000 τόννοι κρασιοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀζήτητο ἐντελῶς. Πῶς εἶναι δυνατὸν μὲ τὴν φορολογίαν αὐτὴν τῶν 250 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν νὰ ἀντεπεξέλθουν οἱ παραγωγοί, διότι οὕτως ἀπογοητεύονται τελείως οἱ καλλιεργηταὶ τῆς ἀμπέλου. Παρακαλῶ νὰ ἔχωμεν ἐπ’ αὐτοῦ μίαν σχετικὴν δήλωσίν σας, κύριε Ὑπουργέ.

§17Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Τὸ ζήτημα τοῦ οἴνου εἶναι κυρίως ζήτημα ἐξαγωγῆς καὶ βεβαίως καὶ τὸ ζήτημα τῆς φορολογίας θὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ, ὅπως θὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ γενικῶς τὸ φορολογικόν μας σύστημα καὶ ἐλπίζομεν μὲ τὸν καιρὸν νὰ παρουσιάσωμεν ἕνα σύστημα φορολογικὸν κάπως ξεκαθαρισμένον καὶ ἀνετώτερον διὰ τὰς λαϊκὰς τάξεις. Ἡ πληροφορία, τὴν ὁποίαν ἔχομεν σήμερον νὰ δώσωμεν, εἶναι ὅτι ἡ Γαλλία ἀποδέχεται τὴν εἰσαγωγὴν οἴνων καὶ κατὰ συνέπειαν τὸ ἐξαγωγικὸν ἐμπόριον τοῦ οἴνου θὰ κινηθῇ καὶ ἡ ἐξαγωγὴ θὰ εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ κανονίσῃ τὰς τιμὰς τοῦ οἴνου. Διότι διαφορετικὰ οἱαδήποτε μέτρα ἐσωτερικὰ καὶ ἂν πάρωμεν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν τὰ ἀποτελέσματα ποὺ ἀναμένομεν. Βεβαίως ἡ φορολογία εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ ἀνακουφίσῃ τοὺς παραγωγοὺς καὶ τοὺς καταναλωτάς, ἀλλ’ ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν ἐπιτύχωμεν τὴν ἐξαγωγήν, αὐτὸ θὰ εἶναι τὸ οὐσιῶδες ζήτημα, ἔχομεν δὲ πλέον τὴν βεβαιότητα μετὰ τὴν συγκατάθεσιν τῶν οἰνοπαραγωγῶν τῆς Γαλλίας ὅπως γίνῃ εἰσαγωγὴ οἴνων εἰς Γαλλίαν, ἔχομεν τὴν βεβαιότητα ὅτι αὐτὸ ἐξησφαλίσθη.

§18Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἤθελα, κύριε Ὑπουργέ, νὰ ἐρωτήσω τὸ ἑξῆς: Ἡ πληροφορία, τὴν ὁποίαν δίδετε, ἀφορᾷ τοὺς οἴνους ποὺ εἴχομεν ἐν ἐκκρεμότητι ἔξω ἢ καὶ περαιτέρω;

§19Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Καὶ περαιτέρω. Ἡ πληροφορία εἶναι αὐτή, ὅτι οἱ οἰνοπαραγωγοὶ τῆς Γαλλίας εἰς τὸ συνέδριον, τὸ ὁποῖον ἔκαμαν, συγκατετέθησαν εἰς τὴν εἰσαγωγὴν οἴνων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ.

§20Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ αὐτὸ ἐξηγγείλατε ὅτι ἐπετεύχθη κάποια συμφωνία. Ἐπληροφορήθην πάλιν ὅτι ἐματαιώθη ἡ συμφωνία αὐτὴ καὶ πρόκειται οἱ οἶνοι αὐτοὶ νὰ πωληθοῦν εἰς δημοπρασίαν.

§21Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Δὲν πρόκειται νὰ πωληθοῦν εἰς δημοπρασίαν. Εἶναι ἕνας τρόπος διευθετήσεως τοῦ ζητήματος. Δὲν δύναμαι νὰ ἐπεκταθῶ εἰς περισσοτέρας λεπτομερείας.

§22Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν ὑπεβλήθη τὸ πόρισμα τῆς διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ καπνοῦ καὶ εἶχε συμφωνηθῆ, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ κάμῃ μίαν εἰδικὴν συνεδρίασιν διὰ νὰ ἐξαγάγῃ τὰ συμπεράσματά της ἀπὸ ἀπόψεως κατεπειγόντων τοὐλάχιστον μέτρων, ὥστε νὰ ξεκαθαρισθῇ ἡ ὑπόθεσις αὐτή. Θὰ παρα☐ νὰ ληφθοῦν αἱ σχετικαὶ ἀποφάσεις.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατόπιν ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἔχει ὁρισθῆ ἡ σημερινὴ συνεδρίασις διὰ τὸν λιγνίτην. Ὁ κ. Μόδης ἔχει τὸν λόγον.

§24Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Νικολαΐδη πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ τὸ Σῶμα καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ ληφθῇ μία ἀπόφασις. Τὸ ζήτημα τοῦ καπνοῦ εἶναι τὸ σοβαρώτερον.

§25Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Πρέπει νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα συζητήσεως τοῦ καπνικοῦ.

§26Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Δὲν ἔχει καμμίαν ἀντίρρησιν ἡ Κυβέρνησις νὰ γίνῃ ἡ εἰδικὴ συνεδρίασις τοῦ καπνικοῦ.

§27Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Πότε θὰ εἶναι ἡ Κυβέρνησις ἕτοιμος νὰ ἐξαγγείλῃ τὰς τελικὰς ἀποφάσεις της διὰ τὸ ζήτημα τοῦ καπνοῦ;

§28Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Εἶναι γνωστὸν ἐκ τῆς ὁμιλίας μου ὅτι δὲν ὑπάρχει διαφωνία καὶ συμπίπτομεν μὲ τὰς ἀπόψεις τῆς διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς.

§29Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἔχει συμφωνηθῆ, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι μετὰ τὸ τέλος τῶν ἐργασιῶν τῆς διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς θὰ ἔλθῃ τὸ θέμα εἰς τὴν Βουλήν, ἡ ὁποία θὰ ἀποφασίσῃ ἐπὶ τῶν μέτρων τῶν ἐπειγόντων, τὰ ὁποῖα θὰ ληφθοῦν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ συνεννοηθῇ ἡ διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ μὲ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν.

§31Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ἐγὼ συνηντήθην καὶ μὲ τὴν διακομματικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ συνεζήτησα ἀρκετὰ διὰ τὸ ζήτημα τοῦ καπνοῦ, νομίζω δὲ ὅτι ἡ συζήτησις ὑπῆρξεν ἱκανοποιητικὴ ἑκατέρωθεν. Δεύτερον, ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τῆς ἐκθέσεως τῆς διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς ἔχω τὴν ἐντύπωσιν ὅτι αἱ προτάσεις τῆς ἐπιτροπῆς δὲν διαφέρουν καθόλου ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐγὼ εἶπον ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Κατὰ συνέπειαν ὑπάρχει περίπτωσις ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐκθέσεως καὶ τῶν ὅσων ἐγὼ εἶπον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι διατεθειμένη νὰ προβῇ εἰς περαιτέρω ἐνεργείας καὶ ἐν τῷ ἐσωτερικῷ καὶ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ. Ἐὰν ὅμως ἡ διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπιθυμῇ νὰ γίνῃ συζήτησις τοῦ καπνικοῦ εἰς ἄλλην συνεδρίασιν καὶ νὰ ὁμιλήσωμεν εὐρύτερον, δὲν θὰ εἶχεν ἡ Κυβέρνησις καμμίαν ἀντίρρησιν, ἀλλὰ νομίζει ὅτι θὰ ἦτο μία ἐπανάληψις τῶν ὅσων ἐλέχθησαν καὶ τῆς βεβαιώσεως, τὴν ὁποίαν κάμνω σήμερον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§32Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Εἶναι θέμα τῆς Βουλῆς τοῦτο, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ νὰ ἀναθέσῃ εἰς τὴν διακομματικὴν Ἐπιτροπὴν τὴν ἐφαρμογὴν τῶν ἀποφάσεων.

§33Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ αὐτό. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ ἀναθέσῃ εἰς τὴν διακομματικὴν Ἐπιτροπὴν τὴν ἐφαρμογὴν τῶν ἀποφάσεων. Ἐγὼ σᾶς ἐδήλωσα ἤδη ὅτι συμπίπτουν αἱ ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως μὲ τὰς ἀπόψεις τῆς διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς.

§34Γ. ΣΕΡΠΑΝΟΣ. Διὰ τὰ καπνὰ τῆς ἐσωτερικῆς καταναλώσεως δὲν δίδεται λύσις. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ μᾶς εἶπεν ὅτι θὰ χρηματοδοτηθοῦν αἱ καπνοβιομηχανίαι. Μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν γίνεται τοῦτο καὶ τὰ καπνὰ καταστρέφονται.

§35Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ὑπάρχει μία παρεξήγησις, ὅτι χρειάζεται καὶ μία ἀπόφασις ἐκ μέρους ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ δώσουν τὰ χρήματα. Γνωρίζετε ὅμως καὶ τὰ ἐμπόδια, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν μεταξὺ Τραπεζῶν καὶ καπνοβιομηχάνων. Πάντως ἐπαναλαμβάνω ὅτι καὶ σήμερον προέβην εἰς διαβήματα εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν παράκλησιν νὰ χρηματοδοτήσῃ τὰς καπνοβιομηχανίας. Σᾶς δηλῶ δὲ ὅτι εἶναι ἡ τελευταία φορὰ ποὺ σᾶς ἀπαντῶ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§36Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα διατίθενται, διατίθενται διὰ τῶν Τραπεζῶν εἰς τὰς μεγάλας βιομηχανίας πρὸς βλάβην τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ τῆς χώρας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διασπαθίζεται τὸ χρῆμα ὑπὲρ τῶν βιομηχάνων καὶ νὰ πένωνται οἱ χωρικοὶ εἰς τὴν ὕπαιθρον, οἱ ὁποῖοι ἐπαναπατρίζονται χωρὶς οὐδεμίαν βοήθειαν, καὶ ὑπάρχει φόβος νὰ ἐγκαταλειφθῇ ὁ ἐπαναπατρισμός.

§37Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Τὸ θέμα αὐτὸ εἶναι σοβαρὸν καὶ θὰ πρέπῃ νὰ ἀποτελέσῃ θέμα συζητήσεως.

§38Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Θὰ ἤθελα νὰ γνωρίζω, ἂν ἡ Βουλὴ ἐπιθυμῇ μίαν συμπερασματικὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ. Ἂν εἶναι ἱκανοποιημένη μὲ τὸ πόρισμα τῆς διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ θελήσῃ νὰ θέσῃ τοῦτο ὑπ’ ὄψιν τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἐκτέλεσιν καὶ ἐγὼ δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§39Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Σᾶς ἐδήλωσα ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀποδέχεται καὶ θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της τὴν ἔκθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς, ἐφ’ ὅσον μάλιστα συμβιβάζεται μὲ τὴν γνώμην της καὶ κατὰ συνέπειαν θὰ προχωρήσῃ ἐπὶ τῇ βάσει καὶ τῆς ἐκθέσεως ὑμῶν. Νομίζω ἑπομένως ὅτι τοῦτο τερματίζει τὴν συζήτησιν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ λιγνίτου. Ὁ κ. Μόδης ἔχει τὸν λόγον.

§41Γ. ΜΟΔΗΣ. Λέγεται, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι πτωχὴ χώρα καὶ ὅτι ὁ Θεὸς μᾶς ἔδωσε μόνον βουνά, πέτρας καὶ ἄμμον καὶ δι’ αὐτὸ ὁ Ἡσίοδος ἔλεγε πρὸ 3 χιλ. ἐτῶν ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα «ἡ Πενία ἀεὶ σύντροφος..........» Φαίνεται ὅμως ὅτι ὁ καλοκάγαθος μᾶς ἔδωσε καὶ μερικὰ καλά, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἀξιοποιήσωμεν. Δυστυχῶς ὅμως ὑπῆρξε πολὺ φειδωλὸς καὶ σὲ πρακτικὸ μυαλό. Π. χ. ἡ χώρα μας εἰσάγει κάθε χρόνο καύσιμα 48 ἑκατομ. δολλαρίων, ἐνῷ θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἀντλήσῃ αὐτὰ ἢ τοὐλάχιστον σημαντικὸν μέρος αὐτῶν ἀπὸ τὰ ἰδικά της ἐδάφη. Καὶ ἡ Βουλγαρία καὶ ἡ Ρουμανία προπολεμικῶς ἐξόρυττον ἀπὸ τὰ ἰδικά των λιγνιτωρυχεῖα 2 ἑκατ. τόννους λιγνίτου. Ἡ Ρουμανία ἦτο καὶ εἶναι ὡς γνωστὸν χώρα ἐξαγωγικὴ πετρελαίων καὶ αἱ δύο χῶραι εἶναι αὐτάρκεις μὲ ἐνεργητικὸν ἐμπορικὸν ἰσοζύγιον. Ἀπεναντίας ἡμεῖς παραμένομεν μεταξὺ 50–100 χιλ. τόν. ἐτησίως. Ἐνῷ μόνον ἡ Δυτικὴ Μακεδονία κατ’ ἐξοχὴν λιγνιτοφόρος περιοχή, θὰ ἠδύνατο νὰ ἀποδώσῃ τεραστίας ποσότητας. Κατὰ τὸ 1920 εἶχε ἐμφανισθῆ μία Ἀμερικανικὴ Ἑταιρία ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν ἐν λόγῳ περιοχῶν τῶν λιγνιτῶν Μπανίτσης ἢ Βεύης. Τὰ ἀποτελέσματα ὅμως ὑπῆρξαν ἕνα μηδενικόν. Τὸ 1930 ἐνεφανίσθη καὶ μία Ἀγγλικὴ Ἑταιρία ἐνδιαφερομένη ἐπίσης διὰ τὴν Μπάνιτσαν ἢ Βεύην τὴν ὁποίαν εἶχεν συστήσει θερμότατα καὶ ὁ ἐν Λονδίνῳ τότε Πρεσβευτὴς Κακλαμάνος καὶ ἡ ὁποία εἶχεν ἐνθουσιάσει καὶ τὸν Βενιζέλον. Παρουσίασεν ἕνα σχέδιον παραγωγῆς μπρικέτας πετρελαίου, ἀλλὰ ἐντὸς ἑξαμήνου ἐγκατέλειψε τὸ ἔργον, ἀφοῦ ἔρριψε καὶ μερικὲς κανονιές. Πάντως γεγονὸς εἶναι ὅτι εἶχον ἐνοικιάσει τὸ λιγνιτωρυχεῖον μὲ ἐνοίκιον 110 περίπου δραχμῶν κατὰ τόννον ἐξορυττομένου λιγνίτου, ποσὸν προφανῶς ὑπερβολικὸν καὶ ἀσύμφορον. Δηλ. τὸ Κράτος εἶχε κάμει μίαν μπακάλικη καθαρῶς δουλειὰ καὶ ἐσκότωσεν εὐθὺς τὴν κότα ποὺ θὰ γεννοῦσε τὰ χρυσᾶ αὐγά. Προηγουμένως εἶχεν ἐμφανισθῆ μία Ἑλληνικὴ Ἑταιρία ἡ ὁποία ἔφερεν καὶ ἐργοστάσιον ἐκ Γερμανίας πλινθοποιήσεως, ἀλλὰ ἐδημιουργήθη διαχειριστὴς μεταξὺ τῶν μελῶν αὐτῆς. Ὁ κύριος ἀνάδοχος καὶ ἐνοικιαστὴς τοῦ λιγνιτωρυχείου, ἐπίστευεν εἰς τὸν πνευματισμὸν καὶ κανόνιζε τὴν πορείαν του ἀναλόγως τῶν ὑποδείξεων τῶν.... πνευμάτων! Τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο τὰ μηχανήματα αὐτὰ νὰ σαπίσουν εἰς τὸ ὕπαιθρον καὶ νὰ πωληθοῦν ὡς παληοσιδερικά.... Τὸ 1937 διὰ πρώτην φορὰν ἐστράφη ἡ προσοχὴ πρὸς τοὺς λιγνίτας τῆς Πτολεμαΐδος μὲ τοὺς ὁποίους συμβαίνει τὸ ἑξῆς παράξενον. Ἐνῷ ὅλοι οἱ ἄλλοι λιγνῖται εἶναι δένδρα ἀνθρακοποιηθέντα, ὁ λιγνίτης τῆς περιοχῆς Πτολεμαΐδος προέρχεται ἀπὸ χόρτον, ἀνθρακοποιημένον καὶ διὰ τοῦτο εἶναι μαλακώτερος καὶ πλέον εὔπλαστος. Ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας κ. Σπυρίδωνος μετεκάλεσεν τὸν Γερμανὸν καθηγητὴν Κέγκεν καὶ ἤρχισε διὰ γεωτρήσεων τὴν μελέτην τοῦ ἐδάφους τὰ ἀποτελέσματα τῆς ὁποίας ἦσαν ὑπεράνω πάσης προσδοκίας. Ὁ Κέγκεν διεπίστωσεν ὡς βεβαίαν τὴν ὕπαρξιν 300 ἑκατ. τόν. λιγνίτου, ἐπιθανολόγησε δὲ τὴν ὕπαρξιν 6 περίπου δισεκατ. τόννων!... Γίνεται λόγος καὶ περὶ ποσότητος λιγνίτου ἀκόμη μεγαλειτέρας, ὑπερβαινούσης τὰ ἕξ ἑκατομμύρια τόννων. Ἡ γεωλογικὴ ὑπηρεσία μάλιστα ἥτις καταγίνεται εἰς μελέτας ἐπὶ τῆς περιοχῆς αὐτῆς πιστεύει ὅτι καὶ βορειότερον τῆς Πτολεμαΐδος ὑπάρχει εἰς μεγάλην ποσότητα λιγνίτης. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι γνωστὸν καὶ πανθομολογούμενον ὅτι εἰς τὰς περιφερείας αὐτὰς ὑπάρχουν πλούσια κοιτάσματα λιγνίτου εἰς τὰ ὁποῖα δύναται νὰ οἰκοδομηθῇ ἡ βιομηχανία τῆς Ἑλλάδος καὶ νὰ στηριχθῇ τὸ οἰκονομικὸν μέλλον τῆς χώρας. Τὸ στρῶμα τοῦ λιγνίτου Πτολεμαΐδος εἶναι εἰς βάθος 10 περίπου μέτρων καὶ δύναται νὰ γίνῃ ἡ ἐξόρυξίς του δι’ «ἀποκαλύψεως», πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἔχει κολοσσιαίαν σημασίαν ἀπὸ ἀπόψεως ἐξόδων ἐκμεταλλεύσεως κατ’ ἀντίθεσιν πρὸς τὴν ἐκμετάλλευσιν διὰ στοῶν καὶ πηγαδιῶν ποὺ στοιχίζει τεράστια ποσά. Ὁ Κέγκελ εἶχε ὑπολογίσει τὴν δαπάνην ἐξορύξεως κατὰ τόννον εἰς 50–60 προπολεμικὰς δραχμὰς, ἀνάλογον δὲ κόστος ὑπολογίζει ὁ Οἶκος Πάουλ Ντάφριν ὁ ὁποῖος ἐφέτος ἔκαμε τὴν σχετικὴν μελέτην. Κατὰ τὴν μελέτην ταύτην θὰ στοιχίζῃ 8.500–9.000 δραχ. ὁ λιγνίτης κατὰ τόννον. Ἐγένοντο καὶ ἐπιτυχεῖς δοκιμαὶ πλινθοποιήσεως καὶ χρησιμοποιήσεως τοῦ λιγνίτου εἰς τοὺς Σ.Ε.Κ. τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1939 καὶ μάλιστα εἰς ἀνωφερείας καὶ ἀπέδωκεν ἄριστα ἀποτελέσματα. Ἀκριβῶς δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους ὁ Κέγκελ τὸ 1942 εἶπεν ὅτι διὰ τῆς ἀξιοποιήσεως ὅλου αὐτοῦ τοῦ πλούτου ἡ χώρα μας θὰ παύσῃ νὰ εἶναι πτωχή. Καὶ μοῦ ἔλεγε σχετικῶς ὁ Χατζημιχάλης ὅτι ἄλλος καθηγητὴς τῆς Γερμανίας, ἀφοῦ προηγουμένως ἐπεσκέφθη τοὺς λιγνίτας Πτολεμαΐδος τοῦ εἶπε: Μιὰ χώρα ποὺ διαθέτει κοιτάσματα ὡς τοὺς λιγνίτας Πτολεμαΐδος καὶ τὰς ὑδατοπτώσεις τοῦ Ἀλιάκμονος δὲν εἶναι καθόλου πτωχὴ καὶ ἂν εἶναι σήμερον πτωχὴ τὸ ὀφείλει εἰς μόνον τὸν ἑαυτόν της. Ἡ Κυβέρνησις Μεταξᾶ εἶχε προκηρύξει δημοπρασίαν εἰς τὴν ὁποίαν τελευταῖος πλειοδότης ἀνεδείχθη ὁ Φίλης δικηγόρος ἐν Ἀμερικῇ, ὁ ὁποῖος καὶ ὑπέγραψε τὴν σχετικὴν σύμβασιν, ἀλλὰ ἡ ἰδία Κυβέρνησις τὸν ἐκήρυξεν ἔκπτωτον διότι δὲν ἀνταπεκρίθη πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις ποὺ εἶχε ἀναλάβει. Ἐπηκολούθησεν ὁ πόλεμος, ἡ ἀπελευθέρωσις. Ἡ ΟΥΝΡΑ ἠσχολήθη σοβαρῶς μὲ τοὺς λιγνίτας Πτολεμαΐδος καὶ ἐκίνησε τὴν προσοχὴν τῶν ἁρμοδίων. Ἔκτοτε ὅμως τὸ μόνον ποὺ ἔγινεν ἦτο ἡ νεκρανάστασις τὸ 1946 τῆς συμβάσεως Φίλη καὶ ἡ ἀποτελμάτωσις τοῦ ζητήματος. Διὰ τῶν χρημάτων τοῦ σχεδίου Μάρσαλ θὰ ἦτο δυνατὴ ἡ ἀξιοποίησις τοῦ λιγνίτου Πτολεμαΐδος. Δυστυχῶς τίποτε δὲν ἐγένετο. Τὸν Ἰανουάριον ἀνετέθη εἰς τὸν Ἀγγλικὸν οἶκον Πάουλ Ντάφριν ἡ μελέτη τοῦ ζητήματος, ὅστις καὶ τὴν κατέθεσεν ἐλάχιστα ἀπέχουσαν ἀπὸ τὰ πορίσματα τῆς προπολεμικῆς μελέτης τοῦ Γερμανοῦ Κέγκελ, ὑπολογίζει δὲ ὅτι θὰ στοιχίσῃ 8½ χιλ. δρχ. ὁ τόννος, δηλαδὴ πολὺ εὐθηνότερα ἀπὸ ὅ,τι στοιχίζει σήμερον εἰς τὴν Πτολεμαΐδα καὶ Μακεδονίαν ἕνα γαϊδουρινὸ φορτίο καυσόξυλα. Καταλαβαίνει πᾶς τις τὶ πλούσιον θεϊκὸν δῶρον εἶναι ὁ λιγνίτης αὐτὸς εἰς τὴν πτωχὴν αὐτὴν χώραν, ὅταν μάλιστα αὐτὸ εὑρίσκεται εἰς τόσον μεγάλας ποσότητας.

§42ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἴπατε τὸν ἀριθμὸν 8½ χιλιάδες. Τί εἶναι αὐτό;

§43Γ. ΜΟΔΗΣ. Πρόκειται περὶ 8½ χιλιάδων δραχμῶν κατὰ τόννον, ἐπὶ τόπου, ὑπολογιζομένων ὄχι μόνον τῶν ἐργατικῶν ἀλλὰ καὶ τῶν δαπανῶν ἀποσβέσεων μηχανημάτων κλπ. Δι’ αὐτὸ πολλοὶ ἰδικοί μας ἐπιστήμονες ἐτόνισαν τὴν σημασίαν τοῦ λιγνιτωρυχείου αὐτοῦ. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου μίαν ἔκθεσιν τοῦ καθηγητοῦ τοῦ Πολυτεχνείου κ. Σακελλαρίου, ὁ ὁποῖος τονίζει ὅτι ἐκτὸς τῆς πλινθοποιήσεως τῆς παραγωγῆς μπρικετῶν, ἐπιβάλλεται νὰ γίνῃ ἐγκατάστασις τοῦ ἐργοστασίου παραγωγῆς ἀζώτου, διὰ τὸ ὁποῖον φαίνεται ὅτι ὁ λιγνίτης εἶναι ἡ πρώτη ὕλη. Ἐπίσης ἀναφέρει ὅτι εἶναι ἐπωφελὴς καὶ ἡ παραγωγὴ πετρελαίου δι’ ἀποστάξεως ἐκ τοῦ λιγνίτου τούτου. Φαίνεται ὅτι καὶ εἰς αὐτὴν τὴν Ἀμερικὴν ἔχει ἀρχίσει ἡ παραγωγὴ πετρελαίου ἐκ λιγνίτου εἰς τὸ Τέξας καὶ διεπιστώθη ὅτι ἡ δαπάνη τῆς παραγωγῆς του δὲν εἶναι μεγαλειτέρα ἀπὸ τὴν δαπάνην τῆς παραγωγῆς τοῦ αὐτουσίου πετρελαίου. Αὐτὰ λέγουν οἱ εἰδικοί. Σᾶς εἶπον ἄλλωστε ὅτι μία Ἑταιρία τὸ 1930 εἶχε κάμει μελέτας καὶ σχέδια ἐγκαταστάσεως ἐργοστασίου ἀποστάξεων πετρελαίου εἰς τὴν Βεύην (Μπάνιτσαν), ὅταν ὁ λιγνίτης δὲν εἶναι ἐπιφανειακὸς ὅπως τῆς Πτολεμαΐδος, ἀλλ’ ὑπόγειος καὶ ἑπομένως θὰ εἶχε ἔξοδα παραγωγῆς ἀπείρως περισσότερα. Εἶναι γενικὴ ἡ πεποίθησις ὅλων τῶν εἰδικῶν ὅτι τὸ μέλλον τῆς Ἑλλάδος εὑρίσκεται ἐκεῖ καὶ ἐκεῖ ἠμπορεῖ νὰ δημιουργηθῇ ἕνα νέον Ἑλληνικὸν Ρούρ, ἐφ’ ὅσον ὅμως θὰ ἔχωμεν πίστιν, ἀποφασιστικότητα, θάρρος καὶ ἐνεργητικότητα, πράγματα τὰ ὁποῖα, δυστυχῶς, μᾶς λείπουν τουλάχιστον ἐπὶ τοῦ παρόντος. Ἡ μελέτη τοῦ Οἴκου Πάουλ Ντάφριν προβλέπει μίαν ἐγκατάστασιν παραγωγῆς πλίνθων 600 χιλ. τόννων ἀπὸ 1.800.000 τόννους λιγνίτου τὸ ἔτος καὶ ὑπολογίζει ὅτι θὰ στοιχίσῃ ὁ τόννος τοῦ πλινθοποιημένου αὐτοῦ λιγνίτου 48 –50.000 δραχ. μὲ θερμαντικὴν ἱκανότητα ὅπως ἐκείνη διὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἔκθεσις τῶν Σ.Ε.Κ. τονίζει ὅτι «ὑπερέβη πᾶσαν προσδοκίαν» καὶ ὅτι ἱκανοποίησε τὰς ἀνάγκας τῶν σιδηροδρόμων καὶ ἐπὶ ἀνωφερικῶν ὁδῶν. Πρόκειται, πράγματι, περὶ μιᾶς εὐλογίας διὰ τὴν χώραν μας. Θὰ ἔχωμεν κάρβουνο ἐντόπιον, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ πλήρως νὰ ἀντικαταστήσῃ τὸ εἰσαγόμενον ἔξωθεν τόσον διὰ τοὺς σιδηροδρόμους ὅσον καὶ διὰ τὴν ἀτμοπλοΐαν, τὴν βιομηχανίαν καὶ τὴν οἰκιακὴν χρῆσιν. Διότι εἶναι ἐντροπὴ σήμερον μία χώρα νὰ καίῃ ξύλα ὅταν τόσον πολύτιμος εἶναι ἡ βιομηχανικὴ ἀξία τῶν καυσοξύλων. Ἡ μελέτη Ντάφριν προβλέπει ἐπίσης τὴν ἐγκατάστασιν διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ λιγνιτωρυχείου θερμικοῦ ἐργοστασίου παραγωγῆς ἠλεκτρικῆς δυνάμεως ἐκ τῆς ὁποίας θὰ ὑπάρχῃ ἐπαρκὲς πλεόνασμα διὰ ἐθνικὸν δίκτυον ἠλεκτρισμοῦ ὁπότε θὰ κατέλθουν ἀκόμη περισσότερον αἱ δαπάναι ἐξορύξεως καὶ πλινθοποιήσεως τοῦ λιγνίτου. Σημειωτέον ἐπίσης ὅτι ἡ θέσις τοῦ λιγνιτωρυχείου αὐτοῦ εἶναι ἐξαιρετικὰ σημαντικὴ καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ὅτι εὑρίσκεται εἰς ἀπόστασιν 30–40 χιλμ. ἀπὸ τῆς ὑδατοπτώσεως τοῦ Βόδα αἱ ὁποῖαι εἶναι βέβαιον ὅτι θὰ μᾶς δώσουν τὸ εὐθηνότερον ρεῦμα. Ὁ λιγνίτης τῆς Πτολεμαΐδος ἠμπορεῖ νὰ μᾶς δώσῃ καὶ ἠλεκτρισμὸν εἰς τιμὰς ἀπολύτως εὐθηνάς. Ὑπάρχει καὶ ἓν ζήτημα τῆς θερμικῆς ἐγκαταστάσεως τοῦ ἐργοστασίου Χαλκίδος κατὰ τὴν μελέτην τῆς Ἐμπάσκο. Ὁμολογοῦμεν ὅτι δὲν ἀξιοῦμεν ἡμεῖς νὰ προτιμηθῇ ἡ Πτολεμαΐς. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλομεν εἶναι νὰ πρυτανεύσῃ εἰς ὅλας τὰς ἐνεργείας καὶ ἀποφάσεις αὐστηρῶς τὸ τεχνικὸν καὶ οἰκονομικὸν πνεῦμα τὸ ὁποῖον νὰ διαπνέεται ἀπὸ τὰς ὑποδείξεις τοῦ συμφέροντος τῆς ἐπιχειρήσεως, δηλαδὴ νὰ στοιχίζῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτερα, οὕτως ὥστε ἡ ἐκμετάλλευσις νὰ εἶναι εὐθηνοτέρα καὶ ἡ ἀπόδοσις πλουσιωτέρα.

§44Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Καὶ διὰ λόγους ἐθνικοὺς, κ. συνάδελφε, ἐπιβάλλεται νὰ προτιμηθῇ ἡ Πτολεμαΐς διότι ἐγράφη τελευταίως ὅτι δὲν πληροῖ τὰς προϋποθέσεις ἀσφαλείας καὶ δι’ αὐτὸ τὴν προτιμᾶτε.

§45Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν ἐγκρίνομεν καὶ ἀποδοκιμάζομεν μὲ ὅλας τὰς δυνάμεις μας εἶναι ἡ ἀντίληψις ἡ ὁποία ἐτονίσθη ἀπὸ τὸν κ. συνάδελφον καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ἐγκατάστασις τοῦ ἐργοστασίου αὐτοῦ εἰς τὴν Πτολεμαΐδα διότι εἶναι κοντὰ εἰς τὰ σύνορα.

§46Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Αὐτὸ ἐγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας, κ. συνάδελφε.

§47Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἐγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ συγκεκριμένως εἰς τὴν προχθεσινὴν «Βραδυνὴν» καὶ τὸ ἤκουσα καὶ ἐγὼ ἀπὸ στόματα πολλῶν συναδέλφων νὰ λέγεται. Μὴ λησμονεῖτε ὅμως ὅτι τὰ λιγνιτωρυχεῖα αὐτὰ ἀπέχουν ἀπὸ τὰ Γιουγκοσλαυϊκὰ σύνορα ὅσον ἡ Θεσσαλονίκη καὶ ἄλλαι πόλεις τῆς Μακεδονίας Σέρραι, Κομοτηνή, Ξάνθη, Διδυμότειχον, ποὺ ἀπέχουν ἀκόμη ὀλιγώτερον ἀπὸ τὴν Βουλγαρίαν κ. ἄ. καὶ ἀλλοίμονον ἐὰν ἐπικρατῇ ἡ ἀντίληψις ἡ πανικόβλητος ὅτι πρέπει νὰ μεταφέρωμεν ὅ,τι ἔχομεν καὶ δὲν ἔχομεν νοτιώτερον ὅπου δῆθεν ὑπάρχει μεγαλειτέρα ἀσφάλεια.

§48Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Νομίζω ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγονται ἀξίζουν περιφρονήσεως.

§49Γ. ΜΟΔΗΣ. Διὰ νὰ περάσουν ἀπὸ τὸν κάμπον τῆς Φλωρίνης καὶ τὸν κάμπον Ἀμυνταίου τῆς Πτολεμαΐδος οἱ Γερμανοὶ ἐχρειάσθησαν νὰ ἀγωνισθοῦν ἐπὶ 5 ἡμέρας συνεχῶς καὶ τότε ἐνθυμεῖσθε ὅτι τὰ στενὰ τῆς Βέλης τὰ ὑπερήσπιζε μία ταξιαρχία Νεοζηλανδῶν καὶ Αὐστραλῶν, ἐνῷ ἔφθασαν σὲ τρεῖς ἡμέρας ἀπὸ τὴν Στρωμνίτσαν στὸ Μοναστῆρι ἀφοῦ πέρασαν καὶ τὸν Ἀξιὸν καὶ τὰ βουνὰ Μπέλλα.

§50Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Μὴ ὑποβάλλεσθε, κύριε συνάδελφε, εἰς τὸν κόπον αὐτὸν τῆς ἀναπτύξεως τοῦ θέματος τούτου, διότι τοιοῦτον θέμα εἶναι ἀνύπαρκτον.

§51Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Ὑπάρχει μία ἀπόφασις ἐγκαταστάσεως θερμικοῦ ἐργοστασίου εἰς Χαλκίδα καὶ εἰς τὴν Πτολεμαΐδα, διότι νομίζω ὅτι ἐκτὸς ἐκείνου τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ γίνῃ εἰς τὴν Χαλκίδα, πρέπει νὰ γίνῃ καὶ ἕτερον εἰς τὴν Πτολεμαΐδα. Δὲν εἴμεθα τοπικισταί. Πιστεύομεν εἰς Πανελλαδικὰ ὀφέλη καὶ λέγομεν νὰ γίνῃ εἰς τὴν Χαλκίδα ἀλλὰ νὰ γίνῃ καὶ εἰς τὴν Πτολεμαΐδα.

§52ΕΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Νομίζω, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν γίνεται συζήτησις μὲ τοὺς βουλευτὰς καὶ μὲ τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ Κυβέρνησις κύριοι συνάδελφοι, κατόπιν ὑμῶν, θὰ κάμῃ δηλώσεις ἐκ τῶν ὁποίων θὰ πεισθῆτε ὅτι δὲν ἔχετε δίκαιον νὰ ἀνησυχῆτε δι’ ὅσα ἔγραφε μία ἐφημερίς, ἀλλὰ νὰ ἀνησυχῇ ὁ συνάδελφος κ. Βασιλικός, μήπως τυχὸν δὲν γίνουν ἐργοστάσια θερμοηλεκτρικὰ καὶ εἰς τὴν Πτολεμαΐδα. Κατὰ συνέπειαν θὰ ἀναμείνητε ἐπ’ ὀλίγον τὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ θὰ πεισθῆτε ὅτι εἶναι ματαία ἡ συζήτησις καὶ ἰδίως ὁ θυμός.

§53Γ. ΜΟΔΗΣ. Οἱ Ἀμερικανοὶ οἱ ὁποῖοι ἐπέρασαν ἀπὸ τὴν Πτολεμαΐδα, μεταξὺ αὐτῶν καὶ ὁ εἰδικὸς Ἀμερικανὸς Γοῦμελ κατὰ τὸν παρελθόντα Μάϊον ἔκαμεν εἰς τὴν Πτολεμαΐδα εἰδικὰς μελέτας καὶ ἐτόνισεν ὅτι ἀκριβῶς διὰ λόγους ἐθνικοὺς ἐπιβάλλεται νὰ συγκεντρώσωμεν ἐκεῖ τὰς προσπαθείας μας πρὸς δημιουργίαν βιομηχανιῶν σοβαρῶν καὶ μεγάλων. Κατὰ τὴν βεβαίωσιν μάλιστα Ἑλλήνων οἱ ὁποῖοι συνώδευσαν τοὺς Ἀμερικανοὺς εἰς τὴν Πτολεμαΐδα οἱ ξένοι ἔτριβαν τὰ μάτια των ἀκριβῶς ἐνώπιον τοῦ πλούτου τὸν ὁποῖον εὗρον εἰς τὴν Ἑλληνικὴν γῆν καὶ τοῦ ὁποίου δὲν εἶχον οὐδεμίαν ἰδέαν μολονότι τοὺς εἶχον ὁμιλήσει διάφοροι ἐνδιαφερόμενοι. Σύμφωνα μὲ ὅλα αὐτὰ τὰ πορίσματα, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία καὶ δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφισβήτησις, ὅτι θὰ εἶναι λάθος ἰδικόν μας καὶ παράλειψις ἰδική μας διὰ νὰ μὴ εἴπω ἔγκλημα ἰδικόν μας, ἐὰν δὲν δημιουργηθῇ συντόμως τὸ Ἑλληνικὸν Ροὺρ εἰς τὴν περιοχὴν αὐτήν, ἡ ὁποία ἀπὸ τὴν θείαν Πρόνοιαν ἔχει πρὸς τοῦτο προορισθῆ. Δὲν θὰ πταίῃ οὐδείς, παρὰ μόνον ἡμεῖς αὐτοί, κύριοι συνάδελφοι, διότι ὑπάρχουν ἐκεῖ τὰ κοιτάσματα τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλουν τὴν ἐκτέλεσιν τοιούτων ἔργων καὶ ἀκόμη, δόξα τῷ Θεῷ ὑπάρχουν καὶ τὰ Ἀμερικανικὰ χρήματα. Ἑπομένως δὲν ἀπομένει τίποτε παρὰ νὰ βάλωμεν ἐμπρὸς τὴν δουλειάν. Ἐπέρασεν πολὺς χρόνος, κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐπέρασαν 10 μῆνες ἀπὸ τοῦ τερματισμοῦ τοῦ ἀνταρτοπολέμου. Ἔναρξις θετικὴ μέχρι σήμερον δὲν ἔγινε καμμία. Ἐν προκειμένῳ τὸ μόνον ποὺ ἔχομεν νὰ δείξωμεν εἶναι ἡ διαρκὴς ἀνανέωσις ἄνευ ἀρχῆς καὶ τέλους τῆς συμβάσεως Φίλη. Καὶ βεβαίως ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἡ σύμβασις αὐτὴ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ οὐδεμία ἐνέργεια, διότι αὐτὴ κρατεῖ τὰ χέρια δεμένα καὶ τὸν ὑπόγειον πλοῦτον κατ’ ἀνάγκην κοιμισμένον. Παρετάθη ἡ σύμβασις αὐτὴ τετράκις ἢ πεντάκις.

§54Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Ποῖος Ὑπουργὸς ἦτο;

§55Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ κ. Τσαλδάρη. «.... ..... (Ἀναγινώσκει)... Τέσσαρας παρατάσεις. Ἡ τελευταία παράτασις ἔγινε τὴν 11ην Νοεμβρίου 1949, τρεῖς μῆνας μετὰ τὸν τελικὸν τερματισμὸν τοῦ ἀνταρτοπολέμου. Ἀπὸ τὸ Πάσχα τοῦ 1949 ταξιδεύομεν σχεδὸν ἐλεύθερα μεταξὺ Φλωρίνης–Κοζάνης διὰ Πτολεμαΐδος καὶ ἠμποροῦσαν καὶ τότε νὰ εἶχον γίνει αἱ μελέται, αἱ ὁποῖαι ἀνεβλήθησαν διὰ τὸ 1950. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν βλέπω ποία ἀνάγκη ἐξώθησε τοὺς τότε ἁρμοδίους καὶ ὑπευθύνους νὰ ἀνανεώσουν τὰς συμβάσεις αὐτὰς δι’ ὁλόκληρον ἔτος. Προχθὲς κατὰ τὴν συζήτησιν, ὅτε παρίστατο καὶ ὁ τότε Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κ. Στεφανόπουλος, μᾶς ἐδήλωσεν ὅτι νίπτει τὰς χεῖρας του, ὅτι εἶναι ἀθῶος τῆς παρατάσεως αὐτῆς καὶ ὅτι εἰς τὴν σύμβασιν αὐτὴν πρέπει νὰ ἀναζητήσωμεν τὸν κ. Χατζηπᾶνον. Αὐτὸς ἐτηλεφώνησεν ὅτι οἱ Ἀμερικανοὶ ζητοῦν τὴν παράτασιν.

§56Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῦ τὸ εἶπεν ὁ κ. Στεφανόπουλος;

§57Γ. ΜΟΔΗΣ. Εἰς τοὺς διαδρόμους τῆς Βουλῆς.

§58Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀπὼν ὁ κ. Στεφανόπουλος δὲν πρέπει νὰ λέγητε τέτοια πράγματα. Αἱ παρατάσεις ἐγένοντο δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Τὰς εἰσηγήσεις εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ποῖος τὰς κάμνει; Δὲν ἔχει σημασίαν ἐὰν ἐτηλεφώνησεν ἢ ἐὰν συνεννοήθη νὰ παραταθῇ δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ ἢ δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Τὰς εὐθύνας τὰς ἔχει τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Δὲν ἔχει σημασίαν ἐὰν ἐτηλεφώνησεν ὁ τάδε Ὑπουργός.

§59Γ. ΜΟΔΗΣ. Βλέπετε ὅτι δὲν κάμνω ἔλεγχον πολιτικόν.

§60Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἰς τὴν ἀγόρευσίν σας ὑπήρξατε πολὺ προσεκτικὸς καὶ σᾶς παρηκολούθησα μετὰ πολλῆς προσοχῆς. Ἀλλὰ τὸ νὰ ἀναφέρετε ὅτι ἀπὸ τοῦ βήματος τί ἐλέχθη εἰς τοὺς διαδρόμους τῆς Βουλῆς δὲν εἶναι συνήθεια τοῦ Σώματος. Τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον, ὅπως εἴπατε καὶ σεῖς, εἶναι γνωστὸν ὅτι ὅλαι αἱ παρατάσεις περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖτε ἀπετέλεσαν ἀντικείμενον ἑκάστοτε ἀποφάσεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Νομίζω ἐχρηματίσατε καὶ σεῖς ὑπουργὸς καὶ γνωρίζετε ὅτι αἱ εὐθῦναι βαρύνουν ὅλα τὰ μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου μολονότι εἰσάγεται ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν καὶ λαμβάνονται ἀποφάσεις ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Ἐὰν διαφωνήσῃ ἕνας Ὑπουργὸς ἀποχωρεῖ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐν ἐναντίᾳ δὲ περιπτώσει ὑπέχει ὅλας τὰς εὐθύνας τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Αὐτὸς εἶναι κανὼν δικαίου ἀκόμη περισσότερον σήμερον ποὺ εὑρισκόμεθα ὑπὸ Κράτος δικαίου. Εἶναι κανόνες, οἱ ὁποῖοι ἰσχύουν καὶ πρέπει νὰ ἰσχύουν διὰ τοὺς πολιτικοὺς ἄνδρας. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ χωρισθοῦν αἱ εὐθῦναι ἐπὶ τοιούτων ἀποφάσεων. Ἐγὼ ἐχρημάτισα μέλος ἴσως 12 Κυβερνήσεων, βεβαίως φέρω τὰς εὐθύνας δι’ ὅλας τὰς Κυβερνήσεις, ἀνεξαρτήτως ἐὰν ἦτο ὁ ὑπουργὸς φίλος τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἢ ἄλλου κόμματος. Ἐὰν ὑπάρχουν εἰδικαὶ εὐθῦναι ὑπάρχουν εἰδικοὶ νόμοι διὰ τῶν ὁποίων διώκεται ὁ Ὑπουργὸς ὁ ὁποῖος ἔχει ἀναλάβει τυχὸν εἰδικὰς εὐθύνας. Ἀλλὰ ὅταν ὑπάρχῃ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φέρετε ἐδῶ τί ἐλέχθη εἰς τοὺς διαδρόμους.

§61Γ. ΜΟΔΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι εἶναι γενική, ἑνιαία ἡ εὐθύνη ὁλοκλήρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ βεβαίως ἐὰν θελήσῃ κανεὶς νὰ ζητήσῃ εὐθύνας καὶ νὰ κάμῃ ἔλεγχον πρέπει νὰ στραφῇ ἐναντίον ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἦσαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἶχον τοὐλάχιστον τὰς ἀνωτάτας θέσεις, οἱ Ὑπουργοὶ Συντονισμοῦ, Μεταφορῶν καὶ δὲν ἠξεύρω ποῖος ἄλλος.

§62Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νομίζω, ὅτι κατὰ τὴν περίοδον τῆς τετραετίας αὐτῆς δὲν ἐχρηματίσατε Ὑπουργός. Ἐδῶ εἶναι γνωστόν, ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τῆς τελικῆς παρατάσεως, περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλεῖτε, ὑπάρχει ἔγγραφον ἁρμοδίου προσώπου τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, ὅτι δὲν ἔχουν ἀντίρρησιν νὰ παραταθῇ. Θὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι ἀνεκλήθη τὴν ἑπομένην. Πρέπει νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλή, ὅτι αὐτὰ τὰ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα ἐλαμβάνομεν ἡμεῖς καὶ τὰ ὁποῖα θὰ λαμβάνῃ καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, εἶναι πάντοτε μιᾶς μορφῆς, ἡ ὁποία εἶναι ὑπὸ μίαν ἐμφάνισιν εὐγενικήν, εἶναι μία σύστασις, τὴν ὁποίαν δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ὑπεκφύγετε, ὅπως ἐπίσης εἶναι γνωστόν, ὅτι ὑπάρχουν πολλαὶ περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας ὁ ἁρμόδιος τῆς Ἀποστολῆς τὴν μίαν ἡμέραν εἶναι ὑπὲρ τῆς μιᾶς λύσεως καὶ τὴν ἄλλην ὑπὲρ τῆς ἄλλης διότι εἶναι δυνατὸν νὰ ἤλλαξε γνώμην ὁ Ἀμερικανὸς σύμβουλος. Αὐτὰ μᾶς ἔχουν συμβῆ ἐπανειλημμένως. Τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι ὅταν ἐγένετο αὐτὴ ἡ ἀπόφασις ὑπῆρχεν ὡς δικαιολογητικὸν τῆς ἀποφάσεως σχετικὸν ἔγγραφον τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, ὅτι συμφωνεῖ.

§63Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δυστυχῶς δὲν ὑπάρχει ἔγγραφον τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς καὶ ἐδῶ τὸ πρᾶγμα προσλαμβάνει μορφήν, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, σκανδάλου. Ἐπεκαλέσθητε ἔγγραφον κατωτέρου ὑπαλλήλου τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς καὶ ὅπως εἶναι γνωστὸν κατόπιν τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Πόρτερ τὴν Ἀποστολὴν ἐδέσμευεν μόνον τοῦ κ. Πόρτερ ἢ τοῦ κ....... ἡ ὑπογραφή. Τὸ ἔγγραφον τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθητε διὰ τὴν ἀνανέωσιν τῆς συμβάσεως αὐτῆς δὲν εἶχεν οὐδεμίαν σχέσιν μὲ συνηγορίαν τῆς Ἀποστολῆς ὑπὲρ τῆς συμβάσεως, ἦτο ἁπλῶς μία βεβαίωσις λήψεως τῆς ἐπιστολῆς ἀπὸ τὸν κ. Φίλη, γραμμένη εἰς τὴν ἀγγλικήν, ἦτο μία τυπικὴ ἐπιστολὴ κατωτέρου ὑπαλλήλου τῆς Ἀποστολῆς πρὸς τὸν κ. Φίλην, βεβαιοῦσα λῆψιν τῆς ἐπιστολῆς. Αὐτὴ παρουσιάσθη ὡς δικαιολογητικὸν τῆς συνηγορίας τῆς Ἀποστολῆς ὑπὲρ τῆς ἀνανεώσεως τῆς συμβάσεως. Αὐτοῦ ἐγένετο χρῆσις, παρουσιασθέντος ὡς ἐγγράφου τῆς Ἀποστολῆς. Ὁ κ. Στεφανόπουλος, μὲ συγχωρεῖτε, θὰ ἀναφέρω δύο ὀνόματα, διότι νομίζω ὅτι εἰς τὴν συζήτησιν......

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τὸ εἴπετε εἰς τὴν ἀγόρευσίν σας.

§65Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐν σχέσει μὲ τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ κ. συναδέλφου, ἤθελον νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Ἐγὼ παρενεβλήθην εἰς τὴν συζήτησιν, διὰ νὰ ἀποσαφηνίσω αὐτὸ τὸ σημεῖον. Δὲν θέλω νὰ εἴπω οὔτε νὰ ὑποστηρίξω ὅτι, ἐπὶ τῇ βάσει πάντοτε τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἐλάμβανον ἐκ τῶν διαφόρων συμβούλων τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, αἱ διάφοροι Κυβερνήσεις τοῦ Κράτους, πάντοτε, τρόπον τινά, συνετάσσοντο ἢ ἐλάμβανον ὑπ’ ὄψιν τὰ ἔγγραφα αὐτά. Εἶπον ὅτι ὑπῆρχον ἔγγραφα τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα μετετρέποντο κατὰ τὸ στάδιον τῶν διαπραγματεύσεων, ὅπως εἶναι φυσικὸν νὰ μετατρέπωνται, ὅταν προέρχωνται ἀπὸ συμβούλους τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, τῶν ὁποίων τὰς συμβουλὰς ἐλάμβανον ὑπ’ ὄψιν αἱ προηγούμεναι Κυβερνήσεις, ὅπως θὰ τὰς λαμβάνῃ, νομίζω, καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Αὐτὸ ἐπεκαλέσθην ἐγώ. Αἱ ἀποφάσεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐλαμβάνοντο ὡς ἀποφάσεις Ἑλληνικοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐντὸς τοῦ πλαισίου μιᾶς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἤσκει τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Φυσικὰ ὑπάρχουν καὶ σχετικὰ ἔγγραφα καὶ προφορικαὶ πολλάκις, γνῶμαι τῶν οἰκείων ἀποστολῶν, τοῦτο ὅμως δὲν ἀπετέλει τὸ ἔρεισμα. Οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι μία Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις βάσει ἁπλῶς τοιούτων ἐρεισμάτων θὰ ἐλάμβανεν ἀποφάσεις. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐκκαθαρίσω καὶ αὐτὴν τὴν πλευράν. Τὸ ἔγγραφον αὐτὸ δὲν ἀπετέλεσε τὸ YNICYM, τὸ σύνολον, τῶν κριτηρίων διὰ τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ἀλλὰ συνέπεσε νὰ εἶναι κατὰ τοῦτο σύμφωνος καὶ ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολή. Τώρα, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἀνωτέρου, μέσου ἢ κατωτέρου ὑπαλλήλου τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, αὐτὸ δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸ ἠξεύρω.

§66Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὁμολογῶ, ὅτι κατάπληκτος ἡ Βουλὴ μανθάνει ὅτι αἱ Κυβερνήσεις αἱ μεταπελευθερωτικαὶ ἐλάμβανον ἕνα ἔγγραφον ἀπὸ τὸν τελευταῖον ὑπάλληλον τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς καὶ ὅτι τὸ ἔγγραφον αὐτὸ ἦτο ἱκανόν.......

§67Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν εἶπα αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, διαστρέφετε τὰ πράγματα.

§68Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Λέγω τὸ ἑξῆς, ὅτι ἠκούσαμεν κατάπληκτοι ὅτι καὶ τὸ τελευταῖον ἔγγραφον ἦτο δυνατὸν νὰ μεταβάλῃ τὰς ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως. Ἐγὼ θὰ ἤθελον τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν νὰ σκέπτεται τὰ Ἑλληνικὰ συμφέροντα καὶ οἱ ξένοι νὰ συμβουλεύουν καὶ ἐὰν αἱ συμβουλαὶ αὐταὶ ἀποβλέπουν εἰς τὸ συμφέρον τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος νὰ γίνωνται ἀποδεκταί, ἄλλως αἱ συμβουλαὶ αὐταὶ ν’ ἀπορρίπτωνται μὲ καλὸν τρόπον. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἠκούσαμεν ἀπόψε, μὴ μετασχόντες τῶν Κυβερνήσεων τῶν μεταπελευθερωτικῶν καὶ μὴ γνωρίζοντες αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐλάμβανον χώραν, λέγω ὅτι εἰς ἐμὲ τὸν ἴδιον καὶ εἰς τὴν Βουλὴν ὁλόκληρον προεκάλεσαν κατάπληξιν.

§69Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι τὸ αἴσθημα τῆς καταπλήξεως ἐδοκίμασε μόνον ὁ κ. Τουρκοβασίλης, διότι ὅλοι οἱ ἄλλοι θ’ ἀντελήφθητε τί εἶπον, διότι ὁ κ. Τουρκοβασίλης εὐρύνει τὴν συζήτησιν ἀπὸ μιᾶς πλευρᾶς, ἡ ὁποία δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὸ ἀντικείμενον τὸ ὁποῖον ἔθιξα ἐγώ.

§70Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὄχι μόνον κατὰ τὴν ἀνανέωσιν τῆς συμβάσεως δὲν ἔχομεν ἔγγραφον ὑποστήριξιν τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, ἀλλ’ ἔχομεν ἐκπεφρασμένην τὴν ἀντίθετον περὶ ταύτης γνώμην τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς. Συνέβη δὲ ὥστε αἱ ὑπεύθυνοι Ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ νὰ εἶναι παντελῶς ἀντίθετοι πρὸς τὴν ἀνανέωσιν αὐτῆς. Ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὡμολόγησεν ὅτι ὑπέγραψε τὴν εἰσήγησιν πρὸς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ἀλλ’ ὅταν ἀντελήφθη περὶ τίνος ἐπρόκειτο ἐζήτησε νὰ ἀφαιρεθῇ ἡ ὑπογραφή του, δὲν ὑπέγραψε δὲ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου περὶ ἀνανεώσεως τῆς συμβάσεως. Ἔλαβε γνῶσιν τοῦ γεγονότος τῆς ἀνανεώσεως μετὰ 7 ἢ 8 ἡμέρας. Τὸ ζήτημα εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἐδῶ ἔχομεν ἕνα βασικώτατον πρόβλημα τὸ ὁποῖον δεσμεύει μίαν ἀπὸ τὰς σοβαρωτάτας πηγὰς ἐνεργείας τοῦ τόπου. Ἐγένετο μία ἀνανέωσις τῆς ὁποίας νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ διερευνηθοῦν οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους ἐγένετο καὶ πῶς ἐγένετο.

§71Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Μίαν ἐρώτησιν. Ὁ κ. Φίλης εἶναι Ἀμερικανὸς ἢ Ἕλλην καὶ ἀπὸ ποῦ κατάγεται; Διότι κατὰ τὰς πληροφορίας μου δὲν πρόκειται περὶ ἀξιοσεβάστου προσώπου.

§72Γ. ΜΟΔΗΣ. Εἶναι δικηγόρος εἰς τὸ Μπούφαλο τῆς Ἀμερικῆς. Εἶναι πατριώτης τοῦ κ. Ρέντη.

§73Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Τί ἐπάγγελμα ἀσκεῖ, ἔχει βιομηχανίαν, ἀσκεῖ ἐμπόριον; διότι ἐπληροφορήθην ὅτι δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο παρὰ μπίζνες καὶ εἶναι προστάτης ἑνὸς ἀμερικανοῦ τὸν ὁποῖον ἀπεκήρυξεν ὁ ἴδιος ὁ κ. Τροῦμαν. Αὐτὰς τὰς πληροφορίας τὰς ἐδιάβασα εἰς τὰς ἐφημερίδας χωρὶς νὰ ἠξεύρω ἂν εἶναι ἀληθεῖς.

§74Π. ΜΠΕΡΤΣΕΚΑΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Φίλης εἶναι ἰδιαίτερος συμπολίτης μου ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς παράσχω τὰς πληροφορίας, χωρὶς βέβαια νὰ θίξω τὸ σκέλος τὸ ὁποῖον θίγει ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι ἀνεξαρτήτως πρὸς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, πρόκειται περὶ ἑνὸς ἀνθρώπου ὁ ὁποῖος εἶναι δικηγόρος εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ τοῦ ὁποίου τόσον ἡ ἐπιστημονικὴ ὅσον καὶ ἡ κοινωνικὴ καὶ ἡ ἐθνικὴ δρᾶσις, παρέχει ὅλα τὰ παραδείγματα καὶ τῆς εὐπραξίας καὶ τῆς ἀρετῆς, διότι εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔχει ἐπιτελέσει ἔργα καὶ συγκεκριμένως εἰς τὸ Βέλο, τὴν Γεωργικὴν Σχολήν, ἡ ὁποία λειτουργεῖ καὶ ἡ ὁποία ἱδρύθη ἀπὸ μέρους του, ἐπὶ πλέον ὑπῆρξε καὶ μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς διὰ τὰ δίκαια τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ Παρίσι. Συνεπῶς ὡς ἄτομον εἶναι ἀπὸ πάσης πλευρᾶς καὶ διὰ τὴν δρᾶσιν του τὴν ἐθνικὴν καὶ τὴν ἐπιστιμονικὴν καὶ τὴν κοινωνικὴν ἀνεπίληπτον. Ταῦτα ἀναφορικῶς ὡς πρὸς τὸ πρόσωπον. Καὶ ἐπὶ πλέον δὲ δὲν εἶναι φίλος τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος.

§75Γ. ΜΟΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι ἤθελα νὰ τονίσω ὅτι ἡ ἐξήγησιν τὴν ὁποίαν μᾶς ἔδωσεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἦτο πολὺ φυσικὴ καὶ πολὺ λογική. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι φυσικόν, εἶναι ἡ σπουδὴ μὲ τὴν ὁποίαν ἐγένετο ἡ ἀνανέωσις διὰ τετάρτην φορὰν τῆς συμβάσεως, ἡ σπουδὴ καὶ ὁ χρόνος μὲ τὸν ὁποῖον ἔγινε ἡ παράτασις, διότι ἔχομεν μίαν παράτασιν παλαιοτέραν διὰ μερικοὺς μῆνας, ἐνῷ τώρα ἐγένετο δι’ ὁλόκληρον ἔτος. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἀφύσικα καὶ ἀνεξήγητα καὶ ἀπαράδεκτα. Ἀλλὰ σπεύδω νὰ δηλώσω ἐπίσης ὅτι προσωπικῶς κατὰ τοῦ κ. Φίλη δὲν ἔχομεν τίποτε, οὔτε καμμίαν προκατάληψιν ἔχομεν κατ’ αὐτῆς τῆς συμβάσεως «Φίλη». Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλομεν, εἶναι νὰ μὴν περνᾷ ἄδικα καὶ τζάμπα ὁ χρόνος, καὶ νὰ ἀρχίσουν κάποτε τέλος πάντων αἱ πραγματικαὶ ἐργασίαι ἀξιοποιήσεως τοῦ πλούτου αὐτοῦ τοῦ κοιμωμένου, διότι ὀφείλομεν ὅλοι νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι πέρασε καὶ περνᾷ πολὺς καιρὸς καὶ ὁ χρόνος ἡ κλεψύδρα τὴν ὁποίαν μᾶς ἔχει θέσει τὸ σχέδιον Μάρσαλ δὲν εἶναι πολύς, 1½ χρόνος ἀκόμη. Καὶ ἑπομένως, ἐφ’ ὅσον μάλιστα τόσον καιρὸν ἐχάσαμεν ἄδικα ἔπρεπε τώρα νὰ τρέχωμεν μὲ ὅλας μας τὰς δυνάμεις διὰ νὰ ἀναπληρώσωμεν καὶ τὸν ἀπολεσθέντα χρόνον. Περὶ ἀνασυγκροτήσεως ὁμιλοῦμεν, δὲν εἴδομεν ἀκόμη τὴν πραγματικὴν ἐποχὴν καὶ θὰ ἔπρεπε ἴσως ὅπως ὁ Φίλιππος εἶχε βάλει κάποτε ἕνα σκλάβον νὰ τοῦ ὑπενθυμίζῃ ὅτι εἶναι θνητός, νὰ ὑπενθυμίζωμεν καὶ ἡμεῖς κάθε ἡμέραν εἰς τὸν ἑαυτόν μας ὅτι αἱ ἐξαγωγαί μας δὲν ἀντιπροσωπεύουν οὔτε τὸ ⅕ τῶν εἰσαγωγῶν, ὅτι τὸ τεράστιον χάσμα πρωτοφανὲς δι’ ὅλας τὰς χώρας ὅλου τοῦ κόσμου ὑπάρχει εἰς τὸ ἰσοζύγιον τῶν λογαριασμῶν. Καὶ ἀλλοίμονόν μας ἐὰν μὲ τὸ χάσμα αὐτὸ χαῖνον ἐμπρός μας εὑρεθῶμεν εἰς τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ παύσῃ ὁ πακτωλὸς τῶν Ἀμερικανικῶν δολλαρίων. Δὲν θὰ μᾶς μείνῃ τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ πέσωμεν μέσα εἰς τὸ χάσμα αὐτό. Ἀντιλαμβάνομαι ὅτι παρενεβλήθησαν μερικὰ ἐμπόδια εἰς τὴν ταχυτέραν ἔναρξιν τῶν ἔργων αὐτῶν καὶ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τοὺς δισταγμοὺς τῶν Ἀμερικανῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπάρκειαν τῶν δραχμῶν αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται διὰ τὰ ἔργα αὐτά. Καὶ νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ κάμωμεν τὰ πάντα, νὰ προβῶμεν εἰς πᾶσαν θυσίαν διὰ νὰ ἐξασφαλίσωμεν ὁπωσδήποτε καὶ διὰ παντὸς τρόπου τὰ μέσα εἰς δραχμάς, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται παραλλήλως μὲ τὰ δολλάρια διὰ τὴν ἔναρξιν καὶ πραγματοποίησιν τῶν μεγάλων αὐτῶν ἔργων. Οἱαδήποτε οἰκονομία θὰ ἦτο ἐπιβεβλημένη ἐν προκειμένῳ. Πιστεύω ὅτι πολλὲς καὶ μεγάλες οἰκονομίες ἠμποροῦν νὰ γίνουν. Πιστεύω ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ βαδίσῃ ὁ τόπος αὐτὸς μὲ τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἐπεκράτησε κατὰ τὸ ὁποῖον ὑπῆρχον οἱ πολλοί, οἱ πτωχοί, οἱ ἀφελεῖς, οἱ πληρώνοντες καὶ ὑπῆρχον μερικοὶ προνομιοῦχοι ἀπολαμβάνοντες καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ ἡμᾶς τοὺς ἰδίους, ἐπαναλαμβάνω, ἀπὸ τὰς συντάξεις τὰς ἰδικάς μας, ἀπὸ τὰς συντάξεις ἄλλων ἀνωτέρων καὶ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τοὺς ἀργομίσθους, εἰς τὰς πολλὰς καὶ περιττὰς δαπάνας, διὰ νὰ ἐξασφαλίσωμεν καὶ τὴν τελευταίαν δραχμὴν διὰ τὰ ἔργα τῆς ἀνασυγκροτήσεως, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ὅλοι οἱ Νόμοι καὶ οἱ Προφῆται κρέμονται καὶ ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἡ ζωὴ τοῦ τόπου καὶ ἡ ζωὴ ἡ ἰδική μας προσωπικῶς κρέμεται. Συνοψίζων, κ. συνάδελφοι, πιστεύω ὅτι πρέπει νὰ προχωρήσωμεν μὲ γοργότερον βῆμα καὶ σταθερώτερον ρυθμὸν εἰς τὰ ἔργα αὐτά. Διὰ τὴν σύμβασιν Φίλη ἡ ὁποία ἐπαναλαμβάνω, δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει, ὡς τοιαύτη ἀλλὰ μόνον ὡς ἕνα ἐμπόδιον εἰς τὴν ἔναρξιν τῶν ἔργων, διὰ τὴν σύμβασιν αὐτὴν, ἐὰν ὅπως ἀκούω τώρα ὅτι συνεστήθη κάποτε Ἑλληνικὴ Ἑταιρία ὑποκατάστατος καὶ θὰ ἀρχίσῃ τὰ ἔργα, δὲν ἔχω οὐδεμίαν ἀντίρρησιν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν εἶναι νὰ κάμῃ τὰ πάντα νὰ μὴν ὀρρωδήσῃ πρὸ οὐδενὸς ἐμποδίου διὰ τὴν ταχυτέραν καὶ ἐντατικωτέραν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων αὐτῶν, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἐξαρτᾶται τὸ οἰκονομικὸν μέλλον τοῦ τόπου, ἡ σωτηρία ὄχι μόνον τῆς Μακεδονίας ἀλλὰ ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος, ἐκεῖ θὰ εἶναι τὰ νεῦρα καὶ ἡ ψυχὴ τοῦ τόπου, ἡ οἰκονομική. Καὶ πρέπει νὰ προχωρήσωμεν γοργά, διότι ἐὰν πηγαίνωμεν μὲ βῆμα σημειωτόν, ὅπως σήμερον ἢ μὲ βῆμα χελώνης καὶ ἔλθῃ ἡ ἡμέρα τῆς κρίσεως θὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν θέσιν τῶν μωρῶν παρθένων τοῦ Εὐαγγελίου. Ἐὰν ἔλθῃ, δηλαδή, ἡ ἐποχὴ τῆς ἀναστολῆς τοῦ σχεδίου Μάρσαλ καὶ εὑρεθῶμεν ὑπὸ αὐτὰς τὰς συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρισκόμεθα σήμερον, δὲν μᾶς ἀπομένει παρὰ μόνον τὸ χάος καὶ ἡ καταστροφή.

§76Σ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Μᾶς ἔκαμαν ἰδιαιτέραν ἐντύπωσιν τὰ λεχθέντα ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν καὶ ἑπομένως θὰ ἔπρεπε νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ.

§77Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἀπὸ τὸν Κανονισμὸν ὁρίζεται νὰ ἀναπτυχθῇ τὸ ζήτημα ἀπὸ τοὺς ἀγορητὰς καὶ τέλος νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός.

§78ΕΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Κύριοι Βουλευταί, πράγματι διὰ νὰ διευκολύνω τὴν συζήτησιν ἐθεώρησα καλὸν νὰ λάβω τὸν λόγον νὰ σᾶς δώσω τὰς ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὡρισμένας πληροφορίας, διότι ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία ἦτο χρησιμωτάτη νομίζω ὅτι ἐστηρίχθη πολλάκις εἰς στοιχεῖα καὶ πληροφορίας αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι ὅλαι ἀκριβεῖς. Ὁ κ. Σακελλαρίου ἐτοποθέτησεν ἐπὶ ὀρθῶν βάσεων, ἢ μᾶλλον ἐπὶ ὀρθῆς βάσεως τὴν ὅλην συζήτησιν, ἐπὶ τῆς βάσεως ὅτι διὰ νὰ εὐδοκιμήσῃ ἡ βιομηχανία εἰς μίαν χώραν εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρξῃ κινητήριος δύναμις καὶ ἑπομένως καύσιμα. Εἰς αὐτὴν τὴν βάσιν εἴμεθα σύμφωνοι, δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἴμεθα σύμφωνοι εἰς ὡρισμένα συμπεράσματα ἢ εἰς ὡρισμένας πληροφορίας του καὶ πρὸ παντὸς ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἠμπορῶ νὰ εἴπω, ὄχι μόνον ἡ σημερινή, ἀλλὰ καὶ αἱ προηγούμεναι ἠδιαφόρησαν γύρω ἀπὸ τὸ ζήτημα τοῦ λιγνίτου τῆς Πτολεμαΐδος. Δύο ζητήματα ἐθίγησαν ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν κ. Σακελλαρίου. Ἰσχυρίσθη, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἑπομένως καὶ ἡ σημερινὴ ἀδιαφορεῖ δι’ ἕνα τόσον μεγάλο ζήτημα. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀδιαφορεῖ. Περιέπλεξε τὴν συζήτησιν καὶ μὲ τὸ ζήτημα τῆς βιομηχανικῆς πολιτικῆς ἐν γένει. Ἀφ’ ὅτου εὑρισκόμεθα εἰς τὴν Κυβέρνησιν συνεχίζομεν τὰς προσπαθείας διὰ τὸ ζήτημα τὸ βιομηχανικόν. Θὰ παρακαλέσω ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ τὴν Βουλὴν νὰ συζητήσωμεν εἰς εἰδικὴν ἡμέραν, τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα, ὁπότε ἐλπίζω νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ πλῆρες πρόγραμμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ὑπάρξῃ σύμπτωσις ἀπόλυτος γνωμῶν......

§79Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Σεῖς θὰ τὴν ὁρίσετε τὴν ἡμέραν.

§80Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Πιστεύω ὅτι περὶ τὸ τέλος τῆς ἑβδομάδος ἢ τὰς ἀρχὰς τῆς ἐρχομένης θὰ δημοσιευθῇ κοινὸν ἀνακοινωθὲν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἀποστολῆς ἐπὶ τοῦ προγράμματος αὐτοῦ.

§81Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Δὲν θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ἐγένετο ἐνωρίτερον ἡ συζήτησις; Διότι ἔχομεν ἀνησυχήσει ἀπὸ πληροφορίας ὅτι ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ ἀπό τινος χρόνου ἔχει μεταβάλει ἀπόψεις καὶ εὑρίσκεται ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις καὶ ἡ σημερινὴ καὶ αἱ προηγούμεναι, ἐνώπιον μιᾶς ἀντιστάσεως τῶν Ἀμερικανῶν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς Ἑλλάδος καὶ τοῦτο μὲ βάσιν τὴν γενικὴν Εὐρωπαϊκὴν οἰκονομίαν.

§82Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Κύριε Βουλευτὰ ἐκ Κορίνθου, εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι οἱ φόβοι σας στηρίζονται εἰς ἀνακριβεῖς πληροφορίας. Ἔχω ἀπόλυτον βεβαιότητα ὅτι τὰ συμπεράσματα τῶν συνεννοήσεων τὰς ὁποίας κάμνομεν εἶναι τοιαῦτα, ὥστε θὰ ἀποδειχθῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγω ἐγὼ ὅτι εἶναι τὸ ἀκριβές. Βεβαίως ἐπί τινων σημείων ὑπάρχει διαφορὰ γνωμῶν. Καὶ ἡ διαφορὰ αὐτὴ δὲν ἐπεκτείνεται ἐπὶ ὅλων τῶν θεμάτων ἐπὶ τῆς οὐσίας, ὅσον ἀφορᾷ τὸν χρόνον διὰ τὸν ὁποῖον ὡρισμέναι ἐκ τῶν βιομηχανιῶν πρέπει νὰ πᾶνε μπροστά. Ἡ ἐντύπωσις εἶναι ὅτι εἰς τὰς βασικάς, ἃς εἴπωμεν βιομηχανίας ὅτι εἴμεθα σύμφωνοι καὶ ὅτι τὸ πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον θὰ παρουσιασθῇ ἀπὸ κοινοῦ, θὰ εἶναι ἱκανοποιητικὸν διὰ τὴν χώραν. Ἂς εὐχηθῶμεν τὸ πρόγραμμα αὐτό, τὸ ὁποῖον θὰ παρουσιασθῇ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὸν λαὸν νὰ πραγματοποιηθῇ καὶ κατὰ τὴν πραγματοποίησίν του εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ δυνάμεθα νὰ προοδεύσωμεν καὶ πρὸς ἄλλας βιομηχανίας, τὰς ὁποίας τυχὸν θὰ θεωρήσωμεν σήμερον ὅτι παρελείψαμεν. Αἱ κυριώτεραι, αἱ οὐσιωδέστεραι ὅμως ἐκ τῶν βιομηχανιῶν γίνονται δεκταί. Ἡ βάσις τῆς βιομηχανίας, ἄλλωστε, εἶναι ὁ ἐξηλεκτρισμὸς τῆς χώρας. Καὶ ἔχετε πληροφορηθῆ ἤδη καὶ ἀπὸ τὰς τελευταίας δηλώσεις τοῦ Πρεσβευτοῦ κ. Γκρέϊντυ ὅτι συγκατετέθη καὶ ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις καὶ ἡ Ἀποστολή, ὥστε τὰ ἔργα αὐτὰ νὰ ἀρχίσουν τὸ ταχύτερον. Μέχρι σήμερον δὲν ἦτο βέβαιον ὅτι θὰ ἠδύναντο νὰ ἀρχίσουν, διότι ἡ ἔναρξίς των ἐξηρτᾶτο ἐξ ὡρισμένων προϋποθέσεων, αἱ ὁποῖαι ἐθεωροῦντο ὅτι δὲν εἶχον πραγματοποιηθῆ.

§83Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἶναι μερικαὶ πληροφορίαι, κ. Ὑπουργέ, τὰς ὁποίας δὲν θέλω ν’ ἀναφέρω ἐν λεπτομερείᾳ. Ἔτσι ἀπὸ μιᾶς πλευρᾶς εἶναι γνωστὸν ὅτι τινὰ τῶν κρατῶν τῆς Εὐρώπης ἀρχίζουν νὰ μειώνουν τὰς τιμὰς ὡρισμένων βιομηχανικῶν εἰδῶν τὰ ὁποῖα παράγουν, ἴσως τὴν στιγμὴν ποὺ γίνεται συζήτησις ἐδῶ νὰ ἐγκατασταθοῦν ἀνάλογοι βιομηχανίαι. Εἶναι ἓν οὐσιῶδες θέμα. Δεύτερον θέμα εἶναι ὅτι ὑπάρχουν μερικαὶ πληροφορίαι, ἀναμένω νὰ ἴδω ἂν θὰ μᾶς εἴπητε τίποτε σχετικῶς μὲ τὰ πορίσματα τῶν διαγωνισμῶν εἰς τὴν Ἀμερικήν, σχετικῶς μὲ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων.

§84Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Κύριε ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος; ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον ζήτημα αὐτὸ εἶναι ζήτημα ἀνταγωνισμοῦ καί, ἑπομένως, ἐκεῖ κανεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐπέμβῃ.

§85Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ λέγω κατὰ τοῦτο, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ὅταν ἐγένετο ἕνα ἐνδοευρωπαϊκὸν πλάνο τὸ ὁποῖον θὰ κινήσῃ τὴν βιομηχανίαν, εἶχε κανονισθῆ ἐδῶ ποῖαι βιομηχανίαι θὰ γίνουν.

§86Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἰς τὸ ζήτημα τῶν τιμῶν τοῦ σιδήρου ἔχομεν μίαν μεγάλην πτῶσιν εἰς τὸ Βέλγιον ἀπὸ ἕξ μηνῶν.

§87ΕΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Δὲν πιστεύω νὰ ὑποστηρίζετε ὅτι ρίπτουν τὰς τιμὰς διότι θέλουν νὰ ἐμποδίσουν νὰ γίνουν ἐδῶ ἀνάλογοι βιομηχανίαι.

§88Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἔγινε μέγας ἀγὼν καὶ διὰ τὴν σόδαν καὶ διὰ τὸν σίδηρον καὶ σήμερον ἀκριβῶς ἀσκεῖται μία οἰκονομικὴ πολιτική, ἡ ὁποία θὰ ζημιώσῃ ἴσως τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματος.

§89Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ ἀνησυχίας εἰς τὴν Ἑλληνικὴν κοινὴν γνώμην, εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὅτι, ἐνῷ ἀπὸ τὴν Κεντρικὴν Ἐπιτροπὴν Διοικήσεως Εὐρωπαϊκῆς Συνεργασίας, ἡ ὁποία ἑδρεύει εἰς τὴν Οὐάσιγκτων ἀπὸ τεσσάρων μηνῶν ἔχει ἐγκριθῆ ἡ δαπάνη τῶν ἔργων αὐτῶν, τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ καὶ τῆς ἐκβιομηχανίσεως τῆς χώρας, ἀκόμη δὲν ἐλήφθη μία ἀπόφασις ἐκ μέρους αὐτῶν εἰς τρόπον, ὥστε νὰ μᾶς εἴπουν ὅτι τὰ ἔργα αὐτὰ θὰ ἀρχίσουν. Προχθὲς ἐπιστρέψας ὁ κ. Γκρέϊντυ εἶπεν ὅτι ἔχει τὴν εὐχάριστον αὐτὴν εἴδησιν νὰ μᾶς ἀναγγείλῃ, ἀλλὰ βλέπω ὅτι ἀκόμα καὶ σήμερον, κ. Ὑπουργέ, ἔχετε τὴν αὐτὴν δυσκολίαν νὰ εἴπητε διατί, ἐφ’ ὅσον ἐνεκρίθη ἡ δαπάνη αὐτὴ καὶ ἐφ’ ὅσον αἱ προϋποθέσεις μιᾶς Κυβερνήσεως ἰσχυρᾶς, στηριζομένης εἰς εὐρεῖαν κοινοβουλευτικὴν βάσιν, τὰς ὁποίας ἤθελον ὑπάρχουν, διατὶ ὑπάρχει ἡ καθυστέρησις τῆς ἀναγγελίας τῆς πληροφορίας αὐτῆς, ἡ ὁποία τόσον θὰ ἐνθουσιάσῃ καὶ θὰ ἐνθαρρύνῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν.

§90Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Κύριε Ἀρχηγὲ τῶν Ἐθνικοφρόνων, νομίζω ὅτι ὑπῆρξα σαφής. Διεξάγονται διαπραγματεύσεις ὅσον ἀφορᾷ τὴν βιομηχανίαν καὶ ἐλπίζω, ἂν μὴ εἰς τὸ τέλος αὐτῆς τῆς ἑβδομάδος, εἰς τὰς ἀρχὰς τῆς ἑπομένης διὰ κοινῆς ἀνακοινώσεως Ἀποστολῆς καὶ ἡμῶν νὰ πληροφορήσωμεν τὴν Βουλὴν ἐπὶ ποίων βιομηχανιῶν εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι νὰ ἀρχίσουν ὅσον τὸ δυνατὸν τὸ ταχύτερον. Σᾶς πληροφορῶ δὲ ὅτι ἐπὶ τῶν πλείστων βιομηχανιῶν, ἀζώτου, σόδας, μαγνησίου, λιγνίτου, περὶ ὅλων αὐτῶν καὶ ἄλλων ἔχουν γίνει μελέται πλήρεις καὶ εἴμεθα ἕτοιμοι ἐντὸς ἐλαχίστου χρονικοῦ διαστήματος νὰ ἀρχίσωμεν τὰς ἐργασίας αὐτάς, ἀλλὰ νομίζω συμφερώτερον νὰ ἀρχίσωμεν τὴν συζήτησιν περὶ τῶν βιομηχανιῶν αὐτῶν ἀργότερον. Ἰδιαίτερον κεφάλαιον, ἂς εἴπωμεν, τῆς βιομηχανίας, εἶναι τὸ ζήτημα τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ. Αὐτὸ εἶναι ἀποφασισμένον καὶ σᾶς δίδω τὴν ἑξῆς πληροφορίαν: Ὅτι εἰς τὰς 15 Αὐγούστου, ἡμέραν τῆς Παναγίας, θὰ θεμελιωθοῦν τέσσαρα ταὐτοχρόνως ἐργοστάσια, τρία ἠλεκτρικὰ καὶ ἓν θερμικόν. (Ἐπευφημίαι καὶ χειροκροτήματα).

§91ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς ποῖα σημεῖα;

§92Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Εἶναι γνωστά, Λούρου, Λάδωνος, Χαλκίδος καὶ Βόδα. Εἶναι τέσσαρα ἐργοστάσια, τὰ ὁποῖα ταὐτοχρόνως τὴν 15 Αὐγούστου θὰ θεμελιωθοῦν καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων ἔχομεν τὴν συγκατάθεσιν καὶ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς.

§93Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Διὰ τὴν Πτολεμαΐδα;

§94Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Θὰ ἔλθω καὶ εἰς αὐτό. Τὸ ζήτημα τῆς Πτολεμαΐδος θὰ τὸ διαιρέσωμεν εἰς δύο. Δὲν ἠξεύρω ἂν πρέπει νὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ τὸ εὐχάριστον ἢ ἀπὸ τὸ δυσάρεστον. Τὸ ζήτημα τῶν λιγνιτῶν τῆς Πτολεμαΐδος ὑπάρχει ἀπὸ τὸ 1930. Τότε, τὸ πρῶτον, ἀνεκαλύφθησαν αὐτὰ τὰ πραγματικῶς πολύτιμα κοιτάσματα. Ἕν μέρος τῶν κοιτασμάτων αὐτῶν παρεχωρήθη τότε εἰς μίαν Ἑταιρίαν Παυλίδη καὶ Ἀδαμοπούλου, ἀλλ’ ἡ ἔκτασις αὐτὴ εἶναι ἡ μικροτέρα ἐκ τῶν ἐκτάσεων, αἱ ὁποῖαι ἔχουν παραχωρηθῆ. Ἀργότερα, κατὰ τὸ 1939, ὕστερα ἀπὸ τὴν μελέτην, ἡ ὁποία ἔγινε ἀπὸ τὸν Γερμανὸν καθηγητὴν Γκέγκελ, ἡ Κυβέρνησις Μεταξᾶ ἐκήρυξε τὸν χῶρον αὐτὸν ὡς χῶρον κρατικόν, δηλαδὴ ὅτι ἀποτελεῖ περιουσίαν τοῦ Δημοσίου καὶ ὀλίγον κατόπιν προεκήρυξε διεθνῆ διαγωνισμὸν κατὰ τὸν ὁποῖον παρεχωρήθη ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν λιγνιτωρυχείων εἰς τὴν Ἑταιρίαν τοῦ κ. Φίλη. Λησμονῶ τὸν τίτλον, τὸν ὁποῖον ἔδωσε κατόπιν εἰς τὴν Ἑταιρίαν, ἀλλ’ ἐὰν δὲν πλανῶμαι, εἶναι: «Ἑλληνοαμερικανικὴ Ἑταιρία ἐκμεταλλεύσεως λιγνιτῶν». Ἡ παραχώρησις αὐτή, ἡ ὁποία ἔγινε τὸ 1939, ἠκυρώθη τὸ 1940. Δὲν γνωρίζω, ἀλλ’ οὔτε θὰ ἐνδιαφέρῃ τὴν Βουλὴν νὰ τὴν πληροφορήσωμεν διατὶ ἠκυρώθη ἡ σύμβασις αὐτή. Ἡ Ἑταιρία εἶχεν ἀναλάβει ὡρισμένας ὑποχρεώσεις καί, ἰδίως, τὴν ὑποχρέωσιν νὰ συνεισφέρῃ κεφάλαια περὶ τὰ 400.000 δολλάρια. Εἶχε καὶ ἄλλας ὑποχρεώσεις ἀναλάβει καί, προφανῶς, ὀρθῶς ἐκηρύχθη ἔκπτωτος. Εἰς τὸ 1946 ἀνενεώθη τὸ προνόμιον αὐτό, ἐθεωρήθη ὅτι κακῶς εἶχε γίνει ἡ ἔκπτωσις καὶ δι’ ἑνὸς νομοθετικοῦ διατάγματος παρετάθη ἡ σύμβασις αὐτή. Δὲν κατώρθωσεν ἡ Ἑταιρία αὐτὴ νὰ ἐκπληρώσῃ ἐκ νέου τὰς ὑποχρεώσεις της καὶ ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος ἔκτοτε ἔγιναν ἐπανειλημμέναι ἀποφάσεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ παρετείνετο τὸ προνόμιον. Πράγματι φαίνεται ὅτι κατὰ τὴν ὑπογραφὴν τῶν πρακτικῶν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ὑπάρχει μεγάλη παράλειψις ὑπογραφῶν. Παρατηρῶ εἰς ἕνα ἐκ τῶν πρακτικῶν τῆς 25 Νοεμβρίου 1949 ὅτι ὑπάρχουν μόνον 3 ὑπογραφαὶ ἐν τῷ συνόλῳ.

§95Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ τὰς ἀναγνώσητε;

§96Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Εἶναι τοῦ κ. Τσάτσου, τοῦ κ. Μαυρογορδάτου καὶ τοῦ κ. Χατζηπάνου, τοὐλάχιστον εἰς τὸ πρωτότυπον ὑπάρχουν μόνον τρεῖς ὑπογραφαί.

§97Χ. ΨΑΡΡΟΣ (Ὑπ. Μεταφ.). Εἶναι αἱ ὑπογραφαὶ τῶν κ. κ. Τσαλδάρη, Τσάτσου, Μαυρογορδάτου καὶ Χατζηπάνου.

§98Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Ἑπομένως ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τοῦτο, δὲν ὑπάρχει νομικὴ βάσις διὰ τὸ ἔγκυρον τῶν πρακτικῶν αὐτῶν. Διαμαρτύρομαι δὲ ἐὰν τὸ νομοθετικὸν ἀκόμη διάταγμα, τὸ ὁποῖον παρέτεινε τὸν βίον αὐτῆς τῆς συμβάσεως ἔχει τύχη τῆς νομοθετικῆς ἐγκρίσεως. Κατὰ συνέπειαν ἡ παράτασις αὐτὴ πάσχει ἀπὸ ὡρισμένας νομικὰς παραλείψεις, τὰς ὁποίας θὰ ἠδύνατο νὰ διερευνήσῃ ἡ Βουλὴ διὰ νὰ λάβῃ ὡρισμένην θέσιν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς. Διότι ἀναμφισβητήτως εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς Πτολεμαΐδος, εἰς τὴν ἀναβολὴν δηλαδὴ τῆς χρησιμοποιήσεως καὶ ἐκμεταλλεύσεώς της καὶ εἰς τὴν μελέτην τοῦ ζητήματος αὐτοῦ συνετέλεσαν δύο κακά, ἀφ’ ἑνὸς ἡ ἀνταρσία τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἡ ὁποία ἠμπόδισε καὶ τὴν μελέτην ἐπὶ τόπου τοῦ ζητήματός της, καὶ δὲν ἐπέτρεπε κἂν τὴν ἰδέαν τῆς ἀμέσου ἐκμεταλλεύσεως καὶ δεύτερον συνετέλεσε πολὺ καὶ ἡ παραχώρησις αὐτή. Ὅπως ἐπὶ παραδείγματι καὶ διὰ τὸ ἔργον τοῦ Ἀχελώου, τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ προηγηθῇ ἀπὸ ὅλα τὰ ὑδροηλεκτρικὰ ἔργα, ἕνα κύριον ρόλον ἔπαιξεν εἰς τὴν καθυστέρησιν μία ἄλλη περίεργος σύμβασις, ἡ ὁποία συντελεῖ εἰς τὸ νὰ μὴ δύναται νὰ κινηθῇ ἐλευθέρως τὸ Κράτος, διότι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν ἐπιχείρησιν αὐτήν, εἴτε ἐδῶ, εἴτε εἰς τὴν Πτολεμαΐδα, ἔχουν ἕνα περίεργον συλλογισμόν, θεωροῦν τοὺς ἑαυτούς των κυρίους καὶ ἀφεντικοὺς καὶ χωρὶς χρήματα θέλουν ἡ ἐκμετάλλευσις νὰ γίνῃ διὰ λογαριασμόν τους καὶ ἐπὶ πλέον νὰ τοὺς δοθοῦν καὶ χρήματα ἀπὸ τὸ σχέδιον Μάρσαλ χωρὶς νὰ θελήσουν νὰ συνεισφέρουν.

§99Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀνατραπῇ ἡ σύμβασις αὐτή;

§100Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Αὐτὸ εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐξετασθῇ καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ ἀπόψεως νομικῆς, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἐὰν θελήσῃ νὰ διερευνήσῃ τὸ ζήτημα.

§101Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Ὡς βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας θὰ παρακαλέσω νὰ κάμετε ὅ,τι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀκυρωθῇ ἡ σύμβασις αὐτή, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ προχωρήσῃ εἰς τὰ ἔργα τοῦ Ἀχελώου, τὰ ὁποῖα θὰ ὠφελήσουν καὶ τὸν τόπον ἐκεῖ καὶ τὴν χώραν.

§102Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Δὲν εἶναι εὔκολον νὰ κηρύττῃ κανεὶς ἀναδόχους, καὶ μάλιστα ξένους, νὰ τοὺς κηρύττῃ ἐκπτώτους. Εἶναι πολὺ δύσκολον πρᾶγμα. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχομεν νὰ εἴπωμεν ἡμεῖς ὡς Κυβέρνησις εἶναι ὅτι δὲν θὰ εἴμεθα ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι θὰ κάμωμεν παράτασιν τῶν προνομίων αὐτῶν. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἐντὸς τοῦ 1950 λήγει ἡ σχετικὴ ἐκχώρησις ὅσον ἀφορᾷ τὴν Πτολεμαΐδα καὶ νομίζω ἐντὸς τοῦ αὐτοῦ ἢ τοῦ μεθεπομένου ἔτους τοῦ Ἀχελώου. Αὐτοὶ χρονικῶς φαίνεται ὅτι δὲν δύνανται νὰ ἐκτελέσουν τὰς ὑποχρεώσεις των καὶ κατὰ συνέπειαν θὰ γίνῃ φανερὸν ὅτι ἐντὸς τῆς προθεσμίας τῆς συμβάσεως δὲν θὰ δυνηθοῦν νὰ τὴν ἐκτελέσουν. Ἑπομένως ἡ Κυβέρνησις εἰς μίαν ὡρισμένην ἐποχὴν θὰ εἶναι εἰς θέσιν ἐπὶ τῇ βάσει δεδομένων νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ σύμβασις δὲν ἐκτελεῖται καὶ κατὰ συνέπειαν ὅτι τὴν ἀκυρώνει καὶ τότε θὰ ἀνακύψῃ πλέον τὸ δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως νὰ κάμῃ ὅ,τι ἔκαμε δι’ ὅλας τὰς ὑδατοπτώσεις. Εἶναι δὲ εἰς τὸ σχέδιον καὶ τὸ πρόγραμμα τὸ Κυβερνητικόν, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη πρὸ 2–3 ἐτῶν καὶ ἡ κατασκευὴ τῶν ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων τοῦ Ἀχελώου. Ἄρα εἶναι ἕνα ζήτημα χρονικόν, μιᾶς ἀναβολῆς 1–2 ἐτῶν διὰ νὰ ἀρχίσουν καὶ τὰ ἔργα αὐτά, ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως θὰ παραδεχθῆτε μαζὶ μὲ ἐμένα ὅτι καὶ ἡ ἕναρξις τῶν ἄλλων ἔργων εἶναι μέγα ὄφελος διὰ τὸν τόπον. Αὐτὰ εἶχα νὰ εἴπω ὅσον ἀφορᾷ τὴν Πτολεμαΐδα ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς νομικῆς θέσεως τοῦ ζητήματος καὶ τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν ἔχουν οἱ λεγόμενοι ἀνάδοχοι.

§103Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐρωτῶ, ὑπάρχουν ἐκ τῆς συμβάσεως αὐτῆς μεταξὺ Κράτους καὶ σιδηροδρόμων ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀναδόχου ἀφ’ ἑτέρου ὑποχρεώσεις; Ἡ σύμβασις αὐτή, περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλεῖτε, ἔχει συναφθῆ μεταξὺ τοῦ Κράτους, τῶν ἑλληνικῶν σιδηροδρόμων καὶ τῆς ἀναδόχου ἑταιρίας. Κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας συνεκέντρωσα χθὲς μάλις, φαίνεται ὅτι ἕνας λόγος τῆς τελευταίας παρατάσεως εἶναι καὶ αὐτός, ὅτι τὸ Κράτος δὲν εἶχεν ἐκτελέσει τὰ τελευταῖα ἔργα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ εἶχεν ἐκτελέσει λόγῳ τῆς καταστάσεως τῆς Μακεδονίας. Ἔχετε, κύριε Ὑπουργέ, ἐξετάσει τὴν περίπτωσιν αὐτήν; Ἐγὼ ἐζήτησα νὰ λάβω μερικὰς πληροφορίας καὶ βλέπω ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ τελευταία παράτασις ἐδικαιολογήθη, διότι «δὲν ἐξησφαλίσθησαν εἰσέτι εἰς τὴν λιγνιτοφόρον περιοχὴν αἱ ἀπαραίτητοι συνθῆκαι δι’ ἐπιχείρησιν μεγάλης ὁλκῆς καὶ δὲν ἀποκατεστάθη εἰσέτι ἡ σιδηροδρομικὴ γραμμὴ Θεσσαλονίκης–Φλωρίνης». Ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ νὰ μελετήσω καθ’ ὅλην τὴν ἔκτασιν αὐτὴν τὴν διαδικασίαν, βλέπω ὅμως εἰς ἓν σημεῖον ἐγγράφου σημειώματος, τὸ ὁποῖον ἐζήτησα ἀπὸ ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν νὰ ἀναφέρεται ὅτι δὲν εἶχον ἐκτελεσθῆ ἐκ μέρους τοῦ ἀντισυμβαλλομένου Κράτους αὐτὰ τὰ ἔργα διὰ τὴν προσπέλασιν.

§104Γ. ΜΟΔΗΣ. Ὅταν ἔγινεν ἡ ἔκπτωσις ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως Μεταξᾶ δὲν εἶχον γίνει αὐτὰ τὰ ἔργα...

§105Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν ὁμιλῶ διὰ τὴν περίοδον αὐτήν, ὁμιλῶ διὰ τὴν τελευταίαν παράτασιν. Ἐγὼ ἠρώτησα νὰ μάθω ποία ὑπῆρξεν ἡ ὑπηρεσιακὴ ἀντίληψις ἐκ τῆς παρατάσεως καὶ ἡ ὑπηρεσιακὴ ἀντίληψις κατὰ μίαν ἔκθεσιν ἣν κρατῶ, εἶναι ὅτι μεταξὺ τῶν ἄλλων δὲν εἶχε γίνῃ εἰσέτι ἡ σιδηροδρομικὴ γραμμὴ Θεσσαλονίκης–Φλωρίνης, ἀπαραίτητος διὰ τὴν προσπέλασιν κλπ. Ἐγὼ ὁμιλῶ ἐπὶ τῇ βάσει ἐγγράφων, δὲν ὁμιλῶ εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε. Θέλομεν νὰ εὕρωμεν τὴν ἀλήθειαν.

§106Γ. ΜΟΔΗΣ. Νὰ σᾶς δώσω μίαν πληροφορίαν.

§107Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ πάρω ἀπὸ σᾶς πληροφορίας τοσούτῳ μᾶλλον ὅσον μᾶς τὰς φέρετε ἐκ τῶν διαδρόμων τῆς Βουλῆς ἐνίοτε. Ἐγὼ ἐπῆρα τὰς πληροφορίας μου ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας.

§108Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντον.). Ἐγὼ νομίζω ὅτι συμβαίνει κάτι τὸ ἀντίθετον· ἡ ὑποχρέωσις δὲν ἦτο ἐκ μέρους τοῦ Κράτους διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν σιδηροδρόμων ἀντιθέτως ἡ ἑταιρία εἶχε ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ κατασκευάσῃ γραμμὴν μέχρι τῶν λιγνιτωρυχείων. Ἑπομένως δὲν πρόκειται περὶ παραλείψεως ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Ἡ πρότασις ἡ ὁποία ὑπογράφεται ἀπὸ τοὺς κ. κ. Χατζηπάνον καὶ Σ. Στεφανόπουλον λέγει τὰ ἑξῆς: «Ἤδη ἡ ὡς ἄνω ἑταιρία................... ............. (ἀναγινώσκει)...........». Μετὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ὁμαλότητος ἡ τότε Κυβέρνησις διὰ τῆς ἑταιρίας Πάουελ ἐμελέτησε τὸ ζήτημα τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν λιγνιτῶν τῆς Πτολεμαΐδος, τὸ ἐμελέτησεν ἀπὸ πάσης πλευρᾶς. Σημειώσατε ὅτι καὶ προηγουμένως εἰς τὸ πρόγραμμα τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπὴν τῆς Πτολεμαΐδος τὰ ἔργα τῆς Πτολεμαΐδος προεβλέποντο καὶ ἀπὸ τὸ συμβούλιον οἰκονομικῆς συνεργασίας καὶ εἶχε ἐγγραφῆ ἕνα ποσὸν 14,500 ἑκατ. δολλαρίων διὰ τὴν ἐν γένει ἐκμετάλλευσιν τὴν βιομηχανικὴν τοῦ λιγνίτου. Μεταγενεστέρως τὸ ποσὸν αὐτὸ περιωρίσθη εἰς 12 ἑκατομ. δολλάρ. Κατόπιν ἦρθε ἡ ἑταιρία τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέφερα προηγουμένως, ἡ ὁποία ἐμελέτησε τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν διὰ τὴν ἐξόρυξιν μέχρι 2 ἑκατομ. τόννων λιγνίτου καὶ διὰ τὴν παραγωγὴν 600 χιλ. τόννων μπρικετῶν καὶ ἐξήτασε τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ λιγνίτου ἀπὸ πάσης πλευρᾶς μέχρι τοῦ νὰ μελετήσῃ καὶ τὴν βιομηχανίαν τῶν ὑγρῶν καυσίμων τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ παραχθοῦν ἀπὸ τὸν λιγνίτην καὶ ἔκαμεν μίαν ἔκθεσιν ἡ ὁποία ἦτο ἱκανοποιητικὴ ἀλλὰ ἀνεβίβαζε τὴν δαπάνην ἄνω τῶν 14 ἑκατομ. δολλαρίων. Ἀλλὰ ὅπως παρατηρεῖται ἐπάνω–κάτω ὁ προϋπολογισμὸς ὁ ὁποῖος εἶχε γίνει εἰς τὸ πρόγραμμα τῶν ἀρχικῶν 14 ἑκατομ. ἐμπίπτει ἐντὸς τῶν προβλέψεων καὶ τῆς ἑταιρίας Πάουελ. Εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν εὕρομεν ἡμεῖς τὴν ὑπόθεσιν καὶ παρελάβομεν τὴν ἔκθεσιν τῆς ἑταιρίας Πάουελ· ἀντίγραφα τῆς ἐκθέσεως εὑρίσκονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἂν κανεὶς ἐκ τῶν κ. κ. συναδέλφων ἐπιθυμῇ νὰ λάβῃ γνῶσιν ἀντίτυπα εἶναι εἰς τὴν διάθεσίν του. Μετὰ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισεν νὰ ἀναθέσῃ εἰς τὸν κ. Νικολαΐδην, καθηγητὴν τοῦ Πανεπιστημίου, καθὼς καὶ εἰς ἕναν ἁρμόδιον Ἀμερικανὸν ἐμπειρογνώμονα, ἁρμόδιον διὰ τὰ ζητήματα αὐτά, οἵτινες καὶ μετέβησαν εἰς τὴν Γερμανίαν διὰ νὰ μελετήσουν τὰ ζητήματα τῆς ταχυτέρας ἐνάρξεως τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων εἰς τὴν Πτολεμαΐδα, δηλ. τὴν ἐγκατάστασιν τῶν μηχανημάτων ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ἐξαγωγὴν καὶ γενικῶς μελέτην ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πορισμάτων τῆς ἑταιρίας Πάουελ. Ἔχω τὸ εὐχάριστον νὰ ἀνακοινώσω ὅτι σήμερον ἀκριβῶς ἔλαβον τηλεγράφημα τοῦ κ. Νικολαΐδη ἀπὸ τὸ Παρίσι διὰ τοῦ ὁποίου μᾶς ἀναφέρει ὅτι τὰ πράγματα εὐοδοῦνται καὶ ὅτι ἐλπίζει ὅτι ταχέως θὰ ἔχωμεν καλὰ ἀποτελέσματα ὅσον ἀφορᾷ τὴν προμήθειαν τῶν μηχανημάτων τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ λιγνίτου τῆς Πτολεμαΐδος καὶ τὰ ὁποῖα ἐνδέχεται ἐντὸς μηνὸς νὰ προμηθευθῶμεν.

§109Α. ΣΒΩΛΟΣ. Δὲν χρειάζοναι πολλὰ μηχανήματα.

§110Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντον.). Δὲν εἶναι ἀρκετόν, νὰ ὁμιλῶμεν μόνον περὶ τῆς ἐξορύξεως τοῦ λιγνίτου, ἀλλὰ πρέπει καὶ περὶ τῆς ἐκμεταλλεύσεώς του κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε νὰ ἔχωμεν διάφορα παράγωγα εἴτε ὑγρὰ εἴτε στερεὰ τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι ἐπωφελέστατα. Τὸ πρόγραμμα δὲ τὸ ὁποῖον θὰ τεθῇ ταχύτατα εἰς ἐφαρμογὴν εἰς τὴν περιοχὴν αὐτὴν προϋποθέτει ἐργασίας αἱ ὁποῖαι ἀσφαλῶς σὺν τῷ χρόνῳ θὰ ἀπορροφήσουν 20.000 ἀνθρώπους ἐργαζομένους. Εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγω θὰ εἶναι μία πραγματικότης ἐντὸς ἑνὸς ἕως δύο ἐτῶν.

§111Α. ΣΒΩΛΟΣ. Αὐταὶ αἱ πληροφορίαι ἀφοροῦν τὴν προπαρασκευὴν τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ λιγνίτου, ὡς λιγνίτου, ἴσως καὶ τῆς ἀφαιρέσεως τῆς ὑγρασίας. Αὐτὸ εἶναι ἄσχετον μὲ τὴν θερμικὴν ἐγκατάστασιν διὰ τὴν ὁποίαν ὡμιλούσαμεν πρίν.

§112Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντον.). Καὶ περὶ αὐτοῦ τὸ πρόγραμμα τὸ Κυβερνητικὸν προβλέπει. Ὅτι παραλλήλως τῶν ἐργοστασίων αὐτῶν θὰ γίνῃ καὶ μία ἐγκατάστασις θερμικῆς παραγωγῆς ἠλεκτρισμοῦ. Ἄρα καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ὁ λιγνίτης τῆς Πτολεμαΐδος πρόκειται νὰ γίνῃ ἀντικείμενον ἐκμεταλλεύσεως, διὰ παραγωγὴν ἠλεκτρικῆς δυνάμεως τοιαύτης ὥστε νὰ δύναται νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὸ ἐθνικὸν δίκτυον τῆς χώρας.

§113Α. ΣΒΩΛΟΣ. Τὸ θέμα ἀνακύπτει ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι εἰς τὰς 15)8 θὰ θεμελιωθοῦν 4 ἔργα παραγωγῆς ἐνεργείας ἐξ ὧν ἕνα εἰς τὴν Χαλκίδα. Ἐρωτᾶται ἡ ἵδρυσις τοῦ ἐργοστασίου εἰς Χαλκίδα ποίαν σχέσιν ἔχει μὲ τὰς θερμικὰς ἐγκαταστάσεις ποὺ ζητοῦμεν ἡμεῖς οἱ Βορειοελλαδίτες ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ λιγνίτου Πτολεμαΐδος. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα.

§114Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντον.). Ἡ ἵδρυσις τοῦ ἐργοστασίου Χαλκίδος ποὺ εἶναι ἀναγκαία διὰ πολλοὺς λόγους καὶ διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν λιγνιτῶν Ἀλιβερίου–Ὠρωποῦ, δὲν ἀποκλείει τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν λιγνιτῶν Πτολεμαΐδος. Κατὰ συνέπειαν μεταξὺ τοῦ προγράμματος τῶν ἐγκαταστάσεων, οἱ ὁποῖαι θὰ γίνουν ἐκεῖ πρὸς θερμικὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ λιγνίτου, περιλαμβάνεται καὶ τὸ ἐργοστάσιον τῆς ἠλεκτρικῆς παραγωγῆς, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἵνα χρησιμοποιηθῇ πρὸς εὔκολον ἐγκατάστασιν διαφόρων ἐργοστασίων, καὶ ἀφ’ ἑτέρου διὰ νὰ διοχετευθῇ εἰς τὸ ἐθνικὸν δίκτυον, διότι τοῦτο δὲν θὰ εἶναι ἐπαρκές, ἐφ’ ὅσον ὁ Ἀχελῶος δὲν μπῇ μέσα. Κατὰ συνέπειαν ἡ δύναμις, ἡ ὁποία θὰ παραχθῇ εἰς τὴν Πτολεμαΐδα, θὰ εἶναι ἀναγκαία διὰ τὸν ἐν γένει ἐξηλεκτρισμὸν τῆς Ἑλλάδος.

§115Γ. ΜΟΔΗΣ. Ὁ οἶκος Ντόρυ προβλέπει ἐγκαταστάσεις ἐργοστασίων θερμικῶν παραγωγῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας 18000 κλ. διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ ἐργοστασίου καὶ τὸ πλεόνασμα θὰ διατίθεται εἰς τὸ ἐθνικὸν δίκτυον.

§116Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντον.). Τὶ σᾶς συμφέρει νὰ ἔχετε, ἕνα θερμικὸν ἐργοστάσιον, ἢ ὁλόκληρον θερμικὴν πόλιν; Διότι ἂν καταλαβαίνω, προτιμᾶτε ὅλη ἡ θερμικὴ δύναμις νὰ πηγαίνῃ εἰς τὸ ἐθνικὸν δίκτυον καὶ νὰ μὴν ὑπάρχῃ βιομηχανία ἐκεῖ πάνω;

§117Γ. ΜΟΔΗΣ. Συμφωνῶ μὲ τὴν μελέτην τοῦ οἴκου Ντόρυ, ὁ ὁποῖος προβλέπει τὴν ἐγκατάστασιν ἐργοστασίου διὰ παραγωγὴν 600 χιλ. τόν. πλινθοποιημένου λιγνίτου καὶ ἐγκατάστασιν διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ ἐργοστασίου αὐτοῦ, ἑνὸς ἄλλου ἐργοστασίου παραγωγῆς θερμικῆς ἐνεργείας 18000 κλ. τὸ περίσσευμα τοῦ ὁποίου θὰ διοχετεύεται εἰς τὸ ἐθνικὸν δίκτυον, διότι καὶ τότε θὰ ἔχῃ ὡς συνέπειαν τὴν μείωσιν τῶν γενικῶν ἐξόδων παραγωγῆς λιγνίτου καὶ πρικετοποιήσεως τούτου. Παραλλήλως πρὸς τοῦτο ἡμεῖς λέγομεν, ὅτι ἐκεῖ ἔπρεπε νὰ γίνῃ καὶ τὸ ἐργοστάσιον ἀζώτου ὡς γράφετε καὶ σεῖς ὅτι τὸ ἐργοστάσιον ἀζώτου πρέπει νὰ γίνῃ εἰς Πτολεμαΐδα καὶ παραλλήλως ὑποστηρίζομεν ὅτι τὸ ἐργοστάσιον θερμικῆς ἐνεργείας τὸ ὁποῖον προβλέπεται διὰ τὴν Χαλκίδα, ἔχει τὴν θέσιν του εἰς τὴν Πτολεμαΐδα, διότι ἡ τιμὴ τοῦ λιγνίτου ἐκεῖ εἶναι μικροτέρα.

§118Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντ.). Δὲν εἶσθε δικαιολογημένος ὡς βουλευτὴς τοῦ Ἔθνους νὰ τοποθετῆτε τὸ ζήτημα ὡς τὸ τοποθετῆτε. Λέγετε ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ ἐργοστάσιον εἰς τὴν Χαλκίδα, διότι θὰ γίνεται καλυτέρα ἐκμετάλλευσις εἰς Πτολεμαΐδα. Ἡμεῖς λέγομεν, ὅτι εἰς τὴν Πτολεμαΐδα θὰ γίνῃ τὸ ἐργοστάσιον τοῦ ἀζώτου, θὰ γίνῃ ἐργοστάσιον μπρικετοποιήσεως, ἐνδεχομένως ἐργοστάσιον ἀποστάξεως τοῦ λιγνίτου. Τὸ ζήτημα βεβαίως εἶναι περισσότερον δύσκολον, διότι ἡ ἀπόσταξις τοῦ λιγνίτου πρὸς παραγωγὴν βενζίνης στοιχίζει πολύ, ἐνδέχεται ὅμως σὺν τῷ χρόνῳ οἱ χημικοί, καὶ οἱ τεχνικοὶ ἐν γένει νὰ εὕρουν εὐθηνοτέραν μέθοδον ἀποστάξεως τοῦ λιγνίτου. Δηλῶ δὲ καὶ τοῦτο, διότι τὴν στιγμὴν αὐτὴν μελετᾶται τὸ ζήτημα αὐτὸ ἀπὸ εἰδικοὺς ἐν Ἀμερικῇ, εἰς τὴν Πτολεμαΐδα γίνεται ὁλόκληρος θερμικὴ πόλις, ἡ ὁποία θὰ ἀπασχολῇ περισσοτέρους τῶν 20.000 ἐργάτας. Πρόκειται περὶ παραγωγῆς πηγῆς ἐθνικοῦ πλούτου. Δὲν νομίζω συνεπῶς ὅτι ἕνα μικρὸν ἐργοστάσιον παραγωγῆς θερμικῆς ἐνεργείας εἰς Χαλκίδα δύναται νὰ ἀντιπολιτευθῇ μίαν τόσον κολοσσιαίαν ἐκμετάλλευσιν τοῦ λιγνίτου εἰς Πτολεμαΐδα.

§119Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ὅπως θὰ ἐνθυμῆσθε, ὅταν συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον τὸ ἀφορῶν τὸ Ὑπουργεῖον σας καὶ ἐγεννήθη εἰς πολλοὺς τῶν κ. συναδέλφων ἡ ἀπορία περὶ τοῦ πῶς θὰ καθίσταται ἐνήμερος ἡ Βουλὴ ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀνασυγκροτήσεως, ἐσπεύσατε νὰ δηλώσητε, ὅτι μετὰ τὴν ἐπιστροφήν σας ἐκ Παρισίων, θὰ προβῆτε εἰς ἀνακοινώσεις εἰς τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ σημείου ἐπὶ τοῦ ὁποίου εὑρίσκεται τὸ θέμα τῆς Ἀνασυγκροτήσεως καθ’ ἑαυτό. Νομίζω ὅτι θὰ σᾶς δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ μᾶς διαφωτίσητε ἀλλὰ καὶ νὰ μᾶς καθησυχάσητε, μίαν ὄχι ἀνησυχίαν, ἀλλὰ πολὺ εὔλογον καὶ ζωτικὸν ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον δὲν μονοπωλοῦμεν ἡμεῖς οἱ Βορειοελλαδίτες, ἀλλὰ νομίζω ὅτι θὰ ἐνδιαφέρῃ ὅλην τὴν χώραν, διότι οὐδέποτε ὑπετιμήσαμε τὸ ἐνδιαφέρον τῆς ὅλης Ἑλλάδος διὰ τὴν Βόρειον Ἑλλάδα. Ἀλλὰ θέλομεν νὰ ξεύρωμεν ἂν καὶ κατὰ πόσον ἠμπορεῖ νὰ χρησιμοποιηθῇ ὁ φυσικὸς αὐτὸς πλοῦτος εἰς Ἐθνικὴν κλίμακα, διὰ νὰ δώσῃ ζωὴν καὶ ἀνάπτυξιν καὶ εἰς τὰς ἄλλας περιφερείας.

§120Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Δὲν ἀντέχω εἰς τὴν διαρκῆ ὑποτίμησιν τῶν δηλώσεων, εἰς τὰς ὁποίας προβαίνω. Νομίζω ὅτι περὶ τοῦ ζητήματος τῆς Πτολεμαΐδος δὲν δύναμαι νὰ γίνω περισσότερον σαφέστερος εἰς τὰς δηλώσεις μου. Ἐπίσης νομίζω ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ ἀνησυχία γύρω ἀπὸ τὸ ζήτημα αὐτό. Διότι, ἄλλωστε, καὶ ἐὰν ἠθέλαμεν νὰ μὴ τὸ κάμωμεν, ὁ πλοῦτος αὐτὸς ὁ ὁποῖος ὑπάρχει ἐκεῖ πάλιν μᾶς προκαλεῖ νὰ τὸ κάμωμεν.

§121Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἡμεῖς οἱ βουλευταὶ Εὐβοίας παρηκολουθήσαμεν ὅλοι μὲ ἀδιάπτωτον ἐνδιαφέρον τὴν ἔκθεσίν σας ὡς πρὸς τὴν λῆψιν γενικωτέρων μέτρων συστηματικωτέρας ἐκμεταλλεύσεως τῶν λιγνιτωρυχείων τῆς Πτολεμαΐδος, ἡ ὁποία ὡς ὁλόκληρος περιοχὴ ἀποτελεῖ πράγματι καρδίαν τοῦ Ἔθνους. Παραπονούμεθα ὅμως καὶ συγκεκριμένως κατὰ τῶν συναδέλφων βουλευτῶν κ. κ. Μόδη καὶ Βασιλικοῦ, οἱ ὁποῖοι ἐδημιούργησαν ζήτημα ἀποκλεισμοῦ τῆς δημιουργίας καὶ ἱδρύσεως τοῦ ἐργοστασίου Χαλκίδος.

§122Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἐγὼ δὲν ὡμίλησα διὰ περιφερείας, ἀλλὰ διὰ τὸ γενικώτερον συμφέρον τῆς χώρας.

§123Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Πρὶν τελειώσω, κύριοι, ἔχω νὰ κάμω μίαν δήλωσιν εἰς τὸν κ. Σβῶλον. Πράγματι, εἶχον δηλώσει ὅτι θὰ ὑποβάλω ἔκθεσιν εἰς τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ μέχρι τοῦδε ἔργου τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Αἱ ὑπηρεσίαι μοῦ ἐπρότειναν ὅτι θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ συγκεντρώσουν στοιχεῖα μέχρι τέλους Ἰουνίου, ὥστε ἡ εἰκὼν νὰ εἶναι πλήρης. Ἐξ ἄλλου ὁ ἀρχηγὸς τῶν Ἀριστερῶν κ. Σοφιανόπουλος, πρὶν ἀναχωρήσῃ διὰ τὸ ἐξωτερικόν, μὲ παρεκάλεσεν ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναβάλω τὴν κατάθεσιν τῆς ἐκθέσεως, μέχρι τῆς ἐπανόδου του, διότι θὰ ἤθελε νὰ εἶναι παρὼν κατὰ τὴν συζήτησιν. Ἑπομένως ἕνας οὐσιαστικὸς καὶ ἕνας τυπικὸς λόγος μὲ ἠνάγκασαν μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς νὰ ἀναβάλω τὴν κατάθεσιν τῆς ἐκθέσεως αὐτῆς.

§124Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δὲν νομίζω ὅτι ἡ ἀξίωσις ἑνὸς βουλευτοῦ δύναται νὰ δικαιολογῇ τὴν ἀναβολὴν τῆς καταθέσεως τῆς ἐκθέσεως.

§125Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὁ ἕτερος λόγος τὴν δικαιολογεῖ. Ἐλπίζω ὅτι ἐντὸς τῶν πρώτων ἡμερῶν τοῦ Ἰουλίου θὰ διανεμηθῇ ἡ ἔκθεσις. Νομίζω, κύριοι, ὅτι ὑπῆρξα σαφὴς καὶ ὅτι ἔλυσε πολλὰς ἀπορίας ἡ ἀγόρευσίς μου.

§126Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἐξ ὅσων γνωρίζω ἐπρόκειτο νὰ γίνουν δύο ἐργοστάσια θερμικά, ἕνα εἰς τὴν Πτολεμαΐδα καὶ ἕτερον εἰς τὴν Χαλκίδα. Ἔχει ἀλλάξει τὸ πρόγραμμα αὐτό;

§127Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἡ ἔκθεσις προβλέπει καὶ θερμικὸν ἐργοστάσιον.

§128Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις ὑποβάλλεται εἰς ἔξοδα νὰ ἀποστείλῃ καὶ κακῶς κάμνει, εἰδικὴν ἐπιτροπὴν εἰς τὴν Γερμανίαν διὰ νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα τῆς προμηθείας μηχανημάτων. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἐφόσον θὰ λυθῇ ἡ σύμβασις Φίλη, ποῖος ἀνάδοχος θὰ ἐκτελέσῃ τὰ ἔργα τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ λιγνίτου Πτολεμαΐδος καὶ πόσος χρόνος θὰ ἀπαιτηθῇ διὰ νὰ ἀρχίσουν τὰ ἔργα αὐτά; Φοβοῦμαι μήπως πάθουμε ὅ,τι ἐπάθαμε μὲ τὰ ἔργα τοῦ Μακρῆ ποὺ ἀφῆκε ὁλόκληρον τὸ συγκρότημα τοῦ νομοῦ Κοζάνης ἄνευ συγκοινωνιῶν. Ἀφῆκε ἀνεκμετάλλευτον τὸν πλοῦτον τῆς Κοζάνης. Φοβοῦμαι κ. Ὑπουργέ, παρὰ τὴν καλὴν θέλησιν τὴν ὁποίαν ἔχετε, μήπως, ὅταν θὰ ἀποφασίσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐκτελέσῃ τὰ ἔργα τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ λιγνίτου, δὲν θὰ ὑπάρχῃ τίποτε ἀπὸ τὴν πίστωσιν τοῦ σχεδίου Μάρσαλ. Εἶναι τοῦτο ἕνα σημεῖον, τὸ ὁποῖον μᾶς κάμνει νὰ εἴμεθα δύσπιστοι.

§129Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Σᾶς ἐδήλωσα ὅτι εἶναι ἀναγεγραμμένη ἀμετάβλητος πίστωσις διὰ τὰ ἔργα τῆς Πτολεμαΐδος ἐκ 12 ἑκατομ. δολλαρίων, ἡ ὁποία δυνατὸν νὰ ἀνέλθῃ εἰς 14 ἑκατομ. δολλάρια. Κατὰ συνέπειαν τὰ ἔργα εἶναι ἐξησφαλισμένα ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς χρηματικῆς. Εἶναι δὲ καὶ τοιαύτης φύσεως ἡ ἐπιχείρησις αὐτὴ τῶν λιγνιτῶν τῆς Πτολεμαΐδος, ὥστε θὰ εὑρεθοῦν πλεῖστοι ὅσοι ἀνάδοχοι, οἱ ὁποῖοι διὰ τῶν κεφαλαίων των θὰ συμπληρώσουν τὴν ἀπαιτουμένην δαπάνην.

§130Α. ΣΒΩΛΟΣ. Θὰ πρέπῃ ὡς Κυβέρνησις νὰ ἐξετάσητε ἐὰν ἠμπορῆτε νὰ προχωρήσητε, χωρὶς νὰ εὑρεθῆτε πρὸ τοῦ νομικοῦ κωλύματος τῆς ὑπαρχούσης συμβάσεως. Διότι, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, εἰς τὴν ρύμην τῆς κριτικῆς τοῦ ἔργου, εἴπατε ὅτι δὲν ξεύρετε νομικῶς τί πρέπει νὰ γίνῃ. Ἀντιλαμβάνομαι μίαν εὐαισθησίαν σας εἰς τὸ θέμα αὐτὸ ἀπὸ ἀπόψεως στάσεως μιᾶς Κυβερνήσεως ἀπέναντι μιᾶς συμβάσεως. Ἐγὼ δὲν θὰ εἶχα καμμίαν εὐαισθησίαν. Εἶναι ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ ἔχητε λύσει, διὰ νὰ μὴ παρεμβληθῇ τοιοῦτον ἐμπόδιον εἰς ἕνα ἔργον τοιοῦτον. Διότι τὰ 14 ἑκατομ. δολλάρια ἐὰν δὲν ἠμπορέσουν νὰ χρησιμοποιηθοῦν εἰς τὴν πρώτην περίοδον, τὶ θὰ γίνῃ; Κατὰ τοῦτο ἔχει σημασίαν ἡ θέσις τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις τελικῶς θὰ ἀποκρυσταλλώσῃ ἐν σχέσει πρὸς τὸν κίνδυνον αὐτόν, ὁ ὁποῖος κατ’ ἐμὲ εἶναι ἀνύπαρκτος, μετὰ τὴν ἀποκάλυψιν, μάλιστα, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου διὰ τὴν τελευταίαν παράτασιν. Λέγω, λοιπόν, ὅτι ἐὰν δὲν λύσετε τὸ θέμα τῆς στάσεως τῆς Κυβερνήσεως ἀπέναντι ἑνὸς τοιούτου ἐμποδίου, αἱ διαβεβαιώσεις σας, τὰς ὁποίας ἄλλοτε παραδεχόμεθα, χάνουν μέγα μέρος τῆς ἀξίας των. Πρέπει νομίζω νὰ δώσητε εἰς τὴν Βουλὴν τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι δὲν πρόκειται τὴν χρησιμοποίησιν τῶν πιστώσεων αὐτῶν νὰ τὴν ἐμποδίσῃ ὁπωσδήποτε τε ἡ ὑπάρχουσα σύμβασις.

§131Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Νομίζω ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἔχετε ἀποκομίσει τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ χωρήσῃ ἀποφασιστικῶς εἰς τὴν ὑπόθεσιν. Τὰ ἐμπόδια τὰ ὁποῖα τυχὸν ὑπάρχουν ἀπὸ νομικῆς ἢ ἄλλης ἀπόψεως θὰ τὰ ἀντιμετωπίσωμεν. Πῶς; Θὰ τὸ σκεφθῶμεν καὶ ἐν ἀνάγκῃ θὰ ζητήσωμεν τὴν συνδρομὴν τῆς Βουλῆς διὰ τῆς λήψεως ἑνὸς νομοθετικοῦ μέτρου.

§132Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ἡ βεβαίωσίς σας δύναται νὰ θεωρηθῇ ἀρκετή.

§133Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Διὰ τὰ μεταλλεῖα λοιπὸν τῆς Πτολεμαΐδος δὲν ἐνδιαφέρεται μόνον ἡ Ἀμερικανικὴ Ἑταιρεία Φίλη ἐνδιαφέρονται καὶ 2 ἄλλαι: ἡ διάδοχος τῆς ἑταιρίας Παυλίδη–Ἀδαμοπούλου. Αὐταὶ αἱ δύο ἑταιρεῖαι συνεχωνεύθησαν ἀλλὰ αὐτὸ δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μᾶς ἐνδιαφέρει εἶναι τοῦτο ὅτι αἱ ἐκχωρήσεις πρὸς τὰς ἑταιρείας αὐτὰς δὲν ἔχουν ὅρους ποὺ εἶναι σύγχρονοι καὶ αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν δὲν ἦτο γνωστὴ ἡ ἀξία τοῦ λιγνίτου. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ κληθοῦν αἱ ἑταιρεῖαι αὐταὶ καὶ νὰ μελετηθοῦν ἐκ νέου αἱ συμβάσεις αὐταὶ καὶ νὰ δεχθοῦν αὗται τοὺς ὅρους οἱ ὁποῖοι θὰ εἶναι σύμφωνοι μὲ τὴν σύγχρονον κατάστασιν διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσφέρῃ ἡ Κυβέρνησις 12 ἑκ. δολλάρια καὶ ἕνα τόσον πλουτοφόρον μέλλον διὰ νὰ κερδίσουν αἱ ἑταιρεῖαι αὐταὶ ἢ οἱοσδήποτε ἄλλος. Περὶ αὐτοῦ νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ μετὰ ἐπιμόνου σταθερότητος.

§134Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὑπάρχει ἐνδεχόμενον ὅπως εἰς τὰ 12 ἑκατομμύρια συμμετάσχουν καὶ ἰδιωτικὰ κεφάλαια;

§135Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Θὰ συνεισφέρουν καὶ αἱ ἑταιρεῖαι.

§136Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὅταν ὁ κ. Χόφφμαν ἀνήγγειλε τὴν ἔγκρισιν τῆς δαπάνης τῶν 4 ἔργων ἐξηλεκτρισμοῦ τῆς χώρας δηλαδὴ τοῦ Λάδωνος, τοῦ Λούρου, τοῦ Βόδα καὶ τοῦ θερμικοῦ τῆς Εὐβοίας σεῖς μᾶς εἴπατε ὅτι μελετᾶται τὸ ζήτημα τοῦ ἐργοστασίου Πτολεμαΐδος καὶ θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω ἔχει ἀποφασισθῆ ἡ ἵδρυσις καὶ ἔχει ἐγκριθῆ τὸ ἔργον στὴν Πτολεμαΐδα ἐκ μέρους τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας;

§137Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἔχει ἐγκριθῆ ὁλόκληρον τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ἀρχὴν μάλιστα διὰ τὴν Πτολεμαΐδα εἶχον ἐγκριθῆ 14 ἑκ. δολλάρια μετέπειτα ὅμως ἐγένοντο 12 ἑκ. Τὰ τέσσαρα ἐργοστάσια ποὺ ἀναφέρατε ἀποτελοῦν τὸ πρῶτον μέρος· ἡ Πτολεμαΐς περιελαμβάνετο εἰς τὸ δεύτερον μέρος τῆς ἐκβιομηχανοποιήσεως.

§138Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Εἶναι βασικὴ ἀπόφασις ἡ παραγωγὴ ἠλεκτρικῆς δυνάμεως νὰ ἀνήκῃ εἰς τὸ Κράτος παραχωρήσεις ἢ ἐκχωρήσεις δὲ ὑπὸ οἱανδήποτε μορφὴν πρέπει νὰ ἀποκλεισθοῦν ὅπως ἐπίσης καὶ αἱ παλαιαὶ ἐκχωρήσεις ποὺ ἐγένοντο ὑπὸ διαφορετικὰς συνθήκας καὶ ὅρους. (Χειροκροτήματα).

§139Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Προκειμένου νὰ διασκεδάσωμεν τὰς ἀνησυχίας τοῦ λαοῦ τῆς Βορείου Ἑλλάδος θὰ παρεκάλουν, κύριε Ὑπουργέ, νὰ μᾶς ἐλέγατε πότε θὰ ἀρχίσουν τὰ ἔργα τῆς Πτολεμαΐδος;

§140Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Δὲν δύναμαι νὰ ὁρίσω ἡμερομηνίαν. Πάντως μόλις ἔλθουν τὰ σχετικὰ μηχανήματα καὶ σχηματισθῆ ἡ ἑταιρεία ἢ καθορισθῆ ἡ ἁρμοδία κρατικὴ ὑπηρεσία καὶ μελετηθοῦν ὅλα τὰ δεδομένα θὰ ἀρχίσουν.

§141Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Συμπληρῶν τὰ ὅσα εἶπε ὁ κ. Ρέντης τονίζω τοῦτο, δὲν πρέπει νὰ χρησιμοποιηθοῦν τὰ κονδύλια τοῦ σχεδίου Μάρσαλ διὰ νὰ ὑποδουλωθῶμεν εἰς διαφόρους ἰδιώτας ἢ ἑταιρείας.

§142Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Ἡ ἐκμετάλλευσις ἡ ἠλεκτρικὴ θὰ εἶναι ἀπολύτως κρατική. Εἰς τὸν τύπον θὰ δημοσιευθῇ αὔριον ἐπιστολή μου πρὸς τὸν κ. Πόρτερ καὶ ἀπάντησις τοῦ κ. Πόρτερ πρός με. Εἰς αὐτὰς συμφωνεῖται ὅπως ἡ ἐκμετάλλευσις εἶναι ἀποκλειστικῶς κρατικὴ ἐπιχείρησις.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχουν ἐγγραφῆ νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τοῦ θέματος κατόπιν τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ πολλοὶ συνάδελφοι. Ἐξ αὐτῶν ὅσοι ἐπιθυμοῦν νὰ λάβουν τὸν λόγον ἂς ὁμιλήσουν. Ὁ κ. Ν. Κουπαροῦσος ἔχει τὸν λόγον τῆς κατὰ σειρὰν ἐγγραφῆς του.

§144Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Κατόπιν τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Προέδρου παραιτοῦμαι τοῦ λόγου καὶ εὐχαριστῶ τὸν κ. Πρόεδρον, διότι κατὰ τοιοῦτον τρόπον λύει τὸ ζήτημα τῆς ἐκμεταλλεύσεως συγχρόνως δὲ ἐκφράζω τὴν εὐγνωμοσύνην τῶν πληθυσμῶν τῆς Β. Ἑλλάδος διὰ τὰ ἐξαγγελθέντα μέτρα.

§145Γ. ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ. Κατόπιν τῶν σαφῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ θεωρῶ περιττὸν νὰ ἀγορεύσω διότι εὑρίσκω ἀπολύτως δικαιολογημένην τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐν τῇ ἐλπίδι ὅτι θὰ πραγματοποιηθοῦν οἱ ἀποφάσεις αὐταί.

§146Α. ΣΒΩΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ ἐπιμείνω νὰ λάβω τὸν λόγον κατόπιν τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ τῶν ἐξηγήσεων τὰς ὁποίας μᾶς ἔδωσε. Θέλω μόνον νὰ συνοψίσω τὰς ἀπόψεις μου καὶ νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Πρῶτον, ὅτι ὁ Πτολεμαΐς πρέπει νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς μία βάσις πλούτου τῆς Β. Ἑλλάδος διὰ τὴν θερμικὴν παραγωγὴν ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, δεύτερον, ζητοῦμεν νὰ ἀρχίσουν τὸ ταχύτερον αἱ σχετικαὶ ἐργασίαι διὰ νὰ μὴ ἐξαντληθοῦν τὸ κεφάλαια τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ καὶ τρίτον, ἐπιμένομεν ὅτι ἐν πάσῃ περιπτώσει πρέπει νὰ παραμερισθῇ κάθε ἐμπόδιον προερχόμενον ἐκ τυχὸν ὑφισταμένων συμβάσεων καὶ ὅτι τὸ Κράτος πρέπει νὰ ἀναλάβῃ δι’ ἴδιον λογαριασμὸν τὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς ἐπιχειρήσεως ἀφοῦ ἄλλως τε καὶ τὰ χρήματα ὑπάρχουν καὶ αὐτὸ τοῦτο νὰ διευθύνῃ τὸ ἴδιον μὲ τὰς ἰδίας του δυνάμεις.

§147Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπειδὴ ἔχω ἐγγραφῆ νὰ ὁμιλήσω νομίζω ὅτι μετὰ τὴν ἀνακοίνωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ἐφ’ ὅσον ἀπὸ Κυβερνητικῆς πλευρᾶς δὲν ὑπάρχει νεώτερόν τι νὰ ἀνακοινωθῇ πᾶσα περαιτέρω συζήτησις εἶναι ἄσκοπος καὶ παραιτοῦμαι τοῦ λόγου.

§148Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατόπιν τῶν ὅσων ἐδήλωσεν ἡ Κυβέρνησις εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω ὅτι θὰ ἀναμείνωμεν τὴν πραγματοποίησιν τῶν ἀποφάσεων τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ ἐκδηλώσωμεν τὸν ἐνθουσιασμόν μας. Εἴμεθα ὀλιγώτερον δύσπιστοι ἡμεῖς οἱ ἐκ Β. Ἑλλάδος ὅταν πρόκειται νὰ ἀναγγελθοῦν τοσαύτης σπουδαιότητος ἀποφάσεις καὶ θὰ ἀναμείνωμεν διὰ νὰ ἐκδηλώσωμεν κατόπιν τὸν ἐνθουσιασμόν μας δίδοντες οὕτω πίστωσιν χρόνου εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ νὰ ἀποδείξῃ ὅτι θὰ γίνουν τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἐπηγγέλθη, διὰ τοὺς ὡς ἄνω λόγους παραιτοῦμαι τοῦ λόγου.

§149Δ. ΖΗΣΟΠΟΥΛΟΣ. Παραιτοῦμαι, κ. Πρόεδρε, τοῦ λόγου, διότι μὲ ἰδιαιτέραν ἱκανοποίησιν ὁ ἐνδιαφερόμενος κόσμος τῆς Β. Ἑλλάδος θὰ πληροφορηθῇ αὔριον ὅτι ἡ λύσις τοῦ ζητήματος ἔλαβε σάρκα καὶ ὀστᾶ.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σακελλαρίου ἔχει τὸν λόγον.

§151Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Κύριοι Βουλευταί, τὸ πρόβλημα τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ ἀπόψε εἶναι τὸ σοβαρώτερον πρόβλημα τῆς Ἑλλάδος, εἶναι τὸ πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει ὁλόκληρον τὴν Ἑλληνικὴν φυλὴν ὄχι μόνον τὴν παροῦσαν γενεάν, ἀλλὰ καὶ τὰς μελλούσας. Ὅπως εἶπον καὶ προχθὲς δὲν εἶναι δυνατόν, κ. συνάδελφοι, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ προαχθῇ μόνον μὲ τὴν γεωργίαν, ἡ ὁποία σχεδὸν ἀπέδωσεν, ὅ,τι εἶχε νὰ ἀποδώσῃ. Θὰ πᾶμε λοιπὸν μοιραίως πρὸς τὴν ἐκβιομηχάνισιν καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ τοῦτο ἐὰν ἡ βιομηχανία μας δὲν στηρίζεται ἐπὶ τῶν ἐγχωρίων καυσίμων. Οὐδεὶς ἐφαντάζετο ὅτι τὸ 1950 μετὰ τόσας συμφοράς, τὰς ὁποίας ὑπέστη ὁ λαός μας θὰ εἴχομεν τὴν ἰδίαν γεωργικὴν παραγωγήν, ὅπως εἴχομεν τὸ 1938 χωρὶς ὅμως μὲ τοῦτο νὰ ἐπιτευχθῇ οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον βελτίωσις τῶν ὅρων ζωῆς τοῦ πληθυσμοῦ μας. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργηθῇ ἐκβιομηχάνισις τοῦ τόπου ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἀναμένομεν τὴν εὐημερίαν τοῦ πληθυσμοῦ μας, ἐὰν δὲν στηριζώμεθα ἐπὶ τῶν ἐγχωρίων καυσίμων. Ἡ Κυβέρνησις ὑπεσχέθη ὅτι θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ζήτημα μετὰ τῆς δεούσης σοβαρότητος. Ἡ σοβαρότης ἐμφανίζεται ἀπὸ τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας, αἱ ὁποῖαι ἔχουν τὴν ἁρμοδιότητα διὰ τὴν πολιτικὴν τοῦ λιγνίτου, ποὺ ἀποτελεῖ τὸ μόνον ἐγχώριον διαθέσιμον καύσιμον, εἶναι δὲ αἱ ὑπηρεσίαι αὐταί: 1ον) τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διὰ δύο διευθύνσεων, μεταξὺ τῶν ὁποίων δὲν ὑπάρχει ὁμογνωμία ἀπόψεων· 2ον) τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ· 3ον) τὸ Ὑπουργεῖον Μεταφορῶν —μεταξὺ τῶν δύο τελευταίων Ὑπουργείων ὑπάρχει διάστασις— καὶ 4ον) τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ καὶ τὸ ἀνώτατον Συμβούλιον Ἀνασυγκροτήσεως, τὸ πρῶτον εἶναι ὁ συντονιστὴς ἐπὶ τῶν ζητημάτων τῆς Ἐθνικῆς ἐν γένει Οἰκονομίας ἀφ’ ἧς ἤρχισεν ἐδῶ ἐφαρμοζόμενον τὸ Σχέδιον Μάρσαλ. Καὶ συνεπῶς ἐπειδὴ ὑποτίθεται ὅτι ὑπ’ αὐτοῦ προάγεται ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ, καὶ τοῦτο ὑπεισέρχεται ἐμμέσως, διότι μεταξὺ τῶν ἐγχωρίων πρώτων ὑλῶν τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ἐκμεταλλευθῶμεν εἶναι καὶ ἡ σπουδαιοτέρα ὅλων, ὁ λιγνίτης. Τέλος ἔχομεν τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον Ἀνασυγκροτήσεως, τὸ ὁποῖον προγραμματίζει καὶ τοῦτο τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ληφθοῦν καὶ διὰ τὸν λιγνίτην. Ἀποτέλεσμα τούτου, κύριοι, εἶναι ὅτι μέχρι σήμερον δὲν ἔχομεν ἀποκρυσταλλώσει σταθερὰν πολιτικὴν καυσίμων καὶ πρέπει ἐπὶ τούτου νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι ἐὰν δὲν ἀποφασίσωμεν ἐπὶ τέλους νὰ ἐφαρμόσωμεν σαφῆ καὶ σταθερὰν πολιτικὴν ἐπὶ τῶν καυσίμων, δηλαδή, ποῦ θὰ πᾶμε, πρὸς ὑγρὰ ἢ πρὸς στερεὰ καύσιμα, θὰ πᾶμε πρὸς ἐγχώρια καύσιμα ἢ θὰ πᾶμε πρὸς τὰ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγόμενα, δὲν δυνάμεθα νὰ ἰσχυρισθῶμεν ὅτι ὄντως ἀναλαμβάνομεν τὴν οὐσιατικὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας. Ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι τὸ τελευταῖον δὲν θὰ συμβῇ. Δηλαδή, δὲν θὰ πᾶμε πρὸς τὰ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγόμενα καύσιμα, ἀλλὰ θὰ πᾶμε μόνον καὶ μοναδικῶς πρὸς τὴν ἐκμετάλευσιν τῶν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν εὑρισκομένων, τῶν ἐγχωρίων μας καυσίμων. Διότι, ἐπαναλαμβάνω, ἐὰν δὲν ἀντιμετωπίσωμεν ἀποτελεσματικῶς καὶ θετικῶς τὸ θέμα τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν εὑρισκομένων καυσίμων, οὐδεμία βιομηχανία δύναται νὰ στηριχθῇ εἰς τὸν τόπον καὶ ὅσαι ἔχουν δημιουργηθῆ μοιραίως θὰ καταρρεύσουν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιζήσουν, ἐπειδὴ τὸ βάθρον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὅλαι στηρίζονται, ἡ ἐνέργεια, δηλαδὴ ἡ κινητήριος αὐτῶν δύναμις, ἡ ὁποία παρέχεται ὑπὸ τῶν καυσίμων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιστῇ εἰς τὴν πίεσιν τοῦ διεθνοῦς συναγωνισμοῦ. Ὁ συναγωνισμός, ὁ ὁποῖος θὰ ἐμφανισθῇ μεταπολεμικῶς διεθνῶς ὀξύτερος, θὰ μᾶς συντρίψῃ κάθε βιομηχανικὴν προσπάθειαν, διότι εἰς τὰς ξένας μὲν χώρας θὰ χορηγῇ τὴν δύναμιν τὴν κινητήριον δωρεάν, ἢ πολὺ εὐθηνήν, ἐδῶ δὲ μοιραίως θὰ τὴν ἔχωμεν ἀκριβοτέραν, διότι θὰ εἰσάγωμεν τὰ καύσιμα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Συνεπῶς, ἐπαναλαμβάνω εἶναι ἀδύνατον νὰ πᾶμε παρὰ μόνον πρὸς ἐγχώρια καύσιμα, ἐὰν ὄντως θέλωμεν νὰ δημιουργήσωμεν ἐγχωρίους βιομηχανίας. Ἐν ᾗ περιπτώσει πάλιν προτιμήσωμεν τὰ ὑγρὰ καύσιμα διότι σήμερον εὑρίσκομεν ὅτι μᾶς εἶναι, λόγῳ τῆς δωρεὰν παροχῆς των ὑπὸ τοῦ σχεδίου Μάρσαλ, ὅτι εἶναι εὐθηνότερα, πάλιν δὲν θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἀνθέξωμεν εἰς τὸ μέλλον, ὅταν λήξῃ τὸ σχέδιον Μάρσαλ, εἰς τὸν συναλλαγματικὸν φόρτον, τὸν ὁποῖον δὲν ἔχομεν ἀπὸ τῆς σήμερον ὑπολογίσει, εἰς μίαν κατεστραμμένην χώραν, ὅπου τὰ πάντα εἰσάγομεν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, μέχρι τῶν τροφίμων μας, χωρὶς νὰ δυνάμεθα καὶ νὰ ἐξάγωμεν τὰ εὐγενῆ προϊόντα τῆς γῆς μας. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις μᾶς εἶπεν ἀπόψε ὅτι ἔχει λάβει τὰ μέτρα της διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τῶν λιγνιτῶν τῆς Πτολεμαΐδος, ἡ ὁποία εἶναι τὸ πολυτιμότερον τμῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐδάφους, εἶναι τὸ θεῖον δῶρον τῆς Ἑλλάδος, εἶναι ὁ τόπος ἀπὸ τὸν ὁποῖον θὰ ζήσῃ ὁλόκληρος ὁ πληθυσμός μας, ἀπὸ τὴν καλὴν ἢ κακὴν ἐκμετάλλευσιν αὐτῶν ἐξαρτᾶται αὐτὸ τοῦτο τὸ μέλλον τῆς φυλῆς μας, εἴτε μᾶς ἀρέσει, εἴτε δὲν μᾶς ἀρέσει. Ἐὰν δὲν ἀντιληφθῶμεν εἰς ὅλην της τὴν ἔκτασιν τὴν σημασίαν τῆς ληπτέας ἀποφάσεως, καὶ πάλιν φοβοῦμαι ὅτι κτίζομεν ἐπὶ ἄμμου νομίζοντες ὅτι ἀρχίζομεν τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας, διότι ἡ συζήτησις ἀπόψε δείχνει ὅτι δὲν τὸ ἔχομεν ἀντιληφθῆ, ὅτι δὲν ἔχομεν ἀντιληφθῆ τὴν σοβαρότητα τοῦ ὅλου, τοῦ μεγαλειώδους προβλήματος τῶν λιγνιτῶν τῆς Πτολεμαΐδος, τότε οὔτε ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, οὔτε κανεὶς ἄλλος θὰ τὸ λύσῃ εἰς τὸ μέλλον. Διότι, ἐὰν δὲν γίνῃ κοινὴ συνείδησις ὅτι τὸ ζήτημα τῶν λιγνιτῶν τῆς Πτολεμαΐδος εἶναι τὸ κυριώτερον ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀπασχολῇ τὴν σημερινὴν γενεάν, ἐὰν δὲν ἀντιληφθῶμεν ὅτι ἐὰν δὲν ἐκμεταλλευθῶμεν τὴν Πτολεμαΐδα δεόντως, τότε τὸ μέλλον τῆς φυλῆς μας προβλέπω ὅτι θὰ εἶναι ἀπελπιστικόν. Καὶ ἡ σημερινὴ συζήτησις αὐτὸ ἀποδεικνύει, ὅτι δὲν ἔχει γίνει κοινὴ συνείδησις ἡ σοβαρότης τοῦ θέματος τούτου. Σήμερον ἰδίως, ὅταν, συζητουμένου θέματος τοιαύτης ἐκτάσεως, τόσον ὀλίγοι βουλευταὶ παρακολουθοῦν τὴν συζήτησιν, οὔτε ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, οὔτε οἱαδήποτε ἄλλη θὰ ὑποστῇ τὴν πίεσιν τὴν ὁποίαν θὰ χρειασθῇ νὰ ὑποστῇ διὰ νὰ συγκινηθῇ, διὰ νὰ ἐκβιασθῇ, οὕτως ὥστε νὰ ἐξεύρῃ τὴν καλυτέραν λύσιν τῶν κεφαλαιωδῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα συνεπάγεται ἡ ἐπίλυσις ἑνὸς τόσον σοβαροῦ προβλήματος. Μᾶς εἶπεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι «ἀγοράζομεν τὰ μηχανήματα τῆς Πτολεμαΐδος» καὶ ἠρώτησα ποῖα μηχανήματα ἠγοράσθησαν; Διότι τὸ θεῖον δῶρον, τὸ ὁποῖον μᾶς δίδει ὁ λιγνίτης τῆς Πτολεμαΐδος εἶναι ὅτι τὰ κοιτάσματά του εἶναι ἐκμεταλλεύσιμα δι’ ἁπλῆς ἀποκαλύψεως καὶ δὲν θὰ χρειασθοῦν πρὸς ἐξόρυξίν του παρὰ δύο μπουλντῶζερ τὸ ἓν διὰ νὰ βγάζῃ τὰ χώματα, καὶ τὸ ἄλλο διὰ νὰ ἀποκομίζῃ τὸν λιγνίτην. Ἐὰν πρόκειται περὶ ἀγορᾶς αὐτῶν τῶν μηχανημάτων, συγχαίρω τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν τόσον μεγάλην ἐπιτυχίαν της! Ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐπίσης ὅτι διετέθησαν 12 ἑκατομμύρια δολλάρια διὰ τὴν ἵδρυσιν τῶν βασικῶν βιομηχανιῶν τῆς περιοχῆς Πτολεμαΐδος. Λέγω ἀκραδάντως ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἰδίως ὁ κ. ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ Ὑπουργὸς ἀπατᾶται, διὰ νὰ μὴ μεταχειρισθῶ σκληροτέραν ἔκφρασιν ὅτι θέλει νὰ μᾶς ἐξαπατήσῃ. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ κεφαλαιῶδες αὐτὸ πρόβλημα νὰ τὸ λύσῃ μὲ 12 ἑκατομ. δολλάρια, διότι πρέπει νὰ γνωρίζῃ τὰ ἑξῆς: ὅτι τὸ ζήτημα τοῦ λιγνίτου δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν ὡς ἐμφανίζεται. Ἐδῶ πρὶν νὰ ἀναπτυχθῇ ἕνα λιγνιτωρυχεῖον ἢ μᾶλλον ἐκ παραλλήλου καὶ συγχρόνως μὲ τὴν ἀνάπτυξίν του, πρέπει νὰ τοῦ ἐξασφαλισθῇ ἡ ταχεῖα τῶν ἐξορυσσομένων ποσοτήτων κατανάλωσις. Ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν ἔχει ἐκ τῶν προτέρων ἐξασφαλισθῆ πηγὴ καταναλώσεως δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν ἡ ἐξόρυξις, δεδομένου ἐξ ἄλλου ὅτι ὁ λιγνίτης δὲν ἀντέχει εἰς μακρὰν ἐναποθήκευσιν. Ἔχομεν τὴν ὑπόθεσιν τῆς Πάουερ, ἡ ὁποία σήμερον δυνάμει τῶν συμβατικῶν της ὑποχρεώσεων πρέπει νὰ καίῃ 700.000 τόννους λιγνίτου τὸν χρόνον, πρὸς θέρμανσιν τῶν λεβήτων της. Καὶ παρ’ ὅλα ταῦτα δὲν ἔχομεν ὀργανώσει οὔτε ἕνα λιγνιτωρυχεῖον τὸ ὁποῖον νὰ ἐξασφαλίζῃ ἔστω καὶ εἰς μίαν ἀπὸ τὰς μεγάλας βιομηχανικὰς ἐπιχειρήσεις συνεχῆ τροφοδότησιν. Ληφθήτω ὑπ’ ὄψιν ὅτι δὲν εἶναι εὔκολος ἡ μετατροπὴ τῶν ἐσχαρῶν τῶν λεβήτων ἀπὸ καῦσιν λιγνίτου εἰς πετρέλαιον καὶ ἀντιθέτως, εἰς τρόπον ὥστε, ἐὰν πάῃ οἱοσδήποτε Ὑπουργός, ὁσονδήποτε αὐστηρὸς καὶ ἐὰν εἶναι αὐτὸς εἰς τὴν Ἑταιρίαν καὶ τῆς ἀπαιτήσῃ νὰ καίῃ λιγνίτην εἰς τοὺς ἀτμοπαραγωγοὺς λέβητας τῶν ἐργοστασίων της, ἡ Ἑταιρία θὰ τοῦ δώσῃ τὴν ἀπάντησιν, δῶστε μου συνεχῆ ροήν, συνεχῆ ποσότητα καυσίμων διὰ νὰ κινηθῶ, διὰ νὰ τροφοδοτῶ τοὺς λέβητας, διότι δὲν δύναμαι νὰ μετατρέπω τὰς ἐσχάρας καὶ τὸ σύστημα θερμάνσεως τῶν λεβήτων τῶν ἠλεκτροπαραγωγικῶν ἐργοστασίων μου ἀπὸ πετρέλαιον σὲ κάρβουνο καὶ σὲ λιγνίτην ἀναλόγως τῶν γούστων σας, διότι ἔχω βιομηχανικὰς ἐγκαταστάσεις, αἱ ὁποῖαι οὔτε μίαν στιγμὴν δὲν ἠμποροῦν νὰ διακόπτουν τὴν συνεχῆ λειτουργίαν των καὶ μοιραίως πρέπει νὰ ἔχουν συνεχῆ τροφοδότησιν καυσίμων. Συνεπῶς ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν ἐξασφαλίσομεν συγχρόνως καὶ παραπλεύρως καὶ κατανάλωσιν καὶ ἐξόρυξιν, τότε τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀρχίσωμεν εἶναι ἀσήμαντον. Διότι, ἐπαναλαμβάνω, τὸ ἕνα σκέλος μόνον τῆς λύσεως τοῦ προβλήματος αὐτοῦ τὸ καὶ εὐκολώτερον, τὸ τῆς ἐξορύξεως τοῦ λιγνίτου, θὰ ἐπιλύσωμεν, ἐν ᾧ τὸ ἕτερον, τὸ καὶ δυσκολώτερον, τὸ τῆς διαθέσεως τοῦ ἐξορυσσομένου λιγνίτου; διὰ τῆς συγκεντρώσεως εἰς τὸν τόπον τῆς ἐξορύξεως, τῶν βασικῶν τῆς χώρας βιομηχανιῶν, οὔτε κἂν τὸ μνημονεύομεν. Θὰ ἤθελα νὰ ἀκούσω ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀναμένω νὰ μὲ βεβαιώσῃ σχετικῶς, διότι θὰ ὁμιλήσωμεν βιομηχανιστί, δηλαδὴ θὰ ὁμιλήσωμεν τὴν ψυχρὰν γλῶσσαν τῶν ἀριθμῶν, νὰ μᾶς δώσῃ μερικὰ στοιχεῖα τῆς αἰσιοδοξίας της. Διότι ἔχω, παρ’ ὅλα ταῦτα τὴν πεποίθησιν ὅτι ὅσα μᾶς ὑπεσχέθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἀσφαλῶς δὲν θὰ ἐκπληρωθοῦν. Ἐπαναλαμβάνω, διὰ νὰ ἀκουσθῇ ἀπὸ ὅλους, ἰδίως ὅσοι τὸν ἐχειροκρότησαν, ὅτι ὅσα μᾶς ὑπεσχέθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἀπόψε, ἀσφαλῶς δὲν θὰ ἐκπληρωθοῦν. Ἐν ᾗ περιπτώσει θέλομεν νὰ εἴμεθα συνεπεῖς πρὸς τὴν πραγματικότητα, πρέπει εἰς τὴν Πτολεμαΐδα πρῶτον νὰ δημιουργήσωμεν τὰς πηγὰς τῆς καταναλώσεως, διὰ τῆς ἐκεῖ ἱδρύσεως βασικῶν τῆς χώρας βιομηχανιῶν, καὶ ὕστερα νὰ ἀξιοποιήσωμεν τὰς πηγὰς τῆς παραγωγῆς, διότι ἡ μὲν παραγωγὴ εἶναι εὔκολος, ἡ κατανάλωσις εἶναι δύσκολος καὶ συνεπῶς πρῶτον πρέπει ἐκεῖ νὰ συγκροτήσωμεν τὰς μεγάλας, τὰς βασικὰς τῆς χώρας βιομηχανίας, τοῦ ἀζώτου, τῆς ἀλούμινας, τῶν συνθετικῶν καυσίμων κ.τ.λ.

§152Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Ἐδηλώθη ὅτι θὰ γίνουν μεγάλαι βιομηχανίαι. Ἐδηλώθη ὅτι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἀνέφερα εἶναι ποσὸν τὸ ὁποῖον δὲν τὸ βρήκαμεν ἡμεῖς μὲ τὸ νοῦ μας, τὸ εὗρον οἱ ἁρμόδιοι, οἱ ὁποῖοι ἐμελέτησαν τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα χρειάζονται διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν, τοὐλάχιστον διὰ τὴν ἀνόρυξιν. Συνεπῶς δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἀμφισβητῆτε ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι δίδονται ἀπὸ ὑπευθύνους ἀνθρώπους καὶ ἀπὸ ὑπευθύνους μελετητὰς τοῦ ζητήματος.

§153Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ὡμιλήσαμε, Κύριοι, περὶ Πτολεμαΐδος, ὡμιλήσαμε περὶ ἱδρύσεως ἐκεῖ βιομηχανίας ἀζώτου, περὶ βιομηχανίας συνθετικῶν καυσίμων κ.τ.λ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ οὐδὲ κἂν τὴν ὀνομασίαν τῆς βιομηχανίας τῶν συνθετικῶν ὑγρῶν καυσίμων ἦτο δυνατὸν νὰ ἐνθυμηθῇ. Δὲν πρόκειται περὶ διϋλίσεως τοῦ λιγνίτου ἢ ἀποστάξεως αὐτοῦ, ἵνα ἐξ αὐτοῦ ληφθῶσι τὰ ὑγρὰ καύσιμα, ὅπως ἐσφαλμένως ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἀλλὰ πρόκειται περὶ βιομηχανίας συνθετικῶν καυσίμων, ἥτις πρέπει νὰ ἱδρυθῇ ἐν Πτολεμαΐδι, πρὸς εὐθηνὴν συνθετικὴν παραγωγὴν βενζίνης καὶ πετρελαίου Ντῆζελ.

§154Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Νομίζω ὅτι περὶ ὅλων αὐτῶν ὡμίλησα καὶ περὶ τοῦ ἀζώτου καὶ περὶ τῶν συνθετικῶν. Ἐὰν δὲ δὲν μετεχειρίσθην ἀκριβεῖς ὅρους, αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι δὲν εἶμαι τῆς τέχνης αὐτῆς, ἀλλὰ καλῶς ἀντελήφθη ἡ Βουλὴ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἤθελον νὰ εἴπω καὶ ἑπομένως δὲν πρόκειται νὰ πείσετε τὴν Βουλὴν ὅτι δὲν εἶπα ἐκεῖνα ποὺ θέλετε νὰ ἀμφισβητήσετε.

§155Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἔχω ὦτα τὰ ὁποῖα ἤκουσαν πολὺ καλῶς καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὡμίλησε περὶ βιομηχανίας ἀζώτου, περὶ μπρικετοποιήσεως, περὶ διϋλίσεως καυσίμων ὑγρῶν, δηλαδὴ περὶ τριῶν μεγάλων βιομηχανιῶν. Μίαν μόνον ἐξ αὐτῶν ἂν τὸν ἀξιώσῃ ὁ Θεὸς νὰ κάμῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ εὔχομαι ὁλοψύχως νὰ τὸν ἀξιώσῃ ὁ Θεὸς νὰ δημιουργήσῃ, βεβαίως δὲν θὰ φθάσουν 20 ἑκ. δολλάρια. Καὶ ἐρωτῶ: ποία θὰ εἶναι αὐτὴ ἡ βιομηχανία ἀπὸ τὴν ὁποίαν θ’ ἀρχίσῃ τὴν ἀξιοποίησιν τῆς Πτολεμαΐδος καὶ πῶς ἀναφέρει σχέδιον ἱδρύσεως ἐκεῖ βιομηχανιῶν, ἐνῷ εἶναι βέβαιον ὅτι μὲ τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον διαθέτει καὶ μίαν μόνον βιομηχανίαν δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὁλοκληρώσῃ;

§156Γ. ΜΟΔΗΣ. Μόνον διὰ τὴν μπρικετοποίησιν εἶναι τὰ 12 ἑκατ.

§157Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἡ μπρικετοποίησις θὰ εἶναι ἄχρηστος, ἐὰν δὲν ἐξασφαλισθοῦν αἱ πηγαὶ καταναλώσεως πρῶτον, ὡς λεπτομερῶς ἀναφέρω προηγουμένως.

§158Γ. ΜΟΔΗΣ. Οἱ πλίνθοι θὰ διατεθοῦν διὰ τοὺς σιδηροδρόμους, καὶ διὰ τὰς ἄλλας βιομηχανίας. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ διατεθῇ εἰς ἄλλας βιομηχανίας εἶναι τὸ ὑπόλοιπον τοῦ λιγνίτου, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ τὴν πλινθοποίησιν διὰ τὴν ὁποίαν θὰ διατεθῇ τὸ καλύτερον μέρος.

§159Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἐγὼ ἐνέκυψα σοβαρῶς εἰς τὸ ζήτημα καὶ δὲν ὁμιλῶ ἐξ ἀπροόπτου καὶ ἐὰν ἐνδιεφέρετο ἡ Βουλή, καὶ ἂν ἐνδιεφέροντο οἱ βουλευταί, οἱ ὁποῖοι μᾶς τιμοῦν διὰ τῆς πλήρους ἀπουσίας των ἀπόψε, ἐὰν ἡ Βουλὴ εἶχεν ἐπίγνωσιν τῆς σοβαρότητος τοῦ συζητουμένου ζητήματος, θὰ ἦτο παροῦσα. Δυστυχῶς δὲν εἶναι. Χθὲς συνεζήτουν οἱ βουλευταὶ ἐπὶ δύο ὥρας συνεχῶς ἀσχολούμενοι μὲ τὰς προχθεσινὰς ἀγρίας σκηνὰς καὶ σήμερον ἡ Βουλὴ συζητουμένου ἑνὸς τοιούτου γιγαντιαίου ζητήματος εἶναι κενὴ καὶ ἔρημος. Τοῦτο μὲ κάνει νὰ αἰσθάνομαι ἀπογοήτευσιν, διότι δὲν ἔχομεν ἀκόμη ἀντιληφθῆ ποίας σημασίας εἶναι τὰ σοβαρώτατα ταῦτα ζητήματα διὰ τὸ μέλλον τῆς χώρας. Καὶ δι’ αὐτὸ ὑψώνω τὸν τόνον τῆς φωνῆς, ὄχι διὰ νὰ μὲ ἀκούσῃ ἡ Βουλὴ ἀλλὰ διότι δὲν δύναμαι νὰ συγκρατήσω τὴν ὀργήν μου διὰ τὴν τοιαύτην περιφρόνησιν τῆς Βουλῆς ἔναντι ἑνὸς ἀπὸ τὰ μεγαλύτερα προβλήματα τὰ ὁποῖα ἐνδιαφέρουν τὴν χώραν. Ἐπανέρχομαι ὅμως εἰς τὸ θέμα. Βεβαίως κατὰ τὴν βιομηχανικὴν τῶν λιγνιτῶν χρῆσιν ὑπάρχουν ποσότητες λιγνίτου αἱ ὁποῖαι θὰ χρησιμοποιηθοῦν δι’ ὡρισμένης φύσεως βιομηχανίας καὶ ὑπάρχουν τ’ ἀπορρίμματα τὰ ὁποῖα θὰ χρησιμοποιηθοῦν δι’ ἄλλης φύσεως βιομηχανίας.

§160Γ. ΜΟΔΗΣ. Αὐτὰ λέγει ἡ μελέτη τοῦ Οἴκου Πάουελ. Τὸ καλλίτερον μέρος θὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ τὴν πλινθοποίησιν καὶ τὸ ἄλλο δι’ ἄλλας χρήσεις καὶ ὁ Οἶκος ἁπλῶς συνιστᾶ τὴν δημιουργίαν βιομηχανιῶν παραλλήλων πρὸς ἐκμετάλλευσιν τῶν ὑπολοίπων τοῦ λιγνίτου.

§161Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Διὰ τὰς 3 βιομηχανίας συνθετικῶν καυσίμων, ἀζώτου καὶ μπρικετοποιήσεως θὰ πάρωμεν πρώτης τάξεως λιγνίτην. Τὸ μόνον μέσον εἰς τὸ ὁποῖον δύνανται νὰ χρησιμοποιηθοῦν τ’ ἀπορρίμματα εἶναι τὸ θερμικὸν ἐργοστάσιον. Ἀλλ’ ἐρωτῶ: Ὅταν συζητῶμεν ἐὰν θὰ γίνῃ θερμικὸν ἐργοστάσιον, ὅταν συζητῶμεν ὅτι ἐδώσαμε 12 ἑκ. δολλάρια διὰ νὰ φτειάξωμεν τὴν μπρικετοποίησιν σᾶς ἐρωτῶ: Εἶναι σοβαραὶ σκέψεις αὐταί; Εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργήσωμεν τὸ κέντρον Πτολεμαΐδος, χωρὶς νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν οἰκονομικὴν ἀπόδοσιν τῆς ὅλης ἐγκαταστάσεως τῶν βιομηχανιῶν τῆς Πτολεμαΐδος; Διότι βάσις ὅλων — καὶ σοβαρώτατος Οἰκονομολόγος ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ θὰ ἠξεύρῃ — εἶναι ὅτι πᾶσα βιομηχανία διὰ νὰ πάῃ μπροστὰ χρειάζεται θεμέλια οἰκονομικά. Εἶναι δυνατὸν ν’ ἀρχίσετε τὴν μπρικετοποίησιν χωρὶς νὰ ἔχετε ἐκ παραλλήλου θέσει εἰς ἐνέργειαν καὶ τὴν θερμικὴν ἠλεκτροπαραγωγὴν εἰς τὴν ὁποίαν θὰ χρησιμοποιήσητε τ’ ἀπορρίμματα; Εἶναι ἢ δὲν εἶναι τοιαύτη παράλειψις περιττὴ σπατάλη καυσίμων; Καὶ διὰ τοῦτο λυποῦμαι πολὺ διὰ τὰς διαβεβαιώσεις τῆς Κυβερνήσεως ὅτι μὲ τὰ 12 ἑκατ. θὰ τὰ φτειάσωμεν ὅλα αὐτά. Καὶ ὅταν ἐπιστῇ τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου θὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ ὅτι δὲν συνεμορφώθη πρὸς τὴν ὑπόσχεσιν τὴν ὁποίαν ἔδωκεν εἰς τὴν Βουλήν. Ἐπαναλαμβάνω τοῦτο: Δὲν ἔχομεν δυστυχῶς καταλάβει τὸ Πανελλήνιον — πλὴν τῶν κατοίκων τῆς Πτολεμαΐδος καὶ τῆς Κοζάνης, οἱ ὁποῖοι τὸ ἐφώναξαν — τὴν κολοσσιαίαν σημασίαν τὴν ὁποίαν ἔχει δι’ ὅλον τὸν τόπον ἡ ἐκμετάλλευσις αὐτοῦ τοῦ ἀμυθήτου πλούτου τοῦ λιγνίτου, διότι ἐὰν ἐξετάσωμεν τὰς βιομηχανίας δι’ ἀριθμῶν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε δὲ νὰ σᾶς ἀναφέρω ὡρισμένους ἀριθμούς, δι’ ν’ ἀντιληφθῆτε τὸν κολοσσιαῖον ἀριθμὸν τόννων ποὺ ἐτησίως θὰ χρειαζώμεθα πρὸς ἐξόρυξιν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχωμεν ἐξασφαλίσει. Διὰ τὴν ἀλούμιναν, τὸ πρῶτον τοῦτο παράγωγον τοῦ βωξίτου χρειάζονται δι’ ἐτησίαν παραγωγὴν 80 χιλ. τόνν. ἀλούμινα, 300 χιλιάδες τόννοι λιγνίτου ἐτησίως. Διὰ τὸ ἐργοστάσιον τοῦ ἀζώτου, πρὸς παραγωγὴν 36 χιλ. τόννων ἀζώτου καὶ ἀζωτούχων λιπασμάτων ἐτησίως, χρειάζονται 250 χιλ. τόννοι λιγνίτου ἐτησίως, διὰ μπρικετοποίησιν πρὸς χρῆσιν σιδηροδρόμων ΣΕΚ καὶ ΣΠΑΠ 100 χιλ. τόνν. μπρικετῶν ἐτησίως, διὰ λοιπὰς βιομηχανίας ἄλλαι 100 χιλ. τόνν. καὶ οἰκιακὰς χρήσεις Βορείου Ἑλλάδος 100 χιλιάδας τόννοι μπρικετῶν ἐτησίως. Ἤτοι σύνολον ἐκ τῶν ἄνω 300 χιλ. τόννοι μπρικετῶν ἐτησίως, ἀντιστοιχοῦσαι εἰς 90 χιλ. τόννων λιγνίτου. Διὰ τὸ θερμικὸν ἐργοστάσιον Πτολεμαΐδος χρειάζονται 1.400 χιλ. τόννοι λιγνιτῶν ἐτησίως. Συνεπῶς, διὰ τὸ συγκρότημα βιομηχανιῶν Πτολεμαΐδος, ἐὰν προσθέσωμεν καὶ τὴν βιομηχανίαν ὑγρῶν καυσίμων, δηλ. διὰ 60 χιλ. τόνν. πετρέλαιον Ντῆζελ, καὶ 300 χιλ. τόνν. βενζίνη, δι’ ἅτινα θὰ χρειάζωνται 5 ἑκατομμύρια τόννων λιγνιτῶν Πτολεμαΐδος ἐτησίως, θὰ φθάσωμεν εἰς ἓν σύνολον 7 ἕως 8 ἑκατομ. τόννων λιγνίτου ἀπαιτουμένου πρὸς ἐξόρυξιν κατ’ ἔτος. Καὶ ἐρωτῶμεν: Ἦτο τόση ἀνάγκη ἐπείγουσα τῶν Κυβερνήσεων — δὲν μὲ τιμοῦν αἱ Κυβερνήσεις διὰ τῆς παρουσίας των ἀπόψε, καὶ γνωρίζω διατὶ δὲν μὲ τιμοῦν—ἦτο ἀνάγκη νὰ σπεύσουν νὰ ὑπογράψουν τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1949 τὴν σκανδαλώδη αὐτὴν σύμβασιν Φίλη γνωρίζουσαι πολὺ καλὰ ὅτι ὁ Φίλης ἐδοκιμάσθη ἐπὶ μίαν πενταετίαν, πρῶτον προπολεμικῶς ὅταν ἐξηπάτησε τὴν Κυβέρνησιν Μεταξᾶ καὶ πῆρε τὸ προνόμιον, ἀλλ’ εὐτυχῶς τὸ ἀντελήφθη ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη καὶ τοῦ ἀφήρεσε αὐτὸ τὸ προνόμιον καὶ κατόπιν ἐξηπάτησε τὰς Κυβερνήσεις τὰς Ἑλληνικὰς ἀπὸ τοῦ 1946 συνεχῶς καὶ ὅταν τὸ 1949 θὰ ἔφευγε ἡ τελευταία Κυβέρνησις, ἠσθάνθη τὴν ἀνάγκην καὶ τὴν ὑποχρέωσιν ν’ ἀνανεώσῃ τὴν σύμβασιν αὐτὴν θέσασα δουλείαν ἐπὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἰς τὴν μεγάλην καὶ τὴν πλέον σοβαρὰν καὶ τὴν πλέον ὅπως σᾶς ἐξήγησα ἐνδιαφέρουσαν τὸ μέλλον τῆς φυλῆς ὑπόθεσιν τοῦ λιγνίτου τῆς Πτολεμαΐδος;

§162Σ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Ποία Κυβέρνησις ἦτο;

§163Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Τοῦ Σ)βρίου τοῦ 1949. Διὰ τοῦτο κάμνω μίαν ἔκκλησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἔκκλησιν πραγματικὴν νὰ μεταχειρισθῇ πᾶν μέσον· θὰ τὴν ὑποστηρίξωμεν ὅλοι, αὐτὴν τὴν σκανδαλώδη σύμβασιν νὰ τὴν φέρῃ καὶ νὰ τὴν ἀκυρώσῃ, νὰ μὴν ὑποστῇ καμμίαν πίεσιν ὁθενδήποτε προερχομένην, διότι πιέσεις αἱ ὁποῖαι εἶναι εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ δὲν στέκονται εἰς αὐτὸν τὸν τόπον. Ἐὰν δὲ εὑρεθῇ οἱοσδήποτε ξένος ὁ ὁποῖος θὰ τὴν πιέσῃ, δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἔζησα ἐπαρκῶς εἰς τὴν Ἀμερικήν, ὅτι ἐκεῖ ἐκτιμᾶται ἡ ἀνεξαρτησία καὶ ἡ δικαιοσύνη καὶ οὐδεὶς θὰ σᾶς πιέσῃ νὰ ὑποκύψετε ὑπογράφοντες πρῶτοι σύμβασιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποβάλωμεν δουλείαν εἰς τὴν ράχην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διότι εὑρέθη εἷς Φίλης ποὺ ὑπέγραψε μίαν ὕποπτον σύμβασιν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν θὰ πάρῃ ποσοστά. Τὰ ποσοστὰ εἶναι τοῦ Κράτους. Δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τοιαύτης ὁλκῆς καὶ ἐκτάσεως ἔργα νὰ μὴ εἶναι τὸ Δημόσιον ἀπόλυτος κύριος τοῦ ὑπεδάφους. Καὶ ἰδιοκτησία ἰδιωτικὴ ἂν ἦτο, θὰ εἶχον τὴν ἀπαίτησιν νὰ ἀπαλλοτριωθῇ ἡ ἰδιοκτησία ὑπὲρ τοῦ Ἔθνους. Διὰ τριῶν ὑπογραφῶν Ὑπουργῶν, βλέπομεν ὑπογραφομένην τὴν πλέον κακοήθη σύμβασιν.

§164Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κατὰ τὴν παράτασιν τῆς συμβάσεως εἶσθε καὶ σεῖς Ὑπουργός.

§165Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Δὲν εἶχον γνῶσιν τοῦ πράγματος.

§166Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν δύνασθε νὰ κατηγορῆτε τόσον ἐλευθέρως τὰς Κυβερνήσεις.

§167Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Δὲν γνωρίζω ἂν ἤμην ἐγὼ τότε Ὑπουργός. Θὰ τὸ ἐξετάσω.

§168Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔχω τὴν πληροφορίαν ὅτι καὶ σεῖς ἔχετε ὑπογράψει. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Μεταφορῶν νὰ μᾶς εἴπῃ ἂν ὁ κ. Σακελλαρίου ἔχει ὑπογράψει. Δὲν δυνάμεθα ἔτσι ἐλεύθερα νὰ κατηγορῶμεν τὰς Κυβερνήσεις διότι ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις τῆς παρατάσεως ἀναφέρει ὅτι ἡ Κυβέρνησις εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κάμῃ τὴν παράτασιν αὐτὴν καθ’ ὅσον ἡ Ἑταιρία εἶχεν ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ κάμῃ μίαν γραμμὴν ἀπὸ τὸ Ἀμύνταιον μέχρι Πτολεμαΐδος ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι θὰ ἐλειτούργει ἡ γραμμὴ Θεσσαλονίκης–Ἀμυνταίου. Ἐφ’ ὅσον ὅμως δὲν ἐλειτούργησεν ἡ γραμμὴ αὐτὴ διὰ λόγους δημοσίας τάξεως καὶ ἡ Ἑταιρία εὑρέθη εἰς ἀδυναμίαν νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας εἶχε καὶ εἴπατε ἕνα σπουδαῖον λόγον διὰ τὸν ὁποῖον ἐδόθη ἡ παράτασις αὐτὴ ἡ ὁποία ἐδόθη. Προϋπόθεσις τῆς κατασκευῆς τὴν ὁποίαν ἀνέλαβεν ἡ Ἑταιρία, ἦτο νὰ λειτουργήσῃ ἡ γραμμὴ Θεσσαλονίκης–Ἀμυνταίου καί, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐλειτούργησε, δὲν ἠδύνατο νὰ ἐκτελέσῃ τὰς ὑποχρεώσεις της.

§169Γ. ΜΟΔΗΣ. Δὲν ἦτο λόγος αὐτός.

§170Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐάν, ὅπως λέγῃ ὁ ρήτωρ, πρόκειται περὶ σκανδαλώδους συμβάσεως, τότε μετεῖχε καὶ ἐκεῖνος τοῦ σκανδάλου, ἀφοῦ τὴν ὑπέγραψε.

§171Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἐὰν ὡμίλησα περὶ σκανδαλώδους συμβάσεως εἶναι διότι ἀπὸ τοῦ 1949 ἦτο γνωστὸν ὅτι τὸ Σχέδιον Μάρσαλ ἔχει σκοπὸν τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας καὶ κατὰ τοῦτο ἡ σύμβασις αὐτὴ ἀποτελεῖ μίαν ἀφόρητον δουλείαν εἰς τὴν ράχην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ διὰ τοῦτο τὴν ἀπεκάλεσα σκανδαλώδη. Εἰς οἱανδήποτε ἄλλην ἐποχὴν θὰ τὴν ἀπεκάλουν, ὅτι ἀποτελεῖ σφάλμα, ἀλλὰ τώρα τὴν ὀνομάζω σκανδαλώδη διότι ἐπικάθηται ἐπὶ τῆς ράχεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἵνα ἐκμεταλλευθῇ πᾶσαν προσπάθειαν ἀξιοποιήσεως τῶν λιγνιτῶν τῆς Πτολεμαΐδος.

§172Σ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Ἡ παράτασις αὐτὴ ἡ τελευταία ἔγινε κατὰ τὸ 1949. Ἂν δὲν ἀπατῶμαι, Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἦτο ὁ κ. Διομήδης. Πῶς ἦτο δυνατὸν ἐπὶ Κυβερνήσεως Διομήδη νὰ ὑπογράφωνται τοιαῦται σκανδαλώδεις συμβάσεις; Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπορία μου.

§173Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀλλὰ μιᾶς Ἐπιτροπῆς τῶν Ὑπουργῶν ἡ ὁποία ἦτο ἐξουσιοδοτημένη νὰ κανονίσῃ λεπτομερειακά τινα ζητήματα. Ἂν ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ ἦλθε καὶ ὑπέγραψε τὴν παράτασιν τῆς συμβάσεως αὐτῆς, ἀσφαλῶς ἔπραξε μίαν πρᾶξιν καθ’ ὑπέρβασιν τῶν ἁρμοδιοτήτων της καί, συνεπῶς, ἡ ἀπόφασις αὐτὴ δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§174Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Τί ἐφεύρεσις εἶναι αὐτή; Μία μικρὰ Ἐπιτροπὴ διὰ νὰ ὑπογράφη μικρά τινα ζητήματα κ.ο.κ. Αὐτὸ εἶναι ἀκατανόητον.

§175Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Σᾶς παρέχω τὴν πληροφορίαν ὅτι ὑπῆρχε μία Ἐπιτροπὴ ἐκ τριῶν Ὑπουργῶν ἡ ὁποία ἦτο ἐξουσιοδοτημένη ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον νὰ ἐξετάζῃ ζητήματα διαβατηρίων π. χ.

§176Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Διαβατήριον εἶναι αὐτό;

§177Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Διὰ τοῦτο λέγω ὅτι, ἂν ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπελήφθη τοιούτου θέματος, ἀσφαλῶς ἐνήργησε καθ’ ὑπέρβασιν καὶ δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§178Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Τελευτῶν, ἔχω νὰ κάμω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδιαιτέρως πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, τὰς ἑξῆς συστάσεις: Πρῶτον, νὰ ἀναθέσετε εἰς μίαν ὑπηρεσίαν νὰ σᾶς μελετήσῃ τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀκολουθήσετε διὰ τὰ καύσιμα, διότι ἡ συνύπαρξις, ὅπως εἴδατε, πολλῶν ὑπηρεσιῶν καὶ ποικίλων, θὰ σᾶς προκαλῇ διαρκῶς ἀνησυχίας καὶ ἐνοχλήσεις διότι ἑκάστη ἐξ αὐτῶν θὰ ὑποστηρίζῃ τὰς ἀπόψεις της. Δεύτερον, βγάλετε τὴν πλάνην ἀπὸ τὸ κεφάλι σας ὅτι μὲ 12.000.000 δολλάρια εἶναι δυνατὸν νὰ ἀξιοποιήσετε τὸν θεῖον αὐτὸν πλοῦτον τῆς Πτολεμαΐδος, βγάλετε ἀπὸ τὸ κεφάλι σας τὴν ἀπάτην τὴν ὁποίαν πιθανὸν νὰ σᾶς ἔχουν ὑποβάλει ὅτι μὲ 12.000.000 δολλάρια εἶναι δυνατὸν νὰ κάμετε τὸ μεγαλειῶδες αὐτὸ ἔργον.

§179Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Δὲν εἶπα τοιοῦτον τι. Νομίζω ὅτι εἶπα σαφῶς ὅτι προϋπελογίσθησαν τὰ ἔργα εἰς 14.000.000 καὶ ἔχομεν τὰ 12.000.000. Ἡ βάσις θὰ εἶναι τὰ 12.000.000 δολλάρια. Δὲν θέλω νὰ δώσω τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἔχετε δίκαιον, παραποιοῦντες ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπον.

§180Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Αὐτὰ τὰ ἀνέλυσα λεπτομερῶς ἀνωτέρω. Τώρα σᾶς τὰ ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, διὰ νὰ μὴ ἔλθω ἐδῶ καὶ σᾶς ζητήσω τὸν λόγον διατὶ δὲν ἐλύσατε τὸ ζήτημα, φροντίσατε μὲ κάθε δυνατὸν τρόπον νὰ αὐξήσετε τὰ ποσὰ αὐτὰ διότι, ἐὰν δὲν τὸ κάμετε, δὲν θὰ λύσετε τὸ ζήτημα. Τρίτον, φέρατε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, τὴν σύμβασιν Φίλη, διὰ νὰ καταργήσωμε αὐτὴν τὴν σκανδαλώδη σύμβασιν.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζίγδης ἔχει τὸν λόγον.

§182Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἡ κοινοβουλευτικὴ πεῖρα τοῦ ὁμιλητοῦ εἶναι πολὺ μικρά, ὅπως ἐπίσης μικρὰ εἶναι πλέον καὶ ἡ ἀντοχὴ τῆς Βουλῆς. Δι’ αὐτὸ θὰ περιορισθῶ εἰς 2–3 βασικὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας νομίζω ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κάμω τόσον κατόπιν τῶν ἀγορεύσεων τῶν κ. συναδέλφων, ὅσον καὶ τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Ἡ συζήτησις σήμερον ἐπρόκειτο νὰ εἶναι ἐπὶ τοῦ λιγνιτικοῦ. Τὸ λιγνιτικὸν θέμα εἶναι ἀπὸ τὰ βασικώτερα προβλήματα τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐφάπτεται, ἂν δὲν συνταυτίζεται σχεδὸν πλήρως μὲ τὸ πρόβλημα τῶν καυσίμων. Δυστυχῶς περιωρίσθημεν ἐπὶ μιᾶς πλευρᾶς τοῦ λιγνιτικοῦ, τοῦ προβλήματος τῆς Πτολεμαΐδος. Εἶναι ἀσφαλῶς ἡ σπουδαιοτέρα πλευρά, ἀλλ’ ὄχι ἡ μόνη. Ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ θέματος τῆς Πτολεμαΐδος καὶ συζητουμένης τῆς ἀνανεώσεως τῆς περὶ αὐτῆς συμβάσεως, θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν, ἐφ’ ὅσον προέκυψε ζήτημα τοῦ ἐγκύρου αὐτῆς, νὰ προβῇ εἰς ἔρευναν, δὲν γνωρίζω μάλιστα ἂν δὲν πρέπει νὰ διατάξῃ καὶ δικαστικὴν ἔρευναν, διὰ τὸν καθορισμὸν τῶν εὐθυνῶν αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι μόνον πολιτικαὶ ἀλλὰ ὡς φαίνεται καὶ ποινικαὶ τοιαῦται.

§183Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Κύριε βουλευτά, ἐὰν τὸ πρακτικὸν εἶναι ὑπογεγραμμένον ἀπὸ 6 μόνον Ὑπουργούς, δὲν ὑπάρχει παράτασις κἄν.

§184Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Δὲν φέρει κανεὶς εὐθύνην διὰ τὴν δημοσίευσιν εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως τῆς πράξεως παρατάσεως;

§185Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Ἐδῶ ὑπάρχει ἡ παράτασις διὰ Ν. Δ. τὸ 1946. Προφανῶς τὸ Διάταγμα θὰ προέβλεπεν ὡρισμένην προθεσμίαν καὶ θὰ ἔλεγεν, ὅτι κατὰ τὴν λῆξιν τῆς προθεσμίας, τὴν ὁποίαν ἀρχικῶς ἔταζε τὸ Ν. Δ., δύναται τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον νὰ κάμῃ παράτασιν. Ἔγιναν, λοιπόν, ἐπανειλημμέναι παρατάσεις, ἡ τελευταία εἶναι τοῦ Νοεμβρίου 1949 δι’ ἓν ἔτος, τὸ ὁποῖον λήγει τώρα, τὸ 1950. Ἑπομένως ἡ παράτασις αὐτή, ἡ τελευταία, μὴ ὑπογραφεῖσα ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι νόμιμος, δὲν εὐσταθεῖ καί, ἑπομένως, μὲ τὴν ἀποκάλυψιν αὐτὴν ἀποδεικνύεται ὅτι ἡ Ἑταιρία δὲν ἔχει πλέον τὸ προνόμιον, τὸ ὁποῖον ἀπήλαυσε διὰ τῆς παρατάσεως τοῦ 1946.

§186Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Καὶ ἑπομένως εὐχερῶς δύναται νὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος.

§187Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Βεβαίως. Ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι ζήτημα νομικῆς κρίσεως καί, κατὰ συνέπειαν, ἡ Κυβέρνησις θὰ παραπέμψῃ τὸ ζήτημα εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου ἢ τῶν ἁρμοδίων δικαστικῶν, ὥστε νὰ πεισθῇ ὅτι πράγματι εἶναι αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγω. Ἐγὼ τοὐλάχιστον, νομικῶς κρίνων, μοῦ φαίνεται ὅτι ἔτσι ἔχουν τὰ πράγματα.

§188Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὑπάρχει ὅμως τὸ ζήτημα τῆς ποινικῆς εὐθύνης διὰ τὴν δημοσίευσιν τῆς μὴ ἐγκύρου πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τί μέτρα θὰ λάβῃ ἐπὶ τοῦ προκειμένου αὐτοῦ θέματος. Κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ἡ δήλωσίς σας ὅτι, ἐπὶ τέλους, εἰσερχόμεθα εἰς τὸ στάδιον τῶν πραγματοποιήσεων, μὲ ἐχαροποίησε, διότι δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι εἷς ἐκ τῶν πρώτων ποὺ ἠσχολήθησαν μὲ τὰ ζητήματα αὐτά, ἀλλὰ σᾶς ὁμολογῶ ὅτι καὶ μὲ ἀνησύχησαν ἐξόχως. Τὰ δύο προγράμματα, εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὁποίων θὰ προχωρήσωμεν, εἶναι προγράμματα, τὰ ὁποῖα ἀτυχῶς δὲν στηρίζονται οἰκονομικῶς διὰ τὴν Ἑλλάδα. Εἰς τὸ πρόγραμμα ἐξηλεκτρισμοῦ τῆς Ἐμπάσκο ἐγένετο παραγνώρισις πλήρως τῆς Πτολεμαΐδος, ἐγένετο παραγνώρισις τοῦ λιγνίτου ὡς βάσεως ἐνεργείας.

§189Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Κύριε βουλευτά, ξεύρετε τὴν κατάστασιν ποὺ ἐπεκράτει ὅταν ἦτο ἐδῶ ἡ Ἐμπάσκο καὶ ἐμελέτησε τὰ ζητήματα. Δὲν τῆς ἐπετρέπετο ἀπὸ στρατιωτικῆς ἀπόψεως νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου, εἰς τὴν Πτολεμαΐδα, καὶ μελετήσῃ τὸ ζήτημα. Δι’ αὐτὸ μεταγενεστέρως ἐκλήθη ἡ Ἀγγλικὴ Ἑταιρία Πάουελ Ντάφριν διὰ νὰ μελετήσῃ εἰδικῶς τὸ ζήτημα τῆς Πτολεμαΐδος καὶ ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της.

§190Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν ἐχρειάζετο, κ. Ὑπουργέ, νὰ μεταβῇ ἡ Ἐμπάσκο εἰς τὴν Πτολεμαΐδα, διότι ὅλα τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἀπεκάλυψεν ἡ Πάουελ Ντάφριν, ὑπῆρχον εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τοῦ 1939, εἰς δὲ τὸ βιβλίον τῆς ΟΥΝΡΡΑ «ὁ ὀρυκτὸς πλοῦτος τῆς Ἑλλάδος» ἐκτίθενται ἐν λεπτομερείᾳ. Κύριοι, ὁ ἀποκλεισμὸς τῆς Πτολεμαΐδος ἦτο σκόπιμον ἔργον τῶν πολεμίων τοῦ λιγνίτου. Καὶ ὑπάρχουν πολέμιοι τοῦ λιγνίτου εἰς τὴν Ἑλλάδα πολλοὶ δυστυχῶς. Ἐφθάσαμεν, λοιπόν, εἰς ἕνα πρόγραμμα ἐξηλεκτρισμοῦ, τὸ ὁποῖον μὴ βασιζόμενον ἐπὶ ὀρθῆς λιγνιτικῆς βάσεως, εἶναι ἐσφαλμένον. Διότι εἶναι ἐξωφρενικὸν νὰ κατασκευάζωμεν θερμικὸν ἐργοστάσιον εἰς τὴν Χαλκίδα, μακρυὰ ἀπὸ τὸ λιγνιτωρυχεῖον, νὰ ἐπιβαρύνωμεν δηλαδὴ τὴν παραγωγὴν ἠλεκτρικοῦ ρεύματος μὲ μεταφορικὰ λιγνίτου, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀκριβώτερος κατὰ 2½ φορὰς ἀπὸ τὸν λιγνίτην τῆς Πτολεμαΐδος. Τὸ πρόγραμμα ἐξηλεκτρισμοῦ τῆς Ἐμπάσκο — δὲν ὁμιλῶ οὔτε ὡς βουλευτὴς Εὐβοίας ἢ Μακεδονίας διὰ νὰ κατηγορηθῶ ὅτι ὁμιλῶ ὑπὲρ τῆς μιᾶς ἢ τῆς ἄλλης περιφερείας, ὁμιλῶ ὡς ἀντιπρόσωπος πραγματικῶς τοῦ Ἔθνους — τὸ πρόγραμμα, λέγω, τῆς Ἐμπάσκο δὲν εὐσταθεῖ ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικῆς οἰκονομίας, εἶναι πρόγραμμα ἀντιοικονομικόν. Ἐπίσης τὸ πρόγραμμα τῆς Πάουελ–Ντάφριν διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τῆς Πτολεμαΐδος εἶναι καὶ αὐτὸ ἐκτὸς τῆς ἑλληνικῆς πραγματικότητος. Καὶ δὲν κακίζω τὴν Πάουελ Ντάφριν διὰ τὸ πρόγραμμά της, διότι τῆς ἔδωσαν εἰδικὴν ἐντολὴν νὰ ἐρευνήσῃ τὰς συνθήκας τῶν ἐκεῖ λιγνιτικῶν ἀποθεμάτων καὶ νὰ κάμῃ μελέτην διὰ τὴν παραγωγὴν 600.000 τόννων μπριγκετῶν. Αὐτὸ καὶ ἔκαμε ἡ Ἑταιρία. Ἀλλ’ ἀντὶ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ πρόγραμμα τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ καὶ τὸ πρόγραμμα τῆς ἐκβιομηχανοποιήσεως τῆς χώρας ὡς ἓν ὀργανικὸν σύνολον, τώρα κάμνομεν δύο μικρὰ τεμάχια, ἕνα κομμάτι Πτολεμαΐδος καὶ ἕνα κομμάτι Εὐβοίας, τὰ ὁποῖα καὶ τὰ δύο εἶναι ἀντιοικονομικά. Ἐὰν ὁ σταθμὸς ὁ θερμικὸς γίνῃ εἰς τὴν Πτολεμαΐδα, τότε θὰ ἔχωμεν φθηνότερον ρεῦμα. Ἐὰν γίνῃ εἰς τὴν Χαλκίδα, θὰ χάσωμεν εἰς τὸ διηνεκὲς τὴν δυνατότητα νὰ ἔχωμεν εὐθηνὴν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν. Ἐὰν τὸ ἐργοστάσιον ἀζώτου, ἀντὶ νὰ γίνῃ εἰς τὴν Πτολεμαΐδα, ὅπου τὸ κόστος εἶναι λόγῳ τῆς φύσεως τοῦ λιγνίτου πολὺ μεγάλο, γίνῃ κάτω, εἰς τὴν Εὔβοιαν, τότε θὰ ἔχωμεν ἄζωτον εὐθηνόν. Σᾶς παρακαλῶ νὰ προσέξετε τὸ ἑξῆς: Ὅτι μὲ τὰς δύο προτάσεις, τὰς ὁποίας κάμνουν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ Ἐμπάσκο καὶ ἡ Πάουελ Ντάφριν, σύμφωνα μὲ λεπτομερεστάτους ὑπολογισμοὺς εἰδικωτάτων ἀνθρώπων, θὰ ἔχωμεν ἀκριβὸ ρεῦμα καὶ ἀκριβὰ λιπάσματα δι’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Τόσον κακὰ τοποθετημένα εἶναι καὶ τὰ δύο προγράμματα.

§191Γ. ΜΟΔΗΣ. Τὸ δεύτερον μᾶς τὸ ἐξηγεῖτε, τοῦ ἀζώτου;

§192Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Διότι, ἐὰν κάμωμεν τὸ ἄζωτον εἰς τὴν Πτολεμαΐδα, θὰ ὑποχρεωθῶμεν νὰ τὸ κάμωμεν ἀπὸ μπριγκέτας, αἱ ὁποῖαι εἶναι πολὺ ἀκριβαί, ἐνῷ ἐὰν τὸ κάμωμεν εἰς Ἀλιβέρι θὰ μεταχειρισθῶμεν αὐτούσια τὰ χονδρὰ τεμάχια λιγνίτου.

§193Γ. ΜΟΔΗΣ. Οἱ μπριγκέτες εἶναι φθηνότερες ἀπὸ τὸν λιγνίτην.

§194Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριοι, δὲν θέλω νὰ σᾶς κουράσω, ἀλλὰ τὰ πράγματα αὐτὰ εἶναι ζητήματα ἀριθμῶν. Ἔγιναν ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν λεπτομερεῖς ὑπολογισμοί. Θὰ σᾶς ἀναφέρω μόνον τοὺς 4 βαθμοὺς οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀποφασιστικοὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Ἐὰν κάμωμεν τὸ θερμικὸν εἰς τὴν Χαλκίδα καὶ τὸ ἄζωτον εἰς τὴν Πτολεμαΐδα ἡ ὅλη ὑπόθεσις θὰ στοιχίσῃ 59.000.000 δολλάρια, θὰ χρειασθοῦν δὲ διὰ καύσιμα 3.650.000 δολλάρια τὸ ἔτος. Ἐὰν κάμωμεν τὸ θερμικὸν εἰς τὴν Πτολεμαΐδα καὶ τὸ ἄζωτον εἰς τὴν Χαλκίδα θὰ ἔχωμεν ἐπένδυσιν 53.000.000 καὶ ἔξοδα καυσίμων τὸ ἔτος 1.800.000.

§195Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἔχω τὴν πληροφορίαν ὅτι διὰ τὸ ἄζωτον χρειάζεται λιγνίτης ἐν φυσικῇ καταστάσει. Αὐτὸ συνεζήτησα σήμερον τὸ ἀπόγευμα μὲ ἕνα καθηγητὴν τοῦ Πολυτεχνείου.

§196Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἀκριβῶς. Φυσικὰ αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας σᾶς δίδω, σᾶς ἐξηγῶ ὅτι δὲν εἶμαι τεχνικός, προέρχονται ἴσως ἀπὸ τὴν ἐγκυροτέραν πηγὴν ἐδῶ εἰς τὰς Ἀθήνας. Οἱ δὲ ὑπολογισμοὶ τοὺς ὁποίους ἀναφέρω ἔχουν γίνει ἀπὸ τοὺς εἰδικωτέρους τεχνικοὺς καὶ ἐλπίζω ὅτι δὲν θὰ ἀγνοηθοῦν πρὶν προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων αὐτῶν. Διότι ἄλλως αὕτη ἀντὶ νὰ ἀποτελέσῃ τὸν μοχλὸν ἀναπτύξεως, θὰ ἀποβῇ παράγων ἀνασταλτικὸς τῆς περαιτέρω προόδου τῆς οἰκονομίας μας. Κύριοι, δὲν ἐπιθυμῶ νὰ μακρυγορήσω. Ἐν τούτοις κατέχομαι ἀπὸ μεγάλην ἀνησυχίαν διότι ἐν μέσῳ τῶν προγραμμάτων αὐτῶν ἀνασυγκροτήσεως δὲν βλέπω λιγνιτικὴν πολιτικήν. Προγραμματίζομεν τὴν αὔξησιν τῆς λιγνιτικῆς παραγωγῆς — ὁ κ. Σακελλαρίου νομίζω ἔθιξε τὸ θέμα ἀπὸ μιᾶς ἀπόψεως — ἀλλὰ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ λιγνίτης εἶναι πολὺ ἀκριβός. Πῶς θὰ δυνηθῶμεν ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν διάθεσιν τῆς ηὐξημένης παραγωγῆς πρὶν ἢ ἀρχίσουν νὰ λειτουργοῦν αἱ βιομηχανίαι αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ τὴν καταναλώσουν; Δὲν ὑπάρχει ἡ κατάλληλος πολιτικὴ ἢ μᾶλλον ὑπάρχουν ἓξ πολιτικαὶ διαπληκτιζόμεναι, ἀντίθετοι καθοριζόμεναι ἀπὸ τὰς ἓξ ὑπηρεσίας, αἱ ὁποῖαι ἀσχολοῦνται μὲ τὸ θέμα εἰς τὸ ἀθάνατον αὐτὸ Κράτος. Ἄλλα ὑποστηρίζουν αἱ δύο ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Μεταφορῶν, ἄλλα ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ, ἄλλα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ἄλλα αἱ διάφοροι ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Κύριοι, ἐπανειλημμένως ἐπέκρινα ὅλα αὐτὰ τὰ γυμνάσια προγραμματισμοῦ, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο εἰς τὴν χώραν αὐτὴν ἀπὸ τετραετίας ὑποστηρίζων, ὅτι δὲν εἶχον καμμίαν σχέσιν μὲ πραγματικὰ οἰκονομικὰ προγράμματα καὶ φοβοῦμαι ὅτι εἰς τὴν συγκεκριμένην αὐτὴν περίπτωσιν ἔχω τὴν ἀπόδειξιν. Πράγματι καταρτίζονται σχέδια περὶ ἐπενδύσεων καὶ βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἀπορροφήσουν σημαντικὰ κεφάλαια, χωρὶς νὰ ἔχουν ἐξασφαλισθῆ αἱ προϋποθέσεις τῆς οἰκονομικῆς πραγματοποιήσεως. Οὕτω εἶναι σχεδὸν βέβαιον ὅτι προχωροῦμεν εἰς τὴν δημιουργίαν ὀγκολίθων, οἱ ὁποῖοι θὰ παρεμποδίσουν καὶ δὲν θὰ συντελέσουν εἰς τὴν περαιτέρω πρόοδον τῆς οἰκονομίας μας. Κύριοι, δὲν θὰ ἐπιμείνω περισσότερον ἐπ’ αὐτοῦ. Ἀλλὰ πρέπει νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ νὰ πάρῃ τὸ θέμα ὡς ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικώτερα καὶ νὰ θέσῃ εἰς τὸ χάος τῶν ἀλληλοσυγκρουομένων φιλοδοξιῶν, ἁρμοδιοτήτων, ἐπιδιώξεων καὶ συμφερόντων κάποιαν τάξιν. Ἐὰν δὲν γίνῃ αὐτὸ δὲν κάμνομεν ἐκβιομηχάνισιν, δὲν κάμνομεν τίποτε τὸ σοβαρόν, ἀπατοῦμεν ἁπλῶς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν ἀφέλειαν νὰ μᾶς πιστεύῃ. Μέχρι σήμερον τὸν ἐσερβίραμεν μὲ ψευδῆ διαγράμματα, μὲ ψευδεῖς ἐκθέσεις ἐπιβιώσεως, μὲ ψευδεῖς ἀριθμούς. Ἀλλοίμονον ἐὰν προχωρήσωμεν καὶ εἰς ψευδεῖς οἰκονομικὰς πραγματοποιήσεις. Θὰ τοῦ κρεμάσωμεν τὸν λίθον εἰς τὸν λαιμὸν καὶ θὰ τὸν βουλιάξωμεν. Χρειάζεται ἐπὶ τοῦ θέματος ἀποφασιστικὴ παρέμβασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, πρὸς τὸν ὁποῖον τρέφω ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνη. Ὑπάρχουν εἰς τὰς κρατικὰς ὑπηρεσίας συμφέροντα, κενοδοξίαι, διανοητικαὶ αἱ ὁποῖαι προσπαθοῦν αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ δικαιολογηθοῦν, νὰ δημιουργήσουν καταστάσεις καὶ οὕτω νὰ ἐπιπλεύσουν καὶ εἰς τὸ μέλλον. Ἐὰν αὐτὸ πραγματοποιηθῇ, τότε ἐπαναλαμβάνω, οὔτε ἀνασυγκρότησις θὰ γίνῃ οὔτε τίποτε τὸ οὐσιαστικό. Ἐπεξεργαζόμεθα ἁπλῶς τὴν οἰκονομικὴν καταστροφὴν καὶ ὑποδούλωσιν τῆς Ἑλλάδος. Εἰδικῶς διὰ τὸν λιγνίτην ὑπάρχουν συμφέροντα μεγάλα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐναντίον του. Δὲν ἀναφέρομαι εἰς τὴν μεγάλην φθοροποιὸν ἐπίδρασιν τῶν ἐκ προκαταλήψεως ἢ καὶ βλακείας ἀντιτιθεμένων πρὸς τὸν λιγνίτην. Ὑπάρχουν σοβαρώτατα συμφέροντα ἀντιτιθέμενα πρὸς τὴν ἀξιοποίησίν του. Εἶναι ἡ Πάουερ, εἶναι οἱ εἰσαγωγεῖς, εἶναι οἱ μεσῖται καυσίμων, ὅλοι ὅσοι ζοῦν ἀπὸ αὐτὰ καὶ οἱ ὁποῖοι διαβλέπουν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἠλεκτροπαραγωγῆς καὶ τὴν χειραφέτησιν τῆς χώρας ἀπὸ τὴν δουλείαν τῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγωγῶν θανάσιμον κίνδυνον διὰ τὴν ὑπόστασίν των καὶ προσπαθοῦν νὰ τὴν τορπιλλίσουν. Ἑπομένως ἡ χάραξις πολιτικῆς λιγνίτου δὲν εἶναι εὔκολος καὶ δὲν θὰ προχωρήσῃ ἄνευ σημαντικῶν ἐμποδίων, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ εἶναι ἑτοίμη νὰ ἀντιμετωπίσῃ. Κύριοι, μὲ συγχωρεῖτε διότι ἔχω παραβῆ τὴν ἀρχικήν μου ὑπόσχεσιν ὅτι θὰ εἶμαι σύντομος, ἀλλὰ τὸ θέμα εἶναι πολὺ ἐνδιαφέρον καὶ τὸ νομίζω τόσον βασικόν, ὥστε θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ἀκόμη τὰ ἑξῆς ὀλίγα ἐπὶ τῶν μέτρων μιᾶς ἐθνολογιστικῆς πολιτικῆς καυσίμων.

§197Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Νὰ συνεχίσετε κ. συνάδελφε.

§198Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Θὰ ἔπρεπε νὰ ὀργανώσωμεν μίαν καὶ μόνον ὑπηρεσίαν, ἡ ὁποία νὰ χειρίζεται ἀποκλειστικῶς τὸ ὅλον λιγνιτικὸν θέμα. Θὰ ἔπρεπε νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ πρόβλημα τῆς διαθέσεως τοῦ λιγνίτου εἴτε πριμοδοτοῦντες αὐτό, εἴτε ἐπενεργοῦντες ἐπὶ τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς πρὸς μείωσιν αὐτοῦ. Διότι ὑπάρχει καὶ ἐπ’ αὐτοῦ κατάστασις ἀναρχίας ἰδίως ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἡμερομίσθια καὶ τὰς κοινωνικὰς ἐπιβαρύνσεις. Πολὺ περισσότερον, κ. Ὑπουργέ, πρέπει νὰ ἀνατρέψωμεν ἀμέσως τὴν πολιτικὴν τῆς πριμοδοτήσεως τῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καυσίμων, διὰ τῆς ὁποίας ἐπιβαρύνομεν τὸν προϋπολογισμὸν μὲ 95 δισεκατομμύρια τὸ ἔτος χωρὶς κανένα σκοπόν, χωρὶς κανὲν ὄφελος τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας, ἐκτὸς ἀπὸ τὸ ὄφελος ὡρισμένων ἀτόμων. Σήμερον γίνεται τὸ ἑξῆς περίεργον. Πριμοδοτοῦνται τὰ πετρελαιοειδῆ, πριμοδοτεῖται ὁ γαιάνθραξ ὁ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγόμενος.

§199Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πῶς πριμοδοτοῦνται;

§200Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Μὲ διαφορετικὴν —μικροτέραν— τιμὴν συναλλάγματος. Νομίζω ὅτι ἕνα ἀπὸ τὰ ἄμεσα καθήκοντα τῆς κυβερνήσεως εἶναι νὰ παύσῃ τὴν πριμοδότησιν αὐτῶν. Ἀπορροφῶνται τὰ 95 δισεκατομμύρια ἀπὸ βιομηχανίας εἰς τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς τῶν ὁποίων ἡ συμμετοχὴ τῶν καυσίμων εἶναι ἐλαχίστη. Πολλὰς φορὰς τρέμομεν ἀδικαιολογήτως πρὸ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Νομίζομεν π. χ. ὅτι ἡ ἄρσις μιᾶς πριμοδοτήσεως θὰ ἔχῃ καθολικὴν ἐπίδρασιν ἐπὶ τῆς οἰκονομίας. Ὅταν ὅμως παρακολουθήσωμεν ποῖοι συγκεκριμένοι τομεῖς ὠφελοῦνται θὰ ἴδωμεν πολλάκις ὅτι δὲν ὑπάρχει τοιοῦτος κίνδυνος καὶ ὅτι ἐλάχιστα εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπηρεασθῇ ὁ τιμάριθμος. Νομίζω ὅτι ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἔχομεν μίαν κλασσικὴν περίπτωσιν τοῦ εἴδους αὐτοῦ. Κύριε Ὑπουργέ, πρέπει ἐπίσης νὰ παύσῃ ἡ ἐξωφρενικὴ πολιτικὴ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Μεταφορῶν νὰ ἐπιτρέπῃ τὴν μετατροπήν, ἐλαφρᾷ τῇ συνειδήσει, τῶν θερμικῶν ἐγκαταστάσεων τῶν ἐργοστασίων εἰς ἐγκαταστάσεις ὑγρῶν καυσίμων.

§201Χ. ΨΑΡΡΟΣ (Ὑπ. Μεταφορῶν). Ἔπαυσε νὰ γίνεται τοῦτο.

§202Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Πρέπει νὰ ληφθῇ ὁριστικὴ ἀπόφασις. Ὁ λιγνίτης ὅπως γνωρίζετε σήμερον καταναλίσκεται μόνον ἀπὸ ὡρισμένας κατηγορίας βιομηχανιῶν τὰς ὁποίας καθώρισαν ὑπουργικαὶ ἀποφάσεις τὸ πρῶτον ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς Οὔνρρα καὶ τῇ ἐπιμελείᾳ αὐτῆς. Δεδομένου ὅμως ὅτι ἡ τιμή του εἶναι ὑψηλή, αἱ βιομηχανίαι αὐταὶ τὸ φέρουν βαρέως. Αἱ δὲ ἄλλαι αἱ ὁποῖαι ἐξέφυγον τῆς ὑποχρεώσεως σπεύδουν νὰ ἀλλάξουν τὰς ἐγκαταστάσεις ὑγρῶν καυσίμων διὰ νὰ μὴ ὑποχρεωθοῦν αὔριον νὰ καίουν λιγνίτην. Ἀλλ’ οὕτω δημιουργεῖται τὸ πρόβλημα πόθεν θὰ ἀπορροφηθοῦν τὰ προγραμματιζόμενα πρὸς παραγωγὴν δύο ἑκατομμύρια τόννων λιγνίτου. Ἐὰν αἱ βιομηχανίαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποβοῦν ὁ κύριος καταναλωτὴς ἐλάχισται εἶναι αἱ δυνατότητες ἄλλων παραγόντων τῆς ἀγορᾶς. Καὶ τότε τί θὰ γίνῃ ὁ νέος λιγνίτης; Δι’ αὐτὸ προηγουμένως ὡμίλησα περὶ τῆς ἀνάγκης χαράξεως μιᾶς πολιτικῆς ἀπορροφήσεως τοῦ λιγνίτου. Ἀλλὰ θὰ πρέπει πρὶν τελειώσω νὰ συνοψίσω ὅσα ἤδη ἀνέφερα. Τὸ πρόγραμμα τῆς Ἐμπάσκο δὲν εὐσταθεῖ ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικῆς οἰκονομίας. Τὸ πρόγραμμα ἀξιοποιήσεως τῆς Πτολεμαΐδος καὶ Πάουελ Ντάφριν εἶναι σαφῶς ἀσύμφορον ὡς ἔχει. Πρέπει νὰ γίνῃ ριζικὴ ἀναθεώρησις ἀμφοτέρων. Τρίτον, τὸ ζήτημα τοῦ λιγνίτου πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ ὡς ἓν τῶν βασικῶν προβλημάτων τῆς χώρας καὶ ὄχι ὡς δευτερεῦον. Καὶ ἐὰν ἀκόμη δὲν ἐνδιαφερώμεθα διὰ τὰς οἰκονομικάς του συνεπείας πρέπει νὰ ἐνδιαφερθῶμεν ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικῆς ἀσφαλείας. Διότι ἐὰν —ὃ μὴ γένοιτο— εὑρεθῶμεν καὶ αὔριον ἀποκλεισμένοι ἀπὸ τὸν ἔξω κόσμον ἐντὸς 48 ὡρῶν λόγῳ ἐλλείψεως καυσίμων θὰ ἴδωμεν ἐπαναλαμβανόμενα τὰ φαινόμενα τῆς οἰκονομικῆς καταρρεύσεως τὰ ὁποῖα εἶδον αἱ Ἀθῆναι τὸ 1942. Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ χαράξωμεν πολιτικὴν λιγνίτου καὶ νὰ δημιουργήσωμεν ἀγορὰν λιγνίτου. Τέταρτον: Δέον ἀπὸ ἀπόψεως ἀνασυγκροτήσεως νὰ στρέψωμεν τὴν προσοχήν μας εἰς ἀξιοποίησιν τοῦ Ἀχελώου καὶ τῆς Πτολεμαΐδος διότι ὅλα τὰ ἄλλα ἔργα γίνονται καὶ αὔριον, ἐνῷ ἐὰν αὐτὰ τὰ δύο δὲν γίνουν σήμερον δὲν θὰ γίνουν ποτέ, λόγῳ τοῦ μεγέθους τῶν ἀπαιτουμένων κεφαλαίων. Ἡ Ἐμπάσκο κατήρτισεν ἕνα πρόγραμμα ἐξηλεκτρισμοῦ τὸ ὁποῖον στηρίζεται ἐπὶ δύο δευτερευούσης σημασίας ποταμῶν τοῦ Λάδωνος καὶ τοῦ Βόδα. Ὁ Λοῦρος ἔχει μόνον τοπικὴν σημασίαν, καὶ ἐπὶ ἐντελῶς ἀντιοικονομικῆς θερμικῆς βάσεως — τῶν λιγνιτωρυχείων Εὐβοίας. Καὶ αὐτὸ λέγεται πρόγραμμα ἐξηλεκτρισμοῦ τῆς Ἑλλάδος!.... Δὲν γνωρίζω ἐὰν θὰ ἔπρεπε ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ νὰ τὸ ἀναφέρω, ἀλλὰ σᾶς ἐκφράζω τὴν βαθύτατα ἐρριζωμένην ὑπόνοιαν ὅτι οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἔστειλαν τὴν Ἐμπάσκο εἰς τὴν Εὔβοιαν τὴν ἔστειλαν διότι ἐπίστευσαν ὅτι δὲν θὰ εὕρισκεν ἐκεῖ λιγνίτην.

§203Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Τὸ ἐργοστάσιον γίνεται εἰς τὸ Ἀλιβέρι.

§204Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Αὐτὸ πολὺ μὲ ἱκανοποιεῖ διότι ὁ ἐξωφρενισμός.....

§205Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ἀρχικῶς ἐπρόκειτο νὰ χρησιμοποιηθοῦν οἱ λιγνῖται τοῦ Ἀλιβερίου διὰ τὴν ὑψικάμινον. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπῆγαν διὰ τὴν θερμικὴν παραγωγὴν ἠλεκτρικοῦ ρεύματος ἦσαν οἱ Ἀμερικανοί.

§206Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἡ ἀληθὴς ἱστορία τοῦ προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως πρέπει κάποτε νὰ ἀκουσθῇ ἀπὸ τὴν Βουλήν, διότι πρόκειται περὶ συνεχείας ὄχι μόνον λαθῶν ἀλλὰ καὶ κακοηθειῶν ἀκόμη...

§207Γ. ΜΟΔΗΣ. Εἴπατε ὅτι θὰ ἦτο ἀντιοικονομικὴ ἡ ἐκμετάλλευσις τῆς Πτολεμαΐδος τοῦ ἀζώτου.

§208Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἡ ὀρθὴ θεμελίωσις τῆς ἀξιοποιήσεως τῆς Πτολεμαΐδος εἶναι ἡ ἑξῆς: Μὲ βάσιν παραγωγῆς δύο ἑκατομμύρια τόννους λιγνίτου ὡς ἡ ἔκθεσις Πάουελ Ντάφριν, θὰ ἔπρεπε ὄχι τὸ σύνολον αὐτῆς νὰ μετατρέπεται εἰς μπρικέττες ἀλλὰ περίπου μόνον τὸ ἥμισυ, τοῦ ἄλλου ἡμίσεος χρησιμοποιουμένου διὰ τὸ θερμικὸν ἐργοστάσιον τοῦ ἐθνικοῦ δικτύου. Ἡ ὑπὸ τῆς Πάουελ Ντάφριν προτεινομένη μπρικετοποίησις ὁλοκλήρου τῆς παραγωγῆς ὀφείλεται εἰς τὸ γεγονὸς τῆς προγραμματιζομένης ἐκ μπρικεττῶν παραγωγῆς ἀζώτου. Ἀλλὰ διατί αὐτὸ νὰ μὴ παράγηται ἀπὸ τὸν αὐτούσιον λιγνίτην τοῦ Ἀλιβερίου, ὁπότε θὰ ἀποφεύγωμεν τὰ ἔξοδα μπρικετοποιήσεως;

§209Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Θερμικὸν ἐργοστάσιον δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ εἰς Πτολεμαΐδα. Νομίζω ὅτι προβλέπεται τοιοῦτον ἐργοστάσιον εἰς Θεσσαλονίκην. Τὰ θερμικὰ καὶ τῆς Χαλκίδος καὶ τῆς Θεσσαλονίκης εἶναι ἐπικουρικά. Ἡ βασικὴ ἐξηλέκτρισις ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὰς ὑδατοπτώσεις.

§210Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά μας μὲ τοὺς καταρτίσαντας τὸ πρόγραμμα ἐξηλεκτρισμοῦ. Σχεδὸν ἰσότιμος μὲ τὸ νερὸ εἶναι ὁ λιγνίτης ὡς πηγὴ ἐνεργείας. Κατ’ ἀρχὰς ἐγένετο ἕνα πρόγραμμα παρὰ τῆς Κυβερνήσεως τὸ ὁποῖον ἐστηρίζετο ἀποκλειστικῶς εἰς τὰ νερὰ καὶ διὰ τοῦτο οἱ Ἀμερικανοὶ τὸ ἀπέρριψαν ἀμέσως. Ἀλλὰ καὶ οἱ τελευταῖοι ἐπροχώρησαν ἐν συνεχείᾳ εἰς τὸ ἄλλον ἄκρον, νὰ θέλουν δηλ. νὰ παράγεται μόνον θερμικὴ ἐνέργεια. Κατόπιν δὲ μεγάλων συζητήσεων ὡς συμβιβαστικὴ λύσις προεβλήθη ἡ πρότασις Ἐμπάσκο.

§211Γ. ΜΟΔΗΣ. Διατί ἡ ἐγκατάστασις τοῦ ἐργοστασίου ἀζώτου εἰς Πτολεμαΐδα εἶναι ἀντιοικονομική;

§212Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Θὰ σᾶς παράσχω τὰς ἑξῆς πληροφορίας (ἀναγινώσκει).

§213Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Σᾶς ἐξήγησα ἤδη. Ἡ παραγωγὴ τῶν 600 χιλ. τόννων μπρικεττῶν βασίζεται εἰς τὰ ἑξῆς: Κατανάλωσις 300 χιλ. διὰ τὴν παραγωγὴν τοῦ ἀζώτου, 200 χιλ. τον. διὰ τὴν σιδηροβιομηχανίαν καὶ 100 χιλ. τον. διὰ διαφόρους χρήσεις...

§214Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Συζητεῖται τὸ κατὰ πόσον ἡ βιομηχανία τσιμέντων, θὰ ἠδύνατο νὰ χρησιμοποιήσῃ λιγνίτην.

§215Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐφ’ ὅσον δυνάμεθα νὰ χρησιμοποιήσωμεν αὐτούσιον λιγνίτην, διατί νὰ μεταχειρισθῶμεν μπρικέττα; ἡ ὁποία στοιχίζει πολὺ καὶ λόγῳ μεταφορικῶν ἐξόδων; Διότι ἕως ὅτου φθάσῃ εἰς τὰς Ἀθήνας δὲν θὰ δύναται νὰ συναγωνισθῇ τὰ ξένα καύσιμα κυρίως λόγῳ τῶν ἐξόδων μεταφορᾶς. Ἄλλως ἔχει φυσικὰ τὸ πρᾶγμα διὰ τὴν Θεσσαλονίκην. Ἡ ἄλλη λύσις διὰ τὴν Πτολεμαΐδα, εἶναι 1 ἑκατ. τόννοι λιγνίτου νὰ πᾶνε εἰς τὴν ἐκεῖ ἱδρυομένην Σαντρὰλ τοῦ Ἐθνικοῦ δικτύου οἱ δὲ ὑπόλοιποι 1 ἑκατ. νὰ χρησιμοποιηθοῦν διὰ τὴν κατασκευὴν μπρικεττῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ διατεθῶσι διὰ τοὺς σιδηροδρόμους, διαφόρους βιομηχανίας, οἰκιακὴν χρῆσιν κλπ. Οὕτως ἡ Πτολεμαΐς θὰ δυνηθῇ νὰ ἀποκτήσῃ σταθερὰν βάσιν μιᾶς συνεχοῦς ἀναπτύξεως εἰς τὸ διηνεκές.

§216Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Θὰ ἔχετε εἰς τὴν διάθεσίν σας τόσον λιγνίτην;

§217Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὅταν θελήσῃ τὸ Σῶμα θὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ συζητήσωμεν διεξοδικώτερον. Οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐναντίον τοῦ λιγνίτου, καὶ ὑπάρχουν πολλοὶ δυστυχῶς, ἠθέλησαν νὰ μᾶς παρουσιάσουν ὅτι ἡ Ἑλλὰς στερεῖται λιγνίτου. Εἰς μίαν μελέτην τοῦ Ἀνωτάτου Οἰκονομικοῦ Συμβουλίου τοῦ 1933 παρουσιάσθη ὅτι ὑπῆρχαν βέβαια ἀποθέματα 5 ἑκατομμυρίων τόννων λιγνίτου μόνον! Εἰς τὸ 1946 ἠμφισβητήθη ἐκ νέου ἡ ὕπαρξις τοῦ λιγνίτου. Ἡ γνωστὴ μελέτη τοῦ Κέγκελ, ἠμφισβητεῖτο, κατὰ βάσιν. Ἀλλὰ κατώρθωσα εἰς τὴν UNRRA νὰ συγκεντρώσω τὰ στοιχεῖα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστηρίχθη ὁ Κέγκελ, καὶ ἐπ’ αὐτῶν ἐβασίσθη ἡ ἐκτίμησις τῶν ἀποθεμάτων ἡ περιεχομένη εἰς τὸν ὀρυκτὸν πλοῦτον. Ἡ μελέτη τῆς Πάουελ–Ντάφριν ἐνίσχυσε τὰ συμπεράσματά μας καὶ διὰ τὸ ἀπόθεμα ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ποιότητα τῶν κοιτασμάτων. Καὶ τὰ ἐνίσχυσεν ἐπὶ τοῦ τελευταίου τούτου σημείου διότι ὅταν ἐγένοντο αἱ γεωτρήσεις ἐπὶ Κὲγκελ ἐχρησιμοποιήθησαν ἀτελῆ γεωτρύπανα. Ἐνῷ τώρα ποὺ ἔκαμε τὰς ἐρεύνας ἡ Πάουελ–Ντάφριν μὲ πηγάδια ἀποφεύγοντο αἱ κατακριμνίσεις ξένων ὑλῶν, αἱ ὁποῖαι πρότερον ἐπέφερον ἀλλοίωσιν ἐπὶ τῶν ἀποτελεσμάτων, ὡς πρὸς τὴν ποιότητα τοῦ κοιτάσματος.

§218Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Δύο δισεκατομμύρια εἶναι τὰ πιθανὰ καὶ 6 δισεκατομμύρια τὰ δυνατά.

§219Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Αὐτὰ ἐγράφησαν κατόπιν τῆς ἐκδόσεως τοῦ βιβλίου τῆς Οὔνρρα. Εἶναι ἀριθμοὶ αὐθαίρετοι, μὴ στηριζόμενοι ἐπὶ ἐπιστημονικῶν δεδομένων. Ἐνόμισαν ὡρισμένοι ἐπιστήμονες ὅτι τοὺς «κουτόφραγκους» μποροῦμε νὰ τοὺς ἐξαπατήσουμε μὲ τοὺς τοιούτου εἴδους ἀριθμούς.

§220Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τὰ 12 ἑκατομμύρια δολλάρια τὰ ὁποῖα διαθέτει τὸ κυβερνητικὸν σχέδιον, εἶναι διὰ τὴν κατασκευὴν θερμικοῦ ἐργοστασίου;

§221Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὄχι θερμικοῦ ἐργοστασίου τοῦ ἐθνικοῦ δικτύου ἀλλὰ διὰ τὴν ἐξόρυξιν καὶ τὴν μπρικεττοποίησιν.

§222Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὥστε ἐργοστάσιον θερμικῆς ἐνεργείας δὲν προβλέπεται.

§223Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Δύναται σὺν τῷ χρόνῳ νὰ ἀναπτυχθῇ τὸ ἐργοστάσιον καὶ εἰς θερμικόν.

§224Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Πρέπει νὰ γίνῃ ἄλλο ἐργοστάσιον κ. Ὑπουργέ. Νομίζω ὅτι ἡ δύναμις ἐκείνη θὰ ἐπαρκέσῃ διὰ τὴν μηχανικὴν ἐκμετάλλευσιν.

§225Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἔχει κολοσσιαίαν σημασίαν αὐτό. Ὁ Λάδων φερ’ εἰπεῖν, ὁ Βόδας.......

§226Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Ἐὰν προστεθοῦν καὶ αὐτά, τότε θὰ ἔχωμεν παραγωγὴν ἠλεκτρικῆς δυνάμεως ἡ ὁποία θὰ περισσεύῃ. Ὁ Ἀχελῶος εἶναι ἐκ τῶν ἔργων τὰ ὁποῖα προσεχῶς θὰ ἀρχίσουν νὰ ἐκτελοῦνται. Περιλαμβάνεται εἰς τὸ πρόγραμμα. Τὰ ἐγκαίνια τῶν ἔργων τοῦ Λάδωνος θὰ γίνουν εἰς τὰς 15 Αὐγούστου.

§227Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Τὰ θέματα αὐτὰ εἶναι τεχνικὰ κατὰ τὸ πλεῖστον. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, ὑπάρχουν πλήρεις μελέται;

§228Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Ὑπάρχουν κ. συνάδελφε. Μπορεῖτε νὰ ὑποστηρίξητε ὅτι εἶναι κάτι ἐσφαλμένον, ὄχι ὅμως ὅτι δὲν ὑπάρχει τίποτε. Μετὰ τρία ἔτη ὅταν θὰ ἔχουν τελειώσει τὰ ἔργα, θὰ ἀντιληφθῆτε ὅτι σήμερον ματαιοπονοῦμεν κάμνοντες αὐτὴν τὴν συζήτησιν.

§229Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἡ τελευταία μου παρατήρησις εἶναι ὅτι ὕψιστα συμφέροντα τοῦ Ἔθνους ἐπιβάλλουν ὅπως, πρὶν ἢ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν, γίνῃ μία ἀναθεώρησις καὶ τῶν δύο προγραμμάτων Ἐμπάσκο καὶ Πάουελ–Ντάφριν ἀπὸ τεχνικοὺς ἀνεγνωρισμένου κύρους. Ἄλλως ἡ ἐθνικὴ οἰκονομία θὰ ὑποστῇ βαρείας τὰς συνεπείας.

§230Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Τὰ ἀποθέματα τῆς Πτολεμαΐδος ὁ Γκέγκελ τὰ ὑπελόγιζεν εἰς 6 δισεκατομμύρια τόννους.

§231Σ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐλήφθη μέριμνα διὰ τὰ μανταρίνια καὶ κατηρτίσθη καὶ διακομματικὴ Ἐπιτροπή. Καὶ καλὰ ἐκάματε. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι εἶναι σκόπιμον καὶ διὰ τὸ σοβαρώτατον τοῦτο θέμα νὰ καταρτισθῇ μία διακομματικὴ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ παρακολουθήσῃ τὸ ζήτημα καὶ νὰ βοηθήσῃ τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ ἔργον της.

§232Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὁμολογῶ ὅτι ἡ ἀγόρευσις τοῦ τελευταίου ρήτορος μοῦ ἔκαμε καταπληκτικὴν ἐντύπωσιν. Εἶπε πράγματα τὰ ὁποῖα ἀφῆκαν εἰς τὴν ψυχήν μου βαθυτάτην ἐντύπωσιν. Εἶπεν ὅτι κάμνομεν αὐτὰ τὰ ἔργα τοῦ Λάδωνος, τοῦ Λούρου καὶ τοῦ Βόδα, τὰ ὁποῖα, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι εἶναι ἔργα προόδου, ἀλλὰ δὲν θὰ ἔχωμεν ἠλεκτρισμὸν εὐθηνόν. Ἐνῷ ἐὰν πᾶμε εἰς τὴν Πτολεμαΐδα καὶ κάμωμεν ἐκεῖ τὸ ἐργοστάσιον τῆς θερμικῆς ἐνεργείας θὰ ἔχωμεν εὐθηνὸν ἠλεκτρικὸν ρεῦμα καὶ ἐὰν κάμωμεν εἰς τὴν Εὔβοιαν τὸ ἐργοστάσιον τοῦ ἀζώτου θὰ ἔχωμεν εὐθηνὸν ἄζωτον. Ἐρωτῶ κ. Ὑπουργέ, ἐὰν αὐτὰ τὰ ὑποβάλετε εἰς μίαν βάσανον....

§233Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. βουλευτὴς δὲν στηρίζονται ἐπὶ σταθερῶν δεδομένων. Ἐπίσης ἀνέφερεν ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἀναθεωρήσωμεν τὸ πρόγραμμα. Ἐγὼ λέγω ὅτι εἶναι συμφέρον νὰ ἐπισπεύσωμεν τὴν ἐκτέλεσιν, διότι κινδυνεύομεν ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει νὰ παρέλθῃ τὸ σχέδιον Μάρσαλ καὶ νὰ μὴ κάμωμεν τίποτε. Πρακτικώτατα καὶ ὀρθότατα ἐνήργησεν ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία ἐνέκρινε τὰ ἔργα αὐτά, μὲ τὴν προϋπόθεσιν, ὅπως ἐδήλωσα ἐπανειλημμένως, ὅτι ἐντὸς ὀλίγου πρόκειται νὰ ἀρχίσῃ ἡ μελέτη καὶ ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων τοῦ Ἀχελώου. Τὰ ἔργα αὐτά, ἐπαναλαμβάνω, πρόκειται νὰ γίνουν καὶ ἐπειδὴ πρόκειται, ἀκριβῶς, περὶ ἔργων σπουδαιοτάτων εἰς ἔκτασιν ὀρθῶς ἡ Κυβέρνησις τὰ ἐνέκρινε. Τὰ λεχθέντα, λοιπόν, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος, ὅτι τὰ ἔργα ταῦτα θὰ εἶναι μία ἐπιχείρησις χαμένη εἶναι ἀβάσιμα. Ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐβραδύναμεν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῶν εἶναι ἀκριβῶς αἱ ἀτελεύτητοι συζητήσεις. Ἐλέχθη ὑπό τινος τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, ὅτι πρέπει νὰ συγκροτήσωμεν ἐπιτροπὴν διὰ τὴν μελέτην τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Σᾶς γνωρίζω, ὅμως, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωμεν ἐπιτροπὰς διότι, ὡς γνωρίζητε, δὲν εἴμεθα μόνοι.

§234Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλομεν νὰ προσέξωμεν παρὰ πολὺ μήπως, τυχόν, ἐν ὀνόματι, ἀκριβῶς, τῶν πρακτικῶν αὐτῶν ἀπόψεων προξενήσωμεν ζημίαν. Ἐγὼ τοὐλάχιστον, ὡς πρὸς τὸ θερμικὸν ἐργοστάσιον καὶ τὸ ἐργοστάσιον ἀζώτου λαμβάνω ὡς βάσιν τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα μᾶς δίδουν αἱ Ἑταιρεῖαι ΕΜΠΑΣΚΟ, ΠΑΟΥΕΛ καὶ ἄλλοι.

§235Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Σημειώσατε, κ. συνάδελφοι, παρακαλῶ ὅτι ναὶ μὲν τὰ στοιχεῖα τῆς ΕΜ-ΠΑΣΚΟ, ΠΑΟΥΕΛ κ.λ.π. καὶ οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους μᾶς ἔδωσαν αἱ Ἑταιρεῖαι αὐταί, εἶναι ἀληθεῖς, ἀλλὰ ὑπελογίσθησαν μὲ βάσιν ὅτι τὸ ἐργοστάσιον τὸ θερμικὸν θὰ ἱδρυθῇ εἰς τὴν Χαλκίδα καὶ ὄχι εἰς τὸ Ἀλιβέριον.

§236Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους σᾶς ἔδωσα εἶναι ἀπολύτως ἐξηκριβωμένοι.

§237Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἐφ’ ὅσον, κ. συνάδελφε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ,—ὅστις καὶ φέρει τὴν εὐθύνην διὰ τὸ ὅλον ἔργον—ὡμίλησεν περὶ κινδύνων οἱ ὁποῖοι θὰ προέλθουν λόγῳ τῆς παρατάσεως τῶν συζητήσεων, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ σταματήσωμεν τὴν συζήτησιν.

§238Σ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Τονίζω καὶ πάλιν, ὅτι πρέπει νὰ προσέξωμεν πολὺ καὶ νὰ μὴ προβῶμεν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσουν ξένα συμφέροντα.

§239Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Δὲν ἐξυπηρετοῦν, κ. βουλευτά, ξένα συμφέροντα.

§240Ν. ΒΕΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε ὁ κ. Ζίγδης νὰ κάμῃ ἓν ὑπόμνημα, τὸ ὁποῖον νὰ διανεμηθῇ εἰς τοὺς κ. κ. βουλευτάς, διὰ νὰ λάβουν γνῶσιν.

§241Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἔχω γράψει σειρὰν ἄρθρων εἰς τὴν ἐφημερίδα «Ἐλευθερία».

§242Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τὰ ἄρθρα τὰ ὁποῖα ἐγράψατε, κ. Ζίγδη, θὰ ἦσαν καλά, εἶμαι βέβαιος περὶ τούτου. Τὸ μόνον κακὸν εἶναι, ὅτι τὰ ἄρθρα αὐτά, ἐδημοσιεύθησαν εἰς τὴν ἐφημερίδα «Ἐλευθερία». (Θόρυβος–Γέλωτες).

§243Γ. ΔΕΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, λόγοι οἰκονομικοί, κοινωνικοί, ψυχολογικοὶ καὶ κυρίως ἐθνικοὶ ἐπιβάλλουν τὴν ἵδρυσιν τοῦ θερμικοῦ ἐργοστασίου εἰς τὴν Πτολεμαΐδα. Τὸ ἠθικὸν τοῦ λαοῦ τῆς Βορείου Ἑλλάδος, μὴ λησμονῆτε, ὅτι ἔχει κλονισθῆ λόγῳ τῶν τελευταίων Γιουγκοσλαβικῶν δηλώσεων καὶ διαδόσεων. Ἐκτὸς αὐτῶν δέ, καὶ ὁ τύπος ἀνέγραψεν ὅτι ἡ ἵδρυσις τοῦ θερμικοῦ αὐτοῦ ἐργοστασίου τῆς Πτολεμαΐδος εἶναι ἐπικίνδυνος. Ταῦτα ἀκριβῶς, νομίζω, ἐπιβάλλουν τὴν ἵδρυσιν τοῦ ἐργοστασίου εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, διότι, εἶναι φυσικὸν νὰ συντελέσῃ αὕτη εἰς τὴν τόνωσιν τοῦ ἠθικοῦ τοῦ πληθυσμοῦ αὐτοῦ τοῦ εὐπαθοῦς τμήματος τῆς Χώρας, ὅστις, ἐπαναλαμβάνω, ἐσχάτως ἔχει ἀποθαρρυνθῆ. Καὶ ἕτερος, ὅμως ἀκόμη λόγος ἐπιβάλλει τὴν ἵδρυσιν τοῦ ἐργοστασίου εἰς Πτολεμαΐδα. Ὁ λόγος τῆς ἀποκεντρώσεως τῶν βιομηχανιῶν ὅστις ἐκτὸς τοῦ ὅτι θὰ ἀνακόψῃ τὸ κῦμα τῆς ἀστυφιλίας, τὸ ὁποῖον ἐσχάτως ἔχει λάβει ἐπικίνδυνον ἔκτασιν, θὰ δώσῃ ἐργασίαν εἰς χιλιάδας ἀτόμων. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους κ. συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ ἵδρυσις τοῦ θερμικοῦ ἐργοστασίου εἰς τὴν Πτολεμαΐδα.

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§245ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Παρασκευὴν καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέματα ἡμερησίας διατάξεως, συνέχειαν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ σίτου, ἀναφορὰς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 0.30′ πρωϊνὴ)