1948.10.21

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 14η

Πέμπτη 21 Ὀκτωβρίου 1948

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6.55′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ε. Ἐμμανουηλίδης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Προκειμένου νὰ ἐπικυρωθοῦν τὰ πρακτικὰ θὰ ἤθελον νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν. Λέγουν τὰ πρακτικὰ τῆς χθὲς ὅτι εἶπον: «Πᾶσα Κυβέρνησις ἐκδίδουσα ἀναγκαστικοὺς νόμους εἶναι παράνομος». Δὲν τὸ εἶπον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Εἶπον: «εἶναι παράνομος, παράνομος, παράνομος». Τὸ εἶπον τρίς. Ἐξέδωκεν 77 ἀναγκαστικοὺς νόμους. Ἐπῆρεν 77 φορὰς παρανόμως τὴν ὑπογραφὴν τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως. 77 φοράς. Δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὴν ὕπαρξιν τῆς Βουλῆς. Ἐρωτῶ εἶναι κατάστασις αὐτή;

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως;

§5ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§6Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸ κατέλυσαν τὸ πολίτευμα ἐντελῶς καὶ ὀνομάζεται Κυβέρνησις. Αὐτὴ εἶναι συμμορία συμμορία.

§7Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Εἶναι βαρὺ αὐτό.

§8Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὄχι δὲν εἶναι βαρύ.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§10Γ. ΤΖΗΡΙΔΗΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, δύο λέξεις θέλω νὰ εἴπω. Τὴν Τρίτην γίνονται τὰ ἐγκαίνια τοῦ ἐπαναγερθέντος Ἱεροῦ Ναοῦ τῆς Θεσ)νίκης Ἁγίου Δημητρίου. Παρακαλῶ τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς νὰ ἀντιπροσωπευθῇ.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ μεριμνήσωμεν ὥστε νὰ ἐκπροσωπηθῇ τὸ Σῶμα κατὰ τὰ ἐγκαίνια τοῦ Ναοῦ Ἁγ. Δημητρίου Θεσσαλονίκης.

§12Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Εἶναι γεγονὸς βαρυσήμαντον, κ. Πρόεδρε, αὐτό.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ὁ κ. Ε. Κουλουμβάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§14Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἴμεθα 354 βουλευταί. Εἶναι ἡ γνώμη μου ὅτι τοὐλάχιστον οἱ 350 δύνανται νὰ ὁμιλήσουν περὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἐπὶ ὥρας ὁλοκλήρους. Ἀλλὰ ἐγὼ προτείνω καὶ τὸ ἄρθρον αὐτὸ νὰ μείνῃ ὡς ἔχει εἰς τὸ Σύνταγμα τοῦ 1911, ἀλλὰ ἐπαναλαμβάνω, καὶ τὴν πρότασίν μου νὰ ἐπικυρώσωμεν τὸ Σύνταγμα τοῦ 1911 καὶ νὰ σταματήσῃ ἡ συζήτησις ἡ Συνταγματική, διότι θέλομεν καὶ δὲν θέλομεν θὰ σταματήσῃ. Καὶ ἡ ἐσχάτη πλάνη, ἐπαναλαμβάνω, ὡς τὸ εἶπον καὶ πρὸ ἡμερῶν, θὰ εἶναι χείρων τῆς πρώτης. Δὲν ἔχω νὰ εἴπω οὔτε λέξιν. (Χειροκροτήματα).

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις, ὁ ὁποῖος ἐπιθυμεῖ νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 14;

§16Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Τί νὰ ὁμιλήσῃ, ἀφοῦ γίνεται ἡ συζήτησις ἀπὸ ἡμερῶν καὶ δὲν ψηφίζονται τὰ ἄρθρα καὶ εἶναι 40 οἱ βουλευταί;

§17Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, κ. Πρόεδρε, εἰς τὴν συζήτησιν. Εἶναι 14–15 ἡμέραι καὶ ἀκόμη δὲν ἐψηφίσαμε τὰ ἄρθρα τὰ ὁποῖα συνεζητήσαμεν. Ἐναπόκειται εἰς τὴν κρίσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως νὰ καλέσῃ τοὺς κ. βουλευτάς.

§18Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Νὰ κάμωμεν τὴν πρότασιν νὰ τελειώνωμεν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ψηφισθῇ;

§20Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν, ἐφ’ ὅσον γνωρίζομεν ὅτι θὰ ψηφίσωμεν τὰ ἄρθρα τρεῖς μῆνας μετὰ τὴν συζήτησιν.

§21Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀρκετὰ συνεζητήθη τὸ Σύνταγμα δύο χρόνια καὶ δύο μῆνας εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ Συντάγματος, ἔγινε δὲ τόση χρῆσις μελάνης καὶ χάρτου καὶ τόση ἀποζημίωσις ἐδόθη ὥστε θὰ μποροῦσε νὰ γίνῃ μία πτέρυξ εἰς τὴν «Σωτηρίαν». Ὁ λαὸς μᾶς παρακολουθεῖ καὶ μᾶς ἐλέγχει καὶ σχηματίζει πολὺ ἄσχημον ἐντύπωσιν διὰ τὴν Ἐθνικὴν του Ἀντιπροσωπείαν τὴν σημερινήν. Μοῦ φαίνεται ὅτι τὸ Σύνταγμα ἔπρεπε νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ μίαν τὸ πολὺ ἑβδομάδα, διότι ἐκεῖνοι ποὺ τὸ ἔκαμαν καὶ ἠρεμώτεροι ἦσαν καὶ μεγαλυτέραν διανόησιν εἶχον. Ἠμπορεῖ βέβαια, κύριοι συνάδελφοι, νὰ διαφωνῆτε πρὸς αὐτὰ ποὺ λέγω, ἀλλὰ προκαλῶ ὅλους σας νὰ μοῦ εἴπουν ποῖος ἦτο εἰς τὸ ὕψος τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου, τοῦ μακαρίτου Γούναρη, τοῦ Δημητρακοπούλου τοῦ Δραγούμη καὶ τόσων ἄλλων, ποὺ εἶχεν ἡ Βουλὴ ἐκείνη; Δὲν δυνάμεθα βεβαίως νὰ κατηγορήσωμεν τὸν ἑαυτόν μας διότι δὲν ἐφθάσαμεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὸ ὕψος ἐκείνων. Εἶναι γνωστὸν ὅτι τὰ πνεύματα τὰ μεγάλα καὶ αἱ ἰδιοφυΐαι εἰς ἕνα Κράτος εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις παρουσιάζονται. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ περισσότερον τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν μέσα εἰς τὰς κρισίμους αὐτὰς περιστάσεις, εἶναι ὅτι πολὺ κουβεντολόϊ ἔγινε διὰ τὸ Σύνταγμα καὶ τὸ κουβεντολόϊ αὐτὸ εἰς τὸ τέλος καταλήγει, ὅτι ὅλοι οἱ ρήτορες, ὅσοι ὡμίλησαν καὶ μάλιστα οἱ περισσότεροι, ἦσαν ἀπὸ τὰ μέλη τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς. Ὅλοι αὐτοὶ ὡμίλησαν ἀπὸ 2 καὶ 3 φοράς, διότι παρηκολούθησαν ὅλας τὰς συνεδριάσεις τοῦ καλοκαιριοῦ ἀνελλιπῶς καθὼς καὶ τὰς τωρινάς. Λέγω λοιπόν, ὅτι εἰς τὰ συζητηθέντα 13 ἄρθρα δὲν ἐκάμαμεν σπουδαίας τροπολογίας, οὕτως ὥστε νὰ διαθέσωμεν 3 μῆνες τὸ καλοκαῖρι καὶ νὰ ἔχωμεν μόνον 10 ἄρθρα ψηφίσει καὶ νὰ κάθεται ὁ λαὸς νὰ περιμένῃ ἔργα. Ὁ λαὸς ἔδωσε τὴν γνώμην του καὶ εἶπεν ὡρισμένα πράγματα. Τὸ δημοψήφισμα τὸ ἔκαμε καὶ ἑπομένως ἔχει τὴν ἀξίωσιν ἀπὸ τὴν Ἀντιπροσωπείαν του νὰ ἐπικυρώσῃ διὰ τῆς ψήφου της τὸ Σύνταγμα τοῦ 1911. Πρέπει νὰ σταματήσῃ ἡ συζήτησις, καὶ ἐλπίζομεν ὅτι θὰ σταματήσῃ, θὰ κατασταλῇ τὸ κίνημα γιὰ νὰ μπορέσῃ νὰ δῇ τέλος πάντων ὁ κόσμος αὐτός, ὁ ὁποῖος ἐδεινοπάθησε τόσον καιρόν, καὶ καλυτέρας ἡμέρας. Συμφωνῶ λοιπόν, μὲ τὸν συμπολίτην μου κ. Κουλουμβάκην, ὅτι τὸ Σύνταγμα τοῦ 1911 πρέπει νὰ παραμείνῃ. Πρέπει νὰ κληθοῦν ὅλοι οἱ βουλευταὶ ἕνα βράδυ καὶ μὲ μίαν ἁπλῆν ἀνάγνωσιν νὰ ψηφισθῇ. Τότε θὰ εἴμεθα ἄξιοι ἐκπρόσωποι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διότι θὰ κάμωμεν ὅ,τι ἔχει ζητήσει. (Χειροκροτήματα).

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Καλκάνης, ἔχει τὸν λόγον.

§23Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Νομίζω ὅτι τὸ ἄρθρον 14 εἶναι ἄρθρον βαρυσήμαντον καὶ ἐξαιρετικῶς σπουδαῖον, ὀρθότατα βεβαίως, ἔχει ἐν τοῖς πλείστοις τὸ ἄρθρον τοῦτο ὡς εἶναι εἰς τὸ Σύνταγμα τοῦ 1911, ἀλλὰ καὶ ὡρισμέναι τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Συντάγματος, νομίζω ὅτι εἶναι ἀπαραίτητοι. Οὐδεὶς βεβαίως εἶναι δυνατὸν νὰ ψέξῃ τὴν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ Συντάγματος τοῦ 1911, ἡ ὁποία ἔγινεν ἀπὸ νομικούς, ἐπιστήμονας καὶ ἀπὸ πολιτικοὺς ἄνδρας μεγάλης ὁλκῆς καὶ μορφώσεως, ἀλλὰ ἄλλοι οἱ καιροὶ τότε, καὶ ἄλλοι οἱ καιροὶ τώρα. Ἀπὸ τότε ἐνεφιλοχώρησαν διάφορα γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἠνάγκασαν καὶ ἐπέβαλλον νὰ γίνουν δεκταὶ ὡρισμέναι τροποποιήσεις εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο τοῦ Συντάγματος. Καίτοι διαφωνῶ εἰς πλείστας ἐκ τῶν τροπολογιῶν τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Συντάγματος, νομίζω ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀπαραίτητον, διότι ἡ πεῖρα ἀπέδειξε κατὰ τὸν περιφανέστερον τρόπον ὅτι αἱ τροπολογίαι αὐταὶ εἶναι ἀπολύτως ἐπιβεβλημέναι. Εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἦσαν ἐπιβεβλημέναι κατὰ τὴν ἐποχήν, ποὺ ἔγινε τὸ Σύνταγμα τοῦ 1911, ἀλλὰ τὰ διάφορα γεγονότα καὶ αἱ συνθῆκαι ποὺ ἐπηκολούθησαν κατέστησαν ἀδήριτον καὶ ἀναπότρεπτον τὴν ἀνάγκην τοῦ νὰ γίνουν δεκταὶ ὡρισμέναι τροπολογίαι τῆς Ἐπιτροπῆς. Συνεπῶς προτείνω τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Συντάγματος ὡς ὁρίζεται εἰς τὸ ἄρθρον 10 τοῦ σχεδίου τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐὰν προχωρήσῃ ἡ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ θὰ λάβω τὸν λόγον καὶ θὰ ἀναπτύξω τὴν γνώμην μου.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε ν’ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 14 διὰ νὰ προετοιμασθοῦν οἱ κ.κ. συνάδελφοι;

§25ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως. (Ὥρα 7.20′ μ.μ.)