1950.04.26

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 8η

Τετάρτη 26 Ἀπριλίου 1950

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 6.15′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλῶ τὸν κ. Γραμματέα ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν ὑπὸ τοῦ Γραμματέως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰς κάτωθι δηλώσεις, κατατεθείσας εἰς τὸ Προεδρεῖον.

ΔΗΛΩΣΙΣ

Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς «Διὰ τῆς παρούσης μου δηλῶ, κ. Πρόεδρε, ὅτι τὸ ὑφ’ ἡμᾶς Κόμμα τῆς Ἑλληνικῆς Ἀναγεννήσεως θέλει συνεργάζεται ἐν τῇ Βουλῇ κατὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον μετὰ τοῦ Κόμματος τῶν Ἐθνικοφρόνων». Ἐν Ἀθήναις τῇ 25 Ἀπριλίου 1950 Ὁ δηλῶν

Κ. Μανιαδάκης

ΔΗΛΩΣΙΣ

Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων «Οἱ κάτωθι ὑπογεγραμμένοι Βουλευταί, ἀνήκοντες εἰς τὸ Κόμμα «Συναγερμὸς Ἀγροτῶν καὶ Ἐργαζομένων», ἀναθέτομεν τὴν ἐκπροσώπησιν ἡμῶν ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ εἰς τὸν κ. Ἀλέξανδρον Μπαλτατζῆν, Βουλευτὴν Ροδόπης». Ἐν Ἀθήναις τῇ 26 Ἀπριλίου 1950 Οἱ δηλοῦντες Βουλευταὶ Ἀλέξανδρος Μπαλτατζῆς, βουλευτὴς Ροδόπης, Σταῦρος Γουδελῆς, βουλευτὴς Ροδόπης καὶ Δημήτριος Μυλωνᾶς, βουλευτὴς Καβάλας.

§3Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ χθὲς σᾶς ἐζήτησα τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, πρόκειται περὶ σοβαροῦ ζητήματος καὶ πρέπει νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ὁμιλήσω.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§5Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν γνωρίζῃ, ὅτι τὸ Ἐμπορικόν μας Ναυτικόν, ἕνας ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων κλάδων τῆς Οἰκονομίας μας, διέρχεται ὀξυτάτην κρίσιν. Τὰ διοικητικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις, βάσει τοῦ ὑπὸ τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως δημοσιευθέντος ἀναγκαστικοῦ νόμου, εἶναι ἡ χαριστικὴ βολὴ κατὰ τοῦ Ἐμπορικοῦ μας Ναυτικοῦ. Νομίζω ὅτι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον θέλει ἡ Κυβέρνησις νὰ εἰσπράξῃ τοὺς καθυστερημένους φόρους δὲν εἶναι ἐπωφελὴς διὰ τὸ Κράτος, διότι οἱ ἐφοπλισταὶ θὰ ἀναγκασθοῦν νὰ ἐγκαταλείψουν τὰ πλοῖα των. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, θὰ ἀπολυθοῦν 30.000 ναυτεργάται, οἱ ὁποῖοι θὰ εὑρεθοῦν εἰς λιμένας τοῦ ἐξωτερικοῦ ἄνεργοι καὶ πειναλέοι. Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἄστοχον. Ὑπάρχει τρόπος νὰ εἰσπραχθοῦν οἱ φόροι, ἐὰν κατασχεθῇ ἡ ὑπάρχουσα ἐγγύησις τῶν ἐφοπλιστῶν ἢ διὰ τῆς καταβολῆς τοῦ 40% ἐπὶ τῶν βεβαιωθέντων κερδῶν. Πρέπει νὰ προσέξῃ πολὺ τὸ ζήτημα αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις, διότι θὰ ἔχῃ σοβαρωτάτας συνεπείας.

§6Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἐν συνεχείᾳ τῶν ὅσων εἶπεν ὁ κ. Συνάδελφος, τονίζω καὶ ἐγώ, ὅτι ἡ κοινὴ ἀπόφασις τῶν Ὑπουργῶν Ἐξωτερικῶν, Οἰκονομικῶν καὶ Ἐμπορ. Ναυτιλίας τῆς 18ης Ἀπριλίου, ἡ ἀπαγορεύουσα τοὺς πλόας τῶν πλοίων, τὰ ὁποῖα καθυστεροῦν τὴν πρώτην δόσιν τοῦ φόρου, δὲν πλήττει μόνον τοὺς ἐφοπλιστάς, ἀλλ’ ὁλόκληρον τὴν ἐμπορικήν μας ναυτιλίαν, τὴν ὁποίαν ἐκθέτει διεθνῶς. Συνεπῶς, ἀνεξαρτήτως τῆς ρυθμίσεως τοῦ ζητήματος τῆς φορολογίας, παρίσταται ἀνάγκη ἀμέσου ἀνακλήσεως τῆς πληττούσης τὴν ναυτιλίαν μας ἀποφάσεως.

§7Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως θελήσῃ νὰ ἐξετάσῃ ἐπειγόντως τὸ θέμα τῆς παρεμποδίσεως τοῦ ἀπόπλου τῶν Ἑλληνικῶν πλοίων, συνεπείᾳ τῆς καθυστερήσεως τῆς καταβολῆς τῶν φόρων. Προτείνω νὰ ὁρισθῇ εἰδικὴ ἡμέρα συζητήσεως διὰ νὰ ἀκουσθοῦν αἱ γνῶμαι διὰ τὴν Ἐμπορικὴν Ναυτιλίαν, διὰ τὴν ὁποίαν, ἀτυχῶς, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀφιέρωσεν οὔτε δύο γραμμὰς εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις. Καὶ ὅμως ἡ Ἐμπορικὴ Ναυτιλία καὶ πλοῦτον εἰσάγει εἰς τὴν χώραν καὶ τὸ Κράτος ἀποκτᾷ πολιτικὴν δύναμιν.

§8Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἴμεθα σύμφωνοι, ὅπως ὁρισθῇ εἰδικὴ ἡμέρα συζητήσεως τοῦ θέματος τούτου, ὅπως ἐπρότεινεν ὁ κ. Κιζάνης.

§9Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως τί θὰ γίνῃ;

§10Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Τὸ θέμα ἀπασχολεῖ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἔχει ἐπίγνωσιν τῆς σοβαρότητός του. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν Βουλήν, παρακαλοῦμεν τοὺς κ. κ. συναδέλφους νὰ τὸ φέρουν ὑπὸ τύπον ἐπερωτήσεως καὶ νὰ συζητηθῇ εἰς τὴν πρώτην ἡμέραν τῶν ἐπερωτήσεων.

§11Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἴσως δὲν ἀντελήφθητε περὶ τίνος πρόκειται. Δὲν πρόκειται περὶ συζητήσεως, πρόκειται περὶ λήψεως μέτρου ἀμέσως, ὥστε νὰ μὴ ἐξοντωθῇ ἡ Ἐμπορική μας Ναυτιλία, ἡ ποντοπόρος Ναυτιλία μας.

§12Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι Βουλευταί, ἐπαναλαμβάνω ὅτι τὸ θέμα ἀπασχολεῖ τὴν Κυβέρνησιν, διότι εἶναι πράγματι καὶ σοβαρὸν καὶ ἐπεῖγον. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις καὶ ἐπὶ τῆς οὐσίας. Περαιτέρω ἡμέρα συζητήσεως νὰ εἶναι ἡ πρώτη ἡμέρα τῶν ἐπερωτήσεων, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις δέχεται νὰ προταχθῇ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Τὸν λόγον ἔχει ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος κ. Ν. Ζέρβας.

§14Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἐπιτακτικὸν καθῆκον ἐκπληροῦντες ἀποτείνομεν εὐγνώμονα χαιρετισμὸν πρὸς τοὺς μαχητάς μας, ἀξιωματικοὺς καὶ ὁπλίτας τοῦ Στρατοῦ, Ναυτικοῦ, Ἀεροπορίας καὶ Σωμάτων Ἀσφαλείας καὶ πρὸς τὴν Ἀνωτάτην Ἡγεσίαν αὐτῶν, οἵτινες μὲ τὸν ἄφθαστον ἡρωϊσμὸν καὶ τὴν ὑπέροχον θυσίαν τους ἔδωσαν εἰς τὸν λαόν μας τὴν ζωήν των. Τιμὴ καὶ δόξα εἰς ὅλους ἐκείνους, ὅσοι μὲ τὰ κορμιά τους ἐσφράγισαν τὰ σύνορα τῆς αἱματοβαμμένης γῆς μας καὶ ἠσφάλισαν τὰς Δημοκρατικάς μας ἐλευθερίας. Ἐξ ἄλλου θὰ ἦτο μία παράλειψις ἂν εἰς τὴν ἔκφρασιν εὐγνωμοσύνης μας δὲν συμπεριελαμβάναμεν τὸν καρτερικὸν καὶ μάρτυρα λαόν μας καὶ ἐὰν δὲν ἐποιούσαμεν ξεχωριστὴν μνείαν τοῦ λαοῦ τῆς ὑπαίθρου, τῆς ἀγροτιᾶς μας, ὅστις ἐμπνεόμενος ἀπὸ τὸ παράδειγμα τῶν Βασιλέων του, συνηγωνίσθη, ἐν ἁμίλλῃ εὐγενεῖ, εἰς καρτερίαν καὶ ἀπόφασιν τὸ ἔνοπλον τμῆμα αὐτοῦ, τὸν Ἐθνικόν μας Στρατόν. Ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος χαιρετίζει μὲ συγκίνησιν τὴν παρουσίαν τῶν πρώτων αἱρετῶν ἀντιπροσώπων τῆς Ἐλευθέρας Δωδεκανήσου. Καὶ ἀπευθύνομεν μὲ τὴν σειράν μας ἐγκάρδιον χαιρετισμὸν πρὸς τὸν ἥρωα λαὸν τῶν Δώδεκα Νήσων καὶ ἐπιθυμοῦμεν νὰ τονίσωμεν ὅτι εἶναι καθῆκον πάσης Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ὅπως περιβάλλῃ μὲ ἐξαιρετικὴν στοργὴν καὶ ἀγάπην τὰ τέκνα αὐτῶν. Καὶ ἐνῷ ἡ χαρά μας εἶναι ἀπροσμέτρητος διὰ τὴν ἐπάνοδον εἰς τὴν μητρικὴν ἀγκάλην τῆς Δωδεκανήσου, ἡ λύπη μας ἐξ ἄλλου διὰ τὴν μὴ ὁλοκλήρωσιν τῶν πόθων τοῦ ἔθνους εἶναι βαθυτάτη. Ἡ Βόρειος Ἤπειρος, διὰ τὴν ὁποίαν ποταμοὶ αἵματος ἔχουν χυθῆ, στενάζει κάτω ἀπὸ ἕναν ἀπάνθρωπον ζυγόν. Ζητοῦμεν δικαιοσύνην καὶ ζητοῦμεν ταύτην ἀπὸ μέρους τῶν ἰσχυρῶν τῆς γῆς, βάσει τῶν ἀγώνων μας διὰ τὴν ἐπικράτησιν τῶν ἀρχῶν τῆς Ἐλευθερίας καὶ τῆς Δημοκρατίας. Θέλομεν ἐπίσης νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι ἡ μεγάλη τῆς Ἑλλάδος φίλη καὶ σύμμαχος, θὰ ἀκούσῃ τὴν φωνὴν τῆς Ἑλληνικῆς Κύπρου καὶ ὅτι ταχέως θὰ ἀποδώσῃ αὐτὴν εἰς τὴν μητρικὴν ἀγκάλην, βεβαία οὖσα, ὅτι οὕτω ὄχι μόνον δὲν ἐξασθενεῖ ἡ ἀνθρωπιστικὴ ἀποστολὴ τῆς Μεγάλης αὐτῆς Αὐτοκρατορίας, ἀλλὰ τοὐναντίον ἐνδυναμοῦται. Κύριοι Βουλευταί, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἀντίθετος πρὸς τὴν ἐπιθυμίαν σας ἡ ἔκφρασις εὐχαριστιῶν πρὸς τὴν ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν, ἥτις συνεπικουρουμένη ἀπὸ τὸ ἐλεύθερον πνεῦμα Στρατοῦ καὶ Σωμάτων Ἀσφαλείας ἐβοήθησεν, ὥστε νὰ διεξαχθοῦν ἐλεύθεραι καὶ ἀδιάβλητοι ἐκλογαὶ καὶ μᾶς ἐδόθη οὕτω πως ἡ εὐχαρίστησις, νὰ ἔχωμεν εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην καὶ ἀντιπροσώπους τοῦ Λαοῦ ἐκείνου, ὅστις ἀπέσχε κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 31ης Μαρτίου 1946, κατὰ τὴν γνώμην μου ἀδικαιολογήτως. Αἱ ἐκλογαὶ τῆς 5ης Μαρτίου δύναται νὰ λεχθῇ, χωρὶς τὸν κίνδυνον νὰ χαρακτηρισθῇ τοῦτο ὡς ὑπερβολή, ἀπέδειξαν ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ἔχει ἀναλλοίωτον τὸ αἴσθημα τῆς ἀνωτέρας του ἀποστολῆς καὶ ὅτι, ἀνεξαρτήτως πρὸς τὸ πεῖσμα, ὅπερ τὸν διακρίνει, πεῖσμα ἄλλως τε πλειστάκις δημιουργικόν, κρίνει καὶ ἀποφασίζει ὄχι μὲ γνώμονα τὰ αἰσθήματά του, ἀλλὰ μὲ τοιοῦτον τὸ γενικὸν τοῦ Ἔθνους συμφέρον. Λέγω ταῦτα πρὸς ὑμᾶς ἐγώ, ὅστις ἔχω πάντα λόγον νὰ εἶμαι πικραμένος ἀπὸ τὴν περὶ ἐμοῦ καὶ τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος, οὗτινος ἡγοῦμαι, κρίσιν του. Καὶ τὰ λέγω, διότι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀκουσθῇ ἔξω τῆς Ἑλλάδος, καὶ ἀπὸ φίλους καὶ ἀπὸ ἐχθρούς, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι ἡ Χώρα τῆς Ἐλευθερίας, εἶναι ἡ Χώρα ὅπου τὸ πνεῦμα τῆς Δημοκρατίας εἶναι ἀθάνατον καὶ ὅτι ὅσοι καὶ ἂν παρέλθουν αἰῶνες, θὰ θρονίζεται τοῦτο εἰς τὸν ἀσάλευτον τῆς Ἀκροπόλεως βράχον. Καὶ τώρα ἂς εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ πρῶτα ἂς ἐρευνήσωμεν τὸ θέμα τῆς ἐξωτερικῆς μας πολιτικῆς, ὅσον ἐπιτρέπουν αἱ ἀσθενεῖς μας δυνάμεις. Καὶ πρῶτον, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ἐν προοιμίῳ, ὅτι, παρὰ τὴν φήμην ἥτις μὲ συνοδεύει, ὡς κομμουνιστοφάγον καὶ ἥτις ὀλίγον ἔτεινεν, ἐὰν δὲν τείνῃ καὶ σήμερον ἀκόμη νὰ μοῦ δώσῃ τὴν μομφὴν τοῦ ἀντιδραστικοῦ, ὅπως εἴθισται ἐσχάτως νὰ χαρακτηρίζεται πᾶς μὴ συμφωνῶν μὲ τὰς γνώμας τοῦ ἄλλου, παρὰ τὴν τοιαύτην λέγω φήμην, θὰ προσπαθήσω ὅπως μείνω στενώτατα προσκεκολλημένος εἰς τὸ συζητητικὸν ἐκεῖνο ἐπίπεδον τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει καὶ ἡ σοβαρότης τῆς αἰθούσης ταύτης καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ πολιτισμός, ὁ λεπτὸς ἐκεῖνος πολιτισμός, ὅστις εἶναι συμφυὴς μὲ τὸν Ἕλληνα. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ δὲ ταύτῃ θὰ ἤθελα νὰ ἐπαναλάβω ὅσα εἶπα καὶ χθὲς πρὸς Ὑμᾶς, ὅταν ἦτο ἐπὶ τοῦ βήματος ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφος κ. Σοφιανόπουλος. Εἶπα χθὲς καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερα, ὅτι τὸ ἀληθὲς πνεῦμα τῆς Δημοκρατίας δὲν φοβεῖται οἱασδήποτε μορφῆς ρητορικὰς προσπαθείας, ἀπὸ ὁθενδήποτε καταβαλλομένας. Ἀντιθέτως, εἶναι τόση ἡ δύναμίς του, ὥστε νὰ ἔχῃ ἀνάγκην ἀντιθέσεων ὁσωνδήποτε ἰσχυρῶν, διότι εἶναι ἀποδεδειγμένον ἐκ τῶν πραγμάτων, ὅτι ἀπὸ μίαν συζήτησιν, τοῦτο θὰ ἐξέλθῃ ἰσχυρότερον. Τοιαύτης μορφῆς συζητήσεις ἀντιμετώπισα ἐπὶ τριετίαν καὶ πλέον, ὅταν κατὰ τοὺς χρόνους τῆς Κατοχῆς ἠγωνιζόμην τὸν ἀγῶνα τοῦ Λαοῦ μας καὶ θέλω νὰ βεβαιωθῆτε, ὅτι ἀπὸ τὰς συζητήσεις ἐκείνας, καίτοι εἶχα νὰ κάνω μὲ συζητητὰς καὶ κατὰ πολὺ ἱκανωτέρους ἐμοῦ καὶ ἀπὸ μακροῦ προητοιμασμένους, ἐξῆλθα πάντοτε ἰσχυρότερος. Διατί σήμερον θὰ φοβηθοῦμε τοὺς ἐν τῇ Βουλῇ συζητητὰς τοῦ τύπου τοῦ κ. Σοφιανοπούλου, ἢ καὶ τὸ χείριστον τούτου, διατί θὰ δίδωμεν τὴν ἐντύπωσιν ὅτι δὲν στέργομεν εἰς τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῇ δικαιολογίᾳ ὅτι οὗτοι διακρίνονται διὰ τὸν ἀριστερισμόν τους; Καὶ ἂς ἐπανέλθωμεν τώρα εἰς τὸ θέμα μας. Ἐξήγγειλεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἡ φυσικὴ θέσις τῆς Ἑλλάδος εἶναι παρὰ τὸ πλευρὸν τῶν Δυτικῶν Δημοκρατιῶν, εἰς τὴν ἀλληλεγγύην τῶν ὁποίων ὀφείλομεν τὴν διατήρησιν τῆς Ἐθνικῆς μας ἀνεξαρτησίας καθὼς καὶ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάρρωσιν τοῦ Λαοῦ μας. Εἶναι τοῦτο μία ἀλήθεια, δι’ ὃ καὶ ἐκφράζομεν τὴν εὐγνωμοσύνην μας πρὸς τὰς συμμάχους χώρας καὶ ἰδίᾳ πρὸς τὰς δύο μεγάλας τοιαύτας, τὴν Μεγάλην Βρεταννίαν καὶ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας τῆς Ἀμερικῆς. Πέραν ὅμως τούτου ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ της νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν Εἰρήνην, ἀποβλέπει εἰς τὴν διατήρησιν ἀγαθῶν σχέσεων πρὸς ὅλους καὶ ἰδίως πρὸς τοὺς γείτονας καὶ ὅτι εἶναι πρόθυμος νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς πᾶσαν ἔμπρακτον ἐκδήλωσιν φιλικῶν διαθέσεων. Ἀπὸ τὴν περικοπὴν ταύτην τῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως προῆλθεν ὁ ἠλεκτρικὸς σπινθήρ, ὅστις ἠλέκτρισε τὴν Βουλὴν καὶ ἐδημιούργησεν, ὡς μὴ ὤφειλε, τὴν εἰκόνα τῆς χθές, εἰκόνα, ἣν ἐλπίζω καὶ εὔχομαι τοῦ λοιποῦ νὰ μὴ παρουσιάσωμεν. Καὶ οὕτω: Ὁ μὲν ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ ὁ φίλτατος Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑνωτικοῦ τοιούτου, διέκριναν εἰς τὴν διατύπωσιν αὐτὴν ὑπονοούμενα, ὁ Ἀρχηγὸς δὲ τῆς Ἑνώσεως τῶν Δημοκρατικῶν Ἀριστερῶν καὶ Ἀριστερῶν Φιλελευθέρων κ. Σοφιανόπουλος ἐστηρίχθη ἐπίσης ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ τῶν κυβερνητικῶν δηλώσεων, διὰ νὰ ὑπεραμυνθῇ τῆς γνωστῆς πολιτικῆς του γραμμῆς περὶ ἴσης φιλίας πρὸς ὅλας τὰς μεγάλας δυνάμεις. Ἡμεῖς θὰ εἴπωμεν ἐπ’ αὐτοῦ μετὰ παρρησίας τὴν ἰδικήν μας γνώμην. Πρῶτον ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὸ πνεῦμα ὁμιλίας τοῦ κ. Τσαλδάρη καὶ διΐσταμαι ἀπολυτότατα πρὸς τὸ τοιοῦτον τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Ἀθηνῶν κ. Σοφιανοπούλου. Θεωρῶ ἐξ ἄλλου ὑπερβολικοὺς τοὺς φόβους τοῦ φιλτάτου Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Ἔχω, κύριοι Βουλευταὶ τὴν γνώμην, γνώμην ἣν ἐσχημάτισα ἀπὸ τοὺς ἐπὶ τριετίαν ἀγῶνας μου μὲ τοὺς κομμουνιστάς, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ συγκρούσεως δύο ἰδεολογιῶν, ἀλλὰ δύο θρησκειῶν. Τῆς θρησκείας τοῦ ἀνθρώπου καὶ ἐκείνης τῆς ἀπανθρωπίας. Τῆς θρησκείας ἥτις λατρεύει ὡς θεάν της τὴν Ἐλευθερίαν τοῦ λόγου καὶ τοῦ Πνεύματος καὶ ἐκείνην ἥτις ἔχει θρονιάσει ὡς τοιαύτην εἰς τὸ Κρεμλῖνον καὶ τὴν λατρεύει ὡς θεάν της τὴν θεὰν τῆς ὠμῆς βίας, ἥτις μισεῖ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου καὶ τοῦ πνεύματος καὶ τρέμει τὸ φῶς τῆς ἀληθείας. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον καὶ κατεσκευάσθη, ὡς ἄλλο Σινικὸν τεῖχος τὸ Σιδηροῦν παραπέτασμα εἰς τὸ ὁποῖον οὐδεὶς μὴ μύστης τῶν τῆς θρησκείας ταύτης τοῦ σκότους ἐπιτρέπεται νὰ εἰσέλθῃ. Συνεπῶς δὲν ἀρκεῖ ὄχι ἡ ἰδική μας καλὴ θέλησις, ἀλλ’ οὔτε ἐκείνη τῶν Μεγάλων μας Συμμάχων, ἀλλ’ οὔτε καὶ ὅλου τοῦ κόσμου διὰ νὰ πείσῃ τὴν Σοβιετίαν νὰ παύσῃ νὰ ἀπειλῇ τοὺς ἐλευθέρους ἀνθρώπους καὶ τοὺς δημοκρατικοὺς θεσμούς. Ποῖος λογικὸς ἄνθρωπος εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ ὅτι ὑπάρχει ἐκ μέρους μας καὶ ἴχνος κινδύνου ἢ ἀπειλῆς κατὰ τῆς ζωῆς τῆς ἀνεξαρτησίας καὶ τῆς ἀκεραιότητος τῆς ἀχανοῦς Σοβιετίας. Ἂς ἔλθῃ οἱοσδήποτε ἐδῶ νὰ συζητήσωμεν καὶ ἂς ἐπιχειρήσῃ μὲ οἱαδήποτε ἐπιχειρήματα νὰ μὲ πείσῃ, ὅτι ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις φοβεῖται τὰς Δημοκρατίας τῆς Δύσεως ἐξ ἀφορμῆς τῶν κατακτητικῶν διαθέσεών των καὶ δι’ αὐτὸ ἔχει ἐγείρει τὸ σιδηροῦν τεῖχος καὶ δι’ αὐτὸ ἀπαγορεύει εἰς ἡμᾶς τοὺς βεβήλους νὰ πατήσωμεν τὸν πόδα μας εἰς τὴν ἱεράν τους γῆν. Οἱ Ἕλληνες δὲν εἶχαν ποτὲ κατακτητικὰς βλέψεις. Καθ’ ὅλην τὴν μακραίωνα ἱστορίαν τους ἠγωνίσθησαν διὰ τὴν ἐπιβίωσίν τους, ὡς ἐλευθέρων ἀνθρώπων, ἐνῷ ἐξ ἄλλου ἐβοήθησαν ὁλόκληρον τὴν ἀνθρωπότητα, ἵνα ἀνθρωπισθῇ. Ὅσον ἠπειλήσαμεν τὴν κραταιὰν Περσίαν, ἄλλο τόσον ἀπειλοῦμεν καὶ σήμερον τὴν ἀχανῆ ρωσικὴν ἐπικράτειαν. Καὶ πρὸ 2.500 ἐτῶν αἱ στρατιαὶ τῶν Περσῶν ἦλθον νὰ ὑποδουλώσουν τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος καὶ νὰ καταλύσουν τὸ ἐλεύθερον Ἑλληνικὸν πνεῦμα, ἀλλ’ ἀντιμετώπισαν τὴν γρανιτώδη ἀπόφασιν τῶν μαχητῶν τῶν Θερμοπυλῶν καὶ τοῦ Μαραθῶνος. Καὶ σήμερον τὰ 250 ἑκατομμύρια τῶν Σλαυοκομμουνιστῶν ἐπιχειροῦν τὴν ἐξαφάνισιν τοῦ μοναδικοῦ αὐτοῦ προμαχῶνος, διότι ἔχουν τὴν πικρὰν πεῖραν τῶν αἰώνων καὶ γνωρίζουν, ὅτι ἡ ὕπαρξίς του θὰ ἐμποδίζῃ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων τὴν ἐπικράτησιν τῆς βίας. Ναί, εἴμεθα ἐμπροσθοφυλακή, εἴμεθα τὸ ἀκραῖον ἂν θέλητε φυλάκιον, ὅπως τὸ ἀπεκάλεσεν ὁ κ. Σοφιανόπουλος, ἀλλὰ δὲν εἴμεθα τοιοῦτον τῆς οἱασδήποτε χώρας, ὁσονδήποτε φίλης καὶ συμμάχου. Εἴμεθα ἐδῶ τεταγμένοι ἀπὸ τὴν μοῖραν, ἀπὸ τὸν μεγάλον Θεὸν διὰ νὰ ἀγωνιζώμεθα εἰς τὸ διηνεκὲς τὸν ἀγῶνα ὑπὲρ τοῦ ἀνθρώπου, τὸν ἀγῶνα ὑπὲρ τῶν πανανθρωπίνων ἐλευθεριῶν. Οὐδένα ἀπειλοῦμεν. Ἀντιθέτως περισσότερον παντὸς ἄλλου ἐκ τῶν ἀντίθετα πιστευόντων καὶ παρευρισκομένων εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, περισσότερον ἀκόμα καὶ αὐτοῦ τοῦ Ζαχαριάδη θὰ ἠθέλαμε νὰ ἔχωμεν ἀγαθὰς σχέσεις μὲ τὴν Σοβιετίαν καὶ καλὴν γειτονίαν μὲ τὰς γειτονικάς μας χώρας, ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ ἡμᾶς. Εἶναι θέμα ἐκείνων. Ἂς μᾶς ἀφήσουν ἡσύχους νὰ ζήσωμεν τὴν ἰδικήν μας ζωὴν εἰς τὸν στενὸν καὶ ἄγονον βράχον μας, ποὺ λέγεται Ἑλλάδα καὶ ἂς εἶναι βέβαιοι, ὅτι οὐδεὶς Δαυῒδ καὶ οὐδεμία σφενδόνη θὰ ἀπειλήσῃ τὸν Γολιάθ. Συμφωνοῦμεν ἀπόλυτα μὲ ὅσα εἶπαν χθὲς οἱ ρήτορες περὶ Τίτο καὶ περὶ τῆς μορφῆς ἣν δέον νὰ λάβουν αἱ μετ’ αὐτοῦ σχέσεις μας. Δὲν πρέπει νὰ εἴμεθα ἐμεῖς ἐκεῖνοι, οἵτινες θὰ θυσιάσωμεν, ἔστω καὶ ἴχνος ἐκ τῶν κυριαρχικῶν μας δικαιωμάτων ἢ θὰ ἀπεμπολήσωμεν καὶ ἴχνος τῶν ἐθνικῶν μας διεκδικήσεων, ἐπὶ τῷ τέλει νὰ ἐπιτύχωμεν μίαν συμφωνίαν μὲ τὴν κομμουνιστικὴν Γιουγκοσλαυΐαν. Ὅπως δὲν ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν χώραν τοῦ Τίτο ἐκχωρήσεις, οὕτω καὶ ὁ Δικτάτωρ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀπαιτῇ ἀπὸ ἡμᾶς τοιαύτας. Καὶ τοῦτο ὄχι διὰ τὸν λόγον δι’ ὃν ἀνέφερεν ὁ κ. Σοφιανόπουλος. Ὄχι διότι δὲν πρέπει νὰ θυμώσωμεν τὸν Ἐρυθρὸν Δαλαϊλάμα τοῦ Κρεμλίνου, ἀλλὰ διότι τὰ ἀπαράγραπτα δίκαια καὶ δικαιώματα τοῦ Ἔθνους ἔχουν κατασφαλίσει τὰ ὁλοκαυτώματα καὶ αἱ τεράστιαι θυσίαι τῶν τέκνων τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος. Νομίζομεν, ὅτι εἰς τὸ τόσον εὐρέως ἀναπτυχθὲν διὰ τῆς ἀναγνώσεως τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως πρόγραμμα, ὑπάρχει μία σοβαρὰ παράλειψις. Δὲν ἀναφέρεται οὔτε λέξις περὶ τῆς ποντοπόρου Ἑλληνικῆς Ναυτιλίας, καίτοι εὑρισκόμεθα πρὸ ὀξυτάτης ἀντιθέσεως πλοιοκτητῶν καὶ Κράτους. Κύριοι Βουλευταί, μὴ ἔχοντες οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τοὺς καλουμένους Ἕλληνας ἐφοπλιστὰς, μὴ ὄντες κάτοχοι καὶ ἑνὸς μονοξύλου, δὲν κινδυνεύομεν ὑπεραμυνόμενοι αὐτῶν νὰ χαρακτηρισθῶμεν ὡς ἐλαυνόμενοι πρὸς τοῦτο ἀπὸ ταπεινὰ καὶ ὠφελιμιστικὰ κριτήρια. Ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν καὶ θὰ ἠθέλαμεν νὰ βλέπωμεν ὅλας τὰς Ἑλληνικὰς Κυβερνήσεις νὰ προσέξουν πολύ, μὰ πάρα πολύ, τὸ ἄκρως λεπτόν, ἀλλὰ καὶ τὸ τεράστιον τοῦτο ἐθνικὸν θέμα. Πρέπει νὰ εὑρεθῇ τρόπος, ὥστε ἡ ποντοπόρος ναυτιλία ὄχι μόνον νὰ μὴν ἀπογοητευθῇ, ἀλλὰ ἀντιθέτως νὰ τύχῃ πάσης στοργῆς καὶ ἐνισχύσεως ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Εἶναι αὕτη τὸ ἀριστούργημα τοῦ Ἑλληνικοῦ πνεύματος, τῆς πρωτοβουλίας, τῆς δραστηριότητος καὶ τοῦ θαυμαστοῦ Ἑλληνικοῦ μόχθου. Ὅλοι οἱ ἐφοπλισταί μας ἐγεννήθηκαν εἰς τὴν θάλασσαν, ἐπάλαισαν μὲ αὐτήν, ἐπὶ σειρὰν δεκαετηρίδων καὶ ἀνεδείχθησαν χάρις εἰς τὴν ἄκαμπτον θέλησίν τους. Γίνονται σήμερα συζητήσεις μετ’ αὐτῶν. Παρίσταται δὲ ἕνας ἐξαιρετικὸς Ἕλλην ναύτης, ὁ κ. Λιβανός, ὡς ἐκπρόσωπός των. Ἂς ἀκούσουν οἱ κυβερνῶντες καὶ οἱ καλοί μας σύμμαχοι τὴν εἰλικρινῆ φωνὴν τοῦ Ἕλληνος αὐτοῦ ναύτου. Θὰ ἴδουν καὶ οἱ σύμμαχοί μας Ἀμερικανοί, ὅτι συμφέρει εἰς αὐτούς, συμφέρει γενικῶς εἰς ὅλην τὴν ἐλευθέραν ἀνθρωπότητα, ἡ ὕπαρξις ἰσχυρᾶς ποντοπόρου Ἑλληνικῆς ναυτιλίας. Ἡ πεῖρα τοῦ παρελθόντος περιτράνως κατέδειξε τοῦτο. Ἂς ἐρωτηθῇ ἡ σύμμαχος καὶ φίλη Μεγάλη Βρεταννία διὰ νὰ εἴπῃ, τί προσέφερεν εἰς τὸν ἀγῶνα ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας ἡ ποντοπόρος μας ναυτιλία. Ἂς ἐρωτηθῇ ὁ Ὑπουργὸς συντονιστὴς κ. Τσουδερός, τί προσέφερεν εἰς τὴν Κυβέρνησίν του εἰς Μέσην Ἀνατολὴν αὕτη. Εἷς καὶ μόνον Ἕλλην ἐφοπλιστής, ὁ σήμερον διεξάγων τὰς συζητήσεις μὲ τὴν Κυβέρνησιν κ. Σταῦρος Λιβανός, ἔδωκεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὡς φόρους, τρία ἑκατομμύρια λιρῶν Ἀγγλίας. Ὁ ἴδιος αὐτὸς δίδει σήμερον ἕξ χιλιάδας καὶ πλέον κάθε ἑβδομάδα διὰ τὰς οἰκογενείας τῶν Ἑλλήνων ναυτικῶν, ἤτοι τριακοσίας καὶ πλέον χιλιάδας λίρας Ἀγγλίας. Εἶναι ἡ ποντοπόρος ναυτιλία, ἡ μοναδική μας πηγὴ πλούτου. Εἶναι ἡ ἀστείρευτος πηγὴ εἰσαγωγῆς συναλλάγματος.

§15Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Νομίζω, ὅτι ὑπάρχει παρανόησις εἰς τὴν συζήτησιν τῆς Βουλῆς. Δὲν πρόκειται περὶ ἠλαττωμένου αἰσθήματος τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὴν ναυτιλίαν. Ἐξ ἀντιθέτου πλειοδοτοῦμεν, ὡς ὑπεύθυνοι, εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν ζητημάτων αὐτῆς. Ἡ Κυβέρνησις ἐζήτησε τοὺς καθυστερουμένους φόρους ἀπὸ τοὺς ἐφοπλιστὰς, ὅπως ἀπὸ ὅλους τοὺς πολίτας. Δίδω τὰς ἐξηγήσεις ταύτας, ἵνα μὴ παραπλανηθῇ ἡ κοινὴ γνώμη. Εἶναι καθῆκον τῶν ἐφοπλιστῶν νὰ καταβάλλουν τοὺς φόρους των, ὅπως καταβάλλουν φόρους καὶ οἱ τελευταῖοι λαχανοπῶλαι τῆς ἀγορᾶς. (Χειροκροτήματα).

§16Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὰς δηλώσεις εἰς τὰς ὁποίας προέβη. Ἡμεῖς δὲν ζητοῦμεν ἀπαλλαγὴν τοῦ πλούτου ἐκ τῆς φορολογίας. Ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι ὁ πλοῦτος πρέπει νὰ καταβάλλῃ τὸ μεγαλύτερον ποσοστὸν τῆς φορολογίας. Τερματίζων τὸν λόγον μου βλέπω εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐσκέφθη ὅλους τοὺς κλάδους τῆς Ἑλληνικῆς οἰκογενείας, ἐπελήφθη δὲ καὶ τοῦ θέματος τῆς ἀποδόσεως δικαιοσύνης εἰς τοὺς μικροκαταθέτας, διὰ τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ἐπὶ μίαν τριετίαν ἀγωνιζόμεθα. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις θὰ πρέπῃ νὰ ἀποδείξῃ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι τὸ θέμα τοῦτο δὲν εἶναι σχῆμα λόγου, ἀλλὰ ὅτι σοβαρῶς σκέπτεται νὰ τὸ ἐπιλύσῃ διὰ νὰ ἑδραιώσῃ τὴν πίστιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ πρὸς τὸ Κράτος καὶ νὰ ἀρχίσῃ οὗτος ἀποθέτων τὸν μόχθον του εἰς τὰς Τραπέζας, πρὸς ὄφελος τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ζητοῦμεν ἐπ’ αὐτοῦ λύσιν ταχεῖαν καὶ ριζικήν. (Χειροκροτήματα).

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Ἐθνικοφρόνων κ. Τουρκοβασίλης ἔχει τὸν λόγον.

§18Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως παρέχει κάποιαν μεγαλυτέραν εὐχέρειαν εἰς τοὺς μετέχοντας εἰς αὐτὴν νὰ ἐκθέτωσι κάπως γενικώτερον τὰς πολιτικάς των γνώμας. Δὲν εἶμαι ἑπομένως σύμφωνος μὲ τὴν γνώμην τὴν διατυπωθεῖσαν χθὲς παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δῆθεν ὁ ρήτωρ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ περιορίζεται ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, τόσῳ μᾶλλον, ὅσον τὴν φορὰν αὐτὴν συγκεκριμένως ἔχομεν προγραμματικὰς δηλώσεις Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία προέρχεται ἀπὸ προσφάτους ἐκλογὰς καὶ ἑπομένως εἶναι ἐνδεχόμενον, πολλὰ ζητήματα προκύψαντα κατὰ τὸν χρόνον τῆς προεκλογικῆς περιόδου, πολιτικῆς σημασίας, νὰ εἶναι ἄξια νὰ ἐμφανισθῶσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἑπομένως ἡ παρατήρησις, ἡ ὁποία ἐγένετο χθὲς πρὸς τὸν τελευταῖον ρήτορα, ὁ ὁποῖος διὰ τῆς ὁμιλίας του τῆς τόσον ἐπιτυχοῦς, ἱκανοποίησεν ἀπολύτως τὸ αἴσθημα τῆς Βουλῆς, νομίζω, ὅτι εἶναι ἀδικαιολόγητος. Κατὰ ταῦτα θὰ κάμωμεν καὶ ἡμεῖς, κύριοι Βουλευταί, παρατηρήσεις τινὰς ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ ἀπευθύνωμεν πρὸς αὐτὴν ὡρισμένας συστάσεις καὶ θὰ διατυπώσωμεν ἐπίσης ὡρισμένας διαμαρτυρίας ἀφορώσας τόσον τὸν τρόπον τῆς συνθέσεως τῆς Βουλῆς, ὅσον καὶ τὸν τρόπον τοῦ σχηματισμοῦ καὶ τῶν διαπραγματεύσεων πρὸς σχηματισμὸν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ πρὸ τούτου, κύριοι Βουλευταί, θὰ μοῦ συγχωρήσητε νὰ ἀπευθύνω πρὸς τὴν νέαν Βουλὴν ὡς παλαιὸν μέλος αὐτῆς τὸν πλέον θερμὸν καὶ ἐγκάρδιον χαιρετισμὸν καὶ ἰδιαιτέρως πρὸς τὰ μέλη τῆς Βουλῆς, τὰ ὁποῖα εἰσέρχονται τὸ πρῶτον εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον. Νὰ εὐχηθῶ δὲ εἰς αὐτὰ λαμπρὰν πολιτικὴν σταδιοδρομίαν. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ἐπίσης, κύριοι Βουλευταί, νὰ συμμερισθῶ ἀπολύτως τῆς περικοπῆς ἐκείνης τοῦ Βασιλικοῦ λόγου, τῆς ἀφορώσης τὸν χαιρετισμὸν τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ Μεγαλειοτάτου πρὸς τοὺς συναδέλφους ἐκπροσώπους, τῆς ὄντως ἡρωϊκῆς καὶ μαρτυρικῆς Δωδεκανήσου, οἱ ὁποῖοι διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ Ἔθνους μας μετέχουσι τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου. Νὰ εὐχηθῶ ἐπίσης ὅπως ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ δεχθῇ εἰς λίαν προσεχὲς μέλλον καὶ τοὺς ἐκπροσώπους μιᾶς ἄλλης μεγάλης νήσου, ἡρωϊκῆς νήσου ὄχι ὅμως μαρτυρικῆς, τῆς Κύπρου, ἡ ἕνωσις τῶν κατοίκων τῆς ὁποίας μετὰ τῆς μητρὸς Ἑλλάδος, ἀποτελεῖ πλέον κοινὴν συνείδησιν ὄχι μόνον Ἑλληνικήν, ἀλλὰ καὶ διεθνῆ θὰ ἠδυνάμην νὰ εἴπω. (Χειροκροτήματα). Ἐλπίζω, ὅτι ὁ ἐθνικὸς πόθος τῶν Κυπρίων, δὲν εἶναι μακρὰν ὁ χρόνος, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἱκανοποιηθῇ καὶ θὰ δεχθῶμεν εἰς τοὺς κόλπους μας καὶ τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς ἐνδόξου αὐτῆς νήσου. Ἐν συνεχείᾳ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εὐχηθῶ ἐξ ὅλης μου τῆς ψυχῆς νὰ δεχθῶμεν εἰς τοὺς κόλπους μας πολὺ προσεχῶς καὶ τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς πολυβασανισμένης Β. Ἠπείρου (χειροκροτήματα), οἱ κάτοικοι τῆς ὁποίας μετὰ τὴν ἀναχώρησιν τῶν κατακτητῶν Ἰταλῶν καὶ Γερμανῶν παρεδόθησαν εἰς ἕνα ὄχι ἁπλῶς ἀνελεύθερον ἀλλὰ βάρβαρον καθεστὼς τοῦ διαβοήτου Ἐμβὲρ Χότζα καὶ οἵτινες σφάζονται ἀνοικτιρμόνως ἀπὸ τοὺς ὀλίγους ρακενδύτους ὀπαδοὺς τοῦ κομμουνιστοῦ αὐτοῦ δικτάτορος Χότζα. Ἡ Πατρὶς δὲν ἠδυνήθη κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην νὰ παράσχῃ εἰς τοὺς Βορειοηπειρώτας καμμίαν βοήθειαν, διότι ὁ κομμουνισμὸς εἶχεν ὑπονομεύσει τὰς ἐθνικὰς δυνάμεις τῆς χώρας μας καὶ ἡ Ἑλλὰς ἄοπλος ἐντελῶς δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ σπεύσῃ πρὸς βοήθειαν αὐτῶν καὶ θὰ ἐδικαιοῦτο καὶ εἰς στρατιωτικὴν κατάληψιν τῆς Ἀλβανίας, δεδομένου ὅτι αὕτη ὑπῆρξε κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου ἐχθρικὴ χώρα. Ἀπηύθυνε τότε ἡ Κυβέρνησις μίαν ἔκκλησιν πρὸς τοὺς συμμάχους μας, ὅπως αὐτοὶ ἀναλάβουν ὑπὸ τὴν προστασίαν των τὸν πληθυσμὸν ἐκεῖνον τῆς περιφερείας, λέγω ἐκείνης, εἰς τὴν ὁποίαν εἶδε τὸ φῶς ἡ πρώτη συμμαχικὴ νίκη καὶ τῆς ὁποίας τὰ χώματα θὰ ἔπρεπε νὰ θεωρηθοῦν ἅγια καὶ προσκύνημα τῆς οἰκουμένης, διότι ἐκεῖ, ἐπαναλαμβάνω, τὸ πρῶτον ἐκάμφθη ὁ Ἄξων. Ἀτυχῶς εἰς τὴν ἔκκλησιν ἐκείνην τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἡ ἀπάντησις τῶν συμμάχων μας ἦτο ἡ ἀναγνώρισις τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Ἐμβὲρ Χότζα. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, κύριοι, νὰ διατυπώσω τὸ παράπονον αὐτὸ καὶ νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι ἡ πρώτη ἀπογοήτευσις, τὴν ὁποίαν ἐδοκιμάσαμεν ἀπὸ τοὺς συμμάχους μας καὶ ἡ ἀπογοήτευσις αὐτὴ ἀποτελεῖ τὸ πρῶτον μεταπολεμικὸν στίγμα εἰς τὸ μέτωπον τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Γενικώτερον, κύριοι Βουλευταί, θὰ ηὐχόμην ὅπως αἱ συζητήσεις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ διεξαχθῶσι μετὰ πάσης ψυχραιμίας καὶ μετὰ πάσης ἠρεμίας. Πᾶσα ἰδέα ἔχει τὴν θέσιν της ἐν τῇ ἐλευθέρᾳ ἑλληνικῇ ζωῇ. Εἶναι ἐνδεχόμενον, κύριοι, ἀπὸ τὴν Βουλὴν αὐτὴν — μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ τὸ τονίσω καὶ ἀλλοῦ—νὰ προκύψῃ μέγα καλόν, ἐὰν ὅλων μας τὰς πράξεις καὶ ὅλων μας τὰς ἐνεργείας καὶ ὅλων μας τὰς σκέψεις τὰς διέπῃ μία τοιαύτη ἰδέα, ἡ ἰδέα τῆς ἀγάπης καὶ τῆς προσηλώσεως πρὸς τὴν Πατρίδα μας. Ἐὰν ἡ ἰδέα αὐτὴ κυριαρχήσῃ εἰς τὰ πνεύματα ὅλων ἡμῶν, ἡ Βουλὴ τῆς 5ης Μαρτίου 1950 θὰ ἀφήσῃ ἐποχὴν εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν ἱστορίαν τῆς χώρας καὶ θὰ συντελέσῃ τὰ μέγιστα διὰ τὴν πρόοδον καὶ τὴν εὐημερίαν τοῦ τόσον βασανισθέντος ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐν πρώτοις, κύριοι Βουλευταί, αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ διατυπώσω μίαν διαμαρτυρίαν διὰ τὸν τρόπον τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Εἶμαι βέβαιος πὼς δὲν ὑπάρχει κανεὶς ἐξ ὑμῶν νὰ μὴ ἔχῃ κάποιο αἴσθημα ἀγανακτήσεως ὅταν προσήρχοντο ἐκλογεῖς, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀσκήσει ἄλλοτε τὸ ἐκλογικόν των δικαίωμα εἰς πλείονας τῆς μιᾶς ἐκλογῶν καὶ τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα ἦσαν διαγεγραμμένα ἀπὸ τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους.

§19Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Κατὰ σύμπτωσιν ὅλοι αὐτοὶ ἦσαν μὴ φίλα προσκείμενοι πρὸς τὸ κρατοῦν Κόμμα.

§20Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Λέγω λοιπόν, ὅτι μέγας ἦτο ὁ ἀριθμὸς τῶν μὴ ἀσκούντων τὸ ἐκλογικόν των δικαίωμα, διότι τὰ ὀνόματα αὐτῶν εἶχον διαγραφῆ ἀπὸ τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους, ἄνευ λόγου. Ὑπάρχει ἐπίσης μία μεγάλη κατηγορία πολιτῶν ἐκλογέων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἤσκησαν τὰ πολιτικά των δικαιώματα διὰ λόγους τυπικούς. Πρόκειται περὶ τῶν πολιτῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ συμμοριτικοῦ ἀγῶνος, φεύγοντες τὴν φονικὴν μανίαν τοῦ συμμοριτισμοῦ, ἔφευγον πρὸς τὰς πόλεις καὶ ἰδιαιτέρως πρὸς τὰς Ἀθήνας, ὅπου τὰ μέτρα τῆς ἀσφαλείας ἦσαν μεγαλύτερα. Ἐν τῷ μεταξὺ, αἱ κατὰ τόπους Διοικήσεις Χωροφυλακῆς, ἐκάλουν αὐτούς, παρήρχοντο αἱ προθεσμίαι, ἐκηρύσσοντο ἀνυπότακτοι καὶ ἑπομένως διεγράφοντο ἀπὸ τὸν κατάλογον. Ἐπίσης μία ἄλλη κατηγορία εἶναι ἡ τελευταίως ἀπολυθεῖσα κλάσις ἐκ τοῦ στρατεύματος. Ἡ κλάσις αὐτὴ δὲν ἠδύνατο νὰ προσέλθῃ νὰ ἀσκήσῃ τὸ ἐκλογικόν της δικαίωμα, ἐνῷ ἡ κατηγορία αὐτὴ ἦτο ἡ περισσότερον δικαιουμένη. Ἠναγκάσθην τότε νὰ ἀποταθῶ πρὸς τὸν ὑπηρεσιακὸν Ὑπουργὸν τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης καὶ νὰ συστήσω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ εὑρεθῇ τρόπος, ὅπως ἡ τελευταίως ἀπολυθεῖσα κλάσις ἐκ τοῦ στρατεύματος, δυνηθῇ νὰ ψηφίσῃ. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀτυχῶς μοῦ ὑπέδειξεν, ὅτι τοῦτο δὲν ἦτο δυνατόν, διότι ὑπῆρχεν ὁ κίνδυνος τῆς διπλοψηφίας. Συνέστησα, ὅτι ὑπῆρχε τρόπος νὰ ἀποφευχθῇ τοῦτο ὅταν εἰς τὸ προσωρινὸν ἀπολυτήριον τῶν στρατιωτῶν, ἐναπετίθετο ἡ σφραγὶς τοῦ ἐκλογικοῦ τμήματος κατὰ τὴν ψηφοφορίαν, ἀλλ’ ἀτυχῶς ὁ ὑπηρεσιακὸς Ὑπουργὸς τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἠθέλησε νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν σύστασίν μου. Ἀκόμη, ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς χωροφυλάκων, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκοντο εἰς τὰ τμήματα ἐπάνω, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντικατασταθῇ καὶ δὲν ἠδυνήθη νὰ ψηφίσῃ. Θέλω νὰ εἴπω, ὅτι διὰ τοὺς λεγομένους ἀριστεροὺς ἡ ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις, διὰ τὴν ὁποίαν διεμαρτυρήθη ὁ ἀγαπητός μου συνάδελφος κ. Ἀποστόλου, τὰ ἡρμήνευσε πάντοτε ὅλα, ὑπὲρ τῶν ἀριστερῶν. Οἱ ἀριστεροὶ εἶχον τὸ δικαίωμα ὅπου καὶ νὰ εὑρίσκοντο καὶ εὑρίσκοντο ὅλοι εἰς τὰς Ἀθήνας μὲ πιστοποιητικά, τῶν ὁποίων ἡ ἀπόκτησις δὲν ἦτο δύσκολος, νὰ ἐφοδιάζωνται μὲ βιβλιάρια. Ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι δὲν ὑπῆρχεν αὐτὴ ἡ εὐχέρεια καὶ ἐφηρμόζετο ὁ νόμος, αὐτοὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάγουν εἰς τὰς ἐπαρχίας νὰ ψηφίσουν, δεδομένου δὲ ὅτι ἐκεῖ θὰ ἦσαν ὀλίγοι δὲν θὰ μετεβάλλετο τὸ ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα. Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει, ὅτι κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον ἐμεσολάβησε καὶ ἡ ἀπεργία τοῦ Τύπου καὶ ὁ ἑλληνικὸς λαὸς ἔμεινεν ἀδιαφώτιστος ἐπὶ τῆς σημασίας τῆς ἐκλογῆς τῆς 5ης Μαρτίου, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐκπλήττεσθε διὰ τὰ ἀποτελέσματα. Καὶ ἤδη, κ. Βουλευταί, εἰσέρχομαι εἰς τὸν ἔλεγχον τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, ἀλλὰ πρὸ τούτου θὰ ἤθελα νὰ ὁμιλήσω καὶ διὰ τὰ πρὸ τοῦ σχηματισμοῦ τῆς Κυβερνήσεως τῆς ὁποίας αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις εἶναι πρὸ ἡμῶν. Τὸ σχῆμα αὐτὸ εἶναι τὸ σχῆμα, τοῦ αὐτοχειροτονηθέντος Κέντρου. Τὸ σχῆμα αὐτό, ὅπως ἀνέπτυξεν ὁ συνάδελφος κ. Κανελλόπουλος, τόσον εὐστόχως κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν, ἦτο ἐντελῶς ἄγνωστον προεκλογικῶς καὶ ὡς ἔννοια ἀνύπαρκτος, τόσον ὡς ἰδεολογικὴ παράταξις ὅσον καὶ ὡς πολιτική. Δὲν ἠξεύρω εἰς ποῖον ὀφείλεται ἡ ἐφεύρεσις αὐτὴ ὥστε τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν οἱ ἀρχηγοὶ τῶν τεσσάρων κομμάτων τῶν ἀπαρτιζόντων σήμερον τὴν Κυβέρνησιν νὰ εὑρεθοῦν σύμφωνοι ὅτι, ἦσαν εἰς θέσιν νὰ δώσουν τὴν νέαν Κυβέρνησιν εἰς τὴν χώραν. Δὲν θέλω νὰ εἶμαι τόσον σκληρὸς διὰ νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων τῶν συνεργαζομένων ἐν τῇ Κυβερνήσει μὲ πόσην ὀξύτητα μετεχειρίζοντο προεκλογικῶς ὁ εἷς τὸν ἕτερον. Πάντως προεκάλεσε κατάπληξιν πῶς οἱ ἐν τοιαύτῃ ὀξύτητι εὑρισκόμενοι, ὀλίγας ἡμέρας μετὰ τὰς ἐκλογὰς εὑρέθησαν νὰ ἀποτελοῦν τὴν αὐτὴν πολιτικὴν ἰδεολογίαν, νὰ ἔχουν κοινὴν πολιτικὴν προέλευσιν καὶ νὰ ἔχουν καὶ κοινὴν ὑποχρέωσιν νὰ δώσουν Κυβέρνησιν εἰς τὴν χώραν καὶ ἀμέσως κατηρτίσθη ἡ συμφωνία τῶν λεγομένων τεσσάρων, ἐκανονίσθη τὸ πρόγραμμα τὸ κυβερνητικὸν καὶ ἐξαπεστάλη μήνυμα πρὸς τὸν Ἀνώτατον Ἄρχοντα διὰ τοῦ ὁποίου διεδηλοῦτο, κατὰ τρόπον ἀσυνήθη πρὸς τὰ κοινοβουλευτικά μας πράγματα, ὅτι τὸ Κέντρον ἦτο ἕτοιμον νὰ σχηματίσῃ Κυβέρνησιν. Εἶπα μίαν λέξιν ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἀκριβής, ἄηθες βεβαίως εἶναι, ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ἓν προηγούμενον. Πρὸ δύο ἐτῶν εἰς τὴν Βουλήν, ἡ ὁποία διελύθη ὅταν παρουσιάσθη μία κυβερνητικὴ κρίσις διὰ τῆς παραιτήσεως τῆς Κυβερνήσεως τῶν δύο κομμάτων τῆς προεδρευομένης τότε ὑπὸ τοῦ Σοφούλη, τέσσαρα κόμματα, τῶν Φιλελευθέρων, τοῦ κ. Παπανδρέου, τῶν Λαϊκῶν καὶ τοῦ κ. Κανελλοπούλου ἔσπευσαν νύκτωρ εἰς τὸ Τατόϊ διὰ νὰ δώσουν ἕνα σημείωμα εἰς τὴν Α.Μ., ὅτι αὐτοὶ ἔκαμαν συμφωνίαν καὶ ἦσαν ἕτοιμοι νὰ δώσουν Κυβέρνησιν. Ὑπάρχει ἓν προηγούμενον ἀλλὰ σχεδὸν ἀπὸ τοὺς ἰδίους τοὺς ἀποτελέσαντας τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι καταπληκτικὸν εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι ἐθεωρήθη τὸ σχῆμα αὐτὸ τὸ κυβερνητικὸν ὅτι ἀποτελεῖ τὴν ἔκφρασιν τῆς θελήσεως τοῦ Λαοῦ τὴν ἐκφρασθεῖσαν διὰ τῶν ἐκλογῶν τῆς 5ης Μαρτίου. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν ὑπάρχῃ τί τούτου ἀναληθέστερον καὶ ἀνακριβέστερον. Ὄχι μόνον δὲν ἀποτελεῖ ἔκφρασιν καὶ σύμφωνον θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ἀλλ’ ἀποτελεῖ ἀντίθεσιν, διότι κατὰ τὰς προηγουμένας περιοδείας ἡμῶν, ὁμιλοῦντες πρὸς τὸν Λαὸν προελέγομεν αὐτὸ τὸ σχῆμα, ὅτι τὰ κόμματα τῶν κ. κ. Παπανδρέου καὶ Βενιζέλου θὰ συνεργασθοῦν μὲ τὸν στρατηγὸν Πλαστήραν τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν. Αὐτὰ τὰ ἐλέγομεν διότι τὰ ἐπιστεύομεν γνωρίζοντες τὴν ψυχολογίαν των. Ἀλλὰ ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς δὲν ἐπίστευσεν ἡμᾶς, ἐπίστευσε τοὺς ἰδίους οἱ ὁποῖοι διεβεβαίουν τὰ ἀντίθετα, ὅτι εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν θὰ συνειργάζοντο μετὰ τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα. Βεβαίως ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ἤθελε τερματισμὸν τῆς πολεμικῆς περιόδου, αὐτῆς τῆς καταστάσεως τῆς ἀνωμάλου, ἀλλὰ τὸν τερματισμὸν αὐτὸν πῶς τὸν ἤθελεν; Ἐν τῷ πλαισίῳ τοῦ διεξαχθέντος ἀγῶνος. Ἐὰν ἐλέγομεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, ὅτι πρόκειται νὰ γίνῃ μία Κυβέρνησις, τῆς ὁποίας τὸ πρῶτον μέλημα θὰ ἦτο πῶς θὰ δοθῇ ἀμνηστία εἰς τοὺς συμμορίτας καὶ ὁ ἐκφωνῶν αὐτὸν τὸν λόγον δὲν θὰ ἀνῆκε βεβαίως εἰς τὴν ἀριστερὰν παράταξιν, διότι ἐπὶ τῆς βάσεως ταύτης ἐξελέγησαν ὡς βουλευταί, ἀλλὰ θὰ ἀνῆκεν εἰς ἡμᾶς, τὴν ἐθνικόφρονα παράταξιν, ἀσφαλῶς οἱ ἐκλογεῖς του, δὲν θὰ τοῦ παρέσχον τὴν ἐμπιστοσύνην των. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι ὑπάρχει πλήρης ἀντίθεσις μεταξὺ τῶν ἀποτελούντων τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Καὶ θὰ σᾶς εἴπω καὶ ἄλλο ἀκόμη ἐκπληκτικώτερον. Ὅταν τὴν πρώτην ἡμέραν διεδόθη ὅτι ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ τὸ κυβερνητικὸν αὐτὸ σχῆμα —εὑρισκόμην εἰς τὴν ὕπαιθρον —ὁ φόβος τῆς ὑπαίθρου ἦτο τοιοῦτος, τόσον δυσπαράστατος, μέχρι σημείου ὥστε μόλις ἀνεκοινώθη ὅτι ἐσχηματίσθη Κυβέρνησις ὑπὸ τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, ὁ σχηματισμὸς αὐτὸς νὰ ἀποτελέσῃ ἀνακούφισιν εἰς τὸν λαόν. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι δὲν γεννᾶται οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι ἡ τόσον διαφημισθεῖσα καὶ διαφημιζομένη καὶ εἰς τὸν ἡμερήσιον καὶ εἰς τὸν ἀλλοδαπὸν Τύπον ἰδία γνώμη, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐκπροσωπεῖ τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ, δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὴν ἀλήθειαν. Ἄς ἴδωμεν τώρα, κύριοι Βουλευταί, ἐὰν ἡ ἀνησυχία τοῦ λαοῦ μας, ἐκ τοῦ σχήματος τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, εἶναι δικαιολογημένη καὶ ἂς ἐξετάσωμεν τὰ πρόσωπα ποὺ συναπαρτίζουν τὴν Κυβέρνησιν. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω προκαταβολικῶς, ὅτι πρὸς τὸν στρατηγὸν Πλαστήραν ἔχω μίαν ἀπεριόριστον ἐκτίμησιν πρὸς τὸν πατριωτισμόν του καὶ θὰ τὸν παρακαλέσω νὰ ἐνθυμηθῇ κάτι τι ἄλλο, τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν εἰς τὴν περίοδον τοῦ 1945, ὅταν παρητήθη ἡ Κυβέρνησις τοῦ ἤδη ὑπαρχηγοῦ τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἶχεν ἀναλάβει τὴν Ἀντιβασιλείαν ὁ Μακαριώτατος καὶ μακαρίτης Ἀρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός. Ἐκλήθημεν διὰ νὰ ὑποστηρίξωμεν τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐσχημάτιζε τὴν Κυβέρνησιν, τὸ κατάλληλον διὰ τὰς στιγμὰς ἐκείνας. Θὰ ἐκπλαγῆτε, κύριοι Βουλευταί, ὅταν μάθετε ὅτι ὅλοι οἱ ἄλλοι ὑπέδειξαν τὸ πρόσωπον τοῦ μακαρίτου Θεμιστοκλῆ Σοφούλη, ἐμοῦ διαφωνοῦντος καὶ ὑποδείξαντος, ὅτι τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ σχηματίσῃ Κυβέρνησιν, ἦτο τὸ πρόσωπον τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα. Τὴν ἔκπληξιν ἐδοκίμασε περισσότερον ὅλων ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Δαμασκηνὸς καὶ μοῦ λέγει, μὰ ἐσύ, Θεόδωρε, προτείνεις τὸν Πλαστήρα; Μάλιστα. Διατί; Θὰ σᾶς δώσω μίαν ἐξήγησιν. Πρὸ ἡμερῶν, εἶχε λάβει χώραν προηγουμένως μία σύσκεψις εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ Τσῶρτσιλ, ὁ ὁποῖος μὲ τὸ ἀπεριόριστον ἐνδιαφέρον του διὰ τὴν Πατρίδα μας, δὲν ἐδίστασε νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τὴν Γιάλτα. Αὐτῆς τῆς ἀφηγήσεως, τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα τοὐλάχιστον θέλω τὴν ἐπιβεβαίωσιν. Εἰς τὴν σύσκεψιν ἐκείνην εἶχε κληθῆ καὶ ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας καὶ ὁ στρατηγὸς ἐξεφράσθη μετὰ ποιᾶς τινος βιαιότητος ἐναντίον τῶν ἐλασιτῶν. Τότε ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Κ. Κ. Σιάντος, στραφεὶς πρὸς τὸν στρατηγόν, τοῦ ὡμίλησεν, ὅτι δὲν τοῦ ἐπιτρέπει νὰ ὁμιλῇ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, διὰ τὸν «ἡρωϊκὸν Ἐλὰς» καὶ ὁ στρατηγὸς εἰς ἓν ὀξύτατον ὕφος, λίαν ἐπιτιμητικόν, τοῦ ἔδωσε τοιαύτην ἀπάντησιν, ὥστε ὁ Σιάντος ἔβαλε τὴν οὐρὰν ὑπὸ τὰ σκέλη. Ἔ! ἀπὸ τὴν στιγμὴν αὐτὴν ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας ἐκέρδισε τὴν ἰδικήν μου ψυχήν. Ἐλησμόνησα τὸ παρελθόν, ἐλησμόνησα τί ἦτο ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας, ἐλησμόνησα τὸν Γούναρη κλπ. κλπ., τὸν ὁποῖον ἐλάτρευσα ὡς Ἀρχηγόν, ἐλησμόνησα ὅτι ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν ἐξεκίνησε καὶ ἔκανε Δικτατορίαν εἰς πεῖσμα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ εἶδον ὅτι τὴν στιγμὴν ἐκείνην ὁ μόνος ἱκανὸς νὰ σχηματίσῃ Κυβέρνησιν ἦτο ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ὁμολογήσω ὅτι ὅσον ἐνθουσιασμὸν εἶχον ὅταν ἔκανα ἐκείνην τὴν πρότασιν διὰ τὴν ἀνάληψιν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ κυβερνητικὴ δρᾶσις τοῦ ἐντίμου στρατηγοῦ, δὲν ἀνταπεκρίθη πρὸς τὰς ἰδικάς μας προσδοκίας. Ἐπὶ τῆς πρωθυπουργίας του ἐγένετο ἐκείνη ἡ περίφημος συμφωνία τῆς «Βάρκιζας», διὰ τὴν ὁποίαν ἠμπορεῖ νὰ ὑπερηφανεύεται ὁ δεύτερος ρήτωρ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως, ὅτι ἀποτελεῖ μέγα κατόρθωμα διὰ τὸν ἑλληνικὸν λαόν, ἡμεῖς ὅμως πιστεύομεν ἀδιστάκτως, ὅτι ἡ συμφωνία τῆς Βάρκιζας ἦτο ἐκείνη ἡ ὁποία ἔθεσε τὰ θεμέλια τοῦ τρίτου γύρου εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἕνα ἄλλο ἀκόμα. Πρωθυπουργοῦντος τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα, Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἦτο ὁ δεύτερος ρήτωρ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. Ἐστάλη εἰς τὸν Ἅγιον Φραγκῖσκον διὰ νὰ ἐκπροσωπήσῃ τὴν πατρίδα του. Γνωρίζων τὰς ἰδέας τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Δημοκρατικῶν Ἀριστερῶν, ἀπηύθυνα μίαν ἐπιστολὴν πρὸς τὸν Ἀρχιεπίσκοπον καὶ τοῦ ἔλεγον: Μακαριώτατε, ἀντὶ νὰ μᾶς ἐκπροσωπήσῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, θὰ ἦτο προτιμώτερον νὰ μᾶς ἐκπροσωπήσῃ ὁ τελευταῖος ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν. Αὐτὸς δύναται νὰ μὴ ὠφελήσῃ ἀλλὰ δὲν θὰ βλάψῃ, ἐνῷ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν θὰ βλάψῃ. Πόσον προφητικὴ ἡ ἐπιστολή μου ἐκείνη καὶ ποσάκις δὲν μοῦ τὴν ὑπέμνησεν ὁ ἀείμνηστος Δαμασκηνός. Ἐνθυμεῖσθε τὴν δρᾶσιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Δημοκρατικῶν Ἀριστερῶν εἰς τὸν Ἅγιον Φραγκῖσκον. Ἐν πρώτοις ἐξεδήλωσε μὲ ἕνα πτωχοπροδρομισμὸν ἀναξιοπρεπῆ τὴν εὐγνωμοσύνην τῆς Ἑλλάδος, διότι αὕτη ἐκλήθη εἰς τὸ Συνέδριον τοῦ Ἁγίου Φραγκίσκου. Φαντάζεσθε ἓν Συνέδριον, τὸ ὁποῖον συνεκαλεῖτο διὰ πρώτην φορὰν μετὰ τὸν πόλεμον, ὅπου ἐξεπροσωπεῖτο ἀκόμη ἡ Ὁνδούρα καὶ τὸ Ἐκουατόρ, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ἔπρεπε νὰ λάβῃ μέρος ἡ Ἑλλάς, ἡ ὁποία τόσας θυσίας προσέφερεν εἰς αἷμα καὶ τόσας θυσίας ὑπέστη ἀγωνιζομένη διὰ τὸ σύνολον τῆς ἀνθρωπότητος; Ἐκτὸς τῆς πτωχοπροδρομικῆς αὐτῆς ἐκφράσεως εὐγνωμοσύνης, ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑλλάδος συνετάχθη ὄχι μὲ τοὺς Συμμάχους τῆς Ἑλλάδος καὶ ἡ ψῆφος του ἐδόθη παράλληλος μὲ τὸ Ἀνατολικὸν Μπλόκ, διὰ τὸ ὁποῖον ἠκούσαμεν χθὲς τόσους εὐφραδεῖς λόγους ἐκ μέρους τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Δημοκρατικῶν Ἀριστερῶν καὶ οἱ ὁποῖοι λόγοι αὐτοὶ δὲν ἀντέχουν οὔτε τὴν ἐλαχίστην βάσανον. Ἐπρόκειτο, ἂν ἐνθυμῆσθε, περὶ τῆς εἰσόδου τῆς Ἀργεντινῆς εἰς τὸν Ο.Η.Ε. Τόσας ὑποχρεώσεις εἴχομεν ἡμεῖς πρὸς τὴν Ἀργεντινήν, ἡ ὁποία τόσα τρόφιμα καὶ ἄλλα εἴδη ἔστειλε κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς εἰς τὴν Ἑλλάδα, διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἀναγκῶν τοῦ λαοῦ μας, ὁ ὁποῖος ἐβασανίζετο ὑπὸ τὸ πέλμα τὸ βαρύτατον τοῦ κατακτητοῦ καὶ εἰς πρώτην πρᾶξιν ἐκδηλώσεως εὐγνωμοσύνης ἡ Ἑλλὰς ἠρνεῖτο διὰ τοῦ ἀντιπροσώπου της κ. Σοφιανοπούλου, ὅτι πρέπει ἡ Ἀργεντινὴ νὰ συμμετάσχῃ εἰς τὸν Ο.Η.Ε., παρὰ τὴν θέλησιν τόσον τῆς Ἀγγλίας ὅσον καὶ τῆς Ἀμερικῆς, τῶν συμμάχων μας ἐκείνων χάρις εἰς τὴν βοήθειαν τῶν ὁποίων πρέπει νὰ τὸ ἀναγνωρίσωμεν, ἦτο ἀδύνατον νὰ ἀνθέξωμεν εἰς τὸν τεράστιον ἀγῶνα τὸν ὁποῖον ἔκανεν ἡ Πατρίς μας καὶ ἀπὸ τὴν ὁποίαν ὠφελήθη ἰδίᾳ ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις, διὰ τὴν ὁποίαν μὲ τόσην κατάνυξιν ὡμίλησε χθὲς ὁ ἀξιότιμος ρήτωρ, ὁ δεύτερος λαλήσας ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς. Καὶ εἰς μίαν διακοπὴν τοῦ εἶπον: Κύριε συνάδελφε, ποῖος εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δὲν θέλει τὴν μεταβολὴν τῶν σχέσεων, τὴν βελτίωσιν τῶν σχέσεων μὲ τὴν ἀλλόθρησκον μεγάλην δύναμιν τοῦ Βορρᾶ μὲ τὴν ὁποίαν μᾶς συνδέουν δεσμοὶ πνευματικοί, δεσμοὶ θρησκευτικοὶ καὶ ἄλλης σημασίας δεσμοί; Ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν ὑπάρχει ὁ τρόπος. Τὸν ἠρώτησα: Μπορεῖτε νὰ μᾶς ὑποδείξητε τὸν τρόπον διὰ νὰ βελτιώσωμεν τὰς σχέσεις μας αὐτάς; Καὶ ὁ κ. συνάδελφος διὰ τῆς ὁδοῦ τῶν ὑπεκφυγῶν, τὴν ὁποίαν συνηθίζει νὰ ἀκολουθῇ, δὲν μᾶς ἔδωσε καμμίαν ἀπάντησιν. Θὰ δώσω ἐγὼ μίαν ἀπάντησιν. Ὑπάρχει τρόπος. Θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν, ὁλόκληρον τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, νὰ ἀποστείλωμεν τὸν κ. Σοφιανόπουλον πρεσβευτὴν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Μόσχαν καὶ νὰ προσπαθήσῃ ἐκεῖνος νὰ βελτιώσῃ τὰς σχέσεις ἡμῶν μετὰ τῆς Ρωσίας. Καὶ ἡ βελτίωσις τῶν σχέσεων θὰ ἀποδειχθῇ ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη τῆς χώρας τοῦ Βορρᾶ ἐπιτρέψῃ καὶ διατάξῃ νὰ ἐπανέλθουν τὰ 28 χιλιάδες ἁρπαγμένα παιδία ἀπὸ τὰς ἀγκάλας τῶν μητέρων των κατὰ τὸν πλέον σκληρὸν καὶ ἀπάνθρωπον τρόπον, διὰ νὰ τὰ ὁδηγήσουν εἰς Κράτη ἀφιλόξενα εἰς τὰ ὁποῖα διδάσκονται τὸ ἔγκλημα, διδάσκονται τὸν ἐθνικὸν εὐνουχισμόν, διδάσκονται νὰ μισοῦν τὴν πατρίδα των. Ἐὰν τὸ κατώρθωνεν αὐτὸ ὁ κ. Σοφιανόπουλος, θὰ ἦτο ἡ μεγαλυτέρα ἀπόδειξις ὅτι τὸ ἔργον του ἐστέφθη ἀπὸ ἐπιτυχίαν καὶ τότε ἡμεῖς πρῶτοι θὰ τοῦ ἀναγνωρίσωμεν ὅτι προσέφερεν ὑπηρεσίαν εἰς τὴν πατρίδα του. Διότι τὰς ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας χθὲς ἀνέφερεν ὅτι ἔχει προσφέρει δὲν ἠδυνήθημεν νὰ τὰς ἴδωμεν πουθενά. Καὶ τὸν ἠρώτησεν εἷς τῶν κ. συναδέλφων: «Ποίας ἐνεργείας κατεβάλατε διὰ τὴν ἀπόδοσιν τῶν 28 χιλιάδων παιδιῶν;» Καὶ εἶπεν ὅτι δυστυχῶς ἡ Ρωσία δὲν μπορεῖ νὰ διατάξῃ τὴν ἐπιστροφὴν αὐτῶν διότι ἡ Ἑλλὰς χρησιμεύει ὡς προγεφύρωμα τῆς Δύσεως. Λέγομεν καὶ ἡμεῖς: Νὰ ἐπανέλθουν τὰ παιδιὰ αὐτὰ εἰς τὰς οἰκίας των καὶ ἡ Ἑλλὰς θὰ ἀναγνωρίσῃ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν. Ἀλλ’ ὁ κ. συνάδελφος, ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν Ἀριστερῶν, ἀνέπτυξε κάτι περιέργους θεωρίας ἀνεδαφικὰς καὶ οὐτοπιστικάς, τὴν θεωρίαν τῆς διπλῆς ἐντάξεως, θεωρίαν ἡ ὁποία δὲν ἔχει κανένα ἔρεισμα, οὔτε ἐπιστημονικόν, οὔτε ἠθικόν, ἡ ὁποία ἀντίκειται πρὸς ὅλους τοὺς κανόνας καὶ εἰς τοὺς κανόνας ἀκόμη —ἂς μὲ συγχωρήσῃ ὁ κ. Συνάδελφος — τοῦ Εὐαγγελίου, κατὰ τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δουλεύῃ δύο κυρίους. Ὁ κ. Σοφιανόπουλος εἶπεν ὅτι ἠμπορούσαμεν νὰ παίξωμεν τὸ παιγνίδι αὐτὸ καὶ τὸ ἐδικαιολόγησε διὰ τῆς ἀνεδαφικῆς θεωρίας του, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶναι μόνον Κράτος Μεσογειακὸν ἀλλὰ καὶ Βαλκανικὸν καὶ ὅτι συνεπῶς ἔχει ἀνάγκην καὶ τῆς προστασίας τῆς Ρωσίας. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον ἂν ἐπετυγχάνετο αὐτό, φίλε κ. Σοφιανόπουλε, ἀλλά, δυστυχῶς, εἶναι ἀνεπίτευκτον καὶ καμμία δύναμις δὲν εἶναι ἱκανὴ διὰ νὰ δώσῃ κατεύθυνσιν πρὸς ἐπιτυχίαν. Ἐὰν ἔχετε σεῖς τὴν δύναμιν αὐτὴν θὰ σᾶς ὀφείλωμεν εὐγνωμοσύνην. Καὶ εἶναι περίεργον πῶς ἕνας κατηρτισμένος ἐπιστήμων καὶ ἔξυπνος ἄνθρωπος ὅπως ὁ κ. Σοφιανόπουλος, πῶς δὲν κατανοεῖ τὰ ἁπλούστερα τῶν πραγμάτων, ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ ἡ θεωρία τῆς διπλῆς ἐντάξεως. Καὶ ἐκεῖθεν ἐκκινεῖ πλέον ἡ ὑπόνοια, ὅτι ὁ κ. Σοφιανόπουλος, ὁ εὐφυέστατος, ὁ κατηρτισμένος,—ὁ μὲ ἐπιστημονικὴν συγκρότησιν —τὸ εἴδατε ὅταν ὁμιλῇ εἰς τοὺς τομεῖς τοὺς γεωργικοὺς καὶ βιομηχανικούς, ὅταν φθάσῃ εἰς τὸ μπλὸκ τὸ ἀνατολικὸν ἀρχίζει καὶ τὰ θαλασσώνει, ἀρχίζει τὰ παραπατήματα, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμβιβάσῃ τὰ ἀσυμβίβαστα.

§21Γ. ΜΟΔΗΣ. Καὶ πληθυσμοὶ ὁλόκληροι ἀπήχθησαν ἀπὸ τὴν Πολωνίαν.

§22Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἔχω σημειώσει ἐδῶ, κ. Μόδη, εἰς τὰς παρατηρήσεις μου ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐνῷ λαμβάνει θέσιν εἰς τὸ ζήτημα τῶν 28 χιλιάδων παιδιῶν, δὲν κάμνει κανένα λόγον περὶ τῶν 18 χιλ. ἀπαχθέντων Ἑλλήνων τοῦ Καυκάσου.

§23Γ. ΜΟΔΗΣ. Τῆς Ἑλλάδος κ. συνάδελφε, τῶν Νομῶν Φλωρίνης, Καστορίας κλπ. Πληθυσμοὶ ὁλόκληροι, γυναικόπαιδα.

§24Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἀπεγυμνώθη ὁλόκληρος ἡ παραμεθόριος περιοχὴ ἀπὸ τοῦ Ἰονίου πελάγους μέχρι τοῦ Ἕβρου.

§25Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Βλέπετε, λοιπόν, κ. Βουλευταί, ὅτι τὰ πράγματα δὲν εἶναι τόσον ἁπλᾶ ὅσον φαίνονται καὶ τόσον εὔκολα ὅσον φαίνονται. Καὶ χαίρω, σᾶς τὸ λέγω εἰλικρινῶς, ὅτι εἰς τὴν Βουλὴν αὐτὴν ὑπάρχουν οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ ἀντιθέτου μὲ ἡμᾶς κόσμου ἀπὸ ἀπόψεως κοινωνικῶν φρονημάτων. Διότι θὰ ἀναπτύσσουν τὰς γνώμας των, θὰ τὰς ἀποκρούωμεν ἡμεῖς καὶ θὰ διαφωτίζεται ὁ λαός, μολονότι ὁ λαὸς περὶ τῶν θεωριῶν αὐτῶν ἔχει πλέον πικρὰν πεῖραν καὶ ἔχει ἐπαρκῶς διαφωτισθῆ. Ἐντεῦθεν καὶ εἰς τὸ μέλλον ὁ κομμουνισμὸς θὰ ἀντιμετωπισθῇ ἐκ μέρους ἡμῶν εὐθέως, θὰ ἀντιμετωπισθῇ πολιτικῶς, θὰ ἀντιμετωπισθῇ πολιτικῶς καὶ κοινωνικῶς. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ κομμουνιστικὴ θεωρία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνθέξῃ εἰς ἐλευθέραν συζήτησιν. Εἶμαι περίεργος νὰ ἀκούσω τὴν θεωρίαν τῶν ἐκπροσώπων του, μήπως ὑπάρχουν τίποτε νεώτεραι θεωρίαι διὰ νὰ δώσωμεν τὴν προσήκουσαν ἀπάντησιν. Καὶ ἐρχόμεθα ἤδη εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ βαρύτερον μέρος αὐτῶν εἶναι τὸ κεφάλαιον τῶν μέτρων ἐπιεικείας καὶ τὸ κεφάλαιον τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν. Ἐπίσης ἴσως ἰσοδύναμον, ἀπὸ ἀπόψεως σοβαρότητος καὶ βαρύτητος εἶναι τὸ κεφάλαιον τῆς οἰκονομικῆς μας ἀνασυγκροτήσεως. Ἀτυχῶς, ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν μέτρων ἐπιεικείας, τὰ ὁποῖα εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις θέλει νὰ λάβῃ, ἔχω νὰ τῆς ὑποσχεθῶ, ὅτι θὰ προξενήσῃ μεγάλην ζημίαν εἰς τὴν χώραν. Ἀμνηστίαν καὶ μάλιστα ὁ κ. Σοφιανόπουλος εἶπε γενικὴν ἀμνηστίαν. Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Σοφιανόπουλον, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ συμπολίτης μου κατὰ ἕνα τρόπον, διότι ἕνα βουνὸ χωρίζει τὴν Ἀρκαδίαν ἀπὸ τὰ Καλάβρυτα, νὰ ἔκανε πρῶτον ἕνα περίπατον μέχρι τῆς ἰδιαιτέρας του πατρίδος, τὰ Καλάβρυτα, νὰ ἴδῃ ἐκεῖ τοὺς ὁμαδικοὺς τάφους, νὰ ἴδῃ ὅτι εἰς τὰ Καλάβρυτα δὲν ὑπάρχει ἄρρην πληθυσμός, νὰ ἴδῃ γυναῖκας μελανειμονούσας καὶ παιδία μικρά, νὰ ἀκούσῃ τοὺς θρήνους καὶ κοπετούς, ὀφειλομένους ὅλους εἰς ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἐκπροσωπεῖ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ τότε νὰ ἔλθῃ ὁ κ. Σοφιανόπουλος νὰ μᾶς ὁμιλήσῃ περὶ ἀμνηστίας καὶ μάλιστα γενικῆς τοιαύτης. Ἀλλά, κύριοι Βουλευταί, ἡ Πολιτεία δὲν ἤσκησε μέτρα ἐπιεικείας ὑπὲρ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν εἰς τὸ παρελθόν; Τί ἄλλο νὰ κάμῃ; Τί εἶναι ἡ συμφωνία τῆς Βάρκιζας; Δὲν εἶναι μία ἀμνηστία, ὅταν δι’ αὐτῆς καταργεῖται τὸ σπουδαιότερον κεφάλαιον τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, ἡ ἠθικὴ αὐτουργία; Καὶ οὕτω ἔσχομεν τὸ ἀτύχημα νὰ βλέπωμεν τοὺς ἀρχηγοὺς τοῦ ἀπαισίου ἐκείνου κινήματος τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1944 τὴν ἑπομένην ἢ τὴν μεθεπομένην ἡμέραν τῆς καταστολῆς του νὰ κυκλοφοροῦν ἐλεύθεροι καὶ νὰ ἀνεβοκατεβαίνουν τὰς κλίμακας τῆς Ἀντιβασιλείας καὶ τῶν Ὑπουργείων, χάρις εἰς τὴν συμφωνίαν τῆς Βάρκιζας. Καὶ ἐὰν μάθετε, κύριοι, ποῖος ἐξεπροσώπει τὴν Ἑλλάδα τὴν ἐθνικόφρονα εἰς τὴν Σύμβασιν τῆς Βάρκιζας θὰ αἰσθανθῆτε τὴν μεγαλυτέραν κατάπληξιν, διότι τοὺς μὲν κομμουνιστὰς τοὺς ἐξεπροσώπει ὁ Σιάντος, ὁ συνάδελφος καὶ συναγωνιστὴς Τσιριμῶκος καὶ ὁ Πορφυρογένης, τὴν δὲ ταλαίπωρον Ἑλλάδα, τὴν Ἐθνικόφρονα, ποῖος τὴν ἐξεπροσώπει; Πρωθυπουργοῦντος τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα, ἀρχηγὸς τῆς Ἐπιτροπῆς ἦτο ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν Ι. Σοφιανόπουλος. Γιάννης κερνάει, Γιάννης πίνει. (Χειροκροτήματα).

§26Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Διατί δὲν κατονομάζετε τὰ δύο ἄλλα μέλη, τὸν Π. Ράλλην καὶ τὸν Ι. Μακρόπουλον, ἐπίλεκτα μέλη τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος;

§27Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Δὲν ὡμίλησα περὶ Π. Ράλλη οὔτε περὶ Ἰωάννου Μακροπούλου· ὡμίλησα περὶ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἑλληνικῆς ἀποστολῆς, τοῦ κ. Ι. Σοφιανοπούλου καὶ λέγω, ὅτι ἡ ταλαίπωρος Ἑλλάς, ἡ Ἐθνικόφρων Ἑλλὰς ἐξεπροσωπήθη ἀπὸ τὸν δεύτερον ρήτορα τῆς χθεσινῆς Συνεδρίας. Δὲν εἶναι μόνον αὐτά.

§28Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἀκόμη χειρότερα διότι ἦσαν καὶ οἱ δύο Λαϊκοί.

§29Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἦσαν Λαϊκοί.

§30Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Παῦσε, σύ! Ἔχομεν πολλὰ νὰ εἴπωμεν.

§31Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς γνωρίζομεν καλά. Εἴμεθα γνωστοὶ ἀμφότεροι. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§32Γ. ΧΑΤΖΗΣΤΑΥΡΗΣ. (Ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν κ. Παπαδόπουλον). Εἶσαι ἕνας Γερμανός, ἕνας δολοφόνος, ἕνας προδότης.

§33Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Προδότης καὶ δολοφόνος εἶσαι σύ! (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι, κωδωνοκρουσίαι).

§34Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἀρξάμενος τῆς ὁμιλίας μου, παρεκάλεσα τὰς συζητήσεις νὰ τὰς διεξάγωμεν μετὰ ψυχραιμίας καὶ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δὲν πιστεύει εἰς τὰς ἰδέας μου θὰ ἔλθῃ εἰς τὸ βῆμα νὰ μὲ διαδεχθῇ διὰ νὰ μὲ ἀποκρούσῃ. Οὕτω πως προσήκει εἰς Κοινοβουλευτικὸν πολιτισμένον Κράτος, ὅπως πιστεύομεν ὅτι εἶναι τὸ Κοινοβούλιον τῆς Πατρίδος μας. Ἑπομένως αἱ ἀντεγκλήσεις δὲν ἔχουν νὰ ὠφελήσουν παντάπασι, ἀντιθέτως θὰ καταργήσουν τὸν Κοινοβουλευτισμόν. Ὅσοι λοιπὸν ἐνδιαφέρονται διὰ τὸν Κοινοβουλευτισμὸν θὰ εἶναι οἱ σεμνότεροι, ὅσοι δὲ δὲν ἐνδιαφέρονται θὰ εἶναι οἱ περισσότερον θορυβοποιοί. Διαλέξετε ποίαν θέσιν θὰ λάβετε. Κύριοι Βουλευταί, θὰ ἤθελον νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν πόσαι ἀμνηστίαι καὶ πόσαι χάριτες ἐδόθησαν καὶ πόσην μεγαλοψυχίαν ἔδειξε τὸ Κράτος αὐτό. Εἴδομεν καμμίαν ἀνταπόκρισιν ἐκ μέρους τοῦ κόσμου αὐτοῦ; Καμμίαν ἀκόμη. Διατί; Διότι ὁ κόσμος αὐτὸς δέχεται ὁδηγίας καὶ διαταγὰς ἔξω τῆς Ἑλλάδος. Ὁ ἀρχηγὸς τῶν Ἀριστερῶν Δημοκρατικῶν ἐπαίρεται ὅτι ἐπῆρε 46.000 σταυρούς. Πόσον εἶναι ἀφελὴς νὰ πιστεύῃ ὅτι αὐτοὶ οἱ σταυροὶ τοῦ ἀνήκουν. Ἀγωνιζόμεθα εἰς τὴν πολιτικὴν αἰῶνα ὁλόκληρον, ἐκληρονομήσαμεν κόμματα ἀπὸ πατέρα, πάππον καὶ προπάππον. Ὅπως ξεύρει ὁ φίλος καὶ συμπολίτης μου κ. Βέης, ἀγωνιζόμεθα νυκτός τε καὶ ἡμέρας καὶ δὲν ἠδυνήθημεν νὰ συγκεντρώσωμεν σημαντικὸν ἀριθμὸν σταυρῶν. Νομίζει ὁ κ. Σοφιανόπουλος ὅτι οἱ 46.000 σταυροί, οἱ ὁποῖοι εἶπεν ὅτι ἀνήκουν, ἦσαν ἰδικοί του; Ἔλαβον ἐντολὴν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν τὰς ψήφους των καὶ ἔδωσαν τὰς ψήφους εἰς αὐτόν. Αὔριον ἐὰν κάμωμεν ἐκλογὰς καὶ ἐὰν ἐλάμβανον ἀντίθετον ἐντολήν, ὁ κ. Σοφιανόπουλος θὰ ἔμενεν εἰς τὸ ράφι. Κύριοι Βουλευταί, δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ ὁ κ. Σοφιανόπουλος εἰσέρχεται εἰς τὴν Βουλήν. Εἰσῆλθεν ἄλλην μίαν φοράν. Βέβαια, δὲν εἰσῆλθεν διὰ τῆς εὐθείας ὁδοῦ, διὰ τῆς θύρας τῆς ἀνοικτῆς, εἰσῆλθε διὰ τῆς ὀπισθίας. Ἐπολιτεύθη εἰς τὰς Σέρρας καὶ ἐνθυμεῖται τότε, ὅτι ἔσχε μίαν ἀποτυχίαν καὶ ὅτι εἰσῆλθεν εἰς τὴν Βουλὴν παραιτηθέντος τοῦ καλοῦ φίλου μου καὶ τοῦ ἁγνοῦ αὐτοῦ πατριώτου καὶ τοῦ πιστεύοντος ὅσον ὀλίγοι ἄνθρωποι εἰς τὴν ἀγροτικὴν ἰδέαν, τοῦ κ. Α. Ἀνθρακοπούλου. Αὐτοῦ παραιτηθέντος εἰσῆλθεν εἰς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Σοφιανόπουλος. Ἑπομένως ἔχει νὰ συγκρίνῃ τὴν κατάστασιν τὴν τότε μὲ τὴν κατάστασιν τῶν τελευταίων ἐκλογῶν ὅπου χωρὶς νὰ κουρασθῇ ἐξελέγη πρῶτος βουλευτής. Δὲν τοῦ ἀνήκουν λοιπὸν αἱ ψῆφοι αὐταί, δὲν τοῦ ἀνήκει ἡ τιμὴ αὐτή. Βασίμως ὅθεν ἔχομεν τὴν ὑπόνοιαν ὅτι, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑστερεῖ ἀπὸ ἀπόψεως εὐφυΐας, ἀπὸ ἀπόψεως μορφώσεως, ὅτι ὑπηρετεῖ μίαν ἄλλην ἰδέαν, ἡ ὁποία εἶναι ἔξω τῶν συμφερόντων τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα). Τί εἶναι, κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, αἱ ἀμνηστίαι, αἱ χάριτες, οἱ κατευνασμοί; Δὲν εἶναι μεγαλοψυχία τῆς ἀγωνιώσης Πατρίδος ὑπὲρ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι αἱματοκύλησαν τὸν ἑλληνικὸν λαόν; Διατί τάχα θὰ σπεύσωμεν νὰ δώσωμεν εἰς αὐτοὺς τὴν ἀμνηστίαν; Ποῖος εἶναι ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος τὸ ἐπιβάλλει, θὰ ἤθελα νὰ μάθω ἀπὸ τὸν συντάκτην τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων καὶ τὰ μέλη τὰ ἐγκρίνοντα τὰς προγραμματικὰς αὐτὰς δηλώσεις. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἔχει πολλὴν δεξιοτεχνίαν εἰς ὑπεκφυγάς, ἀλλὰ ὁ ὁποῖος συλλαμβάνεται χωρὶς νὰ ἠμπορῇ νὰ διαφύγῃ, ἔλεγεν εἰς σημερινάς του δηλώσεις πρὸς τὸν Τύπον: «Τὸ Λαϊκὸν Κόμμα νὰ ἀρνῆται μίαν ἀμνηστίαν τώρα ποὺ ἐτελείωσεν ὁ πόλεμος, ὅταν τὸ Λαϊκὸν Κόμμα ἔδιδε γενικὴν ἀμνηστίαν διαρκοῦντος τοῦ πολέμου;» Θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω, τὸ πιστεύει τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος; Τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, καλῶς ἔδιδε τὴν ἀμνηστίαν διαρκοῦντος τοῦ πολέμου, διότι τότε θὰ ἐδίδετο ἡ ἀμνηστία, ὅταν κατέθετον τὰ ὅπλα οἱ συμμορῖται καὶ θὰ ἐσταματοῦσεν ἡ αἱματοχυσία. Ἀλλὰ δὲν κατετέθησαν, ἀγαπητὲ ἀρχηγὲ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, καὶ ἐξηκολούθησαν τὸν ἀγῶνα μέχρις ἐσχάτων καὶ ἔφθασαν ἐκεῖ ὅπου ἔφθασαν, ἀπὸ ἀπόψεως σκληρότητος καὶ ὀξύτητος. Ἐτυραννήθησαν οἱ στρατιῶται μας ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς τοὺς ὁποίους σπεύδετε, κύριοι Κυβερνῆται, νὰ τοὺς ἀποδώσετε εἰς τοὺς κόλπους τῆς κοινωνίας. Οἱ καϋμένοι οἱ πατέρες, οἱ ὁποῖοι ἔστειλαν τὰ παιδιά τους εἰς τὸν πόλεμον καὶ ἄφησαν τὰ ὀστᾶ των ἐκεῖ, θὰ ἴδουν τοὺς σφαγεῖς τῶν τέκνων των μετ’ ὀλίγους μῆνας νὰ ἐπανέρχωνται νικηταὶ καὶ τροπαιοῦχοι, χάρις εἰς τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως. (Χειροκροτήματα). Ἔ! μὰ πῶς εἶναι δυνατόν, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνεχθῇ ἡ ἐθνικὴ συνείδησις τοιαῦτα μέτρα; Καὶ ἂν ὑποτεθῇ τουλάχιστον πὼς εἴχομεν μίαν ἤρεμον κατάστασιν, ἂν ὑποτεθῇ πὼς οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ὡμολόγουν, τέλος πάντων, ὅτι ἥμαρτον καὶ ὅτι θὰ εἶναι ἥσυχοι πολῖται εἰς τὸ μέλλον, ἂν καὶ οὐδεμίαν ἐμπιστοσύνην ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ κανεὶς εἰς τὰς δηλώσεις των, ἀλλὰ ὅταν σείεται τὸ ἔδαφος κάτω ἀπὸ τοὺς πόδας μας, ὅταν ἡ εἰρήνη τοῦ κόσμου αὐτοῦ αὐτὴν τὴν στιγμὴν κρέμεται ἀπὸ μίαν τρίχαν, ἐσύ, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἔχεις τὸ θάρρος νὰ σηκώνεσαι ἐπάνω καὶ νὰ ὑποστηρίζῃς, ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ ἀμνηστία καὶ νὰ νομίζῃς ὅτι περιορίζεις τὸ κακόν, διότι τὴν ἀμνηστίαν τὴν περιορίζεις, ἐξαιρεῖς τῆς ἀμνηστίας τοὺς ἀρχηγοὺς καὶ τοὺς ἐγκληματίας, ἕνα ἀριθμὸν ἀσήμαντον 300–1.000. Ἀλλά, κύριοι Βουλευταί, εἴδομεν δηλώσεις εἰς τὰς κυβερνητικὰς ἐφημερίδας, ὅτι ἀπὸ τὴν Μακρόνησον, εἰς τὴν ὁποίαν κρατοῦνται 4.200, ἀπολύονται οἱ 3.000. Καὶ αὐτὸ δὲν ἔχει τόσην σημασίαν, ὅσην σημασίαν ἔχει ἡ δικαιολογία, ὅτι αὐτοὶ δὲν εἶναι ἀπολύτως ἐπικίνδυνοι. Ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ εἰπῆτε τὸ γράδο μὲ τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἐκανόνισε τὸ ἐπικίνδυνον, τὸ ἀπόλυτον ἢ τὸ σχετικόν; Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἀποσύρατε τὸ κεφάλαιον αὐτὸ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, ἀποσύρατέ το, διότι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ εἰς προγραμματικὰς δηλώσεις ἐθνικῆς ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Τὴν μεγαλοψυχίαν του ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Πατρὶς τὴν ἐξήντλησε καὶ δὲν εὗρε καμμίαν ἀνταπόκρισιν. Ἑπομένως ἔχετε τὴν ὑποχρέωσιν ὡς Κυβέρνησις νὰ διασφαλίσετε τὰς νίκας τοῦ στρατοῦ, αἱ ὁποῖαι ἐπετεύχθησαν μὲ τόσας θυσίας. Ἀλλοίμονόν σας, ἐὰν θέσετε ἐν κινδύνῳ τὰ ἐπιτευχθέντα ἐκ τῶν νικῶν ἀποτελέσματα. Θὰ δημιουργήσητε τότε κατάστασιν, ἡ ὁποία θὰ ἰσοδυναμῇ μὲ προδοσίαν καὶ ἡ ὁποία θὰ εἶναι παρὰ πολὺ δυσάρεστος. Δὲν ἔχω οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν διὰ τὰ φρονήματα, τὰ ἐθνικὰ τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε διὰ τὸν ἀρχηγόν της, οὔτε διὰ τὰ μέλη της, δὲν ἔχω καὶ τὴν ἐλαχίστην ὑπόνοιαν. Φοβοῦμαι ὅμως, ὅτι παρεσύρθητε εἰς μέγιστον κατήφορον, ὁ ὁποῖος θὰ ὁδηγήσῃ τὴν πατρίδα μας εἰς πολλὰς συμφοράς. Καὶ ὁ ταλαίπωρος αὐτὸς λαός, ὁ ὁποῖος τόσα ἔχει ὑποστῆ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστῇ νέας δοκιμασίας. Ἠκούσαμεν χθὲς τὸν ρήτορα, τὸν δεύτερον λαλήσαντα πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ Ἑλλὰς ἐχθρὰ τῆς Ρωσίας; Καὶ μᾶς ἔκαμε τοὺς συλλογισμούς του καὶ μᾶς ὡμίλησε περὶ Εὐρωπαϊκῆς γαιοπολιτικῆς καὶ κατέληξεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡμεῖς πρέπει νὰ κλείσωμεν τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ νὰ πάρωμεν τὴν ὁδὸν τὴν ἄγουσαν εἰς τὸ Φάληρον διὰ νὰ καταποντισθῶμεν εἰς τὰ ὕδατα τοῦ Φαλήρου. Κύριε Ἀρχηγὲ τῶν Ἀριστερῶν Δημοκρατικῶν, πρέπει νὰ γνωρίζετε ὅτι ὁ Ἕλλην ἔχει πάρα πολὺ θέρμην μέσα εἰς τὴν ψυχήν του, ὥστε νὰ μὴ χάνῃ εὐκόλως τὴν ἰσορροπίαν του, οὔτε νὰ ἀπελπίζεται. Ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ἔχει πολλὴν διάθεσιν καὶ ἀδιαφορεῖ διὰ τὰς θυσίας, ἀγωνίζεται ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ Μαραθῶνος ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, ἀπὸ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην προσφέρει τὰς μεγαλυτέρας ὑπηρεσίας εἰς τὸ σύνολον τῆς ἀνθρωπότητος, ὄχι μόνον διὰ τὴν ἐλευθερίαν τὴν ἰδικήν του, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐλευθερίαν τῶν ἄλλων, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν εἰς τὰ δημοκρατικὰ ἰδεώδη. Διαβάσατε τὴν ἐπανάστασιν τοῦ 1821. Τὴν ἔχετε διαβάσει, ἀλλὰ τὴν ἑρμηνεύσατε μὲ τὸ ἰδικόν σας πνεῦμα. Θὰ ἰδῆτε ἐκεῖ ὅτι μιὰ φούχτα Ἑλλήνων ἀπεφάσισε νὰ ἐπαναστατήσῃ κατὰ τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας, τὴν ὁποίαν ἔτρεμον ἀκόμη καὶ αἱ Μεγάλαι Δυνάμεις. Ἐπαναστάτησε· πρῶτον, δεύτερον, τρίτον, τέταρτον, πέμπτον, ἕκτον, ἕβδομον ἔτος καὶ ἔδωσε τὴν ἐλευθερίαν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Εἶναι δυνατόν, κύριε Σοφιανόπουλε, νὰ ὑπαχθῇ εἰς τοὺς κανόνας τῆς λογικῆς ἡ ἀπόφασις αὐτὴ τῆς Ἑλλάδος νὰ ζητήσῃ δηλ. τὴν ἐλευθερίαν της μία φοῦχτα ἀνθρώπων ἀπὸ μίαν τεραστίαν Ὀθωμανικὴν Αὐτοκρατορίαν; Καὶ διατί νὰ πᾶμε τόσον μακρὰν εἰς τὰ 1821 καὶ νὰ μὴν ἔλθωμεν εἰς τὰ 1940, εἰς τὴν 28ην Ὀκτωβρίου, ὅταν ἐπεδόθη εἰς τὸν τότε Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἀείμνηστον Ἰωάννην Μεταξᾶν, ἕνα αὐθάδες τελεσίγραφον, διὰ τοῦ ὁποίου προηγγέλλετο ἡ ἐπιδρομὴ τῶν Ἰταλῶν κατὰ τῆς Ἑλλάδος; Ἡ Ἑλλὰς ἀπέρριψε τὸ τελεσίγραφον αὐτό, διὰ τοῦ στόματος τοῦ ὑπερηφάνου ἐκείνου ἀνδρός, ἀπέρριψε τὸ τελεσίγραφον καὶ εἶχεν ἑτοιμάσει ἡ ὑπέροχος αὐτὴ στρατιωτικὴ καὶ πολιτικὴ διάνοια κατὰ τοιοῦτον τρόπον τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν στρατόν, ὥστε τὴν ἑπομένην νὰ εὑρεθῇ ἐπάνω εἰς τὰ σύνορα ὅλος ὁ μαχόμενος Ἑλληνικὸς πληθυσμὸς καὶ νὰ μὴν ἐπιτρέψῃ εἰς τοὺς αὐθάδεις ἐπιδρομεῖς νὰ μιάνουν τὰ ἱερὰ χώματα διὰ τῶν ρυπαρῶν των ποδῶν. Ἐάν, κύριε Σοφιανόπουλε, ἐτίθετο ἡ ἐπιχείρησις ἐκείνη τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1940 εἰς τοὺς κανόνας τῆς λογικῆς, ποῖος θὰ ἦτο ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ συνεβούλευεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀπορρίψωμεν τὸ τελεσίγραφον; Καὶ ὅμως τὸ αἴσθημα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ἡ ἀγάπη πρὸς τὴν ἐλευθερίαν, ἡ ἀγάπη πρὸς τὰ δημοκρατικὰ ἰδεώδη, ὁ εὑρεθεὶς κατάλληλος ἄνθρωπος ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ κράτους, ὡδήγησε τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν εἰς τὴν δόξαν ἐκείνην, ἡ ὁποία θὰ μείνῃ ἄφθαρτος διὰ μέσου τῶν αἰώνων. Ἑπομένως τὸ πνεῦμα τῆς ἡττοπαθείας, τὸ ὁποῖον προσεπαθήσατε νὰ ρίψητε διὰ τῆς χθεσινῆς ὁμιλίας καὶ τὸ ὁποῖον συνέλαβεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Κορινθίας, δὲν εἶχεν οὐδεμίαν σχέσιν διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ἐγεννήθη δι’ ἀγώνων, ἔζησε δι’ ἀγώνων καὶ θὰ συνεχίσῃ τὴν ζωήν του ἀγωνιζόμενος διὰ τὰ ἰδανικὰ τῆς ἐλευθερίας καὶ τοῦ ἀνθρωπίνου πολιτισμοῦ.

§35Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Καὶ αἱ Θερμοπύλαι;

§36Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Καὶ αἱ Θερμοπύλαι. Καὶ ὅταν ἠρωτήθη ὁ Λεωνίδας, ὁ ὁποῖος ἐπήγαινε νὰ καταλάβῃ τὰς Θερμοπύλας: Μὰ πῶς πᾶτε, Μεγαλειότατε, μὲ τόσον ὀλίγον στρατόν; Τοὺς ἀπήντησε γελῶν: Διὰ τὴν ὑπόθεσιν διὰ τὴν ὁποίαν βαδίζομεν εἶναι πάρα πολύς. Δηλαδὴ ἐννοοῦσεν ὅτι ἡμεῖς πηγαίνομεν νὰ πέσωμεν ὅλοι. Αὐτοὶ εἶναι οἱ Ἕλληνες, κύριε Σοφιανόπουλε. Δυστυχῶς δὲν παρηκολουθήσατε σεῖς τὴν Ἑλλάδα, διότι εὑρίσκεσθο διαρκῶς εἰς τὸ «κουλουὰρ» τῶν διαφόρων Πρεσβειῶν καὶ ἔχετε χάσει τὸ Ἑλληνικὸν πνεῦμα καὶ τὴν Ἑλληνικὴν ἀντίληψιν, χωρὶς νὰ ἠμπορέσητε νὰ βοηθήσητε εἰς τίποτε τὴν Πατρίδα σας εἰς τὰς δυσκόλους στιγμάς, τὰς ὁποίας διέρχεται. (Χειροκροτήματα). Ἐὰν ἐμένατε ἐδῶ καὶ ἐζούσατε εἰς τὰ Καλάβρυτα ὅπου ἐγεννήθητε, θὰ ἐβλέπατε ἄλλη νὰ ἦτο ἡ νοοτροπία σας, τὸ πνεῦμα σας καὶ ἡ ἀγάπη πρὸς τὴν γλυκυτάτην πατρίδα μας, ἡ ὁποία πάντοτε ἐπέζησε μὲ τὴν βοήθειαν τῶν τέκνων της. Καὶ ἐπανέρχομαι εἰς μίαν διακοπὴν καὶ παρέκβασιν ποὺ μοῦ ἔκαμαν, ἐὰν αἱ ἀνησυχίαι τοῦ λαοῦ εἶναι δικαιολογημέναι διὰ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν. Εἶναι, διότι τὸν στρατηγὸν Πλαστήραν μετὰ τὴν γνωστὴν δρᾶσιν του ἐπηκολούθησε μία μακρὰ ἀδράνεια καὶ δὲν ὑπάρχει κανενὸς εἴδους συμμετοχή του εἰς ἕνα ἀγῶνα ἀπὸ τὴν ἔκβασιν τοῦ ὁποίου ἐξηρτᾶτο ἡ ὑπόστασις τῆς φυλῆς μας. Δὲν εἶπε ποτὲ μίαν λέξιν ἐναντίον τῶν συμμοριτῶν. Τοὐναντίον ἐὰν ἐνθυμοῦμαι εἰς μίαν συγκέντρωσιν τοῦ Παναθηναϊκοῦ Σταδίου, τὸν πυρῆνα τῆς ὁποίας ἀπετέλεσε τὸ κομμουνιστικὸν Κόμμα, ὁ μοναδικὸς ρήτωρ ἦτο ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ὅταν ἐγένετο ἡ διάσκεψις ποὺ ἐπρόκειτο νὰ συζητηθῇ τὸ ἑλληνικὸν ζήτημα, ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας εἴτε ἀπὸ ἰδίαν σκέψιν εἴτε ὑποβαλλόμενος ἀπὸ πρόσωπα τὰ ὁποῖα τὸν πλησιάζουν, ἐπικίνδυνα διὰ τὴν πατρίδα, ἐζήτει πάντοτε διαβατήριον διὰ νὰ ὑπάγῃ εἰς τὰς διασκέψεις αὐτὰς ἔστω ὡς ἀκροατὴς ἢ θεατὴς καὶ αἱ κυβερνήσεις τοῦ ἀπέρριπτον τὴν αἴτησιν διαβατηρίου.

§37ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ξέρετε διατί; Διότι εἶχε μονοπωληθῆ ὁ πατριωτισμός.

§38Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Καὶ ἐρωτᾶται μήπως οἱ δύο ἄλλοι συνεργάται του ἠμποροῦν νὰ ἀποτελέσουν ἀνασχετικὸν φράγμα μιᾶς κακῆς σκέψεως τοῦ Στρατηγοῦ; Τὸ παρελθὸν ἀμφοτέρων δυστυχῶς δὲν παρέχει τὰ ἐχέγγυα ὅτι ἠμπορεῖ τοῦτο νὰ συμβῇ καὶ λυποῦμαι πολύ, διότι αὐτὸς ἐπέδειξε μεγάλην ὑποχωρητικότητα ἐπὶ ἐθνικῶν ζητημάτων. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας, ἀλλὰ ὑπενθυμίζω τὴν δρᾶσιν του εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν. Δυστυχῶς οἱ Δημοκρατικοὶ Ἀρχηγοί, οἱ μεταβάντες εἰς Μέσην Ἀνατολήν, ἐφήρμοσαν τὴν ἀντικαθεστωτικὴν πολιτικὴν ἀδιαφορήσαντες διὰ τὰς μεγάλας, τὰς κολοσσιαίας ὑπηρεσίας πρὸς τὴν πατρίδα τοῦ μάρτυρος, τοῦ ἥρωος Βασιλέως Γεωργίου Βʹ, τοῦ μόνου ἐθνικοῦ ἐργάτου ὅστις εὑρισκόμενος ἐκτὸς τῶν ὁρίων τῆς Ἑλλάδος, ἠγωνία διὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τοῦ τόπου καὶ διὰ τὴν τροφοδοσίαν τοῦ λαοῦ του. Ἀλλὰ οἱ δημοκρατικοὶ ἡγέται ἔθεσαν εἰς πρώτην γραμμὴν τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ πάθους των, ἐναντίον τοῦ Βασιλέως Γεωργίου, διότι ἐδημιούργησε τὴν 4ην Αὐγούστου, ἡ ὁποία ἀπετέλεσε τὴν εὐτυχεστέραν, ἀλλὰ καὶ ἐνδοξοτέραν περίοδον τοῦ πολιτικοῦ βίου τῆς χώρας μας. (Φωναὶ ἐκ τοῦ κέντρου, αἶσχος, κωδωνοκρουσίαι, θόρυβος).

§39Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τὸ αἶσχος ἀνήκει εἰς τοὺς λέγοντας τὴν λέξιν. Δὲν ἀνήκω εἰς τὴν 4ην Αὐγούστου, τοὐναντίον ἔπαθον ἀπὸ αὐτὴν καὶ ἐξωρίσθην καὶ ἐφυλακίσθην καὶ αὐτὸ ἀκριβῶς μοῦ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ λέγω ὅσα λέγω, διότι ἐσυνήθισα πάντοτε νὰ δαμάζω τὰ πάθη μου καὶ νὰ τὰ βάζω κάτω ἀπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς πατρίδος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς καὶ τῶν θεωρείων). Παρακαλῶ τοὺς κ. συναδέλφους, τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὴν δεξιάν, νὰ μὴ μὲ διακόπτουν, ἔστω καὶ ἂν σκέπτωνται διαφορετικὰ ἀπὸ ἐμέ. Θὰ ἤθελα μάλιστα, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ νὰ ζητήσω νὰ μοῦ δοθῇ ἡ ἑρμηνεία τοῦ ὅρου Δεξιά. Τὸ ἐζήτησα καὶ χθὲς ἀπὸ τὸν κ. Σοφιανόπουλον νὰ δώσῃ τὴν ἑρμηνείαν τοῦ ὅρου Δεξιὰ καὶ οὗτος δὲν ἠθέλησε νὰ ἀπαντήσῃ. Καθ’ ἡμᾶς ὁ ὅρος Δεξιὰ ἔχει ὑποστῆ καταδυσφήμησιν. Ἡ δεξιὰ εἶναι οἱ ἐθνικόφρονες, δηλαδὴ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔστειλαν τὰ παιδιά των εἰς τὸν ἀγῶνα διὰ τὴν ἐπιβίωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ.

§40ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡμεῖς τί ἐστείλαμεν;

§41Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὁ ὅρος ἐπαναλαμβάνω Δεξιὰ σημαίνει ἐθνικόφρονες, οἱ ὁποῖοι προέταξαν τὰ στήθη των καὶ θὰ τὰ προτάξουν καὶ πάλιν διὰ τὴν ἐλευθερίαν τῆς πατρίδος. (Χειροκροτήματα). Ὁ διαφορισμὸς αὐτὸς ἀπὸ ἀπόψεως ἰδεολογικῆς εἰς δεξιούς, ἀριστεροὺς καὶ τοῦ κέντρου δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα. Ἐγένετο ἀπὸ ἀσυνειδήτους ξένους δημοσιογράφους ἀγνοοῦντας καὶ παραγνωρίζοντας τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα, οἵτινες ἠθέλησαν νὰ παραπλανήσουν τὴν διεθνῆ κοινὴν γνώμην ἐπὶ τῆς Ἑλληνικῆς πραγματικότητος καὶ νὰ παρουσιάσουν τὸν ξενοκίνητον πόλεμον ὡς πόλεμον μεταξὺ ἀριστερῶν καὶ δεξιῶν. Καὶ ἠκούσατε τὸν δεύτερον ρήτορα χθὲς χαρακτηρίζοντα τὸν πόλεμον τὸν ἐθνικόν, ὡς ἐμφύλιον πόλεμον, τὸν πόλεμον τὸν ὁποῖον διεξῆγε τὸ Ἔθνος σύσσωμον, ἄνευ διακρίσεων καὶ ἔσωσε τὴν ἐλευθερίαν του. Καὶ ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις τοῦ ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων ἐσχηματίσθη μὲ πολὺ θάρρος καὶ ἐβάδιζεν ἐμπρὸς μὲ σταθερὸν βῆμα καὶ εἶχεν ἀπόφασιν νὰ ἐμφανισθῇ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ θὰ ἐτύγχανεν ἐμπιστοσύνης καὶ πλειοψηφίας μεγαλυτέρας ἐκείνης τῆς ὁποίας θὰ λάβῃ ἐνδεχομένως ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ὅλος ὁ Τύπος ἔβαλεν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, τῆς Κυβερνήσεως ὁ σχηματισμὸς τῆς ὁποίας προεκάλεσεν ἀνακούφισιν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν. Ἀλλὰ δὲν ἦσαν μόνον αἱ ἑλληνικαί, ἔβαλον καὶ αἱ ξέναι ἐφημερίδες ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως τῶν Φιλελευθέρων, ὥσπου τέλος ἐστάλη καὶ ἡ περίφημος ἐπιστολή, ἡ ὁποία ἔθεσε τέρμα εἰς τὸν βίον τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης. Γνωρίζετε, κύριοι, ποίαν βαθεῖαν ἐκτίμησιν καὶ εὐγνωμοσύνην ἔχω καὶ ὁποῖον σεβασμὸν τρέφω πρὸς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, διότι διὰ τῆς ὑλικῆς ἀλλὰ καὶ ἠθικῆς βοηθείας τὴν ὁποίαν παρέσχον εἰς τὴν Πατρίδα μας τῆς προσέφερον κολοσσιαίαν ὑπηρεσίαν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτό. Ὅταν τὸ 1946–47 ἡ ΟΥΝΡΡΑ, ἡ ὁποία παρέσχεν εἰς ἡμᾶς τὴν βοήθειαν ἀπεσύρετο, καὶ τὸ εἰς δολλάρια συνάλλαγμα τῆς Ἑλλάδος εἶχεν ἐξαντληθῆ καὶ ἡ Ἀγγλία, ἡ μεγάλη αὐτὴ Δύναμις, ἡ ὁποία τόσον σπουδαῖα μᾶς ἐνίσχυσε καὶ ἡ ὁποία εἶχεν ἀναλάβει τὴν ὀργάνωσιν τοῦ Στρατοῦ μας, ἐδήλου ἀδυναμίαν συνεχίσεως τῆς παροχῆς βοηθείας καὶ ὁ ἀγὼν τῶν συμμοριτῶν εὑρίσκετο εἰς ὀξύτατον σημεῖον, αὐτὴν ἀκριβῶς τὴν στιγμήν, ὁ Πρόεδρος τῶν Η. Π. τῆς Ἀμερικῆς, ἔκανε τὸ ἱστορικὸν ἐκεῖνο μήνυμά του, διὰ τοῦ ὁποίου εἶπεν ὅτι θὰ παρασχεθῇ εἰς τὴν Ἑλλάδα σοβαρὰ βοήθεια, διότι οἱ κίνδυνοι κατὰ τῆς Ἑλλάδος, εἶναι κίνδυνοι γενικώτεροι κατὰ τῆς εἰρήνης. Οὐδέποτε ἡ Ἑλλὰς θὰ λησμονήσῃ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν τῶν φίλων καὶ συμμάχων. Ἀλλὰ δυστυχῶς, οἱ ξένοι δὲν ἦσαν κατατοπισμένοι περὶ τῶν ἑλληνικῶν πραγμάτων. Εἶναι ἀξίωμα παλαιόν, καὶ πιστεύω ὅτι ἡ ἐπιστολὴ ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐστάλη ἐκ μέρους διακεκριμένου διπλωμάτου, τοῦ κ. Γκρέϋντυ, ὀφείλεται εἰς κακὰς εἰσηγήσεις. Καὶ εἰς τὰς ἀνακοινώσεις του ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης ἀπαντῶν εἰς τόνον ἀνδρικόν, εἶπε: «Βλέπω ὅτι ἡ προτίμησις τοῦ συμμαχικοῦ παράγοντος εἶναι ἔκδηλος καὶ ἐγὼ δὲν αἰσθάνομαι τὰς δυνάμεις μου ἱκανάς, διὰ νὰ βλέπω αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὴν Ἑλλάδα, τὴν Πατρίδα μας, νὰ ἀπειλῆται μὲ ἀναστολὴν τῆς παρεχομένης βοηθείας». Πῶς ἐσκέφθη ὁ διακεκριμένος διπλωμάτης νὰ ἀποστείλῃ τὴν ἐπιστολὴν αὐτήν, ἡ ὁποία προεκάλεσε δυσφορίαν καὶ σχόλια καὶ εἰς τὸν Ἀμερικανικὸν Τύπον; Καὶ ὑπῆρξε διὰ τὸν εὐαίσθητον καὶ ὑπερήφανον ἑλληνικὸν λαὸν μία προσβολὴ εἰς τὴν εὐαισθησίαν του, εἰς τὴν εὐαισθησίαν ἑνὸς λαοῦ, ὁ ὁποῖος τὰ πάντα ἐθυσίασεν εἰς τὸν βωμὸν τῆς ἐλευθερίας, ἑνὸς λαοῦ, ὁ ὁποῖος ὅ,τι ἔλαβε δὲν τὸ ἔλαβεν ὡς ἐλεημοσύνην, ἀλλὰ τὸ ἔλαβεν ὡς λαός, ὁ ὁποῖος ἐθυσιάσθη εἰς τὸν ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας ἀγῶνα. Καὶ ἐπηκολούθησε, κύριοι, μία συνέντευξις τοῦ Βασιλέως. Δὲν ἠξεύρω ἂν ἡ συνέντευξις αὐτὴ ἦτο σύμφωνος πρὸς τὰ κοινοβουλευτικά μας ἔθιμα. Ἠρώτησα τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως σχετικῶς καὶ ἔπλυνε τὰς χεῖράς του ὡς ὁ Πιλᾶτος, ὅτι δὲν ἔχει γνῶσιν καὶ ὅτι ἐπὶ ἄλλης Κυβερνήσεως ἔλαβε χώραν ἡ συνέντευξις αὐτή. Καὶ θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέδων, ἂν εἶχε λάβῃ γνῶσιν τῆς συνεντεύξεως αὐτῆς τοῦ Μεγαλειοτάτου καὶ ἂν ἔδωσε τὴν συγκατάθεσίν του.

§42Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶχα λάβει γνῶσιν τῆς συνεντεύξεως καὶ ἔτυχεν αὕτη τῆς ἐγκρίσεως τῆς Κυβερνήσεως.

§43Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἰδοὺ λοιπὸν ὅτι καὶ ἡ τυπικὴ αὐτὴ ἀταξία δὲν ὑπάρχει. Ἡ συνέντευξις ἐκείνη, κ. συνάδελφοι, ἦτο ἀναγκαία συνέπεια τῆς ἀποσταλείσης ἐπιστολῆς. Θὰ ἔπρεπεν ἡ πολιτικὴ ἡγεσία τῆς χώρας νὰ κάνῃ τὴν διαμαρτυρίαν αὐτήν. Δυστυχῶς ὅμως, ἡ πολιτικὴ διεύθυνσις τῆς χώρας δοκιμάζει ἰσχυρὰ αἰσθήματα μειονεξίας ἔναντι ὅλων τῶν ξένων συμβούλων. Εἶναι τὰ λεγόμενα συνήθως informutu complex. Μίαν ἀνυπαρξίαν ἀπέναντι τῶν ξένων. Ἡμεῖς θέλομεν νὰ διαμαρτυρηθῶμεν, ὅτι ἐγένετο μία πρᾶξις μὴ ἐπιτρεπομένη, ἀλλὰ, δυστυχῶς, οὐδεὶς ἐκ τῶν πολιτικῶν ἡγετῶν ἠσθάνθη τὴν ἀνάγκην νὰ διαμαρτυρηθῇ. Τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, τὸ σπουδαιότερον κεφάλαιον εἶναι τὸ ἀφορῶν τὰ μέτρα ἐπιεικείας. Θὰ ἤθελον ὅμως μίαν μεγαλυτέραν διασάφησιν τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ὅσον ἀφορᾷ τὴν χώραν τοῦ Βορρᾶ. Καὶ θέλω τὴν ἀποσαφήνισιν αὐτήν, διότι μετὰ τὸ δημοσιευθὲν 4)μερὲς σύμφωνον ἐπηκολούθησαν δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, δηλώσεις διὰ τῶν ὁποίων δηλοῦται ὅτι ἡ Ἑλλὰς θὰ εὕρῃ τρόπον ρυθμίσεως ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Θέλω νὰ μάθω. Συνεζητήθη ἡ ἄποψις αὐτὴ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις; Διότι ἄλλως παραμένει ἀκανόνιστον τὸ σχετικὸν ζήτημα. Ἐπίσης εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις παρετήρησα ἔλλειψιν θέσεως, ὅπως εἶπον προηγουμένως, τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὰς 17.000 Ἑλλήνων τῆς Ρωσίας, τοῦ Καυκάσου, οἱ ὁποῖοι ἀπήχθησαν ἀπὸ τὰς δυνάμεις τοῦ σκότους καὶ τῆς βίας καὶ εἶναι ἄγνωστον πλέον ἐὰν ὑπάρχουν εἰσέτι. Καὶ δυστυχῶς βλέπω, κύριοι, αὐτοὺς τοὺς περιφήμους ἀνθρωπιστικοὺς κύκλους τοῦ ἐξωτερικοῦ, αὐτοὺς τοὺς περιφήμους δῆθεν φιλελευθέρους, νὰ συγκινῶνται καὶ νὰ διαμαρτύρωνται καὶ νὰ αἰσθάνωνται τὴν μεγαλυτέραν εὐαισθησίαν ὅταν ἐκτελοῦνται ἐν Ἑλλάδι αἱ ἀποφάσεις τῶν δικαστηρίων καὶ νὰ μὴ βγάζουν οὔτε μίαν λέξιν διαμαρτυρίας διὰ τὴν ἀπαγωγὴν τῶν 17 χιλιάδων Ἑλλήνων τοῦ Καυκάσου, τῶν ὁποίων τὸ τέλος ἀσφαλῶς θὰ ἔχῃ ἐπέλθει τὴν στιγμὴν αὐτήν. Καὶ ἴσως ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς ἡ Κυβέρνησις εὗρεν ὅτι δὲν ὑπάρχει τρόπος νὰ ὁμιλήσῃ περὶ αὐτοῦ. Σχετικῶς μὲ τὴν δικαιοσύνην τῆς χώρας, αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις διαλαμβάνουν τὰ ἀκόλουθα: (Ἀναγινώσκει) «Κατὰ τὰ πολυκύμαντα τελευταῖα ἔτη ἐξεδόθησαν ἄδικοι ἀποφάσεις δικαστηρίων κ.λ.π.». Ἐάν, κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὑπάρχουν ἄδικοι ἀποφάσεις, ἡ κειμένη νομοθεσία ὁρίζει τὸν τρόπον τῆς ἄρσεως αὐτῶν. Καὶ ἐὰν τὰ Συμβούλια τῶν Χαρίτων καὶ αἱ Ἐπιτροπαὶ εἶναι ὀλίγαι, θὰ ἠδύνασθε νὰ αὐξήσητε αὐτάς. Δὲν ὑπάρχει ἄλλος τρόπος ἄρσεως ἀποφάσεων, αἱ ὁποῖαι ἐξεδόθησαν νομίμως, ἀπὸ δικαστήρια νομίμως λειτουργοῦντα. Καὶ ἕνα ἄλλο ἀκόμη: (Ἀναγινώσκει). «Ἐνώπιον τῶν ἀρχῶν καὶ ἐνώπιον τῶν νόμων ὅλοι οἱ πολῖται θὰ εἶναι ἴσοι.....». Πραγματικῶς, εἶναι βαρυσήμαντος αὐτὴ ἡ δήλωσις τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ἔχει ἀνάγκην συμπληρώσεως: Ὅτι ἐξαίρεσιν ἀποτελοῦν οἱ κομμουνισταί, οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦν νὰ σφάζουν, ἠμποροῦν νὰ κόβουν καρωτίδας, ἠμποροῦν νὰ θάπτουν ζωντανοὺς ἀνθρώπους καὶ μετὰ ἕνα ἢ δύο μῆνας νὰ ζητοῦν γενικὴν ἀμνηστίαν. Παρακαλῶ, κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νὰ περιλάβητε τὴν συμπλήρωσιν αὐτὴν εἰς τὰς προγραμματικάς σας δηλώσεις.

§44ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ τοὺς δοσιλόγους.

§45Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Μάλιστα. Κύριοι βουλευταί, ἀπευθύνομαι πρὸς τὴν δεξιὰν παράταξιν καὶ συνιστῶ νὰ εἶναι ἀπολύτως ψύχραιμος εἰς τὰς προκλήσεις τῶν ἐχόντων τὰ ἀντίθετα μὲ ἡμᾶς κοινωνικὰ φρονήματα, ὁσάκις τοὐλάχιστον ἐγὼ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῶ. Θὰ παραμείνουν ἴσως εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐπὶ πολὺν καιρὸν καὶ θὰ ἐθισθῶσι καὶ αὐτοὶ εἰς τὸν τρόπον τῆς καλῆς διεξαγωγῆς τῶν συζητήσεων ἐν τῇ Βουλῇ καὶ θὰ ἴδουν ὅτι, ὅταν ἔχουν δίκαιον θὰ τὸ εὑρίσκουν καὶ ἐγὼ πρῶτος θὰ χειροκροτῶ ὅταν ἐκ μέρους τῶν συναδέλφων ἀναιροῦνται ἰδέαι ἢ ἔννοιαι, αἱ ὁποῖαι εἶναι εἰς βάρος τῆς πατρίδος. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰσέρχονται εἰς τὴν Βουλὴν διὰ πρώτην φορὰν καὶ ἐπιτρέπεται νὰ κάμουν καὶ μερικὰς ἀντεγκλήσεις καὶ διακοπάς. Σεῖς ὅμως οἱ ὁποῖοι δὲν ἔρχεσθε διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, εἶσθε ὑποχρεωμένοι νὰ εἶσθε εὐλαβέστεροι ἀπέναντι ἡμῶν. Καὶ ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὸ ζήτημα τῆς παιδείας. Ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ἀξιοτίμου ὑπαρχηγοῦ αὐτῆς, ὁ ὁποῖος τόσον φιλοτίμως ἤσκησε τὰ καθήκοντα τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας εἰς τὸ παρελθόν, ἐὰν τοῦ ἀφαιρέσῃ κανεὶς μερικὰς ἀδυναμίας πρὸς τὴν ἀριστερὰν πτέρυγα, ὁμιλεῖ ἐντελῶς ἀορίστως διὰ τὰ ζητήματα τῆς παιδείας. Καθορίζει ὀρθῶς τοὺς σκοποὺς τῆς παιδείας. Ἀλλ’ ἡ παιδεία διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τοὺς σκοποὺς αὐτῆς, ἔχει ἀνάγκην οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως. Τὰ σχολεῖα ὅλα τῆς ὑπαίθρου εἶναι κατεστραμμένα. Ὑπάρχουν κενὰ διδασκάλων, πλέον τῶν 8.000. Θὰ ἤθελον ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία προέρχεται ἀπὸ προσφάτους ἐκλογάς, νὰ λάβῃ πρωτίστην πρόνοιαν διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν τῶν τέκνων τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἕνας λαός, ὁ ὁποῖος ὑπέστη τόσας θυσίας, ἕνας λαός, ὁ ὁποῖος ὑπέστη τόσας καταστροφάς, ἔχει τὴν δικαίαν ἀξίωσιν, τὰ τέκνα του νὰ λαμβάνουν τοὐλάχιστον τὴν στοιχειώδη μόρφωσιν. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἡ Κυβέρνησις ἐντελῶς ἀορίστως ἐκφράζεται, ὅτι, ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ, θὰ λάβωμεν μέτρα οἰκονομικῆς βελτιώσεως, ὅταν γνωρίζῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι πρὸ 3–4 μηνῶν, ἐγένετο μία ἀπεργία τῶν ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, ἀπεργία, ἡ ὁποία εἶχε τόσην ἐπιτυχίαν καὶ ἡ ὁποία ἦτο ἀπολύτως δικαιολογημένη. Οἱ δυστυχεῖς ἐκπαιδευτικοὶ ἔφθασαν εἰς τὸ μὴ περαιτέρω καὶ ἠναγκάσθησαν νὰ κλείσουν τὰ σχολεῖα. Καὶ ὑπεσχέθη ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ μίαν ἐνίσχυσιν, ἀλλὰ τὴν ὑπόσχεσιν αὐτὴν δὲν τὴν ἐτήρησεν ἡ ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις καὶ ὑποθέτω ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων ἐδήλωσε σαφῶς, ὅτι τὸ 30% θὰ δοθῇ εἰς τοὺς ἐκπαιδευτικούς. Ἡ Κυβέρνησις ὑπόσχεται ἐπίσης ὅτι δὲν θὰ καταφύγῃ εἰς ἀναδρομικὰς φορολογίας καὶ ἐνῷ διαδηλοῖ κατηγορηματικῶς αὐτὴν τὴν ἀπόφασίν της, εἰς τὸ πάρα κάτω κεφάλαιον λέγει, ὅτι θὰ φορολογήσῃ τοὺς ὠφεληθέντας ἐκ τοῦ νόμου τῆς νομισματικῆς ἀναπροσαρμογῆς. Δικαίως πρέπει αὐτοὶ νὰ φορολογηθοῦν, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχον φορολογηθῆ. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις, ὅταν κάμνῃ τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι δὲν θὰ προβῇ εἰς ἀναδρομικὰς φορολογίας, θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξαιρέσῃ τὴν περίπτωσιν αὐτήν, διότι οὕτω φαίνεται ἡ Κυβέρνησις ἀσυνεπὴς πρὸς ἑαυτὴν καὶ ἐνῷ εἰς τὸ ἓν κεφάλαιον τῶν προγραμματικῶν της δηλώσεων κάμνει λόγον ὅτι δὲν θὰ ἐπιβάλῃ ἀναδρομικὰς φορολογίας, εἰς τὸ ἀμέσως ἑπόμενον κεφάλαιον λέγει, ὅτι θὰ φορολογήσῃ τοὺς ὠφεληθέντας ἐκ τῆς ἀποσβέσεως τῶν χρεῶν των. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπαρχηγὸς τῆς Κυβερνήσεως εἶχεν ἄλλην γνώμην ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος. Βεβαίως ὁ νόμος αὐτὸς ἐγένετο ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς Κυβερνήσεώς του, ἀλλ’ ἐπίστευεν ἄλλοτε, ὅτι τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ προήρχετο ἐκ τῆς τοιαύτης φορολογίας, θὰ ἔπρεπε νὰ διατεθῇ διὰ τοὺς πωλήσαντας ἐπὶ κατοχῆς. Καὶ τότε διεμαρτυρήθην, εἰπὼν ὅτι, οἱ ζημιωθέντες ἐκ μιᾶς αἰτίας πρέπει νὰ ἀποζημιωθοῦν ἀπὸ τοὺς ὠφεληθέντας ἐκ τῆς αὐτῆς αἰτίας. Χαίρω βλέπων τὸν ὑπαρχηγὸν τῆς Κυβερνήσεως συμφωνοῦντα ἤδη μὲ τὴν γνώμην μας ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἀπὸ τῆς θέσεως ἐκείνης διετυπώσαμεν. Καὶ ἤδη ἔρχομαι εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Ἑλλάδος. Εἶναι τὸ βαρύτερον κεφάλαιον τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων μετὰ τὸ κεφάλαιον περὶ μέτρων ἐπιεικείας. Καὶ ἐκεῖ ἡ Κυβέρνησις ἐντελῶς ἀορίστως ἐκφράζεται. Ἐπερίμενα, κύριοι Βουλευταί, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι διὰ τῶν προγραμματικῶν της δηλώσεων θὰ ἀνήγγελλε τὴν ἀπόφασιν τῆς Κεντρικῆς Διοικήσεως Οἰκονομικῆς Συνεργασίας ἐν Οὐασιγκτῶνι. Διότι ἔχω ὑπ’ ὄψει μου δηλώσεις τοῦ διαχειριστοῦ τοῦ σχεδίου Μάρσαλ, τοῦ κ. Χόφμαν, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι ἐγένετο ἡ ἔγκρισις τῆς δαπάνης τοῦ βιομηχανικοῦ προγράμματος τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία εἶναι ἀπαραίτητος προϋπόθεσις τῆς οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας. Καὶ ἐπροχώρησεν εἰπών, ὅτι ἡ ἐκτέλεσις τοῦ σχεδίου αὐτοῦ, ἡ ἀποστολὴ τῶν ποσῶν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ βιομηχανικοῦ προγράμματος τῆς Ἑλλάδος, θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ δύο προϋποθέσεις. Πρώτη προϋπόθεσις, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ σταθερὰ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ ἓν σοβαρὸν οἰκονομικὸν πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον θὰ δύναται νὰ περιλάβῃ τὴν ἐκτέλεσιν ἑνὸς τοιούτου μεγάλου βιομηχανικοῦ προγράμματος καὶ ἡ ἑτέρα προϋπόθεσις εἶναι, ὅτι θὰ πρέπῃ νὰ λάβουν χώραν διοικητικαὶ μεταρρυθμίσεις, αἱ ὁποῖαι θεωροῦνται ἀπαραίτητοι διὰ τὴν καλὴν χρησιμοποίησιν τῆς ἀμερικανικῆς βοηθείας. Ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐξαγγείλῃ τὴν ἀπόφασιν αὐτήν. Δὲν ξεύρω, διατί ἡ Κυβέρνησις δὲν προέβη εἰς τοιαύτην ἐξαγγελίαν, ἀλλὰ περιωρίσθη μόνον νὰ εἴπῃ: (Ἀναγινώσκει). «Τὸ πρόγραμμα ἐκβιομηχανίσεως...». Δὲν ὁμιλεῖ περὶ τῆς ἱδρύσεως τῶν 4 ὑδροηλεκτρικῶν ἐργοστασίων, τὴν δαπάνην τῶν ὁποίων ἐνέκρινεν ἡ Κεντρικὴ Διοίκησις Οἰκονομικῆς Συνεργασίας, ἤτοι τριῶν παραγωγικῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας καὶ ἑνὸς παραγωγῆς θερμικῆς ἐνεργείας. Καὶ τὰ 4 αὐτὰ ἐργοστάσια ἀποτελοῦν τὰ 64% τοῦ βιομηχανικοῦ προγράμματος τῆς χώρας, τῶν ὑπολοίπων 36% προοριζομένων εἰς τὴν δαπάνην τοῦ Ἀχελώου καὶ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν καὶ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ βιομηχανικοῦ προγράμματος τῆς χώρας. Ἐλπίζω ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ θὰ δώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἐπαρκεῖς ἐξηγήσεις ἐπάνω εἰς τὴν ἀπορίαν μου αὐτήν, διότι ὁμολογῶ ὅτι βαθεῖαν ᾐσθάνθην θλῖψιν ὅταν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐξήγγειλε τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἀναγγείλει ὁ κ. Πὼλ Χόφμαν, διαχειριστὴς τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ. Ἡ Κυβέρνησις καταλήγουσα εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις, λέγει ὅτι θὰ ὁδηγήσῃ τὴν Χώραν εἰς τὴν γαλήνην. Τὸ εὔχομαι αὐτὸ περισσότερον, τὸ ἐλπίζω ὀλιγώτερον. Ἀπὸ τὰ πρῶτα μέτρα τῆς Κυβερνήσεως φοβοῦμαι, ὅτι ἡ χώρα δὲν ὁδηγεῖται εἰς τὴν γαλήνην καὶ πρέπει ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀναθεωρήσῃ τὴν ἀπόφασίν της εἰς τὸ σχετικὸν κεφάλαιον. Ἐὰν ἐπιμένῃ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, σχετικῶς ἐκ λόγων ἀνειλημμένης ὑποχρεώσεως προεκλογικῆς, τὸν παρακαλῶ νὰ ὑποχωρήσῃ, διότι μόνον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔδωσε τὴν ὑπόσχεσιν περὶ ἀμνηστίας προεκλογικῶς καὶ οὐδεὶς ἄλλος ἐκ τῶν Ἀρχηγῶν τῶν συνεργαζομένων ἐν τῇ Κυβερνήσει Κομμάτων. Ἔπρεπε νὰ ὑποχωρήσῃ. Αἱ ἀνάγκαι τῆς Πατρίδος μᾶς τὸ ἐπιβάλλουν τὴν στιγμὴν αὐτήν. Ὅταν βλέπωμεν αὐτὴν τὴν δραστηρίαν προπαρασκευὴν τόσον τοῦ δυτικοῦ, ὅσον καὶ τοῦ ἀνατολικοῦ κόσμου, ὅταν βλέπωμεν, ὅτι ἡ πυρῖτις εἶναι ξηρά, πρέπει νὰ λαμβάνωμεν μέτρα διασφαλίσεως τῆς τάξεως. Μὴ λησμονῆτε, κύριοι Κυβερνῆται, ὅτι ὑπῆρξε καὶ μία ἄλλη περίοδος κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κομμουνισμὸς ἐθεωρεῖτο ὅτι συνετρίβη. Εἶναι ἡ περίοδος τῆς ἥττης, τὴν ὁποίαν ὑπέστη κατὰ τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1944 χάρις εἰς τὴν βοήθειαν τῶν ἀγγλικῶν στρατευμάτων, τὰ ὁποῖα κατέφθασαν ἐγκαίρως καὶ χάρις εἰς τὴν προσωπικὴν γενναιότητα τοῦ διακεκριμένου εὐπατρίδου Ἄγγλου στρατηγοῦ κ. Σκόμπυ (χειροκροτήματα) ἐσώθη ἡ Πατρίς. Καὶ τότε ἐνόμισε κανείς, ὅτι ὁ κομμουνισμὸς συνετρίβη καὶ ὅτι δὲν θὰ ἀπετέλει τίποτε ἄλλο, παρὰ τὴν ἀπασχόλησιν τῆς Ἀστυνομίας καὶ οὐδέποτε θὰ καθίστατο ἐπικίνδυνος. Καὶ ὅμως χάρις εἰς τὰ μέτρα αὐτὰ τῆς ἐπιεικείας, χάρις εἰς τὰς χάριτας καὶ τὰς ἀμνηστίας καὶ τὰς ἀποσυμφορήσεις καὶ τοὺς κατευνασμοὺς τοῦ μακαρίτου Σοφούλη, ὁ κομμουνισμὸς ἠνδρώθη, ἔκαμε τὸν τρίτον γῦρον καὶ ἐσώθημεν, κύριοι, ὡς ἐκ θαύματος. Κρούω τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου καὶ πάλιν καὶ συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐὰν δὲν ἔχῃ τὴν δύναμιν ν’ ἀπαλείψῃ τὸ σχετικὸν ἄρθρον ἐκ τῶν προγραμματικῶν της δηλώσεων, νὰ ὑποβάλῃ τὴν παραίτησίν της. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὰ μεγάλα αὐτὰ προβλήματα τῆς Χώρας. Τὴν βλέπομεν τρικλίζουσαν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς καὶ κάμνω τὴν πρόγνωσιν, ὅτι ὁ βίος τῆς Κυβερνήσεως θὰ εἶναι βραχύς. Ὀφείλει, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀπαλείψῃ τὸ σχετικὸν ἄρθρον καὶ ἐὰν ἀπαλείψῃ τὸ σχετικὸν ἄρθρον, τόσον ἐγώ, ὅσον καὶ ὁ κ. Μανιαδάκης, ὁ ὁποῖος συνεργάζεται μετ’ ἐμοῦ, θὰ δώσωμεν ψῆφον ἀνεπιφυλάκτου ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἐὰν διαγράψῃ τὸ κεφάλαιον «περὶ μέτρων ἐπιεικείας», θὰ προσφέρῃ μεγάλας ὑπηρεσίας εἰς τὴν Πατρίδα καὶ ἡμεῖς θὰ βοηθῶμεν τὴν Κυβέρνησιν πάντοτε. Δὲν πιστεύω ὅτι θὰ ὑπῆρχε καμμία ὑστεροβουλία ν’ ἀρνούμεθα παροχὴν ἀμνηστίας, ἀλλὰ ὑπάρχει ὁ βάσιμος φόβος, ὅτι ἡ Ἑλλὰς θὰ κληθῇ καὶ πάλιν νὰ πληρώσῃ μὲ νέας συμφοράς. Κύριοι, πρέπει νὰ κάμω μίαν ἐξομολόγησιν. Ἐὰν ἐπίστευα ὅτι οἱ κομμουνισταὶ ἠμποροῦν νὰ ἔλθουν εἰς τοὺς κόλπους τῆς ἐθνικῆς οἰκογενείας, δὲν θὰ εἶχον καμμίαν δυσκολίαν νὰ συγχωρήσω ἀκόμη καὶ τοὺς φονεῖς τοῦ ἀδελφοῦ μου, ἀρκεῖ ὁ τόπος αὐτὸς νὰ ἡσυχάσῃ. Φοβοῦμαι ὅτι διὰ τῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως δὲν πρόκειται νὰ ἡσυχάσῃ ἡ Πατρίς μας. Κύριοι Βουλευταί, εἶσθε Ἕλληνες βουλευταί, ἀγαπᾶτε τὴν πατρίδα σας, διότι ἐγεννήθητε εἰς αὐτήν. Ἀρθῆτε εἰς τὸ ὕψος τῶν εὐθυνῶν σας, αἱ στιγμαὶ εἶναι κρίσιμοι, ἡ πατρὶς ἐν κινδύνῳ καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ καλοῦνται νὰ ὑποδείξουν τὰ μέτρα τῆς θεραπείας τοῦ κακοῦ. Ἕν ἐκ τῶν μέτρων αὐτῶν, ἀπαραίτητον, εἶναι ἡ διαγραφὴ τοῦ ἄρθρου «περὶ μέτρων ἐπιεικείας». (Χειροκροτήματα).

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ πρόεδρος τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ΕΛΔ κ. Σβῶλος.

§47Α. ΣΒΩΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, πρωτοείσακτος εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἐγὼ καὶ τὰ μέλη τῆς ὁμάδος τὴν ὁποίαν ἐκπροσωπῶ, χαιρετίζω ὅλους τοὺς συναδέλφους καὶ χαιρετίζω ἰδιαιτέρως τοὺς συναδέλφους βουλευτὰς τῶν 12 Νήσων, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν πράγματι εὐτυχεῖς, ὕστερα ἀπὸ τόσους ἀγῶνας ποὺ διεξήγαγον ἐναντίον τόσων κατακτητῶν καὶ ἰδιαιτέρως ἐναντίον τοῦ πλέον σκληροῦ καὶ τοῦ πλέον αἰσχροῦ ποὺ ἦτο ὁ φασιστὴς κατακτητής, ὑπῆρξαν, λέγω, εὐτυχεῖς νὰ ἐλευθερωθοῦν, χάρις εἰς τὰς θυσίας τοῦ ὅλου Ἔθνους καὶ νὰ μετέχουν σήμερα εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν τῆς ἐλευθέρας χώρας. Συμμερίζομαι τὴν εὐχὴν ποὺ ἐκφράζει εἰς τὸ τέλος ἡ προγραμματικὴ δήλωσις τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν εἰρηνικὴν καὶ ὅσον ἔνεστι ταχεῖαν ὁλοκλήρωσιν τῶν ἐθνικῶν πόθων. Ὁ σοσιαλισμός, κύριοι Βουλευταί, πιστεύει εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς ἐθνικῆς ὁλοκληρώσεως τῶν λαῶν καὶ ἀκριβῶς, διότι ἀποβλέπει εἰς τὸ ἰδανικὸν μιᾶς εὐρυτάτης πανανθρώπινης κοινωνίας, ζητεῖ ἡ κοινωνία αὐτὴ νὰ ἀποτελῆται ἀπὸ Ἔθνη ἐλεύθερα καὶ ὡλοκληρωμένα, διὰ νὰ μπορῇ τὸ κάθε ἕνα νὰ συμβάλλῃ εἰς τὸν κοινὸν πολιτισμόν, σύμφωνα μὲ τὰς δυνάμεις του, μὲ τὰς παραδόσεις του, μὲ τὰ ἰδιαίτερα χαρακτηριστικά του. Κύριοι Βουλευταί, ἡ ὁμάδα ποὺ ἐκπροσωπῶ μίαν μόνην ὑπόσχεσιν εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων νομίζω ὅτι ἔχει νὰ δώσῃ, ὅτι μένουσα πιστὴ εἰς τὰς ἀρχὰς καὶ τὸ πρόγραμμά της, θὰ ἐπιζητήσῃ νὰ συνεισφέρῃ ἔργον γόνιμον εἰς τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς αὐτῆς καὶ ὅτι ἂν θὰ διέπεται ἀπὸ κάποιον φανατισμόν, τὸ δηλοῖ ἀπὸ τώρα, ὁ φανατισμὸς αὐτὸς θὰ εἶναι ὁ φανατισμὸς τῆς μετριοπαθείας, ἀπὸ τῶν προβλημάτων καὶ τῆς ἐξετάσεώς των μέχρι καὶ τοῦ τόνου τῶν συζητήσεων. Δὲν εἶμαι ἴσως ὁ πλέον ἁρμόδιος, διότι εἶμαι πρωτοείσακτος εἰς τὴν Βουλὴν νὰ τονίσω πρὸς αὐτὴν ὅτι ἀντιλαμβάνομαι ὅτι μὲ ἰδιαιτέραν προσοχὴν ἡ κοινὴ γνώμη παρακολουθεῖ τὴν σημερινὴν Βουλήν, θὰ ἔλεγα, μὲ ἀγωνίαν, μήπως δὲν ἐπιτύχει. Δὲν εἶναι μιὰ κοινὴ Βουλή, ἡ παροῦσα Βουλή. Τὸ γεγονὸς ὅτι αἱ ἐκλογαὶ διεξήχθησαν ὕστερα ἀπὸ μίαν ἐσωτερικὴν τραγικὴν περιπέτειαν, ἄνευ προηγουμένου, τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ λαὸς, ὅπως πιστεύω καὶ θὰ σᾶς εἴπω μετ’ ὀλίγον, ἐξεδήλωσαν ὡρισμένην τάσιν πρὸς ἐκείνους που ἐζήτησαν τὴν ψῆφον του, τὸ γεγονὸς ὅτι γενικὰ τὸ πολίτευμα, εἰς τὸ ὁποῖον πιστεύομεν καὶ θητεύομεν, περνάει πράγματι μίαν δοκιμασίαν. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ δικαιολογεῖ τὴν μεγάλην προσοχὴν καὶ τὴν μεγάλην συγκίνησιν, μὲ τὴν ὁποίαν μᾶς παρακολουθεῖ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Τοῦτο σημαίνει, κ. Βουλευταί, ὅτι θὰ πρέπῃ νὰ ἐναρμονίσωμεν τὸ ἔργον μας πρὸς τὴν σοβαρότητα τῶν στιγμῶν, νὰ ἐναρμονίσωμεν τὸ ἔργον μας πρὸς τὸ βάθος τῶν προσδοκιῶν ἑνὸς λαοῦ, τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ κάμωμεν νὰ πιστεύσῃ, ὄχι ἁπλῶς ὅτι εἴμεθα Δημοκρατία, ἀλλ’ ὅτι εἴμεθα ἀληθινὰ καὶ καλὴ Δημοκρατία καὶ, κάτι πλέον τούτου, ὅτι ἡ Δημοκρατία εἰς τὴν ὁποίαν πιστεύομεν, εἶναι τὸ καλλίτερον πολίτευμα. Ἐάν, κ. Βουλευταί, εἰς τὸ ἔργον αὐτό, τοῦ ὁποίου ἡ εὐθύνη δὲν βαρύνει ἕνα ἢ δύο ἐξ ἡμῶν, οὔτε μίαν μόνον πτέρυγα, ἀλλ’ ὅλους μαζὶ — καὶ ἔτσι τὸ ἀντιλαμβάνομαι, ἐὰν εἰς τὸ ἔργον αὐτὸ δὲν κατορθώσῃ ἡ παροῦσα Βουλὴ νὰ δώσῃ ἐπιτυχεῖς ἐξετάσεις, θὰ ἔχῃ καταφέρει ἕνα πλῆγμα πάρα πολὺ βαρὺ καὶ εἰδικὰ διὰ τὴν Ἑλλάδα ἀλλὰ καὶ διὰ τὸν κόσμον τῆς Εὐρώπης, ποὺ πιστεύει εἰς τὴν Δημοκρατίαν — θὰ ἔχῃ καταφέρει ἕνα πλῆγμα πάρα πολὺ βαρὺ ἐναντίον τοῦ ἰδανικοῦ καὶ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς κοινοβουλευτικῆς Δημοκρατίας. Διὰ νὰ κρίνω, κ. Βουλευταί, ὅσον εἶναι δυνατὸν περισσότερον ἀντικειμενικά, ψύχραιμα καὶ σύντομα τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ κάμω μακρὰν ἀναδρομὴν εἰς τὸ παρελθόν. Ἔν τινι μέτρῳ τῆς ἀναδρομῆς αὐτῆς, ἡ ὁποία ἠνώχλησε μίαν πτέρυγα τῶν κ. συναδέλφων, μὲ ἀπήλλαξεν ἕν μέρος τῆς χθεσινῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Σοφιανοπούλου. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι προέχει μία ἔρευνα τῆς σημασίας ποὺ εἶχεν ἡ ψῆφος τῆς 5ης Μαρτίου — ὄχι στενὰ τοῦ χαρακτῆρος τοῦ τυπικοῦ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως — θέμα μὲ τὸ ὁποῖον ἠσχολήθησαν πολλοὶ ἀπὸ τοὺς ὁμιλήσαντας καὶ ἰδιαιτέρως ὁ παλαιὸς εἰς τὸ Πανεπιστήμιον συνάδελφός μου κ. Κανελλόπουλος. Δὲν εἶναι Κυβέρνησις Κέντρου, εἴπατε, κ. συνάδελφε, καὶ κατεβλήθη προσπάθεια νὰ ἐξηγηθῇ διατὶ δὲν εἶναι Κυβέρνησις Κέντρου, ἐνετοπίσθη δὲ ἡ ἀπόδειξις εἰς τὸ γεγονὸς, ὅτι δὲν εἶχε προϋπάρξει τέτοιος συνασπισμὸς προεκλογικῶς. Κύριοι Βουλευταί, νομίζω, ὅτι ἡ ἔννοια τοῦ Κέντρου εἶναι μία ἀπὸ τὶς πιὸ δυσκαθόριστες ἐξαιρέσεις τῶν περιπτώσεων, ὅπου μὲ μίαν πολιτικὴν καὶ, θὰ ἔλεγα, καὶ θρησκευτικὴν βάσιν ὑπῆρξαν ὡρισμένα κόμματα, ποὺ καὶ ὠνομάσθησαν καὶ ἠθέλησαν νὰ παίξουν ἕνα ρόλον Κέντρου. Τέτοια ἦσαν καὶ εἶναι τὰ καθολικὰ κόμματα εἰς τὶς χῶρες ὅπου ἡ Καθολικὴ Ἐκκλησία ἐξασκοῦσε καὶ ἐξασκεῖ μεγάλην ἐπιρροήν. Ἀπ’ ἐκεῖ καὶ πέραν, εἰς τὶς σύγχρονες Δημοκρατίες αὐτὸ ποὺ θὰ ὠνομάζετο Κέντρον, εἶναι μία δύναμις παρεμβλημένη μεταξὺ δύο ἄκρων, εἶναι μία τρίτη δύναμις, ἕνας συνασπισμὸς πολιτικῶν δυνάμεων. Παράδειγμα ἡ Γαλλία, ἡ Ἰταλία, διὰ νὰ μὴ εἴπω καὶ τὸ Βέλγιον. Τέτοιου εἴδους Κέντρον προεκλογικῶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι ὑπῆρχε παρ’ ἡμῖν. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν ἐμποδίζει καθόλου δυνάμεις πολιτικάς, ἀδιαφόρως τοῦ πῶς ἐξελέγησαν ἡ κάθε μιά, αἱ ὁποῖαι νομίζουν ὅτι ἀπὸ κοινοῦ ἠμποροῦν νὰ ἑρμηνεύσουν κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον τὸ πνεῦμα τῶν ἐκλογῶν, τίποτε δὲν τὰς ἐμποδίζει νὰ συνασπισθοῦν ἐπὶ ἑνὸς κοινοῦ προγράμματος καὶ νὰ ἀποτελέσουν, θέλετε νὰ τὸ ὀνομάσετε ἕνα Κέντρον, θέλετε νὰ τὸ ὀνομάσετε μίαν τρίτην δύναμιν ἢ ὅπως ἀλλοιῶς θέλετε. Ποῖον εἶναι αὐτὸ τὸ πνεῦμα, ποὺ ὑποτίθεται ὅτι ἀπὸ κοινοῦ συνέλαβον, κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον, τὰ κόμματα τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως; Νομίζω, ὅτι τὸ πνεῦμα αὐτὸ ὑπῆρξε τὸ πνεῦμα μιᾶς ἀλλαγῆς. Καὶ ὅτι τὸ πνεῦμα τῶν ἐκλογῶν τῆς 5ης Μαρτίου, περὶ τοῦ ὁποίου τόσαι συζητήσεις ἔγιναν καὶ γίνονται εἰς ὅλους τοὺς ὑπευθύνους παράγοντας τῆς πολιτικῆς καὶ τῆς κοινῆς γνώμης τῆς Χώρας, ὅτι τὸ πνεῦμα αὐτὸ ὑπῆρξε πνεῦμα ἀλλαγῆς, ἀποδεικνύεται ἀπὸ δύο γεγονότα, ἕνα ἀρνητικὸν καὶ ἕνα θετικόν. Τὸ ἀρνητικὸν γεγονὸς εἶναι, ὅτι τὸ ἐκλογικὸν Σῶμα — ἂς μὴ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὁλόκληρον τὸ τμῆμα τῶν ψήφων τῶν στρατιωτῶν ἐκλογέων — τὸ ἐκλογικὸν Σῶμα, ἐνῷ ἐγνώριζε κόμματα παλαιά, κόμματα, τὰ ὁποῖα εἶχον διευθύνει τὴν Χώραν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν τετραετίαν, κόμματα μὲ ἱστορίαν, ὅπως τὸ Κόμμα τὸ Λαϊκὸν καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ἠρνήθη εἰς αὐτὰ τὴν ἰσχυρὰν πλειοψηφίαν. Τίποτε δὲν ἐκώλυε τοὺς ἐκλογεῖς νὰ δώσουν εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα καὶ εἰς τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων περίπου τὸν ἀριθμὸν τῶν ἑδρῶν, ποὺ εἶχον εἰς τὴν προηγουμένην Βουλήν. Τὸ γεγονὸς ὅτι ἀλλοιώτικα ἀπεφάνθη ὁ λαός, καὶ ἀκόμη περισσότερον τὸ θετικὸν γεγονός, ὅτι ἐψήφισεν εἰς ἀρκετὴν ἔκτασιν νέας, ἂς εἴπω, παραφυάδας τοῦ κόσμου, τὸν ὁποῖον ἐκπροσωποῦσεν ἄλλοτε τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, ἀλλὰ ὑπεράνω ὅλων τὸ γεγονός, ὅτι ἐψήφισεν εἰς μεγάλην ἔκτασιν τὴν δημοκρατικὴν παράταξιν, δείχνει ὅτι ἐὰν ὑπῆρξε μία συνείδησις πολιτικὴ εἰς τὸ Σῶμα τῶν ἐκλογέων, ὑπῆρξεν ἡ συνείδησις τῆς ἀλλαγῆς.

§48Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νομίζω ὅτι ὑπάρχει μία παρεξήγησις. Διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἐψηφίσθη ἡ δημοκρατικὴ παράταξις, ἀλλ’ οἱ ψηφίσαντες σήμερον τὴν δημοκρατικὴν παράταξιν εἶχον ἀπόσχει εἰς τὰς προηγουμένας ἐκλογάς. Δὲν βλέπω νὰ ἐμεσολάβησε τίποτε, τὸ ὁποῖον νὰ μᾶς κάμνῃ νὰ πιστεύωμεν ὅτι ἤλλαξεν ἡ σύνθεσις τῆς λαϊκῆς μάζης.

§49Α. ΣΒΩΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ὡμίλησα περὶ τυπικῆς ἀλλαγῆς τῆς συνθέσεως τῆς λαϊκῆς μάζης, διότι δὲν ἠξεύρω μὲ ἀκρίβειαν ποῖος καὶ ποῖον ἐψήφισεν. Ἠξεύρω μονάχα, ὅτι ἐὰν ὑπάρχῃ μία σύνθεσις τῆς συνειδήσεως ποὺ ἐξέφρασαν οἱ ἐκλογεῖς, πρέπει νὰ εἶναι ἡ σύνθεσις τῆς ἐννοίας τῆς ἀλλαγῆς. Τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον, νομίζω, ὅτι ὅλα τὰ κόμματα, ὄχι μόνον ἡμεῖς, τὰ ὁποῖα κατῆλθον εἰς τὰς ἐκλογὰς αὐτὰς καὶ τὰ ὁποῖα ἤσκησαν ἐναντίον ἀλλήλων μίαν ζωηρὰν κριτικήν, ὅλα τὰ κόμματα αὐτὰ ἰσχυρίζοντο ἐνώπιον τῶν ἐκλογέων ὅτι θὰ φέρουν τὴν ἀλλαγήν, ποὺ ἐφαίνετο νὰ ζητῇ ἕνα μεγάλο μέρος τῆς κοινῆς γνώμης. Κατὰ ποίαν κατεύθυνσιν εἶναι ἡ ἀλλαγὴ αὐτή; Διὰ νὰ εὕρωμεν κατὰ ποίαν κατεύθυνσιν εἶναι ἡ ἀλλαγὴ αὐτὴ πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ποῖα ἦσαν τὰ χαρακτηριστικά, τὰ ὁποῖα συνέλαβεν ἡ κοινὴ γνώμη ἀπὸ τὸ κυβερνητικὸν νομοθετικὸν καὶ διοικητικὸν ἔργον τῆς παρελθούσης τετραετίας. Νομίζω, ὅτι δύο εἶναι τὰ χαρακτηριστικὰ αὐτὰ καὶ ὅτι ἀπὸ ἀμφότερα εἶχε κορεσθῆ καὶ κουρασθῆ τὸ πιὸ μεγάλο μέρος τοῦ λαοῦ. Εἶναι ἡ χρῆσις διοικητικῶν μεθόδων βίας καὶ ἡ ἐξαθλίωσις τῶν λαϊκῶν μαζῶν. Δὲν θέλω νὰ ἐξάρω ἰδιαιτέρως ἕνα τρίτον στοιχεῖον, περὶ τοῦ ὁποίου γίνεται πολὺς λόγος, τὰ σκάνδαλα τῆς τετραετίας, ὄχι διότι θὰ ἤθελα εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ ὑπάρχουν πρῶτον αἱ θετικαὶ ὑποδείξεις καὶ ἡ ὁριστικὴ καταδίκη τῶν ὑπαιτίων, ἀλλὰ διότι δι’ ἡμᾶς ἡ κριτική, τὴν ὁποίαν ἠσκήσαμεν καὶ ἀσκοῦμεν κατὰ τῶν ἔργων τῆς παρελθούσης τετραετίας, ἐντοπίζεται κατὰ πρῶτον λόγον εἰς τὰ ἄλλα θέματα ὡς κύρια καὶ κατὰ δεύτερον λόγον εἰς τὸ θέμα τῶν σκανδάλων καὶ τῶν καταχρήσεων. Ὄχι διότι δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει ὁ ἠθικὸς καθαρμός, κ. Βουλευταί, ὄχι διότι ἔχομεν οἱανδήποτε ἀνοχὴν πρὸς οἱασδήποτε καταχρήσεις, εἴτε τοῦ δημοσίου χρήματος, εἴτε τῆς θέσεως οἱουδήποτε πρὸς σκοποὺς ἰδιοτελεῖς, ἀλλὰ διότι σὰν σοσιαλιστὲς πιστεύομεν, ὅτι εἶναι σχεδὸν ἀναπόφευκτα αὐτὰ τὰ πράγματα εἰς τὸ καπιταλιστικὸν καθεστώς, ἀπὸ τὸ ὁποῖον διεπόμεθα. Καί, ἐπὶ πλέον, θὰ ἔλεγα ὅτι πρέπει μὲν νὰ τὰ πατάσσωμεν, ἀλλ’ ὅτι εἶναι πράγματα, τὰ ὁποῖα σχεδὸν τὰ ἀναμένομεν, ἐφόσον ἡ κοινωνικὴ καὶ ἡ οἰκονομικὴ καὶ ἡ πολιτικὴ ζωή μας ἐπηρεάζονται ἀπὸ αὐτὴν τὴν πανίσχυρον δύναμιν, ποὺ ἡμεῖς δὲν παύομεν νὰ καταγγέλλωμεν, τὴν δύναμιν τῆς οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας. Δύναμιν, κ. Βουλευταί, ποὺ καὶ τὰ ἀστικὰ κόμματα τὴν ρίπτετε καμμιὰ φορὰ ὡς κατηγορίαν ἐναντίον ἀλλήλων καὶ δύναμιν, τὴν ὁποίαν κατήγγειλαν καὶ ξένοι ἐπισκέπται τῆς Χώρας μὲ ὑπευθύνους θέσεις καὶ ἰδιότητας καὶ ὄχι κἂν ἀριστερῶν φρονημάτων. Δίδομεν πολὺ μεγαλυτέραν σημασίαν εἰς τὸν κάματον τῆς κοινῆς γνώμης ἀπὸ τὰς διοικητικὰς μεθόδους τῆς βίας καὶ εἰς τὸ αἴσθημα τῆς ἀνάγκης μιᾶς ἀλλαγῆς πρὸς τὴν εἰρήνευσιν. Νομίζω, ἄλλως τε, ὅτι πλείονα τοῦ ἑνὸς εἶναι τὰ κόμματα, ὄχι μόνον τῆς ἰδικῆς μας παρατάξεως, τὰ ὁποῖα ὡμίλησαν καὶ ὑπεσχέθησαν πρὸς τὸν λαὸν τὴν εἰρήνευσιν μετὰ τὸ τέρμα τῶν ἐχθροπραξιῶν. Ἀλλ’ ἡ διαφορὰ μεταξὺ ἡμῶν καὶ πολλῶν ἀπὸ σᾶς, κύριοι συνάδελφοι, καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἀκόμη, εἶναι τὶ περιλαμβάνει καὶ πῶς θὰ ἐπιτευχθῇ αὐτὴ ἡ εἰρήνευσις, ἡ ὁποία εἶναι γενικὸν αἴσθημα καὶ γενικὸς πόθος τοῦ λαοῦ. Ὄχι διότι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶναι ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀποφεύγουν τὸν ἀγῶνα ἢ καὶ τὴν θυσίαν τῆς ζωῆς των. Δὲν ἔχω ἀνάγκην εἰς αὐτὸ νὰ ἀπαντήσω πρὸς ὅσους ἀπὸ τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους ἐξῆραν τὴν ἔφεσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ πρὸς θυσίας, ὄχι μόνον διὰ τὴν Πατρίδα του, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰς ἰδέας εἰς τὰς ὁποίας ἕκαστος πιστεύει. Πράγματι ἀπὸ τῶν Θερμοπυλῶν μέχρι σήμερον οἱ Ἕλληνες ἔχουν ἀποδείξει ὅτι ξέρουν νὰ πεθαίνουν. Νομίζω ὅτι ἦλθεν ἡ ὥρα, κύριοι Βουλευταί, νὰ ἀποδείξωμεν ὅτι ξέρομεν καὶ νὰ ζῶμεν. Καὶ ὅταν λέγω τοῦτο, ἐννοῶ τὴν ζωὴν ποὺ δημιουργεῖ ἔργα καὶ ἀξίας διὰ τὸ σύνολον τοῦ λαοῦ καὶ διὰ τὸν πολιτισμὸν τοῦ κόσμου. Καὶ δὲν ἀποτελεῖ κανενὸς εἴδους μείωσιν τῶν ἀρετῶν ἑνὸς λαοῦ, ἀφοῦ ἔδωσε μυριάδας ἀποδείξεις τῆς δυνατότητός του νὰ θυσιάζεται γενναίως, νὰ θελήσῃ νὰ ἀποδείξῃ ὅτι εἶναι ἱκανὸς νὰ δημιουργήσῃ μίαν ζωήν, ποὺ νὰ ἀποτελῇ συνεισφορὰν εἰς τὴν κοινωνικήν του εὐημερίαν καὶ τὸν πολιτισμόν. Ἡ ὥρα αὐτὴ εἶναι ἡ σημερινὴ ὥρα. Δὲν ὑπάρχει κανεὶς οὔτε ἐντός, οὔτε ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος ποὺ νὰ ἀμφισβητῇ τὰς δάφνας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀλλὰ ὑπάρχουν πολλοί, οἱ ὁποῖοι περιμένουν νὰ δοῦν ἄν, ἐπὶ τέλους, καὶ πότε ὁ λαὸς αὐτὸς ἠμπορεῖ νὰ δημιουργήσῃ κἄτι πρὸς ἀνύψωσιν τοῦ ἐπιπέδου τῆς ζωῆς του πρὸς ἀνύψωσιν τοῦ ἰδικοῦ του πολιτισμοῦ, πρὸς ἀνύψωσιν τοῦ παγκοσμίου πολιτισμοῦ. Ἐὰν ἕνας λαός, κύριοι Βουλευταί, στερηθῇ αὐτὴν τὴν τελευταίαν ἱκανότητα, ἡ ὁποία εἶναι ὑψίστη δι’ ἕνα λαόν, δὲν τοῦ φθάνει καμμία ἄλλη ἱστορικὴ δόξα, δὲν τοῦ φθάνουν οὔτε κἂν τὰ πολιτικά του κατορθώματα. Ἴσην ἀξίαν πρὸς τὴν πολεμικὴν δόξαν τοῦ ἀγῶνος τοῦ 1821, ἴσην ἀξίαν πρὸς τὸν ὄγκον τοῦ ἡρωϊσμοῦ ποὺ ἐπέδειξαν οἱ προπάτορές μας ἔχουν λ. χ. αἱ ἰδέαι, αἱ ὁποῖαι διεκηρύχθησαν ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Ἐπανάστασιν καὶ δὴ εἰς ἐποχὴν ποὺ εἶχον ταφῆ ὑπὸ τὴν σποδὸν τῆς Γαλλικῆς Ἐπαναστάσεως. Ἀποτελεῖ, κατὰ τὴν γνώμην μου, ὕψιστον τίτλον τιμῆς διὰ τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος, ὅτι τὸ 1827, σ’ αὐτὴν τὴν μικρὰν καὶ περιφρονημένην Τροιζῆνα ἐψηφίσθη ἕνα Σύνταγμα, ποὺ διὰ πρώτην φορὰν ἀπὸ τῆς μεγάλης Γαλλικῆς Ἐπαναστάσεως ἐπανέφερεν εἰς τὴν ζωὴν ἐκ τοῦ τάφου τὴν ἰδέαν τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας. Καὶ δι’ ἐμὲ ὡς Ἕλληνα ὑπῆρξεν εἰς πᾶσαν ἐπιστημονικήν μου ἐπαφὴν μὲ τὸ ἐξωτερικὸν καὶ εἶναι ἕνας ἀπὸ τοὺς μεγαλυτέρους τίτλους τιμῆς διὰ τὴν Χώραν μας καὶ διὰ τὸ Ἔθνος. Κύριοι Βουλευταί, θὰ ἤθελα εὐθὺς ἀμέσως νὰ δηλώσω ὅτι τὸ κείμενον τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως δὲν μᾶς ἱκανοποίησεν, ἀλλὰ διὰ τὸν ἀντίθετον ἀκριβῶς λόγον ποὺ δὲν ἱκανοποιεῖ τὸν κ. Τουρκοβασίλην, διὰ τὸν ἀντίθετον λόγον ποὺ δὲν ἱκανοποίησε συναδέλφους τῆς δεξιᾶς. Διεμαρτυρήθησαν οἱ συνάδελφοι αὐτοὶ καὶ χθὲς καὶ σήμερον, διότι διαιροῦμεν τὴν Βουλὴν εἰς ἀριστερὰν καὶ δεξιάν, παρεμβάλλοντες αὐτὸ ποὺ λέγεται Κέντρον καὶ ποὺ ἀποτελεῖ τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ διαίρεσις εἶναι μοιραία καὶ ἀναπόφευκτος εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου, ὅπου δὲν ὑπάρχει μονοκομματικὸν κράτος καὶ ὅπου ἐκδηλώνονται κοινωνικὰ ρεύματα, κοινωνικὲς ἰδέες καὶ τὰ ὑπὸ ὅλα αὐτὰ κοινωνικὰ συμφέροντα. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαίρεσις ποὺ ἐπικρατεῖ καὶ δὲν δύναται νὰ ὑπάρχῃ ἄλλη. Ἐὰν θέλωμεν νὰ ταυτίσωμεν τὴν ἰδέαν τοῦ ἐθνικόφρονος καὶ τὴν ἰδέαν τοῦ δεξιοῦ, πρέπει νὰ σημειωθῇ ὅτι ὁ κ. Τσῶρτσιλ εἰς τὴν Ἀγγλίαν εἶναι ἀρχηγὸς τοῦ Συντηρητικοῦ Κόμματος, δηλαδὴ τῆς δεξιᾶς, ἀλλὰ αὐτὸς καλεῖται ἐθνικόφρων καὶ δὲν χαρακτηρίζεται ἀπὸ τὴν ὕπαρξιν ἢ μὴ ὕπαρξιν ἐθνικοφροσύνης εἰς τὰς ἰδέας του καὶ τὸ πρόγραμμά του. Ἐὰν ὅμως ὑπάρχουν ἴσως συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἤθελον νὰ μὴ ἔχωμεν ἡμεῖς τὸ μονοπώλιον τῶν ἀριστερῶν ἰδεῶν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψουν νὰ τοὺς παρακαλέσω νὰ μᾶς τὸ ἀφήσουν τὸ μονοπώλιον αὐτό. Πολλοὶ ἴσως θὰ ἐνθυμοῦνται ἕνα ἐπεισόδιον τῆς Βουλῆς τοῦ 1915, ὅταν ὁ μακαρίτης Μπενάκης ἦτο ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου καὶ τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας, ὁ δὲ λόγιος καὶ ποιητὴς Στέφανος Γρανίτσας ἦτο βουλευτής. Ὅταν ὁ Μπενάκης εἶπε κάποτε εἰς τὸν Γρανίτσαν «καὶ ἐγὼ εἶμαι σοσιαλιστής», ὁ Γρανίτσας τοῦ ἀνταπήντησε: «Κύριε Ὑπουργέ, ὅλα τὰ καλὰ τὰ ἔχεις, πάμπλουτος εἶσαι, ὑπουργὸς εἶσαι, μέγαρα ἔχεις, ἄσε γιὰ μᾶς τοὐλάχιστον τὸ σοσιαλισμό». (Χειροκροτήματα). Τὸ θέμα τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, ποὺ ἀφορᾷ τὰς ἐξωτερικὰς σχέσεις τῆς Ἑλλάδος, εἶναι, μοῦ φαίνεται, ἐκεῖνο ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἐνόμιζον ὅτι θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ γίνῃ ἡ ὀλιγωτέρα συζήτησις. Εἶναι πάντοτε ἐπικίνδυνον νὰ συζητοῦνται — καὶ μάλιστα μέσα εἰς τὴν σημερινὴν ἀτμόσφαιραν ἐξάρσεως παθῶν, ποὺ δημιουργεῖται ἐξ ἄλλων λόγων — νὰ συζητοῦνται τοιαῦτα θέματα. Διότι ἐὰν εἶναι ἀνεύθυνος ὁ Βουλευτὴς ἐνώπιον τοῦ νόμου, οἱ γνῶμες του δὲν εἶναι ἀνεύθυνες ἐνώπιον τῆς κοινῆς γνώμης καὶ τῆς Χώρας καὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἡμεῖς, ὡς Κόμμα, ἔχομεν διὰ τοῦ προγράμματός μας καθορίσει ὅτι ἡ πολιτικὴ ποὺ ἁρμόζει εἰς τὴν Ἑλλάδα σήμερον ὑπὸ τὰ πάσης φύσεως σημερινὰ πραγματικὰ δεδομένα, εἶναι ἡ διατήρησις τῶν σημερινῶν δεσμῶν τῆς Χώρας μὲ τὰς Δυτικὰς Δημοκρατίας, ἀλλὰ καὶ ἡ καλλιέργεια καὶ ἀποκατάστασις εἰρηνικῶν καὶ φιλικῶν σχέσεων μὲ οἱανδήποτε ἄλλην χώραν, ὑπὸ τὴν αὐτονόητον προϋπόθεσιν ὅτι ἡ χώρα αὐτὴ σέβεται τὴν ἀκεραιότητα καὶ τὴν ἀνεξαρτησίαν τὴν ἰδικήν μας. (Χειροκροτήματα). Μὲ τὸ πρῖσμα αὐτό, κύριοι Βουλευταί, ἡμεῖς κάθε ἄλλο παρὰ βλέπομεν δυσμενῶς τὴν ἐπαγγελίαν τῆς Κυβερνήσεως περὶ καλλιεργείας σχέσεων μὲ ὅλους τοὺς γείτονας, οὔτε τὴν πληροφορίαν περὶ ἀποκαταστάσεως διπλωματικῶν σχέσεων τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν γείτονα Γιουγκοσλαυΐαν. Ἡ ἀποκατάστασις αὐτή, ἐὰν περιορισθῇ εἰς τὰς οἰκονομικὰς σχέσεις, τῆς ἐπαναλήψεως τῶν ὁποίων ἔχουν ἀνάγκην καὶ οἱ δύο λαοί, ἐὰν περιορισθῇ εἰς τὴν ἀποκατάστασιν ὁμαλῶν σχέσεων εἶναι κάτι τι ἐναντίον τοῦ ὁποίου οὐδεὶς δύναται νὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν, ὁ χειρισμὸς ὅμως περαιτέρω τοῦ ζητήματος ἀπαιτεῖ προσοχὴν καὶ περίσκεψιν. Διότι πᾶσα προέκτασις αὐτῆς τῆς ἀποκαταστάσεως πρὸς τὰς αἰωρουμένας ἰδέας, εἴτε μιᾶς πολιτικῆς συμμαχίας, εἴτε ἑνὸς ἄξονος εἶναι ἄκρως ἐπικίνδυνος, διότι ὁ καθεὶς θὰ καταλάβῃ ἐναντίον τίνος στρέφεται, ἐνῷ οὐδαμῶς ὠφελεῖ οὐδὲ δύναται νὰ ὠφελήσῃ τὴν Ἑλλάδα ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἡμεῖς δὲν ἀντιτιθέμεθα, κάθε ἄλλο μάλιστα, εἰς τὸ νὰ ρυθμίσῃ ἡ Κυβέρνησις τὸ ζήτημα τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν σχέσεων μὲ τοὺς γείτονας καὶ τὴν Γιουγκοσλαυΐαν. Ἀλλὰ θὰ ἠθέλαμεν μὲ τὴν εὐκαιρίαν αὐτὴν νὰ ἐπαναλάβωμεν κάτι τι τὸ ὁποῖον καλὸν θὰ ἦτο νὰ ἀκουσθῇ καὶ πέραν τῶν Ἑλληνικῶν συνόρων — ἀκριβῶς διότι μὲ κανένα λαὸν δὲν θέλομεν ἐχθρότητα — θὰ ἤθελα νὰ τονίσω, λέγω, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ παντοῦ ἀντιληπτὸν ὅτι πρέπει νὰ σταματήσῃ ὁ λόγος περὶ «Μακεδονίας τοῦ Αἰγαίου». (Χειροκροτήματα). Κύριοι Βουλευταί, δὲν ὑπάρχει Μακεδονία τοῦ Αἰγαίου, ὑπάρχουν Ἑλληνικαὶ ἐπαρχίαι τοῦ Βορρᾶ, ὅπως ὑπάρχουν Ἑλληνικαὶ ἐπαρχίαι τοῦ Νότου ἢ τοῦ Κέντρου τῆς Ἑλλάδος. Πέραν τούτων, τὸ θέμα τῶν σχέσεων τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν δὲν ἠμπορεῖ νὰ συζητῆται μὲ τὸν τόνον τὸν ὁποῖον ἠθέλησαν νὰ συζητηθῇ τινὲς ἐδῶ συνάδελφοι τῆς δεξιᾶς. Δὲν θὰ ἐπεκταθῶ, ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἐκφέρω δύο βασικὰς γνώμας. Ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ ἀποκαταστάσεως καὶ καλλιεργείας σχέσεων μὲ ὅλας τὰς Χώρας, φυσικὰ περιλαμβάνομεν ἐκ τῶν πρώτων τὴν μεγάλην δύναμιν τοῦ Βορρᾶ. Ἐξ ἄλλου πιστεύω — ὄχι διότι εἶναι ὅρος τῆς Δυνάμεως αὐτῆς, ἀλλὰ διότι ἔτσι εἶναι — πιστεύω ἀκράδαντα ὅτι μία μεταβολὴ τῆς καταστάσεως εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τῆς Χώρας μας κατὰ τὴν κατεύθυνσιν τὴν ὁποίαν ὑποδεικνύομεν ἡμεῖς προγραμματικῶς καὶ ποὺ θὰ ἀναπτύξω μετ’ ὀλίγον, μία κατεύθυνσις ὡς αὐτὴ ποὺ θ’ ἀποτελέσῃ ἀποκατάστασιν τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς Δημοκρατίας εἰς τὴν Ἑλλάδα, αὐτομάτως θὰ διευκολύνῃ τὴν ἀναγκαίαν ἀποκατάστασιν ὁμαλῶν σχέσεων μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν. Καὶ ἐπὶ πλέον προσθέτω — διότι ἤμην ἀρκετὰ νέος ἀλλὰ ἀρκετὰ ὥριμος διὰ νὰ ἀντλῶ μαθήματα ἀπὸ τὴν πολιτικὴν τοῦ Ἐλευθ. Βενιζέλου — νομίζω ὅτι προέκυψεν ἓν δίδαγμα τὸ ὁποῖον θὰ πρέπῃ κάθε φορὰ νὰ ἀκολουθῇ ἡ ἐξωτερική μας πολιτική. Εἰς τὰς σχέσεις μικρῶν κρατῶν πρὸς τοὺς μεγάλους πρέπει νὰ εἶναι πολὺ προσεκτικὸς ὁ μικρός. Δὲν λέγω νὰ θυσιάζῃ τὴν ἀνεξαρτησίαν του, δὲν λέγω νὰ κάμῃ παραχωρήσεις, πρέπει ὅμως νὰ εἶναι πολὺ προσεκτικὸς πρὸς τοὺς μεγάλους. Ἀλλ’ ἐπὶ πλέον θὰ ἔλεγα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι ἡ ἐξαγγελία ἑνὸς εἴδους ἀξιώματος, ὅτι ἡ «φυσικὴ θέσις» τῆς Ἑλλάδος εὑρίσκεται εἰς τὸ πλευρὸν τῶν Δυτικῶν Δημοκρατιῶν, φέρει ἀμέσως εἰς ἀνθρώπους, ὡς ἡμεῖς, ποὺ θέλομεν νὰ ἀσκήσωμεν μίαν καθαρῶς κριτικὴν ἀντιπολίτευσιν πρὸς σκοποὺς δημιουργικούς, φέρει ἀμέσως τὸ ἐρώτημα εἰς τὶ συνίσταται αὐτὸς ὁ σύνδεσμος τῆς Ἑλλάδος πρὸς τὰς Δυτικὰς Δημοκρατίας. Αἱ Δυτικαὶ Δημοκρατίαι δὲν εἶναι ἁπλῶς δυνάμεις στρατιωτικαὶ ἢ οἰκονομικαί. Εἶναι πρὸ παντὸς ἕνας κόσμος ἰδεῶν ἀποκρυσταλλομένων εἰς ὡρισμένον σύστημα ποὺ διαφοροποιεῖ τὰ κράτη αὐτὰ ἀπὸ ἄλλα ἢ ἀπόσπασμα δόγματος ἢ ἀπόσπασμα πράξεως. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ λέγωμεν ὅτι εἴμεθα μὲ τὰς Δυτικὰς Δημοκρατίας, ἐὰν δὲν τὰς μιμούμεθα εἰς αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ Δημοκρατίαν. Κύριοι Βουλευταί, μὴ μοῦ ἀντιτάξετε αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔλεγε μὲ πολλὴν ὑπερηφάνειαν, θὰ ἔλεγον ἀλαζονείαν, ὁ Περικλῆς: «Οὐ ζηλοῦμεν τοὺς τῶν πέλας νόμους». Ἡ Ἑλλὰς δὲν ὑπῆρξε Χώρα, ἡ ὁποία πρώτην φορὰν ἀνακαλύπτει τὴν ἰδέαν τῆς Δημοκρατίας. Ἡ Ἑλλὰς ἤξευρεν αὐτὴν τὴν ἰδέαν καὶ ἂν δὲν τὴν ἔζησε στὸ παρελθὸν ἀρτίως καὶ πλήρως, εἰς τοῦτο συνετέλεσε τὸ ὅτι δὲν κατώρθωσε νὰ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τὴν ἀνασχετικὴν δύναμιν ποὺ σᾶς ἐμνημόνευσα ὑπὸ τὴν ὕπαρξιν μιᾶς ἰσχυρᾶς ὀλιγαρχίας. Ὁ Ὑψηλάντης εἰς τὴν πρώτην του προκήρυξιν, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἀπευθύνει πρὸς τοὺς Πελοποννησίους ἀπὸ τὴν Τρίπολιν τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1821, ἔλεγεν: (Ἀναγινώσκει). Ὁ Ὑψηλάντης, εὐγενής, ἡγεμονικὸς τύπος, φυσικὰ ἦτο ἐμποτισμένος τὴν ὥραν ἐκείνην ἀπὸ τὴν τάσιν τῆς ἐποχῆς του ποὺ ἦτο ἡ τάσις πρὸς τὴν ἀπόλυτον μοναρχίαν καὶ ἐστρέφετο ἐναντίον τῶν κοτζαμπάσηδων. Ἐξέλιπον ἐν μέρει τουλάχιστον οἱ φεουδαρχικοὶ ἐκεῖνοι τύποι. Ἀλλ’ ἡ ἐξέλιξις ἐδημιούργησεν ἄλλας δυνάμεις ἐξ ἴσου ὀλιγαρχικὰς, αἱ ὁποῖαι πιέζουν τὸν λαόν, ὅπως οἱ παλαιοὶ ἐκεῖνοι κοτζαμπάσηδες καὶ πολὺ περισσότερον. Αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ὑπόσχονται τὴν ἀποκατάστασιν καὶ λειτουργίαν Κράτους δικαίου. Κύριοι Βουλευταὶ, μεγάλος λόγος. Συμβαίνει ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὁμιλῇ, νὰ ἠξεύρῃ τὶ θὰ εἰπῇ Κράτος δικαίου, ἀλλὰ καὶ πολλὰ ἀπὸ τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως τὸ ἠξεύρουν. Καλῶς τὸ γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, παλαιὸς πιστὸς τῆς ἐννοίας καὶ τὸ γνωρίζει ἀκόμη καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἔγκυρος ἐπιστήμων καὶ διδάσκαλος τῆς ἐννοίας Κράτους δικαίου, εἶναι μία ἔννοια τὴν ὁποίαν δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἐξαγγείλωμεν, ἐὰν δὲν εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ τῆς δώσωμεν ὁλόκληρον τὸ περιεχόμενόν της. Εἶναι μία ἰδέα ποὺ ἀποτελεῖ τὴν πεμπτουσίαν τῆς φιλελευθέρας νομικῆς ἐπεξεργασίας τοῦ 19ου καὶ τῶν ἀρχῶν τοῦ 20οῦ αἰῶνος. Καὶ ἐρωτῶ: Τὸ Κράτος δικαίου, ἐὰν πρόκειται νὰ ἀποτελέσῃ τὴν βάσιν τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, συμβιβάζεται μὲ τὴν ὕπαρξιν καὶ τὴν συνέχειαν τῆς λειτουργίας τῶν ἐκτάκτων στρατοδικείων; (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Ὄχι, κύριοι. Τὸ Κράτος δικαίου εἶναι κατ’ ἐξοχὴν τὸ Κράτος ποὺ ἀνάγει εἰς τὰς σχέσεις του πρὸς τοὺς πολίτας εἰς κυρίαρχον τὸ Δίκαιον καὶ τὰς ἐγγυήσεις ὑπὲρ τοῦ ἀτόμου καὶ μάλιστα ὄχι μόνον ἀπέναντι τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, ἀλλὰ καὶ ἀπέναντι τῆς νομοθετικῆς, διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ ὅσον ἠμπορεῖ περισσοτέρας ἐγγυήσεις ὑπὲρ τῶν ἀτόμων. Ἐὰν δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ τὸ κάμωμεν αὐτό, τὸ Κράτος δικαίου μένει κενὸς λόγος.

§50Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Φρονεῖτε, κ. συνάδελφε, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται πόλεμος εἰς τὴν Ἑλλάδα μὲ ὅλην τὴν βαρεῖαν σημασίαν τῆς λέξεως καὶ ὅτι...............

§51Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἐκείνη ποὺ ἐπαγγέλλεται τὴν ἀποκατάστασιν Κράτους δικαίου. Ἐτελείωσεν ὁ πόλεμος, κατὰ γενικὴν ἀντίληψιν. Τὸ γεγονὸς ὅτι ἔληξεν ὁ πόλεμος διαπιστοῦται ἀπὸ τὰς ἐπισήμους βεβαιώσεις, αἱ ὁποῖαι ἀρχίζουν ἀπὸ ἐξωτερικοὺς ἁρμοδίους παράγοντας μέχρι τῶν κυβερνητικῶν παραγόντων καὶ τοῦ Λόγου τοῦ Θρόνου.

§52Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Τὰ στρατιωτικὰ ἀνακοινωθέντα λέγουν ὅτι δὲν ἔπαυσεν ὁ πόλεμος, ὅτι διεξάγονται μάχαι εἰς ὁλόκληρον τὴν μεθόριον. Κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἀποκατασταθῇ ἡ τάξις;

§53Α. ΣΒΩΛΟΣ. Θὰ προτιμοῦσα αὐτὴν τὴν ἐρώτησιν νὰ τὴν ἀπηυθύνατε πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ὀρθῶς βεβαιοῖ ὅτι συνερχόμεθα ὑπὸ τὸ ἔμβλημα τῆς εἰρήνης, ἡ ὁποία, προφανῶς, κατέχει περισσοτέρας πληροφορίας ἀπὸ ἡμᾶς. Πάντως, νομίζω, ὅτι καὶ ἀπὸ τὰς πληροφορίας ποὺ ἔρχονται εἰς τὴν δημοσιότητα, εὐτυχῶς, πόλεμος δὲν γίνεται. Μὲ τὸ νὰ ὑπάρχουν μικροσυμπλοκαὶ δὲν νομίζω ὅτι ἔχομεν πόλεμον δικαιολογοῦντα τὴν συνέχισιν τῆς λειτουργίας τῶν ἐκτάκτων στρατοδικείων, τὰ ὁποῖα εἶναι Δικαστήρια ἔκτακτα, ἐξαιρετικὰ καὶ ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ εἶναι Δικαστήρια σκοπιμότητος καὶ περιωρισμένης ἰσχύος. Τοῦτο ἀποτελεῖ ἴσως τὴν ἐξήγησιν τῆς ὑπάρξεως ἐκτάκτων στρατοδικείων, ἀλλὰ τοῦτο ἀποτελεῖ καὶ τὸν κίνδυνον τῆς λειτουργίας των καὶ τὴν μεγάλην δυσχέρειαν τοῦ συμβιβασμοῦ τοῦ θεσμοῦ μὲ τὸ Κράτος Δικαίου ἐν καιρῷ εἰρήνης.

§54Β. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀμφισβητεῖτε, ὅτι εἰσέρχονται συμμορίαι σήμερον ἐκ τῆς Βουλγαρίας εἰς τὴν Θράκην καὶ ἐνεργοῦν ἐπιδρομὰς καὶ λεηλασίας;

§55Α. ΣΒΩΛΟΣ. Τοιοῦτον πρᾶγμα δὲν ἀνέγνωσα, ἀλλὰ σᾶς λέγω ὅτι καὶ εἰς παλαιότερα χρόνια ὁμάδες ἐνόπλων ἀπὸ τὰς γειτονικὰς χώρας δὲν εἶχον παύσει νὰ μπαίνουν. Σᾶς ὑπενθυμίζω, ὅτι ἕνα ἀπὸ τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ Κονδύλη, ὅταν ἀνέτρεψε τὴν Κυβέρνησιν Παπαναστασίου τὸ 1924, ἦτο ἡ εἰσβολὴ βουλγαρικῶν συμμοριῶν. (Φωναὶ– θόρυβος).

§56Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, μὲ ὅλον τὸν σεβασμὸν ποὺ τρέφω εἰς τὰς ἰδέας σας, ὅτι κάνετε μίαν σύγχυσιν εἰς τὴν ἔννοιαν τοῦ Κράτους Δικαίου ἀπὸ ἀπόψεως θεωρητικῆς καὶ πρακτικῆς. Εἴπατε, ὅτι σήμερον τὰ ἔκτακτα στρατοδικεῖα δὲν συμβιβάζονται μὲ τὴν ἔννοιαν τοῦ Κράτους Δικαίου, διότι τάχα δὲν συμβιβάζονται μὲ τὰ ὅρια τῆς ἀσκήσεως τῆς Νομοθετικῆς ἐξουσίας. Παρ’ ὅλην τὴν παλαιὰν φιλίαν, ἡ ὁποία μᾶς συνδέει, παρ’ ὅλην τὴν ριζικὴν ἀντίθεσιν τῶν ἰδεῶν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη μεταξύ μας, ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι σεῖς ὡς καθηγητὴς τοῦ Συνταγματικοῦ Δικαίου δὲν πρέπει νὰ λησμονῆτε ὅτι ἐμφανίζεσθε εἰς τὴν Βουλὴν ἀποφθεγματικῶς, ὅταν εἰς ὅλα τὰ Συντάγματα τοῦ Κόσμου καὶ εἰς τὰ ἰδικά μας προβλέπεται ἡ ὕπαρξις ἐκτάκτων Στρατοδικείων, ἐν περιπτώσει καταστάσεως ἀνάγκης. Ἂν ὑποστηρίζετε ὅτι δὲν ὑπάρχει κατάστασις ἀνάγκης, ἄλλο τὸ θέμα. Ἀλλὰ ἡ ὕπαρξις ἐκτάκτων Στρατοδικείων, ποτὲ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἀντίκειται εἰς τὴν ἔννοιαν τοῦ Κράτους Δικαίου. Κράτος Δικαίου θὰ πῇ μόνον τοῦτο, ὅτι τὸ συντεταγμένον Κράτος θέτει ὡρισμένους κανόνας Δικαίου οἱασδήποτε φύσεως, οἱ ὁποῖοι ἀπευθύνονται πρὸς ὅλους τοὺς πολίτας καὶ ἐφαρμόζονται κατ’ ἴσον τρόπον πρὸς ὅλους τοὺς πολίτας. Ἑπομένως καὶ τὰ ἔκτακτα Στρατοδικεῖα προβλέπουν ὡρισμένας ποινὰς κατὰ τῶν παραβατῶν τῶν διατάξεων, τὰ ὁποῖα θεσπίζουν τὰ ἔκτακτα Στρατοδικεῖα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ παρ’ οὐδενός, οὔτε καὶ παρ’ αὐτῆς τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς ἀκόμη, ὅτι δὲν ἐφαρμόζονται ἴσα μέτρα καθ’ οἱουδήποτε παραβάτου. Αὐτὸ θὰ πῇ Κράτος Δικαίου. Τὰ ἄλλα εἶναι παραφθορὰ τῆς ἐννοίας.

§57Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ὡς ἐπιστήμων διαφωνῶ ἀπολύτως πρὸς τὴν ἔννοιαν τοῦ Κράτους Δικαίου ποὺ ἀποδίδετε.

§58Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι ἴσως καὶ εἰς τὴν ἐπιστημονικήν μας χρῆσιν ἐπηρεαζόμεθα ἀπὸ πολιτικοὺς λόγους.

§59Α. ΣΒΩΛΟΣ. Καὶ τέτοιοι λόγοι ἂν ὑπῆρχαν, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι σεβαστοί, διότι θὰ ἀνήγοντο εἰς δύο θέματα, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπεν εἰς τὴν Βουλὴν αὐτὴν νὰ ὑπάρχῃ συμφωνία, δηλαδὴ τὶ θὰ πῇ Δημοκρατία καὶ τὶ θὰ πῇ Ἐλευθερία. Ἀλλ’ ἐτόνισα ὅτι τὸ ἀσυμβίβαστον ἀνακύπτει πολιτικῶς, ἀφ’ ἧς εἰσήλθομεν εἰς τὴν περίοδον ποὺ ἔχομεν εἰσέλθει. Δὲν ἀγνοῶ ὅτι τὰ Συντάγματα ἐπιτρέπουν τὰ ἔκτακτα Στρατοδικεῖα ὑπὸ ὡρισμένας συνθήκας, ὄχι εἰς περίπτωσιν ἀνάγκης, κ. Μπακόπουλε. Διότι οὐδὲν Σύνταγμα λέγει «ἐν περιπτώσει ἀνάγκης», ἀλλὰ λέγει μόνον «ἐν περιπτώσει πολέμου ἢ γενικῆς ἐπιστρατεύσεως κ.λ.π.». Ὅλα αὐτὰ ἔχουν ἕνα ὅριον καὶ καθωρισμένον ὅριον καὶ ἡ ἀντίληψίς μου εἶναι ὅτι σήμερον, ποὺ ὑποθέτω ὡς δεδομένον, ὅτι μπήκαμε εἰς μίαν περίοδον ποὺ ἔληξεν ὁ πόλεμος, ἀδιαφόρως ἂν ὑπάρχουν ἀκόμη ὑπολείμματα ἀνταρτῶν, ἡ ἀντίληψίς μου εἶναι, ὅτι Κράτος Δικαίου καὶ συνέχεια λειτουργίας ἐκτάκτων Στρατοδικείων δὲν συμβιβάζονται πλέον.

§60Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. ..... (Δὲν ἠκούσθη).

§61Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ἂν μὲ ἀφήσητε νὰ προχωρήσω, θὰ ἴδητε ὅτι γεννᾶται ζήτημα σοβαρόν, τὸ ζήτημα τῆς νομικῆς καταστάσεως, ὑπὸ τὴν ὁποίαν τελοῦν σήμερον ὅλα αὐτὰ τὰ ἔκτακτα καὶ ἐξαιρετικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ προηγουμένη Βουλή, εἴτε ὑπὸ τὸν ἕνα εἴτε ὑπὸ τὸν ἄλλον τύπον. Εἶναι ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον θὰ πρέπῃ νὰ τὸ μελετήσῃ ἡ Βουλὴ ἢ τουλάχιστον νὰ τὸ ἰδῇ καὶ νὰ τὸ ἀντιληφθῇ. Κύριοι Βουλευταί, διὰ τοὺς ἰδίους λόγους νομίζω ὅτι μὲ τὸ Κράτος Δικαίου δὲν συμβιβάζεται οὐδὲ ὁ θεσμὸς τῆς Μακρονήσου. Ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ θέμα αὐτὸ σιωπᾷ. Λέγει ὅτι διέταξεν ἀνακρίσεις διὰ τὰς κακώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐναντίον κρατουμένων καὶ ὅτι ἀπηγόρευσεν εἰς τὸ ἑξῆς ἐπανάληψιν τοιούτων κακώσεων. Πρέπει νὰ ἐκπλαγῶ διὰ τὴν διαβεβαίωσιν αὐτὴν, ὄχι δι’ ἄλλον λόγον, ἀλλὰ διότι ἡ ἔννοια τοῦ Κράτους οἱουδήποτε τύπου καὶ οἱασδήποτε ἰδεολογίας, δὲν ἐξυπακούει ὅτι ἄνευ νόμου, προβλέποντος τὸ πρᾶγμα, ἠμπορεῖ νὰ ἐπιτρέπωνται κακώσεις ἐναντίον κρατουμένων, εἴτε εἰς φυλακάς, εἴτε εἰς ἐξορίαν, εἴτε ὁπουδήποτε ἀλλοῦ. Στὰ χρόνια τῆς δικτατορίας αἱ κακώσεις ἐναντίον ἐξορίστων δὲν ἦσαν τόσον συνήθεις. Δὲν τὸ λέγω αὐτὸ διὰ νὰ ἐπαινέσω τοὺς δράστας τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, τὸ λέγω διὰ νὰ εἴπω ὅτι καὶ τὸ δικτατορικὸν κράτος δὲν ἐπέτρεπε τοιούτου εἴδους μεθόδους, ἀπαραδέκτους βίας καὶ βασανιστηρίων ἐναντίον τῶν πολιτῶν, παρὰ μόνον ἐὰν καὶ ὅταν τὸ ἤθελε. Ἀλλὰ τὸ νὰ λέγεται ὡς ἐπαγγελία, ὅτι διετάχθη νὰ σταματήσῃ πᾶσα κάκωσις κατὰ τῶν κρατουμένων εἶναι κάτι ποὺ δὲν ἔπρεπε νὰ ἀποτελῇ κἂν θέμα συζητήσεως. Ἀλλὰ ἐκεῖνο ποὺ ἐνδιαφέρει, κύριοι, ἐκεῖνο ποὺ πρέπει νὰ ἔχετε τὸ θάρρος νὰ ἀναγνωρίσετε ὡς ἀλήθειαν, εἶναι ἀπαράδεκτος, εἶναι καθ’ ἑαυτὸν ὁ θεσμός. Μᾶς ἐνδιαφέρει ἀνθρωπιστικῶς ἡ μὴ κακομεταχείρισις καὶ ὁ βασανισμὸς τῶν ἀνθρώπων. Ἀλλὰ τὸ πρῶτον εἶναι ἡ ὕπαρξις τοῦ θεσμοῦ, ἑνὸς θεσμοῦ διαρκοῦς ὄχι κἂν τῆς πολεμικῆς περιόδου, διότι τότε, ἐπὶ τέλους, θὰ εἶναι καλὸν καὶ δεκτὸν ὄχι νὰ δικαιολογήσῃ, ἀλλὰ νὰ εὕρῃ κάποιαν ἐξήγησιν τῶν πραγμάτων, ἐὰν ἦτο θεσμὸς ἰσχύος περιωρισμένης, μόνον διὰ τὸν πόλεμον. Ἀλλὰ ἐδῶ εἶναι θεσμὸς μόνιμος, διαρκής, βάσει τοῦ ὁποίου μπορεῖ πᾶς τις νὰ σταλῇ εἰς τὴν Μακρόνησον, διότι δὲν ὑπάρχει κἂν ὁρισμὸς τῶν προσώπων καὶ τῶν ἰδιοτήτων, διὰ τὰς ὁποίας ἠμπορεῖ νὰ στέλλεται εἰς τὴν Μακρόνησον κανεὶς πρὸς ἀναμόρφωσιν. Ξέρετε πόσον εὐρεῖα ὑπῆρξεν, κύριοι Βουλευταί, ἡ ἔννοια τοῦ ἐπικινδύνου. Ἀκριβῶς ὅσον σκόπιμος ὑπῆρξεν ἡ καλλιέργεια τῆς δῆθεν συνοδοιποριακῆς συγχύσεως. Ἐνθυμοῦμαι ἄρθρα ἐφημερίδων, τὰ ὁποῖα ἐπὶ σειρὰν ἡμερῶν ἐκαυτηρίαζαν ὡς συνοδοιπόρον τὸν τότε ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Τάξεως κ. Ρέντην. Ἦτο συνοδοιπόρος ὁ κ. Ρέντης; Ἡ Κυβέρνησις, κύριοι Βουλευταί, ἔχει τὴν εὐχέρειαν διὰ νόμου νὰ καταργήσῃ τὸ Ψήφισμα ΟΓʹ. Καὶ τὸ λέγομεν αὐτό, διότι πιστεύομεν εἰς ὅ,τι πολυτιμότερον ἔχει ὁ ἄνθρωπος εἰς τὴν ἐλευθερίαν τῆς συνειδήσεως καὶ δὲν πιστεύομεν ὅτι ἐπιτρέπεται, ἀλλὰ οὔτε καὶ πρακτικῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκβιάσετε τὴν μεταβολὴν τῆς συνειδήσεως οἱουδήποτε ἀνθρώπου μὲ τοιαῦτα μέσα. Καὶ τί ἐπετύχατε; Ἢ μᾶλλον τί ἐπετεύχθη διὰ τοῦ θεσμοῦ αὐτοῦ; Δὲν ἐπετεύχθη, κύριοι Βουλευταί, οὔτε κἂν αὐτὸ ποὺ φαίνεται νὰ ἐπιδιώκεται ὡς πρὸς τοὺς πολιτικοὺς κρατουμένους. Εἶναι πεποίθησις ἑνὸς τμήματος τῆς ἀντιθέτου πρὸς ἡμᾶς κοινῆς γνώμης, ὅτι τὴν δημοκρατικὴν παράταξιν μεταξὺ ἄλλων ἐψήφισαν ἀναμορφωθέντες καὶ ἀπολυθέντες Μακρονησιῶται. Ἀλλὰ τότε, αὐτὴ ἦτο ἡ «ἐπιτυχία τῆς ἀναμορφώσεως»; Σᾶς ἐρωτῶ, ἀξίζει τότε νὰ διατηρηθῇ ὁ θεσμὸς εἰς μίαν Χώραν ποὺ θέλει νὰ λέγεται Δημοκρατία; Ἐκτὸς τούτου ὑπάρχει τὸ μέγα θαῦμα τῶν ἀτομικῶν ἀνθρωπίνων ἐλευθεριῶν καὶ τὸ θαῦμα τῆς ἀνθρωπίνης ἀξιοπρεπείας καὶ τοῦ σεβασμοῦ της. Κύριοι Βουλευταί, δὲν θὰ ἰσχυρισθῶ ὅτι ἀπὸ τῆς ἱδρύσεως τοῦ ἐλευθέρου Βασιλείου εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἰς τὰς πρακτικὰς σχέσεις μεταξὺ ἐξουσίας καὶ ἀτόμου ἐκυριάρχησε πάντοτε τὸ καθεστὼς ποὺ ἀποτελεῖ καύχημα καὶ τῆς Ἀγγλίας, δηλαδὴ ὁ ἀπόλυτος σεβασμὸς πρὸς τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἀτόμου, ὁ ἀπόλυτος σεβασμὸς πρὸς τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ ἀτόμου. Δὲν ἰσχυρίζομαι ὅτι ὑπῆρξε τέλειον τὸ καθεστὼς τῆς Χώρας πρὸ τῶν ἐξελίξεων τῆς τελευταίας δεκαπενταετίας, ἀλλὰ ἰσχυρίζομαι, ὅτι διὰ μέσου σταθμῶν, εἰς τοὺς ὁποίους δὲν θέλω νὰ ἐπεκταθῶ ἱστορικῶς, ἐφθάσαμεν εἰς μίαν κατάστασιν σήμερον, ποὺ ἐλάχιστα ὑπολογίζεται ἡ ἀνθρωπίνη ἀξιοπρέπεια ἀφοῦ ἐλάχιστα ὑπολογίζεται ἡ ἀτομικὴ ἐλευθερία, ποὺ ἐλάχιστα ὑπολογίζεται καὶ ἡ ἀνθρωπίνη ζωή. Ἐναντίον αὐτῆς τῆς πτώσεως τῆς στάθμης τῆς ἀνθρωπίνης ἀξιοπρεπείας, ὀφείλομεν νὰ ἐξεγερθῶμεν, ὅσον ἔχομεν συνείδησιν ἐλευθέρων Ἑλλήνων, διότι πράγματι ἐὰν ὑπάρχῃ καύχημα τῶν νῦν δημοκρατικῶν πολιτευμάτων, ἐὰν ὑπάρχῃ ὅρος ποὺ ἐπαναλαμβάνεται εἰκοσάκις τὴν ἡμέραν εἰς ὅλους τοὺς λόγους τῶν ἡγετῶν Δημοκρατικῶν Κρατῶν καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ πρᾶγμα, περὶ τὸ ὁποῖον συγκεντροῦται ὅλη ἡ ἐξαιρετικὴ εὐαισθησία τοῦ κόσμου τῆς Δύσεως, εἰς τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ ἀνήκωμεν, αὐτὸ εἶναι ἡ ἔννοια τῆς ἀνθρωπίνης ἀξιοπρεπείας. Καὶ ἡ ἀνθρωπίνη ἀξιοπρέπεια, κύριοι βουλευταί, τὸ ὀλιγώτερον δὲν συμβιβάζεται μὲ τὸ ξύλο, ποὺ μπῆκε ἀπὸ μερικῶν δεκαετιῶν εἰς τὰς συνηθείας τῶν σχέσεων ὀργάνων τοῦ Κράτους καὶ πολιτῶν καὶ παρακρατικῶν ὀργανώσεων.

§62Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ κονσέρβες;

§63Α. ΣΒΩΛΟΣ. Οἱ κονσέρβες εἶναι ὑπόθεσις ποὺ δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ ὠργανωμένην καὶ ἔννομον πολιτείαν καὶ οὐδενὸς τὴν ἐπιδοκιμασίαν οὔτε τὴν ὑποστήριξιν συνήντησαν, ἂν ὑπῆρξαν. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ, ὅταν σήμερον ἀκόμη καταγγέλλωνται εἰς τὰς ἐφημερίδας βιοπραγίαι ἐναντίον ὀπαδῶν κομμάτων τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς —δὲν ὁμιλῶ περὶ ἀριστερῶν πλέον —καὶ αὐτὰ τὰ πράγματα καταγγέλλονται καὶ ἀπὸ συναδέλφους, σᾶς ἐρωτῶ ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν ἂν πράγματι ἔχωμεν καθεστὼς σεβόμενον τὴν ἀτομικὴν ἐλευθερίαν καὶ τὴν ἀνθρωπίνην ἀξιοπρέπειαν; Κύριοι Βουλευταί. Τὸ θέμα πρέπει νὰ μᾶς συγκινήσῃ ὅλους. Δὲν εἴμεθα ἀνεύθυνοι ἰδεολόγοι, ἀλλ’ ὑπεύθυνοι ἄνδρες ποὺ ἀγαπῶμεν τὴν πατρίδα μας καὶ θέλομεν νὰ τὴν ἐμφανίσωμεν μιὰ μέρα μὲ τὸν φωτοστέφανον ἑνὸς ἠθικοῦ μεγαλείου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Καὶ πᾶσα ἀμαύρωσις τῆς ὑπολήψεώς της, εἶναι ζημία ἐθνική. Κύριοι Βουλευταί, ὅσοι θέλετε νὰ μᾶς ἀκολουθήσετε εἰς τὸν δρόμον αὐτόν, θὰ τὸ θεωρήσωμεν μεγάλην μας τιμήν. Ἄν δὲν θέλετε, θὰ διαφωνοῦμεν πάντοτε ἀλλὰ θὰ κυττάξωμεν τοὐλάχιστον νὰ ἀκούσωμεν, οἱ μὲν τὴν γνώμην τῶν δέ, διότι ἐὰν μᾶς λείψῃ καὶ αὐτό, κύριοι Βουλευταί, οὔτε δημοκρατίαν ἔχομεν, οὔτε ἐλεύθερον πολίτευμα.

§64Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Εἰς τὰ Κράτη τοῦ σιδηροῦ παραπετάσματος ὑπάρχει ἀνθρωπίνη ἀξιοπρέπεια;

§65Α. ΣΒΩΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, σᾶς ἀπαντῶ, μὲ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐμνήσθην πρὸ ὀλίγου: «Οὐ ζηλοῦμεν τοὺς τῶν πέλας νόμους». Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει τί κάνουν ξένα Κράτη, μὲ τὰ ὁποῖα δὲν θέλω νὰ ἔχω ὁμοιότητα, διότι ἐὰν ἤθελον θὰ τὸ ἔλεγον. Θέλω ἡμεῖς νὰ γίνωμεν Κράτος πρὸς μίμησιν εἰς ἄλλους λαούς, καὶ θὰ γίνωμεν μόνον, ἐὰν λάμψωμεν διὰ τοῦ φωτὸς τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς δημοκρατίας.

§66Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τρεῖς γῦροι ἐγένοντο καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἠθέλατε νὰ μὴ τιμωρηθοῦν;

§67Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ἡ ἐρώτησις δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀπευθύνεται πρὸς ἐμέ. Σᾶς ἔδειξα παραδείγματα ἀνθρώπων ἀνηκόντων εἰς τὸ Κέντρον καὶ οἱ ὁποῖοι σήμερον ἀποτελοῦν ἀντικείμενον βιαιοπραγιῶν, ὄχι ἴσως ἐκ μέρους ὀργάνων τοῦ Κράτους, ἀλλὰ ἐκ μέρους ἰδιωτῶν.

§68Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ἐὰν ἐγένοντο κακώσεις κατὰ τὴν τελευταίαν τετραετίαν πολιτικῶν κρατουμένων, αὐτὸ ἀποτελεῖ μίαν πρᾶξιν ἀξιόποινον καὶ δὲν θὰ μείνουν ἄνευ τιμωρίας οἱ ὑπεύθυνοι.

§69Α. ΣΒΩΛΟΣ. Δὲν κάμνω ἔλεγχον κανενός, ὁμιλῶν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, οὔτε ἐπερώτησιν ἀναπτύσσω, εὐτυχῶς δὲ δὲν εἶσθε πλέον Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως. Ἀναπτύσσω, ὅτι αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως δὲν συμβιβάζονται πρὸς τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ὑπάρχει σήμερον, καὶ τονίζω, ὅτι ἡ κατάστασις αὐτὴ πρέπει νὰ τερματισθῇ. Ἡ Κυβέρνησις ὁμιλεῖ περὶ ἰσοπολιτείας. Μεγάλη λέξις καὶ αὐτή, εἶναι ἡ βάσις τῆς Δημοκρατίας ἡ ἰσοπολιτεία. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ὅμως νὰ σᾶς ἐρωτήσω: Συμβιβάζεται μὲ τὴν ἀρχὴν τῆς ἰσοπολιτείας ἡ διατήρησις ἀκόμη τοῦ συστήματος τῶν πιστοποιητικῶν κοινωνικῶν φρονημάτων, διὰ νὰ προσληφθῇ ἔστω καὶ μία ἀκόμη καθαρίστρια εἰς τὸν Δῆμον ἢ τὸ Ι.Κ.Α.; Ἐπίσης ἡ ἐκκαθάρισις τόσων χιλιάδων ὑπαλλήλων ποὺ ἔχουν ἐξυγιανθῆ, ὑπαλλήλων πάσης κατηγορίας, ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ὁποίων ὑπάρχουν 18 καθηγηταὶ τῶν ἀνωτάτων ἱδρυμάτων—ἐξαιρουμένου τοῦ ἑαυτοῦ μου —καὶ μεταξὺ αὐτῶν καὶ ὁ διαπρεπὴς καθηγητὴς κ. Βέης, ὅστις δὲν δύναται νὰ λεχθῇ ὅτι εἶχεν οἱανδήποτε σχέσιν μὲ ἀντεθνικὴν δρᾶσιν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Αἱ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως παρακάτω ὁμιλοῦν περὶ τῆς Παιδείας καὶ ὑπόσχεται, ὅτι θὰ κάμῃ τὸ πᾶν, διότι ὑπὸ τὴν Ἀκρόπολιν πρέπει νὰ καλλιεργῆται τὸ πνεῦμα. Καὶ ἐρωτῶ, πῶς θὰ ἐπανδρώσῃ τὴν Παιδείαν; Πῶς θὰ συμπληρώσῃ τὰς 3–4 χιλιάδας κενὰς θέσεις ποὺ ἡ ἐξυγίανσις ἄφησεν εἰς τὴν δημοτικὴν καὶ τὴν μέσην παιδείαν; (Θόρυβος, φωναί, κωδωνοκρουσίαι). Διὰ πολλοὺς τῶν ἐκκαθαρισθέντων τὸ ἐπιτελεῖον ἐζήτησε τὴν ἐπαναφοράν των διότι ἐπολέμησαν, ἐτραυματίσθησαν καὶ ἐπαρασημοφορήθησαν.

§70Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Μεταξὺ τῶν ἐξυγιανθέντων ὑπάρχουν δημοδιδάσκαλοι, οἱ ὁποῖοι ἡγήθησαν τμημάτων τὰ ὁποῖα ἔδρων μαζὶ μὲ Ἀλβανούς. Δι’ αὐτοὺς τί θὰ εἴπητε;

§71Α. ΣΒΩΛΟΣ. Πῶς τὸ ξεύρετε αὐτό;

§72Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Τοὺς ἀντιμετωπίσαμεν.

§73Α. ΣΒΩΛΟΣ. Αὐτοὶ φυσικὰ θὰ τιμωρηθοῦν. Αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις δὲν κάμνουν μνείαν περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν συνδικαλιστικῶν ἐλευθεριῶν καὶ ἐξυγιάνσεως τοῦ συνδικαλιστικοῦ κινήματος. Ἕν κόμμα καὶ τὸ ἰδικόν μας στηρίζεται εἰς τὸν ἐργαζόμενον λαὸν καὶ τὴν ἐργατικὴν τάξιν καὶ δὲν θὰ ἐπετρέπετο δι’ αὐτὸ τὸ ζήτημα νὰ μὴ ἔχῃ ἐνδιαφέρον καὶ συγκίνησιν. Ἡ κατάστασις εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται τὸ συνδικαλιστικὸν κίνημα τῆς ἐργατικῆς τάξεως ἴσως πρέπει νὰ εἶναι γνωστή. Ἐπιβάλλονται μέτρα ἐξυγιάνσεως αὐτοῦ. Ἡμεῖς σὰν κόμμα ἐργατικῆς τάξεως διὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ θὰ κατεψηφίζαμεν τὴν Κυβέρνησιν καὶ μόνον διὰ τὴν ἔλλειψιν αὐτήν. Τέλος ἔχομεν τὸ μέγα καὶ βασικὸν θέμα τῆς λήθης τοῦ παρελθόντος ποὺ ἀκούσατε ἤδη, τὸ θέμα τῆς γενικῆς ἀμνηστίας. Κύριοι Βουλευταί, νομίζω ὅτι ἕνα πολιτικὸν Σῶμα πρέπει νὰ διακρίνεται ἀπὸ τὸν ρεαλισμόν, μὲ τὸν ὁποῖον θὰ πρέπῃ νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἡ κατάστασις. Ἐὰν ἐπιμένωμεν εἰς τὴν λῆψιν τοῦ μέτρου τῆς γενικῆς ἀμνηστίας, ἐπιμένομεν διότι πιστεύομεν, ὅτι ἀποτελεῖ πολιτικὴν ἀνάγκην τῆς στιγμῆς αὐτῆς. Πιστεύομεν, ὅτι θὰ φθάσωμεν ὅπως δήποτε εἰς τὴν γενικὴν ἀμνηστίαν, διότι δὲν γίνεται ἀλλέως. Ἀκριβῶς ὅμως εἰς τὴν καμπὴν ποὺ εὑρισκόμεθα χρειάζεται μία ὁροθέτησις μεταξὺ παρελθόντος καὶ μέλλοντος διὰ νὰ ἠμπορῇ νὰ ἐπέλθῃ μία πλήρης ἠρεμία εἰς τὴν χώραν καὶ ἡ χώρα νὰ ἀξιοποιηθῇ εἰς τὸ μέγα ἔργον τῆς δημιουργικῆς ἐργασίας, εἰς τὸ μέγα ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Διὰ νὰ λάβετε μίαν ἰδέαν τῆς καθυστερήσεως ποὺ ἔχομεν, σᾶς ἀναφέρω μίαν αἴτησιν βομβοπλήκτων Κοζάνης —Ἅγιος Ἐλευθέριος —διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦν τὴν ἀνοικοδόμησιν διὰ νὰ ἀποκτήσουν σπίτια ποὺ τὰ ἔχασαν εἰς τοὺς βομβαρδισμοὺς 1940–41.

§74ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἄφησαν οἱ ἀντάρτες νὰ γίνῃ ἀνοικοδόμησις;

§75Α. ΣΒΩΛΟΣ. Διὰ τὴν πόλιν τῆς Κοζάνης δὲν ἰσχύει αὐτό. Πρέπει νὰ ἀφήσωμεν τὸ παρελθόν, νὰ ἀφοσιωθῶμεν εἰς τὸ δημιουργικὸν ἔργον. Καὶ θὰ ἐνθυμηθῶ μίαν φράσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς παλαιοτέραν ἐποχήν, ἀνάλογον: «Ἄς ἀφήσωμεν τὸ παρελθὸν εἰς τὴν ἱστορίαν καὶ ἂς παραδώσωμεν τὴν Ἑλλάδα εἰς τὸ μέλλον». Αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτικὴ ποὺ ἐπιβάλλεται καὶ σήμερα. Ἔρχομαι, κ. Βουλευταί, εἰς τὸν τομέα τῆς Διοικήσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἐξήγγειλεν ἐκεῖνο ποὺ ἤμην σχεδὸν παιδί, ὅταν ἄρχισα νὰ τὸ ἀκούω, τὴν αὐτοδιοίκησιν καὶ τὴν ἀποκέντρωσιν. Διὰ τὴν αὐτοδιοίκησιν θὰ μᾶς δοθῇ ἀφορμὴ νὰ ὁμιλήσωμεν ἴσως προσεχῶς, ὅταν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ καταθέσῃ πιθανῶς σχετικὸν νομοσχέδιον. Ἄλλως, μόνον λέξεις ἐν παρόδῳ θὰ εἴπω καὶ ἐπικαλοῦμαι καὶ τὴν ἰδικήν σας πεῖραν διὰ τὸ ἄμεσον ἢ ἔμμεσον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δημάρχου. Εἶναι εὔκολον ὁ ἑλληνικὸς λαὸς νὰ μεταπηδήσῃ ἀμέσως ἀπὸ ἕνα σύστημα ποὺ ξέρει τώρα ἀπὸ πολλῶν δεκαετηρίδων, εἰς ἕνα ἄλλο, ἄνευ τοὐλάχιστον μιᾶς προπαρασκευῆς; Ἀλλ’ ἤθελα νὰ εἴπω ὀλίγα διὰ τὴν ἀποκέντρωσιν. Τί εἶναι ἀποκέντρωσις, κ. Βουλευταί; Τὸ εἴπαμε τελευταῖα. Ἐθεωρήθη ὅτι, ἀποκέντρωσις ἢ μᾶλλον τὸ ἅπαντόν της εἶναι νὰ διορισθοῦν Νομάρχαι μὲ κάπως περισσότερα προσόντα καὶ περισσοτέρας ἐξουσίας καὶ μὲ μερικὰ ὁδοιπορικὰ περισσότερα καὶ μὲ ἔξοδα παραστάσεων περισσότερα. Τώρα δὲ τελευταῖα θὰ ἐδιαβάσατε ἴσως, ὅτι διὰ συμβάσεων μεταξὺ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, θὰ ἀποσταλοῦν ἐκ περιτροπῆς, ἀπὸ 8 ἕως 10, ὅλοι οἱ Νομάρχαι τοῦ Κράτους εἰς τὴν Ἀγγλίαν, διὰ νὰ διδαχθοῦν τὴν ἀγγλικὴν ἀποκέντρωσιν καὶ τὴν ἀγγλικὴν αὐτοδιοίκησιν. Δὲν ἠξεύρω τίνος εἶναι ἡ ἰδέα, κύριοι Βουλευταί, ἀλλὰ μοῦ φαίνεται φαιδρά. Ἡ Ἀγγλία Νομάρχας δὲν ἔχει τοῦ τύπου τοῦ ἰδικοῦ μας. Ὁ θεσμὸς εἶναι γαλλικός. Ἀλλὰ διερωτῶμαι, τί θὰ πᾶνε νὰ μάθουν ἐκ περιτροπῆς οἱ Νομάρχαι; Τὸ ἀγγλικὸν σύστημα αὐτοδιοικήσεως τὸ γνωρίζομεν καὶ πάντως, ἐὰν θέλωμεν νὰ τὸ μάθωμεν, ὑπάρχει τρόπος χωρὶς νὰ καταφύγωμεν εἰς ἀποστολάς. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ ἔχουν γίνει σχέδια περὶ τῆς λεγομένης αὐτοδιοικήσεως ἢ ἀποκεντρώσεως τοῦ δευτέρου βαθμοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τὸ γνωρίζει. Διαλέξατε ἀπὸ τὰ σχέδια ποὺ ὑπάρχουν ἕνα, βάλτε το ἐμπρός, ἀλλ’ ὑπὸ ἕνα ὅρον. Ἀποκέντρωσις σοβαρὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ, παρὰ μόνον ἐὰν καὶ ὅταν θὰ συμμετάσχῃ μὲ ἀποφασιστικὴν ἁρμοδιότητα εἰς τὸ ὄργανον αὐτό, ὁ ἴδιος ὁ λαός. Ἀποκέντρωσις δι’ ἁπλῆς μεταβιβάσεως ἐξουσίας, πότε πρὸς τὸν Νομάρχην, πότε πρὸς τὸν Διοικητήν, πότε πρὸς τὸν Ὑπουργὸν Βορείου Ἑλλάδος, νομίζω ὅτι ἡ πεῖρα ἀπέδειξεν ὅτι εἶναι κάτι μάταιον καὶ ἀνεφάρμοστον. Ὁμιλῶν περὶ τῆς ἀποκεντρώσεως θὰ ἐπιστήσω ἐπίσης τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ ἑνὸς θέματος ποὺ προβάλλει εἰς ὅλας τὰς σχέσεις μεταξὺ κέντρου καὶ ἐπαρχιῶν, τὸ θέμα τῆς ἴσης μεταχειρίσεως. Εἶναι ἕνα παράπονον πολλῶν ἐπαρχιῶν, ὅτι ἡ μεταχείρισις τῆς ὁποίας τυγχάνουν, ἰδίως εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῆς οἰκονομικῆς καὶ πιστωτικῆς πολιτικῆς εἶναι ἄνισος. Τὸ παράπονον εἶναι πολὺ ἐντονώτερον εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα. Ἰδοὺ τί γράφει ὁ Ἀντιπρόεδρος τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου Θεσσαλονίκης. Ἀναφέρεται εἰς τὸ θέμα τῶν εἰσαγωγῶν καὶ λέγει: (Ἀναγινώσκει). Τούτου ἀποτέλεσμα εἶναι, ὅτι ὡρισμένα εἴδη ποὺ εἰσάγονται ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἶναι κατὰ 30% ἀκριβότερα τῶν Ἀθηνῶν. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει ἐὰν ὁ ἔμπορος Θεσσαλονίκης κερδίζῃ περισσότερα ἀπὸ τὸν ἔμπορον τῶν Ἀθηνῶν. Δὲν εἶναι δική μου δουλειὰ αὐτή. Μὲ ἐνδιαφέρει, ὅτι ὁ καταναλωτὴς ἀγοράζει ἀκριβότερα ὡρισμένα εἴδη, ἀκριβῶς, διότι κρατεῖ ἡ πολιτικὴ αὐτή. Ὁ δὲ Πρόεδρος τοῦ Συνδέσμου Βιομηχάνων Μακεδονίας καὶ Θράκης, ὁ κ. Χατζόπουλος, τονίζει ἰδιαιτέρως: (Ἀναγινώσκει). Κύριοι Βουλευταί, εἶναι ὀδυνηρὲς τέτοιες συνέπειες εἰς βάρος,— ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ ὁ ἐγωϊσμὸς — εἰς βάρος τοῦ πολυτιμοτέρου τμήματος ποὺ διαθέτει ἡ Ἑλληνικὴ ἐπικράτεια... Διότι ἐὰν ἐνδεχομένως ὁ ἐγκέφαλος τοῦ Ἔθνους εἶναι εἰς τὰς Ἀθήνας, ἡ καρδιὰ τοῦ Ἔθνους εἶναι εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα. Ὀφείλομεν, ἑπομένως, τοὐλάχιστον, νὰ ἀποκαταστήσωμεν μίαν ἰσότητα λογικὴν εἰς τὴν μεταχείρισιν τῶν βορείων ἐπαρχιῶν, καθὼς καὶ ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν τῆς Χώρας. Ἡ φορολογικὴ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἐξήγγειλεν ἡ Κυβέρνησις, μοῦ ἐνθυμίζει ὁμοίας περίπου προγραμματικὰς δηλώσεις καὶ ἄλλων Κυβερνήσεων. Ἀλλ’ εἰς τὸν τύπον τῶν ἥλων δὲν ἐτέθη ὁ δάκτυλος. 29% εἶναι τὰ ἔσοδα τοῦ Κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ ἀπὸ ἀμέσους φόρους καὶ 71% ἀπὸ ἐμμέσους φόρους. Καὶ ἀπὸ τὴν ἄμεσον φορολογίαν τὰ 90% καθυστεροῦνται αὐτὴν τὴν στιγμήν. Τοῦτο τί σημαίνει; Σημαίνει τὴν ὀγκώδη καὶ καταπληκτικὴν ἐπιβάρυνσιν τῆς ζωῆς τῶν λαϊκῶν τάξεων. Τοῦτο σημαίνει ἕνα ἐκ τῶν πρώτων παραγόντων, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἐξηθλιώθη ἡ ζωὴ τῶν μαζῶν, πρὸς ὄφελος ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κατορθώνουν νὰ διαφεύγουν τὸν φόρον, νὰ μὴ καταβάλλουν τὸν φόρον ἢ νὰ μὴ τὸν καταβάλλουν ἐγκαίρως. Αὐτοὶ εἶναι οἱ ἀριθμοὶ τῆς ὑπαρχούσης σήμερον καταστάσεως. Εὔχομαι ἡ Κυβέρνησις νὰ εἰσακούσῃ αὐτὸ τὸ γενικὸν αἴτημα τοῦ λαοῦ, νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἐλαφρώσῃ τοὺς ἐμμέσους φόρους. Τὸ μόνον συγκεκριμένον μέτρον ποὺ εἰσηγεῖται ἡ Κυβέρνησις, εἶναι ἡ φορολογία τῶν ὠφεληθέντων ἀπὸ τὸν πληθωρισμόν, κυρίως πρὸς ὄφελος τοῦ Δημοσίου Ταμείου καὶ ἐν μέρει πρὸς ἀποζημίωσιν τῶν μικροκαταθετῶν. Ἐδῶ, κύριοι Βουλευταί, θίγω ἕνα θέμα, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ μοῦ ἀναγνωρίσητε κάποιαν ἰδιαιτέραν εὐπάθειαν. Δὲν πρόκειται νὰ ἀσχοληθῶ μὲ ἐκεῖνα ποὺ ἔγιναν ἐπὶ πέντε χρόνια ἐναντίον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν τῆς Κυβερνήσεως Ἐθνικῆς Ἑνότητος. Νομίζω ὅτι δὲν ἔδωσα ἄσχημον παράδειγμα, ἀναλαβὼν τὴν εὐθύνην μέτρων, τὰ ὁποῖα οὔτε ἰδικά μου ἦσαν, οὔτε κἂν τῆς Κυβερνήσεως ὁλοκλήρου. Ἦσαν μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐπέβαλεν ἡ ἀνάγκη τῶν πραγμάτων, ὅπως τὴν ἐξετίμησαν ἁρμόδιοι μηχανικοί. Καὶ ὁ κύριος μηχανισμὸς αὐτὸς ἦτο ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία δὲν εἶχε τὸν ἀνδρισμὸν νὰ ἀναλάβῃ τὰς εὐθύνας της καὶ ἐσιωποῦσε. Ἡ νομισματικὴ διαρρύθμισις ἐθεσπίσθη τότε ἐν συνεργασίᾳ καὶ μὲ τοὺς τότε τεχνικοὺς συμβούλους τῆς Κυβερνήσεως, οἱ ὁποῖοι ἦσαν Ἄγγλοι καὶ Ἀμερικανοί.

§76Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος μοὶ κατέθεσεν ὑπόμνημα, διὰ τοῦ ὁποίου ἰσχυρίζεται ὅτι...

§77Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος ἰσχυρίζεται ὅτι ἡ ὑπηρεσία της διεφώνησεν, ἀλλὰ 8 ἢ 12 νομίζω ἡμέρας μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ Νόμου.

§78Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Θὰ ἤθελα νὰ μάθω τὴν ἀνάγκην, ἡ ὁποία ὑπηγόρευσεν αὐτὴν τὴν καθολικὴν χρεωκοπίαν τοῦ Ἔθνους, μετὰ μίαν νίκην, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἀνεμέναμεν τότε καὶ οἰκονομικὰς ἐπανορθώσεις. Πῶς ἦτο δυνατὸν ὑμεῖς νὰ σκεφθῆτε, ὅτι ἔπρεπε νὰ πάρουμε ἕνα σφουγγάρι καὶ τὴν ὑπόληψιν τοῦ Κράτους νὰ τὴν θέσωμεν κάτω καὶ νὰ τὴν πατήσωμεν. Καὶ πόσον λυποῦμαι, κ. συνάδελφε, ὅτι εἰς τὴν γνώμην σας αὐτήν, ὡς ὑπευθύνου Ὑπουργοῦ, εἴχατε συμφώνους καὶ τοὺς τεχνικοὺς συμβούλους τῆς Κυβερνήσεως. Πῶς δηλ. οἱ τεχνικοὶ σύμβουλοι ἐπέτρεψαν νὰ λάβῃ χώραν αὐτὸ τὸ ἔγκλημα, ἐναντίον ἑνὸς Λαοῦ, ὁ ὁποῖος μόλις ἐξήρχετο αἱμόφυρτος ἀπὸ ἕνα τεράστιον ἀγῶνα, εἰς τὸν ὁποῖον εἶχεν ἀποδυθῆ.

§79Α. ΣΒΩΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ παρατηρήσω ἐπὶ τῆς πολιτικῆς ἐκείνης, ἡ ὁποία παρεξηγεῖται ὡς χρεωκοπία, πρῶτον, ὅτι τὸ θέμα θὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν, διότι ἐγὼ ὁ ἴδιος κατέθεσα πρότασιν νόμου, περὶ ἐπιβολῆς φορολογίας πρὸς ἀποζημίωσιν ἐξ ὁλοκλήρου καὶ δεύτερον, ὅτι θὰ ἀκούσητε πολλὰς λεπτομερείας. Ἀλλὰ σᾶς λέγω ἕνα πρᾶγμα, διὰ νὰ κρίνετε καὶ ἐσεῖς, ὡς ἐπιστήμων ποὺ εἶσθε. (Κωδωνοκρουσίαι). Θὰ δώσω, κ. Βουλευταί, μόνον ἀριθμοὺς καὶ ἐκτιμήσατέ τους καὶ κρίνατέ τους καὶ ἔχομεν καιρὸν νὰ συζητήσωμεν τὰ ἱστορικὰ αὐτὰ θέματα. Ὅταν ἔγινεν ἡ ἀπελευθέρωσις τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐγκατεστάθη ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἐθνικῆς Ἑνότητος εἰς τὴν Χώραν, μία χρυσῆ λίρα εἶχεν 700 δισεκατομμύρια δραχμῶν. Καὶ δεύτερον, τὸ χαρτονόμισμα τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ τὸ 1940 μέχρι τῆς ἐποχῆς ποὺ ἦλθεν ἡ Κυβέρνησις Ἐθνικῆς Ἑνότητος, ξεύρετε πόσες φορὲς εἶχεν αὐξηθῆ; 800 ἑκατομμύρια φορές. Πέστε μου, ἐὰν ἐκείνην τὴν στιγμὴν ὑπῆρχε δραχμὴ καὶ ἐὰν τὸ μόνον ποὺ ἔπρεπε νὰ γίνῃ, δὲν ἦτο αὐτὸ ποὺ τότε ἐξηγγείλαμεν, μόνον ποὺ δὲν προλάβαμε νὰ τὸ πραγματοποιήσωμε, δηλ. ἡ ἀποζημίωσις τῶν ζημιωθέντων ἀπὸ φορολογίαν τῶν ἐπωφεληθέντων. Ἦτο ἕνα ἔντιμον σχέδιον, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορέσαμε νὰ τὸ πραγματοποιήσωμε, διότι ξεύρετε, ὅτι ὅλη μου ἡ Ὑπουργία διήρκεσε 30–40 ἡμέρας καὶ δὲν ἠμπορῶ νὰ κατηγορηθῶ, ὅτι ἐντὸς 45 ἡμερῶν δὲν κατώρθωσα νὰ ἐπανορθώσω τὸ σύνολον μιᾶς τραγικῆς καταστάσεως, ποὺ εἶχε δημιουργήσει ὁ πληθωρισμὸς τῆς Κατοχῆς. Ὁπωσδήποτε ἰσχυρίζομαι, κ. Βουλευταί, ὅτι τὸ σημερινὸν σχέδιον τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶναι τὸ ἐνδεδειγμένον. (Κωδωνοκρουσίαι). Ἰσχυρίζομαι, ὅτι τὸ προϊὸν τῆς φορολογίας αὐτῆς θὰ πρέπῃ νὰ ἀποδοθῇ, κατὰ τὸ πλεῖστον τοὐλάχιστον, εἰς τοὺς ζημιωθέντας ἀπὸ τὸν πληθωρισμὸν τῆς Κατοχῆς. Τὸν πληθωρισμὸν δὲν τὸν ἔκαμε, κ. Βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, οὔτε ὁ νόμος 18, οὔτε ἐγώ. Πρέπει νὰ ἔχωμεν Ἐθνικὴν γενναιότητα, νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι τὸν πληθωρισμὸν τὸν ἔκαμαν οἱ Γερμανοὶ καὶ οἱ Ἰταλοὶ καὶ δὲν νομίζω, ὅτι προσφέρομεν οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν εἰς τὸ Ἔθνος, δίδοντας ἕνα συγχωροχάρτι εἰς τοὺς Γερμανοὺς καὶ Ἰταλούς, διότι κατέστρεψαν ριζικῶς τὴν Ἐθνικὴν οἰκονομίαν, μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ χτυπήσωμεν τὸν τότε Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Θὰ ἠμποροῦσα καὶ ἐγὼ νὰ ἐρωτήσω, τί ἔκαμαν ἀπὸ τότε μέχρι σήμερον καὶ πέρασαν 5 χρόνια καὶ νομίζω, ὅτι ὑπῆρχε πολὺς καιρὸς νὰ διορθωθῇ αὐτὸ ποὺ ἔκαμεν ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§80ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἦτο ὁ πόλεμος.

§81Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ὁ πόλεμος δὲν τὰ καλύπτει ὅλα. Ἀλλὰ ἐπιμένω ὅτι ἠμπορῶ νὰ ἐρωτήσω αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ὄχι μόνον διὰ νὰ κάμω κριτικήν, ἀλλὰ καὶ διότι τὸ ἐρωτᾷ καὶ ὁ Λαός. Τώρα, κύριοι, ἔρχομαι εἰς τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως.

§82Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Νομίζω ὅτι καταθέσατε σεῖς ἕνα σχέδιον νόμου, σχετικῶς μὲ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς στοιχειώδους δικαιοσύνης.

§83Α. ΣΒΩΛΟΣ. Παραπονοῦμαι μόνον, διότι ὁ κ. Βενιζέλος, ὁμιλῶν περὶ ἐξευρέσεως τρόπου ἱκανοποιήσεως τῶν καταθετῶν, τονίζει ὅτι τὰ πρόσωπα... (Ἀναγινώσκει). Δὲν εἶναι παρὼν ὁ κ. Βενιζέλος, εἶμαι ὅμως βέβαιος, ὅτι κάποιο λάθος ὑπάρχει ἐδῶ, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων νὰ ἀπευθύνῃ κατηγορίαν ἐναντίον ἐμοῦ, λόγῳ ἠθελημένης ἐξανεμίσεως τῶν καταθέσεων.

§84Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Δυστυχῶς αὐτὴ ἡ ἀντίληψις ἐκράτει καὶ τώρα ἔρχεσθε ἐσεῖς, μὲ τὴν ὑποβολὴν τοῦ σχεδίου νόμου σας, νὰ τὴν ἄρετε. Εἶναι εὐτύχημα.

§85Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, κ. Βουλευταί, περιλαμβάνει πλεῖστα ὅσα θέματα, ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι διέπεται ἀπὸ μίαν κεντρικὴν πολιτικὴν γραμμήν. Δὲν ἠμπόρεσα νὰ καταλάβω ἐὰν τὸ πνεῦμα τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸν τομέα τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς εἶναι ἐμμονὴ οἰκονομικοῦ φιλελευθερισμοῦ ἢ εἶναι παρεμβατισμὸς ἀνάμικτος μὲ φιλελευθερισμὸν ἢ εἶναι διευθυνομένη οἰκονομία. Δὲν ἠμπόρεσα νὰ τὸ ἀντιληφθῶ. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι περὶ ἑνὸς πράγματος δὲν ἠμπορεῖ πλέον νὰ γίνῃ σοβαρὸς λόγος, ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ οἰκονομικῆς πολιτικῆς, περὶ οἰκονομικοῦ φιλελευθερισμοῦ. Ὑπῆρξεν ἕνα σύστημα ἰδεῶν καὶ πράξεων, ποὺ ἔφερε κάποτε τοὺς καρπούς του καὶ ἀπέδωσεν ὅ,τι εἶχε νὰ ἀποδώσῃ. Δὲν πιστεύει πλέον κανεὶς εἰς τὸν οἰκονομικὸν φιλελευθερισμόν. Ἀντιθέτως, δὲν ὑπάρχει οἰκονομικὴ πολιτικὴ οἱασδήποτε χώρας σήμερον ποὺ νὰ μὴ διέπεται ἀπὸ αὐτὸ ποὺ ὀνομάζεται οἰκονομικὸν σχέδιον. Αὐτὴν τὴν ἔννοιαν δὲν βλέπω εἰς τὴν ἐξαγγελίαν τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ἔννοιαν τοῦ οἰκονομικοῦ σχεδίου, καὶ δὲν πιστεύω, ὅτι χωρὶς τέτοιο σχέδιον, ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ πραγματικὴ ἀναδιοργάνωσις καὶ πρόοδος τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἡ Ἐθνικὴ Οἰκονομία πρέπει νὰ ἀναδιοργανωθῇ μὲ διαρθρωτικὲς μεταβολὲς διὰ ν’ αὐξηθῇ ἡ παραγωγή, διὰ νὰ αὐξηθῇ τὸ Ἐθνικὸν εἰσόδημα. Πράγματι εἴμαστε ἡ Χώρα μὲ τὸ μικρότερον Ἐθνικὸν εἰσόδημα κατὰ κεφαλὴν εἰς ὅλον τὸν κόσμον. Καὶ πρέπει νὰ αὐξηθῇ τὸ εἰσόδημα ἄλλως νὰ διανεμηθῇ δικαίως, διὰ ν’ ἀνέλθῃ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τῶν ἐργαζομένων μαζῶν καὶ νὰ σταματήσῃ ἡ σημερινὴ ἐξαθλίωσις. Ἀπὸ τὴν ἄποψιν αὐτὴν θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, παρὰ τὴν κούρασιν ποὺ ξεύρω ὅτι ἔχετε νὰ ὁμιλήσω δι’ ὀλίγων περὶ τῆς τάξεως τῶν μισθωτῶν καὶ τῆς τάξεως τῶν ἀγροτῶν. Οἱ μισθοί, οἱ πραγματικοὶ καὶ κατ’ ἀγοραστικὴν ἀξίαν, τῶν μισθωτῶν ὑπολείπονται κατὰ πολὺ τοῦ τιμαρίθμου. Διὰ νὰ ὁμιλήσω φερ’ εἰπεῖν διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους ὁ μισθὸς ἑνὸς μέσου δημοσίου ὑπαλλήλου εἰσηγητοῦ καλύπτει περίπου τὰ 40% τοῦ προπολεμικοῦ. Ὁ μισθὸς μέσου τραπεζιτικοῦ τὰ 74%. Ὁ μισθὸς τοῦ ἐργάτου δὲν ὑπερβαίνει τὰ 70%. Καὶ ἰδοὺ τί γράφει ἐπὶ τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων εἰς μίαν ἔκθεσιν ἀπὸ ἐκείνας ποὺ περιοδικῶς ὑποβάλλονται εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ σχεδίου Μάρσαλ, ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν. Ἡ ἔκθεσις εἶναι τοῦ 1949 καὶ ἐξαίρουσα τὰς θυσίας τῶν μισθωτῶν λέγει: (Ἀναγινώσκει). Αἱ θυσίαι ἑπομένως τῆς παρελθούσης τετραετίας ἔπεσαν, ὅπως δυστυχῶς ἦτο μοιραῖον, εἰς τὸ ἀστικὸν καθεστώς, εἰς τὴν ἀσθενεστέραν τάξιν, τῶν μισθωτῶν. Καί, ἐὰν κατόπιν τούτου ἡ Κυβέρνησις ὁμιλῇ περὶ σταθεροποιήσεως τῶν μισθῶν καὶ τῶν τιμῶν, δικαιοῦμαι νὰ τὴν ἐρωτήσω: Ποίαν σταθεροποίησιν θὰ κάμῃ, τῶν μισθῶν αὐτῶν ποὺ εἶναι μισθοί, διὰ νὰ μὴ εἴπω τὴν μεγάλην λέξιν, μισθοὶ πείνης, μισθοὶ ὑποσιτισμοῦ; Πρέπει πρῶτον νὰ ἀναπροσαρμόσῃ τοὺς μισθοὺς καὶ τὰ ἡμερομίσθια καὶ ἔπειτα νὰ κάμῃ σταθεροποίησιν μισθῶν καὶ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν σταθερότητα τῶν τιμῶν. Διότι σταθεροποίησις μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων ἄνευ ἀναπροσαρμογῆς εἶναι ἓν βαρύτατον πλῆγμα, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἔχῃ ἄλλο ἀποτέλεσμα, παρὰ νὰ χειροτερεύσῃ τὸν βαθμὸν τῆς ἐξαθλιώσεως, τῆς ἐργατικῆς τάξεως. Καὶ διὰ νὰ δῆτε σὲ τί ἀποτέλεσμα μεταφράζεται αὐτὴ ἡ ἐξαθλίωσις τῆς ἐργατικῆς τάξεως, θὰ σᾶς εἴπω μερικὰ στοιχεῖα ἀφορῶντα τὴν διατροφήν, τὴν ὑγείαν καὶ τὴν κατοικίαν καὶ τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ ἐργάτου, τὰ ὁποῖα τονίζω, εἶναι στοιχεῖα ὅλα παρμένα ἀπὸ ἐπισήμους ἐκθέσεις.

§86ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διὰ τὰς κατοικίας δὲν γίνεται λόγος, ἐδημεύθη ἡ ἰδιοκτησία.

§87Α. ΣΒΩΛΟΣ. Θὰ δῆτε τί εἶναι ἡ κατοικία ὡρισμένου ἀριθμοῦ ἐργατῶν. Ἡ διατροφὴ τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅπως ξέρετε, ἔφθασε σήμερον, χάρις εἰς τὴν ἔξωθεν ἀρωγήν, νὰ καλύπτῃ τὰς θερμίδας ποὺ εἶχε κατὰ κεφαλὴν ὁ ἑλληνικὸς λαὸς προπολεμικῶς. Δὲν ἦτο ἐξαιρετικὰ μεγάλος ὁ ἀριθμὸς τῶν θερμίδων ἐκείνων πρὸ τοῦ πολέμου. «Ἐνῷ ὁ γαλλικὸς λαὸς εἶχεν.... (Ἀναγινώσκει). Καὶ ἀπὸ ἔκθεσιν τῆς Κυβερνήσεως ἐπίσης ἀρύομαι τὴν πληροφορίαν ὅτι ἀναλογοῦν κατ’ ἄτομον 30 ὀκάδες γάλα κατ’ ἔτος, δηλαδὴ ὀλίγα δράμια τὴν ἡμέραν.

§88Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Αὐτὴ ἡ ἔκθεσις εἶναι τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας;

§89Α. ΣΒΩΛΟΣ. Εἶναι τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ εἶχον συζητηθῆ αὐτὰ τὰ πράγματα εἰς μίαν Διακομματικὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ὅμως δὲν κατέληξε πουθενά. Διὰ τὴν ἐργατικὴν κατοικίαν δὲν ὁμιλῶ, κύριε συνάδελφε, ἐὰν πληρώνῃ ἢ δὲν πληρώνῃ μίσθωμα ὁ ἔχων νὰ πληρώνῃ, ὁμιλῶ περὶ τῆς καταστάσεως τῆς λαϊκῆς κατοικίας, ὅπως τὴν διεκρίβωσε μία ἔρευνα τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς.

§90ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δι’ αὐτὸ δὲν ὁμιλεῖ καὶ ἡ Κυβέρνησις.

§91Α. ΣΒΩΛΟΣ. Δὲν ἐνδιαφέρει τὸ θέμα τῆς ἰδιοκτησίας, ἐνδιαφέρει τὸ πῶς θὰ ἐξασφαλίσωμεν εἰς τοὺς ἐργαζομένους μίαν στέγην, ἀξίαν τῆς ἀνθρωπίνης ὑπάρξεως. Καὶ σᾶς λέγω, ὅτι ἀπὸ τὴν ἔρευναν ποὺ ἔκαμεν ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολή, ἐπὶ 500 ἐργατικῶν οἰκογενειῶν, τὰς ὁποίας ἐπῆρε στὸ σωρό, δίδει τὰ ἑξῆς δεδομένα ἀπὸ ἀπόψεως ποιότητος κατοικίας.

Περὶ αὐτοῦ πρόκειται καὶ αὐτὴν τὴν κατάστασιν ἀντιμετωπίζομεν σήμερον καὶ αὐτὴν οὐδὲ κἂν ἀορίστως δὲν ὑπόσχεται ἡ Κυβέρνησις νὰ διορθώσῃ ἢ νὰ ἀντιμετωπίσῃ μὲ συγκεκριμένον σχέδιον. Ἀλλ’ ἐρωτῶ: Καθ’ ἣν στιγμὴν ξεφυτρώνουν περίπου σὰν μανιτάρια εἰς τὴν Ἀθήνα οἱ πολυκατοικίες, οἱ ὁποῖες δὲν εἶναι βέβαια γιὰ τὶς λαϊκὲς τάξεις, ποία εἶναι ἡ εὐθύνη τοῦ Κράτους, διότι χρόνια τώρα δὲν τὸ σκέφθηκε κἂν νὰ προχωρήσῃ πρὸς τὸ σύστημα τῶν λαϊκῶν κατοικιῶν ἢ τῶν λαϊκῶν πολυκατοικιῶν, ἀλλὰ ἄφησεν ὄχι μόνον τοὺς ἐργάτας ἀλλὰ ἀκόμη καὶ τοὺς παλαιοὺς πρόσφυγας ποὺ ἔχουν περίπου 30 χρόνια στὴν Ἑλλάδα, νὰ εἶναι ἐστεγασμένοι καθ’ ὃν τρόπον εἶναι ἐστεγασμένοι. Θέλετε νὰ ἴδετε ποῖα εἶναι τὰ ἀποτελέσματα καὶ ἡ ἐπίδρασις τῶν συνθηκῶν αὐτῶν ἐπὶ τῆς ὑγείας τῶν ἐργατῶν; Ἰδοὺ πάλιν ἀπὸ τὴν ἔρευναν τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς στοιχεῖα: (Ἀναγινώσκει). Ἐπὶ πλέον δὲ ἀπὸ ἔκθεσιν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, πάλιν προκύπτει, ὅτι ἔχομεν τὴν πρώτην θέσιν εἰς τὴν θνησιμότητα μέχρι 45 ἐτῶν. Καὶ οἱ θάνατοι ἐκ φυματιώσεως εἶναι σήμερα ἐπὶ 100.000 κατοίκων διπλάσιοι τῶν προπολεμικῶν. (Ἀναγινώσκει). Δι’ αὐτὸ εἶπον, ὅτι πρέπει ἡ οἰκονομική μας πολιτικὴ νὰ βάλῃ τὸν δάκτυλον ἐπὶ τῶν τύπων τῶν ἥλων, ἐὰν θέλωμεν πράγματι νὰ ἀνυψώσωμεν τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τῶν ἐργαζομένων. Πρέπει νὰ ὁμιλήσω καὶ διὰ τὴν κατάστασιν τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν. Ὄχι μόνον δὲν εἶναι καλυτέρα ἀπὸ τὴν τοῦ ἐργάτου, ἀλλὰ εἶναι καὶ χειροτέρα. Νομίζω, ὅτι ἡ μεγαλυτέρα ἀναλογία τῶν κ. κ. βουλευτῶν κατάγονται ἀπὸ ἀγροτικὰς ἐπαρχίας καὶ τὴν γνωρίζουν ἴσως καλύτερον ἀπὸ ἐμένα. Τὸ μεγάλο πρόβλημα τῆς ἀνεπαρκείας τοῦ κλήρου σᾶς εἶναι γνωστόν. Τὸ μεγάλο πρόβλημα τῆς ἀνεπαρκείας τῶν τεχνικῶν μέσων διὰ τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς καὶ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ κόστους σᾶς εἶναι γνωστόν. Σᾶς εἶναι γνωστὸν ἐπίσης τὸ μέγα πρόβλημα τῆς ἀποστάσεως τῶν τιμῶν μεταξὺ τῶν προϊόντων ποὺ παράγει ὁ γεωργὸς καὶ τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων ποὺ καταναλίσκει. Σᾶς εἶναι γνωστόν, ὅτι ὑπάρχει ἴσως τώρα τελευταίως κάποιο πλησίασμα τῶν δύο λαβίδων τῆς περιφήμου ψαλλίδος, ἀλλ’ εἶναι βέβαιον ὅτι κατηναλώθη ἐπὶ ἔτη τὸ εἰσόδημα τοῦ ἀγρότου πρὸς ὄφελος τῆς βιομηχανίας. Εἶναι βέβαιον ἐπίσης, κύριοι Βουλευταί, ὅτι εἶναι τόση ἡ ἀδυναμία τῶν ἀγροτῶν νὰ ζήσουν μίαν στοιχειωδῶς ἀνεκτὴν ζωήν, νὰ ντυθοῦν, νὰ παπουτσωθοῦν αὐτοὶ καὶ τὰ παιδιά των, ὥστε νὰ δύναμαι νὰ ἰσχυρισθῶ ὅτι, ἐὰν ἔλειπαν ἡ Οὔνρρα καὶ τὰ δέματα ποὺ ἔστελλον οἱ συγγενεῖς ἀπὸ τὴν Ἀμερικήν, μέγα μέρος τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ θὰ ἐγύριζεν ἐν Ἀδαμιαίᾳ περιβολῇ. Σᾶς εἶναι τέλος γνωστὴ ἡ ἐκπολιτιστικὴ στάθμη εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται τὸ χωριὸ τὸ ὁποῖον εἶναι ὁ μέγας παρίας τῆς Ἑλληνικῆς οἰκογενείας. Ἐξαντλούμεθα εἰς ἀπείρους ὕμνους δι’ αὐτὴν τὴν πηγὴν τῆς ἐνεργείας τοῦ Ἔθνους. Ἐξαντλούμεθα εἰς ἐγκώμια διὰ τὸ τί προσφέρει εἰς τὸν στρατόν, εἰς τὴν κοινωνίαν, εἰς τὴν παραγωγὴν καὶ παντοῦ. Ἐν τούτοις ὁ ἀγρότης εἶναι ὁ τελευταῖος τὸν ὁποῖον σκεπτόμαστε ὅταν πρόκειται νὰ λάβωμεν εὐνοϊκὰ μέτρα καὶ εἶναι ὁ πρῶτος τὸν ὁποῖον σκεπτόμαστε ὅταν πρόκειται νὰ συμπιέσωμεν τὰς τιμάς. Συμπίεσις εἰς τὴν Ἑλλάδα σημαίνει, συμπίεσιν τῶν τιμῶν τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων. Διὰ νὰ ὠφεληθῇ ὁ καταναλωτής; Ὄχι, διότι ἂν συνέβαινεν αὐτὸ ἐπὶ τέλους θὰ εἶχε κάποια δικαιολογία, ἀλλὰ γίνεται διὰ νὰ ὠφεληθῇ ὁ ἔμπορος καὶ ὁ μεσάζων.

§92Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Μὲ ὅσα λέγετε, ἐπιζητεῖτε ταξικὴν ἐπανάστασιν. (Κωδωνοκρουσίαι).

§93Α. ΣΒΩΛΟΣ. Θὰ σᾶς ὑπενθύμιζον, κύριοι Βουλευταί, ὅσοι εἶσθε εἰς τὴν περασμένην Βουλήν, τὰς συζητήσεις αἱ ὁποῖαι ἔγιναν εἰς τὴν Βουλὴν αὐτὴν περὶ τῆς τιμῆς τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου. Θὰ σᾶς ὑπενθύμιζον, ὅσοι εἶσθε ἀπὸ τὰς σταφιδοφόρους περιφερείας, τὸν σάλον ποὺ ἐδημιουργήθη γύρω ἀπὸ τὴν τιμὴν συγκεντρώσεως τῆς σταφίδος, σᾶς ὑπενθύμιζον χίλια ἄλλα παραδείγματα. Ἀλλὰ ἀρκοῦμαι νὰ σᾶς εἴπω τοῦτο. Μὴ κάμνετε πολιτικὴν στρουθοκαμήλου. Μὴ νομίζετε ὅτι, ἐὰν ἐπιβάλλετε τὴν σιωπὴν ἐπάνω εἰς τὰ θέματα τῆς ἐξαθλιώσεως, μέσα εἰς τὰ ὁποῖα ζῇ ὁ ἐργαζόμενος λαός, ὅτι θὰ εὕρετε τὴν ἀσπίδα ποὺ θὰ σᾶς προστατεύσῃ ἔναντι τῆς ἐπαναστάσεως ποὺ φοβεῖσθε. (Χειροκροτήματα).

§94Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Προερχόμεθα ἀπὸ τὰς ἐργατικὰς τάξεις καὶ προερχόμεθα ἀπὸ τὸν λαόν. Σεῖς καὶ οἱ ὀπαδοί σας συνετελέσατε εἰς τὴν ἐξαθλίωσιν τοῦ λαοῦ καὶ δὲν πρέπει αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ κατηγορῆτε.

§95Α. ΣΒΩΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι πολὺ εὔκολον θεώρημα καὶ δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀπαντήσω.

§96Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπίκρισις μόνον τὴν δημαγωγίαν ἐξυπηρετεῖ. Ἐὰν πονῆτε διὰ τὸν λαὸν δὲν ἔχετε παρὰ νὰ προτείνετε ὡρισμένα μέτρα. Σᾶς προκαλοῦμεν καὶ σᾶς καὶ τοὺς ὀπαδούς σας νὰ εἴπητε εἰς τὴν Βουλὴν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ βελτιώσουν τὴν ἐξαθλίωσιν διὰ τὴν ὁποίαν ὁμιλεῖτε. Τὸ νὰ δημοκοπῆτε ἀπὸ τοῦ βήματος εἶναι εὔκολον.

§97Α. ΣΒΩΛΟΣ. Κύριε Βουλευτά, δὲν σᾶς ἐπιτρέπω νὰ ὁμιλῆτε πρὸς ἐμὲ περὶ δημοκοπίας.

§98Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σεῖς δημοκοπεῖτε ἀπὸ τοῦ βήματος. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Αὐτὸ εἶναι τὸ καθῆκον τοῦ ἁγνοῦ πολιτικοῦ, νὰ προτείνῃ μέτρα.

§99Α. ΣΒΩΛΟΣ. Δὲν δεχόμεθα διδάγματα οὔτε περὶ ἁγνότητος, κύριε Βουλευτά, οὔτε περὶ ἄλλου τινὸς πράγματος. Ἐὰν εἴμεθα ἡμεῖς ἡ Κυβέρνησις θὰ εἴχαμεν νὰ προτείνωμεν μέτρα, ἀλλὰ δὲν εἴμεθα. Τώρα συζητοῦμεν ἁπλῶς ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων. Κύριοι Βουλευταί, δὲν θέλω νὰ συνεχίσω περισσότερον, διότι ἡ ὥρα ἐπέρασε καὶ ἴσως κατεχράσθην τῆς ὑπομονῆς σας. Θὰ ἤθελον νὰ ἐπισύρω τὴν προσοχήν σας ἐπὶ δύο ἀκόμη σημείων, τὰ ὁποῖα δὲν βλέπω εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἄνευ τῶν ὁποίων, κατὰ τὴν ἰδικήν μας πεποίθησιν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ οὔτε καμμία ἀναδιοργάνωσις τῆς οἰκονομίας σοβαρά, οὔτε αὔξησις τῆς παραγωγῆς, οὔτε τοῦ εἰσοδήματος. Τὰ δύο αὐτὰ σημεῖα εἶναι πρῶτον ὁ ἔλεγχος τῶν ἐπενδύσεων. Δὲν βλέπω νὰ γίνεται λόγος περὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ καὶ νομίζω, ὅτι εἰς τὴν σχεδιασμένην οἰκονομίαν, εἰς τὴν ὁποίαν πιστεύει σύμπας ὁ κόσμος σήμερον καὶ ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐκπορεύεται καὶ ἐξεπορεύθη ἡ ἀνόρθωσις τῶν ζημιῶν τοῦ πολέμου, χωρὶς ἔλεγχον ἐπενδύσεων, ὁ ὁποῖος συνεπάγεται καὶ ἔλεγχον τῆς πίστεως καὶ συνοδεύει τὸν ἔλεγχον τῶν τιμῶν, δὲν θὰ ἔχωμεν ἀποτελέσματα ἀνάλογα. Πέραν τούτου εἶμαι, κύριοι Βουλευταί, αἰσιόδοξος διὰ τὰ μέλλοντα τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας. Νομίζω ὅτι ἡ Χώρα εἶναι ἀρκετὰ πλουσία. Νομίζω ὅτι ἡ χώρα δὲν στερεῖται πόρων, νομίζω ὅτι ἔχει καὶ πρώτας ὕλας ἀξιολόγους. Νομίζω ἐπὶ πλέον ὅτι ἔχει ἕνα παράγοντα ἀνθρώπινον, ὁ ὁποῖος ἐὰν δὲν εἶναι ἀκόμη τεχνικῶς κατηρτισμένος, ὥστε νὰ ἀποδίδῃ ὅ,τι ἀποδίδουν ἄλλοι λαοί, οἱ ὁποῖοι ἀπήλαυσαν μίαν περίοδον εἰρήνης καὶ γαλήνης πολὺ μικροτέραν τῆς ἰδικῆς μας, ἔχει ὅμως τὴν τεραστίαν εὐφυΐαν καὶ προσαρμοστικότητα καὶ τὸν ἰδιαίτερον δυναμισμὸν ποὺ διαθέτει. Ἐπάνω εἰς τὸν δυναμισμὸν αὐτόν, ἐπάνω εἰς τοὺς πόρους ποὺ ἔχει ἡ χώρα, ἠμποροῦμεν νὰ κτίσωμεν μίαν οἰκονομίαν καλυτέραν καὶ νὰ ἀνασυγκροτήσωμεν τὴν Ἑλλάδα. Ἡ αἰσιοδοξία αὐτὴ δὲν ἀποτελεῖ κανένα εἶδος λάθους ἢ ὑπερβολῆς. Καὶ ἔχομεν ἀκόμη ἕνα πόρον, τὸν ὁποῖον ἠμποροῦμεν νὰ ἐκμεταλλευθῶμεν ὅπως θὰ ἔπρεπεν, αὐτὸν ποὺ ἀνέφερε χθὲς ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, τὸν τουρισμόν. Εἶναι μία σπουδαιοτάτη οἰκονομικὴ πηγὴ τῆς χώρας καὶ βελτιώσεως τοῦ ἰσοζυγίου τῶν πληρωμῶν καὶ τῆς γενικῆς ἀναρρώσεως. (Δὲν ἠκούσθη).

§100ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ ἡ ἀνταρσία;

§101Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ὡς προϋπόθεσις τίθεται μία εἰρηνικὴ περίοδος. Ἐὰν δὲν ἔχωμεν εἰρηνικὴν περίοδον, φυσικὰ δὲν ἠμποροῦν νὰ γίνουν αὐτά. Ἡ αἰσιοδοξία αὐτὴ πρέπει νὰ μᾶς διακρίνῃ καὶ πρέπει νὰ μᾶς καθοδηγῇ. Ἀλλ’ ὑπὸ μίαν προϋπόθεσιν, ὅτι θὰ ἐπικρατήσουν, ὄχι λύσεις συμφέρουσαι εἰς τὸ ἰδιωτικὸν κεφάλαιον, ὄχι λύσεις συμφέρουσαι εἰς τὴν οἰκονομικὴν ὀλιγαρχίαν, ἀλλὰ λύσεις συμφέρουσαι εἰς τὸν λαόν, λύσεις σοσιαλιστικαί. Ὑπῆρχεν ἓν παλαιὸν θεώρημα, ὅτι ὁ σοσιαλισμὸς εἶναι πολυτέλεια τῶν πλουσίων χωρῶν καὶ ὅτι διὰ τὰς πτωχὰς χώρας δὲν ἁρμόζει. Τὰ πράγματα ἀπέδειξαν τὸ ἀντίθετον: Χώρα πλουσιωτάτη, εὐτυχῶς δι’ αὐτήν, αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι, ἔκαμαν βέβαια μίαν ρυθμιστικὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἐνεκαινίασεν ὁ μεγάλος Ροῦζβελτ καὶ τὴν ὁποίαν ἐν τινι μέτρῳ μεταμορφώνει, ἀσπάζεται σήμερον ὁ Πρόεδρος Τροῦμαν, ἀλλὰ δὲν ἔκαμαν σοσιαλισμόν. Χώρα, ἀντιθέτως, ἡ ὁποία ἐξῆλθε πτωχὴ ἀπὸ τὸν πόλεμον, πρὸς τιμὴν τοῦ λαοῦ της, Χώρα διακριθεῖσα διὰ τὰς θυσίας τὰς ὁποίας ἔκαμεν, ἡ Ἀγγλία, ἐὰν ἠμπόρεσε νὰ ἀναλάβῃ, διότι ἀνέλαβε, τὸ ἐπέτυχεν ὄχι μὲ τὰς μεθόδους τῆς ἰδιωτικῆς ἐπιχειρήσεως, ἀλλὰ τὸ ἐπέτυχε μὲ τὰς σοσιαλιστικὰς μεθόδους. Μετὰ τὸν πρῶτον πόλεμον, ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἦτο συντηρητική, καὶ ἐνῷ αἱ ζημίαι ἦσαν ὀλιγώτεραι, ἡ Ἀγγλία δὲν κατώρθωσε νὰ ἀποφύγῃ τὴν κρίσιν καὶ κατὰ τὸ 1931, ἡ ἀγγλικὴ λίρα ἔπεσε. Σήμερον αἱ ἐξαγωγαὶ τῆς Ἀγγλίας ἔχουν ὑπερβῆ τὸ 150% τῶν προπολεμικῶν, τὸ νόμισμά της εἶναι σταθερὸν καὶ ἠμπορῶ νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι ὁ λαός της ζῇ ἐν μέσῳ μιᾶς ἰσότητος ὅρων, τὴν ὁποίαν ἴσως πρώτην φορὰν ἐγνώρισε καὶ τὸ ὀφείλει αὐτὸ μόνον εἰς τὸ ὅτι ἐφήρμοσεν ἔστω καὶ ἐν μέρει, τὰς σοσιαλιστικὰς λύσεις, εἰς τὰς ὁποίας ἡμεῖς πιστεύομεν. Διαρθρωτικὲς μεταβολές, τῆς ὀργανώσεως τῆς οἰκονομίας, σχέδιον, ἔλεγχος τοῦ ὠργανωμένου λαοῦ, σοσιαλιστικὰς λύσεις, ἰδοὺ ἡ κλεὶς τῆς πραγματικῆς βεβαιώσεως τῆς οἰκονομίας. Ἀνασυγκρότησις μὲ κατάλληλον σχέδιον, ἀνασυγκρότησις ὑπὲρ τοῦ λαοῦ, ὄχι ὑπὲρ τῆς οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας, ἰδοὺ συντομώτατα ἡ ἀντιμετώπισις τῶν ἐρειπίων μας καὶ τῶν ἀναγκῶν μας μὲ τὴν πολύτιμον βοήθειαν τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ. Ὁ χρόνος δὲν μοῦ ἐπιτρέπει νὰ ὁλοκληρώσω τὰς σκέψεις μου. Θὰ ἤθελα νὰ ξέρω τὸν λόγον ἀκόμη ἐπὶ ἑνὸς θέματος τὸ ὁποῖον ἔχει μεγάλην σημασίαν πρακτικὴν καὶ πολιτικήν, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον δυστυχῶς δὲν προλαμβάνω ν’ ἀναπτύξω, δὲν ἠξεύρω δὲ ἐὰν θὰ μοῦ δοθῇ ἄλλη στιγμὴ κατάλληλος, τὸ θέμα τῆς τύχης τῶν Συνταγματικῶν κειμένων τὰ ὁποῖα ἐψήφισεν ἡ προηγουμένη Βουλή, ἀσκοῦσα μίαν ἀναθεωρητικὴν ἐκτεταμένην ἁρμοδιότητα καὶ τὰ ὁποῖα ἔμειναν ἐκκρεμῆ μὲ τὴν διάλυσίν της καὶ ἡ ὕπαρξις τῶν ὁποίων γεννᾷ πολλὰ ζητήματα. Δὲν ἔχω καιρὸν δυστυχῶς νὰ σᾶς ἀναπτύξω τὸ θέμα. Ἐὰν θὰ εἴχατε τὸν καιρὸν νὰ τὸ ἀκούσετε...

§102Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡρίσθη εἰδικὴ ἡμέρα.

§103Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις προβῇ εἰς ὡρισμένας δηλώσεις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§104Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡρίσθη ἡ πρώτη ἡμέρα μετὰ τὸν Κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον.

§105Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ἐπιφυλάσσομαι τότε νὰ ὁμιλήσω.

§106Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι καὶ ἐγὼ ἤθελον νὰ ὁμιλήσω ἐπ’ αὐτοῦ.

§107Α. ΣΒΩΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, λυποῦμαι διότι ἡ ἐκτίμησις τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως τὴν ὁποίαν προσεπάθησεν ἡ Ὁμάς μας νὰ κάμῃ μὲ πᾶσαν εὐμενῆ πρόληψιν ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ ἐκτίμησις αὐτὴ δὲν μᾶς ἐπιτρέπει νὰ τῆς δώσωμεν ψῆφον ἐμπιστοσύνης. Οὐδεὶς περισσότερον ἡμῶν λυπεῖται διὰ τοῦτο, διότι μέσα εἰς τὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν ὑπάρχουν ἄνθρωποι πρὸς τοὺς ὁποίους τρέφομεν ἐκτίμησιν καὶ διότι θεωροῦμεν ὑπὸ τὰ σημερινὰ δεδομένα τῆς καταστάσεως τὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν ὡς τὴν καλυτέραν δυνατήν. Δὲν ἠξεύρω ἂν ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐπεθύμει νὰ ἔχῃ τὴν ψῆφον μας. Ἀπαντῶ εὐθέως εἰς τὴν μομφὴν ποὺ ἐλέχθη χθές, ὅτι ἡ Κυβέρνησις προσπαθεῖ νὰ θωπεύσῃ τὴν ἀριστεράν. Δὲν ἀντελήφθημεν τοιαύτην θωπείαν καὶ οὔτε εἶναι ἄξιοι τοιαύτης μομφῆς, κυβερνῆται τῆς περιωπῆς τῶν μελῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Ὑποθέτω ὅτι δυνατὸν νὰ εἶναι εὐχάριστον εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ καταψηφισθῇ ἀπὸ ἡμᾶς διότι ἔτσι διαπιστεύεται κάπως περισσότερον παρὰ τῇ δεξιᾷ. Πάντως, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἐξαρτηθῇ ἡ παραμονὴ τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τὴν ἰδικήν μας καὶ μόνον ψῆφον, θὰ τὸ ἐσκεπτόμεθα καὶ τρεῖς καὶ τέσσαρας φοράς, πρὶν τὴν καταψηφίσωμεν. Σήμερον εὐχόμεθα μόνον νὰ μᾶς δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ σκεφθῶμεν ἀλλοιῶς, ἂν ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶχε τυχὸν τὸν τρόπον ἢ τὴν διάθεσιν νὰ μᾶς κάμῃ νὰ σκεφθῶμεν διαφορετικά. Κύριοι Βουλευταί, σᾶς ἐκούρασα ἀρκετά. Νομίζω ὅτι τελειώνοντας δικαιοῦμαι νὰ εἴπω, ὅπως κάθε κόμμα ποὺ ἔχει τὴν νόμιμον τάσιν καὶ τὴν νόμιμον ἀξίωσιν νὰ πιστεύῃ ὅτι ἐκφράζει τὸν λαόν, πιστεύει καὶ τὸ κόμμα μας ὅτι θὰ δυνηθῇ νὰ πραγματοποιήσῃ τὰ αἰτήματά του. Κανεὶς οὐσιαστικῶς δὲν περιμένει ἀπὸ ἀστικὴν Κυβέρνησιν νὰ πραγματοποιήσῃ τὸν σοσιαλισμὸν καὶ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν λύσιν τῶν ζητημάτων τοῦ λαοῦ. Ἡ πραγματικὴ ἀναδημιουργία τῆς Ἑλλάδος καὶ ἡ πραγματικὴ ἀνύψωσις τοῦ λαοῦ καὶ τῶν ἐργαζομένων, εἶναι τὸ ἔργον τοῦ μέλλοντος καὶ εἶναι ἔργον ποὺ κάποτε, μὲ τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ, θὰ τὸ κάμωμεν ἡμεῖς. (Χειροκροτήματα).

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτομεν διὰ μίαν ὥραν.

(Ὥρα 10.30′ μ. μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 11.35′ μ. μ.)

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μανιαδάκης.

§110Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἀντιπροσωπεύων καὶ ἐγὼ εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην τὴν γνώμην τῆς μικρᾶς ὁμάδος τοῦ Κόμματος τῆς «Ἑλληνικῆς Ἀναγεννήσεως», τοῦ ὁποίου ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἡγοῦμαι, ἐθεώρησα πρωτίστην ὑποχρέωσίν μου, πρὶν εἰσέλθω εἰς τὰ θέματα τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, ν’ ἀπευθύνω τὸν πλέον θερμὸν καὶ ἐγκάρδιον χαιρετισμὸν πρὸς τὸν ἐλεύθερον πλέον Λαὸν τῆς μαρτυρικῆς Δωδεκανήσου καὶ εἰς τοὺς ἐν τῇ Βουλῇ τῶν Ἑλλήνων ἀντιπροσώπους διὰ τὴν ἐνσωμάτωσίν της εἰς τοὺς κόλπους τῆς Μητρὸς Ἑλλάδος. Δι’ ἡμᾶς, κύριοι, τοὺς ὁποίους οἱ πράκτορες τῆς Κομινφόρμ καὶ οἱ ποικιλώνυμοι καὶ πολύμορφοι συνειδητοὶ ἢ ἀφελεῖς συνοδοιπόροι τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ μᾶς ἀποκαλοῦν δεξιοὺς καὶ μοναρχοφασίστας, ἡ εὐτυχὴς αὐτὴ σύμπτωσις νὰ ἐγκαινιάζωμεν τὸ βῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου μὲ χαιρετισμὸν πρὸς τὴν ἐλευθέραν Δωδεκάνησον, ἡ εὐτυχὴς λέγω αὐτὴ σύμπτωσις ἔχει ὅλως ἰδιαιτέραν σημασίαν καὶ ἀξίαν καὶ μᾶς προκαλεῖ ἐξαιρετικὴν συγκίνησιν, διότι μᾶς ὑπενθυμίζει τὸν ἱστορικὸν σταθμὸν μὲ τὸν ὁποῖον εἶναι ἀρρήκτως συνδεδεμένον τὸ εὐτυχὲς αὐτὸ γεγονός. Ἡ ἀπελευθέρωσις τῆς Δωδεκανήσου βγῆκε μέσα ἀπὸ τὰ αἵματα, τὰ δάκρυα καὶ τὶς θυσίες γενεῶν ὁλοκλήρων τῶν ἰδίων Δωδεκανησίων, οἱ ὁποῖοι παρέμειναν Ἕλληνες, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὰς θυσίας τὰς ὁποίας ἀδιστάκτως ἀνέλαβε νὰ ὑποστῇ ἡ Ἑλλάς, ὅταν εἰσήρχετο εἰς τὸν δεύτερον παγκόσμιον πόλεμον ὡς μοναδικὴ ἐν ὅπλοις Σύμμαχος τῆς δοκιμαζομένης σκληρῶς καὶ ἀγωνιώσης Βρεταννικῆς Αὐτοκρατορίας, εἰς στιγμὰς κατὰ τὰς ὁποίας ὁλόκληρος ἡ Εὐρώπη ἦταν πεσμένη εἰς τὰ χέρια τοῦ Ἄξονος, ἡ δὲ Ρωσία εἶχε σύμφωνον φιλίας καὶ συνεργασίας μὲ τὸν Χίτλερ, διὰ νὰ διανείμουν τὸ πρῶτον θῦμα των, τὴν δυστυχῆ Πολωνίαν. Ἡ ἐνσωμάτωσις τῆς Δωδεκανήσου πρὸς τὴν ὑπόλοιπον ἐλευθέραν Ἑλλάδα καὶ ἡ συμμετοχὴ τῶν ἀντιπροσώπων της διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὰς ἐργασίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου, ἔπειτα ἀπὸ δουλείαν αἰώνων ὁλοκλήρων, εἶναι ὁ θετικὸς καρπὸς τοῦ «ΟΧΙ» τῆς 28ης Ὀκτωβρίου τοῦ 1940, τοῦ «ΟΧΙ» ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἀντέταξε διὰ λογαριασμὸν καὶ ἐξ ὀνόματος ὁλοκλήρου τοῦ Ἔθνους εἰς τὸν Ἰταλὸν σφετεριστὴν τῆς Δωδεκανήσου ὁ Ἰωάννης Μεταξᾶς. (Φωναί: Ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς τὸ ἀντέταξε).

§111Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Τὸ ἀντέταξεν ὁ Ἰωάννης Μεταξᾶς, ἐξ ὀνόματος τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Σᾶς παραπέμπω, κύριοι, ἐὰν ἀμφιβάλητε εἰς τὰ ἀπομνημονεύματα τοῦ Πρεσβευτοῦ τῆς Ἀγγλίας Λῆπερ, τὰ ὁποῖα δημοσιεύονται εἰς ἑλληνικὴν ἐφημερίδα, διὰ νὰ ἐνημερωθῆτε.

§112ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ κ. Λῆπερ δὲν ἦτο Πρεσβευτὴς τότε εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§113Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἱστορία, κύριοι Βουλευταί, τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ συσκοτίσουν τὰ πάθη. Συνεπῶς ἡ ἀπελευθέρωσις τῆς Δωδεκανήσου εἶναι ἀρρήκτως συνδεδεμένη μὲ τὴν Νίκην, μὲ τὴν Δόξαν καὶ μὲ τὴν ἄνευ προηγουμένου ἀποθέωσιν τῆς Ἑλληνικῆς Φυλῆς. Ἂς εὐχηθῶμεν καὶ ἂς ἐλπίσωμεν ὅτι καὶ αἱ ἄλλαι ἐκλεκταὶ Κόραι τῆς Ἑλλάδος, τὰς ὁποίας ὅλας μαζὶ θεωροῦμεν ὡς τὸ ἐλάχιστον ὅριον τῶν ἐθνικῶν μας διεκδικήσεων, δὲν θὰ βραδύνουν καὶ αὐταὶ νὰ ἔλθουν εἰς τοὺς κόλπους τῆς ἐλευθέρας Μητρός. Ὁμολογοῦμεν ὅτι δὲν ἐμείναμεν ἱκανοποιημένοι ἀπὸ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, διότι, παρὰ τὰς προσπαθείας μας, οὐδαμοῦ ἠδυνήθημεν νὰ ἀνεύρωμεν τὰς θετικὰς ἐκείνας, ἀλλὰ καὶ ριζοσπαστικὰς κατευθυντηρίους γραμμάς, τὰς ὁποίας ἔδιδε τὴν ἐντύπωσιν ὅτι θὰ ἀκολουθήσῃ ἡ μὲ τόσον ἐπώδυνον τοκετὸν ἐκμαιευθεῖσα Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, ὅταν μάλιστα διετυμπανίσθη καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ὅτι εἶναι ἡ μόνη ἐνδεδειγμένη νὰ λύσῃ τὰ σύγχρονα ὀξέα προβλήματα τοῦ τόπου. Εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις μνημονεύονται ὅλα τὰ μεγάλα ἀλλὰ καὶ τὰ μικρὰ προβλήματα, ἀπὸ τῆς βελτιώσεως τῆς θέσεως ὅλου τοῦ κόσμου μέχρι καὶ τῆς στεγάσεως ὅλων, καὶ γιὰ ὅλα ἡ Κυβέρνησις ὑπόσχεται λύσεις, διότι θέλει νὰ δείξῃ ὅτι εἶναι εἰς θέσιν ν’ ἀγκαλιάσῃ ὅλα τὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν τὸν ἑλληνικὸν λαόν, χωρὶς ὅμως νὰ μᾶς δίδῃ οὐδὲ κἂν ἐνδείξεις περὶ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἐπιλύσῃ τὰ ἀκανθώδη καὶ δυσεπίλυτα αὐτὰ προβλήματα, ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν μέσων καὶ τοῦ χρόνου ὁ ὁποῖος ἀπαιτεῖται διὰ νὰ λυθοῦν. Κατὰ ταῦτα, ὀρθῶς ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος διεπίστωσεν εἰς τὴν χθεσινήν του ἀγόρευσιν, ὅτι μὲ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, τὰς ὁποίας ἐνεφάνισεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, παρουσιάζεται ὡς ἀκολουθοῦσα καθ’ ὅλην τὴν γραμμὴν τὸ πρόγραμμα τῆς προηγουμένης τετραετίας. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει διερωτώμεθα ποῦ εἶναι ἡ διαφορὰ καὶ διὰ ποῖον λόγον ἔγινεν ὅλος αὐτὸς ὁ μετεκλογικὸς θόρυβος, αἱ καταγγελίαι, αἱ φωνασκίαι, ἡ ἀναταραχὴ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ τὸ ἐξωτερικόν, αἱ ἐπιστολαὶ τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς Ἀμερικῆς κ. Γκρέϊντυ; Καὶ ὅμως, ὑπάρχει μία διαφορὰ καὶ μάλιστα οὐσιώδης. Καὶ ἡ διαφορὰ ἔγκειται εἰς τὰς ἐλπίδας τὰς ὁποίας ἐστήριξε καὶ στηρίζει ἡ ἄκρα ἀριστερὰ καὶ ἡ Διεθνὴς συνοδοιπορία εἰς τοιαύτην Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου, ἀπὸ τὴν ὁποίαν νὰ εἰσπράξῃ ἠπίαν μεταχείρισιν καὶ ἄφθονα ἐξιτήρια ἀπὸ τὰς φυλακὰς καὶ τὰ στρατόπεδα τῶν τιμωρημένων συντρόφων των. Ἀπὸ τὴν ἔκτασιν τῆς ἀμνηστίας θὰ κριθῇ καὶ ἡ δημοκρατική της ἐπιφάνεια, διὰ νὰ τῆς ἀνατεθοῦν καὶ ἄλλοι ρόλοι ἐπαφῆς μὲ τοὺς γείτονάς μας. Τὸ σημεῖον αὐτὸ τὸ διέγραψεν (ὅπως διεπιστώθη χθὲς κατὰ τὰς συζητήσεις) ἀπὸ τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις, ἴσως διότι ὁ Τίτο δὲν ἐβιάσθη τόσον ὅσον ἡμεῖς καὶ δὲν ἔχει ἀπαντήσει, ὥστε νὰ ἐκδοθῇ τὸ σύγχρονον ἀνακοινωθέν. Ἐὰν τώρα ἐξετάσωμεν τὰ διάφορα θέματα τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων θὰ ἀντιληφθῶμεν ἀμέσως ὅτι, παρὰ τὰς ὡραίας φράσεις τὰς ὁποίας ἐχρησιμοποίησεν ἡ Κυβέρνησις, ἐν τούτοις δὲν κατώρθωσε νὰ ἀποκρύψῃ τὴν ἀλήθειαν καὶ ἡ ἀλήθεια εἶναι, ὅτι τὰ διάφορα κεφάλαια δὲν ἀποτελοῦν ἕνα ἑνιαῖον καὶ ἀρραγὲς ἁρμονικὸν σύνολον, διότι φθάνει μέχρι τοῦ σημείου ὥστε ἡ μία παράγραφος νὰ ἀναιρῇ τὴν προηγουμένην καὶ ἀντιστρόφως. Ἀναγνωρίζεται φερ’ εἰπεῖν ὅτι ὁ συμμοριτισμὸς ὑπῆρξεν ξενοκίνητος καὶ ὁ ἐναντίον του ἀγὼν ἐθνικὸς καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἁρμόζει εἰς τὴν Κυβέρνησιν δίκαιος ἔπαινος. Ἡ τοιαύτη δὲ ἀναγνώρισις τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἀγῶνος ὡς ἐθνικοῦ, σημαίνει ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἐμφυλίου σπαραγμοῦ, οὔτε συνεπῶς περὶ ἐξεγέρσεως δημοκρατικῶν πολιτῶν ὅπως ἀρέσκονται νὰ λέγουν οἱ ἀριστεροί, τοὺς ὁποίους δῆθεν τυραννοῦν οἱ ὀπαδοὶ τῆς δεξιᾶς, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι δέχονται νὰ ἐκτελέσουν τὰς ὁδηγίας καὶ τὰς διαταγὰς ξένης δυνάμεως καὶ ἐναντίον τῆς ἰδίας των Πατρίδος. Ἀλλὰ τὸ ἔργον τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν δὲν περιορίζεται ἁπλῶς εἰς ἔργον κατασκοπείας εἰς βάρος τῆς ἰδίας των Πατρίδος. Φθάνει μέχρι τοῦ σημείου διὰ διαταγῆς καὶ δι’ ὅπλων ἔξωθεν νὰ καταστρέφουν τὴν ἰδίαν των Πατρίδα, ἵνα ἐπὶ τῶν ἐρειπίων της ἀνεγείρουν τὸ Κράτος τῆς Κομινφόρμ. Πῶς πρέπει νὰ στιγματίσωμεν ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἤγειραν ὅπλα καὶ ὑπῆρξαν οἱ ἐνισχυταί, πληροφοριοδόται καὶ τροφοδόται ἑνὸς ξενοκινήτου καὶ ξενοδούλου συμμοριτισμοῦ; Μετέβαλον τὴν Πατρίδα μας εἰς ἐρείπια, ἐσκότωσαν χιλιάδας ὁπλίτας καὶ ἀξιωματικοὺς τοῦ ἐθνικοῦ μας στρατοῦ, ἐξακολουθοῦν δὲ νὰ κρατοῦν τὸ ὅπλον παρὰ πόδα πέραν τῶν συνόρων καὶ τὴν δυναμίτιδα ἑτοίμην ἐντὸς τῶν συνόρων. Ἀλλ’ ὅταν τὸν χαρακτηρίζῃ ὡς ξενοκίνητον τὸν συμμοριτισμὸν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, νομίζει ὅτι ἐπιτελεῖ ἐθνικὸν ἔργον σταχυολογοῦσα ὅλας τὰς ὡραίας λέξεις τοῦ ἑλληνικοῦ λεξιλογίου (ὁμαδικαὶ ψυχώσεις—ἀτυχεῖς συγκυρίαι—κακὴ μεταχείρισις ὑπὸ τῶν ὀργάνων τοῦ Κράτους— ἀτυχῆ θύματα), διὰ νὰ δικαιολογήσῃ καὶ νὰ συγκαλύψῃ τὴν ἀθρόαν ἐκ τῶν φυλακῶν ἔξοδον τῶν συμμοριτῶν; Καὶ ἔτι περαιτέρω: Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου ὑπερηφανεύεται ὅτι χάριν τῶν ἀτυχῶν θυμάτων διέταξεν αὐστηρὰς ἀνακρίσεις, διότι εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ τὸ ἐξωτερικὸν ἠκούσθησαν δῆθεν φωναὶ διαμαρτυρίας διὰ κακὴν μεταχείρισιν τῶν ἀτυχῶν αὐτῶν συμμοριτῶν, ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις γνωρίζει ὅτι αἱ φωναὶ αὐταὶ προέρχονται ἀπὸ τοὺς συνεταίρους των, οἱ ὁποῖοι τοὺς χρειάζονται διὰ νὰ τοὺς ξαναχρησιμοποιήσουν, ἢ καὶ ἐνδεχομένως ἀπὸ φίλους οἱ ὁποῖοι ἀκολουθοῦν κακὴν τακτικὴν καὶ θέλουν νὰ πειραματίζωνται διαρκῶς εἰς βάρος μας. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὑπόσχεσθε δικαιοσύνην καὶ ὅμως ἀποκαλεῖτε τοὺς θύτας θύματα. Δὲν ὑπάρχει δικαιοσύνη ἐκεῖ ποὺ μένει ἀτιμώρητον τὸ ἔγκλημα. Δὲν ὑπάρχει Κράτος Δικαίου περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. Σβῶλος καὶ προγραμματίζεται ἡ Κυβέρνησις. Δὲν ὑπάρχει ἰσοπολιτεία (ὅλα αὐτὰ εἶναι λέξεις κεναὶ) ὅταν καταντᾷ ὁ μὲν νομιμόφρων πολίτης νὰ ἐγκλείεται εἰς τὰς φυλακὰς διὰ συνήθη μικροπταίσματα, ὁ δὲ καθ’ ὑποτροπὴν κακοῦργος καὶ προδότης νὰ ἀφήνεται νὰ περιφέρεται ἐλεύθερος εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κοινωνίαν, διότι παίρνει κάθε λίγο καὶ λιγάκι ἀμνηστίαν καὶ τοιουτοτρόπως τοῦ δημιουργεῖται τὸ αἴσθημα τῆς ἀσυδοσίας καὶ καταντᾷ περισσότερον ἐπικίνδυνος εἰς τὴν Πατρίδα του καὶ εἰς τὸ κοινωνικὸν σύνολον. Ἐνῷ ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος ἡ Κυβέρνησις ἀναγνωρίζει, ὅτι ὑφίσταται ἔντασις εἰς τὰς διεθνεῖς σχέσεις, δηλαδὴ εἰς τὰς σχέσεις τῶν ἐλευθέρων ἀνθρώπων πρὸς τὴν κομμουνιστικὴν ἑστίαν τοῦ Κρεμλίνου καὶ ἐνῷ παραδέχεται ὅτι πρέπει νὰ τηρῶμεν ἄγρυπνον προσοχὴν διὰ τὴν ἀποτελεσματικὴν ὑπεράσπισιν τῆς δημοσίας τάξεως καὶ τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας, ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος ἀποφασίζει νὰ μειώσῃ τὰς ἐθνικὰς δυνάμεις καὶ νὰ ἀνοίξῃ τὰς φυλακὰς καὶ τὰ στρατόπεδα διὰ νὰ ἀπελευθερώσῃ πολλὲς χιλιάδες ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶναι βέβαιον ὅτι καὶ εἰς τὸ μέλλον, μόλις τοὺς δοθῇ ἡ εὐκαιρία, θὰ κάμουν ὅ,τι ἔκαμαν καὶ εἰς τὸ παρελθόν. Διότι αὐτὸ εἶναι τὸ μόνον νέον ἀλλὰ καὶ κύριον θέμα τῶν προγραμματικῶν της δηλώσεων καὶ τὸ θέμα αὐτὸ προσπαθεῖ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου νὰ τὸ περιτυλίξῃ καὶ νὰ τὸ προσφέρῃ μὲ πολλὴν εὐγένειαν καὶ ἐπιτηδειότητα εἰς τὸν ἑλληνικὸν λαὸν διὰ τὴν εὐτυχίαν του καὶ τὴν ἡσυχίαν του. Καθ’ ἡμᾶς, τοιαύτας ἀποφάσεις, οὔτε ὡς γενναιοψυχίαν ἠμποροῦμεν νὰ τὰς χαρακτηρίσωμεν, οὔτε ὡς ἐπιείκειαν ἐπιβεβλημένην. Τὰς θεωροῦμεν ἁπλούστατα καθαρὰν ἐνίσχυσιν τοῦ ἐχθροῦ διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ προετοιμάσῃ τὸν τέταρτον γῦρον μὲ περισσότερα ἔμπειρα στελέχη. Καὶ εἶναι καθαρὰ ἐνίσχυσις τοῦ ἐχθροῦ, διότι ἡ μάχη δὲν ἐτελείωσεν, εἴμεθα ἁπλῶς μὲ τὸ ὅπλον παρὰ πόδα, ὁ δὲ λεγόμενος ψυχρὸς πόλεμος, ὁ ὁποῖος δι’ ἡμᾶς τοὺς Ἕλληνας ὑπῆρξε πολὺ θερμὸς εἶναι ἕνα εἶδος σιωπηρᾶς ἀνακωχῆς μὲ βεβαιότητα ὅτι θὰ ξαναρχίσουν αἱ ἐχθροπραξίαι. Δὲν ἐπιτρέπεται εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν ἡ ἐνίσχυσις τοῦ ἐχθροῦ διὰ νέων στελεχῶν, τὰ ὁποῖα μάλιστα ἔχουν ἀποπερατώσει τὰς σπουδὰς των εἰς τὸν ὁμαδικὸν τόπον διαβιώσεώς των. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπικαλεῖσθε τὰς ἀμνηστίας τοῦ παρελθόντος διὰ νὰ δικαιολογήσετε τὴν νέαν, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ διδαχθῆτε ἀπὸ τὰ ἀποτελέσματα ἐκείνων, ὥστε οὔτε νὰ τολμᾶτε κἂν νὰ προφέρετε τὴν λέξιν ἀμνηστία. Μᾶς προξενεῖ ἰδιαιτέραν ἐντύπωσιν ὅτι εἰς τὸ νέον κατὰ τῆς Πατρίδος ἔγκλημα συμπράττει καὶ πρωτοστατεῖ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἐλησμόνησε τὸν κ. Παπανδρέου, ὅστις εἶχεν ἐναντιωθῆ εἰς τὴν ἀμνηστίαν. Καὶ ὄχι μόνον ἐλησμόνησε τὸν ἑαυτόν του ἀλλὰ καὶ ὑπενθύμισε χθὲς εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουν εἰς τὸ παρελθὸν ἀμνηστίαν, ὅτι δὲν ἔχουν δικαίωμα νὰ ὁμιλοῦν ἐναντίον ἐκείνων ποὺ αὐτοὶ ἔκαμαν χθές. Μά, κύριε Ἀντιπρόεδρε, ἐδιδάχθησαν ἀπὸ τὰ παθήματά τους καὶ γι’ αὐτὸ εἶναι σήμερον ἐναντίον πάσης ἀμνηστίας. Πρέπει, κύριοι, νὰ γνωρίζωμεν ὅτι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα συμβαίνουν σήμερον εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα ἐκείνων τὰ ὁποῖα συνέβησαν χθές, καὶ ὅτι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ συμβοῦν αὔριον θὰ εἶναι τὰ μοιραῖα ἐπακόλουθα ἐκείνων τὰ ὁποῖα συνέβησαν χθὲς ἐν συνδυασμῷ μὲ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα συμβαίνουν σήμερα. Συνεπῶς, ὅπως τὴν ἐπάθαμεν μὲ τὴν Βάρκιζαν, τὰς ἀποσυμφορήσεις καὶ τὰς ἀμνηστίας, ἀπὸ τὰς ὁποίας προῆλθον ὅλοι οἱ ἀρχηγοί, οἱ ὁδηγοὶ καὶ τὰ στελέχη τοῦ ἐπὶ τετραετίαν δράματος, ἔτσι καὶ τώρα, ἐὰν δώσετε νέαν ἀμνηστίαν, πρέπει νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι μεταξὺ αὐτῶν ποὺ θὰ κυκλοφορήσουν ἐλευθέρως, θὰ εἶναι καὶ οἱ αὐριανοὶ δήμιοι τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἔχομεν πλήρη συναίσθησιν τῶν κρισίμων περιστάσεων, τὰς ὁποίας διερχόμεθα, καὶ γνωρίζομεν ἀπόλυτα ὅτι, καὶ ὡς Κράτος καὶ ὡς Φυλή, διανύομεν τὴν πλέον κρίσιμον καὶ ἀποφασιστικὴν καμπὴν τῆς ἱστορίας μας καὶ τῆς ὑπάρξεώς μας. Εἴμεθα ἀκόμη εἰς τὸν πρόλογον τοῦ μεγαλυθέρου δράματος καὶ τῆς μεγαλυτέρας τραγωδίας, ἡ ὁποία ἐπαίχθη ποτὲ εἰς τὴν ἀνθρωπότητα, καὶ ἡ μοῖρα μᾶς ἔχει τοποθετήσει εἰς ἕνα ἀπὸ τὰ πλέον εὐπαθῆ ἐπίκεντρα τῶν δονήσεων, οἱ ὁποῖαι ἔγιναν καὶ θὰ γίνουν εἰς τὸν πλανήτην μας, καὶ εἰδικώτερον εἰς τὴν Εὐρώπην. Πρέπει πρὸ παντὸς νὰ πεισθῶμεν ὅλοι μας, ὅτι ὁ ἐχθρὸς ἐλλοχεύει παντοῦ καὶ ὅτι, καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἐργάζεται ἐντέχνως καὶ συνωμοτικῶς καὶ ὅτι θὰ ἐξακολουθῇ μέχρι τοῦ τρίτου παγκοσμίου πολέμου νὰ κρατῇ εἰς τὰς χεῖρας του ἑτοίμην τὴν δυναμίτιδα διὰ νὰ ἀνατινάξῃ, ὅταν τοῦ δοθῇ ἡ εὐκαιρία, εἰς τὸν ἀέρα ὁλόκληρον τὸ ἑλληνικὸν οἰκοδόμημα καὶ ὅλας ἐκείνας τὰς ἠθικὰς ἀξίας, εἰς τὰς ὁποίας ἡμεῖς, οἱ ἐλεύθεροι ἄνθρωποι, πιστεύομεν. Ἡ διαρκὴς καὶ προσεκτικὴ ἐπιτήρησις τοῦ ὑπούλου τούτου ἐχθροῦ καὶ ἡ ἄτεγκτος ἀπομόνωσίς του ἀπὸ ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς ἑλληνικῆς ζωῆς καὶ δραστηριότητος, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν λῆψιν μέτρων ριζοσπαστικῶν καὶ ἐπειγόντων διὰ νὰ ἐξαγάγωμεν τὴν ὑποφέρουσαν μᾶζαν ἀπὸ τὴν ἀθλιότητα καὶ τὴν σῆψιν, εἶναι ὁ μόνος τρόπος διὰ νὰ μὴ παραδοθῶμεν ἢ νὰ αὐτοκτονήσωμεν. Ἀπὸ τὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως τῶν ὀλίγων αὐτῶν ἡμερῶν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὰς προθέσεις τὰς ὁποίας μᾶς δείχνει μὲ τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις, δὲν πειθόμεθα ὅτι ἀντελήφθη τὸ εἶδος τῆς μάχης, τὴν ὁποίαν ὀφείλει νὰ συνεχίσῃ ἡ Πατρίς μας. Ὁ κομμουνισμός, ὡς θεωρία καὶ ὡς πρᾶξις (ἐφαρμογή), εἶναι ὀργάνωσις καθαρῶς συνωμοτικὴ καὶ ἐπαναστατικὴ καὶ ἀποβλέπει, κατὰ Χώρας μὲν εἰς τὴν κατάληψιν τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας, δηλαδὴ τῆς Κυβερνήσεως, ἐν τῷ Κόσμῳ δὲ εἰς τὴν ἐγκαθίδρυσιν τῆς δικτατορίας τοῦ προλεταριάτου. Κάνουν πολὺ κακὸν εἰς τὴν ἀνθρωπότητα καὶ προσφέρουν πολὺ κακὰς ὑπηρεσίας εἰς τὴν Πατρίδα των ὅσοι πιστεύουν ἢ ὑποστηρίζουν ὅτι ὑπάρχει τρόπος συνεννοήσεως μὲ τοὺς κομμουνιστὰς καὶ ὅτι συνεπῶς ἡ Ἑλλὰς πρέπει νὰ τὰ ἔχῃ καλὰ μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν καὶ ὄχι μονοπλεύρως μὲ τὴν Δύσιν, ὅπως ὑπεστήριξε χθὲς ὁ κ. Σοφιανόπουλος. Λυποῦμαι ὅτι ὁ κατὰ πάντα εὐφυὴς καὶ μορφωμένος κ. Σοφιανόπουλος ἐξακολουθεῖ νὰ ἐμμένῃ εἰς τὰς πρὸ τριάκοντα ἐτῶν δοξασίας του. Τὰ πράγματα ἀπὸ τότε ἔχουν ἀλλάξει, κ. Σοφιανόπουλε, ἐνῷ σεῖς ἐξακολουθεῖτε νὰ ἐπηρεάζεσθε ἀπὸ τὰ γεωπολιτικὰ καὶ γεωγραφικὰ δεδομένα καὶ ἔχετε μείνει στάσιμος. Τότε ποὺ ἡ Ρωσία ἦτο καὶ αὐτὴ ἕνα χριστιανικὸν Κράτος, ἐσκέπτοντο ὀρθῶς καὶ ἔπραττον ὀρθῶς οἱ Κυβερνῆται νὰ τὰ ἔχουν καλὰ καὶ μὲ τὴν Ρωσίαν. Ἀλλὰ τώρα ποὺ ἡ Ρωσία εἶναι κομμουνιστικὸν Κράτος καὶ κρατεῖ τὴν ἀνθρωπότητα εἰς τρόμον καὶ ἀγωνίαν, διότι ἐπιδιώκει τὴν ὑποδούλωσιν ὅλων καὶ τὴν ἐξαφάνισιν ὅλων ἐκείνων τῶν ἀνθρωπίνων ἀξιῶν, εἰς τὰς ὁποίας ἡμεῖς πιστεύομεν, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ ἔχωμεν ἡμεῖς καλά; Εἶναι ἀτύχημα ὅτι ἡ κομμουνιστικὴ Ρωσία εἶναι μεγάλη καὶ ἰσχυρὰ καὶ ὅτι ἠμπορεῖ νὰ μᾶς βλάψῃ, ὅπως καὶ μᾶς ἔβλαψε. Μὰ καὶ γι’ αὐτὸ ἡμεῖς στηριζόμεθα εἰς τοὺς Δυτικοὺς διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ σωθῶμεν ἐν τέλει. Ὁ κ. Σοφιανόπουλος μᾶς μετέφερε χθὲς τὰς ἐντυπώσεις του, τὰς ὁποίας εἶχεν ἀπὸ συνομιλίαν μὲ τὸν κ. Μολότωφ καὶ μᾶς ἐβεβαίωσεν ὅτι ἡ ἐπιθυμία τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως δὲν εἶναι νὰ καταστήσῃ τὴν Ἑλλάδα κομμουνιστικὴν ἐπαρχίαν, ἀλλὰ μόνον νὰ μὴ εἴμεθα προγεφύρωμα ἐναντίον της. Ἐλπίζω νὰ μὴ ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου νὰ τὰ πιστεύῃ αὐτὰ ποὺ μᾶς εἶπε στὰ σοβαρὰ ὁ κ. Σοφιανόπουλος διότι αὐτὸ ἀποτελεῖ ἄρνησιν τῆς κομμουνιστικῆς ἰδεολογίας. Ἀποτελεῖ ἀπεμπόλησιν ἐκ μέρους τῆς Ἑνώσεως Σοβιετικῶν Δημοκρατιῶν τῶν ἀρχῶν της καὶ τῶν σκοπῶν της. Ἀλλὰ ἐκτὸς τῆς συζητήσεως αὐτῆς τὴν ὁποίαν ἐπικαλεῖται ὁ κ. Σοφιανόπουλος, ὅλαι αἱ ἄλλαι πράξεις τῆς Ρωσίας μᾶς πείθουν περὶ τοῦ ἐναντίου. Ἡμεῖς τοὐναντίον πιστεύομεν ὅτι ἡ Ρωσία θὰ ἔκαμε τὸ πᾶν νὰ πάρῃ τὴν Ἑλλάδα διὰ νὰ δεσπόσῃ τῆς Ἀνατολικῆς λεκάνης τῆς Μεσογείου. Καὶ πιστεύομεν περαιτέρω ὅτι ἕνα σοβαρὸν σημεῖον τῆς διαστάσεως Τίτο–Στάλιν εἶναι καὶ τὸ ὅτι εἰς τὸ 1947, ὅταν ἀκόμη οἱ ἐλεύθεροι Λαοὶ ἐκοιμῶντο, ὁ Τίτο δὲν ἐβοήθησεν ὅσον ἔπρεπε διὰ νὰ ὁλοκληρωθοῦν οἱ στρατηγικοὶ σκοποὶ τοῦ Κρεμλίνου ἐπὶ Ἑλλάδος καὶ Βορείου Ἰταλίας, ὥστε, τὴν μὲν Ἑλλάδα νὰ κάμῃ ἐπαρχίαν τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, εἰς δὲ τὴν Βόρειον Ἰταλίαν νὰ δημιουργηθῇ ὁ δημοκρατικὸς ἐκεῖνος διάδρομος διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐτροφοδοτεῖτο ἡ μεγάλη γαλλικὴ ἐπανάστασις. Σᾶς εἶπα καὶ χθὲς ὅτι ὑπάρχει ἕνας κανών, ὁ ὁποῖος παρέμεινεν ἀδιάψευστος διὰ μέσου τῶν αἰώνων, καὶ ὁ ὁποῖος κανὼν λέγει ὅτι «μεταξὺ δύο ἰδεολογικῶς ἀντιθέτων κόσμων ἀποκλείεται ἡ συνεννόησις καί, ἂν τυχὸν ὑπάρξῃ τοιαύτη, θὰ εἶναι προσωρινὴ καὶ ἀπατηλή, ἐπὶ σκοπῷ κέρδους χρόνου καὶ ἀναζητήσεως καταλληλοτέρας εὐκαιρίας πρὸς δρᾶσιν. Ἀποκλειομένης οὕτω τῆς συνεννοήσεως ἀπομένει ὡς μοναδικὸς τρόπος συνεννοήσεως, ἡ ἐπιβολὴ τῆς θελήσεως τοῦ ἑνὸς ἐπὶ τοῦ ἑτέρου, δηλαδὴ ἡ «δύναμις». Ἐντεῦθεν, κύριοι, συνάγεται τὸ συμπέρασμα, ὅτι μὲ συμφωνίας καὶ ὑποχωρήσεις δὲν προφυλάσσεσθε ἀπὸ τὸν κομμουνισμὸν καὶ θὰ βγῆτε πάντα γελασμένοι. Μὲ τοὺς κομμουνιστὰς κανεὶς καλῆς πίστεως ἄνθρωπος καὶ κανὲν κράτος δὲν ἠμπορεῖ νὰ συνεννοηθῇ καὶ νὰ ἔχῃ, ἔστω καὶ σκιώδη ἐγγύησιν, ὅτι θὰ τηρηθῇ ἡ συμφωνία, διότι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συμφωνοῦν σήμερον, τὸ παραβαίνουν τὴν ἑπομένην καὶ εἰς τὴν πρώτην εὐκαιρίαν, ἐφόσον ἀποβλέπουν, μετὰ φανατισμοῦ, εἰς τὴν ἐπίτευξιν τῶν τελικῶν ἀντικειμενικῶν των σκοπῶν. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι, ἕνεκεν τῶν ὁποίων ὑποχρεούμεθα, ὄχι μόνον νὰ διαφωνήσωμεν, ὄχι μόνον νὰ ἀρνηθῶμεν ψῆφον ἀλλὰ καὶ νὰ διαμαρτυρηθῶμεν διὰ τὴν διαγραφομένην αὐτὴν ἐν τῇ πράξει καὶ εἰς τὰς κατευθυντηρίους προγραμματικὰς δηλώσεις πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, περὶ ἀθρόας ἐλευθερώσεως ἐξορίστων, ὑποδίκων ἢ καταδίκων, τοὺς ὁποίους θὰ χαρακτηρίσουν ἀκινδύνους ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ πάρουν τὴν ἐντολὴν νὰ ἀποφανθοῦν οὕτω. Δὲν εἶναι νοητὸν νὰ ὑπάρχουν ἀκόμη εἰς τὴν Μακρόνησον ἢ εἰς τὰς φυλακὰς ἀκίνδυνοι ἢ μεταμεληθέντες, ὅταν ἐξηντλήθη πᾶσα ἐπιείκεια ἐπὶ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως καὶ ὁ συμπολίτης μου κ. Ρέντης κατηγορήθη ὡς ὑπεράγαν ἐπιεικής. Μὲ τοὺς κομμουνιστὰς δὲν ἐπιτρέπεται, οὔτε ν’ ἀστειεύεσαι, οὔτε νὰ προχειρολογῇς. Ἡ ἀντιμετώπισις τοῦ κομμουνισμοῦ εἶναι ὁλόκληρος ἐπιστήμη, διότι ὁ κομμουνισμὸς εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ἀρρώστεια ψυχικὴ καὶ πνευματικὴ καὶ ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ἀντιμετώπισίν του προπαρασκευή, γνῶσις, ὀργάνωσις καὶ προσεκτικὴ ἐφαρμογὴ τῶν ἐνδεικνυομένων μέσων. Ἐξαιρέσει τῆς μικρᾶς ἡλικίας, ἡ ὁποία θέλει εἰδικὴν μεταχείρισιν, κατὰ τὰ ἄλλα οὔτε ὁμαδικαὶ ἀναμορφώσεις ἐπιτυγχάνονται, οὔτε ὁμαδικαὶ ἀποσυμφορήσεις καὶ ἀμνηστίαι δικαιολογοῦνται καὶ ἐπιτρέπονται. Χρειάζεται προσεκτικὴ παρακολούθησις καὶ εἰδικὴ μεταχείρισις τοῦ κάθε προσβεβλημένου ἀπὸ τὸν κομμουνισμὸν ἀτόμου, ἀπὸ πρόσωπα τὰ ὁποῖα γνωρίζουν τὸν κομμουνισμόν, ὅπως ἀκριβῶς συμβαίνει μὲ τοὺς ἰατροὺς τῶν νοσοκομείων καὶ μὲ τοὺς ἀσθενεῖς των. Ἔχετε ἰδῆ ποτὲ εἰς νοσοκομεῖον νὰ δίδεται τὸ ἴδιο διαιτολόγιον καὶ τὰ ἴδια φάρμακα εἰς ὅλους ἀνεξαιρέτως τοὺς ἀσθενεῖς; Καὶ τί θὰ ἐλέγατε καὶ τί θὰ ἐσκέπτεσθε ἐὰν ἐπληροφορῆσθε ὅτι μία ἐπιτροπὴ ἐξ Ὑπουργῶν ἢ ἡ Κυβέρνησις διέταξε σήμερον νὰ ἐξέλθουν ἐκ τοῦ «Εὐαγγελισμοῦ» ὅλοι οἱ ἀσθενεῖς, διότι νομίζει ὅτι ἀρκετὰ ἐθεραπεύθησαν; Καὶ ἔτι περαιτέρω: Τί θὰ ἐλέγατε ἐὰν ἡ Κυβέρνησις διέτασσε σήμερον ἐκ λόγων πολιτικῆς σκοπιμότητος, ν’ ἀφεθοῦν ἐλεύθεροι ὅλοι οἱ τρόφιμοι τοῦ Δημοσίου Ψυχιατρείου, διότι κατὰ τὴν αὐθαίρετον γνώμην της οἱ ἀσθενεῖς δὲν εἶναι ἐπικίνδυνοι; Οὕτω σκεπτομένη καὶ οὕτω πράττουσα ἡ Κυβέρνησις, οὔτε εἰς τὸ κοινωνικὸν σύνολον, ἀλλὰ καὶ οὔτε καὶ εἰς τοὺς ὑπ’ αὐτῆς εὐνοουμένους κομμουνιστὰς προσφέρει ὑπηρεσίας. Διότι ἡ μὲν κοινωνία ὑπόκειται εἰς κινδύνους καὶ εἰς μόλυνσιν ἀπὸ αὐτούς, αὐτοὶ δὲ ὁδηγοῦνται πρὸς νέας περιπετείας καὶ πρὸς βέβαιον θάνατον. Ἐδῶ βεβαίως δὲν ὁμιλοῦμεν διὰ τὰς περιπτώσεις τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι, εἴτε ἐκ τοπικοῦ φθόνου, εἴτε ἐκ λάθους, εἴτε ἐξ ὑπερβολικοῦ ζήλου, εἴτε βιαίως ἐχαρακτηρίσθησαν ὡς κομμουνισταὶ ἐνῷ οὔτε γνωρίζουν οὔτε καὶ θὰ μάθουν ποτὲ τί θὰ εἰπῇ κομμουνισμός. Διὰ τὰς περιπτώσεις αὐτὰς φρονοῦμεν ὅτι τὸ Κράτος ἐγκληματεῖ ὅταν τοὺς κρατῇ μέσα εἰς τοὺς μολυσμένους χώρους καὶ πρέπει τὸ ταχύτερον, ὄχι μόνον νὰ τοὺς ἀπομακρύνῃ ἐκεῖθεν διὰ νὰ μὴ μολυνθοῦν, ἀλλὰ καὶ νὰ τοὺς δώσῃ καὶ πᾶσαν ἠθικὴν ἱκανοποίησιν διότι αὐτὸ ἀπαιτεῖ ἡ δικαιοσύνη καὶ τὸ ἑλληνικὸν φιλότιμον. Εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτὰς πρέπει νὰ προσθέσωμεν καὶ μίαν ἄλλην περίπτωσιν πολὺ σοβαράν. Εἶναι ἡ περίπτωσις τοῦ κοινοῦ ἐγκλήματος καὶ τοῦ κοινοῦ ἐγκληματίου, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸν κομμουνισμὸν καὶ ὅμως διὰ νὰ ὑπαχθῇ καὶ αὐτὸς εἰς τὴν προστασίαν τῶν ἰσχυρῶν, φορεῖ καὶ αὐτὸς ἕνα ἰδεολογικὸν μανδύαν καὶ ἰσχυρίζεται ὅτι εἶναι κομμουνιστὴς καὶ ὅτι συνεπῶς καὶ τὰ ἐγκλήματά του ἔχουν ὡς ἐλατήριον τὴν ἰδεολογίαν. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κατήρτιζε στατιστικὴν τῶν κοινῶν ἀδικημάτων καὶ ἐγκλημάτων, θὰ ἐβλέπαμεν ὅτι ἂν καὶ θὰ ἔπρεπεν αὐτὰ ἕνεκα τοῦ πολέμου νὰ παρουσιάζουν αὔξησιν, ὅμως παρουσιάζουν ἐλάττωσιν. Νὰ γιατὶ ὅλοι οἱ ἐγκληματίαι τὸ ρίχνουν εἰς τὴν ἰδεολογίαν. Ἀλλὰ εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ ὀρθὰ καὶ ὡραῖα θὰ μᾶς ἀντιτάξουν οἱ ἐλεγχόμενοι σήμερον ὅτι τὸ διεθνὲς κλῖμα ὑποδεικνύει, διὰ λόγους τοὺς ὁποίους αὐτὸ γνωρίζει, καὶ πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν γενικωτέρων ἐθνικῶν συμφερόντων, καθὼς καὶ τῶν συμφερόντων τῆς ἀνθρωπότητος, νὰ δώσωμεν εἰς τὴν Ἑλλάδα μὲ τὰ συγχωροχάρτια περισσότεραν δημοκρατικὴν ἐπιφάνειαν διὰ νὰ ἠμποροῦν νὰ συνεννοηθοῦν μαζί μας οἱ γείτονές μας, ἢ δὲν γνωρίζω διὰ ποίους ἄλλους λόγους. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δικαιούμεθα ἐκ λόγων στοιχειώδους αὐτοαμύνης νὰ ἐρωτήσωμεν. Ποῦ πηγαίνομεν; Ποῦ ὁδηγούμεθα; Κύριοι Βουλευταί. Εἰς οὐδεμίαν ἄλλην ἐλευθέραν χώραν τῆς Εὐρώπης, τῆς Ἀμερικῆς καὶ τῆς Μεγάλης Βρεταννίας ἐξαπελύθη ἡ κομμουνιστικὴ ἐπανάστασις εἰς τὴν ἔκτασιν καὶ τὴν ἀγριότητα τῆς Ἑλλάδος (ἐξαίρεσις Ἱσπανία κλπ.). Δυνάμεθα μάλιστα βασίμως νὰ ὑποστηρίξωμεν ὅτι μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔγινε κομμουνιστικὴ ἐπανάστασις, ἡ ὁποία διήρκεσεν ὁλόκληρα ἔτη καὶ δὲν ὑπάρχει χαράδρα ἢ κορυφογραμμὴ ποὺ νὰ μὴ ἔχῃ ποτισθῆ μὲ ἄφθονον αἷμα καὶ δὲν ὑπάρχει οἰκογένεια χωρὶς θύματα ἀπὸ τὸ πρωτοφανὲς εἰς ἀγριότητα κομμουνιστικὸν τοῦτο πείραμα. Τοῦτο σημαίνει, ὅτι ἂν ὑπάρχουν ἄνθρωποι, ἐν τῷ κόσμῳ, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἰδίαν ἀντίληψιν καὶ συνεπῶς καὶ ἔγκυρον γνώμην τοῦ τί σημαίνει κομμουνισμὸς ἐν τῇ πράξει, αὐτοὶ εἶναι οἱ Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι τὸν ἔζησαν καὶ τὸν ἐγνώρισαν. Ἑπομένως οἱ ἄλλοι τοῦ λεγομένου διεθνοῦς κλίματος, ὁσονδήποτε ὑψηλὰ καὶ ἂν ἵστανται, ἔρχονται δεύτεροι. Καὶ ἂν τυχὸν ἐπιμένουν νὰ δίδουν αὐτὰς τὰς συμβουλάς, ἀπὸ τὴν ἀξίαν τῆς Κυβερνήσεως ἐξαρτᾶται νὰ τοὺς πείσῃ ὅτι ἔχουν ἄδικον καὶ ὅτι πρέπει νὰ σταματήσουν οἱ ἐπικίνδυνοι πειραματισμοί. Αὐτοὶ βεβαίως συγχωροῦνται νὰ εἶναι καὶ ὀλίγον θεωρητικοὶ εἰς τὰς σκέψεις των καὶ εἰς τὰς κρίσεις των. Συγχωροῦνται ἐπίσης νὰ συζητοῦν εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ τὰ περιοδικὰ τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατὰ τῆς κομμουνιστικῆς κοσμοθεωρίας, ὅπως ἐπίσης συγχωροῦνται νὰ εἶναι μεγαλόψυχοι καὶ νὰ ἀναζητοῦν καὶ νέους πειραματισμούς. Ἡ Ἀμερικὴ καὶ ἡ Ἀγγλία δὲν ἔχουν ὑποστῆ ἀκόμη εὐτυχῶς κομμουνιστικὴν ἐπανάστασιν, ὁ δὲ πλοῦτος των, τὰ μέσα των καὶ ἡ δύναμίς των τοὺς ἐπιτρέπουν νὰ χαράσσουν μακρᾶς πνοῆς προγράμματα ἀντιμετωπίσεως τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ νὰ εἶναι καὶ ἐπιεικεῖς καὶ ἐξόχως δημοκρατικοὶ καὶ φιλελεύθεροι εἰς τὰ μέτρα των ἐναντίον τῶν κομμουνιστῶν. Ἡμεῖς ὅμως οἱ ὁποῖοι ἐγνωρίσαμεν καὶ ἐζήσαμεν τὸν κομμουνισμόν, καὶ τῶν ὁποίων αἱ δυνατότητες δὲν ἐπιτρέπουν εὐρυχωρίας, εἶναι ποτὲ δυνατὸν νὰ ἐλπίζωμεν ὅτι θὰ ὑπάρξωμεν αὔριον ἐὰν δώσωμεν εἰς τοὺς κομμουνιστὰς τὴν ἐντύπωσιν τῆς ἀσυδοσίας καὶ τῆς ἀτιμωρησίας; Καὶ ὅταν, μὲ τὰς διαφορὰς αὐτὰς ποὺ ἔχομεν ἡμεῖς ἐν συγκρίσει μὲ τοὺς Ἀμερικανούς, ἐν τούτοις αἱ ἐφημερίδες ἀναγράφουν ὅτι ἐτιμωρήθη εἰς τὴν Ἀμερικὴν μὲ ἑπταετῆ φυλάκισιν ἕνας μετανάστης Αὐστραλὸς κατηγορηθεὶς ὅτι ὅταν εἰσῆλθεν εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας ἀπέκρυψε νὰ δηλώσῃ ὅτι ἐμφορεῖται ἀπὸ κομμουνιστικὰ αἰσθήματα, δικαιοῦμαι νὰ ἐρωτήσω κατὰ ποίαν λογικὴν ἀξιοῦται ἀπὸ ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι ἐσφάγημεν, νὰ βγάλωμεν ἀπὸ τὰς φυλακὰς τοὺς δημίους μας καὶ τοὺς σφαγεῖς μας διὰ νὰ μᾶς ξανασφάξουν; Περὶ ἑνὸς πράγματος πρέπει νὰ πεισθοῦν ὅλοι. Ὅτι οἱ δημοκρατικοὶ θεσμοί, ἡ ἐλευθερία καὶ ἡ ἀνθρωπίνη ἀξιοπρέπεια δὲν κινδυνεύουν ἐὰν διατηροῦμεν τοὺς κομμουνιστὰς ἀπομονωμένους ἀπὸ τὸ κοινωνικὸν σύνολον. Τοὐναντίον κινδυνεύουν οἱ θεσμοὶ αὐτοὶ ἐὰν ἀφήσωμεν ἐλευθέρους καὶ μάλιστα χωρὶς παρακολούθησιν τὰ ὄργανα αὐτὰ τοῦ Κρεμλίνου καὶ τῆς Κόμινφορμ. Χρειάζεται πολλὴ προσοχὴ ἵνα μὴ δημιουργηθῇ καὶ εἰς τὰ ἐντεταλμένα τὴν παρακολούθησιν τῶν κομμουνιστῶν καὶ τῆς κομμουνιστικῆς δράσεως ὄργανα, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις ἡ ἐντύπωσις ὅτι ἀντλοῦν εἰς πίθον Δαναΐδων, ὁπότε δημιουργεῖται ἡ ἀηδία, ἡ ἀπογοήτευσις καὶ ἡ χαλάρωσις πρὸς τὴν ἐπαγρύπνησιν πρὸς τὴν ὁποίαν κυρίως ἀποβλέπουν οἱ κομμουνισταί. Καὶ ἡ περίπτωσις αὐτὴ εἶναι ἡ σημαντικωτέρα πασῶν διότι ἀλλοίμονον ὅταν ὁ στρατὸς καὶ αἱ ἀσφάλειαι κουρασθοῦν ἢ ἀηδιάσουν. Ἀλλά, κύριοι, εἰς ὅλα αὐτὰ θέλω νὰ προσθέσω ὅτι ὁ κομμουνισμὸς δὲν καταπολεμεῖται μόνον μὲ ἀστυνομικὰς διώξεις, μὲ στρατοδικεῖα καὶ μὲ τουφεκισμούς. Θὰ ἔχετε περὶ αὐτοῦ πεισθῆ ἀπὸ τὸ ἄφθονον αἷμα ποὺ ἐχύθηκε χωρὶς νὰ τὸν ἐλαττώσετε, ἐνῷ ἡμεῖς χωρὶς δάκρυα, χωρὶς οὔτε μία σταγόνα αἵματος, κατωρθώσαμεν νὰ τὸν γελοιοποιήσωμεν καὶ ὄχι νὰ τὸν καταστήσωμεν ἁπλῶς ἀκίνδυνον. Αὐτὰ ἀποτελοῦν τὰ κατασταλτικὰ μέτρα, ἐνῷ κυρίως ἔχουν ἀξίαν καὶ σημασίαν τὰ προληπτικά, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐθνοσωτήρια. Χρειάζονται εὐρύταται κοινωνικαὶ μεταρρυθμίσεις, χρειάζονται νόμοι προστατευτικοὶ διὰ τοὺς ἐργάτας, τοὺς ἀγρότας καὶ γενικώτερον διὰ τὴν ἐν ἀπαθλιώσει μᾶζαν, ἡ ὁποία σήμερον ἀνέρχεται εἰς τὸ ἓν τρίτον τοῦ πληθυσμοῦ καὶ ἡ ὁποία, ἐὰν συνεχισθῇ ἡ παρατηρουμένη ἀδιαφορία διὰ τὴν καλυτέρευσίν της, θὰ ἀπαθλιωθῇ ἀκόμη περισσότερον καὶ θὰ ἔχωμεν σοβαρωτάτας καὶ ἐπικινδύνους ἐκδηλώσεις, τώρα μάλιστα ποὺ διὰ τῆς ἀμνηστίας θὰ αὐξηθοῦν οἱ ἰνστρούχτορες διὰ νὰ ἀγκαλιάσουν τὰς οἰκονομικὰς ἐπιδιώξεις τῶν τάξεων καὶ νὰ τὰς κατεβάσουν εἰς ἀπεργίας κλπ. Οἱ Σύμμαχοί μας καὶ χρηματοδόται μας Ἀμερικανοί, οἱ ὁποῖοι φημίζονται ὡς δεινοὶ εἰς τὴν στατιστικήν, ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζουν τὰς μελέτας των καὶ τὰς ἀποφάσεις των, ἔχουν φαίνεται παραλείψει νὰ κάμουν τὴν στατιστικὴν τῆς ἀπηθλιωμένης μάζης τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐὰν εἴχωμεν τοιαύτην στατιστικήν, θὰ ἦτο πολὺ εὔκολον νὰ ἀντιληφθῶμεν τὸ τί πρέπει νὰ γίνῃ ἀμέσως εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐὰν θέλωμεν νὰ συνεχίσωμεν τὴν ἐθνικήν μας ζωὴν καὶ νὰ ἐκπληρώσωμεν καὶ τὸν ρόλον μας. Ὅ,τι ἐπετεύχθη μέχρι σήμερον εἰς τὴν Ἑλλάδα μὲ τὴν Ἀγγλικὴν καὶ ἰδίᾳ μὲ τὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν εἶναι ὅτι κατωρθώσαμεν νὰ σταθοῦμε εἰς τὰ πόδια μας, καὶ ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ νικήσωμεν τὸν ἔνοπλον συμμοριτισμὸν καὶ νὰ δημιουργήσωμεν τὴν σημερινὴν ἀσφάλειαν τοῦ Κράτους, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ ἀνακουφίσωμεν κάπως τὸν Λαὸν ἀπὸ τὴν ἀθλιότητα καὶ νὰ τὸν διατηρήσωμεν εἰς τὴν ζωήν. Τὸ ἐπιτευχθὲν ἔργον εἶναι μεγάλο καὶ γι’ αὐτὸ εὐγνωμονοῦμεν βαθύτατα τοὺς Συμμάχους μας, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀρκετόν. Πρέπει νὰ προχωρήσωμεν περαιτέρω καὶ νὰ ἐνισχύσωμεν τὸν Λαὸν διὰ νὰ ἀναρρώσῃ καὶ νὰ ὀρθοποδήσῃ, διότι ὁ Λαὸς δὲν ἔχει ἀναρρώσει, ὅπως κακῶς καὶ ἐσφαλμένως διαπιστώνουν εἰς τὸ περίφημον πρακτικὸν τῶν 4 Ἀρχηγῶν οἱ συντάκται του εὑρισκόμενοι, οὕτως εἰπεῖν, εἰς διαφωνίαν μὲ τὸν κ. Γκρέϊντυ, ὁ ὁποῖος διαπιστώνει ἁπλῆν ἀνακούφισιν ἐκ τῆς ἀθλιότητος. Ἐκτὸς ἂν οἱ συντάκται τοῦ πρακτικοῦ κρίνουν ἐκ τῶν ἰδίων, διότι πράγματι πολλοὺς ἑκατομμυριούχους καὶ πολλοὺς βαθυπλούτους ἔχει τὸ ἀριστερίζον Κέντρον, ἐνῷ ἡ ἄκρα δεξιὰ δὲν ἔχει οὔτε καλύβην. Ἀλλὰ ἀνακούφισις ἐκ τῆς ἀθλιότητος δὲν σημαίνει ὅτι ἐξέλιπεν ἡ ἀθλιότης καὶ δι’ αὐτὸ ὁ ἑλληνικὸς Λαὸς ὑπεδέχετο τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς μεγάλης Ἀμερικανικῆς Δημοκρατίας κ. Γκρέϊντυ, κατὰ τὰς περιοδείας του, ὡς τὸν ἐκπρόσωπον τῆς Χώρας ἐκείνης ἀπὸ τὴν ὁποίαν ζητεῖ, παρακαλεῖ καὶ ἀναμένει τὴν συνέχισιν τῆς βοηθείας μέχρις ὅτου ἐξέλθῃ ὁριστικῶς ἀπὸ τὴν ἀθλιότητα καὶ ὀρθοποδήσῃ. Κύριοι, εἶναι γνωστὸν ὅτι κάθε ἐθνικὴ οἰκονομία ἔχει ὡρισμένα ὅρια, ἐντὸς τῶν ὁποίων ἐπιτρέπεται νὰ ζήσῃ ὡρισμένος ἀριθμὸς κατοίκων. Οἱ ἄλλοι ἢ πρέπει νὰ ἀποθάνουν, ἢ πρέπει νὰ ὑποσιτίζωνται ἢ πρέπει νὰ γίνουν κομμουνισταὶ καὶ νὰ ἐπιδιώξουν τὴν ἀνατροπὴν τοῦ ἰσχύοντος οἰκονομικοῦ συστήματος. Ἡ ἑλληνικὴ οἰκονομία, λόγῳ τοῦ πολέμου καὶ τῶν μετέπειτα συμφορῶν, ἔγινε περισσότερον ἀναιμικὴ καὶ συνεπῶς περισσότερον ἀνεπαρκὴς καὶ ἀνίκανος νὰ συντηρήσῃ ὅλον τὸν πληθυσμόν της. Ὀρθῶς ἑπομένως οἱ Ἀμερικανοὶ μελετοῦν καὶ ἐπιδιώκουν νὰ δημιουργήσουν νέας παραγωγικὰς ἐπιχειρήσεις καὶ νὰ ἐκμεταλλευθοῦν εὐρύτερον τοὺς φυσικοὺς πόρους τῆς Χώρας, ὥστε νὰ κατορθώσῃ ἡ Ἑλλὰς νὰ καταστῇ αὐτάρκης καὶ νὰ μὴ ἔχῃ ἀνάγκην ἐξωτερικῆς βοηθείας. Καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ λεγόμενον πρόβλημα τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ τοῦτο πρέπει νὰ τηρηθοῦν δύο βασικαὶ προϋποθέσεις. Ἡ μία εἶναι νὰ διατηρηθῇ καὶ νὰ αὐξηθῇ εἰς τὸν Λαὸν τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας, ἡ δὲ ἄλλη εἶναι νὰ διατηρηθῇ εἰς ὑποφερτὸν ἐπίπεδον ζωῆς τὸ τμῆμα ἐκεῖνο τοῦ Λαοῦ, τὸ ὁποῖον ἔχει σήμερον εἰσόδημα λιμοκτονίας. Τὸ πρῶτον δὲν τὸ ἐξυπηρετεῖ ἡ Κυβέρνησις μὲ τὰ μέτρα τῆς ἀμνηστίας, διὰ δὲ τὸ δεύτερον, δυστυχῶς, εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις οὐδαμοῦ ἀνευρίσκομεν θετικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα νὰ μᾶς βεβαιοῦν καὶ νὰ μᾶς πείθουν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐσκέφθη πῶς θὰ θρέψῃ τὸν Λαόν της μέχρι τῆς ἐποχῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Χώρα θὰ γίνῃ αὐτάρκης, μέχρι δηλαδὴ τῆς ἀποδόσεως τῶν ἔργων τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Καὶ ὅμως ἡ πρώτη ὑποχρέωσις παντὸς εὐνομουμένου Κράτους εἶναι νὰ θρέψῃ τὸν πληθυσμόν του, διότι ἂν τὸ παραλείψῃ αὐτό, μεταβάλλεται μοιραίως (συνειδητὰ ἢ ἀσυνείδητα) εἰς στρατολόγον τοῦ κομμουνισμοῦ. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁ κομμουνισμὸς ὁμοιάζει σὰν τὸ σκουλήκι, τὸ ὁποῖον μεγαλώνει καὶ πολλαπλασιάζεται μέσα εἰς τὴν σῆψιν, καὶ ἡ ἀθλιότης καὶ ἡ ἀποβιταμίνωσις δημιουργοῦν τὸ κατάλληλον ἔδαφος διὰ νὰ καλλιεργηθῇ τὸ μικρόβιον τοῦ κομμουνισμοῦ. Πρέπει νὰ ἀντιληφθῶμεν ὅλοι μας ὅτι εἶναι τόση ἡ ἀθλιότης ὥστε νὰ μὴ ἀποτελῇ ὑπερβολὴν ἐὰν εἴπωμεν, ὅτι καθήμεθα ἐπὶ κοινωνικοῦ ἡφαιστείου, ἑτοίμου νὰ ἐκραγῇ μὲ βαρυτάτας συνεπείας. Πολλοὶ ἐκ τῶν κ. κ. συμπραττόντων Ἀρχηγῶν ἔδωσαν προεκλογικῶς ὑποσχέσεις περὶ ἱκανοποιήσεως δικαίων αἰτημάτων διαφόρων τάξεων καὶ κατηγοριῶν, αἱ ὁποῖαι πράγματι ἔχουν ἀνάγκην βοηθείας καὶ στοργῆς ἀπὸ τὸ Κράτος. Ἀλλὰ σήμερον ὅλα αὐτὰ πρέπει νὰ τὰ σταματήσουν, διότι ὅλα τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως ἀποβλέπουν εἰς τὴν ἀνεύρεσιν δραχμῶν διὰ τὴν χρηματοδότησιν τοῦ μεγαλοπνόου προγράμματος τῆς κατασκευῆς νέων ἐργοστασίων ἠλεκτροπαραγωγῆς, τῆς ἱδρύσεως νέων βιομηχανιῶν κλπ., ἐκ τῶν ὁποίων προσδοκᾶται ἡ μελλοντική μας αὐτάρκεια. Ἡμεῖς νομίζομεν ὅτι ἡ ἀκολουθουμένη κατεύθυνσις δὲν εἶναι ἡ ἀπολύτως ὀρθὴ καὶ ὅτι θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ἀκολουθηθῇ μία μέση ὁδός, ὥστε καὶ ταῦτα δεῖ ποιεῖν κἀκεῖνα μὴ ἀφιέναι. Νομίζω ἐπίσης ὅτι ἡ ἐπέκτασις τοῦ σχεδίου Μάρσαλ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔστω καὶ κατ’ ἐξαίρεσιν μέχρι τοῦ 1954 διὰ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς ἀνασυγκροτήσεως, εἶναι αἴτημα δίκαιον καὶ ὀρθὸν καὶ πρέπει νὰ τὸ ἐπιτύχῃ ἡ Κυβέρνησις, διότι ἡ Ἑλλὰς ὁλόκληρον τὴν διετίαν τὴν κατηνάλωσεν εἰς σκληροὺς ἀγῶνας, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τέλους δὲν ἐπέτρεπον τὴν ἵδρυσιν βιομηχανιῶν κλπ., ὅπως συνέβη μὲ τὰ ἄλλα Κράτη τὰ ὁποῖα ἀνασυγκροτοῦνται ἐν εἰρήνῃ καὶ ὁμαλῶς, διότι καὶ ἂν ἐπεχειρεῖτο νὰ κατασκευασθοῦν θὰ εἶχον ἀνατιναχθῆ εἰς τὸν ἀέρα καὶ μάλιστα κατὰ προτίμησιν ἀπὸ τοὺς κομμουνιστάς. Δὲν γνωρίζομεν διὰ ποῖον λόγον ἡ Κυβέρνησις ἠσθάνθη τὴν ἀνάγκην νὰ χρωματίσῃ ἰδιαιτέρως, καὶ μάλιστα κατὰ τρόπον ἔντονον εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις, ὅτι ἡ θέσις μας εἶναι παρὰ τὸ πλευρὸν τῶν Δυτικῶν Δημοκρατιῶν. Ἡ τοποθέτησίς μας αὐτὴ εἶναι πολὺ παλαιά, διότι εἶναι μία ρεαλιστικὴ τοποθέτησις, εἶναι μία ἀλήθεια ἀπὸ τὴν ὁποίαν δὲν δυνάμεθα νὰ ἀπομακρυνθῶμεν καὶ συνεπῶς εἶναι περιττὸν νὰ τὴν ἐπαναλαμβάνωμεν καὶ μάλιστα κατὰ τρόπον ἔντονον, ὁ ὁποῖος τότε μόνον δικαιολογεῖται ἐὰν ἡ νέα Κυβέρνησις τοῦ λεγομένου Κέντρου ὑπῆρχε φόβος νὰ γεννήσῃ ἀμφιβολίας, ἢ ἐὰν τυχὸν ἐπιστεύσαμεν ὅτι αἱ Χῶραι τῆς Δύσεως ἀδιαφοροῦν διὰ τὴν θέσιν μας, ἢ ὅτι τυχὸν τοὺς εἴμεθα βάρος. Ἀλλὰ αὐτὸ οὔτε συνέβη οὔτε πρόκειται νὰ συμβῇ, διότι αἱ σχέσεις μας καὶ ἡ συμμαχία μας στηρίζονται ἐπὶ τῆς δυνάμεως τῶν πραγμάτων, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐκπηγάζει καὶ ἡ ἀπόλυτος ταὐτότης τῶν συμφερόντων. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον οἱ Ἄγγλοι καὶ οἱ Ἀμερικανοὶ μᾶς ἐβοήθησαν καὶ θὰ μᾶς βοηθήσουν καὶ εἰς τὸ μέλλον, ἀφ’ ἑνὸς μὲν διὰ νὰ παραμείνωμεν ἐκτὸς τοῦ σιδηροῦ παραπετάσματος καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ συντελέσωμεν καὶ ἡμεῖς, κατὰ τὸ δυνατὸν ἔστω καὶ ἠθικῶς, εἰς τὴν βαθμιαίαν καὶ ὁμαλὴν ἀναδίπλωσιν τοῦ παραπετάσματος, ὥστε νὰ ἀποκτήσουν ἐλευθερίαν καὶ δημοκρατικοὺς θεσμοὺς καὶ αἱ Χῶραι ἐκεῖναι τῶν Βαλκανίων καὶ τῆς Κεντρικῆς καὶ Ἀνατολικῆς Εὐρώπης, αἱ ὁποῖαι δεινῶς δοκιμάζονται ἀπὸ τὸν ὁλοκληρωτικὸν κομμουνισμόν. Ὁ μόνος τρόπος διὰ νὰ μὴ ὑποστῇ ἡ ἀνθρωπότης τὰς ἄνευ προηγουμένου καταστρεπτικὰς συνεπείας τοῦ τρίτου παγκοσμίου πολέμου, ὁ μόνος τρόπος διὰ νὰ ἀναβληθῇ εἰς τὸ πολὺ ἀπώτερον μέλλον καὶ διὰ νὰ ὑπάρξῃ διὰ πολλὰ ἔτη εἰρήνη, τῆς ὁποίας τόσον ἔχουν ἀνάγκην οἱ ἄνθρωποι, εἶναι νὰ ἀποχωρήσουν ἀπὸ τὴν Εὐρώπην αἱ δυνάμεις τοῦ σκότους καὶ τῆς βίας, εἶναι δηλαδὴ νὰ ἀπωθηθῇ τὸ σιδηροῦν παραπέτασμα καὶ νὰ ἀπολυτρωθοῦν τὰ 150 ἑκατομμύρια τῶν Εὐρωπαίων, τὰ ὁποῖα στενάζουν κάτω ἀπὸ πρωτοφανῆ δουλείαν ἐξ αἰτίας διαπραχθέντων κολοσσιαίων σφαλμάτων. Ἡ ἄνευ πολέμου βαθμιαία καὶ εἰρηνικὴ ἀναδίπλωσις τοῦ σιδηροῦ παραπετάσματος, ὥστε νὰ φθάσῃ εἰς τὰ παλαιὰ τῆς Ρωσίας σύνορα, εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐξυπηρετεῖ πραγματικὰ καὶ τὴν ἀνθρωπότητα καὶ τὴν Ρωσίαν. Ἀλλὰ θὰ τὸ ἀντιληφθῇ καὶ θὰ τὸ πιστεύσῃ τὸ Κρεμλῖνον μὲ τοὺς δογματισμούς του καὶ μὲ τὴν περίεργον καὶ μονολιθικὴν τεχνοτροπίαν του, ἡ ὁποία τοὺς ὠθεῖ εἰς κοσμοκρατορίαν; Ἐὰν ἀντιληφθοῦν τὸ συμφέρον τους, τότε σῴζονται καὶ ἡ ἀνθρωπότης καὶ ἡ Ρωσία καὶ ἡ εἰρήνη. Ἐὰν ὄχι, τότε ἐπιφυλάσσονται εἰς τὴν ἀνθρωπότητα πολὺ σκοτεινὲς ἐποχές. Μέσα εἰς αὐτὸ τὸ γενικὸν πλαίσιον τοποθετεῖται καὶ ἡ ὑπόθεσις τῆς Πατρίδος μας. Ἡ Ἑλλὰς διὰ μέσου τῶν αἰώνων διεφύλαξε τὴν κιβωτὸν τοῦ ἰδεαλισμοῦ καὶ τῆς ἀνθρωπίνης ἀξιοπρεπείας ἐναντίον τῆς ὕλης καὶ τῶν δυνάμεων τοῦ σκότους, δι’ αὐτὸ καὶ κατώρθωσε νὰ δώσῃ εἰς τὴν ἀνθρωπότητα δύο πολιτισμούς: τὸν ἀρχαῖον ἑλληνικὸν καὶ τὸν μεσαιωνικὸν ἢ βυζαντινόν. Καὶ ὁ λεγόμενος σήμερον εὐρωπαϊκὸς πολιτισμὸς δὲν εἶναι παρὰ τὸ ὑπόλοιπον τῶν ἰδικῶν μας πολιτισμῶν. Ἢ Πατρίς μας εἶναι τοποθετημένη εἰς τὴν γέφυραν μεταξὺ τῆς Ἀνατολῆς καὶ τῆς Δύσεως. Εἶναι συνεπῶς μοιραῖον, ὁσάκις ἡ Ἀνατολὴ ἐπιχειρεῖ νὰ κατακτήσῃ τὴν Εὐρώπην, νὰ περνᾷ καὶ ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, καὶ ἐὰν ἡ Ἀνατολὴ εἶναι ἰσχυροτέρα τῆς Δύσεως, τότε λαμβάνει χώραν τὸ φαινόμενον τῆς παλιρροίας καὶ ἡ Ἑλλὰς κατακλύζεται καὶ ὑποδουλοῦται. Ὅταν πάλιν ἡ Δύσις ὑπερισχύῃ τῆς Ἀνατολῆς—τότε σημειοῦται τὸ φαινόμενον τῆς ἀμπώτιδος —οἱ εἰσβολεῖς ἀποσύρονται καὶ ἡ Ἑλλὰς ἀναγεννᾶται ἐκ τῆς τέφρας. Αὐτὴ ἡ ἱστορία ἐπαναλαμβάνεται ἐπὶ τρεῖς χιλιάδες χρόνια καὶ διαρκεῖ ὅσον καὶ ἡ ἱστορία τῆς Ἑλλάδος. Ἐντεῦθεν συνάγεται τὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ θέσις μας εἶναι πάντοτε παρὰ τὸ πλευρὸν τῶν ἐλευθέρων Λαῶν διὰ τὴν ὑπεράσπισιν καὶ ὑποστήριξιν τῶν ἰδεωδῶν τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς δημοκρατίας, ὑπὲρ τῶν ὁποίων πάντοτε ὑπερεμαχήσαμεν, ἀδιαφοροῦντες διὰ τὰς ὑλικὰς καταστροφάς. Σήμερον ἡ Ἑλλὰς εὑρίσκεται καὶ πάλιν εἰς τὰς προωθημένας προφυλακὰς τῶν ἐλευθέρων Λαῶν καὶ γειτνιάζει καθ’ ὅλον τὸ μῆκος τῶν συνόρων της μὲ Κράτη τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐφαρμόσει τὸ κομμουνιστικὸν σύστημα, ἀδιάφορον ἂν ἡ Γιουγκοσλαυΐα πιστεύῃ, ὡς ἰσχυρίζεται, εἰς τὸν ἐθνικὸν κομμουνισμόν, ἐνῷ τὰ ἄλλα Κράτη τοῦ σιδηροῦ παραπετάσματος ὑπηρετοῦν τὸν διεθνῆ κομμουνισμόν. Δὲν εἶναι τοῦ παρόντος νὰ ἐξετάσωμεν ποία εἶναι ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν δύο κομμουνισμῶν, ἀρκούμεθα μόνον νὰ εἴπωμεν ὅτι ὁ κομμουνισμὸς εἶναι ἕνας καὶ μόνος καὶ ὅτι ὡς ἐθνικὸς κομμουνισμὸς δὲν εὐσταθεῖ. Αὐτὸ δι’ ἡμᾶς ἔχει μεγάλην σημασίαν νὰ τὸ γνωρίζωμεν, διότι ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ ἔγκεινται καὶ αἱ ἐλπίδες τῶν ἐπαφῶν, τὰς ὁποίας θὰ κάμωμεν μὲ τὴν γείτονά μας Γιουγκοσλαυΐαν καὶ οἱ φόβοι τῶν ἀπροόπτων καὶ τῶν κινδύνων ὑπὸ τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ προφυλασσώμεθα. Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον θ’ ἀρχίσῃ ἀπὸ σήμερον καὶ τὸ ὁποῖον θ’ ἀπασχολήσῃ ἐνδεχομένως τὸν Λαόν, τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, πρὸς τοὺς ὁποίους ἄλλως τε ἀπηυθύνθη καὶ ὁ ἀξιότιμος πρεσβευτὴς τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν κ. Γκρέϊντυ διὰ τῆς γνωστῆς του ἐπιστολῆς, ἡ ὁποία εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν τοῦ λεγομένου Κέντρου. Τὸ θέμα αὐτὸ εἶναι πολύπλευρον καὶ πολύμορφον, ἀπαιτεῖ λεπτοὺς χειρισμούς, καλὴν τύχην καὶ δὲν ἀποκλείει τὰ ἀπρόοπτα καὶ τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατά. Ἡ ἐπιτυχία του ἐνδιαφέρει πολὺ τὴν Ἑλλάδα καὶ ἡ ἀποτυχία του ἀκόμη περισσότερον. Ἔχομεν κάθε συμφέρον αὐτὴ ἡ ἐπαφὴ νὰ δώσῃ καρπούς, ἀλλὰ χρειάζεται μεγάλη προσοχή, διαρκὴς ἐπαγρύπνησις καὶ παρακολούθησις. Διότι μὲ τοὺς κομμουνιστὰς ἀποκλείεται ἡ συνεννόησις μὲ βάσιν τὴν καλὴν πίστιν καὶ μόνον εἰς τὴν ταὐτότητα τῶν συμφερόντων ἠμπορεῖς κάπως νὰ στηριχθῇς καὶ ἐπὶ ὅσον χρόνον συμπίπτουν τὰ συμφέροντα. Ἡ πολιτικὴ τῶν κομμουνιστῶν εἶναι καθαρῶς καιροσκοπικὴ καὶ αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ γνωρίζωμεν καὶ νὰ ἀποτελῇ τὴν βάσιν εἰς ὅλας μας τὰς ἐπαφὰς καὶ τὰς μετ’ αὐτῶν συζητήσεις. Ἕνα ἀπὸ τὰ μεγαλύτερα σφάλματα, τὰ ὁποῖα διεπράχθησαν ὑπὸ τῶν Συμμάχων κατὰ τὸν βʹ παγκόσμιον πόλεμον, εἶναι ὅτι ἤνοιξαν εἰς τὸν Στάλιν μὲ ἐλαφρὰν τὴν καρδίαν τὰς πύλας τῆς Εὐρώπης, ὥστε νὰ ἐγκατασταθῇ εἰς τὴν καρδίαν της, νὰ κατέχῃ σήμερον τὴν ἡμίσειαν Εὐρώπην, διὰ δὲ τῆς καλῶς ὠργανωμένης καὶ ὑπ’ αὐτοῦ κατευθυνομένης πέμπτης φάλαγγος νὰ ἀπειλῇ καὶ τὴν ὑπόλοιπον Εὐρώπην. Κύριοι, ἐὰν χαθῇ ἡ Εὐρώπη δὲν θὰ μείνῃ τίποτε ὄρθιον εἰς τὸν κόσμον, διότι ἡ Εὐρώπη εἶναι τὸ κέντρον τοῦ Κόσμου, εἶναι ὁ ὀμφαλὸς τῆς Γῆς, εἶναι ἡ Ἤπειρος ἀπὸ τὴν ὁποίαν διέρχονται ὅλαι αἱ ἐπίγειαι, αἱ οὐράνιαι καὶ αἱ θαλάσσιαι συγκοινωνίαι τῆς ἐπικοινωνίας τῶν Ἠπείρων μεταξύ των. Δὲν ἀναφερόμεθα εἰς τὸν τρισχιλιετῆ πολιτισμὸν τῆς Εὐρώπης. Ἀναφερόμεθα μόνον εἰς τὴν γεωγραφικήν της θέσιν διὰ νὰ εἴπωμεν ὅτι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος κατέχει τὴν Εὐρώπην ἀπειλεῖ ἐν συνεχείᾳ ὅλον τὸν Κόσμον. Δι’ αὐτὸ ἐπαναλαμβάνομεν ὅτι διέπραξαν θανάσιμον ἔγκλημα ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπέτρεψαν εἰς ἕνα τεράστιον ἰδεολογικὸν ἐχθρὸν νὰ ἐγκατασταθῇ εἰς τὴν Εὐρώπην ἐκεῖ ὅπου ἔχει ἐγκατασταθῆ. Τὸ δόγμα Τροῦμαν, τὸ σχέδιον Μάρσαλ, τὸ σύμφωνον τοῦ Ἀτλαντικοῦ καὶ ὅ,τι ἄλλο δευτερεῦον σύμφωνον μαγειρεύεται διὰ τὴν Εὐρώπην καὶ τὴν Μεσόγειον, δὲν εἶναι παρὰ προσπάθειες διὰ νὰ ἐξουδετερώσουν ἢ νὰ ἀνατρέψουν τὰ ἀποτελέσματα καὶ τὰς συνεπείας τοῦ θανασίμου αὐτοῦ ἐγκλήματος. Καὶ αἱ προσπάθειαι αὐταὶ ποὺ γίνονται μὲ τεράστιες θυσίες καὶ δαπάνες, ἀλλὰ καὶ μὲ εἰρηνικὰ καὶ δημοκρατικὰ μέσα ἀποσκοποῦν ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰς τὸ νὰ ἐνισχύσουν καὶ νὰ σταθεροποιήσουν τὰ κοινωνικὰ καθεστῶτα τῶν ἐκτὸς τοῦ σιδηροῦ παραπετάσματος τῶν Χωρῶν, ὥστε νὰ μὴ διαβρωθοῦν καὶ αὐτὰ ἀπὸ τὰ κομμουνιστικὰ κόμματα, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἐμπεριέχουν καὶ τὴν ἐλπίδα μήπως ἐπιτευχθῇ ἡ βαθμιαία ἀναδίπλωσις τοῦ σιδηροῦ παραπετάσματος ἀπὸ τὰς Χώρας τῆς Εὐρώπης, ὥστε ν’ ἀποφευχθῇ ὁ πόλεμος. Διότι ἐφ’ ὅσον οἱ κομμουνισταὶ εἶναι ἐγκατεστημένοι εἰς τὴν Εὐρώπην δὲν ὑπάρχει ἰσορροπία, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ ἡσυχία, εἶναι παντελῶς ἀδύνατον νὰ ὑπάρξῃ εἰρήνη εἰς τὸν Κόσμον. Ἡ διαγραφομένη σήμερον προσπάθεια νὰ φύγῃ ἀπὸ τὴν Γιουγκοσλαυίαν τὸ σιδηροῦν παραπέτασμα, ὥστε νὰ μεταφερθοῦν τὰ σύνορα τῶν ἐλευθέρων Λαῶν εἰς τὴν Βιέννην, εἶναι προσπάθεια σοβαρὰ καὶ ἔν τινι μέτρῳ προχωρητικὴ καὶ οὐχὶ ὑποχωρητική, ὡς μέχρι σήμερον. Εἰς τὴν στρατηγικὴν καὶ πολιτικὴν αὐτὴν προσπάθειαν φαίνεται θὰ κληθοῦν νὰ εἰσφέρουν τὰς ὑπηρεσίας των, αἱ συνορεύουσαι χῶραι πρὸς τὴν Γιουγκοσλαυΐαν τοῦ Τίτο, δηλαδὴ ἡ Ἰταλία καὶ ἡ Ἑλλάς. Ὁ Τίτο τηρεῖ ὡς γνωστὸν μίαν πολὺ περίεργον στάσιν. Ἔχει τοποθετήσει τὸν ἑαυτόν του, τὴν Γιουγκοσλαυΐαν καὶ τὴν ἰδεολογίαν του, εἰς θέσιν καὶ ἐναντίον τοῦ Στάλιν καὶ ἐναντίον τῶν Δυτικῶν Δημοκρατιῶν. Ἐὰν πράγματι αὐτὴ εἶναι ἡ θέσις του, τότε δυνάμεθα νὰ τὸν ἐξομοιώσωμεν πρὸς ἕνα ἐπικίνδυνον ἀκροβάτην, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἠμπορέσῃ ἐπὶ πολὺν χρόνον νὰ συνεχίσῃ τοὺς ἀκροβατισμούς του καὶ θὰ εἶναι μοιραῖον νὰ χάσῃ κάποτε τὴν ἰσορροπίαν του καὶ νὰ πέσῃ. Τὸ ὅτι θὰ πέσῃ, ἠμποροῦμε νὰ ὑποστηρίξωμεν, ὅτι εἶναι μαθηματικῶς βέβαιον. Ἐκεῖνο ποὺ εἶναι ἄγνωστον, εἶναι πότε θὰ πέσῃ, πῶς θὰ πέσῃ, πρὸς ποίαν πλευρὰν καὶ μὲ ποίας συνεπείας. Τὸ συμφέρον τῶν ἐλευθέρων λαῶν, τοῦ γιουγκοσλαυϊκοῦ λαοῦ τοῦ Τίτο, τῶν ὀπαδῶν του καὶ τῆς Ἑλλάδος, εἶναι νὰ πέσῃ πρὸς τὰ δεξιά, γιατὶ ἐκεῖ θὰ εἶναι μαλακώτερα. Δὲν δυνάμεθα νὰ γνωρίζωμεν, ἐὰν ὁ Τίτο καὶ οἱ σύντροφοί του σκέπτονται ὁμοίως μὲ ἡμᾶς καὶ ἐπιθυμοῦν ὅ,τι ἡμεῖς ἐπιθυμοῦμεν. Δὲν γνωρίζομεν ἐπίσης, ἂν αὐτὸ θὰ ἐπιτευχθῇ δι’ εἰρηνικῶν μέσων, τὸ ὁποῖον καὶ εὐχόμεθα, ἢ ἐπιφυλάσσονται εἰς τὴν γείτονα χώραν νέα αἵματα καὶ ἐπαναστάσεις. Ἰδοὺ τὰ μεγάλα ἐρωτηματικά, τὰ ὁποῖα ἔχουν τεράστιον ἐνδιαφέρον διὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ τὰ ἔχουν συνεχῶς ὑπ’ ὄψει τους αἱ Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ δημιουργήσουν τὰς μετὰ τῆς Γιουγκοσλαυΐας ἐπαφὰς καὶ σχέσεις. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, μὲ τὴν Γιουγκοσλαυΐαν, ἡ ὁποία ἔχει ἀντίθετον μὲ ἡμᾶς ἰδεολογικὸν καθεστώς, δὲν ἠμποροῦμε νὰ βρεθοῦμε ἀγκαλιασμένοι, ἀπὸ τὴν μίαν ἡμέραν εἰς τὴν ἄλλην. Ἀπαιτοῦνται προσπάθειαι πολλαὶ μακρᾶς πνοῆς καὶ βραδείας ἐξελίξεως (πλὴν τῆς περιπτώσεως τῶν ἀπροόπτων) καὶ γι’ αὐτὸ πρέπει νὰ γνωρίζωμεν νὰ προχωροῦμεν βραδέως καὶ ἀσφαλῶς καὶ ἐφ’ ὅσον καὶ τὸ ἕτερον μέρος διαπνέεται ἀπὸ καλὴν πίστιν καὶ δὲν δείχνει καμμίαν ἀπὸ τὰς ὑστεροβουλίας ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἔχουν ὅσοι πιστεύουν εἰς τὸν κομμουνισμόν. Εἶναι ἐπίσης ἀναγκαῖον νὰ γνωρίζουν οἱ σύμμαχοί μας καὶ χρηματοδόται μας, ὅτι διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν πλέον προκεχωρημένην στρατιὰν τῶν ἐλευθέρων λαῶν, δὲν εἶναι δίκαιον, δὲν εἶναι ὠφέλιμον εἰς τὴν γενικὴν ὑπόθεσιν νὰ τὴν κρίνουν μὲ λογιστικοὺς ἀριθμοὺς καὶ ν’ ἀξιοῦν ἀποτόμους ἰσοσκελίσεις προϋπολογισμῶν. Ὅταν τὰ κράτη πολεμοῦν καὶ ἡ Ἑλλὰς πολεμᾷ, δι’ ἕνα καὶ μόνον πρᾶγμα πρέπει νὰ ἐνδιαφέρωνται οἱ τίμιοι Σύμμαχοι: διὰ τὴν Νίκην. Καὶ ἡ Ἑλλὰς ἐνίκησε· καὶ ἡ Νίκη της ἔχει τεραστίαν σημασίαν, ὁ δὲ πόλεμος δὲν ἔληξε. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Ἀσχέτως πρὸς τὰς ἐπιθέσεις καὶ τὰς ὕβρεις, αἱ ὁποῖαι ἐκτοξεύονται ἐναντίον σας, ἀσχέτως πρὸς τὰ σφάλματα εἰς τὰ ὁποῖα ἔχετε ὑποπέσει, ἐγώ, προσωπικῶς, περὶ ἑνὸς πράγματος εἶμαι βέβαιος δι’ ὑμᾶς, ὅτι εἶσθε βαθύτατα Ἕλλην, βαθύτατα ἐθνικόφρων καὶ βαθύτατα πατριώτης. Καὶ ὅταν ἀκόμη κοιμᾶσθε, σκέπτεσθε τὴν Ἑλλάδα μὲ τὰ πρωτόγονα ἔνστικτα τοῦ φανατικοῦ Ἕλληνος. Ἀλλ’ ὅταν ξυπνᾶτε, σᾶς περιτριγυρίζουν σειρῆνες καὶ σᾶς παραπλανοῦν. Ζῶμεν εἰς μίαν συγκεχυμένην ἀτμόσφαιραν γενικῆς κρίσεως καὶ ἀναταραχῆς. Ζῶμεν μὲ πλήρη ἀβεβαιότητα διὰ τὸ μέλλον. Αἱ καταστρεπτικαὶ συνέπειαι τῶν δύο μεγάλων πολέμων ἔχουν κουράσει τὰς ψυχὰς καὶ ἐδημιούργησαν εὐκαιρίας εἰς τοὺς δημαγωγοὺς διὰ νὰ ἐκμεταλλεύωνται τὴν ἐντὸς τόσον ὀλίγου καὶ στενοῦ χρόνου συγκεντρωθεῖσαν ἄπειρον ἀνθρωπίνην δυστυχίαν. Ὁ κόσμος πορεύεται μὲ μοιρολατρείαν πρὸς τὸ ἄγνωστον μὲ μοναδικὴν πνευματικὴν τροφὴν τὴν δύναμιν τοῦ ἀτομικισμοῦ καὶ τοῦ στυγνοῦ ὑλισμοῦ καὶ μὲ εὐήκοον οὖς πρὸς νέας εὐθηνὰς κοσμοθεωρίας, αἱ ὁποῖαι ὑπόσχονται μωαμεθανικὴν εὐμάρειαν. Πολλῶν λαῶν καὶ ἀτόμων ἐκάμφθη ἡ ψυχικὴ ἀντοχή, διότι τοὺς ἐγκατέλειψαν οἱ φυσικοὶ ὁδηγοί, οἱ ὁποῖοι καὶ αὐτοὶ ἔχασαν τὴν πίστιν των ἀπὸ τὴν ἐπίδρασιν τοῦ περιβάλλοντος. Μείνατε, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὰς ἐπάλξεις τῶν ἐθνικιστῶν καὶ μὴ γίνεσθε συνεργὸς πράξεων, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔχουν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν κάμψιν τῆς ψυχικῆς ἀντοχῆς, δηλαδὴ τὸν ψυχικὸν κάματον ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δίδουν τὸ αἷμα τους καὶ εἶναι ὑπεύθυνοι διὰ τὴν ἀκεραιότητα καὶ τὴν ἀνεξαρτησίαν τῆς Ἑλλάδος. Ἡ μάχη ἐξακολουθεῖ, δὲν ἐτελείωσε. (Χειροκροτήματα).

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπαλτατζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§115Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, αἰσθάνομαι βαθεῖαν συγκίνησιν, διότι διὰ πρώτην φορὰν ἀνέρχομαι εἰς τὸ ἐπίσημον τοῦτο βῆμα τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἀλλὰ καὶ διότι εἰς ἐμὲ ἔλαχεν ὁ κλῆρος νὰ ἐκφράσω τὰς ἀπόψεις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, τῆς νέας πολιτικῆς κινήσεως, τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύει ὁ «Συναγερμὸς Ἀγροτῶν καὶ Ἐργαζομένων». Ἔχω πλήρη συνείδησιν τῆς βαρύτητος ἑνὸς τοιούτου καθήκοντος, ἡ ἐκπλήρωσις τοῦ ὁποίου ὑπερβαίνει ἴσως τὰς προσωπικάς μου δυνάμεις, ἀλλὰ ἡ συναίσθησις τῆς ὑποχρεώσεως, τὴν ὁποίαν ἔχω ἀπέναντι τῆς νέας αὐτῆς πολιτικῆς κινήσεως μοῦ ἐπιβάλλει νὰ ἀνταποκριθῶ πρὸς αὐτὴν τὴν ἐπιταγήν. Αἱ ἐκλογαὶ τῆς 5ης Μαρτίου, κύριοι Βουλευταί, ἀπετέλεσαν ἕνα πραγματικῶς ἱστορικὸν σταθμὸν διὰ τὴν ἐξέλιξιν τῆς πολιτικῆς ζωῆς τῆς Χώρας. Ὑπῆρξαν ἓν βῆμα σταθερὸν πρὸς τὴν πληρεστέραν ἀποκατάστασιν τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν καὶ τὴν δημιουργίαν τοῦ ἀναγκαίου ἐκείνου περιβάλλοντος, μέσα εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἀναπτυχθῇ ἡ πολιτικὴ ζωὴ τοῦ Ἔθνους καὶ θὰ σταθεροποιηθοῦν οἱ Κοινοβουλευτικοὶ θεσμοὶ τῆς Πατρίδος μας. Διότι, ἀληθῶς ὑπῆρξε πολυκύμαντος ἡ πολιτικὴ ζωὴ τῆς τελευταίας 20ετίας, τὴν ὁποίαν διήνυσε τὸ Ἔθνος καὶ καθ’ ἣν ὑπέστημεν πολλὰς δοκιμασίας καὶ πλήγματα, τὰ ὁποῖα δημιουργοῦν διὰ τὸν πολιτικὸν κόσμον τὴν ὑποχρέωσιν ἵνα διὰ τῶν πράξεών των καὶ διὰ τῆς ἐν γένει τακτικῆς των συντελέσουν εἰς τὴν ἑδραίωσιν τῶν κοινοβουλευτικῶν θεσμῶν, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζομεν τὴν πρόοδον τοῦ Ἔθνους. Ἡ παροῦσα Βουλή, ἡ ὁποία ἐξῆλθεν ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς τῆς 5ης Μαρτίου, ἔχει τὸ εὐτύχημα νὰ περιλαμβάνῃ εἰς τοὺς κόλπους της τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς Δωδεκανήσου, πρὸς τοὺς ὁποίους αἰσθάνομαι καὶ ἐγὼ ἐθνικὸν καθῆκον νὰ ἀπευθύνω τὸν θερμὸν χαιρετισμὸν τόσον πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους κ. κ. ἀντιπροσώπους τῆς περιφερείας τῆς Δωδεκανήσου, ὅσον καὶ πρὸς τὸν λαὸν τῆς μαρτυρικῆς αὐτῆς γωνίας τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος καὶ εὔχομαι καὶ ἐγώ, ὅπως ηὐχήθησαν ὅλοι οἱ προλαλήσαντες, ὅπως εὑρεθῶμεν εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ χαιρετίσωμεν τοὺς ἀντιπροσώπους καὶ ἄλλων ἀλυτρώτων τμημάτων καὶ ἄλλων ἀλυτρώτων ἀδελφῶν μας. Εὐτυχῶς, κύριοι συνάδελφοι, αἱ ἐκλογαὶ τῆς 5ης Μαρτίου διεξήχθησαν μὲ ἀπόλυτον τάξιν καὶ ἐπέτρεψαν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν εἰς ὅλας αὐτοῦ τὰς ἀποχρώσεις νὰ κατέλθῃ εἰς τὸν στίβον τοῦ πολιτικοῦ ἀγῶνος καὶ νὰ ἀντιπροσωπευθῇ μέσα εἰς τὴν ἐθνικὴν αὐτὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ὕστερα ἀπὸ τὸν ἀγῶνα, τὸν ὁποῖον ἔκαμε τὸ Ἔθνος ἐναντίον τοῦ συμμοριτισμοῦ, χάρις εἰς τὴν γενναιότητα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, χάρις εἰς τὰς θυσίας τοῦ ἐθνικοῦ στρατοῦ καὶ εἰς τὴν ἱκανότητα τῆς ἡγεσίας του, ἐπετεύχθη κατὰ τὸν μέγιστον βαθμὸν ἡ εἰρήνευσις τῆς Χώρας. Ἀποτελεῖ, λοιπόν, χρέος μας ὁ ἔπαινος καὶ ἡ ἀναγνώρισις τόσον διὰ τὸ ἀδιάβλητον τῶν ἐκλογῶν, ὅσον καὶ διὰ τὰς ὑπηρεσίας καὶ θυσίας, τὰς ὁποίας προσέφερεν εἰς τὸ Ἔθνος ὁ μαχόμενος Στρατός. Αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ἔτυχον ἐξονυχιστικῶν συζητήσεων ἐκ μέρους τῶν ἀξιοτίμων κ. κ. ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων, οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν προέχουσαν θέσιν, εἰς τὸ μέρος κεῖνο τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως ποὺ ἀνάγεται εἰς τὴν προσπάθειαν καὶ τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἀποβλέπει εἰς τὴν εἰρήνευσιν τῆς Χώρας καὶ εἰς τὴν ἰσοπολιτείαν. Νομίζω, κ. Βουλευταί, ὅτι ἡ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἀσκηθεῖσα κριτικὴ ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι αὕτη παρασύρεται δῆθεν εἰς τὴν λῆψιν μέτρων διὰ νὰ κολακεύσῃ τὴν ἀριστεράν, νομίζω, λέγω, ὅτι αἱ ἐπικρίσεις αὐταὶ ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἄδικοι καὶ φοβοῦμαι ὅτι περισσότερον λόγοι ἀντιπολιτευτικοὶ παρέσυρον τοὺς ὁμιλητὰς εἰς τὸ νὰ κατακρίνουν τὴν Κυβέρνησιν χωρὶς νὰ λαμβάνουν ὑπ’ ὄψιν ὅτι μὲ τοιαύτην τακτικὴν ἐνσπείρομεν μέσα εἰς τὸν λαὸν τὸν φόβον ἀπέναντι τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία στηρίζεται εἰς ἰδίαν αὐτῆς σημαντικωτάτην κοινοβουλευτικὴν δύναμιν καὶ ὑπάρχει κίνδυνος νὰ παραστήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν αὐτήν, ἡ ὁποία προῆλθε μόλις ἀπὸ τὰς τελευταίας βουλευτικὰς ἐκλογάς, ὡς Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία εἶναι ἱκανὴ νὰ θέσῃ ἐν κινδύνῳ τὰς κατακτήσεις ἐκείνας τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὰς ὁποίας ἐπραγματοποιήσαμεν μὲ ποταμοὺς αἵματος, μὲ θυσίας, τὰς ὁποίας οὐδεμία Κυβέρνησις Ἑλληνική, προερχομένη ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἶναι δυνατὸν νὰ παραγνωρίσῃ καὶ νὰ θέσῃ ἐν κινδύνῳ τὰ ὕψιστα συμφέροντα τοῦ Ἔθνους. Πρέπει αὐτὸ τὸ σημεῖον νὰ τὸ προσέξωμεν ἰδιαιτέρως, διότι πέραν οἱασδήποτε ἀντιπολιτευτικῆς διαθέσεως ἀπέναντι τῆς Κυβερνήσεως, ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ σταθμίσωμεν τὸν ψυχολογικὸν τοῦτον παράγοντα καὶ νὰ μὴ καλλιεργήσωμεν μέσα εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ψυχολογίαν ἡττοπαθείας, ψυχολογίαν δυσπιστίας ἀπέναντι ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐκλήθησαν, σύμφωνα πρὸς τὴν κοινοβουλευτικὴν τάξιν, νὰ κυβερνήσουν τὸν τόπον εἰς στιγμὰς κατὰ τὰς ὁποίας ἀπαιτεῖται, καὶ δὲν γνωρίζομεν διὰ πόσον χρόνον ἀκόμη ἐπαγρύπνησις ἐπὶ τῶν ἐπάλξεων, διότι ἀσφαλῶς ὁ ἐχθρὸς δὲν κατέθεσε τὰ ὅπλα καὶ καραδοκεῖ τὴν κατάλληλον εὐκαιρίαν διὰ νὰ ἐπιτεθῇ καὶ πάλιν ἐναντίον τοῦ Ἔθνους. Εἶναι μία περίοδος, κατὰ τὴν ὁποίαν ὀφείλομεν, κατὰ τὸ δυνατόν, νὰ καλλιεργήσωμεν τὸ πνεῦμα τῆς ἑνότητος, ποὺ εἶναι ἀπαραίτητον καὶ εἰς τὸ μέλλον διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν κάθε ἐνδεχομένην ξένην ἢ ἐσωτερικὴν ἐπιβουλήν. Εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι μὲ ὅλους τοὺς πολιτικοὺς ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι παρήλασαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ οἱ ὁποῖοι ἐστιγμάτισαν τὴν ἀντεθνικὴν καὶ προδοτικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ὁ συμμοριτισμὸς εἰς τὸν τόπον μας, ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ ὁποίου εὑρίσκετο ἡ ἡγεσία τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος. Τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα Ἑλλάδος μὲ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν, ἔθεσεν ἑαυτὸ ἐκτὸς νόμου. Μὲ τὴν τακτικήν του ἀπέδειξεν, ὅτι εἶναι ἀνάξιον νὰ ἔχῃ γνώμην ἐπὶ τῶν ἐθνικῶν μας ζητημάτων. Τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα τῆς Ἑλλάδος ὀφείλομεν νὰ τὸ ἀντιμετωπίσωμεν κατὰ τὸν πλέον ἀποτελεσματικὸν τρόπον, διὰ νὰ μὴ θρηνήσωμεν νέα θύματα καὶ διὰ νὰ μὴ δημιουργήσωμεν νέους κινδύνους διὰ τὴν Πατρίδα μας. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐπιταγὴ τῆς μεγίστης πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ νομίζω, ὅτι αὐτὴν τὴν γραμμὴν τὴν διεκήρυξεν ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις ἐτόνισεν, ὅτι οὐδὲν μέτρον ἐπιεικείας εἶναι διατεθειμένη νὰ ἐφαρμόσῃ, ἐφ’ ὅσον καθ’ οἱονδήποτε τρόπον εἶναι δυνατὸν νὰ τεθοῦν ἐν κινδύνῳ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἔθνους. Νομίζω καὶ πιστεύω, ὅτι ἡ σύνθεσις τῆς Κυβερνήσεως, τῆς ὁποίας ἡ ἡγεσία ἀποτελεῖται ἀπὸ πολιτικοὺς ἡγέτας, οἱ ὁποῖοι ἐπρωτοστάτησαν εἰς τὸν ἐθνικὸν ἀγῶνα καὶ προσέφερον ὑπηρεσίας εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, μᾶς ἐγγυᾶται ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθοῦν μέτρα, τὰ ὁποῖα ἠμποροῦν νὰ θέσουν ἐν κινδύνῳ τὸ καθεστὼς τῆς ἀσφαλείας, τῆς ἡσυχίας καὶ τῆς γαλήνης, τὸ ὁποῖον μὲ τόσας θυσίας ἐκερδίσαμεν. Νομίζω, κ. Βουλευταί, ὅτι πράγματι εἰς τὸν πόλεμον ἐναντίον τοῦ Κομμουνισμοῦ συνέβαλον ὅλαι αἱ ἀποχρώσεις, αἱ ὁποῖαι παρήλασαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, εἴτε καλοῦνται Δεξιά, εἴτε Ἄκρα Δεξιὰ καὶ τὰ στελέχη ὅλων αὐτῶν τῶν ἀποχρώσεων ἀναμφισβητήτως ἔπαιξαν κάποιον ρόλον εἰς τὸν ἐθνικὸν ἀγῶνα καὶ ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἀναγνώρισιν αὐτήν, ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου τούτου βήματος. Ἀλλὰ ὀφείλομεν ἐπίσης νὰ τονίσωμεν, ὅτι εἰς τὸν πόλεμον αὐτὸν ἐναντίον τοῦ συμμοριτισμοῦ ἐσημειώθησαν καὶ ὑπερβασίαι, ὑπερβασίαι ἀπὸ ὄργανα κρατικά, ὑπερβασίαι καθήκοντος ἀπὸ ὡρισμένα στοιχεῖα. Ἐδημιουργήθησαν καταστάσεις εἰς ὡρισμένας περιφερείας, αἱ ὁποῖαι ἀντὶ νὰ ὠφελήσουν, ἀντὶ νὰ συντελέσουν εἰς τὴν καταπολέμησιν τοῦ συμμοριτισμοῦ, ἀντιθέτως, ἴσως ἀθελήτως καὶ ἀσφαλῶς πολλάκις ἀθελήτως, ἀλλὰ ἀπὸ κακὴν ἐκ μέρους ὡρισμένων ὀργάνων χρησιμοποίησιν τῶν ἐξουσιῶν, μὲ τὰς ὁποίας ἦσαν ἐμπεπιστευμένα, ἐδημιούργησαν ζητήματα εἰς βάρος ἀθώων πολιτῶν μὲ ἁπλᾶς ὑποψίας καὶ τοὺς ὡδήγησαν πολλάκις, ἄλλους μὲν εἰς ἐξορίας, ἄλλους δὲ εἰς τὸ βουνό. Νομίζω ὅτι αὐτὰς τὰς περιπτώσεις πρέπει νὰ ἔχωμεν τὴν εἰλικρίνειαν καὶ τὴν γενναιότητα νὰ τὰς ἀναγνωρίσωμεν, διότι, ὅταν μετερχώμεθα τοιαῦτα μέσα κατὰ τὴν διεξαγωγὴν ἑνὸς ἀγῶνος ποὺ ἀπαιτεῖ κατ’ ἐξοχὴν μίαν λεπτότητα διαχειρίσεως, εἶναι μοιραῖον τὰ παραπτώματα αὐτὰ νὰ βλάπτουν τὴν ἐθνικήν μας προσπάθειαν. Αἱ προσπάθειαι, συνεπῶς, τῆς ἐπιβολῆς κυρώσεων ἐναντίον παρεκτραπέντων ὀργάνων δὲν πρέπει νὰ μεγαλοποιοῦνται. Ἄλλωστε εἶδον μετ’ εὐχαριστήσεως, ὅτι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὁ μόλις κατελθὼν ἀξιότιμος κ. Μανιαδάκης ἐτόνισεν, ὅτι εἰς περίπτωσιν ποὺ θὰ παρατηρηθῇ ἐκτροπὴ τῶν κρατικῶν ὀργάνων ἢ ὑπέρμετρος ζῆλος, πρέπει νὰ ἐπιβάλλωνται κυρώσεις. Κατὰ ποίαν, λοιπόν, λογικήν, ὅταν τὰ ἴδια πράγματα λέγωνται ἐκ μέρους ἄλλων εἶναι παρεξηγήσιμα καὶ ὅταν λέγωνται ἀπὸ τοὺς ἐκπροσώπους τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος τόσην ἀνησυχίαν ἐπιδεικνύει ἀπὸ τὰ ἐξαγγελλόμενα μέτρα τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ὑπάρχει τοιοῦτος κίνδυνος; Νομίζομεν, ὅτι αἱ ἐπαγγελίαι τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὰ μέτρα ἐπιεικείας, τὰ μέτρα εἰρηνεύσεως, ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν σημερινὴν ἀναγκαιότητα. Εἶναι μέτρα, τὰ ὁποῖα, ὡς ἡ Κυβέρνησις τὰ παρουσιάζει, δὲν δημιουργοῦν κινδύνους διὰ τὴν ἐθνικήν μας ἀσφάλειαν καὶ ὡς τοιαῦτα ἡμεῖς τοὐλάχιστον τὰ ἐπιδοκιμάζομεν. Ἐπίσης χαιρετίζομεν τὰ μέτρα, ποὺ ἐξήγγειλεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν καθιέρωσιν τοῦ θεσμοῦ τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως καὶ τῆς ἀποκεντρώσεως, διότι ταῦτα ἀνταποκρίνονται πρὸς ἕνα βαθὺ καὶ παλαιότατον αἴτημα τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαρχίας, ἡ ὁποία ἀναμένει, ἀπὸ τὴν ὀρθὴν ἐφαρμογὴν τούτων, τὴν βελτίωσιν τῆς διοικήσεως καὶ τὴν δυνατότητα ταχυτέρας ἐπιλύσεως τῶν ζητημάτων ἐκείνων, ποὺ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιλύωνται εἰς τὰ Κέντρα τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαρχίας. Καὶ πιστεύομεν ὅτι ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἀξιότιμος κ. ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ὁ ὁποῖος ἀπὸ πολλοῦ χρόνου ἀσχολεῖται μὲ τὰ θέματα τῆς διοικήσεως, θὰ κατορθώσῃ τὸ συντομώτερον δυνατὸν νὰ ἐμφανίσῃ τὰ νέα αὐτὰ μέτρα ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, μέτρα ποὺ εἶναι πράγματι θεμελιώδους σημασίας διὰ τὴν ἐξέλιξιν τῆς ζωῆς τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαρχίας. Κύριοι Βουλευταί, δὲν θὰ ἤθελον νὰ σᾶς ἀπασχολήσω μὲ τὸ θέμα τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, τὸ ὁποῖον ἐπὶ πολλὰς ὥρας ἀπησχόλησε τὴν Βουλήν, διότι εἶναι θέμα κατ’ ἐξοχὴν λεπτὸν καὶ μὲ τὸ ὁποῖον διὰ νὰ ἀσχοληθῇ τις ἔχει ἀνάγκην καὶ μεγαλυτέρας πείρας καὶ περισσοτέρων γνώσεων τῶν ζητημάτων ποὺ σχετίζονται μὲ τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν. Ἀλλά, ὡς ἁπλοὶ Ἕλληνες πολῖται, θὰ εἴπωμεν καὶ ἡμεῖς πὼς βλέπομεν, εἰς γενικὰς γραμμάς, τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἐξαγγελλομένης ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Νομίζω ὅτι καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἐξαγγέλλει ἡ Κυβέρνησις, πολιτικὴ φιλίας μὲ τὰς Δυνάμεις τῆς Δύσεως, πολιτικὴ ἡ ὁποία ἀποβλέπει ταὐτοχρόνως εἰς τὴν φιλίαν μὲ ὅλας τὰς λοιπὰς καὶ ἰδιαιτέρως μὲ τὰς γειτονικὰς χώρας, εἶναι μία πολιτικὴ ἡ ὁποία ἀνταποκρίνεται πράγματι εἰς γενικὰς γραμμὰς πρὸς τὰς ἀνάγκας καὶ τὰς ἐπιθυμίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ ἡ προσπάθεια τῆς βελτιώσεως τῶν σχέσεων τῆς Ἑλλάδος μετὰ τῆς Νοτιοσλαυΐας εἶναι μία πολιτική, ἡ ὁποία εὑρίσκεται μέσα εἰς τὰ πλαίσια τῆς φιλειρηνικῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀκολουθῇ ἡ Ἑλλὰς καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ χαιρετισθῇ ἀπὸ ὅλους. Ὑπεστηρίχθη, βέβαια, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὁ κίνδυνος τῶν παρεξηγήσεων ἀπέναντι τῆς μεγάλης Δυνάμεως, τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, καὶ ἐδόθη ἀπὸ τοὺς ἐκπροσώπους ὅλων τῶν Κομμάτων ἡ ἀπάντησις, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶναι πρόθυμος νὰ συνάψῃ τὰς φιλικωτάτας τῶν σχέσεων καὶ μὲ αὐτὴν τὴν μεγάλην Δύναμιν, φθάνει νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἀνάλογος ἀνταπόκρισις. Δὲν θέλω νὰ ἀσχοληθῶ περισσότερον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, λόγῳ τῆς λεπτότητος, τὴν ὁποίαν παρουσιάζει τὸ θέμα. Ἀλλὰ εἰς γενικὰς γραμμάς, ἐπαναλαμβάνω, ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἐξήγγειλεν ἡ Κυβέρνησις, ἀνταποκρίνεται πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Κοινὴ Γνώμη τὴν ἐπιδοκιμάζει ἀπολύτως. Καὶ ἤδη θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀποδίδωμεν τὴν αὐτὴν τοὐλάχιστον βαρύτητα καὶ σημασίαν, εἰς τὸ θέμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως τοῦ τόπου, καὶ εἰς τὸ θέμα τῆς οἰκονομικῆς καὶ κοινωνικῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν θὰ ἀκολουθήσῃ ἡ Κυβέρνησις. Τὸ θέμα τῆς οἰκονομικῆς μας ἀνασυγκροτήσεως, δι’ ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι προερχόμεθα καὶ ἀντιπροσωπεύομεν κυρίως τὸν κόσμον τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας, εἶναι ἕνα θέμα βασικῆς σημασίας καὶ ἐπιθυμοῦμεν νὰ πληροφορηθῶμεν κατὰ πόσον ἡ Κυβέρνησις ἐκτιμᾷ ἐπαρκῶς τὴν ἀνάγκην τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς γεωργικῆς μας παραγωγῆς, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς βιομηχανίας καὶ τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς Χώρας. Ἀπὸ τὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως σχηματίζει τις τὴν ἐντύπωσιν ὅτι μᾶλλον προέχουσα σημασία ἀποδίδεται εἰς τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς Χώρας, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἀναμένει τὴν ἐπίλυσιν καὶ τοῦ δημογραφικοῦ μας προβλήματος. Χωρὶς νὰ τὸ λέγῃ καθαρά, βλέπει κανεὶς ὅτι κλίνει περισσότερον πρὸς τὴν ἰδέαν τῆς ἀναπτύξεως τῆς βιομηχανίας, χωρὶς νὰ ἀποδίδῃ τὴν πρέπουσαν σημασίαν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς γεωργικῆς μας παραγωγῆς. Ἡμεῖς πιστεύομεν, κύριοι Βουλευταί, ὅτι ἡ Ἀγροτικὴ Ἑλλάς, ἡ ὁποία ὑπέστη τὰς μεγαλυτέρας καταστροφὰς κατὰ τὴν τελευταίαν δεκαετίαν, τόσον κατὰ τὴν περίοδον τῆς Κατοχῆς, ὅσον καὶ κατὰ τὴν περίοδον τοῦ συμμοριτισμοῦ, ἡ ὁποία ἐθρήνησε τὴν ἀπώλειαν τῶν τέκνων της εἰς τὸν ἀγῶνα ἐναντίον τῶν ξένων κατακτητῶν καὶ ἐναντίον τοῦ συμμοριτισμοῦ, ἡ Ἀγροτικὴ Ἑλλὰς, τῆς ὁποίας ὁ τεχνικὸς ἐξοπλισμὸς κατεστράφη, ἡ ὁποία ἐπυρπολήθη κυριολεκτικῶς, ἔχει δικαίωμα εἰς τὸ κεφάλαιον τῆς ἀνασυγκροτήσεως νὰ λάβῃ τὴν μερίδα ποὺ τῆς ἀνήκει. Ἡ Ἀγροτικὴ Ἑλλάς, ἔχει τὴν ἀξίωσιν, ἂν ὄχι νὰ τύχῃ προνομιακῆς μεταχειρίσεως, τοὐλάχιστον νὰ τύχῃ μιᾶς δικαίας καὶ ἴσης μεταχειρίσεως ἀπέναντι τῶν ἄλλων συμφερόντων. Ἐὰν ἐξετάσωμεν πῶς ἐξειλίχθη ἡ ἐφαρμογὴ αὐτῆς τῆς οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως, βλέπομεν ὅτι εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Ἑλλάδα οὐδὲν τὸ ἄξιον λόγου ἀπὸ ἀπόψεως ἀναπτύξεως τῶν πλουτοπαραγωγικῶν πόρων τῆς γεωργίας ἐγένετο. Ἐὰν μεταβῆτε ἐκεῖ, ὅπου ἀσφαλῶς θὰ ἔχετε μεταβῆ ὅσοι προέρχεσθε ἀπὸ τὰ ἐπαρχιακὰ κέντρα, θὰ ἴδητε ὅτι τὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα π.χ., ἀπὸ τὰ ὁποῖα περιμένομεν νὰ ἀποδώσωμεν εἰς τὴν γεωργίαν νέας σημαντικὰς ἐκτάσεις πρὸς καλλιέργειαν, ἀπὸ τὰ ὁποῖα περιμένομεν νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὸ νερὸ ποὺ λείπει ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν γεωργίαν εἰς τὰς περισσοτέρας περιφερείας, ὄχι μόνον δὲν ἐκτελοῦνται, ἀλλὰ οὔτε κἂν μελέται ὑπάρχουν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοιαύτης παραγωγικῆς σημασίας ἔργων. Προσωπικῶς κατὰ τὴν τελευταίαν μου μετάβασιν εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὴν Θράκην, ἀπὸ τὰς συνεργασίας τὰς ὁποίας εἶχον μὲ τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, διεπίστωσα ὅτι δὲν ἔχουν ἐκπονηθῆ αἱ μελέται, διότι ἐλλείπει τὸ κατάλληλον προσωπικὸν καὶ ὅτι ἐλλείψει τῶν μελετῶν καθυστερεῖ ἡ ἔγκρισις τῶν ἀναγκαίων πιστώσεων διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τούτων. Καὶ δὲν συμβαίνει αὐτὸ μόνον εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, ἀλλὰ καὶ εἰς πολλὰ τμήματα τῆς Νοτίου Ἑλλάδος ἡ αὐτὴ κατάστασις ἐπικρατεῖ, δυστυχῶς. Εἶναι ἀνάγκη, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ἐξαιρετικὰ μέτρα διὰ νὰ ἐπανδρώσῃ τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, ποὺ καλοῦνται νὰ μελετήσουν τὰ ἔργα ταῦτα. Τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας στερεῖται, δυστυχῶς, ἐπαρκοῦς τεχνικοῦ προσωπικοῦ καὶ εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ καὶ εἰς ἐξαιρετικὰ μέτρα, νὰ κάμῃ καὶ πολιτικὴν ἐπιστράτευσιν ἀκόμη ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν, διότι, εὐτυχῶς, αἱ Ἀθῆναι ἔχουν τὸ ἀπαιτούμενον τεχνικὸν προσωπικόν, ἔχουν τοὺς εἰδικευμένους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ τὴν μελέτην τῶν ἔργων αὐτῶν. Πρέπει τὸ ταχύτερον ἡ Κυβέρνησις νὰ στρέψῃ τὴν προσοχήν της πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ δώσωμεν καὶ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Ἐπαρχίαν τὴν χαρὰν τῆς δημιουργίας νέων πλουτοπαραγωγικῶν πηγῶν, διότι ἡ γεωργία μας καὶ ἡ Ἀγροτικὴ Ἑλλάς, ἂν εὕρῃ τὴν κατάλληλον ἀνταπόκρισιν, ἂν διατεθοῦν τὰ ἀπαιτούμενα κεφάλαια διὰ τὴν πραγματοποίησιν τῶν ἀρδευτικῶν καὶ ἀποξηραντικῶν ἔργων, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ δημογραφικὸν πρόβλημα τῆς Χώρας κατὰ τὸν ἀποτελεσματικώτερον τρόπον. Δὲν εἶναι, βέβαια, δυνατὸν νὰ προεξοφλήσῃ κανεὶς τὴν λύσιν τοῦ δημογραφικοῦ προβλήματος, ἀλλὰ ὑπολογίζεται ὅτι ἡ γεωργικὴ Ἑλλὰς εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀπορροφήσῃ περισσοτέρας ἀγροτικὰς χεῖρας ἀπὸ ὅσας θὰ ἀπορροφήσῃ ἡ ἀνάπτυξις τῆς βιομηχανίας εἰς βάρος τῶν κεφαλαίων ποὺ ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς. Οὐδεμία, βεβαίως, εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχει συμφέρον νὰ ἀναπτύξῃ τὴν βιομηχανίαν καὶ τὴν ἐλαφράν, ἀκόμη δὲ καὶ τὴν βαρεῖαν, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅμως ὅτι οἱ βιομηχανίαι αὐταὶ θὰ τροφοδοτηθοῦν καὶ θὰ ἐξυπηρετηθοῦν μὲ πρώτας ὕλας ἐγχωρίας καὶ ὄχι νὰ δημιουργηθοῦν βιομηχανίαι, ἡ διατήρησις τῶν ὁποίων εἰς τὸ μέλλον θὰ ἀπαιτήσῃ νέας θυσίας καὶ μάλιστα αἱματηρὰς θυσίας, μὲ τὴν προστασίαν τὴν δασμολογικήν, τὴν ὁποίαν θὰ εἶναι ἕτοιμοι οἱ βιομήχανοι ποὺ θὰ ἀναλάβουν αὐτὰς τὰς ἐπιχειρήσεις, νὰ ζητήσουν ἀπὸ τὰς Κυβερνήσεις τοῦ μέλλοντος. Πρέπει, λοιπόν, νὰ τύχῃ τὸ πρᾶγμα αὐτὸ ἐξαιρετικῆς προσοχῆς καὶ μελέτης, οὕτως ὥστε αἱ βιομηχανίαι, αἱ ὁποῖαι θὰ δημιουργηθοῦν, νὰ εἶναι βιομηχανίαι αὐτάρκεις καὶ νὰ μὴ ἀποτελοῦν ἕνα βάρος τῆς ἐθνικῆς μας Οἰκονομίας, τὰ σπασμένα τῆς ὁποίας θὰ κληθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ πληρώσῃ εἰς τὸ μέλλον. Ὑποστηρίζομεν τὴν ἀνάγκην τῆς ἀπολύτου προτεραιότητος, τὴν ὁποίαν ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ εἰς τὸ ἔργον τῆς ταχείας ἀναπτύξεως τῆς γεωργικῆς μας παραγωγῆς καὶ τῆς συμπληρωματικῆς καὶ βαθμιαίας ἀναπτύξεως καὶ ἐφαρμογῆς τοῦ σχεδίου ἐκβιομηχανίσεως τῆς Χώρας. Πρέπει ἐπίσης νὰ καταρτισθῇ ἕνα ἄρτιον πρόγραμμα γεωργικῆς ἀνασυγκροτήσεως, τὸ ὁποῖον ὅλαι αἱ πληροφορίαι μᾶς λέγουν ὅτι ἐλλείπει. Καὶ ἤδη θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀπασχολήσω δι’ ὀλίγων μὲ τὸ ἐξαγωγικὸν ἐμπόριον τῆς Χώρας, ποὺ εἶναι ἀναπόσπαστα συνδεδεμένον μὲ τὴν οἰκονομικήν μας ἀνασυγκρότησιν, διότι ἡ ἀνάπτυξις τούτου θὰ ἐξασφαλίσῃ τὰς ἀναγκαίας ἐκείνας προϋποθέσεις, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἐπιτευχθῇ καὶ ἡ ἰσοσκέλισις τοῦ ἐμπορικοῦ μας ἰσοζυγίου, ἀλλὰ καὶ ἡ ἐξυπηρέτησις εὐρυτάτων λαϊκῶν τάξεων, κυρίως ἀγροτικῶν, διότι τὸ ἐξαγωγικὸν ἐμπόριον τῆς Ἑλλάδος ἀποτελεῖται κυρίως ἀπὸ γεωργικὰ προϊόντα. Αἱ προβλέψεις τῆς Κυβερνήσεως τοῦ παρελθόντος διὰ τὴν πραγματοποίησιν τῶν ἐξαγωγῶν, ποὺ ἂν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, προεβλέποντο εἰς 100 ἑκατομμύρια δολλάρια περίπου, εἶναι ζήτημα ἂν ἐπραγματοποιήθησαν κατὰ τὸ 50 –60%. Δὲν ἔχω ἀκριβεῖς ἀριθμοὺς ἀλλ’ ἀπὸ ὅ,τι ἐδιάβασα, βλέπω μίαν πλήρη ἀποτυχίαν, τὴν ὁποίαν σημειώνει ἡ Ἑλλὰς εἰς τὸν τομέα αὐτόν, τὸν ἐξαιρετικὰ σπουδαῖον διὰ τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν καὶ παραγωγήν, μίαν ἀποτυχίαν, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς χρεωκοπία τῆς ἐξαγωγικῆς μας πολιτικῆς καὶ προσπαθείας. Ἐλέχθη ἤδη ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὅτι ὁ καπνὸς ἀντιμετωπίζει σοβαρωτάτην κρίσιν, εἶναι δὲ ὁ καπνὸς τὸ σπουδαιότερον ἐξαγωγικὸν προϊὸν τῆς Χώρας. Καὶ πράγματι, ἡ κατάστασις ποὺ δημιουργεῖται εἰς βάρος τῶν ἐξαγωγέων τοῦ πολυτίμου τούτου προϊόντος, εἶναι ἀπὸ πάσης ἀπόψεως ἀποκαρδιωτική. Δὲν εἶναι τοῦ παρόντος νὰ ἀνατρέξω εἰς τὰς εὐθύνας δι’ αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Ὅ,τι ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ τονίσω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι ἡ ἀνάγκη τῆς λήψεως, τὸ συντομώτερον, μέτρων διὰ νὰ πραγματοποιήσωμεν κατὰ τὸν ὑπόλοιπον χρόνον τῆς ἐξαγωγικῆς μας περιόδου, ἐξαγωγὰς ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλυτέρων ποσοτήτων Ἑλληνικῶν προϊόντων. Παραμένουν ἀδιάθετοι, ἐκτὸς τοῦ καπνοῦ καὶ μεγάλαι ποσότητες σουλτανίνας. Διὰ τὴν προώθησιν αὐτῶν τῶν ἐξαγωγῶν εἶναι ἀνάγκη ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα. Εἶναι ἀνάγκη, πρὸ παντός, νὰ ληφθοῦν μέτρα διὰ τὴν γερμανικὴν ἀγοράν, ἡ ὁποία ἦτο ἄλλοτε ὁ καλύτερος πελάτης τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν καὶ διατρέχομεν τὸν κίνδυνον νὰ τὴν χάσωμεν ὁριστικῶς. Ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἐν τῷ ἐνδιαφέροντί της διὰ τὴν προώθησιν τῆς ἐθνικῆς μας παραγωγῆς, δὲν θὰ διστάσῃ νὰ λάβῃ τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα διὰ νὰ προλάβῃ τὴν ὁριστικὴν ἀπώλειαν μιᾶς τόσον σοβαρᾶς ἀγορᾶς, ὡς ἡ γερμανική. Ὑπάρχουν πολλοὶ τρόποι διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ τοῦτο. Θὰ ἀπαιτηθοῦν, βεβαίως, θυσίαι, ἀλλὰ τὰς θυσίας αὐτὰς ἐπιβάλλεται νὰ τὰς ὑποστῶμεν, χάριν τῆς ἀναπτύξεως τοῦ ἐξαγωγικοῦ μας ἐμπορίου, ἀπὸ τὸ ὁποῖον, κατὰ τὸ παρελθόν, ὅπως θὰ συμβῇ ἀσφαλῶς καὶ εἰς τὸ μέλλον μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἀμερικανικῆς βοηθείας, θὰ ἐξασφαλίσωμεν τοὺς συναλλαγματικοὺς ἐκείνους πόρους, οἱ ὁποῖοι μᾶς εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ τὸν ἐφοδιασμόν μας εἰς καταναλωτικὰ ἀγαθά. Ἕνα σπουδαῖον σημεῖον ἐπίσης τῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἐπηγγέλθη ἡ Κυβέρνησις, ποὺ ἔχει ζωτικὴν σημασίαν διὰ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, εἶναι ἡ πολιτικὴ τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Εἶπεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι θὰ καθιερώσῃ «δικαίας τιμὰς» διὰ τὰ γεωργικὰ προϊόντα. Τί ἐννοεῖ διὰ τούτου; Νομίζω ὅτι τὸ πρᾶγμα ἔχει ἀνάγκην ἀποσαφηνίσεως. Δικαία τιμὴ εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει εἰς τὸν Ἕλληνα καλλιεργητὴν νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν διατροφὴν τῆς οἰκογενείας του καὶ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς παραγωγικάς του ἀνάγκας. Δικαία τιμὴ πρέπει νὰ εἶναι ἐκείνη ποὺ θὰ καλύψῃ τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς του. Γνωρίζομεν ὅλοι εἰς ποῖον ὕψος ἀνῆλθεν ὁ τιμάριθμος τῆς ζωῆς, ἐνῷ τὰ γεωργικὰ προϊόντα, ἀπὸ ἀπόψεως πολλαπλασίου, ὑπολείπονται αὐτοῦ κατὰ πολύ. Ἡ κατάστασις αὐτὴ εἰς πλείστας γεωργικὰς ἐπιχειρήσεις καὶ γεωργικὰς οἰκογενείας δημιουργεῖ ἕνα ἔλλειμμα μεταξὺ τοῦ εἰσοδήματος, τὸ ὁποῖον πραγματοποιεῖ μία γεωργικὴ οἰκογένεια καὶ τῶν δαπανῶν ποὺ πραγματοποιεῖ διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν καλλιεργητικῶν της ἀναγκῶν. Καὶ αὐτὸ τὸ ἔλλειμμα μεταξὺ ἐσόδων καὶ ἐξόδων τῆς γεωργικῆς οἰκογενείας, βεβαίως ὁ ἀγρότης δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸ καλύψῃ οὔτε ἀπὸ τὰς ἀποταμιεύσεις, τὰς ὁποίας εἶναι φυσικὸν νὰ μὴ ἔχῃ, οὔτε ἀπὸ ἄλλα περισσεύματα. Ἀναγκάζεται, λοιπόν, ἡ ἀγροτικὴ οἰκογένεια νὰ περιορίζῃ τὰς δαπάνας της εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε νὰ ὑποσιτίζεται. Νὰ περιορίζῃ τὸν τεχνικόν της ἐξοπλισμὸν καὶ νὰ μὴ ἠμπορῇ νὰ τὸν ἀνανεώνῃ. Ἔτσι δημιουργεῖται ἕνας μαρασμὸς εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, ὁ ὁποῖος ἐξασθενεῖ τὴν παραγωγικήν του ἱκανότητα καὶ ἕνας ὑποσιτισμός, ὁ ὁποῖος κλονίζει τὴν ὑγείαν τοῦ ἀγρότου — ἰδίως εἰς τὰς περιφερείας ὅπου ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμὸς ἠναγκάσθη νὰ φέρῃ καὶ τὰ βάρη τοῦ πολέμου, ἀγωνιζόμενος εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν καὶ διαθέτων τὴν ἐργασίαν του εἰς τὸν ἀγῶνα αὐτόν. Ὁ πληθυσμὸς τῶν περιφερειῶν αὐτῶν καταρρέει καὶ ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς ὑποστάσεως καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ὑγείας. Εἶχα τὴν εὐκαιρίαν νὰ πάω εἰς ὡρισμένα χωριά, τὰ ὁποῖα οὐδέποτε εἶχον φυματικοὺς καὶ μοῦ παρουσίασαν φυματικούς, οἱ ὁποῖοι, μὴ δυνάμενοι νὰ εἰσαχθοῦν εἰς σανατόριον διὰ νὰ τύχουν μιᾶς στοιχειώδους ἰατρικῆς περιθάλψεως, εἶναι ἀναγκασμένοι νὰ παραμένουν εἰς τὰ χωριά των, δημιουργοῦντες ἑστίας μολύνσεως καὶ διὰ τὰ ἄλλα μέλη τῶν οἰκογενειῶν των. Τὸ ἔλλειμμα, λοιπόν, αὐτό, τὸ ὁποῖον πραγματοποιεῖ ἡ ἀγροτικὴ οἰκογένεια, ὀφείλεται ἀκριβῶς εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι τὸ εἰσόδημα τοῦ ἀγρότου εἶναι ἀνεπαρκὲς διὰ νὰ διαθρέψῃ τὴν οἰκογένειάν του. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία διὰ τῆς πολιτικῆς της εἶναι εἰς θέσιν νὰ δώσῃ ὤθησιν εἰς τὰς τιμάς, εἴτε πρὸς τὰ ἐπάνω, εἴτε πρὸς τὰ κάτω. Ἐὰν αὔριον εἰσαγάγῃ ἐλαιόλαδα ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, τὸ ξενικὸν λάδι ἠμπορεῖ νὰ πωληθῇ εἰς τὸν τόπον μας μὲ 5.000– 6.000 δραχ. καὶ ἑπομένως εἶναι μοιραῖον τὸ λάδι νὰ πέσῃ. Ἐὰν σταματήσῃ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ λαδιοῦ, θὰ σταθῇ τοῦτο εἰς μίαν τιμήν, τὴν ὁποίαν θέλει νὰ κρατήσῃ ἡ Κυβέρνησις. Εἰς τὰ γεωργικὰ προϊόντα ἡ νομισματικὴ πολιτική, ἡ πολιτικὴ τῶν ἀνταλλαγῶν, ἡ ἐμπορικὴ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις, κατὰ πολὺ ἐπηρεάζει τὰς τιμάς των. Καὶ εἰς τὰ φασόλια ἀκόμη εἴχομεν αὐτὴν τὴν περίπτωσιν εἰς ὡρισμένα γεωργικὰ διαμερίσματα, τὰ ὁποῖα παράγουν ὄσπρια καὶ τὰ ὁποῖα πωλοῦνται ἢ μᾶλλον ἐπωλήθησαν μὲ τιμὴν 1.500–1.600 δραχ., μίαν τιμήν, ἡ ὁποία μόλις καλύπτει τὸ 120 φορὰς ἐπάνω ἀπὸ τὴν προπολεμικὴν τιμήν, διότι ἡ Κυβέρνησις ἔδωσεν ἀδείας εἰσαγωγῆς ξένων ὀσπρίων καὶ μὲ τὸν ἔμμεσον αὐτὸν τρόπον ἔρριξε τὰς τιμὰς καὶ κατεδίκασεν εἰς τὴν ἐσχάτην ἔνδειαν μίαν σημαντικὴν κατηγορίαν Ἑλλήνων χωρικῶν. Καί, νά, διὰ ποῖον λόγον ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἀσκεῖ ἐπιρροὴν ἐπὶ τῆς διαμορφώσεως τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων καί, νά, διὰ ποῖον λόγον ἡμεῖς ἀποδίδομεν ἐξαιρετικὴν σημασίαν εἰς τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν θὰ ἀκολουθήσῃ ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ὅταν μάλιστα γνωρίζομεν ὅτι ὑπάρχουν οἰκονομικὰ συγκροτήματα τοῦ τόπου μας πανίσχυρα, δυστυχῶς, τὰ ὁποῖα θέλουν νὰ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ ἀναρχία μέσα εἰς τὴν Ἑλληνικὴν παραγωγήν, διὰ νὰ ἔχουν αὐτὰ τὴν δυνατότητα νὰ ἐμπορεύωνται τὰ γεωργικὰ προϊόντα καὶ νὰ πραγματοποιοῦν κέρδη πολλάκις ἀθέμιτα εἰς βάρος τῆς ἀγροτικῆς τάξεως. Νά, διὰ ποῖον λόγον ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἐξασφαλίσῃ καὶ τιμὰς δικαίας, ἀλλὰ καὶ νὰ προφυλάξῃ τὸν κόσμον αὐτὸν ἀπὸ μίαν ἐκμετάλλευσιν, τῆς ὁποίας πολλὰ δείγματα ἔχομεν, δυστυχῶς, εἰς τὸν τόπον μας. Σήμερον, κύριοι Βουλευταί, εἶναι ἀκριβῶς ἡ περίοδος ἐκείνη, κατὰ τὴν ὁποίαν συντελεῖται ἡ ἀπορρόφησις τῆς καπνικῆς μας ἐσοδείας. Δὲν θὰ σᾶς ὁμιλήσω διὰ τὰ σιτηρά, οὔτε διὰ τὴν σταφίδα, οὔτε δι’ ἄλλα προϊόντα, διότι δὲν εἶναι ἐποχιακά. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὅμως ποὺ συντελεῖται ἡ διάθεσις τῶν καπνῶν, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς τὰ χέρια τῶν παραγωγῶν, μετὰ λύπης μου σᾶς πληροφορῶ ὅτι οἱ παραγωγοὶ δὲν ἐξασφαλίζουν οὔτε ἕνα 150 φορὲς παραπάνω ἀπὸ τὴν προπολεμικὴν τιμήν. Πολλάκις τὰ καπνὰ ἀρχίζουν νὰ διατίθενται μὲ πολλαπλάσιον 130–140 φορὲς καὶ κυρίως αὐτὴ ἡ κατάστασις ἐπικρατεῖ εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας ποὺ καλλιεργοῦν τὰς εὐγενεῖς ποικιλίας τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν εἰς τὰς περιφερείας Σερρῶν, Δράμας, Κομοτηνῆς καὶ εἰς ἄλλα τμήματα τῆς Βορείου Ἑλλάδος, ὅπως τοῦ Ἀγρινίου κλπ. Ποία, λοιπόν, εἶναι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως; Ὑπάρχει ἡ διάθεσις τῆς ἐξασφαλίσεως «δικαίας τιμῆς», καθ’ ἣν στιγμὴν βλέπομεν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας νὰ συντελῆται αὐτὴ ἡ ἀπορρόφησις τῶν καπνῶν ἀπὸ τὰ χέρια τῶν παραγωγῶν εἰς αὐτὰς τὰς ἐξευτελιστικὰς τιμάς; Εἶναι ἕνα σπουδαῖον ζήτημα ἀμέσου ἐπικαιρότητος, εἶναι ἕνα ζήτημα, τὸ ὁποῖον ὀφείλομεν ὅλοι μαζὶ νὰ προσέξωμεν, διότι ἀφορᾷ πληθυσμοὺς κυρίως τῆς Βορείου Ἑλλάδος, πληθυσμοὺς τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης, τῶν μαρτυρικῶν αὐτῶν διαμερισμάτων, τὰ ὁποῖα ἐκτὸς τοῦ συμμοριτισμοῦ, ὑπέστησαν καὶ τὴν βουλγαρικὴν κατοχὴν καὶ γνωρίζετε ὅλοι σας ὅτι οἱ βουλγαρικὴ κατοχὴ ὑπῆρξε πολὺ διάφορος ἀπὸ τὴν κατοχὴν καὶ τῶν Ἰταλῶν καὶ τῶν Γερμανῶν. Αὐτοὶ οἱ πληθυσμοὶ, οἱ παραμεθόριοι, ἐν πολλοῖς, διαθέτουν αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ μοναδικόν των προϊὸν εἰς αὐτὴν τὴν ἐξευτελιστικὴν τιμήν. Καὶ ἐνῷ οἱ καπνοπαραγωγοὶ μπαίνουν σὲ νέαν καπνοκαλλιεργητικὴν περίοδον, βλέπετε τὴν δυσκολίαν, τὴν ὁποίαν παρουσιάζει ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ νὰ χρηματοδοτήσῃ τὰς νέας καλλιεργητικὰς ἀνάγκας. Ἐνῷ ἔπρεπεν οἱ καπνοπαραγωγοὶ νὰ ἔπαιρναν τὰ καπνοκαλλιεργητικά τους δάνεια, δὲν τοὺς δίδονται, καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐξαναγκάζονται δι’ ἕνα κομμάτι ψωμὶ νὰ διαθέτουν τὴν παραγωγήν τους καὶ τὸν καπνὸν τῆς παλαιᾶς των ἐσοδείας. Εἶναι μία κατάστασις, ἡ ὁποία δι’ ἡμᾶς τοὐλάχιστον, οἱ ὁποῖοι γνωρίζομεν καλῶς τὴν πραγματικότητα, εἶναι ἀπαράδεκτος. Εἶναι μία κατάστασις, ἡ ὁποία δὲν δύναται, παρὰ νὰ ἐπισύρῃ τὴν διαμαρτυρίαν μας. Ἀσκεῖται ἕνας ψυχολογικὸς ἐκβιασμὸς εἰς βάρος τῶν Ἑλλήνων καπνοπαραγωγῶν, μὲ τὸν φόβον τῆς μὴ πραγματοποιήσεως τῶν ἐξαγωγῶν, μὲ τὴν ἔλλειψιν πάσης προστατευτικῆς κρατικῆς ὀργανώσεως, καθ’ ἣν στιγμὴν καὶ εἰς αὐτὴν τὴν πλουσιωτάτην Ἀμερικὴν ἔρχεται τὸ Κράτος καὶ παρεμβαίνει εἰς τὴν ἐμπορίαν τοῦ προϊόντος καὶ ἐξασφαλίζει μίαν τιμὴν εἰς τὸν παραγωγόν. Καθ’ ἣν στιγμὴν εἰς τὴν Τουρκίαν ὑπάρχει σειρὰ προστατευτικῶν ὀργανισμῶν, καθὼς καὶ εἰς ὅλα τὰ Κράτη ποὺ παράγουν καπνά, ἐδῶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅπου ὁ καπνὸς ἔχει τόσην σημασίαν διὰ τὴν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν, δὲν ἔχομεν καμμίαν κρατικήν, ἔστω καὶ ἡμικρατικήν, προστασίαν. Εἶναι, λοιπόν, ἕνα σημεῖον, τὸ ὁποῖον ἐλπίζομεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου μὲ τὰς προοδευτικὰς ἀρχάς, τὰς ὁποίας ἐπηγγέλθη, θὰ τὸ προσέξῃ καὶ ἐγκαίρως θὰ λάβῃ τὰ ἀναγκαῖα μέτρα τῆς προστασίας αὐτοῦ τοῦ κόσμου. Αὐτὸ εἶναι ἕνα γενικὸν πρόβλημα ποὺ ἀφορᾷ ὅλα τὰ προϊόντα. Ἐπέμεινα εἰς τὸν καπνόν, διότι ἀκριβῶς αὐτὴν τὴν περίοδον συντελεῖται ἡ διάθεσις τοῦ προϊόντος. Ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ στιγμὴ τῆς συγκομιδῆς τῶν σιτηρῶν καὶ τῶν ἄλλων προϊόντων, θὰ μᾶς δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ εἴπωμεν τὴν γνώμην μας, ἀλλ’ εἰς γενικὰς γραμμὰς νομίζομεν ὅτι εἶναι δίκαιον τὸ αἴτημα τῆς ἀγροτικῆς τάξεως νὰ ἐξασφαλίσῃ μίαν τιμὴν ἀσφαλείας διὰ τὰ προϊόντα τὰ ἀγροτικά, ἡ ὁποία θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν συνέχειαν τῆς καλλιεργείας καὶ τὴν διατροφὴν τῆς οἰκογενείας της. Τὸ αἴτημα καὶ τὸ νόημα αὐτὸ πρέπει νὰ περιλάβῃ ὁ ὅρος «δικαία τιμὴ», ποὺ διατυπώνεται εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως. Ἐλπίζω καὶ ὑπολογίζω ἰδιαιτέρως εἰς τὴν παρουσίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ὅστις ἔχει ἀσχοληθῆ σοβαρῶς μὲ τὸ ἀγροτικὸν κίνημα καὶ μὲ τὴν ἀγροτικὴν τάξιν καὶ ὅστις, ὡς βαθὺς μελετητὴς τῶν ἀγροτικῶν ζητημάτων, πρέπει νὰ γίνῃ ὁ συνήγορος τῶν δικαίων ἀπόψεων τῆς Ἑλληνικῆς παραγωγῆς. Ἀλλ’ ὑπολογίζω ἐπίσης πολὺ καὶ ἐπὶ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος μὲ τὸ ἐνδιαφέρον τὸ ὁποῖον ἔχει διὰ τὰ παραγωγικὰ ζητήματα τοῦ τόπου μας, μὲ τὴν ἐμβρίθειαν καὶ τὴν μακρὰν πεῖραν περὶ τὰ οἰκονομικὰ ζητήματα, ἡ ὁποία τὸν διακρίνει, ἐλπίζω ὅτι εἰς τὸ θέμα αὐτὸ τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς θὰ θελήσῃ νὰ δώσῃ χεῖρα βοηθείας, ὥστε ἐπὶ τῶν ἡμερῶν του ἡ ἀγροτικὴ τάξις νὰ τύχῃ ὄχι ἰδιαιτέρας καὶ προνομιακῆς μεταχειρίσεως, ἀλλὰ τοὐλάχιστον νὰ μὴ ἀδικηθῇ εἰς τὸν ἔσχατον βαθμόν. Ἴσως τινὲς νὰ νομίσουν ὅτι εἶναι κάπως ὑπερβολικὸν τὸ ἐνδιαφέρον μας διὰ τὰ γεωργικὰ προϊόντα καὶ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον. Τὸ ἐνδιαφέρον μας εἶναι ἐξ ἴσου ζωηρὸν δι’ ὅλας τὰς ἐργαζομένας τάξεις, ἀλλ’ ὀφείλομεν νὰ ἀναγνωρίσωμεν ὅτι ἡ ἀγροτικὴ τάξις εὑρίσκεται εἰς λίαν δυσχερῆ κατάστασιν. Ἁπλῆ ἀπόδειξις τοῦ γεγονότος τούτου εἶναι ὅτι οὐδεὶς ἀπὸ τὰς Ἀθήνας, εἰς οἱανδήποτε κατάστασιν ἀπαθλιώσεως καὶ ἂν εὑρίσκεται, δὲν στρέφεται πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν ἐπαρχίαν, ἀλλὰ τοὐναντίον καὶ αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν τελευταίαν πενταετίαν συνέρρευσαν εἰς Ἀθήνας ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν, εἶναι ἱκανοποιημένοι, ἔστω καὶ ἂν ἐξασφαλίζουν ἕν ἐλάχιστον εἰσόδημα, διότι ἀκριβῶς εἰς τὴν ἐπαρχίαν οὔτε αὐτὸ τὸ ἐλάχιστον εἰσόδημα θὰ ἠδύναντο νὰ ἐξασφαλίσουν. Οὐδεὶς στρέφεται πρὸς τὴν ὕπαιθρον, τὸ ἀντίθετον συμβαίνει. Αὐτὸ δὲ τὸ ρεῦμα, δὲν γνωρίζομεν εἰς τὸ μέλλον ποίους κινδύνους θὰ ἐπισωρεύσῃ. Εἶναι ἐπιβεβλημένον ἐπίσης, κύριοι Βουλευταί, νὰ λεχθοῦν ὀλίγα λόγια καὶ διὰ τὸ μεγάλο πρόβλημα τῶν συμμοριοπλήκτων, τὸ ὁποῖον, ἐκτὸς τῆς κοινωνικῆς του μορφῆς, ἔχει καὶ μεγάλην παραγωγικὴν σημασίαν, διότι οἱ κατ’ ἐξοχὴν ἀγροτικοὶ αὐτοὶ πληθυσμοί, προερχόμενοι κυρίως ἀπὸ τὴν ὀρεινὴν Ἑλλάδα, εἶναι ἀναγκαῖον νὰ ἀποκατασταθοῦν τὸ ταχύτερον καὶ νὰ ἀξιοποιηθοῦν. Δυστυχῶς, ἡ βοήθεια ἡ ὁποία δίδεται εἰς αὐτούς, εἶναι ἀπὸ πάσης ἀπόψεως ἀνεπαρκής. Πολλάκις προωθήθησαν διὰ τῆς βίας εἰς τὰ χωρία των, χωρὶς νὰ λάβουν καμμίαν βοήθειαν, οὔτε κἂν ἕνα ζῶον. Ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ πρέπει νὰ τύχῃ ἰδιαιτέρας μεταχειρίσεως καὶ ἔχει ἀνάγκην μεγάλης προσοχῆς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Ἔχομεν καθῆκον ἀπέναντι αὐτοῦ τοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος πέραν τοῦ ὅτι ἔγινεν ἀληθινὸν ὁλοκαύτωμα εἰς τὸν ἀγῶνα τοῦ Ἔθνους, εἶναι τόσον ἐργατικός, τόσον φιλότιμος, ὥστε δύναται διὰ τῆς ἀναγκαίας βοηθείας νὰ ἀποβῇ ἕνας χρήσιμος συντελεστὴς εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς ὑπαίθρου. Διὰ τὰς κοινωνικὰς ἀσφαλίσεις, θεωρῶ καθῆκον μου νὰ χαιρετίσω τὰς ἐπαγγελίας τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ τὰς ἐξάρω, διότι πράγματι ὁ ἀγροτικὸς κόσμος ἔχει ἀνάγκην αὐτῶν τῶν ἀσφαλίσεων. Σήμερον ὁ Ἕλλην ἀγρότης εἶναι καὶ αὐτὸς ἕνας ἐργάτης, ὁ ὁποῖος κατορθώνει νὰ ἐξασφαλίζῃ τὰ πρὸς τὸ ζῆν ἐφ’ ὅσον εὑρίσκεται ἐν ὑγείᾳ, ἐφ’ ὅσον εὑρίσκεται εἰς κατάλληλον ἡλικίαν πρὸς ἐργασίαν, διότι ὅταν θὰ γηράσῃ, εἶναι καταδικασμένος νὰ ἀποθάνῃ ἐξ ἀσιτίας. Διότι οὐδὲν ἄλλο εἰσόδημα ἔχει, ἐκτὸς τῆς ἐργασίας του, καὶ ἄν κλονισθῇ ἡ ὑγεία του, δὲν ἔχει οὐδὲν περίσσευμα, μὲ τὸ ὁποῖον θὰ ἠμπορέσῃ νὰ θεραπευθῇ καὶ πολλάκις χάνει τὴν ζωήν του, διότι στερεῖται τῶν μέσων τῆς θεραπείας. Ἡ ἀγροτικὴ ἀσφάλισις εἶναι θέμα μεγάλης σπουδαιότητος καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ τὴν χαιρετίσωμεν ἡμεῖς οἱ ἐκπρόσωποι τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου μὲ ὅλως ἰδιαιτέραν χαράν. Θὰ εἴπω ὀλίγα τινά, κύριοι, καὶ διὰ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, ἀπὸ τὴν καλὴν λειτουργίαν τῆς ὁποίας ἐξαρτᾶται ἡ ἀνόρθωσις τῆς ὑπαίθρου. Αὐτήν τὴν στιγμήν, κύριοι, ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα στερεῖται τῶν οἰκονομικῶν μέσων διὰ νὰ παράσχῃ οἱανδήποτε ἐνίσχυσιν πρὸς τὸν Ἕλληνα γεωργόν. Ἔχει ἀνάγκην ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα νὰ ἐξασφαλίσῃ τὰ οἰκονομικὰ ἐκεῖνα μέσα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὴν ἐπίτευξιν τοῦ σκοποῦ της. Ἐλπίζω ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ παραλείψῃ νὰ κάμῃ τὸ καθῆκον της. Ὅσον ἀφορᾷ, ἐξ ἄλλου, τὸ πρόσωπον τοῦ Διοικητοῦ τῆς Τραπέζης, νομίζομεν ὅτι θὰ πρέπῃ νὰ μὴ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον κομματικῆς ἐκμεταλλεύσεως. Τὸ πρόσωπον τοῦ Διοικητοῦ θὰ πρέπῃ νὰ εἶναι ἀχρωμάτιστον πολιτικῶς. Νὰ εἶναι ἕνα πρόσωπον, τὸ ὁποῖον θὰ προέρχεται ἀπὸ τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Τραπέζης, Συμβουλίου τὸ ὁποῖον συγκροτεῖται ἐκ πρωτοβουλίας τῆς Κυβερνήσεως. Διότι ἡ ἀγροτικὴ τάξις ἔχει ἕνα παράπονον, ὅτι ἐνῷ τὸ Καταστατικὸν τῆς Τραπέζης ἀπὸ τῆς ἱδρύσεώς της λέγει ὅτι ὁ Διοικητὴς καὶ ὁ Ὑποδιοικητὴς αὐτῆς ἐκλέγονται ὑπὸ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, κάθε καινούργια Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔρχεται, κάνει ἕνα νομοθέτημα, ἐπαναλαμβάνει τὸ Καταστατικόν, ἀλλὰ λέγει ὅτι ὁ Διοικητὴς κατὰ τὴν πρώτην ἐφαρμογὴν τοῦ παρόντος Καταστατικοῦ διορίζεται δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, πρᾶγμα ποὺ δὲν συμβαίνει διὰ τὰ ἄλλα πιστωτικὰ Ἱδρύματα. Ἄν θέλωμεν ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα νὰ σταθῇ εἰς τὸ ὕψος της καὶ νὰ ἐπιτελέσῃ τὸ ἔργον της, εἶναι ἀπαραίτητος ἡ σύμπτωσις γνωμῶν ὅλων τῶν πολιτικῶν ἡγετῶν, ἵνα ἀποφύγωμεν οὕτω τὰς κομματικὰς συναλλαγάς. Παρακαλῶ, λοιπόν, ὅπως μελετηθῇ ἰδιαιτέρως τὸ ζήτημα τοῦ προσώπου τοῦ Διοικητοῦ τῆς Τραπέζης, ἐν ἀνάγκῃ διὰ συνεννοήσεως Κυβερνήσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως, διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ κάτι τὸ σταθερὸν εἰς τὸ Ἵδρυμα καὶ νὰ τύχῃ καὶ τοῦτο τῆς ἰδίας μεταχειρίσεως ποὺ τυγχάνει ἡ Τράπεζα ἡ Ἐθνικὴ καὶ ἡ τῆς Ἑλλάδος.

§116Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Κάνετε μίαν σύγχυσιν μεταξὺ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ τῶν ἄλλων Τραπεζῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι Τραπεζικαὶ ἐπιχειρήσεις. Αἱ Τραπεζικαὶ ἐπιχειρήσεις τὸ κεφάλαιον τὸ ἀρύονται ἄνωθεν. Αἱ Ἀγροτικαὶ τὸ ἀρύονται ἐκ τοῦ Κράτους. Ἐνῷ προϋπόθεσις ὑπάρξεως καλῆς λειτουργίας τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης εἶναι ἡ ὕπαρξις καλῆς λειτουργίας ἀγροτικῆς ἀποταμιεύσεως. Συνεπῶς, ἀφοῦ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα λαμβάνει τὰ κεφάλαια ἐκ τοῦ Κράτους, δὲν ἠμπορεῖ νὰ δοθῇ ἡ Διοίκησις εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶναι ὀφειλέται τῆς Τραπέζης. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀρχή, ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται τὸ σύστημα τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης εἰς ὅλον τὸν κόσμον.

§117Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Λυποῦμαι, κ. συνάδελφε, ἀλλὰ δὲν θὰ μὲ βρῆτε σύμφωνον μὲ αὐτήν σας τὴν ἄποψιν. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ: Ἐσεῖς ὁ ἴδιος, ὁ ὁποῖος ὡς Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας εἰσηγήθητε τὸ νομοθέτημα τῆς ἀλλαγῆς τοῦ Διοικητοῦ τῆς Τραπέζης, δὲν περιελάβατε τὴν διάταξιν ἐκείνην, δυνάμει τῆς ὁποίας ἐδίδετο ἡ εὐχέρεια εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς Τραπέζης νὰ ἐκλέγῃ τὸν Διοικητήν της; Καὶ σᾶς λέγω ἐπὶ πλέον, κύριε συνάδελφε, ὅτι βάσει αὐτοῦ τοῦ νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον σεῖς ἐψηφίσατε καὶ εἰσηγήθητε καὶ τὸ ὁποῖον βλέπω παραδόξως αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ἐπικρίνετε, ὅτι ἔληξεν ἡ θητεία τοῦ νῦν Διοικητεύοντος, ἐπανεξελέγη οὗτος διὰ παμψηφίας τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου ὡς Ὑποδιοικητὴς τῆς Τραπέζης.

§118Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ποῖος σᾶς τὸ ἠρνήθη αὐτό; Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐνθυμῆσθε τὸ ἑξῆς: Τὸ νομοθέτημα αὐτὸ ἐγὼ τὸ εἰσηγήθην εἰς τὴν Βουλὴν—δὲν εἶσθε τότε Βουλευτὴς—καὶ ὑπεστήριξα τὴν ἄποψιν τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζω καὶ τώρα, ἀλλὰ διότι ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς ἠξίωσε νὰ μετέχουν καὶ ἀντιπρόσωποι τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, περιορισθέντος τοῦ ἀριθμοῦ τῶν συμβούλων ἀπὸ 7–8 εἰς 5. Δι’ αὐτὸ ἐψηφίσθη, ὡς τὸ βλέπετε τώρα.

§119Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Τὸ ζήτημα τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης εἶναι σπουδαιότατον, ἐν πάσῃ περιπτώσει, θέμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναπόσπαστον ἀπὸ τὴν ἀγροτικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀποτελεῖ σπουδαιότατον κεφάλαιον αὐτῆς τῆς πολιτικῆς, καὶ εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ τὸ ἀναφέρω. Περαίνων ἤδη, κύριοι συνάδελφοι, ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ δηλώσω ὅτι ἡ μικρὰ κοινοβουλευτική μας ὁμάς, ἡ ἀντιπροσωπευομένη διὰ τριῶν ἑδρῶν εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ἡ κάπως μεγαλυτέρα, ἐκτὸς τῆς Βουλῆς, διότι, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἀντιπροσωπεύομεν 45.000 ψήφους, τὸ σύστημα τῆς ἀναλογικῆς δὲν ἐπέτρεψε κάπως εὐρυτέραν ἔκφρασίν της, ἡ κοινοβουλευτική μας ὁμάς, τῆς ὁποίας ἡ παράστασις εἰς τὴν Βουλὴν ἔχει συμβολικὸν χαρακτῆρα, εἶναι βεβαία ὅτι εἰς τὰ θέματα ποὺ ἐνδιαφέρουν τοὺς Ἕλληνας γεωργούς, θὰ ἔχῃ εἰς τοὺς ἀγῶνας της καὶ τὴν συμπαράστασιν καὶ ὅλων τῶν ἄλλων συναδέλφων πού, ἀσχέτως πολιτικῶν ἀποχρώσεων, ἀντιπροσωπεύουν ἀγροτικὰς περιφερείας. Ἡ κοινοβουλευτική μας ὁμὰς θὰ παρακολουθήσῃ μὲ μεγάλην συμπάθειαν τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν ἐξέλιξιν αὐτοῦ καὶ θὰ λάβῃ τὰς ἐνδεικνυομένας θέσεις, ἀναλόγως πρὸς τὰς ἑκάστοτε ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπὶ τοῦ παρόντος δηλοῦμεν ὅτι θὰ παράσχωμεν ψῆφον ἐμπιστοσύνης μὲ ἐπιφύλαξιν, διότι ἔχομεν μερικάς, ἔστω καὶ ἀσθενεῖς, ἀνησυχίας διὰ τὴν μεταχείρισιν τῶν ζωτικῶν συμφερόντων τῆς ἀγροτικῆς τάξεως, τὰ ὁποῖα βασίζονται κατὰ κύριον λόγον εἰς τὸ εἰσόδημα τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαραίτητον διὰ τὴν στήριξιν καὶ ἀποκατάστασίν της. Εἰς ὅλα τὰ ἄλλα ζητήματα, τῆς εἰρηνεύσεως, τῆς ἰσοπολιτείας, τῆς ἐσωτερικῆς καὶ ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, διὰ τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μία ἑνότης ἐθνικὴ ὅλων τῶν κομμάτων καὶ ἀποχρώσεων, ἡμεῖς θὰ σταθῶμεν εἰς τὸ πλευρὸν τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ τὴν βοηθήσωμεν μὲ τὰς ἀσθενεῖς μας δυνάμεις, διότι πιστεύομεν ὅτι ὑπεράνω ὅλων τῶν μικροαντιθέσεων καὶ διαφορῶν ἀπόψεων, ἵστανται τὰ προβλήματα καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα).

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θεοχαρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§121Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, προηγοῦνται ἐμοῦ 10 ὁμιληταί.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διεγράφησαν.

§123Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Λυποῦμαι, κ. Πρόεδρε, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλήσω πρὸ κενῶν ἑδωλίων καὶ νομίζω ὅτι μὲ 40 πληρεξουσίους καταπεπονημένους δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διεξαχθῇ ἡ ἐργασία τοῦ Σώματος.

§124Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶναι ἐγγεγραμμένοι 37 βουλευταί. Ἐὰν ἀποφασίσωμεν νὰ διακόψωμεν ἐνωρίς, θὰ μᾶς χρειασθοῦν 8 ἡμέραι περίπου.

§125Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τεθῇ ὅριον εἰς τὴν συζήτησιν.

§126Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νὰ μείνωμεν ἀπόψε, ἐὰν πρόκειται νὰ τελειώσῃ ἡ συζήτησις. Ἄλλως τοῦτο ἀποτελεῖ ἀπώλειαν χρόνου.

§127Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀκολουθοῦμεν τὰ ἴχνη σας.

§128Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Αὐτὸ ἐγένετο, ὄχι ὅμως ἀμέσως μετὰ τὴν ὁμιλίαν τῶν ἀρχηγῶν. Εἶναι προτιμότερον νὰ ἀρχίσωμεν αὔριον ἐνωρίς.

§129Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ προχωρήσωμεν. Ἄλλως τε ὑπάρχει ἀπαρτία. Μεθ’ ὃ καλοῦνται νὰ ὁμιλήσουν οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Δ. Θεοχαρίδης, Σ. Κωτιάδης, Π. Κατσώτας, Α. Ἀντωνόπουλος καὶ Ε. Ἀβέρωφ, οἱ ὁποῖοι καὶ διαγράφονται, ὡς ἀπουσιάζοντες, ἐκτὸς τοῦ κ. Δ. Θεοχαρίδη, ἀρνηθέντος νὰ ὁμιλήσῃ.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βογιατζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§131Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, σπανίως Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εὑρέθη ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ σκάφους τῆς Πολιτείας, διὰ νὰ διεξαγάγῃ τὴν πράγματι ἱστορικὴν μάχην τῆς εἰρήνης, τὴν ὁποίαν ἀναφέρουν αἱ προγραμματικαί της δηλώσεις διὰ τὴν ἐπιβίωσιν καὶ τὴν ἀνασυγκρότησιν τοῦ τόπου. Μετὰ μίαν δεκαετίαν ἀφαντάστων δεινῶν, τὰ ὁποῖα ἐπεσωρεύθησαν ἐπὶ τῆς ταλαιπωρημένης πατρίδος μας, ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, καθημαγμένος, ἀλλὰ καὶ βαρειὰ τραυματισμένος, ἀλλὰ μὲ ἕνα πελώριον ἠθικὸν ἀνάστημα, ἀναμένει νὰ ὁδηγηθῇ πρὸς μίαν καλλιτέραν καὶ εὐτυχεστέραν αὔριον, τῆς ὁποίας δικαιοῦται πλήρως. Ὁ Λαὸς αὐτός, ἐπανελθὼν ἀπὸ τὰς ἐθνοσωτηρίους καὶ ἱστορικὰς μάχας τῆς Πίνδου καὶ τοῦ Βίτσι, ἀναμένει μὲ τὴν σκαπάνην καὶ τὸ πτύον ἀνὰ χεῖρας, νὰ πολεμήσῃ ἐκ νέου διὰ τὴν μεγάλην του ἀποστολὴν τῆς ἀνοικοδομήσεως τοῦ τόπου καὶ τῆς ἀναδιαρθρώσεως τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Καλούμεθα δὲ ἡμεῖς, οἱ ἀποτελοῦντες τὸν πολιτικὸν κόσμον τῆς χώρας, εἴτε μετέχομεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἴτε ἀσκοῦμεν τὴν ἀντιπολίτευσιν, νὰ ἀποδειχθῶμεν ἀντάξιοι τοῦ ἡρωϊκοῦ αὐτοῦ Λαοῦ, ὁ ὁποῖος ὕψωσε τὴν λέξιν «Ἑλλὰς» εἰς σύμβολον αὐταπαρνήσεως καὶ ἐλευθερίας, ἐμπνέων τὸν σεβασμὸν ὅλου τοῦ κόσμου. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, πρέπει νὰ ἀποτίσωμεν φόρον τιμῆς εἰς τοὺς ἥρωας, οἱ ὁποῖοι ἔπεσαν διὰ νὰ ἐξασφαλίσουν εἰς ἡμᾶς τὴν δυνατότητα τῆς ἐπιβιώσεως. Θεωροῦμεν, ὅτι τὸ πρωταρχικὸν ἔργον τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου πρέπει νὰ ἀναλώσῃ ὅλας της τὰς δυνάμεις, εἶναι ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας, βάσει τῶν οἰκονομικῶν δεδομένων, τὰ ὁποῖα μᾶς παρέχει τὸ σχέδιον Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς Συνεργασίας, τὸ καλούμενον Σχέδιον Μάρσαλ, τὸ ὁποῖον χρηματοδοτεῖται ὑπὸ τῆς φίλης καὶ προστάτιδος τῆς Ἑλλάδος Μεγάλης Ἀμερικανικῆς Δημοκρατίας. Εἶναι δὲ ἐξαιρετικὰ λυπηρὸν τὸ ὅτι ἤδη ἐπέρασαν σχεδὸν δύο μῆνες ἀπὸ τῶν ἐκλογῶν, χωρὶς νὰ ἔχωμεν ἀρχίσει ἀκόμη τὰ προβλεπόμενα εἰς τὸ σχέδιον μεγάλα ἔργα ἐξηλεκτρισμοῦ τῆς χώρας. Μετὰ μακρὰς συζητήσεις καὶ μελέτας, κατελήξαμεν ἐπὶ τέλους εἰς μίαν ὁριστικὴν συμφωνίαν, ὅσον ἀφορᾷ τὰ ὑπὸ ἐκτέλεσιν ἔργα ἐνεργειακῆς οἰκονομίας. Ταῦτα εἶναι, ὡς γνωστόν, τὰ ὑδροηλεκτρικὰ ἔργα τοῦ Λάδωνος, τοῦ Βόδα καὶ τοῦ Λούρου καὶ τὸ θερμοηλεκτρικὸν ἐργοστάσιον τῆς Χαλκίδος. Διὰ τούτων θὰ δοθῇ εἰς τὴν κατανάλωσιν ἡ ἰσχὺς τῶν 160.000 περίπου KW. Παρ’ ὅτι ἔχομεν τὴν γνώμην, ὅτι τὸ δίκτυον τῶν τεσσάρων αὐτῶν ἐνεργειακῶν σταθμῶν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐνισχυθῇ καὶ μὲ τὴν ὑδροηλεκτρικὴν ἐκμετάλλευσιν καὶ τὴν σύγχρονον ἀρδευτικὴν ἀξιοποίησιν τῶν ὑδάτων τοῦ ποταμοῦ Ἀχελώου, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ ἀποδώσῃ ἕτερα 180.000 κιλοβὰτ περίπου, ἐν τούτοις νομίζομεν ὅτι πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ χωρήσῃ ἀμέσως εἰς τὴν ἔναρξιν ἐκτελέσεως τῶν ἔργων αὐτῶν ἄνευ ἀναβολῆς. Αἱ ὑπὸ τῆς Ἀμερικανικῆς πλευρᾶς τιθέμεναι προϋποθέσεις διὰ τὴν ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν αὐτῶν εἶναι δύο: 1) Ἡ σύστασις τῆς καταλλήλου διοικητικῆς μονάδος ἢ φορέως ὅπως ὠνομάσθη, διὰ τὴν ποδηγέτησιν τῆς ἐκτελέσεως, παρακολουθήσεως καὶ ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἔργων καὶ 2) ὕπαρξις τῶν ἀπαιτουμένων δραχμῶν ἐκ τῆς βοηθείας διὰ τὴν παρεμπόδισιν τοῦ πληθωρισμοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον, καὶ τοὐλάχιστον διὰ τὸ στάδιον τῆς ἐκτελέσεως, πρέπει νὰ χρησιμοποιηθοῦν αἱ ὑπάρχουσαι ὑπηρεσίαι, συντονιζόμεναι εἰς τὰς προσπαθείας των, ὑπὸ ἑνὸς κεντρικοῦ συμβουλίου, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ ἀντιπροσωπεύωνται ὅλοι οἱ ἐνδιαφερόμενοι παράγοντες. Ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἐνεργειακοῦ προγράμματος, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὴν βάσιν κάθε περαιτέρω ἀναπτύξεως τοῦ τόπου, εἶναι ἀπαραίτητον ὅπως συντελεσθῇ πάσῃ θυσίᾳ ἐντὸς τοῦ πλαισίου τοῦ προγράμματος Μάρσαλ καὶ τῶν Ἰταλικῶν ἐπανορθώσεων, διότι εἶναι σχεδὸν βέβαιον, ὅτι ἐὰν δὲν ἐπωφεληθῶμεν τῆς εὐκαιρίας αὐτῆς, ἡ Χώρα μας οὐδέποτε θὰ δυνηθῇ νὰ ἐκτελέσῃ τὰ ἔργα αὐτὰ καὶ ἑπομένως οὐδέποτε ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία θὰ δυνηθῇ νὰ ἀναρρώσῃ. Πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν καὶ διὰ τὴν ἐξοικονόμησιν τῶν ἀπαιτουμένων δραχμῶν, θὰ πρέπῃ ἡ Κυβέρνησις, πέραν τῶν ἐξαγγελλομένων οἰκονομιῶν, ἐπειδὴ αὗται ὁσονδήποτε ἐπεκτεινόμεναι, παρ’ ὅλους τοὺς ἀντιθέτους κινδύνους ποὺ δημιουργοῦν, εἶναι πεπερασμέναι, ἐὰν αὗται δὲν ἐπαρκέσουν, νὰ ἐπιδιώξῃ καὶ ταὐτόχρονον εἰδικὴν ἐνίσχυσιν ἀπὸ τὴν Διεθνῆ Τράπεζαν Ἀνασυγκροτήσεως ἢ τὴν Τράπεζαν Εἰσαγωγῶν–Ἐξαγωγῶν ἢ καὶ αὐτὴν ἀκόμη τὴν Ἀμερικανικὴν Κυβέρνησιν, καὶ τοῦτο διότι ἡ Ἑλλὰς ἐξέρχεται τῶν πολλαπλῶν ἀγώνων τοῦ Ἔθνους τόσον οἰκονομικῶς ἐξηθλιωμένη, ὥστε δὲν εἶναι ἐφικτὸν τὰ δημόσια οἰκονομικὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ καλύψουν ἐξ ὁλοκλήρου τὸ ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ. Εἶναι δέ, ὡς γνωστόν, λίαν ἐπικίνδυνος ἡ πέραν ὡρισμένων ὁρίων αὔξησις τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους δι’ ἐπιπροσθέτου φορολογίας, ἢ ὁ περιορισμὸς τοῦ σκέλους τῶν δαπανῶν, διότι τότε περιπίπτομεν εἰς πλέον δυσάρεστα οἰκονομικὰ καὶ κοινωνικὰ προβλήματα. Ἡ ἐκτέλεσις τοῦ προγράμματος τῶν ἐνεργειακῶν αὐτῶν ἔργων, θὰ ἀποτελέσῃ τὴν βάσιν διὰ τὴν γεωργικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας, ἀλλὰ κυρίως διὰ τὴν ἐκβιομηχάνισιν αὐτῆς. Ὁ ἐξηλεκτρισμὸς τῆς Ἑλληνικῆς γεωργίας καὶ ἡ δημιουργία τῶν ἀπαραιτήτων γεωργικῶν βιομηχανιῶν, ἀλλὰ καὶ αἱ ἀρδεύσεις, θὰ ἔχουν ὡς βάσιν τὴν παροχὴν ἀφθόνου καὶ εὐθηνῆς ἐνεργείας. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ σημεῖον τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τὸ ἀφορῶν τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας, δὲν συμφωνοῦμεν μὲ τὴν ἐξαγγελλομένην μετριοπάθειαν εἰς τὸ εὖρος αὐτοῦ. Ἀνεγνωρίσθη πλέον, ὑφ’ ὅλων, ὅτι ἡ ἐπίλυσις τοῦ τόσον δυσχεροῦς δημογραφικοῦ προβλήματος τῆς χώρας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ παρὰ μόνον μὲ τὴν δημιουργίαν τῶν εἰς τὸ Ἑλληνικὸν πρόγραμμα περιλαμβανομένων βιομηχανιῶν. Τὸ πρόγραμμα τοῦτο ἐνεκρίθη τελικῶς εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς Συνεργασίας τῶν Παρισίων, παρὰ τὰς ἀντιρρήσεις τῶν πλέον βιομηχανικῶς ἀνεπτυγμένων Κρατῶν τῆς Εὐρώπης, ὡς π. χ. τοῦ Βελγίου καὶ τῆς Ἀγγλίας, δι’ εὐνοήτους λόγους ἀντιδρασάντων. Τελικῶς ὅμως ἐπεκράτησαν αἱ Ἑλληνικαὶ ἀπόψεις. Τὸ πρόγραμμα τοῦτο ἐνεκρίθη καὶ ὑπὸ τῆς Δ.Ο.Σ. Οὐάσιγκτων. Τελευταίως ὅμως, παραδόξως, ἀνεγνώσαμεν ὅτι ἡ ἐνταῦθα Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ ἠθέλησε νὰ μειώσῃ σημαντικῶς τὴν ἔκτασιν τοῦ προγράμματος αὐτοῦ. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἀναθεωρήσῃ τὰς σκέψεις της καὶ νὰ χωρήσῃ ἄνευ δισταγμοῦ εἰς τὴν πλήρη ἐφαρμογὴν τῶν προβλεπομένων βιομηχανιῶν, ὅπως λ. χ. τῆς βιομηχανίας τοῦ ἀζώτου διὰ τὴν παραγωγὴν λιπασμάτων, τὴν βιομηχανίαν τοῦ ἀλουμινίου, τὴν ἐγκατάστασιν τῆς ὑψικαμίνου, ἥτις ἤδη ἤρχισε καταφθάνουσα κ.λ.π. Διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ τόσον καθυστερήσαντος εἰς τὴν χώραν μας προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως, δικαίως ἡ Κυβέρνησις ἐξαγγέλλει τὴν λῆψιν μέτρων διὰ τὴν καλυτέραν διοικητικὴν διάρθρωσιν καὶ τὴν περιστολὴν τῆς σήμερον ἐμφανιζομένης γραφειοκρατίας καὶ τῶν πολλαπλῶν καθυστερήσεων ἐκ τῆς ὑπάρξεως πολλῶν καὶ μεμονωμένων δρώντων διοικητικῶν μονάδων, τῶν ἀσχολουμένων μὲ τὸ πρόγραμμα. Ἡ ἐπὶ τὸ αὐτὸ συγκέντρωσις τῶν ὑπηρεσιῶν μελέτης καὶ παρακολουθήσεως τοῦ προγράμματος, κατέστη πλέον κοινὴ συνείδησις προερχομένη ἀπὸ τὴν μέχρι σήμερον κτηθεῖσαν πεῖραν. Συγχρόνως ἡ Κυβέρνησις πρέπει παντὶ σθένει νὰ ἐπιδιώξῃ καὶ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ρύθμισιν τῆς πράγματι σπουδαιοτάτης συμβολῆς τοῦ ἐνταῦθα Ἀμερικανοῦ παράγοντος. Διότι παρετηρήθη πολλάκις μέχρι σήμερον, ὅτι ἡ ὑπέρμετρος παρέμβασις ὡρισμένων μελῶν τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς καὶ εἰς τὰς τελευταίας ἀκόμη λεπτομερείας, ἐπέφερε σύγχυσιν καὶ ἐπιβράδυνσιν τοῦ ρυθμοῦ τῶν ἔργων. Τὰ ὡς ἄνω μέτρα μαζὶ μὲ τὴν ἐνίσχυσιν καὶ τὴν ἀπόδοσιν μεγαλυτέρας πρωτοβουλίας εἰς τὰς διαφόρους ἐμπείρους Κρατικὰς Ὑπηρεσίας ἐκτελέσεως ἔργων, θὰ συμβάλουν τὰ μέγιστα εἰς τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπόν. Ὁ ἐπαναπατρισμὸς τῶν συμμοριοπλήκτων καὶ ἡ ταχεῖα ἀποκατάστασις τῶν πληθυσμῶν τῶν χωρίων, εἶναι ἐπιτακτικὸν καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως. Πέραν ὅμως τῶν καθαρῶν οἰκοδομικῶν ἔργων εἰς τὰ ἐπαναπατριζόμενα χωρία, ὀφείλομεν νὰ τονίσωμεν, ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαία ἡ κατασκευὴ εἰς αὐτὰ γενικοῦ ἐνδιαφέροντος ἔργων, ὅπως εἶναι π. χ. ἡ ὕδρευσις καὶ ἡ σύνδεσις αὐτῶν διὰ κοινοτικῶν ὁδῶν μετὰ τῶν μεγαλυτέρων ὁδικῶν ἀρτηριῶν. Ἡ ἁπλῆ ἐπανεγκατάστασις χωρὶς τὴν κατασκευὴν τῶν ἔργων αὐτῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργήσῃ οἰκονομικῶς, αὐτοδύναμα χωρία, τὰ ὁποῖα νὰ δύνανται νὰ προαχθοῦν περαιτέρω διὰ τῆς ἐργασίας τῶν κατοίκων. Ἀλλὰ καὶ πέραν τῶν ἐπαναπατριζομένων χωρίων ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ στρέψῃ ἀμέριστον τὸ ἐνδιαφέρον της πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν ὕπαιθρον, ἡ ὁποία, ἐγκαταλελειμμένη ὅπως εἶναι σήμερον, εἶναι ἀναπόφευκτον νὰ δημιουργῇ τὸ κῦμα τῆς ἀστυφιλίας, τὸ ὁποῖον ἀπειλεῖ νὰ παρασύρῃ ὁλόκληρον τὸ οἰκοδόμημα τῆς ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Ἡ Κυβέρνησις πρέπει ἰδιαιτέρως νὰ μεριμνήσῃ καὶ νὰ βοηθήσῃ εἰς τὸ νὰ ἐκτελεσθοῦν εἰς τὰ χωρία τὰ μικρὰ ἀλλὰ πάμπολλα ἔργα ἐγγείων βελτιώσεων, κατασκευῆς ἀγροτικῶν ὁδῶν κλπ., τὰ ὁποῖα ὁλοκληρούμενα εἰς ὁλόκληρον τὴν χώραν, θὰ ἀποφέρουν σημαντικωτάτην ἐνίσχυσιν εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν καὶ αἰσθητὴν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ πρωτοφανοῦς τούτου διὰ τὴν χώραν προγράμματος τῶν ἔργων αὐτῶν, ἡ Κυβέρνησις πρέπει ἰδιαιτέρως νὰ στρέψῃ τὴν προσοχήν της διὰ τὴν ἀνάλογον βελτίωσιν τῆς ἀντιμισθίας τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ἰδιαιτέρως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναμένητε ἀνασυγκρότησιν μὲ πένητας ὑπαλλήλους τῶν τεχνικῶν τῶν Κρατικῶν Ὑπηρεσιῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποτελέσουν τοὺς κυρίους φορεῖς διὰ τὴν ἐπιχειρουμένην μεγάλην μάχην. Ἡ διάθεσις ἑνὸς ποσοστοῦ ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐκτελουμένων ἔργων διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν γλίσχρων ἀποδοχῶν τῶν τεχνικῶν ὑπαλλήλων, θὰ καταστήσῃ δυνατὴν τὴν ἐπάνδρωσιν τῶν ὑπηρεσιῶν διὰ τοῦ ἐλλείποντος σήμερον τεχνικοῦ προσωπικοῦ, χωρὶς νὰ ἐμπλέξῃ τὸ ζήτημα μὲ τὸ τεράστιον πρόβλημα τῶν ἐν γένει δημοσιοϋπαλληλικῶν ἀποδοχῶν. Λυπούμεθα διότι ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ κεφάλαιον τῆς παιδείας παρέλειψε τελείως τὸ ζήτημα τῆς τεχνικῆς ἐκπαιδεύσεως, ἰδίως εἰς μέσας καὶ κατωτέρας τεχνικὰς σχολάς. Ἡ ἀνάπτυξις τῆς τεχνικῆς καὶ ἐπαγγελματικῆς ἐκπαιδεύσεως εἰς εὐρεῖαν κλίμακα διὰ τῆς ἱδρύσεως κατωτέρων τεχνικῶν σχολῶν εἰς τὰ διάφορα διαμερίσματα τῆς Χώρας, εἶναι πρωταρχικῆς σημασίας. Πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν θὰ πρέπῃ ἡ τεχνικὴ ἐκπαίδευσις νὰ συγκεντρωθῇ εἰς ἕνα Ὑπουργεῖον, ἀντὶ τῶν πολλαπλῶν ὑπηρεσιῶν εἰς τὰς ὁποίας ὑπάγεται σήμερον. Διὰ τῆς ἐνισχύσεως τῆς κατωτέρας τεχνικῆς ἐκπαιδεύσεως θὰ ἐπιτευχθῇ, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ δημιουργία τῶν κατωτέρων τεχνικῶν στελεχῶν τῶν ἀπαραιτήτων διὰ τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς Χώρας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ θὰ περιορίσῃ τὸ ρεῦμα πρὸς τὴν κλασσικὴν παιδείαν καὶ τὰ γυμνάσια, τὰ ὁποῖα δημιουργοῦν τὸ πνευματικὸν προλεταριᾶτον. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Σοφιανόπουλον ὅτι αἱ πληροφορίαι του περὶ τῆς κατωτερότητος τοῦ Ἕλληνος βιομηχανικοῦ τεχνίτου ἔναντι τῶν τεχνιτῶν τῶν ἄλλων κρατῶν τῶν πλέον βιομηχανικῶς προηγμένων δὲν εἶναι ἀκριβεῖς. Ἀπεναντίας ἀπὸ διαπιστώσεις τῶν ἁρμοδίων τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς καταφαίνεται ὅτι ὁ Ἕλλην τεχνίτης ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους ἐργασίας εἶναι ἐξ ἴσου καλὸς ἂν μὴ ἀνώτερος. Καταργήσατε ἕνα μεγάλον ἀριθμὸν Γυμνασίων, ἐνισχύοντες καὶ ὀργανώνοντες καλύτερον τὰ ἀπομένοντα καὶ ἀντ’ αὐτῶν ἱδρύσατε κατωτέρας τεχνικὰς σχολάς, ἐὰν θέλετε πραγματικῶς νὰ ἐπιτύχῃ οἱονδήποτε σχέδιον ἀνασυγκροτήσεως καὶ νὰ εὕρῃ ἡ ἑλληνικὴ νεολαία τὸν καλύτερον δρόμον διὰ τὴν πρόοδον τοῦ τόπου. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ χωρήσῃ εἰς τὴν πραγματοποίησιν τῶν ὡς ἄνω μέτρων μὲ τὴν ἐπιβαλλομένην μελέτην καὶ σοβαρότητα καὶ θὰ ἀποφύγῃ ἀψυχολογήτους ἀνακοινώσεις αἱ ὁποῖαι βλάπτουν καιρίως τὸ ἔργον τῆς ἀνοικοδομήσεως. Λέγω τοῦτο, κύριοι Βουλευταί, ἀναφερόμενος εἰς δημοσιευθείσας ἀνακοινώσεις εἰς τὰς ἐφημερίδας τῆς Κυριακῆς τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ, διὰ τῶν ὁποίων καταφέρεται τεράστιον πλῆγμα εἰς τὴν ἰδιωτικὴν ἀνοικοδόμησιν. Αἱ ἀνακοινώσεις αὗται ἔχουν ὡς ἑξῆς: (Ἀναγινώσκει). Διὰ τούτων, οὔτε λίγο οὔτε πολύ, ἀνατρέπεται αὐτὴ αὕτη ἡ βάσις τοῦ ΚΗʹ Ψηφίσματος τοῦ προβλέποντος τὴν διευκόλυνσιν τῆς ἀνοικοδομήσεως. Δύναμαι δὲ ὑπευθύνως νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι κατέλαβε πανικὸς ὅσους προετίθεντο νὰ ἐπενδύσουν τὰ κεφάλαιά των ἐνισχύοντες τὴν ἀνοικοδόμησιν, φοβούμενοι τὰ διὰ τῶν ὡς ἄνω ἀνακοινώσεων ἐξαγγελλόμενα μέτρα τῶν Ἐφόρων. Εἶναι γνωστὸν ἐξ ἄλλου ποία προσπάθεια καταβάλλεται διὰ νὰ ἀνασυρθοῦν τὰ ὑπάρχοντα κεφάλαια καὶ νὰ χρησιμοποιηθοῦν ἐπωφελῶς εἰς τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων. Εἶναι ἐπίσης γνωστόν, ὅτι πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν μελετῶνται διάφορα μέτρα διὰ τὴν προσέλκυσιν καὶ ξένων κεφαλαίων. Οὐδενὸς διαφεύγει τὴν ἀντίληψιν, ὅτι ἡ προώθησις τῆς ἀνοικοδομήσεως πολλαπλῆν ὠφέλειαν προσάπτει εἰς τὸ Κράτος καὶ ἐκ λόγων καθαρῶς φορολογικῶν καὶ διὰ λόγους κινήσεως τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας καὶ διὰ λόγους ἐργασίας εἰς σειρὰν κλάδων τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας.

§132Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Κύριοι Βουλευταί, νομίζω ὅτι ὑπάρχει παρεξήγησις ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐγκύκλιον, ἐν σχέσει ἰδίως πρὸς τὸ ἀφορολόγητον τῶν οἰκοδομῶν, διότι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διὰ τοῦ ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον ἀνεφέρατε, σκοπεῖται, εἶναι κυρίως τὸ ἀφορολόγητον τῶν οἰκοδομῶν ὑπὲρ τῶν ἰδιοκτητῶν. Αὐτὸ τὸ δηλῶ κατηγορηματικῶς καὶ γνωρίζω καὶ τὰς προθέσεις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι οὐδέποτε ἐσκέφθη νὰ φορολογήσῃ τὰς ἀφορολογήτους οἰκοδομάς.

§133Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὸ κάμητε.

§134Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Δὲν ἠμπορῶ, ἀλλὰ δὲν θὰ ἦτο καὶ ὀρθὸν νὰ γίνῃ καὶ ἐὰν θὰ ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ. Ἁπλούστατα διὰ τῆς ἐγκυκλίου αὐτῆς ἠθέλησε νὰ ἐρευνήσῃ τὰ εἰσοδήματα τῆς τάξεως τῶν μηχανικῶν καὶ τῶν ἐργολάβων, διὰ τοὺς ὁποίους τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν πιθανὸν νὰ εἶχε τὴν ἰδέαν, ὅτι διαφεύγουν τῆς φορολογίας. Φυσικώτατα τὸ κείμενον εἶναι ἴσως κατὰ τρόπον ὑπερβολικὸν συντεταγμένον, θὰ ηὔχετο δὲ βεβαίως ἡ Κυβέρνησις, τὸ κείμενον αὐτὸ νὰ ἐθεωρεῖτο ἐμπιστευτικὸν διὰ τὰς ἐφορείας, αἱ ὁποῖαι ἁπλῶς θὰ ἐνεργήσουν διὰ τὴν ἐξακρίβωσιν τῶν εἰσοδημάτων, ἐπαναλαμβάνω, τῶν ἐργολάβων. Νομίζω, ὅτι μετὰ τὰς ἐξηγήσεις αὐτάς, βλέπετε τὴν διαφοράν, ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἐφοβήθη ὁ κόσμος καὶ ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἤθελε νὰ κάμῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§135Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Χαίρω πολύ, διότι ἔδωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς αὐτὰς τὰς ἐξηγήσεις, καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ ἐδίδοντο εἰς εὐρεῖαν δημοσιότητα αὗται.

§136Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Νομίζω, ὅτι ἴσως αὔριον, ἐὰν προλάβῃ, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ κάμῃ δηλώσεις, διότι συνεννοήθημεν ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ κάμῃ μίαν δήλωσιν, ἡ ὁποία νὰ ἀποκαθιστᾷ τὰ πράγματα.

§137Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ πρᾶγμα ἔχει κάποιαν σχέσιν μὲ τὰς συναλλαγὰς εἰς χρυσὸν καὶ αὐτὸ εἶναι ἓν θέμα, τὸ ὁποῖον θὰ πρέπῃ νὰ λυθῇ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ νὰ παρασχεθῇ ἡ εὐχέρεια τῶν συναλλαγῶν εἰς χρυσόν, ὥστε νὰ παρακινηθῇ ὁ κινούμενος χρυσὸς ἐν Ἑλλάδι καὶ νὰ ἐμφανισθῇ. Τὸ θέμα αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἔχῃ ἄμεσον σχέσιν μὲ τὴν πλευρὰν ποὺ θέλει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ παρακολουθήσῃ, διότι, ὡς γνωστόν, τὰ χρήματα αὐτά, οἱ ἐργολάβοι, ἀπὸ κάπου θὰ τὰ εὑρίσκουν ἢ ἀπὸ κάποιον θὰ τὰ δανείζωνται. Νομίζω, ὅτι εἶναι καὶ αὐτὸς ἕνας τρόπος ἐπενδύσεως τοῦ χρυσοῦ, ὅπως διατίθεται καὶ εἰς διαφόρους ἄλλας συναλλαγὰς καὶ τὸ θέμα θὰ πρέπῃ εἰδικῶς νὰ ἐξετασθῇ, διότι εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἐκ τῆς μελέτης τοῦ θέματος αὐτοῦ θὰ ὑπάρξουν καὶ πόροι τοῦ Κράτους.

§138Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἐὰν θίγετε τὸ ζήτημα τῶν συναλλαγῶν εἰς χρυσόν, ὅπως τοῦτο γνωρίζετε, εἶναι ἀρκετὰ περίπλοκον. Νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ πάρῃ κανεὶς προχείρως ἀποφάσεις. Ὁπωσδήποτε μετὰ τὴν σύστασιν ποὺ ἐκάματε, θὰ τὸ ἐξετάσωμεν. Μήπως θὰ προκαλέσῃ τὸν ὑψωμὸν τῆς χρυσῆς λίρας.

§139Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ξεύρετε, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ χρυσοῦ ἔχει πέσει πολὺ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, καὶ ὅτι ἡ τιμὴ τῆς λίρας εἶναι εἰκονική;

§140Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μήπως ὑπάρχει μία παρανόησις; Ἡ Κυβέρνησις μελετᾷ τὴν καθιέρωσιν τῶν ρητρῶν χρυσοῦ. Περὶ αὐτοῦ δὲν πρόκειται; Δὲν εἶναι δυνατόν, νομίζω, νὰ γίνῃ δεκτόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μελετᾷ ἐνδεχομένην καθιέρωσιν ρητρῶν χρυσοῦ. Αὐτὸ θὰ φέρῃ ἀναστάτωσιν τῶν τιμῶν εἰς τὸ Χρηματιστήριον.

§141Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Δὲν εἶπον τοιοῦτον τι. Ἀκριβῶς ἐπεσημάναμεν τὸν κίνδυνον τῆς σκέψεως τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§142Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Αὐτὸ θὰ ἐσήμαινεν ὑπονόμευσιν τοῦ ἐθνικοῦ νομίσματος.

§143Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὡμίλησα περὶ ἀρτίου νομίσματος.

§144Φ. ΖΑΪΜΗΣ. Νομίζω, ὅτι ὑπῆρχε μία σκέψις καὶ γίνεται μία μελέτη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ εἰσόδημα ἐκ τῆς φορολογίας τῶν τόκων. Ξεύρετε ὅτι ἡ φορολογία τῶν τόκων προπολεμικῶς ἀπέδιδε σοβαρὰ ποσὰ καὶ εἶναι ἄμεσος φορολογία. Ἤδη οὐδεὶς τοκίζει χρήματα καὶ συνεπῶς αὐτὸ τὸ ἔσοδον ἔχει μειωθῆ εἰς τὸ ἐλάχιστον. Γίνεται μία προσπάθεια καὶ ὑπάρχει μία ἐργασία.....

§145Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Περὶ αὐτῆς ὡμίλησα, αὐτὴν ἔχω ὑπ’ ὄψιν.

§146Φ. ΖΑΪΜΗΣ. ... ποὺ ἔχει ἀρχίσει, πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν αὐτὸ τὸ εἰσόδημα νὰ φορολογηθῇ, ὥστε νὰ ἀποκτήσῃ ἔσοδον ἐκ νέου—ὅπως προπολεμικῶς—ὁ δημόσιος προϋπολογισμὸς καὶ φαντάζομαι, ὅτι θὰ εἶναι σχετικὸν μὲ τὴν προσπάθειαν ποὺ κάμει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τὸ θέμα αὐτό.

§147Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, πειθαρχῶν εἰς τὴν στάσιν τοῦ Κόμματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω, θὰ καταψηφίσω τὴν Κυβέρνησιν διὰ τοὺς πολιτικοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι ἐξετέθησαν ὑπὸ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Τοῦτο ὅμως δὲν μὲ ἐμποδίζει ἀπὸ τοῦ νὰ εὐχηθῶ τὴν πλήρη ἐπιτυχίαν αὐτῆς εἰς τὸ βαρὺ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως, δηλώνων συγχρόνως ὅτι ὁ τεχνικὸς κόσμος τῆς χώρας μαζὶ μὲ ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, εἶναι ἕτοιμος νὰ δώσῃ τὸ πᾶν διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ ἔργου τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς Πατρίδος μας, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ καὶ τὴν μοναδικὴν ἐλπίδα διὰ τὴν ὁριστικὴν καὶ μόνιμον νίκην ἐναντίον τοῦ ἀπειλοῦντος τὰ θεμέλια αὐτῆς κομμουνισμοῦ. Διότι γνωρίζετε ὅλοι σας, κύριοι Βουλευταί, ὅτι πέραν τῶν νικῶν τοῦ Ἐθνικοῦ Στρατοῦ ἐναντίον τοῦ συμμοριτισμοῦ, ὁ κομμουνισμὸς ὑπάρχει, ζῇ καὶ ἐργάζεται ἀκόμη εἰς τὰς πόλεις καὶ τὰ χωριὰ καὶ ὁ μοναδικὸς ἐχθρός του θὰ εἶναι ἡ ἐπιτυχία τοῦ ἔργου τῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ δι’ αὐτοῦ ἡ βελτίωσις τῆς διαβιώσεως τῶν λαϊκῶν μαζῶν. Οὕτω πράττοντες συμπληρώνομεν τὸ ἔργον τῶν ἡρωϊκῶν παιδιῶν τῆς Ἑλλάδος.

§148Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, προτείνω ὅπως διακοπῇ ἡ συνεδρίασις λόγῳ τοῦ προκεχωρηκότος τῆς ὥρας διὰ τὸ ἀπόγευμα, ὁρισθῇ δὲ ἀπὸ τοῦδε τὸ τέταρτον διὰ τοὺς ρήτορας, ὥστε νὰ ἐξαντληθῇ ἐντὸς τῆς σήμερον ὁ κατάλογος τῶν ρητόρων καὶ τὴν Παρασκευὴν νὰ ἀπαντήσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐπακολουθήσῃ ἡ ψηφοφορία.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6ην ἀπογευματινὴν μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως, συνέχισιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. (Ὥρα 3.30′ πρωϊνὴ)