1949.06.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 67η

Πέμπτη 23 Ἰουνίου 1949

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 7.05′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Ταλιαδοῦρος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ βουλευτὴς Ἀρκαδίας κ. Θ. Τουρκοβασίλης ζητεῖ ἄδειαν ἀπουσίας διὰ τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτηθείσης ἀδείας. Κύριοι συνάδελφοι καταθέτω τὸν προϋπολογισμὸν τῆς Βουλῆς τῆς χρήσεως 1949–50 μετ’ ἐκθέσεως τῆς ἐπὶ τοῦ Λογιστηρίου Ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς. Ὁ προϋπολογισμὸς οὗτος περιέχει κατά τι ἐπηυξημένα κονδύλιά τινα, ἐν συγκρίσει πρὸς τὸν προηγούμενον προϋπολογισμὸν θὰ ἀναγραφῇ δὲ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τὴν ἐρχομένην ἑβδομάδα πρῶτος πρὸς ψήφισιν κατὰ τὸν Κανονισμόν.

§6Π. ΔΑΠΕΡΓΟΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω νὰ καταθέσω εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς μίαν δήλωσιν.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

Π. ΔΑΠΕΡΓΟΛΑΣ.

ΔΗΛΩΣΙΣ

Πρὸς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς ὑπέβαλον σήμερον δήλωσιν δι’ ἧς αἰτοῦμαι τὴν διαγραφήν μου ἐκ τῆς δυνάμεως τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Τὴν ἀποχώρησίν μου ἀπὸ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ γνωρίσω καὶ εἰς τὸ Σῶμα, διὰ νὰ ἐκθέσω καὶ τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι μὲ ἠνάγκασαν πρὸς τοῦτο. Οἱ λόγοι βεβαίως εἶναι πολλοί. Εἷς ὅμως εἶναι ὁ σπουδαῖος καὶ ὁ σημαντικός. Ὁ λόγος αὐτὸς προβάλλει ἐνώπιόν μου ἐπειγόντως. Προερχόμενος ἐκ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης, ἡ ὁποία εἶναι γνωστὸν ὁποίου εἴδους Ἐθνικὰς ὑπηρεσίας προσέφερε καὶ πῶς ἐπολέμησε κατὰ τῶν Βουλγάρων καὶ κατὰ τῆς ἐπαράτου ὀργανώσεως Ε.Α.Μ. εἶναι ἀδύνατον ν’ ἀνεχθῶ ὑποχώρησιν τοῦ Ἐθνικοῦ Συμφέροντος ἐνώπιον τοῦ κομματικοῦ τοιούτου. Καὶ ὑποχώρησιν καθ’ ἡμᾶς τοῦ Ἐθνικοῦ συμφέροντος ἀποτελεῖ ὁ διορισμὸς τοῦ κ. Μαλάχ ὡς Πρεσβευτοῦ εἰς τὸ Νέον Κράτος τοῦ Ἰσραήλ. Ἡ ἀνάπτυξις τῶν λόγων ἕνεκα τῶν ὁποίων εὑρίσκομεν τὸν διορισμὸν τοῦ κ. Μαλάχ ἐθνικῶς ἀσύμφορον οὔτε μὲ κεκλεισμένας τὰς θύρας τῆς Βουλῆς δὲν θὰ ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ γίνῃ. Μόνον ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν θὰ ἦτο δυνατὸν ν’ ἀναπτυχθῶσιν οἱ λόγοι οὗτοι. Αὐτὸς εἶναι ὁ κύριος λόγος ἕνεκα τοῦ ὁποίου ἀποχωρῶ ἀπὸ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα καὶ προσχωρῶ εἰς τὸ Κόμμα τῶν Ἐθνικοφρόνων. Ὁ Δηλῶν Παναγιώτης Δαπέργολας Βουλευτής Ἕβρου

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Γκίνης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§9Γ. ΓΚΙΝΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ Λαρίσης κ.κ. Γ. Κακαγιάννης καὶ Ν. Ράπτης διὰ τηλεγραφήματός των πρὸς τὴν Βουλὴν ζητοῦν δεκαήμερον παράτασιν προθεσμίας πρὸς ὑποβολὴν δικαιολογητικῶν καὶ νέων αἰτήσεων δι’ ἀνασυγκρότησιν ἐπαρχιακῶν βιομηχανιῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Σ. Πολυζωγόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Β. Μοσχόβου, Κ. Ζαβερδινοῦ, Π. Γρηγοροπούλου καὶ Σ. Κούλου κατοίκων Ἀμαλιάδος ζητούντων κατάργησιν τοῦ Α.Ν. 18)44 (περὶ ρυθμίσεως τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν κλπ.). Ὁ Σύλλογος Ὑπαλλήλων πωλησάντων ἀκίνητα ἐπὶ κατοχῆς Θεσσαλονίκης ζητεῖ ἀκύρωσιν τῶν ἐπὶ κατοχῆς γενομένων ἀγοραπωλησιῶν. Ὁ Πανελλήνιος μουσικὸς σύλλογος Ἀθηνῶν ζητεῖ καταβολὴν τῶν ὀφειλομένων ἀποδοχῶν εἰς τοὺς 75 μισθοβιώτους μουσικοὺς τῆς φιλαρμονικῆς Πρωτευούσης καὶ περιχώρων. Ὁ Σύνδεσμος Σιδηροδρομικῶν Μακεδονίας, ὁ Σύνδεσμος Δικηγορικῶν καὶ Συμβολαιογραφικῶν ὑπαλλήλων ἡ Βιομηχανικὴ Ἕνωσις ἐργατῶν οἰκοδομῶν Θεσ)νίκης καὶ τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Καβάλας ζητεῖ ματαίωσιν ὑποβληθείσης τροπολογίας τοῦ ἄρθρου 11 Συντάγματος. Ὁ Χ. Παναγιωτόπουλος, καθηγητὴς Μαθηματικῶν παρὰ τῷ Βʹ Γυμνασίῳ θηλέων Πειραιῶς αἰτιᾶται τὸν Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ἐπὶ παραβάσει τοῦ ἄρθρου 1107 τοῦ Συντάγματος. Ὁ Σύνδεσμος Σιδηροδρομικῶν Σ.Π.Α.Π. Πειραιῶς διαμαρτύρεται δι’ ὑποβληθεῖσαν τροπολογίαν ἄρθρου 11 Συντάγματος. Ἡ Ὁμοσπονδία Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Πειραιῶς ζητεῖ ἄμεσον ἵδρυσιν Μητροπόλεως ἐν Πειραιεῖ. Ὁ Δήμαρχος Μολάων ζητεῖ μὴ κατάργησιν τοῦ Δήμου Μολάων. Ὁ Σύνδεσμος Σιδηροδρομικῶν Σ.Ε.Κ. Πειραιῶς διαμαρτύρεται διὰ τροπολογίαν ἄρθρου 11 Συντάγματος. Οἱ Πρόεδροι τῶν Κοινοτήτων Ροδιανῆς, Πελεκάνου καὶ Ἁγίου Χριστοφόρου Κοζάνης διαμαρτύρονται διὰ τὰς γενομένας ἀπολύσεις των, καὶ ζητοῦν ἀκύρωσιν ἐκνόμων ἀπολύσεων. Ὁ Σ. Τούσας, Πρόεδρος Κοινότητος Κάτω Ἀχαΐας, διαμαρτύρεται δι’ ἀπόλυσίν του καὶ ζητεῖ ἄμεσον ἀκύρωσιν ταύτης. Ἡ Ἕνωσις πωλησάντων ἀκίνητα ἐπὶ κατοχῆς Πειραιῶς ἀποστέλλει ἐγκάρδιον χαιρετισμόν, πρὸς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις τοῦ Ἔθνους καὶ ζητεῖ ἀκύρωσιν τῶν ἐπὶ κατοχῆς γενομένων ἀγοραπωλησιῶν. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 84276)25.5.49 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου ὑπὲρ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν παρ’ αὐτῆς χορήγησιν πιστώσεως δραχ. 50.000.000 πρὸς τὸν Συν)σμὸν ὑπαλλήλων φυλακῶν Ἀβέρωφ καὶ Ἀναμορφωτικῶν Καταστημάτων. Ὁ Σύλλογος Πλημμυροπαθῶν Λευκίμης ζητεῖ ἀντλίαν (ρόαγιαλ) 15 ἵππων δι’ ἀρξάμενα ἀντιπλημμυρικὰ ἔργα Λευκίμης. Ἡ Πανελλαδικὴ Καπνεργατικὴ Ὁμοσπονδία, ὁ Σύνδεσμος Ὑπαλλήλων Φιλανθρωπικῶν Νοσηλευτικῶν Ἱδρυμάτων Θεσσαλονίκης καὶ ὁ Σύνδεσμος Ἐργατῶν Λατόμων Θεσ)νίκης, διαμαρτύρονται διὰ κατατεθεῖσαν ὑπὸ βουλευτοῦ κ. Κουλουμβάκη τροποποίησιν ἄρθρου 11 τοῦ Συντάγματος. Ὁ Ε. Γιώτης, κάτοικος Ἀθηνῶν, ζητεῖ ἀκύρωσιν τῶν ἐπὶ κατοχῆς γενομένων ἀγοραπωλησιῶν. Τὸ Σωματεῖον Καπνεργατῶν Σερρῶν, διαμαρτύρεται διὰ παρελκυστικὴν τακτικὴν καπνεμπόρων, ἐμπαιζόντων καπνεργατικὴν τάξιν διὰ προτεινομένης αὐξήσεως 8%. Οἱ μαθηταὶ Τριαντίου Ἐπαγγελματικῆς καὶ Βιοτεχνικῆς Σχολῆς Πατρῶν, ζητοῦν ὑπαγωγὴν τῆς Σχολῆς των εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας. Ὁ Δήμαρχος Μεθάνων ζητεῖ ἄμεσον ἔναρξιν ἐπισκευῆς λουτρῶν. Ὁ Ε. Πισσογιαννάκης Ὑπολοχαγὸς κάτοικος Χαλκίδος ζητεῖ ἄμεσον ψήφισιν Α.Ν. 125)45. Ὁ Σύλλογος Συμμοριοπλήκτων πυροπαθῶν τέως Δήμου Καρδαμύλης, ζητεῖ διαγραφὴν ἐνίων φόρων. Ἡ Ὁμοσπονδία Ἐπαγγελματιῶν Θεσ)νίκης ζητεῖ ἀπαλλαγὴν ἐπαγγελματιῶν ὑποχρεώσεως τηρήσεως βιβλίων. Ὁ Σύλλογος τῶν ἁπανταχοῦ Καρπαθίων ζητεῖ πλήρωσιν τῆς χηρευούσης Ἐκκλησιαστικῆς Ἀρχῆς. Ἡ Ἐπαγγελματικὴ Ἕνωσις Τήνου ζητεῖ τροποποίησιν τῆς ἀγορανομικῆς διατάξεως, ὥστε νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς κρεοπώλας καὶ ἑστιάτορας Τήνου καὶ διαθέτωσι τὸ ἐναπομεῖναν κρέας τὴν ἑπομένην ἡμέραν κλπ. Ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Βουλῆς καὶ βουλευτὴς Ἀργολιδοκορινθίας κ. Μουτζουρίδης καταθέτει ὑπόμνημα Προέδρου Ἑνώσεως Συνεταιρισμῶν Θηραϊκῶν προϊόντων, ζητοῦντος τὸν καθορισμὸν τιμῆς ἀσφαλείας ἐπὶ νωπῆς τομάτας ἱκανοποιητικῆς διὰ τοὺς παραγωγούς. Ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Βουλῆς καὶ Βουλευτὴς Ἀργολιδοκορινθίας κ. Π. Μουτζουρίδης καταθέτει ὑπόμνημα Ἑνώσεως Συνεταιρισμῶν Ἀργοναυπλίας ζητούσης ὅπως, κατὰ τὴν λῆψιν ἀποφάσεως καθορισμοῦ τιμῆς ἀσφαλείας νωπῆς τομάτας, κριθῇ εὐμενῶς τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ καθορισθῇ τιμὴ ἀσφαλείας ἱκανοποιητικὴ διὰ τοὺς παραγωγούς.

§10Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ἀκόλουθον τηλεγράφημα: (Ἀναγινώσκει). «Ἵδρυσις Ταμείου καὶ Ἐφορίας ὑποκαταστήματος ΑΤΕ ἐν Δερβενίῳ Νομοῦ Κορινθίας εἰς ἣν ὑπήχθησαν σατανικῶς Κοινότητες ἐπαρχίας Αἰγιαλείας, Περιφερείας Ἀκράτας, σφαγιάζει συμφέροντα κατοίκων Κοινοτήτων. Διαμαρτυρόμεθα ἐντόνως κατὰ τοιαύτης πράξεως αἰτούμενοι ἀνάκλησιν. Ἀκολουθοῦν ψηφίσματα Κοινοτήτων. Πρόεδρος Κοινότητος Ἀκράτας Σπ. Γιαννόπουλος, Πρόεδρος Κοινότητος Βαλκουβίνης, Β. Κόρακας, Πρόεδρος Κοινότητος Συνέβρου, Π. Δημητρακόπουλος, Πρόεδρος Κοινότητος Πύργου Ἀκράτας Π. Γεωργίου, Πρόεδρος Κοινότητος Πορσφωβίτης, Χ. Ἀνδριτσόπουλος, Πρόεδρος Κοινότητος Συλιβαίνης Α. Ἀντωνίου, Πρόεδρος Κοινότητος Παραλίας Ἀκράτας, Γ. Κανελλόπουλος, Πρόεδρος Κοινότητος Βουτσίμου Π. Παγώνης, Πρόεδρος Κοινότητος Βαλέμης Γ. Μπουγᾶς, Πρόεδρος Κοινότητος Ραχώβης, Τέως Δήμου Φερλόης, Γ. Τουμποῦρος, Πρόεδρος ἐμπόρων ἐπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν Ἀκράτας καὶ περιχώρων, Ρουφογάλης, Πρόεδρος Σταφιδικοῦ Συνεταιρισμοῦ Ἀκράτας Γεώργιος Κανελακόπουλος, Πρόεδρος Φιλανθρωπικοῦ Συλλόγου Ἀκράτας, Εὐστ. Δ. Φιλιππακόπουλος, Πρόεδρος Πολυτέκνων Ἀκράτας καὶ Περιχώρων, Σ. Η. Γιαννόπουλος, Πρόεδρος Συλλόγου Ἀναγέννησις τῶν Νέων, Κ. Παπαγεωργόπουλος, Πρόεδρος Ἐλαιοοικονομικοῦ Συνεταιρισμοῦ Παν. Ἀσημακόπουλος, Χριστιανικὸς Σύνδεσμος Ἁγία Τριὰς Ἀθ. Παμπούκης, Σύλλογος Φορτοεκφορτωτῶν Ἀλέκος Σπινούλης». Διαμαρτύρομαι, διὰ τὴν γενομένην παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ρύθμισιν, περὶ ἧς τὸ τηλ)μα καὶ ζητῶ τὴν ἐπάνοδον τῆς προϋφισταμένης διοικητικῆς ἁρμοδιότητος.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπὶ τῆς Ἀεροπορίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων Ν. Δ. 634)1948 «περὶ συστάσεως κλάδου Τηλεπικοινωνίας καὶ Ραδιοναυτιλίας Κ.Υ.Π.Α. καὶ Κλάδου Τηλεπικοινωνίας Ε.Μ.Υ.–Υ.Α.». 2) «Περὶ προσωπικοῦ Στρατολογίας τῆς Β. Ἀεροπορίας καὶ ἀλλαγῆς εἰδικότητος προσωπικοῦ τοῦ Κλάδου Διοικητικῶν εἰδικῶν καθηκόντων» καὶ 3) «περὶ ἐγκρίσεως δαπανῶν τινῶν πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1945–46, 1946–47 καὶ 1947–48 ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ἀεροπορίας καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου οἰκονομικοῦ ἔτους 1948–49». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Σ. Σαββίδης, Ι. Ἀποστόλου, Π. Λεβαντῆς, Ι. Μογγογιάννης καὶ Α. Ὀρφανίδης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 796)49 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ συντάξεως τῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ὑπαλλήλων ἰσχυουσῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Σ. Πηλείδης, Γ. Κύρου, Δ. Παπαδημητρίου, Κ. Θεοφανόπουλος, Σ. Πολυζωγόπουλος, Γ. Βορρές, Ι. Πολυχρονόπουλος κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τρόπου ἀπονομῆς ἀπολαβῶν ἀνωτέρου βαθμοῦ εἰς ἀστυνομικοὺς ὑπαλλήλους».

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως διεξέλθωμεν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ ὅσα ἐκ τῶν νομοσχεδίων δὲν ἔχουν συζήτησιν νὰ γίνουν δεκτά;

§12ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ νόμου «περὶ προστασίας Σώματος Ἑλλήνων Προσκόπων».

§14ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ προστασίας Σώματος Ἑλλήνων Προσκόπων». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5762)33 νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 5 Ἰουλίου 1933 Ν. Δ. «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου Γ.Σ.Ν.Σ. τῆς 20ῆς Μαρτίου 1908 καὶ 2930 τῆς 28ης Ἰουλίου 1922 «περὶ ἀπολυμαντηρίων».

§16ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5762)1933 νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 5 Ἰουλίου 1933 Ν. Διατάγματος «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΣΝΣʹ τῆς 20ῆς Μαρτίου 1908 καὶ 2930 τῆς 26ης Ἰουλίου 1922 «περὶ ἀπολυμαντηρίων». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 949)1949 «περὶ ἀναθέσεως ὑπογραφῆς ἐγγράφων καὶ πράξεων ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ Ὑγιεινῆς εἰς τὸν Γεν. Γραμματέα καὶ Γενικοὺς Διευθυντὰς κλπ. τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς».

§18ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀκυρώσεως τοῦ Α. Ν. 949)1949 «περὶ ἀναθέσεως ὑπογραφῆς ἐγγράφων καὶ πράξεων ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ Ὑγιεινῆς εἰς τὸν Γεν. Γραμματέα καὶ Γενικοὺς Διευθυντὰς κλπ. τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 950)49 «περὶ προσωρινῆς πληρώσεως κενῆς θέσεως Διευθυνούσης Ἀδελφῆς τοῦ Σανατορίου «ἡ Σωτηρία» διὰ διπλωματούχου Ἀδελφῆς τῆς Παγκοσμίου Ὀργανώσεως Ὑγείας».

§20ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 950)1949 «περὶ προσωρινῆς πληρώσεως κενῆς θέσεως Διευθυνούσης Ἀδελφῆς τοῦ Σανατορίου «ἡ Σωτηρία» διὰ διπλωματούχου Ἀδελφῆς τῆς Παγκοσμίου Ὀργανώσεως Ὑγείας». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποστολῆς εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν μαθητῶν τῶν Σχολῶν Ἀεροπορίας δι’ ἐκπαίδευσιν καὶ περὶ κυρώσεως διαταγῆς Ὑ. Α.».

§22ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου περὶ ἀποστολῆς εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν μαθητῶν τῶν Σχολῶν Ἀεροπορίας δι’ ἐκπαίδευσιν καὶ περὶ κυρώσεως διαταγῆς Ὑ.Α.». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπανῶν τινων πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1944–45 (βʹ περίοδος), 45–46, 46–47 καὶ 47–48 ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ἀεροπορίας καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου οἰκονομικοῦ ἔτους 1948–49».

§24ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπανῶν τινων πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1944–45 (βʹ περίοδος), 45–46, 46–47 καὶ 47–48 ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ἀεροπορίας καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου οἰκονομικοῦ ἔτους 1948–49». Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγνωρίσεως Νοσοκομείου Δήμου Νιγρίτης καὶ Κοινοτήτων ἐπαρχίας Βισαλτίας».

§26ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀναγνωρίσεως Νοσοκομείου Δήμου Νιγρίτης καὶ Κοινοτήτων ἐπαρχίας Βισαλτίας». Συνέχισις τῆς μόνης συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ κυρώσεως ψηφισμάτων, νομοθετικῶν διαταγμάτων καὶ ἀναγκαστικῶν νόμων».

§28Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει εἶναι ἀναγεγραμμένον τὸ νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν, διατάξεων». Τοῦτο ἀποτελεῖ κοινωνικὴν ἀνάγκην διὰ τὴν προστασίαν τῶν κτηνοτρόφων καὶ πρέπει νὰ ψηφισθῇ. Παρακαλῶ ὅπως ὁρισθῇ ἡμέρα συζητήσεως αὐτοῦ.

§29Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἡ Βουλὴ πρὸ 45 ἡμερῶν ἀπεφάσισε νὰ συζητήσῃ ἐπὶ τοῦ σοβαρωτάτου ψηφίσματος ἐπὶ τῶν ἀγοραπωλησιῶν. Τὴν δεκάτην περίπου ἡμέραν προσῆλθεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἐζήτησε παράτασιν 15 ἡμερῶν. Ἡ Βουλὴ παρέσχε ταύτην, πλὴν ἔκτοτε παρῆλθον καὶ δύο ἕτερα 15θήμερα καὶ ἀκόμη δὲν εἰσήχθη τοῦτο πρὸς συζήτησιν. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὅπως ὁρίσῃ τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα ὁλόκληρον πρὸς συζήτησιν τοῦ σοβαρωτάτου καὶ κοινωνικωτάτου τούτου ζητήματος, ὅπως ἔπραξε καὶ διὰ τὸ σκάνδαλον τοῦ συναλλάγματος. Διότι μὲ συζήτησιν μιᾶς ἢ δύο ἡμερῶν καθ’ ἑβδομάδα θὰ ἀπαιτήσῃ μεγάλον χρονικὸν διάστημα.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ ψηφίσματος περὶ κυρώσεως τῶν ψηφισμάτων καὶ Ἀναγκαστικῶν Νόμων θὰ συζητηθῇ τὸ ψήφισμα περὶ ἀγοραπωλησιῶν.

§31Γ. ΜΕΛΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Ὁ κ. συνάδελφος ἔθιξε ζήτημα τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ εἶχα κατὰ νοῦν νὰ θίξω κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν. Πράγματι, παρῆλθε περισσότερος χρόνος τοῦ δέοντος ἀφ’ ἧς ἀνελάβομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ συζητήσωμεν τὸ νομοθέτημα αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ διὰ τὸ Σῶμα μίαν ἠθικῶς ἀνειλημμένην ὑποχρέωσιν ὅπως ἐπιληφθῇ αὐτοῦ, λόγῳ τοῦ τεραστίου κοινωνικοῦ προβλήματος, τὸ ὁποῖον κατέλιπεν ὁ πόλεμος καὶ ἡ κατοχή. Ἔγινεν ἐπεξεργασία, αἱ ζητηθεῖσαι προθεσμίαι ἐδόθησαν, ἡ ζητηθεῖσα παράτασις ἐδιπλασιάσθη, ἀλλὰ νομίζω ὅτι, πέραν τῶν ὁρίων αὐτῶν, πρέπει τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα νὰ ἀσχοληθῶμεν συντόμως μὲ τὸ νομοθέτημα αὐτό. Καὶ ἐπειδή, κατὰ τὸ σχετικὸν ψήφισμα, ὑποχρεοῦται τὸ Προεδρεῖον νὰ καθορίζῃ ἀπὸ τῆς προηγουμένης ἑβδομάδος τὴν ἐργασίαν τῆς ἑπομένης ἑβδομάδος, διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι ὀρθῶς ὁ κ. συνάδελφος ἔθιξε τὸ ζήτημα καὶ συντάσσομαι μὲ τὰς ἀπόψεις του, τὰς ὑπογραμμίζω ἰδιαιτέρως καὶ παρακαλῶ τὸ Προεδρεῖον καὶ τὴν Βουλὴν νὰ στέρξῃ νὰ ὁρισθῇ ἡ προσεχὴς ἑβδομὰς ὁλόκληρος διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ καὶ ἐν ἀνάγκῃ νὰ κουρασθῶμεν ὀλίγον διὰ νὰ τελειώσωμεν μὲ τὸ ζήτημα αὐτό. (Χειροκροτήματα).

§32Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ συνηγορήσω μὲ τὰς ἀπόψεις τόσον τοῦ κ. βουλευτοῦ Λαρίσης, ὅσον καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, νὰ ὁρισθῇ ἀπὸ τοῦδε ὅτι ὅλη ἡ ἑπομένη ἑβδομὰς θὰ καταναλωθῇ εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ψηφίσματος περὶ ἀγοραπωλησιῶν. Νὰ παραχωρήσῃ δηλ. καὶ ἡ Βουλὴ τὰς 2 ἡμέρας ἐλέγχου καὶ νὰ καταναλωθῇ ὁλόκληρος ἡ ἑβδομάς, ἀπὸ τὴν Δευτέραν ἕως τὴν Παρασκευήν, μὲ τὴν συζήτησιν τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐλήφθη ἀπόφασις νὰ τελειώσῃ προηγουμένως ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ψηφίσματος.

§34Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐπειδὴ νομίζω ὅτι διέγνωσα κάποιον ὑπαινιγμὸν σχετικὸν μὲ τὴν δοθεῖσαν παράτασιν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ Συντάγματος, ἐπιθυμῶ νὰ ἀνακοινώσω τὰ ἑξῆς:

§35Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπουργ. Δικαιοσ.). Δὲν ἐγένετο ὑπαινιγμός.

§36Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Πρῶτον, ὅτι τὸ Σῶμα ἔχει τὴν εὐχέρειαν νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος ἄνευ ἐκθέσεως τῆς Ἐπιτροπῆς. Δεύτερον, ὅτι ἡ Ἐπιτροπή, παρακολουθοῦσα τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος καὶ βλέπουσα κατὰ ποῖον τρόπον αὗται βαίνουν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν πρὸ τῆς ἐρχομένης ἑβδομάδος νὰ ἔλθῃ τὸ θέμα πρὸς συζήτησιν, δὲν ἐπέσπευσε τὴν ὑποβολὴν τῆς ἐκθέσεως. Νὰ εἶσθε, ὅμως, βέβαιοι ὅτι μέχρι τῆς προσεχοῦς Τρίτης θὰ ἔχῃ ὑποβληθῆ ἡ ἔκθεσις καὶ συνεπῶς τὸ Σῶμα, ἐν ὄψει τῆς ἐκθέσεως καὶ τῶν εἰσηγήσεων αἱ ὁποῖαι ἔγιναν, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ θέματος ἂν τὸ Σῶμα ἐπιέζετο καὶ ἐπρόκειτο νὰ συνέλθῃ ταχύτερον, ἡμεῖς εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ὑποβάλωμεν τὴν ἔκθεσίν μας ταχύτερον.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Πιπιλιάγκας ἔχει τὸν λόγον.

§38Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Ὅλοι σχεδὸν οἱ μέχρι τοῦδε παρελάσαντες ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ ὁμιλήσαντες περὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου ψηφίσματος, ὅλοι ὑπῆρξαν κατηγορηταὶ τοῦ μέτρου τὸ ὁποῖον διὰ πρώτην φορὰν ἀναφέρεται εἰς τὰ κοινοβουλευτικὰ χρονικὰ τῆς Ἑλλάδος. Διὰ πρώτην φορὰν εἰσάγεται τοιοῦτον ψήφισμα. Ἐγὼ τουλάχιστον οὐδέποτε ἄλλοτε ἐν τῇ ἱστορίᾳ τῇ κοινοβουλευτικῇ τῆς Ἑλλάδος ἐνθυμοῦμαι τοιοῦτόν τι. Πάντως, ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης ὑπάρχουν παλαίμαχοι κοινοβουλευτικοὶ ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι ἀναντιρρήτως θὰ μὲ διαψεύσουν ἐὰν τυχὸν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ λέγω ἀνακριβείας. Ἀπόδειξις, κύριοι συνάδελφοι, ἀψευδὴς τοῦ γεγονότος ὅτι τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον ψηφίσματος εἶναι ἓν κατασκεύασμα ἀμελέτητον καὶ πρωτοφανοῦς διανοητικῆς σοφιστείας εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι, ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις τὸ κατέθεσεν εἰς τὴν Βουλήν, ἀμέσως κατόπιν ἡ ἰδία, εἴτε διὰ φίλων της βουλευτῶν, ὑπέβαλε τρεῖς τροπολογίας ἐπ’ αὐτοῦ! Ὅλα αὐτὰ πείθουν, ὅτι οὔτε ἡ Κυβέρνησις πιστεύει ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθοῦν ὁλοκληρωτικῶς 286 νομοθετήματα. Ἐπειδὴ ὁ χρόνος εἶναι ὀλίγος καὶ ἐπειδὴ συνήθισα πάντοτε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ εἶμαι πρακτικός, θὰ εἰσέλθω, κ. συνάδελφοι, ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸ θέμα. Ἐλέχθη παρὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ συγκεκριμένως παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι «τί θέλετε νὰ κάμωμεν, ἀφοῦ ἕνα μεγάλο ποσοστὸν ἐκ τῶν Α. Ν. αὐτῶν ἐκληροδότησεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐκεῖνος, ὅστις προΐσταται τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστηρίου, τὸ ὁποῖον ἠκύρωσε τοὺς νόμους αὐτούς;». Προφανῶς ὁ κ. Ὑπουργός, ὁμιλῶν οὕτως ἐννοεῖ τὸν κ. Πουλίτσαν, Πρόεδρον τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, ὅστις διετέλεσεν ἐπί τινας ἡμέρας πρωθυπουργὸς τῆς πρώτης μετεκλογικῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι ἐκ τοῦ ἀνὰ χεῖρας μου πίνακος φαίνεται ὅτι ὁ κ. Πουλίτσας ἐκληροδότησε μόνον δύο Ν. Δ., ἐκ τῶν ὁποίων τὸ ἓν ἀφεώρα τὸν Γεν. Γραμματέα τοῦ Ὑφυπουργείου Τουρισμοῦ καὶ τὸ ἄλλο τὸν μόνιμον Ὑφ)γὸν τῶν Ἐξ)κῶν. Κατὰ συνέπειαν, δὲν νομίζω ὅτι ἦτο σωστὴ ἡ ἐπίκλησις τοῦ γεγονότος αὐτοῦ, οὔτε δὲ καὶ ἔπρεπε νὰ φθάσῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καί, μάλιστα, ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Κύριοι συνάδελφοι, φέρονται ἐνώπιόν μας πρὸς κύρωσιν 286 νομοθετήματα. Ἀκούσατε τώρα περὶ ποίων νομοθετημάτων πρόκειται. Ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς νόμους, 36 ἐψηφίσθησαν τὴν 29.9.48, δύο ἡμέρας πρὸ τῆς συγκλήσεως τῆς Βουλῆς, ὑπεγράφησαν τὴν 29ην, ἐστάλησαν εἰς τὰ Ἀνάκτορα τὴν 30ὴν καὶ ἐδημοσιεύθησαν τὴν 1–2 Ὀκτωβρίου, ὅτε δηλαδὴ συνεδρίαζεν ἡ Βουλή! Καὶ ἐρωτᾶται, ποῖον ἦτο τὸ ἐπεῖγον θέμα, τὸ ὁποῖον ἐπέβαλεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὑπογράψῃ αὐτοὺς τοὺς Α. Ν. ἐνῷ μετὰ μίαν ἡμέραν ἐπρόκειτο νὰ συνέλθῃ ἡ Βουλή; Οὐδεὶς ἐκ τῶν νόμων αὐτῶν ἀφορᾷ τὴν δημοσίαν τάξιν ἢ τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους, διὰ τὰ ὁποῖα ζητήματα εἶχε μίαν ἐξουσιοδότησιν ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ πρόκειται περὶ νόμων καθαρῶς προσωπικῶν. Εἰς τοὺς νόμους αὐτοὺς παρεισέφρυσε καὶ ὁ Ν. 835 διὰ τοῦ ὁποίου ἐφιστῶ ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τῶν κ. Βουλευτῶν. Ὁ νόμος αὐτὸς εἶχε κατατεθῆ εἰς τὴν Βουλήν, ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ τὸν συζητήσῃ κατ’ ἄρθρον. Κατὰ τὰς τελευταίας συνεδριάσεις τοῦ Σώματος εἶχεν ἀναγραφῆ 3 φορὰς εἰς τὴν Ἡμερ. Διάταξιν, ἀλλ’ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ νὰ ἀποφύγῃ τὴν ψήφισίν του καθ’ ὃν τρόπον ἡ Βουλὴ ἐπεθύμει, ἀπέφυγε νὰ προσέλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ ματαιώσῃ οὕτω τὴν ψήφισίν του. Καὶ καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῶν διακοπῶν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος δὲν κατώρθωσε νὰ πείσῃ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ὅπως ψηφίσῃ τὸν Ν. 835 ὅπως αὐτὸς ἤθελε. Ἐπέτυχε ὅμως τοῦτο τὴν τελευταίαν στιγμήν, τὴν 29ην Σεπτεμβρίου. Περὶ τίνος ὅμως πρόκειται; Πρόκειται περὶ μιᾶς πράξεως, τολμῶ νὰ εἴπω, ποταπῆς. Διότι διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ, κύριοι, ρίπτονται τὰ θύματα τῆς ἀνταρσίας εἰς τοὺς δρόμους καὶ προστατεύονται οἱ κομμουνισταί! Ρίψατε ἓν βλέμμα εἰς τὸν Ν. 835, μελετήσατέ τον, διὰ νὰ ἴδετε τὸ μέγα ἔγκλημα, ποὺ διέπραξεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς βάρος τῶν ἑλλήνων ἀγωνιστῶν. Θὰ ψηφίσετε, λοιπόν, κ. συνάδελφοι, συνολικῶς τοὺς νόμους αὐτούς, διὰ νὰ καλύψετε καὶ αὐτὸ τὸ τερατῶδες ἔγκλημα, τὸ ὁποῖον ἔγινεν εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος; Ἀλλ’ ἐπακολουθοῦν καὶ ἄλλοι νόμοι. Τὸ ἀτόπημα τοῦ Σ)βρίου 1948 ἐπανελήφθη καὶ τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1949. Ἐνῷ ἡ Βουλὴ πολὺ πρὸ τοῦ Πάσχα ἐκαλεῖτο διὰ τὴν 2αν Μαΐου, τὴν 29ην Ἀπριλίου ὑπεγράφοντο παρὰ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου 33 Α.Ν. καὶ ἐδημοσιεύοντο τὴν ἑπομένην. Ἐὰν ρίψετε ἓν βλέμμα εἰς τὸν πίνακα αὐτῶν τῶν 33 Α.Ν. δὲν θὰ εὕρετε τίποτε τὸ ἐπεῖγον, ἀλλὰ μόνον διατάξεις χαριστικάς. Ἀναφέρω τὸν Ν. 783, ἐπικαλούμενος τὴν προσοχὴν τῶν συναδέλφων καὶ κυρίως, τῶν προερχομένων ἐξ ἀγροτικῶν περιφερειῶν. Ἰδοὺ περὶ τίνος πρόκειται: Τὸ Πλημμελειοδικεῖον Κατερίνης καταδίκασε τοὺς Διοικητὰς τῶν Τραπεζῶν Ἐθνικῆς καὶ Ἀθηνῶν, μαζὶ μὲ τοὺς διευθυντὰς τῶν Ὑποκαταστημάτων Κατερίνης, εἰς τριετῆ φυλάκισιν καὶ μερικὰ ἑκατομμύρια πρόστιμον ἐπὶ τοκογλυφίᾳ εἰς βάρος τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ. Ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ ἀπαλλάξῃ τὸν κ. Πεσματζόγλου καὶ τὸν κ. Ἡλιάσκον, ἔκαμε τὸν Ν. 783 κατόπιν τοῦ ὁποίου τὸ Ἐφετεῖον Θεσσαλονίκης εὑρέθη ὑποχρεωμένον νὰ ἀνατρέψῃ τὴν ποινήν, τὴν ἐπιβληθεῖσαν παρὰ τοῦ Πλημμελειοδικείου Κατερίνης, καὶ νὰ τοὺς ἀπαλλάξῃ! Δηλαδὴ ὀλίγας ἡμέρας προτοῦ συνέλθῃ τὸ Ἐφετεῖον, διὰ νὰ δικάσῃ τὴν ἔφεσιν τοῦ Πεσματζόγλου–Ἡλιάσκου, ἡ Κυβέρνησις ἔκαμε νόμον διὰ νὰ ὑποχρεώσῃ τὸ Ἐφετεῖον νὰ τοὺς ἀπαλλάξῃ! Τοιαῦτα νομοθετήματα, κ. συνάδελφοι, θὰ κυρώσωμεν ἡμεῖς; Ἐὰν πρόκειται νὰ τὰ κυρώσωμεν, πάντως τοῦτο θὰ γίνῃ δι’ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας, ὥστε νὰ ἠξεύρωμεν ποῖοι βουλευταὶ κυρώνουσι τὴν ἀνηθικότητα καὶ ποῖοι ὄχι. Ἔχομεν καὶ τὸν Ν. 839. Ἐὰν τὸν ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, θὰ ἴδητε ὅτι πρόκειται περὶ νομοθετήματος προσωπικοῦ.

§39Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸ γελοιωδέστερον ὅλων εἶναι ὅτι εἰς τὸ ψήφισμα περιλαμβάνονται νομοσχέδια περὶ γεωργίας, ναυτιλίας, κτηνοτροφίας, δημοσίας τάξεως, ἐκπαιδεύσεως, δικαιοσύνης καὶ ἄλλων πολλῶν. Αὐτὸ εἶναι κωμωδία.

§40Γ. ΜΕΛΑΣ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Τὸ Νομοθετικὸν Σῶμα ἀπουσιάζει ἐπὶ 4 μῆνας. Ἐὰν ἐν τῷ μεταξὺ ἀνέκυπτεν ἓν ζήτημα — πάρετέ το ὡς ὑπόθεσιν — τὸ ὁποῖον ἔχρηζεν ἀντιμετωπίσεως, κατὰ τὴν ἀντίληψίν σας θὰ ἔπρεπε νὰ μὴ γίνῃ τίποτε;

§41Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸ πολίτευμα δὲν στηρίζεται ἐπὶ ὑποθέσεων, ἀλλ’ ἐπὶ πραγματικοτήτων, ἐπὶ θετικοτήτων.

§42Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα διὰ τὸ ὁποῖον διϊστάμεθα μὲ τὴν Κυβέρνησιν δὲν εἶναι οἱ νόμοι, οἱ ὁποῖοι ἐξεδόθησαν, δὲν ἦσαν ἀναγκαῖοι, ἀλλ’ ὅτι ἡμεῖς τοὺς νόμους αὐτοὺς δὲν τοὺς γνωρίζομεν οὔτε κατὰ τὸ περιεχόμενόν των, οὔτε κατὰ τὰς ἀφορμάς, αἱ ὁποῖαι τοὺς προεκάλεσαν, καὶ ἡ Κυβέρνησις ζητεῖ νὰ τοὺς ἐπικυρώσωμεν ὁμαδικῶς κατὰ ἕνα τρόπον, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ ἀπόπειραν ἐξανδραποδισμοῦ τοῦ Σώματος.

§43Γ. ΜΕΛΑΣ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Δὲν νομίζω ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς παλαιοὺς πολιτευομένους νὰ μὴ γνωρίζουν ὅτι ἄγνοια νόμου δὲν ἐπιτρέπεται.

§44Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἀπὸ τὴν ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως θὰ λάβωμεν γνῶσιν τῶν νόμων; Τὰ νομοσχέδια ἔρχονται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, παραπέμπονται εἰς τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπὰς καὶ μετὰ ταῦτα ἡ Βουλὴ συζητεῖ καὶ ἀποφασίζει. Δὲν εἶσθε, κ. Ὑπουργέ, καθόλου δικαιολογημένοι ὡς Κυβέρνησις ἀξιοῦντες τοιοῦτόν τι.

§45Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς κατηγόρησε τοὺς παλαιοὺς πολιτευομένους ὅτι δὲν ἔχομεν ὑπ’ ὄψει τὸν κανόνα ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται ἄγνοια νόμου. Αὐτὸ εἶναι θεωρία δὲν εἶναι πραγματικότης. Εἶναι πράγματα αὐτὰ νὰ λέγωνται; Ὁ ἴδιος γνωρίζει ὅλους αὐτοὺς τοὺς Ἀναγκ. Νόμους;

§46ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ ἄγνοια νόμων εἶναι θεωρία καὶ μόνον διὰ τοὺς ποινικοὺς νόμους ἐπιβάλλεται ὅπως εἶναι γνωστοί.

§47Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Τὸ θέμα, κ. συνάδελφοι, εἶναι ἕνα: Ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐξουσιοδοτήθη ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ ἐκδώσῃ ὡρισμένα νομοθετήματα καὶ δι’ ὡρισμένον σκοπόν. Ὅταν ὅμως, μίαν ἡμέραν πρὸ τῆς συγκλήσεως τῆς Βουλῆς, δημοσιεύῃ ἡ Κυβέρνησις τὸν Α.Ν. 839 διὰ νὰ βγάλῃ ἀπὸ τὸ σπίτι του ἕνα ἀνάπηρον ἀξιωματικόν, εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὅτι εἶχε τόσον ἐπείγουσαν ἀνάγκην ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ κάμῃ τὸν Ν. 839; Ἀλλὰ θὰ ἐπεθύμουν νὰ εὑρίσκετο ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης ὁ λιποτάκτης ὁσάκις ἀγορεύω Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἰδιὰ νὰ ἀκούσῃ τὴν κατηγορίαν καὶ διὰ τὸν νόμον 860. Διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ ὑποχρεώνει ὅλους τοὺς Ἕλληνας ἐν Ἑλλάδι νὰ δηλώσουν τὰς περιουσίας των, εἰς κινητά, εἰς χρῆμα κλπ., τὰς ὁποίας ἔχουν εἰς τὴν Ἀμερικήν. Δι’ ἄλλης ὅμως διατάξεως ἀπαγορεύεται εἰς πάντα τρίτον ὅπως λάβῃ γνῶσιν τῶν δηλώσεων, τῶν δηλωθέντων ποσῶν κλπ. Θέλει ὁ κ. Χέλμης νὰ κτυπήσῃ τὸ κεφάλαιον νὰ τὸ φορολογήσῃ καί, ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριά, δὲν μᾶς δίδει τὰ μέσα νὰ τὸν βοηθήσουμε εἰς αὐτό. Ἀφήνω τὸν νόμον 893, τὸν ὁποῖον μᾶς ἐξεφούρνισαν ὡς ἕνα μέρος τῆς διοικητικῆς ἀποκεντρώσεως. Δὲν ἠμπορεῖτε μὲ τὴν ἐπικεφαλίδα ποὺ βάλατε εἰς τὸ νομοθέτημα, νὰ ἐξαπατήσετε τὴν Βουλήν, καὶ νὰ παρουσιάζετε τὸ νομοθέτημα αὐτὸ ὡς ἐπεῖγον. Ἡ Βουλή, κ. συνάδελφοι, ὡς θὰ ἐνθυμῆσθε, εἶχε συστήσει μίαν διακομματικὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἐπεξειργάσθη καὶ ἔφερε ἕνα νόμον σχετικὸν μὲ τὴν ἐθνικὴν ἀντίστασιν. Τὸν νόμον αὐτόν, τὸν υἱοθέτησεν ἓν συμβούλιον ἐκ στρατηγῶν, σύμφωνα μὲ τὸ ψήφισμα ποὺ ἐψήφισε ἡ Βουλή, καὶ κατηρτίσθη ἕνας ἄλλος νόμος, ὁ ὁποῖος ἀνεγνώριζε τὰς Ἐθνικὰς Ἀνταρτικὰς Ὁμάδας καὶ λοιπὰς Ὀργανώσεις. Δὲν γνωρίζω, κ. συνάδελφοι, ποῖος σατανᾶς ὑπεισῆλθεν εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν καί, ἀφοῦ τὰ ἐχάλασεν ὅλα αὐτά, ἐξεφούρνισε ἕνα νέον Ἀναγκ. Νόμον. Εἰς τὶ ἀποβλέπει ὁ νόμος αὐτός, ἐγὼ δὲν ἠμπόρεσα νὰ καταλάβω ἀκόμη. Ἐκεῖνοι ποὺ ἦσαν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντίστασιν κάτι θὰ ξεύρουν. Ἀλλά, κ. βουλευταί, εἶναι καὶ τὸ Ν. Δ., τὸ ὁποῖον ἀφορᾶ τὴν ἀναστολὴν τῆς 113 Σ. Π. Ξεύρετε ποία εἶναι αὐτὴ ἡ Συν)κὴ Πρᾶξις. Εἶναι ἡ ἀφορῶσα τοὺς πολεμιστὰς τῶν διαφόρων ἀγώνων τοῦ Ἔθνους. Καὶ τὸ νομοθέτημα αὐτὸ θέλουν νὰ τὸ καλύψουν μέσα εἰς τὰ 286 νομοθετήματα. Διατί; Διατί, ἐὰν ἐφέρετο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἀναντιρρήτως ἡ Βουλὴ θὰ τὸ ἐψήφιζε κατὰ τρόπον ἱκανοποιοῦντα ὅλους τοὺς ἀγωνιστὰς τῶν διαφόρων πολέμων. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ παίρνωμεν αὐτὰ καὶ νὰ τὰ ψηφίζωμεν ἐν συνόλῳ; Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἀσχοληθῶ καὶ μὲ 4 ψηφίσματα. Ὑπάρχει τὸ ψήφισμα νομιμοφροσύνης τῶν Δημοσίων Ὑπαλλήλων. Τὸ ψήφισμα αὐτὸ ὅπως γνωρίζετε τὸ ἔκανεν ἡ Ἐπιτροπὴ Ἐξουσιοδοτήσεως. Ἀλλὰ τὶ τὸ φέρνουν τώρα νὰ τὸ περάσωμεν ἀφοῦ δὲν ἐφαρμόζεται; Καὶ πρῶτα, πρῶτα δὲν τὸ ἐφαρμόζει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Γνωρίζετε τὴν πολυθρύλητον ὑπόθεσιν Νέζη. Δὲν εἶναι ὥρα ἐλέγχου τώρα διὰ νὰ σᾶς φέρω τὸν φάκελλον, ὁ ὁποῖος προσεκομίσθη, διὰ νὰ ἴδετε τὶ γίνεται μέσα ἐκεῖ. Ἡ Κυβέρνησις τὸ ψήφισμα περὶ νομιμοφροσύνης δὲν τὸ ἐφαρμόζει καθόλου, διότι ἐὰν τὸ ἐφήρμοζε, ἔπρεπε νὰ τὸ ἐφαρμόσῃ καλῶς. Κατὰ συνέπειαν τὶ ἐπείγεται νὰ τὸ ἐπιψηφίσωμεν, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν τὸ ἐφαρμόζει;

§48Γ. ΜΕΛΑΣ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Τὶ ἐννοεῖτε ἀκριβῶς, κύριε συνάδελφε;

§49Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Ὑπάρχει φάκελλος ἐναντίον Κρατικῶν Ὑπαλλήλων, φάκελλος, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι αὐτὸς εἶναι κοινὸς προδότης καὶ λωποδύτης.

§50Γ. ΜΕΛΑΣ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Δὲν ἕπεται ὅτι ὅταν λέγῃ κάποιος ὅτι εἶναι κοινὸς προδότης, ὅτι εἶναι πράγματι καὶ τοιοῦτος, διότι εἶναι γνωστόν....

§51Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Ἐὰν τὸ λέγῃ ἡ Ἀσφάλεια;

§52Γ. ΜΕΛΑΣ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἔχει καλῶς. Πιστεύσατε πάντως ὅτι ὅλαι αἱ ὑποθέσεις αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τοὺς θιγομένους, περνοῦν κατὰ σειρὰν διαδοχικῶς, ἀπὸ τὰς κατὰ μέρους Ἐπιτροπὰς καὶ γραφεῖα.

§53Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Θὰ ἤθελα νὰ σᾶς φέρω τὸν φάκελλον ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως, περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλῶ καὶ τότε καὶ σεῖς ὁ ἴδιος θὰ καταδικάζατε τὸν συνάδελφόν σας.

§54Π. ΗΛΙΑΔΗΣ. Τὸ γεγονὸς ὅτι δὲν ἐψήφισεν καὶ μένει εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ὡς ἀνώτερος ὑπάλληλος, εἶναι ἀρκετόν, διὰ νὰ χαρακτηρίσῃ πῶς ἐφαρμόζεται τὸ ψήφισμα αὐτό.

§55Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Εἶναι σκάνδαλον. Ὅταν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κατηγορούμενος λιποτακτῇ ἀπὸ τὴν Βουλήν, τί θέλετε πάρα πάνω; Δὲν ἔρχεται νὰ ἀμυνθῇ. Ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θέλει νὰ κάνῃ τὸν συνήγορον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἂς τὸν κάνῃ. Πρὸ 15 μηνῶν, κύριοι συνάδελφοι, ἐψήφισεν ἡ Ἐπιτροπὴ Ἐξουσιοδοτήσεως τὸ Νʹ Ψήφισμα, περὶ ἐκπτώσεως τῶν κληρούχων κλπ. Πρὸ 15 μηνῶν ἡ Ἐπιτροπὴ Ἐξουσιοδοτήσεως ἔδωκεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἕνα Ψήφισμα. Ὁ σκοπὸς ἦτο νὰ ἀφαιρεθοῦν οἱ κλῆροι ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δροῦν ἀντεθνικῶς. Σᾶς βεβαιῶ ἐπισήμως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔκανε οὔτε ἕνα βῆμα διὰ νὰ ἀφαιρέσῃ ἔστω καὶ ἕνα κλῆρον καὶ τὸ θεωρεῖ ὡς ἐπεῖγον, διὰ νὰ τὸ κυρώσῃ. Ἀφοῦ δὲν τὸ ἐφήρμοσεν ἐπὶ 15 μῆνας, τί ἐπείγεται νὰ τὸ κυρώσῃ; Ἄλλο Ψήφισμα, τὸ ΝΑʹ περὶ ἐκπτώσεως ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ στρατιωτικῶν κλπ. τίποτε καὶ μ’ αὐτό. Ἔδιωξαν τὸν Σαράφη καὶ ἕνα δυὸ τρεῖς ἄλλους καὶ ἔγινε ἡ δουλειά τους. Κατὰ τὰ ἄλλα τίποτε. Ἔχει ὅμως διάταξιν τὸ ψήφισμα, περὶ ἐπεκτάσεώς του εἰς τὴν Ἀστυνομίαν Πόλεων, εἰς τὸ Πυροσβεστικὸν Σῶμα καὶ εἰς τὸ Λιμενικὸν Σῶμα. Οὔτε τὰ Ἐκτελεστικὰ Διατάγματα δὲν ἐξέδωκεν ἡ Κυβέρνησις, ἐπὶ ἕνα χρόνο τώρα. «Περὶ μέτρων ἐλέγχου ἀλληλογραφίας πρὸς παρεμπόδισιν τῆς διαφυγῆς τοῦ συναλλάγματος εἰς τὸ ἐξωτερικόν». Αὐτὸ ἀφήνω εἰς ὑμᾶς νὰ κρίνετε κατὰ πόσον ἡ Κυβέρνησις τὸ ἐφήρμοσεν. Κύριοι συνάδελφοι, κατόπιν αὐτῶν τῶν παραδειγμάτων, ποὺ σᾶς φέρω δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ἡμεῖς δὲν ἀναγνωρίζομεν τὴν ἀνάγκην εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ Κυβέρνησις ὅσον ἀφορᾷ τὴν κύρωσιν αὐτῶν τῶν νομοθετημάτων. Ὄντως πρέπει νὰ εὑρεθῇ μία λύσις, ἀλλὰ πρέπει ἡ λύσις αὐτὴ νὰ εἶναι τοιαύτη ὥστε νὰ μὴ θίγεται τὸ Σῶμα.

§56Γ. ΜΕΛΑΣ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε συνάδελφε, ἀνεφέρατε εἰδικῶς καὶ ἐνδιετρίψατε εἰς ὡρισμένα ψηφίσματα. Ἐν τούτοις οὐδὲν ἐξ αὐτῶν δὲν ἐψηφίσθη ὡς γνωστὸν ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς κλπ. Τὰ ψηφίσματα αὐτὰ ἀπέρρεον ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως καὶ εἷς ὅρος ἦτο ἡ προσαγωγή των εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ψήφισιν. Ἐὰν δὲν προσήχθησαν, ἦτο διότι δὲν ἐπρόφθασαν νὰ συζητηθοῦν. Πάντως ἀνεγράφοντο εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Ἑπομένως μετὰ τόσας Συνόδους τῆς Βουλῆς, συνέπεσεν νὰ εἶναι ἓν γεγονὸς πραγματικόν, ὅτι σήμερον, δὲν εἶναι κυρωμένα ἀπὸ τὸ Σῶμα. Ἡ Κυβέρνησις πάντως δὲν εἶναι ὑπεύθυνος. Κύριε συνάδελφε, θέλω νὰ ἀποκαταστήσω τὴν ἀκρίβειαν, ὅσον ἀφορᾷ τὰ νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα κατωνομάσατε, διότι 18 τὸν ἀριθμὸν ἀνεπικύρωτα ψηφίσματα, τελοῦν ἀνεπικύρωτα, διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἀνέφερα.

§57Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Καὶ δι’ αὐτὸ λέγετε νὰ κυρωθοῦν ἀπὸ τὴν Βουλὴν ὁμαδικῶς. Ἀλλά, δὲν ἐφηρμόσθησαν καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ἐφηρμόσθησαν, διατί ἐπείγεσθε νὰ τὰ κυρώσετε ἐντὸς μιᾶς ἑβδομάδος. Πάντως, κύριοι συνάδελφοι, ἀναγνωρίζομεν ὅτι ὑπάρχει μία ἀνάγκη κυρώσεως αὐτῶν τῶν νόμων, διότι ὄντως ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἐκτεθειμένη. Ἀλλὰ ἐξεταστέον, πρέπει νὰ κυρωθοῦν δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου ἢ πρέπει νὰ εὑρεθῇ ἕνας ἄλλος, κατάλληλος τρόπος; Πλεῖσται ὅσαι τροπολογίαι ὑπεβλήθησαν, τροπολογίαι Βαμβέτσου, Καλλία, Χατζηγιάννη, ὥστε νὰ μὴ ψηφισθοῦν ὁμαδικῶς, ἀλλὰ κατὰ ἕνα τρόπον ὥστε καὶ αἱ ἀνάγκαι νὰ καλυφθοῦν καὶ οἱ τύποι νὰ τηρηθοῦν καὶ νὰ κρατήσωμεν ὀλίγον τὸ γόητρόν μας. Κατ’ ἐμέ, κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι δυνατὸν ἄλλως νὰ γίνῃ παρὰ τὰ νομοθετήματα αὐτὰ νὰ παραπεμφθοῦν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, ἡ ὁποία καὶ μέχρι τῆς 30ῆς Σεπτεμβρίου νὰ δυνηθῇ νὰ τὰ κυρώσῃ, ἀκυρώσῃ ἢ τροποποιήσῃ. Μέχρι τῆς 30ῆς Σεπτεμβρίου δύναται ἡ Βουλὴ νὰ τοὺς δώσῃ μίαν ἰσχύιν. Πλὴν ὅμως τὰ νομοθετήματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα διὰ τὸν Α ἢ Β λόγον δὲν θὰ περάσουν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ δὲν θὰ κυρωθοῦν, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ παύσουν ἀπὸ τῆς 30ῆς Σεπτεμβρίου καὶ πέραν, νὰ ἔχουν ἰσχύν. Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, ἡ Βουλὴ δεχθῇ τὸ νομοθέτημα ὡς ἡ Κυβέρνησις τὸ προτείνει μὲ τὴν τροποποίησίν της, ἀναντιρρήτως θὰ διαπράξῃ ἓν κολοσσιαῖον σφάλμα, θὰ προκύψῃ δὲ στίγμα εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν ἱστορίαν τῆς Ἑλλάδος. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον σᾶς εἶπον ὅτι θὰ ἐπιμείνωμεν εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν δὲν ἀποδεχθῇ τὰς ἀπόψεις τῶν ὑποβληθεισῶν τροπολογιῶν, θὰ ἐπιμείνωμεν νὰ ἐνεργηθῇ ὀνομαστικὴ ψηφοφορία, ὥστε ὁ καθεὶς νὰ ἀναλάβῃ ἐπὶ τοῦ θέματος τὰς εὐθύνας, αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι πραγματικῶς καταστρεπτικαὶ διὰ τὸν κοινοβουλευτισμὸν τῆς χώρας μας, ἐν ᾗ περιπτώσει ἤθελε ψηφισθῇ αὐτούσιον τὸ Κυβερνητικὸν σχέδιον, καὶ τοῦτο διότι παρ’ ὅλον ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἰς τὴν ἀρχὴν ἐπεκαλέσθη τὸ γεγονός, ὅτι καὶ ἄλλοτε ἐγένετο τοιοῦτόν τι, δὲν ἐγένετο ποτὲ καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Δʹ τῶν Ἑλλήνων Ἀναθεωρητικὴ Βουλὴ νὰ διαπράξῃ τοιοῦτον ἀνοσιούργημα, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει καταδικάζει ἑαυτὴν ἐσαεί. (Χειροκροτήματα).

§58Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν δυνάμεθα βεβαίως, νὰ ἀρνηθῶμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις προβαίνει εἰς τὴν ἐνέργειαν αὐτὴν ἀπὸ καλὴν πρόθεσιν καὶ ἐξ ἐνδιαφέροντος, ὅπως ἐξυπηρετήσῃ τὴν δημιουργηθεῖσαν κατάστασιν. Οὔτε μᾶς ἐλλείπει ἡ θέλησις νὰ ἐνισχύσωμεν αὐτὴν πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτόν. Φοβοῦμαι ὅμως μήπως καὶ ἡ καλὴ αὐτὴ θέλησις ὅπως ἐνισχύσωμεν τὴν Κυβέρνησιν ἐγκρίνοντες τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα, ἀποβῇ ἐπὶ ματαίῳ, διότι τοῦτο εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ ὑπὸ τῶν δικαστηρίων ὡς θῖγον θεμελιώδεις διατάξεις τοῦ Συντάγματος, τὰς ὁποίας ἡμεῖς, καίτοι εἴμεθα Ἀναθεωρητικὴ Βουλὴ δὲν ἔχομεν οὔτε ἁρμοδιότητα οὔτε δικαίωμα νὰ θίξωμεν. Ὡς καὶ ἄλλοτε εἴπομεν, ρητῶς ἐξαιροῦνται ὑπὸ τοῦ Διατάγματος τῆς 19 Ἰανουαρίου 1946 περὶ προκηρύξεως ἐκλογῶν Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς ἀπὸ τὴν ἁρμοδιότητα αὐτῆς αἱ διατάξεις τοῦ Συντάγματος, αἱ καθορίζουσαι τὴν μορφὴν τοῦ πολιτεύματος. Ἀλλὰ διὰ νὰ διακρίνωμεν τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος αἵτινες καθορίζουν τὴν μορφὴν τοῦ Πολιτεύματος πρέπει νὰ ἀνασκοπήσωμεν αὐτὰς καὶ νὰ ἀνεύρωμεν τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους ἐγένοντο κατὰ τὸ παρελθὸν αἱ προσπάθειαι πρὸς καθιέρωσιν ὡρισμένων διατάξεων καὶ τὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον ἐξυπηρετοῦν αὗται. Ὑπῆρξεν ἐποχή, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ μονάρχαι ἦσαν καὶ οἱ νομοθέται. Εἶναι γνωστοὶ οἱ ἀγῶνες τῶν λαῶν, οἱ ὁποῖοι ἤγαγον εἰς τὴν σημερινὴν πολιτειακὴν μορφὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ λαὸς ἔχει ἀναγνωρισθῆ ὡς ὁ κυριώτερος πολιτειακὸς παράγων. Ἡ ἀρχὴ αὐτὴ ἐτέθη ἐν Ἑλλάδι ἀπὸ τὰ πρῶτα Συντάγματα αὐτῆς καὶ ἐξειλίχθη εἰς πλῆρες δικαίωμα τοῦ Λαοῦ, τοῦ «Δήμου», ἐξ οὗ καὶ «δημοκρατία», νὰ νομοθετῇ δι’ ἀντιπροσώπων του καὶ καθ’ ὃν τρόπον καθορίζει τὸ ἰσχῦον Σύνταγμα. Αἱ διατάξεις αἱ ὁποῖαι ἀναγνωρίζουν καὶ κατοχυρώνουν τὸ δικαίωμα αὐτὸ τοῦ Λαοῦ εἶναι θεμελιώδεις καὶ χαρακτηρίζουν τὸ Πολίτευμα. Ἡμεῖς ὅμως, προκατειλημμένοι ἀπὸ τὰς ἀντιθέσεις μας κατὰ τὸ πρόσφατον παρελθὸν καὶ τοὺς ἀγῶνας μας ὑπὲρ τῆς τῆς Βασιλείας ἢ ὑπὲρ τῆς Δημοκρατίας, ἐξακολουθοῦμεν νὰ πιστεύωμεν ὅτι τὴν μορφὴν εἰς τὸ Πολίτευμα προσδίδει τὸ αἱρετὸν ἢ τὸ ἰσόβιον τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος. Πλάνη βασική, καὶ ἀσυγχώρητος κατὰ τοὺς κατανοοῦντας ὅτι αἱ λέξεις δὲν δημιουργοῦν πολιτειακὰς πραγματικότητας, ἀλλὰ ἀπὸ τῆς πραγματικότητος ἀπορρέουν οἱ διὰ λέξεων χαρακτηρισμοὶ τῶν πολιτευμάτων. Κατὰ τὶ θὰ ἦτο δημοκρατικὸν τὸ πολίτευμα μιᾶς χώρας καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει ὁ Ἀνώτατος αὐτῆς Ἄρχων ἐξελέγετο ἀνὰ τετραετίαν ἢ καὶ ἀνὰ πᾶν ἔτος, ἐφ’ ὅσον ὁ Λαὸς δὲν θὰ εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἐκλέγῃ τοὺς ἀντιπροσώπους καὶ νὰ νομοθετῇ δι’ αὐτῶν; Ἡ βάσις τοῦ δημοκρατικοῦ πολιτεύματος, ἐκ τῆς ὁποίας ἀναπηδᾷ καὶ ἡ μορφὴ αὐτοῦ, εἶναι τὸ ὅτι ὁ Λαὸς εἶναι κυρίαρχος, τῆς κυριαρχίας του ἐκδηλουμένης διὰ τοῦ ἀποκλειστικοῦ δικαιώματος νὰ νομοθετῇ. Ἐπὶ τῆς βάσεως αὐτῆς στηρίζεται ἡ Κρατικὴ πυραμίς, ἐπὶ τῆς κορυφῆς τῆς ὁποίας ὑπάρχει εἷς Ἀνώτατος Ἄρχων. Καὶ δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν διὰ τὴν μορφὴν τοῦ πολιτεύματος ἐὰν οὗτος εἶναι αἱρετὸς ἢ ἰσόβιος. Τὴν δημοκρατικὴν μορφὴν εἰς τὸ πολίτευμά μας προσδίδουν τὸ ἄρθρον 22, κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἐνεργεῖται ὑπὸ τοῦ Βασιλέως καὶ τῆς Βουλῆς, καὶ τὸ ἄρθρον 44, κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ Βασιλεὺς δὲν ἔχει ἄλλας ἐξουσίας εἰμὴ ὅσας τῷ ἀπονέμουσι ρητῶς τὸ Σύνταγμα καὶ οἱ συνάδοντες πρὸς αὐτὸ ἰδιαίτεροι νόμοι. Αὐτὰ τὰ ἄρθρα ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ θίξωμεν, καὶ κατὰ τὴν ρητὴν διάταξιν τοῦ Διατάγματος περὶ ἐκλογῶν. Νομοθετοῦντες παρὰ ταῦτα θίγομεν τὴν μορφὴν τοῦ Πολιτεύματος· νομοθετοῦμεν ἀντισυνταγματικῶς. Καὶ ἂν ἔτι ψηφίσωμεν τὸ συζητούμενον ψήφισμα, διὰ τοῦ ὁποίου προσάγονται πρὸς κύρωσιν πάσης φύσεως νομοθετήματα, εἴτε κατ’ ἐξουσιοδότησιν εἴτε μή, ἐκδοθέντα, συντακτικαὶ πράξεις καὶ Νομοθετικὰ Διατάγματα καὶ πάλιν δὲν θὰ παράσχωμεν ἐκδούλευσιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Τὸ ψήφισμα εἶναι ἀντισυνταγματικόν, ὡς θῖγον τὴν μορφὴν τοῦ πολιτεύματος, καὶ οἱ δι’ αὐτοῦ κυρούμενοι νόμοι θὰ εἶναι ἄκυροι. Ἀσφαλῶς ἄκυρα θὰ εἶναι τὰ νομοθετήματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐτέθησαν ἐν ἰσχύϊ ἄνευ νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως, καὶ ὅλα ἐκεῖνα διὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἐτηρήθη ἡ νομοθετικὴ διαδικασία. Δὲν συντρέχει ἐν προκειμένῳ ἡ περίπτωσις Κυβερνήσεως ἀνωμάλως καταλαβούσης τὴν ἀρχήν, Κυβερνήσεως DE FACTO, ὁπότε τὸ κῦρος τῶν νομοθετημάτων της δὲν ὑπόκειται εἰς τὴν κρίσιν τῶν δικαστηρίων. Ὀρθῶς ὁ πρῶτος ἐκ τῶν εἰσηγητῶν τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος εἶπεν ὅτι τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἔκρινεν ὡς ἀκύρους καὶ ἀντισυνταγματικοὺς νόμους τεθέντας ἐν ἰσχύϊ ἄνευ νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως καὶ παρὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ ἰσχύοντος τότε Συντάγματος τοῦ 1927, ὡς καὶ ἄλλων Κυβερνήσεων μεταγενεστέρων νομοθετήματα ἐκρίθησαν ἄκυρα, ὡς ἦσαν πολλαὶ ἀπὸ τὰς περιφήμους ἐκείνας συντακτικὰς πράξεις. Ἐκρίθη ὅτι αἱ Κυβερνήσεις ἐκεῖναι ἤντλουν τὴν ὕπαρξίν των ἀπὸ τὸν νόμιμον Ἀνώτατον Ἄρχοντα καὶ δὲν ἦσαν Κυβερνήσεις DE FACTO, καὶ δὲν ἠδύναντο νὰ θεσπίζουν ἀντισυνταγματικὰ νομοθετήματα ἢ συντακτικοῦ περιεχομένου τοιαῦτα.

§59Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς διακόψω;

§60Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς σᾶς, εἰδικῶς, δὲν ἐπιτρέπω, λόγῳ ἀμοιβαιότητος. Ἐκρίθη ἐπίσης ὅτι εἰς εἰδικὰς περιπτώσεις, κατεπειγούσης ἀνάγκης, θὰ ἐπετρέπετο λῆψις τοιούτων νομοθετικῶν μέτρων. Ταῦτα ὅσον ἀφορᾷ τὸ βασικὸν ἐλάττωμα τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου ψηφίσματος ἐκ γενικῶν λόγων. Ἀλλὰ καὶ εἰδικώτερον ἐὰν ἐξετάσωμεν αὐτὸ ἐν ταῖς λεπτομερείαις του θὰ εὕρωμεν ὅτι περιέχει ἐν ἑαυτῷ πολλὰ ἐλαττώματα, τὰ ὁποῖα οὐδόλως εὐνοοῦν τὴν ψήφισίν του. Καλούμεθα τώρα νὰ καλύψωμεν διὰ ψηφίσματος νομοθετικὰς παρατυπίας καὶ ἀντισυνταγματικὰ νομοθετήματα. Ἐρευνῶντες ἕνα ἕκαστον ἐξ αὐτῶν βλέπομεν ὅτι συντακτικαὶ πράξεις ἢ ἄλλα ἐπηυξημένης τυπικῆς ἰσχύος νομοθετήματα νὰ καταργοῦνται ἢ τροποποιοῦνται δι’ ἁπλῶν νομοθετικῶν διαταγμάτων. Αὐτὰ τὰ διατάγματα, ἀνίσχυρα καὶ ἄκυρα ἐξ ὑπαρχῆς, φέρονται διὰ τοῦ σχεδίου αὐτοῦ ψηφίσματος πρὸς ἐπικύρωσιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Μεταξὺ τῶν νομοθετημάτων αὐτῶν εἶναι καὶ ἀναγκαστικοὶ νόμοι διὰ τῶν ὁποίων ἐπιβάλλεται ἔμμεσος ἢ ἄμεσος φορολογία, ἐνῷ, ὡς εἶναι γνωστόν, οὐδεὶς φόρος ἐπιβάλλεται οὐδὲ εἰσπράττεται ἄνευ νόμου ἐὰν δὲν ψηφίζεται ὑπὸ τῆς Βουλῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 59 τοῦ Συντάγματος. Ἐπίσης δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐγκριθοῦν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὰ ψηφίσματα διὰ τῶν ὁποίων ἐγκρίνονται προϋπολογισμοί, κατατεθέντες μέν, ἀλλὰ οὐδέποτε συζητηθέντες ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Ὁ προϋπολογισμὸς εἶναι κατ’ ἐξοχὴν πολιτικὴ πρᾶξις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς ὁποίας ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἔχει ἀναφαίρετον ἐκ τοῦ Συντάγματος δικαίωμα καί, δὴ κατὰ τὸ ἄρθρον 60 τοῦ Συντάγματος, ὅπως συζητῇ ἐπ’ αὐτοῦ καὶ λαμβάνει γνῶσιν τῶν λεπτομερειῶν του. Ἡ Κυβέρνησις ὅμως ἀπηξίωσε νὰ προωθήσῃ μέχρι συζητήσεως ἀπὸ τῆς Βουλῆς ὅλους τοὺς ὑπ’ αὐτῆς κατατεθέντας προϋπολογισμούς, τοῦ 1946–1947, 1947–1948, 1948– 1949 καὶ 1950. Καὶ οὕτω ἀποστερεῖ τὸν Λαὸν τοῦ δικαιώματος νὰ πληροφορῆται ἐὰν οἱ φόροι εἰσπράττωνται συμφώνως πρὸς τοὺς νόμους καὶ ἂν τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα μετὰ τόσου ἱδρῶτος καὶ κόπου εἰσφέρει διὰ τὰς κρατικὰς ἀνάγκας καὶ κοινωνικοὺς σκοποὺς διατίθενται διὰ τοὺς σκοποὺς αὐτούς. Γνωρίζετε σεῖς τίποτα σχετικῶς μὲ τὴν τοιαύτην τῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ; Ἡ μὴ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶναι παράλειψις ἡ ὁποία θὰ ἔπρεπε νὰ συνεγείρῃ τὴν Βουλὴν κατὰ τῆς τοιαύτης παραλείψεως, καὶ τόσον μᾶλλον καθ’ ὅσον αὗται ἀποτελοῦν κακὰ προηγούμενα. Ὅταν τὸ πρῶτον συνηντήθημεν ἐδῶ μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς Χώρας καὶ μετὰ μίαν τοσαύτην πολιτικὴν καὶ κοινωνικὴν ἀναστάτωσιν εἴπομεν, κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, εἴπομεν ἡμεῖς, ἡ Βουλή, οἱ βουλευταί, οἱ Ἀρχηγοί, τὰ Κόμματα, πρέπει ν’ ἀποτελέσωμεν σταθμὸν νέας ἐκκινήσεως πρὸς δημιουργίαν πολιτικῶν παραδόσεων, αἱ ὁποῖαι νὰ κατευθύνουν εἰς τὸ μέλλον τὰς πράξεις καὶ τὰς ἐνεργείας τῶν ἑκάστοτε ἰθυνόντων τῆς Χώρας, τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὰ Κόμματα ἀκόμη. Ἀλλὰ παραδόσεις τοιαῦται δημιουργοῦνται διὰ παραδειγμάτων σεβασμοῦ πρὸς τοὺς νόμους, τὸ Σύνταγμα καὶ τὰς παραδεδεγμένας ἠθικὰς ἀρχάς...

§61Γ. ΜΕΛΑΣ (Ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Εἰς ἡμᾶς ἔλαχεν ὁ σκληρότατος κλῆρος ν’ ἀντιμετωπίσωμεν ἕνα τυφῶνα ὁ ὁποῖος ἔπεσεν ἐπάνω εἰς τὴν Ἑλλάδα, συνεπῶς ὅσα ἀτυχήστατα καὶ πολιτικῶς καὶ συνταγματικῶς συνέβησαν δὲν πρόκειται νὰ ἐπικρατήσουν.

§62Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἡ Βουλὴ παρέσχεν ἐκθύμως τὴν ὑποστήριξίν της, ὄχι μόνον εἰς τὴν Κυβέρνησίν σας ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς προηγουμένας. Εἰς οὐδεμίαν ἠρνήθη τὴν ἐμπιστοσύνην της, ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν της τὰς δυσχερείας ποὺ ἀντιμετωπίζει ἡ Κυβέρνησις. Καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ προσθέσω ὅτι ἡ παροῦσα Βουλὴ ἐξήρθη εἰς ὕψος ἀνάλογον πρὸς τὰς περιστάσεις ἀπὸ πᾶσαν ἄλλην προηγουμένην, τουλάχιστον ἀπὸ ἐκείνας τῶν ὁποίων ἐγὼ ὑπῆρξα μέλος. Καὶ ἀδίκως λέγεται πολλάκις ὅτι ἡ Βουλὴ δῆθεν ἔχει ἐκπέσει ἠθικῶς καὶ δὲν ἀνταποκρίνεται πρὸς τὰς περιστάσεις. Ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει ἐκπέσει, ἔχουν ἐκπέσει μόνον βουλευταί τινες, οἱ ὁποῖοι, λησμονοῦντες τὸ Κοινοβούλιον ἀποτελοῦν προκεχωρημένον σταθμὸν τῆς πολιτικῆς ἐξελίξεως τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ συμπεριφέρονται κατὰ τρόπον ἀνάρμοστον πρὸς τὸν ὀφειλόμενον εἰς αὐτὸ σεβασμόν. Ἐκ τῶν πραγμάτων ἀποδεικνύεται ὅτι ἡ Βουλὴ περιβάλλει τὴν Κυβέρνησιν μὲ ἐκτίμησιν καὶ ἐμπιστοσύνην. Ἀλλὰ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον ψηφίσματος θὰ ἐπρότεινα, ἐγὼ φίλος τῆς Κυβερνήσεως, ν’ ἀποσυρθῇ ἵνα μὴ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν δύσκολον θέσιν ἀρνούμενοι ψῆφον. Ὑπάρχει, ἄλλωστε, καὶ ἄλλος τρόπος, παράλληλος προσφυγή ὅπως θὰ ἔλεγέ τις ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, νὰ ἐξυπηρετηθῇ ἡ περίστασις, διὰ τῆς ἐγκρίσεως τῶν νομοθετημάτων αὐτῶν διὰ τῆς κανονικῆς ὁδοῦ. Ἡ ἐκλογὴ τοῦ τρόπου ἐξαρτᾶται ἀπὸ ὑμᾶς, κ. Ὑπουργέ.

§63Γ. ΜΕΛΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Κύριε συνάδελφε, ἀσφαλέστατα ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγετε θὰ ἦτο προτιμότερον καὶ κανεὶς δὲν θὰ εἶχε νὰ ζητήσῃ ἄλλον τρόπον. Ἀλλὰ παραγνωρίζετε τὸ γεγονός, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐν τῷ μεταξὺ ἐπίκαιρον καὶ τὸ ὁποῖον προσδίδει ὅλως ἰδιότυπον μορφὴν εἰς τὸ θέμα. Τὸ ὅτι, δηλαδή, ἀλλεπάλληλοι πράξεις τῆς Διοικήσεως, ἐκδοθεῖσαι κατ’ ἐφαρμογὴν τῶν ἐν λόγῳ νομοθετημάτων, ἔχουν ἀκυρωθῆ ἀπὸ τὸ ἀνώτατον διοικητικὸν δικαστήριον καὶ μάλιστα καθ’ ἣν ὥραν ἦτο παγκοίνως γνωστὸν ὅτι ἔρχεται τὸ θέμα πρὸς κρίσιν κυριαρχικὴν ἐνώπιον τοῦ Σώματος τούτου. Ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας τί θέλετε νὰ γίνῃ; Βεβαίως, ἡ ὑποβολὴ ἑνὸς ἑκάστου νομοθετήματος εἰς τὴν Βουλὴν εἶναι ὁ φυσικὸς τρόπος. Ἀλλ’ αὐτὸ θ’ ἀπαιτήσῃ μοιραίως χρόνον. Κατὰ τὸν χρόνον αὐτόν, ὅμως, τί θὰ γίνῃ;

§64Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως ἡ περίστασις ἀπαιτεῖ ἐξοικονόμησιν. Ὁ τρόπος, ὅμως, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιδιώκεται αὕτη, ἀντίκειται καὶ εἰς τὰς κοινοβουλευτικὰς ἀρχὰς καὶ εἰς τὸ Σύνταγμα. Εἶσθε, ἄλλωστε, βέβαιος ὅτι τὸ σχέδιον αὐτὸ ψηφίσματος θὰ ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς;

§65Γ. ΜΕΛΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Βεβαιότατα θὰ ψηφισθῇ, ἄλλως θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ ἐπαναστάσεως.

§66Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ νομιμοφροσύνης. Εἶπα ὅτι ὑπάρχει καὶ ἄλλος τρόπος. Σεῖς ὁ ὁποῖος εἶσθε ἐμπειρότερος καὶ σοφώτερος ἡμῶν, δύνασθε νὰ εὕρετε τὸν τρόπον.

§67Γ. ΜΕΛΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Ὄχι σοφώτερος.

§68Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ὅπως σὺν τῇ ἐξυπηρετήσει μιᾶς ἀνάγκης τηροῦμεν τοὺς νόμους καὶ τὸ Σύνταγμα. Τοῦτο ἔχων ὑπ’ ὄψιν μου, λυποῦμαι διότι θὰ εὑρεθῶ εἰς τὴν ἀνάγκην ὅπως μὴ δώσω ψῆφον ὑπὲρ τοῦ ψηφίσματος. Δὲν θὰ ἤθελα ποτὲ νὰ συμμετάσχω καταστρατηγήσεως τοῦ Συντάγματος, διὰ τὴν τήρησιν τοῦ ὁποίου ἔχομεν δώσει ὅρκον. (Χειροκροτήματα).

§69Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα πρέπει νὰ θεωρηθῇ ἐξαντληθέν. Ἐγὼ θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ τὸ θίξω ἀπὸ ἄλλης πλευρᾶς. Ἀναμφισβητήτως τὸ ψήφισμα αὐτὸ ἀποτελεῖ τὸ μέγιστον πλῆγμα, τὸν μέγιστον κόλαφον ἐναντίον τοῦ Κοινοβουλίου, ἐναντίον τοῦ δημοκρατικοῦ ἡμῶν πολιτεύματος. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι, οἱ Ὑπουργοὶ νὰ ἐπωφελοῦνται ἀπὸ τὰς διακοπὰς τῆς Βουλῆς διὰ νὰ προβαίνουν εἰς τὴν δημοσίευσιν αὐτῶν τῶν ὀνομαζομένων νομοθετημάτων, τὰ ὁποῖα πολὺ πρότερον εἶχον ἑτοιμάσει αἱ διάφοροι ὑπηρεσίαι των. Ἁπλῆ ἀνάγνωσις τῶν νομοθετημάτων αὐτῶν πείθει ὅτι ἐλάχιστα ἐξυπηρετοῦν ἕνα γενικώτερον σκοπόν. Πολλὰ εἶναι ἀντισυνταγματικά, δὲν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν οὔτε Σύνταγμα οὔτε οἱ ὑπάρχοντες νόμοι, οὔτε συνοχὴν οὔτε συνάφειαν μὲ ἄλλους νόμους ἔχουν, τοὺς ὁποίους ἀκυρώνουν. Τὴν εὐθύνην δὲν τὴν φέρει μόνον ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, τὴν φέρουν ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις ἀπὸ τὸ 1946. Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εὐθύνεται περισσότερον, διότι ἐτόλμησε νὰ καταθέσῃ τὸ ψήφισμα καὶ διότι ἐτόλμησε νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ 289 νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα οἱ Ὑπουργοί, οἱ ὑπογράψαντες ἀκόμη Ὑπουργοί, δὲν τὰ ἔχουν ἀναγνώσει. Ἐγὼ προκαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος διακρίνεται διὰ τὴν παρακολούθησιν τῶν ζητημάτων, τὸν προκαλῶ καὶ ζητῶ νὰ μοῦ δηλώσῃ ἐὰν ἔχῃ ἀναγνώσει τὰ νομοθετήματα. Εἶμαι πεπεισμένος ὅτι δὲν θὰ προβῇ εἰς τοιαύτην δήλωσιν.

§70Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀναμένετε ἀπάντησιν, ἢ θὰ τὴν δώσητε σεῖς;

§71Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Δὲν θὰ δώσω, οὔτε θὰ ἀναμείνω. Ὁ κ. Ὑπουργός, μὲ τὴν εἰλικρίνειαν ποὺ τὸν διακρίνει δὲν πρόκειται νὰ δώσῃ ἀπάντησιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶναι ὑπεύθυνος.

§72Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν εἶναι ὁ ὑπεύθυνος, εἶναι ὁ Σίμων ὁ Κυρηναῖος.

§73Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, κατὰ τὴν κρίσιν μου, φέρει ἴσως περισσοτέρας εὐθύνας τῶν ἄλλων Ὑπουργῶν, διότι ἐπέτρεψε καὶ τὴν παράτασιν τῆς μὴ κυρώσεως καὶ ἐπέτρεψε τὴν ἀθρόαν δημοσίευσιν τουλάχιστον 32 νομοθετημάτων, μετὰ τὸ ἄνοιγμα τῆς Βουλῆς. Ἡ δικαιολογία, τὴν ὁποίαν μᾶς ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ὑπάρχει καιρὸς νὰ κυρωθοῦν τὰ νομοθετήματα, ἐπειδὴ συνεχῶς ἡ Βουλὴ διακόπτει τὰς ἐργασίας της, δὲν εὐσταθεῖ. Τουναντίον, ἐνθυμούμεθα ὅλοι ὅτι εἰς ἑκάστην ἀρχὴν συνόδου ἢ περιόδου, τόσον αἱ ἐπιτροπαί ὅσον καὶ ἡ Βουλὴ δὲν εἶχον καμμίαν ἐργασίαν, διότι δὲν τῆς ἐδίδετο καμμία ἐργασία καὶ καμμία ἀπασχόλησις. Οὐδὲν νομοθέτημα ὑπῆρχεν ἕτοιμον, ἐνῷ τὸ στοιχειωδέστερον τῶν πραγμάτων θὰ ἦτο, κατὰ τὰς διακοπάς, νὰ ἑτοιμάζωνται τὰ νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἤρχοντο εἰς τὴν Βουλὴν εἰς τὴν ἀρχὴν ἑκάστης συνόδου ἢ ἑκάστης περιόδου πρὸς κύρωσιν. Ἐγώ, κύριοι βουλευταί, κατηγορῶ τὴν Κυβέρνησιν, κατηγορῶ τὸν ὑπεύθυνον, δὲν ξεύρω ποῖος εἶναι ὁ ὑπεύθυνος, εἶναι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, εἶναι ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Πολιτικοῦ Γραφείου; Κατηγορῶ πάσας τὰς Κυβερνήσεις, ὅλας, ὄχι εἰδικῶς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν. Διότι σκοπίμως δὲν ἐφρόντισαν νὰ παρουσιάσουν αὐτὰ τὰ νομοθετήματα πρὸς κύρωσιν, ἐπειδὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τολμήσῃ νὰ τὰ παρουσιάσῃ καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ τὰ νομοθετήματα αὐτά. Καὶ σήμερον βλέπομεν ὅτι ἔρχονται πρὸς κύρωσιν μὲ ἕνα νομοθέτημα, ἐντελῶς ἀμελέτητον, τὸ ὁποῖον θίγει τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλίου, θίγει τὰ πρόσωπα, θίγει τὴν Βουλήν. Ἡ Κυβέρνησις ἐφοβήθη τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας. Εἶναι ἡ κατάστασις ἀνάγκης, ἡ ὁποία ἠνάγκασε τὴν Κυβέρνησιν νὰ φέρῃ αὐτὸ τὸ νομοθέτημα πρὸ τῆς Βουλῆς καὶ ἐνῷ τὸ ἔφερε δὲν ἠθέλησε, τουλάχιστον, νὰ τηρήσῃ ὡρισμένα προσχήματα καὶ νὰ εἴπῃ: Κύριοι βουλευταί, ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν κυρωθοῦν μέχρις ὡρισμένης προθεσμίας, ἐὰν δὲν κυρωθοῦν μέχρι λήξεως τῆς περιόδου, θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ ζημιῶν διότι θὰ εἶναι ἄκυροι. Δηλαδή, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δικαιολογηθῇ ἕνας βουλευτὴς νὰ εἴπῃ τὴν λέξιν «ναὶ» κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοθετήματος τούτου. Θέλω νὰ τονίσω, κύριοι βουλευταί, ὅτι πολλάκις ἐσυκοφαντεῖτο ἡ Βουλὴ καὶ συκοφαντεῖται καὶ ἐδημιουργήθη μία ἀτμόσφαιρα δυσάρεστος. Δὲν εἶναι ἐξ ἀφορμῆς τῶν πράξεων τῆς Βουλῆς, οὔτε ἐξ αἰτίας τῶν παραλείψεων αὐτῆς, εἶναι ἐξ αἰτίας τῶν κακῶν πράξεων τῶν Ὑπουργῶν. Δὲν κατηγορήθη ἡ Βουλὴ ποτὲ διὰ τὰ νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα ἐψήφισε, διότι ὅλα τὰ νομοθετήματα τὰ ὁποῖα ἐπέρασαν ἀπὸ τὴν Βουλὴν εἶναι ὅλα ἀντικειμενικά, εἶναι ὅλα νομοθετήματα μελετημένα, τὰ ὁποῖα ἀποσκοποῦν εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν ἑνὸς ἐπιδιωκομένου σκοποῦ. Παρὰ ταῦτα, ὅλη ἡ κοινὴ γνώμη εἶναι κεκηρυγμένη ἐναντίον τοῦ Κοινοβουλίου δι’ αὐτὰς τὰς πράξεις καὶ αὐτοὺς τοὺς ἀναγκαστικοὺς νόμους καὶ αὐτὰς τὰς ἀποφάσεις τῶν Ὑπουργῶν, αἱ ὁποῖαι ἔρχονται πρὸς κύρωσιν διὰ τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ. Νομίζω ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ ἐπεκταθῶ εἰς λεπτομερείας. Θέλω μόνον νὰ τονίσω καὶ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ ὡρισμένων νομοθετημάτων, τὰ ὁποῖα θίγουν αὐτὰς ταύτας τὰς συνταγματικὰς διατάξεις. Εἶναι τὸ ψήφισμα περὶ μέτρων ἐλέγχου τῆς ἀλληλογραφίας. Ἐφθάσαμεν εἰς τὸ ἀπροχώρητον, ὑπερέβημεν πᾶν ὅριον, δὲν ὑπάρχει τίποτε τὸ ἱερὸν εἰς αὐτὸν τὸν τόπον. Καὶ ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ λογοκρισία, πρὸς πρόληψιν ὡρισμένων ἀδικημάτων, θὰ πρέπει νὰ γίνεται ἀπὸ ἄλλα πρόσωπα. Δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ ἀπόρρητον τῆς ἀλληλογραφίας νὰ εὑρίσκεται ἐκτεθειμένον στὸν ὁποιονδήποτε ὑπαλληλίσκον τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Πρέπει νὰ ἐξεύρωμεν ἕνα τρόπον, ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ καταργήσωμεν τὸ Σύνταγμα, ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ ἐφαρμόσωμεν λογοκρισίαν, νὰ ἀνατεθῇ αὕτη εἰς Ἐφέτας ἢ εἰς ἀνώτατα ὄργανα. Νομίζω ὅτι εἶναι ἀρκετὰ σοβαρὸν τὸ ζήτημα. Ἐκ παραλλήλου θὰ ἤθελον νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ μιᾶς ἀναφορᾶς, τὴν ὁποίαν τυχαίως μοῦ ἔδωσε χθὲς ὁ Πανελλήνιος Σύνδεσμος Ἀναπήρων πολέμου, ὁ ὁποῖος παραπονεῖται δι’ αὐτὸν τὸν περίφημον ἀναγκαστικὸν νόμον, ὁ ὁποῖος ἐπέρασε μίαν ἡμέραν πρὸ τῆς συγκλήσεως τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ ἀναγκαστικὸς νόμος 939. (Ἀναγινώσκει). Δὲν θέλω νὰ ἐπεκταθῶ εἰς λεπτομερείας, ἀλλὰ νομίζω ὅτι δὲν θὰ ἐδίδετο ἀφορμὴ νὰ διατυποῦνται τὰ παράπονα αὐτά, ἐὰν αὐτὸ τὸ νομοθέτημα εἶχε περάσει ἀπὸ τὴν Βουλήν.

§74Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ἐδιαβάσατε τὸ κείμενον τοῦ νόμου κ. συνάδελφε; Δὲν γνωρίζω πῶς ἐφηρμόσθη καὶ περὶ τούτου θὰ σᾶς δώσῃ ἐξηγήσεις ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅταν ἐπανέλθῃ ἐκ τῆς περιοδείας του ἀπὸ τὸ μέτωπον τῶν πολεμικῶν ἐπιχειρήσεων. Τὸ κείμενον τοῦ νόμου εἶναι ὅμως καθαρώτατον καὶ ἄδολον. Διότι τί λέγει τὸ κείμενον τοῦ νόμου; Ὅ,τι ἐφαρμόζεται περίπου διὰ τοὺς ξένους δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ διὰ τὸν ἰδιοκτήτην πολεμιστὴν ἐρχόμενον εἰς Ἀθήνας καὶ ἐπεξηγεῖ ὅτι ὁ ἰδιοκτήτης εἶναι καὶ ὁ κατὰ 50% συνιδιοκτήτης διὰ νὰ μὴ προστατεύεται καὶ ὁ συνιδιοκτήτης κατ’ ἐλάχιστον ποσοστόν. Ἀφορμὴν τοῦ νόμου ἔδωκε καὶ ἡ περίπτωσις τοῦ διοικητοῦ τῆς 15ης Μεραρχίας, ὁ ὁποῖος εἶχε μικρὰν ἰδιόκτητον οἰκίαν ἐνταῦθα καὶ ἡ οἰκογένειά του παρέμενεν ἄνευ στέγης ἐνῷ αὐτὸς ἐμάχετο. Πᾶς βλαπτόμενος δύναται βεβαίως νὰ ἀνευρίσκῃ δόλον εἰς τοὺς νόμους, ἀλλ’ ἐν προκειμένῳ καὶ μόνη ἡ ἀνάγνωσις τοῦ κειμένου ἀποδεικνύει τὸ ἀντίθετον. Τὸ μόνον ποὺ δύναται νὰ συζητηθῇ εἶναι ἡ ἀρχὴ τοῦ νόμου, διότι περικλείει ἐκ τῆς φύσεώς του ὡρισμένους κινδύνους. Ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἀνάγκης, διότι προστατεύονται οἱ πολεμισταί.

§75Γ. ΜΕΛΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Ὁ προλαλήσας κ. συνάδελφος, ἀνέφερε πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀντικειμενικῶς ἀκριβῆ. Ἡ ἔκδοσις τοῦ ἀναγκαστικοῦ αὐτοῦ νόμου ὀφείλεται εἰς τὴν ἐπιθυμίαν ὅπως παύσῃ νὰ ὑπάρχῃ μία ἀνισότης μεταχειρίσεως τῶν ἀστῶν ἰδιοκτητῶν τῆς πρωτευούσης, εἰς βάρος τῶν ἰδιοκτητῶν ἄλλων περιοχῶν. Ἐὰν κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν ἔγινε καμμία ὑπερβασία, εἶμαι βέβαιος ὅτι πρῶτος ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος θὰ σπεύσῃ νὰ διορθώσῃ τὰ πράγματα. Εἶμαι βέβαιος περὶ τούτου.

§76Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Ὅταν ἀνέφερα αὐτὸν τὸν νόμον, ἐδήλωσα ὅτι τὸν ἀνέφερα ἐπειδὴ ἔχω αὐτὴν τὴν ρητὴν καταγγελίαν. Χωρὶς νὰ ἔχω ἐμβαθύνει, ἡ καταγγελία γράφει ὅτι δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ὁ ἐπὶ πλέον χῶρος. Ἐγὼ ἔχω αὐτὴν τὴν ἀναφορὰν καὶ σᾶς λέγω ὅτι δὲν θὰ τὴν εἶχον ἐὰν εἴχαμεν ψηφίσει τὸν νόμον ὁμαλῶς. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀνεκίνησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰδικὰ τῆς στεγάσεως ἐντὸς τοῦ κέντρου τῶν Ἀθηνῶν, ἤθελα νὰ δηλώσω ὅτι δὲν ἔγινεν οὐδεμία ἐξαίρεσις ὑπὲρ τῶν Ἀθηνῶν. Καὶ ἐγὼ εἶμαι ἐπαρχιώτης βουλευτὴς καὶ εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα, παρ’ ὅλας τὰς καταστροφὰς τὰς ὁποίας ὑπέστη ἡ πόλις, ἐπιτρέπεται ἡ στέγασις καὶ ἡ συστέγασις τῶν ἀξιωματικῶν. Νομίζω ὅμως ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους ἔγινεν ἡ ἐξαίρεσις τῶν Ἀθηνῶν..... (δὲν ἠκούσθη). Νομίζω ὅτι ἡ μόνη τροπολογία, ἡ ὁποία στέκει εἶναι ἡ τροπολογία τῶν κ.κ. Θηβαίου καί..... (δὲν ἠκούσθη). Διάφορος εἶναι ἡ προθεσμία τῆς 15ης Σεπτεμβρίου 1949... (Ἀναγινώσκει). Πάντως ὡς τροπολογία εἶναι ὀρθὴ καὶ τὸ μόνον διὰ τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖτε νὰ ἔχετε μίαν εὔλογον ἀντίρρησιν, εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἡμερομηνίας 15 Σεπτεμβρίου 1949 νὰ μεταφερθῇ εἰς τὸ τέλος τῆς συνόδου ἢ τῆς περιόδου. Νομίζω, ὅμως, κ. βουλευταί, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἡ ἰδία προσέβαλε τὸ νομοθέτημα νομίζω ὅτι θὰ πρέπει αὐτὴ νὰ δώσῃ μίαν λύσιν καὶ νὰ μὴ μᾶς ἀφήνῃ νὰ καταπονούμεθα ἐπὶ τόσας ἡμέρας, νὰ κάμῃ μίαν ἀνατύπωσιν, νὰ κάμῃ ἓν ψήφισμα τροποποιητικόν. Κατερχόμενος τοῦ βήματος δηλῶ ὅτι δὲν θὰ ψηφίσω τὸ ψήφισμα, ἄνευ τῆς ἀκυρώσεως τῶν νομοθετημάτων.

§77Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἀπευθύνω μίαν ἐρώτησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, πρὸς διευκρίνησιν ἑνὸς βασικοῦ θέματος. Ἔχει γίνει ἐκ μέρους μας πρότασις νὰ παραπεμφθοῦν εἰς τὰς καθ’ Ὑπουργεῖα κοινοβουλευτικὰς ἐπιτροπάς, ἐξουσιοδοτημένας νομοθετικῶς, αἱ ὁποῖαι καὶ ἀποφασίζουν ὁριστικῶς πρὸς κύρωσιν τροποποιήσεων ἢ ἀκύρωσιν αὐτῶν ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας. Ἡ παράκλησίς μας θὰ ἦτο, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἔχῃ καταλήξει εἰς μίαν ἀπόφασιν, νὰ μᾶς δώσῃ μίαν ἀπάντησιν ἀπὸ τὴν ὁποίαν θὰ κανονίσωμεν τὴν ψῆφον μας, διότι ἐὰν συμβῇ ὅτι ἐφάνη ὡς ἐπιθυμία τῆς Βουλῆς δηλαδὴ ὀνομαστικὴ ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ θέματος, δηλοῦμεν ὅτι θὰ ἐξαρτήσωμεν τὴν ψῆφον μας ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀπάντησιν. Ἐὰν μὲν ἡ Κυβέρνησις θελήσῃ τὴν παραπομπὴν αὐτήν, τὴν ὁποίαν θεωροῦμεν ὡς μόνην πρακτικὴν λύσιν, τότε θὰ ψηφίσωμεν ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου. Ἐὰν ὅμως ἡ Κυβέρνησις τὴν ἀρνηθῇ, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, ἐπειδὴ θεωροῦμεν τὴν ἄρνησιν αὐτὴν ὡς ἰσοδυναμοῦσαν πρὸς πλήρη ἐξουθένωσιν τῆς Βουλῆς, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, λέγω, νὰ ἀρνηθῶμεν τὴν ψῆφον μας. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὥριμος, νὰ ἔχωμεν μίαν ἀπάντησιν.

§78Γ. ΜΕΛΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε γνῶσιν μετὰ πολλῆς προσοχῆς καὶ ἐνδιαφέροντος τῆς κατατεθείσης τροπολογίας ἐκ μέρους τοῦ Κόμματός σας, καὶ μετὰ προσοχῆς ἀνέγνωσεν ὅλα τὰ ἐκεῖ περιεχόμενα. Ἐπιθυμῶ νὰ συμβάλω εἰς τὸ νὰ ἐξευρεθῇ εἷς τρόπος πραγματικὰ διευκολύνων τὴν τακτοποίησιν τῆς συνταγματικῆς μας καταστάσεως ἀπὸ ἀπόψεως νομοθετικῆς. Ἡ Κυβέρνησις ἐν τῷ συνόλῳ πιστεύει ὅτι πολλαὶ κοινοβουλευτικαὶ ἐπιτροπαί, αἱ ὁποῖαι ἐπεξεργάζονται συνήθως τὰ καθ’ ἕκαστον νομοσχέδια κατὰ κοινοβουλευτικὸν τρόπον ἴσως μεταβαλλόμεναι εἰς ἰσάριθμα ὄργανα ἐξουσιοδοτικὰ καὶ κυρωτικὰ εἶναι ἴσως μία ὑπερβολὴ καὶ διὰ τοῦτο τὸ σχέδιον τῆς κυβερνητικῆς τροπολογίας ἔχει μίαν ἐπηυξημένην, βεβαίως, ἐπιτροπὴν ἐξουσιοδοτήσεως. Κατὰ τοῦτο παρηλλάξαμεν ἐλαφρῶς τὴν ἀντίληψίν μας, κ. Πρόεδρε, χωρὶς βεβαίως νὰ μᾶς χωρίζουν καὶ τίποτε ὠκεανοί, ἀλλὰ αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ πρώτη ἀντίληψις, περαιτέρω ἐπιφυλασσόμεθα νὰ συζητήσωμεν..... (δὲν ἠκούσθη).

§79Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶν νὰ διευκολύνω τὴν συζήτησιν ἔλαβον μέρος. Τρεῖς τρόποι ὑπάρχουν, κ. συνάδελφοι, πρὸς διευθέτησιν τοῦ θέματος. Ἡ ἔγκρισις ἀπὸ τὴν ὁλομέλεια. Ἡ ἔγκρισις ἀπὸ τὴν Βουλήν. Πῶς ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ; Ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἄνευ συζητήσεων, ὁπότε ἡ Βουλὴ ἐξουθενώνεται ἢ κατόπιν συζητήσεων, ὁπότε αὐτὴ εἶναι ἀδύνατος προκειμένου περὶ 286 νομοθετημάτων. Ἰδοὺ διατὶ ἡ ὁλομέλεια δὲν ἀποτελεῖ τελεσφόρον ὄργανον. Ἑπομένως ἡ λύσις διὰ τῆς ὁλομελείας ἀποκλείεται ἐκτὸς ἐὰν πρόκειται δι’ ἓν ἢ δύο νομοσχέδια καὶ θὰ εὐχώμεθα τοῦτο, προκειμένου περὶ τῶν διοικητικῶν νομοσχεδίων, διότι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τὸ ἐδήλωσεν ὅτι θὰ ἤθελαν νὰ ἔλθουν εἰς τὴν ὁλομέλειαν. Ἐν τῷ συνόλῳ, ὅμως, εἶναι προφανὲς ὅτι αὐτὸς ὁ τρόπος, διὰ τῆς ὁλομελείας εἶναι ἀπραγματοποίητος, διότι ἐὰν δὲν θὰ συζητήσωμεν ἡ Βουλὴ ἐξουθενώνεται, ἐὰν δὲ συζητήσωμεν δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ τέρμα. Τί μένει; Αἱ ἐπιτροπαί. Μία ἢ πολλαί; Ἐὰν πρόκειται περὶ μιᾶς ἐπιτροπῆς, ἐπανερχόμεθα εἰς τὴν ἀδυναμίαν τῆς ὁλομελείας. Ἂς ὑποθέσωμεν, κύριοι, ὅτι μία ἐπιτροπὴ ἀποτελεῖται ἀπὸ 50, 40, 30 μέλη. Εἶναι δυνατόν, ἐντὸς ὀλίγου χρόνου, ἐντὸς 2 ἕως 3 μηνῶν, 286 νόμοι σοβαρῶς νὰ συζητηθοῦν ἀπὸ μίαν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως; Ἡ δυσχέρεια, ἡ ὁποία ὑπάρχει διὰ τὴν ὁλομέλειαν, ἰσχύει ἐπίσης καὶ δι’ αὐτὴν τὴν μοναδικὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως. Ἰδοὺ διατὶ ὡς μόνη σοβαρὰ λύσις πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς δυσχερείας ἀπομένει ἡ ἐξουσιοδότησις τῶν καθ’ Ὑπουργεῖα Ἐπιτροπῶν. Ἰδοὺ διατὶ σοβαρὰ λύσις πρὸς πρακτικὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ θέματος εἶναι ἡ ἐξουσιοδότησις τῶν κατὰ Ὑπουργεῖα Ἐπιτροπῶν. Ἔχουν αὗται τὸ ἑξῆς πλεονέκτημα: Πρῶτον εἶναι εἰδικαί, εἶναι ἁρμόδιαι, ἔχουν ἀσχοληθῆ μὲ τὸ θέμα, εἶναι παρεσκευασμέναι. Δεύτερον· θὰ εὑρεθοῦν κατὰ Ὑπουργεῖα 5–10 νόμοι. Ἑπομένως, ἐὰν ὁ Πρόεδρος τῶν Ἐπιτροπῶν ἐπιδείξῃ ἕνα ζῆλον καὶ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς λάβῃ τὸν κόπον νὰ ἀναγνώσῃ τοὺς νόμους, νὰ τοὺς εἰσαγάγῃ καὶ νὰ συνεργασθῇ μὲ τὰς ἐπιτροπάς, ἐντὸς 4, 5, 6 συνεδριάσεων τὸ ζήτημα λύεται. Ἰδοὺ διατί, κύριε Πρόεδρε, ἐμπνευσμένοι ἀπὸ καλὴν θέλησιν καὶ ἐπιθυμοῦντες νὰ δώσωμεν μίαν θετικὴν καὶ καλὴν λύσιν, ἐφθάσαμεν εἰς τὴν πρότασίν μας. Εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐναπόκειται νὰ ἀποφασίσῃ καὶ εἰς τὴν Βουλὴν τελικῶς νὰ δώσῃ τὴν ψῆφον της.

§80Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Σήμερον, λειτουργούσης τῆς Βουλῆς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεδριάσουν ὅλαι αὐταὶ αἱ ἐπιτροπαί. Πῶς φαντάζεσθε ὅτι αὔριον, ὅταν διακοποῦν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, θὰ καταστῇ τοῦτο δυνατόν; Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι μία ἐπιτροπὴ εἶναι ἡ λύσις, διότι ἄλλωστε εἰς τὴν μίαν ἐπιτροπήν, δὲν θὰ μετέχουν 250 βουλευταί, οὔτε αἱ ἀγορεύσεις θὰ εἶναι μακραί, οὔτε τὰ νομοθετήματα θὰ συζητοῦνται τόσον λεπτομερῶς.

§81Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὑπάρχει μία διαφορά. Ἡ σημασία τοῦ θέματος θὰ εἶναι διάφορος, διότι σήμερον αἱ ἐπιτροπαὶ καλοῦνται διὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ὑποβάλλονται διὰ τὸ μέλλον. Τὸ βάρος τῆς σημασίας τοῦ ζητήματος θὰ ὑποχρεώσῃ τὰς ἐπιτροπάς. Τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ ἐπιδείξῃ ἕνα ζῆλον, καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία διεξήχθη, ἡ συνείδησις τοῦ Σώματος, ἔκφρασις τοῦ ὁποίου θὰ εἶναι οἱ βουλευταὶ εἰς τὰς Ἐπιτροπάς, ἡ συνείδησις τοῦ Σώματος, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιτελέσῃ τὴν εἰδικὴν αὐτὴν ἀποστολήν, ἡ συνείδησις αὐτὴ θὰ ὠθήσῃ τὰς ἐπιτροπὰς εἰς μίαν ὁλομέλειαν 5–10 συνεδριάσεων, διὰ νὰ δώσῃ τέλος. Ἂν καὶ αὐτὸ εἶναι δυσχερές, ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι τὸ μόνον δυνατόν. Πέραν αὐτοῦ οὐδὲν ἐστὶ γενέσθαι.

§82Γ. ΜΕΛΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Ὁ λόγος τὸν ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τρικάλων συνάδελφος ἐξέθεσεν, ὁμολογῶ ὅτι καὶ οὐσιώδης εἶναι καὶ βαρύνει εἰς τὸ συζητούμενον θέμα, ἀλλὰ τὸ θέμα ἀκόμη συζητεῖται καὶ θὰ ἴδωμεν ποῦ θὰ καταλήξωμεν μέχρι τέλους. Ἐπεζήτησα τὸν εὐπρεπέστερον, ἀμεσώτερον καὶ συνετώτερον τρόπον διὰ νὰ φθάσωμεν πρακτικῶς καὶ ἀντικειμενικῶς εἰς τὸ τέρμα εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ φθάσωμεν. Νομίζω ὅτι ὁ φόβος περὶ τῆς μεγάλης ἐπιτροπῆς, δὲν εἶναι τόσον σοβαρός. Δὲν δυνάμεθα νὰ λαμβάνωμεν ὡς τεκμήριον τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος, διότι λησμονεῖτε, κύριοι, ὅτι τὸ Σῶμα καὶ ἔλεγχον ἔχει καὶ ἄλλα ἔργα, καὶ συνταγματικὸν ἔργον. Ἐνῷ ἡ ἐπιτροπή, θὰ ἀπασχοληθῇ μὲ τὸ θέμα τοῦτο, ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Γονατᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§84Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ἔκανε ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἐφαρμόσιμος. Πρῶτον· πολλοὶ ἐκ τῶν κ.κ. βουλευτῶν μετέχουν 3–4 ἐπιτροπῶν καὶ συνεπῶς ὅταν θὰ πρέπει νὰ συνεδριάζουν ὅλαι αὐταὶ συγχρόνως, εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρξῃ ἀπαρτία εἰς οὐδεμίαν ἀπὸ τὰς ἐπιτροπὰς αὐτάς. Ὑπεβάλαμεν μίαν τροπολογίαν. Νομίζω ὅτι ἡ τροπολογία αὐτή, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὸ μέλλον, δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ διὰ τὸ παρελθόν. Δηλαδὴ νὰ τάξωμεν μίαν 4μηνον προθεσμίαν, καὶ τὴν παίρνει ἀπὸ τὸ Σύνταγμα τοῦ 1927, τὸ ὁποῖον καὶ ἐκεῖνο λέγει ὅτι ὅταν ὑπάρχουν τοιαῦται περιπτώσεις, δίδεται 4μηνος προθεσμία, τῆς ὁποίας ἡ ἔναρξις νὰ εἶναι εἴτε ἡ 1η Ὀκτωβρίου, ὅπου θὰ ἐπαναληφθοῦν αἱ ἐργασίαι τοῦ Σώματος, εἴτε ἀπὸ τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν θὰ καταρτισθῇ ἡ ἐπιτροπὴ ἐξουσιοδοτήσεως. Νομίζω ὅτι οὕτω λύεται τὸ ζήτημα κατὰ τὸν πλέον κοινοβουλευτικὸν τρόπον.

§85Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δι’ οὓς λόγους ἐξέθεσα, νομίζω ὅτι ἡ λειτουργία πολλῶν ἐπιτροπῶν εἶναι πρακτικῶς ἀδύνατος. Μόνον διὰ μίαν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ τὸν συνήθη ρυθμὸν τῆς ἐπιτροπῆς ἐξουσιοδοτήσεως, θὰ εἶναι δυνατὸν ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας νὰ διεξαγάγωμεν τὴν ἐργασίαν αὐτήν. Τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον πιστεύω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, διὰ τῶν νομοθετημάτων αὐτῶν νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία γίνεται προκειμένου περὶ νέων νομοσχεδίων. Μόνον τὰ ψηφίσματα πρέπει νὰ ἀποσυρθοῦν, τὰ ὁποῖα θὰ πρέπει νὰ ἔλθουν ἐνώπιον τῆς ὁλομελείας τοῦ Σώματος. Ὅλα, ὅμως, τὰ ἄλλα, μόνον διὰ μιᾶς ἐπιτροπῆς εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθοῦν καὶ νὰ ψηφισθοῦν ταχέως, πολλῷ μᾶλλον καθ’ ὅσον τὰ πολλὰ Ὑπουργεῖα ἀπὸ 2–3 νομοθετήματα καὶ ἄνευ σημασίας ἔχουν καὶ μόνον τὰ Ὑπουργεῖα Στρατιωτικῶν καὶ Οἰκονομικῶν ἔχουν πολλὰ νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχουν καὶ συζήτησιν. Ἑπομένως ἡ ἐργασία θὰ ἐντοπισθῇ εἰς αὐτὰ τὰ θέματα, εἰς τὰ ἄλλα θὰ εἶναι ἐλαχίστη ἡ συζήτησις καὶ θὰ ἀποδεχώμεθα, ἢ θὰ ἀπορρίπτωμεν τὰ συζητούμενα νομοθετήματα. Ἂν θελήσωμεν μάλιστα νὰ ὁδηγηθῶμεν εἰς λύσεις μὴ πρακτικάς, θὰ πρέπει νὰ σκεφθῶμεν ὅτι ἀργούσης τῆς Βουλῆς θὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ λειτουργήσουν ὅλαι αἱ ἐπιτροπαί, εἶναι δυνατὸν νὰ μαζεύωνται εἰς τὰς Ἀθήνας 200 βουλευταί; Εἶναι μία λύσις, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ εἰς τὴν ἀποτελμάτωσιν τοῦ ζητήματος. Μόνον μία ἐπιτροπὴ εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν ὑπέβαλον τὴν τροπολογίαν.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Καλλίας ἔχει τὸν λόγον.

§87Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι τὸ ὑποβληθὲν σχέδιον ψηφίσματος, εἶναι ὄχι μόνον κατὰ τύπον συνταγματικῶς ἀνώμαλον, ἀλλὰ καὶ οὐσιαστικῶς ἄτοπον καὶ θὰ ἠδυνάμην νὰ προσθέσω ὅτι ἀποτελεῖ καὶ πολιτικὸν σφάλμα, ἰδίως καθ’ ὃν τρόπον διετυπώθη καὶ κατὰ τὴν ἀρχικὴν διατύπωσιν, καὶ κατὰ τὰς μεταγενεστέρας συμπληρώσεις. Πρέπει ἐπίσης νὰ γνωρίζωμεν ὅτι ἡ εὐθύνη διὰ τὴν ἔκδοσιν τῶν ἀναγκ. νόμων δὲν βαρύνει τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, βαρύνει ὅλας τὰς Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐσχηματίσθησαν καὶ βαρύνει ἐπίσης καὶ ὅλα τὰ κόμματα, τὰ ὁποῖα μετέσχον εἰς τὰς Κυβερνήσεις. Εἶναι, ἑπομένως, ἀνάγκη νὰ ἴδωμεν τί δυνάμεθα νὰ πράξωμεν, τὸ ὁποῖον νὰ περιέχῃ τὴν ὀλιγωτέραν δυνατὴν παρέκκλισιν, χωρὶς νὰ παραγνωρίζῃ τὴν πραγματικότητα, ἡ ὁποία ὑπάρχει. Βεβαίως, τὸ καλύτερον ἀπ’ ὅλα, κ. συνάδελφοι, θὰ ἦτο ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ καθήσωμεν ὅλοι ἐδῶ εἰς μακρὰς συνεδριάσεις καὶ νὰ ψηφίσωμεν ὅλους αὐτοὺς τοὺς νόμους. Δυστυχῶς, ὀφείλω νὰ κάμω μίαν διαπίστωσιν ὅτι, δὲν ὑπάρχει ἡ αὐτὴ προθυμία τῆς παραμονῆς ἐπὶ μακρὰς ὥρας ἐδῶ διὰ νὰ κατορθώσωμεν νὰ ἐκτελέσωμεν τὸ ἔργον αὐτό. Διεπίστωσα ὅτι, ἐγὼ δὲν ἀπουσίασα ἀπὸ οὐδεμίαν σχεδὸν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς καὶ ἀπὸ οὐδεμίαν τῶν συνεδριάσεων τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως. Ἑπομένως, πρέπει νὰ ἀναζητηθῇ μία λύσις. Ἡ λύσις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἡ παραδοχὴ τοῦ κυβερνητικοῦ σχεδίου, πρῶτον διότι δὲν εἶναι νοητὴ κύρωσις νόμων μὴ μνημονευομένων κἂν οὔτε διὰ τῶν τίτλων των. Εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ περιληφθοῦν εἰς τὸ ψήφισμα οἱ νόμοι οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ κυρωθοῦν. Δεύτερον, πρέπει νὰ ἐξαιρεθοῦν ὡρισμένοι νόμοι, προφανῶς προσκρούοντες εἰς τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Βουλῆς, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι προεκάλεσαν τὰς ζωηροτέρας ἀντιρρήσεις κατὰ τὴν συζήτησιν ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Τρίτον, πρέπει νὰ ταχθῇ ὡρισμένη προθεσμία ἰσχύος τῶν κυρουμένων νόμων διὰ νὰ ὑπάρχῃ ὑποχρέωσις νὰ περνοῦν ὅλα αὐτὰ ἀπὸ κάποιαν διαδικασίαν ψηφίσεως. Τώρα, ἔρχεται τὸ θέμα τὸ ὁποῖον προεκάλεσε τόσην συζήτησιν, πῶς πρέπει νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ψήφισις, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀπὸ τὴν ὁλομέλειαν τοῦ Σώματος. Ὑπεστηρίχθη ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως καὶ παρ’ ἄλλων ὑπεστηρίχθη ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἀπὸ τὰς ἁρμοδίας ἐπιτροπὰς τῆς Βουλῆς. Πιστεύω ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ Ἐξουσιοδοτήσεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁρισθῇ ἐφ’ ὅσον ἐξακολουθοῦν αἱ ἐργασίαι τοῦ Σώματος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσαγάγωμεν καὶ νέον θεσμὸν ἐξουσιοδοτήσεως, ἐφ’ ὅσον λειτουργεῖ ἡ Βουλὴ καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν πρόκειται περὶ παγίου θεσμοῦ διαιρέσεως τῆς Βουλῆς εἰς τμήματα. Ἐφ’ ὅσον, λοιπόν, συνεχίζονται αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, νομίζω ὅτι κύρωσις τῶν ἐκδοθέντων ἀναγκαστικῶν νόμων καὶ νομοθετικῶν διαταγμάτων δύναται νὰ γίνῃ μετ’ ἀπόφασιν τῶν ἁρμοδίων κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν παρεχομένη, ὅμως, εἰδικῶς, δι’ ἕκαστον νομοθέτημα, διὰ τοῦ Ψηφίσματος Ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως μετὰ τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν ἐκδώσῃ εἰδικὰ κυρωτικὰ νομοθετικὰ διατάγματα καθ’ ὃν τρόπον περίπου ἐγένετο εἰς τὴν Οἰκουμενικὴν Κυβέρνησιν τοῦ 1927, δηλαδὴ ἡ κύρωσις θὰ γίνῃ δυνάμει τῆς εἰδικῆς νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως μετ’ ἀπόφασιν τῶν ἁρμοδίων Ἐπιτροπῶν ἐφ’ ὅσον λειτουργεῖ ἡ Βουλή. Μετὰ τὴν λῆξιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς καθ’ οἱονδήποτε τρόπον θὰ ἀπετέλει οὐτοπίαν ἡ προσδοκία λειτουργίας τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν αἱ ὁποῖαι μετὰ μεγάλης δυσχερείας λειτουργοῦν ἀκόμη καὶ σήμερον. Τότε τὰ δικαιώματα καὶ τὰ καθήκοντα τῶν ἐπὶ μέρους Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν θὰ πρέπει νὰ μεταβιβασθοῦν εἰς συγκροτηθησομένην Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, ἡ ὁποία, ὅμως, θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ γνωστὴν σύνθεσιν τὴν ὁποίαν εἶχον ὅλαι αἱ προηγούμεναι Ἐπιτροπαί, διότι ὁ μεγάλος περιορισμὸς τοῦ ἀριθμοῦ εἰς 30 μέλη τακτικὰ καὶ 20 ἀναπληρωματικά, εἶναι ἐπικίνδυνος, διότι προκαλεῖ συναλλαγὴν εἰς τὰς τροπολογίας καὶ μεγάλας πιέσεις τῶν ἐνδιαφερομένων. Ἑπομένως, ἡ σύνθεσις τῶν Ἐπιτροπῶν τὰς ὁποίας ἐγνωρίσαμεν μέχρι τοῦδε, τῶν 50 τακτικῶν καὶ 30 ἀναπληρωματικῶν μελῶν, ἀποτελεῖ ἐλάχιστον ὅριον...

§88Γ. ΜΕΛΑΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ καὶ αὐτό.

§89Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἐξουσιοδοτήσεως καθ’ ὃν χρόνον ἐλειτούργει ἡ Βουλή, θὰ ἦτο προσθήκη νέου θεσμοῦ, ἡ ὁποία δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ εὐσταθήσῃ. Ὅσον δὲ διάστημα θὰ λειτουργήσῃ ἡ Βουλή, πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐκδίδῃ εἰδικὰ νομοθετικὰ διατάγματα μετ’ ἀπόφασιν τῶν ἁρμοδίων Ἐπιτροπῶν. Μετὰ τοῦτο, δύναται νὰ ἀντικαταστήσῃ τὸ σύνολον τῶν Ἐπιτροπῶν ἡ Ἐπιτροπὴ Ἐξουσιοδοτήσεως. Ἐλέχθη ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ὅτι μία Ἐπιτροπὴ δὲν δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ διὰ νὰ ψηφισθοῦν τὰ ἐκκρεμῆ 286 νομοθετήματα. Δὲν εἶναι τοῦτο ἀληθές. Αἱ λειτουργήσασαι μέχρι τοῦδε Ἐπιτροπαὶ Ἐξουσιοδοτήσεως ἀπέδειξαν ὅτι ἐργαζόμεναι ἐπὶ 10 ὥρας ἢ 8 ὥρας εἰς ἑκάστην συνεδρίασιν, εἰς συνεδριάσεις 3 ἢ 4 ἢ καὶ 5 κάθε ἑβδομάδα, δύνανται εἰς διάστημα 3–4 μηνῶν νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὴν ἐπεξεργασίαν καὶ ψήφισιν τῶν νομοθετημάτων αὐτῶν. Τῆς διαδικασίας αὐτῆς νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐξαιρεθοῦν ἐλάχιστα νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἐπικυρωθοῦν διὰ τοῦ Ψηφίσματος. Ταῦτα εἶναι τὰ νομοθετήματα διὰ τὰ ὁποῖα δὲν νομίζω ὅτι συγχωρεῖται ἐκκρεμότης. Εἶναι τὰ νομοθετήματα τὰ ἀφορῶντα τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις, τὴν Δημοσίαν Ἀσφάλειαν καὶ τὰς γενικὰς ἀρχὰς καὶ ὄχι τὰ εἰδικώτερα καθ’ Ὑπουργεῖα νομοθετήματα, ἀλλὰ τὰ ἀφορῶντα τὰς γενικὰς ἀρχὰς τῆς παρεχομένης οἰκονομικῆς βοηθείας εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§90Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ταῦτα ἐὰν ὑπεβάλοντο εἰς τὴν Βουλήν, θὰ εἶχον ψηφισθῆ ἤδη.

§91Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Νομίζω ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται ὡς πρὸς αὐτὰ παράτασις τῆς ἐκκρεμότητος, διότι τοῦτο θὰ ἀπετέλει κίνδυνον. Κύριοι συνάδελφοι, ὡς πρὸς τὸ μέλλον (διότι ἐξ ἀφορμῆς τοῦ Ψηφίσματος τούτου ἐγένοντο σκέψεις καὶ ὑποδείξεις καὶ παρατηρήσεις ὡς πρὸς τὸ μέλλον), εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι πρέπει νὰ ἀποβλέψωμεν εἰς μίαν διευκόλυνσιν τῆς νομοθετικῆς διαδικασίας διὰ νὰ μὴ εὑρισκώμεθα συνεχῶς ἐνώπιον παραβιάσεων. Πρέπει νὰ γίνῃ ἀντιληπτὸν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ὅτι εἶναι ἀδικαιολόγητος αὐτὴ ἡ νομοθετικὴ γονιμότης ἡ ὁποία παρατηρεῖται κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, νὰ γίνῃ ἀντιληπτὸν ὅτι καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ μία ὀρθὴ διάταξις δύναται νὰ ἀναμένῃ τὴν δημιουργίαν καὶ ἄλλων ἀναγκῶν, ὥστε νὰ συμπληρωθῇ εἷς γενικώτερος νόμος καὶ δὲν χρειάζεται ὅποτε σκεφθῇ εἷς τμηματάρχης καὶ πείσῃ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν, νὰ γίνεται εἷς νόμος. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄμεσον μέλλον, ἐμελέτησα τὴν τροπολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων, ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθή. Ὡς πρὸς τὸ ἄμεσον μέλλον, ὑπάρχουν δύο λύσεις. Ἢ θὰ χορηγήσωμεν δι’ ὡρισμένα θέματα εἰδικὴν νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, τὴν ὁποίαν δύναται νὰ ἀσκήσῃ μετὰ ἢ ἄνευ Ἐπιτροπῶν Νομοθετικῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ἢ θὰ χορηγηθῇ νομοθετικὴ ἐξουσιοδότησις γενική, πάντοτε ὅμως μετ’ ἀπόφασιν Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως ἢ τέλος ἐὰν δὲν γίνῃ τίποτε ἀπ’ ὅλα αὐτά, θὰ πρέπει νὰ πρόκειται περὶ ἀπολύτως ἀπροβλέπτων θεμάτων, τὰ ὁποῖα θὰ ρυθμίζῃ ὑπὸ ἰδίαν εὐθύνην καὶ τότε ἅμα τῇ ἐνάρξει τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς θὰ πρέπει νὰ ζητήσῃ τὴν κύρωσιν. Ἄλλη λύσις δὲν ὑπάρχει.

§92Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ὡς πρὸς τὸ πρῶτον ποὺ λέγετε, ἔτσι ἐκάμαμεν. Ἐδώσαμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐξουσιοδότησιν δι’ ὡρισμένα νομοθετήματα.

§93Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Δὲν ἐγένετο αὐτό. Ἀλλὰ ἐνεκρίναμε τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, αἱ ὁποῖαι περιέχουν μίαν ἀποστροφὴν περὶ τοῦ κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἀσκήσῃ τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν.

§94Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Εἶναι ἐντελῶς τὸ ἴδιον.

§95Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Εἶναι ἐντελῶς διάφορον τὸ πρᾶγμα, διότι οὕτω δὲν χορηγεῖται νομοθετικὴ ἐξουσιοδότησις.

§96Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Συνεφωνήσατε, τότε, ὅλοι σας εἰς μίαν παρέκκλισιν ἀπὸ τὸ Σύνταγμα, διότι τῆς ἐδώσατε τὸ δικαίωμα νὰ κλείσῃ τὴν Βουλὴν δι’ ὡρισμένον χρόνον καὶ νὰ κάμῃ ὅ,τι θέλει.

§97Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Πιθανῶς ἡ ἔγκρισις τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, αἱ ὁποῖαι περιέχουν τὴν ἀποστροφὴν ἐκείνην νὰ περιέχῃ δι’ ὡρισμένους νόμους οἱ ὁποῖοι περιλαμβάνονται εἰς τὴν παράγραφον ἐκείνην... (δὲν ἠκούσθη) ἐπὶ τῇ βάσει τῶν σκέψεων αὐτῶν, ὑποβάλλω μίαν τροπολογίαν, ἡ ὁποία, χωρὶς νὰ περιέχῃ ἀνεξέταστον παραδοχὴν τῶν κυβερνητικῶν προτάσεων, χωρὶς νὰ προκαλῇ ἀδιέξοδον καὶ χωρὶς νὰ ἔχῃ ἄλλους ἐμμέσους σκοπούς, τοὺς ὁποίους τυχὸν ἄλλοι, προσπαθοῦντες νὰ ἀποδείξουν ὅτι τὸ Σῶμα τοῦτο δὲν δύναται νὰ ζήσῃ, ἐπιδιώκουν αὐτήν, ἡ ὁποία τροπολογία, πάντως, ἀποτελεῖ τὸ ἐλάχιστον ὅριον ἐγγυήσεων, ἄνευ τῶν ὁποίων δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ παραδοχὴ τοῦ κυβερνητικοῦ Ψηφίσματος.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Τσάτσος ἔχει τὸν λόγον.

§99Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχουν δύο θέματα, τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν τὴν Βουλήν, ἐξ ἀφορμῆς τοῦ Ψηφίσματος περὶ κυρώσεως τῶν Α.Ν., οἱ ὁποῖοι ἐξεδόθησαν ἀπὸ τοῦ 1946 μέχρι σήμερον. Τὸ πρῶτον θέμα ἀφορᾷ τὴν πολιτικὴν εὐθύνην τῶν Κυβερνήσεων, αἱ ὁποῖαι συνεσώρευσαν ὄγκον ἀνωμάλου νομοθετικῆς ἐργασίας, χωρὶς ποτὲ νὰ μεριμνήσουν ἀπὸ ἀπόψεως συνταγματικῆς, ἡ ἀνώμαλος αὕτη νομοθετικὴ ἐργασία νὰ τακτοποιηθῇ. Καὶ ὑπάρχει, δεύτερον, τὸ θέμα τῆς ἐπιλύσεως τοῦ προβλήματος, τὸ ὁποῖον ἔχει γενικευθῆ, τὸ ὁποῖον εἶναι χωριστόν, διάφορον ἀπὸ τὸ θέμα τῆς πολιτικῆς εὐθύνης. Καὶ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὴν πολιτικὴν εὐθύνην καταλογίζομεν εἰς τὰς Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι συνεσώρευσαν τὴν ἀνώμαλον νομοθετικὴν ἐργασίαν, χωρὶς νὰ μεριμνήσουν διὰ τὴν συνταγματικὴν τακτοποίησίν της, βαρεῖαν εὐθύνην.

§100ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς ὅλας;

§101Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Εἰς ὅλας. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς ἐπιλύσεως τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἔχει προκύψει, νομίζομεν ὅτι ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλομεν, εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία δίδει τὴν καλυτέραν δυνατὴν λύσιν. Ἡ λύσις τῆς παραπομπῆς εἰς μίαν μόνον Ἐπιτροπήν, εἶναι λύσις ἡ ὁποία δημιουργεῖ τὸν κίνδυνον νὰ ἀποτύχῃ εἰς τὸ ἔργον της ἡ Ἐπιτροπή. Ὁ θεσμὸς τῆς ἐξουσιοδοτήσεως μιᾶς μόνον Ἐπιτροπῆς, εἶναι θεσμὸς ὁ ὁποῖος ἔχει πράγματι δοκιμασθῆ. Ἀλλ’ ἔχει δοκιμασθῆ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ἐπιφορτίσεως τῆς μιᾶς Ἐπιτροπῆς διὰ τοῦ συνήθους νομοθετικοῦ ἔργου, τὸ ὁποῖον παρίσταται ἀνάγκη νὰ διεκπεραιωθῇ κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν διακοπῶν τῆς Βουλῆς. Δὲν εἶναι, ὅμως, δυνατὸν νὰ ὑποθέσῃ κανεὶς ὅτι μία τοιαύτη Ἐπιτροπὴ θὰ δυνηθῇ νὰ διεκπεραιώσῃ τὸ ἔργον τὸ νομοθετικόν, τὸ ὁποῖον συνεσώρευσαν, τρία καὶ πλέον ἔτη ἀνωμάλου νομοθετικῆς ἐργασίας. Διά τοῦτο, ἐσκέφθημεν τὴν λύσιν τῆς παραπομπῆς εἰς πλείονας Ἐπιτροπάς. Κατὰ τῆς λύσεως αὐτῆς, διετυπώθη ἡ ἀντίρρησις ὅτι αἱ περισσότεραι Ἐπιτροπαὶ ἐνδέχεται νὰ μὴ δυνηθοῦν νὰ συνεδριάσουν τὸ μὲν ἕνεκα τοῦ ὅτι πολλοὶ βουλευταὶ μετέχουν τῶν αὐτῶν Ἐπιτροπῶν, τὸ δὲ διότι θὰ διακοποῦν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρώτην ἀντίρρησιν, θὰ ἦτο ἰσχυρὰ καὶ σήμερον, ὁπότε εἶχε συσσωρευθῆ μέγας ὄγκος ἐργασίας εἰς τὰς διαφόρους Ἐπιτροπὰς καὶ ἐν τούτοις πάντοτε ἐσχηματίζετο ἡ ἀπαιτουμένη ἀπαρτία διὰ νὰ λειτουργήσουν αἱ Ἐπιτροπαί, εἶναι δ’ αὐτὸ καὶ ζήτημα συντονισμοῦ τῶν ὡρῶν ἐργασίας τῶν διαφόρων Ἐπιτροπῶν, ὥστε νὰ καθίσταται δυνατὴ ἡ λῆψις ἀποφάσεων παρ’ αὐτῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ἀπουσίας τῶν βουλευτῶν, θὰ εἶχον νὰ ἀντιπαρατηρήσω εἰς ὅσα ἐλέχθησαν ὅτι, πρῶτον θὰ εἶναι δυνατὸν αἱ Ἐπιτροπαὶ νὰ λειτουργήσουν ἐφ’ ὅσον ἀκόμη λειτουργεῖ ἡ Βουλὴ καὶ οἱ βουλευταὶ εὑρίσκονται ἐνταῦθα καὶ τὸ μεγάλο μέρος τοῦ ἔργου των θὰ ἔχῃ τοιουτοτρόπως διεκπεραιωθῆ, προτοῦ οἱ εἰς τὰς ἐπαρχίας διαμένοντες συνάδελφοι ἀναχωρήσουν. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὴν τυχὸν ἀνάγκην νὰ παραμείνουν, δι’ οὓς λόγους παραμένουν οἱ βουλευταὶ ὅταν δὲν διακόπτῃ τὰς ἐργασίας του τὸ Σῶμα, διὰ τὸν αὐτὸν λόγον θὰ παρέμενον καὶ ὅταν συνεδριάζουν αἱ Ἐπιτροπαί, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔχουν νὰ διεκπεραιώσουν ἕνα τόσον νομοθετικὸν ἔργον. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει ἡ ἀντίρρησις, ὅτι θὰ ἀπόσχουν οἱ βουλευταί, διότι τοιαύτη ἀντίρρησις θὰ ὑπῆρχε καὶ ὅταν πρόκειται περὶ συνεδριάσεων τοῦ Σώματος. Διὰ τοῦτο ἐπιμένομεν ἐπὶ τῆς λύσεως αὐτῆς καὶ κατηγγείλαμεν τὴν λύσιν τῆς ἑνιαίας Ἐπιτροπῆς, ὡς λύσιν ἡ ὁποία ὁδηγεῖ τὸ ἔργον αὐτό, τῆς ἐκκαθαρίσεως τοῦ συσσωρευθέντος ἀνωμάλου νομοθετικοῦ ἔργου, εἰς ἀποτυχίαν, προσδιοριζομένην ἐκ τῶν προτέρων λόγῳ τοῦ μεγέθους τοῦ ἔργου καὶ τῆς ἀδυναμίας τῆς τεχνικῆς, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ εὑρεθῇ μία μόνον Ἐπιτροπή, νὰ διεκπεραιώσῃ τὴν ἀνωμαλίαν τριῶν ἐτῶν. Ἐπιμένομεν δὲ διὰ νὰ διατηρηθῇ ἡ ἀρχὴ τῆς διὰ τοῦ Σώματος ἐγκρίσεως, ὅπως ἐκεῖνα τυχὸν τὰ νομοθετήματα τὰ ὁποῖα δὲν θὰ δυνηθοῦν αἱ Ἐπιτροπαὶ νὰ ἐκκαθαρίσουν μέχρι τῆς ἐπαναλήψεως, κατὰ τὸ φθινόπωρον, τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος, νὰ κατατεθοῦν ἀπαραιτήτως εἰς τὴν Βουλήν, ἄλλως νὰ ἀποβάλουν τὴν ἰσχὺν αὐτῶν. Τοιουτοτρόπως καὶ μόνον διατηρεῖται ἡ ἀρχὴ τῆς συνταγματικότητος καὶ τῆς νομιμότητος καὶ τοιουτοτρόπως κατοχυροῦται, τῆς Βουλῆς δικαιουμένη νὰ ἐγκρίνῃ ἢ ἀπορρίπτῃ ἄνευ συζητήσεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἄποψις, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζομεν. Καὶ εἶναι ἄποψις, ἡ ὁποία συμβαδίζει μὲ τὴν διατήρησιν τοῦ κύρους τοῦ Σώματος καὶ τὴν μελέτην τῆς τεχνικῆς δυνατότητος νὰ διεκπεραιωθῇ ὁλόκληρον αὐτὸ τὸ ἔργον. Νομίζομεν δὲ ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ σκεφθῇ σοβαρῶς τὴν ἀνάγκην τῆς ἀναθεωρήσεως τοὐλάχιστον τοῦ μέρους τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ εἰς τὸν τρόπον τῆς ἀσκήσεως τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, διότι εἶναι ἀδύνατον ἐφ’ ἑξῆς νὰ λειτουργήσῃ ὁμαλῶς τὸ πολίτευμά μας, ἐφ’ ὅσον ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν πραγμάτων ὅτι ἡ νομοθετικὴ ἐργασία εἰς ὄγκον ὑπερβαίνει τὰ ὅρια τῆς ἀποδοτικότητος τῶν Νομοθετικῶν Σωμάτων. Ἡμεῖς εἴχομεν προτείνει νὰ εἰσαχθῇ τὸ σύστημα τῶν νόμων–πλαισίων καὶ νὰ ἐπέλθῃ μεταβολὴ εἰς τὴν διαδικασίαν τῆς ψηφίσεως τῶν νόμων. Εἶναι ἀνάγκη ἡ Κυβέρνησις τοὐλάχιστον αὐτὸ τὸ ζήτημα τῆς μεταρρυθμίσεως τῶν διατάξεων ἐκείνων τοῦ Συντάγματος, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν εἰς τὴν ἄσκησιν τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, νὰ τὸ ἐπιταχύνῃ, διότι τὸ θέμα τοῦτο προώρισται νὰ ἀποτελέσῃ πηγὴν ἀνωμαλίας εἰς τὴν δημοσίαν μας ζωήν. (Χειροκροτήματα).

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Παπαϊωάννου ἔχει τὸν λόγον.

§103Γ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Εἶναι γνωστή, κ. βουλευταί, ἡ ἔκτασις τῆς ἐξουσιοδοτήσεως τῆς παραχωρηθείσης παρὰ τῆς Βουλῆς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς ἔκδοσιν Α. Νόμων, ἀλλὰ καὶ ὁ τρόπος καθ’ ὃν ἐγένετο ἡ παραχώρησις τῆς ἐξουσιοδοτήσεως. Τὸ δικαίωμα τοῦτο ἀνεγνωρίσθη σιωπηρῶς ἀπὸ τὸ Σῶμα κατὰ παρέκκλισιν τοῦ Συνταγματικοῦ Χάρτου τῆς χώρας καὶ ἐξεπορεύθη ἀπὸ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, αἱ ὁποῖαι ἔτυχον ψήφου ἐμπιστοσύνης. Μὲ ἄλλα λόγια, ἐμμέσως καὶ ἀντισυνταγματικῶς. Πρόκειται περὶ ἑνὸς τρόπου ὅλως ἰδιοτύπου, ὁ ὁποῖος ὑπηγορεύθη ἀπὸ τὴν ἀνάγκην τῶν περιστάσεων, ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον πρὸς ἀντιμετώπισιν αὐτῶν, ἵνα εἰς ὅλως ἐξαιρετικῶς ἐπειγούσας στιγμάς, δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ βαδίζῃ ἀκωλύτως εἰς τὸ ἔργον της, μὲ ὁπλισμὸν βαρύτατον νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως. Ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ἡ παραχωρηθεῖσα ἐξουσιοδότησις εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸν Συνταγματικὸν Χάρτην, κατὰ πόσον οἱ ἐντεῦθεν ἐκπορευόμενοι νόμοι εἶναι ἔγκυροι συλλήβδην, ἀνομολογῶ ὅτι ἐγὼ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναπτύξω, διότι πρὸς τοῦτο ἀπαιτοῦνται εἰδικαὶ γνώσεις ἐξ εἰδικῆς ἐπιστημονικῆς καταρτίσεως. Παρὰ ταῦτα, ὅμως, δύναμαι νὰ ὑποστηρίξω, χωρὶς τὸν κίνδυνον νὰ διαψευσθῶ, ὅτι Ἀναγκαστικοὶ Νόμοι, οἱ ὁποῖοι κρινόμενοι μὲ στοιχειώδη λογικὴν ἀποδεικνύονται ὄχι ἀπαραίτητοι, ὄχι ἀμέσου ἀνάγκης πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς ἀναταραχῆς καὶ μόνον, εἶναι τύποις καὶ οὐσίᾳ ἄκυροι. Τύποις μὲν διότι ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐξουσιοδοτῇ τὴν Κυβέρνησιν πρὸς ἔκδοσιν Α.Ν., οὐσίᾳ δὲ διότι εἶναι ἐξώφθαλμος ἡ κατάχρησις τῆς δοθείσης ἐντολῆς. Μεταξὺ τῶν νόμων τούτων, τῶν τύποις καὶ οὐσίᾳ ἀκύρων, πρέπει νὰ συγκαταλέγεται καὶ ὁ Ἀναγκ. Νόμος 971 τῆς 29.4.49, περὶ ἠθικῶν ἀμοιβῶν εἰς τὰς ἐθνικὰς ὁμάδας Ἑλλήνων ἀνταρτῶν, καὶ ἐσωτερικῶν ὀργανώσεων Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως. Δι’ αὐτόν, πολλοὶ λόγοι συνηγοροῦν ὅπως χαρακτηρισθῇ ἀντισυνταγματικός. Ἐδόθη πρὸς δημοσίευσιν τὴν προτεραίαν τῆς συγκλήσεως τῆς Βουλῆς, δὲν ἐξεδόθη λόγῳ ἐπειγούσης ἀνάγκης καὶ μάλιστα ἄνευ τῆς ἀπαραιτήτου αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως, ἀλλὰ θὰ ἔλεγε κανεὶς ἐπὶ σκοπῷ περιορισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀγωνιστῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως καὶ πρὸς μονοπώλησιν τοῦ ἀγῶνος. Μόνον πρὸς ἐξυπηρέτησιν προσώπων ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ συνόλου τῆς ἠθικῆς ὑποστάσεως τοῦ Ἔθνους. Ὁ νόμος 971 ἐτροποποίησεν ἢ μᾶλλον κατήργησε τὸν νόμον 844, ὁ ὁποῖος ἐξεπορεύθη ἀπὸ μίαν ἀνάγκην ἐπιτακτικὴν καὶ σκοπιμότητα ἐπωφελεστάτην. Κατήργησε τὸν 844, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξεν ἔργον μακρᾶς συζητήσεως, μακρᾶς μελέτης καὶ ἐξονυχιστικῆς, καθ’ ἃς ἠκούσθησαν ἀναρίθμητοι ἀπόψεις, ἵνα ἐπικρατήσουν τελικῶς ἐκεῖναι ποὺ ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ πρὸς τὰς ἀνάγκας τῶν περιστάσεων. Ἡ ἐπεξεργασία τούτου διήρκεσεν ἐπὶ μακρόν, τόσον ἀπὸ μέρους τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτρορπῆς, ὅσον καὶ τῆς ἁρμοδίας ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Οὕτως ἐξεπορεύθη, κατόπιν μακρᾶς καὶ ἐπισταμένης ἐργασίας, ὁ Α.Ν. 844. Ἀλλὰ ἐὰν τοῦτο συνέβη διὰ τὸν τροποποιηθέντα νόμον 844, δὲν ἐγένετο τὸ ἴδιον καὶ διὰ τὸν νόμον 971 καὶ θὰ κρίνῃ τελικῶς περὶ τούτου ἡ Βουλή. Προσωπικῶς νομίζω ὅτι ἡ προσπάθεια αὐτὴ καθάπτεται κατ’ εὐθεῖαν πρὸς τὸ πανελλήνιον αἴσθημα, τὸ ὁποῖον, ὡς γνωστόν, ἐχαρακτήρισε τὴν ἐθνικὴν ἀντίστασιν ὡς ἐκπορευθεῖσαν κατ’ εὐθεῖαν ἀπὸ ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος, ὅτι ἦτο καθολικὴ καὶ ἀκόμη τὸ γεγονὸς αὐτὸ ἀνεγνωρίσθη καὶ ἐγένετο τίτλος ὑψίστης τιμῆς διὰ τὸ ἑλληνικὸν Ἔθνος καὶ ἀπὸ τὴν παγκοσμίαν, ἀκόμη, κοινὴν γνώμην. Εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον ὅτι ἐπραγματοποιήθησαν πράξεις ἐξαιρετικαὶ εἰς ἐκδήλωσιν τοῦ φλογεροῦ αἰσθήματος λατρείας πρὸς τὴν πατρίδα, παρ’ ὑπερόχων Ἑλλήνων πατριωτῶν. Ἐν τούτοις, ἀναμφισβητήτως ἀνήκει ἡ τιμὴ τῆς διακρίσεως καὶ ἀποδόσεως ἰδιαιτέρων πρὸς αὐτοὺς τιμῶν. Ἀπὸ τοῦ γεγονότος, ὅμως, τούτου, μέχρι τοῦ σημείου νὰ ἀποσκοπῆται ὁ περιορισμὸς τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐθνικῶν ἀγωνισαμένων, ὑπάρχει μεγάλη, ὡς πιστεύω, ἀπόστασις. Τοιαῦται διακρίσεις πρέπει νὰ πραγματοποιηθοῦν δι’ ὅσους ἠγωνίσθησαν ἐθνικῶς μέχρι τῆς ἀπελευθερώσεως ἐντὸς τοῦ πλαισίου τοῦ ἀγωνιστικοῦ πνεύματος ἐναντίον τῶν κατακτητῶν, ὅπως ἠθέλησε τὸν ἀγῶνα μας τὸ Ἔθνος, ἀνιδιοτελῆ, ἀδυσώπητον, ἁγνόν, ἐναντίον τῶν κατακτητῶν καὶ ὄχι, ὅπως τὸν ἤθελον ἐκεῖνοι ποὺ ἀπέβλεπον εἰς τὴν κατάληψιν διὰ τῆς βίας τῆς ἀρχῆς, ἐπὶ σκοπῷ νὰ στραγγαλίσουν τὰς ἐλευθερίας τοῦ ὑπερηφάνου ἑλληνικοῦ Λαοῦ, διὰ νὰ ἐπιβάλουν μίαν τυραννίαν, μίαν δικτατορίαν χειρίστης μορφῆς, ὡς ἐπεδιώχθη παρὰ τῶν πληρωμένων καπεταναίων, τοὺς ὁποίους ἡ κοινὴ γνώμη ἐπιθυμεῖ νὰ στιγματίσωμεν, ἀφοῦ μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν ἐξῆλθον αἱμοσταγεῖς μὲ ἄφθονον ἑλληνικὸν αἷμα, λόγῳ τῶν προδοτικῶν καὶ τῶν δολοφονικῶν ἐπιθέσεων ἐναντίον τῶν ἐθνικῶν ὁμάδων Ἑλλήνων ἀνταρτῶν, ἐναντίον ἐθνικοφρόνων πολιτῶν ἀνηκόντων εἰς τὰς ἐθνικὰς ὀργανώσεις καὶ ὡς περισσότερον καταπληκτικὸν παράδειγμα, μνημονεύω τὴν ἐξ ἐνέδρας καὶ ἀπάτης δολοφονίαν τοῦ ἐθνομάρτυρος συνταγματάρχου Ψαρροῦ καὶ ὡς ἀποκορύφωμα τὸ Δεκεμβριανὸν κίνημα μὲ τὴν ἀνατριχιαστικὴν συνέχειαν τοῦ ἐθνοκτόνου συμμοριακοῦ ἀγῶνος. Ἰδοὺ μὲ ποίαν βάσιν θὰ πρέπει νὰ κριθῇ καὶ νὰ ἐμφανισθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο ἀπὸ τὸ Σῶμα τῆς Βουλῆς καὶ πῶς κατ’ ἀξίωσιν τῆς κοινῆς γνώμης θὰ πρέπει νὰ παραδοθῇ διὰ νόμου εἰς τὴν ἐπίσημον αὐτοῦ ἐκδήλωσιν. Αἰσθάνομαι, κύριοι βουλευταί, ὑπόχρεων ἑαυτὸν ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ νὰ ἐκφράσω τὴν ἀπορίαν μου, τὸ ὀλιγώτερον διὰ τὴν βραδύτητα τῆς μὴ τακτοποιήσεως τοῦ νόμου αὐτοῦ εἰς ἐκδήλωσιν τῆς ὑπερηφανείας, ἐπαναλαμβάνω, ποὺ ἐμπρέπει, ὄχι μόνον εἰς τοὺς ἀφανεῖς ἥρωας, ἀλλὰ εἰς ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος. Δικαίωμα, παγκοσμίως ἀναγνωρισθέν, καὶ ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ προκληθῇ ἐνωρίτερον, πλὴν τῆς ἀπαραιτήτου ἐσωτερικῆς ἀνατάσεως ἔτι μεγαλύτερον τὸ ἐνδιαφέρον καὶ ἡ προσοχὴ καὶ συγκίνησις τῆς παγκοσμίου κοινῆς γνώμης ἐπὶ τῷ ἔργῳ ἡμῶν τῶν Ἑλλήνων κατὰ τὴν κατοχήν, καὶ ἐπιδιωχθοῦν ἐντεῦθεν αἱ ἐκ τῶν ζωηρῶν χρωματισμῶν τοῦ δράματος ἐκείνου ἐπιβαλλόμεναι ἱκανοποιήσεις ἐρχόμεναι προσθέτως πρὸς τὸ μεγαλούργημα τοῦ Ἀλβανικοῦ ἔπους, καὶ ὄχι νὰ καταβάλλεται προσπάθεια περιορισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐθνικῶν ἀγωνιστῶν καὶ μονοπωλήσεως τοῦ ἀγῶνος. Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐτηρήθησαν ὡρισμέναι τινὲς διατυπώσεις εἰς ἐκδήλωσιν, εἰς ἐμφάνισιν τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως ὠργανωμένης συμφώνως μὲ τὰς ἐντολὰς τοῦ στρατηγείου τῆς Μ. Ἀνατολῆς ἢ τῶν ἐκπροσώπων αὐτοῦ καὶ ἐπεδιώχθη κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ ἱκανοποίησις ἐκείνων ποὺ εὑρέθησαν μὲ τὸ ὅπλον ἀνὰ χεῖρας εἰς τὴν ἐλευθέραν ὀρεινὴν Ἑλλάδα, ὡς κατὰ τεκμήριον διατελεσάντων ἐν διατεταγμένῃ ὑπηρεσίᾳ μὲ στρατιωτικὴν συγκρότησιν καὶ περὶ ὅλων αὐτῶν ὑπάρχει ἀπόλυτος καὶ ἐπαρκὴς δικαιολογία κατοχυρώσεως. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, διὰ ποίους λόγους νὰ ἐτέθησαν περιορισμοί; Ἀκατανόητον, ὕποπτον καὶ σκοτεινόν, ὅσον ἀφορᾷ τὸ χρονικὸν διάστημα τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτῶν. Δηλονότι ἐὰν ὑπὸ ἀντιξόους συνθήκας αἱ ἐθνικαὶ ὁμάδες εὑρέθησαν ἐν ἐπαφῇ διατελοῦσαι μετὰ τοῦ στρατοῦ κατοχῆς καὶ ἐν ἀμύνῃ ἀπὸ τὰς ἐπιθέσεις τοῦ ΕΛΑΣ καὶ εὑρέθησαν εἰς τὴν ἀναπόδραστον ἀνάγκην, ἐγκαταλείποντες νεκροὺς καὶ σύροντες τραυματίας, νὰ διαλυθοῦν δι’ ὀλίγας ἡμέρας, νὰ ἀνασυγκροτηθοῦν βραδύτερον αἱ ὑπηρεσίαι αὐτῶν εἶναι ἥσσονος σημασίας; Καὶ ὅταν, μάλιστα, ὁ χρόνος αὐτὸς δὲν ἦτο κατώτερος τῶν ἓξ μηνῶν; Ὅταν συμπαρομαρτοῦν ὅλαι αἱ αὐστηραὶ προϋποθέσεις αἱ προβλεπόμεναι ὑπὸ τοῦ νόμου 844; Καὶ παρίσταται ἀνάγκη οὗτοι νὰ ἐσυνέχισαν τὸν ἀγῶνα ἐθνικῶς καὶ ἐνόπλως μέχρι τῆς ἀπελευθερώσεως; Καὶ δὲν εἶναι ἀρκετὸν νὰ ἐσυνέχισαν τὸν ἀγῶνα ἐθνικῶς μέχρι τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ πέραν αὐτῆς καὶ μέχρι σήμερον; Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἐὰν οἱ ἀγωνισταὶ αὐτοὶ ποὺ δὲν ἠδυνήθησαν, διὰ πλείστους λόγους, νὰ συνεχίσουν τὸν ἀγῶνα των, οἱ ὁποῖοι ἐν τούτοις προσεφέρθησαν πρὸς τοῦτο μὲ πατριωτισμὸν καὶ αὐτοθυσίαν, ἂν εἶναι ἄξιοι τῆς εὐγνωμοσύνης τοῦ Ἔθνους καὶ ἂν θὰ πρέπει διὰ τοῦτο νὰ τύχουν καὶ αὐτοὶ δικαίων ἠθικῶν ἀμοιβῶν, ὅπως κατὰ τὴν γνώμην μου ἀπαιτεῖ ἡ κοινὴ γνώμη, ἀπὸ τῶν ἀπόψεων τῆς ὁποίας δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀπομακρυνθῶμεν. Ἡ τοιαύτη προσπάθεια μειώνει τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐθνικῶν ἀγωνιστῶν καὶ μειοῦται ἡ ἐντύπωσις περὶ καθολικῆς ἀντιστάσεως. Ἐπιθυμῶ, ὅθεν, νὰ ἐρωτήσω καὶ πληροφορηθῶ ἀπὸ τοὺς ἐμπνευστὰς καὶ συντάκτας τοῦ νόμου αὐτοῦ ἂν θὰ πρέπει οἱ ἥρωες ἀγωνισταὶ τῶν πόλεων ἐναντίον τοῦ κατακτητοῦ, ἀφανεῖς ἥρωες διὰ τῆς θυσίας τῶν ὁποίων καὶ διὰ τῆς προσπαθείας των, διὰ τῆς δυνάμεως καὶ τῆς θελήσεως τῶν ὁποίων ἐδημιουργήθη καὶ ἐξεδηλώθη ἡ καθολικὴ ἀντίστασις. Ἐὰν αὐτοὶ εἶναι ἄξιοι νὰ τύχουν τῶν εὐεργετημάτων τοῦ νόμου καὶ μάλιστα ἐκεῖνοι ποὺ ἀντέταξαν μανιώδη καὶ πείσμονα ἀντίστασιν κατὰ τοῦ κατακτητοῦ ὑπὸ τὴν πίεσιν μάλιστα τοῦ προδοτικοῦ ΕΛΑΣ, ἀλλ’ οἱ ὁποῖοι δὲν ἠδυνήθησαν μέχρι τέλους νὰ παραμείνουν ἔνοπλοι ἐν ὑπαίθρῳ, κατώρθωσαν νὰ συνεχίσουν ἐθνικῶς τὸν ἀγῶνα καὶ παρέμειναν πιστοὶ εἰς τὴν φωνὴν τῆς πατρίδος ἐν συνεχείᾳ μέχρι τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ πέραν αὐτῆς καὶ μέχρι σήμερον, ἂν αὐτοὶ πρέπει νὰ ἀγνοηθοῦν, ὅπως ἐπιδιώκει ὁ ὑπὸ ἀδαῶν φιλοτεχνηθεὶς νέος νόμος, ἀδαῶν, ξένων καὶ ἀμοίρων τῶν συνθηκῶν ἐκείνων.

§104Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ποῖος ὁ λόγος νὰ ἐκδώσῃ ἡ Κυβέρνησις αὐτὸν τὸν Ἀναγκαστικὸν νόμον, ἀφοῦ εἶχε τὰ πορίσματα τῆς διακομματικῆς ἐπιτροπῆς τῆς ὁποίας μετείχατε καὶ ὑμεῖς καὶ ἡ ὁποία φιλοτίμως εἰργάσθη;

§105Γ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Θὰ ἤθελα αὐτὸ ἀκριβῶς νὰ πληροφορηθῶ καὶ ἐγὼ ἀπὸ τοὺς κατασκευαστὰς τοῦ νέου νόμου, ποῖοι θὰ ὑποδείξουν τοὺς νεκρούς, τοὺς τραυματίας καὶ τοὺς ἀνικάνους πρὸς πᾶσαν ἐργασίαν οἵτινες περιέπεσαν εἰς τὴν κατάστασιν αὐτὴν λόγῳ τοῦ ἀπροσμετρήτου βάθους τῆς Ἑλληνικωτάτης ψυχῆς των. Ἐὰν ὅθεν δὲν πρόκειται νὰ τύχουν οὐδεμιᾶς τιμῆς οἱ ζῶντες διότι ἐπὶ τέλους ἔκαμαν τὸ καθῆκον των πρὸς τὴν πατρίδα, ἄνευ παρομοίων ὑπολογισμῶν ὅπως συμβαίνει τοῦτο πάντοτε διὰ τοὺς Ἕλληνας. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ πληροφορηθῶμεν κατὰ ποῖον τρόπον καὶ διὰ τίνων θὰ ὑποδειχθοῦν οἱ νεκροὶ ἥρωες τοὺς ὁποίους κανεὶς δὲν ἐπιθυμεῖ καὶ κανεὶς δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀγνοήσῃ. Τίνι τρόπῳ θὰ ὑποδειχθοῦν μυριάδες ἐθνικοὶ ἥρωες τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως ἐνεργοῦντες καὶ διαπρέψαντες καὶ γενόμενοι ὑψηλὸν παράδειγμα διὰ νὰ ἠλεκτρίσουν καὶ ἐξάψουν τὴν κοινὴν συνείδησιν οἱ ὁποῖοι προσέφεραν ἑαυτοὺς ὁλοκαύτωμα εἰς τὴν ὑπερτάτην θυσίαν, ἢ ἀπώλεσαν τὸ πολυτιμώτερον αὐτῶν ἀγαθὸν τὴν ὑγείαν των ἢ τὴν σωματικὴν ἀκεραιότητά των. Ἐάν, κύριοι βουλευταί, δηλῶ τοῦτο ὑμῖν προσωπικῶς, ἐξευρίσκετο τρόπος δι’ οἱασδήποτε ἄλλης διαδικασίας νὰ ὑποδειχθοῦν καὶ ἱκανοποιηθοῦν οἱ ἀγωνισταὶ οὗτοι χωρὶς ὑπόδειξιν τῶν φυσικῶν ἀρχηγῶν των εἰς τὸ πατριωτικὸν ἔργον, ὁμολογῶ προσωπικῶς ἐγὼ τοὐλάχιστον ὅτι ἀντὶ ἄλλης ἠθικῆς ἀμοιβῆς μυχιαίτατα θὰ ἠσθανόμην ὡς ἀνέκφραστον ἱκανοποίησίν μου τὴν ἀναγνώρισιν τῶν ὑπηρεσιῶν τούτων ἔναντι τῶν ἰδικῶν μου ὑπηρεσιῶν. Τοῦτο πρέπει νὰ γνωρίζετε ὅτι εἶναι σύμφωνον ὄχι μόνον μὲ τὸ πανελλήνιον αἴσθημα ἀπὸ τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποστῶμεν ἀλλ’ ἐκπορεύεται καὶ ὡς ἐπιταγὴ ἄνωθεν καὶ τοιαύτη ἀδικία δὲν θὰ προκαλέσῃ εὔλογα ἐρωτηματικὰ καὶ ἀπευκτέους στοχασμοὺς ἀλλὰ θὰ ἐπισύρῃ δικαίαν τὴν μῆνιν ἐναντίον μας καὶ ἱστορικὴν καταδίκην ἐξ ἀφορμῆς διαχειρίσεως ἀνεπιτηδείας καὶ ἀνεδαφικῆς σπουδαιοτάτου ἐθνικοῦ ζητήματος ὑψίστης ἱστορικῆς σημασίας καὶ μεγίστης σκοπιμότητος ὑπὸ τὰς στιγμὰς ὑφ’ ἃς διατελεῖ τὸ Ἔθνος. Διὰ τοῦτο ὑπέβαλον καὶ σχετικὴν ἐπερώτησιν διὰ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν ὁ ὁποῖος ἀπουσιάζει καὶ πρὸς τὸν ὁποῖον θὰ παρεκάλουν νὰ διεβιβάζοντο τὰ πρακτικά, τοῦ ὁποίου εἶναι γνωσταὶ αἱ ὑπηρεσίαι ὡς στρατιώτου καὶ ὡς δημοσίου λειτουργοῦ καὶ ὁ ὁποῖος ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἐνημερώσῃ τὴν Βουλήν. Ἐπερώτησιν ἔκαμα ἡ ὁποία προσυπεγράφη ἀπὸ δεκάδας συναδέλφων πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς προτάξεώς της. Τούτων οὕτως ἐχόντων ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἐγένετο κατάχρησις διὰ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου 971 τροποποιητικοῦ τοῦ νόμου 844 ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ ἐπανέλθῃ ἐν ἰσχύϊ τὸ ταχύτερον. Εἶναι προϊὸν ἐπισταμένης καὶ μακρᾶς μελέτης, ἀφοῦ συνεζητήθη καὶ ἀπεκρυσταλλώθη εἰς τὴν διακοματικὴν ἐπιτροπὴν κατόπιν ὡρίμου σκέψεως μὲ ἀντικειμενικότητα πληροῦσαν τὰς ἀνάγκας τῶν περιστάσεων ἀλλὰ καὶ σύμφωνον πρὸς τὸ πανελλήνιον αἴσθημα, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐπαναλαμβάνω δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποστῶμεν πρὸς ἐκπλήρωσιν, δυστυχῶς, φοβοῦμαι, προσωπικῶν φιλοδοξιῶν.

§106Γ. ΜΕΛΑΣ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Θὰ παρακαλέσω ὅσον ἠμποροῦμεν νὰ προχωρήσῃ αὐτὴ ἡ συζήτησις.

§107Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴμεθα πέντε ἕως δέκα βουλευταὶ καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ συνεχισθῇ, νὰ διακόψωμεν.

§108Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Εἶναι 14 ἐγγεγραμμένοι καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ περαιωμένη ἡ συζήτησις, ἂς διακόψωμεν.

§109ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ διακόψωμεν.

§110Γ. ΜΕΛΑΣ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Νὰ ἀποφασισθῇ ὅπως αὔριον καταναλωθῇ μέρος τῆς συνεδριάσεως πρὸς συνέχειαν τῆς συζητήσεως.

§111Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Αὔριον θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ καὶ ἐὰν εἶναι σύμφωνος θὰ συνεχισθῇ.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ αὔριον ἡ Βουλὴ καὶ ἐὰν δεχθῇ νὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως. (Ὥρα 9.50′ μ.μ.)