1950.06.30

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 47η

Παρασκευὴ 30 Ἰουνίου 1950

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 7.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Μαρῆς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Κ. ΜΑΡΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Βλαμίδης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κλπ.

§4Ι. ΒΛΑΜΙΔΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Α. Δερδεμέζης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ συλλόγου ὑπαλλήλων ΟΤΕ Ἠπείρου, διαμαρτυρομένων δι’ ἀδικαιολόγητον παρελκυστικὴν ἐπίλυσιν ζωτικῶν αἰτημάτων των καὶ ζητούντων τὴν κρατικὴν ἐπέμβασιν πρὸς ταχεῖαν ἐπίλυσιν αὐτῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Α. Δερδεμέζης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἠπείρου, διαμαρτυρομένου διὰ τὰς γενομένας παρὰ τῆς Οἰκονομικῆς Ἐφορίας Δωδώνης ἀδίκους φορολογικὰς κατατάξεις ἐπιτηδεύματος καὶ ζητούντων ἐφαρμογὴν φορολογικῆς δικαιοσύνης. Ὁ βουλευτὴς Χαλκιδικῆς κ. Β. Βασιλικὸς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν Ν. Μουδανιῶν, ζητοῦντος ἄμεσον χορήγησιν δανείου 3.000.000.000 δρχ. διὰ τοὺς ἐπαγγελματοβιοτέχνας περιφερείας του. Ὁ βουλευτὴς Ἀργ)νθίας κ. Γ. Γεώργας, καταθέτει ἀναφορὰν Ἀξ)κῶν καὶ Ὁπλιτῶν, νοσηλευθέντων εἰς τὸ 415 στρατιωτικὸν σανατόριον καὶ ἐξελθόντων τούτου ὡς ἱκανῶν πρὸς ἐργασίαν, οἵτινες ζητοῦν ὑπαγωγήν των εἰς τὸν νόμον 751 τοῦ 1948, καταργουμένου τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Ν. Δ. 1196)49. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Κ. Μπέλλας, καταθέτει ἀναφορὰν ἀπολυθέντων σιδηροδρομικῶν Θεσσαλονίκης, ζητούντων ἄμεσον ἐπαναπρόσληψίν των. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Μαυρίδης, Κ. Ἀλεξανδρίδης καὶ Μ. Τοσουνίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Α. Χρήστου, Γ. Γεωργιάδου, Βασιλικῆς Δαΐδ, Μαρίας Κυριακίδου, Μαρίας Λαζαρίδου κλπ. τέως κατοίκων Ριζονᾶ καὶ ἤδη κατοίκων Λειβαδοχωρίου Βισαλτίας, ζητούντων ἄμεσον ἐγκατάστασίν των εἰς τὸ χωρίον Λειβαδοχώριον τῆς ἐπαρχίας Βισαλτίας καὶ τὴν εἰς αὐτοὺς διανομὴν τῶν ἀγρῶν τῶν γηγενῶν, τῶν καταφυγόντων εἰς Βουλγαρίαν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Α. Μαυρίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Παλλιοκώμης, ζητοῦντος ἄμεσον ἐκβάθυνσιν τῶν καναλίων, ἵνα οὕτω καταστοῦν καὶ πάλιν κατάλληλα πρὸς παραγωγήν, τὰ ὑπὸ τῶν ὑδάτων πλημμυρησθέντα περίπου 3.000 στρέμματα εὐφόρου γῆς, πρὸς ὄφελος τῶν ἰδίων καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Ε. Λουλακάκης, καταθέτει ἀναφορὰν Ἀξ)κῶν καὶ Ὁπλιτῶν, νοσηλευθέντων εἰς τὸ 415 στρατιωτικὸν σανατόριον καὶ ἐξελθόντων τούτου ὡς ἱκανῶν πρὸς ἐργασίαν, οἵτινες ζητοῦν ὑπαγωγήν των εἰς τὸν Νόμον 751 τοῦ 1948, καταργουμένου τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Ν. Δ. 1196)49. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Ι. Δημητρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων Διαβολιτσίου, Ἠλέκτρας, Κωνσταντίνων, Ζευγολατιοῦ, Μαγούλας, Καλλιρρόης κλπ., ζητούντων ἄμεσον διευθέτησιν τῆς κοίτης τοῦ ποταμοῦ Ἀμφίτου καὶ τῶν παραποτάμων αὐτοῦ. Ὁ βουλευτὴς Λακωνίας κ. Η. Λαγάκος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Γεωργικῶν Συν)σμῶν Σκάλας, Ἕλους Μυρτιᾶς, Στεφανιᾶς καὶ Βλαχιώτη, διαμαρτυρομένων διὰ μὴ εἰσέτι λειτουργίαν τοῦ Ὑποκαταστήματος Ἀγροτικῆς Τραπέζης Σκάλας. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Δ. Ζησόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰς Ἐπιτροπῆς Κηπουρῶν τοῦ Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ Γρεβενῶν καὶ τοῦ Προέδρου Κοινότητος Μεσσιάνης, ζητούντων ἄμεσον λῆψιν προνοίας διὰ τὰς καταστροφὰς τῶν κήπων καὶ ἀμπέλων των, προξενηθείσας ἀπὸ πρωτοφανῆ πτῶσιν χαλάζης. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Γ. Πετρακογεώργης, καταθέτει ἀναφορὰν λεπρῶν Σπιναλόγκας, ζητούντων ἄμεσον ἀποστολὴν ὀφθαλμιάτρων, ὀδοντιάτρων, αὔξησιν ἐπιδόματος κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσ)νίκης κ. Ι. Ἀποστόλου, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Ναούσης, διαμαρτυρομένης δι’ ἐπιβληθεῖσαν ἀναδρομικῶς ἐπαχθῆ φορολογίαν ἐπιτηδεύματος παρ’ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου Θεσσαλονίκης. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Γ. Ζάρας, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ἁλιευτικοῦ Συν)σμοῦ καὶ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συν)σμοῦ Ἐπιταλίου, διαμαρτυρομένων διὰ μελετωμένην κατασκευὴν ὁδικῆς γεφύρας Ἀλφειοῦ, μακρὰν τῆς φυσικῆς αὐτῆς θέσεως καὶ παραπλεύρως σιδηροδρομικῆς τοιαύτης. Ὁ βουλευτὴς Αἰτ)νίας κ. Χ. Καραπιπέρης, καταθέτει ἀναφορὰν Ἐθνικοῦ Ὀργανισμοῦ Πολεμιστῶν Νόμου 751)48 Νομοῦ Εὐρυτανίας, διαμαρτυρομένου δι’ ἄδικον μεταχείρισιν τῶν πολεμιστῶν τοῦ Νόμου 751 καὶ ζητοῦντος ἄμεσον ἄρσιν τῆς ἀναστολῆς τῶν διορισμῶν τῶν πολεμιστῶν, τῶν ὑπαγομένων εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Νόμου τούτου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Δ. Ζησόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰς τοῦ Δήμου καὶ Ὀργανώσεων Πτολεμαΐδος, διαμαρτυρομένων διὰ μελετωμένην ματαίωσιν ἀνεγέρσεως τοῦ θερμοηλεκτρικοῦ ἐργοστασίου Πτολεμαΐδος. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Δ. Ζησόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δήμου, Σωματείων καὶ Συλλόγων τῆς πόλεως Πτολεμαΐδος, ζητούντων ἄμεσον ἐνίσχυσιν τοῦ Δήμου Πτολεμαΐδος, διὰ τὴν ἀνάληψιν τοῦ ἠλεκτροφωτισμοῦ τῆς πόλεως. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Δ. Ζησόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων Γρεβενῶν, ζητούντων ὅπως τὸ ἐν Γρεβενοῖς εὑρισκόμενον δημόσιον μηχάνημα ἰσοπεδώσεως διατεθῇ πρὸς ἀποπεράτωσιν ἰσοπεδώσεως ὁδοῦ Τρικόμου– Μαυραναίων ἐξυπηρετούσης κοινότητας Κοσμάτι, Παρορίου, Τρικώμου, Μαναχήτη, Λαβανίτσας καὶ Σπηλαίου. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Α. Πέγιος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Πολιτικῶν Συνταξιούχων Ἐδέσσης, ζητούντων ἀναδρομικὴν ἰσχὺν τοῦ νόμου περὶ χορηγήσεως ἐφ’ ἅπαξ βοηθήματος παρὰ τοῦ Ταμείου Προνοίας Δημοσίων Ὑπαλλήλων εἰς τὸ ἑκατονταπλάσιον τοῦ προπολεμικοῦ καὶ εἰς τοὺς ἀπολυθέντας μετὰ τὴν κατοχὴν δημοσίους ὑπαλλήλους. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Α. Πέγιος, καταθέτει ἀναφορὰν θυμάτων ΣΕΚ Μακεδονίας, ζητούντων ἄμεσον χορήγησιν εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν πεσόντων κατὰ τὸν συμμοριακὸν ἀγῶνα σιδηροδρομικῶν ὑπαλλήλων, ὡς συντάξεως, ὁλοκλήρου τοῦ μισθοῦ ἐκλιπόντος ὑπαλλήλου κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Χ. Ρῖζος, Β. Μητσόπουλος, Α. Πέγιος καὶ Β. Βασιλικὸς, καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ Α. Ν. 1217 τῆς 20)29 Ἀπριλίου 1938». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς προσωρινῆς Διοικήσεως τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ Εἰδικῶν Ταμείων καὶ Εἰδικῶν Ὑπηρεσιῶν κατὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1950–51». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 302)29 Ἀπριλίου 1949 Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δι’ ἧς ρυθμίζονται ζητήματα ἀναγνωρίσεως πλοίων ὡς Ἑλληνικῶν καὶ συμβατικῆς ἀπαλλοτριώσεως καὶ ὑποθηκεύσεως αὐτῶν». 2) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Α. Ν. 2258 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 4442)29 «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 31 Σεπτεμβρίου 1926 Νομ. Δ)τος «περὶ Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν εἰσφορῶν καὶ ναυλώσεων». 3) «Περὶ τακτοποιήσεως στρατιωτικῶν ὑποχρεώσεων ἐθελοντῶν ναυτοδιόπων Λ. Σ. κατοχικῆς περιόδου» καὶ 4) «Περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 778 ἀπὸ 14 Σεπτεμβρίου 1949, ὑπ’ ἀριθ. 491 ἀπὸ 9 Ἰουνίου 1950 καὶ 975 ἀπὸ 23 Ν)βρίου Πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου περὶ τρόπου ἐξοφλήσεως τῶν πρὸς τὸ Δημόσιον ὀφειλομένων δανείων ἐκ τῆς ἐκποιήσεως πλοίων πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς Μεσογειακῆς φορτηγοῦ καὶ πετρελαιοκινήτου Ναυτιλίας». Ἡ ἐπὶ τῶν Τ.Τ.Τ. Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ἡμερομισθίου προσωπικοῦ ταχυδρομικῶν δεμάτων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Τ. Πάρρης, Σ. Πολυζωγόπουλος, Κ. Παπακωνσταντίνου, Δ. Λαντζούνης, Α. Γεροκωστόπουλος καὶ Π. Λιαροῦτσος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῶν ἀποδοχῶν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπαλλήλων τῆς Γραμματείας τῶν Δικαστηρίων καὶ Εἰσαγγελιῶν κ. λ. π.». Ὁ βουλευτὴς κ. Τ. Πάρρης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ φορτοεκφορτωτικῶν ἐργασιῶν τῶν λιμένων ἰσχυουσῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Σερπᾶνος, Μ. Γαληνός, Π. Λιαροῦτσος, Ε. Κοθρῆς, Ι. Γιαννόπουλος κ. ἄ., καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης καὶ τροποποιήσεως ὡρισμένων διατάξεων τοῦ νόμου 751)1948 καὶ τοῦ Ν. Δ. 1196)1949». Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Χατζήμπεης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐργατικῶν τινῶν νόμων».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Στεφανόπουλος ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§6Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς καὶ ἐν ἀπουσίᾳ ἐμοῦ, ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐκ Φλωρίνης ἀνέμιξε τὸ ὄνομά μου εἰς τὴν σύμβασιν Φίλη, κατὰ τρόπον, ἐλάχιστα διαφωτιστικὸν διὰ τὴν ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ἐπιθυμῶ συνεπῶς νὰ δώσω ὡρισμένας ἐξηγήσεις ἐπὶ τοῦ ζητήματος, διότι ὅπως ἀνέγνωσα εἰς τὰ Πρακτικὰ ὑπάρχουν πλεῖσται ὅσαι πτυχαὶ τοῦ ζητήματος, αἱ ὁποῖαι μένουν ἄγνωστοι διὰ τὴν ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Τὸ θέμα δὲν ὑπήγετο εἰς τὴν ἄμεσον ἁρμοδιότητα τοῦ ὑποφαινομένου. Ἀνεμίχθη, ἐν τούτοις εἰς αὐτό, διότι εἶχε σχέσιν μὲ τὴν πραγματοποίησιν τοῦ προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως, τοῦ ὁποίου εἶχον τὴν εὐθύνην. Τὰ πράγματα ἔχουν ὡς ἑξῆς: Κατ’ ἀρχὴν ἡ παράτασις τῆς συμβάσεως Φίλη ἐρχομένη μετὰ τρεῖς προγενεστέρας παρατάσεις, δὲν εἶχεν τίποτα τὸ παράνομον καὶ σκανδαλῶδες. Ἐν τούτοις ὅμως ὅταν ἐγνώσθη ὅτι πρόκειται νὰ παραταθῇ καὶ διὰ τετάρτην φορὰν μὲ ἐπεσκέφθη ὁ ὑπαρχηγὸς τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, ὁ ὁποῖος μοῦ ἐδήλωσεν ὅτι πιθανῶς ἡ ἐκ νέου παράτασις τῆς συμβάσεως Φίλη νὰ δημιουργήσῃ ἐμπόδια εἰς τὴν περαιτέρω ἔρευναν καὶ μελέτην, καὶ ἑπομένως καὶ εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Πτολεμαΐδος. Κατόπιν τούτου ἔσπευσα νὰ εἰδοποιήσω τὸν Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ νὰ δηλώσω ὅτι ἐγὼ προσωπικῶς, κατόπιν τούτου δὲν ἠμπορῶ παρὰ νὰ διαφωνήσω ἐπὶ τῆς παρατάσεως τῆς συμβάσεως. Ἡ παράτασις ἔλαβε χώραν σύμφωνα μὲ μίαν καθιερωθεῖσαν τότε ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον τακτικὴν ὅπως αἱ δευτερευούσης φύσεως ὑποθέσεις παραπέμπωνται εἰς μίαν τριμελῆ Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἀφοῦ ἐξετάζῃ τὰ ζητήματα νὰ ἀποφαίνεται καὶ νὰ ἐγκρίνῃ ὁριστικῶς καὶ νὰ θεωρῆται ἡ ἔγκρισίς της ὡς πρᾶξις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἡ τριμελής, Ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία τότε ἐνέκρινε καὶ ὑπέγραψε τὴν παράτασιν τῆς συμβάσεως Φίλη, ἀπετελεῖτο ἀπὸ τοὺς κ. Κ. Τσάτσον, τὸν κ. Χατζηπᾶνον καὶ τὸν κ. Μαυροκορδᾶτον. Ἐζητήθη κατόπιν τούτου ἀπὸ τὴν Ἀποστολὴν ὅπως γίνῃ κοινὴ σύσκεψις Κυβερνήσεως καὶ Ἀποστολῆς, διότι ἐπρόκειτο, ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε περὶ σπουδαιοτάτου ζητήματος θίγοντος τὴν ἀνασυγκρότησιν. Ὁ ὑποφαινόμενος, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν εὐθύνην τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ προγράμματος τῆς ἀνασυγκροτήσεως, δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ ἀντιταχθῇ ἐναντίον οἱασδήποτε πράξεως, ἡ ὁποία θὰ ἐδημιούργει ὁπωσδήποτε ἐμπόδια εἰς τὴν περαιτέρω ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματος. Ἐν τούτοις ἡ σύσκεψις αὐτὴ δὲν ἔλαβε χώραν, διότι ἐν τῷ μεταξὺ ἐγένετο προσφυγὴ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ γενικὴ ἦτο ἡ ἀντίληψις τόσον τῶν νομικῶν τοῦ ἰδικοῦ μας Ὑπουργείου ὅσον καὶ τῶν νομικῶν Συμβούλων τῆς Ἀποστολῆς ὅτι ἡ πρᾶξις αὐτὴ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου θὰ κατέπιπτε καὶ θὰ ἠκυροῦτο. Αὐτὸ ἐγένετο κατὰ τὸν Δεκέμβριον τοῦ περασμένου ἔτους. Μετὰ ταῦτα ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου ὅταν ἀπεχωρήσαμεν ἐκ τῆς Κυβερνήσεως ἐπληροφορήθημεν ἐξωδίκως ὅτι ἔλαβον χώραν τὰ ἑξῆς περίεργα γεγονότα, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἤθελον ἡ Κυβέρνησις καὶ ἰδιαιτέρως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Μεταφορῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Πρῶτον ὅτι οἱ προσφυγόντες εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας παρητήθησαν τῆς προσφυγῆς καὶ δεύτερον ὅτι ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολή, ἐλθοῦσα προσφάτως εἰς ἐπαφὴν μετὰ τοῦ κ. Φίλη καὶ κατόπιν ὡρισμένων ἴσως διαβεβαιώσεων τούτου περὶ ἀποδοχῆς τῶν ὅρων τοῦ προγράμματος κατέληξεν εἰς τὰ ἀντίθετα συμπεράσματα, ὅτι δηλαδὴ ἡ σύμβασις Φίλη δὲν ἀποτελεῖ πρόσκομμα καὶ ἐμπόδιον διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Πτολεμαΐδος. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ πρέπει νὰ διαφωτισθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία: ἐάν, δηλαδή, ἀποτελῇ ναὶ ἢ ὄχι πρόσκομμα διὰ τὰ ἔργα, διὰ τὴν μελέτην καὶ διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Πτολεμαΐδος ἡ σύμβασις καὶ ἡ παράτασις τῆς συμβάσεως Φίλη. Διότι ἐὰν δὲν ἀποτελεῖ πρόσκομμα ὅπως λέγουν αἱ ἐξώδικοι πληροφορίαι μας, τότε ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν ὑφίσταται πλέον ζήτημα καὶ κατ’ ἀκολουθίαν ἀσκόπως ἀσχολεῖται ἡ Βουλή. Ἐάν, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις εἶναι εἰς θέσιν νὰ μᾶς ἐπιβεβαιώσῃ αὐτὰς τὰς πληροφορίας, νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα θὰ λήξῃ, ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει ἐὰν δὲν εἶναι ἀκριβεῖς αἱ πληροφορίαι αὗται νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα κατ’ ἀνάγκην θὰ πρέπει νὰ ἐπανέλθῃ καὶ θὰ πρέπει νὰ ἐξευρεθῇ ἡ συμφέρουσα πρὸς τὴν χώραν λύσις. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Μεταφορῶν, ἐπειδὴ τώρα ἔρχεσθε ἔλεγα ὅτι εὑρισκόμεθα ἐνώπιον μιᾶς προσφυγῆς ἐπὶ τῆς συμβάσεως Φίλη......

§7Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Ποῖος ἔκαμε τὴν προσφυγήν;

§8Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μία ἄλλη ὁμὰς ἡ ὁποία ἐπεθύμει νὰ ἐμφανισθῇ καὶ αὐτὴ ὡς συναγωνιζομένη εἰς τὴν ἀνάληψιν τῶν ἔργων τῆς Πτολεμαΐδος καὶ ἡ ὁποία ὡς ἐκ τούτου προσέφυγε εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Λέγω ὅτι ἀπεσύρθη ἡ προσφυγὴ αὕτη, ὅπως πληροφοροῦμαι, καὶ ὅτι ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ δὲν ἔχει πλέον τὰς ἀντιρρήσεις ἐκείνας τὰς ὁποίας εἶχεν ἐναντίον τῆς παρατάσεως. Ἐὰν πράγματι φρονεῖ ἡ Ἀποστολὴ ὅτι ἡ σύμβασις δὲν ἀποτελεῖ πλέον ἐμπόδιον διὰ τὴν πραγματοποίησιν τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς Πτολεμαΐδος, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει ζήτημα καὶ ἀδίκως ἀσχολεῖται ἡ Βουλή. Ἐὰν ὅμως παρὰ ταῦτα ἐξακολουθήσῃ ἡ Ἀποστολὴ νὰ φρονῇ ὅτι ἡ παράτασις τῆς συμβάσεως Φίλη ἀποτελεῖ ἐμπόδιον διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Πτολεμαΐδος, τότε νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ληφθοῦν ἄμεσα μέτρα πρὸς ἄρσιν τοῦ ἐμποδίου καὶ τὰ ὁποῖα θὰ συζητηθοῦν ἐν καιρῷ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§9Χ. ΨΑΡΡΟΣ (Ὑπ. Μεταφ.). Κατὰ τὸ σημερινὸν Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐλήφθη ἀπόφασις καὶ παρεπέμφθη εἰς τὸ νομικὸν συμβούλιον διὰ νὰ ἀποφανθῇ ἐὰν πράγματι ἡ σύμβασις αὐτὴ εἶναι ἔγκυρος καὶ ἰσχυρὰ καὶ τὰ μέχρι σήμερον δεδομένα διαπιστώνουν ὅτι ἡ σύμβασις αὐτὴ θὰ κριθῇ ἀνίσχυρος, πάντα τὰ ἐμπόδια αἴρονται αὐτομάτως.

§10Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἐμπόδιον ἡ σύμβασις Φίλη διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Πτολεμαΐδος; αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα.

§11Χ. ΨΑΡΡΟΣ (Ὑπ. Μεταφ.). Εἶναι ἐμπόδιον.

§12Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ τὸ γνωρίζω, ἀλλὰ ἤθελα νὰ πληροφορηθῶ ἐὰν ἀληθεύῃ ὅ,τι ἤκουσα ὡς πρὸς τὴν μεταβολὴν τῶν ἀπόψεων τῆς Ἀποστολῆς.

§13Χ. ΨΑΡΡΟΣ (Ὑπ. Μεταφ.). Εἶναι πραγματικὸν ἐμπόδιον.

§14Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐρωτηθεὶς ἀπὸ ἕνα συνάδελφον βουλευτὴν καὶ ἐρωτηθεὶς καὶ ἀπὸ ἐμὲ εἶπεν, ὅτι δὲν ἀποτελεῖ ἐμπόδιον.

§15Χ. ΨΑΡΡΟΣ (Ὑπ. Μεταφ.). Ἡ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔχει ὑπογραφῆ ἀπὸ τρεῖς μόνον Ὑπουργούς, ἀλλὰ εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Συνεδριάσεως τοῦ Ὑπ. Συμβουλίου ἔχουν ὑπογράψει 6.

§16Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Παλαιότερον εἶχεν ἐξουσιοδοτηθῆ μία Ἐπιτροπὴ ἐκ 3 ἢ 4 Ὑπουργῶν, ἡ ὁποία ἔλυε τὰ τυπικὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα κατόπιν ἤρχοντο ὡς γενικαὶ ἀποφάσεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀναγραφόμεναι εἰς τὰ πρακτικά. Ὑπῆρχε μία μορφὴ ἐξουσιοδοτήσεως, διὰ νὰ ἐπιλαμβάνεται ὡρισμένων μέτρων τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, οὕτω δὲ ἀπετέλει μίαν εἰσήγησιν κατ’ οὐσίαν, ἡ ὁποία καὶ ἀνεγράφετο εἰς τὰ πρακτικὰ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβοιλίου. Ἐπίσης ὑπῆρχε πάντοτε ἡ συνήθεια καὶ ἐκ τῆς ἀφορμῆς αὐτῆς θέλω νὰ συστήσω νὰ μὴ ἐξακολουθήσῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ὅτι, ὑπεγράφοντο ἀμέσως τὰ πρακτικὰ καὶ δὲν κατώρθωναν ποτὲ τὰ Ὑπουργικὰ Συμβούλια νὰ συγκεντρώνουν τὰς ὑπογραφὰς ὅλων τῶν Ὑπουργῶν. Ἠθροίζετο λοιπόν, ἄθροισμα ἀποφάσεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ κάποτε, ὕστερα ἀπὸ μῆνας μᾶς ἔφερναν οἱ γραμματεῖς νὰ ὑπογράψωμεν τὰς πράξεις αὐτάς. Ἄλλος ἐνεθυμεῖτο, ἄλλος δὲν ἐνεθυμεῖτο καὶ ἄλλος ἔλεγε πέρασε αὔριο καὶ ὑπῆρχε, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, μία ἀταξία περὶ τὴν ὑπογραφὴν τῶν ἀποφάσεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἀλλὰ εἰς ὅλας τὰς ἀποφάσεις τῶν Ὑπουργικῶν Συμβουλίων ἡ ὑπογραφὴ τοῦ ἑκάστοτε Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὑπῆρχε. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι γνωστὸν ὅτι αἱ εὐθῦναι εἶναι συνολικαὶ εἰς τὰς Κυβερνήσεις. Αὐτὸ εἶναι ὡς μία γενικὴ θεωρία. Τὸ θέμα, ἑπομένως, ἐὰν εἶχεν ὀλιγωτέρας, ἢ περισσοτέρας ὑπογραφάς, αὐτὸ ἀποτελεῖ ἕνα μειονέκτημα, τὸ ὁποῖον εἶναι κατ’ οὐσίαν διαδικαστικὸν μειονέκτημα καὶ τὸ ὁποῖον ἔγινεν ἀφορμή, ὥστε μέχρι προχθὲς ἀκόμη νὰ μᾶς προσκομίζουν ἀποφάσεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, τῶν ὁποίων αἱ ὑπογραφαὶ δὲν εἶχον συμπληρωθῆ. Δι’ αὐτὸ συνιστῶ νὰ μὴ ἐπαναλάβετε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Ἐφ’ ὅσον δημιουργεῖται τοιοῦτον ζήτημα νὰ προσέξῃ τοὐλάχιστον ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις.

§17Χ. ΨΑΡΡΟΣ (Ὑπ. Μεταφ.). Τῇ προτάσει τοῦ κ. Χατζηπάνου, ἐγένετο πρότασις παρατάσεως τῆς προθεσμίας τῆς συμβάσεως αὐτῆς. Ἡ ἀπόφασις ὑπογράφεται ἀπὸ τὰς τρεῖς ὑπογραφάς τὰ πρακτικὰ ὅμως εἶναι ὑπογεγραμμένα ἀπὸ τοὺς ἕξ.

§18Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δηλ. καὶ ἀπὸ τὸν κ. Πρωθυπουργόν.

§19Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ σᾶς ἠρώτησα ποία εἶναι ἡ γνώμη τῆς Ἀποστολῆς ἡ ὁποία, ὡς γνωστόν, συναποφασίζει ἐπὶ τῶν ἐκτελεστέων ἔργων.

§20Χ. ΨΑΡΡΟΣ (Ὑπ. Μεταφ.). Σήμερον τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἀπησχολήθη καὶ πάλιν μὲ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν καὶ παρεπέμφθη ἡ ὑπόθεσις εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον. Ὑπάρχει βάσιμος ἐλπὶς ὅτι θὰ ρυθμισθῇ τὸ θέμα.

§21Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Καθὼς γνωρίζω ἀπὸ τὸν κ. Τσουδερὸν ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν ἄμεσον διαχείρισιν καὶ δυστυχῶς ἀπουσιάζει διὰ νὰ ἀπαντήσῃ ὁ ἴδιος, κώλυμα εἶναι ἡ νομιμότης τῆς συμβάσεως. Καθ’ ὅσον γνωρίζω ἡ ἄποψις τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς εἶναι νὰ ὑπάρχῃ νομικὴ τάξις διὰ νὰ μὴ δημιουργῆται ἐντύπωσις ὅτι νομικὰ δικαιώματα καταλύονται. Διὰ τοῦτο ἔκρινε τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, κατόπιν εἰσηγήσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι πρέπει νὰ ἐκκαθαρισθῇ τὸ νομικὸν θέμα καὶ παρεπέμφθη τὸ ζήτημα εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις.

§22Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς ἐπίρρωσιν τῆς ἀποφάσεως τὴν ὁποίαν φαίνεσθε ἐξαγγέλλοντες περὶ ἀκυρώσεως ἢ μᾶλλον μὴ ἐπικυρώσεως τῆς συμβάσεως, εἰς ἐπίρρωσιν τῶν τοπικῶν λόγων τοὺς ὁποίους ἀναφέρετε, εἶναι καὶ ἄλλοι οὐσιαστικοὶ τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας καὶ αὐτοὶ εἶναι οἱ ἑξῆς: Ἀσφαλῶς, ἐάν, ὅπως ἐξήγγειλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ δύναται καὶ θὰ γίνῃ ἓν βιομηχανικὸν συγκρότημα εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Πτολεμαΐδος, τοῦτο διὰ νὰ ἐκτελεσθῇ, ὑπονοεῖ καὶ ὑποτίθεται ὅτι θὰ γίνῃ κάποιος διαγωνισμὸς περὶ τοῦ ποῖος θὰ ἀναλάβῃ τὰ ἔργα αὐτά. Ἐὰν ὄντως τοῦτο γίνῃ, ἐὰν δηλ. ἡ ἐξαγγελθεῖσα ἀπόφασις αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως λάβῃ σάρκα καὶ ὀστά, σᾶς ἐρωτῶ: Ὅταν ὑπάρχῃ ἓν κώλυμα, μία ὑποχρέωσις ἐκ μέρους μιᾶς συμβάσεως, εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐλεύθερος συναγωνισμός;

§23Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Αὐτὸ ἐξετάζομεν.

§24Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Δηλ. ὁ οὐσιαστικὸς λόγος εἶναι ὅτι ἡ περιοχὴ αὐτὴ πρέπει νὰ εἶναι ἐλευθέρα πάσης δεσμεύσεως.

§25Κ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἀνεγνώσαμεν χθὲς τὴν ἀναγγελίαν τῆς ἐπιτευχθείσης συμφωνίας μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς τῆς Διοικήσεως Οἰκονομικῆς Συνεργασίας διὰ τὴν ἔναρξιν τῶν ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων ἐν Ἑλλάδι. Ἀπὸ ὅ,τι εἴδομεν ἐκεῖ καὶ ἀπὸ τὴν ἔγγραφον ἀπάντησιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ εἰς τὴν πρὸ ἡμερῶν ὑποβληθεῖσαν ἐρώτησιν καὶ ἀπὸ ὅσα ὁ ἴδιος ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν προχθὲς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, δὲν ἐπείσθημεν ὅτι λόγοι σοβαροί καὶ ἀνυπέρβλητοι ὡδήγησαν εἰς τὴν ἐγκατάλειψιν τῆς κατασκευῆς ἀπὸ τοῦ πρώτου ἔτους τῶν μεγαλειτέρων καὶ σπουδαιοτέρων ἔργων ἐπὶ τοῦ Ἀχελώου, προκριθέντων ἄλλων τοιούτων μικροτέρας ἀποδόσεως καὶ σημασίας. Γνωρίζετε ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις δὲν εὐθύνεται διὰ τὰς παραλείψεις αὐτὰς ἀφ’ ἑνὸς καί, ἀφ’ ἑτέρου, διὰ τὴν προτίμησιν αὐτήν, γενομένην ὑπὸ τῶν διαχειριστῶν τοῦ θέματος τούτου, τῶν προηγουμένων Κυβερνήσεων. Ἐλπίζομεν ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις θὰ σπεύσῃ, νὰ ἐπανορθώσῃ τὴν εἰς βάρος τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος καὶ ὁλοκλήρου τοῦ τόπου προσγενομένην ἀδικίαν, ἀφοῦ μάλιστα καὶ ὁ προκριθεὶς διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ἔργων αὐτῶν Οἶκος Ἐμπάσκο εἰς ἔκθεσίν του, ὑποβληθεῖσαν ἀπὸ τοῦ 1949, συνιστᾶ ὡς πρῶτον ἔργον τὴν ἵδρυσιν ὑδροηλεκτρικοῦ σταθμοῦ εἰς Κρεμαστὰ Ἀχελώου. Ἔχω εἰς χεῖρας μου σωρείαν διαμαρτυριῶν αἱ ὁποῖαι εἶναι κραυγαὶ ἀπογνώσεως ἀλλὰ καὶ ἀγανακτήσεως διὰ τὴν μεταχείρισιν αὐτήν, ὅπως τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου καὶ τῶν κατοίκων τῶν πόλεων Μεσολογγίου καὶ Καρπενησίου ὡς καὶ διαφόρων ὀργανώσεων τῶν ἐπαρχιῶν Εὐρυτανίας, Βάλτου κτλ., διὰ τῶν ὁποίων ζητοῦν τὴν ἐπανόρθωσιν τῆς ἀδικίας αὐτῆς. Θέλω καὶ ἐγὼ νὰ παρακαλέσω θερμότατα τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ καθὼς καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Μεταφορῶν ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδιαιτέρως τοὺς σεβαστούς μου κ. κ. Πρόεδρον καὶ Ἀντιπρόεδρον αὐτῆς νὰ θελήσουν ἔστω καὶ τὴν ὑστάτην στιγμὴν νὰ ἐπανορθώσουν μίαν ἐπιζήμιον καὶ διὰ τὸ Ἔθνος καὶ διὰ τὸν τόπον παράλειψιν καὶ μίαν ἀδικίαν εἰς βάρος τῆς μυριοταλαιπωρημένης Ρούμελης τῆς ὁποίας οἱ πληθυσμοὶ θὰ μένουν μὲ τὴν ἐντύπωσιν καὶ τὸ παράπονον ὅτι διαρκῶς παραγκωνίζονται.

§26Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ προλαλήσας συνάδελφος ἀνεφέρθη εἰς τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν καὶ θέλει νὰ ρίπτῃ ὅλα τὰ βάρη εἰς τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν, ἐν ἀγνοίᾳ τῶν πραγμάτων, ὀφείλω νὰ ἐξηγήσω εἰς τὸν κ. συνάδελφον ὅτι ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις εἶχε περιλάβει τὸν Ἀχελῶον μαζὶ μὲ τὸν Λάδωνα καὶ τὸν Βόδαν εἰς τὰ ἐκτελεστέα ἔργα τῆς πρώτης φάσεως. Ἡ ἀπόφασις διὰ τῆς ὁποίας ἀντεκατεστάθη ὁ Ἀχελῶος διὰ τοῦ Λούρου τῆς Ἠπείρου ἔλαβε χώραν τὸν Μάρτιον, καθ’ ἣν ἐποχὴν μετέβη ἐκεῖ ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐχειρίσθη ἐπὶ τόπου τὸ ζήτημα. Καὶ κατὰ τὸν Μάρτιον ὑπῆρχεν ἄλλη Κυβέρνησις ὡς γνωστόν. Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι τὰ θέματα εἶναι ὅλως διαφορετικὰ ἀπ’ ὅ,τι τὰ παριστάνουν οἱ κ. συνάδελφοι ἐδῶ, τελοῦντες προφανῶς ἐν ἀγνοίᾳ. Καλύτερον εἶναι νὰ μελετοῦν τὰ ζητήματα ἐπὶ τῶν ὁποίων προτίθενται νὰ ὁμιλήσουν καὶ μετὰ ταῦτα νὰ ἔρχωνται εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ ἀναπτύξουν ταῦτα καὶ προπαντὸς διὰ νὰ ἐπιρρίπτουν εὐθύνας ἐπὶ τῶν προκατόχων Κυβερνήσεων. Τὸ ἰδικόν μου ἐνεργειακὸν πρόγραμμα περιελάμβανε διὰ τὴν πρώτην φάσιν τὰ ἔργα Λάδωνος, Βόδα καὶ Ἀχελώου καὶ ἐπεφύλλασσεν διὰ τὴν δευτέραν φάσιν τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων Λούρου καὶ Ἀλιάκμονος μαζὶ μὲ τὸ συμπληρωματικὸν θερμικὸν τῆς Πτολεμαΐδος. Ἡ ἀπόφασις τῆς ἀντικαταστάσεως τοῦ Ἀχελώου διὰ τοῦ Λούρου ἔλαβε χώραν τὸν Μάρτιον. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια.

§27Κ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ἐγώ, δὲν εἶπα διὰ σᾶς, κ. Στεφανόπουλε. Εἶπον ὅτι ἐγένετο ἐπὶ προηγουμένων Κυβερνήσεων καὶ σεῖς ἐβεβαιώσατε ὅτι ἔγινε τὸν Μάρτιον, ὅτε δὲν ἦτο εἰς τὴν ἀρχὴν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις. Ἑπομένως δὲν εἶπον ἀναληθῆ πράγματα καὶ καλῶς ἔχω μελετήσει τὸ θέμα.

§28Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ σοβαρωτάτου αὐτοῦ θέματος τῶν ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων τοῦ Ἀχελώου, τὰ ὁποῖα ὅλως ἀδικαιολογήτως παρελήφθησαν ἀπὸ τὸ ἐν ἰσχύϊ πρόγραμμα ἐκτελέσεως, ἔχει κατατεθῆ ἐπερώτησίς μου, καθὼς καὶ ἐρωτήσεις ἄλλων συναδέλφων. Συνεπῶς, κατὰ τὸν Κανονισμόν, ἔπρεπε νὰ γίνῃ συσχέτισις τῶν ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων καὶ νὰ συζητηθῇ τὸ θέμα εἰς ὡρισμένην ἡμέραν.

§29Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Κύριοι Βουλευταί, εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον Αἰτωλοακαρνανίας ἔχω νὰ ἀπαντήσω τοῦτο: Τὸ ζήτημα εὑρίσκεται εἰς καλὴν ὁδόν. Εὑρισκόμεθα εἰς συνεννοήσεις καὶ ἐλπίζω νὰ καταλήξωμεν εἰς αἴσιον πέρας. Ἐμπόδιον εἶναι ἡ ὑπάρχουσα σύμβασις μὲ ἕνα Ἀμερικανικὸν Οἶκον ὑπὸ ἕνα Ἕλληνα Ἐλευθερόπουλον. Πρέπει αὐτὸς νὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος ἐφ’ ὅσον δὲν δύναται νὰ ἐξεύρῃ τὸ ἀπαιτούμενον ποσὸν διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τοῦ Ἀχελώου. Θέλομεν νὰ πιστεύωμεν ὅτι τάχιστα θὰ ἔχωμεν τὰς χεῖρας ἐλευθέρας, ὥστε νὰ προβῶμεν εἰς τὰς δεούσας ἐνεργείας διὰ τὴν χρησιμοποίησιν καὶ τῶν ὑδατοπτώσεων τοῦ Ἀχελώου πρὸς παραγωγὴν ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας.

§30Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, χθὲς τὸ βράδυ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐξαγγέλων τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβε διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων, ἠρωτήθη παρ’ ἐμοῦ διὰ τίνα λόγον δὲν περιελήφθη ὁ Ἀχελῶος εἰς τὰ ἔργα αὐτὰ καὶ ἀνεκοίνωσεν ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅτι ἐμπόδιον εἶναι ἡ ὑπάρχουσα σύμβασις μὲ κάποιον Ἀμερικανοέλληνα καὶ ὅτι ἡ σύμβασις αὐτὴ λήγει ἐντὸς τοῦ 1950 ἢ ἀρχὰς τοῦ 1951 καὶ ὅτι, ἅμα λήξει ἡ σύμβασις, ἡ Κυβέρνησις ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ κάμῃ τὰ ἔργα αὐτά.

§31Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Μέχρι τὸ 1952 εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκτελέσῃ τὰ ἔργα, ἀλλὰ δὲν δύναται. Ἑπομένως πρέπει νὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος ὁ Ἐλευθερόπουλος.

§32Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι θὰ εἶσθε ὅλοι σύμφωνοι μαζί μου ἐὰν παρακαλέσω νὰ τηρήσωμεν σιγὴν ἑνὸς λεπτοῦ πρὸς ἀπόδοσιν φόρου τιμῆς εἰς τὴν μνήμην ἑνὸς ἡρωϊκοῦ ἐθνικοῦ ἀγωνιστοῦ, τοῦ ἀειμνήστου Ἀρχιεπισκόπου Κύπρου Μακαρίου.

§33ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. (Ἅπαντες οἱ κ. κ. βουλευταὶ ἐγείρονται καὶ τηροῦν ἑνὸς λεπτοῦ σιγὴν εἰς μνήμην τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Κύπρου Μακαρίου).

§34Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ τριώρου ἦλθον ἐκ Σπάρτης. Μεταφέρω τὴν ἀγανάκτησιν ὁλοκλήρου τοῦ νομοῦ Λακωνίας διότι δὲν συμπεριελήφθη εἰς τὰ ὑπὸ ἐκτέλεσιν ὑδροηλεκτρικὰ ἔργα τοῦ Λάδωνος. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι, νὰ ἐγκαταλείπεται πάντοτε ἡ Λακωνία εἰς τὴν τύχην της. Ἀρκετὰ εἶναι κατεστραμμένη, χωρὶς νὰ δίδεται καμμία προσοχὴ εἰς αὐτήν. Δὲν ἔκαμε καὶ ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις τίποτε, ἀλλὰ τί ἠθέλατε νὰ κάμῃ, κύριοι, καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ Λακωνία ἦτο τὸ κέντρον τῆς ἐπιθέσεως τῶν ἀνταρτῶν καὶ αὐτὴ ἡ πόλις τῆς Σπάρτης ὑφίστατο τὴν γνωστὴν ἐπίθεσιν, ὅτε οἱ κομμουνιστοσυμμορῖται εἰσῆλθον εἰς τὴν πόλιν, ἀπηλευθέρωσαν τοὺς φυλακισμένους καὶ ἐδημιούργησαν τὴν ἀφόρητον ἐκείνην κατάστασιν; Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τῆς πόλεως Σπάρτης συνῆλθεν εἰς ἔκτακτον συνεδρίασιν καὶ διὰ πράξεώς του, ἡ ὁποία ἀπεστάλη πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἐγκατάλειψιν αὐτὴν τῆς περιφερείας, ὁ δὲ λαὸς τελεῖ ἐν ἐξεγέρσει, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἐπακόλουθα ἐὰν δὲν περιληφθῇ τελικῶς καὶ ἡ Λακωνία εἰς τὰ ἔργα αὐτά. Προχθὲς ἠρωτήθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημ. Ἔργων διὰ τὴν ὁδὸν Σπάρτης–Μεγαλοπόλεως, ἡ ὁποία χρειάζεται 10 χιλιόμετρα διὰ νὰ ἀποπερατωθῇ καί, ἐν τούτοις, δὲν ἐδόθη καμμία πίστωσις. Κύριε Πρόεδρε, καταθέτω τὴν πρᾶξιν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Σπάρτης, τὸ ὁποῖον διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἐγκατάλειψιν αὐτήν.

§35Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διαμαρτύρομαι καὶ ἐγὼ διὰ τὴν τελείαν ἐγκατάλειψιν τῶν νήσων σχετικῶς μὲ τὰ ἔργα αὐτά, πιστεύω δὲ ὅτι μὲ αὐτὰ ποὺ λέγω ἐκφράζω καὶ τὴν γνώμην ὅλων τῶν συναδέλφων τῶν νήσων, ἀνεξαρτήτως κόμματος.

§36Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Συμφωνοῦμεν κ. Πρόεδρε.

§37Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐὰν κάμωμεν, κ. Πρόεδρε, μίαν σύγκρισιν τοῦ πληθυσμοῦ τῶν νήσων κατὰ τὰ ἔτη 1928 καὶ 1940, θὰ ἴδωμεν ὅτι, ἐνῷ εἰς ὅλα τὰ ἄλλα μέρη τῆς Ἑλλάδος παρατηρεῖται αὔξησις τοῦ πληθυσμοῦ, εἰς τὰ νησιὰ (Κυκλάδες, Χίον, Μυτιλήνην, κ.λ.π.), παρατηρεῖται ἐλαφρὰ μείωσις. Αὐτὸ ἀποδεικνύει ὅτι δὲν ὑπάρχουν πόροι διὰ νὰ ζήσῃ ἐκεῖ ὁ πληθυσμὸς καὶ ἀναγκάζεται νὰ ἐκπατρίζεται. Εἶναι λοιπὸν ὑποχρέωσις τοῦ Κράτους, δὲν ὁμιλῶ εἰδικῶς περὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, νὰ κατατάξῃ καὶ αὐτὰ τὰ νησιά, διότι εἰς τὰ νησιὰ αὐτὰ κατοικοῦν ἕνα ἑκατομμύριον Ἕλληνες ἀπὸ τοὺς καλοὺς Ἕλληνας.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βουδούρης ἔχει τὸν λόγον.

§39Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς μελετωμένης τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ἐνόμισα ὑποχρέωσιν, κύριοι βουλευταί, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τόσον τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον καὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἐπὶ ἑνὸς φαινομένου ἐξαιρετικῆς σοβαρότητος καὶ σημασίας, ἡ συνέχισις τοῦ ὁποίου, κατὰ τὴν γνώμην μου, καθιστᾷ προβληματικὴν τὴν ὁμαλὴν λειτουργίαν τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ καὶ ἀνάπηρον σχεδὸν τὸ ἔργον τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ λαοῦ, εἰς τοὺς ὁποίους δὲν παρέχεται κἂν ἡ εὐκαιρία νὰ μεταφέρουν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὰ δίκαια αἰτήματα καὶ τὸν πόνον τῶν ἐκλογέων. Δὲν ἔχει παρέλθει δίμηνον, κύριοι βουλευταί, ἀφ’ ἧς ἤρχισαν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς καὶ ἐν τούτοις ἡ ἡμερησία διάταξις τῶν ἐπερωτήσεων, ἐρωτήσεων καὶ ἀναφορῶν στενάζει ὑπὸ τὸν βαρὺν φόρτον 600 καὶ πλέον τοιούτων, σοβαρωτάτων ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον καὶ κατὰ μεγίστην πλειοψηφίαν ἀναφερομένων εἰς θέματα ἀφορῶντα τὴν τόσον χειμαζομένην Ἑλληνικὴν ἐπαρχίαν. Ἡ ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων, ἐρωτήσεων καὶ ἀναφορῶν τούτων συζήτησις οὐδεμία ὑπάρχει ἐλπὶς νὰ γίνῃ καὶ ἂν ἀκόμη ἡ Βουλὴ ἐξαντλήσῃ ὁλόκληρον τὴν τετραετῆ ζωήν της, ἐφ’ ὅσον συνεχισθῇ ὁ σημερινὸς ρυθμὸς τῆς συζητήσεως τόσον εἰς τὸ ἔργον τῶν ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων, ὅσον καὶ ἐν γένει εἰς τὸ ἔργον τοῦ Σώματος.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διότι γίνεται ὁμιλία πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§41Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἀκριβῶς, κύριε Πρόεδρε, αὐτὸ θέλω, νὰ μὴ γίνωνται ὁμιλίαι πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Ἀλλὰ θεωρῶ, κύριοι βουλευταί, περιττὸν νὰ τονίσω ποίαν σημασίαν ἔχει ὁ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος, ὁ ὁποῖος καὶ μόνος ὑπερκαλύπτει τὰς μοιραίας καὶ ἀναποτρέπτους ἀδυναμίας καὶ ἐν γένει μειονεκτήματα τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ, καθὼς καὶ τὴν σημασίαν τῆς ὑπὸ τὸν τύπον συζητήσεως ἐρωτήσεων καὶ ἀναφορῶν συζητήσεις θεμάτων σκοπούντων τὴν συζήτησιν ὡρισμένων δικαιωμάτων καὶ τὴν ἱκανοποίησιν σοβαρωτάτων λαϊκῶν ἀναγκῶν. Διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ὅμως τὸ ἔργον τοῦτο καὶ καταστῇ γόνιμος ἡ συζήτησις πρέπει νὰ γίνεται ἔγκαιρος, διότι γενομένη μετὰ μακρὸν χρόνον ὄχι μόνον ἀποτελεῖ ἔργον ἄσκοπον, ἀλλὰ πραγματικὴν κωμῳδίαν, τὴν ὁποίαν δὲν νομίζω ὅτι εἶναι διατεθειμένη οὔτε ἡ Κυβέρνησις, οὔτε ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ υἱοθετήσῃ. Τόσον ὁ ὁμιλῶν, ὅσον καὶ πολλοὶ ἄλλοι συνάδελφοι θὰ εἶχον τὴν ἐπιθυμίαν νὰ φέρουν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πρὸς συζήτησιν θέματα ἐξαιρετικῶς φλέγοντα καὶ ἐθνικῆς ὅλως σημασίας τῶν ὁποίων ἡ μὴ ταχεῖα, δικαία καὶ ριζικὴ ρύθμισις πολλὰς ἐγκυμονεῖ συμφοράς. Ζητήματα, λέγω, ὡς τὸ δημοσιοϋπαλληλικὸν πρόβλημα, τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας ἐκπαιδεύσεως, τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας ὑγείας, τὸ ζήτημα τῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων καὶ ἄλλα, ἡ λύσις τῶν ὁποίων ἐπιβάλεται καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐπὶ μίαν εἰκοσαετίαν, ὄχι πρὸς τιμὴν καὶ δόξαν τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, δὲν ἀπησχολήθη οὐδὲ ἐπὶ ἓν δευτερόλεπτον ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἐπὶ τῶν ζητημάτων τούτων. Ἐπὶ μίαν εἰκοσαετίαν, ἐπαναλαμβάνω, τὰ ζητήματα ταῦτα ρυθμίζονται συμφώνως μὲ τὰς ἐμπειρικὰς καὶ προχείρους, ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ δὲ ρουσφετολογικὰς ἀντιλήψεις τῶν ἑκάστοτε ὑπουργῶν, ἢ μᾶλλον τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν, ἐνῷ τοὐναντίον ἔπρεπε νὰ προσαχθοῦν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, νὰ συζητηθοῦν ἐκ μέρους αὐτῆς, ἐκ μέρους τῶν κομμάτων, τὰ ὁποῖα νὰ ἐκθέσουν τὰς ἀπόψεις των καὶ νὰ ἀναλάβουν καὶ τὰς εὐθύνας των. Τοιούτων ὅμως ζητημάτων ἡ συζήτησις καὶ ἡ ἀπόπειρα πρὸς συζήτησιν τούτων ὑπὸ τὸ καθεστὼς αὐτὸ θὰ ἀπετέλει τοὐλάχιστον ἐξαιρετικὴν ἀφέλειαν. Νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη, κύριοι βουλευταί, ἐπὶ τῇ τροποποιήσει τοῦ Κανονισμοῦ νὰ ληφθοῦν τὰ δέοντα μέτρα πρὸς ἐξάντλησιν τῆς ἡμερησίας διατάξεως τῶν ἤδη ἐγγεγραμμένων ἐρωτήσεων, ἐπερωτήσεων καὶ ἀναφορῶν, συγχρόνως δὲ νὰ ληφθοῦν μέτρα, ὥστε ἡ συζήτησις τῶν ὑποβληθησομένων εἰς τὸ μέλλον τοιούτων νὰ εἶναι ἔγκαιρος, ἵνα μὴ ἐμφανισθῇ τὸ σημερινὸν φαινόμενον, τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται σήμερον καὶ τὸ ὁποῖον ὅλων ὑμῶν προκαλεῖ, καθὼς βλέπω, τὴν ἀγανάκτησιν. Ἄς ληφθοῦν, λοιπόν, τὰ μέτρα αὐτά, ἂς ὁρισθῇ ἡ συζήτησις μέχρις ἐξαντλήσεως τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἂς αὐξηθοῦν αἱ ὧραι τῆς ἐργασίας τοῦ Σώματος, αἱ ὁποῖαι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, δὲν εἶναι αἱ ἐνδεικνυόμεναι, ἂς παρακληθῶμεν ὅλοι, βουλευταὶ καὶ ἀρχηγοί, νὰ ἔχωμεν συχνοτέραν τὴν ἐμφάνισιν ἐντὸς τοῦ κοινοβουλίου καὶ μακροτέραν τὴν διαμονὴν καὶ πρὸς παντός, κύριε Πρόεδρε, ἂς παρακληθοῦν τὰ ἀξιότιμα μέλη τῆς Κυβερνήσεως νὰ παρίστανται κατὰ τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς καὶ ἰδίως κατὰ τὸν ἔλεγχον καὶ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκφράσω βαθὺ παράπονον καὶ διαμαρτυρίαν, ποὺ εἶναι παράπονον καὶ διαμαρτυρία, εἶμαι βέβαιος, ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς διὰ τὴν ἐκ μέρους τῶν περισσοτέρων Ὑπουργῶν τηρουμένην τακτικήν, οἵτινες εὑρίσκουν ἐξαιρετικῶς ἀσυμπαθῆ, ἴσως δὲ καὶ πνιγηρὰν τὴν ἀτμόσφαιραν τῆς αἰθούσης ταύτης, ἐκ τῆς ὁποίας προέρχονται καὶ ἐξαιρετικὴν καταβάλλουν ἐπιμέλειαν ἵνα μὴ παρευρίσκωνται εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην καὶ εἰς στιγμάς, κατὰ τὰς ὁποίας ἡ παρουσία των εἶναι ἀπαραίτητος. Ὁμολογῶ, κύριοι βουλευταί, ὅτι γνωρίζω καὶ ἐγὼ πόσον βαρὺ καὶ ἐπίμοχθον εἶναι τὸ ἔργον τῶν κ.κ. ὑπουργῶν καὶ ὁμολογῶ ὅτι συγκινοῦμαι βαθύτατα διὰ τὴν αὐταπάρνησιν καὶ τὸν ἡρωϊσμόν των, ὀφείλω ὅμως νὰ ὁμολογήσω καὶ νὰ νομίζω ὅτι ἐξ ἴσου σοβαρὸν ἔργον μὲ τὰ ἄλλα εἶναι ἡ παρουσία τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως ἐνώπιον τοῦ Σώματος, ὅταν συζητοῦμεν τοιαύτης φύσεως θέματα καὶ πρὸ παντὸς ὅταν συζητοῦμεν ἐπερωτήσεις, ἀναφορὰς καὶ ἐρωτήσεις. Ἐάν, κύριοι βουλευταί, αἱ συστάσεις μου αὐταὶ δὲν ἤθελον τύχει τῆς δεούσης προσοχῆς τόσον ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ὅσον καὶ ἐκ μέρους τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, θὰ εἶχα νὰ κάμω μίαν ἄλλην σύστασιν, ὅτι προτιμότερον θὰ ἦτο νὰ διακοποῦν αἱ ἐργασίαι τοῦ Σώματος καὶ νὰ ἀκολουθήσωμεν τὸν τόσον προσφιλῆ καὶ γνώριμον εἰς τὰς τελευταίας Κυβερνήσεις δρόμον τῶν Ἀν. Νόμων καὶ τῶν ἐξουσιοδοτήσεων, τὸν ἥκιστα ὅμως κοινοβουλευτικὸν καὶ ἐξαιρετικῶς ἐπικίνδυνον.

§42Α. ΙΩΣΗΦ. Εἰλικρινῶς πιστεύετε, κύριε συνάδελφε, ὅτι αἱ ἐγγεγραμμέναι ἐδῶ ἐρωτήσεις εἶναι πρέπον νὰ ἀπασχολήσουν τόσον τὴν Βουλήν;

§43Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὀφείλουν νὰ ἐξαντληθοῦν, κύριε συνάδελφε. Εἶμαι βέβαιος ὅτι, ἐὰν ὁρισθῇ μία βραδυὰ ὁλόκληρος θὰ ἐξαντληθοῦν. Δὲν δυνάμεθα νὰ φέρωμεν κανένα θέμα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς μόνον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§44Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερνήσεως). Ἐπιθυμῶ νὰ ἀπευθυνθῶ πρὸς τὴν Βουλήν. Εἶναι βέβαιον ὅτι ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον συνεχίζονται αἱ ἐργασίαι μας οὔτε σύμφωνος εἶναι πρὸς τὸν Κανονισμόν, οὔτε ὑπηρετεῖ τὸ ἔργον μας. Πρέπει νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ διαπίστωσις. Καὶ καθ’ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὸν ἰσχύοντα Κανονισμὸν ἐπιθυμῶ νὰ ἀπευθύνω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς μίαν ἔκκλησιν. Ἐκτὸς τῆς ἡμερησίας διατάξεως μόνον ἐξαιρετικὰ θέματα ἠμποροῦν νὰ ἔρχωνται.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅλα ἐξαιρετικὰ θέματα εἶναι.

§46Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερνήσεως). Ὄχι. Τοῦτο θὰ κρίνῃ τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς. Προτοῦ ὁ βουλευτὴς λάβῃ τὸν λόγον πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν ἔγκρισίν σας ὅτι τὸ θέμα δικαιολογεῖ τὴν πρόταξιν ἀπὸ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἐὰν δὲν καθιερώσωμεν αὐτὴν τὴν ἀρχήν, τάξις ἐργασιῶν δὲν ὑπάρχει. Ἐπίσης ὅταν ἐπιτραπῇ εἰς ἕνα βουλευτὴν νὰ ὁμιλήσῃ ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ τὸ θέμα θὰ πρέπει νὰ λήγῃ μὲ τὴν ὁμιλίαν του. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γίνῃ ἀφετηρία γενικεύσεως τῆς συζητήσεως, διότι ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς ὁλόκληρος ἡ συνεδρίασις ἐκτροχιάζεται. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ἦλθεν ἡ ὥρα γενικῶν τροποποιήσεων τοῦ Κανονισμοῦ καὶ σᾶς ἀπευθύνω τὴν παράκλησιν, ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Κανονισμοῦ, ἡ ὁποία συνέρχεται κατ’ αὐτὰς νὰ ἐξετάσῃ γενικώτερον τὸ θέμα εἰς τρόπον ὥστε πρὸ τῶν διακοπῶν μας νὰ ψηφισθοῦν οὐσιώδεις τροποποιήσεις. Καὶ οὐσιώδεις τροποποιήσεις εἶναι ὅτι θὰ ἐργαζόμεθα χρονικῶς περισσότερον καὶ ἐντὸς τοῦ περισσοτέρου χρόνου θὰ ἐργαζόμεθα θετικώτερον. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ καθίσταται ἀτέρμων ἡ συζήτησις. Δὲν ἐπιτρέπεται ἀπὸ τὸ αὐτὸ κόμμα νὰ ὁμιλοῦν πλῆθος βουλευτῶν. Ἀπὸ τὸ αὐτὸ κόμμα εἶναι δυνατὸν 1 ἢ 2 νὰ ἐκφράζουν τὰς γνώμας μας.

§47Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. ...... (Κωδωνοκρουσίαι).

§48Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερνήσεως). Μὴ διακόπτετε. Δὲν εἶναι καφενεῖον ἐδῶ. Θέλω νὰ καταργήσωμεν αὐτὴν τὴν συνήθειαν τῶν διακοπῶν, πρέπει νὰ καταργηθοῦν αὐταὶ αἱ συνήθειαι αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουσι τὴν θέσιν των εἰς αὐτὸ τὸ Σῶμα. Πρέπει νὰ συνηθίσωμεν εἰς τὸ ἀνώτερον πνεῦμα τῶν ἐργασιῶν μας, εἰς τὸν ἀμοιβαῖον σεβασμόν, εἰς τὴν τάξιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὡρισμένοι βουλευταί, μὲ τὰς συνεχεῖς διακοπάς των, νὰ γίνωνται μάστιγες τῆς Βουλῆς εἰς βάρος τῶν εὐπρεπῶν βουλευτῶν. Δὲν ὁμιλῶ διὰ τὸν κ. βουλευτήν, ἀλλὰ καὶ πάλιν ἀποδοκιμάζω τὴν διακοπήν σας. Θὰ συνηθίσωμεν νὰ μὴ διακόπτωμεν ἐπὶ τέλους καὶ θὰ δημιουργήσωμεν μίαν παράδοσιν εἰς αὐτὸ τὸ Σῶμα ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι διακόπτουν, ἐκεῖνοι ἐλαττώνονται εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ Σώματος. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ ἐπισπεύσῃ τὰς ἐργασίας τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Κανονισμοῦ καὶ νὰ γίνῃ αὐστηρὸς ἀπέναντι ὅλων, διὰ νὰ λειτουργήσῃ ὁ Κοινοβουλευτισμὸς καὶ νὰ γίνῃ ἄξιος τῆς ἀποστολῆς του. (Χειροκροτήματα).

§49Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Μᾶς εὑρίσκει συμφώνους ὁ ἀφορισμὸς καὶ ἡ ἔκκλησις, διότι μετέχει καὶ τῶν δύο, τῶν ὁποίων ἔκαμε ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ ὁ ἀφορισμὸς αὐτὸς θὰ ἔπρεπε νὰ μὴ περιλαμβάνῃ τὸ σύνολον τοῦ Σώματος. Διαμαρτύρομαι δι’ αὐτὸ ἐντόνως. Ἠμποροῦσεν ἀορίστως ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ ὁμιλήσῃ ὄχι ὅμως νὰ ἀποδίδῃ εὐθύνας εἰς ὅλους τοὺς συναδέλφους.

§50Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Ποιοῦμαι ἔκκλησιν πρὸς ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν ὅπως στέρξῃ εἰς τὰς δικαίας ἐπικλήσεις τῶν ἐν ἀπογνώσει εὑρισκομένων χαρουποπαραγωγῶν Κρήτης καὶ δοθῇ ἄμεσος ἡ ἄδεια οἰνοπνευματοποιήσεως τῶν χαρουπίων. Ἐπὶ προκατόχου Κυβερνήσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων κ. Βενιζέλου ἐδόθη ἡ ἄδεια διὰ 10 χιλιάδας τόννους καὶ μὲ προθεσμίαν ἑνὸς μηνός. Πρὶν ἢ δημοσιευθῇ καὶ κοινοποιηθῇ ἡ σχετικὴ ἀπόφασις, οἱ εὐφυεῖς, ὡς πάντοτε, ἔμποροι ἐν συνεννοήσει μετὰ τῶν βιομηχάνων ὑπερεκάλυψαν τὴν ἀνωτέρω ποσότητα. Σήμερον τὸ ὑπάρχον προϊὸν τῶν ἀδικηθέντων χαρουποπαραγωγῶν εὑρίσκεται εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Ἀγροτικῆς, παλαιᾶς δὲ ἐσοδείας σήπεται καὶ σκωληκόβρωτον καθίσταται. Καὶ ἐνῶ τὸ ἐπίσημον Κράτος διαθέτει ἐλεύθερον συνάλλαγμα διὰ τὴν ἀγορὰν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ζαχαρωδῶν πρώτων ὑλῶν μελάσσης κλπ. ἀγνοεῖ τὸ Ἐθνικὸν συνάλλαγμα τῶν ἐθνικῶν προϊόντων ποὺ σήπεται εἰς τὰς ἀποθήκας. Ἑπομένως ἡ λύσις πρέπει νὰ εἶναι ἄμεσος καὶ ἐπιτακτικὸν τὸ καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως εἰς λῆψιν ἀποφάσεως, διότι εὑρισκόμεθα ἐπὶ θύραις τῆς νέας ἐσοδείας.

§51Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διαμαρτύρομαι κατὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, διότι καίτοι παρῆλθεν ἀρκετὸν χρονικὸν διάστημα καὶ ἐγένοντο ὅλαι αἱ ἐργασίαι δὲν παρέχει εἰσέτι τὴν ἐγγύησιν τοῦ Κράτους πρὸς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος ἵνα προβῇ εἰς τὴν καταβολὴν τοῦ ποσοῦ ὅπερ ἐνεκρίθη διὰ τοὺς πληγέντας ἐκ τοῦ πολέμου μικροεπαγγελματίας καὶ βιοτέχνας τοῦ Νομοῦ Ἰωαννίνων. Ἐνῷ θὰ ἔπρεπε ν’ αὐξήσῃ τὸ ποσὸν διότι πρόκειται περὶ πληγέντων ἐκ τοῦ πολέμου καὶ τοῦ συμμοριτισμοῦ μικροεπαγγελματιῶν περιοχῆς παραμεθορίου, ὄχι μόνον τοῦτο δὲν πράττει, ἀλλ’ ἀντιθέτως παρατείνει τὴν δυστυχίαν τῶν μὴ παρέχων τὴν ἐγγύησιν διὰ νὰ λάβουν τὸ μικροδάνειον. Εἶναι ἀνάγκη νὰ στρέψῃ περισσότερον τὴν προσοχήν του ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρὸς τὴν παραμεθόριον ταύτην περιοχὴν τῆς Ἠπείρου, ἔνθα διεδραματίσθησαν οἱ Ἐθνικοὶ ἀγῶνες καὶ ὅπου κεῖνται ἡ Κόνιτσα, τὸ Δελβενάκι, οἱ Φιλιάτες ἡ περιοχὴ Τζουμέρκων καὶ Δωδώνης, ἐκτὸς ἂν πρέπει οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ καὶ ὁ λαὸς τῆς Ἠπείρου νὰ ὑποφέρῃ διότι ἔπραξε περισσότερον ἀπὸ κάθε ἄλλον τὸ Ἐθνικόν του καθῆκον πάντοτε καὶ τώρα.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ σίτου. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Α. Νικολαΐδης.

§53Σ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διαμαρτύρομαι διότι παρεμβάλλονται συνεχῶς κατὰ τὰς ἡμέρας τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου ἄλλα θέματα.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ληφθῇ ἀπόφασις τοῦ Σώματος, κ. συνάδελφε.

§55Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Εἶχον, κ. Βουλευταί, ἀπόλυτον αἰσιοδοξίαν, τὴν ὁποίαν διὰ τῶν Θεσσαλικῶν τοπικῶν ἐφημερίδων καὶ ἐνώπιον τοῦ ἐν Βελεστίνῳ συγκροτηθέντος συνεδρίου τῶν γεωργικῶν συνεταιρισμῶν, ἐξεδήλωσα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐφέτος θὰ εὑρίσκετο εἰς τὴν λίαν εὐχάριστον θέσιν νὰ ρυθμίσῃ τὸ ζήτημα τῆς συγκεντρώσεως καὶ τῆς τιμῆς τοῦ σίτου, ὥστε νὰ σκορπισθῇ πραγματικὴ χαρὰ εἰς τὰς ψυχὰς τῶν σιτοπαραγωγῶν, οἵτινες ἐκράτησαν κατὰ μέγα μέρος τὸ βάρος ὅλον τοῦ σκληροῦ κατὰ τῶν συμμοριτῶν ἀγῶνος καὶ ὑπέστησαν τὰς μεγαλειτέρας συμφορὰς καὶ καταστροφάς, οὐ μόνον εἰς ὑλικὰ ἀγαθά, ἀλλὰ καὶ εἰς ἀπώλειαν φιλτάτων ὄντων. Τὴν αἰσιοδοξίαν μου αὐτὴν τὴν ἐστήριζον εἰς τὰ ἑξῆς σαφῆ καὶ ὡρισμένα γεγονότα. Πρῶτον εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ δὴ ὁ Ἀντιπρόεδρος κ. Παπανδρέου καὶ ὁ νῦν ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας κ. Χατζηγιάννης, ἀπὸ πέρυσιν ἐπερπατοῦσαν χωριὰ καὶ πολιτείας καὶ διεκήρυσσον, ὅτι ἡ συγκέντρωσις ἔπρεπε πέρυσι νὰ ἦτο γενικὴ καὶ μὲ τιμὴν ὁ μὲν πρῶτος 3000, ὁ δὲ δεύτερος 3500 δραχ. κατ’ ὀκᾶν, καὶ πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἐβροντοφώνουν καὶ ὑπέσχοντο εἰς τὸν σιτοπαραγωγικὸν κόσμον, ὅτι θὰ ἔλυον τὸ ζήτημα τῆς τιμῆς τοῦ σίτου ὑπὲρ τῶν σιτοπαραγωγῶν καὶ συνεπῶς θὰ ἐτήρουν τὰς ὑποσχέσεις των. Δεύτερον εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ὁ πόλεμος ἔληξε καὶ ἡ Ἑλλὰς διατηρεῖ στρατὸν ὀλιγώτερον τῶν 80.000 ἀντὶ τῶν 250.000 ὅπου διετήρει πέρυσι καὶ οἱ 750.000 ἀνταρτόπληκτοι ἔχουν ἐπαναπατρισθῆ καὶ συνεπῶς τὸ Κράτος ἀπηλλάγη κολοσσιαίων δαπανῶν. Τρίτον εἰς τὸ ὅτι ὁ τιμάριθμος τῶν εἰδῶν γεωργικῆς καταναλώσεως, ὅστις ἦτο τὸ 1949 368,8 ηὐξήθη ἐφέτος εἰς 411,1 ἤτοι κατά, 41,3% καὶ συνεπῶς παρεῖχε σοβαρὰ ἐπιχειρήματα εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν κατὰ πολὺ αὔξησιν τῆς περυσινῆς τιμῆς τῆς συγκεντρώσεως. Καὶ τέταρτον, εἰς τὸ γεγονός, ὅπερ καὶ τὸ σπουδαιότερον, ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ μὲν Ἀμερικανικοῦ σίτου ηὐξήθη ἀπὸ 1100 τοῦ 1949 εἰς 1750 τσὶφ Πειραιᾶ λόγῳ τῆς αὐξήσεως τοῦ δολλαρίου ἀπὸ 10.000 εἰς 15.000 δραχ. ἡ δὲ τιμὴ τοῦ ἐγχωρίου ἀπὸ ἑξαμήνου ἐκυμαίνετο ἀπὸ 2200–2250 ἔναντι τῶν 1500–1600 τοῦ 1949 καὶ συνεπῶς ἡ Κυβέρνησις λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸ σημερινὸν κόστος τῆς παραγωγῆς αὐξηθὲν συνεπείᾳ τῆς αὐξήσεως τῶν εἰδῶν γεωργικῆς καταναλώσεως κατὰ 41,3% τῶν δὲ βιομηχανικῶν τοιούτων κατὰ 56,4% ἤτοι ἀπὸ 376 τοῦ 1949 εἰς 432,4 θὰ ἐχειρίζετο τὸ ζήτημα καταλλήλως καὶ θὰ ἔφθανεν εἰς λίαν εὐχάριστα ἀποτελέσματα. Δυστυχῶς ὅμως, κ. βουλευταί, ἡ δικαιολογημένη αὕτη αἰσιοδοξία μου διεψεύσθη καὶ ἡ Κυβέρνησις οὐ μόνον δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐκμεταλλευθῇ ὅλας τὰς εὐνοϊκὰς αὐτὰς περιπτώσεις καὶ συνθήκας καὶ νὰ καθορίσῃ τὴν τιμὴν τῆς γενικῆς συγκεντρώσεως εἰς ἐπίπεδον πολὺ μεγαλύτερον τοῦ περυσινοῦ, ἀλλὰ καὶ καθώρισε τοῦτο κατὰ 200 δραχμὰς ὀλιγώτερον, ἤτοι ἀπὸ 2500 τοῦ 1949 εἰς 2300 καὶ μόνον διὰ τὰ πρὸς τὴν Τράπεζαν χρέη ἤτοι διὰ ποσὸν περίπου 40.000 τόννων πρὸς δραχ. 3000. Προτοῦ, κ. βουλευταὶ ἔλθω νὰ ἐξετάσω κατὰ πόσον ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ἐφαρμοσθέντος μικτοῦ συστήματος ἐπέτυχε νὰ ἱκανοποιήσῃ τὸν σιτοπαραγωγικὸν κόσμον τῆς Ἑλλάδος καὶ νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς περυσινὰς φωνασκίας καὶ τὰς πρὸ τῶν ἐκλογῶν ὑποσχέσεις καὶ ἐπαγγελίας της, θὰ ἐξετάσω ποία ἔπρεπε νὰ ἦτο γενικῶς ἡ τιμὴ τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου ἐφέτος ἐν σχέσει πρὸς τὴν τιμὴν τῶν ἄλλων ἐτῶν καὶ ἐν σχέσει μὲ τὸν τιμάριθμον τῶν εἰδῶν γεωργικῆς καταναλώσεως καὶ βιομηχανικῶν τοιούτων. Κατὰ τὸ γεωργικὸν ἔτος 1947–48, ὅτε ὁ τιμάριθμος τῶν εἰδῶν γεωργικῆς καταναλώσεως ἦτο 346,8 ἡ τιμὴ τῆς συγκεντρώσεως ἦτο 1850 δραχ. κατ’ ὀκᾶν. Κατὰ τὸ γεωργικὸν ἔτος 1948–49, ὅτε ὁ τιμάριθμος τῶν εἰδῶν γεωργικῆς καταναλώσεως ἦτο 369. 8 ἤτοι 23% ἐπὶ πλέον τοῦ προηγουμένου ἔτους, ἡ τιμὴ τῆς συγκεντρώσεως εἶχεν ὁρισθῆ εἰς 2500 δραχ. κατ’ ὀκᾶν, ἤτοι κατὰ 650 δραχμὰς περισσότερον. Ἤδη κατὰ τὸ γεωργικὸν ἔτος, 1949–50, ὅτε ὁ τιμάριθμος τῶν εἰδῶν γεωργικῆς καταναλώσεως εἶναι 411,1 ἤτοι κατὰ 41,3% μεγαλείτερος τοῦ περυσινοῦ, ἡ τιμὴ τῆς συγκεντρώσεως ἔπρεπε κατ’ ἀναλογίαν νὰ αὐξηθῇ κατὰ 116,7 δρχ. τῆς περυσινῆς ἤτοι εἰς 366,7 (2500 + 1167 = 3667) κατ’ ὀκᾶν. Ὅταν ὁ περυσινὸς τιμάριθμος τῶν εἰδῶν γεωργικῆς καταναλώσεως εἶχεν αὐξηθῆ κατὰ 23%, ἡ τιμὴ τῆς συγκεντρώσεως ηὐξήθη κατὰ 650 δρχ. τοῦ προηγουμένου ἔτους ἤτοι ἀπὸ 1850 εἰς 2500 δρχ. καὶ συνεπῶς ἀκολουθοῦντες τὴν αὐτὴν ἀναλογίαν τοῦ τιμαρίθμου, ὅστις ηὐξήθη κατὰ 41,3%, ἔπρεπεν ἡ τιμὴ τῆς συγκεντρώσεως νὰ ἦτο ἀνωτέρα τῆς περυσινῆς κατὰ 1167 δραχμάς, ἤτοι ἡ τιμὴ τοῦ σίτου θὰ ἔπρεπε ἀπὸ 2500 νὰ ὡρισθῇ εἰς 3667 δρχ. κατ’ ὀκᾶν, ὁπότε πράγματι θὰ ἠδυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἐπροστατεύθη ὁ σιτοπαραγωγικὸς κόσμος σύμφωνα μὲ τὴν αὔξησιν τῶν εἰδῶν γεωργικῆς καταναλώσεως, πρᾶγμα ὅπερ ἡ Κυβέρνησις δὲν κατώρθωσε νὰ ἐπιτύχῃ παρ’ ὅλας τὰς εὐνοϊκὰς προϋποθέσεις ὑπὸ τὰς ὁποίας αὕτη ἐφέτος εὑρέθη ἐν σχέσει πρὸς ἐκείνας ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρέθη τὸ Λαϊκὸν κόμμα πέρυσι. Δὲν ἀρνοῦμαι, κ. βουλευταί, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ἰδιαίτατα ὁ ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, κατέβαλλον ὑπερανθρώπους προσπαθείας, ὅπως ἐπιτύχουν εἰς τοῦτο διὰ νὰ φανοῦν ἀρεστοὶ εἰς τὸν σιτοπαραγωγικὸν κόσμον καὶ συνεπεῖς πρὸς τὰς ὑποσχέσεις τάς τε περυσινὰς καὶ τὰς πρὸ τῶν ἐκλογῶν τοιαύτας καὶ θὰ ἤμην μακρὰν τῆς ἀληθείας ἂν δὲν ἀνεγνώριζον τὰς ὑπερανθρώπους ταύτας προσπαθείας των. Ἡ Κυβέρνησις ἐφήρμοσε καὶ ἐφέτος τὸ μικτὸν σύστημα τῆς συγκεντρώσεως, λέγω δὲ καὶ ἐφέτος, διότι καὶ πέρυσι ἡ Κυβέρνησις ἐφήρμοσε τῇ προτάσει ἐμοῦ τὸ μικτὸν τοῦτο σύστημα δηλαδὴ τῆς τιμῆς τῆς συγκεντρώσεως καὶ τῆς τιμῆς τῆς ἐξοφλήσεως τῶν πρὸς τὴν Τράπεζαν χρεῶν. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς τοῦ Ἰουνίου 1949 ὁμιλῶν ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης, εἶχον ὑποστηρίξει μεταξὺ τῶν ἄλλων, ὅπως αὐξηθῇ τὸ ποσὸν τῆς συγκεντρώσεως εἰς 100.000 τόννους τοὐλάχιστον καὶ ἐν περιπτώσει ἀντιδράσεως τῆς Ἀμερικανικῆς Οἰκονομικῆς Ἀποστολῆς πρὸς τοῦτο, λόγῳ τῶν ἐξαιρέτως δυσμενῶν οἰκονομικῶν συνθηκῶν, συνεπείᾳ τοῦ πολέμου καὶ τῆς διατηρήσεως 250.000 στρατοῦ καὶ συντηρήσεως 750.000 ἀνταρτοπλήκτων, τότε νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς ἀγρότας τοὺς καλλιεργήσαντας ἀπὸ 50 στρέμματα καὶ ἄνω ἄνευ περιορισμοῦ νὰ ἐξοφλήσουν γενικῶς τὰ χρέη των: καλλιεργητικά, θεριστικά, μεσοπρόθεσμα κ.λ.π. διὰ τῆς παραδόσεως σίτου εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, ἥτις νὰ πωλήσῃ τοῦτον εἰς τοὺς μακαρονοποιοὺς καὶ ἀλευροβιομηχάνους διὰ τὴν κατασκευὴν μακαρονίων καὶ ἀλεύρου. Ἡ τότε Κυβέρνησις ἐνέκρινε τὴν πρότασίν μου ταύτην καὶ εἰργάσθη πρὸς τοῦτο καὶ ἐν μέρει ἐπέτυχε τὴν τοιαύτην ἐξόφλησιν μόνον διὰ τοὺς μέχρι 100 στρεμμάτων καλλιεργητάς. Τὸ μικτὸν τοῦτο σύστημά μου τῆς συγκεντρώσεως καὶ τῆς ἐξοφλήσεως τῶν χρεῶν τὸ ὑπεστήριξε καὶ ἡ ἀντιπολίτευσις πέρυσι καὶ ἐφέτος ἡ Κυβέρνησις ἐφαρμόζει τοῦτο μὲ τιμὴν μικροτέραν μὲν τῆς συγκεντρώσεως 2300 καὶ μεγαλειτέραν πρὸς ἐξόφλησιν τῶν χρεῶν 3000 δραχ. καὶ μέχρι 100 στρεμμάτων καὶ μόνον διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν φθινοπωρινῶν χρεῶν δηλαδὴ τῶν καλλιεργητικῶν καὶ μόνον καὶ ὄχι τῶν ἐξ ἄλλης αἰτίας γεωργικῶν μηχανημάτων ἀγορᾶς ζώων κ.λ.π. Θὰ ἐξετάσω κατὰ πρῶτον τὴν τιμὴν τῆς συγκεντρώσεως καὶ ἔπειτα τὴν τιμὴν τῶν πρὸς τὴν Τράπεζαν χρεῶν. Ἡ τιμὴ ἡ γενικὴ τῆς συγκεντρώσεως πρὸς 2300 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν, εἶναι οὐ μόνον μικροτέρα τῆς περυσινῆς κατὰ 200 δραχ. ἀλλὰ καὶ ἄδικος καὶ ἀσύμφορος πρὸς τοὺς ἀγρότας, ἀφοῦ ὁ τιμάριθμος τῶν εἰδῶν γεωργικῆς καταναλώσεως εἶναι ἀνώτερος τοῦ περυσινοῦ κατὰ 41,3% τοῦ δὲ τῶν βιομηχανικῶν γεωργικῶν εἰδῶν κατὰ 56,4% ἀνώτερος τοῦ περυσινοῦ. Κατὰ τὸ 1949, ὅτε ὁ τιμάριθμος εἶχεν αὐξηθῇ κατὰ 23%, καὶ μόνον ἡ τιμὴ τῆς συγκεντρώσεως τοῦ προηγουμένου ἔτους εἶχεν αὐξηθῇ εἰς 2.500 ἤτοι κατὰ 650 δρχ. ἐπὶ πλέον, ὁ δὲ κ. Παπανδρέου κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 17 Ἰουνίου 1949 διεμαρτύρετο καὶ ἐζήτει νὰ γίνῃ ἡ συγκέντρωσις μὲ 3000, διότι ὁ τιμάριθμος ηὐξήθη καὶ τὸ κόστος τοῦ σίτου ἦτο 3000 δρχ. κατ’ ὀκᾶν, καὶ ἐφέτος μὲ τιμάριθμον ηὐξημένον τοῦ περυσινοῦ κατὰ 41,3% καὶ συνεπῶς μὲ κόστος ἀνώτερον τῶν 3000 δρχ., λόγῳ αὐξήσεως τῶν εἰδῶν γεωργικῆς καταναλώσεως καὶ βιομηχανικῶν τοιούτων, καθορίζει τιμὴν γενικῆς συγκεντρώσεως 2.300 δρχ. ἤτοι κατὰ 200 δρχ. μικροτέραν τῆς περυσινῆς δι’ ἣν διεμαρτύρετο καὶ κατὰ 700 δρχ. ὀλιγώτερον τῆς περυσινῆς ἰδικῆς του προτάσεως καὶ 1200 μικροτέρας τῆς τοῦ κ. Χατζηγιάννη καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ βροντοφωνεῖ καὶ καυχᾶται, ὅτι ἐξεπλήρωσε τὰς πρὸς τοὺς ἀγρότας δοθείσας ὑποσχέσεις καὶ διαβεβαιώσεις. Πέρυσιν κ. Παπανδρέου ἐζητήσατε τιμὴν συγκεντρώσεως μὲ 3.000 λόγῳ αὐξήσεως τοῦ τιμαρίθμου κατὰ 23% καὶ ἐφέτος μὲ τιμάριθμον ηὐξημένον τοῦ περυσινοῦ κατὰ 41,3% καὶ μὲ κόστος ἀνώτερον τῶν 3.000 δρχ. καθορίζετε τιμὴν συγκεντρώσεως εἰς 2.300 δρχ. καὶ ἐν τούτοις βροντοφωνεῖτε, ὅτι ἐφάνητε συνεπεῖς εἰς τὰς ὑποσχέσεις σας καὶ ἐπροστατεύσατε τοὺς ἀγρότας. Καὶ τώρα, κ. βουλευταί, θὰ ἔλθω καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῶν πρὸς τὴν Τράπεζαν τὴν Ἀγροτικὴν χρεῶν τὸ ὁποῖον ἐφαρμόζει καὶ ἐφέτος ἡ Κυβέρνησις μὲ τιμὴν 3000 δρχ. καὶ μέχρι 100 καλλιεργημένων στρεμμάτων καὶ διὰ τὰ χρέη, προσέξατε τοῦτο, τὰ φθινοπωρινὰ καὶ ὄχι ὅλα, καὶ θὰ ἐξετάσω κατὰ πόσον θὰ σκορπίσῃ τὴν χαρὰν καὶ τὴν εὐδαιμονίαν εἰς τὸν μικροπαραγωγὸν κατόπιν μάλιστα τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου. Εἰς τὴν Θεσσαλίαν ὁ κλῆρος ὁ γεωργικὸς φθάνει τὰ 120–130 στρέμματα, ἐξ ὧν εἰς τοὺς νομοὺς Καρδίτσης καὶ Τρικκάλων δὲν καλλιεργοῦνται μὲ σῖτον παρὰ 40 στρέμματα, διότι καλλιεργοῦν καὶ ἄλλα εἴδη εἰς δὲ τὸν Νομὸν Λαρίσσης, ἡ σιτοκαλλιέργεια ἐπεκτείνεται εἰς μεγαλύτερον ἀριθμὸν στρεμμάτων. Εἰς τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα ἡ σιτοκαλλιέργεια δὲν ὑπερβαίνει τὰ 30 στρέμματα. Διὰ τὴν φθινοπωρινὴν καλλιέργειαν ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα παρέχει δάνεια κατ’ ἀνώτατον ὅριον 40.000 δρχ. κατὰ στρέμμα, ποσὸν τὸ ὁποῖον εἰς ἐλαχίστους ἀγρότας παρέχει. Γενικῶς τὰ φθινοπωρινὰ χρέη πρὸς τῆς Ἀγροτικὴν Τράπεζαν μαζὺ μὲ τὰ καθυστερούμενα, ἂς τὰ ὑπολογίσωμεν μὲ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἰς 170 δισεκατομμύρια. Ἐκ τούτων οἱ μεγάλοι σιτοκαλλιεργηταὶ οἱ καλλιεργοῦντες ἄνω τῶν 100 στρεμμάτων, ὀφείλουν ἀσφαλῶς τὰ 70 δισεκατομμύρια, διότι λόγῳ τῶν πολλῶν καλλιεργουμένων στρεμμάτων καὶ τῆς μεγαλειτέρας οἰκονομικῆς ἀντοχῆς ἔλαβον τὰ μεγαλείτερα ποσὰ καὶ συνεπῶς οἱ μέχρι 100 στρεμ. καλλιεργηταὶ ὀφείλουν μόνον 100 δισεκατομμύρια. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἀκόμη ὅλα πληρωθοῦν λόγῳ τῆς τιμῆς τῶν 3000 δρχ. πρᾶγμα ὅπερ δὲν εἶναι δυνατόν, διότι πολλοὶ ὑπέστησαν μείωσιν σοβαρὰν τῆς παραγωγῆς λόγῳ τῆς χαλάζης καὶ τῶν τελευταίων βροχῶν, τότε εἰς τὴν Τράπεζαν θὰ παραδοθοῦν ἀπὸ τοὺς μικροπαραγωγοὺς τῶν μέχρι 100 στρεμ. 30–35.000 τόννοι. Καὶ ἐὰν ἀκόμη θελήσωμεν διὰ νὰ φανῶμεν εὐχάριστοι εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ δεχθῶμεν, ὅτι ὅλοι θὰ πληρώσουν, τὰ ὑπὸ μικροπαραγωγῶν χρέη εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ φθάσουν τὰ 140 δισεκ. δρχ. ὡς διατείνεται αὕτη, πάλιν τὸ ποσὸν τῆς συγκεντρώσεως διὰ χρέη δὲν δύναται ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ νὰ ὑπερβῇ τοὺς 40.000 τόννους. Καὶ τώρα, ἂς λάβωμεν τὸν μέσον μικροκαλλιεργητὴν τὸν καλλιεργήσαντα 30 στρέμματα διὰ νὰ ἴδωμεν ποίας μεγάλης προστασίας τυγχάνει οὗτος. Διὰ τὰ 30 στρέμματα καὶ ἐὰν ἀκόμη ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα τὸν ἐδάνεισε τὸ μεγαλύτερον ποσὸν τῶν 40.000 δρχ. κατὰ στρέμμα, οὗτος ἔλαβε δάνειον 30 Χ 40.000 = 1.200.000 καὶ πρὸς ἐξόφλησιν αὐτοῦ πρὸς 3.000 δρχ. θὰ παραδώσῃ 400 ὀκ. σῖτον. Θὰ ὠφεληθῇ λοιπὸν πρὸς 700 δρχ. κατ’ ὀκᾶν διαφορὰν τιμῆς συγκεντρώσεως 2.300 δραχ. τὸ ὅλον 280.000. Ἐὰν ἡ κατὰ στρέμμα παραγωγή του εἶναι 100 ὀκάδες οὗτος θὰ παραγάγῃ 3000 ὀκ. ἐξ ὧν ἀφαιρουμένων τῶν 400 ὀκ. ἃς θὰ παραδώσῃ εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν θὰ μείνουν εἰς χεῖρας 2600, ἐξ ὧν θὰ παραδώσῃ εἰς τὴν συγκέντρωσιν 1600 ὀκ. πρὸς κάλυψιν τῶν ἄλλων ἀναγκῶν καὶ ἄλλων δανείων θεριστικῶν μεσοπροθέσμων καὶ εἰς μικροεπαγγελματίας πρὸς 2300 ἤτοι πρὸς δρχ. 200 ὀλιγώτερον τῆς περυσινῆς καὶ ἐπωφεληθῇ ἐκ τῆς παραδόσεως πρὸς τὴν Τράπεζαν διὰ φθινοπωρινὰ χρέη οὕτω θὰ ἔχῃ ζημίαν 40.000 δρχ. ἀντὶ προστασίας. Καὶ προχωρῶ. Ἐνῷ εἰς τὸν μικροκαλλιεργητὴν φαινομενικῶς δίδεται ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος μία τιμὴ κατὰ 700 δραχ. μεγαλειτέρα τῆς τιμῆς τῆς συγκεντρώσεως, διὰ τὰ χρέη τὰ φθινοπωρινὰ ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος ἀφαιρεῖται μεγαλύτερον ποσὸν ἀφ’ ἑνὸς διὰ τῆς μειώσεως τῆς τιμῆς τῆς συγκεντρώσεως ἀπὸ 2500 τοῦ 1949 εἰς 2300 ἐφέτος καὶ ἀφ’ ἑτέρου διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου κατὰ 600 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν διὰ τὰς Ἀθήνας καὶ Πειραιᾶ καὶ 800 δραχ. καὶ πλέον διὰ τὰς ἐπαρχίας διότι θὰ προστεθοῦν τὰ ἔξοδα μεταφορᾶς καὶ τὸν χειμῶνα ἀκόμη περισσότερον. Ὁ μικροκαλλιεργητὴς δὲν εἶναι δυνατὸν λόγῳ τῶν πρὸς τὴν Τράπεζαν χρεῶν καὶ ἄλλων ὑποχρεώσεων νὰ κρατήσῃ τὸ σιτάρι τῆς οἰκογενείας του δι’ ὅλον τὸ ἔτος ἀλλὰ καὶ ἐφέτος ἀκόμη περισσότερον δὲ διότι στερεῖται ἀποθηκῶν ἀφοῦ δὲν ἔχει οὔτε σπίτι νὰ κατοικήσῃ καὶ οὕτω εἶναι ὑποχρεωμένος ἐπὶ ἕξη τοὐλάχιστον μῆνας νὰ παίρνῃ τὸ ψωμί του ἀπὸ τὴν ἀγοράν. Τοῦτο εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον καὶ ἐνθυμοῦνται οἱ παλαιότεροι συνάδελφοι, ὅτι μεγάλους ἀγῶνας ἔκαμαν καὶ ἡ ὑπὸ τὴν Προεδρίαν μου διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ ἡ Πανελλήνιος Ἕνωσις τῶν γεωργικῶν συνεταιρισμῶν καὶ αὐτοὶ οἱ ἀγρόται νὰ διατηρηθῇ τὸ δελτίον ἄρτου εἰς τοὺς ἀγροτικοὺς πληθυσμούς. Ἐὰν ἡ οἰκογένεια τοῦ μικροκαλλιεργητοῦ ἀποτελεῖται ἀπὸ 5 μέλη θὰ ἔχῃ ἀνάγκη τοὐλάχιστον 2½ ὀκάδων ἄρτου ἡμερησίως διότι ὁ ἀγρότης καὶ ὁ Ἕλλην γενικῶς τρώγει πολὺ ψωμί, θὰ πληρώσῃ ἐπὶ πλέον ὁ μὲν πλησίον τῶν Ἀθηνῶν 270.000 δραχ. ὁ δὲ ἀπομακρυνόμενος 360.000 διὰ τὸ ψωμὶ ἕξη μηνῶν. Ἐνῷ λοιπὸν ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος θὰ τοῦ δώσῃ 280.000 πλέον τῆς τιμῆς τῆς συγκεντρώσεως θὰ τοῦ πάρῃ 360.000 ἢ 270.000 διὰ τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου καὶ ἄλλας 40.000 λόγῳ τῆς κατὰ 200 δραχ. μικροτέρας τιμῆς τῆς συγκεντρώσεως. Ὁ κ. Παπανδρέου ἐπιτιθέμενος πέρυσι κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁμιλῶν εἰς τὸν Θεσσαλικὸν Λαὸν ἐζήτησε νὰ ὁρισθῇ τιμὴ συγκεντρώσεως 3000 δραχ. κατ’ ὀκᾶν καὶ διὰ νὰ μὴ ἐπιβαρυνθῇ ὁ Προϋπολογισμὸς νὰ ὑποχρεωθοῦν οἱ εὔποροι καὶ οἱ πλούσιοι νὰ πληρώσουν ἀκριβότερον τὸ ψωμὶ ἀπὸ τὸν ἐργάτην καὶ τὸν ἀγρότην. Πλὴν ἐφέτος, λησμονῶν ὅλα ταῦτα, ὑποχρεώνει τὸν ἀγρότην, τὸν ἐργάτην, τὸν ὀρεινὸν καὶ κατεστραμμένον, τὸν μικροεπαγγελματίαν νὰ πληρώσουν ὅλοι μαζὺ μὲ τοὺς πλουσίους καὶ μεγαλοκαρχαρίας 600 καὶ 800 δραχ. ἀκριβότερον τὸ ψωμί. Ἂν δὲ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι οἱ μεγαλοκαρχαρίαι δὲν τρώγουν ψωμὶ καθόλου ἢ ἐλάχιστον ἔναντι τοῦ ἐργάτου ἢ τοῦ ἀγρότου τότε βλέπομεν ὅτι πράττει ὅλως ἀντίθετα τῶν λεγομένων του καὶ ἐπιβαρύνει τοὺς πτωχοὺς ἐργαζομένους καὶ ἀπαλλάσσει τοὺς πλουσίους, παρ’ ὅτι πέρυσι ἐφώναζε νὰ φορολογηθοῦν γιὰ νὰ αὐξήσῃ τὴν τιμὴν τῆς συγκεντρώσεως. Διὰ τὴν συγκέντρωσιν ἔστω καὶ 40.000 τόννων πρὸς πληρωμὴν τῶν πρὸς τὴν Τράπεζαν χρεῶν, θὰ ὑποχρεωθῇ τὸ Κράτος νὰ καταβάλῃ διὰ τὴν ἐξ 700 δραχμῶν διαφορὰν (3000–2300 = 700) οὐχὶ πλέον τῶν 30 δισεκατομμυρίων, κατ’ ἀνώτατον ὅριον. Διὰ τὴν διαφορὰν ταύτην τῶν 30 δισεκατομμυρίων δραχ. ἡ Κυβέρνησις ηὔξησε τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου ἀπὸ 1800 εἰς 2400 εἰς Ἀθήνας καὶ Πειραιᾶ καὶ ἄνω τῶν 2600 εἰς τὰς Ἐπαρχίας καὶ οὕτω φορολογεῖ τὸν ἐργαζόμενον καὶ ἀγρότην καὶ μικροεπαγγελματίαν 300 δισεκατομμύρια ἤτοι 270 δισεκ. ἐπὶ πλέον. Εἰσάγει δηλαδὴ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν διὰ τῆς φορολογίας τοῦ ἄρτου ἐπὶ πλέον 270 δισεκατομμύρια. Εἴμεθα καὶ ἡμεῖς σύμφωνοι διὰ τὴν προστασίαν τοῦ σιτοπαραγωγοῦ, ὅστις τόσα δεινὰ ὑπέστη καὶ προέταξε τὰ στήθη του εἰς τὸν ἐχθρόν, διὰ νὰ σωθῇ ἡ Πατρίς, νὰ ὑποχρεωθῇ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς νὰ συμβάλῃ πρὸς τοῦτο ἀλλ’ ὄχι νὰ φορολογηθῇ τὸ ψωμί του, ἡ κυρία του τροφή, διὰ νὰ καλύψῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἄλλας πολυτίμους ἀνάγκας τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὡς εἶπε προχθὲς ὁ κ. Παπανδρέου. Ναί, νὰ φορολογηθῇ ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς πρὸς προστασίαν τοῦ ἀγρότου καὶ νὰ ὑποχρεωθῇ ἔστω ὁ ἐργάτης, ὁ ἴδιος ὁ ἀγρότης, ὁ ἄνεργος, ὁ ἐπαγγελματίας, ὁ ὀρεινός, ὁ μισθωτὸς νὰ συμβάλῃ συμμέτρως, ὅμως καὶ μόνον διὰ τὴν προστασίαν τοῦ ἀγρότου, ὄχι ὅμως νὰ ἀναγκασθῇ νὰ ὑποστῇ αὐτὸς καὶ μόνος τὴν βαρυτάτην φορολογίαν τοῦ ψωμιοῦ τῶν ἐπὶ πλέον 270 δισεκατομμυρίων διὰ τὴν κάλυψιν ἄλλων, ἔστω καὶ πολυτίμων ἀναγκῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Διὰ τοὺς ἄλλους πολυτίμους σκοποὺς τοῦ προϋπολογισμοῦ, κ. Παπανδρέου, νὰ φορολογήσητε τὸ κεφάλαιον καὶ ὄχι τὸ ψωμὶ τοῦ πτωχοῦ καὶ ἐργαζομένου καὶ αὐτῶν τῶν ἐπαναπατρισθέντων συμμοριοπλήκτων καὶ τῶν οἰκογενειῶν τῶν στρατευσίμων, ὧν περικόπτετε τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν. Διὰ τὰ 300 δισεκ., κ. Παπανδρέου, διὰ τῶν ὁποίων βαρύτατα φορολογεῖτε τὸν ψωμοσυντήρητον ἐργαζόμενον λαόν, τὰ ὁποῖα εὐχαρίστως θὰ ἐπλήρωνεν οὗτος ἂν θὰ τὰ διέθετε ὅλα διὰ τὴν προστασίαν τοῦ σίτου καὶ ἐκάμνατε τὴν συγκέντρωσιν γενικῶς πρὸς 3000 δραχ. τοὐλάχιστον, θὰ εἴμεθα σύμφωνοι, σήμερον, ὅμως, ὅτε φορολογῆτε τὸ ψωμὶ τοῦ πτωχοῦ Λαοῦ, τοῦ ἐργαζομένου καὶ ἐπαγγελματίου, ὄχι διὰ νὰ προστατεύσητε τὸν ἀγρότην ἀλλὰ διὰ νὰ καλύψητε ἄλλας ἀνάγκας, ὡς εἴπατε, τοῦ προϋπολογισμοῦ ἔστω καὶ πολυτίμους ὄχι μόνον δὲν εἶμαι σύμφωνος ἀλλὰ καὶ διαμαρτύρομαι ἐντόνως καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ρίπτετε τὸν πτωχὸν Λαὸν εἰς ἀπόγνωσιν. Μετεχειρίσθητε τὸ ζήτημα τῶν πρὸς τὴν Τράπεζαν φθινοπωρινῶν χρεῶν διὰ ποσὸν ἔστω 140 δισεκ. διὰ νὰ ἐπιβάλητε τριακοσίων δισεκατομμυρίων φορολογίαν, μόνον εἰς τὸν ἐργαζόμενον καὶ πτωχὸν Λαόν, διὰ νὰ ἔχητε κἄποιαν δικαιολογίαν ἀφοῦ δὲν ἠδυνήθητε νὰ κάμητε γενικὴν συγκέντρωσιν πρὸς 3000 δραχ., ὅπως διετυμπανίζατε, πέρυσι στεντορείως καὶ ἐκάμνατε τοιαύτην μὲ 2300, ἤτοι κατὰ 200 δραχ. μικροτέραν τῆς περυσινῆς. Ἡ συγκέντρωσις τοῦ σίτου, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἕνας θεσμὸς προστατευτικὸς τῆς παραγωγῆς τοῦ σίτου. Δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ σιτοκαλλιέργεια ἐν Ἑλλάδι ἄνευ τοῦ θεσμοῦ τῆς συγκεντρώσεως, καθ’ ὅσον ὑφίσταται ἡ μικρὰ ἰδιοκτησία, ἥτις ἀπαιτεῖ μεγάλα καλλιεργητικὰ ἔξοδα. Ἡ ἀποκατάστασις τῶν ἀκτημόνων εἰς μικροκαλλιεργητάς, διὰ τὴν ὁποίαν ἠγωνίσθην εἰς τὴν πρώτην γραμμήν, θὰ ἦτο ματαία ἂν δὲν ἠγωνιζόμεθα νὰ θεσπισθῇ ὁ προστατευτικὸς θεσμὸς τῆς συγκεντρώσεως, ἄνευ τοῦ ὁποίου θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ ὀρθοποδήσουν καὶ νὰ ζήσουν οἱ κληροῦχοι ἀγρόται καὶ νὰ συνεχίσουν τὴν καλλιέργειαν τῆς γῆς, λόγῳ τῆς μικρᾶς ἀποδόσεως τοῦ Θεσσαλικοῦ ἐδάφους, τῆς σμικρότητος τοῦ κλήρου καὶ τοῦ τεμαχισμοῦ αὐτοῦ ὁμοῦ μετὰ τῶν μεγάλων καλλιεργητικῶν ἐξόδων. Διὰ τοῦτο καὶ ἡ ἐπὶ τοῦ σίτου Διακομματικὴ Ἐπιτροπή, ὡς πρωταρχικὸν ὅρον ἐπέμεινεν εἰς τὴν διατήρησιν τοῦ θεσμοῦ τῆς συγκεντρώσεως μετὰ τῆς κρατικῆς προστασίας. Ἡ συγκέντρωσις καὶ ἡ προστασία τοῦ σίτου πρέπει νὰ διατηρηθῇ ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν καὶ μέχρις ὅτου βελτιωθῇ ἡ καλλιέργεια καὶ οἱ ὅροι τῆς ζωῆς τοῦ ἀγρότου διότι εἶναι τὰ μόνα μέσα μαζὺ μὲ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, ἅτινα κατέστησαν δυνατὴν τὴν ἐξακολούθησιν τῆς σιτοκαλλιεργείας, τῆς ὁποίας ὁπόσην ἀνάγκην ἔχει ἡ χώρα θὰ κατανοήσωμεν ἂν ἀνατρέξωμεν εἰς τὴν ἀπαισίαν ἐποχὴν τῆς κατοχῆς καὶ ἐνθυμηθῶμεν, ὅτι ὅλη ἡ Ἑλλὰς, σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις ἔτρεχε πρὸς τὰ χωριὰ διὰ νὰ προμηθευθῇ μίαν ὀκᾶν σίτου διὰ νὰ μὴ ἀποθάνῃ τῆς πείνης. Ὁ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγόμενος προπολεμικῶς σῖτος ἤρχετο μὲ δύο περίπου δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν ἀλλὰ διὰ τοῦ θεσμοῦ τῆς συγκεντρώσεως καὶ τοῦ προστατευτικοῦ δασμοῦ καὶ τῶν ἄλλων προστατευτικῶν μέτρων πρὸς βελτίωσιν τῆς καλλιεργείας ἡ συγκέντρωσις τοῦ σίτου ἐγένετο μὲ τριπλασίαν καὶ πλέον τιμὴν τῆς τοῦ ἐξωτερικοῦ. Τὸ 1933 ὁ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ σῖτος ἔφθασεν εἰς Πειραιᾶ τσὶφ μὲ 1.95 δραχ. πλὴν ἡ συγκέντρωσις ἐγένετο μὲ 7 δραχ. κατ’ ὀκᾶν καὶ ἐν τούτοις καὶ οἱ ἀτυχεῖς ἀγρόται ἔζων πενιχρότατα τρεφόμενοι μὲ ξηροψώμι. Μεταπολεμικῶς δυστυχῶς λόγῳ τῶν ἀντιδράσεων τῆς Ἀμερικανικῆς οἰκονομικῆς ἀποστολῆς ἡ προστασία τοῦ σίτου περιωρίσθη σοβαρῶς καὶ κατὰ τὸ 1949 ὡρίσθη τιμὴ εἰς τὰς 2.500 δρχ., ἐνῷ ὁ τοῦ ἐξωτερικοῦ σῖτος ἔφθανε εἰς Πειραιᾶ εἰς τιμὴν 1100 δραχ., μόλις ὑπερδιπλασίαν καὶ ἐφέτος εἰς 2300, ὅτε ὁ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ φθάνει μὲ 1750 δραχ., εἶναι μικροτέρα ἀκόμη προστασία. Ἡ τιμὴ τῶν 3000 διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν χρεῶν δὲν εἶναι συγκέντρωσις ἀλλὰ τραπεζιτικὴ πολιτική. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους ἐζήτησα ὅπως καὶ τὸ ἐκ τῆς φορολογίας τοῦ ἄρτου ποσὸν τῶν 300 δισεκ. δραχμῶν διατεθῇ πρὸς προστασίαν τοῦ σίτου, ὥστε ἡ τιμὴ νὰ φθάσῃ τουλάχιστον τὰς 3000 δρχ. καὶ νὰ πλησιάσῃ τὴν περυσινὴν ἀναλογίαν καίτοι ἐφέτος ὁ τιμάριθμος εἶναι κατὰ πολὺ μεγαλύτερος τοῦ περυσινοῦ. Κατὰ τὴν προχθεσινὴν ἀγόρευσίν του ὁ ἀξιότιμος κ. Παπανδρέου εἰς μίαν διακοπήν μου ἐκτύπησεν ὀργίλως τὴν χεῖρα ἐπὶ τοῦ βήματος καὶ ἀπευθυνόμενος πρὸς ἐμὲ μοῦ εἶπε: «Μὴ ἀνησυχῆτε διὰ τὴν εὐτυχίαν τοῦ ἀγρότου. Θὰ εὐτυχήσουν καὶ παρὰ τὴν θέλησίν σας!» Κατόπιν τῆς φράσεως ταύτης ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ βροντοφωνήσω καὶ ἐγώ, χωρὶς νὰ κτυπήσω τὴν χεῖρα μου ἐπὶ τοῦ βήματος, νὰ εἴπω πρὸς ὑμᾶς, ἀξιότιμε κ. Ἀντιπρόεδρε, ὅτι ἐγὼ ἠνάλωσα ὁλόκληρον τὴν ζωήν μου διὰ τὴν εὐτυχίαν καὶ εὐημερίαν τῶν ἀγροτῶν καὶ διὰ τὴν πλήρη ἀποκατάστασιν αὐτῶν ἀπὸ ἀκτήμονας εἰς κληρούχους. Ἀπὸ ἡλικίας 20 ἐτῶν καὶ ἐπὶ σειρὰν πεντήκοντα ἐτῶν ἀγωνίζομαι διὰ τὴν εὐτυχίαν καὶ εὐδαιμονίαν αὐτῶν καὶ ἀποκατάστασίν των. Ἐγὼ εἶμαι ἐκεῖνος, ὅστις ἀπὸ τοῦ 1902 διέτρεχον τὰ χωρία καὶ ἐξήγειρον τοὺς ἀγρότας, τοὺς τότε λευκοὺς δούλους νὰ ζητήσουν τὴν ἀποκατάστασίν των δι’ ἀπαλλοτριώσεως τῶν τσιφλικίων καὶ ἐγὼ εἶμαι ἐκεῖνος, ὅστις εἰς τὸ ἱστορικὸν Κελελὲρ ἐδημιούργησα τὸ ἀγροτικὸν ζήτημα τῆς Ἑλλάδος καὶ ἀντιμετώπισα τὴν αἱματηρὰν ἐκείνην ἐπίθεσιν! Ἐγὼ εἶμαι ἐκεῖνος ὅστις μετὰ τῶν ἄλλων πρωτοπόρων τῆς ἀγροτικῆς ἀποκαταστάσεως τὸ 1907 ἔκαμα τὰ αἱματηρὰ συλλαλητήρια καὶ κατεδιώχθημεν! Ἐγὼ ἐπαναλαμβάνω εἶμαι ἐκεῖνος, ὅστις ἠγωνίσθην καὶ διὰ τοῦ τύπου καὶ δι’ ἐξεγέρσεων νὰ ἱδρυθῇ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα καὶ ὁ σωτήριος θεσμὸς τῆς συγκεντρώσεως μετὰ τῶν προστατευτικῶν διατάξεων καὶ τούτου ἕνεκα ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμὸς ἐκτιμῶν τοὺς ὑπὲρ αὐτοῦ μακροὺς ἀγῶνας μου μὲ τιμᾷ διὰ τῆς ψήφου του καὶ ἐπὶ πέντε συνεχεῖς περιόδους μὲ στέλλει εἰς τὴν Βουλὴν ὡς ἀντιπρόσωπόν του διὰ νὰ συνεχίσω τοὺς ἀγῶνας μου ὑπὲρ αὐτοῦ! Κατὰ τὰς τελευταίας μάλιστα ἐκλογὰς κατὰ τὰς ὁποίας καὶ ὑμεῖς μετὰ τῶν ἄλλων φίλων σας περιετρέχατε τὰ χωρία καὶ τὰς πόλεις ἐκμεταλλευόμενοι τὸ ζήτημα τῆς τιμῆς τοῦ σίτου, κατὰ τὰς τελευταίας, λέγω, ἐκλογὰς ἐσημείωσα πραγματικὸν θρίαμβον ἐπιτυχὼν εἰς τὴν πρώτην κατανομὴν καὶ μὲ τὰς ψήφους τῶν ἀγροτῶν, ἐνῷ οἱ φίλοι σας εἰς ὅλην τὴν Θεσσαλίαν ὑπέστησαν πραγματικὴν πανωλεθρίαν μὴ δυνηθέντες νὰ προσεγγίσουν τὴν βάσιν καὶ ἐσώθησαν μόλις καὶ μετὰ βίας ἀπὸ τὴν Κοζάνην καὶ μόνον χάριν αὐτῆς εὑρίσκονται σήμερον εἰς τὴν Βουλήν. Ὁ Θεσσαλικὸς Λαὸς σᾶς ἔδωκεν ἕνα σκληρὸν μάθημα καὶ σᾶς ἐδίδαξεν ὅτι δὲν παρασύρεται ἀπὸ πομπώδεις φράσεις καὶ ἀπατηλὰς ὑποσχέσεις καὶ κατεψήφισεν ἀγρίως τοὺς φίλους σας! Ἐὰν ὑπάρχουν πολλοί, οἱ ὁποῖοι χαίρουν διὰ τὴν εὐτυχίαν καὶ εὐδαιμονίαν τῶν ἀγροτῶν μεταξὺ αὐτῶν δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι κατέχω τὴν πρώτην θέσιν. Εἴπατε συγχρόνως, ὅτι δὲν δημοκοπεῖτε καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὑπεσχέθητε πέρυσι τὰ πραγματοποιεῖτε ἐφέτος. Λυποῦμαι μὰ τὴν ἀλήθειαν διότι διὰ τῆς προκλήσεώς σας μὲ ἀναγκάζετε νὰ ἀπαντήσω εἰς τοῦτο καὶ νὰ πικράνω τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον καὶ ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας κ. Χατζηγιάννην, ὅστις ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἐργάζεται ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν καὶ προσπαθεῖ καὶ μοχθεῖ ὑπὲρ αὐτῶν. Κατὰ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν 17ην Ἰουνίου 1949 ἐβροντοφωνήσατε, ὅτι ἡ συγκέντρωσις μὲ τιμάριθμον ηὐξημένον καὶ μὲ κόστος καλλιεργείας τοῦ σίτου πρὸς 3000 δρχ., ἔπρεπε πέρυσι νὰ γίνῃ μέχρι 150000 τόννων καὶ μὲ τιμὴν 3000 δρχ. κατ’ ὀκᾶν καὶ εἰς τὴν Λάρισαν ἀπὸ ἐξώστου τῆς πλατείας καθ’ ὃν χρόνον διεξήγετο ἡ γιγαντομαχία τοῦ Βίτσι, ὅπου ἐπαίζετο ἡ τύχη τῆς Πατρίδος, διεκηρύξατε, ὅτι δὲν ὑπάρχει Κυβέρνησις διότι δὲν ἔκαμε τὴν συγκέντρωσιν μὲ 3000 δρχ. κατ’ ὀκᾶν. Εἰς Τρίκκαλα, Καρδίτσαν, Βόλον, Βελεστίνον, Φάρσαλα, Τύρναβον, Ἐλασσῶνα καὶ αὐτὸ τὸ χωρίον Χάλκη ἐπανελαμβάνατε τὴν ἰδίαν ἐπωδὸν καὶ διὰ νὰ γίνετε ἀρεστὸς ἐλέγατε, πρὸς τὸν ἀγρότην, ὅτι πέρυσι ἡ συγκέντρωσις ἔπρεπε νὰ εἶναι ἀνωτέρα τῶν 3000 δραχμῶν. Καὶ σήμερον ὁπότε ὁ τιμάριθμος τῶν εἰδῶν γεωργικῆς καταναλώσεως εἶναι μεγαλείτερος τοῦ περυσινοῦ κατὰ 41,3% καὶ τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς τοῦ σίτου μεγαλείτερον τῶν 3000 δρχ. ὄχι μόνον δὲν ἐκάματε συγκέντρωσιν σύμφωνον μὲ τὰς ἐπαγγελίας σας ἀλλὰ ἐκάματε τοιαύτην μὲ τιμὴν 2300 ἤτοι μικροτέραν τῆς περυσινῆς κατὰ 200 δρχ. καὶ μόνον διὰ νὰ ἔχητε κἄποιαν δικαιολογίαν καθορίζητε διὰ μόνον τὰ φθινοπωρινὰ χρέη πρὸς τὴν Τράπεζαν τιμὴν 3000 καὶ διὰ 40000 τόννους κατ’ ἀνώτατον ὅριον, ἀλλὰ συγχρόνως ἐπιβάλλετε εἰς τὸν ἐργαζόμενον Λαὸν καὶ αὐτὸν τὸν ἀγρότην νὰ ἀγοράζῃ εἰς μὲν τὰς Ἀθήνας καὶ Πειραιᾶ τὸ ψωμί του, τὴν κυρίαν του τροφὴν κατὰ 600 δρχ. περισσότερον εἰς δὲ τὰς ἐπαρχίας κατὰ 800 καὶ πλέον δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν συνεπείᾳ τῶν ἐξόδων μεταφορᾶς καὶ ἀλεστικῶν κλπ. καὶ καταργεῖτε καὶ τὸ δελτίον ἄρτου, ἐνῷ πέρυσι ἐζητούσατε νὰ ἐφαρμοσθῇ ἀκριβότερον δελτίον διὰ τὰς εὐπόρους τάξεις καὶ ἐκ τῆς διαφορᾶς αὐτῆς νὰ καλυφθῇ ἡ δαπάνη τῆς συγκεντρώσεως, συγχρόνως δὲ περικόπτετε τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τῶν οἰκογενειῶν τῶν στρατευσίμων καὶ τοὺς ὑποχρεώνετε νὰ πληρώνουν ἀκριβότερον τὸ ψωμί των. Ποῦ εἶναι λοιπὸν ἡ γενικὴ συγκέντρωσις μὲ 3000 δρχ. κατ’ ὀκᾶν, ὅπως ἐλέγατε καὶ διεκηρύσσατε πέρυσι, ἀφοῦ μόνον διὰ 40000 τόννους τὸ πολὺ διὰ τὰ πρὸς τὴν Τράπεζαν φθινοπωρινὰ καὶ μόνον χρέη κάμνετε μὲ 3000 τὴν δὲ ἄλλην συγκέντρωσιν τὴν γενικὴν μὲ 2300 δρχ. ἤτοι κατὰ 200 δρχ. μικροτέραν τοῦ 1949 καίτοι ὁ τιμάριθμος εἶναι μεγαλείτερος κατὰ 41,3%; Ποῦ εἶναι τὸ εἰδικὸν δελτίον τῶν εὐπόρων πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν σιτοπαραγωγῶν; Ἀντὶ τοῦ εἰδικοῦ δελτίου καταργεῖτε τὸ δελτίον ἄρτου, αὐξάνετε τὴν τιμὴν τοῦ ψωμιοῦ καὶ φορολογεῖτε τὸ ψωμὶ τοῦ φτωχοῦ καὶ ἐργαζομένου Λαοῦ κατὰ 300 δισεκατομμύρια διὰ νὰ καλύψητε ἄλλας ἀνάγκας τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ἀπαλλάσσετε τελείως τὰς εὐπόρους τάξεις, τὰς ὁποίας ἐλέγατε πὼς θὰ φορολογήσετε δι’ εἰδικοῦ δελτίου ἄρτου ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν. Ποῦ εἶναι λοιπὸν αἱ ὑποσχέσεις καὶ ἡ συγκέντρωσις μὲ 3000 δραχ.; Τὸ 1948 μὲ τιμάριθμον 346,8 εἴχομεν συγκέντρωσιν μὲ 1850, τὸ 1949 μὲ τιμάριθμον 369,8 ἤτοι 23% μεγαλείτερον εἴχομεν συγκέντρωσιν μὲ 2500 καὶ ἐφέτος 1950 μὲ τιμάριθμον 411,1 ἤτοι κατὰ 41,3% μεγαλείτερον ἔχομεν συγκέντρωσιν μὲ τιμὴν 2300 δρχ. ἤτοι μικροτέραν κατὰ 200 δρχ. ἐνῷ ἔπρεπε νὰ εἶχε ὑπερβῇ τὰς 3500. Ποῦ εἶναι ἐπαναλαμβάνω αἱ πομπώδεις ὑποσχέσεις καὶ ἐπαγγελίαι; Δικαιοῦται ὁ σιτοπαραγωγικὸς πληθυσμὸς νὰ σᾶς εἴπῃ ὅτι δὲν ἐτηρήσατε τὰς ὑποσχέσεις σας καὶ τὸν ἐξηπατήσατε. Καὶ τώρα, κ. Ἀντιπρόεδρε, θὰ σᾶς ὑπενθυμίσω καὶ τὰς ἀγορεύσεις καὶ τὰς ἐγγράφους δηλώσεις καὶ διαμαρτυρίας τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας κ. Δ. Χατζηγιάννη διὰ νὰ ἴδητε ὅτι ὅλην τὴν πολιτικὴν τῆς προστασίας τοῦ σίτου τὴν ἔχετε ἀναγάγῃ εἰς τὸ στάδιον τῆς δημοκοπίας καὶ ψηφοθηρίας καὶ μόνον. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ζητήματος τοῦ σίτου τὴν 24ην Ἰουνίου 1948, δι’ ἐγγράφου δηλώσεώς του κατατεθείσης εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς ὁ κ. Χατζηγιάννης διαμαρτύρεται διὰ τὴν τιμὴν τῶν 2500 τὴν ὁποίαν εἶχε καθορίσει ἡ ὑπὸ τὴν Προεδρίαν μου Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ ἐζήτει τὸ 1948 τιμὴν συγκεντρώσεως μὲ 3300 δρχ. κατ’ ὀκᾶν. Ἰδοὺ τί ἔγραφε: Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Δης Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς Κύριε Πρόεδρε, Διὰ τοῦ τύπου ἀνεκοινώθη σήμερον, ὅτι ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ σίτου ἀπεφάνθη, ὅπως ἡ τιμὴ τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου μὴ εἶναι κάτω τῶν 2500 δρχ. κατ’ ὀκᾶν. Ἐπιθυμῶ νὰ δηλώσω ὅτι δὲν μὲ εὑρίσκει σύμφωνον οὔτε ἱκανοποιεῖ αὕτη τὸ δικαιότατον αἴτημα τοῦ γεωργικοῦ μας κόσμου, ὅπως ἡ τιμὴ τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου τῆς ἐφετινῆς παραγωγῆς, δεινῶς πληγείσης καὶ ἀπὸ τὴν ἀναρχίαν καὶ ἐκ θεομηνιῶν ὁρισθῇ εἰς 3300 κατ’ ὀκᾶν. Παρ’ οἱανδήποτε πρότασιν Ἐπιτροπῆς ἡ πρωτοβουλία καὶ αἱ εὐθῦναι διὰ τὸν καθορισμὸν τῆς τιμῆς τοῦ σίτου ἀνήκει ἐξ ὁλοκλήρου εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν αὐτῆς. Ἂν ἡ συγκέντρωσις τοῦ σίτου ματαιωθῇ διὰ παρελκύσεως ἢ ἂν ἡ τιμὴ τοῦ σίτου δὲν ὁρισθῇ εἰς 3300 κατ’ ὀκᾶν οὔτε ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα θὰ δυνηθῇ νὰ εἰσπράξῃ τὰς πρὸς τοὺς γεωργοὺς χορηγήσεις της οὔτε ὁ γεωργικός μας κόσμος θὰ ἐνθαρρυνθῇ νὰ συνεχίσῃ τὴν παθητικὴν δι’ αὐτὸν καταστᾶσαν καλλιέργειαν τῆς γῆς. Ἀθῆναι 24 Ἰουνίου 1948.

Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ

Ἔρχομαι τώρα εἰς τὴν περυσινὴν συζήτησιν τοῦ σίτου 10 Ἰουνίου 1949 κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Χατζηγιάννης διεκήρυξεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ἐὰν ἦτο αὐτὸς Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας θὰ ἐνήργει γενικὴν συγκέντρωσιν πρὸς 3500 δρχ. κατ’ ὀκᾶν, ἄλλως θὰ παρῃτεῖτο διὰ νὰ ὑπάρξῃ κάποια πολιτικὴ εὐθιξία. Ἰδοὺ ἀκριβῶς τὶ ἔλεγεν: «Ἐὰν ἤμην εἰς τὴν θέσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας θὰ ἐνήργουν γενικὴν συγκέντρωσιν τοῦ σίτου καὶ θὰ ἔδιδα 3.500 κατ’ ὀκᾶν τιμὴν συγκεντρώσεως. Ἐὰν δὲν θὰ τὸ ἐπετύγχανον θὰ παρῃτούμην. Ἄς ὑπάρξῃ καὶ κάποια πολιτικὴ εὐθιξία».

§56Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Διαβάστε καὶ παρακάτω, διότι παραποιεῖτε τὰ κείμενα.

§57Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Καὶ ἐρωτῶ τώρα τὸν κ. Παπανδρέου ποῦ εἶναι ἡ τιμὴ συγκεντρώσεως κατὰ τὸ 1948 μὲ 3300 καὶ ποῦ ἡ τιμὴ συγκεντρώσεως κατὰ τὸ 1949 μὲ 3500 καὶ ποῦ ἡ πολιτικὴ εὐθιξία;

§58Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Εἰς τὴν Λάρισαν ποῖον ἐπευφήμησαν οἱ ἀγρόται μὲ πραγματικὸν παραλήρημα;

§59Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Καὶ δι’ ὅλων τούτων τῶν πομπωδῶν φράσεων καὶ ἀνευθύνων ὑποσχέσεων ἔχομεν μὲν Ὑπουργὸν τὸν κ. Χατζηγιάννην, γενικὴν ὅμως συγκέντρωσιν ὄχι μὲ 3500 ἀλλὰ μὲ 2300 ἤτοι μικροτέραν καὶ τοῦ 1949.......

§60Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Γιὰ 50.000 τόννους. Τὸ ἄλλο ρημάδι μὲ 1000 δρχ. τὴν ὀκᾶ.

§61Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. ... δι’ ἣν διεμαρτύρετο ἐντόνως καὶ μὲ τιμάριθμον ἐφέτος μεγαλείτερον τοῦ 1949 κατὰ 41,3% καὶ μὲ τιμὴν σίτου τῆς ἀγορᾶς 2200–2250 λόγῳ αὐξήσεως τοῦ δολλαρίου ἀπὸ 10.000 εἰς 15.000 ἐνῷ κατὰ τὸ 1949 ἡ τιμὴ τοῦ σίτου ἦτο 1500–1600 λόγῳ τοῦ ὅτι ὁ σῖτος Ἀμερικῆς ἔφθανε τσίφ Πειραιᾶ μὲ 1100 ἐνῷ ἐφέτος φθάνει μὲ 1750. Τὸ 1949 ἐδόθησαν 900 δρχ. κατ’ ὀκᾶν εἰς τὴν συγκέντρωσιν ἀπὸ τὴν τιμὴν τῆς ἀγορᾶς καὶ 1400 ἐπὶ πλέον τῆς τιμῆς τοῦ Ἀμερικανικοῦ, ἐνῷ ἐφέτος δίδονται 50–100 ἐπὶ πλέον τῆς τιμῆς τῆς ἀγορᾶς καὶ 550 τῆς τιμῆς τοῦ Ἀμερικανικοῦ. Ἡ συγκέντρωσις τῶν 40000 τόννων κατ’ ἀνώτατον ὅριον μὲ 3000 δρχ. δὲν εἶναι ἱκανὴ νὰ καλύψῃ τὰς μεγάλας καὶ πομπώδεις περυσινὰς ὑποσχέσεις μὲ 3500 δραχμάς. Ἐρωτῶ καὶ πάλιν τὸν κ. Παπανδρέου ὅταν τις ζητῇ διὰ τὸ 1948 τιμὴν συγκεντρώσεως γενικὴν μὲ 3300 καὶ τὸ 1949 τιμὴν 3500 κατ’ ὀκᾶν καὶ τὸ 1950 μὲ ηὐξημένον τὸν τιμάριθμον τῶν εἰδῶν τῆς γεωργικῆς καταναλώσεως καὶ τῶν βιομηχανικῶν καὶ κάμνει γενικὴν συγκέντρωσιν μὲ 2300 καὶ μερικὴν διὰ 40000 τόννους κατ’ ἀνώτατον ὅριον πρὸς 3000 διὰ τὰ φθινοπωρινὰ καὶ μόνον πρὸς τὴν Τράπεζαν χρέη, δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι πέρυσιν ἔκαμε πολιτικὴν δημοκοπίας καὶ ψηφοθηρίας καὶ μάλιστα ὅταν καταργῇ τὸ δελτίον καὶ αὐξάνῃ τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου κατὰ 600 δρχ. δι’ Ἀθήνας καὶ Πειραιᾶ καὶ 800–900 εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ ἐπιβαρύνει τὸν πτωχὸν λαὸν καὶ ἐργαζόμενον καὶ αὐτὸν τὸν ἀγρότην μὲ 300 δισεκατομμύρια φορολογίαν στὸ ψωμὶ μὲ τὸ ὁποῖον τρέφεται ὁ φτωχὸς καὶ ἐργαζόμενος Λαός; Δὲν θέλω βέβαια νὰ εἴπω, ὅτι ὁ κ. Χατζηγιάννης δὲν ἠγωνίσθη, δὲν προσεπάθησε νὰ φανῇ συνεπὴς πρὸς ἑαυτὸν, οὔτε ζητῶ ὅτι πρέπει νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν περυσινὴν περὶ παραιτήσεώς του δήλωσιν, ἀλλ’ ὅτι δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐπιτύχῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπέσχετο πέρυσιν ἂν καὶ ἡ κατάστασις ἐφέτος ἦτο κατὰ πολὺ εὐνοϊκωτέρα τῆς περυσινῆς ἀπὸ πάσης ἀπόψεως! Αἱ τυμπανοκρουσίαι σας, κ. Ἀντιπρόεδρε, περὶ ἐκπληρώσεως τῶν ὑποσχέσεών σας δὲν εἶναι δικαιολογημέναι οὔτε ἡ ὀργή σας καὶ τὰ κτυπήματα τῆς χειρός σας ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου οὔτε αἱ πρὸς ἐμὲ αἰτιάσεις σας ἐκτὸς ἂν ἡ ὀργή σας καὶ τὰ κτυπήματα τῆς χειρὸς ἐξεδήλωναν τὴν ἀγανάκτησίν σας διὰ τὴν οἰκτρὰν ἀποτυχίαν τοῦ χειρισμοῦ τοῦ σιτικοῦ προβλήματος. Ἡ γενικὴ τιμὴ τῆς συγκεντρώσεως μὲ 2.300 καὶ ἡ μερικὴ τοιαύτη τῶν 40000 τόννων κατ’ ἀνώτατον ὅριον πρὸς 3000 διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν φθινοπωρινῶν καὶ μόνον πρὸς τὴν Τράπεζαν χρεῶν καὶ ὄχι τῶν θεριστικῶν θερινῶν καὶ μεσοπροθέσμων δι’ ἀγορὰν ζώων καὶ γεωργικῶν μηχανημάτων καὶ μάλιστα μὲ αὔξησιν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου ἀπὸ 600 –900 δρχ. κατ’ ὀκᾶν καὶ μὲ κατάργησιν τοῦ δελτίου ἄρτου εἶναι ἄδικος, διότι καὶ αἱ δαπάναι τῆς καλλιεργείας ηὔξησαν ἄνω τῶν 3000 δρχ. λόγῳ αὐξήσεως τοῦ τιμαρίθμου κατὰ 41,3% τῶν γεωργικῶν εἰδῶν καὶ κατὰ 56,4% τῶν βιομηχανικῶν τοιούτων καὶ πρέπει ἡ Κυβέρνησις ὄχι διὰ νὰ εἶναι ἀπολύτως συνεπὴς πρὸς τὰς ἐπαγγελίας της ἀλλὰ νὰ προσεγγίσῃ κάπως πρὸς αὐτάς, νὰ ἀναθεωρήσῃ τὰς ἀποφάσεις της καὶ νὰ αὐξήσῃ τὴν τιμὴν τῆς γενικῆς συγκεντρώσεως εἰς 3000 δρχ. τοὐλάχιστον καὶ διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν πρὸς τὴν Τράπεζαν χρεῶν εἰς 3.500, διαθέτουσα πρὸς τοῦτο ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τῶν 300 δισεκατομμυρίων ἐκ τῆς ὑπερτιμήσεως τοῦ ἄρτου. Ὁ ἐργαζόμενος καὶ φτωχὸς Λαὸς εὐχαρίστως θὰ δεχθῇ τὴν ἐπιβάρυνσιν ταύτην καὶ τὴν φορολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρτου ἀρκεῖ ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τοῦτο νὰ διατεθῇ διὰ τὴν προστασίαν τοῦ σιτοπαραγωγοῦ καὶ ὄχι διὰ τὴν κάλυψιν ἄλλων ἀναγκῶν καὶ ἐπωφελῶν, ἔστω, τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔχῃ βαρυτάτην εὐθύνην ἔναντι τοῦ ἐργαζομένου καὶ πτωχοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ τῶν σιτοπαραγωγῶν μικρᾶς καλλιεργείας, ἂν τὸ ποσὸν τῶν 300 δισεκατομμυρίων μὲ τὸ ὁποῖον φορολογεῖ τὸν πτωχὸν Λαὸν καὶ ὄχι τὰς εὐπόρους τάξεις αἱ ὁποῖαι δὲν τρώγουν ψωμὶ ἢ ἂν τρώγουν εἶναι ἐλάχιστον ἔναντι τοῦ ψωμοσυντηρήτου πτωχοῦ λαοῦ, δὲν τὸ διαθέσει ὁλόκληρον διὰ τὴν αὔξησιν τῆς γενικῆς τιμῆς τῆς συγκεντρώσεως εἰς 3000 δρχ. τοὐλάχιστον καὶ θελήσῃ νὰ καλύψῃ, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος, ἄλλας ἀνάγκας ἐπωφελεῖς. Ποιοῦμαι ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἀναθεωρήσῃ τὰς ἀποφάσεις της καὶ τὸ ἐκ τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου ποσὸν διαθέσῃ ὁλόκληρον ὑπὲρ τῆς τιμῆς τῆς συγκεντρώσεως, διότι εἶναι δίκαιον καὶ ὀρθὸν νὰ προστατευθῇ ὁ σιτοπαραγωγός, ἀφοῦ ἀναγνωρίζει, ὅτι οὗτος καὶ μάλιστα ὁ μικρός, δέον νὰ προστατευθῇ σοβαρῶς, ἀφοῦ ἐθυσίασε τὰ πάντα εἰς τὸν βωμὸν τῆς Πατρίδος καὶ μὲ τὸ ὅπλον εἰς τὰς χεῖρας ἐκαλλιέργησε τὴν γῆν καὶ ἔγραψε νέας ἐνδόξους καὶ ὑπερλάμπρους σελίδας εἰς τὴν ἱστορίαν μας εἰς τὸν Γράμμον, τὸ Βίτσι καὶ εἰς τὰς χαράδρας καὶ τὰ Ἑλληνικὰ βουνά. (Χειροκροτήματα).

§62Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε συνάδελφε, τώρα ποὺ ἐτελειώσατε ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς ἐρωτήσω διατὶ πέρυσι παρετηρήθη ἔντονος διαμαρτυρία τῶν ἀγροτῶν καὶ ἐφέτος δὲν παρετηρήθη οὐδὲ ἡ παραμικρὰ τοιαύτη;

§63Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ὅσον ἐνόησεν ἡ Βουλὴ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐμμέσου ἐκλογῆς Δημάρχων ἄλλο τόσον ἐνόησαν καὶ οἱ ἀγρόται τὸν τρόπον προστασίας των. (Γέλωτες).

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γουλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§65Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐξήγγειλεν ὅτι θὰ λάβῃ πρὸς προστασίαν τῆς σιτοπαραγωγῆς, ἰσχυρίσθη μετά τινος θριαμβολογίας ὅτι ἐξεπλήρωσεν ὅσα ἐπηγγέλθη καὶ ὅτι ἐδημιούργησε τὴν εὐτυχίαν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Ἂς ἴδωμεν μέχρι ποίου σημείου ἐξεπλήρωσε τὰς ὑποσχέσεις της καὶ ποίαν εὐτυχίαν ἐδημιούργησε διὰ τοὺς ἀγρότας, ποίαν δὲ εὐημερίαν ἐξησφάλισε διὰ τὰς ἄλλας κοινωνικὰς τάξεις. Πρὶν εἰσέλθω εἰς τὴν κριτικὴν τῶν κυβερνητικῶν μέτρων θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ μοῦ δώσῃ ἀπαντήσεις τινάς, διὰ νὰ ἔχωμεν ὡρισμένα δεδομένα, ἐπὶ τῶν ὁποίων νὰ στηριχθῶμεν, διότι θὰ εἶναι ἄσκοπον κατὰ τὴν πρόοδον τῆς συζητήσεως νὰ ἀμφισβητοῦμε τοὺς ἀριθμούς. Διὰ νὰ καταλήξητε εἰς τὸν καθορισμὸν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου εἰς 2400 δρχ. ἀναμφισβητήτως ἐκάματε ὡρισμένους ὑπολογισμούς, προκειμένου νὰ καθορίσητε μίαν μέσην τιμὴν σίτου, τιμὴ ἡ ὁποία θὰ δώσῃ τιμὴν ἄρτου 2400 δρχ. Καὶ ἔχομεν τρεῖς κατηγορίας σίτου, τὸν σῖτον τὸν ἀλλοδαπόν, τὸν σῖτον τῆς συγκεντρώσεως καὶ τὸν σῖτον τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Ἡ τιμὴ τοῦ πρώτου εἶναι γνωστή, εἶναι 428.000 τῆς διεθνοῦς συμβάσεως πρὸς 85 δολλ. τσίφ Ἑλληνικοὺς λιμένας. Ποῖαι εἶναι αἱ τιμαὶ τῶν ἄλλων κατηγοριῶν σίτου; Διότι θὰ εἶναι ἄσκοπον νὰ συζητοῦμεν καὶ ἐγὼ νὰ ὑποστηρίζω τὴν Αʹ τιμὴν καὶ σεῖς νὰ ὑποστηρίζετε τὴν Βʹ τιμήν. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι θὰ γίνῃ εἰσαγωγὴ 500.000 τόννων σίτου ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς;

§66Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ συζήτησις χωρὶς νὰ μᾶς δώσετε τοὺς ἀριθμούς.

§67Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Θὰ εἰσαχθοῦν 428.000 τόννοι ἐπὶ τῇ βάσει τῆς συμβάσεως μὲ τιμὴν κατὰ τόννον 85 δολλάρια. Σεῖς εἶσθε τότε Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, δὲν ἠξεύρετε τοὺς ἀριθμούς; Ἐὰν κάμετε ὑπολογισμοὺς θὰ τοὺς εὕρετε. Σᾶς εἶπα ὅτι τὰ χρέη εἶναι 170 δισεκατομμύρια δρχ., ἐκ τῶν ὁποίων 120 δισεκατ. ἐφετινά, καὶ 50 δισεκατομ. παλαιὰ καθυστερούμενα. Ἀφοροῦν τὰ ἐφετεινὰ 274.000 ἀγρότας.

§68Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλετε νὰ εἴμεθα σύμφωνοι ἐπὶ ὡρισμένων ἀριθμῶν ἐκ τῶν προτέρων; Διότι ἐὰν μᾶς ἀναπτύξητε σεῖς βραδύτερον θὰ μᾶς ἀναγκάσητε νὰ ἐπανέλθωμεν. Διὰ νὰ μὴ ἐπανέλθωμεν εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴμεθα σύμφωνοι ἐπὶ ὡρισμένων ἀριθμῶν. Θὰ εἰσαγάγητε μόνον 428.000 τόννους σίτου ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς;

§69Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ἐκ τῆς συμβάσεως.

§70Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἐρωτῶ ἐπὶ τῇ βάσει ποίων δεδομένων;

§71Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Θὰ μὲ ἀκούσητε.

§72Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πέραν τῶν 428.000 τόννων θὰ εἰσάγετε ἄλλον;

§73Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ ὑπολογίζω ναί. Ἄλλοι ἐμπειρογνώμονες λέγουν ὄχι, ἡ εἰδική μου ὑπηρεσία λέγει ναί. Δηλαδὴ θὰ εἰσαχθοῦν 450.000 τόννοι.

§74Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πρὸς ποίαν τιμήν;

§75Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Εἶναι 105 δολλάρια τὸν τόννον.

§76Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ νὰ συνεννοούμεθα. Σεῖς εἴπατε ὅτι μὲ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν 450.000 τόννων, μὲ τὴν συγκέντρωσιν τῶν 170.000 τόννων, ὅπως ὑπολογίζετε, θὰ τὰ ἰσοφαρίσητε μὲ τὴν τιμὴν ἄρτου 2.400; Ἡμεῖς θέλομεν νὰ ἴδωμεν ἐὰν οἱ ὑπολογισμοί σας εἶναι ἀκριβεῖς. Δῶστε μας αὐτοὺς τοὺς ὑπολογισμούς σας.

§77Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Κάμετε καὶ σεῖς τοὺς ἰδικούς σας ὑπολογισμούς.

§78Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι πρωτοφανὴς ἡ θεωρία σας. Τὰ στοιχεῖα πρέπει νὰ κατατεθοῦν εἰς τὴν Βουλήν. Ἐγὼ δὲν τολμῶ νὰ τοὺς φέρω τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἔχω. Ὀφείλετε νὰ μᾶς δώσητε τοὺς ἀριθμούς. Τοὺς ἀριθμοὺς θὰ μᾶς τοὺς δώσητε μὲ τὴν κατάθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Νὰ μᾶς τοὺς δώσητε σήμερον διὰ νὰ ἠξεύρωμεν ποία θὰ εἶναι ἡ ἐπιβάρυνσις τοῦ προϋπολογισμοῦ. Εἶναι τόσον ἁπλοῦν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§79Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Πέραν τοῦ δασμοῦ τίποτα δὲν ὑπάρχει.

§80Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ πάρετε τὴν τιμὴν νὰ προσθέσητε εἰς τὰ ἔξοδα καὶ τὰ ἀλεστικὰ διὰ νὰ φτιάξωμε τὸ ψωμί. Ἠμπορεῖ νὰ ἔχετε περίσσευμα ἢ ἔλλειμα.

§81Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁρίσατε τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου, ἐκάματε ὡρισμένους λογαριασμούς· ἡ μέση τιμὴ τόσον, ὁ ἄρτος τόσον. Ἑπομένως, ἄνευ ἐλλείμματος, ἔχομεν...

§82Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Τὸ μὲν σιτάρι θὰ τὸ δίδῃ τὸ Κράτος εἰς τοὺς μύλους πρὸς 2020 δρχ. κατ’ ὀκᾶν...... (ἀναγινώσκει)........

§83Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς τὴν εὑρήκατε αὐτὴν τὴν τιμήν; Μὲ πόσους τόννους ἀλλοδαποῦ σίτου καὶ γενικῆς συγκεντρώσεως ὑπολογίζετε; Διότι, ἂν πάρετε τῆς Τραπέζης 40.000 τόννους....

§84Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). 60.000 εἶναι τῆς Τραπέζης.

§85Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄν πάρετε ὀλιγωτέρας ἀπὸ τὴν τακτικὴν συγκέντρωσιν...

§86Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Θὰ ἔχω ὀλιγώτερα ἔξοδα.

§87Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν 70.000 τόννων ὑπολογίζετε τὴν τιμήν;

§88Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν 60.000 τόννων. Σᾶς εἶπα ὅτι 140 δισεκατομμύρια εἶναι τὰ χρέη ποὺ θὰ πληρωθοῦν ἀπὸ τὴν συγκέντρωσιν. Μὲ 3.000 δραχ. Κάμετε τὸν λογαριασμόν, νὰ ἴδητε.

§89Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπολογίζετε ὅτι θὰ συγκεντρώσετε 60.000 τόννους τῆς συγκεντρώσεως τῆς Τραπέζης καὶ πόσους τῆς ἄλλης συγκεντρώσεως;

§90Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ἀπεριορίστως. Ἄν εἶχα αὐτὸ τὸ μέτρον, θὰ κατρακύλιζαν καὶ σήμερον αἱ τιμαί.

§91Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἀπαντῶ ὅτι...

§92Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Τὸ σιτάρι ἐπωλήθη 800 δρ. τὴν ὀκᾶν. Αὐτὸ εἶναι τὸ θαῦμα. 1200 δρ. θὰ ἔφθανεν ἂν δὲν εἶχα αὐτὴν τὴν συγκέντρωσιν.

§93Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄν συγκεντρώσετε περισσοτέρους τῶν 150.000 τόννων ἀπὸ τὴν συγκέντρωσιν τὴν τακτικήν, ἀνατρέπονται ὅλοι οἱ λογαριασμοί σας. Θὰ ἔχετε 15 δισεκατομμύρια ἔλλειμμα. Πῶς τὸ ξεύρετε ὅτι θὰ σταματήσετε ἐκεῖ;

§94Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Θὰ πενθήσετε σεῖς δι’ αὐτό; Τί θέλετε νὰ κάμωμεν;

§95Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σεῖς, τί λέγετε; Δὲν θὰ ἔχετε ἔλλειμμα;

§96Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχετε ὑποστῆ ἴσως κάποιαν ἐπίδρασιν ἐκ τῆς προηγουμένης ἀγορεύσεως καὶ εἶσθε εἰς μίαν ὀξύτητα ἡ ὁποία δὲν εἶναι σύμφωνος μὲ τὸ θέμα, ἀλλὰ καὶ οὔτε εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ. Εἶσθε ἄδικος πρὸς τὰ αἰσθήματα τῆς ἀντιπολιτεύσεως, εἰς τὰ ὁποῖα ὀφείλετε μίαν ἀπάντησιν, εἶσθε ἄδικος ἐξ ἀρχῆς ἐκ τῆς προηγουμένης, ἴσως, ἀγορεύσεως. Ποῖον εἶναι τὸ αἴτημα τῆς ἀντιπολιτεύσεως; Ὑπάρχει ἢ ὄχι ἔλλειμμα εἰς τὸν Προϋπολογισμόν; Δύο ἀριθμούς, θέλομεν: Τί δαπάνας ἔχετε δι’ ὅλην αὐτὴν τὴν ἱστορίαν, διὰ τὸ σιτάρι ποὺ θὰ φέρετε ἀπὸ ἔξω, διὰ τὰ ἔξοδα τῆς συγκεντρώσεως καὶ τὴν τιμὴν τῆς συγκεντρώσεως κ.ο.κ. καὶ ἔπειτα τί ἔσοδα ἔχετε ἐκ τῆς πωλήσεως τοῦ ψωμιοῦ εἰς τὸν κόσμον μὲ τὸ δελτίον; Ἐὰν κάμωμεν συγκέντρωσιν αὐτῶν τῶν δύο ἀριθμῶν, θὰ ἴδωμεν ἐὰν ἔχετε ἔλλειμμα ἢ ὄχι. Τί δικαιότερον ἀπὸ τοῦ νὰ ζητήσῃ ἡ ἀντιπολίτευσις αὐτοὺς τοὺς δύο ἀριθμούς, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἀναμφισβητήτως ἐκάματε τοὺς λογαριασμούς σας καὶ ἐβγάλατε τὸ συμπέρασμα ὅτι δὲν ἔχετε ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον ὅμως συμπέρασμα δικαιοῦται ἡ ἀντιπολίτευσις νὰ τὸ ἐλέγξῃ διότι αἱ πληροφορίαι μας ἢ μᾶλλον οἱ ἀριθμοί μας εἶναι τοιοῦτοι, ὥστε νὰ μᾶς παρέχεται τὸ δεδομένον ὅτι ἔχομεν ἔλλειμμα καὶ σοβαρὸν εἰς τὸν Προϋπολογισμόν. Ὥστε, κύριε Ὑπουργέ, ἔχετε κατὰ τοῦτο ἄδικον ἔναντι τοῦ δικαιοτάτου αὐτοῦ αἰτήματος τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι δὲν μᾶς δίδετε αὐτοὺς τοὺς βασικοὺς ἀριθμούς, τὰς δαπάνας σας δι’ ὅλην αὐτὴν τὴν διαχείρισιν τοῦ σίτου καὶ τὰ ἔσοδά σας. Ἔχετε τρεῖς ἀριθμούς: Τὸ σιτάρι πού θὰ φέρετε ἀπ’ ἔξω πόσο στοιχίζει; Ἔχετε δαπάνας συγκεντρώσεως καὶ τιμήν, ἔχετε κατασκευαστικὰ ἄρτου· πόσα εἶναι; Ἡ συγκέντρωσις αὐτῶν τῶν δύο ἀριθμῶν καὶ ἡ ἀφαίρεσις τοῦ ἑνὸς ἀπὸ τὸν ἄλλον, σᾶς δίδει τὸ πλεόνασμα ἢ τὸ ἔλλειμμα ἢ τὸ ἰσοζύγιον τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἐὰν δὲν εἶσθε πρόχειρος σήμερον, νὰ μᾶς τὰ δώσετε αὔριον. Δὲν δύναται νὰ διεξαχθῇ καὶ νὰ προχωρήσῃ μία καλόπιστος συζήτησις μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ ἀντιπολιτεύσεως, χωρὶς νὰ ἔχωμεν αὐτοὺς τοὺς στοιχειώδεις ἀριθμούς.

§97Π. ΚΑΛΠΑΚΤΣΟΓΛΟΥ. Ἐρωτῶ τὸν προλαλήσαντα συνάδελφον, ὁ ὁποῖος ὡμίλησε περὶ ἐλλείμματος 150 δισεκατομμυρίων, αὐτὸ θὰ βαρύνῃ τοὺς ἀγρότας ἢ θὰ βαρύνῃ τὸ κόστος; Ἀλλὰ ἐκεῖνο ποὺ ἡμᾶς ἐνδιαφέρει εἶναι πῶς θὰ ἱκανοποιήσωμεν τοὺς ἀγρότας καὶ τότε θὰ μᾶς ἐνδιέφερε ἐὰν τὸ ἔλλειμμα αὐτὸ ἐπεβάρυνε τὸν ἀγρότην. Ἡ Κυβέρνησις ὅμως διὰ τῆς τιμῆς τὴν ὁποίαν καθιέρωσεν ἱκανοποιεῖ τοὺς ἀγρότας καὶ δι’ αὐτὸ πανηγυρίζουν.

§98Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς δώσω ἐγὼ τὴν ἀπάντησιν, ἀλλὰ ἂν θέλετε νὰ ἀγορεύσετε, νὰ ἀνέλθετε εἰς τὸ βῆμα νὰ ὁμιλήσετε.

§99Π. ΚΑΛΠΑΚΤΣΟΓΛΟΥ. Ἤδη σᾶς ἔκρινεν ὁ λαός. Σήμερον θὰ σᾶς κατακρίνῃ διὰ τὴν στάσιν σας.

§100Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἴμεθα ἀντίθετοι εἰς τὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, προκειμένου νὰ ἱκανοποιηθοῦν οἱ ἀγρόται, ἀλλὰ νὰ τὸ ξεύρωμεν.

§101Π. ΚΑΛΠΑΚΤΣΟΓΛΟΥ. Ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας τί ἐκάματε;

§102Μ. ΜΑΝΤΑΣ. (Ὁμιλεῖ ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν κ. Καλπακτσόγλου, ἀλλὰ δὲν ἀκούεται λόγῳ τοῦ θορύβου καὶ τῶν κωδωνοκρουσιῶν).

§103Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐζητήσαμεν τὰς πληροφορίας αὐτὰς εἶναι διὰ νὰ μὴ συζητῶμεν ἐπὶ τῇ βάσει δεδομένων ἀσαφῶν καὶ ἀορίστων. Διότι, ὅπως ὀρθῶς σᾶς εἶπεν ὁ κ. Στεφανόπουλος, διὰ νὰ εὕρετε μίαν τιμήν, ἐκάματε μερικοὺς λογαριασμούς...

§104Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Πέρυσι ὅταν ἐξηγγείλατε τὰ μέτρα σας ὡρίσατε τιμὰς συγκεντρώσεως 2.500 δρχ. κατ’ ὀκᾶν καὶ διὰ ποσὸν 50.000 τόννων, ἐμμέσως δὲ ἐλάβατε μέτρα ἀπαγορεύσεως χορηγήσεως ἀλεύρων κλπ. Ἡμεῖς τὰς ἠμφισβητήσαμεν καὶ ἀνεμέναμεν, διὰ νὰ σᾶς μεταφέρωμεν τὴν φωνὴν τῆς διαμαρτυρίας τῶν ἐπαρχιῶν ὅπου ἡ τιμὴ τοῦ σίτου κατῆλθεν εἰς τὰς 1600 μὲ 1500 δρχ. Σήμερον ἡ Κυβέρνησις σᾶς εἶπεν ἐπὶ τῇ βάσει ὑπολογισμῶν ὅτι θὰ εἰσαγάγῃ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ 450.000 τόννους σίτου ἐκ τῶν ὁποίων 428.000 πρὸς 85 δολλάρια τὸν τόννον, τὸ δὲ ὑπόλοιπον πρὸς 105 δολλάρια τὸν τόννον, καὶ θὰ συγκεντρώσῃ δι’ ἀπόσβεσιν χρεῶν πρὸς τὴν Τράπεζαν 60.000 τόννους πρὸς 3.000 δρχ. τὴν ὀκᾶν καὶ θὰ δεχόμεθα προσφορὰν σίτου ἀπεριορίστως μὲ τιμὴν συγκεντρώσεως 2.300 δρχ. τὴν ὀκᾶν. Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δεδομένων αὐτῶν καὶ ἐνῷ ἡ Ἑλληνικὴ παραγωγὴ ἀνέρχεται εἰς 900.000 τόννους ὑπολογίσατε πόσον ἀπάνω κάτω ἔρχεται νὰ συγκεντρώσῃ τὸ Κράτος. Ἀνακουφίζεται ὁ προϋπολογισμὸς ἀπὸ τὰ 300 δισεκατομμύρια δρχ. καὶ δὲν προστίθεται εἰς τὴν κατ’ εὐθεῖαν μεταφορὰν εἰς Πειραιᾶ τοῦ εἰσαγομένου σίτου τὸ ποσὸν τῶν 264 δρχ. κατ’ ὀκᾶν, καὶ ἐνῷ ἔξω πανηγυρίζουν οἱ ἀγρόται ἐλᾶτε σεῖς ἡ Ἀντιπολίτευσις μὲ τὴν καλοπιστίαν σας νὰ συζητήσετε, καὶ νὰ παρουσιάζεσθε, ὅτι διαφωνεῖτε ἐπὶ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις.

§105Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς εὑρήκατε ὅτι διαφωνοῦμεν. Ἠμπορεῖ καὶ νὰ συμφωνήσωμεν ἂν μᾶς δώσητε τοὺς ἀριθμοὺς ποὺ σᾶς ζητοῦμεν. Ἀλλὰ δὲν μᾶς δίδετε τοὺς ὑπολογισμούς σας. Ὁμολογῶ ὅτι αὐτὸ μοῦ εἶναι ἀκατανόητον.

§106Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Ἐγὼ θὰ τὰ εἴπω, ἀλλὰ θέλω νὰ ἴδω τὶ θὰ εἴπητε σεῖς ποὺ ἀντιπολιτεύεσθε καλοπίστως.

§107Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ἡ συγκέντρωσίς σας ἀνέλθῃ εἰς 250.000 τόννους, οἱ ὑπολογισμοὶ ποὺ ἐκάματε διὰ νὰ κανονίσετε τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου εἰς 2.400....

§108Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Σεῖς θέλετε, κύριοι, μὲ τὴν καλόπιστον ἀντιπολίτευσιν, νὰ σᾶς εἴπω ὅτι τὸ μάξιμουμ ποὺ θὰ συγκεντρώσω εἶναι ἄλφα, διὰ νὰ ἐμπνεύσω τὸν τρόμον καὶ τὸν πανικὸν ἔξω, ὅτι πέραν αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ δὲν θὰ συγκεντρώσω. Δὲν θὰ σᾶς κάμω αὐτὴν τὴν εὐχαρίστησιν. Πᾶσαν ὀκᾶν σίτου θὰ τὴν παίρνω. (Χειροκροτήματα).

§109Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγετε ὅτι θέλομεν νὰ ἐμπνεύσωμεν τὸν πανικὸν εἰς τὸν κόσμον...

§110Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Τὸ φοβοῦμαι.

§111Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχομεν ἱστορίαν, ἡ ὁποία δὲν σᾶς δίδει τὸ δικαίωμα νὰ σκέπτεσθε, ὅτι τὸ Λαϊκὸν κόμμα ἔχει τοιαύτας ἀντιλήψεις.

§112Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Τὴν φορὰν αὐτὴν κάμνετε πολιτικήν.

§113Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πολιτικὴν ἐκάματε ἐσεῖς, ἀλλ’ ἀπὸ ἡμᾶς δὲν ἠκούσατε οὔτε λέξιν ἀκόμα.

§114Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Εἰς τὸ παρελθόν, ὅταν ὁ ἀγρότης εὕρισκε συμφέρον ἀπὸ τὴν τιμὴν τῆς συγκεντρώσεως, ἡ συγκέντρωσις ἀνῆλθεν εἰς τὸ 28–29% ἐπὶ τῆς παραγωγῆς, δηλαδὴ ἐπὶ 767.000 τόννων τὸ 1938 συνεκεντρώθησαν 203.000 εἰς τὴν τιμὴν τῶν 9,41 δρ. Τὸ 1939 ἐπὶ 713.000 τόννων ἡ συγκέντρωσις ἀπέδωσε 237.000 τόννους. Αὐτὰ εἶναι χρήσιμα, διότι δίδουν τὸ ποσὸν τῆς συγκεντρώσεως ἐπὶ τῇ βάσει τῆς παραγωγῆς καὶ φανερώνουν τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ ἀγρότου νὰ προσφέρῃ ἐφ’ ὅσον ἡ τιμὴ εἶναι συμφέρουσα.

§115Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὶ ποσὸν ὑπολογίζετε ὅτι ἀνέρχονται οἱ σιτοκαλλιεργηταὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα;

§116Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Εἰς 600.000, ἐκ τῶν ὁποίων κυρίως σιτοπαραγωγοὶ εἶναι 350.000.

§117Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς ποίαν ποσότητα ὑπολογίζετε ὅτι θὰ ἀνέλθῃ τὸ ποσὸν τοῦ σίτου, τὸ ὁποῖον θὰ κρατήσουν διὰ τὰς ἀνάγκας των οἱ σιτοπαραγωγοί;

§118Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Κάμετε σεῖς τὸν ὑπολογισμόν.

§119Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Τὰ θέματα αὐτὰ δὲν εἶναι οἰκογενειακὴ ὑπόθεσις, κ. Ὑπουργέ. Εἶναι γενικοῦ ἐνδιαφέροντος. Καὶ ὅταν ζητοῦνται στοιχεῖα ἀπὸ τὴν ἀντιπολίτευσιν.....

§120Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Σᾶς τὰ ἔδωσα.

§121Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἀκούω νὰ λέγετε «κάμετε τοὺς λογαριασμούς σας». Ἡ Κυβέρνησις εἶσθε σεῖς, σεῖς ἔχετε τὰς ὑπηρεσίας, σεῖς ὀφείλετε νὰ ἀπαντήσετε εἰς κάθε αἴτησιν τῆς ἀντιπολιτεύσεως πρὸς παροχὴν στοιχείων, βάσει τῶν ὁποίων θὰ δυνηθῇ νὰ κρίνῃ ἐὰν τὰ ἐξαγγελθέντα μέτρα εἶναι συμφέροντα. Λέγετε ὅτι θὰ συγκεντρώσητε 280.000....

§122Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Δὲν εἶπον τίποτε. Ἐγὼ θὰ συγκεντρώσω πᾶν ποσόν, τὸ ὁποῖον μοῦ προσφέρεται. Ποῖον θὰ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα, ἐγὼ ἔχω ἕνα ὑπολογισμόν, σεῖς κάμνετε διάφορον.

§123Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Δηλαδή, ἔχετε τὰ 450 δισεκατομμύρια, ποὺ θὰ χρειασθοῦν διὰ τὴν συγκέντρωσιν; Δὲν ἤκουσα αὐτὴν τὴν ἀπάντησιν. Ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ἐρωτήσω καὶ σεῖς τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀπαντήσητε. Ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ ἀπαντήσητε, διότι ἄλλος εἶναι ὁ τρόπος τῶν τεχνασμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν ἄλλο μέσον τακτοποιήσεως τῆς γεωργικῆς πολιτικῆς παρὰ μόνον τὸν ψυχολογικὸν παράγοντα.

§124Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Ἀμφιβάλλετε ὅτι θὰ χρειασθοῦν 450 δισεκατομμύρια;

§125Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Θὰ χρειασθοῦν 350 δισεκατομμύρια; Ἐγώ, κύριε Ὑπουργέ, ὑπολογισμοὺς αὐθαιρέτους κάμνω σύμφωνα μὲ τὰς σκέψεις μου, ἐφ’ ὅσον σεῖς δὲν μοῦ δίδετε ἐπισήμους ἀριθμούς. Δὲν ἠμπορῶ ἑπομένως νὰ ἔχω καμμίαν εὐθύνην.

§126Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ εἶναι δεκτὸς εἰς τὴν συγκέντρωσιν ἐκεῖνος ὁ παραγωγός, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἔχῃ προσφέρει προηγουμένως εἰς τὴν Τράπεζαν πρὸς ἐξόφλησιν τοῦ χρέους του; Θὰ εἶναι δεκτός, ναὶ ἢ ὄχι;

§127Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Διατί, κύριε συνάδελφε, νὰ πάῃ εἰς τὴν συγκέντρωσιν γιὰ 2.300, ἐνῷ πηγαίνοντας εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν θὰ πάρῃ 3.000 δραχμάς;

§128Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Ἐκεῖ δὲν θὰ πάρῃ χρήματα, ἐκεῖ θὰ ἐξοφλήσῃ τὸ χρέος του.

§129Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἐρωτῶ λοιπόν, κύριε Ὑπουργέ, θὰ γίνῃ δεκτὸς ὁ παραγωγὸς αὐτὸς ἐὰν πάῃ ἀπ’ εὐθείας εἰς τὴν συγκέντρωσιν;

§130Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ τὸ Κράτος δηλοῖ ὅτι θὰ πάρῃ κάθε ποσότητα, θὰ γίνῃ δεκτὸς ὁ παραγωγός. Διατὶ κάμετε αὐτὴν τὴν ἐρώτησιν;

§131Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἔχω περίσσευμα 500 ὀκάδες καὶ δὲν θέλω νὰ ἐξοφλήσω τὸ χρέος μου, ἀλλὰ τὰς 500 ὀκάδας θὰ τὰς διαθέσω δι’ ἄλλας ἀνάγκας. Καὶ ἐρωτῶ: θὰ δεχθῇ τὸ Κράτος τὴν ποσότητα αὐτήν;

§132Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ τὴν δεχθῇ.

§133Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ μοῦ ἀπαντᾶτε σεῖς.

§134Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι δὲν θὰ τὸ πῆτε σεῖς, ἀλλὰ θὰ τὸ δώσητε σὲ μένα.

§135Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ θὰ τὸ δώσω σὲ ἄλλον νὰ τὸ πάῃ;

§136Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Τὸ σπουδαιότερον, κύριε συνάδελφε, εἶναι ἡ συγκράτησις τῆς τιμῆς τοῦ σίτου.

§137Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς αὐτὸ πρέπει νὰ ἔχωμεν ὡρισμένα στοιχεῖα.

§138Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ κατέλθῃ ὁ ρήτωρ καὶ νὰ συζητήσῃ ἡ Βουλὴ μόνη της. Δὲν εἶναι τρόπος συζητήσεως αὐτός.

§139Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Ἐὰν θέλετε νὰ μοῦ κάμετε ἕνα ἐρωτηματολόγιον, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ τὸ κάμετε ἰδιαιτέρως.

§140Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλη αὐτὴ ἡ συζήτησις, κύριε Ὑπουργέ, θὰ ἐτερματίζετο μὲ τρεῖς λέξεις. Κύριοι βουλευταί, διὰ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις, μακρὰν τοῦ νὰ ἐκπληρώνῃ τὴν ὑπόσχεσιν, τὴν ὁποίαν ἔδωσε κατὰ τὸ παρελθὸν εἰς τοὺς ἀγρότας, διότι ὅσοι ἐξ ὑμῶν εὑρέθητε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ὅτε ἐγένετο συζήτησις ἐπὶ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἡ τότε Κυβέρνησις ἐξήγγειλεν ὅτι λαμβάνει πρὸς προστασίαν τῶν σιτοπαραγωγῶν, θὰ ἐνθυμῆσθε, ἀλλὰ θὰ ἐνθυμῆται καὶ ἡ κοινὴ γνώμη καὶ ὅλοι οἱ ἀγρόται, ὅτι ὁ ἤδη Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος ἰσχυρίσθησαν ὅτι ἔχουν ἑτοίμην λύσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν εἶναι δυνατὸν κατὰ μὲν τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ γίνῃ συγκέντρωσις ἀκαθορίστου ποσοῦ μὲ δραχμὰς 3.500, κατὰ δὲ τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος 100.000 τουλάχιστον τόννων πρὸς 3.000 δρχ. κατ’ ὀκᾶν. Καὶ ὅταν ἡμεῖς τοὺς ἀπαντήσαμεν ὅτι αἱ οἰκονομικαὶ συνθῆκαι, ὑπὸ τὰς ὁποίας τελοῦμεν, δὲν ἐπιτρέπουν μείζονα προστασίαν ἐκείνης τὴν ὁποίαν παρέχομεν διὰ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἐξηγγείλαμεν μᾶς ἀπήντησαν ὅτι ἔχουν ἕτοιμον σχέδιον, —ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος προσεφέρθη μάλιστα νὰ μᾶς δώσῃ ἕτοιμον τὸ σχέδιον,— ὥστε δίδοντες τιμὴν 3.000 δραχμῶν οὔτε πληθωρισμὸν θὰ ἐπέφερον, διότι θὰ ἐγένετο ἐκτεταμένη χρηματοδότησις, οὔτε τὸν δημόσιον προϋπολογισμὸν θὰ ἐπεβάρυνον, οὔτε καὶ τὴν κατανάλωσιν. Καὶ ἡ λύσις αὐτὴ ὁμολογουμένως ἐφαίνετο δικαία καὶ πραγματεύσιμος, καθ’ ἃ ὁ ἴδιος ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος ἰσχυρίζετο καὶ ἦτο δικαία ἡ λύσις διότι ἐπρόκειτο περὶ τῆς καθιερώσεως δελτίου ἄρτου εὐπόρων. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος ἔλεγε: «Ὑπάρχουν 7.000.000 Ἑλλήνων, τὸ ἓν δέκατον τοὐλάχιστον αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων δὲν εἶναι εὔποροι; Θὰ ἀρνηθῇ κανεὶς ἀπὸ τοὺς 700.000 αὐτοὺς ἀνθρώπους νὰ ὑποβληθῇ εἰς μίαν θυσίαν 300 δραχμῶν κατ’ ἄτομον διὰ νὰ προσέλθῃ ἀρωγὸς καὶ ἐνισχυτὴς εἰς τοὺς δεινοπαθοῦντας καὶ δυστυχεῖς αὐτοὺς ἀγρότας; Ἀναμφισβητήτως δὲν θὰ ὑπάρχῃ κανείς. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ θὰ δεχθοῦν αὐτοὶ νὰ ὑποβληθοῦν ὑποχρεωτικῶς εἰς τὴν θυσίαν αὐτήν, νὰ ὑποβληθῇ δηλαδὴ ἕνα εἶδος φορολογίας, νὰ καταστῇ τοὐτέστιν τὸ δελτίον αὐτὸ ὑποχρεωτικόν». Καὶ ὅταν ἠρωτήθη ὑπ’ ἐμοῦ ὑπὸ ποίαν ἔννοιαν ἐννοεῖ τὸ ὑποχρεωτικόν, ἀπήντησεν ὅτι εἰς τὸ τέλος ἑκάστου μηνὸς ὁ ἀρτοποιὸς θὰ στέλλῃ ἕνα πίνακα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπῆραν τὸν ἄρτον των καὶ θὰ εἰσπράττεται ὡς μία φορολογία. Κατὰ τὴν ἄποψιν αὐτήν, εἴτε ἔπαιρνε κανείς, εἴτε ὄχι τὸν ἄρτον του, ἔπρεπε νὰ τὸν πληρώσῃ πρὸς 3.000 δρχ. διὰ νὰ καλυφθῇ ἡ ἐπὶ πλέον διαφορὰ ἀπὸ 2.500 εἰς 3.000 δρχ. Καὶ ἔλεγεν, ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιτσικοῦ κόματος, ὅτι ἡ θυσία αὐτὴ ἔχει μίαν βάσιν ἠθικήν, δικαίαν, κοινωνικήν, καὶ ἐθνικὴν ἀκόμη. Καὶ τὸν ἐρωτῶ: διατὶ ἐλησμόνησε αὐτὴν τὴν λύσιν; Διατί, ἀντὶ νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν λύσιν αὐτήν, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἔκτοτε ἀκόμη πρόχειρον ἐπροτίμησε τὴν ἄλλην λύσιν, νὰ ἐπιβαρύνῃ τὸν ἄρτον τοῦ λαοῦ; Μήπως ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς κατέστη κατὰ τὸ τρέχον ἔτος εὐρωστότερος οἰκονομικῶς, ὥστε νὰ ἀνθέξῃ τὸ βάρος αὐτὸ τῶν 300 δισεκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον ἐπιρρίπτεται εἰς τοὺς ὤμους του διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου; Διατὶ δὲν εὗρε τὰς 700.000 αὐτῶν τῶν Ἑλλήνων εὐπόρων, εἰς τοὺς ὁποίους νὰ ἐπιβάλῃ ὑποχρεωτικῶς τὸ δελτίον —διότι θὰ ἔδιδε μεγαλυτέραν τιμὴν ἐφέτος— θὰ ἔδιδε τὴν τιμὴν τῶν 3.500 δραχμῶν κατ’ ἀναλογίαν τοῦ τιμαρίθμου, καὶ ἀντὶ νὰ ἐπιβαρύνῃ τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου τοῦ λαοῦ, νὰ ἐπεβάρυνε τοὺς εὐπόρους μὲ μίαν μεγαλυτέραν τιμήν; Ἰσχυρίζετο παραλλήλως ὅτι τὰ δύο αὐτὰ δελτία, τὸ δελτίον τοῦ λαοῦ καὶ τὸ δελτίον τῶν εὐπόρων, εἶναι δυνατὸν καὶ εὐκολώτατον νὰ συνυπάρξουν καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν θὰ ἔχωμεν οὔτε ἐπιβάρυνσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, οὔτε τῆς καταναλώσεως, δηλαδὴ τῶν πτωχῶν τάξεων, οὔτε πληθωρισμὸν θὰ ἔχωμεν. Διότι ἰσχυρίζετο τότε ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἐκδοθῇ χαρτονόμισμα περισσότερον διότι ἢ θὰ ἠδύνατο νὰ διατεθῇ ἀμέσως τὸ ποσὸν αὐτὸ τοῦ συγκεντρουμένου σίτου εἰς τὴν ἀγοράν, ἤ, κατὰ μίαν ἄλλην ἄποψιν τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξε τότε, νὰ μὴ ἐδίδετο ἐφ’ ἅπαξ τὸ τίμημα κατὰ τὴν συγκέντρωσιν, ἀλλὰ βραδύτερον κατὰ δόσεις, καὶ εὐχαρίστως θὰ ἐδέχοντο οἱ ἀγρόται νὰ πληρωθῶσιν εἰς δόσεις. Ἀλλὰ αὐτὰ τὰ σχέδια τὰ ὁποῖα εἴχατε τότε βλέπω ὅτι δὲν τὰ ἐφηρμόσατε· δὲν ἐξεπληρώσατε συνεπῶς τὴν ὑποχρέωσιν τὴν ὁποίαν ἐδώσατε τότε ὅτι θὰ ἐδίδατε 3.500 δρχ. τὴν ὀκᾶν καὶ ἀπεριόριστον συγκέντρωσιν;

§141Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Ἐσεῖς τὴν προτείνετε;

§142Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν προτείνω ἀλλὰ νὰ ἐπιβαρύνετε ὄχι τὸν λαὸν ἀλλὰ τοὺς εὐπόρους. Ἀλλά, θεωρεῖτε σεῖς, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἡ τιμὴ τῶν 2.300 δρχ. εἶναι ἱκανοποιητική; Διὰ νὰ εἶναι μία τιμὴ ἱκανοποιητικὴ πρέπει κατὰ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος νὰ εἶναι δικαία καὶ πραγματοποιήσιμος καὶ εἴμεθα σύμφωνοι εἰς τοῦτο. Ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν ὅτι δικαία τιμὴ εἶναι ἡ τιμὴ τῶν 3.000 δρχ., διότι τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοὺς ὁποίους ἔκαμεν ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ αἱ ἑνώσεις συνεταιρισμῶν τὸ κόστος διὰ τὸν μικρὸν παραγωγὸν εἶναι 3.000 δρχ. Τὶ θὰ κάμῃ ὁ ἀγρότης μὲ τὰς 3.000 δρχ. ἔλεγεν πέρυσιν ὁ κ. Παπανδρέου; Θὰ ἀγοράσῃ ντρίλι, παπούτσια, βαμβακερὸ ὕφασμα; Ἀλλὰ ὅταν ὁ τιμάριθμος εἶναι 400 φορὲς εἶναι δυνατὸν μὲ τὰς 2.500 δρχ. νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς τιμὰς τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων; Ἀσφαλῶς ὄχι. Καὶ ἔλεγε περαιτέρω, πῶς ὅταν πρόκειται νὰ καθορίσητε τὴν τιμὴν τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων λαμβάνετε ὑπ’ ὄψει τὸν τιμάριθμον καὶ διὰ τὸν δυστυχῆ ἀγρότην ἀγνοεῖτε τελείως τὸν τιμάριθμον; Ὅλα αὐτὰ τὰ ἔλεγεν ὁ κ. Παπανδρέου. Τὰ λέγω διὰ νὰ ἀποδείξω ὅτι ἡ τιμὴ τῶν 3.000 δρχ. ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ δοθῇ ἦτο ἡ δικαία τιμή. Ἀφοῦ ἦτο δικαία τιμὴ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἡ τιμὴ τῶν 3.000 δρχ. κατὰ τίνα λόγον ἡ τιμὴ τῶν 2.300 δρχ. θεωρεῖται ἐφέτος ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν δικαία; Μήπως ἀνετράπησαν οἱ οἰκονομικοὶ ὅροι, μήπως ὁ τιμάριθμος ἐμειώθη, διὰ νὰ θεωρηθῇ ἀναγκαία καὶ ἡ μείωσις τῆς δικαίας τιμῆς; Ἀντιθέτως, ὄχι μόνον οἱ οἰκονομικοὶ ὅροι δὲν ἐβελτιώθησαν ἀλλὰ ηὐξήθη καὶ ὁ τιμάριθμος κατὰ ἕνα ποσοστὸν 6–7%, συνεπῶς δικαιολογεῖται ἐφέτος μία τιμὴ κατὰ 6–7% μεγαλυτέρα ἀπὸ τὸ παρελθὸν ἔτος καὶ ἀντὶ νὰ δοθῇ αὕτη, ἔχομεν μίαν μικροτέραν τιμήν, τὴν τῶν 2.300 δρχ. Αἱ οἰκονομικαὶ συνθῆκαι τότε δὲν ἐπέτρεπον μεγαλυτέραν τιμήν.

§143Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Ἀντὶ νὰ δώσετε τότε 2.500 δρχ. διὰ 50.000 τόννους καὶ νὰ διευκολύνετε τοὺς μεγαλοπαραγωγούς, ἠμπορούσατε νὰ δώσετε 2.000 καὶ νὰ κάμετε γενικὴν συγκέντρωσιν.

§144Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκάματε καθόλου τότε νῦξιν εἰς τὰς ἀγορεύσεις σας ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ μειώσωμεν τὴν τιμὴν καὶ νὰ αὐξήσωμεν τὴν ποσότητα τῆς συγκεντρώσεως;

§145Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ τὸ ὑπεστήριξα αὐτὸ πέρυσι, κ. συνάδελφε.

§146Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλά, κύριοι Βουλευταί, ἂς ἐξετάσωμεν ἐὰν αὐτὴ ἡ προστασία ἡ ὁποία δίδεται, ἔστω καὶ περιωρισμένη...

§147Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Εἶναι πλήρης προστασία.

§148Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὴν ἀντίληψίν σας εἶναι πλήρης, ἀλλὰ δι’ ἡμᾶς δὲν εἶναι πλήρης, οὔτε κἂν ἐπαρκῶς ἱκανοποιητική. Ἡ τιμὴ αὐτὴ ἡ ὁποία δίδεται εἶναι τιμὴ διαφορετικὴ ἀπὸ ἐκείνην τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς σήμερον; Κύριοι βουλευταί, ἡ τιμὴ τοῦ σίτου εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν εἶναι σήμερον εἰς μὲν τὸν Πειραιᾶ δραχ. 2.470, εἰς δὲ τὴν Θεσσαλονίκην 2.250 κατ’ ὀκᾶν.

§149Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Νὰ μᾶς πῆτε πόση ἦτο ἡ τιμὴ ὅταν ἐξηγγείλαμεν τὰ μέτρα μας.

§150Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ τιμὴ αὐτὴ δὲν εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς πολιτικῆς σας, ἀλλὰ τῶν ἰδικῶν μας μέτρων, διότι ἡ τιμὴ αὕτη ἰσχύει ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου.

§151Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν Ἠλείαν τὸ σιτάρι ἔχει 1.600–1.700 δρχ. κατ’ ὀκᾶν.

§152Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Γιαννόπουλε, τὸν ἀντίκτυπον τῶν Κυβερνητικῶν μέτρων θὰ τὸν ἴδωμεν εἰς τὴν ἐφαρμογήν. Ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τοῦ ποῖαι ἦσαν αἱ τιμαί: «........................... .......... (ἀναγινώσκει)...........».

§153Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Ἐγὼ δὲν ἀμφισβητῶ τοὺς ἀριθμοὺς αὐτούς. Ἀλλ’ ἡ διαφωνία μας εἶναι κάπου ἀλλοῦ. Ὅταν τὸ σιτάρι ἦτο εἰς τὰ χέρια τῶν παραγωγῶν εἶχε κάτω ἀπὸ δρχ. 1.600 καὶ ὅταν τὸ ἐπῆραν τὰ 100 συγκροτήματα τῶν ἐκμεταλλευτῶν ἐπῆγε πάνω ἀπὸ 2.500.

§154ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Θέλω νὰ μοῦ εἴπητε, κύριε συνάδελφε, ἐὰν αἱ τιμαὶ τὰς ὁποίας μᾶς δίδετε εἶναι τιμὲς πωλήσεως σίτου εἰς τὰ χέρια τῶν παραγωγῶν ἢ εἰς τὸν μπακάλην τοῦ Πειραιῶς. Εἰς τὴν περιφέρειάν μου, τὴν Λέσβον, τὸ σιτάρι ἐπωλεῖτο πρὸς δρχ. 1.600–1.700 μέχρι πρὸ δύο μηνῶν. Σήμερον εἰς τοὺς τόπους τῆς παραγωγῆς ἔχει 2.200 δρχ. κατ’ ὀκᾶν.

§155Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Αἱ τιμαὶ ποὺ ἀνεφέρατε κ. Γουλόπουλε εἶναι αἱ ἐπίσημοι τιμαὶ τοῦ Χρηματιστηρίου;

§156Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως.

§157Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Ἔχω καὶ ἐγὼ ἄλλους ἀριθμούς. Πέρυσι ἀνηγγείλατε τὰ μέτρα σας μετὰ τὴν 15.7.1949 καὶ τὸ σιτάρι τῆς νέας ἐσοδείας ἦτο πρὸς δρχ. 1.820–1.870 κατ’ ὀκᾶν καὶ ὕστερα ἀπὸ τὴν ἐξαγγελίαν τῶν μέτρων σας ἐπῆγε 1.720– 1.750, δηλαδὴ πτῶσις 120 δρχ. κατ’ ὀκᾶν.

§158Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἶχε τελειώσει ὁ Γράμμος τότε κ. Ὑπουργέ;

§159Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Δὲν ἔχει αὐτὸ σημασίαν. Ἐφέτος, εἰς τὰς 15.6.50, τὸ σιτάρι τῆς νέας ἐσοδείας εἰς τὴν Θεσσαλονίκην εἶχε 2.220 κατ’ ὀκᾶν καὶ μετὰ τὴν ἀναγγελίαν τῶν Κυβερνητικῶν μέτρων ἔφθασε τὰς 2.350–2.380, δηλαδὴ αὔξησις 130– 160 δρχ. κατ’ ὀκᾶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά.

§160Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰδοὺ οἱ ἀριθμοὶ τῆς Θεσσαλονίκης, εἶναι ἰδικοί σας οἱ ἀριθμοί.

§161Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν πταίει κανεὶς ἄλλος, ἀλλὰ πταίει τὸ ὅτι σήμερον εἴμεθα εἰς περίοδον εἰρήνης καὶ τότε εἴμεθα εἰς περίοδον πολέμου. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα.

§162Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καθ’ ἣν στιγμὴν ἐπέκειντο αἱ ἐπιχειρήσεις τοῦ Βίτσι, ἡμεῖς ἐδώσαμεν τιμὴν 2.500 δρχ. Ἡ τιμή, κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ἦτο τὸν Μάρτιον 2.220, τὸν Ἀπρίλιον 2.200 καὶ τὸν Ἰούνιον 2.200. Ποῦ λοιπὸν τὴν ηὕρατε τὴν αὔξησιν;

§163Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Στὰς 23.6.50 ἡ τιμὴ ἦτο 2.150–2.180, ἑπομένως ὕψωσις 130 δρχ. εἰς δύο ἡμέρας.

§164Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκτὸς ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον σας ἄλλους ἀριθμοὺς δίδῃ εἰς ἐμένα καὶ ἄλλους ἀριθμοὺς σὲ σᾶς.

§165Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Πέρυσι ποία ἦτο ἡ τιμὴ ὅταν ἐκάματε ἐφαρμογὴν τῶν μέτρων σας;

§166Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ποίαν προστασίαν συνεπῶς δίδετε εἰς τοὺς παραγωγούς, ὅταν ἡ τιμὴ εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν εὑρίσκεται εἰς τὰ αὐτὰ ἐπίπεδα; Σᾶς εἴπομεν καὶ ἡμεῖς ὅτι τὰ μέτρα τὰ ἔμμεσα, τὰ ὁποῖα ἐλαμβάνομεν, δὲν ἦτο δυνατὸν ἀπὸ τῆς μιᾶς ἡμέρας εἰς τὴν ἄλλην νὰ φέρουν ἀποτελέσματα, καὶ μετὰ 2–3 μῆνας θὰ ἔφερον ἀποτελέσματα. Γνωρίζετε δὲ ὑπὸ ποίας συνθήκας ἐγένετο τότε ἡ συγκέντρωσις καὶ πῶς ἐξηναγκάζοντο οἱ χωρικοὶ νὰ προσφέρουν εἰς τὴν συγκέντρωσιν ποσὰ ἐντὸς τῶν περιθωρίων, τὰ ὁποῖα εἶχον ἀνάγκην, διότι ἐνῷ ἡ παραγωγὴ ἦτο 600.000 τόννοι, προσεφέρθησαν πλεονάσματα πάνω ἀπὸ 100.000 τόννους.

§167Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Πέρυσιν ἦσαν 600.000 τόννοι; Λάθος, διότι ἄλλους ἀριθμοὺς ἐδώσατε τὸν Ἰούνιον καὶ ἄλλους ἀριθμοὺς τὸν Αὔγουστον.

§168Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδώσαμεν ἐκείνους τοὺς ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι ἀνταπεκρίνοντο πρὸς τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας εἴχομεν ἐκείνην τὴν στιγμήν, διότι κατὰ τὸν Μάϊον– Ἰούνιον ἡ παραγωγὴ ὑπολογίζετο εἰς 350.000 τόννους καὶ μόνον αἱ εὐνοϊκαὶ συνθῆκαι τοῦ Μαΐου ἐπέτρεψαν νὰ αὐξηθῇ ἡ παραγωγή. Καὶ ἰσχυρίζεσθε ὅτι μὲ τὴν παραγωγὴν αὐτὴν θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ συγκέντρωσις νὰ ἔχῃ μεγαλύτερα ποσά. Ἀλλὰ σεῖς μὲ τὴν παραγωγὴν τῶν 900.000 τόννων πόσον ὑπολογίζετε ὅτι θὰ ἀνέλθῃ ἡ συγκέντρωσις; Ἐὰν ἀφαιρέσωμεν τὴν ποσότητα, ἡ ὁποία ἐπαρκεῖ διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν σιτοπαραγωγῶν καὶ ἡ ὁποία ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνέλθῃ πέραν τῶν 500.000 τόννων, θὰ ὑπάρχῃ πλεόνασμα, εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν, τὸ ὁποῖον θὰ προσφερθῇ ἢ εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν, ἢ εἰς τὴν συγκέντρωσιν 400.000 τόννων. Καὶ θὰ συμβῇ ἓν ἐκ τῶν δύο, ἢ αἱ τιμαὶ τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς θὰ εἶναι καλλίτεραι τῆς συγκεντρώσεως καὶ θὰ ἔχητε ἀθρόαν προσφορὰν ἢ αἱ τιμαὶ τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς θὰ εἶναι μεγαλύτεραι ἀπὸ τὴν συγκέντρωσιν καὶ τότε δὲν θὰ ἔχητε καθόλου συγκέντρωσιν. Τὸ 1938 μὲ παραγωγὴν 900.000 τόννων ἔγινε συγκέντρωσις 280.000.000 ὀκάδων.

§169Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Ἐπὶ 980.000 τόννων εἴχατε συγκέντρωσιν 253.000 τόννους, ἀλλὰ μοῦ λέγετε ὅτι κάμνετε καλόπιστον ἀντιπολίτευσιν. Διὰ νὰ κλονίσητε τὴν πίστιν τοῦ λαοῦ; Ἀλλ’ εὐτυχῶς δὲν θὰ σᾶς ἀκούσωμεν.

§170Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἀπαντῶ: «Γ. Παπανδρέου, συνεδρίασις τῆς 17.6.49. Ἦτο τόσον........... ............ (ἀναγινώσκει) ...............».

§171Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Τὸ 1938 ποία ἦτο ἡ παραγωγή;

§172Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ 1938 ἡ μέση παραγωγὴ ἦτο 767.000 τόννοι. Λοιπὸν μὲ παραγωγὴν 935.000 τόννων εἰς ὃ ποσὸν ὑπολογίζετε ὅτι θὰ ἀνέλθῃ ἡ ἐφετεινὴ συγκέντρωσις, ὑπολογίζετε κατὰ ἀνώτατον ὅριον ὅτι θὰ προσφέρουν 300.000 τόννους; Πιθανὸν νὰ μὴ προσφέρουν οὔτε 300.000 τόννους, ἀλλὰ τότε μόνον ὅταν ἡ τιμὴ εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν εἶναι ἀνωτέρα τῆς τιμῆς τῆς συγκεντρώσεως. Τότε ὅμως κατὰ τίνα τρόπον θὰ εἶσθε ρυθμισταὶ τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου ἀφοῦ δὲν θὰ ἔχετε κανένα ἀπόθεμα εἰς τὰ χέρια σας; Ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ἡ τιμὴ εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν εἶναι μεγαλυτέρα καὶ δὲν προσφερθῇ εἰς τὴν συγκέντρωσιν οὔτε μία ὀκᾶ, τότε πῶς θὰ ἐπεμβαίνετε;

§173Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου καταργεῖται τὸ δελτίον τοῦ ἄρτου. Αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτική μας.

§174Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε θὰ ἀφήσητε ἐλευθέραν τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου;

§175Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Βεβαίως. Μὲ 2.450 δρχ. τὴν ὀκᾶ ὅσον θέλεις. Ἐνῷ τώρα δημιουργοῦμεν ἐντυπώσεις, διότι οἱ ἐργάται ἔτρωγαν λευκὸ ψωμὶ μὲ 3.600 δραχμὰς καὶ τὸ ἔπαιρναν καὶ οἱ φουρναρέοι καὶ τὸ ἔκαναν λευκὸ ἀλεῦρι αὐτὸ διὰ τὸ ὁποῖον ἐδίδατε ἐσεῖς 300 δισεκατομμύρια ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§176Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀντιθέτως ἡμεῖς εἴπομεν νὰ τὰ δώσητε αὐτὰ τὰ 300 δισεκατομμύρια εἰς τοὺς ἀγρότας.

§177Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Ἡμεῖς ἔχομεν μέσην τιμὴν ἄρτου. Αὐξάνομεν τώρα τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου κατὰ 200 δρχ. κατ’ ὀκᾶν διὰ νὰ δώσωμεν τὴν χαρὰν καὶ τὴν εὐτυχίαν εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν νὰ ἀγοράσῃ ὑφάσματα καὶ ἀλατζάδες, ἐνῷ ἐσεῖς τὰ ἐδώσατε διὰ νὰ φᾶνε 100 συγκροτήματα.

§178Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, κατὰ τὰς ἀνακοινώσεις σας ἰσχυρίσθητε ὅτι κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, καθὼς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος ἡ Κυβέρνησις εὑρέθηκε πρὸ δύο δυσχερειῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐπέτρεψαν νὰ παρασχεθῇ μεγαλυτέρα προστασία, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον φαίνεσθε ἀνομολογοῦντες καὶ σεῖς διότι εἰς τὸ τέλος τῶν ἐν τῇ Βουλῇ ἀνακοινώσεών σας ἠναγκάσθητε νὰ ἀποδεχθῆτε ὅτι ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας δὲν εἶναι ἐπαρκὴς ἡ προστασία, τὴν ὁποίαν παρέχετε. Νομίζω, κ. Ὑπουργὲ ὅτι αὐτὸ δὲν δύνασθε νὰ τὸ ἀρνηθῆτε. Εἴχατε βεβαίως διάθεσιν νὰ παράσχητε μεγαλυτέραν προστασίαν. Αὐτὸ τοὐλάχιστον φαίνεται ἀπὸ τὰς ἀνακοινώσεις τῆς Κυβερνήσεως.

§179Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Εἶπον ὅτι δὲν θὰ εἶναι ἀναλλοίωτος.

§180Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλά, κ. Ὑπουργέ, θὰ ἐπικαλεσθῆτε τὰς δύο αὐτὰς δυσχερείας: τὴν τιμὴν τοῦ δολλαρίου ἀφ’ ἑνὸς καὶ τὴν παραγωγὴν τὴν μεγαλυτέραν τοῦ τρέχοντος ἔτους ἀφ’ ἑτέρου. Ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀντιληφθῶ κατά τινα τρόπον ἡ αὔξησις τῆς τιμῆς τοῦ δολλαρίου ἐδυσχέρανε τὴν ρύθμισιν τῆς τιμῆς συγκεντρώσεως εἰς μεγαλύτερον ποσὸν ἐκείνου τὸ ὁποῖον ὡρίσατε. Ἡ αὔξησις τῆς τιμῆς τοῦ δολλαρίου δὲν ἤρξατο ἀπὸ τὸν Ἰούλιον, ἀλλὰ ἀπὸ τὸν Σεπτέμβριον π. ἔ.

§181Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, δὲν θὰ σᾶς εἰδοποιοῦσεν ἡ Ἀγγλία πότε θὰ ἔκαμνε ἀναπροσαρμογήν.

§182Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἀπαντῶ. Μόνον ἡ αὔξησις τῆς τιμῆς τοῦ δολλαρίου θὰ ἐπέτρεπε τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου; Θὰ ἠδυνάμεθα τότε καὶ ἡμεῖς νὰ αὐξήσωμεν τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου διὰ νὰ ἔχωμεν περίσσευμα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ νὰ ἀπορρίψωμεν τὸ βάρος αὐτὸ εἰς τὴν κατανάλωσιν, εἰς τὸν πτωχὸν λαόν, ὅπως τὸ ἐκάματε σεῖς καὶ νὰ μὴ ἐπιβαρύνωμεν τὸν προϋπολογισμόν. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν δὲν ὑπάρχει οὐδείς, ὁ ὁποῖος νὰ εἶναι ἀντίθετος πρὸς τὴν προστασίαν ἡ ὁποία εἶναι ἐπιβεβλημένη διὰ νὰ παρασχεθῇ εἰς τοὺς ἀγρότας γενικῶς καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τοὺς σιτοπαραγωγούς, διότι οἱ σιτοπαραγωγοὶ ἀποτελοῦν μίαν τάξιν ἀγροτικήν, ἡ ὁποία καλλιεργεῖ τὸ ἥμισυ περίπου τῆς καλλιεργησίμου ἐκτάσεως τῆς Ἑλλάδος —καὶ σᾶς ἀπαντῶ εἰς ἐκεῖνο ποὺ δὲν ἠθελήσατε νὰ μοῦ ἀπαντήσητε σεῖς— οἱ σιτοπαραγωγοὶ ἀποτελοῦν μίαν τάξιν δεινοπαθοῦσαν καὶ πάσχουσαν καὶ εἶναι ἄξιοι πάσης ὑποστηρίξεως. Εἶναι ἄξιοι τῆς προστασίας αὐτῆς, ὄχι μόνον διὰ λόγους ἐνισχύσεως τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας, ἀλλὰ διὰ νὰ καταστοῦν εὐρωστότεροι οἰκονομικῶς καὶ νὰ ἀναζωογονήσουν καὶ τὰς ἄλλας ἐπαγγελματικὰς καὶ τὰς βιοτεχνικὰς τάξεις, ἀλλὰ ἀκόμη καὶ ὁλόκληρον τὴν Ἑλληνικὴν κοινωνίαν. Εἶναι ἐπιβεβλημένη λοιπὸν ἡ ἐνίσχυσις τῆς σιτοπαραγωγικῆς τάξεως, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν ἀγροτῶν, ἀλλά, δὲν νομίζω ὅτι διὰ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐλάβετε προστατεύετε τὴν ἀγροτικὴν τάξιν εἰς οἵαν ἔκτασιν θὰ ἠθέλατε βεβαίως νὰ κάμετε τοῦτο, χωρὶς ὅμως νὰ κατορθώσητε τίποτε. Ἡ προστασία αὐτή, ἐπαναλαμβάνω, πρὸς τοὺς ἀγρότας ἐπιβάλλεται ἀκόμη καὶ διὰ λόγους οἰκονομικοὺς καὶ ἐθνικοὺς καὶ διὰ νὰ ἐμπνεύσωμεν εἰς αὐτοὺς ἐμπιστοσύνην καὶ αἰσιοδοξίαν διὰ νὰ ἀποδώσουν ὅ,τι ἀπέδωσαν κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, διότι δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἰσχυρισθῆτε ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπετεύχθη ἐφέτος εἶναι ἀποτέλεσμα τῶν ἰδικῶν σας μέτρων ἀλλὰ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐλάβομεν ἡμεῖς κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς παρελθούσης τετραετίας καὶ ἐθέσαμεν ἔκτοτε εἰς ἐφαρμογήν.

§183Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Ἤλπισαν εἰς τὸ μέλλον.

§184Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἓν ἑκατομμύριον στρέμματα σίτου, τὰ ὁποῖα ἐπὶ πλέον ἐκαλλιεργήθησαν ἐφέτος ὑπὸ συνθήκας τραγικάς, ὀφείλεται εἰς τὰς προσπαθείας τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας αἱ ὁποῖαι εἰργάσθησαν ὑπερανθρώπως, καὶ αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀπευθύνω ἔπαινον πρὸς αὐτάς, καὶ ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ὁμολογήσητε καὶ ὑμεῖς ὅτι τὰ ληφθέντα μέτρα κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς παρελθούσης τετραετίας ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν ἀπέδωσαν τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα ἔχετε ἐνώπιον ὑμῶν σήμερον. Ἀπέβλεψεν ἡ Κυβέρνησις τῆς τετραετίας εἰς τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς καὶ εἰς τὴν καλλιτέρευσιν τῆς ζωῆς τῶν ἀγροτῶν καὶ ἐπεδίωξεν αὐτὸ καὶ τὸ ἐπέτυχεν διὰ τῆς ἐντατικοποιήσεως τῆς παραγωγῆς, διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως εἰς μεγαλυτέραν κλίμακα τῶν λιπασμάτων, διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως ἐπαρκῶν καὶ βελτιωμένων σπόρων, διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως μεθόδων καλλιεργείας συγχρονισμένης, τὸ ἐπέτυχεν διὰ τῆς ἐκτελέσεως ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων, τὸ ἐπέτυχεν διὰ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ ὑδατίνου παράγοντος. Παραδειγματικῶς ἀναφέρω ὅτι κατὰ τὸ διάστημα τῆς τετραετίας εἰσήχθησαν ἑλκυστῆρες (τρακτὲρ) 4.000. Ἀνάλογα μηχανήματα τελευταίου τύπου πρὸς ἐκτέλεσιν ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων εἰσήχθησαν ἐπίσης εἰς τρόπον ὥστε νὰ εἶναι εἰς θέσιν τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας νὰ ἐκτελέσῃ πάσης φύσεως ἔργα ἐγγείου βελτιώσεως. Πέραν τούτου ἐνίσχυσεν διὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης τοὺς γεωργοὺς καὶ θὰ ἀποτελέσῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ εἴπω μίαν ἀπάντησιν εἰς ὅσα ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Ἐθνικοφρόνων προχθὲς ἔλεγεν. Διότι εἶπεν ὅτι αὐτὸ ἀφορᾷ τὴν Κυβέρνησιν, ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις προσφάτως ἀνέλαβεν τὴν ἀρχὴν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπέχῃ τὴν εὐθύνην τῆς μὴ λήψεως μέτρων. Ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα εἶπεν ὁ κ. Τουρκοβασίλης διέθετε προπολεμικῶς 4000.000.000 δανείων...

§185Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Μέχρι τὸ 1935 εἶχον 50.000.000, τὸ 1936 ἔγιναν 150, 280, 380, 470 ἑκατομμύρια καὶ τέλος ἔφθασαν εἰς τὸ ἕνα τρισεκατομμύριον 300 δισεκατομμύρια.

§186Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ξέρετε, πόσα ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα διέθεσε κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος; 1 τρισεκατομμύριον 120 δισεκατομμύρια. Ἐνῷ προπολεμικῶς ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα διέθετεν διὰ τὴν πιστωτικὴν της πολιτικὴν τὸ 12% τῶν διαθεσίμων πιστωτικῶν κεφαλαίων, ἀπὸ τοῦ 1946 ἔφθασε νὰ διαθέτῃ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα μέχρι 47% τῶν διαθεσίμων πιστωτικῶν της κεφαλαίων.

§187ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αἱ ἄλλαι Τράπεζαι δὲν ἔχουν πιστωτικὰς καταθέσεις;

§188Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ προχθὲς ἀκόμη ἀπὸ ἕνα συνάδελφον ἐλέχθη ὅτι διατίθενται τὰ κεφάλαια διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς βιομηχανίας, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν ὅτι μεταπολεμικῶς διατίθενται μεγαλύτερα ποσὰ διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς Ἀγροτικῆς τάξεως.

§189Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Εἶπον, ὅτι ὅλα τὰ κεφάλαια διετίθεντο διὰ τὴν προστασίαν τῆς βιομηχανίας. Σήμερον εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς διαβεβαιώσω ὅτι ζαχαροπλάστης εἰς τὴν Κοζάνην ἀμφιβόλου πίστεως, ἐπῆρε 1 δισεκατομμύριον καὶ ἐνεκρίθη ὑπὸ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως. Εἶναι περίεργον πῶς ὁ τέως Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος κατάγεται ἀπὸ τὴν Κοζάνην, πέρυσι ἔβαλε τὸ σιτάρι 1.200. ἐνῷ σήμερον πωλεῖται 2.400. Διὰ τὴν τιμὴν αὐτὴν σεῖς εἶσθε ὑπεύθυνος καὶ δὲν ἐτολμήσατε πέρυσι νὰ ἔλθητε εἰς τὴν Κοζάνην.

§190Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σεῖς δὲν ξέρετε τὶ συνέβη πέρυσι εἰς τὴν Κοζάνην, διότι σεῖς ἔχετε 10 χρόνια νὰ πατήσητε ἐκεῖ.

§191Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Σεῖς, καίτοι Ὑπουργὸς ἐπὶ μίαν τετραετίαν δὲν πατήσατε, ἐγὼ μένω μονίμως εἰς τὴν Κοζάνην καὶ παρακολουθῶ τὴν πολιτικὴν καλύτερον ἀπὸ σᾶς, ἀσχέτως ἐὰν δὲν ἐπολιτεύθην. Δὲν εἶσθε εἰς θέσιν σεῖς, ὁ ὁποῖος ἐβγήκατε ἀπὸ τὴν δευτέραν κατανομὴν νὰ κατηγορεῖτε ἐμέ, ὅστις ἐβγῆκα ἀπὸ τὴν πρώτην κατανομήν.

§192Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ σᾶς ἐξηγήσω διὰ ποῖον λόγον ἐβγῆκα ἀπὸ τὴν δευτέραν κατανομήν. Σεῖς δὲν εἶσθε εἰς τὴν Κοζάνην διὰ νὰ ξέρετε ποία ἦτο ἡ τιμὴ τοῦ σίτου. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἴπατε, ὅτι τὰ ποσὰ διατίθενται διὰ τὰς ἄλλας βιομηχανίας καὶ ὄχι διὰ τὰς γεωργικὰς βιομηχανίας. Ἄν πάρετε τὸ δελτίον τῆς Τραπέζης καὶ παρακολουθήσητε τὶ ποσὰ διετέθησαν διὰ τὰς γεωργικὰς βιομηχανίας καὶ τὶ διὰ τὰς ἄλλας βιομηχανίας, θὰ ἴδητε ὅτι ἀπὸ τὸ Σχέδιον Μάρσαλ δὲν ὑστέρησαν καὶ αἱ γεωργικαὶ βιομηχανίαι ἀλλὰ ἔλαβον καὶ αὐταὶ τὸ μερίδιόν των. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αἱ γεωργικαὶ βιομηχανίαι αἱ ὁποῖαι ἀπασχολοῦν τὸ Σχέδιον Μάρσαλ, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἔλαβεν ἀπὸ τὸ Σχέδιον Μάρσαλ τὸ μεγαλύτερον ποσοστόν. Καὶ μέσα εἰς τὸ ποσὸν αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐπῆρε τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, εἶναι καὶ τὰ ποσὰ διὰ τὰς γεωργικὰς βιομηχανίας, ὡς εἶναι τὰ ψυγεῖα. Τὰ ψυγεῖα ἀφοροῦν τὰς γεωργικὰς βιομηχανίας καὶ δὲν μὲ ἀφοροῦν οὔτε γνωρίζω ποῖος ἐπῆρε τὰ δάνεια.

§193ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Σεῖς εἶσθε ὑπεύθυνος.

§194Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πρόκειται περὶ ἀνευθύνου καταστάσεως. Αὐτοὶ δὲν ἔχουν τὸ συναίσθημα τῆς εὐθύνης. Ἡμεῖς ἔχομεν ὅλας τὰς εὐθύνας!

§195Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἀποδίδω εὐθύνην εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ἔλλειψιν ἐνδιαφέροντος πρὸς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον. Ἀναγνωρίζω τὸ ἐνδιαφέρον καὶ τὴν προσπάθειαν, τὴν ὁποίαν καταβάλλει διὰ νὰ ἐνισχύσῃ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν εἶναι ὅτι παρὰ τὰς προσπαθείας της καὶ τὴν ἐπιθυμίαν της δὲν ἐπέτυχεν τὴν προστασίαν εἰς οἷον βαθμὸν ἐπηγγέλθη. Κανείς, ὅπως σᾶς εἶπον, δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἐνδιαφέρεται, καὶ νὰ μὴ ἔχῃ στοργὴν διὰ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, ἀλλὰ τὸ ζήτημα εἶναι, ἂν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ληφθῶσι πρὸς προστασίαν του πρέπει νὰ ὑπαγορεύωνται ἀπὸ τὰ αἰσθήματα ταῦτα μόνον ἢ ἂν πρέπει ν’ ἀνταποκρίνωνται καὶ εἰς τὴν πραγματικότητα ἡ ὁποία πρέπει νὰ ρυθμίζῃ τὴν πολιτικήν μας καὶ τὰς ἐνεργείας μας. Ἡμεῖς, ὅταν διαχειριζώμεθα ὑπευθύνως τὸ ζήτημα αὐτό, ἀνωμολογήσαμεν εἰλικρινῶς ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ εἴπομεν ὅτι γνωρίζομεν ποία εἶναι ἡ πλήρης προστασία τῆς σιτοπαραγωγῆς, εἶναι ἐκείνη καθ’ ἣν τὸ Κράτος νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ κάμῃ ἀπεριόριστον συγκέντρωσιν, καὶ μὲ ἱκανοποιητικὴν ἀπολύτως τιμήν, ἀλλ’ αὐτὰ τὰ πράγματα προϋποθέτουν χρηματοδότησιν ἐκτεταμένην καὶ τοιαύτη δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παρασχεθῇ διότι θὰ εἴχωμεν πληθωρισμὸν καὶ ἐπιβάρυνσιν εἴτε τοῦ προϋπολογισμοῦ εἴτε τῆς καταναλώσεως. Ὅσον μικροτέρα εἶναι ἡ προστασία, τόσον τὰ περιθώρια τῆς ἐπιβαρύνσεως γίνονται στενώτερα καὶ ἐντὸς τῶν περιθωρίων τῆς ἐποχῆς ἐκείνης κατὰ τὴν ὁποίαν ἀγωνιζόμεθα διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸν συμμοριτισμὸν εἰς τὴν κρισιμωτέραν τοῦ ἀγῶνος στιγμὴν —διότι καθ’ ὃν χρόνον συνεζητοῦντο τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως προετοιμάζετο τὸ Βίτσι διὰ νὰ καταφερθῇ τὸ τελειωτικὸν πλῆγμα κατὰ τῶν συμμοριτῶν καὶ μὲ προτεραιότητα τὰς πολεμικὰς δαπάνας ἕνεκα τῶν ὁποίων εὑρίσκετο ἡ Κυβέρνησις ἠναγκασμένη νὰ διαθέτῃ οἱονδήποτε περίσσευμα ποὺ θὰ ἐξοικονόμει διὰ τὰς ἀνάγκας τὰς πολεμικὰς—δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν πέραν τῆς προστασίας ἐκείνης. Ἀπόδειξις τῆς δυσχερείας ταύτης εἶναι ὅτι, ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας τὰς εἰρηνικάς, τὰς ἀπείρως εὐμενεστέρας δὲν κατώρθωσεν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις νὰ ἐγγίσῃ τὰ ὅρια τῆς παρασχεθείσης πέρυσιν προστασίας. (Χειροκροτήματα).

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γουδελῆς ἔχει τὸν λόγον.

§197Σ. ΓΟΥΔΕΛΗΣ. Διὰ πρώτην φορὰν ἠξιώθην καὶ ἐγώ, ἕνας ἀγρότης προερχόμενος ἀπὸ μέσα ἀπὸ τὴν ὕπαιθρον, νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα τοῦτο τῆς Βουλῆς. Ἴσως, δὲν θὰ ἠμπορέσω νὰ ὁμιλήσω μὲ τὴν γλῶσσαν τὴν ἐπιστημονικὴν τὴν ὁποίαν κατορθώνετε σεῖς νὰ ὁμιλῆτε, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου, εἰς τὸ σπουδαῖον τοῦτο θέμα, ἐξ ὀνόματος τῆς Κοινοβουλευτικῆς ὁμάδος ἀγροτῶν καὶ ἐργαζομένων, νὰ κάμω τὴν δήλωσιν ὅτι ἡ βασικὴ τιμὴ τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων, θὰ πρέπει νὰ εἶναι πάντοτε ἀνάλογος μὲ τὴν τιμὴν τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων, νὰ εἶναι πάντοτε μὲ τὸν τιμάριθμον τῆς ζωῆς καὶ ἀνάλογος μὲ τὸ κοστολόγιον τῆς καλλιεργείας διὰ νὰ δύνανται αἱ ἀγροτικαὶ οἰκογένειαι νὰ ἀπολαμβάνουν τὴν ἀξίαν τῆς ἐργασίας των καὶ νὰ ἐκπληρώνουν τὰς ὑποχρεώσεις των πρὸς τὴν Τράπεζαν καὶ νὰ ρευστοποιοῦν τὸ χρῆμα τῆς Τραπέζης, διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ κάμουν τὸ νοικοκυριό τους, τὸ κατεστραμμένον ἀπὸ τὸν πόλεμον, τὴν κατοχὴν καὶ τὸν συμμοριτισμόν. Τὸ μέτρον τῆς Κυβερνήσεως, σχετικῶς μὲ τὴν τιμὴν τοῦ σίτου, ἀναγνωρίζομεν ὅτι ἴσως νὰ εἶχεν ἀκόμη ὀλίγο περιθώριον, πρὸ παντὸς ἡ τιμὴ τῶν 2.300, ἔχοντας ὅμως ὑπ’ ὄψει τὶς προηγούμενες χρονιὲς καὶ ἐπειδὴ παρηκολούθησα τὸ ζήτημα καὶ ἤμουν εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν Ἐπιτροπήν, γνωρίζοντας τὰς ἀδικίας αἱ ὁποῖαι ἔγιναν, τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως ἦσαν σχεδὸν ἀνεπαρκῆ καὶ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία εἰς τοὺς κερδοσκόπους νὰ κερδοσκοπήσουν κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ τόσον εἰς βάρος τῆς παραγωγῆς μας ὅσον καὶ εἰς βάρος τῆς καταναλώσεως, ἔχοντας, λέγω, ὑπ’ ὄψιν ὅλα αὐτὰ καὶ τὰς κρισίμους ἀκόμη καὶ δυσκόλους περιστάσεις ποὺ διερχόμεθα, νομίζομεν ὅτι ἡ τιμὴ αὐτὴ εἶναι λογική. Ἡ τιμὴ τῶν 2.300 εἶχεν ὀλίγον περιθώριον ἀκόμη διὰ μίαν κατηγορίαν μικρῶν παραγωγῶν, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἀναμειγνύονται καὶ οἱ μεγάλοι παραγωγοί, ἐπῆρεν ἡ μπόρα καὶ τοὺς μικρούς, ἀλλὰ διὰ τοὺς μεγάλους αὐτοὺς παραγωγοὺς ὄχι μόνον προστασία δὲν χρειάζεται, ἀλλὰ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχομεν τοὺς μαχητάς μας, ποὺ δὲν ἔχουν κανένα στρέμμα γῆς, ἦλθε καιρὸς νὰ ἀπαλλοτριωθοῦν αἱ χιλιάδες αὐταὶ ἐκτάσεις καὶ νὰ δοθοῦν εἰς τοὺς ἀγρότας αὐτούς. Ἐξ ἄλλου, τὸ μέτρον αὐτὸ τῆς Κυβερνήσεως ποὺ θὰ εἶναι ὁλοκληρωτικόν, δι’ ἡμᾶς εἶναι ὑψίστης σημασίας καὶ βλέποντας διὰ πρώτην φορὰν μεταπολεμικῶς νὰ ἐφαρμόζεται, συγχαίρομεν τὴν Κυβέρνησιν ὁλοψύχως καὶ εὐχόμεθα ἡ Κυβέρνησις, σύμφωνα μὲ τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις, ὅπως προστατεύσῃ τὰ γεωργικά μας προϊόντα, εὐχόμεθα ὁλοψύχως νὰ ἴδωμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ προστατεύῃ καὶ τὰ ὑπόλοιπα γεωργικά μας προϊόντα. Πρέπει τὸ ταχύτερον νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ μέτρον διὰ νὰ μὴ δοθῇ εὐκαιρία εἰς ὡρισμένους ἐπιτηδείους καὶ ἁρπάξουν ὡρισμένας ποσότητας σιτηρῶν. Ἐπίσης, μίαν σύστασιν θέλω νὰ κάμω. Ὁ κ. Σακελλαρίου σᾶς ἔκαμεν ὡρισμένας ὑποδείξεις ποὺ ἀφοροῦν τὸ ζήτημα τῆς μεταφορᾶς. Ἔχομεν καὶ ἡμεῖς διαπιστώσει ὡρισμένας μεταβολὰς, ποὺ δύνανται νὰ περιορισθοῦν. Ἀπὸ τὴν Κομοτινὴν ποὺ παράγεται, μεταφέρεται τὸ σιτάρι εἰς τοὺς μεγάλους ἀλευρομύλους καὶ στοιχίζει τοῦτο ἀδικαιολόγητα ποσά, ποὺ ἐλπίζω νὰ περικόψητε.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Λαμπρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§199Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εὑρίσκομαι ἐνώπιον μιᾶς Βουλῆς καταπεπονημένης καὶ ἐνώπιον μειωμένου ἀριθμοῦ συναδέλφων. Παρὰ ταῦτα εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς δώσω καὶ ἐγὼ μίαν εἰκόνα σχετικὴν μὲ τὴν λεγομένην συγκέντρωσιν τοῦ σίτου, τὴν ὁποίαν ἄλλοτε, ὡς Διοικητὴς τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ἐφήρμοσα ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν. Κύριοι βουλευταί, ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀκολουθήσῃ ἡ Χώρα μας, σχετικῶς μὲ τὴν καλλιέργειαν τοῦ σίτου, εἶχε προκαλέσει ἄλλοτε πολλὰς συζητήσεις. Τὸ χαμηλὸν κόστος καὶ, κατὰ συνέπειαν, ἡ χαμηλὴ τιμὴ εἰς τὴν ὁποίαν διετίθετο ὁ ξενικὸς σῖτος, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὰς ἰδικάς μας τοπικὰς συνθήκας καλλιεργείας (ὑψηλὸν κόστος –ὑψηλαὶ τιμαὶ) εἶχον θέσει ἀκόμη καὶ τὸ ἐρώτημα: Θὰ διατηρήσωμεν τὴν σιτοκαλλιέργειαν, ἀφοῦ δὲν ἐξασφαλίζει εἰς τὸν γεωργὸν οὐδὲν στοιχειῶδες ἡμερομίσθιον ἢ θὰ ἀντικαταστήσωμεν τὴν καλλιέργειαν τοῦ σίτου δι’ ἄλλων καλλιεργειῶν περισσότερον προσοδοφόρων; Ἡ περίπτωσις ἦτο ἀκόμη βαρυτέρα διὰ τοὺς μονοκαλλιεργητὰς τοῦ σίτου, τῶν ὁποίων τὴν συντήρησιν θὰ ὤφειλε νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸ ἐκ τῆς σιτοκαλλιεργείας ἐλάχιστον ποσὸν εἰσοδήματος. Τὸ ὅτι ἡ σκέψις περὶ καταργήσεως τῆς σιτοκαλλιεργείας δὲν εἶχεν οὐδεμίαν σοβαρότητα, ἀπεδείχθη ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς συνεχισθείσης γεωργικῆς πολιτικῆς, συνέπεια τῆς ὁποίας ὑπῆρξεν ἡ σωτηρία τῆς Χώρας εἰς ἐποχὰς ἀπομονώσεώς της ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Τούτου τεθέντος τὸ ζήτημα τῆς καθ’ οἱονδήποτε τρόπον προστασίας τοῦ ἐγχωρίου σίτου ἐτέθη πλέον ὠμῶς καὶ ἡ ἔναρξις λήψεως σχετικῶν μέτρων ἐσημειώθη ὀλίγα ἔτη πρὸ τοῦ γεωργικοῦ ἔτους 1930–1931, καθ’ ὃ ἐσημειώθη καὶ ἡ μεγαλειτέρα πτῶσις εἰς τὴν διεθνῆ ἀγορὰν τῶν τιμῶν τῶν δημητριακῶν. Κατ’ ἀρχὰς τὰ προστατευτικὰ διὰ τὸν ἐγχώριον σῖτον μέτρα περιωρίσθησαν εἰς τὴν ἐπιβολὴν ἢ καὶ τὴν αὔξησιν τῶν δασμῶν ἐπὶ τοῦ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένου σίτου. Ἀλλὰ τὸ μέτρον τοῦτο ἐκρίθη ἐντὸς ὀλίγου ὡς ἀνεπαρκές, διότι ἡ πτῶσις τῶν τιμῶν τοῦ σίτου εἰς τὴν διεθνῆ ἀγορὰν ἐσημειοῦτο κατ’ ἐξακολούθησιν. Ὅπως ἀνεφέραμεν προηγουμένως κατὰ τὸ γεωργικὸν ἔτος 1931 ἐσημειώθη ἡ μεγαλειτέρα πτῶσις τῶν διεθνῶν τιμῶν. Ἡ κατὰ τὸ προηγούμενον ἔτος σημειωθεῖσα τιμὴ τῶν 14.71 φιορινίων κατὰ κουϊντάλιον (⅒ τοῦ τόννου ἢ 100 κιλὰ) κατῆλθεν εἰς τὰ 5.22 φιορίνια. Ἐνώπιον μιᾶς τοιαύτης καταστάσεως ἀνεγνωρίσθη ἡ ἀνάγκη τῆς αὐξήσεως τῆς προστασίας τοῦ σίτου ἡ ὁποία οὕτως κατέστη διπλῆ — δηλαδή: ἀφ’ ἑνὸς δασμολογικὴ καὶ ἀφ’ ἑτέρου καθιερώθη ἡ ἐκ μέρους τοῦ Κράτους ὑποχρεωτικὴ ἐξαγορὰ τοῦ ἐγχωρίου σίτου εἰς τιμὴν ἀνωτέραν τοῦ ξενικοῦ. Ἡ τοιαύτη ἐκ μέρους τοῦ Κράτους ἐνέργεια τῆς ἐξαγορᾶς τοῦ σίτου καὶ τὰ διάφορα στάδια διὰ τῶν ὁποίων διέρχεται διὰ νὰ φθάσῃ εἰς τὴν κατανάλωσιν ὑπὸ τὴν μορφὴν ἄρτου, εἶναι ἡ λεγομένη «συγκέντρωσις τοῦ σίτου». Συγκέντρωσις σίτου ἐνηργήθη τὸ πρῶτον κατὰ τὸ 1927 ἀνελθοῦσα εἰς τὸ ἐλάχιστον ποσὸν τῶν 2,979 τόννων. Τὸ ἔτος 1928 συνεκεντρώθη ποσότης 8.404 τόννων καὶ 12,095 τόννων κατὰ τὸ 1929. Ἀπὸ τοῦ 1930, ἔτους λειτουργίας τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ἡ συγκέντρωσις τοῦ σίτου ἐσημείωσε τὴν κανονικήν της πορείαν ποικίλλουσαν κατ’ ἔτος λόγῳ τῶν διαφορῶν τῶν ἐσοδειῶν. Οὕτω ἀπὸ τοῦ 1930 μέχρι καὶ τοῦ ἔτους 1940, ἔτους ἐνάρξεως τοῦ ἑλληνοϊταλικοῦ πολέμου ἐσημειώθησαν τὰ κάτωθι ἀποτελέσματα ὡς πρὸς τὰς συγκεντρωθείσας ποσότητας σίτου:

Μεταπολεμικῶς ἡ συγκέντρωσις ἐπεξετάθη εἰς τὴν κριθὴν καὶ εἰς τὴν σίκαλιν μὲ τὰ ἑξῆς ἀποτελέσματα:

Ὅταν ὅμως λέγωμεν «προστασίαν τοῦ σίτου» ἐννοοῦμεν ἀσφαλῶς προστασίαν τῶν σιτοκαλλιεργητῶν. Καὶ κατὰ συνέπειαν καὶ κατ’ ἀντιδιαστολὴν ἐννοοῦμεν, ὅτι αὐτὴν τὴν προστασίαν τῶν σιτοκαλλιεργητῶν θὰ τὴν πληρώσῃ κάποια ἄλλη τάξις πολιτῶν. Εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν ἡ τάξις αὐτὴ εἶναι τὸ κοινωνικὸν σύνολον, διότι εἰς βάρος αὐτοῦ τοῦ συνόλου ἐπιβάλλεται ἡ διαφορὰ αὐτή, εἴτε ἀπ’ εὐθείας, ὅπως φαίνεται ὅτι ἐπιβάλλεται σήμερον, διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου, εἴτε ἐμμέσως, εἰς βάρος, δηλαδή, τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους, ὡς ἐγένετο εἰς τὰ παρελθόντα ἔτη. Δι’ αὐτὸ θὰ ἔπρεπε τιμίως καὶ εἰλικρινῶς οἱαδήποτε Κυβέρνησις νὰ εἴπῃ εἰς τὸν λαόν: «Ἔχομεν μίαν τάξιν παραγωγῶν — ὅταν δὲ ὑπολογίσωμεν, ὡς ἐλέχθη, τοὺς μονοκαλλιεργητὰς τοῦ σίτου τὸ πρᾶγμα εἶναι τραγικώτερον — ἡ ὁποία ἔχει ἀνάγκην μιᾶς προστασίας. Τὸ κοινωνικὸν σύνολον, λοιπόν, θὰ ὤφειλε νὰ προσέλθῃ εἰς τὴν τάξιν αὐτὴν ἀρωγὸν καὶ νὰ εἴπῃ ὅτι θὰ καταβάλῃ τὴν οἱανδήποτε ἀναγκαίαν διαφορὰν ἡ ὁποία, ἄλλως τε, κατανεμομένη μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς κοινωνίας ἀποβαίνει ἀσήμαντος.

§200Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τοσοῦτον μᾶλλον καθ’ ὅσον, ὅταν εὐημερῇ ἡ ἀγροτικὴ τάξις, εὐημεροῦν καὶ αἱ ἄλλαι τάξεις. Ὅταν δὲν ὑπάρχῃ ἀγοραστικὴ δύναμις εἰς τὸν ἀγρότην πῶς τὰ βιομηχανικὰ προϊόντα θὰ ἔχουν κατανάλωσιν;

§201Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἀκόμη διότι ἡ ἀγροτικὴ τάξις ἔρχεται εἰς τὴν πρώτην σειρὰν ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῶν θυσιῶν καὶ τῶν ὑπηρεσιῶν πρὸς τὴν πατρίδα.

§202Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Μὴ λησμονῆτε καὶ ἓν ἄλλο, ὅτι ἡμεῖς ἐδῶ εἰς τὴν Ἑλλάδα εἴχομεν θανάτους πολλοὺς ἐξ αἰτίας τῆς ἐλλείψεως σίτου κατὰ τοὺς διαφόρους ἀποκλεισμούς. Ἑπομένως ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ καλλιεργῶμεν τὴν γῆν καὶ νὰ δίδωμεν εἰς τὴν παραγωγὴν τοῦ σίτου ἰδιαιτέραν σημασίαν.

§203Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλοίμονόν μας ἐὰν δὲν τὸ κάμωμεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Δι’ ἕνα λαόν, ὡς ὁ Ἑλληνικός, ὁ ὁποῖος ἔχει ὡς πρῶτον στοιχεῖον διατροφῆς του τὸ ψωμί, φαντασθῆτε ποία θὰ εἶναι ἡ θέσις του εἰς μίαν στιγμὴν ἀπομονώσεως τῆς Ἑλλάδος ἀπέναντι τοῦ ἄλλου κόσμου!

§204Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τὸ ὑπέστημεν δὶς εἰς τὸ παρελθόν.

§205Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄς ἴδωμεν τώρα τὶ ἔγινε πέρυσι τὸ 1949, διὰ τὴν προστασίαν τοῦ σίτου καὶ τί ἔγινεν ἐφέτος, ἀφοῦ οἱ προηγηθέντες ἐμοῦ εἰς τὸ βῆμα ἐπέμειναν εἰδικῶς ἐπὶ τῆς συγκρίσεως τῶν μέτρων τοῦ 1949 καὶ τοῦ 1950. Τὰ μέτρα προστασίας τοῦ σίτου ἐκ μέρους τῆς τότε Κυβερνήσεως ἦσαν τὰ ἑξῆς: Συγκέντρωσις περιωρισμένη. Τοῦτο εἶναι τὸ κύριον ἐλάττωμα τῆς λεγομένης προστασίας, ἡ ὁποία ὑπὸ τοιούτους ὅρους δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι προστασία, ἀφοῦ μόνον μία ποσότης λίαν περιωρισμένη (ἀνερχομένη περίπου εἰς τὸ 1)14 τῆς παραγωγῆς τῆς περυσινῆς) θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προστατευθῇ διὰ τῆς τιμῆς τῆς συγκεντρώσεως. Ἐπίσης ἕτερον ἐλάττωμα ἦτο ἡ τρισυπόστατος κατάστασις τῶν τιμῶν. Διότι εἴχομεν μίαν ἐπίσημον τιμὴν συγκεντρώσεως, τῶν δραχ. 2.500, ἡ ὁποία ἐδίδετο εἰς ὡρισμένας περιφερείας τῆς Ἑλλάδος, εἰς τὰς ὁποίας ὅμως δι’ εἰδικῶν ἀποφάσεων καὶ διαταγῶν τοπικῶν Ἐπιτροπῶν καθωρίζετο κατὰ προσέγγισιν τὸ ποσοστὸν τοῦ συγκεντρωθησομένου σίτου, καί, ἑπομένως, καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τὴν πλέον εὐνοϊκὴν δὲν ἦτο δυνατὸν κανεὶς νὰ ἔχῃ τὴν ἀντίληψιν τῆς πλήρους ἀσφαλείας ὅτι, δηλαδή, πραγματικῶς ἦτο δυνατὸν νὰ προσφέρῃ τὸ σιτάρι του διὰ νὰ πάρῃ τὴν ὁρισθεῖσαν τιμὴν τῶν 2.500 δραχ. Ἡ δευτέρα κατηγορία τῶν ἀγροτῶν ἦτο ἡ κατηγορία ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐδικαιώθησαν, μετὰ τὴν ἐξαγγελίαν τῶν μέτρων, προσφέροντες τὸ σιτάρι τους εἰς τὴν Τράπεζαν, νὰ ἐξοφλήσῃ τὰ πρὸς τὴν Α.Τ.Ε. χρέη των ὑπολογίζοντες τὴν τιμὴν τοῦ προσφερομένου σίτου πρὸς δρχ. 2.000. Καὶ ἡ τρίτη κατηγορία ἀγροτῶν, τὸ μέγιστον δηλαδὴ ποσοστὸν τῶν σιτοκαλλιεργητῶν, οἱ ὁποῖοι, ὅπως ἀνέφερα προηγουμένως, ἀνήρχετο περίπου εἰς τὰ 13)14 τοῦ συνόλου, εἶχεν ἀφεθῆ εἰς τὴν τύχην των καὶ εἰδικῶς εἰς τὸν πατριωτισμὸν τῶν ἐμπόρων τοῦ χρήματος—γνωρίζετε δὲ ὅλοι, κ. συνάδελφοι, ποῖος εἶναι ὁ βαθμὸς τοῦ πατριωτισμοῦ τῶν ἐμπόρων τοῦ χρήματος. Ἐγὼ δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν ὅτι, εὑρισκόμενος πέρυσιν εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου ἐπαρχίαν (Τριφυλίας), ἡ ὁποία εἶχε τὸ ἀτύχημα ἀπὸ σταφιδοπαραγωγὸς νὰ γίνῃ σιτοπαραγωγὸς — διότι ὑπέστη τοιαύτας καταστροφὰς ἀπὸ τοὺς Ἰταλοὺς καὶ Γερμανοὺς, ὥστε οἱ ἄνθρωποι παρ’ ὀλίγον νὰ ἀποθάνωσιν ἐκ πείνης καὶ διὰ τοῦτο ἠναγκάσθησαν νὰ μεταβάλουν τὴν καλλιέργειάν των ἀπὸ σταφιδοπαραγωγικὴν εἰς σιτοπαραγωγικὴν — δύναμαι, λέγω, νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλὴν ὅτι αἱ τιμαὶ τοῦ σίτου πέρυσιν εἰς τὴν ἐπαρχίαν Τριφυλλίας δὲν ἔφθαναν τὰς 1.000 δραχμάς, διότι οὐδεὶς ἐκ τῶν ἐμπόρων ἠγόραζε σιτάρι τὴν στιγμὴν ποὺ ἐγνώριζεν ὅτι αὐτὸ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ πωληθῇ ἢ ἄλλως νὰ προστατευθῇ καὶ ὅτι τὴν ἑπομένην ἡμέραν ἢ ἑβδομάδα θὰ τὸ ἠγόραζε καὶ κάτω ἀπὸ τὰς 1.000 δραχμάς. Ἄς συγκρίνωμεν ὅμως δι’ ὀλίγων τὰ περυσινὰ μέτρα μὲ τὰ μέτρα τὰ ἐφετινὰ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Τί ἔγινεν ἐφέτος; Ἐφηρμόσθησαν ὅλαι αἱ προϋποθέσεις μιᾶς ὀρθολογισμένης πολιτικῆς προστασίας, δηλαδή: 1) ὁλοκληρωτικὴ ἐξαγορὰ μὲ τὴν ἱκανοποιητικὴν τιμὴν τῶν δραχμῶν 2300, 2) εἰδικὴ προστασία τῶν μικρῶν καλλιεργητῶν οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται νὰ προσαγάγουν εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν πρὸς ἐξόφλησιν τῶν χρεῶν των σῖτον μὲ τὴν ηὐξημένην τιμὴν τῶν δραχ. 3000. Τί ἔγινε πέρυσι; Ὡρίσθη ὡς ποσὸν συγκεντρώσεως τὸ ποσὸν τῶν 50.000 τόννων, ἤτοι περίπου τὸ 1)14 τῆς εἰκαζομένης παραγωγῆς. Οἱ παραγωγοὶ τοῦ ὑπολοίπου ποσοῦ τῶν 13)14 ἀφέθησαν εἰς τὸ ἔλεος τοῦ Κυρίου καὶ εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἐκμεταλλευτῶν. Κατὰ τὰς προβλέψεις τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας ἡ παραγωγὴ τοῦ σίτου ὑπολογίζεται ἐφέτος εἰς 935.000 τόννους, ἐνῷ κατὰ τὰς πληροφορίας τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ὑπολογίζεται εἰς 845.000 τόννους. Ἀκριβεστέρας θεωρῶ τὰς πληροφορίας τῆς Τραπέζης διότι τελευταῖαι πληροφορίαι περὶ ζημιῶν καταβιβάζουν καὶ τὸ ποσὸν τοῦτο εἰς κατώτερα ἐπίπεδα. Ὡς πρὸς τὰ ὀφειλόμενα πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν δάνεια ἐπὶ πρωΐμων δημητριακῶν τὰ ὁποῖα δικαιοῦνται οἱ γεωργοὶ νὰ ἐξοφλήσουν μὲ σῖτον ὑπολογιζομένης τῆς τιμῆς του εἰς 3000 δραχμὰς ταῦτα ἀνέρχονται περίπου εἰς 160.000.000 δραχμῶν ἀντιστοιχοῦντα εἰς ποσότητα περίπου 165.000 τόννων σίτου. Ἐπίσης ὁ ἀριθμὸς τῶν παραγωγῶν οἵτινες θὰ προστατευθοῦν εἰδικῶς ὡς καλλιεργοῦντες μέχρις 100 στρεμμάτων νὰ ἀνέλθῃ περίπου εἰς 270.000. Ἀπομένει τώρα νὰ διευκρινησθῇ ἐὰν μὲ τὸν καθορισμὸν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου εἰς 2400 δραχμάς, θὰ ἀπαλλαγῇ ὁλοκληρωτικῶς ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους ἀπὸ τὴν δαπάνην, διὰ τῆς ὁποίας ἀντιμετωπίζετο ἡ εἰς μικροτέραν τιμὴν διάθεσις τοῦ ἄρτου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας παρὰ τὴν ἐπιμονὴν τῶν ρητόρων τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἠρνήθη νὰ δώσῃ τοὺς ἀριθμοὺς καὶ τὰ στοιχεῖα βάσει τῶν ὁποίων στηρίζεται ὁ προσδιορισμὸς τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου. Ἐγὼ ἔχω καὶ τοὺς ἀριθμοὺς καὶ τὰ στοιχεῖα. Ἐὰν ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιθυμῇ νὰ δώσῃ ὁ ἴδιος εἰς τὴν Βουλὴν τὰ στοιχεῖα αὐτὰ δὲν θὰ εἶχα καμμίαν διὰ τοῦτο ἀντίρρησιν νὰ τὰ δώσῃ ὁ ἴδιος.

§206Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Θὰ τὰ εἴπω ἐγώ.

§207Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τερματίζων τὸν λόγον μου, κ. βουλευταί, δύναμαι νὰ προβῶ εἰς μίαν διαπίστωσιν, ὅτι δηλαδὴ πιστεύω, καὶ ἔχω διὰ τοῦτο πολλὰς πληροφορίας, ὅτι ἡ ἐφετινὴ συγκέντρωσις τοῦ σίτου πρόκειται νὰ ἱκανοποιήσῃ τὰ αἰτήματα τῶν σιτοκαλλιεργητῶν οἱ ὁποῖοι μετ’ εὐγνωμοσύνης ἀποβλέπουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὰ ὑπὲρ αὐτῶν ληφθέντα μέτρα προστασίας.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Κουπαροῦσος ἔχει τὸν λόγον.

§209Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ εἴπω ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως καὶ κατὰ τῆς ἀντιπολιτεύσεως, διότι εὐτυχῶς ἡ Κυβέρνησις ἀποτελεῖται ἀπὸ ἐξαιρετικὰ μέλη ὥστε νὰ δύναται ἡ ἰδία νὰ δώσῃ τὰς ἀναλόγους ἀπαντήσεις εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν. Ἀρκεῖ τὸ γεγονὸς καὶ μόνον νὰ γνωσθῇ εἰς τὴν ὕπαιθρον ὅτι δῆθεν τὸ Λαϊκὸν κόμμα—αὐτὸν ἄλλωστε τὸν σκοπὸν εἶχεν ἡ σχετικὴ συζήτησις ἐκ μέρους τούτου—προέτεινε τὴν ἀγορὰν τοῦ σίτου πρὸς 3–4000 δραχ. τὴν ὀκᾶν. Καὶ τοῦτο, κύριοι, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν αὐτὸ τοῦτο τὸ Λαϊκὸν κόμμα, ἐπεδείνωσεν τὴν δυστυχίαν τοῦ ἀγροτικοῦ λαοῦ καὶ ἐπληρώθη ἄλλωστε ὁ λαὸς ὡς ἔπρεπε. Ἡ ἀπάντησις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ὑπῆρξε πλήρης καταψηφίσαντος τοῦτο. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤθελον νὰ τονίσω εἶναι τοῦτο. Ὅτι ἐφαρμόζεται πολιτικὴ συγκεντρώσεως τοῦ σίτου πρὸς προστασίαν τῶν σιτοπαραγωγῶν, ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ἐκηρύχθη ἀπὸ τοὺς Μανδαρίνους τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας ἡ μάχη τοῦ σίτου ἐν Ἑλλάδι. Ἀπὸ τοῦ 1927 ἤρχισεν ἡ μάχη τοῦ σίτου τὸ πρῶτον. Ἔχω ὅμως τὴν γνώμην ὅτι ἀπέτυχεν αὕτη καὶ τοῦτο διότι αἱ κλιματολογικαὶ συνθῆκαι τῆς Ἑλλάδος δὲν ἐπιτρέπουν σιτικὴν πολιτικήν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καταγόμενος ἀπὸ σιτοπαραγωγικὴν περιφέρειαν πιστεύει εἰς τὴν πολιτικὴν τοῦ σίτου. Τὴν πολιτικὴν αὐτὴν ἐγὼ τὴν ἐπολέμησα εἰς τὰ 1927 καὶ εἶπα καὶ τότε ὅτι θὰ ἀποτύχῃ, ὅπως καὶ σήμερον λέγω τὰ ἴδια, ὅτι καὶ σήμερον ὁ σιτοπαραγωγὸς πεινᾶ χωρὶς κἄν νὰ ὠφεληθῇ ἡ Ἐθνική μας οἰκονομία.

§210Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Εὐτυχῶς ποὺ δὲν εἰσηκούσθητε.

§211Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Καὶ ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖτε σεῖς εἶναι ἐναντίον τῆς Ἐθνικῆς μας οἰκονομίας, καὶ τοῦτο λόγῳ τῶν καιρικῶν συνθηκῶν αἱ ὁποῖαι ἐπικρατοῦν, καὶ αἱ ὁποῖαι πλειστάκις συντείνουν εἰς τὴν πλήρη καταστροφὴν τῆς σιτοπαραγωγῆς. Ἀνεξαρτήτως τούτου εἰς τὴν Κοζάνην τὸ κάθε στρέμμα παράγει 30–40 ὀκάδας. Κατὰ τὶ λοιπὸν θὰ προστατευθοῦν οἱ σιτοπαραγωγοὶ τῆς Κοζάνης μὲ τὰ ἐν λόγῳ μέτρα, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ 75% τοῦ λαοῦ τρώγουν τὸ ψωμί τους εἰς διπλασίαν τιμὴν χάριν αὐτῶν τῶν σιτοπαραγωγῶν, οἱ ὁποῖοι οὔτε διὰ τὰς ἀνάγκας των ἐσοδεύουν σῖτον; Πρὸς θεραπείαν, κύριοι, τοῦ κακοῦ εἰς τὰ 1927 ὑπεστήριξα μίαν πολιτικὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐγκαταλειφθῇ ἡ σιτοπαραγωγὴ καὶ νὰ ὑποστηριχθῇ ἡ κτηνοτροφία εἰς τὴν Ἑλλάδα διότι ἡ Ἑλλὰς εἶναι χώρα κατ’ ἐξοχὴν κτηνοτροφική, ὅπως καὶ ἡ πτηνοτροφία καὶ ἡ ὀπωροκομία. Σᾶς ἀναφέρω τὸ παράδειγμα τῆς Δανίας, ὅπου ὑπῆρχεν ἡ ἰδία ἀκριβῶς κατάστασις. Ἔχομεν τὸ παράδειγμα τῆς Ἑλβετίας τῆς ὁποίας τὸ ἔδαφος εἶναι γονιμώτερον τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ ὅμως ἀνέπτυξεν τὴν κτηνοτροφίαν καὶ ἀπολαύει σήμερον ὁ Ἑλβετικὸς λαὸς 27)πλάσια εἰσοδήματα τοῦ Ἑλληνικοῦ. Εἶναι ἀνάγκη, κύριοι, νὰ ὑποστηρίξωμεν καὶ ἐδῶ τὴν κτηνοτροφίαν, τὴν ὁποίαν εὐνοοῦν τὰ ἀπέραντα βουνὰ καὶ αἱ πεδιάδες μας. Μόνον ἔτσι θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἐξασφαλίσωμεν ἀφθονίαν καὶ ἐξαιρετικὴν ἀπὸ αὐγὰ καὶ γάλα τροφὴν γιὰ τὰ παιδιά μας καὶ δι’ ἡμᾶς τοὺς ἰδίους καὶ μάλιστα νὰ κάμωμεν καὶ ἐξαγωγὴν τῶν προϊόντων αὐτῶν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑποστηρίξωμεν τὴν μελισσοκομίαν. Τὸ ἔδαφος τῆς Ἑλλάδος εἶναι θαυμάσιον διὰ τὴν μελισσοκομίαν καὶ ἐὰν ἔχωμεν ἄφθονον μέλι εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ χρειασθῶμεν ἐξαγωγὴν συναλλάγματος διὰ τὴν ζάχαριν. Εἶναι ἀνάγκη ἐπίσης νὰ ὑποστηρίξωμεν καὶ τὰς ὀπώρας μας. Εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Κοζάνης ὑπάρχει ἔδαφος ἐξαιρετικῶς γόνιμον διὰ τὰς ὀπώρας, ὅλα τὰ χωρία τῆς περιφερείας ἐκείνης εἶναι κατάλληλα διὰ νὰ γίνουν Πήλιον. Ποῖος ἀπὸ ἡμᾶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγοράσῃ εἰς τὰ ὀπωροπωλεῖα φροῦτα ὅταν τὰ βερύκοκκα ἔχουν 10.000, τὰ κεράσια 12.000 καὶ οἱ φράουλες 14.000. Εἶναι ἀνάγκη, κύριε Ὑπουργέ, νὰ ἀλλάξωμεν ἀγροτικὴν πολιτικὴν νὰ ἀφήσωμεν αὐτὰ τὰ μπαλώματα πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ 20% τῶν σιτοπαραγωγῶν, ἀλλὰ θὰ πρέπει, εἶναι ἐθνικὴ ἀνάγκη σιγὰ–σιγὰ νὰ διαρθρώσωμεν τὸν προϋπολογισμόν μας καὶ τὰ χρήματα τοῦ σχεδίου Μάρσαλ εἰς τοιαύτας κατευθύνσεις οὕτως ὥστε μετὰ μίαν πενταετίαν νὰ γίνωμεν αὐτάρκεις εἰς κτηνοτροφικά, πτηνοτροφικά, γαλακτοκομικὰ καὶ ὀπωρικὰ προϊόντα καὶ ἂς εἰσάγωμεν σῖτον ἀπὸ τὴν Ἀμερικήν. Πῶς θὰ συναγωνισθῶμεν τὸν ἐξωτερικὸν σῖτον ἡμεῖς ὅταν κάθε στρέμμα εἰς τὸ ὀροπέδιον τῆς Κοζάνης ἀποδίδει 40 ὀκάδες πρᾶγμα ἀδύνατον καὶ ὅταν ἀκόμη συγκεντρώνεται ἔστω καὶ πρὸς 3.00 δρ. τὴν ὀκᾶν; Πῶς θὰ ζήσῃ ὁ παραγωγὸς ὅταν ἔχῃ γεωργικὸν κλῆρον 10–15 στρεμμάτων; Ἡ μάχη τοῦ σίτου ἔχει ἀποτύχει πλήρως καὶ πρέπει νὰ σκεφθῇ ἡ Κυβέρνησις ἤδη ἂν πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν μάχην τοῦ σίτου ἢ νὰ ἀλλάξῃ ἀγροτικὴν πολιτικὴν ἀπὸ τοῦδε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς. Ἀπὸ ἐτῶν κατὰ τὴν γνώμην μου δὲν κάνομεν τίποτε ἄλλο παρὰ δίδομεν εἰς τὸν σιτοπαραγωγόν, ὅπως λέγει ὁ ἰατρὸς εἰς τὸν ἀσθενῆ του, ἀνὰ δίωρον κοχλιάριον σούπας, καὶ τίποτε ἄλλο.

§212Σ. ΓΟΥΔΕΛΗΣ. Τὸ σιτάρι εἶναι χρυσάφι.

§213Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Θὰ βγάλωμεν φροῦτα καὶ εἴδη πολυτελείας διὰ νὰ εἰσάγωμεν σιτάρι, τὸ ὁποῖον εἶναι πάμφθηνον.

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ σίτου ἐτερματίσθη, ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ἐγγεγραμμένων ρητόρων.

§215Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Θὰ παρεκάλουν, κ. Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀπαντήσῃ τὴν Δευτέραν.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὴν Δευτέραν εἶναι πρὸς συζήτησιν ἡ αἴτησις τῶν Σπηλιοπούλου–Δερτιλῆ.

§217Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Τοιοῦτον θέμα, κύριε Πρόεδρε, δὲν δύναται νὰ ἀποτελέσῃ θέμα συζητήσεως εἰς ἡμέραν ἐλέγχου. Συνεπῶς ἡ ἀπόφασις ἐλήφθη κατὰ παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν Δευτέραν θὰ ἀπαντήσῃ ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ σίτου. Ἐὰν ἡ Βουλὴ μεταβάλῃ γνώμην θὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν διὰ τὰς φυλακὰς τῶν Γιούρων.

§219Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Ἤδη ἡ Βουλὴ ἔχει ἀποφασίσει αἱ ἡμέραι ἐλέγχου νὰ διατίθενται διὰ τὸν ἔλεγχον. Κύριε Πρόεδρε, συστηματικὰ ἀποφεύγεται καὶ συγκαλύπτεται ἡ ἡμέρα ἐλέγχου.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ αὐτὸς ἔλεγχος εἶναι.

§221Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Ἀλλὰ κατόπιν νὰ μὴ γίνῃ καμμία ἄλλη συζήτησις παρὰ μόνον ἔλεγχος.

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἔχει ὁρισθῆ ἀπὸ τὴν Βουλήν, δὲν ἠμπορῶ νὰ τὴν μεταβάλω ἐγώ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§223ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6.30′ μ. μ., μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως, ἀπάντησιν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ σίτου, συζήτησιν ἐπὶ τῆς αἰτήσεως τοῦ κ. Κ. Σπηλιοπούλου καὶ ἐν συνεχείᾳ συζήτησιν ἀναφορῶν, ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων. (Ὥρα 11.55′ μ. μ.)