1950.05.26

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 24η

Παρασκευὴ 26 Μαΐου 1950

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 7.00′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἀκόλουθα: Ὁ βουλευτὴς Ι. Μαρινᾶκος καταθέτει πρότασιν νόμου «περὶ ἱδρύσεως μετεκπαιδευτικῶν κέντρων τῶν ἰατρῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Χατζηπᾶνος ἀπέστειλε τὴν ἑξῆς ἐπιστολήν: Ἀξιότιμε κ. Πρόεδρε. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω ὑμᾶς, ὅπως ἀνακοινώσητε εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίαν ἐπὶ τῆς ἐπικυρώσεως τῶν πρακτικῶν τῆς χθές, ὅτι εἰς τὰ πρακτικὰ παρελείφθη ἐντελῶς ἡ ἀναγραφὴ τῶν λεχθέντων παρ’ ἐμοῦ «ὑποβάλλω κατάστασιν ἐμφαίνουσαν τὸ κέρδος ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἐπιτευχθέντος διὰ τῶν ἀποφάσεών μου κομίστρου τῶν δραχμῶν 630 κατὰ χιλιομετρικὸν τόννον διπλῆς διαδρομῆς ἔναντι τῶν μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης καταβαλλομένων κομίστρων πρὸς δραχμὰς 850. Τὸ ἄνω προκῦψαν κέρδος κατὰ τὸ πεντάμηνον χρονικὸν διάστημα καθ’ ὃ ἐφηρμόσθησαν αἱ ἀποφάσεις ἐπὶ τῆς Ὑπουργίας μου ἀνῆλθεν εἰς δραχμὰς 1.123.907.128 ἐπὶ μεταφορικοῦ ἔργου 5.037.528 χιλιομετρικῶν τόννων. Συνεπῶς ὄχι μόνον δὲν προέκυψε ζημία, ἀλλὰ σημαντικὸν κέρδος ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου ἐκ τῆς παρ’ ἐμοῦ διαχειρίσεως τοῦ καθορισμοῦ τῶν κομίστρων διὰ τὴν μεταφορὰν τῶν ὑγρῶν καυσίμων». Παρακαλῶ θερμότατα, ὅπως γίνῃ ἡ σχετικὴ διόρθωσις εἰς τὰ πρακτικά.

Μετὰ τιμῆς

Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ

§2Γ. ΜΟΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν λόγον ἐπὶ τῶν πρακτικῶν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελείωσεν ἡ συζήτησις, κ. συνάδελφε, διότι καθὼς βλέπετε δὲν ἔχομεν πρακτικά.

§4Γ. ΜΟΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ δηλώσω ὅτι χθὲς εἶπα τὰ ἑξῆς: Ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι αἰσθάνομαι ἀπεριόριστον θαυμασμὸν πρὸς τοὺς ἀγνώστους μοι δικαστάς, τοὺς συντάκτας τοῦ παραπεμπτικοῦ Βουλεύματος. Ἴσως ἐπλανήθησαν ὡς ἄνθρωποι, ἀλλὰ γεγονὸς εἶναι ὅτι εἰργάσθησαν μὲ ζῆλον, φιλοπονίαν, ἀντικειμενικότητα καὶ θάρρος, ποὺ μᾶς ἐπιτρέπει νὰ εἴπωμεν ὅπως ὁ πρῶτος χωρικὸς «ὑπάρχουν δικασταὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα».

§5Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Εἶχε συμφωνηθῆ ἀπόψε νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν δηλώσεων τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Γιουγκοσλαυΐας. Ἐπίσης εἶχεν ἀποφασισθῆ νὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία. Πρέπει λοιπόν, ἀπόψε νὰ γίνουν καὶ τὰ δύο. Ἡ πρότασις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ προηγηθῇ ἡ συζήτησις διὰ τὸ Γιουγκοσλαυϊκόν, διὰ νὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅπως δώσῃ τὴν ἀπάντησιν τῆς Κυβερνήσεως. Κατόπιν νὰ προχωρήσωμεν ὄχι εἰς τὴν μίαν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς δύο ψηφοφορίας. Ἐὰν ἡ Βουλὴ προτιμᾷ ἄλλως, ἀντίρρησιν δὲν ἔχομεν. Νομίζομεν ὅμως ὅτι ἡ πρότασίς μας εἶναι ὀρθοτέρα.

§6Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀδύνατον νὰ προεικάσωμεν, ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Γιουγκοσλαυϊκοῦ, ποίαν ἔκτασιν θὰ λάβῃ. Ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἀναλόγως τῶν δηλώσεων ποὺ θὰ κάμῃ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις δὲν προέβη, ἴσως καὶ ὀρθῶς, εἰς οὐδεμίαν συνεννόησιν μὲ τὴν Ἀντιπολίτευσιν ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἐπεκτάσεως τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ Γιουγκοσλαυϊκοῦ, ὅπως συνηθίζεται νὰ γίνεται εἰς ὅλας τὰς Βουλὰς τοῦ κόσμου, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις εἰς οὐδεμίαν προσυνεννόησιν προῆλθε καὶ ἀγνοοῦμεν τὶ θὰ δηλώσῃ ἡ Κυβέρνησις, δὲν γνωρίζομεν ποία θὰ εἶναι ἡ διάρκεια τῆς συζητήσεως. Ἐφ’ ὅσον, λοιπόν, ὑπάρχει τὸ ἄλλο θέμα, διὰ τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ ἰδιαιτέρως καὶ τὸ Κόμμα τὸ Λαϊκὸν θὰ παρεκαλούσαμεν τὴν Βουλήν, ὅπως ἐζητήσαμεν καὶ πρὸ 8 ἡμερῶν νὰ διεξαχθῇ τὸ ταχύτερον ἡ προκαταρκτικὴ συζήτησις διὰ νὰ ἠμπορούσαμεν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὸ στάδιον τῆς προανακρίσεως, περὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλεῖ ὁ νόμος, δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ δεχθῶμεν περαιτέρω ἀναβολὴν τοῦ ζητήματος ἐν ἀγνοίᾳ τῆς ἐκτάσεως, τὴν ὁποίαν δύναται νὰ λάβῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Γιουγκοσλαυϊκοῦ. Ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ, ἴσως τὸ ἑξῆς, διὰ νὰ ἔλθωμεν εἰς ἕνα συμβιβασμόν. Δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ τὰς δηλώσεις, τὰς ὁποίας ἔχει ὑπ’ ὄψιν ἐπὶ τοῦ Γιουγκοσλαυϊκοῦ, ἐὰν ἐπὶ αὐτῶν τῶν δηλώσεων ἀρκεσθῇ ἡ Βουλὴ καὶ δὲν προκληθῇ περαιτέρω συζήτησις, ἔχει καλῶς, ἐὰν ὅμως πρόκειται νὰ ἐπακολουθήσῃ συζήτησις ἐπὶ τῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ Γιουγκοσλαυϊκοῦ, ἡ συζήτησις ἐπ’ αὐτῶν νὰ ἐπακολουθήσῃ τὴν ψηφοφορίαν. Ἐὰν αἱ δηλώσεις εἶναι τοιαῦται ὥστε νὰ μὴ προκαλέσουν συζήτησιν, τότε δὲν γεννᾶται ζήτημα.

§7Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἡ ἐπιθυμία τῆς Κυβερνήσεως ἦτο νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν ληφθεῖσαν ἀπόφασιν. Ἐπειδὴ εἴχομεν δηλώσει ὅτι σήμερον θὰ ὑπάρξῃ ἀπάντησις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ Γιουγκοσλαυϊκοῦ, ἐθεωρήσαμεν καθῆκον νὰ προβῶμεν εἰς αὐτὴν τὴν ἀνακοίνωσιν. Θὰ ἐδεχόμεθα εὐχαρίστως καὶ τὴν λύσιν, τὴν ὁποίαν προτείνετε. Καὶ ἐλπίζομεν ὅτι αἱ ἀνακοινώσεις τῆς Κυβερνήσεως θὰ δώσουν πλήρη ἱκανοποίησιν εἰς τὸ Σῶμα.

§8Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐὰν πρόκειται νὰ ἐπακολουθήσῃ συζήτησις θὰ προηγηθῇ ψηφοφορία.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§10Ν. ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ (Πρόεδρος τῆς Κυβερν.). Ἡ Κυβέρνησις, ἐκθέτουσα εἰς τὴν Βουλὴν τὸ πρόγραμμά της κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 24ης Ἀπριλίου, ἐδήλωσεν ὅτι: «Ἡ Ἑλλάς, ὅπως πάντοτε, ἀποβλέπει εἰς τὴν εἰρήνην καὶ ἐπιθυμεῖ εἰλικρινῶς τὴν διατήρησιν ἀγαθῶν σχέσεων πρὸς ὅλους καὶ ἰδίως πρὸς τοὺς γείτονας, εἶναι δὲ πρόθυμος νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς πᾶσαν ἔμπρακτον ἐκδήλωσιν φιλικῶν διαθέσεων». Ὀλίγον χρόνον μετὰ τὴν ἀνάληψιν τῆς ἐξουσίας ὑπ’ αὐτῆς, ἡ Κυβέρνησις εὑρέθη πρὸ συγκεκριμένης προτάσεως τῆς Γιουγκοσλαυΐας ὅπως ἀποκατασταθῇ ἡ μεταξὺ τῶν δύο χωρῶν ἀπὸ πολλοῦ διακεκομμένη διπλωματικὴ ἐπαφὴ διὰ τῆς ἀνταλλαγῆς Πρεσβευτῶν. Εὐθὺς κατόπιν καὶ πρὶν ἢ ὁριστικῶς ἀπαντήσωμεν εἰς τὴν πρότασιν αὐτήν, ἐγένοντο αἱ πρὸς τὴν ΣΚΟΥΠΤΣΙ-ΝΑΝ δηλώσεις τοῦ Στρατάρχου Τίτο, διὰ τῶν ὁποίων ἀπεσαφηνίζοντο αἱ βασικαὶ ἀντιλήψεις ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστηρίζετο ἡ Γιουγκοσλαυϊκὴ πρωτοβουλία. Αἱ δηλώσεις αὗται εἶχον ὡς ἑξῆς: Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν σχέσεων μετὰ τῆς Ἑλλάδος ἡ Κυβέρνησις τῆς Γιουγκοσλαυΐας θεωρεῖ ὅτι μὲ τὴν νεωτέραν ἐξέλιξιν ἐν τῇ χώρᾳ ταύτῃ ὑπάρχουν ἀπὸ τοῦ νῦν αἱ δυνατότητες νὰ διορθωθῶσιν οὐσιωδῶς αἱ σχέσεις μεταξὺ τῶν δύο χωρῶν μας. Σχετικῶς πρὸς τοῦτο, δηλαδὴ διὰ τὴν ἐπαναφορὰν εἰς τὴν ὁμαλότητα τῶν σχέσεων, ἡ Κυβέρνησις κατ’ αὐτὰς θὰ διορίσῃ νέον Πρεσβευτὴν διὰ τὴν Ἑλλάδα. Πιστεύω ὅτι μία τοιαύτη συνεργασία θὰ εἶναι μεγάλης ὠφελείας δι’ ἀμφοτέρας τὰς χώρας καὶ θὰ συμβάλῃ σημαντικῶς εἰς τὴν σταθεροποίησιν τῆς εἰρήνης εἰς τὰ Βαλκάνια». Συνεπεῖς δὲ πρὸς ὅσα, ὡς ἀνωτέρω ἀνέφερον εἴχομεν ἐξαγγείλει ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὅτι ἐδέχθημεν τὴν ταὐτόχρονον διαπίστευσιν νέων Πρεσβευτῶν ἑκατέρωθεν καὶ τὴν ἔναρξιν συζητήσεων ἐπὶ καθωρισμένων θεμάτων, ὡς τὸ τῶν κρατουμένων ἑλληνοπαίδων, τὸ τῆς ἐπανασυνδέσεως τῶν σιδηροδρομικῶν, ταχυδρομικῶν, τηλεγραφικῶν καὶ τηλεφωνικῶν, ἐνδεχομένως δὲ καὶ ἀεροπορικῶν συγκοινωνιῶν, καὶ τέλος τὸ τῆς λειτουργίας τῆς Ἐλευθέρας Ζώνης τῆς Θεσσαλονίκης. Ἀπὸ τῆς ἰδικῆς πλευρᾶς ἐτονίσθη ὅτι ἀποδίδομεν πρωταρχικὴν σημασίαν καὶ προτεραιότητα εἰς τὸ ζήτημα τῶν κρατουμένων ἑλληνοπαίδων, ὡς θέμα ἠθικόν, καὶ ἀνθρωπιστικόν. Καὶ ἐδηλώθη εἰς ἡμᾶς σύμπτωσις ἀντιλήψεων ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο εὑρίσκεται σήμερον τὸ θέμα ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐπισήμους καὶ ὑπευθύνους συνομιλίας. Ἐν τῷ μεταξύ, μετεδόθη εἰς ἡμᾶς ἡ πληροφορία ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Γιουγκοσλαυΐας, ἀπαντῶν εἰς σχετικὰς ἐρωτήσεις ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑποθέσεων, ἀνέφερεν, ὡς θέμα δεόμενον διευθετήσεως, τὴν θέσιν τῆς «Μακεδονικῆς μειονότητος». Τὴν ἡμετέραν ἀντίληψιν ἐν προκειμένῳ ἡρμήνευσεν ἀμέσως ὁ μόνιμος ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑφυπουργὸς δι’ ἀνακοινώσεως ἐν τῇ ὁποίᾳ ἐδηλοῦτο ὅτι τοιοῦτον θέμα δὲν ὑφίσταται καὶ ἡ μνεία αὐτοῦ εἶναι ἀντίθετος πρὸς τὸ πνεῦμα τῶν ἐγκαινιαζομένων σχέσεων. Τὴν ἀνακοίνωσιν αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὑπευθύνως διαχειριζομένη τὴν ὑπόθεσιν, ἐθεώρησεν ἐπαρκῆ διὰ τὴν περίπτωσιν. Προσθέτω, πρὸς πλήρη ἐνημέρωσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅτι, ἐπειδὴ καὶ εἰς διαφόρους ἔκτοτε ἐκπομπὰς γιουγκοσλαυϊκῶν ραδιοφωνικῶν σταθμῶν, ὡς καὶ εἰς ἄρθρα γιουγκοσλαυϊκῶν ἐφημερίδων, ἀνεφέρθη παρόμοιον θέμα, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δὲν παρέλειψε νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐνδεικνυομένην ἐνέργειαν. Ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας διακηρύσσομεν κατὰ τὸν ἐπισημότερον τρόπον ὅτι τοιοῦτον θέμα εἶναι ἀνύπαρκτον καὶ παρέχομεν τὴν διαβεβαίωσιν τῆς ἀδιαπτώτου ἐπαγρυπνήσεως τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων τῆς χώρας. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§11Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀναγνωσθεῖσα δήλωσις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως εἶναι προφανὲς ὅτι καλύπτει μίαν πλευρὰν τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀνακινηθῆ σχετικῶς μὲ τὰς τελευταίας δηλώσεις τοῦ Γιουγκοσλαύου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Καρντέλι ἐν Βελιγραδίῳ. Αἱ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως θεωροῦνται ἐπαρκεῖς αἱ ἀναφερόμεναι εἰς τὰς γενικὰς σχέσεις καὶ διαπραγματεύσεις. Νομίζω ὅμως ὅτι τὰ ἄλλα μέρη τῆς ἀναγνωσθείσης δηλώσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἴσως εἶναι πολὺ πιθανὸν νὰ ἔχουν ἀνάγκην μιᾶς σχετικῆς συζητήσεως δοθέντος ὅτι, ἀνεκοινώθη ἂν ἤκουσα ἐπαρκῶς τὸ ἀναγνωσθὲν ἔγγραφον, ὅτι ἔχουν τεθῆ μερικαὶ βάσεις διὰ τὰς περαιτέρω συζητήσεις ὡς ἀνέφερεν ἐνδεικτικῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ὑποθέτω ὅτι ἐνδεικτικῶς μόνον ἀνεγνώσθησαν ὅλαι αὐταὶ αἱ βάσεις καὶ ὅτι δὲν ἐνέχουν καὶ ἄλλας τυχὸν μορφὰς ἐξελίξεων. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὀρθὸν εἶναι, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἐγγεγραμμένη ἐπερώτησις σχετικὴ ἐκ μέρους μέλους τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος....

§12Γ. ΜΟΔΗΣ. Καὶ ἐμοῦ.

§13Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Καὶ ὑμῶν, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἐγγεγραμμένη ἐπερώτησις σχετική, νομίζω ὅτι δύνανται νὰ θεωρηθοῦν ἐπαρκεῖς αἱ δηλώσεις διὰ σήμερον, νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τῆς σχετικῆς ἐπερωτήσεως διὰ μίαν ἄλλην ἡμέραν τὴν προσεχῆ Παρασκευὴν ἴσως τῆς ἐρχομένης ἑβδομάδος τὴν ὁποίαν νὰ ὁρίσωμεν ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία θὰ μᾶς θέσῃ ὑπ’ ὄψει καὶ τὸν σχετικὸν φάκελλον.

§14ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§15Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τὸ θέμα, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν δίδεται καμμία ἀπάντησις εἰς τὰς ἀνακοινώσεις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, εἶναι ὅτι ἡ γιουγκοσλαυϊκὴ Ἐλευθέρα Ζώνη τῆς Θεσσαλονίκης εὑρίσκεται ἤδη ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν Γιουγκοσλαύου ἀνωτάτου ὑπαλλήλου. Ἑπομένως δὲν εἶναι ζήτημα διαπραγματεύσεων, διότι ὑπάρχει τὸ γεγονὸς πλέον ὅτι ἡ Ἐλευθέρα Ζώνη αὐτὴν τὴν στιγμὴν διευθύνεται ἀπὸ ἀνώτατον Γιουγκοσλαῦον ὑπάλληλον. Συνεπῶς θὰ ἤθελον ἐπ’ αὐτοῦ ἡ Κυβέρνησις νὰ διαφωτίσῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Διότι δὲν εἶναι ζήτημα ἐπαναλαμβάνω διαπραγματεύσεων, διότι τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐλύθη καὶ ἐλύθη μὲ τὴν συγκατάθεσιν τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἀναφέρουν αἱ πληροφορίαι τοῦ τύπου τοῦ Ἐξωτερικοῦ. Ἡ κατάληψις τῆς Ἐλευθέρας Ζώνης Θεσσαλονίκης ἐγένετο ὑπὸ Γιουγκοσλαύου ὑπαλλήλου τοῦ καθεστῶτος τοῦ Τίτο μὲ τὴν συγκατάθεσιν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ἐνῶ, ἂν ἀντελήφθην καλῶς, ἡ ἀναγνωσθεῖσα ἀνακοίνωσις λέγει ὅτι τὸ ζήτημα τῆς Γιουγκοσλαυϊκῆς Ἐλευθέρας Ζώνης εὑρίσκεται ἀκόμη εἰς τὸ στάδιον τῶν διαπραγματεύσεων. Τὸ γεγονὸς ὅμως εἶναι ὅτι τὸ ζήτημα ἔφυγε ἀπὸ τὸ στάδιον τῶν διαπραγματεύσεων διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑπάρχει ἐπαναλαμβάνω διὰ τρίτην φορὰν ἀνώτατος Γιουγκοσλαῦος ὑπάλληλος διευθύνων τὴν Ἐλευθέραν Ζώνην.

§16Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐπιφύλαξις, τὴν ὁποίαν ἔκαμα πρὶν σχετικῶς μὲ τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως, σχετικῶς μὲ ἄλλα θέματα, εἶναι προφανὲς ὅτι καλύπτει καὶ τὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. Τουρκοβασίλη. Διότι καὶ ἐγὼ εἶχον ὑπ’ ὄψει μου νὰ ζητήσω σχετικὰς πληροφορίας ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ἐὰν ὅμως ὑποτεθῇ ὅτι ἤδη ἔχει ἐγκατασταθῆ Γιουγκοσλαῦος ὑπάλληλος εἰς τὴν Ἐλευθέραν Ζώνην Θεσσαλονίκης, θὰ εἴπω ὅτι κατὰ τὰς πληροφορίας μας, αἱ ὁποῖαι βεβαίως θὰ πληρωθῶσιν ἐν τῷ μεταξύ, ἐκ τῶν στοιχείων τοῦ σχετικοῦ φακέλλου, τὰ ὁποῖα θὰ θέση ὑπ’ ὄψει μας ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν περαιτέρω συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, Γιουγκοσλαῦος ἀντιπρόσωπος ὑπῆρχεν ἐκεῖ καθ’ ὅλην τὴν περίοδον αὐτήν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ θέματος.

§17Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν Γιουγκοσλαῦος ἀνώτατος ὑπάλληλος ἐπὶ τῇ βάσει τῶν συμφωνιῶν αὐτῶν, ἐγκατεστάθη εἰς τὴν Ἐλευθέραν Ζώνην Θεσσαλονίκης. Δὲν ὁμιλῶ περὶ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἔμεινε κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς καὶ ὁ ὁποῖος ἦτο νεκρὸν ὄργανον διότι ἡ Γιουγκοσλαυϊκὴ Ζώνη τῆς Θεσσαλονίκης ἦτο εἰς μίαν κατάστασιν ἀτονίας, πλήρους de facto et de jure ἐνῷ σήμερον ἡ Ἐλευθέρα Ζώνη εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν ὑπαλλήλου, ὁ ὁποῖος εἶναι τῶν πολιτικῶν καὶ κοινωνικῶν ἰδεῶν τοῦ Τίτο. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἐφιστῶ ἀμέριστον τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως.

§18Γ. ΜΟΔΗΣ. Νομίζω ὅτι ἡμεῖς εἴμεθα οἱ περισσότερον ἐνδιαφερόμενοι, διότι ἡμεῖς εἴμεθα ἡ μειονότης.... τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Γιουγκοσλαυΐας, ἔθιξε. (Χειροκροτήματα).

§19Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ὅλοι οἱ Ἕλληνες καὶ ὅλη ἡ Βουλὴ ἐνδιαφέρεται, διότι ὅλοι εἴμεθα Ἕλληνες.

§20Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ἐτερματίσθη ἡ συζήτησις αὐτή, ὑπὸ τὴν μορφὴν τὴν ὁποίαν διετύπωσα, ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ μᾶς θέσῃ ὑπ’ ὄψει τὰ στοιχεῖα, τῶν ὁποίων ἔχομεν ἀνάγκην, διὰ τὴν προσεχῆ συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως.

§21Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἡ Κυβέρνησις ἀπεδέχθη τὴν πρότασίν σας.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

μὲ πρῶτον θέμα τὴν ψηφοφορίαν ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης προτάσεως «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν κατὰ τοῦ βουλευτοῦ τέως Ὑπουργοῦ κ. Π. Χατζηπάνου, διὰ τὴν ὑπὸ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1549)1950 Βουλεύματος τοῦ Συμβουλίου Πλημμελειοδικῶν Ἀθηνῶν ἀναφερομένην αἰτίαν», ἐπὶ τῆς ὁποίας προτάσεως ἡ συζήτησις ἐκηρύχθη περαιωμένη κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν ψηφίζουν «ναί», οἱ μὴ παραδεχόμενοι ψηφίζουν «ὄχι».

§23Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι γίνεται μία ἴσως παρανόησις ἐν προκειμένῳ. Ἡμεῖς ἐζητήσαμεν νὰ τεθῇ εἰς ἐνέργειαν ὁ νόμος περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν. Ἐγένετο τὸ πρῶτον καὶ τὸ δεύτερον στάδιον αὐτοῦ καὶ ἐπίκειται νὰ γίνῃ καὶ τὸ τρίτον ἢ τὸ τέταρτον στάδιον τῆς διαδικασίας τῆς σχετικῆς, δηλαδὴ τῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς πρὸς σύστασιν ἀνακριτικῆς ἐπιτροπῆς. Εἴμεθα εὐτυχεῖς διότι ἐφθάσαμεν εἰς τὸ στάδιον αὐτὸ ὡς Κόμμα Λαϊκὸν καὶ εὐτυχέστεροι θὰ εἴμεθα ἐὰν παραχωρηθῇ καὶ τὸ μέτρον αὐτὸ ὑπὲρ τοῦ καταγγελλομένου τέως Ὑπουργοῦ, ὥστε πραγματικῶς νὰ ἀποδειχθοῦν πλήρως καὶ διὰ πάντα τρίτον ἐκεῖνα ποὺ ἀπεδείχθησαν χθὲς πασιφανῶς ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Πρέπει νὰ μᾶς εἴπητε ποία εἶναι ἡ πρότασις. Ὁ νόμος λέγει ὅτι, ἢ προχωροῦμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἢ ψηφίζομεν τὴν προανακριτικὴν ἐπιτροπήν.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τίθεται ὡς ἑξῆς ἡ πρότασις: Οἱ ἐπιθυμοῦντες τὴν σύστασιν προανακριτικῆς ἐπιτροπῆς πρὸς ἐνέργειαν προανακρίσεως ἐπὶ τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1549) 1950 Βουλεύματος τοῦ Συμβουλίου Πλημμελειοδικῶν Ἀθηνῶν, ἀπαγγελλομένης κατηγορίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ τέως Ὑπουργοῦ κ. Π. Χατζηπάνου, ψηφίσωσι «ναί», οἱ μὴ ἐπιθυμοῦντες τὴν σύστασιν τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης ψηφίσωσι «ὄχι». Εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἐπακολουθήσῃ καὶ δευτέρα ψηφοφορία καὶ παρακαλῶ τοὺς κ. κ. συναδέλφους ὅπως μὴ ἀπομακρυνθῶσιν. (Καλοῦνται ὡς ψηφολέκται ἐπὶ μὲν τῆς ψηφοδόχου οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Λ. Μπουρνιᾶς καὶ Ἐ. Κεφαλογιάννης, ἐπὶ δὲ τοῦ καταλόγου οἱ κ. κ. Ἰ. Δημητρόπουλος καὶ Ἰ. Λύρας καὶ ἄρχεται ἡ μυστικὴ διὰ ψηφοδελτίων ψηφοφορία. Διεξαχθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς, ἀνακοινοῦται ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τὸ κάτωθι ἀποτέλεσμα:)

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 179, ἐξ ὧν 161 ἐψήφισαν ὑπὲρ τῆς συστάσεως τῆς προανακριτικῆς ἐπιτροπῆς, 16 κατὰ τῆς συστάσεως, δύο δὲ ψηφοδέλτια ἐθεωρήθησαν ἄκυρα. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη ὑπὲρ τῆς συστάσεως προανακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, πρὸς ἐνέργειαν προανακρίσεως ἐπὶ τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1549)1950 βουλεύματος τοῦ Συμβουλίου Πλημμελειοδικῶν Ἀθηνῶν ἀπαγγελλομένης κατὰ τοῦ βουλευτοῦ τέως Ὑπουργοῦ κ. Π. Χατζηπάνου κατηγορίας.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτομεν τὴν συνεδρίασιν διὰ 10′.

(Ὥρα 8.35′ μ. μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 8.50′ μ. μ.)

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Β. Παπαρρηγόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§28Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, βουλευταί, ὁ νόμος «περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν» ἀξιοῖ ὅπως ἡ Βουλὴ ἐκλέγουσα τὴν προανακριτικὴν 12μελῆ Ἐπιτροπὴν τάξῃ ταὐτοχρόνως προθεσμίαν πρὸς περάτωσιν τοῦ ἔργου της καὶ ὑποβολὴν τῆς ἐκθέσεως. Ἡ θεμελιώδης σημασία τῆς διατάξεως ταύτης εἶναι προφανής. Δὲν εἶναι δυνατόν, οὔτε ἐπιτετραμμένον νὰ παρατείνεται ἡ ἐκκρεμότης ὑποθέσεων θιγουσῶν τὸν πολιτικὸν κόσμον τῆς Χώρας, ὑποθέσεις αἵτινες λόγῳ τῆς φύσεώς των κρατοῦν ἐν νευρικότητι τὴν κοινὴν γνώμην, κατηγοριῶν τέλος αἵτινες θίγουν τὴν τιμὴν καὶ τὴν πολιτικὴν ὑπόστασιν ἀνθρώπων ἀσκησάντων τὰ ἀνώτατα ἀξιώματα. Πρέπει ἑπομένως ἡ προθεσμία ἣν θὰ τάξῃ ἡ Βουλὴ νὰ εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν μικροτέρα, τοσούτῳ μᾶλλον ὅσον ἐν προκειμένῳ τὸ ἀποδεικτικὸν ὑλικὸν προκύπτει ἐξ ἐγγράφων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἐπὶ τῆς διεξαχθείσης ὑπὸ τῆς τακτικῆς ποινικῆς δικαιοσύνης ἀνακρίσεως ἔχουν συγκεντρωθῆ ὅλα τὰ στοιχεῖα τῆς ὑποθέσεως καὶ θὰ ἔχῃ ταῦτα ἡ Ἐπιτροπὴ ἀμέσως εἰς τὴν διάθεσίν της. Οἱ τυχὸν ἐξετασθησόμενοι θὰ εἶναι ἐλάχιστοι. Φρονῶ ὅτι ἡ προθεσμία πρέπει νὰ εἶναι τὸ πολὺ εἰκοσαήμερος. Ἂν δὲν ἐπαρκέσῃ αὐτὴ θὰ δύναται ἡ Βουλὴ πειθομένη περὶ τῆς ἀνάγκης καὶ ἐκτιμῶσα τὰ πράγματα νὰ δώσῃ μικρὰν παράτασιν.

§29Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν ὅπως ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῶν ὅσων εἶπεν ὁ κ. Παπαρρηγόπουλος, ὁρισθῇ πραγματικῶς ἡ συντομωτάτη προθεσμία εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία θὰ ἐκλεγῇ διὰ νὰ τερματίσῃ τὸ ἔργον αὐτό. Νομίζω ὅτι εἶναι ἐν τῷ συμφέροντι ὁλοκλήρου τοῦ Σώματος, ὁλοκλήρου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ καὶ ὁλοκλήρου τοῦ Ἔθνους τοιαῦτα ζητήματα νὰ τερματίζωνται ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον. Ὅταν ἐξ ἀρχῆς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα ὑπέβαλε τὴν πρότασιν περὶ κινήσεως τοῦ νόμου περὶ εὐθύνης τῶν Ὑπουργῶν γενικῶς, παρεκάλεσεν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, καὶ νομίζω ὅτι ἐν προκειμένῳ δύναμαι νὰ ἐπαναλάβω τὴν παράκλησιν, ὅπως ἡ διαδικασία συντομευθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον. Δὲν πρέπει ἄλλωστε νὰ λησμονῶμεν ὅτι ἐκ τῆς ἐνεργείας αὐτῆς ἐξαρτῶνται καὶ ἄλλαι δικαστικαὶ ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ πρέπῃ ὁπωσδήποτε νὰ λάβουν ὑπ’ ὄψει τὰς ἀποφάσεις καὶ τὰς συζητήσεις τῆς Βουλῆς. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι τὸ ὑλικὸν ὅλον ἔχει συγκεντρωθῆ εἰς τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν, ἡ ὑπόθεσις ἐξετέθη λεπτομερῶς εἰς τὴν Βουλὴν ἀπὸ τὸν κύριον καταγγελλόμενον πρώην Ὑπουργὸν καὶ ἑπομένως τὸ ἔργον δύναται πραγματικῶς, ὡς εἶμαι βέβαιος νὰ συντομευθῇ ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία θὰ ἐκλεγῇ ἀπὸ τὴν Βουλήν. Ἡ πρότασίς μου θὰ ἦτο ἐντὸς 10 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς κοινοποιήσεως τοὐλάχιστον εἰς τὰ πρόσωπα, ποὺ θὰ ἐκλεγοῦν ὡς μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, ἐντὸς 10 ἡμερῶν νὰ περατωθῇ τὸ ἔργον αὐτό. Συνήθως............................

§30ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τρεῖς ἑβδομάδες.

§31Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἶναι πολύ. Νομίζω ὅτι δύο ἑβδομάδες τὸ μάξιμουμ εἶναι ἐπαρκεῖς, ἐφ’ ὅσον ἡ Ἐπιτροπὴ θελήσει νὰ ἐργασθῇ μὲ ζῆλον. Παρακαλῶ νὰ μᾶς ἐκφέρῃ καὶ τὴν γνώμην της ἡ Κυβέρνησις.

§32Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἀσφαλῶς ἐπιβάλλεται σύντομος προθεσμία. Δὲν νομίζω ὅτι θὰ δημιουργηθῇ ζήτημα, ἐὰν εἶναι 20 καὶ ὄχι 15 ἡμέραι. Ἐγὼ ἀποδέχομαι τὰς 15 ἡμέρας.

§33Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Αἱ δέκα πέντε ἡμέραι νομίζω ὅτι εἶναι ἀνεπαρκεῖς, νομίζω ὅτι εἴκοσιν ἕως εἴκοσι πέντε ἡμέραι θὰ ἔπρεπε νὰ ὁρισθοῦν.

§34Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Διαφεύγει τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἓν οὐσιῶδες σημεῖον, ὅτι ἁπλᾶ ἀντίγραφα ἐπίσημα νὰ ληφθοῦν ἀπὸ τὴν δικογραφίαν δὲν ἀρκοῦν οὔτε εἴκοσι ἡμέραι.

§35Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παραδοθῇ ἡ ἰδία δικογραφία.

§36Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ αὐτό. Ἡ δικογραφία ἀποτελεῖ ἀναπόσπαστον μέρος τῆς συνεχιζομένης ποινικῆς διώξεως τῶν ἠθικῶν αὐτουργῶν καὶ ἑπομένως μέχρις ὅτου φθάσῃ ἡ ὑπόθεσις καὶ εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ ἀπαιτήσῃ ἑπτὰ ἕως ὀκτὼ μῆνες, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ληφθῇ δικογραφία. Δεύτερον, θὰ γίνῃ ἀνάγκη νὰ διαπιστωθοῦν ὡρισμέναι καταθέσεις, αἱ δὲ καταθέσεις αὐταὶ τῶν δικαστῶν–ἀνακριτῶν δὲν ἀποτελοῦν καταθέσεις δικονομικάς. Ἐν τῷ μεταξὺ διὰ τὴν νέαν δικογραφίαν καὶ τὸ Εἰδικὸν Δικαστήριον ἐὰν γίνῃ παραπομπὴ θὰ τὰς θεωρήσῃ ἀκύρους, διότι θὰ δημιουργηθῇ νέα κατάστασις ἐξ ὑπαρχῆς. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον αἱ καταθέσεις πρέπει νὰ ληφθῶσιν ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ περίπτωσις ἑνὸς μάρτυρος, ὁ ὁποῖος νὰ ἐξετάζεται ἐφ’ ὁλοκλήρους ἡμέρας. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον ἀντίκειται στοιχειωδῶς εἰς τὴν σοβαρότητα τοῦ ἔργου καὶ εἰς τὴν δικονομικὴν τάξιν, ὅσην προθυμίαν καὶ ἂν δείξῃ ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ ταχθῇ προθεσμία δέκα ἢ δέκα πέντε ἡμερῶν. Κατ’ ἐμὲ τὸ ἐπιεικέστερον χρονικὸν διάστημα ποὺ θὰ ἠμποροῦσεν ἐντατικῶς ἐργαζομένη μία Ἐπιτροπὴ νὰ περατώσῃ τὸ ἔργον της εἶναι τοὐλάχιστον τὸ τρίμηνον.

§37Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν παραγνωρίζομεν τὴν ἀξίαν τῶν ἐπιχειρημάτων τοῦ κ. συναδέλφου, ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ τονίσω εἶναι ὅτι τὸ ὑλικὸν ὑπάρχει εἰς τὴν δικογραφίαν καὶ δύναται δι’ ἀντιγράφων νὰ μετακομισθῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν. Πέραν τούτου ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει τὸ δικαίωμα ἐὰν ἡ Ἐπιτροπὴ ἐντὸς τῆς ταχθείσης προθεσμίας δὲν περατώσῃ τὸ ἔργον της, νὰ προσέλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ ζητήσῃ παράτασιν, δὲν νομίζω ὅτι πρέπει εὐθὺς νὰ ὑπάγωμεν εἰς τὴν προθεσμίαν τοῦ τριμήνου. Θὰ ἦτο ἀναγκαῖον νὰ περιορισθῶμεν τώρα εἰς τὴν προθεσμίαν τῶν δέκα πέντε ἡμερῶν καὶ ἐὰν μετ’ αὐτῆς ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν ἔχῃ συμπληρώσει τὸ ἔργον της, μολονότι ἐγὼ πιστεύω ὅτι θὰ ἔχῃ ὅλην τὴν ἄνεσιν τοῦ χρόνου, ἐὰν μετὰ τὴν προθεσμίαν τῶν δέκα πέντε ἡμερῶν ἡ Ἐπιτροπὴ περιέλθῃ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ζητήσῃ μίαν παράτασιν ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἡ Βουλὴ δὲν θὰ τῆς τὴν ἀρνηθῇ. Ἀλλὰ τὸ νὰ ὑπάγωμεν ἀπὸ τώρα εἰς τὸ τρίμηνον σημαίνει ὅτι θέλομεν νὰ διατηρήσωμεν αὐτὸ τὸ καρκίνωμα τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, τῆς πολιτικῆς μας ζωῆς διαρκῶς ἐν ἐκκρεμότητι. Ἐπαναλαμβάνω, ὑπάρχει εὐχέρεια ἐὰν ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν περαιώσῃ τὸ ἔργον της νὰ παράσχωμεν μίαν νέαν προθεσμίαν καὶ δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι ἡ προθεσμία πρέπει νὰ εἶναι συντομωτάτη.

§38Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Μὴ λησμονῆτε, ὅτι μόνον ἕνα πόρισμα σοβαρὸν τῆς Ἐπιτροπῆς θέλει εἴκοσιν ἡμέρας. Εἶναι στοιχειώδης δικονομικὴ ἐγγύησις αὐτό.

§39Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Δὲν νομίζω ὅτι δύναται κανεὶς νὰ κάνῃ εὐσυνειδήτως τὸ καθῆκον του σὲ 20 ἡμέρας. Ἔχω ἰδίαν ἀντίληψιν ἀπὸ τὴν δικογραφίαν τῆς Ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς, τὴν σύστασιν τῆς ὁποίας ἐζήτησεν ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων. Δι’ αὐτὸ δηλῶ ὅτι ἂν ἡ προθεσμία θὰ εἶναι τόσον σύντομος, ὅτι θὰ παραιτηθῶ ἐὰν ἐκλεγῶ ὡς μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς, καὶ δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τοὺς κ. συναδέλφους νὰ μὲ ἀντικαταστήσουν εἰς τὸ ψηφοδέλτιον.

§40Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἡ πεῖρα τῶν δικαστικῶν πραγμάτων δὲν εἶναι μονοπώλιον οὐδενός, διότι ὅλοι προερχόμεθα ἐκ τοῦ Δικηγορικοῦ κόσμου καὶ τῶν Δικαστικῶν τάξεων καὶ ἠσκήσαμεν καὶ τὸ ἔργον τοῦ Ἀνακριτοῦ ἐπὶ μακρόν. Ἡ προκειμένη περίπτωσις δὲν ἔχει τὴν ἔκτασιν ποὺ ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος, ἡ ὁποία ἀφορᾷ ἕνα γενικώτατον ζήτημα. Ἐδῶ ἔχομεν συγκεκριμένον θέμα. Ἐπὶ τοῦ θέματος συνεπῶς τούτου ἡ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς δὲν ἔχει νὰ κάνῃ τίποτα ἄλλο, παρὰ νὰ ζητήσῃ τὰ ἀντίγραφα τῆς δικογραφίας, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐλάχιστα, διότι περὶ 7 καταθέσεων πρόκειται, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ δοθοῦν ἐντὸς μιᾶς ἡμέρας. Ἄλλωστε ὑπάρχει καὶ ἡ εὐχέρεια τῆς παρατάσεως τῆς προθεσμίας, ἐὰν παρίστατο ἀνάγκη παρατάσεως, διότι τυχὸν ἀπρόοπτα θὰ ἐπέβαλον τοῦτο. Ἄλλωστε ἔχει καθῆκον ἡ Βουλὴ διὰ τοῦ καθορισμοῦ τῆς ὑποθέσεως συντόμως, νὰ δώσῃ τὴν ἐντύπωσιν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, ὅτι ἐνδιαφέρεται διὰ τὸν τερματισμὸν τῆς ὑποθέσεως.

§41Α. ΙΩΣΗΦ. Ὀρθὴ εἶναι ἡ ἐκτεθεῖσα νομικὴ ἄποψις. Ἀλλὰ μὴ λησμονοῦμεν ὅτι μᾶς παρακολουθεῖ ἡ κοινὴ γνώμη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἡ ὁποία ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν ἐκκαθάρισιν τοῦ ἠθικοῦ ζητήματος τὸ ὁποῖον ἐτέθη. Συνεπῶς ἂς δώσωμεν τρεῖς ἑβδομάδας προθεσμίαν καὶ ἡ Βουλὴ ἔχει δικαίωμα κατόπιν νὰ δώσῃ τὴν παράτασιν, διότι εἰς τὴν κοινὴν γνώμην δὲν θὰ ἔχῃ καλὸν ἀντίκτυπον νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἀρχίζομεν τὴν ἐξέτασιν τῆς προκυψάσης ὑποθέσεως, ἡ ὁποία θὰ ἀπαιτήσῃ μῆνας ὁλοκλήρους. Θὰ πρέπῃ νὰ δώσωμεν τὴν ἐντύπωσιν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, ὅτι ἔχομεν ὅλην τὴν καλὴν διάθεσιν νὰ διευθετήσωμεν τὸ συντομώτερον τὴν ἐν λόγῳ ὑπόθεσιν.

§42Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ νὰ ἐλαττώσω τὰς ἀνησυχίας τῶν κ. συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἰσχυρίσθησαν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ παραμείνῃ ἐπὶ μῆνας ἡ δικογραφία εἰς χεῖρας τῶν ποινικῶν ἀρχῶν διὰ τοὺς συναιτίους, ζωηρότατα ἀμφιβάλλω περὶ τοῦ ἂν πρέπῃ νὰ μείνῃ εἰς χεῖρας τῶν κοινῶν καταδιωκτικῶν ἀρχῶν ἡ δικογραφία διὰ τοὺς συναιτίους, διότι μετὰ τὴν ἐπαναφορὰν τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον ἐθέσαμεν εἰς ἰσχὺν χθές, τοῦ 19)7)1877, ὁ ὁποῖος συμπληρώνει τὸν ΦΠΣΤ)77 περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν, ἴσως ὑποχρεωθῇ ἡ Ποινικὴ Δικαιοσύνη νὰ ἀπόσχῃ πάσης ἐνεργείας, μέχρις ὅτου ἀποφανθῇ ἡ Βουλή. Ὥστε καὶ ἐκ τοῦ λόγου τούτου δὲν νομίζω ὅτι δικαιολογοῦνται αἱ ἀνησυχίαι τῶν κ. συναδέλφων. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἡ δεκαπενθήμερος προθεσμία εἶναι ἀρκετὴ διὰ τὴν Ἐπιτροπήν, διὰ νὰ ἑτοιμάσῃ τὸ πόρισμα. Ἄλλωστε ὑπάρχει καὶ ἡ εὐχέρεια τῆς παρατάσεως τῆς προθεσμίας αὐτῆς ὅταν προκύψῃ ἀνάγκη.

§43Α. ΖΑΚΚΑΣ. Νὰ ἐμπιστευθῶμεν εἰς τὴν προθυμίαν τῆς Ἐπιτροπῆς τὴν ταχεῖαν ἐκκαθάρισιν τῆς ἐν λόγῳ ὑποθέσεως. Εἶναι πολιτικοὶ καὶ ἔχουν συνείδησιν ὅτι πρέπει νὰ ἐκκαθαρισθῇ τὸ ταχύτερον ἡ ὑπόθεσις. Αἱ προθεσμίαι δίδουν τὴν ἐντύπωσιν ὅτι προσπαθοῦμεν γρήγορα–γρήγορα νὰ περάσῃ μία δουλειά.

§44Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Ἡ δικογραφία δὲν φεύγει ἀπὸ τὰς δικαστικὰς ἀρχάς.

§45Γ. ΜΟΔΗΣ. Τὸ βούλευμα μᾶς ἀποδεικνύει ὅτι οἱ δικασταὶ ἔκαμαν ἀξιοθαύμαστον ἐργασίαν καὶ πλουσίαν εἰς ὅλα τὰ στοιχεῖα καὶ εἰς αὐτὴν θὰ βασισθοῦμε.

§46Ε. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ Βουλὴ αἰρομένη ὑπεράνω κομματικῶν ἢ προσωπικῶν παθῶν ὀφείλει νὰ ὁδηγήσῃ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν χωρὶς χρονοτριβὴν εἰς τὴν πλήρη αὐτῆς διαλεύκανσιν. Αὐτὴ εἶναι ὄχι μόνον τοῦ δικαίου ἀξίωσις, ἀλλὰ ἀπαίτησις ἐπιτακτικὴ τοῦ λαοῦ. Κάθε περαιτέρω παρέκκλισις ὄχι μόνον δὲν προάγει τὸ ἔργον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ἀντιθέτως ὁδηγεῖ τοῦτο πρὸς τὸ τέλμα. Τὸν δὲ ὑπὸ κατηγορίαν συνάδελφον ἀφήνει τελοῦντα ὑπὸ τὸ καταθλιπτικὸν βάρος μιᾶς τοιαύτης ἐκκρεμότητος.

§47Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς ἐπίρρωσιν τῶν ὅσων εἶπεν ὁ κ. Στεφανόπουλος θὰ εἶχα νὰ προσθέσω καὶ τοῦτο. Θέλω νὰ πιστεύω ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς περὶ ἐνεργείας προανακρίσεως καὶ ἡ κίνησις τῆς διαδικασίας τοῦ νόμου περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν, θὰ δώσῃ —εἶμαι βέβαιος — τὴν εὐκαιρίαν καὶ τὴν ἀφορμὴν νὰ ἐπανορθώσῃ τὴν νομικὴν πλάνην εἰς ἣν προδήλως περιέπεσε διὰ τῆς ἐκδόσεως τοῦ βουλεύματος. Τὴν νομικὴν πλάνην ὅτι τοῦ νὰ δεχθῇ τὴν ὕπαρξιν ἠθικοῦ αὐτουργοῦ πράξεως, δηλαδὴ προϋποθετούσης τὴν ὕπαρξιν φυσικοῦ αὐτουργοῦ, χωρὶς προηγουμένως νὰ ἔχῃ διαπιστωθῆ ἡ τέλεσις τοῦ ἀδικήματος ὑπὸ τοῦ φυσικοῦ αὐτουργοῦ, ἄνευ τῆς ὁποίας δὲν νοεῖται ὡς εἶπον ἠθικὸς αὐτουργός. Καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ διαπιστωθῇ τὸ γεγονὸς τοῦτο διότι προέβαλε τὸ ἐμπόδιον τοῦ ἄρθρου 80 τοῦ Συντάγματος. Τὸ βούλευμα πρὸ τοῦ ἀδιεξόδου τούτου ἀντὶ ὡς ὤφειλε νὰ ἀναστείλῃ —τὸ ὀλιγώτερον ποὺ εἶχε νὰ κάμῃ —τὴν ποινικὴν δίωξιν τῶν ὡς ἠθικῶν αὐτουργῶν φερομένων μέχρις ὅτου διακριβωθῇ ὑπὸ τοῦ εἰδικοῦ Δικαστηρίου τοῦ ἄρθρου 80 τοῦ Συντάγματος ἡ ὕπαρξις φυσικοῦ αὐτουργοῦ, προέβη εἰς μίαν καὶ αὐθαίρετον καὶ ἀντισυνταγματικὴν διακήρυξιν. Ἔθεσεν ὡς δεδομένην τὴν τέλεσιν τοῦ ἀδικήματος ὑπὸ τοῦ φυσικοῦ αὐτουργοῦ, ὃν μάλιστα οὐδὲ ὡς μάρτυρα κἂν ἤκουσε. Διὰ ν’ ἀντιληφθῆτε, κ. Βουλευταί, τὸ μέγεθος τοῦ σφάλματος τοῦ βουλεύματος, σκεφθῆτε τί θὰ συνέβαινεν ἂν ἐδικάζοντο οἱ ὡς ἠθικοὶ αὐτουργοὶ φερόμενοι, ἤρχετο δὲ κατόπιν τὸ Ὑπουργοδικεῖον καὶ ἀπεφαίνετο ὅτι δὲν ἐτελέσθη τὸ ἀδίκημα ὑπὸ τοῦ φυσικοῦ αὐτουργοῦ, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀδίκημα. Θὰ εἶχον δικασθῆ ὡς ἠθικοὶ αὐτουργοὶ δι’ ἀνύπαρκτον ἀδίκημα. Τὸ σφάλμα τοῦ βουλεύματος εἶναι βαρύ. Πιστεύω ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς περὶ κινήσεως τοῦ νόμου περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν θὰ δώσῃ τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὴν τακτικὴν ποινικὴν Δικαιοσύνην νὰ ἐπανορθώσῃ τὸ σφάλμα της ἀναστέλλουσα ἔστω καὶ τώρα πᾶσαν περαιτέρω ἐνέργειαν μέχρις ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς ἢ τοῦ Ὑπουργοδικείου ἐπὶ τῆς κατηγορίας κατὰ τοῦ φυσικοῦ Ὑπουργοῦ. Ὥστε ἡ δικογραφία ὁπωσδήποτε θὰ εὑρίσκεται ἀμέσως εἰς τὴν διάθεσιν τῆς 12μελοῦς Ἐπιτροπῆς.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅπως ὁρισθῇ 20ήμερος προθεσμία εἰς τὴν ἐκλεγησομένην Ἐπιτροπὴν διὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ πορίσματός της, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισεν ὅπως ταχθῇ 20ήμερος προθεσμία εἰς τὴν ἐκλεγησομένην προανακριτικὴν Ἐπιτροπὴν ἐντὸς τῆς ὁποίας αὕτη ὀφείλει νὰ ὑποβάλῃ τὸ πόρισμά της. (Ἄρχεται μυστικὴ διὰ ψηφοδελτίων ψηφοφορία πρὸς ἀνάδειξιν τῶν μελῶν τῆς 12μελοῦς προανακριτικῆς Ἐπιτροπῆς ὁριζομένων ὡς ψηφολεκτῶν, ἐπὶ μὲν τοῦ καταλόγου τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ι. Λύρα καὶ Ι. Μπούτου, ἐπὶ δὲ τῆς ψηφοδόχου, τῶν βουλευτῶν κ. κ. Φ. Χατζήμπεη καὶ Ι. Δημητροπούλου. Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς τῶν ψηφοδελτίων, ἀνακοινοῦται παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τὸ κάτωθι ἀποτέλεσμα:

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 147. Ἔλαβον ψήφους οἱ κ. κ.:

Καὶ οἱ κ. κ.: Ζάκκας Ἀνδρ., Σπέντζας Νικ., Κοθρῆς Ἐμμαν., Χατζησταυρῆς Γεώργ., Τηλικίδης Γρηγ., Ἀνδρουλακάκης Γεώργ., Ψαρρὸς Χ., Κυρόζης Ι., Παπαθανάσιος Ἀθ., Γεώργας Γ., Γιαννικώστας Ἰωάν., Κασσαβέτης Δημ., Ζέρβας Ναπ., Δημάκης Α., Παπαθανασιάδης Ἡρ., Σταθόπουλος Παναγ., Μαυρίδης Ἀθαν., Χατζήμπεης Σταμ., Σοφιανόπουλος Ἰω., ἀνὰ μίαν ψῆφον. Συνεπῶς ἐξελέγησαν μέλη τῆς προανακριτικῆς Ἐπιτροπῆς οἱ κ.κ.: Α. Βγενόπουλος, Π. Εὐριπαῖος, Π. Πολυχρονίδης, Λ. Κουτσοπέταλος, Α. Μπικάκης, Δ. Ντάγγας, Α. Γεροκωστόπουλος, Ν. Μπακόπουλος καὶ Κ. Ἀποσκίτης, συγκεντρώσαντες τὴν ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ ἀπαιτουμένην πλειοψηφίαν. Διὰ τὰ λοιπὰ μέλη θέλει ἐπαναληφθῆ ἡ ψηφοφορία τὴν προσεχῆ Τρίτην. Κύριοι Βουλευταί, ὑπεβλήθη πρότασις, ὑπογεγραμμένη ὑπὸ πολλῶν βουλευτῶν, ὅπως ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ διὰ τὴν πρόσθετον ἀμοιβήν, ἡ ὁποία θὰ δίδεται εἰς τὸ καθ’ ὑπερωρίαν ἐργαζόμενον προσωπικὸν τῆς Βουλῆς καὶ ἄλλων ὑπηρεσιῶν, ἀσχολουμένων μὲ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ ἔργου τῆς Βουλῆς καὶ τῶν διαφόρων ἐπιτροπῶν αὐτῆς. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, ἐγκρίνει ὅπως, εἰς τὸ προσωπικὸν τῆς Βουλῆς καὶ ἄλλων Ὑπηρεσιῶν, ἀσχολουμένων μὲ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ ἔργου τῆς Βουλῆς καὶ τῶν διαφόρων Ἐπιτροπῶν αὐτῆς, καταβάλλεται κατὰ μῆνα ἐπὶ πλέον ἀμοιβή, διὰ πρόσθετον καθ’ ὑπερωρίαν ἐργασίαν μέχρις 75%, ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν ἀποδοχῶν ἑκάστου;

§51ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἑπομένως ἐγένετο δεκτὴ ἡ πρότασις ὅπως, εἰς τὸ προσωπικὸν τῆς Βουλῆς καὶ ἄλλων Ὑπηρεσιῶν, ἀσχολουμένων μὲ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ ἔργου τῆς Βουλῆς καὶ τῶν διαφόρων Ἐπιτροπῶν αὐτῆς, καταβάλλεται κατὰ μῆνα ἐπὶ πλέον ἀμοιβή, διὰ πρόσθετον καθ’ ὑπερωρίαν ἐργασίαν μέχρις 75%, ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν ἀποδοχῶν ἑκάστου. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν διὰ τὴν προσεχῆ Τρίτην;

§53ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Τρίτην καὶ ὥραν 6.30′ μ. μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως ψηφοφορίαν διὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν ὑπολοίπων 3 μελῶν τῆς Προανακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, συνέχειαν συζητήσεως τοῦ καπνικοῦ ζητήματος, κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 11.45 μ. μ.)