1948.07.02

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 81η

Παρασκευὴ 2 Ἰουλίου 1948

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 7 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ε. Λουλακάκης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ε. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Βογιατζῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Ἀντωνόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Σαγεΐκων ζητοῦντος, ὅπως ἀφεθῇ ἐλευθέρα ἡ ἐμπορία τοῦ σταφιδοκάρπου. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Ἀντωνόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν σταφιδοκτηματιῶν Ριόλου ζητούντων, ὅπως ἀφεθῇ ἐλευθέρα ἡ ἐμπορία τοῦ σταφιδοκάρπου. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Ἀντωνόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Ἄρλας, τῶν Κοινοτήτων Φραγκᾶς καὶ Μπούκουρα ζητούντων ὅπως ἀφεθῇ ἐλευθέρα ἡ ἐμπορία τοῦ σταφιδοκάρπου. Ὁ Σύνδεσμος Βιομηχάνων Μακεδονίας ζητεῖ ἄμεσον κατάργησιν διαπυλίων τελῶν ὡς καὶ κατάργησιν Δημοτικοῦ φόρου ἐπὶ παραγομένων προϊόντων. Ἡ Πανελλήνιος Ἕνωσις διπλωματούχων Μηχανικῶν ἐργοληπτῶν Δημοσίων ἔργων, καὶ ὁ Πανελλήνιος Σύνδεσμος Πολιτικῶν Μηχανικῶν Ἀθηνῶν ζητοῦν τὴν ταχεῖαν ἐπίλυσιν τῶν ἐπὶ Κατοχῆς γενομένων ἀγοραπωλησιῶν. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Σ. Θεοτόκης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Δικαστικῶν ὑπαλλήλων Κερκύρας ζητούντων τὴν ταχεῖαν ψήφισιν τοῦ νόμου περὶ ἀριθμοῦ καὶ ἀποδοχῶν ὑπαλλήλων Γραμματείας Δικαστηρίων. Ὁ βουλευτὴς Σάμου κ. Ι. Λάμπρου καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐπαγγελματικοῦ καὶ Βιοτεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου Σάμου ζητοῦντος, ὅπως οἱ Ἐπαγγελματοβιοτέχναι ἐξαιρεθῶσι τῆς τηρήσεως λογιστικῶν βιβλίων. Ὁ βουλευτὴς Ροδόπης κ. Σ. Σγουρόγλου καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἐπαγγελματικῆς καὶ Βιοτεχνικῆς Ὁμοσπονδίας Ξάνθης ζητούσης, ὅπως οἱ ἐπαγγελματοβιοτέχναι ἐξαιρεθῶσι τῆς τηρήσεως λογιστικῶν βιβλίων. Ὁ βουλευτὴς Φλωρίνης κ. Γ. Ἀριστείδου εὑρισκόμενος εἰς παρατηρητήριον τῆς ζώνης τῶν ἐπιχειρήσεων διὰ τηλεγραφήματός του γνωρίζει, ὅτι αἱ μαχόμεναι ἔνοπλοι δυνάμεις τοῦ Ἔθνους ἀποστέλλουν θερμὸν χαιρετισμὸν πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι συντόμως θὰ φέρουν τὴν πλήρη νίκην πρὸς τὸ Ἔθνος. Ὁ κ. Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 2 Ἰουλίου 1948 συμφωνίας οἰκονομικῆς συνεργασίας μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς». Ὁ κ. Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ (Ὑπουργὸς Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ρυθμίσεως ἐκκλησιαστικῶν τινῶν ζητημάτων». Ὁ κ. Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἀναπληρώσεως τῶν ἐκ δημοσίων ὑπαλλήλων μελῶν τοῦ παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Ἐθν. Οἰκονομίας Συμβουλίου, Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Μουρατίδης, Γ. Χρυσοστόμου, Ι. Τυρῆς, Γ. Μόσχος, Σ. Πηλείδης, καὶ Δ. Παπανικολάου καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τῆς πρακτικῆς δοκιμασίας ἐφέδρων φαρμακοποιῶν ἐξ Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Δυτικῆς Θράκης». Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 2 Ἰουλίου 1948 Συμφωνίας Οἰκονομικῆς Συνεργασίας μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς» καὶ 2) «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 1 παρ. 1 τοῦ Ν. Δ. 685) 1948, «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων Α. Ν. 588)1945, «περὶ ὑπαγωγῆς τῆς ὑπηρεσίας Τουρισμοῦ κ.λ.π.». Ἡ ἐπὶ τῶν Τ.Τ.Τ. Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως ὑπηρεσιακῶν τινων ζητημάτων τῆς Τ.Τ.Τ. ὑπηρεσίας». Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 505)1947 νόμου, «περὶ ἐπιβολῆς οἰκονομικῶν βαρῶν διὰ τὴν καταστολὴν τῆς ἐν Εὐβοίᾳ ἀνταρσίας». Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Λ. Ἰασωνίδης δι’ ἐπιστολῆς του πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς συνιστᾷ ὅπως ὁ θεσμὸς τῶν ἀριστίνδην βουλευτῶν συσταθῇ διὰ Συνταγματικῆς διατάξεως ὑπὸ τὸν ὅρον ὅμως ὅπως οὗτοι ἐκλέγωνται ὑπὸ τῆς Βουλῆς διὰ πλειοψηφίας τῶν ⅔ τῶν βουλευτῶν καὶ προέρχονται ἐκ τῶν ἐν τῷ Ἐξωτερικῷ Ἑλλήνων ὁμογενῶν τῶν διατηρούντων τὴν Ἑλληνικὴν ὑπηκοότητα. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Ι. Πάντος καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 23 τοῦ σχεδίου Συντάγματος τῆς ἐπὶ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Ἀβραάμ, Α. Ἰατροῦ, Π. Σωτηρόπουλος κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κλπ.».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὡς γνωστὸν κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν ἐλήφθη ἀπόφασις τοῦ Σώματος ὅπως σήμερον πρὸ τῶν ἀναφορῶν, ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως τῆς Συμβάσεως τῆς βοηθείας τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ». Ἐπειδὴ διὰ λόγους σοβαροὺς καὶ σπουδαίους εἶναι ἀνάγκη νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀπόψε, εἰς μίαν καὶ μόνην συζήτησιν, δι’ αὐτὸ παρακαλῶ ὅπως αἱ ἀγορεύσεις τῶν κ. κ. βουλευτῶν οἱ ὁποῖοι θὰ λάβουν τὸν λόγον εἶναι βραχεῖαι. Ὁ κ. Α. Βαμβέτσος ἔχει τὸν λόγον.

§6Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριοι βοιλευταί, κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν τοῦ Σώματος, ὁ κ. Πρόεδρος προέτεινεν ὅπως σήμερον, ἀντὶ τῆς τακτικῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν ἐπερωτήσεων, συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ σχεδίου Μάρσαλ. Συγχρόνως εἰδοποιήθην ὅπως καλέσω εἰς συνεδρίασιν τὴν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ἐπιτροπὴν σήμερον τὸ πρωΐ, ἵνα αὕτη ἐπιληφθῇ συζητήσεως ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιον ὅμως χθὲς δὲν εἶχε κατατεθῆ εἰς τὴν Βουλήν, περιῆλθε δὲ εἰς χεῖράς μου, ὡς Προέδρου τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἀναλαβόντος κατ’ ἀνάγκην τὴν εἰσήγησιν αὐτοῦ, μόλις σήμερον τὴν μεσημβρίαν. Ὁ χρόνος, ὁ ὁποῖος παρῆλθεν ἀπὸ τῆς στιγμῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔλαβον τὸ νομοσχέδιον, μέχρι τῆς ὥρας κατὰ τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ καλέσω εἰς συνεδρίασιν τὴν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ἐπιτροπὴν, δὲν ἦτο ἐπαρκὴς διὰ νὰ εἴπω, ὅτι ἠδυνήθην εὐσυνειδήτως νὰ λάβω γνῶσιν τοῦ περιεχομένου τοῦ νομοσχεδίου καὶ ὅλων τῶν ἐν αὐτῷ ἀναφερομένων ἐγγράφων καὶ ἑπομένως νὰ κάμω τὴν προσήκουσαν εἰσήγησιν, ἡ ὁποία θὰ ἐπεβάλετο ὡς ἐκ τῆς σοβαρότητος τοῦ ἀντικειμένου. Εἶναι ἀτυχῶς μία κακὴ συνήθεια πολλῶν Ὑπουργείων, νὰ ἔρχωνται τὴν τελευταίαν στιγμὴν καὶ νὰ ἐνθυμοῦνται τόσον σοβαρά ζητήματα. Δὲν γνωρίζω ἐὰν τὸ κάμνουν ἐπίτηδες, διὰ νὰ ἀποφύγουν τὴν κριτικὴν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἢ ὑπάρχει τοιαύτη ἀτασθαλία εἰς τὴν λειτουργίαν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν ἐγκαίρως νὰ παρασκευάζωνται τὰ θέματα ταῦτα, διὰ νὰ ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἡ ἐξέτασις τῶν εἰς αὐτὴν ὑποβαλλομένων νομοσχεδίων. Ἐάν, κύριοι βουλευταί, ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ τακτική, τότε πλέον τοῦτο θὰ σημαίνῃ πλήρη κατάργησιν ἡμῶν, διότι εὑρισκόμεθα πρὸ ἑνὸς διλήμματος: Εἴτε νὰ ψηφίζωμεν ἐντὸς ὀλίγης ὥρας νομοσχέδια τοιαύτης σημασίας, εἴτε ἀπορρίπτοντες αὐτά, νὰ ἀναλαμβάνωμεν ἡμεῖς τὴν εὐθύνην τῆς ἀμελείας τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία τὴν τελευταίαν στιγμὴν συντάσσει τὰ σχετικὰ νομοσχέδια ἢ τὰς πράξεις τὰς κυρουμένας δι’ αὐτῶν, μὲ τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ἐὰν δὲν ψηφίσετε ἀπόψε, αὔριον θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ δυσμενῶν συνεπειῶν. Θὰ ἐγίνετο εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν τὸ ἔργον ἡμῶν εὐχερές, ὑπὸ μίαν προϋπόθεσιν, ὅτι ἡ σύμβασις, τῆς ὁποίας πρόκειται νὰ γίνῃ ἡ ἐπικύρωσις, θὰ ἦτο ὁμοιόμορφος, θὰ ἦτο δηλαδή, ἡ ἰδία σύμβασις, ἡ ὁποία θὰ ἴσχυε διὰ πάντα τὰ, ὡς λέγεται, «μετέχοντα» Κράτη, τὰ Κράτη τὰ μετέχοντα τοῦ σχεδίου Μάρσαλ. Ἐὰν τοῦτο, οὕτως εἶχε, θὰ εἴχομεν τοὐλάχιστον μίαν ἡσυχίαν, ἐὰν ἐγνωρίζομεν, ὅτι ἄλλαι Βουλαὶ αἵτινες, ἴσως ἐνωρίτερον ἡμῶν, ἐπελήφθησαν τοῦ ζητήματος, θὰ προέβησαν εἰς τὸν ἔλεγχον τῶν συμβάσεων καὶ ἑπομένως θὰ εἴχομεν μίαν κατοχύρωσιν, ὅτι ἀλλοδαποὶ συνάδελφοι, ἐξετέλεσαν εὐσυνειδητότερον ἡμῶν, τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς εὑρισκόμεθα ἐν ἀδυναμίᾳ νὰ ἐκτελέσωμεν. Εἶναι καταπληκτικόν, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, μόλις σήμερον τὴν πρωΐαν ὑπέγραψε τὴν σύμβασιν αὐτήν, τῆς ὁποίας ζητεῖται ἡ ἐπικύρωσις. Δὲν γνωρίζω ποῦ ὀφείλεται ἡ ἀνωμαλία αὐτή, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐὰν ἀπὸ τῆς ἑτέρας πλευρᾶς προέρχεται ἡ βραδύτης, ὤφειλεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ πράξῃ πᾶν τὸ καθ’ ἑαυτήν, ὥστε νὰ ζητήσῃ μίαν πίστωσιν χρόνου, διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ μελετήσωμεν τὴν σύμβασιν, ἥτις διαφέρει ἀπὸ τὰς ὑπογραφείσας ὑπὸ τῶν ἄλλων 16 Κρατῶν.

§7Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τὰ ἄλλα 16 βοηθούμενα Κράτη, εἴπατε, ὅτι δὲν τὴν ἐκύρωσαν;

§8Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν εἶπον τοιαῦτα πράγματα. Εἶπον: Δὲν γνωρίζω, ἐὰν τὸ κείμενον τῆς συμβάσεως...

§9Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Μήπως διενεμήθη τὸ νομοσχέδιον ἐνωρίτερον;

§10Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὄχι, μόλις σήμερον μετὰ μεσημβρίαν. Ὅτι ἡ σύμβασις, κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι ὁμοία μὲ τὰς ὑπὸ τῶν ἄλλων Κρατῶν ὑπογραφείσας, προκύπτει ἐξ αὐτῆς ταύτης τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως τοῦ κυρωτικοῦ νομοσχεδίου, ἡ ὁποία ὁμιλεῖ περὶ γενικῶν ὅρων καὶ περὶ εἰδικῶν ὅρων. Ἀλλὰ δὲν εἶχον κἂν τὴν καλωσύνην, διὰ νὰ ὁμιλήσωμεν ἐπιεικῶς, νὰ μᾶς εἴπουν, ἐν τῇ ἐκθέσει αὐτῇ, ποῖοι εἶναι οἱ γενικοὶ ὅροι, οἱ περιεχόμενοι εἰς πάσας τὰς συμβάσεις καὶ ποῖοι εἶναι οἱ ὅροι, οἱ περιεχόμενοι μόνον εἰς τὴν Ἑλληνοαμερικανικὴν σύμβασιν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον πρέπει νὰ μαντεύσωμεν ποῖοι ὅροι περιέχονται εἰδικῶς εἰς τὴν Ἑλληνικὴν σύμβασιν, χωρὶς νὰ περιέχωνται εἰς τὰς ἄλλας συμβάσεις καὶ ποῖοι εἶναι οἱ γενικοὶ ὅροι. Ἀναμφισβητήτως, οἱ εἰδικοὶ ὅροι, εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀφοροῦν ζητήματα εἰδικὰ ἀφορῶντα τὴν Ἑλλάδα. Ἐὰν ὅμως καὶ εἰς τὰς ἄλλας συμβάσεις ὑπάρχουν ὅροι, οἱ ὁποῖοι παρεκκλίνουν ἀπὸ τὸ κοινὸν κείμενον, αὐτὸ δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ τὸ βεβαιώσω καὶ θὰ πρέπει νὰ τὸ βεβαιώσῃ ὑπευθύνως ὁ ἁρμόδιος ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπουργὸς. Ἀκριβῶς ὅμως, ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι ἐν τῇ συμβάσει ταύτῃ γίνεται εἰδικὴ μνεία προηγουμένων συμβάσεων ἀφορωσῶν τὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν ἐν Ἑλλάδι, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ μὴ εἰσακούσω τὰς συστάσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος προδήλως δὲν εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀναγνώσῃ τὸ νομοσχέδιον, διὰ νὰ ἀντιληφθῇ τὴν ἔκτασιν, τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ πρέπει νὰ σᾶς ἀναπτύξω ὁλόκληρον αὐτὸ τὸ σύστημα τῆς βοηθείας, διότι πρόκειται ἐμμέσως δι’ αὐτῆς τῆς συμβάσεως, δι’ αὐτῆς τῆς κυρώσεως, νὰ κυρώσωμεν δύο ἄλλας συμβάσεις ἀφορώσας τὴν ἀμερικανικὴν βοήθειαν, τὰς ὁποίας μέχρι τοῦδε δὲν ἔχομεν κυρώσει. Συμβαίνει, δηλαδή, τὸ ἑξῆς περίεργον — διότι ἐδῶ εὑρισκόμεθα πρὸ τοιαύτης ἀσεβείας πρὸς τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, ὥστε πράγματι εἶναι καταπληκτικὸν τὸ πῶς ἀνεχόμεθα αὐτὴν τὴν κατάστασιν καὶ πῶς δὲν ἀποχωροῦμεν ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτὴν, ἕως ὅτου ἐπιβληθῇ ὁ σεβασμὸς πρὸς τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους — ὅτι, δηλαδή, συνωμολογήθη ἡ πρώτη σύμβασις τὴν 20)6)47, ἡ σύμβασις τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησε μία ἑτέρα σύμβασις τοῦ Ἰουλίου τοῦ 1947 περὶ γενικωτέρας Εὐρωπαϊκῆς βοηθείας καὶ αἱ συμβάσεις αὗται εἰσήχθησαν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, ἐγένετο ἐπεξεργασία αὐτῶν ἀλλ’ οὐδεὶς ἐκ τῆς Κυβερνήσεως ἐπεμελήθη διὰ νὰ ἀναγραφοῦν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ νὰ ψηφισθοῦν. Συνεπῶς, σήμερον, ὁπότε ἔληξεν ἤδη ἡ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς συμβάσεως τῆς 20)6)47 παρασχεθεῖσα βοήθεια, ἀκόμη ἡ σύμβασις αὐτὴ δὲν ἔχει κυρωθῆ, ὅπως καὶ ἡ σύμβασις τῆς 8ης Ἰουλίου 1947. Τὸ πρᾶγμα δὲν θὰ εἶχε σημασίαν διότι ἐπὶ τέλους ἡ βοήθεια ἐδόθη, τὰ χρήματα κατεβροχθίσθησαν καὶ αἱ ἐργασίαι ἤρχισαν ἐκτελούμεναι. Ἀλλ’ ἐνῷ ὑπῆρχε μία βάσιμος ἐλπίς, ὅτι τοὐλάχιστον διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ σχεδίου Μάρσαλ θὰ ἔπαυεν αὐτὴ ἡ εἰδικὴ καὶ ἐξαιρετικὴ θέσις εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκετο ἡ χώρα ἡμῶν, θέσις ἡ ὁποία ἐπί τινων σημείων δὲν διαφέρει τῶν διομολογήσεων, μάλιστα ἀποτελεῖ κἄτι τι χεῖρον τῶν διομολογήσεων, ἐνῷ ὑπῆρχεν ἡ ἐλπὶς αὐτή, ὅτι θὰ ἐπήρχετο ἓν γενικὸν καθεστὼς καὶ ἡμεῖς θὰ ἐτιθέμεθα εἰς τὴν αὐτὴν μοῖραν μὲ τὰ ἄλλα Εὐρωπαϊκὰ Κράτη, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἀπηλλοτριοῦτο ἐπίσης ἓν μέρος τῆς κυριαρχίας των, ἔξαφνα, ὅσον ἀφορᾷ εἰδικῶς τοὺς εἰδικοὺς ὅρους τοὺς ἀφορῶντας μόνον τὴν Ἑλληνικὴν σύμβασιν, ἐξακολουθεῖ νὰ διατηρῆται παρ’ ἡμῖν καὶ περαιτέρω καὶ μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ σχεδίου Μάρσαλ τὸ εἰδικὸν καθεστώς, τὸ τεθὲν διὰ τῆς συμβάσεως τῆς 20ης Ἰουλίου 1947. Καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ σπουδαῖον σημεῖον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπιθυμῶ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον σήμερον δὲν ἐμφανίζεται τὸ μεμονωμένον αὐτὸ νομοσχέδιον τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ σχεδίου Μάρσαλ, τὸ ὁποῖον θὰ ἠδυνάμεθα ἐλαφρᾷ τῇ καρδίᾳ, νὰ τὸ κυρώσωμεν, ἀλλὰ πρόκειται νὰ παρατείνωμεν μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία σήμερον νομικῶς δὲν ὑφίσταται ἀκόμη, διότι δὲν ἐκυρώσαμεν τὴν σύμβασιν ἐκείνην. Πρόκειται τὸ καθεστὼς τῆς ΑΜΑΓΚ, μὲ ὅλους τοὺς ἐκ τούτου περιορισμοὺς τῆς ἐθνικῆς κυριαρχίας, νὰ ἐφαρμοσθῇ μέχρι τοῦ τέλους τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ σχεδίου Μάρσαλ. Κύριοι, ὅταν τὸ πρῶτον ἐγεννήθη τὸ ζήτημα τῆς βοηθείας ὑπεμνήσαμεν τότε ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἡμῶν ἐκθέσει, ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τῆς πρώτης συμβάσεως τοὺς ὅρους, ὑπὸ τοὺς ὁποίους εὑρέθη ἡ Ἑλλὰς εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ζητήσῃ τὴν ξένην βοήθειαν. Οἱ λόγοι αὐτοὶ συνίσταντο εἰς τοῦτο, ὅτι ἔναντι τῶν τριῶν δισεκατομμυρίων δολλαρίων τὰ ὁποῖα ἐζημιώθη ἡ Ἑλλὰς ἐκ τῆς ἐχθρικῆς κατοχῆς καὶ ἐκ τῆς δράσεως τοῦ ἐχθροῦ, ἐπεδικάσθησαν εἰς τὴν Ἑλλάδα αἱ ἑξῆς ἀποζημιώσεις. Ἀποζημίωσις 150 ἑκατομ. δολλαρίων ἀπὸ τὴν Ἰταλίαν καὶ τὴν Βουλγαρίαν καὶ ἀποζημίωσις περίπου 100 ἑκατ. δολλαρίων ἀπὸ τὴν Γερμανίαν. Αὐτὸ εἶναι τὸ σύνολον τῶν ἐπανορθώσεων, τὰς ὁποίας ἔλαβεν ἡ αἱμάσσουσα Ἑλλάς. Ἡ ἀποζημίωσις αὐτὴ ἐχαρίσθη εἰς τοὺς ἐχθροὺς τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ τοὺς φίλους τῆς Ἑλλάδος. Καὶ ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλὰ δι’ ἑνὸς Ἑλληνοφώνου προσώπου, ἐπετιμήθη ἡ Ἑλλάς, διότι εἶχε θεωρήσει ἀναγκαῖον νὰ ὑπομνήσῃ εἰς τοὺς φίλους καὶ συμμάχους μας τὰς ὑποσχέσεις, αἱ ὁποῖαι ἐδίδοντο, διαρκοῦντος τοῦ πολέμου, εἰς τὴν Ἑλλάδα, περὶ τοῦ χρυσοῦ αἰῶνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἀνέτελλεν ἐν τῇ χώρᾳ ταύτῃ, ἐὰν ἡ νίκη ἔστεφε τὰ συμμαχικὰ ὅπλα. Ἐπετιμήθημεν τότε δριμέως δι’ αὐτοῦ τοῦ Ἑλληνοφώνου προσώπου, ὅτι ἐδώσαμεν πίστιν εἰς ὑποσχέσεις προπαγάνδας, εἰς τὰς ὁποίας δὲν ἐδικαιούμεθα νὰ δώσωμεν τοιαύτην πίστιν. Συγχρόνως δέ, ἀπὸ τὸ αὐτὸ πρόσωπον ἀνεκοινώθη, ὅτι εἰς ἐπίσημα διαβήματα ἐδόθη ἀπὸ ἀμφοτέρας τὰς Ἀγγλοσαξωνικὰς Κυβερνήσεις ἀπάντησις σχεδὸν ἐπίσης ἐπιτιμητική, δηλαδή: «Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ περιμένετε, ὅτι θὰ σᾶς δώσωμεν καὶ ἐπανορθώσεις διὰ τὰς ζημίας, τὰς ὁποίας ὑπέστητε ἐκ τοῦ πολέμου; Ὅταν δὲ ὁ πρῶτος ἄγγελος τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας ἀφίκετο εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὁ κ. Πόρτερ, εἰς τὰ ἄρθρα, τὰ ὁποῖα ἐδημοσίευσεν ἐπανελθὼν εἰς Ἀμερικήν, ἐκφράζει τὴν ἀγανάκτησίν του διότι κατὰ κόρον ἡ Ἑλλὰς ἀνεμιμνήσκετο τῶν θυσιῶν καὶ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ τελευταίου πολέμου. Εἴχομεν, δηλαδή, καὶ μίαν ἄλλην ἐπιτίμησιν, διότι ἐτολμήσαμεν νὰ εἴπωμεν, ὅτι αὐτὰς τὰς ὑπηρεσίας παρέσχομεν, αὐτὰς τὰς θυσίας ὑπέστημεν καὶ ἐν ὀνόματι αὐτῶν τῶν ὑπηρεσιῶν καὶ τῶν θυσιῶν ζητοῦμεν εἴτε ἐπανορθώσεις ἐκ μέρους τῶν ἐχθρῶν, εἴτε βοήθειαν παρεχομένην οὐχὶ ὑπὸ μορφὴν ἐλεημοσύνης, ἀλλὰ ὑπὸ μορφὴν μιᾶς προεξοφλήσεως τῶν ἐπανορθώσεων, τὰς ὁποίας σεῖς οἱ ἴδιοι ἠρνήθητε εἰς τὴν χώραν μας, εἴτε τοὐλάχιστον, ὑπὸ τύπον μιᾶς παροχῆς εὐλόγου βοηθείας, ἀλλ’ οὐχὶ φιλανθρωπίας. Κατηγορήθημεν δι’ αὐτὴν τὴν κατὰ κόρον ἐπανάληψιν τῶν θυσιῶν μας. Θὰ ἠκούσατε ὅμως, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν τὸν ραδιοφωνικὸν λόγον τοῦ ἐνταῦθα ἐκπροσώπου τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, ὁ ὁποῖος ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου του, ἠθέλησε νὰ ὑπομνήσῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὡς ἐὰν αὕτη νὰ μὴ παρέσχε ὑπηρεσίας, τὰς ὑπηρεσίας καὶ τὰς θυσίας τὰς ὁποίας ὑπέστη ἡ χώρα, τὴν ὁποίαν αὐτὸς ἐκπροσωπεῖ. Δὲν τὸν κατηγοροῦμεν δι’ αὐτό. Ἦτο εὔλογος ἡ ἐπιθυμία τοῦ νὰ καταστήσῃ γνωστὸν εἰς τοὺς Ἕλληνας τί θυσίας ὑπέστη καὶ τί ὑπηρεσίας παρέσχεν ἡ χώρα του, ἀλλὰ θεωροῦμεν καὶ ὀλίγον ἀδικαιολόγητον τὸ νὰ ἐπιτιμώμεθα ἡμεῖς, ὅταν πράττωμεν ἁπλούστατα τὸ ἴδιον καὶ ὅταν δικαιούμεθα νὰ πράξωμεν τὸ ἴδιον κατὰ πολὺ μείζονα λόγον διότι αἱ θυσίαι ἡμῶν ἐν σχέσει πρὸς τὰς θυσίας τῶν ἄλλων χωρῶν εἶναι πολλαπλάσιαι εἰς ποσοστόν. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μετρήσετε τοὺς νεκροὺς καὶ τραυματίας ἀριθμητικῶς καὶ νὰ εἴπητε ὅτι ἡ τάδε χώρα ἔχασεν 1.000.900, ἡ τάδε χώρα ἔχασε 100.000 καὶ συνεπῶς ἡ χώρα ποὺ ἔχασεν 1.000.000 ἔχει περισσότερα δικαιώματα ἀπὸ τὴν ἄλλην χώραν ποὺ ἔχασεν 100.000 θύματα. Θὰ ὑπολογίσετε τὰς θυσίας ἐν ποσοστῷ πρὸς τὸν πληθυσμὸν ὅσον ἀφορᾷ τοὺς νεκρούς. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ὑλικὰς θυσίας, θὰ ὑπολογίσετε τὰς θυσίας ἐν συσχετισμῷ πρὸς τὸν ἐθνικὸν πλοῦτον ἑκάστης χώρας. Συνεπῶς, ὄχι μόνον δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιτιμηθῶμεν δι’ αὐτὴν τὴν εὔλογον ἐμφάνισιν τῶν θυσιῶν μας, ἀλλ’ ἔπρεπεν ἀκριβῶς νὰ ἔχωμεν ἐκεῖθεν κατανόησιν, διὰ νὰ μὴ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ ἐγκαταλείπωμεν τὴν συνήθη Ἑλληνικὴν μετριοφροσύνην καὶ νὰ ἀναγκαζώμεθα νὰ ὑπομνήσωμεν ἐκεῖνα, ποὺ οἱ ἄλλοι λησμονοῦν. Εἶναι, κύριοι, βάσκανος ἡ μοῖρα τῆς χώρας αὐτῆς. Εὑρίσκεται πάντοτε εἰς τὴν κορυφὴν τῶν θυσιῶν καὶ ὁσάκις πρόκειται νὰ παρασχεθῇ κάτι εἰς αὐτήν, τότε εὑρίσκεται τελευταία εἰς τὸν κατάλογον τῶν ἀντιπαροχῶν. Κατὰ σύμπτωσιν ἀνεγινώσκομεν πάλιν ἐσχάτως τοὺς στίχους τοῦ Ἐθνικοῦ ἡμῶν ποιητοῦ εἰς τὸν ὕμνον τῆς ἐλευθερίας. Περιέχουν μερικὰ λόγια τὰ ὁποῖα θὰ ἐνόμιζε κανείς, ὅτι ἐγράφησαν σήμερον ἢ ἐγράφησαν ἐν ὄψει τῶν σημερινῶν Ἑλληνικῶν συνθηκῶν, (ἀναγινώσκει): Τότε ἐσήκωσε τὸ βλέμμα μέσ’ στὰ κλάϊματα θολὸ καὶ εἰς τὸ ροῦχό σου ἔσταζ’ αἷμα πλῆθος αἷμα Ἑλληνικό. Μὲ τὰ ροῦχα αἱματωμένα ξέρω ὅτι ἔβγαινες κρυφὰ νὰ γυρεύῃς εἰς τὰ ξένα ἄλλα χέρια δυνατά. Μοναχὴ τὸ δρόμο ἐπῆρες ἐξανάρθες μοναχὴ δὲν εἶν’ εὔκολες οἱ θύρες ἐὰν ἡ χρεία τὲς κουρταλῇ. Ἄλλοι ποὺ ἔκλαψε εἰς τὰ στήθεια ἀλλ’ ἀνάσαση καμμιὰ ἄλλοι ποὺ ἔταξε βοήθεια καὶ σὲ γέλασε φρικτά. Αὐτὴ εἶναι, κύριοι, ἡ τύχη τῆς Ἑλλάδος. Μᾶς δίδεται βοήθεια, δίδεται βοήθειαν, κύριοι, διὰ τὴν ὁποίαν ἀξιοῦται ἐκεῖθεν νὰ ἐκφράζωνται εὐγνωμοσύναι, νὰ ἐκφράζεται ἡ εὐγνωμοσύνη τοῦ Ἔθνους. Εἴπομεν καὶ πάντοτε καὶ λέγομεν κατ’ ἐπανάληψιν, ὅτι εὐγνωμονοῦμεν. Ἀλλ’ ὑπάρχουν καὶ μερικὰ ὅρια, πέραν τῶν ὁποίων ὑπάρχει ἡ ἀνθρωπίνη ἀξιοπρέπεια, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσῃ μέχρι σημείου ἐσχάτου ἐξευτελισμοῦ. Διότι, ἐνῷ ἐν τῇ χώρᾳ αὐτῇ παρουσιάζεται αὐτὸς ὁ αἰώνιος πτωχοπροδρομισμὸς, αὐτὴ ἡ διαρκὴς ὑποδούλωσις καὶ ὑποταγὴ εἰς πᾶν λεγόμενον τοῦ τελευταίου ἀλλοδαποῦ ὑπαλληλίσκου, τοὐναντίον αἱ 16 χῶραι αἱ ὁποῖαι συνέταξαν τὸν ὀργανισμὸν περὶ τῆς Εὐρωπαϊκῆς οἰκονομικῆς βοηθείας, εἶχον αὐταὶ καὶ διὰ λογαριασμὸν ἡμῶν τὴν ἀξιοπρέπειαν νὰ ἀπαντήσουν μὲ τὰς ἑξῆς μόνον λέξεις, εἰς τὴν ἀνακοίνωσιν περὶ βοηθείας. Εἶπον δηλαδή, ἁπλῶς: «Λαμβάνοντες ὑπὸ σημείωσιν τῆς γενναιοδώρου θελήσεως τοῦ Ἀμερικανικοῦ λαοῦ ἐκφρασθείσης διὰ τῶν ληφθέντων μέτρων πρὸς πρόσφατον βοήθειαν ἄνευ τῆς ὁποίας οἱ καθορισθέντες ἀντικειμενικοὶ σκοποὶ δὲν θὰ ἠδύναντο νὰ ἀποδώσουν πλήρως». Αὐτὸ εἶναι ὅλον. Καμμία ἔκφρασις ταπεινή, καμμία εὐγνωμοσύνη, ἁπλῶς λαμβάνουν ὑπὸ σημείωσιν. Βλέπετε ποία ἀξιοπρέπεια ἐκεῖθεν καὶ ποία θλιβερὰ ἀναξιοπρέπεια ἐντεῦθεν, ὅταν διαρκῶς ἀπευθύνομεν ὕμνους εὐγνωμοσύνης. Διατί; Διότι μᾶς δίδεται ἓν πολλοστημόριον ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐχάσαμεν καὶ τῶν ὁποίων ἐστερήθημεν ἐξ ἀνωτέρας θελήσεως. Εὐγνωμοσύναι, διατί; Διότι ἡμεῖς ἐδῶ εἴμεθα αἱ προπομπαὶ αὐτοῦ τοῦ ἀγῶνος, τοῦ ἀγῶνος τοῦ πολιτισμοῦ κατὰ τῆς βαρβαρότητος καὶ διότι χύνομεν τὸ αἷμά μας, διὰ νὰ σώσωμεν ὄχι μόνον τὸν ἑαυτόν μας, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἄλλους. Διὰ ποῖον λόγον λοιπὸν νὰ περιερχώμεθα εἰς αὐτὴν τὴν ταπείνωσιν; Ὅταν, κύριοι, ἐπρόκειτο νὰ ὑπογραφῇ ἡ σύμβασις τῆς 20ης Ἰουνίου 1947 προηγήθη αὐτῆς μία ἔκκλησις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ὑπὸ ἡμερομηνίαν 15 Ἰουνίου 1947 καὶ ταύτης εἶχε προηγηθῆ ἑτέρα ἔκκλησις τῆς τότε Κυβερνήσεως πρὸς τὴν Ἀμερικανικὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία κατὰ Φεβρουάριον 1947 ἔλαβεν ἀνακοίνωσιν τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν θὰ ἐξηκολούθει ἡ περαιτέρω παροχὴ βοηθείας πρὸς τὴν Ἑλλάδα. Ἡ ἔκκλησις αὐτὴ τῆς 4ης Μαρτίου ἀνεκοινώθη εἰς τὴν Βουλὴν ὑπὸ τοῦ τότε Πρωθυπουργοῦ κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 22 Ἀπριλίου 1947. Εἰς αὐτὴν τὴν ἔκκλησιν ἐδόθη ἡ ἀπάντησις διὰ τοῦ διαγγέλματος τοῦ Προέδρου τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς 11 Μαρτίου 1947. Ὅπως ἐλέχθη κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Δευτέρας, καὶ περὶ τὸ τέλος αὐτῆς, ὁπότε ἐγένετο μνεία τῶν γεγονότων τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, φαίνεται ὅτι τὰ κείμενα αὐτὰ δὲν ἀποτελοῦν ἀπόρροιαν ἐλευθέρας βουλήσεως τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν εἶχον αὐτῆς τὴν πρωτοβουλίαν, ἀλλὰ τὰ κείμενα αὐτὰ ὑπηγορεύθησαν ἔξωθεν. Τοῦτο προκύπτει καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ κειμένου τῶν ἐγγράφων, διότι ἡ γλῶσσα εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι γραμμένα, ἀποδεικνύει, ὅτι ταῦτα ἀποτελοῦν μίαν ἄστοχον ἐκ τῆς ξένης γλώσσης μετάφρασιν. Δὲν εἶναι γραμμένα εἰς γλῶσσαν Ἑλληνικήν, ἀλλὰ ἀποτελοῦν ἀξιοθρήνητον μετάφρασιν ἐκ ξένης γλώσσης εἰς ἰδιότυπον Ἑλληνικήν, ἡ ὁποία συνήθως συντάσσεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν. Διὰ τῆς ἐκκλήσεως αὐτῆς, ἡ Ἑλλὰς, αὐτοπροαιρέτως δῆθεν, ἐζήτει μετὰ τῆς βοηθείας τῆς ὑλικῆς καὶ βοήθειαν πεπειραμένου Ἀμερικανοῦ διοικητικοῦ, οἰκονομικοῦ καὶ τεχνικοῦ προσωπικοῦ πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς χρησιμοποιήσεως κατὰ τρόπον λυσιτελῆ καὶ συγχρονισμένον τῆς δημοσιονομικῆς καὶ ἄλλης βοηθείας τῆς παρασχεθησομένης εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ αὐτὴ ἁπλῶς ἡ ἔκκλησίς μας, ἐστάλη καὶ ἄλλο κείμενον ὑπὸ ἡμερομηνίαν 15 Ἰουνίου, κείμενον τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἐπισήμως δὲν ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, μολονότι εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου, διὰ τοῦ ὁποίου ἐζητεῖτο ἡ κύρωσις τῆς συμβάσεως τῆς 20ῆς Ἰουνίου, γίνεται ρητὴ μνεία καὶ ἀναφορὰ εἰς τὴν ἐπιστολὴν τῆς 15 Ἰουνίου, ἡ ὁποία θεωρεῖται ὡς ἀποτελοῦσα ὁλοκληρωτικὸν στοιχεῖον τῆς συμβάσεως. Καί, ἐνῷ ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει ἀναγράφεται, ὅτι ἐπισυνάπτεται εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἴσως ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐκ συστολῆς δὲν ἠθέλησε νὰ μᾶς ὑπενθυμίσῃ τὸ κείμενον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἠναγκάσθημεν νὰ τὸ ἀναζητήσωμεν εἰς τὸν ἡμερήσιον τύπον, ὅπου τότε εἶχε δημοσιευθῆ. Λέγω ἐκ συστολῆς, καὶ ἡ συστολὴ δὲν ἦτο μόνον συστολὴ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ἦτο συστολὴ ἀμφοτέρων τῶν συμβαλλομένων μερῶν, τὰ ὁποῖα δὲν ἠθέλησαν νὰ παρουσιάσουν ἓν κείμενον τῆς συμβάσεως περιέχον αὐτοὺς τοὺς ὅρους τοὺς φρικτοὺς ἀπὸ ἀπόψεως χώρας σεβομένης ἑαυτὴν καὶ τὴν ἀνεξαρτησίαν της, ἀλλὰ μᾶς τοὺς παρουσίασαν ἐμμέσως εἰς ἓν ἄλλο μονομερὲς ἔγγραφον, προερχόμενον δῆθεν ἐξ αὐτῆς ταύτης τῆς βουλήσεως τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Καὶ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο, ὅτι περιελήφθησαν αὐταί, αἱ ρῆτραι εἰς τὸ ἔγγραφον τῆς 15ης Ἰουνίου, εἶναι ὅτι αἱ ρῆτραι αὐταὶ αἱ περιεχόμεναι εἰς αὐτὴν τὴν περιώνυμον ἐπιστολὴν τῆς 15ης Ἰουνίου 1947 ἡρμηνεύθησαν καὶ ἑρμηνεύονται ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν κατὰ τὸν πλέον δυσβάστακτον διὰ τὴν χώραν τρόπον. Ὅτε συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον διοικήσεως τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου, καὶ ἠθελήσαμεν τότε νὰ ἀσκήσωμεν κριτικὴν ἐπὶ ὡρισμένων διατάξεων αὐτοῦ, διὰ τῶν ὁποίων ἀνετίθετο ἡ ἄσκησις δημοσίας ὑπηρεσίας εἰς πρόσωπα ἀλλοδαπά, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν προκύπτει ἐκ τοῦ γράμματος οὔτε κἂν ἐκ τοῦ πνεύματος τῆς ἐπιστολῆς τῆς 15 Ἰουνίου — καὶ ἠκούσατε προχθὲς διακεκριμένους συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι ἀνέπτυξαν κατὰ ποῖον τρόπον ἀσκεῖται ὑπὸ τῶν ἀλλοδαπῶν ἡ διοίκησις τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου — ὅταν, λέγω, τότε, ἐπεκρίναμεν αὐτὴν τὴν διάταξιν, ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, μᾶς εἶπεν, ὅτι τοῦτο εἶναι ὑποχρέωσις τῆς Ἑλλάδος ἀπορρέουσα ἐκ τῆς συμφωνίας τῆς 15 Ἰουνίου. Καὶ τότε, ἐπεστήσαμεν τὴν προσοχήν του ἐπὶ τῆς εὐθύνης, τὴν ὁποίαν ἀναλαμβάνει ὁ Ἕλλην ὑπουργὸς δίδων τὴν ἑρμηνείαν αὐτὴν εἰς τὴν σύμβασιν, οὐχὶ ἑρμηνείαν τὴν μᾶλλον πρόσφορον πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν ἄποψιν, ἀλλὰ τὴν ἑρμηνείαν τὴν μᾶλλον ὑποτάσσουσαν τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Ἡ σύνταξις τοῦ σημείου τούτου τῶν πρακτικῶν ἦτο ἐν ἐκκρεμότητι ἐπὶ μῆνας καὶ ὅταν ἐζήτησα νὰ λάβω γνῶσιν τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν, ἐπληροφορήθην, ὅτι ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, παρέλαβεν μεθ’ ἑαυτοῦ τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ καὶ ἐπὶ μακρὸν δὲν τὰ εἶχε καταθέσει εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τῆς Βουλῆς. Δὲν γνωρίζω ποῖον εἶναι τὸ κείμενον, εἰς τὸ ὁποῖον τελικῶς διώρθωσε τὰς ἀπροσέκτους τῆς ἑσπέρας ἐκείνης δηλώσεις του, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἕνα εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι τὴν 15 Ἰουνίου 1947 ἡ Ἑλλὰς ἀνέλαβε τὰς ἑξῆς μόνον κατὰ τὸ γράμμα τῆς ἐπιστολῆς ὑποχρεώσεις.

§11Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Πρὸ τῆς ἐπιστολῆς τῆς 15 Ἰουνίου δὲν ὑπάρχει ἐκ μέρους τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἓν ὑπόμνημα πρὸς τὴν Ἀμερικανικὴν Κυβέρνησιν;

§12Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Σᾶς ὡμίλησα περὶ αὐτοῦ, εἶναι ἡ ἐπιστολή, ἡ ὁποία ἐγένετο τὴν 4 Μαρτίου τοῦ 1947, τῆς ὁποίας σᾶς ἀνέγνωσα τὴν φράσιν τὴν ἀναφερομένην πρὸς τὴν βοήθειαν, τὴν ὁποίαν ἐζητούσαμεν. Λέγω, λοιπόν, ὅτι ἀνελάβομεν τὰς ἑξῆς ὑποχρεώσεις (ἀναγινώσκει): «Πλὴν τῶν μελῶν τῆς ἀποστολῆς ἅτινα θὰ ἐνεργοῦν ὡς ἀντιπρόσωποι τῆς Κυβερνήσεως τῶν Η.Π.Α. ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐπιθυμεῖ τὴν βοήθειαν τῆς Κυβερνήσεως τῶν Η.Π.Α. διὰ τῆς χρησιμιοποιήσεως περιωρισμένου ἀριθμοῦ ἐμπειρογνωμόνων, ἵνα ἐνεργοῦν τὴν τεχνικὴν καὶ ἐπιβλεπτικὴν ἰδιότητα ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς Ἑλληνικῆς Διοικήσεως». Κατ’ εὐρυτάτην ὅμως ἑρμηνείαν τῆς συμβάσεως αὐτῆς, ἀνετέθη ἐνεργός, ἄσκησις Ἑλληνικῆς δημοσίας ὑπηρεσίας εἰς τὰ ἀλλοδαπὰ πρόσωπα μετά τινος βοηθητικοῦ προσωπικοῦ. Ἡ δαπάνη, ἡ ὁποία καταναλίσκεται εἰς τὴν μισθοδότησιν τῶν τριῶν αὐτῶν προσώπων, ἀνέρχεται περίπου εἰς 700 ἑκατομ. δραχμῶν ἐτησίως εἶναι δηλαδή, τὸ ποσόν, περὶ τοῦ ὁποίου συνεζητούσαμεν χθὲς τὴν ἑσπέραν ὅτι, πρόκειται νὰ ἀποτελέσῃ τὸ ἐνιαύσιον ἐπίδομα ὅλων ὁμοῦ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Σώματος τούτου, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται νυχθημερόν. Αὐτὴν τὴν ἀμοιβὴν λαμβάνουν τρεῖς ὑπάλληλοι καὶ μία δακτυλογράφος τῆς διοικήσεως ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου. Καὶ ταῦτα μὲν εἶναι γνωστά. Δέν εἶναι ὅμως γνωστὸν τί στοιχίζει ἡ ὑπηρεσία τῆς ΑΜΑΓΚ, διότι ἀπὸ τετραμήνου καὶ πλέον διὰ ἐπιστολῶν, ἐζήτησα, τότε, ὑπὸ τὴν ἰδιότητά μου ὡς εἰσηγητοῦ τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τῶν συμφωνιῶν αὐτῶν, πληροφορίας ἀπὸ τὰ Ὑπουργεῖα Συντονισμοῦ καὶ Οἰκονομικῶν περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν προσώπων, περὶ τῶν προσόντων τῶν προσώπων καὶ περὶ τῶν ἀμοιβῶν τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα ὑπηρετοῦν παρὰ τῇ κεντρικῇ ὑπηρεσίᾳ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, ἀλλὰ εἰς τὰς ἐπιστολάς μου ταύτας, εἰς τὰς ὑπομνήσεις μου ταύτας, καὶ προφορικὰς καὶ ἐγγράφους, οὐδεμία μοῦ ἐδόθη ἀπάντησις· τοὐναντίον βλέπομεν κυκλοφοροῦντα ἀριθμὸν αὐτοκινήτων τὰ ὁποῖα ὑπερέβησαν τὸν αὔξοντα ἀριθμὸν 1300, ἐξ οὗ συνάγεται τὸ συμπέρασμα τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ προσωπικοῦ, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ἐνταῦθα. Καί, φυσικά, ὁλόκληρον τὸ προσωπικόν, τοῦτο δαπανᾶ εἴτε χρήματα, τὰ ὁποῖα προέρχονται ἐκ τῆς βοηθείας εἴτε χρήματα ἐκ τοῦ Ἑλληνικοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀποτελεῖ μίαν βαρεῖαν ἀφαίμαξιν ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας κατὰ τὰς ὁποίας ἀξιοῦται παρ’ ἡμῶν ὄχι μόνον ἰσοσκέλισις τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐξακολούθησις τῶν μισθῶν πείνης καὶ τῶν συντάξεων πείνης τῶν παρεχομένων εἰς τοὺς Ἕλληνας δημοσίους ὑπαλλήλους. Θὰ σᾶς φανοῦν δὲ κατὰ τοσούτῳ μᾶλλον περίεργα τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα καταβάλλονται ἐν Ἑλλάδι, ἐὰν πληροφορηθῆτε ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου περὶ σχεδίου βοηθείας, τοῦ Ἀμερικανικοῦ Κογκρέσσου, ὁ γενικὸς διαχειριστὴς, δηλαδή, ὁ ἔχων ἐν τῷ προσώπῳ του τὴν εὐθύνην ὁλοκλήρου τῆς διαχειρίσεως τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας πρὸς ὅλα τὰ Κράτη τῆς Εὐρώπης ὁ ἑδρεύων ἐν Ἀμερικῇ, λαμβάνει ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου τοῦ Κογκρέσσου μισθὸν ἀνερχόμενον εἰς 1.666 δολλάρια μηνιαίως. Αὐτὰ λαμβάνει ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου τοῦ Κογκρέσσου ὁ γενικὸς διαχειριστὴς τοῦ σχεδίου Μάρσαλ λαμβάνει μόνον 1.666 δολλάρια μηνιαίως, ἐκ τῶν ὁποίων πρέπει νὰ ὑπολογίσετε ἕνα σοβαρὸν ποσοστὸν φόρου καθαρᾶς προσόδου τὸν ὁποῖον καταβάλλουν οἱ μεγάλοι αὐτοὶ μισθοί, ὁ δὲ βοηθὸς αὐτοῦ λαμβάνει μόνον 1.458 δολλάρια μηνιαίως. Ἐδῶ, εἰς τὴν πλουσίαν Ἑλλάδα, οἱ δύο ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἀλλοδαποὶ λαμβάνουν ἀνὰ 1.400 δολλάρια μηνιαίως τακτικὰς ἀποδοχὰς καὶ τὸ ἐνοίκιον τῆς κατοικίας των, ἑπομένως αἱ ἀμοιβαὶ αὐταὶ εἶναι ἀνώτεραι ἐκείνων, τὰς ὁποίας ὁ νόμος τοῦ Ἀμερικανικοῦ Κογκρέσσου ὁρίζει διὰ τοὺς διαχειριστὰς τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τὸ ζήτημα τὸ οἰκονομικὸν, εἶναι τὸ ζήτημα τοῦ τρόπου τῆς ἀναμίξεως τῶν ἀποτελούντων τὴν Ἀμερικανικὴν ἀποστολὴν εἰς τὰ ἔργα τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Δὲν παρέρχεται ἑβδομὰς, κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ μὴ ἀκούσωμεν ἀπὸ τὸ ραδιόφωνον ἢ νὰ μὴ ἀναγνώσωμεν εἰς τὸν τύπον, τὰς Ἑλληνοαμερικανικὰς αὐτὰς ἑβδομαδιαίας δηλώσεις τῶν διασκέψεων τοῦ τύπου, εἰς τὰς ὁποίας καλεῖ τοὺς δημοσιογράφους ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς. Ἠρώτησα καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν αἱ δηλώσεις γίνωνται κατόπιν συνεννοήσεως μὲ αὐτὴν καὶ ἐὰν τὸ κείμενον τῶν δηλώσεων αὐτῶν τυγχάνει τῆς ἐγκρίσεως τῆς Κυβερνήσεως, διότι πράγματι τὸ κείμενον τῶν δηλώσεων αὐτῶν ὑπῆρξε πολλάκις ἐξαιρετικῶς ἐπικίνδυνον, ὑπῆρξε πολλάκις ἀφορμὴ χρηματιστηριακῶν διακυμάνσεων καὶ σᾶς ὑπενθυμίζω δηλώσεις τοῦ μηνὸς Ἰανουαρίου, αἱ ὁποῖαι εἶχον τότε μεγάλην ἐπιρροὴν ἐπὶ τῆς τιμῆς τῆς χρυσῆς λίρας. Φαίνεται, ὅτι ἡ σιωπὴ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ἐρώτησίν μου αὐτὴν σημαίνει, ὅτι πάντα ταῦτα γίνονται ἐν ἀγνοίᾳ αὐτῆς. Εἰς τὰς δηλώσεις, λοιπόν, ἐκείνας, ἀπὸ τῶν αὐτῶν χειλέων, ἀκούονται συστάσεις νὰ περιορισθοῦν αἱ συντάξεις νὰ περιορισθοῦν οἱ μισθοί, νὰ παυθοῦν ὑπάλληλοι, τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπὸ τὸ προϊὸν τῶν ἀμοιβῶν τῆς ξένης ἀποστολῆς, θὰ ἤρκει νὰ πληρωθοῦν ἑκατοντάδες Ἑλλήνων ὑπαλλήλων, ἐκτελούντων εὐόρκως τὰ καθήκοντά των. Δυστυχῶς ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ἐκείνης διετυπώθησαν βαρύταται ἐκφράσεις ἐναντίον τῆς Ἑλληνικῆς διοικήσεως. Ὁ Πρόεδρος Τροῦμαν, εἰς τὸ διάγγελμά του, ἀφοῦ τονίζει ὅτι ἡ Ἑλλὰς πρέπει νὰ τύχῃ βοηθείας προσθέτει, ὅτι ἡ παροχὴ βοηθείας γίνεται ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐζήτησεν ἐμπείρους Ἀμερικανοὺς οἰκονομολόγους, τεχνικοὺς καὶ διοικητικούς, (ἀναγινώσκει): «Οἱ ὁποῖοι νὰ ἐξασφαλίσουν, ὥστε ἡ οἰκονομικὴ καὶ λοιπὴ βοήθεια ἡ διδομένη εἰς τὴν Ἑλλάδα νὰ χρησιμοποιηθῇ ἀποτελεσματικῶς πρὸς δημιουργίαν σταθερᾶς καὶ ἀνεξαρτήτου οἰκονομίας καὶ πρὸς βελτίωσιν τῆς δημοσίας διοικήσεως». Ὁ δὲ κ. Πόρτερ εἰς τὸ ἄρθρον ποὺ σᾶς ἀνέφερα πρὸ ὀλίγου, ἐπικαλούμενος μάλιστα, καὶ τὴν μαρτυρίαν θανόντος βασιλέως, ὡς δῆθεν εἰπόντος, ὅτι «πολλοὶ Ἕλληνες δημόσιοι ὑπάλληλοι εἶναι πολιτικοὶ τῶν καφενείων» καὶ ὅτι «ὁλόκληρος ἡ δημοσία ὑπηρεσία εἶναι εἶδος πρυτανείου», προσθέτει ὅτι δὲν εἶδε ποτὲ (ἀναγινώσκει) «εἰς διοικητικὸν μηχανισμὸν νὰ εὑρίσκεται εἰς τόσον φρικτὴν κατάστασιν λόγῳ ἀναρμοδιότητος καὶ ἀδρανείας» καὶ ὅτι «αἱ δημόσιαι ὑπηρεσίαι δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ διεξαγάγουν τὰς ἁπλουστέρας κρατικὰς λειτουργίας, τὴν εἴσπραξιν φόρων, τὴν ἐπιβολὴν διατάξεων οἰκονομικῆς φύσεως, τὴν ἐπισκευὴν τῶν δρόμων». Τοιαύτη ὕβρις, κύριοι, ἀπηυθύνθη ἐναντίον μιᾶς ὑπηρεσίας διοικητικῆς Ἑλληνικῆς, ἡ ὁποία, παρὰ τὴν φθοράν, τὴν ὁποίαν ἐνδεχομένως νὰ ὑπέστη ὡς ἐκ τῶν τελευταίων γεγονότων, παρὰ τοὺς μισθοὺς θανάτου, ὡς ἔλεγε προχθὲς ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος, τοὺς ὁποίους λαμβάνει, κατώρθωσε νὰ σταθῇ εἰς τὸ ὕψος τῆς ἀποστολῆς της καὶ νὰ εἶναι εἰς θέσιν, ὄχι μόνον νὰ διεξαγάγῃ τὸ ἔργον της, ἀλλὰ καὶ μαθήματα νὰ δίδῃ εἰς μερικοὺς νεανίας οἱ ὁποῖοι ἀπεστάλησαν ἐδῶ διὰ νὰ μᾶς διοργανώσουν. Δὲν νομίζω, ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς ἡμᾶς νὰ ἀνεχθῶμεν τὴν ὕβριν αὐτήν, τὴν ἀπευθυνομένην ἐναντίον τοῦ Ἑλληνικοῦ ὑπαλληλικοῦ κόσμου, διότι ὅλοι πιστεύομεν, ὅτι ὁ Ἕλλην ὑπάλληλος εἶναι μάρτυς εἶναι ἥρως καὶ ἔχει πάσας τὰς ἱκανότητας, τὰς ὁποίας ἀμφιβάλλω ἐὰν ἔχουν οἱ ὑπάλληλοι πολλῶν ξένων Κρατῶν. Ὑπὸ τὸ κράτος αὐτῶν τῶν ἀντιλήψεων, κύριοι, διετυπώθησαν καὶ ἄλλαι γνῶμαι, ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα θὰ εἶχεν ἐδῶ ἡ Ἀμερικανικὴ ἀποστολή. Ἀντιλαμβάνομαι βεβαίως, ὅτι, ὅταν σᾶς δίδῃ κανεὶς τὰ χρήματά του, ἔστω καὶ ἂν σᾶς τὰ δίδῃ δι’ οὓς λόγους σᾶς ἐξέθεσα πρὸ ὀλίγου, θὰ ἔχῃ τὴν εὔλογον ἀξίωσιν νὰ γνωρίζῃ ἐὰν ταῦτα δαπανῶνται σκοπίμως ἢ ὄχι. Ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ μέχρι τῆς δηλώσεως, τὴν ὁποίαν εὐθὺς ἀμέσως θὰ σᾶς ἀναλύσω καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν ἁρμοδιότητα ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ νὰ ἀντικαθιστᾷ ἀκόμη καὶ Ἕλληνας ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἐδέχοντο νὰ συμμορφοῦνται πρὸς τὰς ὑποδείξεις της, νομίζω ὅτι, ἡ ἀπόστασις εἶναι πολὺ μεγάλη. Καὶ ἰδού, τὶ λέγει ὁ κ. Πόρτερ, ἑρμηνεύων καὶ αὐτὸς τὴν ἰδίαν Ἑλληνικὴν ἐπιστολὴν τῆς 15.6.1947 (ἀναγινώσκει): «Θὰ ἀποτελέσῃ νόμιμον ἔργον τῆς Ἀμερικανικῆς ἀποστολῆς ἡ λῆψις ὅλων τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ἐξασφάλισιν συμπτώσεως πρὸς τοὺς ὅρους τῆς συμφωνίας. Ἐπὶ παραδείγματι, ἐὰν ἕνας Ἕλλην ὑπουργὸς ἀντιτίθεται ἢ παρεμποδίζῃ τὴν λῆψιν μέτρων ἀπαραιτήτων διὰ τὴν Ἑλληνικὴν ἀνόρθωσιν... δὲν θέλω νὰ πιστεύω ὅτι ἡ ἀποστολή μας θὰ μείνῃ ἀδρανής». Δηλαδὴ θὰ ἔρχεται μία νότα, ἡ ὁποία θὰ ζητῇ τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ ὑπουργοῦ αὐτοῦ! Σημειωτέον, ὅτι ἐγένετο καὶ μία ἀναδρομὴ εἰς τὸ παρελθὸν καὶ συνεκρίνετο ἡ παροχὴ τῆς Ἀγγλικῆς βοηθείας πρὸς ἐκείνην, ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ μᾶς παρασχεθῇ. Καὶ ἐλέγοντο τὰ ἑξῆς σχετικῶς (ἀναγινώσκει): «Οὕτω τίθεται τὸ πρόβλημα τῆς ἐπεμβάσεως ἑνὸς Ἔθνους εἰς τὰς ἐσωτερικὰς ὑποθέσεις ἑνὸς ἄλλου Ἔθνους. Τὸ πρόβλημα αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ τὸ ἀντιμετωπίσωμεν μὲ εἰλικρίνειαν. Βρεταννοὶ ἁρμόδιοι μοῦ ὡμολόγησαν, ὅτι ἡ Βρεταννικὴ Οἰκονομικὴ Ἀποστολὴ δὲν ἐπέτυχε νὰ ἐξυπηρετήσῃ κανένα πρακτικὸν σκοπόν, διότι ὁ ρόλος της ἦτο ἁπλῶς συμβουλευτικὸς καὶ δὲν εἶχε καμμίαν ἐξουσιοδότησιν νὰ ἐπιβάλῃ τὰς ἀπόψεις της. Τὸ μοιραῖον λάθος μας, μοῦ εἶπεν εἷς ἐξ αὐτῶν, ἦτο ὅτι ἐκ λόγων πολιτικοῦ τὰκτ παρεδέχθημεν νὰ μὴ ἔχωμεν καμμίαν οὐσιαστικὴν ἐξουσίαν». Καὶ αὐτὸ τὸ πολιτικὸν τάκτ, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἡ Ἀγγλικὴ Ἀποστολή, ἀνέλαβον νὰ τὸ παραμερίσουν, ὅπως φαίνεται ἐκ τῶν κειμένων, τὰ ὁποῖα σᾶς ἀνέγνωσα πρὸ ὀλίγου, οἱ διάδοχοι αὐτοῦ. Ταῦτα, κύριοι, καθ’ ὃν χρόνον ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Ἀμερικῆς, ὁμιλῶν εἰς τὴν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ἐπιτροπὴν τῆς Ἀμερικανικῆς Βουλῆς, ἔλεγε τὰ ἑξῆς: (Ἀναγινώσκει). «Κατὰ τὴν γνώμην μου δὲν ἐπείγει τόσον ὁ διορισμὸς τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ἀποστολῆς εἰς Τουρκίαν, οὔτε ὁ διορισμὸς τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ἀποστολῆς, ἡ ὁποία θὰ μεταβῇ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Διότι προκύπτει ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι οὐσιαστικῶς ἡ Τουρκία δὲν πρόκειται νὰ ἔχῃ Ἀμερικανικὴν Πρεσβείαν διότι αὕτη τὴν ἀπέρριψεν... Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐζήτησεν ἐπίσης τὴν βοήθειαν τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν». Καὶ εἰς ἓν ἄρθρον διακεκριμένου Ἀμερικανοῦ δημοσιογράφου γίνεται λόγος περὶ τῆς ἀπορρίψεως ἐκ μέρους τῆς Τουρκίας αὐτῶν τῶν ὅρων περὶ ἀποστολῆς ἐλεγκτῶν ἀναμιγνυομένων εἰς τὰ ἐσωτερικὰ της πράγματα. Λέγει: (Ἀναγινώσκει). «Οἱ Τοῦρκοι δὲν θὰ δεχθοῦν κανένα διακανονισμὸν ἐκθέτοντα τὴν τουρκικὴν ἀνεξαρτησίαν... εἶναι πολὺ εὔθικτοι εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον». Κύριοι, οἱ Τοῦρκοι εἶναι εὔθικτοι καὶ δὲν δέχονται περιορισμούς. Ἡμεῖς δὲν εἴμεθα εὔθικτοι καὶ δεχόμεθα πάντα περιορισμόν! Καὶ ὅταν εἴχομεν τὴν εὐκαιρίαν, σήμερον τοὐλάχιστον, νὰ ἀπαλλαγῶμεν αὐτῶν τῶν δεσμῶν καὶ νὰ εἴπωμεν, ἐπὶ τέλους, «ὅ,τι ἔγινεν–ἔγινεν· ἐτελείωσε τὸ ἔτος αὐτό· ἔληξεν ἡ σύμβασις τῆς ἀποστολῆς· ἀπὸ ἐδῶ καὶ πέραν θὰ εἴμεθα καὶ ἡμεῖς ἐλεύθεροι ἄνθρωποι καὶ θὰ ζήσωμεν ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους τελοῦν καὶ τὰ ἄλλα 16 ὁμότιμα μεθ’ ἡμῶν Κράτη». Καὶ ἐνῷ διαρκῶς συζητοῦμεν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅτι παρῆλθεν ἡ ἐποχὴ τῆς αὐτοτελείας ἀλλὰ ζῶμεν ὅλοι εἰς μίαν κατάστασιν ὁμοτίμου συνεργασίας, ἐνῷ ταῦτα λέγομεν καὶ ἐπαναλαμβάνομεν, ἐρχόμεθα σήμερον διὰ τῆς συμβάσεως, τῆς ὁποίας ζητεῖται παρ’ ἡμῶν ἡ κύρωσις, νὰ παρατείνωμεν τὰ δεσμά μας.

§13Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντ. Κυβερν.). Ἔχει προβλεφθῆ δι’ ἰδιαιτέρας ἐπιστολῆς, τὴν ὁποίαν θὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλήν, ἡ περίπτωσις τῆς τροποποιήσεως αὐτῶν τῶν συμβάσεων, τῶν ἀφορωσῶν τὸ προσωπικόν, εἴτε τὸ παλαιὸν τῆς ΑΜΑΓΚ, εἴτε καὶ τὸ νεώτερον, τὸ ὁποῖον θὰ προσληφθῇ, διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς βοηθείας αὐτῆς τῆς Εὐρωπαϊκῆς. Δι’ ἰδιαιτέρας ἐπιστολῆς ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις θὰ προβῇ εἰς τροποποιήσεις αὐτῶν τῶν διαφόρων συμβάσεων, ὅπου νομίζει ὅτι πρέπει νὰ ἐπιφέρῃ τοιαύτας τροποποιήσεις. Εἶναι φυσικόν, ἐφ’ ὅσον εὑρισκόμεθα εἰς ὁμαλωτάτας σχέσεις μετὰ τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως, ὅτι αἱ τροποποιήσεις αὐταὶ δὲν δύναται νὰ γίνουν παρὰ κατόπιν σχετικῆς προσυνεννοήσεως.

§14Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ λέγεται εἰς ἐπιστολήν. Εἰς τὸ ἄρθρον 13 § 4 τῆς συμβάσεως λέγετε: «Ἡ παροῦσα σύμβασις δύναται νὰ τροποποιῆται ὁποτεδήποτε κατόπιν συμφωνίας τῶν δύο Κυβερνήσεων». Ἀλλὰ τὸ ἄρθρον 12 τῆς συμβάσεως, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ κυρώσωμεν, θὰ σᾶς παρακαλέσω, κύριοι, νὰ τὸ ἀναγνώσητε μετ’ ἐμοῦ, διὰ νὰ ἴδητε τί λέγει: «Αἱ Κυβερνήσεις τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς καὶ τῆς Ἑλλάδος συμφωνοῦν διὰ τοῦ παρόντος, ὅτι πρόθεσις αὐτῶν τυγχάνει ὅπως ἡ παροῦσα συμφωνία θεωρηθῇ ὡς συμπληροῦσα καὶ οὐχὶ ὡς ὑποκαθιστῶσα τὴν συμφωνίαν τὴν συναφθεῖσαν μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως τῶν Η.Π.Α. καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως τὴν 20ὴν Ἰουνίου 1947 (περιλαμβανομένων καὶ τῶν διατάξεων τῆς διακοινώσεως τῆς 15ης Ἰουνίου 1947, τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τῶν Η.Π.Α. ἥτις ἀναφέρεται εἰς συμφωνίαν τῆς 20ῆς Ἰουνίου 1947) κλπ.». Ἑπομένως ἀναλαμβάνομεν ρητὴν συμβατικὴν ὑποχρέωσιν, ὅτι ἡμεῖς δὲν θὰ τελοῦμεν ὑπὸ τὸ αὐτὸ καθεστώς, ὑπὸ τὸ ὁποῖον θὰ τελοῦν τὰ ἄλλα 15 Εὐρωπαϊκὰ Κράτη. Διότι εἰς τὰ ἄλλα 15 Εὐρωπαϊκὰ Κράτη ὑπάρχει μία ἀποστολὴ ἁπλοῦ ἐλέγχου, ἐνῷ ἡμεῖς θὰ ἔχωμεν τὸν ἔλεγχον αὐτὸν ἀσκούμενον μὲ τὰς προϋποθέσεις τὰς ἑρμηνευομένας οὕτω πως, ὡς πρὸ ὀλίγου σᾶς ἐξέθεσα, τὰς ἀπορρεούσας ἐκ τῆς συμβάσεως τῆς 20ῆς Ἰουνίου καὶ τῆς ἀτυχοῦς—ἀτυχεστάτης, ἀναξιοπρεποῦς—ἐκείνης ἐπιστολῆς τῆς 15ης Ἰουνίου 1947. Τοῦτο λέγεται ἅπαξ ἔτι εἰς τὸ ἄρθρον 9 τῆς ἰδίας συμβάσεως, ὅπου λέγεται ὅτι θὰ δύναται ἡ εἰδικὴ ἀποστολὴ οἰκονομικῆς συνεργασίας ἡ ὁποία φαίνεται ὅτι θὰ ὑπάρχῃ εἰς ὅλα τὰ «μετέχοντα» Κράτη: (ἀναγινώσκει). «Νὰ ἐπιφορτισθῇ καὶ μὲ ἐκείνας ἐκ τῶν μὴ στρατιωτικῆς φύσεως ἁρμοδιοτήτων καὶ εὐθυνῶν, αἵτινες ἀνελήφθησαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τῶν Η.Π.Α. ἐν Ἑλλάδι διὰ τῆς συμφωνίας τῆς 20ῆς Ἰουνίου 1947, ἃς ἡ Κυβέρνησις αὕτη δύναται νὰ ὁρίσῃ». Βλέπετε λοιπὸν ὅτι διατηροῦνται τὰ δεσμὰ αὐτὰ μόνον διὰ τὴν Ἑλλάδα. Καὶ ἐρωτῶ διατὶ ἐὰν ἐκρίνετο ἀναγκαῖον ἀπὸ τοὺς διαπραγματευθέντας τὴν σύμβασιν —ἐὰν καὶ καθ’ ὅσον τὴν διεπραγματεύθησαν, διότι ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ τῶν ἐξωτερικῶν μᾶς ἀνεκοίνωσεν ἕνας συνάδελφος, ὅτι ἡ σύμβασις αὐτὴ ἡτοιμάζετο ἀπὸ παιδάριά τινα, τὰ ὁποῖα ἔσπευσαν νὰ παράσχουν τὴν ὑπηρεσίαν των διὰ νὰ ταπεινώσουν τὴν Πατρίδα των, καὶ μόλις σήμερον τὴν πρωΐαν ἐτέθη ὑπ’ ὄψιν τοῦ ὑπουργοῦ ὁ ὁποῖος τὴν ὑπέγραψε μὲ κλειστοὺς ὀφθαλμοὺς— ἐὰν λοιπόν, ἐγένοντο διαπραγματεύσεις ἐπὶ τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως καὶ ἐθεωρεῖτο ἐν ἐπιγνώσει, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἤθελεν ἐξακολουθήσῃ ὑφισταμένη, τὸ καθεστὼς τῆς ἐπεμβάσεως, ἐρωτῶ, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν τοὐλάχιστον διὰ τῆς συμβάσεως νὰ ἐπιτύχῃ ἡ Ἑλλὰς ἀνταλλάγματά τινα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐνεφάνιζον τὴν Ἑλλάδα ὡς ἐπιτυγχάνουσαν κἄτι ἔναντι τῆς τοιαύτης ἐπεμβάσεως εἰς τὰ ἐσωτερικά της; Σᾶς ἀναφέρω δὲ συγκεκριμένως τὸ ἄρθρον 5, ὅπου γίνεται λόγος περὶ μιᾶς ὑποχρεώσεως, τὴν ὁποίαν ἐπαναλαμβάνει, περιωρισμένως εἰς τὸ κείμενον τοῦ Ἀμερικανικοῦ νόμου, καὶ εἰς τὸ κείμενον τῆς ὀργανώσεως τῆς Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς συνεργασίας. Λέγω δηλαδή, ὅτι ἔχομεν ἀναλάβει μίαν ὑποχρέωσιν, νὰ παρέχῃ ἡ Ἑλλὰς εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας πρώτας ὕλας, ἀπὸ ἐκείνας, τὰς ὁποίας χρειάζεται διὰ τὴν βιομηχανίαν αὐτῆς διὰ συμβάσεως ἐπὶ εὐλόγῳ τιμῇ. Βεβαίως ἡ ὑποχρέωσις αὐτὴ δὲν εἶναι σπουδαία, διότι ἀφήνει πολλὰ κενά, καὶ ἑπομένως εἰς ἑκάστην δεδομένην στιγμήν, ἐὰν ὑπάρχῃ Κυβέρνησις ἀξία τοῦ ὀνόματός της θὰ δύναται νὰ διαπραγματευθῇ ἐπὶ ἴσοις ὅροις. Ἀλλὰ ἐρωτῶ: Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἦτο πρόθυμος νὰ ἀναλάβῃ προσθέτους ὑποχρεώσεις μὴ ὑπαρχούσας διὰ τὰ ἄλλα μετέχοντα Κράτη, δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ εἴπῃ, νὰ δεχθῶ μὲν τὴν ἀνάμιξιν αὐτὴν εἰς τὰ ἐσωτερικά μου, προκειμένου ὅμως νὰ δεχθῶ αὐτὸ, δὲν ἀναλαμβάνετε τὴν ὑποχρέωσιν, εἴτε τῆς χρησιμοποιήσεως τῆς ἐμπορικῆς Ἑλληνικῆς ναυτιλίας εἴτε τῆς ἀπορροφήσεως Ἑλληνικῶν τινῶν προϊόντων; Δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν εἰς ἀντάλλαγμα αὐτοῦ τοῦ βαρέος φορτίου νὰ ἀποκτήσωμεν κἄποιαν μικρὰν οἰκονομικὴν ἱκανοποίησιν, διὰ τῆς παροχῆς αὐτῶν τῶν ἐλαχίστων πραγμάτων, τὰ ὁποῖα ἠδύνατο νὰ ἀξιώσῃ ἡ σημερινὴ Ἑλληνικὴ οἰκονομία, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ὁλοκληρώσῃ τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεώς της; Ἰδοὺ ἕνα ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον θέτομεν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν: Ἀλλὰ ἐγώ, κύριοι, πιστεύω, ὅτι δὲν ἔγινε καμμία διαπραγμάτευσις, ὅτι ἐστάλη ἕνα κείμενον, καὶ ὅτι αὐτὸ ἀσυζητητὶ ὑπεγράφη. Διότι ἄλλως δὲν δύναμαι νὰ ἐξηγήσω σειρὰν ἀμφιβολιῶν, αἱ ὁποῖαι γεννῶνται ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τοῦ κειμένου αὐτοῦ, ἀποτελοῦντος ὡς εἶπον μίαν κακόζηλον μετάφρασιν τῆς συμβάσεως. Τὸ κακόζηλον δὲ αὐτὸ δὲν φθάνει μέχρι τοῦ κειμένου τῆς συμβάσεως, ἀλλὰ φοβοῦμαι μὴ τυχὸν καὶ ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις ἀκόμη, ἡ ὁποία φέρει τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Ἕλληνος ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, μήπως καὶ αὐτὴ ἐγράφη εἰς ξένην γλῶσσαν καὶ μετεφράσθη εἰς τὴν Ἑλληνικήν, διότι θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀκούσητε τὴν ἀνάγνωσιν τῆς 4ης παραγράφου, διὰ νὰ μοῦ εἴπητε τί θὰ ποῦν αὐτά. (Ἀναγινώσκει): «Δεδομένου ὅτι συμφώνως μὲ τὰς διατάξεις τοῦ ρηθέντος Ἀμερικανικοῦ νόμου 472)1948 ἡ συνέχισις τῆς βοηθείας μετὰ τὴν 3ην Ἰουλίου 1948 διακόπτεται, ἐὰν δὲν κυρωθῇ ἡ περὶ ἧς πρόκειται συμφωνία ὑπὸ τῆς Βουλῆς, θὰ ἀποτελέσῃ (ποῖος ἢ τί;) μίαν πρόσθετον ἀπόδειξιν τῆς εἰλικρινοῦς προθέσεως τῆς ὑφισταμένης καὶ συνεχιζομένης Ἀμερικανικῆς πρὸς τὴν Ἑλλάδα βοηθείας (ἀπόδειξιν τῆς προθέσεως τῆς βοηθείας!). Βάσει τοῦ νόμου 78 τοῦ 1948 «περὶ βοηθείας πρὸς τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν Τουρκίαν» καὶ τῆς νέας βοηθείας τῆς οἰκονομικῆς συνεργασίας». Εἶναι πλήρης ἀσυναρτησιῶν καὶ ἑπομένως φαντάζομαι, ὅτι καὶ αὐτὴ εἶναι κακὴ μετάφρασις ἀλλογλώσσου κειμένου. Ἀλλὰ περαιτέρω, κύριοι, ἐπιθυμῶ νὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι τὸ ἄρθρον 3 τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ περὶ τῶν ἐγγυήσεων τὰς ὁποίας θὰ παρέχῃ ἡ Κυβέρνησις τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν πρὸς ἐκτέλεσιν ἐν Ἑλλάδι ἔργων, λέγει ὅτι: (Ἀναγινώσκει). «Αἱ Κυβερνήσεις τῶν Η.Π.Α. καὶ τῆς Ἑλλάδος τῇ αἰτήσει ἑκατέρας τούτων θὰ συμβουλεύωνται ἀλλήλας ὡς πρὸς τὰ ὑπὸ πολιτῶν τῶν Η.Π.Α. προτεινόμενα πρὸς ἐκτέλεσιν ἐν Ἑλλάδι ἔργα ἐν σχέσει δὲ πρὸς αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις τῶν Η.Π.Α. δύναται νὰ παρέχῃ τὰ δάνεια, ἐγγυήσεις, μεταφορὰν συναλλάγματος κατὰ τὸ ἐδάφιον III (β) (3) τοῦ νόμου περὶ οἰκονομικῆς συνεργασίας τοῦ 1948». Θὰ παρακαλέσω, τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, νὰ μᾶς εἴπῃ, τί θὰ εἰποῦν αὐτὰ τὰ σανσκριτικά. Ἐπίσης εἰς τὸ ἄρθρον 4 παράγραφος 10 λέγει (ἀναγινώσκει): «Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, δύναται νὰ ἐνεργῇ ἀναλήψεις ἐκ τοῦ εἰς δραχμὰς λογαριασμοῦ Ἀνασυγκροτήσεως καὶ Γεωργικῆς Ἀποκαταστάσεως καὶ δι’ ἑτέρους σκοπούς, ὡς ἑκάστοτε ἤθελε συμφωνηθῆ μετὰ τῆς Κυβερνήσεως τῶν Η.Π.Α. Κατὰ τὴν ἐξέτασιν τῆς προτάσεως τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὰς ἐκ τοῦ ὡς ἄνω λογαριασμοῦ ἀναλήψεις, ἡ Κυβέρνησις τῶν Η.Π.Α. θὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψει της καὶ θὰ παρέχῃ προτεραιότητα εἰς τὰς ἀνάγκας συμπληρώσεως καὶ συνεχίσεως τῶν προγραμμάτων καὶ ἔργων βάσει τῆς συμφωνίας τῆς 20ῆς Ἰουνίου 1947 ἀναληφθέντων κλπ.», ἡ παράγραφος ἀποτελεῖται ἀπὸ εἰκοσιμίαν σειρὰς χωρὶς καμμίαν τελείαν. Θὰ παρακαλέσω, τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ μᾶς τὸ μεταφράσῃ εἰς τὴν Ἑλληνικήν. Ἐπίσης εἰς τὸ ἄρθρον 6 λέγει, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις τῇ ἐπιθυμίᾳ τῆς Κυβερνήσεως τῶν Η.Π.Α. θὰ ἀρχίσῃ διαπραγματεύσεις διὰ τὴν σύναψιν συμφώνου περιλαμβάνοντος διατάξεις περὶ ἀτελείας καὶ καταλλήλου διασφαλίσεως πρὸς τὸν σκοπὸν διευκολύνσεως εἰσαγωγῶν ἐν Ἑλλάδι ἐφοδίων δωρηθέντων κλπ. Διατὶ διὰ τὴν ἀτέλειαν τῶν δωρεῶν τούτων νὰ γράφεται συμφωνία, μάλιστα κατόπιν ἐπιθυμίας τῆς δωρητρίας, εἶναι ἀπορίας ἄξιον. Εἰς τὸ ἄρθρον 9 ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη ἀσυναρτησία. Ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι ἀναλαμβάνεται ἡ ὑποχρέωσις, ὅτι ἡ νέα ἀποστολὴ ἐνδέχεται νὰ ἀναλάβῃ καὶ τὰ ἔργα τῆς ΑΜΑΓΚ, ἔχει τὴν ἑξῆς φράσιν (ἀναγινώσκει): «Ἐν τῇ ἐκπληρώσει τῶν ἐκ τῆς συμφωνίας τῆς 20ῆς Ἰουνίου 1947 ἁρμοδιοτήτων καὶ εὐθυνῶν ἡ ὡς ἄνω εἰδικὴ ἀποστολὴ θὰ θεωρῆται ὡς ἡ ἀντίστοιχος καὶ ἰσοδύναμος τῆς.... ΑΜΑΓΚ ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐνεργείας διὰ τὴν παροχὴν μὴ στρατιωτικῆς βοηθείας ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς εἰρημένης συμφωνίας τῆς 20ῆς Ἰουνίου 1947, τὰς ἤδη ὑφισταμένας ναυτικὰς συμβάσεις καὶ συμφωνίας, συμβούλια καὶ νομοθετικὰς καὶ ἐκτελεστικὰς πράξεις (sic) τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, αἵτινες διενεργήθησαν κατόπιν τῆς εἰρημένης συμφωνίας τῆς 20ῆς Ἰουνίου 1947». Θὰ ἀναμείνωμεν, νὰ μᾶς εἴπῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν ἐξωτερικῶν τί θὰ εἰποῦν ὅλα αὐτά. Τὸ ἄρθρον 10 τῆς συμβάσεως τὸ ὁποῖον ἔχει ἐπίσης μίαν περίφημον διάταξιν, ὁμιλεῖ περὶ μέτρων, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ μία ἢ ἡ ἄλλη Κυβέρνησις, μετὰ τὴν 3 Ἀπριλίου 1948, καὶ γίνεται λόγος περὶ προσφυγῆς εἰς τὸ Διεθνὲς δικαστήριον ἐκ μέρους τῆς μιᾶς τῶν Κυβερνήσεων, διὰ λογαριασμὸν τῶν ὑπηκόων της. Θὰ ἤθελον νὰ μάθω, διὰ ποῖον λόγον, προβλέπεται ἡ διαιτησία αὐτή. Ποῖα εἶναι τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐννοεῖ ἡ σύμβασις, διότι ἀντιλαμβάνεσθε, ποία θὰ εἶναι ἡ τύχη τῆς ἀσθενοῦς Ἑλλάδος εἰς μίαν τοιαύτην δίκην. Καὶ ταῦτα μὲν ἀπὸ ἀπόψεως συμβάσεως. Ἀλλὰ ἔρχεται τὸ κυρωτικὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐπιθυμεῖ νὰ θίξῃ, ὅπως ὑπὸ τὴν συναίσθησιν ἑνὸς διαπραχθέντος ἐγκλήματος, ἔρχεται, λέγω, νὰ θίξῃ τὸ ζήτημα τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ τῶν ἑλληνικῶν κεφαλαίων ἐν τῷ ἐξωτερικῷ. Ἐνθυμῆσθε, κύριοι, ὅσοι μετείχετε τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ὅταν συνεζητεῖτο ἐκεῖνο τὸ ἀξιοθρήνητον νομοσχέδιον, ὅτι, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπαντῶν εἰς ἰδικήν μου ἐρώτησιν, ἐὰν παρόμοιον νομοθετικὸν μέτρον ἐλήφθη καὶ ἀπὸ τὰ ἄλλα Κράτη, ἐφόσον μᾶς ἐλέγετο ὅτι τοῦτο γίνεται κατ’ ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου τοῦ ἀμερικανικοῦ, μοῦ ἀπήντησε κατηγορηματικῶς «μάλιστα». Εἶμαι ὑποχρεωμένος, ἐπὶ τῇ βάσει νεωτέρων στοιχείων, νὰ διαψεύσω κατηγορηματικῶς τὴν καταφατικὴν αὐτὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Καὶ νομίζω, ὅτι ἡ βασικὴ Ἀντιπροσωπεία, θὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν λόγον διὰ τὴν ψευδῆ ταύτην δήλωσιν, ἡ ὁποία παρέσυρε τὴν πλειοψηφίαν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως εἰς τὸ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον τοιαύτας τραγικὰς ἔσχε συνεπείας διὰ τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας. Κύριοι, τότε ἡμεῖς, ὁμιλοῦντες ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐκφράζοντες τὴν ἀπορίαν μας, πῶς ἦτο δυνατὸν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ νὰ εἰσάγεται ἐν ὄψει τοῦ ἀμερικανικοῦ νόμου καὶ νὰ ζητῆται νὰ τὸ ψηφίσωμεν ἐντὸς τῆς ἑσπέρας ἐκείνης καὶ νὰ ζητῆται τοῦτο ἀπὸ τοὺς ἀμερικανούς, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν ὅτι ἕνα νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συζητεῖται ἐνώπιον τοῦ Ἀμερικανικοῦ Κογκρέσου, συζητεῖται ἐπὶ μῆνας, καὶ οὐδεὶς ποτὲ διανοεῖται νὰ ἀξιώσῃ «ὅτι «τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θὰ τὸ ψηφίσετε ἀπόψε», ἐλάβομεν τὴν ἀπάντησιν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ψηφισθῇ κατὰ τὴν ἑπομένην ἐκείνην, διότι, ἄλλως θὰ σταματήσῃ ἡ ἀμερικανικὴ βοήθεια διὰ τὴν Ἑλλάδα, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν θὰ περιελαμβάνετο εἰς τὸ σχέδιον Μάρσαλ. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἀπειλή, ἡ ὁποία ἐξετοξεύθη ἐναντίον ἡμῶν. Ἡμεῖς ὅμως τότε, νομίζω οἱ μόνοι, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, εἴπομεν τότε, ἀναμετροῦντες καὶ τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατά, ἀναμετροῦντες δηλαδή, καὶ τὴν ἀπειλὴν ἡ ὁποία διετυποῦτο, ἀλλὰ καὶ τὰς θετικὰς ζημίας, τὰς ὁποίας ἐπρόκειτο νὰ ὑποστῇ ἡ ἑλληνικὴ οἰκονομία καὶ πρὸ παντὸς οἱ Ἕλληνες τοῦ Ἐξωτερικοῦ καὶ διατυποῦντες καὶ τὴν ὑπόνοιαν μήπως τυχόν, ὡς πρὸς ὡρισμένα κεφάλαια, ἰδίως τὰ ναυτιλιακά, ὁ ὅρος αὐτὸς δὲν ἀπετέλει ἴσως καὶ ἀνταγωνισμὸν ἐναντίον τῆς ἐμπορικῆς μας ναυτιλίας, κατελήγομεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι πρὸ ὅλων αὐτῶν τῶν ἐπιχειρημάτων τῶν ὑπὲρ καὶ τῶν κατὰ, ἡμεῖς εἰσηγούμεθα τὴν ἀπόρριψιν τοῦ νομοσχεδίου. Καὶ ἐζητήσαμεν τοῦτο, οὐχὶ ἐκ λόγων ἀντιπολιτεύσεως, διότι, ὅπως πολλάκις ἀνέφερα ἐνώπιον ὑμῶν, ὅταν ἐκφράζωμεν γνώμας ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἐκφράζομεν ἐκείνας τὰς γνώμας τὰς ὁποίας ἡμεῖς οἱ ἴδιοι θὰ προσηρμόζαμεν, ἐὰν εἴμεθα Κυβέρνησις. Ὅσα λοιπὸν ὑπεστηρίξαμεν, τὰ ὑπεστηρίξαμεν ὑπὸ τὴν ἑξῆς ἔννοιαν. Ὅτι ἐθεωροῦμεν ἀδύνατον, ἐὰν ἐξετίθετο ἀπ’ εὐθείας πρὸς τὴν Ἀμερικανικὴν Κυβέρνησιν ὡς ἰδιάζουσα θέσις τῆς Ἑλλάδος ἐν τῇ διεθνεῖ οἰκονομίᾳ καὶ ἡ σήμανσις τοῦ ἑλληνικοῦ κεφαλαίου ἐν τῷ ἐξωτερικῷ, ἐθεωροῦμεν ἀδύνατον ὅτι, ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις, ἔχουσα τὴν πρόθεσιν νὰ βοηθήσῃ τὴν Ἑλλάδα, θὰ ἤθελε νὰ μᾶς στερήσῃ τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας μόνον καὶ μόνον, διότι θὰ ἠρνούμεθα νὰ ψηφίσωμεν τοιοῦτον καταστρεπτικὸν δι’ ἡμᾶς νόμον. Καὶ τοῦτο, κύριοι, προκύπτει καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ Ἀμερικανικοῦ νόμου, τοῦ ὁποίου τὸ κείμενον τὸ βλέπετε ἐπαναλαμβανόμενον ἐν τῇ ὑπὸ κύρωσιν συμφωνίᾳ. Καὶ ἐξ αὐτοῦ πλέον βλέπετε τί ἔκτασιν εἶχε τὸ ἔγκλημα τὸ ὁποῖον διεπράχθη. Διότι ὁ Ἀμερικανικὸς νόμος εἰς τὸ ἄρθρον ἀκριβῶς ἐκεῖνο, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐβασίσθη ἡ ἀξίωσις διὰ νὰ ψηφίσωμεν τὸν νόμον αὐτὸν τὸν βλαπτικὸν τῶν Ἑλληνικῶν περιουσιῶν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ, εἰς τὸ τμῆμα 115 ἐδάφ. βʹ παράγρ. 4 λέγει, ὅτι πρέπει τὰ Κράτη, τὰ ὁποῖα θὰ ἀπολαύσουν τῆς βοηθείας ἐφόσον τοῦτο εἶναι ἐφαρμόσιμον, ὅπου τοῦτο εἶναι δυνατόν, νὰ λάβουν κατάλληλα μέτρα. Δηλαδή, βλέπετε, ὅτι ἀφήνει κάποιαν ἐλευθερίαν, κάποιαν ἄνεσιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ φράσις αὐτὴ ὅπου τοῦτο εἶναι δυνατὸν νὰ λάβῃ μέτρα, (ἀναγινώσκει): «Διὰ τὴν ἐξεύρεσιν, προσδιορισμὸν καὶ κατάλληλον χρησιμοποίησιν, πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς πραγματοποιήσεως τοῦ κοινοῦ προγράμματος Εὐρωπαϊκῆς ἀνορθώσεως, τῶν περιουσιακῶν στοιχείων καὶ τῶν ἐφοδίων τῶν προερχομένων ἐκ τῶν στοιχείων τούτων ἅτινα ἀνήκουσι εἰς Ἕλληνας ὑπηκόους καὶ εὑρίσκονται ἐντὸς τῶν Η.Π.Α. καὶ τῶν ἐδαφῶν καὶ κτήσεών των». Αὐτὸς εἶναι ὁ Ἀμερικανικὸς νόμος. Αὐτά, δηλαδὴ τὰ λέγει καὶ ἡ σύμβασις, τὴν ὁποίαν ἐπικυροῦμεν καὶ ἡ ὁποία ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ εἶναι μία ἐπανάληψις τῶν διατάξεων τοῦ Ἀμερικανικοῦ νόμου, περιεχομένη εἰς τὸ ἄρθρον 2 παράγραφος 1 ἐδ. III τῆς ἐν λόγῳ συμβάσεως, μάλιστα ὁ Ἀμερικανικὸς νόμος εἶναι ἀκόμη σαφέστερος διότι εἰς δύο θέσεις ἀφήνει ἐλαστικότητα, λέγει, (ἀναγινώσκει): «and shall, where app licable, make appropriati provision, among others» καὶ κατωτέρω ὑπ’ ἀριθ. 4, προκειμένου εἰδικῶς περὶ τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ «to the extent practicable», λοιπὸν «ὅπου τοῦτο εἶναι ἐφαρμόσιμον» καὶ «εἰς τὴν ἔκτασιν πραγματοποιήσιμον». Βλέπετε, δηλαδή, ὅτι περίπου ἀντιγράφεται ὁ ὅρος τοῦ Ἀμερικανικοῦ νόμου ἐν τῇ συμβάσει τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ κυρώσητε. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι, καθ’ ἃς ἀνεγνώσαμεν εἰς τὰς ἐφημερίδας πληροφορίας, ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις, εὑρεθεῖσα πρὸ τῆς αὐτῆς συμφωνίας καὶ τοῦ αὐτοῦ Ἀμερικανικοῦ νόμου, ἐφήρμοσε τὴν διάταξιν αὐτὴν κατ’ ἄλλον τρόπον. Τὴν ἐφήρμοσε δηλαδή, ὅσον ἀφορᾷ μόνον τοὺς Ἰταλοὺς ὑπηκόους τοὺς κατοικοῦντας ἐν Ἰταλίᾳ, οὐχὶ ὅμως καὶ διὰ τοὺς Ἰταλοὺς ὑπηκόους τοὺς μὴ κατοικοῦντας ἐν Ἰταλίᾳ. Ἐνῷ λοιπόν, μίαν ἄλλην Κυβέρνησιν ἡττηθέντος Κράτους ἐδέχθησαν νὰ μὴ τὴν ἀποκλείσουν ἀπὸ τὸ σχέδιον Μάρσαλ, ἄνευ τῆς ἐκδόσεως τοιούτου νόμου, ἀπὸ ἡμᾶς τοὺς νικητάς, ἐπὶ τῇ ἀπειλῇ ὅτι θὰ ἐξηρούμεθα τοῦ σχεδίου Μάρσαλ, ἠξιώθη νὰ ψηφίσωμεν τὸν νόμον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐπεβάλλομεν τὸν ἐπαναπατρισμὸν τῶν Ἑλληνικῶν κεφαλαίων, ὄχι μόνον τῶν ἀνηκόντων εἰς Ἕλληνας κατοικοῦντας ἐν Ἑλλάδι ἀλλὰ καὶ εἰς Ἕλληνας κατοικοῦντας ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ καὶ ὄχι μόνον τῶν κεφαλαίων τῶν εὑρισκομένων εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, ὅπως ρητῶς λέγει ὁ Ἀμερικανικὸς νόμος, ἀλλὰ καὶ ὁπουδήποτε γῆς εὑρισκομένων. Καὶ τὴν τραγωδίαν τὴν ἐζήσατε, κύριοι. Γνωρίζετε ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν εἰς τὴν Αἴγυπτον ὅπου ἐκινδύνευσαν νὰ πτωχεύσουν αἱ Ἑλληνικαὶ Τράπεζαι, ἀπὸ ὅπου ἀπεσύρθησαν αἱ καταθέσεις τῶν Ἑλλήνων διότι ἀπὸ τὸν νόμον αὐτὸν τὸν ὁποῖον ἄλλοι συνέταξαν καὶ σεῖς ἐψηφίσατε, μόνον αἱ ἐπιχειρήσεις ἐκεῖναι...

§15Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. (Διακόπτων). Τὸ νομοθέτημα αὐτὸ κατεψηφίσαμεν μόνον τρεῖς καὶ οὐδεὶς ἄλλος τὸ κατεψήφισε.

§16Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Μονοπωλεῖτε τὰς ἀντιρρήσεις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν εἶναι ὀρθόν.

§17Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν μονοπωλῶ τὰς ἀντιρρήσεις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ἐγὼ λέγω τοῦτο: Ὅτι ἡμεῖς εἴπομεν τότε, συζητοῦντες ἐπὶ τῶν ὑπὲρ καὶ τῶν κατὰ, εἴπομεν ὅτι, παρὰ τοὺς κινδύνους τοὺς ὁποίους ἐπικαλεῖται ἡ Κυβέρνησις, διότι δὲν ἐπιστεύομεν εἰς τοὺς κινδύνους αὐτούς, θὰ τὸ καταψηφίσωμεν. Κύριοι, ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὸ ζήτημα εἶναι τοῦτο, ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ τοῦ νόμου ἔγιναν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα γνωρίζετε ἐν Αἰγύπτῳ καὶ ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλὰ καὶ ὁ Τουρισμὸς τοῦ Αἰγυπτιώτου Ἑλληνισμοῦ ἀνεκόπη διότι οὐδεὶς τολμᾶ νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα μὲ τὸν κίνδυνον νὰ ὑποστῇ τὰς συνεπείας τοῦ νόμου αὐτοῦ. Καὶ ἐκινδύνευον τὰ ἐν Αἰγύπτῳ Ὑποκαταστήματα Ἑλληνικῶν Τραπεζῶν, διότι ἡ Κυβέρνησις τῆς διατάξεως αὐτῆς, ἐνέκειτο εἰς τοῦτο, ὅτι μόνον ἐκεῖναι αἱ ἀνώνυμοι ἑταιρεῖαι αἱ ὁποῖαι ἔχουν τὴν ἕδραν των εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπεῖχον ποινικὴν εὐθύνην, διότι φυσικὰ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τιμωρήσητε τὰς Ἀμερικανικὰς Τραπέζας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔκαμαν δηλώσεις τῶν καταθέσεών των εἰς τὰ ὑποκαταστήματα τῆς ἀλλοδαπῆς, ἀλλὰ μόνον τὰς Τραπέζας τὰς Ἑλληνικάς, ἐναντίον τῶν ὁποίων ὑπῆρχεν ἡ δαμόκλειος σπάθη τῆς δηλώσεως. Καὶ τοῦτο διότι ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις ἐδήλου ρητῶς, ὅτι οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν ἀνελάμβανε νὰ μᾶς παράσχῃ οἰανδήποτε βοήθειαν διὰ νὰ ἀνακαλύψωμεν τὰς καταθέσεις ἐν τῇ χώρᾳ της. Δηλαδή, μᾶς ἔλεγον: «Κυττᾶξτε σεῖς μὲ τὰ δικά σας καταπιεστικὰ μέτρα ὅ,τι ἠμπορέσητε νὰ πάρετε ἐκ τῶν καταθέσεων ἢ τῶν περιουσιῶν τῶν Ἑλλήνων τοῦ Ἐξωτερικοῦ. Ἀπὸ μίαν βοήθειαν δὲν ἠμπορεῖτε νὰ περιμένητε». Διότι, ὅπως ἀνέπτυξα τὴν ἡμέραν ἐκείνην εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, ὁ Ἀμερικανὸς ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διὰ μιᾶς ἐπιστολῆς, τὴν ὁποίαν εἶχε τότε δημοσιεύσει εἰς τὴν Ἀμερικήν, ἐδήλου, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὰς Ἀμερικανικὰς Τραπέζας τὴν ὑποχρέωσιν νὰ προδώσουν τὸ τραπεζιτικὸν μυστικόν, διότι μία τοιαύτη ὑποχρέωσις θὰ ἐσήμαινε τὸν τερματισμὸν τοῦ ρόλου τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν ὡς διεθνοῦς τραπεζίτου. Διότι ἀπὸ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀποκαλύπτεται τὸ τραπεζιτικὸν μυστικόν, ἀπὸ τῆς στιγμῆς αὐτῆς δὲν καταθέτει κανεὶς καὶ φυσικὸν εἶναι νὰ πηγαίνῃ εἰς Τραπέζας ἄλλων χωρῶν διὰ νὰ ἀποφύγουν αὐτὴν τὴν προδοσίαν. Διότι, ὅ,τι θὰ ἐγίνετο διὰ τὴν Ἑλλάδα σήμερον, θὰ ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ δι’ οἱανδήποτε ἄλλην χώραν τοῦ κόσμου καὶ ἑπομένως ὁ ρόλος τοῦ διεθνοῦς τραπεζίτου κατεδικάζετο εἰς θάνατον ὁριστικὸν καὶ τελεσίδικον. Λοιπόν, αὐτά, κύριοι, ἔγιναν τότε. Καὶ ἔγινεν αὐτὸς ὁ περιώνυμος νόμος. Καὶ μετὰ τὸν νόμον αὐτὸν ἐξερράγη ἡ κρίσις, τὴν ὁποίαν ἀντελήφθητε. Καὶ ἐκ τῶν ἐφημερίδων πληροφοροῦμαι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἑτοίμη νὰ ἀνακαλέσῃ τὸν νόμον, τὸν θεωρεῖ ἀτονίσαντα, διότι, εἶπεν, εἶναι ἀδύνατον νὰ τὸν ἐφαρμόσῃ. Καὶ ἐνῷ αὐτὰ ἐλέγοντο ἀνεπισήμως ἰδοὺ τί λέγει τὸ ἄρθρον 2 τοῦ κυρωτικοῦ νομοσχεδίου (ἀναγινώσκει): «Αἱ διατάξεις τῆς παραγράφου 1 (α) (ΙΙΙ) τοῦ ἄρθρου ΙΙ τῆς αὐτῆς συμφωνίας (δηλ. αἱ περὶ ἐπαναπατρισμοῦ τῶν κεφαλαίων) θέλουσιν ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ ἐπεκταθῆ δι’ εἰδικοῦ νόμου καὶ ἐπὶ περιουσιακῶν στοιχείων καὶ ἐφοδίων προερχομένων ἐκ τῶν στοιχείων τούτων, εὑρισκομένων εἰς πάσας τὰς λοιπὰς χώρας ὡς καὶ εἰς τὰς Η.Π.Α., τὰ ἐδάφη καὶ κτήσεις αὐτῆς καὶ ἀνηκόντων εἰς Ἕλληνας ὑπηκόους μὴ μονίμως διαμένοντας εἰς τὰς χώρας ταύτας».

§18Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Εἴπατε ὅτι καὶ εἰς τὰς ἄλλας χώρας ὑπῆρχον νόμοι ἀνάλογοι ὑπῆρχον δὲ πρὸ τοῦ σχεδίου Μάρσαλ. Σήμερον καὶ ἡμεῖς συμβαλλόμενοι μετὰ τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως, ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ προβῶμεν εἰς αὐτὴν τὴν δήλωσιν, σύμφωνα μὲ τὴν συνθήκην τὴν ὁποίαν ὑπογράφομεν. Πέραν τούτου, ἐφ’ ὅσον ὅλαι αἱ ἄλλαι χῶραι ἔχουν συμβληθῆ δι’ ἄλλων νόμων προγενεστέρων, ἐξησφαλίσαμεν τὸ δυνητικὸν δικαίωμα τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους νὰ ἐπεκτείνῃ τὸ μέτρον καὶ εἰς τὰς ἄλλας χώρας ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι ἐὰν ἐπεκταθῇ ἐντὸς τοῦ μέτρου τοῦ δυνατοῦ, νὰ ἐπεκταθῇ μόνον ἐκεῖ ὅπου δὲν θὰ περιλαμβάνῃ τοὺς ὑπηκόους τοὺς ἐγκατεστημένους εἰς τὰς ἄλλας χώρας. Εἶναι μία πλήρης ἐξίσωσις. Δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ὅτι ὑπεγράφη καὶ ἀπὸ ὅλας τὰς ἄλλας χώρας, προστιθεμένων δύο διατάξεων, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τὰς σχέσεις μας πρὸς τὴν ΑΜΑΓΚ τὰς προηγουμένας μὲ τὴν συνέχειαν τῆς ἐπιστολῆς, τὴν ὁποίαν θὰ καταθέσωμεν σχετικῶς μὲ τὴν ἐξασφάλισιν ἢ τροποποίησιν τῶν διατάξεων ὑπὲρ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Δὲν βλέπω κατὰ ποῖον σημεῖον διαφέρει ἡ ὑπὸ κύρωσιν συμφωνία ἀπὸ τὰς συμφωνίας τὰς ὁποίας ὑπέγραψαν τὰ ἄλλα Κράτη. Ἄλλο τὸ τὶ ἔγινε εἰς τὸ παρελθόν. Τὸ παρελθὸν εἶχεν ἄλλας δικαιολογητικὰς προϋποθέσεις.

§19Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Διατί τὸ ἐπεξετείνατε καὶ εἰς τὰς ἄλλας χώρας;

§20Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Διότι ὅλαι αἱ Χῶραι ἔχουν ἤδη παρομοίους νόμους. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ δευτέρα, οὐσιώδης περίπτωσις, ὅτι ἔχουν καὶ οἱ Ἀμερικανοὶ μίαν Βουλήν, εἰς τὴν ὁποίαν θέλουν νὰ ἐμφανίσουν τὰς ἀποφάσεις τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς ὡς μὴ ἀφορώσας μόνον τὴν Ἀμερικήν. Ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν αὐτὴν διὰ τὰς ἄλλας χώρας, ἀναλαμβάνει διὰ τῆς περιπτώσεως αὐτῆς νὰ τὸ κάμῃ καὶ διὰ τὰς ἄλλας χώρας πότε; Ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον δύναται ἡ Ἑλλάς, καὶ πῶς; Μόνον διὰ περιουσίας ὑπηκόων μὴ ἐγκατεστημένων μονίμως εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§21Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως παραμένει ἀκεραία. Διότι ἡ δήλωσις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν οὐδαμῶς ἐπηρεάζει αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπον. Ἡ σύμβασις, ἡ ὁποία κυροῦται καὶ ἡ ὁποία κατὰ τὸ σημεῖον αὐτὸ ἀποτελεῖ κοινὴν σύμβασιν τῶν 16 Κρατῶν, ὁμιλεῖ περὶ περιουσιῶν κειμένων ἐν ταῖς Ἡνωμέναις Πολιτείαις. Ἐρωτῶ, λοιπόν, ποία ἦτο ἡ ἀνάγκη διὰ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ κυρωτικοῦ νομοσχεδίου νὰ ἐπεκταθῇ εἰδικῶς διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἢ ἂν θέλετε νὰ δοθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ δυνατότης νὰ ἐπεκτείνῃ τὰς διατάξεις αὐτὰς καὶ ἐπὶ τῶν περιουσιῶν τῶν κειμένων ἐν ἄλλαις χώραις;

§22Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Σᾶς ἀπήντησα.

§23Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν μοῦ ἀπηντήσατε.

§24Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Διὰ τῆς νέας συμβάσεως ἐπέρχεται μία ἐξίσωσις μὲ τὰ 16 Κράτη. Τὰ ἄλλα Κράτη τὰ 11–12 ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἐζητήσαμεν πληροφορίας ἔχουν αὐτοὺς τοὺς νόμους καὶ πρὸ ἀκόμη τοῦ σχεδίου Μάρσαλ. Ἑπομένως, ἡμεῖς ἐξισούμεθα πρὸς τὰ ἄλλα Κράτη καὶ ἐξισούμεθα ὑπὸ προϋποθέσεις ἐντελῶς κατοχυρωτικὰς τῆς Ἑλληνικῆς νομοθεσίας.

§25Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὁ Ἀμερικανικὸς νόμος σᾶς ὑπεχρέωνε νὰ φορολογήσητε τὸν ἀπόδημον Ἑλληνισμὸν ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῆς Ἀμερικῆς.

§26Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Μὴ ὁμιλῆτε περὶ φορολογίας, διότι οὐδεὶς νόμος Ἀμερικανικὸς ὑποχρεώνει εἰς φορολογίαν.

§27Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Διατὶ τὸν ἐπεκτείνετε καὶ εἰς τὸν ἄλλον ἀπόδημον Ἑλληνισμόν; Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐρώτημα.

§28Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει δίκαιον. Δὲν πρόκειται περὶ φορολογίας τινός. Πρόκειται ἁπλῶς περὶ ἐπαναπατρισμοῦ τῶν κεφαλαίων. Ἡ φορολογία ἦτο μία ἔμπνευσις Ἑλληνοαμερικανικὴ ἐν Ἀθήναις.

§29Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Προκειμένου νὰ συζητήσωμεν τὴν σημερινὴν σύμβασιν, νὰ μὴ ἀνατρέξωμεν εἰς τὸ παρελθόν, διότι ἡ σημερινὴ σύμβασις δημιουργεῖ μίαν νέαν κατάστασιν ἀπὸ τοῦδε καὶ ἐφεξῆς. Ἐὰν εἰς τὸ παρελθὸν ἐγένοντο ὡρισμένα σημεῖα τὰ ὁποῖα ἦσαν διαβλητά, ἐπεχειρήσαμεν ἐν τῷ μεταξὺ νὰ τὰ τροποποιήσωμεν. Ἑπομένως σήμερον νὰ συζητηθῇ τὸ θέμα ὅπως ἐμφανίζεται διὰ τῆς συμβάσεως αὐτῆς, διὰ τοῦ κυρωτικοῦ νόμου καὶ διὰ τοῦ ἑπομένου, ὁ ὁποῖος θὰ ἀκολουθήσῃ καὶ ὁ ὁποῖος θὰ καθορίσῃ τὰ τῶν δηλώσεων τῶν περιουσιῶν εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§30Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. ... (Δὲν ἠκούσθη).

§31Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Αὐτὸ εἶναι τὸ διμερὲς σύμφωνον περὶ τοῦ ὁποίου ἔκαμα ἀγῶνα πρὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ προηγουμένου νόμου. Ἡ Κυβέρνησις προκειμένου νὰ ψηφίσῃ τὸν προηγούμενον νόμον κατὰ τὰς διαπραγματεύσεις, τὰς ὁποίας διεξήγαγε, ἐζήτησε, πολὺ πρὶν εἰσαχθῇ τὸ νομοσχέδιον, πρῶτον τὴν σύνταξιν τοῦ διμεροῦς συμφώνου καὶ μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου.

§32Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Εἶναι πράγματι ἀκριβές, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπεπειράθη νὰ σωθῇ ἀπὸ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου ὁ ὁποῖος τῆς ἐπεβάλετο ἐκεῖθεν διὰ μιᾶς ἐκκλήσεως ἀποσταλείσης εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας τῆς Ἀμερικῆς καὶ διὰ τῆς ὁποίας ἐζητεῖτο νὰ προηγηθῇ ἡ συνομολόγησις τῆς διμεροῦς συμφωνίας καὶ ἔπειτα νὰ ἀκολουθήσῃ ὁ νόμος κατ’ ἐφαρμογὴν τῆς συμφωνίας αὐτῆς. Πάντως ἓν εἶναι γεγονός, ὅτι τότε ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀνειλικρινοῦς πληροφορίας, τῆς δοθείσης εἰς τὴν Κυβέρνησιν διότι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εἶχε κάποιο τηλεγράφημα, προερχόμενον, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἀπὸ τὴν ἐν Οὐασιγκτῶνι Ἑλληνικὴν Πρεσβείαν, διὰ τοῦ ὁποίου ἐδίδετο....

§33Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπ. Κυβερν.). Ὄχι τηλεγράφημα, ὁλόκληρος ἐπιστολὴ διεβιβάζετο. Δὲν ἦτο ἁπλοῦν τηλεγράφημα τοῦ πρεσβευτοῦ. Ἐμφανίζεται μία τάσις, νὰ θίγωμεν ὡρισμένους ἀντιπροσώπους μας ἔξω, ἐνῷ εἶναι πανθομολογούμενον ὅτι, ὅλοι οἱ ἀντιπρόσωποί μας ἔξω, εὑρίσκονται παρὰ τὸ πλευρὸν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐργάζονται κατὰ τρόπον ἀπολύτως ἀποδοτικὸν καὶ Ἐθνικόν.

§34Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐὰν ἀφήνατε νὰ ὁμιλήσω, κύριε ὑπουργέ, ἄνευ διακοπῶν, θὰ ἐπληροφορεῖσθε καὶ σεῖς, ὅ,τι γνωρίζει ἤδη ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὁ ὁποῖος παρίστατο τότε κατὰ τὰς συζητήσεις, ὅτι ἡ ἰδική μας κριτικὴ ὑπῆρξεν ἀπολύτως καλόπιστος καὶ ἀνεγνώρισε καὶ ἐκείνας τὰς προσπαθείας, τὰς ὁποίας ἐκάματε καὶ ἐκάμαμεν μνείαν τῶν προσπαθειῶν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως ἠλέγξαμεν σᾶς, διότι σεῖς ὡς ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, εὑρεθεὶς πρὸ αὐτῆς τῆς καταστάσεως τῆς ἀπομονώσεως ἔναντι τῶν ἄλλων μετεχόντων τῆς βοηθείας Κρατῶν, δὲν ἠθελήσατε νὰ ἀποτελέσητε μίαν κοινὴν μετ’ αὐτῶν ὁμάδα. Καὶ εἴχατε τότε τὴν ἀτυχῆ ἔμπνευσιν νὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι δὲν ἐπρόκειτο νὰ κάμετε πόλεμον ἐναντίον τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἱστορικόν. Ἀλλ’ ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω τοῦτο, ὅτι εἶναι λάθος τὸ λεγόμενον ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἴσως μὴ ἐπαρκὴς γνῶσις τῶν πραγμάτων, τὸ νὰ λέγῃ, «αὐτὸ ἀποτελεῖ παρελθοντολογίαν» καὶ ὅτι, ἐδῶ τέμνομεν νέας καταστάσεις. Ἐὰν εὑρισκώμεθα πρὸ νέας καταστάσεως, ἡ λύσις θὰ ἦτο νὰ κυρώσωμεν τὴν σύμβασιν αὐτήν, καὶ νὰ ἀκυρώσωμεν τὸν νόμον, περὶ ἐπαναπατρισμοῦ τῶν κεφαλαίων τοῦ ἐξωτερικοῦ ἀπὸ τῆς στιγμῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπωφελούμεθα τῆς νέας συμβάσεως καὶ μπαίνομεν εἰς τὸν κορβανᾶν τῶν 16 Κρατῶν. Τὸ καλλίτερον εἶναι νὰ κυρώσωμεν τὴν σύμβασιν κατὰ τὸ σημεῖον τοῦτο, καὶ νὰ ἀκυρώσωμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐκάμαμεν καθ’ ὑπέρβασιν.

§35Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Διατὶ δὲν παραδέχεσθε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι φυσικὴ συνέπεια, νὰ ἐξομοιωθῶμεν πρὸς τὰ ἄλλα Κράτη.

§36Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, δέχομαι εὐχαρίστως τὰς διακοπάς σας, ἀλλὰ τοὐλάχιστον εἰς τὴν τελείαν καὶ ὄχι εἰς τὸ κόμμα. Ἐὰν μὲ διακόπτετε ἔτσι δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχίσωμεν. Λοιπὸν λέγω, ὅτι ἡ συνέπεια τοῦ νὰ τεθῶμεν ἡμεῖς εἰς κοινὴν μοῖραν μετὰ τῶν ἄλλων Κρατῶν, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς συμβάσεως συνεργασίας, θὰ ἦτο, νὰ κυρώσωμεν τὴν σύμβασιν καὶ νὰ ἀκυρώσωμεν τὸν νόμον, περὶ ἐξωτερικῶν περιουσιῶν. Ἀλλὰ, τί κάμνετε σεῖς διὰ τοῦ κυρωτικοῦ νομοσχεδίου; Ἁπλούστατα ἐπεκτείνετε τὴν ὑποχρέωσιν τὴν συμβατικήν, τὴν ὁποίαν ἔχουν τὰ ἄλλα Κράτη, καὶ εἰς μίαν περίπτωσιν, διὰ τὴν ὁποίαν, δὲν ὑπάρχει συμβατικὴ ὑποχρέωσις τῶν ἄλλων Κρατῶν. Ἐπειδὴ δέ, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀνέπτυξε κατὰ τρόπον ἀσαφῆ ὅτι, ὑπάρχουν νόμοι καὶ εἰς ἄλλα Κράτη, λέγω, ὅτι αὐτὸ εἶναι μία ἐσωτερικὴ ὑπόθεσις, μιᾶς ἢ δύο ἀλλοδαπῶν χωρῶν, αἱ ὁποῖαι κάμουν μίαν ἐσωτερικὴν νομοθεσίαν, καθ’ ὃν τρόπον τὴν κάμουν. Δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν ἔκτασιν τῶν συμβατικῶν ὑποχρεώσεων ἡμῶν καὶ ἑπομένως ἡμεῖς οὔτε λόγον ἔχομεν νὰ ἀναλάβωμεν τὰς ὑποχρεώσεις αὐτάς, οὔτε λόγον ἔχομεν νὰ μιμηθῶμεν χώρας ἄλλας. Καμμία σύμβασις δὲν μᾶς πιέζει νὰ ἐφαρμόσωμεν ξένους νόμους. Ἑπομένως, κύριοι, δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους ἐπιθυμῶ νὰ ἀκούσω ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν τὰς ἐξηγήσεις αὐτοῦ, ἐπὶ τῶν σημείων, τὰ ὁποῖα ἔθιξα. Συνοψίζω: Πρῶτον, ὀφείλει νὰ μᾶς εἴπῃ ὑπευθύνως κατὰ τρόπον σαφῆ, ὥστε νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικά, διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν συζητήσεις καὶ διαφωνίας, ποῖαι ἐκ τῶν διατάξεων τῆς συμβάσεως ἀποτελοῦν γενικοὺς ὅρους ὑπογραφέντας ὑπὸ πάντων τῶν Κρατῶν, καὶ ποῖαι ἐκ τῶν διατάξεων αὐτῶν παρεκκλίνουν τῆς κοινῆς συμβάσεως καὶ ἀποτελοῦν εἰδικοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως, μεμονωμένως ἐπιβαλλομένους εἰς τὴν χώραν μας. Ὁπωσδήποτε, ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Ἑλληνικὴ Βουλή, σεβομένη τὸν ἑαυτόν της σήμερον, ὅπου δὲν ὑπάρχει κανεὶς ἄλλος λόγος, ὅπου δὲν εἶναι δυνατὸν οὐδὲν ἄλλο ἐπιχείρημα νὰ προβληθῇ, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ σεβομένη τὸν ἑαυτόν της, νὰ μὴ δεχθῇ νὰ κυρώσῃ ὅρους περιλαμβάνοντας νέας ὑποχρεώσεις διὰ τὴν Ἑλλάδα, οἱ ὁποῖοι νὰ μὴ περιλαμβάνωνται εἰς τὴν γενικὴν συμφωνίαν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὰς 16 χώρας. Θὰ ἔλεγον δηλαδή, ὅτι, κυρώνοντες τὴν σύμβασιν, διὰ νὰ εἴπωμεν ὅτι ἡ κύρωσις αὐτή, δὲν περιλαμβάνει ἐκείνας τὰς ρήτρας, τῆς κυρουμένης συμβάσεως, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλουν εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑποχρεώσεις μὴ περιεχομένας εἰς τὴν σύμβασιν τῶν 16 Κρατῶν. Αὐτὸ θὰ εἶναι τὸ ἐλάχιστον, τὸ ὁποῖον θὰ εἴχομεν νὰ κάμωμεν. Τὸ δεύτερον σημεῖον εἶναι, νὰ μᾶς δώσῃ ἐξηγήσεις ἐπὶ τῶν διαφόρων ἀκαταλήπτων ὅρων τοὺς ὁποίους πρὸ ὀλίγου ἐπεσήμανα, καὶ τρίτον εἰ δυνατὸν νὰ συστήσῃ ὅπως πρὸ ὀλίγου μὲ ἐξουσιοδότησαν οἱ συνάδελφοί μου τῆς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ἐπιτροπῆς, ὅπως ἀφ’ ἑνὸς μὲν αἱ διάφοροι συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι προσάγονται εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς κύρωσιν, προσάγονται ἐντὸς ἑνὸς εὐλόγου χρονικοῦ διαστήματος, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συζητοῦνται ὀρθῶς καὶ μετὰ ἀνέσεως, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὅπως αἱ διάφοροι συμβάσεις μεταιφράζωνται ἀπὸ ἀνθρώπους, γνωρίζοντας τοὐλάχιστον τὴν Ἑλληνικὴν γλῶσσαν καὶ γνωρίζοντας καὶ τὴν γλῶσσαν ἐκ τῆς ὁποίας πρόκειται νὰ μεταφρασθοῦν, διότι ἡ σύμβασις, τὴν ὁποίαν πρόκειται, κύριοι, σήμερον νὰ κυρώσωμεν θὰ ἀποτελῇ στῖγμα διὰ τὴν Ἑλληνικὴν γλῶσσαν καὶ διὰ τὴν Ἑλληνικὴν Βουλήν, κυροῦσαν τοιούτους νόμους. Καὶ τέλος θὰ ἔδει νὰ διαγράψωμεν τὸ ἄρθρον 2 καὶ εἰς τὴν θέσιν αὐτοῦ νὰ εἴπωμεν ὅτι, ὁ νόμος περὶ ἐπαναπατρισμοῦ κεφαλαίων καταργεῖται ὁλοσχερῶς καὶ παραμένει μόνον ἡ ἐν τῇ συμβάσει τῶν 16 Κρατῶν περιεχομένη γενικὴ ὑποχρέωσις. Αὐταὶ εἶναι, κύριοι, αἱ συνέπειαι τῆς ὀρθῆς ἀντιλήψεως περὶ τῆς ὁμαλῆς καὶ εὐδοκίμου συνεργασίας πάντων τῶν λαμβανόντων τὴν ξένην βοήθειαν Κρατῶν. Καί, ἐὰν τὰ ἄλλα Κράτη, τὰ ὁποῖα οὔτε τὰς ἰδικάς μας θυσίας ὑπέστησαν, οὔτε τὰς εἰς αἷμα, οὔτε τὰς εἰς χρῆμα, καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν νὰ διεξαγάγουν σήμερον ἕνα τοιοῦτον τεράστιον ἀγῶνα οἷον ἡμεῖς διεξάγομεν σήμερον, ἐναντίον τοῦ γενικοῦ τῆς ἀνθρωπότητος ἐχθροῦ, καὶ πρὸς σωτηρίαν καὶ ἡμῶν καὶ τῶν βοηθούντων ἡμᾶς, ἐὰν τοιαύτην σύμβασιν, ὑπογράφουν ἐκεῖνοι ἡμεῖς θὰ εἴχομεν τὸ δικαίωμα, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἔχωμεν εἰδικοὺς ὅρους, νὰ ἔχωμεν τοιούτους, οὐχὶ ἐναντίον μας, ἀλλ’ ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος. Μόνον τοιούτους εἰδικοὺς ὅρους, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνεχθῇ ἓν Ἔθνος ὑπερήφανον, ἓν Ἔθνος σεβόμενον ἑαυτό, διότι καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν θὰ εἴπωμεν καὶ πάλιν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγεται εἰς τὸν ὕμνον τῆς Ἐλευθερίας: «Ναί, ἀλλὰ τώρα ἀντιπαλεύει κάθε τέκνο μου μὲ ὁρμὴ ποὺ ἀκατάπαυστα γυρεύει ἢ τὴν νίκη, ἢ τὴ θανή». (Χειροκροτήματα).

§37Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Κύριοι, ἐφ’ ὅσον ἐνώπιον τοῦ Σώματος, θὰ ἔλθῃ νόμος τροποποιῶν προηγούμενον, ὁ ὁποῖος ἀφορᾷ ὡρισμένα σημεῖα, τῆς οἰκονομικῆς συμφωνίας τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως μὲ τὴν Κυβέρνησιν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν καί, ἐφ’ ὅσον ἀναγνωρίζεται ἡ ἀνάγκη τῆς κατεσπευσμένης ἐπιψηφίσεως τοῦ νόμου τοῦ κυροῦντος τὴν οἰκονομικὴν ταύτην συμφωνίαν, παραιτοῦμαι τοῦ λόγου.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Δ. Σφαέλλος.

§39Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Ὁ τρίτος Πρόεδρος τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν Θωμᾶς Τζέφερσον προφητεύων διὰ τὸν μελλοντικὸν ρόλον τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν Ἀμερικῆς εἰς τὸν κόσμον, ἔλεγεν: «......Καὶ ἂν τὰ νέφη τῆς βαρβαρότητος καὶ τοῦ δεσποτισμοῦ σκιάσουν τὴν ἐπιστήμην καὶ τὰς ἐλευθερίας τῆς Εὐρώπης, ἡ χώρα αὐτὴ θὰ παραμείνῃ διὰ νὰ διατηρήσῃ καὶ νὰ ἀποδώσῃ τὸ φῶς καὶ τὰς ἐλευθερίας εἰς αὐτήν!......» Καὶ νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι εἰς πλήρωσιν τῆς προφητείας αὐτῆς καὶ εἰς τὸν πρῶτον Παγκόσμιον Πόλεμον καὶ εἰς τὸ δεύτερον τοιοῦτον, αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι ἔσπευσαν εἰς τὴν Εὐρώπην διὰ νὰ διασφαλίσουν τὰς ἐλευθερίας της καὶ νὰ κατοχυρώσουν τὴν ἀνεξαρτησίαν της. Καὶ σήμερον ὅπου ὑπάρχει εἰρήνη, καὶ πόλεμος δὲν ὑφίσταται προσέρχονται πάλιν αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι αὐθορμήτως, καὶ κατ’ ἔκκλησιν, διὰ νὰ διασφαλίσουν τὴν ἐλευθερίαν τῶν ἀτόμων καὶ τὴν ἐπιβίωσιν καὶ τὴν ἀνεξαρτησίαν τῶν λαῶν. Προσέρχονται μὲ τὸ Σχέδιον Μάρσαλ, τὸ ὁποῖον ἀπὸ ἕνα μέρος τοῦ κόσμου, ἀκριβῶς τὸ μέρος ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἰσχυρίζεται ὅτι ἀντιπροσωπεύει τὴν Λαϊκὴν Δημοκρατίαν βάλλεται, μὲ τὴν κατηγορίαν ὅτι ἀποτελεῖ ἰμπεριαλιστικὴν μέθοδον διὰ τὴν ἐπικράτησιν τῶν συμφερόντων τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος, ἀπὸ τὸν κόσμον τῆς ἐλευθέρας Δυτικῆς Δημοκρατικῆς ζωῆς θεωρεῖται ἐλπὶς καὶ Θεῖον δῶρον, μέσον διὰ τὴν ἐπιβίωσιν τὴν ἀνεξαρτησίαν καὶ τὴν δημοκρατικὴν ζωήν. Καὶ καλεῖται ἀπόψε ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων κατεπειγόντως ν’ ἀποφασίσῃ ἐπὶ τῆς σήμερον τὴν πρωΐαν ὑπογραφείσης κατά τινα ἐσπευσμένον τρόπον Ἑλληνοαμερικανικῆς συμβάσεως ἀφορώσης τὴν οἰκονομικὴν συνεργασίαν Ἑλλάδος μετὰ τῶν Η. Π. Ἀμερικῆς καὶ εἰδικῶς τὰς λεπτομερείας τῆς ἐφαρμογῆς τῶν ὅρων τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ ὡς πρὸς τὴν χώραν μας. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι εἰς τὸ κείμενον τῆς ὑπὸ συζήτησιν συμφωνίας, περιλαμβάνονται διατάξεις συσχετίζουσαι αὐτὴν μὲ τὰς Ἑλληνο–αμερικανικὰς συμφωνίας τῆς 20ῆς Ἰουνίου 1947 καὶ τῆς προηγηθείσης αὐτῆς διακοινώσεως ὡς ὑπεγράμμισαν τόσον ὁ ἄρτι κατελθὼν ἀπὸ τοῦ βήματος, καθὼς καὶ ἕτεροι συνάδελφοι. Καὶ εἶναι ἐπίσης βέβαιον ὅτι εἰς τὸ κείμενον τῆς συμβάσεως αὐτῆς ὑπάρχουν σημεῖα ἀσθενῆ εἰς κριτικὴν ὡς πρὸς τὴν προάσπισιν τῶν ἀγροτικοοικονομικῶν καὶ ναυτικῶν συμφερόντων τῆς Χώρας μας, τὰ ὁποῖα δὲν ἔπρεπε νὰ ὑπάρχουν. Ὑπάρχουν ὅμως καὶ ἄλλα σημεῖα εἰς τὰ ἄρθρα τῆς συμβάσεως τὰ ὁποῖα ἐπιτρέπουν νὰ ἐλπίζωμεν εἰς δυνατότητα θετικῆς βελτιώσεως ὅταν θὰ ὑπάρξῃ χρόνος, κατὰ τὰς συζητήσεις τῆς Κυβερνήσεώς μας μετὰ τῆς Ἀμερικανικῆς. Διότι ἄλλως τε καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐπιτελέσεως τῶν ἰδικῶν μας καθηκόντων, κ. βουλευταί, ὅπως τοὐλάχιστον συνέβη εἰς τὴν παροῦσαν περίπτωσιν ὁπότε σήμερον τὴν πρωΐαν ὑπεγράφη ἡ σύμβασις ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπουργὸν καὶ σήμερον τὴν ἑσπέραν συζητεῖται εἰς τὴν Βουλήν, εἰς τὸ διάστημα αὐτὸ τῶν ὀλίγων ὡρῶν αἱ ὁποῖαι παρῆλθον ἀπὸ τῆς ὑπογραφῆς μέχρι τῆς καταθέσεως καὶ τῆς ἀμέσου συζητήσεως εἶναι βέβαιον ὅτι διὰ τὸν πλέον κατηρτισμένον ἐξ ἡμῶν καὶ τὸν γνωρίζοντα τὰ θέματα ταῦτα, εἶναι ἀπείρως δυσχερὲς νὰ ἐπιφέρῃ ἐκείνας τὰς παρατηρήσεις καὶ νὰ ὑποβάλῃ τροποποιήσεις αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπεζητεῖτο νὰ ἐπενεχθοῦν εἰς τὴν σύμβασιν αὐτὴν ἂν ὑπῆρχε τὸ ἀπαιτούμενον ὅριον χρόνου. Τοῦτο δὲ ἀσχέτως τοῦ ἀναγνωριζομένου ὅτι συμφωνίαι ὡς ἡ ὑπὸ κύρωσιν τοῦ Σώματος καθὼς καὶ ἐκείνη τῆς 20ῆς Ἰουνίου 1947 εἶναι ἱστορικῆς σημασίας καὶ ὀφείλονται ὄχι βεβαίως μόνον εἰς τὴν εὐεργετικὴν Ἀμερικανικὴν πρωτοβουλίαν τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν αἴτησιν καὶ πρόσκλησιν πρὸς τὴν Ἀμερικανικὴν θέλησιν ἵνα ἐπιτελέσῃ μίαν ἀνειλημμένην ἠθικὴν ὑποχρέωσιν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ἠθικὴν ὑποχρέωσιν τὴν ὁποίαν αὗται εἶχον ἀναλάβει εἰς τὸ Συνέδριον τῶν Παρισίων καὶ τὴν ὁποίαν ὑπεμίμνησκε διαρκῶς καὶ τὴν ὑπεστήριζε μὲ ἐπιμονὴν καὶ ὑπομονὴν ὁ τότε Πρωθυπουργὸς καὶ νῦν Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Καὶ δίκαιον εἶναι νὰ ἀναγνωρισθῇ ὅτι εἶναι αὐτὸς ὁ ὁποῖος παρὰ τὴν ἐπίμονον ἀντίδρασιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως κατὰ τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1946 μετέβη εἰς τὴν Οὐασιγκτῶνα διὰ νὰ ἐπικαλεσθῇ καὶ νὰ γονιμοποιήσῃ τὸ Ἀμερικανικὸν ἐνδιαφέρον, ἐπὶ τῆς βοηθείας ἐκείνης τὴν ὁποίαν σήμερον ἀπολαμβάνομεν, εἰς διασφάλισιν καὶ κάλυψιν τοῦ κενοῦ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχε μεταξὺ τῆς διεθνοῦς βοηθείας ΟΥΝΡΡΑ καὶ τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ, τὸ ὁποῖον βεβαίως δὲν ἀπευθύνεται εἰδικῶς πρὸς τὴν Ἑλλάδα μόνον, ἀλλὰ περιλαμβάνει καὶ τὴν Ἑλλάδα ὡς μίαν τῶν χωρῶν αἱ ὁποῖαι βοηθοῦνται εἰς τὴν Εὐρώπην, διὰ νὰ ὑπάρξουν ἐλεύθεραι καὶ ἀνεξάρτητοι. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὅμως μετὰ δικαίου παραπόνου παρατηροῦμεν εἶναι ὅτι εἰς τὸ Σχέδιον Μάρσαλ περιλαμβάνεται ἡ Ἑλλὰς ὄχι εἰς τὴν τιμητικὴν θέσιν ἀπὸ ἀπόψεως διατιθεμένου ποσοῦ δολλαρίων, ἀλλ’ ἁπλῶς εἰς θέσιν καὶ βαθμόν, ὁ ὁποῖος τῆς διασφαλίζει τὴν δυνατότητα τῆς ἀναπνοῆς της, μέχρι τῶν καλυτέρων συνθηκῶν καλυτέρων ἡμερῶν. Ἐξ ἄλλου, κ. συνάδελφοι, εἶναι κοινὸν μυστικὸν εἰς τοὺς παρακολουθοῦντας ὅτι τὸ Σχέδιον Μάρσαλ δὲν κατηρτίσθη μόνον καὶ μόνον διὰ τὸ ἀγαθὸν τῆς Εὐρώπης. Τοῦτο ἐξυπηρετεῖ κυριώτατα καὶ τὰ Ἀμερικανικὰ συμφέροντα. Καὶ ἐὰν οἱ Μεγάλοι μας Σύμμαχοι Ἀμερικανοὶ βοηθοῦν σήμερον τὴν Εὐρώπην τοῦτο πράττουν διὰ νὰ διατηρήσουν ὁμαλὴν κοινωνικοοικονομικὴν ζωὴν ἐλευθερίαν καὶ ἀνεξαρτησίαν εἰς αὐτὴν καὶ χωρὶς ἀμφιβολίαν καὶ ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς καλῶς νοουμένης ἐξασφαλίσεως τῆς ἀσφαλείας καὶ τῆς εὐημερίας τῆς χώρας των, ἡ ὁποία διαθέτει διὰ τὸν κόσμον τοῦ Δυτικοῦ Πολιτισμοῦ τόσον ἀριθμὸν δολλαρίων ὅσα περίπου εἶναι τὰ πλεονάσματα τοῦ προϋπολογισμοῦ της. Θὰ ἦτο δυνατόν, μὲ μίαν ματιὰν εἰς τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ ἔτους 1947–48 τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, νὰ διαπιστώσῃ κανεὶς ὅτι ὅσον ποσὸν τοῦ Ἀμερικανικοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως ἐκείνης πλεονάζει τόσον καὶ διατίθεται διὰ τὴν Εὐρώπην, διὰ νὰ ἐνισχύσῃ αὐτὴν εἰς τὴν ἐπιβιωτικὴν προσπάθειάν της. Εἶναι ἀμφίβολον ὅτι τὸ ποσὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον διαθέτει διὰ τὴν Εὐρώπην καὶ ἀπὸ τὸ ὁποῖον λαμβάνει καὶ ἡ Ἑλλὰς μερίδιον προέρχεται ἀπὸ εὐρὺ περίσσευμα τοῦ Ἀμερικανικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ ἠδύνατο νὰ ἀνακουφισθῇ κατὰ 8– 10% ἀπὸ τὴν φορολογικὴν ἐπιβάρυνσιν, ἀντὶ τῆς θεσπίσεως τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ τῆς Εὐρωπαϊκῆς ἀνορθώσεως. Αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι Ἀμερικῆς ὅμως, ἐπροτίμησαν νὰ φορολογήσουν τὸν λαόν των διὰ νὰ διατηρήσουν καὶ τὴν ἐλευθέραν ζωὴν εἰς τὴν Εὐρώπην ἀλλ’ ἀκόμη καὶ νὰ διατηρήσουν τὸ ὑψηλὸν ἐπίπεδον τῆς ἰδίας αὐτῶν οἰκονομικῆς ζωῆς τοὺς ὑψηλοὺς μισθοὺς τῶν ἐργαζομένων, καὶ νὰ διασφαλίσουν τὴν εὐημερίαν αὐτῶν τῶν ἰδίων καὶ τὴν ἀσφάλειαν εἰς τὸν κόσμον ὅλον. Δὲν ἀποτελοῦν τὰ ὅσα ἰσχυρίζομαι ἐνταῦθα ἐπιχειρήματα τόσον ἰδικά μου ὅσον ἀποτελοῦν ἐπιχειρήματα αὐτῶν τούτων τῶν ἁρμοδίων Ἀμερικανῶν ἡγετῶν, καὶ εἶναι χρήσιμον ἴσως νὰ ἀναφέρωμεν μερικὰς ἐκ τῶν περικοπῶν ἐκείνων αἱ ὁποῖαι ἀπετέλεσαν τὰ κύρια καὶ πειστικὰ στοιχεῖα εἰς τὰ ἁρμόδια Νομοθετικὰ Σώματα τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, τόσον τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν κ. Μάρσαλ ὅσον καὶ τῶν ἄλλων μελῶν τῆς Ἀμερκανικῆς Κυβερνήσεως, καθὼς ἐπίσης καὶ τοῦ Προέδρου Τροῦμαν. «.....Αἱ Η.Π.Α. -εἶπεν ὁ στρατηγὸς Μάρσαλ κατὰ τὴν ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξωτερικῶν τῆς Γερουσίας τὴν 12.1.1948 χαρακτηριστικὴν ὁμιλίαν του — πρόκειται νὰ λάβουν ἱστορικὴν ἀπόφασιν. Τὸ ἐνώπιόν μας καθῆκον εἶναι μέγα. Ἡ παρατεινομένη βοήθεια σκοπὸν ἔχει νὰ προλάβῃ τὸν οἰκονομικὸν στραγγαλισμὸν ὁ ὁποῖος ἀπειλεῖ τὴν Δυτικὴν Εὐρώπην καὶ διὰ τῆς ζωτικῆς αὐτῆς περιοχῆς, θέτει ἐν κινδύνῳ τοὺς ἐλευθέρους λαοὺς τοῦ κόσμου..... Ἐὰν δὲν κινηθῶμεν ἡμεῖς σήμερον διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ πρόβλημα, τοῦτο ἀσφαλῶς θὰ ἔλθῃ πρὸς ἡμᾶς ἐντὸς αὐτῶν τῶν Η.Π.Α. ὑπὸ συνθήκας κατὰ πολὺ περισσότερον δυσμενεῖς δι’ ἡμᾶς!......». Ὁ δὲ ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου κ. Ἄβερολ Χάριμαν ἐνώπιον τῆς αὐτῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Ἀμερικανικῆς Γερουσίας κατὰ τὴν αὐτὴν ἡμέραν ἐδήλωσε τὰ ἑξῆς: «......Τὸ πρόγραμμα Μάρσαλ θὰ σημάνῃ θυσίας ἐκ μέρους τοῦ Ἀμερικανικοῦ λαοῦ, ἀλλὰ τὰ πλεονεκτήματα τὰ ὁποῖα οὕτω θὰ κερδηθοῦν εἶναι πολὺ μεγαλυτέρας ἀξίας ἀπὸ τὰς ἀμέσους θυσίας. Θὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν Εἰρήνην καὶ τὴν σταθερότητα εἰς τὸν κόσμον καὶ θὰ λάβωμεν ἄμεσα ἀνταλλάγματα ἐν καιρῷ ἐκ τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ παγκοσμίου ἐμπορίου μας......». Ὁ δὲ πρώην ὑφυπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Σάμνερ Οὐέλλες εἰς ἄρθρον του εἰς τὴν ἐφημερίδα «Κῆρυξ Βῆμα» τῆς Νέας Ὑόρκης τὴν 13)1)48 γράφει: «.....Αἱ τύχαι τῆς Δημοκρατίας εἰς τὴν Δύσιν ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὴν ἱκανότητα τοῦ Ἀμερικανικοῦ λαοῦ, νὰ σκεφθῇ μὲ διαύγειαν ἐπὶ τῶν ἐθνικῶν ζητημάτων του.....». Ἔτι χαρακτηριστικώτεροι καὶ ἀποκαλυπτικοὶ εἶναι οἱ λόγοι τοῦ ἐν Λονδίνῳ Πρεσβευτοῦ τῶν Η.Π.Α. κ. Ντάγκλας εἰπόντος ἐνώπιον τῆς Ὑποεπιτροπῆς Ἐξωτερικῶν τῆς Γερουσίας κατὰ τὴν αὐτὴν ἡμέραν ὡς καὶ οἱ ἀνωτέρω τὰ ἑξῆς: «.....Ἄν οἱ Ἀμερικανοὶ δυνηθοῦν νὰ πραγματοποιήσουν κατὰ τὸν ἐλπιζόμενον βαθμὸν τὴν ἀνάρρωσιν τῆς Εὐρώπης, τότε ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι τὰ μετέχοντα τοῦ Σχεδίου Ἔθνη θὰ προχωρήσουν πέραν τοῦ 1952 πρὸς δημιουργίαν οἰκονομικῆς ὀργανώσεως στενωτέρας ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἔχουν σήμερον. Τὰ ἐν λόγῳ Ἔθνη ἔχουν ἀναλάβει ρητὰς ὑποχρεώσεις αἱ ὁποῖαι ἄν, ὡς εἶμαι πεπεισμένος, τηρηθοῦν θὰ συντελέσουν ὥστε ἡ περιοχὴ αὐτὴ νὰ ὑψωθῇ ὑπεράνω τοῦ πεδίου τοῦ ἐθνικισμοῦ καὶ τῶν ἄνευ περιορισμοῦ κυριαρχικῶν δικαιωμάτων, πράγματα τὰ ὁποῖα ἔβλαψαν τὴν Εὐρώπην, κατὰ τὰ τελευταῖα 75 ἔτη.....». Ἐκ τῶν τελευταίων τούτων γίνεται καταφανές, κ. βουλευταί, ὅτι ἂν ὡρισμένα ἐκ τῶν ἄρθρων τῆς ὑπὸ κύρωσιν συμβάσεως, θίγουν βεβαίως τὴν ἐθνικήν μας φιλοτιμίαν καὶ ἴσως–ἴσως καὶ αὐτὴν τὴν ἀρχὴν τῆς κυριαρχίας τῆς χώρας, ὅμως ἡ ἐποχὴ εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία συνεχῶς μᾶς ὑποβάλλει εἰς πειρασμοὺς νὰ ἐκλέξωμεν μεταξὺ τῆς ἀσπίλως ἀπαραβιάστου ἀρχῆς ἐθνικῆς ἀνεξαρτησίας συνοδευομένης ἀπὸ ἄγνωστον μέλλον καὶ μυρίας δυσχερείας, καὶ τῆς ζωῆς ὑπὸ ἀνετωτέρας συνθήκας καὶ συγγενεστέρας πρὸς ἐκείνας τὰς ὁποίας πιθανὸν θὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀντιμετωπίσωμεν αὔριον εἰς ἕνα ἐξελισσόμενον κόσμον. Ὑπ’ αὐτὰς ἀκριβῶς τὰς προϋποθέσεις ἔρχεται ἐνώπιόν μας σήμερον πρὸς κύρωσιν ἡ Ἑλληνοαμερικανικὴ σύμβασις διὰ τὴν εἰς Ἑλλάδα ἐφαρμογὴν τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ. Καὶ ἔρχεται ἡ σύμβασις αὐτὴ ἐνώπιόν μας μὲ δύο ἐκ τῆς προχείρου ἐξετάσεως αὐτῆς διαπιστούμενα σημαντικὰ καὶ ἐπικρίσιμα κενά, ἀλλ’ ἐπίσης καὶ μὲ ἕνα ἐλπιδοφόρον σημεῖον. Ἐκ τῶν δύο ἐπικρισίμων καὶ διὰ τὴν Ἑλλάδα σημαντικῶν κενῶν, τὸ πρῶτον ἀφορᾷ τὸ θέμα τοῦ δῆθεν ἐπαναπατρισμοῦ τῶν εἰς τὴν ξένην κτηθεισῶν Ἑλληνικῶν περιουσιῶν τὸ ὁποῖον εἶναι ἐξοντωτικὸν διὰ τὸν ἰδιομόρφως ζῶντα καὶ δρῶντα ἐν διασπορᾷ Ἑλληνισμὸν τοῦ ἐξωτερικοῦ. Τὸ θέμα κατεπολεμήσαμεν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ γνωστοῦ σχετικοῦ νομοθετήματος καὶ τώρα ἀμυνόμενοι τῶν οὐσιαστικῶν ἐθνικῶν συμφερόντων διαμαρτυρόμεθα διὰ τὴν ἄστοχον καὶ μόνον διὰ τὴν Ἑλλάδα ζητουμένην ἀνακίνησίν του. Τὸ δεύτερον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς τοποθετήσεως τῶν πρώτων ὑλῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ λαμβάνωνται ἀπὸ τὴν χώραν μας. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι διὰ τὴν ἐθνικήν μας παραγωγὴν καὶ οἰκονομίαν μετὰ τὴν ἐπὶ τοῦ παρόντος ἀπώλειαν τῆς Γερμανικῆς ἀγορᾶς, ἡ διάταξις αὕτη ἀποτελεῖ μίαν ἀρχὴν ἐλπίδος τοποθετήσεως εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τῶν Ἑλληνικῶν μεταλλευτικῶν πρώτων ὑλῶν καθὼς καὶ Ἑλληνικῶν προϊόντων. Οὐδαμοῦ ὅμως τῆς συμβάσεως διαφαίνεται ἐλπὶς καὶ πρόνοια οὔτε διὰ τὸ μέγα θέμα τοῦ καπνοῦ μας, οὔτε τὴν τύχην τῆς σταφίδος μας, οὔτε διὰ τὰ ἄλλα προϊόντα τῆς γεωργικῆς μας παραγωγῆς!..... Καὶ ἐν συνεχείᾳ τούτων ὑπάρχει τὸ θέμα τῆς μὴ λαμβανομένης μερίμνης διὰ τὴν ναυτιλίαν μας. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, κύριοι βουλευταί, προερχόμενος ἀπὸ κατ’ ἐξοχὴν ναυτικὴν περιοχὴν νὰ ἐπιμείνω περισσότερον ἐπὶ τοῦ συναλλαγματοπαραγωγοῦ διὰ τὴν χώραν τούτου κλάδου ἐθνικῆς οἰκονομίας, καὶ νὰ τονίσω ὅτι δὲν πρέπει νὰ μᾶς διαφεύγῃ ὅτι, καθ’ ἣν ὥραν ἔχει διαπιστωθῆ ναυτιλιακὴ κρίσις, ἡ ναυτιλία μας κατὰ τὰ ¾ εἶναι χρεωμένη. Καὶ ἐὰν εἰς πᾶσαν εὐκαιρίαν δὲν τὴν προασπίζωμεν, ἰδίᾳ δὲ εἰς τὴν παροῦσαν συμφωνίαν ὅπου ἀποβλέπομεν εἰς μεγίστας διεθνεῖς μεταφοράς, καὶ δὲν διασφαλίζομεν ἐργασίαν καὶ ναύλους εἰς τὴν ναυτιλίαν εἶναι βέβαιον ὅτι αὕτη δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ ἐξοφλήσῃ τὰς ὑποχρεώσεις της αὐτάς. Καὶ εἶναι ἀναμφίβολον ὅτι ἂν δὲν διασφαλίσωμεν διὰ κρατικῆς φροντίδος κατὰ τὰς συμβάσεις τὴν ἐργασίαν εἰς τὰ Ἑλληνικὰ πλοῖα καὶ πληρώματα, ἡ ναυτιλία μας ἀγωνιζομένη εἰς τὸν διεθνῆ στίβον καὶ πανταχόθεν βαλλομένη συντόμως δὲν θὰ ἔχῃ τὴν δυνατότητα νὰ ἐξασφαλίζῃ —ὡς πάντοτε— τὸ πολύτιμον ἐμφανῶς καὶ ἀδήλως εἰσρέον συνάλλαγμα εἰς τὴν χώραν μας καὶ συνεπῶς τὴν δυνατότητα ἐξαγωγῆς τῆς χώρας ἐκ τῆς δυσχεροῦς σημερινῆς οἰκονομικῆς της καταστάσεως. Γνωρίζετε δέ, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἀπό τινος χρόνου ἡ Ἀμερικανικὴ Συμπολιτεία ἔλαβε συστηματικὰ μέτρα διὰ τὴν προστασίαν τῆς ναυτιλίας της διὰ τῶν ὁποίων πλέον τοῦ ἡμίσεος τῶν μεταφορῶν τὰς ὁποίας διεξάγει ἐκ τῆς χώρας της πρὸς τὴν Εὐρώπην, διεφύλαξε τὴν διεξαγωγὴν των δι’ Ἀμερικανικῶν πλοίων. Καὶ τοῦτο καὶ εἰς ἣν περίπτωσιν παρουσιασθοῦν ἄλλα ἢ Ἑλληνικὰ πλοῖα μὲ κατώτερον ναῦλον προτιμῶνται τὰ Ἀμερικανικὰ καίτοι τοῦτο ἀποτελεῖ οὐσιαστικὴν μείωσιν ἐκ τοῦ ποσοῦ βοηθείας τὸ ὁποῖον ἔχει ἀναγνωρισθῆ διὰ τὰς διαφόρους χώρας. Καὶ κορωνὶς τέλος τῆς πρὸς τὴν Ναυτιλίαν μας ἀστοργίας καὶ ἐλλείψεως προστασίας, ὑπῆρξεν ἡ περίπτωσις κατὰ τὴν ὁποίαν προετιμήθη ἀπὸ τὰς μεταφορὰς τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ διὰ μεταφορὰν εἰς Ἑλλάδα Ἰταλικὸν πλοῖον ἀντὶ Ἑλληνικοῦ, καίτοι τοῦτο προσέφερε μικρότερον ναῦλον διότι ἐπικρατεῖ ἡ ἄποψις ὅτι πρέπει νὰ παρέχεται παντοιοτρόπως βοήθεια πρὸς τὴν Ἰταλίαν, τὸ χαϊδεμένο παιδὶ τῆς Ἀμερικῆς, τὸ ὁποῖον τόσα κακὰ ἐπροξένησεν εἰς τὴν Εὐρώπην. Θέλω λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις νὰ διεκδικήσῃ καὶ νὰ ζητήσῃ μίαν προνομιακὴν μεταχείρισιν τῆς Ἑλλάδος, τῶν γεωργικῶν της προϊόντων καὶ ἰδίᾳ τῆς ναυτιλίας ἀπὸ τὸ Σχέδιον Μάρσαλ, διότι οὕτω ἀσφαλίζομεν τὸν μόχθον τῶν παραγωγῶν μας καὶ τὸν ἱδρῶτα τῶν ναυτίλων μας, καὶ τὴν καθ’ ὅλου ζωήν μας τὴν αὐριανήν, ἀφοῦ δὲν ἔχομεν ἄλλοθεν τοιαύτην ἐξασφάλισιν διὰ τὰ πολύτιμα καὶ εὐγενῆ γεωργικά μας προϊόντα. Ἐτόνισα ὅμως προηγουμένως, ἔναντι τῶν ἐπικρισίμων κενῶν τῆς συμβάσεως τὰ ὁποῖα προχείρως μελετήσαντες διατυποῦμεν ὅτι ὑπάρχει καὶ ἓν ἐλπιδοφόρον σημεῖον εἰς αὐτήν. Καὶ τὸ ἐλπιδοφόρον τοῦτο σημεῖον εἶναι εἰς τὴν παράγραφον 4 τοῦ ἄρθρου 13 τῆς ὑπὸ κύρωσιν συμβάσεως. Ἐκεῖ ἀναγράφονται τὰ ἑξῆς: «...... Ἡ παροῦσα σύμβασις δύναται νὰ τροποποιῆται ἀποτεδήποτε κατόπιν συμφωνίας τῶν δύο Κυβερνήσεων......». Ἰδοὺ λοιπὸν τὸ σημεῖον ἐκεῖνο ἀπὸ τὸ ὁποῖον θὰ δυνηθῇ, ὡς ἀπὸ ἀφετηρίας, ἡ ἰδική μας Κυβέρνησις νὰ χωρήσῃ εἰς αἴτησιν ἀναθεωρήσεως τῆς συμβάσεως καὶ εἰς κατοχύρωσιν τῶν Ἑλληνικῶν συμφερόντων, τὰ ὁποῖα δὲν νομίζω ὅτι κατωρθώθη ἐπαρκῶς νὰ προασπισθῶσιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς καταπληκτικὰς ἐκείνας διατάξεις αἱ ὁποῖαι διασφαλίζουν τὰ ὑπερδιπλωματικὰ θὰ ἔλεγε κανεὶς —προνόμια τῶν μελῶν τῆς ἀποστολῆς τῆς ΑΜΑΓΚ, εἶναι περιττὸν νὰ προσθέσω τί εἰς τὰ ὀρθὰ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ ἐκ Τρικάλων κ. συνάδελφος. Ἀλλὰ δυστυχῶς, τόσον τὰ ὑπερδιπλωματικὰ αὐτὰ προνόμια τῶν στελεχῶν τῆς ΑΜΑΓΚ ὅσον καὶ ἡ διάταξις ἡ σχετικὴ εἰς τὴν σύμβασιν εἶναι ἀπόρροια τῆς ἀχαρακτηρίστου καὶ ἀμφισβητουμένης ἰθαγενείας ἐκείνης διακοινώσεως, τῆς 15.6.1947 τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως τῆς ὁποίας περικοπὰς ἀνέφερεν ὁ προλαλήσας κ. συνάδελφος καὶ ἡ ὁποία θὰ παραμείνῃ ἐσαεὶ στίγμα τῆς ἑπταηγετικῆς ἐκείνης Κυβερνήσεως μιᾶς ἡρωϊκοῦ λαοῦ χώρας ἥτις ὑπεχρεώθη νὰ περιέλθῃ εἰς κατάστασιν νὰ ζητήσῃ κατ’ αὐτὸν τὸν ἐξευτελιστικόν, διὰ τὸν λαμβάνοντα, οὐχ ἧττον καὶ διὰ τὸν δίδοντα τρόπον τὴν βοήθειαν ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶχον πολιτικὸν συμφέρον ἀλλὰ καὶ ἠθικὴν ὑποχρέωσιν νὰ τῆς τὴν διασφαλίσουν δι’ ὅσα προσέφερεν ἡ μικρὰ καί μαρτυρική μας χώρα πολὺ περισσότερα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ προσφέρῃ εἰς τὸν τιτάνειον ἀγῶνα ἀναλόγως πρὸς τὸ ἀνάστημά της εἰς πλοῦτον, εἰς ψυχάς, εἰς αἷμα, εἰς θυσίας καὶ εἰς πάντα ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἦσαν ἀπαραίτητα, διὰ νὰ ὑπάρξῃ κοινὴ νίκη εἰς τὸν πόλεμον αὐτόν, ἀπὸ τὸν ὁποῖον μόνον ἡ χώρα μας δὲν ἔχει καρπωθῆ τίποτε ἄλλο ἀπὸ συμφοράς, θυσίας, στάκτην καὶ αἷμα, ἰδιαίτατα δὲ καὶ ἀπογοητεύσεις ὡς πρὸς τὰς ἐθνικάς της διεκδικήσεις καὶ τὰ ὄνειρα λυτρώσεως τῶν ἀλυτρώτων ἀδελφῶν μας!... Ἠλπίζομεν, ὅτι ἐπὶ τέλους θὰ ἀπήλαυον τῆς τρὶς ἐγγυηθείσης ἐλευθερίας, ὅπως συμβαίνει προκειμένου περὶ τῶν Βορειοηπειρωτῶν!... Καὶ τὰ αὐτὰ ἰσχύουν ἀτυχῶς ἀκόμη περισσότερον διὰ τοὺς Κυπρίους ἀδελφούς μας, οἱ ὁποῖοι τελοῦν ὑπὸ τὴν ἀδικαιολόγητον καὶ βαρεῖαν —ἴσην πρὸς ἐπιφυλασσομένην εἰς κατωτάτης βαθμίδος πολιτισμοῦ λαοὺς — κατοχήν, συμμαχικῆς δυνάμεως ἐπαγγελλομένης τὴν τροφὸν τῶν ἐλευθεριῶν πρὸς ὅλους πλὴν ἀτυχῶς μόνον, τῶν Ἑλλήνων τῆς Ἑλληνικῆς Κύπρου, οἱ ὁποῖοι μεθ’ ὅλων τῶν Ἑλλήνων εἰς τὴν κρίσιμον διὰ τὴν κατέχουσαν χώραν ὥραν, ἦσαν οἱ μόνοι σταθέντες παρὰ τὸ πλευρόν της!.... Παρ’ ὅλα ταῦτα ὅμως τὰ ὁποῖα προχείρως παρετηρήσαμεν, χωρὶς νὰ πταίωμεν διότι ταχυδακτυλουργικῶς ἐξηντλήθη ἐντὸς ὡρῶν ἡ κοινοβουλευτικὴ διαδικασία, φρονοῦμεν, κ. βουλευταί, ὅτι πρέπει νὰ δώσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν δυνατότητα νὰ ἔχῃ κεκυρωμένην τὴν σύμβασιν αὐτὴν αὔριον τὴν πρωΐαν. Ἀλλ’ ἀφοῦ παράσχομεν τὴν δυνατότητα αὐτήν, δικαιούμεθα καὶ ἡμεῖς νὰ ζητήσωμεν, ἡ Κυβέρνησις νὰ μᾶς ἐγγυηθῆ ὑπευθύνως ὅτι θὰ προβῇ προσεχῶς συμφώνως πρὸς τὰς ὑποδείξεις, εἰς ἀναθεώρησιν πολλῶν ἄρθρων τῆς συμβάσεως. Καὶ ἔχει τὴν δυνατότητα ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ τὴν ἐγγύησιν αὐτὴν διερμηνεύουσα ἐν ταὐτῷ τὴν κατ’ ἀρχὴν ἱκανοποίησιν καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ Ἑλληνικοῦ πρὸς τὸν Ἀμερικανικὸν λαόν, διὰ τὰς θυσίας εἰς τὰς ὁποίας ὑποβάλλεται ἐν τῷ πνεύματι τῆς ἀδελφότητος καὶ ἀλληλεγγύης τῶν Ἐθνῶν, αἱ ὁποῖαι διανοίγουν τὴν ὁδὸν διὰ τὴν ἡνωμένην ἀνθρωπότητα, διότι αὐτὴν τὴν πορείαν ἀκολουθεῖ καὶ ἀπεργάζεται ἡ Ἀμερικανικὴ πολιτική. Εἶναι ὑποχρέωσις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος ὀψέποτε θὰ ἀπολαύσῃ καὶ αὐτὸς τὰ ἀγαθὰ αὐτὰ τῆς ἡνωμένης ἀνθρωπότητος, τῆς ὁποίας πρόκειται νὰ ἡγηθῇ ὁ Ἀμερικανικὸς Ἀετὸς μὲ τὴν ἐπιγραφήν του τὴν ἱστορικήν, ἡ ὑποχρέωσις λέγω, τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νὰ ἐκφράσῃ τὴν εὐγνωμοσύνην του πρὸς τὸν Ἀμερικανικὸν λαόν, διὰ τὴν πρωτοβουλίαν τὴν ὁποίαν ἔχει ἀναλάβει νὰ κατευθύνῃ τὰς τύχας τῆς συγχρόνου ἀνθρωπότητος πρὸς τὴν εἰρήνην, τὴν Δημοκρατίαν, καὶ τὴν ἐλευθερίαν, διὰ τὰ ὁποῖα ἀείποτε πρῶτον τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος ὑπεβλήθη εἰς θυσίας, καὶ ἤδη σήμερον ἀναγνωρίζει ὅτι, ἄξιος κληρονόμος τοῦ Ἑλληνοχριστιανικοῦ αὐτοῦ πολιτισμοῦ καὶ ἡρωϊκοῦ πνεύματος, ἐμφανίζεται εἰς τοὺς χρόνους μας τὸ Ἀμερικανικὸν Ἔθνος, ἡγούμενον τῆς σταυροφορίας διὰ τὴν νέαν εἰρηνικὴν ἀνθρωπιστικὴν ἐλευθέραν καὶ κοινωνικῶς δικαιοτέραν ζωήν. (Χειροκροτήματα).

§40Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐὰν ἔχῃ τὴν δυνατότητα ἡ Κυβέρνησις νὰ τὴν ἀναβάλῃ διὰ 2, 3, 4 ἡμέρας διὰ νὰ μᾶς δωθῇ ὁ χρόνος νὰ τὴν μελετήσωμεν.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις τὸ ἐχαρακτήρισεν ὡς ἐπεῖγον. Ὁ κ. Λ. Μακκᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§42Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀντιθέτως πρὸς τὸν τόνον, τὸν ὁποῖον ἔδωσεν εἰς τὴν ἀγόρευσίν του ὁ κ. ἀξιότιμος καὶ καθ’ ὅλα φίλος κ. Βαμβέτσος, δὲν θὰ ἤθελον ἡ ἀγόρευσις, τὴν ὁποίαν θὰ ἀπευθύνω πρὸς ὑμᾶς νὰ ἔχῃ τὸ ὕφος ἀντιδικίας πρὸς μίαν μεγάλην φίλην καὶ σύμμαχον, πρὸς τὴν ὁποίαν ἀναμφιβόλως ἡ Ἑλλὰς καὶ ὁ ἐλεύθερος κόσμος ὅλος, αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὀφείλουν φόρον βαθυτάτης εὐγνωμοσύνης. Τοὐναντίον, εἶμαι εὐτυχὴς διότι παρ’ ὅλην τὴν ταχυδακτυλουργικὴν γοργότητα μὲ τὴν ὁποίαν ἡ ὑπὸ ψήφισιν σύμβασις ἦλθε πρὸ τῆς Βουλῆς, συνέπεσεν ἐν τούτοις, νὰ συζητοῦμεν ταύτην ἀπόψε, ἤτοι τὴν παραμονὴν τῆς ἐθνικῆς ἑορτῆς τῆς μεγάλης Δημοκρατίας τῆς Ἀμερικῆς, οὕτως ὥστε τὰ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου λεγόμενα συγχρόνως νὰ ἐκφράσουν καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην διὰ τὸ παρελθὸν καὶ τὸ παρόν, καὶ εὐχὰς συμπαθεστάτης συμπαραστάσεως τῆς Ἑλλάδος εἰς τὰς τύχας τῆς Ἀμερικῆς καὶ στενωτάτης ἀλληλεγγύης μὲ αὐτήν, διὰ τὸ μέλλον. (Χειροκροτήματα). Νομίζω ὅτι ὁ τόνος ἀντιθέτως, μιᾶς κἄποιας ἀντιδικίας πρὸς τὴν μεγάλην μας σύμμαχον εἶναι τόνος, ὁ ὁποῖος ὄχι μόνον εἰς τὸ κοινὸν αἴσθημα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ δὲν ἀνταποκρίνεται, ἀλλὰ οὔτε καὶ ὑπὸ τὴν ὑπεύθυνον τακτικὴν τῆς ἐν Ἑλλάδι Ἀμερικανικῆς πολιτικῆς δύναται νὰ θεωρηθῇ δικαιολογούμενος. Διότι δὲν εἶναι ποτὲ μία ξένη δύναμις ὑπεύθυνος διὰ τὴν ἐξωτερικήν μας πολιτικὴν καὶ διὰ τὰς διεθνεῖς σχέσεις, εἶναι πάντοτε ὑπεύθυνος δι’ αὐτὰς ἡ Κυβέρνησις ἡ ἰδική μας. Ἐὰν ἔχωμεν συνεπῶς εἴτε παρατηρήσεις νὰ διατυπώσωμεν, εἴτε κενὰ νὰ διαπιστώσωμεν, εἴτε παράλειψιν τινὰ νὰ ἐπικρίνωμεν, εἴτε διὰ τὸ μέλλον νὰ ἐκφράσωμεν ἔλλειψιν ἐμπιστοσύνης διὰ τὸν τρόπον τοῦ χειρισμοῦ τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, τὸ ζήτημα τοῦτο, κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον θίγει τὰς σχέσεις τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν μεγάλην μας σύμμαχον, εἶναι πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀποκλειστικῶς ἀφορᾶ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ τὴν στάσιν του ἀπέναντι τῆς Κυβερνήσεως τὴν ὁποίαν ἔχει σήμερον. Ὥστε ἐκεῖ θὰ ἐντοπισθῇ ἀποκλειστικῶς ὁ ἔλεγχός μου καὶ ἡ κριτική μου. Καὶ ἐν πρώτοις, κύριοι βουλευταί, θὰ ὁμολογήσητε ὅτι εἶναι καταπληκτικὸς ὁ καλπασμός, τὸν ὁποῖον ἀπό τινος καιροῦ χρησιμοποιεῖ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ νὰ φέρῃ νομοσχέδια, εἰς τὸ νὰ ζητῇ ψήφισιν εἴτε ψηφισμάτων εἴτε ἄλλων νομοθετημάτων μὲ μίαν ταχύτητα ἀστραπιαίαν, θέτουσα τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν πρὸ μεγάλων, μυστηριωδῶν καὶ ἀκατανοήτων κινδύνων διὰ τὴν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ νομοσχέδια αὐτὰ δὲν θὰ ἐψηφίζοντο ἐν ριπῇ ὀφθαλμοῦ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι τοῦτο καταπληκτικόν, διότι διὰ τοὺς γνωρίζοντας τὴν κοινοβουλευτικὴν ἱστορίαν ὄχι μόνον τῶν ἄλλων λαῶν, ἀλλὰ καὶ τῆς Ἑλλάδος ἀκόμη, εἶναι πασίγνωστον ὅτι ἀκριβῶς τοιαῦται ὀγκώδεις καὶ βαρυσήμαντοι πολιτικαὶ πράξεις, ὅπως ἡ ὑπὸ ψήφισιν πρὸ ἡμῶν σύμβασις μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἀμερικῆς, σημαίνουν καὶ ἀποτελοῦν πάντοτε τὴν μοναδικὴν εὐκαιρίαν διὰ μὲν τὴν Κυβέρνησιν νὰ προβαίνῃ εἰς μακρὰς καὶ ἐμπεριστατωμένας δηλώσεις ὡς πρὸς τὴν πολιτικὴν αὐτῆς, τὴν ὁποίαν ἔρχεται νὰ ἀποκρυσταλλώσῃ μία τοιαύτη πολιτικὴ πρᾶξις, καὶ διὰ τὴν Βουλὴν νὰ εἴπῃ διὰ μακρῶν τὴν γνώμην της συζητοῦσα, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ ἐπιτελέσῃ τὸ στοιχειῶδες καθῆκόν της, τοῦ ἐλέγχου τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ καλπασμὸς αὐτὸς εἶναι ἀκατανόητος. Θὰ ἔλεγε κανεὶς ὅτι ὅσον καιρὸν ἔχασε τοὺς τελευταίους αὐτοὺς μῆνας ἡ Κυβέρνησις, μὴ αἰσθανομένη τὴν ἀνάγκην νὰ ἐπιδείξῃ ἢ τοὐλάχιστον μὴ ἐπιδεικνύουσα πρὸ τῆς Βουλῆς καμμίαν σπουδὴν διὰ τίποτε, προσπαθεῖ νὰ ἀναπληρώσῃ αὐτὴν τὴν ραστώνην, διὰ τοῦ σημερινοῦ ρυθμοῦ τῆς ἀστραπιαίας ταχύτητος, μὲ τὴν ὁποίαν ζητεῖ ἐντὸς ὀλίγων ὡρῶν καὶ μόνον — ὡς ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ τῆς μάχης τοῦ Βατερλὼ — νὰ κρίνωμεν καὶ νὰ ἀποφασίσωμεν τὴν τύχην τῆς χώρας μας.

§43Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μήπως πρόκειται νὰ ἀκουσθῇ καμμία λέξις ἡ ὁποία ἠκούσθη εἰς τὴν μάχην τοῦ Βατερλώ;

§44Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Αὐτὴν τὴν ἀφήνω δι’ ὑμᾶς, σεβαστὲ κ. συνάδελφε. Ἀλλ’ ἂς ἔλθωμεν εἰς τὴν ὑπὸ ψήφισιν σύμβασιν. Ἡ ὑπὸ κρίσιν σύμβασις, κ. βουλευταί, ἐμπνέει καὶ γενικάς τινας παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς μεταδώσω, καὶ εἰδικάς τινας σκέψεις ἐντὸς τῶν ὁποίων ἀκριβῶς ἐμπίπτει ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως. Αἱ γενικαὶ παρατηρήσεις εἶναι αἱ ἑξῆς: Δὲν πρέπει, κ. βουλευταί, νὰ μᾶς διαφεύγῃ τὸ πρωταρχικὸν καὶ βαθύτερον νόημα τῆς πρὸς τὴν Εὐρώπην Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Τὸ δόγμα Τροῦμαν καὶ τὸ σχέδιον Μάρσαλ ὑπῆρξαν τὰ δύο μεγάλα ἐκεῖνα εἰρηνικὰ ὅπλα, διὰ τῶν ὁποίων ἡ Ἀμερικὴ ἐζήτησε νὰ σώσῃ τοὺς ἐλευθέρους λαοὺς τῆς Εὐρώπης καὶ συγχρόνως νὰ προλάβῃ τὸν κίνδυνον ἑνὸς τρίτου παγκοσμίου πολέμου. Ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως, κ. βουλευταί, θὰ ἔπρεπεν, ἐμποτιζόμενοι ἀπὸ τὴν βαθεῖαν συναίσθησιν τῆς εὐγνωμοσύνης, ἐπαναλαμβάνω, τὴν ὁποίαν, ὡς λαὸς εὐρωπαϊκὸς καὶ ὡς λαὸς εὐεργετηθεὶς προτοῦ ἀκόμη τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν τὸ σχέδιον Μάρσαλ, διὰ τοῦ δόγματος Τροῦμαν, ὀφείλομεν, ἐμποτιζόμενοι ἀπὸ τὸν αἴσθημα αὐτὸ τῆς εὐγνωμοσύνης νὰ διατρανώσωμεν τὴν πεποίθησιν πλέον, τὴν ὁποίαν καὶ οἱ εὐρωπαϊκοὶ λαοὶ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς εἰδικῶς, δοκιμάζουν περὶ τοῦ ὅτι θὰ ἐπιβιώσῃ ἡ ἐλευθερία τῶν καὶ θὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ εἰρήνη καὶ ἡ ἀσφάλεια τῶν λαῶν. Ἀλλὰ καί, πέραν τούτου, ὑπάρχει εἰς τὴν χειρονομίαν αὐτὴν τῆς Ἀμερικῆς καὶ κάτι ἄλλο: Μία ἐξαιρετική, μία μοναδική, μία ἴσως πρωτοφανὴς ἀνιδιοτέλεια. Ἡ ἀνιδιοτέλεια τῆς μεγάλης ἐκείνης καὶ πλουσίας δυνάμεως, ἡ ὁποία ἀντιλαμβανομένη τὴν ἀλληλεγγύην, ἥτις ὑπάρχει πλέον μεταξὺ ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν χωρῶν τοῦ κόσμου, ἔρχεται καὶ ἄνευ οὐδενὸς ἀνταλλάγματος, προσφέρει γενναιοφρόνως τὴν βοήθειαν αὐτῆς, τὴν ὁποίαν μόνον αὐτὴ εἶναι ἱκανὴ νὰ δώσῃ. Καὶ προσφέρει ταύτην εἰς τὴν Εὐρώπην, ὄχι διὰ νὰ ἀποκτήσῃ κανὲν ἀντάλλαγμα ἢ καμμίαν κατάκτησιν, πλὴν τοῦ νὰ ἑνώσῃ τὴν Εὐρώπην ἐν ὀνόματι καὶ τῆς ἀσφαλείας τοῦ κόσμου καὶ τῆς ἀσφαλείας τῆς Εὐρώπης, καὶ ἐν ὀνόματι τῆς ἐλευθερίας τῶν θεσμῶν, ποὺ ἀποτελοῦν τὴν ἱερὰν κληρονομίαν, ποὺ ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ διαφυλάξωμεν. Καὶ ἡ ἕνωσις αὐτὴ τῆς Εὐρώπης, κ. βουλευταί, συντελεῖται μὲ τὴν αὐθόρμητον πλέον ἐκείνην συνείδησιν ἀλληλεγγύης, κινούμενοι χάρις εἰς τὸν μοχλὸν τῆς Ἀμερικανικῆς χειρονομίας, εἰς τὸ ν’ ἀποκτήσουν τὴν ἀνεξαρτησίαν των, ἀπόλυτον, τὴν ἀνεξαρτησίαν των ὡς Ἤπειρος ἐλευθέρα, ὡς Ἤπειρος ἡ ὁποία καὶ τὴν ἀσφάλειάν της θὰ κατοχυρώσῃ, ἀλλὰ συγχρόνως καὶ θὰ κατορθώσῃ νὰ δώσῃ εἰς τὴν οἰκουμένην ὁλόκληρον τὰ νέα ἐκεῖνα συνθήματα, μὲ τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ συμβιβασθῇ ἡ πολιτικὴ ἐλευθερία καὶ ἡ κοινωνικὴ δικαιοσύνη, διὰ νὰ ἀποφευχθῇ ἡ νέα καὶ ὁριστικὴ καταστροφὴ τῆς ἀνθρωπότητος, ἡ ὁποία, ἄλλως, εἶναι μοιραία. Αὐτὸ ἐπέτυχεν ἡ Ἀμερική. Καὶ ὅταν ἔρχεται νὰ μᾶς ζητήσῃ τὰ μέσα διὰ τῶν ὁποίων θὰ πραγματοποιήσωμεν αὐτοὺς τοὺς σκοπούς, ὅταν ἔρχεται νὰ μᾶς ζητήσῃ νὰ ἀνταποκριθῶμεν καὶ ἡμεῖς διὰ μιᾶς σαφοῦς πολιτικῆς εἰς τὴν γενναιόφρονά της πολιτικήν, ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν αὐτὰ τὰ μέσα νὰ τὰ σφυρηλατήσωμεν, καὶ νὰ τὰ σφυρηλατήσωμεν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε πραγματικῶς νὰ ἐπιτευχθῇ ὁ σκοπός, ὁ ὁποῖος ἐπιδιώκεται. Τὰ μέσα αὐτὰ εἶναι, πρῶτον, ὁ ὀργανισμὸς τῆς εὐρωπαϊκῆς συνεργασίας, ὁ ὁποῖος συνεκροτήθη μὲ ἕδραν τοὺς Παρισίους καὶ μὲ κοινὸν τὸ πρόγραμμα τῶν δεκαὲξ ἐλευθέρων εὐρωπαϊκῶν λαῶν. Οὐδέποτε, κύριοι, ἐπαρκῶς θὰ τονισθῇ ἡ σημασία τῆς λέξεως «κοινὸν πρόγραμμα». Τὸ κοινὸν πρόγραμμα αὐτό, τὸ ὁποῖον σφυρηλατεῖ τὴν ἕνωσιν, ἴσως αὔριον καὶ τὴν ὁμοσπονδιακὴν ἀκόμη ἕνωσιν τῶν εὐρωπαϊκῶν λαῶν, τὸ πρόγραμμα αὐτὸ πρέπει ἀπὸ τοῦδε σαφῶς καὶ ἐμπεριστατωμένως νὰ μελετηθῇ ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, διότι θὰ περιέχῃ ἀσφαλῶς ἐγγυήσεις διὰ τὴν Ἑλλάδα, θὰ ἐξυπηρετῇ ἀσφαλῶς οὐσιώδη Ἑλληνικὰ συμφέροντα, ἀλλὰ ἐνδέχεται νὰ περιέχῃ καὶ κινδύνους. Καὶ ἐρωτῶ, κ. βουλευταί, εἴμεθα παρασκευασμένοι διὰ τὰ ὅσα αὐτὴν τὴν στιγμὴν γίνονται σιγὰ–σιγὰ εἰς τὴν Εὐρώπην; Εἴμεθα παρεσκευασμένοι διὰ τὴν τελωνειακὴν ἕνωσιν, ἡ ὁποία ἀσφαλῶς ὀλίγον κατ’ ὀλίγον πρόκειται νὰ πραγματοποιηθῇ; Ἔχομεν σχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου ἐνδεχομένως θὰ ἐξουδετερώσωμεν τοὺς κινδύνους, τοὺς ὁποίους θὰ συνεπήγετο ἡ κατάργησις ἢ ἡ σημαντικὴ μείωσις τῶν τελωνειακῶν δασμῶν, ὅπως ἄλλως τε καὶ ἡ σύμβασις αὐτή, ἡ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, ὑπαινίσσεται εἰς ἓν ἄρθρον της; Ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν μας τί θὰ σημαίνῃ ἡ ὀρθολογιστικὴ κατανομὴ τῆς παραγωγῆς, ἡ ὁποία θὰ ἀποφασισθῇ ὡς πρὸς τὸ σύνολον τῆς Εὐρώπης καὶ ἡ ὁποία ἐνδεχομένως αὔριον θὰ πλήξῃ μοιραίως, εἴτε ἀμέσως εἴτε ἐμμέσως, ὡρισμένας δασμοβιώτους βιομηχανίας τῆς Ἑλλάδος; Ὅλαι αὐταί, κύριοι, εἶναι γενικαὶ παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας εἶχον καθῆκον νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν σας, μὲ τὴν θερμὴν παράκλησιν, ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἀποφασίσῃ ἐπὶ τέλους νὰ διατυπώσῃ ἓν σαφὲς πρόγραμμα εὐρωπαϊκῆς συνεργασίας, ἐν τῷ πλαισίῳ ἀκριβῶς τοῦ σχεδίου Μάρσαλ, εἰς τοῦ ὁποίου τὴν ψήφισιν καλούμεθα ἀπόψε. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προέχει ἐπίσης ὡς γενικὴ παρατήρησις καὶ ὡς γενικὴ εὐχή, εἶναι ὅπως ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια, ἡ ὁποία μᾶς παρέχεται, πλήρως νὰ ἀξιοποιηθῇ. Καί, δυστυχῶς, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ταύτης τὰ ὅσα μᾶς ἀνεκοίνωσε προχθὲς ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πειραιῶς βουλευτὴς κ. Κάντζιας καὶ τὰ ὅσα γνωρίζομεν περίπου ὅλοι ἡμεῖς, δὲν μᾶς παρέχουν τὸ ἐνδόσιμον νὰ ἐλπίζωμεν καὶ νὰ προβλέπωμεν ὅτι ἡ ἀξιοποίησις αὐτὴ θὰ γίνῃ, μὲ τὴν σημερινὴν κυβερνητικὴν ἀνεπάρκειαν καὶ μὲ τὴν σημερινὴν διάρθρωσιν τῆς κρατικῆς μας μηχανῆς, ἡ ὁποία εἶναι κἄτι πλέον παρὰ ἀνεπαρκής. Μὲ τὴν τελευταίαν συγκρότησιν τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου ἀνασυγκροτήσεως βλέπομεν μὲ μεγάλην θλίψιν ὅτι ἅπασα ἡ προσοχὴ κατηναλώθη εἰς τὴν οἰκονομικὴν καὶ μόνον πλευρὰν τῆς συνθέσεως τοῦ Συμβουλίου τούτου, ἐνῷ ἠγνοήθη τελείως καὶ δὲν ἐλήφθη καμμία πρόνοια διὰ νὰ κατευνασθῇ ἡ δικαία ἀνησυχία τοῦ τεχνικοῦ κόσμου τῆς Ἑλλάδος, ὁ ὁποῖος, δυστυχῶς, παρεμερίσθη εἰς ὅλην τὴν ἀρξαμένην προσπάθειαν τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας. Οὕτω, τοὐλάχιστον ἠλπίσαμεν, ὅτι εἰς τὴν σημερινὴν σύμβασιν θὰ ἐλαμβάνετο μία κἄποια πρόνοια διὰ τὸ ζήτημα αὐτό, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν μᾶς παρέχεται ποσῶς καμμία ὡς πρὸς τοῦτο, ἐγγύησις. Ἀλλὰ καὶ αἱ εἰδικαὶ παρατηρήσεις, κύριοι, τὰς ὁποίας θὰ ἠδύνατο κανεὶς νὰ διατυπώσῃ εἶναι τοιαῦται, ὥστε ἐπαυξάνουν τὰς ἀνησυχίας μας, ὅτι δὲν θὰ κατορθωθῇ πράγματι νὰ ἀξιοποιήσωμεν ὅσον θὰ πρέπει τὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν, ἡ ὁποία τόσον γενναιοφρόνως μᾶς δίδεται. Πόσας παραλείψεις δὲν θὰ ἠδύνατο κἀνεὶς νὰ ἐπισημάνῃ εἰς τὴν ὑπὸ ψήφισιν σύμβασιν! Ὑπάρχει, ἐν πρώτοις, ἡ παράλειψις τοῦ ἄρθρου 3, τὴν ὁποίαν ὀρθότατα ἔθεσε πρὸ ἡμῶν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Βαμβέτσος, καὶ τὴν ὁποίαν, παρὰ τὴν διακρίνουσαν αὐτὸν σαφήνειαν τῆς ἐκφράσεως, δὲν κατώρθωσε ποσῶς ν’ ἀποσαφηνίσῃ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως! Διὰ ποῖον λόγον ἐχρειάζετο, εἰς τὸ εἰσαγωγικὸν τῆς συμβάσεως νομοσχέδιον, νὰ ὑπάρχῃ εἰδικὸν ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἀπὸ τοῦδε προαναγγέλλει ὅτι κἄποτε ἡ Ἑλλὰς θὰ ἐπεκτείνῃ τὴν ἔναντι τῆς Ἀμερικῆς ὑποχρέωσιν χρησιμοποιήσεως τῶν ἐπὶ τοῦ ἐδάφους τῆς Ἑλληνικῶν περιουσιακῶν στοιχείων, καὶ ἐπὶ τῶν Ἑλληνικῶν περιουσιακῶν στοιχείων τῶν εὑρισκομένων εἰς ἄλλας χώρας. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη ἀσάφεια, ἴσως μάλιστα καὶ μία ἀντίφασις, διότι εἰς μὲν τὸ ἄρθρον 2 γίνεται λόγος περὶ τῶν περιουσιακῶν στοιχείων τῶν Ἑλλήνων ὑπηκόων τῶν μὴ μονίμως διαμενόντων εἴτε εἰς τὴν Ἀμερικὴν εἴτε εἰς ἄλλας χώρας, ἐνῷ εἰς τὸ ἄρθρον 2 παράγραφος 3 γίνεται λόγος περὶ τῶν περιουσιῶν τῶν Ἑλλήνων ὑπηκόων τῶν εὑρισκομένων ἐντὸς τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς. Προφανῶς αἱ δύο τάξεις τῶν Ἑλλήνων δὲν συμπίπτουν ἀπολύτως καὶ θὰ ἤθελα νὰ γνωρίζω ποίαν ἐκ τῶν δύο ἀφορᾷ ἡ ὑπὸ ψήφισιν σύμβασις. Διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, ἐπειδὴ ἔκαμα ἐσχάτως μίαν μακρὰν περιοδείαν εἰς τὴν Εὐρώπην νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἤκουσα τοὺς Ἕλληνας τοῦ ἐξωτερικοῦ κατηγανακτισμένους διὰ τὰ ὅσα ἐψηφίσθησαν ἐδῶ εἰς βάρος των, καὶ κατὰ τρόπον μάλιστα ταχυδακτυλουργικόν, καὶ νὰ σᾶς διαδηλώσω τὴν ἀγανάκτησιν, τὴν ὁποίαν ᾐσθάνθησαν διὰ τὸ τρομακτικὸν πλῆγμα, τὸ ὁποῖον κατεφέρθη ἐναντίον τοῦ ἔξω τῆς Ἑλλάδος Ἑλληνικοῦ κεφαλαίου, ἀφορῶντος συχνότατα χρῆμα διὰ πολλοῦ ἱδρῶτος, ἐπιτευχθὲν καὶ κατακτηθὲν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ, χρῆμα τὸ ὁποῖον ἐκφράζει συγκεκριμένως τὴν ζωτικότητα καὶ τὴν ἀκμὴν τοῦ Αἰγυπτιώτου Ἑλληνισμοῦ, διὰ νὰ μὴ ἀναφέρω ἄλλας παροικίας τοῦ ἐξωτερικοῦ. Θὰ ἤθελα ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ μίαν σαφῆ στάσιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ καὶ νὰ μᾶς δηλώσῃ: Θὰ ἀκυρώσῃ τὸ ἀτυχὲς ἐκεῖνο νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη ἐξ ὑφαρπαγῆς καὶ βάσει ἐσφαλμένων πληροφοριῶν; Καὶ διατὶ δὲν ἐπιλαμβάνεται τῆς εὐκαιρίας σήμερον διὰ νὰ ἀποσαφηνίσῃ τὴν θέσιν τῆς ἀπέναντι τοῦ ἐπιμάχου αὐτοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τοὺς σπουδαίους ἐκείνους Ἕλληνας τοῦ ἐξωτερικοῦ, οἱ ὁποῖοι μάλιστα ἀπετέλεσαν ἀνέκαθεν τὴν μεγάλην τάξιν τῶν Ἑλλήνων εὐεργετῶν; Ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦτο μόνον. Ὑπάρχει καὶ τὸ αἴνιγμα τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ ἀφορῶντος τὰς ἐγγυήσεις. Ὁμολογῶ ὅτι, μολονότι ἐδιάβασα τοῦτο ἐπανειλημμένως, δὲν κατώρθωσα νὰ διερευνήσω τὴν παράδοξον Ἑλληνικὴν γλῶσσαν, μὲ τὴν ὁποίαν ἔχει τοῦτο συνταχθῆ. Κατὰ τοῦτο: Αἱ Κυβερνήσεις τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς καὶ τῆς Ἑλλάδος τῇ αἰτήσει ἑκατέρας τούτων θὰ συμβουλεύωνται ἀλλήλας ὡς πρὸς τὰ ὑπὸ τῶν πολιτῶν τῶν Η.Π.Α. προτεινόμενα πρὸς ἐκτέλεσιν ἐν Ἑλλάδι ἔργα, ἐν σχέσει δὲ πρὸς αὐτὰ ἡ Κυβέρνησις τῶν Η.Π.Α. δύναται νὰ παρέχῃ τὰς δεούσας ἐγγυήσεις μεταφορᾶς συναλλάγματος». Καὶ ἔρχεται εὐθὺς ἔπειτα τὸ ἐδάφιον 2, τὸ ὁποῖον λέγει: «Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις συμφωνεῖ ὅτι εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ἡ Κυβέρνησις τῶν Η.Π.Α. προβαίνει εἰς πληρωμὰς εἰς δολλάρια Η. Π. πρὸς οἱονδήποτε πρόσωπον βάσει τοιαύτης ἐγγυήσεως, πᾶσαι αἱ δραχμαὶ ἢ αἱ εἰς δραχμὰς πιστώσεις αἱ ἐπιχειρούμεναι ἢ μεταβαλλόμεναι εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῶν Η.Π.Α., συμφώνως πρὸς τὸ ἀνωτέρω ἐδάφιον, θὰ θεωρῆται ὡς περιουσία τῆς Κυβερνήσεως τῶν Η.Π.Α.». Δηλαδή, ἐὰν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τὸ χάος νὰ προέλθῃ μία κἄποια ἐντύπωσις, νομίζω ὅτι ἡ ἐντύπωσις αὐτὴ εἶναι ἡ ἀκόλουθος, ὅτι τὰ χρήματα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ ἔλθουν ὡς ἰδιωτικαὶ περιουσίαι ἐν Ἑλλάδι, θὰ χαίρουν καὶ θὰ ἀπολαύουν τοιούτων ἐγγυήσεων ὡς ἐὰν ἦσαν περιουσίαι τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως. Δηλαδὴ ἐὰν προκύψῃ ἕνεκα τῆς δημιουργουμένης σχέσεως μία διένεξις, ἡ διένεξις αὐτὴ θὰ ἔφερεν ἀντιμέτωπον τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου τὴν Ἀμερικανικὴν Κυβέρνησιν. Θὰ ἤμην εὐτυχὴς ἐὰν τις τῶν κ. κ. ὑπουργῶν ἔδιδε μίαν ἐξήγησιν ἐπὶ τοῦ προκειμένου.

§45Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Πρόκειται περὶ ἐγγυήσεων, τὰς ὁποίας ἐνδεχομένως ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις θὰ δώσῃ πρὸς τρίτα πρόσωπα. Ἐν ᾗ περιπτώσει ὑποχρεωθῇ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ ἐκπληρώσῃ τὴν ἐγγύησιν, τότε αἱ δραχμαί, αἱ ὁποῖαι ἀντιστοιχοῦν πρὸς τὴν ἐγγύησιν αὐτήν, θὰ εἶναι ἰδιοκτησία τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως.

§46Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις ὑποτίθεται ὅτι θέλει νὰ εἴπῃ, ὅτι θὰ δώσῃ ἐγγύησιν ὑπὲρ Ἀμερικανῶν ἐργολάβων, ἐρχομένων πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν. Ἐὰν καταπέσῃ ἡ ἐγγύησις καὶ πληρώσῃ τὴν ἐγγύησιν, τί θὰ εἴπῃ ὅτι θὰ εἶναι αὕτη ἰδιοκτησία τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως; Τὰ χρήματα πρέπει νὰ ἔλθουν εἰς ἡμᾶς.

§47Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐὰν αὐτοὶ πληρωθοῦν ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν Κυβέρνησιν εἰς δολλάρια.

§48Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Ἐὰν πρόκειται περὶ πολιτῶν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔκαμον διάφορα ἔργα εἰς τὴν Ἑλλάδα, κατὰ ποίαν λογικὴν μία διένεξις, ἡ ὁποία θὰ ἐδημιουργεῖτο μεταξὺ Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡμῶν, κατὰ ποίαν λογικὴν θὰ ἔφερε τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ἀντιμέτωπον τῆς Ἀμερικανικῆς, τῆς ὁποίας περιουσία θὰ ἐθεωροῦντο τὰ περιουσιακὰ αὐτὰ στοιχεῖα; Ἐκεῖ εἶναι ἡ ἀπορία.

§49Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν πρόκειται κἂν περὶ αὐτοῦ. Ἐὰν ἠμπορῇ νὰ καταλάβῃ κανεὶς τί θέλουν. Συνήθως ἐγγυᾶται κἄποιος πρὸς ἕτερον ὑπὲρ τρίτου. Ἡ ἔννοια εἶναι ὅτι ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις ἐγγυᾶται πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ὑπὲρ ἑνὸς πολίτου της. Τότε ἐὰν καταπέσῃ ἡ ἐγγύησις θὰ περιέλθῃ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν. Ἐπειδὴ ὁμιλοῦν περὶ ἰδιοκτησίας τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως πρέπει νὰ ἐρωτήσωμεν ποία περίπτωσις ρυθμίζεται; Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις θὰ ἐγγυηθῇ ὑπὲρ τίνος εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν Κυβέρνησιν;

§50Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς συμβάσεως.

§51Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Βλέπετε ὅτι ἀσφαλῶς δὲν γνωρίζει ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις τί ὑπέγραψε.

§52Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Αὐτὸ ἔρχεται εἰς ἐπίρρωσιν τῆς ὑπονοίας ὅτι μία οἱαδήποτε διαφορὰ, προερχομένη ἀπὸ τὴν ἐκτέλεσιν μιᾶς συμβάσεως τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως μετὰ Ἀμερικανῶν, θὰ φέρῃ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον ἀντιμέτωπον τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως, διότι αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἐθεωρεῖτο κατὰ τὸ ἄρθρον τῆς συμβάσεως ἰδιοκτησία ἡ περιουσία τοῦ Ἀμερικανοῦ ἰδιώτου.

§53Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι προκύπτει ἐκ τῆς διαμειφθείσης στιχομυθίας μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅτι ἀναμφιβόλως ὡς Κυβέρνησις πρέπει νὰ ζητήσῃ πληροφορίας μερικῶν ἄρθρων τῆς συμβάσεως, τὴν ὁποίαν ὑπέγραψε χωρὶς νὰ τὴν ἀντιληφθῇ καὶ νομίζω ὅτι θὰ πρέπει ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις, ἀφοῦ πρῶτον διαφωτισθῇ ἐκείνη, νὰ ἔλθῃ πρὸς ἡμᾶς διὰ νὰ μᾶς διαφωτίσῃ.

§54Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Εἶναι γενικὸν τὸ ἄρθρον αὐτό.

§55Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Διαπιστώνω ὅτι οὔτε καὶ σεῖς ὁ ἴδιος κατορθώνετε νὰ διαβάσετε τὶ ἀκριβῶς λέγει τὸ ἄρθρον αὐτό. Θὰ ἐπρότεινα συνεπῶς τὴν σύστασιν μιᾶς Ἐπιτροπῆς ἀπὸ διακεκριμένους Ἑλληνιστὰς πρὸς ἀνάγνωσιν, μετάφρασιν, ἑρμηνείαν καὶ ἀποσαφήνισιν τῆς σκοτεινῆς αὐτῆς διατάξεως.

§56Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐδῶ χρειάζονται νομικοὶ καὶ νομικὸς στοιχειώδους καταρτίσεως θὰ σᾶς ἔλεγεν, ὅτι τοιούτου εἴδους διατύπωσις δὲν εἶναι νομικὴ καὶ ἑπομένως δὲν λέγει τίποτε. Εἶναι ἀκατανόητος ἡ διάταξις αὐτὴ ὑπὸ νομικὴν ἔποψιν.

§57Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Δὲν εἶναι ὅμως μόνον τὸ αἴνιγμα, τὸ περὶ τῶν ἐγγυήσεων, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἓν τεράστιον κενὸν, τὸ ὁποῖον διαπιστώνει κανεὶς εἰς αὐτὴν τὴν σύμβασιν, τὸ κενὸν τοῦ ἄρθρου 5. Ἐκεῖ γίνεται μνεία περὶ τῶν πρώτων ὑλῶν, τὰς ὁποίας θὰ ἀπορροφήσῃ ἡ Ἀμερικὴ ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλ’ ἐρωτᾶται, συνεδέθη μὲ τὸ ζήτημα αὐτό τῆς ἐξαγωγῆς τῶν πρώτων ὑλῶν, ποὺ ἡ Ἀμερικὴ ἀξιοῖ καὶ δικαιοῦται νὰ εἰσαγάγῃ ἐξ Ἑλλάδος, συνεδέθη καὶ τὸ ἄλλο τὸ βασικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον εἶμαι βέβαιος ὅτι λυόμενον καὶ τὴν ἐνίσχυσιν αὐτῆς ταύτης τῆς Ἀμερικῆς διευκολύνει καὶ συμπληρώνει, δηλαδὴ τὸ ζήτημα τῆς τοποθετήσεως τῶν γεωργικῶν προϊόντων τῆς Ἑλλάδος, ἄνευ τῆς ἐξασφαλίσεως, τῆς ὁποίας τοποθετήσεως, θὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπιτευχθῇ μία προσπάθεια πρὸς τὸ ἐμπορικὸν ἐκεῖνο ἰσοζύγιον, τὸ ὁποῖον ζητεῖται ὡς προϋπόθεσις μελλοντικῆς συνεργασίας ἀπὸ αὐτὸ τοῦτο τὸ σχέδιον Μάρσαλ; Ἐν τούτοις οὔτε διὰ τὰ καπνά, οὔτε διὰ τὴν σταφίδα, οὔτε διὰ τὰ ἔλαιά μας γίνεται ἀπολύτως καμμία μνεία, εἰς τὴν σύμβασιν αὐτήν. Ἀλλ’ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς κυρώσεως τῆς συμβάσεως αὐτῆς ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶχε καὶ μίαν ἄλλην ὑποχρέωσιν. Θὰ εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μᾶς εἴπῃ μέχρι ποίου ἀκριβῶς σημείου θὰ φτάσῃ ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια. Διότι παρατηρεῖται καὶ τοῦτο τὸ καταπληκτικὸν μέσα εἰς τὴν Βουλήν. Τὰ οὐσιωδέστερα σημεῖα τοῦ προβλήματος ἐξαφανίζονται ἀπὸ τὸν ὁρίζοντα τῶν σκέψεών μας, τὴν στιγμὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν εἶναι ἡ βάσις, ἀπὸ τὴν ὁποίαν πρόκειται ἢ νὰ ζήσωμεν, ἢ ἀπὸ τὴν ἀνυπαρξίαν τῆς ὁποίας, πρόκειται νὰ ἀποθάνωμεν. Διότι ἐὰν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι τὸ ποσὸν τῶν 106 ἑκατ. δολλαρίων, εἰς τὸ ὁποῖον καὶ μόνον εἶχε φθάσει ἡ Ἀμερική, νὰ ὁρίσῃ τὸ ποσὸν τῆς Ἑλληνικῆς βοηθείας, τοῦ πρώτου ἔτους, ἐὰν τὸ ποσὸν τοῦτο δὲν ἐπιτευχθῇ νὰ αὐξηθῇ πιστεύω ὅτι θὰ ἐχρειάζετο ἡ ἐκδήλωσις τῆς διαμαρτυρίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ νομίζω, ὅτι, θὰ ἔπρεπε νὰ χαρῆτε ἔχοντες συνεπίκουρον τὴν Βουλήν, ὑπέχοντες μάλιστα καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τὴν προσκαλέσητε ὡς συνεπίκουρον εἰς τὰς προσπαθείας σας, διὰ νὰ σᾶς ἐνισχύσῃ ἀπέναντι τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὰς προσπαθείας αὐξήσεως τοῦ ποσοῦ τούτου. Ἀντὶ τούτου συναντῶμεν τὴν ὁλοτελῆ σιωπήν. Κατὰ μίαν ἀγαθωτάτην σύμπτωσιν ἔχομεν ἐδῶ παρόντας τοὺς δύο ἀξιοτίμους ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι μετέθησαν εἰς Παρισίους πρὸς συνάντησιν τοῦ κ. Χάρριμαν, διὰ τὴν αὔξησιν ἀκριβῶς τοῦ ποσοῦ τῶν 106 ἑκατομ. Γνωρίζομεν ἐξ ἄλλου, ὅτι ἐξεκινήσαμεν ἀπὸ 350 ἑκατ. δολλάρια ἔπειτα περιωρίσθημεν εἰς τὰ 250 ἑκατ., ἔπειτα εἰς τὰ 200 ἑκατ. καὶ ἤδη μένομεν μὲ τὴν ἀπορίαν ἂν καὶ αὐτὰ πρόκειται νὰ περιορισθοῦν εἰς τὰ 106 ἑκατ. Θὰ ἤμην εὐτυχὴς ἐὰν σὺν τῇ κυρώσει τῆς συμβάσεως αὐτῆς, ἐδίδατε τὴν παρηγορίαν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν, ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο, ηὐξήθη ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς συμβάσεως αὐτῆς.

§58Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Ὑπάρχουν δηλώσεις τῶν δύο ὑπουργῶν, οἱ ὁποῖοι διεπραγματεύθησαν τὸ ζήτημα, κατὰ τὰς ὁποίας ὁ ἀριθμὸς τῶν 106.000.000 οὐδὲν ἀντιπροσωπεύει. Εἰς τὶ θὰ ἀνέλθῃ ἡ βοήθεια, δὲν πρόκειται τὶς νὰ προΐδῃ διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν πρόκειται νὰ γίνουν διαπραγματεύσεις ἐν Παρισίοις διὰ τὴν κατάρτισιν τῶν σχεδίων, μετὰ τὴν κατάρτισιν τῶν ὁποίων θὰ προκύψῃ τὸ πραγματικὸν ποσόν. Ἄλλωστε ἀναφέρω τὸ γεγονός, ὅτι κατὰ τὸ πρῶτον τρίμηνον ἡ Ἑλλὰς ἔλαβεν 50.000.000 δολλάρια καὶ 24.000.000 ἐπὶ πλέον ἐπὶ προηγουμένης χρήσεως, ἤτοι ἐν συνόλῳ 74.000.000. Διὰ δὲ τὸ δεύτερον τὸ πρόγραμμα τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ἐγκριθῇ θὰ εἶναι ἀνώτερον τῶν 50.000.000, ὁπότε φθάνομεν στὸ ποσὸν τῶν 125.000.000 μόνον διὰ τὰ δύο τρίμηνα. Συνεπῶς προκύπτει ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν 106.000.000 ὁ ὁποῖος ἀνεφέρετο ἀρχικῶς δὲν ἀντιπροσωπεύει τίποτε. Αὐτὴ εἶναι ἡ δήλωσις τὴν ὁποίαν ἠμποροῦμε νὰ κάνωμεν μετὰ τὴν ἔγκρισιν τῶν σχεδίων, τὰ ὁποῖα θὰ συζητηθοῦν ἐν Παρισίοις, κατὰ τὸ τελικὸν στάδιον ὁπότε θὰ γνωρίζωμεν ποία εἶναι ἡ ἔκτασις τοῦ ὅλου ἐτησίου προγράμματος.

§59Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Χαίρω κ. ὑπουργέ, διὰ τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν ἐκάματε καὶ ὀφείλω νὰ τονίσω, ὅτι ἀφαιρουμένων τῶν 25.000.000, τὰ ὁποῖα εἶναι προηγουμένης χρήσεως, μένουν διὰ τὸ αʹ ἑξάμηνον 100.000.000. Ἐὰν δὲ διασφαλίσωμεν ἴσον ποσὸν καὶ διὰ τὸ βʹ ἑξάμηνον, θὰ φθάσωμεν εἰς τὰς 200.000.000. Ἀλλά, ἐρωτῶ, ἔχετε τὴν ἐλπίδα μιᾶς περαιτέρω αὐξήσεως;

§60Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντον.). Δὲν ὑπάρχει περίπτωσις ποτὲ μαθηματικῶν ὑπολογισμῶν. Εἶναι σαφὴς δήλωσις, ἡ ὁποία μᾶς ἐγένετο. Δὲν ἔχει σχέσιν ἐὰν τὸ ἕνα τρίμηνον ἔχῃ περισσότερα καὶ τὸ ἄλλο ὀλιγώτερα. Ἀντιθέτως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπετεύχθη εἶναι τοῦτο: Ὅτι τὸ πρόγραμμα τὸ ἐτήσιον δὲν θὰ ἐξετασθῇ πλέον ἐντὸς τοῦ στενοῦ καὶ περιωρισμένου πλαισίου τοῦ ἔτους καὶ ἀνοίγεται πλέον ἡ ὁδὸς τῆς 4)τίας συμφώνως πρὸς τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, ὁ ὁποῖος ὁρίζει, ὅτι μετὰ τὸ τέρμα τῆς 4)τίας πρέπει νὰ τεθῇ ἡ βιωσιμότης τοῦ Κράτους, καὶ συνεπῶς τίθεται πλέον τὸ πρόγραμμα ὑπὸ διαφορετικὸν τύπον, παρὰ ὡς εἶχε τεθῆ εἰς τὸ παρελθόν. Δὲν περιοριζόμεθα δηλαδὴ τώρα εἰς ἕνα ἐτήσιον πρόγραμμα. Τοῦτο ἀποτελεῖ τμῆμα ἑνὸς γενικωτέρου προγράμματος τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς σκοπὸν καὶ ὡς ἀποτέλεσμα τὴν βιωσιμότητα τῆς χώρας. Αὐτὴ εἶναι ἡ βάσις, κύριοι, τὴν ὁποίαν ἐξεκαθαρίσαμεν ἡμεῖς, μέχρι τοῦ σημείου νὰ δεχθῶμεν καὶ τὰ συγχαρητήρια καὶ τοῦ Γάλλου καὶ τοῦ Ἰταλοῦ ἀντιπροσώπου, οἱ ὁποῖοι ὅπως μᾶς ἔλεγον, εἶχον ἀντιστραφῆ οἱ ὅροι καὶ εἶχε ταχθῆ τὸ «ἄροτρον μπροστὰ ἀπὸ τὸ βόδι», ὅτι τοῦ λοιποῦ δὲν εἶναι ἀνοικτὸς ὁ ὁρίζων διὰ νὰ ἀντιμετωπισθῇ μὲ σχέδια τιμήματα. Τὸ τί θὰ συμβῇ εἰς τὸ μέλλον νὰ γνωρίζετε ὅτι θὰ εἶναι ἀποτέλεσμα σκληρῶν ἀγώνων. Οὐδεμία ἀνελήφθη ἐπὶ τῇ βάσει τῆς γενομένης αὐτῆς συμβάσεως ὑποχρέωσις, ἐκ μέρους τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ὥστε νὰ μὴ δύναται ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ τὴν τροποποιῇ, νὰ τὴν μεταβάλῃ καὶ νὰ τὴν διακόψῃ. Ἡ βοήθεια θὰ ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς κατανομῆς ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων. Ἀντιλαμβάνεσθε λοιπὸν ὅτι εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς καταστάσεως ἡ ὁποία μᾶς εἶναι ρευστή, καὶ ἡ ὁποία μᾶς ἐπιβάλλει νὰ εἴμεθα ἐν ἐπιφυλακῇ ἐν ἑκάστῃ στιγμῇ. Ἐντὸς ὀλίγου εἰσερχόμεθα εἰς τὸ 4ετὲς πρόγραμμα, καὶ κατὰ συνέπειαν ἀναστρέφονται οἱ ὅροι τοῦ παρόντος. Ἡμεῖς δὲ οἱ ὁποῖοι διερχόμεθα μίαν περίοδον κρίσιμον, μίαν περίοδον πολεμικήν, καὶ μᾶς προβάλετε τὸ ἐπιχείρημα ὅτι μὲ τὰς συνθήκας τὰς σημερινὰς ὡρισμένα ἔργα μεγάλης ἐκτάσεως θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνουν, ἡμεῖς ἀντιλαμβάνεσθε πῶς θὰ χειρισθῶμεν τὸ ζήτημα, ὅταν πλέον δὲν θὰ ἔχωμεν τὰ τρίμηνα, ἀλλὰ τὸ 4)ετὲς πρόγραμμα.

§61Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Χαίρω διὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ χαίρω ἰδιαιτέρως διότι μᾶς ἐγνώρισεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπέσπασε τὰ συγχαρητήρια ἂν ὄχι τῆς Ἑλλάδος, τοὐλάχιστον ξένων συναδέλφων. Ἀλλὰ παραμένει ἡ ἀσάφεια, παραμένει ἡ ἐφεκτικότης, ὡς πρὸς τὴν ἔκτασιν τῆς βοηθείας πρὸς τὴν Ἑλλάδα. Πέραν τούτου, ἐπεκτείνεται ἀκόμη ἡ ἀσάφεια καὶ ὡς πρὸς τὸ σύνολον τοῦ 4)ετοῦς προγράμματος. Τόσον ὥστε δὲν ἐννοῶ πῶς εἶναι δυνατὸν ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταστρώσῃ τὰ οἰκονομικά μας καὶ τὸν προϋπολογισμόν, ἀγνοῶν τελείως τὸ κυριώτερον σκέλος του διὰ τὴν προσεχῆ τετραετίαν ὁλόκληρον.

§62Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἀκριβῶς καλούμεθα ὅλοι, τὰ 16 Κράτη, νὰ καταρτίσωμεν πρόγραμμα ἐπὶ τῇ βάσει τῆς 4)ετίας. Ἡ δυνατότης ἡ ὁποία παρέχεται ἐκ μέρους τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως νὰ χρηματοδοτήσῃ τὸ πρόγραμμα εἶναι τὸ σημεῖον ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ὑπάρξῃ μία ἀσάφεια.

§63Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Πῶς θὰ καταστρώσητε τὸ πρόγραμμα;

§64Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀναγκῶν τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς βιωσιμότητος τῆς χώρας κατὰ τὸ 1952.

§65Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Πῶς γνωρίζετε ὅτι καὶ αἱ ἀνάγκαι μας καὶ ἡ βιωσιμότης μας θὰ ἐκτιμηθοῦν κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον ἀπὸ τοὺς Ἀμερικανούς;

§66Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα. Δὲν εἴμεθα ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι θὰ καθορίσωμεν τὴν τελικὴν βοήθειαν. Αὐτοὶ θὰ ζητήσουν τὸ πρόγραμμα καὶ θὰ τὸ ἐλέγξουν οἱ ἴδιοι καὶ ἐκεῖνοι θὰ ἀποφασίσουν τελικῶς. Αἱ ἀνάγκαι μας θὰ ἐκτεθοῦν. Οἱ Ἀμερικανοὶ δὲν ἔχουν ἀναλάβει ἔναντι οὐδενὸς ὑποχρέωσιν διὰ τὰ ποσὰ τῶν τριῶν ἑπομένων ἐτῶν, πλὴν τοῦ πρώτου ἔτους. Μᾶς λένε, λοιπόν, ὑποβάλετε τὰ σχέδιά σας. Τὰ σχέδιά μας εἶναι αἱ ἀνάγκαι μας καὶ ἡ βιωσιμότης κατὰ τὸ 1952. Ἀμερικανοὶ θὰ κρίνουν ἐὰν ἔχουν τὴν δυνατότητα καὶ μέχρι ποίου σημείου νὰ χρηματοδοτήσουν τὰ σχέδια αὐτά. Αὐτὰ εἶναι γεγονότα τὰ ὁποῖα ὑπερβαίνουν κατὰ πολὺ τὰς ἰδικάς μας δυνατότητας. Εἶναι γεγονότα τὰ ὁποῖα ἐξαρτῶνται ἀπὸ ἄλλους παράγοντας τοὺς ὁποίους ἔπρεπε νὰ ἀντιλαμβάνεσθε, ὥστε νὰ μὴ ἔρχεται τὸ ζήτημα μὲ τόσην προχειρότητα εἰς τὴν Βουλήν.

§67Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Ἡ προχειρότης δὲν μὲ διακρίνει, κ. ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ. Τοὐναντίον, κατόπιν βαθείας μελέτης ἀπηύθυνα τὸ ἐρώτημα τοῦτο. Καὶ ὁμολογῶ ὅτι αἰσθάνομαι θλῖψιν διότι δὲν ἔχω τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν ἐπιζητῶ, δηλαδὴ πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνταποκριθῆτε εἰς τὴν ὑποχρέωσιν τὴν ὁποίαν ἀνελάβατε ἀπέναντι τῆς Ἀμερικῆς περὶ καταρτισμοῦ ἑνὸς τετραετοῦς προγράμματος, εἰς τὸ τέρμα τοῦ ὁποίου νὰ ὑπάρχῃ βιώσιμον Κράτος Ἑλλάδος, ὅταν ἀγνοεῖται ποίαν συμβολὴν εἰς τὴν βιωσιμότητα ταύτην, κατὰ τὴν τετραετίαν αὐτήν, θὰ συνεισφέρῃ ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια;

§68Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὅλων τῶν Κρατῶν, κύριοι.

§69Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Ἐγὼ ἐνδιαφέρομαι διὰ τὴν Ἑλλάδα.

§70Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Εἴμεθα μέσα εἰς ἕνα πλαίσιον γενικώτερον.

§71Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Σᾶς ἐρωτῶ, ἐκ τῶν 16 δισεκατομμυρίων περίπου τὰ ὁποῖα ἡ Ἀμερικὴ προορίζει διὰ τὸ τετραετὲς σχέδιον τοῦ συνόλου τῆς Εὐρώπης, εἰς τί ὑπολογίζετε τὸ μερίδιον τῆς Ἑλλάδος περίπου; Ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν ὑμεῖς, ὡς ὑπεύθυνος ὑπουργός, νὰ ἠμπορέσητε νὰ κάμετε τὸ πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον, ἄλλως δὲν θὰ ἠμπορέσητε νὰ κάμετε, παρὰ τὴν ὑποχρέωσιν ποὺ ἔχετε ἀναλάβει; Κύριοι βουλευταί, θὰ ὁμολογήσητε ὅτι καὶ εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα διαπιστώνεται μία ἐξαιρετικὴ ἀσάφεια, ἡ ὁποία δὲν δικαιολογεῖ ἀσφαλῶς τὸν τόνον τῆς αὐτοπεποιθήσεως μὲ τὸν ὁποῖον ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὁμιλεῖ, νομίζων ὅτι ἔλυσεν ἤδη τὸ ζήτημα τῆς βιωσιμότητος.

§72Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἀφορᾷ τὰ γεγονότα καὶ τὴν διαδικασίαν. Ἐπὶ τῆς διαδικασίας, ἡ ὁποία θὰ τηρηθῇ ἔχω νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλὴν ὅτι εἶναι τοιαύτη ὅπως ἐγὼ τὴν διέγραψα καὶ ὄχι ὅπως σεῖς τὴν φαντάζεσθε. Οἱ Ἀμερικανοὶ λέγουν: «Ἐὰν ἐψηφίσαμεν 17 δισεκατομμύρια οὐδεμίαν σημασίαν ἔχει. Θὰ ἐξετάσωμεν καὶ τῶν 16 χωρῶν τὰ προγράμματα τὰ τετραετῆ καὶ κατόπιν θὰ ἴδωμεν τί ἠμποροῦμεν νὰ σᾶς δώσωμεν, διὰ νὰ ἔχετε τὴν βιωσιμότητα τῆς Εὐρώπης». Κατὰ συνέπειαν, κύριοι, εἴμεθα μέσα, ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε, εἰς ἕνα πλαίσιον γενικώτερον, ἀπὸ τὸ ὁποῖον δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ξεφύγωμεν καὶ νὰ δώσωμεν καμμίαν διαβεβαίωσιν διὰ τοιαῦτα πράγματα εἰς τὴν Βουλήν.

§73Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Εἰς τὰ ὅσα τελικῶς μοῦ ἀπηύθυνεν ὡς λόγους συνέσεως ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, διαβλέπω μίαν καὶ μόνον ἀμυδρὰν ἐλπίδα, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν ὄχι μόνον πλέον τῆς τετραετίας, ἀλλὰ καὶ πολὺ συντομωτέρου χρονικοῦ διαστήματος, εἰς τὰ πρῶτα βήματα τῆς τετραετίας, θὰ ὑπάρξῃ ἴσως μία ἄλλη Κυβέρνησις ὀλιγώτερον ἀσαφής, ἡ ὁποία θὰ ἐπιτύχῃ μεγαλυτέραν ἀξιοποίησιν τῶν Ἑλληνικῶν θυσιῶν καὶ ἡ ὁποία θὰ ἠμπορῇ νὰ δίδῃ πλέον συγκεκριμένας ἀπαντήσεις εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν.

§74Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὅλοι εἴμεθα μεταβατικοὶ καὶ προσωρινοί. Ἀλλ’ οἱαδήποτε Κυβέρνησις καὶ ἂν ἔλθῃ δὲν θὰ τολμήσῃ νὰ προεξοφλήσῃ τὴν γνώμην τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν μετὰ μίαν τετραετίαν. (Χειροκροτήματα).

§75Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον ἀσφαλῶς θὰ τολμήσῃ μία ἄλλη Κυβέρνησις, εἶναι νὰ ἐμφυσήσῃ τὴν πεποίθησιν εἰς τοὺς ξένους ὅτι πράγματι ἡ βιωσιμότης αὕτη εἶναι ὑποτεταγμένη εἰς ὡρισμένους ὅρους ὄχι μόνον διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ἀνθρωπότητα ὁλόκληρον. Διότι, κύριε ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, μὴ νομίζετε ὅτι ἔχετε τὸ μονοπώλιον τοῦ ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος ἀγῶνος. Καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις γνωρίζει νὰ ἀγωνίζεται συμπαραστάτης εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς Κυβερνήσεως ὅπου χρειάζεται. Συνεπῶς δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ὁμιλῆτε μὲ τὴν ἔπαρσιν αὐτὴν μὲ τὴν ὁποίαν ὁμιλήσατε.

§76Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν ὅτι πρέπει νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν βιωσιμότητα διὰ τὸ 1952 καὶ ἐπάνω εἰς αὐτὸ στηρίζομεν τὰς ἐλπίδας μας. Ἐὰν σεῖς νομίζετε ὅτι ἔχομεν τὴν βιωσιμότητα, ἄλλο τὸ ζήτημα.

§77Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Συνεχίζων, κ. συνάδελφοι, καὶ τερματίζων θὰ σᾶς τονίσω τοῦτο: Ὅτι τὸ σύνολον ὅλων αὐτῶν τῶν παραλείψεων, τῶν κενῶν, τῶν ἀποσιωπήσεων, τὰς ὁποίας παρατάσσει καὶ τὰς ὁποίας ἐμφανίζει πρὸ τῆς Βουλῆς ἡ παρουσίασις καὶ ἡ ὑποβολὴ τῆς ὑπὸ κρίσιν συμβάσεως ὁμολογουμένως μᾶς ὁδηγεῖ εἰς τὸ ἑξῆς γενικὸν συμπέρασμα. Ὄτι ἦτο εὐτύχημα βεβαίως ὅτι ἡ σύμβασις αὐτή, ἔστω καὶ μὲ ὅλας τὰς ἐπωδύνους συνεπείας τὰς ὁποίας συνεπιφέρει, ὅτι ἔρχεται ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς καὶ ὅτι ἀπὸ αὔριον γίνεται νόμος τοῦ Κράτους. Καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ εὐγνωμοσύνη τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας θὰ συνοδεύουν τὴν τύχην αὐτῆς τῆς συμβάσεως. Ἀλλὰ συγχρόνως, κύριοι βουλευταί, θὰ ὁμολογήσητε ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ τῆς συμβάσεως αὐτῆς ἡ ὁποία θὰ εἶναι τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐμπνεύσῃ εἰς ἡμᾶς καμμίαν ἀπολύτως ἐμπιστοσύνην. Ὄταν τοιαῦται παραλείψεις ἐξ εὐθύνης τῆς Κυβερνήσεως ὑπάρχουν ἐν τῇ συμβάσει, ὅταν τριαῦται ἀνορθογραφίαι ἀκόμη καὶ γλωσσικῆς φύσεως τίθενται πρὸ τῆς ἀπορίας ἡμῶν καὶ ὅταν ἰδίως ἔχωμεν τὴν ἔλλειψιν οἱασδήποτε προοπτικῆς καὶ οἱασδήποτε σταθμίσεως, ὡς πρὸς τὴν βοήθειαν τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις διαχειρίζεται καὶ πρόκειται νὰ διαχειρισθῇ, πῶς μᾶς εἶναι δυνατὸν νὰ αἰσθανώμεθα τὴν παραμικρὰν ἐμπιστοσύνην καὶ διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τοῦ ποσοῦ, τοῦ μεγάλου ἢ μικροῦ, τοῦ ἀγνώστου εἰσέτι εἰς ἡμᾶς, ποὺ θὰ προσφερθῇ εἰς ἡμᾶς βάσει τῆς ὑπὸ ψήφισιν συμβάσεως; (Χειροκροτήματα).

§78Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶναι ἡ ὥρα 10 παρὰ τέταρτο. Θὰ ἐνόμιζα ὅτι ἠμπορούσαμεν νὰ διακόψωμεν καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν.

§79Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ εἴπω πολλά, κ. Πρόεδρε.

§80Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν εἶσθε σεῖς μόνος.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι 3 ἀκόμη οἱ ἐγγεγραμένοι συνάδελφοι.

§82Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐὰν δὲν πρόκειται νὰ εἶναι μακροὶ οἱ λόγοι των ἂς μείνωμεν.

§83Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὑποτίθεται ὅτι θὰ ἀπαντήσῃ καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ἐπὶ τῶν ἐρωτημάτων τὰ ὁποῖα ἐτέθησαν. Ἑπομένως, δὲν εἶναι 3 μόνον.

§84Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὁ κ. Πρόεδρος καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπουσιάζουν ἐπ’ ὀλίγον. Νὰ συνεχίσωμεν λοιπὸν μέχρις ὅτου ἔλθῃ καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μπακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§86Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ὅταν εἰσέρχεταί τις εἰς λεπτομερείας ἑνὸς ζητήματος, μικροῦ ἢ μεγάλου, θὰ εὕρῃ σημεῖα ἐπὶ τῶν ὁποίων νὰ βασίσῃ διαφωνίαν καὶ εὐλογοφανῆ ἐπιχειρήματα. Προκειμένου μάλιστα περὶ μιᾶς πολυσχιδοῦς συμβάσεως, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὸ μεγαλειῶδες ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς Ἑλλάδος, δύναταί τις εὐχερῶς νὰ εὕρῃ μικροελαττώματα καί, μεγαλοποιῶν αὐτά, νὰ ἀσκήσῃ ἀντιπολίτευσιν. Ὄταν μάλιστα τὰ ἐξ αὐτῶν ἀντλούμενα ἐπιχειρήματα προβάλλονται καὶ ἀναπτύσσονται ὑπὸ συναδέλφου ἱκανότατου καὶ εὐγλωττοτάτου ὁμιλητοῦ, οἷος εἶναι ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τρικάλων κ. βουλευτής, τὰ ἐπιχειρήματα καθίστανται καὶ πειστικὰ καὶ ἐντυπωσιακά. Καὶ ἐὰν ὁ κ. βουλευτὴς περιωρίζετο εἰς τὸ νὰ ἐπικρίνῃ τὴν διατύπωσιν καὶ τὴν φρασεολογικὴν ἀκαταστασίαν ἄρθρων τινῶν τῆς συμβάσεως, τὸ πρᾶγμα δὲν θὰ ἦτο ἐπικίνδυνον καὶ ἐπιβλαβὲς εἰς τὰ Ἑλληνικὰ συμφέροντα. Ἀλλ’ ὅταν ἡ ἀντιπολίτευσίς του ἐξέρχεται τῶν ὁρίων αὐτῶν καὶ φθάνῃ μέχρι τοῦ σημείου νὰ κατηγορῇ τοὺς ἐν Ἑλλάδι ὑπαλλήλους τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, τοὺς ἐντεταλμένους ὅπως διεξαγάγουν τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως, ὅτι πληρώνονται ἀκριβὰ καὶ ὅτι εἶναι νεαροὶ καὶ ὡς μὴ ἔχοντες τὰς ἀπαιτουμένας γνώσεις, βεβαίως ἀποτελεῖ μίαν αἰχμὴν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κράτους ἐκείνου τὸ ὁποῖον εἶχε τὴν μεγαλοφροσύνην νὰ σπεύσῃ εἰς βοήθειάν μας διὰ χρημάτων καὶ ἐμψύχου ὑλικοῦ. Νομίζω ὅτι τοιαῦται παρατηρήσεις καὶ τοιαῦται μεμψιμοιρίαι δὲν πρέπει νὰ μείνουν ἀναπάντητοι ἐδῶ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, καὶ δι’ αὐτὸ ἔλαβα τὸν λόγον. Εὐλόγως διερωτᾶται τις ὅταν ἀκούῃ τοιαύτας ἐπικρίσεις, τοιαῦτα παράπονα καὶ μεμψιμοιρίας ἐναντίον τῆς χώρας ἐκείνης ἡ ὁποία ἀπεφάσισε νὰ διαθέσῃ μεγάλα ποσὰ χρημάτων ἐπ’ ἀγαθῷ τῆς ἰδικῆς μας χώρας, μὴ τυχὸν ὄπισθεν τῆς δωρεᾶς αὐτῆς ὑποκρύπτεται ὕποπτος τις σκοπὸς εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος, ἢ κατακτητικὰ σχέδια. Θὰ ἐπιθύμουν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ γνωρίζω ἐὰν ὑπάρχῃ τις ἐξ ὑμῶν νὰ ἔχῃ τοιαύτην τινὰ ὑπόνοιαν διὰ νὰ ἴδω κατὰ πόσον δικαιολογοῦμαι ἐκπλησσόμενος ὅταν ἀκούω νὰ ἐκφράζωνται ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς τοιαῦται ὑπόνοιαι καὶ μεμψιμοιρίαι ἐναντίον ἑνὸς λαοῦ, ὁ ὁποῖος χωρὶς οὐδεμίαν βλέψιν καὶ χωρὶς ὑστεροβουλίαν ἀπεφάσισεν νὰ ἐνισχύσῃ καὶ νὰ σώσῃ τὴν Χώραν μας. Ἐξ ὅσων λέγονται καὶ ἐξ ὅσων φαίνονται, ὁ λαὸς τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν ἐβοήθησε καὶ βοηθεῖ τὴν Ἑλλάδα χωρὶς ν’ ἀποβλέπῃ εἰς ὄφελος ἰδικόν του. Καὶ τοῦτο ἀκριβῶς καθιστᾷ αὐτὸν ἄξιον μεγαλυτέρας εὐγνωμοσύνης μας καὶ ἐκτιμήσεώς μας. Ὁ Περικλῆς εἰς τὸν ἐπιτάφιον λόγον του λέγει: «Ἡμεῖς ὑπερέχομεν ἀπὸ τοὺς ἄλλους, διότι πᾶν ὅ,τι πράττομεν, τὸ πράττομεν οὐχὶ ἐξ ὑπολογισμοῦ κέρδους, ἀλλὰ διὰ τὸ εὐγενὲς τῆς πράξεως». Οὕτω, οἱοσδήποτε ἐκπρόσωπος τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, εἴτε εἰς Κογκρέσσον ὁμιλεῖ εἴτε ἐδῶ, δύναται νὰ εἴπῃ: «Ἡμεῖς πᾶν ὅ,τι πράττομεν διὰ τὴν Ἑλλάδα, τὸ πράττομεν οὐχὶ ἐξ ὑπολογισμοῦ κέρδους τινὸς ἀλλὰ τὸ πράττομεν διὰ τὸ εὐγενὲς τῆς πράξεως». Οὐδεὶς δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ ὅτι τὸ Δόγμα Τροῦμαν καὶ τὸ Σχέδιον Μάρσαλ ἀποτελοῦν τὴν ἐντονωτέραν ἐκδήλωσιν πραγματικοῦ πολιτισμοῦ καὶ ἀνωτέρου ἀνθρωπισμοῦ.

§87Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κανεὶς δὲν ἀρνεῖται αὐτό, κύριε συνάδελφε!

§88Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν οὐδεὶς καλῆς πίστεως ἄνθρωπος νὰ ἀρνῆται αὐτό. Μέ τινας ὅμως ἐξ ἡμῶν συμβαίνει τὸ ἑξῆς περίεργον. Ὅταν ὁμιλοῦμεν σχετικῶς μὲ τὴν πρὸς τὴν Ἑλλάδα βοήθειαν, παύομεν πρὸς στιγμὴν νὰ ἔχωμεν ἐν ὄψει τὴν πρὸ τῆς βοηθείας κατάστασίν μας, ἡ ὁποία ἐπέσυρε τὴν προσοχὴν καὶ ἐκίνησε τὰ ἀνθρωπιστικὰ αἰσθήματα τοῦ λαοῦ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Λησμονοῦμεν τὴν ἐπισιτιστικήν μας κατάστασιν, καὶ τὸ χειρότερον αὐτῆς, τὸ ὅτι εἴχομεν περιέλθει εἰς κρατικὴν ἀνυπαρξίαν καὶ εἰς τὸ χεῖλος στυγνῆς δουλείας καὶ πλήρους ἐξαφανίσεως ἀπὸ τοῦ χάρτου τῶν ἐλευθέρων λαῶν. Ἐξηντλημένοι ἀπὸ ἕνα τετραετῆ καταστρεπτικὸν πόλεμον καὶ περιβαλλόμενοι ἀπὸ ἐχθρούς, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἐπέβαλον τὸν ἀκήρυκτον καὶ ὕπουλον αὐτὸν πόλεμον, ὁ ὁποῖος ἐξακολουθεῖ ἀκόμη διὰ τῆς πρωτοφανοῦς ἐν τῇ ἱστορίᾳ τῶν Ἐθνῶν προδοτικῆς ἀνταρσίας, δὲν ἦτο δυνατὸν ν’ ἀνθέξωμεν πλέον. Θὰ ὑπεκύπτομεν. Καὶ τότε ὁ Σλαυϊσμὸς, ὁ ἐλλοχεύων ὄπισθεν τοῦ κομουνισμοῦ, ὄχι μόνον θὰ ὑπεδούλωνεν ἀλλὰ καὶ θὰ κατέστρεφε τὴν Ἑλληνικὴν Πατρίδα μας. Κατὰ τὴν κρίσιμον αὐτὴν στιγμὴν, τὴν κρισιμωτέραν ἐν τῇ μακραίωνι Ἱστορίᾳ τῆς Ἑλληνικῆς Φυλῆς, ἀνεφάνη ἐπὶ τῆς σκηνῆς ὁ λαὸς τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν καί, ὡς ἄλλος Ἀχιλλεύς, μᾶς ἔσωσεν ἀπὸ τὴν πλήρη καταστροφήν. Καὶ ἐρχόμεθα τώρα ἡμεῖς νὰ μεμψιμοιρῶμεν κατὰ μιᾶς χαριστικῆς, πράγματι, συμβάσεως διότι ἕνα κόμμα ἢ μία τελεία δὲν ἔχουν τεθῆ καλῶς καὶ διότι ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου 3 εἶναι δυσνόητος (ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§89Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τοιοῦτοι λόγοι ἔπρεπε ν’ ἀκουσθοῦν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, καὶ σᾶς ἀπευθύνω θερμὰ συγχαρητήρια.

§90Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαριστῶ πολύ. Τὰ συγχαρητήριά σας, κύριε Πρόεδρε, μ’ ἐνθαρρύνουν εἰς τὴν προσπάθειάν μου αὐτήν. Λυπηρὸν εἶναι ὅτι παρασύρονται τινὲς ἀπὸ μικροπραγμοσύνην εἰς μικρολογίαν. Βεβαίως, τὸ δικαίωμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι ἱερὸν καὶ δύναται νὰ ἐλέγχῃ. Προκειμένου ὅμως περὶ ζητημάτων, οἷον εἶναι τὸ προκείμενον, ζητημάτων ἀφορώντων τὴν τύχην τῆς Ἑλλάδος, ἡ ἐπίλυσις τῶν ὁποίων ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν καλὴν θέλησιν τῶν μεγάλων φίλων μας, ἡ Ἀντιπολίτευσις, λαμβάνουσα μέρος εἰς τὴν συζήτησιν, εἶναι ὑπεύθυνος δι’ ὅσα λέγει ὅσον εἶναι καὶ ἡ Κυβέρνησις. Εἰς τοιαύτας περιπτώσεις ἔχουν μεγίστην σημασίαν τὰ ὅσα λέγει ἡ Ἀντιπολίτευσις. Δύναται, βεβαίως, νὰ ἐκφράζῃ ἐλευθέρως τὰς γνώμας της καὶ νὰ προβάλῃ τὰς ἀντιρρήσεις καὶ ἐπικρίσεις της, ἀρκεῖ νὰ μὴ παραβλάπτουν τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα. Δὲν ἐπιτρέπονται εἰς πολιτικοὺς ἄνδρας ἔχοντας στοιχειώδη ἀντίληψιν τοῦ καθήκοντος, τὸ ὁποῖον καθίσταται ἔτι μεγαλύτερον ὡς ἐκ τῆς σπουδαιότητος τοῦ ζητήματος καὶ τῆς κρισιμότητος τῆς καταστάσεως, νὰ ἀσκοῦν ἐπιβλαβῆ εἰς τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα ἀντιπολίτευσιν. Πρέπει νὰ γνωρίζετε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι πᾶν ὅ,τι λέγεται ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς εἰς βάρος καὶ πρὸς ἐπίκρισιν τῆς ἐν Ἑλλάδι προσπαθείας τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, παραλαμβάνεται ἀπὸ τὰ ὄργανα τῆς ἐπαισχύντου καὶ ἀντεθνικῆς προπαγάνδας καί, μεγαλοποιούμενον καὶ διαστρεφόμενον ἐπὶ τὰ χείρω, δυσχεραίνει τὸ μεγαλειῶδες ἔργον τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἐλέχθη ἀπὸ ἀξιότιμον βουλευτὴν ἐκ τῆς θέσεως αὐτῆς ὅτι οἱ Ἀμερικανοὶ ἦλθον ἐδῶ διὰ νὰ ζήσουν εἰς βάρος μας καὶ διὰ νὰ μειώσουν τὴν ἐλευθερίαν μας· τὴν ἐλευθερίαν, τὴν ὁποίαν ἐκεῖνοι ἔχουν ἀναγάγει εἰς περιωπὴν ἱερότητος καὶ τὴν λατρεύουν ὡς Θεάν, ἐμπνεόμενοι ἀπὸ τὰς Ἑλληνικὰς παραδόσεις καὶ τὴν Ἑλληνικὴν Ἱστορίαν. Ἐπιτιθέμεθα ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως ἐξ ἀφορμῆς μιᾶς συμβάσεως, διὰ τῆς ὁποίας ἐξασφαλίζεται τὸ μέγα γεγονὸς τῆς βοηθείας πρὸς τὴν Ἑλλάδα. Δὲν αἰσθάνομαι οὐδεμίαν συμπάθειαν πρὸς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι ἡ ἐκ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἐπίθεσις κατὰ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἀδικαιολόγητος καὶ ἄδικος. Ἀδικαιολόγητος εἶναι ἐπίσης καὶ ἡ ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ἐκδήλωσις ἀγανακτήσεως διότι δῆθεν, οἱ Ἀμερικανοὶ ἀπετόλμησαν νὰ θίξουν τὴν Ἑλληνικὴν Διοίκησιν. Ἐὰν τοιοῦτόν τι συνέβη, θὰ ἐγένετο, ἀσφαλῶς, πρὸς διόρθωσιν κακῶς ἐχόντων. Τίς ἐξ ὑμῶν, κύριοι βουλευταί, πιστεύει ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Διοίκησις ἔχει καλῶς; Τίς ἀγνοεῖ ὅτι αὕτη ἔχει περιέλθει εἰς κατάστασιν κατωτέραν τοῦ ἐπιτρεπτοῦ; Πολλοὶ ἐξ ὑμῶν ἔχετε περιγράψει ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ τὴν ἀθλίαν κατάστασίν της. Δὲν εἶναι, βεβαίως, ὑπεύθυνοι διὰ τοῦτο ἐξ ὁλοκλήρου οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι. Ὑπεύθυνοι εἶναι κυρίως αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν παρέχουν εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, ὄχι μόνον τὰ μέσα τῆς ὑλικῆς συντηρήσεώς των, ἀλλὰ οὔτε καὶ τὰ μέσα τῆς ὑπαλληλικῆς μορφώσεώς των. Δὲν εἶναι τῆς παρούσης συζητήσεως τὸ ζήτημα τῆς κακῆς διοικήσεως καὶ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Περὶ αὐτῶν ἐξ ἄλλοτε. Οἱ Ἀμερικανοὶ ἐπιθυμοῦν ν’ ἀξιοποιήσουν τὴν βοήθειαν τὴν ὁποίαν μᾶς παρέχουν, καὶ πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν εὗρον σκόπιμον καὶ ἐπωφελὲς δι’ ἡμᾶς ὅπως παρακολουθήσουν τὴν διάθεσιν τῶν χρημάτων διὰ παντὸς καταλλήλου τρόπου. Θὰ ἠδύνατο νὰ μᾶς εἴπουν «πάρετε τὰ χρήματα καὶ κάμετε ὅ,τι θέλετε». Ἐσκέφθησαν ὅμως νὰ παρακολουθήσουν τὴν διάθεσιν τῶν χρημάτων καὶ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας μας κατὰ τὸν ἐπωφελέστερον τρόπον, ἀγνοοῦντες, ἢ καὶ ἀδιαφοροῦντες, ἐὰν ὁ τρόπος αὐτὸς θέλει προσκρούσει εἰς τὸ ἑλληνικὸν «φιλότιμον». Ἀλλ’ αὐτὸ θὰ ἀπασχολῇ ἡμᾶς ἢ τὸ μέγα γεγονὸς τῆς διασώσεως καὶ ἀνασυγκροτήσεως τῆς Ἑλλάδος; Εἶναι ἀνεξήγητον τὸ ὅτι τινές, συζητοῦντες ἐπὶ τοῦ μεγάλου αὐτοῦ ζητήματος, ἀφήνουν σὺν τῇ συζητήσει νὰ ἐξαφανίζεται ἀπὸ τὰ ὄμματά των τὸ μέγα ἀποτέλεσμα τῆς μεγάλης καὶ ἀνεκτιμήτου αὐτῆς βοηθείας, τὴν ὁποίαν παρέχει εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ὁ λαὸς τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Δὲν θὰ ὑπῆρχεν Ἑλλὰς ἐὰν κατὰ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ὄγκος τοῦ σλαυϊσμοῦ.......

§91Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Θὰ ὑπῆρχον πολιτισμὸς Εὐρωπαϊκὸς καὶ Ἀμερικανικὸς, κύριε συνάδελφε, ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἡ Ἑλλάς;

§92Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἦτο ἕτοιμος νὰ εἰσβάλῃ εἰς αὐτὴν ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἡ Ἀμερική. Εἰς τὴν παρατήρησιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ὑπάρχει ἡ ἀπάντησις μεταξὺ τῶν ὅσων προηγουμένως εἶπον. Χαίρω ὅμως διότι μοῦ δίδει τὴν εὐκαιρίαν νὰ προσθέσω, ὅτι ὁ λαὸς τῆς Ἀμερικῆς εἶναι θαυμαστὴς τοῦ Ἑλληνικοῦ Πολιτισμοῦ καὶ τοῦ Ἀρχαίου Ἑλληνικοῦ Πνεύματος, τὸ ὁποῖον ἄσβεστον διατηρεῖ καὶ σῴζει εἰς τὰ Πανεπιστήμιά του, ὅσον θαυμάζει καὶ τὴν σημερινὴν Ἑλλάδα δι’ ὅσα συνεισέφερε πρὸς διάσωσιν τοῦ σημερινοῦ πολιτισμοῦ, καὶ δι’ αὐτὸ ὁλοψύχως βοηθεῖ αὐτὴν καὶ προσφέρει τὰ δολλάριά του. Εἰς αὐτα τὰ αἰσθήματα τοῦ Ἀμερικανικοῦ λαοῦ ὀφείλεται κυρίως ἡ βοήθειά του πρὸς τὴν Ἑλλάδα καὶ ὄχι εἰς τὰς Ἑλληνικὰς Κυβερνήσεις. Δὲν λησμονεῖ ὁ Ἀμερικανικὸς λαὸς ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ τελευταῖος παγκόσμιος πόλεμος εὑρίσκετο εἰς τὸ κρισιμώτερον αὐτοῦ σημεῖον καὶ ἡ ἐλευθερία τῶν λαῶν διήρχετο τὸν ἔσχατον τῶν κινδύνων, ἀνεπήδησεν ἐπὶ τῆς σκηνῆς ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ διὰ τῆς αὐτοθυσίας του καὶ τοῦ ἡρωϊσμοῦ του ἐνεθάρρυνε καὶ ἄλλους διστάζοντας λαοὺς ὅπως τεθοῦν παρὰ τὸ πλευρὸν τῆς κινδυνευούσης Ἀγγλίας, ἥτις εἶχε μείνει μόνη εἰς τὸ πεδίον τοῦ ἀγῶνος, καὶ τοιουτοτρόπως ἐπῆλθεν τὸ γνωστὸν ἀποτέλεσμα. Ἐλέχθη ἐπίσης ὅτι δὲν ἀπεζημιώθημεν ὡς νικηταὶ δι’ ὅσας καταστροφὰς ὑπέστημεν ὑπὸ τοῦ ἐχθροῦ, καὶ ἀφέθη νὰ ὑπονοῆται ὅτι εἰς ἀντάλλαγμα πρέπει νὰ βοηθηθῶμεν. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ λεχθῇ εἰς ἡμᾶς ὅτι οὐδεὶς ἐκ τῶν νικητῶν, εἴτε μικρὸς εἴτε μεγάλος, ἀπεζημιώθη πλήρως δι’ ὅσας ζημίας ὑπέστη. Μόνον οἱ ἅρπαγες κουμουνισταὶ Σλαῦοι ἐδήλωσαν τὰς καταληφθείσας ὑπ’ αὐτῶν χώρας, καὶ τὰς φιλικὰς ἔτι, ἀπὸ δὲ τὴν Γερμανίαν συναπεκόμισαν καὶ τὰς μηχανικὰς ἀκόμη ἐγκαταστάσεις. Βεβαίως ἐὰν ἡ Ἑλλὰς ἀπεζημιοῦτο πλήρως δὲν θὰ εἶχε ἀνάγκη βοηθείας. Αἱ ἐκ τοῦ πολέμου ζημίαι της ὑπολογίζονται εἰς 14 δισεκατομμύρια δολλάρια ἐν τῷ συνόλῳ των. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν δημιουργεῖ ρητὴν ὑποχρέωσιν διὰ τοὺς Ἀμερικανοὺς νὰ μᾶς βοηθήσουν. Δημιουργεῖ ἴσως ἠθικὴν τοιαύτην, καί, ὡς βλέπετε, τὴν λαμβάνουν ὑπ’ ὄψιν των, ὅπως τὴν ἔλαβον ἐπί τινα χρόνον καὶ οἱ Ἄγγλοι.

§93Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἡ Ἑλλὰς, τώρα θὰ ἦτο κοσμοκράτειρα ἡ Ἀμερική;

§94Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ τὰ εἴπαμε. Σᾶς λέγω προσέτι ὅτι ὁ Ἀμερικανὸς λαὸς γνωρίζει καλῶς ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἀποτελεῖ τὸ προκεχωρημένον φυλάκιον τοῦ Δυτικοῦ Πολιτισμοῦ. Καὶ τοῦτο, σὺν τοῖς ἄλλοις, ἀσφαλῶς συνετέλεσεν εἰς τὸ ἱστορικὸν διάγγελμα τῆς 12 Μαρτίου 1947 τοῦ Προέδρου Τροῦμαν πρὸς τὸ Κογκρέσσον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐζήτησε νὰ ἐγκριθῇ ἰδιαιτέρα καὶ ἐσπευσμένη βοήθεια πρὸς τὴν Ἑλλάδα. Γνωρίζει ὁ Ἀμερικανὸς λαὸς καὶ ὁ πρόεδρός του ὅτι ἡμεῖς ἐδῶ ἀποτελοῦμεν μετὰ τῆς Τουρκίας διπλοσκοπὸν τοῦ Πολιτισμοῦ τῆς Δύσεως. Βλέπετε ὅτι οὐδεμία περιέργεια οὐδενὸς συναδέλφου παραμένει ἀνικανοποίητος. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους ἐτύχομεν τῆς βοηθείας, ἡ ὁποία μᾶς ἔσωσε. Καὶ ἐν τούτοις ὑπάρχουν τινές, οἱ ὁποῖοι παραπονοῦνται ὅπως παραπονοῦνται τὰ μικρὰ παιδιὰ κατὰ τῆς μητρός των, ὅταν ἡ βοήθεια τοὺς παρέχεται κατὰ τὸν στοργικὸν αὐτῆς τρόπον.....

§95Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὄχι τὰς ἐκφράσεις αὐτὰς διὰ τοὺς ἀντιπροσώπους ἑνὸς Ἔθνους «σὰν παραπονιάρικα παιδιά».

§96Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἦτο προτιμώτερον, ὁ κύριος συνάδελφος, νὰ διαμαρτυρηθῇ ὅταν ἤκουσε νὰ λέγεται ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς ὅτι οἱ Ἀμερικανοὶ δὲν λαμβάνουν καὶ πολὺ ὑπ’ ὄψιν τους τὴν ἐλευθερίαν μας καὶ περιορίζουν τὴν ἀνεξαρτησίαν μας! Τότε θὰ ἤθελα νὰ ἴδω τὸν κύριον συνάδελφον παραπονούμενον.

§97Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν μὲ ἐπροσέξατε. Ἐγὼ συμφωνῶ εἰς αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε, ἀλλὰ φοβοῦμαι πὼς τὰ ἐκθέτετε εἰς ὑπερβολάς. Βεβαίως πᾶς Ἕλλην ὀφείλει εὐγνωμοσύνην εἰς τὴν μεγάλην Συμπολιτείαν τῆς Ἀμερικῆς.

§98Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ γεγονότα δὲν ἀποτελοῦν ὑπερβολὴν ὅταν ἐκτίθενται ὡς ἔχουν. Ἐὰν τὰ γεγονότα εἶναι ὄντως μεγάλα δὲν πταίω ἐγὼ ὅταν τὰ ἐμφανίζω ὡς τοιαῦτα.

§99Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; Εἴπατε ὅτι ἐγὼ εἶπον δῆθεν, ὅτι θέλουν οἱ Ἀμερικανοὶ νὰ ὑποδουλώσουν τὴν Ἑλλάδα. Τοιοῦτον τι ἐγὼ δὲν εἶπον. Ἐγὼ εἶπον ὅμως ὅτι ἐκ τῆς συμβάσεως τῆς 20ῆς Ἰουνίου ὅπως αὕτη ἡρμηνεύθη κακῶς ἀπὸ τὴν ὑπεύθυνον Κυβέρνησιν, ἐθεωρήθη ὅτι ἀνελήφθησαν ὑποχρεώσεις διαχειρίσεως τῶν ἑλληνικῶν ζητημάτων ἀπὸ τῶν μελῶν τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς καὶ εἶπον ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτον σήμερον, ὁπότε συνομολογεῖται ἡ σύμβασις τῶν 16 Κρατῶν, ἡ Ἑλλὰς νὰ εὑρεθῇ πάλιν ἐξακολουθοῦσα ὑπὸ τὸ καθεστὼς τῆς συμβάσεως τῆς 20ῆς Ἰουνίου, ἐνῷ ἠδύνατο σήμερον νὰ ἀπαλλαχθῇ ἀπὸ αὐτὴν τὴν δέσμευσιν. Εἶναι δὲ ἡ σύμβασις αὐτή, κυρίως, τόσον καταπληκτική, ὥστε λέγει, ὅτι δύναται νὰ τερματισθῇ ἡ βοήθεια πρὸς τὸν ἑλληνικὸν λαὸν, ἐὰν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, δὲν προβῇ εἰς τὰς ἐνδεχομένας ἐνεργείας πρὸς πραγματοποίησιν τῶν ἐν τῇ ἀπὸ 15 Ἰουνίου 1947 ἀνακοινώσεων ἀναφερομένων ἢ τῶν μεταγενεστέρως συμφωνηθέντων μέτρων, ἅτινα εἶναι οὐσιώδη διὰ τὴν ἀνεξαρτησίαν τῆς Ἑλλάδος. Λοιπόν, κύριοι, συνάδελφοι, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ σύμβασις αὐτὴ ἐξακολουθεῖ ἰσχύουσα, συμπληρουμένη ἁπλῶς διὰ τῆς συμβάσεως αὐτῆς, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθῃ στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ δύναται νὰ διακοπῇ ἡ βοήθεια πρὸς τὴν Ἑλλάδα ἐνῷ δὲν θὰ δύναται νὰ διακοπῇ πρὸς τὰ ἄλλα 15 Κράτη. Αὐτὰ λέγω ἐγώ.

§100Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. συνάδελφος, ἀσχολούμενος ἐπιμόνως μέ τινας δευτερευούσης σημασίας διατάξεις τῆς συμβάσεως, αἱ ὁποῖαι, ὡς ἰσχυρίζεται, δὲν ἀναγράφονται εἰς τὰς συμβάσεις τὰς ἀφορώσας τὰ ὑπόλοιπα ἐκ τῶν 16 Κρατῶν τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ, ἴσως ἔχει δίκαιον. Ἀλλ’ ὄχι δι’ οὓς λόγους προβάλει οὗτος. Ἔχει δίκαιον διότι ἀγνοεῖ τὴν νοοτροπίαν τῶν Ἀμερικανῶν, ἐν μέσῳ τῶν ὁποίων ἐγὼ εἶχα τὴν εὐκαιρίαν νὰ ζήσω πολλὰ ἔτη, ὡς καὶ τὰς ἀρχὰς των αἱ ὁποῖαι διέπουν τὰς συναλλαγάς των. Οἱ Ἀμερικανοί, ὅπως καὶ ὅλοι οἱ Ἀγγλοσάξωνες λέγουν «μὴν ἀσχολεῖσαι μὲ ὅ,τι δὲν σ’ ἐνδιαφέρει». Ἀσφαλῶς, δὲν θὰ ἠξίουν νὰ τεθῶσιν εἰς τὴν σύμβασιν οἱ ὅροι, οἱ ὁποῖοι ἀνησυχοῦν τὸν κ. συνάδελφον, ἐὰν οὗτοι δὲν εἶχον ἄμεσον σχέσιν μὲ τὴν ἐπωφελεστέραν διάθεσιν καὶ ἀξιοποίησιν τῆς βοηθείας. Ἡ αὐτοτέλεια τῆς ἑλληνικῆς διοικήσεως δὲν τοὺς ἀπασχολεῖ. Οὔτε ἀποτελοῦν οὐσιώδεις ὅρους τῆς συμβάσεως οἱ προβλέποντες περὶ προνομίων τινῶν τῶν ἐν Ἑλλάδι ὑπαλλήλων τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς καὶ οἱ καθορίζοντες τὰς ἁρμοδιότητας αὐτῶν. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐπεφύλαξε τὸ δικαίωμα ὅπως τὸ διαρρυθμίσῃ διὰ νόμου. Τοῦτο ἀποδεικνύεται καὶ ἐξ ἐπιστολῆς τοῦ Ἐπιτετραμμένου τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν.

§101Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Μποροῦμεν τὰς ἐπιστολὰς αὐτὰς, ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ τὰς καταθέσωμεν ἀπὸ τοῦδε.

§102Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰδοὺ τί γράφει ὁ κ. Ράνκιν (Ἀναγινώσκει). «Ἡ Κυβέρνησίς μου φρονεῖ ὅτι οἱαιδήποτε ἐπενεχθησόμενα εἰς τὰ προνόμια καὶ τὰς ἀσυλίας, αἱ ὁποῖαι ἐχορηγήθησαν εἰς τὸ προσωπικὸν τῆς ΑΜΑΓΚ καὶ τῆς Εἰδικῆς Ἀποστολῆς διὰ τὴν οἰκονομικὴν συνεργασίαν, θὰ ἔδει νὰ γίνουν δι’ ἐνδεχομένης ἀναθεωρήσεως τῆς ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὑμῶν εἰσαχθείσης σχετικῆς νομοθεσίας μᾶλλον ἢ διὰ τῆς περιλήψεως τοιούτων μεταβολῶν εἰς τὴν παροῦσαν διμερῆ συμφωνίαν...». Βλέπετε ὅτι αὐτὸς ὁ ἐκπρόσωπος τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν ἀναγνωρίζει τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν καὶ λέγει «αὐτὸ τὸ ζήτημα θὰ τὸ ρυθμίσετε διὰ τῆς νομοθεσίας σας σεῖς».

§103Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Νομίζετε ὅτι αὐτὸ εἶναι ἀπάντησις εἰς τὸ ἰδικόν μου ἐπιχείρημα; Ἐγὼ εἶπον τοῦτο, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ τῆς συμβάσεως ἡ Ἑλλὰς ν’ ἀναλάβῃ πλείονας ὑποχρεώσεις ἀπὸ ἐκείνας τὰς ὁποίας ἀνέλαβον τὰ ἄλλα 15 Κράτη.

§104Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς εἶπον ὅτι αἱ πρόσθετοι αὐταὶ ὑποχρεώσεις εἶναι ἄνευ σημασίας. Ἀφέθη ἄλλως εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα τῆς ρυθμίσεως των. Ἐπίσης ἐπεκρίθη ἡ Κυβέρνησις διότι δὲν ἐφρόντισε νὰ συμπεριληφθοῦν εἰς τὴν σύμβασιν αὐτὴν ὅροι εὐνοοῦντες τὴν ἐξαγωγὴν τῶν προϊόντων μας, ὡς π.χ. τῆς σταφίδος, καπνοῦ κ.λ.π. Δὲν ὑπεραμύνομαι τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι καὶ ἡ ἐπίκρισις αὐτὴ εἶναι ἄδικος καὶ ἐκζεζητημένη. Πῶς εἶναι δυνατὸν εἰς μίαν τοιαύτην σύμβασιν, ἀφορῶσαν τὴν βοήθειαν καὶ ἀνασυγκρότησιν τῆς Ἑλλάδος διὰ χρημάτων ἑνὸς ἐκ τῶν συμβαλλομένων, νὰ ἀναγραφῇ ὅρος περὶ ἐξαγωγῆς τῶν προϊόντων μας; Ἐν τούτοις καὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἡ Κυβέρνησις ἐπροκάλεσε συζήτησιν καὶ συνεφωνήθη μεταξὺ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Ἑλλάδος καὶ τοῦ ἐκπροσώπου τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν ὅπως ἡ Ἑλλὰς εἶναι ἐκ τῶν μᾶλλον εὐνοουμένων Κρατῶν εἰς τὴν ἐξαγωγὴν τῶν προϊόντων της εἰς τὰς χώρας ὑπὸ κατοχὴν τῆς Ἀμερικῆς, ὅπως π.χ. εἶναι ἡ Γερμανία, ἄλλαι χῶραι καὶ ἡ Κορρέα ἀκόμη. Ἰδοὺ τί γράφει εἰς ἄλλην περικοπὴν τῆς ἰδίας ἐπιστολῆς πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ὁ ἐκπρόσωπος τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. «Διὰ τὴν χρονικὴν περίοδον καθ’ ἥν ἡ Κυβέρνησις τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς θὰ μετέχῃ εἰς τὴν κατοχὴν ἢ τὸν ἔλεγχον, οἱωνδήποτε περιοχῶν τῆς Δυτικῆς Γερμανίας, τῆς ἐλευθέρας περιοχῆς τῆς Τεργέστης, τῆς Ἰαπωνίας, ἢ τῆς Νοτίου Κορέας, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις θὰ ἐφαρμόζῃ εἰς τὰς ἐμπορικὰς σχέσεις αὐτῆς μετὰ τῶν ἐν λόγῳ περιοχῶν τὴν ρήτραν τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου Κράτους...». Εἰς μίαν συζήτησίν μου μετά τινος ἀνωτέρου ὑπαλλήλου τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς πρό τινος χρόνου ἔλεγα εἰς αὐτὸν ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐκτιμᾷ ἀπείρως τὴν βοήθειάν των καὶ τὸ ἐνδιαφέρον των καὶ ὅτι ἡμεῖς ὅλοι ἐδῶ γνωρίζομεν ὅτι εἰς τοὺς Ἀμερικανοὺς ὀφείλομεν κατὰ μέγα μέρος τὴν ὕπαρξίν μας. Ἀπεδέχθη τὴν διαβεβαίωσίν μου αὐτήν, ἀλλὰ μοῦ εἶπεν ὅτι ὑπάρχουν καί τινες ἐδῶ οἱ ὁποῖοι βάλλουν ἐναντίον τους. Τοῦ ἀπήντησα ὅτι αὐτοὶ εἶναι οἱ κομμουνισταί. Μοῦ εἶπεν ὅτι πλὴν αὐτῶν εἶναι καὶ ἐκεῖνοι τῶν ὁποίων παραβλάπτονται τ’ ἀτομικά των συμφέροντα, ὅπως π.χ. οἱ εἰσαγωγεῖς, οἱ ὁποῖοι περιορίζονται εἰς τὰς εἰσαγωγάς των χάριν τοῦ συναλλάγματος. Αὐτοὶ εἶναι pusiness men τοῦ εἶπον καὶ δὲν ἐκπροσωποῦν τὸ λαϊκὸν πνεῦμα, καὶ ὅτι ὁ λαὸς βλέπει τοὺς Ἀμερικανοὺς ὡς σωτήρας. Ἴσως νὰ μὴ ἔχουν ἄδικον, μοῦ λέγει νὰ φωνάζουν ἐναντίον μας, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐννοήσουν ὅτι ἡμεῖς διεξάγομεν ἀγῶνα ἐν Ἀμερικῇ διὰ νὰ πείσωμεν τὴν κοινὴν γνώμην ὅτι τὰ χρήματα τοῦ Ἀμερικανικοῦ λαοῦ δὲν διατίθενται εἰς μάτην ἐδῶ. Εἶναι αὐτὸ σπουδαῖον σημεῖον δι’ ἡμᾶς, καὶ πολλὰ ποὺ γράφονται εἰς τὰς συμβάσεις ἔχουν μᾶλλον σχέσιν μὲ αὐτὸ καὶ ὄχι μὲ τὴν ἐφαρμογήν των. Ὑποθέσατε ὅμως, κύριοι, ὅτι ὅλα αὐτὰ ἐπρόκειτο νὰ ἐφαρμοσθοῦν κατὰ γράμμα. Δικαιολογούμεθα ἡμεῖς μεμψιμοιροῦντες ὅταν πρὸ ἡμῶν ἔχωμεν ἕνα ἀναμφισβήτητον καὶ παμμέγιστον γεγονός; Ἔχομεν τὴν σωτηρίαν μας ἀπὸ βεβαίαν καταστροφὴν καὶ δουλείαν χάρις εἰς τὸν λαὸν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν; Δι’ ἡμᾶς ὁ λαὸς αὐτὸς εἶναι ὁ σύγχρονος Ἀχιλλεύς. Μᾶς ἔστειλε βοήθεια, μᾶς στέλλει καὶ θὰ ἐξακολουθῇ νὰ μᾶς στέλλῃ μέχρι πλήρους ἐξασφαλίσεως τῆς ὑπάρξεώς μας καὶ τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας μας. Τώρα, σεῖς μεμψιμοιροῦντες, ἐξακολουθήσατε νὰ μεμψιμοιρῆτε! (Χειροκροτήματα).

§105Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Καὶ ἡμεῖς ἐξακολουθοῦμεν νὰ τοὺς βοηθοῦμεν διὰ τοῦ αἵματός μας.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ε. Ἀβέρωφ.

§107Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Δὲν ἀνῆλθον, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ συζητήσω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συζήτησις περὶ συμβάσεως τοιαύτης σημασίας τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν γνωρίζομεν τὴν σύμβασιν. Ὁμολογῶ ὅτι ἀφ’ ἧς εἰσῆλθον εἰς τὴν αἴθουσαν, παρ’ ὅλον ὅτι παρηκολούθησα τοὺς ρήτορας, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐνημερωθῶ ἐντὸς τριῶν ὡρῶν ἐπὶ τοῦ κειμένου τῆς συμβάσεως αὐτῆς. Καλούμεθα νὰ ψηφίσωμεν μίαν σύμβασιν τεραστίας σημασίας, χωρὶς νὰ τὴν γνωρίζωμεν. Νομίζω ὅτι εἶναι ζήτημα λογικῆς, ἀλλὰ καὶ ἀξιοπρεπείας τῆς Βουλῆς νὰ γνωρίζωμεν τί θὰ ψηφίσωμεν. Ἐπειδὴ ὅμως, ἐν τῷ μεταξύ, παρουσιάζεται ὅτι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ κυρωθῇ ἡ σύμβασις αὐτὴ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπωμεν ὅτι διακόπτομεν τὴν βοήθειαν, ἀδιαφοροῦντες εἰς τὴν ἀνάγκην αὐτήν, θὰ προτείνω ὅπως γίνῃ αὔριον μία συνεδρίασις ἐξαιρετικῶς, ὥστε νὰ ἔχωμεν τὸν καιρὸν ἀπόψε νὰ ἀναγνώσωμεν τὴν σύμβασιν καὶ νὰ μὴ φοραθῶμεν ψηφίζοντες πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν γνωρίζομεν.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ λόγον ἔχει ὁ κ. Κ. Παπαγιάννης.

§109Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ διατυπώσω ὡρισμένας συντόμους παρατηρήσεις μόνον. Τὸ ἄρθρον 1 τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου ἀναφέρεται εἰς τὴν κύρωσιν συμβάσεως, ἡ ὁποία ὑπεγράφη σήμερον τὴν μεσημβρίαν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Ὡς εἶναι γνωστόν, αἱ διεθνεῖς συμφωνίαι ὑπογράφονται ἀπὸ τὴν ἑκάστοτε Κυβέρνησιν καὶ ὑπ’ εὐθύνην ταύτης, ἔρχονται δὲ εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ ἀποφανθῇ αὕτη δι’ ἑνὸς ναὶ ἢ δι’ ἑνὸς ὄχι ἐπὶ τῆς κυρώσεως ἢ μὴ τούτων, χωρὶς νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ τροποποίησις τῶν συμφωνιῶν αὐτῶν. Τοῦτο ὅμως δὲν σημαίνει ὅτι δὲν ἔχει ἡ Βουλὴ τὸ δικαίωμα εἰς συμφωνίας, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἤδη ὑπογραφῆ καὶ ἔρχονται πρὸς κύρωσιν ἐνώπιον αὐτῆς, νὰ τὰς μελετήσῃ, νὰ ἐκφέρῃ τὴν γνώμην της ἐπ’ αὐτῶν καὶ νὰ ἀσκήσῃ τὸν ἐνδεδειγμένον ἔλεγχον.

§110Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δοθέντος ὅτι ὑπάρχει μία σύμβασις γενικὴ ἀφορῶσα τὰ 16 Κράτη καὶ ὅτι ἡ ἰδική μας σύμβασις περιλαμβάνει καὶ ρήτρας μὴ περιλαμβανομένας εἰς τὴν γενικὴν σύμβασιν, νομίζετε ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ εἴπῃ ὅτι κυροῖ τὰς ρήτρας, αἱ ὁποῖαι ἀφορῶσι τὰ 16 Κράτη καὶ ὄχι ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι δὲν περιλαμβάνονται εἰς τὴν γενικὴν σύμβασιν;

§111Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. Προσωπικῶς πιστεύω ὅτι ὑποχρεούμεθα νὰ ἀπαντήσωμεν δι’ ἑνὸς ναὶ ἢ δι’ ἑνὸς ὄχι ἐπὶ τοῦ θέματος. Παρὰ ταῦτα νομίζω ὅτι καθῆκον τῆς Βουλῆς εἶναι νὰ μελετήσῃ μετὰ πάσης προσοχῆς μίαν συμφωνίαν τοιαύτης σημασίας. Ἀλλ’ ὅπως ἤδη ἐλέχθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἡ Κυβέρνησις προσπαθεῖ νὰ συνεχίσῃ τὴν τακτικὴν τῆς ψιφίσεως ἐξ ὑφαρπαγῆς σημαντικωτάτων νομοθετημάτων. Καὶ ἓν ἐκ τῶν σημαντικωτάτων νομοθετημάτων τὰ ὁποῖα ὑπεβλήθησαν ἐνώπιον τοῦ Σώματος εἶναι καὶ αὐτό, τὸ ὁποῖον καλούμεθα καὶ σήμερον νὰ ψηφίσωμεν. Ἐγὼ προσωπικῶς δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ κρίνω ἐπιτροχάδην μίαν συμφωνίαν ἡ ὁποία μᾶς διενεμήθη μόλις πρὸ ὀλίγου, οὕτως ὥστε νὰ μὴ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ τὴν ἀναγνώσωμεν κἂν μετὰ προσοχῆς. Θὰ ἤμην εὐτυχὴς ἐὰν ἐγένετο δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ συναδέλφου κ. Ἀβέρωφ περὶ ἀναβολῆς τῆς λήψεως ἀποφάσεως δι’ αὔριον οὕτως ὥστε νὰ δοθῇ προθεσμία 24 ὡρῶν διὰ νὰ μελετήσωμεν τὴν σύμβασιν. Ἐὰν τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν τότε βεβαίως δὲν θὰ εἴμεθα ἡμεῖς ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἀναλάβωμεν τὴν εὐθύνην τῶν συνεπειῶν τῆς ἀπορρίψεως μιᾶς συμφωνίας, ἐφ’ ὅσον ἡ ἀπόρριψις αὕτη, κατὰ τὴν δήλωσιν τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἔχῃ ἐξαιρετικῶς ἀτυχεῖς συνεπείας. Τὴν εὐθύνην τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμφωνίας θὰ διατηρήσῃ παρὰ τὴν τυπικὴν κύρωσιν, ἀκεραίαν ἡ Κυβέρνησις. Αὐτὰ εἶχον νὰ παρατηρήσω διὰ τὸ ἄρθρον 1. Διὰ τὸ ἄρθρον 2 θὰ εἶχον νὰ εἴπω ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει αὐτὴν τὴν φορὰν νὰ διαγράψῃ τὸ ἄρθρον καὶ νὰ τὸ καταψηφίσῃ. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἀναφέρεται εἰς τὸν γνωστὸν νόμον περὶ ἐπαναπατρισμοῦ κεφαλαίων, ὁ ὁποῖος ἀπησχόλησε τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως εἰς μίαν ἀπὸ τὰς τελευταίας συνεδριάσεις της. Καὶ τότε ἡ Κυβέρνησις, τὴν τελευταίαν στιγμήν, ἀφοῦ ἐπὶ 1½ ὁλόκληρον μῆνα συνεζήτει μὲ τὸν συμμαχικὸν παράγοντα ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, τὴν 3ην μετὰ μεσονύκτιον ὥραν τῆς προτελευταίας τῶν συνεδριάσεων τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, εἰσήγαγε τὸ νομοσχέδιον καὶ ἐζήτησε τὴν ψήφισίν του, ἀναφέρουσα ὅτι ἡ ἀναβολὴ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου θὰ εἶχεν ὡς συνέπειαν τὴν μὴ λῆψιν προκαταβολῆς ἔναντι τοῦ σχεδίου Μάρσαλ. Εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου. Καὶ εἰσηγούμενος, ἀφοῦ διεμαρτυρήθην διὰ τὴν ἐσπευσμένην ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου, εἶχον τὸ θάρρος νὰ ζητήσω τὴν ἀπόρριψιν αὐτοῦ. Ὄχι ἀπὸ ἔλλειψιν συναισθήσεως τῶν εὐθυνῶν τὰς ὁποίας ἀναλαμβάνει ἡ Ἑλλὰς ὑπογράφουσα διεθνεῖς συμφωνίας. Διότι εἶναι βέβαιον ὅτι εἰς οὐδεμίαν ἀπὸ τὰς συμφωνίας αὐτὰς ἀναφέρεται καὶ ἡ ὑποχρέωσις τῆς Ἑλλάδος ὅπως λάβῃ μέτρα σχετικὰ πρὸς τὰ προτεινόμενα. Εἶχον διαπιστώσει ὅτι τὸ νομοθέτημα ἐκεῖνο ἦτο ἐν πολλοῖς νομοθέτημα ξένον πρὸς τὰς ἀνειλημμένας ὑποχρεώσεις μας, περιεῖχε δὲ καὶ διατάξεις αἱ ὁποῖαι ἦσαν καθ’ ὑπέρβασιν τῶν ὑποχρεώσεων τούτων. Ἐξ ἄλλου τὸ νομοθέτημα ἦτο συντεταγμένον κατὰ τρόπον, τοὐλάχιστον, ἀφελῆ. Παρετήρησα τότε ὅτι ὁ συμμαχικὸς παράγων, ἐὰν εἶχε κάθε συμφέρον — διὰ τὸ καλὸν τῆς Ἑλλάδος ἄλλως τε — εἰς τὸ νὰ φαίνεται αὕτη συνεπὴς πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας ἀνέλαβε, δὲν εἶχε κανένα συμφέρον νὰ ζητῇ ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα νὰ ἀνοηταίνῃ καὶ νὰ ἐξαπατᾷ ἑαυτὴν καὶ τὸν συμμαχικὸν παράγοντα. Διότι διὰ τοῦ νομοθετήματος ἐκείνου, ἀναμφισβητήτως, διεπράξαμεν μίαν ἀνοησίαν καὶ ἐξηπατήσαμεν ἡμᾶς αὐτοὺς καὶ τὸν συμμαχικὸν παράγοντα, ἰσχυρισθέντες ὅτι εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ λάβωμεν μέτρα, τὰ ὁποῖα ἀπεδείχθησαν εὐθὺς ἀμέσως ὅτι δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ λάβωμεν. Κατὰ τὴν ἐπηκολουθήσασαν ψηφοφορίαν, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς προεκαλέσαμεν ὀνομαστικήν, μόνον δύο συνάδελφοι καὶ ἐγώ, τρεῖς τὸ ὅλον βουλευταί, ὅλοι ἀνήκοντες εἰς τὸ Νέον Κόμμα, κατεψηφίσαμεν τὸ νομοσχέδιον.

§112Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτό, ὁ κ. Βασιλειάδης......

§113Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔχω εἰς τὴν διάθεσίν σας τὰ πρακτικά. Ὁ κ. Βασιλειάδης ἐδέχθη τὸ νομοσχέδιον. Πρὸς ἔπαινον τοῦ κ. Βασιλειάδη θὰ προσθέσω ὅτι, ἀφοῦ ἀπερρίφθησαν ὡρισμέναι τροπολογίαι τὰς ὁποίας ὁ κ. Βασιλειάδης καὶ ἄλλοι ὑπεστήριξαν κατὰ τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, ἠγέρθη ἀπὸ τῆς θέσεως καὶ ἐδήλωσεν ὅτι μετὰ τὴν ἀπόρριψιν πάσης ἀξίας λόγου τροποποιήσεως κατὰ τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν παρακαλεῖ νὰ θεωρηθῇ καὶ αὐτὸς ὡς καταψηφίσας τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλὰ κατὰ τὴν ψηφοφορίαν, ἡ ὁποία εἶχε γίνει ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου μόνον ἡμεῖς οἱ τρεῖς εἴχομεν τὸ θάρρος νὰ καταψηφίσωμεν τοῦτο. Δὲν θὰ ἀνέφερον τὴν λεπτομέρειαν αὐτὴν ἐὰν ὁ ἀγαπητὸς καὶ σεβαστὸς συνάδελφος, κ. Βαμβέτσος, προηγουμένως δὲν εἶχεν ὑποστηρίξει, ἐκ πλάνης ἐλπίζω, ὅτι ἄλλος κατεψήφισε τὸ νομοσχέδιον. Τὸ ἄρθρον 2, ἐπανέρχεται ἐπὶ τοῦ θλιβεροῦ τούτου θέματος τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ τῶν περιουσιῶν τῶν Ἑλλήνων ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ, καὶ προβλέπει καὶ πάλιν τὴν παρέμβασιν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν κεφαλαίων τοῦ ἀποδήμου Ἑλληνισμοῦ καὶ τῶν ἐκτὸς τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν εὑρισκομένων, πρᾶγμα περὶ τοῦ ὁποίου δὲν προβλέπει ἡ ὑπὸ κύρωσιν σύμβασις. Κατὰ τὰ ἄλλα προβλέπει μέτρον τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο δυνατὸν δι’ εἰδικοῦ νόμου νὰ θεσπίσῃ ἡ Κυβέρνησις, νόμου εἰσαγομένου εἰς τὴν Βουλὴν ἐν καιρῷ. Δὲν δύναμαι νὰ ἀντιληφθῶ πῶς αὐτὴ ἡ πρωτοβουλία τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ὅπως ἐπαναπατρισθοῦν, ἢ μᾶλλον προσαχθοῦν βιαίως αἱ περιουσίαι τῶν Ἑλλήνων ἀπὸ τὴν ξένην, ἔχει σχέσιν μὲ τὴν κύρωσιν μιᾶς συμβάσεως. Προτείνω λοιπὸν τελευτῶν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, σταθμίζουσα τὰς εὐθύνας της, θὰ δεχθῇ τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως καὶ λήψεως ἀποφάσεως δι’ αὔριον, τὴν ἀποδοχὴν ἀναγκαστικῶς τοῦ ἄρθρου 1 καὶ τὴν ἀπόρριψιν τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ κυρωτικοῦ νόμου.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κατάλογος τῶν ἀγορητῶν ἐξηντλήθη.

§115Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντ.). Παρακαλῶ νὰ διακόψωμεν διότι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἐπανέλθῃ μετὰ ½ ὥραν ἢ ἐὰν θέλετε νὰ ὁμιλήσω ἐγὼ ἐπὶ ὡρισμένων σημείων.

§116Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς ἀπαντήσῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἀλλὰ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν.

§117Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντ.). Ἤθελον νὰ ἀπαντήσω ἐπί τινων σημείων, ἐπὶ ἐκείνων ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ οὐδεμία ἀμφιβολία, ὥστε νὰ χρειάζεται ἡ παρουσία τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Κυττάζω τὰ σημεῖα, τὰ ὁποῖα ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Τρικάλων, καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι τὰ ἑξῆς: Πρῶτον, διατὶ ἡ Κυβέρνησις ἔσπευσε νὰ εἰσαγάγῃ τὴν σύμβασιν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν τελευταίαν στιγμήν. Κύριοι, ὅπως γνωρίζετε, τὸ θέμα τῶν συμβάσεων ἔχει τεθῆ ἤδη ἀπὸ πολλοῦ. Δὲν ἐτέθη ἁπλῶς ὡς ζήτημα Ἑλληνικόν, ἐτέθη ὡς ζήτημα γενικώτερον τῶν 16 Κρατῶν καὶ ὅταν ἐστάλησαν εἰς τὰ καθ’ ἕκαστον Κράτη αἱ συμβάσεις αὐταί, τῇ πρωτοβουλίᾳ τῆς Μεγάλης Βρεταννίας καὶ τοῦ Ὀργανισμοῦ Εὐρωπαϊκῆς συνεργασίας, ἐζητήθη ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα ὅπως ἐπὶ τῶν θεμάτων γενικωτέρας φύσεως καὶ τῶν θεμάτων ἐκείνων τὰ ὁποῖα δὲν ἔθιγον εἰδικὰ ἐθνικὰ ἐσωτερικὰ ζητήματα, ὅπως ἐπ’ αὐτῶν ὑπάρξῃ κοινὸν μέτωπον μεταξὺ τῶν διαφόρων Κρατῶν. Καὶ ἐπροτάθη ἐπὶ πλέον ὅτι —ἐπειδὴ ἤδη εἶχον ἀρχίσει ὡρισμέναι διαπραγματεύσεις ἐπὶ τῶν συμβάσεων ἀπὸ τὰ 4 Κράτη, ἀπὸ τὴν Μεγάλην Βρεταννίαν, ἀπὸ τὴν Γαλλίαν, ἀπὸ τὴν Δανίαν, τὴν Σουηδίαν — ὅτι τὰ ὑπόλοιπα Κράτη ἐν τῇ ἐννοίᾳ τοῦ ἑνιαίου μετώπου ἐπὶ τῶν συμβάσεων, νὰ ἀναθέσουν τὴν συνέχισιν τῶν διαπραγματεύσεων εἰς τὰ 4 Κράτη, τὰ ὁποῖα πρῶτα ἔσπευσαν νὰ ἀναλάβουν τὴν πρωτοβουλίαν. Ἐφ’ ὅσον ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου εὑρέθησαν ἀπολύτως σύμφωνα με τοὺς φίλους καὶ συμμάχους μας τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, οἱ ὁποῖοι μᾶς συνέστησαν εἰδικῶς ὅπως ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου προσέξωμεν ἰδιαιτέρως καὶ καταβάλλωμεν κάθε προσπάθειαν διὰ τὴν σύσφιγξιν τῶν δεσμῶν μὲ τὰ λοιπὰ Εὐρωπαϊκὰ Κράτη, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ ἀποδεχθῶμεν τὴν πρότασιν τῆς Βρεταννικῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐδηλώσαμεν ὅτι ἐπὶ τῶν γενικωτέρων σημείων τῶν διεθνῶν συμβάσεων, θὰ ἀποτελέσωμεν κοινὸν μέτωπον μετὰ τῶν γειτόνων χωρῶν, ἐντὸς ὡρισμένων σημείων τὰ ὁποῖα σημεῖα λόγῳ τῆς εἰδικότητος αὐτῶν ἀφοροῦν καθαρῶς τὴν Ἑλλάδα. Καὶ ἀντιλαμβάνεσθε, κύριοι, ὅτι ὑπάρχει ἓν σημεῖον διαφορᾶς ἀπὸ τὰ ἄλλα Κράτη, διότι μέχρι σήμερον ἂν ὑπάρχῃ Κράτος τὸ ὁποῖον νὰ ἔχῃ τὴν δήλωσιν τῆς δωρεὰν ἀποδοχῆς τῆς βοηθείας, τὸ Κράτος αὐτὸ εἶναι ἡ Ἑλλάς. Ἐτάχθημεν, λοιπόν, κατ’ ἀρχὴν ἀλληλέγγυοι μὲ τὰ ἄλλα 16 Κράτη τῆς Εὐρωπαϊκῆς οἰκονομικῆς συνεργασίας καὶ ἀνεθέσαμεν εἰς ἓν ἐκ τῶν 4 αὐτῶν Κρατῶν διὰ νὰ διεξαγάγῃ ..... (δὲν ἠκούσθη)..... Ἐδώσαμεν ταὐτοχρόνως εἰς τὸν Πρεσβευτήν μας τὴν ἐντολὴν ὅπως διατελῇ ἐν ἐπαφῇ μετὰ τῶν ἄλλων Πρεσβευτῶν καὶ μᾶς τηρῇ ἐνημέρους. Αἱ συζητήσεις αὐταί, κύριοι, διῆλθον διὰ τριῶν σταδίων. Τελικῶς μόλις προχθὲς κατέληξαν εἰς ὁριστικὴν συμφωνίαν. Μάλιστα ὅταν πρὸ δύο ἡμερῶν εἴχομεν τὸ τελικὸν σχέδιον, ἐπὶ δύο εἰδικῶν θεμάτων δὲν εἶχον καταλήξει εἰς συμφωνίαν οἱ ἐκπροσωποῦντες τὰ 16 Κράτη εἰς τὴν Οὐάσιγκτων καί, κατὰ συνέπειαν, ἐχρειάσθη νὰ κάμωμεν καὶ νέαν σύσκεψιν χθὲς σχετικῶς μὲ τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐν Οὐασιγκτῶνι συζητήσεων. Καί, πραγματικῶς, τὸ ἀποτέλεσμα ὑπῆρξε τελικῶς εὐχάριστον. Καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἠμπορῶ νὰ διαβεβαιώσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι ἐπὶ ὅλων τῶν ἄρθρων, ἐκτὸς τριῶν, τῆς συμβάσεως ὑπάρχει πλήρης σύμπτωσις μεταξὺ τῶν διαφόρων χωρῶν καὶ οἱ ὅροι αὐτοὶ εἶναι κοινοὶ διὰ πάσας τὰς Εὐρωπαϊκὰς χώρας. Ἐκ τῶν τριῶν ἄρθρων, τῶν μὴ κοινῶν, ἓν εἶναι τὸ ἄρθρον 4, ὄχι ὅμως ἐν τῇ ὁλότητί του μόνον ὡς πρὸς ὡρισμένας διατάξεις: «Εἰς περίπτωσιν βοηθείας... ......... (ἀναγινώσκει)...............». Ἐπειδὴ διὰ τὴν Ἑλλάδα ὑπάρχει ἡ περίπτωσις τῆς δωρεᾶς, αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἔχει διαφορετικὴν διατύπωσιν.

§118ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διὰ τὰς ὑπολοίπους χώρας πιστεύουν ὅτι εἶναι ἐπιστροφή;

§119Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντ.). Ἡ πρώτη κατανομή, ἡ ὁποία ἔγινεν εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, λέγει: Διὰ τὴν Γαλλίαν θὰ εἶναι 2 μὲ 1, διὰ τὴν Ἑλβετίαν πλῆρες δάνειον μὲ ἐπιστροφήν, ἀλλοῦ 2½ μὲ μισό. Κατὰ συνέπειαν, ὅταν ἔχω αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰς δηλώσεις, δὲν ἠξεύρω τί ἠμπορεῖ νὰ συμβῇ. Εἶναι πολὺ ρευστὴ ἡ κατάστασις. Ὅταν ἐπήγαμεν εἰς τοὺς Παρισίους, ἐπιτρέψατέ μου τὴν παρέκβασιν, ἡ κατάστασις, ἡ ὁποία ἦτο πρὸ ἡμῶν, ἦτο ὅλως διαφορετική. Αἱ κατανομαὶ ἐγένοντο καθαρὰ ἀπὸ τὴν Οὐάσιγκτων. Ὅταν ἐφθάσαμεν ἐκεῖ εἴχομεν εἰδοποίησιν, ὅτι πρόκειται νὰ ἐπέλθῃ οὐσιώδης μεταβολὴ εἰς τὴν τακτικὴν καὶ τὴν μέθοδον αὐτὴν καὶ ὅτι ὁ κ. Χάρριμαν θὰ προέβαινεν εἰς σχετικὰς ἀνακοινώσεις. Καὶ πράγματι προέβη εἰς τὴν γνωστὴν ἀνακοίνωσιν, ὅτι ἡ κατανομὴ τοῦ ἐτησίου προγράμματος θὰ γίνῃ πλέον ἀπὸ τὰ Εὐρωπαϊκὰ Κράτη. Ἦτο τοῦτο μία ριζική, μία βασικὴ μεταβολὴ τῆς πολιτικῆς τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Συνεπῶς ἠμπορεῖ νὰ προέλθουν πλεῖσται ὅσαι μεταβολαί. Εἰδικῶς ὅμως διὰ τὴν δωρεὰν βοήθειαν ἐκείνην, ποὺ ἔχει σήμερον διαβεβαίωσιν εἶναι μόνον ἡ Ἑλλάς, καὶ δεύτερον, μίαν ὑπόσχεσιν διὰ τὴν Αὐστρίαν. Πέραν αὐτοῦ οὐδὲν ἄλλο Κράτος ἔχει τοιαύτην, ὅπως σήμερον ἡ Ἑλλάς, δήλωσιν περὶ δωρεὰν παρεχομένης βοηθείας.

§120Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Εἴπατε ὅτι μετεβλήθη ἡ ρήτρα τῆς συμβάσεως κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ βοήθεια θὰ ὁρίζεται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ ἐφεξῆς θὰ ὁρίζεται ὑπὸ τῶν 16 Κρατῶν;

§121Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντ.). Δὲν εἶπον αὐτό. Ὁ νόμος εἶναι γενικός, ἀλλ’ εἶχε καθιερώσει ἡ Ἀμερικὴ ὅτι τὰ προγράμματα θὰ ἐλέγχωνται καὶ θὰ ἐγκρίνωνται ἀπὸ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, ἀλλ’ ὁ κ. Χάρριμαν ἐχάραξε τὴν πολιτικήν, ὅτι «ἡ πρώτη κατανομὴ θὰ γίνεται ἀπὸ τὸν Ὀργανισμὸν Εὐρωπαϊκῆς Συνεργασίας, ἡμεῖς δὲ εἰς τὸ τέλος θὰ μείνωμεν ὡς διαιτηταί, ἐὰν ὑπάρξουν ἀδικίαι διὰ νὰ ἐπεμβαίνωμεν εἰς δεδομένην στιγμήν. Ὁπωσδήποτε ἡ πρώτη κατανομὴ θὰ λάβῃ χώραν μεταξὺ τῶν 16 Εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν καὶ φροντῆστε ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ νὰ εὑρεθῆτε ἕτοιμοι διὰ νὰ δώσετε τὴν μάχην μὲ τὰ 16 Κράτη». Ἀντιλαμβάνεσθε τὴν σημασίαν τοῦ γεγονότος αὐτοῦ καὶ τὴν ἀφορμὴν καὶ τὴν αἰτίαν, διὰ τὴν ὁποίαν ἔφθασαν αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι εἰς τὴν λύσιν αὐτήν.

§122Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Παραμένει ἡ ἐν ἄρθρῳ 1 παρ. 1 τῆς συμβάσεως ἐξουσία τῶν Ἡνωμ. Πολιτειῶν νὰ ἐγκρίνουν ἢ μὴ ἐγκρίνουν, ἀλλ’ ἀνεπισήμως θὰ γίνεται μία προδικασία μεταξὺ τῶν 16 Κρατῶν καὶ αὐταὶ θὰ κρίνουν τελικῶς. Ἑπομένως, δὲν ὑπάρχει βασικὴ τροποποίησις.

§123Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντ.). Τροποποιεῖται ἡ μέθοδος. Αἱ συμβάσεις αὐταί, εἶναι γενικὰ πλαίσια, ἐντὸς τῶν ὁποίων ἐννοοῦν νὰ κινοῦνται ἐπὶ τῇ βάσει τῆς πραγματικότητος καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς νὰ προσαρμόζουν ἑκάστοτε τὰς μεθόδους των. Ἄς μὴ λησμονῶμεν, ὅτι διὰ πρώτην φορὰν ἓν σχέδιον τοιαύτης κολοσσιαίας ἐκτάσεως καὶ σημασίας λαμβάνει χώραν καί, κατὰ συνέπειαν, εἶναι ὑποχρεωμέναι νὰ προχωροῦν μὲ βῆμα σημειωτόν, νὰ σπεύδουν βραδέως.

§124Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ποῖαι παράγραφοι τοῦ ἄρθρου 4...

§125Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντ.). Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§126Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἀπὸ τὸ ἄρθρον 4 φαντάζομαι, ὅτι μερικαὶ διατάξεις πρέπει νὰ εἶναι κοιναὶ καὶ αἱ παράγραφοι 8, 9 καὶ 10 νὰ εἶναι ἰδιάζουσαι...

§127Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Ἰδιάζουσαι εἶναι αἱ παράγραφοι 2α καὶ β.

§128Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Λοιπὸν 2α καὶ β εἶναι εἰδικαὶ διὰ τὴν Ἑλλάδα. Αἱ παράγραφοι 8, 9 καὶ 10;

§129Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντ.). Καὶ αὐταί, διότι πρόκειται περὶ δωρεὰν διανομῆς.

§130Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐπειδὴ ἤθελον αἱ ἀπαντήσεις σας νὰ καταχωρηθοῦν εἰς τὰ πρακτικὰ ὡς ἐπίσημος δήλωσις τῆς Κυβερνήσεως, ἀνακεφαλαιώνω: Ἐκ τοῦ ἄρθρου 4 εἴπατε ὅτι αἱ παράγραφοι 2α καὶ β καὶ 8, 9 καὶ 10 εἶναι εἰδικαὶ διατάξεις καὶ ὅτι ὅλαι αἱ ἄλλαι εἶναι γενικαί;

§131Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντ.). Εἴμεθα σύμφωνοι.

§132Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐπειδὴ κινούμεθα, ὅπως καὶ τὴν προηγουμένην φοράν, ἐπὶ τῇ βάσει δηλώσεων τρίτων προσώπων, ἤθελα νὰ διευκρινισθῇ τοῦτο: Οἱ πληρεξούσιοί μας τῶν τριῶν Χωρῶν (Ἀγγλίας, Δανίας, Σουηδίας), εἰς τοὺς ὁποίους ἀναθέσατε νὰ σᾶς ἐκπροσωπήσῃ, αὐτοὶ δὲν εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ σᾶς ἀποστείλουν τὸ κοινὸν κείμενον διὰ νὰ τὸ παραβάλητε μὲ ἐκεῖνο ποὺ ὑπεγράψατε;

§133Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντ.). Μᾶς διεβιβάσθησαν ἀπὸ τὸν πρεσβευτήν μας τὰ κείμενα καί, ἑπομένως, τὰ γνωρίζομεν. Καὶ ἡ δήλωσις εἶναι σαφής: Ἐπὶ τῶν παραγράφων 2α καὶ β καὶ 8, 9 καὶ 10 δὲν ἔχομεν διαφοράν.

§134Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐπὶ τῶν συμβάσεων, ὅπως γνωρίζετε, κ. ὑπουργέ, καὶ μία λέξις ἢ ἓν κόμμα, δύνανται νὰ ἀλλοιώσουν τὴν ἔννοιαν. Ἑπομένως, νομίζω, ὅτι ἔργον εὐσυνείδητον τοῦ ὑπογράφοντος μίαν σύμβασιν, θὰ ἦτο νὰ ἀναθέσῃ εἰς ἕνα ὑπάλληλον τοῦ ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν νὰ ἔχῃ τὸ κείμενον τῶν πληρεξουσίων καὶ ὁ ἄλλος ἐκεῖνο ποὺ ὑπεγράψατε, νὰ τὰ παραβάλουν καὶ νὰ ἴδουν ποῖαι εἶναι αἱ διαφοραί, ὥστε νὰ γνωρίζωμεν καὶ ἡμεῖς, τί καινούργιο ἔχει ἡ σύμβασις, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει ἡ ἄλλη.

§135Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντ.). Κατηρτίσθη Ἐπιτροπὴ ἐξ ὅλων τῶν ὑπουργείων, ἡ ὁποία ἀσφαλῶς θὰ σᾶς ὑποβάλῃ τὸ πόρισμά της, διότι ἔγιναν τὰ πράγματα κατὰ τρόπον ὀλίγον ταχύν, ἐπειδὴ δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ ἀναμείνωμεν τὴν τελικὴν διαμόρφωσιν.

§136Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Αἱ ἄλλαι Χῶραι ἔχουν ψηφίσει ἕως ἀπόψε τὴν σύμβασιν;

§137Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντ.). Βεβαίως. Ὑπάρχουν ὅμως καὶ Χῶραι, εἰς τὰς ὁποίας θὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὴν Νομοθετικὴν ἐξουσίαν. Ἐσκέφθημεν καὶ ἡμεῖς ὅτι 2–3 ἡμερῶν ἀναβολή, δὲν θὰ εἶχε σημασίαν. Μᾶς ἐλέχθη ὅμως ὅτι ἡ δωρεὰν βοήθεια συνεχίζεται καὶ ὅτι, ἐὰν, ἐπὶ τῇ ὑποθέσει, αὔριον πρόκειται νὰ φορτωθῇ ἕνα καράβι διὰ τὴν Ἑλλάδα μὲ ἐφόδια ἑκατομμυρίων δολλαρίων, εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ τὸ σταματήσουν. Τὰ ἄλλα Κράτη δὲν εὑρίσκονται εἰς τὴν συνέχειαν αὐτῆς τῆς βοηθείας, ὅπως ἡ Ἑλλάς. Ἀλλ’ ὅταν σᾶς προβάλλονται τοιαύτης φύσεως ἐπιχειρήματα, ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φέρετε ἀντίρρησιν, ὅταν ἔχετε τὴν εὐθύνην.

§138Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἠμπορούσατε νὰ εἴπητε, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα, νὰ τίθενται τοιούτου εἴδους πιέσεις, ὅτι ἢ τὸ ψηφίζετε ἀπόψε, ἢ αὔριον δὲν θὰ φύγῃ ἕνα πλοῖον διὰ τὴν Ἑλλάδα.

§139Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντ.). Κύριε συνάδελφε, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ὁμιλοῦμεν οὕτω κατὰ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι μᾶς δίδουν μίαν βοήθειαν. Μᾶς εἶπον ὅτι, κύριοι, ἐπειδὴ ἡ βοήθεια συνεχίζεται, σᾶς εἰδοποιοῦμεν, ὅτι ἐὰν συμβῇ κάτι, νὰ ξεύρετε ὅτι θὰ ἔχῃ αὐτὰς τὰς συνεπείας καὶ ὅταν εὑρεθῇ κανεὶς ὑπὸ μίαν εὐθύνην καὶ δὲν εἶναι ἀνεύθυνος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πράξῃ ἄλλως. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὰ ἄρθρα 9 καὶ 13. Τὸ νέον ἀρχίζει ἀπὸ ἐκεῖ ποὺ ὁμιλεῖ ἀκριβῶς περὶ τῆς συμφωνίας τῆς 29 Ἰουνίου καὶ θέλει νὰ ἐξακολουθήσῃ.

§140Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἀπὸ τὴν 5ην σειρὰν καὶ πέραν.

§141Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντ.). Καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, ἡ ἐπιστολή, ἡ ὁποία κατετέθη ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, λέγει τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἡ Κυβέρνησίς μου....................». Δηλαδή, ἐδῶ, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, εἶναι εἰς θέσιν νὰ σᾶς εἴπῃ καλύτερα ἀπὸ ἐμέ, ὅτι ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, ἐδέχθημεν τὴν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, κατόπιν τῶν διαπραγματεύσεων ποὺ ἔλαβον χώραν, ἔχομεν δὲ τὸ δικαίωμα νὰ προβῶμεν ἐνδεχομένως εἰς τροποποίησιν.

§142Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Μονομερῶς;

§143Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Βεβαίως μονομερῶς.

§144Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἄνευ οὐδεμιᾶς διαμαρτυρίας ἢ ἐπεμβάσεως;

§145Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Μάλιστα. Νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§146Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντ.). Ἔχομεν ἀκόμη τὸ ἄρθρον 12, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ εἰς τὴν σκέψιν τῆς βοηθείας καὶ εἰς τὴν συμφωνίαν τῆς 20 Ἰουνίου 1947. Ἐπειδὴ διὰ τὴν Ἑλλάδα ἀποτελεῖ συνέχειαν, τὸ σχέδιον Μάρσαλ τῆς βοηθείας, δὲν ἦτο δυνατόν, παρὰ νὰ ὑπάρξῃ ἡ συσχέτισις αὐτῶν, διότι κατ’ ἀνάγκην θὰ διεκόπτετο ἀποτόμως τὸ ἔργον τῆς βοηθείας, διὰ νὰ ἐπαναρχίσῃ μία νέα βοήθεια, ἡ ὁποία θὰ ἦτο, οὕτως εἰπεῖν, σὰν ξεκρέμαστος, ἀπέναντι τῆς προηγουμένης. Ἐπειδὴ ἔργα συντελοῦνται, ἐπειδὴ συμβάσεις ἔχουν ὑπογραφῆ, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν καὶ τὴν συνέχισιν ἔργων, ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ τὸ ἄρθρον 12 διὰ νὰ συσχετίσῃ τὴν βοήθειαν, ἡ ὁποία μᾶς παρέχεται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ σχεδίου Μάρσαλ, νὰ τὴν συσχετίσῃ μὲ τὴν προηγουμένην βοήθειαν.

§147Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐπιτρέπετε, μίαν παρενθεσοῦλαν; Τί θὰ πῇ περιλαμβανομένην, κύριε ὑπουργέ;

§148Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντ.). Τὸ ἄρθρον 12 ὁμιλεῖ. (Ἀναγινώσκει): «Ἡ Κυβέρνησις .......

§149Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Ὅλα αὐτὰ ὑπόκεινται εἰς ἀναθεώρησιν καὶ εἰς σύνταξιν νέων διατάξεων.

§150Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Νὰ τὸ συζητήσωμεν, ἂν θέλετε διαλογικῶς.

§151Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντ.). Ὁ κ. ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διεξήγαγε τὰς περισσοτέρας διαπραγματεύσεις καὶ θὰ σᾶς κατατοπίσῃ καλύτερον ἀπὸ ἐμέ.

§152Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Θέλετε νὰ τὸ διασαφήσωμεν αὐτὸ τὸ ζήτημα, διὰ νὰ συνεννοηθῶμεν. Ἡ ἀντίρρησίς μου δὲν εἶναι αὐτή, εἰς τὴν ὁποίαν ἀπαντᾷ ἡ φράσις τῆς ἐπιστολῆς. Ἐγὼ δὲν ὡμίλησα περὶ τῶν προνομίων, τὰ ὁποῖα διὰ τοῦ νόμου τοῦ γνωστοῦ ἀνεγνωρίσθησαν πρὸς τὰ μέλη τῆς Α-ΜΑΓΚ καὶ εἰς τὰ ὁποῖα προδήλως ἀναφέρεται ἡ φράσις αὐτὴ τῆς ἐπιστολῆς, δηλαδὴ ὡς τὴν ἀντελήφθην καὶ ὡς τὴν ἀντιλαμβάνεσθε καὶ σεῖς. Διὰ τῆς ἐπιστολῆς αὐτῆς, παρέχεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα νὰ καταργήσῃ ἢ νὰ τροποποιήσῃ τὸν νόμον αὐτὸν τὸν ἐσχάτως ψηφισθέντα, ὅσον ἀφορᾷ τὰς προνομίας τὰς χορηγηθείσας εἰς τὴν ΑΜΑΓΚ. Ἀλλὰ ἐπειδή, ἐκ τῆς συμβάσεως τῆς ὀργανώσεως τῆς Εὐρωπαϊκῆς οἰκονομικῆς συνεργασίας, χορηγοῦνται εἰς τὰ μέλη τῆς εἰδικῆς ἀποστολῆς, εἴτε τῆς διατηρουμένης παλαιᾶς, εἴτε τῆς νέας συμβάσεως δικαιώματα πλήρους ἐξελίξεως, νομίζω, ὅτι αὐτὸ τὸ σημεῖον δὲν ἔχει τόσον σοβαρὰν σημασίαν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐτόνισα, εἶναι τοῦτο, ὅτι αὐτὴ ἡ περιώνυμος δήλωσις τῆς 15 Ἰουνίου, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τμῆμα τῆς συμβάσεως τῆς 20.6.47 αὐτὴ δημιουργεῖ, κατὰ τὴν ἀντίληψιν τῆς Κυβερνήσεως ὡς ἑρμηνεύει αὐτὴ τὴν ἐπιστολὴν ταύτην, δημιουργεῖ τὴν ὑποχρέωσιν διὰ τὴν Ἑλλάδα, νὰ ἔχῃ ἀλλοδαποὺς ἐπεμβάσεις εἰς τὴν Ἑλληνικὴν διοίκησιν.

§153Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντ. Κυβερν.). Διὰ τῆς ἐπιστολῆς αὐτῆς μελλοντικῶς ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ προβῶμεν εἰς διαπραγματεύσεις πρὸς ἄρσιν τῶν προνομίων αὐτῶν. Δὲν ἦτο δυνατὸν αὐτὴν τὴν στιγμὴν τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως καὶ τοῦ διμεροῦς συμφώνου νὰ γίνωνται πλήρεις διαπραγματεύσεις διὰ τὸ ζήτημα τῆς τροποποιήσεως τοῦ νόμου. Οὔτε ὑπάρχει καμμία παραποίησις, ἀπὸ μέρους τῶν συμμάχων ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ.

§154Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν ἠκούσατε ὅλην τὴν φράσιν μου. Ἐδῶ πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: Θὰ ἔπρεπε ἡ ἰδική μας διμερὴς συμφωνία νὰ εἶναι ἀπαράλλακτη μὲ τὰς ἄλλας προσθέτους ὡρισμένας ρήτρας, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν ἐλευθερίαν παρὰ τῇ τραπέζῃ. Ἡμεῖς ἀρχίσαμεν μὲ τὸ δόγμα Τροῦμαν καὶ ἑπομένως ἔχομεν μίαν ἐκκρεμότητα. Δηλαδὴ αἱ μὲν διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ περιλαμβάνωνται ὡς εἰδικαὶ διατάξεις, ἔπρεπε νὰ εἶναι ὁ διακανονισμὸς τῶν ἐκκρεμῶν λογαριασμῶν τοῦ δόγματος Τροῦμαν καὶ ἡ σχέσις τῶν ὑπολοίπων λογαριασμῶν μὲ τὸ σχέδιον Μάρσαλ.

§155Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Δηλαδὴ ἐδῶ ζητεῖτε νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐν Ἑλλάδι, τὸ σχέδιον Μάρσαλ, ὑπὸ ἐντελῶς νέας προϋποθέσεις καὶ μὲ νέον προσωπικόν. Ἔρχονται οἱ σύμμαχοι καὶ μᾶς λέγουν, ὅτι ἐφ’ ὅσον ὡρισμένοι ἐκ τοῦ προσωπικοῦ ἀπέκτησαν ὡρισμένας γνώσεις, εἶναι ἀπώλεια χρόνου νὰ ἀρχίσωμεν νὰ στέλλωμεν νέον προσωπικόν. Ἑπομένως, ἐκάμαμεν μίαν συνεννόησιν διὰ τὴν τροποποίησιν τοῦ παλαιοῦ νόμου. Θὰ περικόψωμεν ὡρισμένα πράγματα καὶ θὰ φθάσωμεν εἰς μίαν νέαν μορφὴν τῶν δικαιωμάτων καὶ τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ προσωπικοῦ τῆς ἀποστολῆς.

§156Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ, πρόκειται περὶ τῆς παρενθέσεως «περιλαμβανομένων». Φοβοῦμαι μήπως τυχὸν ἔχετε λησμονήσει τὴν σύμβασιν τῆς 20ῆς Ἰουνίου. Δυστυχῶς ἀπουσιάζατε πρὸ ὀλίγου, ὅταν τὴν ὑπενθύμησα εἰς συνάδελφον, ὁ ὁποῖος ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ ἀπαντήσῃ εἰς κατηγορίας μὴ λεχθείσας. Ἡ συμφωνία τῆς 20ῆς Ἰουνίου καὶ αἱ ἐπιστολαὶ τῆς 15ην Ἰουνίου ἔχουν τὴν ἑξῆς ἔννοιαν ὅτι, ἐὰν δι’ οἱονδήποτε λόγον αὔριον τερματίσητε τὴν εἰς τὴν ἐσωτερικὴν Ἑλληνικὴν διοίκησιν παρέμβασιν τῶν ἀλλοδαπῶν τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ τερματισμὸς αὐτὸς παρέχει τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν Κυβέρνησιν νὰ διακόψῃ τὴν βοήθειαν. Αὐτὸ λέγει ἡ σύμβασις τῆς 20ῆς Ἰουνίου. Ἐφ’ ὅσον τὴν σύμβασιν τῆς 20ῆς Ἰουνίου τὴν ἐνσωματώνετε εἰς τὴν νέαν σύμβασιν, σημαίνει ὅτι, ἐὰν αὔριον ἀρνηθῆτε εἰς τὸν κ. Κλέϋ νὰ συζητῇ περὶ τοῦ ἐλλείμματος τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τοῦ εἴπητε ὅτι αὐτὸ τὸ ζήτημα δὲν δύνασθε νὰ τὸ συζητήσητε πλέον, διότι κατὰ τὸ παράρτημα τῆς συμβάσεως γίνεται λόγος περὶ τοῦ ἐλλείμματος τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ ὑπὸ τὴν εὐρυτέραν ἔννοιαν ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς πρέπει νὰ ἔχῃ μίαν ἰσοσκέλισιν καὶ ἐὰν ἀρνηθῆτε εἰς αὐτὸν τὴν τοιαύτην ἐπέμβασιν εἰς τὴν Α ἢ Β δαπάνην, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει χορηγεῖτε εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα διὰ τῆς ἐνσωματώσεως τῆς συμβάσεως αὐτῆς εἰς τὴν παροῦσαν νὰ διακόψῃ τὴν βοήθειαν τοῦ σχεδίου Μάρσαλ. Καὶ ἐρωτῶ· εἶναι ὀρθὸν τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν εἴχατε αὐτὸ τὸ θαυμάσιον ἐπιχείρημα νὰ ἀπαλλαγῆτε αὐτῶν τῶν δεσμῶν, τὰ ὁποῖα ἀναμφιβόλως καὶ διὰ σᾶς καὶ διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν εἶναι βαρέα δεσμά, διὰ ποῖον λόγον νὰ μὴ ὠχυρωθῆτε ὄπισθεν τῆς συμφωνίας τῶν 16 Κρατῶν καὶ νὰ ἀποφύγετε αὐτὴν τὴν ρήτραν, ἡ ὁποία σᾶς ἐκθέτει εἰς τὸν κίνδυνον ὅλα τὰ ἄλλα Κράτη νὰ λαμβάνωσιν μίαν ἡμέραν βοήθειαν καὶ σεῖς νὰ μὴ λαμβάνετε. Αὐτὸ σᾶς λέγω, κύριε Πρόεδρε.

§157Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Ἡ Κυβέρνησις διατηρεῖ ὡρισμένα δικαιώματα ἐκ τῆς συμβάσεως. Ἑπομένως, ἐφ’ ὅσον ἔχει τὸ μεῖζον ἔχει καὶ τὸ ἔλασσον.

§158Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐὰν διὰ τὰ ἄλλα Κράτη εἶναι τρεῖς αἱ περιπτώσεις, δι’ ἡμᾶς εἶναι πέντε.

§159Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Ἐκκινεῖτε ἀπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι συμβαλώμεθα μὲ καλῆς πίστεως συμβαλλομένους.

§160Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Σήμερον ἔχετε ὡρισμένα πρόσωπα τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς τῶν ὁποίων ἡ συναίνεσις εἶναι ἀπαραίτητος. Αὐτὴν τὴν ἔγκρισιν τῶν ξένων ἀποστολῶν κατὰ τὸ σχέδιον Μάρσαλ, δὲν ἔχουν εἰς τὰ ἄλλα Εὐρωπαϊκὰ Κράτη. Ἑπομένως ἡμεῖς θὰ ἐξακολουθῶμεν νὰ ἔχωμεν τὸν κ. Κλέϋ, τὸν ὁποῖον δὲν ἔχουν εἰς τὴν Γαλλίαν.

§161Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντ.).

§162Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι αἱ εἰδικαὶ ἀποστολαὶ κατὰ τὴν σύμβασιν, καὶ κατὰ τὸν Ἀμερικανικὸν νόμον, δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα τῆς ἐπεμβάσεως εἰς τὴν ἐσωτερικὴν διοίκησιν τῶν Κρατῶν τὰ ὁποῖα δικαιώματα ἔχουν ἐδῶ οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς ΑΜΑΓΚ.

§163Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Θὰ τὰ κόψωμεν αὐτὰ καὶ πρέπει νὰ κοποῦν, διότι σήμερον ἔχομεν μίαν μεταβατικὴν περίοδον. Μᾶς δίδουν τὸ δικαίωμα νὰ τὰ ἀναθεωρήσωμεν αὐτὰ τὰ ζητήματα. Ἑπομένως, ἐπαναλαμβάνω ὅτι θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα ὅπου θέλομεν, βραδέως μὲν ἀλλὰ ἀσφαλῶς.

§164Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Θὰ τὸ ἐδεχόμην αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε, ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἡ φράσις αὐτή: «Περιλαμβανομένου ..................... (ἀναγινώσκει) .....................».

§165Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Τὸ μόνον ποὺ ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν εἶναι νὰ κατοχυρώσωμεν, καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ κατοχυρώσωμεν, καὶ δι’ ἐπιστολῶν νὰ τροποποιηθῇ αὐτό.

§166Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Αἱ ἐπιστολαὶ ποὺ μᾶς ἀνεγνώσατε, δὲν λέγουν αὐτό. Δὲν δικαιοῦσθε μονομερῶς νὰ τὸ κάμετε.

§167Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Τί θὰ εἴπῃ μονομερῶς· νὰ φέρωμεν ἕνα νόμον εἰς τὴν Βουλήν; Ἐφ’ ὅσον γνωρίζετε ὅτι ὑπάρχει ἡ βοήθεια, ὑπὸ τὴν μορφὴν δωρεᾶς καὶ ὄχι δανείου, ὑπάρχει ἕνεκα τούτου, μία συνεργασία. Διὰ μίαν στιγμὴν ἐσκέφθην πραγματικῶς νὰ ἀποκρούσω τὴν δωρεὰν καὶ νὰ ζητήσω δάνειον· ἀλλὰ τί θὰ ἔλεγεν ὁ Ἑλληνικὸς λαός; Ὅτι ἀποκρούω τὴν δωρεὰν καὶ ζητῶ δάνειον, διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν μόνον αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγει ἡ Ἀντιπολίτευσις.

§168Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου, ἀλλὰ περὶ τοῦ ὅτι σήμερον ἡμεῖς δὲν ἔχομεν εὐχέρειαν νὰ κάμωμεν τί ἐκτὸς ὡρισμένων ὅρων.

§169Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Ἔχομεν τὴν εὐχέρειαν νὰ συντάξωμεν ἕνα ἄλλο νομοθέτημα, μίαν σύμβασιν, ἐντὸς τῶν ὁρίων αὐτῶν. Νομίζω ὅτι ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν δύναται νὰ διαφωνήσῃ.

§170Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δι’ αὐτὸ σᾶς κάμνομεν τὴν συζήτησιν, διὰ νὰ σᾶς δώσωμεν ὅπλον. Προχθὲς ὅτε ἐπρόκειτο νὰ συζητήσωμεν τὸ ζήτημα τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου, μᾶς ὑπεχρέωσαν οἱ ὑπουργοί σας νὰ ἴδωμεν τὸν κ. Κλέϋ. Τοῦτο σημαίνει ὅτι ὁ κύριος αὐτὸς εἶχε κἄποιαν βαρύνουσαν γνώμην. Ἐρωτῶ ἑπομένως, ἐὰν θὰ ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ διαδικασία, καὶ κατὰ τὰ 4 ἔτη τοῦ σχεδίου Μάρσαλ. Ναὶ ἢ οὔ. Ἐὰν μὲν πρόκειται νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡμεῖς διαφωνοῦμεν.

§171Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Ἐὰν ἐπὶ 4)ετίαν πρόκειται νὰ λαμβάνωμεν βοήθειαν ἐκ τοῦ σχεδίου Μάρσαλ, τότε.........

§172Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν τὴν λαμβάνετε μόνον σεῖς, τὴν λαμβάνουν 16 ἄλλα Κράτη μαζὶ μὲ σᾶς. Δὲν πρέπει νὰ ἐνθουσιάζεσθε τόσον.

§173Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Ἐκεῖνο ἤθελον νὰ προσθέσω διὰ νὰ τερματίσω τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς πρώτης ὁμιλίας τοῦ κ. συναδέλφου, εἶναι ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν ἀπὸ τοὺς ὑπευθύνως ἀσκοῦντας τὴν ἐξουσίαν αὐτὴν νὰ ζητήσωμεν τὴν ἐπιβολὴν ἀνευθύνων ἀπόψεων. Ὅσοι μετείχατε εἰς τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας καθ’ ὅλην αὐτὴν τὴν διετίαν, γνωρίζετε τὴν δυσχέρειαν αὐτῶν τῶν ζητημάτων.

§174Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἔχομεν τὴν ἀντίληψιν, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἴμεθα ἐξ ἴσου ὑπεύθυνοι ὅσον καὶ ἡμεῖς, καὶ νομίζω ὅτι διὰ κάθε λέξιν τὴν ὁποίαν ἐκστομίζομεν, ἔχομεν εὐθύνην, καὶ ἀπέναντι τῶν ξένων καὶ ἀπέναντι τοῦ Ἔθνους, διότι βλέπετε μετὰ ποίας προσοχῆς ὁμιλοῦμεν καὶ διεξάγομεν τὸν ἀγῶνα ἐν τῇ Βουλῇ, ἀπολύτως ὑπευθύνως καὶ σκεπτόμενοι τί θὰ ἐκάναμεν εὑρισκόμενοι εἰς τὴν θέσιν σας. Καὶ σᾶς λέγω ὅτι ἐὰν εἴμεθα εἰς τὴν θέσιν σας, θὰ τοὺς λέγαμεν: Τί θέλομεν τοὺς ὅρους τοὺς παραπανίσιους καὶ δὲν μένομεν εἰς τοὺς ὅρους τοὺς ὁποίους ἔχουν καὶ τὰ ἄλλα Κράτη; Ἐὰν τυχὸν τὰ ἄλλα Κράτη ἔχουν καὶ αὐτὰ ὑποχρέωσιν νὰ δέχωνται ἐπεμβάσεις εἰς τὰ ἐσωτερικά των δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ δεχθῶ καὶ ἐγώ. Ἐὰν ὅμως τὰ ἄλλα Κράτη δὲν ἔχουν τοιαύτην ὑποχρέωσιν, καὶ πρόκειται μόνον ἡμεῖς νὰ ἔχωμεν αὐτήν, ἐγὼ ὡς Ἕλλην βουλευτὴς τὸ θεωρῶ ἀπολύτως ἀπαράδεκτον. Αὐτὴ εἶναι ἡ θέσις μας.

§175Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ὑπάρχουν δύο γεγονότα, τὰ ὁποῖα ξεχωρίζουν τὴν βοήθειαν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀπὸ τὴν βοήθειαν τῶν ἄλλων Κρατῶν. Τὸ πρῶτον εἶναι ἡ δωρεὰν παροχὴ καὶ τὸ δεύτερον ὅτι πρέπει νὰ καλυφθῇ τυχὸν ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ. Αὐτὰ καθ’ ἣν στιγμὴν γνωρίζετε ὅτι κατ’ ἀρχὴν ἦτο ἀπηγορευμένον νὰ γίνῃ τοῦτο ἀπὸ τὸ σχέδιον Μάρσαλ. Ἐδέχθη δηλαδὴ ὁ κ. Μάρσαλ, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ καλύψῃ ἕνα τμῆμα τοῦ ἐλλείμματος τοῦ προϋπολογισμοῦ. Αὐτὸ ἀποτελεῖ δικαίωμα προνοίας διὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ πρέπει ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ τὸ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν της.

§176Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐθεώρησα, κύριοι βουλευταί, καθῆκόν μου νὰ ἀναμιχθῶ εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ κυρωτικοῦ νομοσχεδίου τῆς Συμβάσεως Μάρσαλ, τὸ μὲν διότι ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ ζητήσω ὡρισμένας διευκρινίσεις ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἐν συνεχείᾳ τῶν ὅσων συναφῶν θεμάτων συνεζητήσαμεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, τὸ δὲ διότι ἔλαβον μέρος εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως ἐπὶ τῶν συναφῶν συζητήσεων καὶ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ διαφωτίσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἐπὶ ὡρισμένων ζητημάτων. Ἐπὶ τῆς συμβάσεως αὐτῆς καθ’ αὐτῆς, θεωρῶ ὅτι, δὲν εἶναι σκόπιμον νὰ διεξαχθῇ συζήτησις, διότι ἡ συζήτησις δὲν θὰ ἔχῃ οὔτε πρακτικὸν ἀλλὰ καὶ οὔτε νομικὸν τι ἀποτέλεσμα. Ἐνδεχομένως θὰ ἠδύνατο νὰ ἔχῃ πολιτικὸν ἀποτέλεσμα, ἐὰν ἡ Βουλὴ σκεπτομένη κατὰ τρόπον διαφορετικόν, ἀπεφάσιζε νὰ ἀποδοκιμάσῃ τὴν πρᾶξιν τῆς Κυβερνήσεως, τὴν κύρωσιν τῆς ὁποίας μᾶς ζητεῖ αὕτη σήμερον. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς συμβάσεως αὐτὴ καθ’ ἑαυτήν, πρακτικὸν σκοπὸν δὲν δύναται νὰ ἔχῃ σκόπιμον εἶναι νὰ περιωρίζετο, ὥστε νὰ μὴ καταναλίσκωνται ὧραι συζητήσεως, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν πρακτικὸν ἀποτέλεσμα. Τοῦτο δὲ διότι ἐκτὸς ἄλλων τινῶν ἀπόψεων βέβαιον τυγχάνει ὅτι πολλάκις δυστυχῶς καταναλίσκονται πολλαὶ ὧραι εἰς συζητήσεις ἐν τῇ Βουλῇ αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν πρακτικὸν ἀποτέλεσμα καὶ ἀποβαίνουν εἰς βάρος τοῦ κύρους τῆς Βουλῆς. Ἄλλο ὅμως εἶναι τὸ θέμα τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ὑπὸ κρίσιν κυρωτικοῦ νόμου τῆς συμφωνίας Μάρσαλ. Τοῦτο θίγει θέμα ἀφορῶν τὴν στάσιν τῆς Κυβερνήσεως ἔναντι τῶν περιουσιακῶν στοιχείων τῶν ἀνηκόντων εἰς Ἕλληνας ὑπηκόους διαμένοντας ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος. Κατὰ τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν συνεζητεῖτο νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἐθεωρεῖτο κατὰ ρητὴν τῆς Κυβερνήσεως δήλωσιν codi tio sine qua nom καλοῦ πιστοποιητικοῦ, πρὸς ἀπόκτησιν προκαταβολῆς ἐκ τῆς βοηθείας τοῦ σχεδίου Μάρσαλ, ὅσοι ἐξ ὑμῶν, κύριοι βουλευταί, εἶσθε τότε μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, θὰ ἐνθυμῆσθε ὅτι ἡμεῖς μετὰ φορτικότητος ἠμφισβητήσαμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν ὄντως ἔπρεπε νὰ εἶχε ψηφισθῇ τοιοῦτον μέτρον καὶ ἐὰν ὑφίστατο τοιαύτη συμμαχικὴ ὑποχρέωσις διὰ τὴν ἀπόκτησιν προκαταβολῆς ἐκ τοῦ σχεδίου Μάρσαλ. Καὶ τότε ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ὄχι μόνον ρητῶς καὶ κατηγορηματικῶς ἐδήλωσεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως ὅτι θὰ γίνῃ δεκτὸν ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον ἢ προκαταβολὴ ἐκ τοῦ σχεδίου Μάρσαλ δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ λάβῃ ἡ Ἑλλάς, ἀλλά καὶ περαιτέρω, ὅταν ἡμεῖς προεκαλέσαμεν τὴν Κυβέρνησιν καὶ μάλιστα, τότε μαζί μας τὴν πρωτοβουλίαν εἰς τὴν πρόκλησιν αὐτὴν εἶχεν καὶ ὁ νῦν κ. ὑπουργός, τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τότε βουλευτὴς καὶ μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως κ. Ι. Πολίτης καὶ ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἐπιμόνως νὰ μᾶς δώσῃ τὰ κείμενα τῶν νόμων τὰ ὁποῖα εἶχον ψηφισθῆ εἰς ἄλλας χώρας διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν πράγματι ὑπάρχῃ ἡ αὐτὴ μεταχείρισις καὶ ἐὰν ὄντως ἡ δήλωσις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἤρχετο ὡς ὑστάτη χώρα νὰ δώσῃ μίαν νομικὴν μορφὴν εἰς τὰς ἀνειλημμένας ὑποχρεώσεις ὁ μὲν κ. ὑπουργός, τῶν Οἰκονομικῶν, μᾶς ἔδωκεν ρητὰς διαβεβαιώσεις ἐπ’ αὐτῶν, ἐπιβεβαιωτικὰς τῶν ἀπόψεών του. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν 2 σημείων μετέπειτα διεψεύσθη. Τὰ ὅσα τότε ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως διεβεβαίωσε πρὸς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, καὶ δὲν ἐπιδέχονται ταῦτα ἀμφισβήτησιν διότι εἶναι ἀναγεγραμμένον εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικά, ἀπεδείχθησαν ἐκ τῶν ὑστέρων, ὅτι οὐδόλως ὑφίσταντο ὡς ρηταὶ ὑποχρεώσεις τῆς Κυβερνήσεως ἔναντι τοῦ συμμαχικοῦ παράγοντος. Ἀπεδείχθησαν δὲ ταῦτα 1ον ἐκ τῆς ἀτονίας τοῦ νόμου, περὶ ἐπαναπατρισμοῦ τῶν κεφαλαίων κλπ., 2ον ἐκ τῆς ρητῆς διαψεύσεως ὅτι ὑπῆρχον τοιοῦτοι νόμοι ψηφισθέντες εἰς ὅλας τὰς ἄλλας χώρας τοῦ σχεδίου Μάρσαλ, κατὰ συνέπειαν τῶν ὁποίων ἔπρεπε καὶ ἡ Ἑλλὰς νὰ δείξῃ ὅτι καὶ αὐτὴ εἶχε τὴν διάθεσιν νὰ συνταχθῇ μὲ τὸ ἐπικρατοῦν γενικώτερον πνεῦμα διὰ νὰ ἀποκτήσῃ καὶ αὐτὴ τίτλους εἰς τὰς προκαταβολὰς τοῦ σχεδίου Μάρσαλ. Καὶ αὐτὰ μὲν ἀνήκουν εἰς τὴν ἱστορίαν, ἀλλὰ ἀποτελοῦν προηγούμενον τὸ ὁποῖον δεδικαιολογημένως μᾶς κάμνει νὰ ζητήσωμεν διευκρινήσεις ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰδικώτερον ἀπὸ τὸν κύριον Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος διεχειρίσθη τὸ ὅλον θέμα. Θὰ ἠθέλαμεν δηλαδὴ νὰ γνωρίζωμεν ἐὰν τὸ ἄρθρον 2 τοῦ κυρωτικοῦ νόμου, τὸ ὁποῖον συζητεῖται τὴν ἑσπέραν αὐτὴν ἀποτελεῖ πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως ἢ τὴν συνέχειαν τῶν ὅσων ἔχομεν συνηθίσει νὰ ἀκούωμεν ὡς ἀνειλημμένας ἔναντι τῶν συμμάχων ὑποχρεώσεις. Καὶ διὰ τὰς δύο περιπτώσεις θὰ ἠθέλαμεν νὰ εἴχωμεν μίαν δήλωσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικά. Καὶ ἐζητήσαμεν τὴν διευκρίνισιν αὐτὴν διότι πράγματι κατὰ τὴν ἑσπέραν ἐκείνην κατὰ τὴν ὁποίαν συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐθεωρεῖτο προϋπόθεσις τῆς προκαταβολῆς τοῦ σχεδίου Μάρσαλ, ἠσθάνθημεν μίαν ψυχικὴν ἀγωνίαν ἀρκετὰ δεινὴν διότι ἡ Κυβέρνησις μετὰ φορτικότητος μᾶς ἔλεγεν: «Κύριοι, ἐὰν καταψηφίσητε τὸ νομοσχέδιον στερεῖται τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου». Καὶ παρὰ τὴν δήλωσιν ταύτην τῆς Κυβερνήσεως, ἡμεῖς οἱ ἀνήκοντες εἰς τὸ Νέον Κόμμα, μὴ πεισθέντες ἐκ τῶν ὅσων ἡ Κυβέρνησις εἶπεν, δὲν ἐδιστάσαμεν νὰ ἀρνηθῶμεν τὴν ψῆφόν μας καὶ σαφῶς νὰ καταψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐπαναπατρισμοῦ τῶν κεφαλαίων κλπ. Τὴν ἰδίαν στάσιν δὲν ἠκολούθησε τὸ Ἐθνικὸν Κόμμα τῆς Ἑλλάδος, τοῦ κ. Βαμβέτσου περιορισθέντος εἰς κριτικήν...

§177Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τὴν κριτικήν...

§178Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Καὶ ἡ κριτικὴ ἡ ἰδική σας εἶχεν εὐρυτέραν σημασίαν, διότι κατὰ ρητὴν δήλωσιν εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, σεῖς κύριε βουλευτὰ ἐκ Τρικάλων ἐκπροσωπεῖτε τὸ Ἐθνικὸν Κόμμα Ἑλλάδος καὶ κατὰ τὴν ψηφοφορίαν ἀπεχωρήσατε. Ἀλλὰ τὰ μέλη τοῦ κόμματός σας, τὰ ὁποῖα ἦσαν παρόντα, κατὰ τὴν σχετικὴν ψηφοφορίαν δὲν γνωρίζω ὑπὸ τὴν ἐπίδρασιν ποίων πολιτικῶν ἢ ἄλλων σκέψεων, δὲν ἐδίστασαν νὰ ψηφίσουν ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου. Μόνοι ἡμεῖς σκεπτόμενοι εὐρύτερον τὸ συμφέρον τῆς Ἑλλάδος κατεψηφίσαμεν τότε τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Καὶ ἐνθυμοῦμαι, ὅτι καὶ ὁ κ. Τσαλδάρης κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐπαναπατρισμοῦ τῶν κεφαλαίων δὲν ἐδίστασε ν’ ἀναγνωρίσῃ ὅτι θὰ εἶχε σοβαρὰς ἐπιζημίους συνεπείας εἰς τὸν οἰκονομικὸν βίον τῆς Ἑλλάδος, διότι ἔθιγεν οὐσιαστικὰ συμφέροντα τῶν ὁμογενῶν τῶν εὑρισκομένων εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§179Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Ἡ ἐντύπωσις αὐτὴ ἐνισχύθη ἐκ τῆς...

§180Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δέν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι τὴν ἑσπέραν ἐκείνην καὶ σεῖς ἀνεγνωρίζετε, ὅτι ὑπάρχει ζημία διότι ἐγνωρίζετε καλλίτερον ἀπὸ ἐμὲ τὶ συνέβαινε. Ὥστε τὸ εἰσηγεῖσθε τὸ νομοσχέδιον ἐξ ὑπ’ ἀρχῆς γνωρίζοντες ὅτι τοῦτο δὲν ἠδύνατο νὰ ἐφαρμοσθῇ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τότε, τὴν ἑσπέραν ἐκείνην ἡ ἀντίληψις τοῦ Ἐθνικοῦ συμφέροντος δὲν ἐστηρίζετο τόσον εἰς τὴν κρίσιν σας, ἀλλὰ μόνον εἰς τὰ τηλεγραφήματα, τὰ ὁποῖα εἴχετε ἤδη πρὸ 48 ὡρῶν ἰδιαιτέρως ἐξ Αἰγύπτου, καὶ τὰ ὁποῖα σᾶς ἔδιδον σαφῶς ν’ ἀντιληφθῆτε ποίαν συνέπειαν θὰ εἶχεν ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου. Δὲν εἶναι οὔτε ἡ στάσις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως οὔτε ἡ συζήτησις ἐν τῇ Βουλῇ, ἀλλ’ οὐσιαστικῶς τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐξηγγέλθη καὶ τὸ ὁποῖον εἶχεν ἄμεσον ψυχολογικὸν ἀντίκτυπον ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν σχέσεων.

§181Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπειδὴ ἀνεφέρατε τὴν στάσιν τῶν Κομμάτων ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ περὶ ἐπαναπατρισμοῦ κεφαλαίων, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὑπενθυμίσω ὅτι τὸ ἰδικόν μας κόμμα διὰ τῶν ἀντιπροσώπων του εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως ὑπεστήριξεν ὅτι ὅλαι αἱ διατάξεις τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ ἔπρεπε νὰ ἐγκαταλειφθοῦν καὶ ὅτι ἔπρεπε νὰ ἰσχύσῃ μόνον ἡ φορολογία διὰ τὰ φυγαδευθέντα κεφάλαια, τὰ ὁποῖα ἦσαν λιποτάκται τοῦ ἀγῶνος τῆς Ἑλλάδος. Πέραν ὅμως αὐτῆς τῆς διατάξεως ἡ ὁποία ἀφεώρα εἰς τὰ φυγαδευθέντα κεφάλαια, ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς καὶ οἱ ἄλλοι συνάδελφοι τοῦ κόμματος, οἱ ὁποῖοι τὸ ἐξεπροσώπουν, ὑπεστήριξαν, ὅτι ἔπρεπε νὰ μὴ ὑπάρχουν ἄλλαι διατάξεις σχετικαὶ περὶ ἐπαναπατρισμοῦ.

§182Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ἐπεδιώκαμε τὴν ἐπιβολὴν φορολογιῶν ἐπὶ τῶν κεφαλαίων, τὰ ὁποῖα ἐφυγαδεύθησαν μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν. Ἠθέλαμεν αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον νὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν διὰ νὰ ὑποβάλωμεν τὴν τροπολογίαν ἐκείνην.

§183Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὁμολογῶ, κύριοι βουλευταί, καὶ ὀφείλω νὰ τὸ δηλώσω ὅτι σκοπίμως παρέλειψα νὰ μνημονεύσω τὴν στάσιν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος κατὰ τὴν συζήτησιν καὶ κατὰ τὴν ψηφοφορίαν. Πράγματι διὰ τῶν ἐκπροσώπων του τὸ Δημοκρατικὸν Σοσιαλιστικὸν Κόμμα ἤσκησε καὶ αὐτὸ κριτικὴν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης συνάδελφος εἶπεν ὄντως αὐτὰ τὰ ὁποῖα ὑπέμνησεν εἰς τὴν Βουλὴν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος. Ἀλλὰ δι’ ἡμᾶς τοὐλάχιστον καὶ ὑποθέτω – καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ δὲν θὰ ἔχῃ διάφορον γνώμην ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος – σημασίαν δὲν ἔχει ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον διεξήχθη ἡ συζήτησις καὶ ἠσκήθη ἡ κριτική. Σημασίαν ἔχει ἡ στάσις τὴν ὁποίαν τηροῦν τὰ κόμματα καὶ εἰδικώτερον τὰ μέλη τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας τὴν ὥραν κατὰ τὴν ὁποίαν ὡριμάζει πλέον ἡ συζήτησις καὶ πρόκειται διὰ τῆς ψηφοφορίας νὰ ἀναληφθῇ καὶ οὐσιαστικὴ πολιτικὴ εὐθύνη. Κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης συνάδελφος ποδηγετῶν μάλιστα, ἢ μᾶλλον συνεννοούμενος μετὰ τῶν λοιπῶν συναδέλφων ἐκ τοῦ ἰδίου κόμματος καὶ ἄλλων κομμάτων, ἐνῷ πρὸς στιγμὴν ἔχει ὡρισμένους δισταγμοὺς ὡς πρὸς τὴν στάσιν τὴν ὁποίαν θὰ ἐτήρει κατὰ τὴν ψηφοφορίαν, τὴν τελευταίαν στιγμὴν καὶ αὐτός, ἑπόμενος τοῦ γενικοῦ ρεύματος, μετέβαλε γνώμην καὶ ἐψήφισεν ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, ὅπως ἐψήφισαν καὶ ἄλλοι συνάδελφοι πλὴν ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐδιστάσαμεν ἐν τούτοις νὰ ἀσκήσωμεν καὶ κριτικὴν καὶ νὰ τὸ καταψηφίσωμεν.

§184Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Δὲν εἶχον κανένα δισταγμὸν κατὰ τὴν ψηφοφορίαν. Ἡ σκέψις ἡ ὁποία μὲ ὡδήγησε νὰ ψηφίσω κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον ἦτο ἁπλῆ καὶ νομίζω ὅτι ὅλοι οἱ βουλευταὶ ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς θὰ τὸ ἀντελήφθησαν τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπεστήριζα ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπιβληθῇ φορολογία ἐπὶ τῶν κεφαλαίων τὰ ὁποῖα ἐξήχθησαν λαθραίως ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, ἐὰν ἐψήφιζα κατ’ ἀρχὴν ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἦτο νὰ ἀποσυρθῇ ἢ νὰ ἀπορριφθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ μείνῃ ἕνα κενόν. Καὶ ἀκριβῶς διότι ἡμεῖς ἠθέλαμεν νὰ ἐπιβάλωμεν τὴν φορολογίαν, τὸ ἐψηφίσαμεν διὰ νὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν ἡ τροπολογία μας τῆς ἐπιβολῆς τῆς φορολογίας ἡ ὁποία ἀντικαθίστα ὁλόκληρον τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἡ ὁποία ἀπερρίφθη.

§185Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἀντιστρόφως ὠφείλατε νὰ πράξητε τότε, ἐν ἐπιγνώσει τῆς καταστάσεως ἔπρεπε νὰ εἴπητε, καταψηφίζομεν τὸ νομοσχέδιον δι’ ὅλην τὴν συμφορὰν τὴν ὁποίαν προκαλεῖ εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ λυπούμεθα διότι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ διαχωρήσωμεν τὸ ἄρθρον τῆς φορολογίας τῶν φυγαδευθέντων κεφαλαίων.

§186Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ὁ σκοπός μου καὶ ἡ πρόθεσίς μου ἦτο αὐτή. Ἦτο δὲ τόσον σαφὴς ὁ λόγος μου, ὥστε καὶ οἱ μετέπειτα ρήτορες, ὅπως ὁ κ. Σφαέλλος καὶ ὁ κ. Βασιλειάδης μὲ ἐπεκαλέσθησαν εἰς τὴν βάσιν αὐτὴν καὶ ὑπεστήριξαν τὴν ὁμοίαν βάσιν.

§187Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Ὑπενθυμίζω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι κατὰ τὴν ψηφοφορίαν κατεψήφισα τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ δὲν ἀνεγράφη ἡ ψῆφος μου εἰς τὰ πρακτικά, διὰ τὸν λόγον ὅτι δὲν ἤμην τακτικόν, ἀλλὰ ἀναπληρωματικὸν μέλος καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ ψῆφός μου.

§188Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τὸ πρακτικὸν τῆς ψηφοφορίας εἶναι σαφές, κατατεθειμένον, δημοσιευμένον εἰς τὴν διάθεσιν παντὸς Ἕλληνος πολίτου καὶ δεσμεύει καὶ τὴν πολιτικὴν εὐθύνην τῶν μελῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Καὶ κατὰ συνέπειαν, εἴτε ὁ κύριος ἐξ Ἄρτης συνάδελφος ἔδωσεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὴν ἑρμηνείαν ποὺ δίδει, εἴτε δὲν τὴν ἔδωσεν, ἀξίαν ἔχει ὅτι κατ’ ἀρχὴν ἐψήφισεν ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἦτο σαφῶς ἀντίθετον πρὸς τὸ ἐθνικὸν συμφέρον. Καὶ ἐπειδὴ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ περιλαμβάνει ἀνάλογον διάταξιν μετὰ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον—διὰ νὰ τελειώσω τὴν ἀγόρευσίν μου—, ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, διότι ἐπιθυμῶ νὰ γνωρίζω ἐὰν τὸ ἄρθρον 2 τοῦ κυρωτικοῦ νόμου τῆς συμβάσεως βοηθείας Μάρσαλ ἀποτελεῖ πολιτικὴν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἐν σχέσει πρὸς τὸ ἰδιωτικὸν κεφάλαιον ἢ ἐὰν καὶ αὐτὸ συμπεριλαμβάνεται εἰς τὰς λεγομένας καὶ τοὐλάχιστον ἀπὸ ἡμᾶς ἀμφισβητουμένας διεθνεῖς συμμαχικὰς ὑποχρεώσεις. (Χειροκροτήματα).

§189Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ.). Θὰ ἤθελον, ἐξ ἀφορμῆς τῶν ὅσων εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας συνάδελφος, ὁ ὁποῖος ἀπηύθυνε μίαν κατηγορίαν ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔδωσε τὴν ἑρμηνείαν εἰς τὴν σύμβασιν ὅτι θὰ περιορίζεται μόνον εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας ἢ ὅτι ἔχει ἐπικρατήσει εἰς ὅλους τοὺς Ἕλληνας ἰθαγενεῖς ἀνεξαρτήτως χώρας, ὀφείλω νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. συνάδελφον ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπε δὲν εἶναι ἀληθές. Καὶ δὲν εἶναι ἀληθὲς διὰ τὸν ἑξῆς λόγον, διότι οὐδέποτε ἐγὼ εἶπον ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ ἑρμηνεία τὴν ὁποίαν δίδομεν ἡμεῖς εἰς τὴν σύμβασιν. Ἐγὼ εἶπον, μολονότι τὸ ἄρθρον 4 τῆς συμβάσεως ὁμιλεῖ σαφῶς περὶ περιορισμοῦ τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ νόμου μόνον εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, εἶπον ὅτι οἱ ἐδῶ ἐκπρόσωποι τοῦ διαχειριστοῦ τῆς βοηθείας τοῦ σχεδίου Μάρσαλ οἱ ὁποῖοι ἦταν ἡ ΑΜΑΓΚ ἔδωσαν αὐτοὶ τὴν ἑρμηνείαν καὶ τὴν ἔδωσαν διότι ἡρμήνευσαν ἕνα ἄλλον ὅρον τοῦ ἄρθρου εἰς τὸ ὁποῖον λέγεται ὅτι: «Ἐντὸς τοῦ πλαισίου ............ (ἀναγινώσκει) .............». Συνεδύασαν αὐτὴν τὴν διατύπωσιν ἡ ὁποία ὑπῆρχεν εἰς τὸ τέλος τῆς παραγράφου, ἡ ὁποία ὁμιλεῖ περὶ Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ εἶπον ὅτι ἡ ἑρμηνεία τὴν ὁποίαν ἡμεῖς δίδομεν δὲν εἶναι μόνον ὅτι ἡ ἐπέκτασις ἀφορᾷ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, ἀλλὰ ἀφορᾷ γενικώτερον πάσας τὰς χώρας καὶ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἔχει ὁ ὅρος ὅτι θὰ ἐπιστρατεύσωμεν ὅλας τὰς δυνάμεις διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ προγράμματος. Ἐγὼ ἐπέκρινα τότε διὰ ποῖον λόγον ἐπεκτείνεται καὶ εἰς ἄλλας χώρας πλὴν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ μοῦ ἀπήντησαν: Ναὶ μὲν τὸ γράμμα τοῦ νόμου αὐτὸ λέγει, ἀλλὰ ἑρμηνεύομεν τὸν νόμον εὐρύτερον καὶ ὅτι ἐννοοῦμεν ὄχι μόνον τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας ἀλλὰ καὶ τὰς ἄλλας χώρας.

§190Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν εἴπατε αὐτὰ τότε.

§191Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ.). Αὐτὰ εἶπον τότε, αὐτὰ ἐπαναλαμβάνω καὶ τώρα.

§192Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ σημεῖον ποὺ ἐδώσατε ἀνακριβῆ διαβεβαίωσιν.

§193Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ.). Εἴπατε δύο σημεῖα. Τὸ πρῶτον σημεῖον εἶναι αὐτὸ καὶ τὸ δεύτερον ὅτι εἴμεθα ἡ τελευταία χώρα. Εἰς τὸ πρῶτον σημεῖον σᾶς ἀπαντῶ ὅτι ἔχω ἄγνοιαν, διότι ἐγὼ δὲν ὑπεστήριξα γνώμην ἰδικήν μου, ἀλλὰ ὑπεστήριξα ὅτι αὐτὴ ἦτο ἡ ἑρμηνεία τὴν ὁποίαν δίδουν καὶ εἶπον ἐπιπροσθέτως ὅτι, ἐπειδὴ εἴχομεν τὸ δικαίωμα νὰ διαβεβαιώσωμεν τὸν Administation εἰς τὴν Ἀμερικὴν ὅτι τηρεῖ τοὺς ὅρους τοὺς ἐπιβαλλομένους ὑπὸ τοῦ νόμου αὐτοῦ ἡ Ἑλλὰς διὰ νὰ ἠμπορῇ νὰ γίνῃ ἡ ἔναρξις τῆς βοηθείας, αὐτοὶ ἠρνοῦντο νὰ κάμουν τὴν διαβεβαίωσιν αὐτήν, ἐὰν δὲν ἐψηφίζετο ὁ νόμος ὡς ἐψηφίσθη. Ἦτο δηλαδὴ εἰς τὴν διακριτικήν τους ἐξουσίαν νὰ κάμουν τὴν διαβεβαίωσιν αὐτὴν καὶ ἐζήτουν ὡς διαβεβαίωσιν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου αὐτοῦ κατὰ τὴν ἑρμηνείαν τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ἤδη δίδομεν. Εἰς ὅλα αὐτὰ εἴχομεν ἀντιρρήσεις, ὁ κ. Βαμβέτσος τὰς γνωρίζει τὰς ἀντιρρήσεις αὐτάς. Ποία ἦτο ἡ ἀντίρρησις; Ἡ ἀντίρρησις τὴν ὁποίαν διετύπωσα ἦτο ἡ ἑξῆς: Ὅτι δὲν δύναται νὰ ἔχῃ πρακτικὴν ἐφαρμογὴν καμμίαν οὔτε καὶ ἀποτελεσματικότητα, ἐὰν προηγουμένως .... (δὲν ἠκούσθη) .... Τὸ ὑπεστήριξα σαφέστατα αὐτὸ τὸ πρᾶγμα μέχρι τοῦ σημείου ὥστε, ὅταν εἴδωμεν ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ἐδῶ κατανόησις, νὰ ἀπευθυνθῶμεν διὰ τοῦ Πρεσβευτοῦ ἐν Ἀμερικῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν τῆς Ἀμερικῆς καὶ ἐζητήσαμεν τὴν κατανόησιν τοῦ θέματος αὐτοῦ ἀπὸ τὴν προϊσταμένην ἀρχήν, ἡ ὁποία εἶναι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν τὸ ὁποῖον ἐφαρμόζει τὸν νόμον αὐτόν. Καὶ ἐνῷ κατ’ ἀρχὴν τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν τῆς Ἀμερικῆς ἐδέχθη τὰς ἀπόψεις μας ὡς λογικάς, κατόπιν ἐπανῆλθεν τὸ .... (δὲν ἠκούσθη) .... τῆς Ἀμερικῆς καὶ ἔδωσε τὴν ἑρμηνείαν, κατόπιν πολλῶν διαπραγματεύσεων, ὅτι ὄχι, ὁ νόμος αὐτὸς πρέπει νὰ ψηφισθῇ ὡς ἔχει.

§194Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐδῶ εἶναι τὸ λάθος σας, δὲν ἠξεύρετε νὰ διαπραγματεύεσθε μὲ Ἀγγλοσάξωνας.

§195Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Κύριε Βαμβέτσου, κατὰ τὰς γενομένας διαπραγματεύσεις, δὲν παρελείφθη κανὲν ἐπιχείρημα καὶ οὐδεμία πίεσις. Ἐφθάσαμεν μάλιστα μέχρι τοῦ σημείου, σᾶς λέγω, διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τὴν διατύπωσιν τὴν Ἀμερικανικήν, νὰ προτείνωμεν τὸν περιορισμὸν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου μόνον εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, καὶ διὰ Β. Λ. νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπεκτείνεται καὶ εἰς ἄλλας χώρας. Δὲν ὑπῆρξεν ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον νὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προταχθῇ καὶ τὸ ὁποῖον δὲν ἐπροτάχθη, εἰς ὅλας τὰς συζητήσεις. Καὶ μὲ εἰδικὸν τηλεγράφημα κατεστήσαμεν ἐνήμερον τὸν Πρεσβευτήν μας καὶ ἐζητήσαμεν ἀπὸ αὐτὸν νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸ Σταίητ Ντηπάρτμεντ, τὰς ὀρθὰς ἀντιλήψεις ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ ὑπάρχει σωρεία τηλεγραφημάτων μεταξὺ ἡμῶν καὶ τοῦ Πρεσβευτοῦ μας ἐν Ἀμερικῇ. Ἀλλὰ εἰς τὸ τέλος ἐτηλεγράφησαν νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος αὐτὸς ὡς εἶχε.

§196Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Εἶμαι βέβαιος περὶ αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον λέγετε, ἀλλὰ σᾶς λέγω ἓν πρᾶγμα, ἐπειδὴ ἀπὸ 25)ετίας ἔχω τὴν τύχην νὰ διαπραγματεύωμαι μὲ Ἀγγλοτάξωνας, σᾶς λέγω ὅτι σᾶς ἐξασκοῦν μίαν πίεσιν μέχρις ἑνὸς ὡρισμένου σημείου, ἀλλὰ οὐδέποτε τὸ σπᾶνε, ὅταν τοὺς εἴπητε ὄχι. Αὐτὸ εἶναι τὸ λάθος σας.

§197Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Τί ἐννοεῖτε σπάσιμο. Εἶναι σπάσιμο τὸ νὰ μὴ δώσουν χρήματα καὶ νὰ μὴ κάμουν ἔναρξιν τῆς βοηθείας;

§198Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐγὼ σᾶς βεβαιῶ ὅτι θὰ ἔκαμναν πάντως ἔναρξιν τῆς βοηθείας.

§199Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐγὼ σᾶς βεβαιῶ ὑπευθύνως, ὅτι ἀπὸ τὴν ἡμέραν ποὺ ἐγένοντο αἱ διαπραγματεύσεις, ἐσταμάτησαν ὅλαι αἱ ἄδειαι εἰσαγωγῆς.

§200Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Ὑπάρχει διαφορὰ μεταξὺ ἀνευθύνων παρατηρήσεων καὶ ὑπευθύνου διαχειρίσεως.

§201Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Μεταξὺ προσώπων γνωριζόντων καὶ μὴ γνωριζόντων.

§202Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Διατὶ κατηγορεῖτε μίαν πολιτικήν, διὰ τῆς ὁποίας ἐπὶ 2½ χρόνια, δὲν ἠξεύρω τί ποσὰ ἔχουν ἔλθει εἰς τὴν Ἑλλάδα, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ σωθῇ.

§203Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Μὰ δὲν τὰ ἔκαμεν ἡ πολιτική σας αὐτά.

§204Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Εἶχον τὴν ἀντίληψιν ὅτι αὐτὴ ἦτο ἡ ἔννοια τοῦ νόμου. Δὲν θέλω νὰ χαρακτηρίσω ὡς κακόπιστον τὴν ἀντίληψίν σας ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ἀλλὰ ἔτσι τὸ ἀντιλαμβάνομαι ἐγὼ καὶ ἔτσι ἐπέμεινε μέχρι τέλους εἰς τὴν ἀντίληψιν αὐτὴν καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, τὸ ὁποῖον ἐπεκύρωσεν αὐτὰς τὰς ἀπόψεις καὶ ὑπεχρεώθημεν νὰ κάμωμεν τὸν νόμον ἐκεῖνον. Ἑπομένως ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ἀπήντησα εἰς τὸν κ. Θεοτόκην, ὅτι δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτό, τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξε. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ 2ον θέμα, ὅτι ἡμεῖς ἐδηλώσαμεν εἰς τὴν Βουλὴν ὑπευθύνως ὅτι εἶναι ἡ Ἑλλὰς ἡ τελευταία χώρα καὶ εἰς τοῦτο ἔχει ἄδικον, διότι ἀνέγνωσα τὸ τηλεγράφημα εἰς τὴν Βουλὴν. Βεβαίως προσωπικὴν ἀντίληψιν δὲν εἶχον ἐὰν ἦτο ἡ Ἑλλὰς ἡ τελευταία χώρα ἢ ὄχι. Ἀλλὰ ἀνέγνωσα τηλεγράφημα εἰς τὴν Βουλὴν, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἀποσταλῆ ἀπὸ τὸν ἰδικόν μας ἐν Ἀμερικῇ Πρέσβυν, ὁ ὁποῖος ἐπεσκέφθη τὸ Σταίητ Ντηπάρτμεντ καὶ ἔφερεν ὑπευθύνως τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ Σταίητ Ντηπάρτμεντ. Τὸ κείμενον δὲν τὸ ἔχω τώρα ἐδῶ νὰ σᾶς τὸ ἀναγνώσω, ἀλλὰ ἀνεγνώσθη τότε καὶ τὸ ἔχω εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας.

§205Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὄχι. Διαβεβαιώσατε, ὅτι εἶχε ἐγκριθῇ εἰς τὴν Ἀγγλίαν νόμος.

§206Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ὑπῆρχε πράγματι νόμος, ἄσχετος μὲ τὸ σχέδιον Μάρσαλ.

§207Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Εἰς αὐτὸ ἔχει δίκαιον ὁ κ. ὑπουργός.

§208Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Ἀλλὰ ὁ νόμος ἐθεωρήθη ἐν Ἀμερικῇ ὡς ἱκανοποιητικός.

§209Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι τοῦτο, κύριε ὑπουργέ. Πρῶτον, σᾶς βαρύνει ἡ εὐθύνη ὅτι περιωρίσθητε μόνον εἰς τὸ ἐρώτημα πρὸς τὸν Πρέσβυν τῆς Ἑλλάδος, ἐνῷ ἠδύνασθο νὰ τηλεγραφήσετε καὶ νὰ ζητήσετε πληροφορίας εἰς ὅλας τὰς πρωτευούσας τῶν 15 Κρατῶν. Τὸ 2ον εἶναι ὅτι μᾶς λέγετε τώρα ὅτι ἀναμφισβητήτως τὸ τηλεγράφημα ἦτο ἀνακριβές.

§210Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν ἦτο ἀνακριβές.

§211Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὑπάρχει τὸ κείμενον τοῦ τηλεγραφήματος Ἑπομένως μᾶς βάζετε εἰς δίλημμα, νὰ δεχθῶμεν ἢ ὅτι ὁ Πρέσβυς τῆς Ἑλλάδος κάμνει ἀνακριβεῖς δηλώσεις πρὸς ὑμᾶς ἢ ὅτι κάποιος ἄλλος κάμνει εἰς τὸν Πρέσβυν ἀνακριβεῖς δηλώσεις.

§212Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Ἡ ἐξήγησις τὴν ὁποίαν δίδω ἦτο ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ὄχι σαφοῦς διατυπώσεως ἐν τῷ τηλεγραφήματι τῆς ἐννοίας τῶν γενομένων ἐκεῖ συζητήσεων.

§213Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Ὑπάρχει ὁλόκληρος ἐπιστολὴ τοῦ κ. Μὰκ Γκύ.

§214Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Ὁμιλεῖ περὶ τῆς ὑποχρεώσεως, τὴν ὁποίαν ἔχομεν νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν νόμον. Ἀλλὰ ἐὰν ἡ Ἑλλὰς εἶναι ἡ πρώτη ἢ ἡ τελευταία χώρα, ὑπάρχει τὸ τηλεγράφημα τοῦ Πρέσβεως. Φαίνεται δὲ ὅτι ἐγένετο παρεξήγησις μεταξύ μας, διότι τὸ Σταίητ Ντηπάρτμεντ ἐνόμιζεν ὅτι προηγήθησαν ἄλλα Κράτη ἐν τῇ λήψει τοῦ μέτρου καὶ ὅτι ὑπελείπετο ἡ Ἑλλάς, ὄχι κατ’ ἐφαρμογὴν τοῦ Πλὰν Μάρσαλ, ἀλλὰ κατ’ ἐφαρμογὴν ἰδικῶν τῶν ἀπόψεων. Εἶχον προηγηθῆ καὶ εἶχον ἐπιβάλει ἀπὸ τὸ 1939 τοὺς περιορισμοὺς αὐτοὺς καὶ εἰς εὐρυτέραν ἔκτασιν, ὅλαι αἱ χῶραι, οὕτως ὥστε νὰ ἔλθῃ καὶ νὰ ἐπικυρώσῃ, τὴν διαβεβαίωσιν τὴν ὁποίαν ἔκανεν εἰς τὸν Πρέσβυν τὸν ἰδικόν μας. Καὶ ἔκανε τὸ τηλεγράφημα ἐκεῖνο καὶ ἐπὶ τοῦ τηλεγραφήματος αὐτοῦ βασισθέντες ἐδηλώσαμεν εἰς τὴν Βουλὴν αὐτά. Συνεπῶς δὲν ἦτο ὑπεύθυνος διαβεβαίωσις ἰδική μου οὔτε ὅτι ἐγὼ προσωπικῶς ἀνελάμβανον τὴν εὐθύνην αὐτῆς τῆς διαβεβαιώσεως.

§215Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἀλλὰ δὲν ἐκάματε μίαν ἐπιφύλαξιν, ὡς ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, διότι ὅταν ἐσεῖς προβαίνετε εἰς ὡρισμένας δηλώσεις καὶ δὲν διατηρεῖτε οὐδεμίαν ἐπιφύλαξιν ἐπὶ τῶν λεγομένων σας, ἐγὼ ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω ὅτι τὸ λέγει αὐτὸ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§216Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ.). Θὰ ἤθελον νὰ σᾶς ἀπαντήσω καὶ εἰς τοῦτο ὅτι ἡ παρατήρησίς σας εἶναι ἐντελῶς τυπική, διότι ὅταν, κύριε Θεοτόκη, ἀμφισβητοῦνται τηλεγραφήματα καὶ ἀναφέρονται εἰς τὰ τηλεγραφήματα ὡρισμέναι πληροφορίαι, τὰς ὁποίας σᾶς ἔδωκα, δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ τὸ λέγετε αὐτό.

§217Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὄχι, δὲν εἶναι ἔτσι.

§218Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Προσωπική σας ἀντίληψις. Ἀλλά, κύριε Θεοτόκη, ἐπιβάλλεται νὰ γνωρίζετε, ὅτι ὅταν σᾶς παρέχουν ὅλα τὰ στοιχεῖα, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων προβαίνετε εἰς ὡρισμένας ἀνακοινώσεις, ἐπιβάλλεται τοὐλάχιστον ἀπὸ στοιχειώδη εὐπρέπειαν νὰ ὁμολογήσετε τὴν πλάνην σας.

§219Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει νὰ μᾶς δώσῃ μερικὰς διεκρινίσεις.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη.

§221Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Πρόκειται νὰ κάμωμεν σοβαρὸν ἔργον ἢ ὄχι;

§222Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ ἐπενεχθῇ τροπολογία, πρέπει νὰ λάβῃ γνῶσιν καὶ ὁ ἕτερος τῶν συμβαλλομένων. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωμεν τροπολογίας, ἢ θὰ ψηφισθῇ ἡ σύμβασις ὡς ἔχει, ἢ θὰ τὴν ἀπορρίψωμεν. (Χειροκροτήματα).

§223Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὶν φθάσωμεν εἰς τὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας ὁ ἀξιότιμος συνήγορος τοῦ ἑτέρου τῶν συμβαλλομένων ἀποκρούει συλλήβδην, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω τοῦτο. Ἐδῶ πρόκειται νὰ μᾶς δώσῃ μίαν πληροφορίαν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἐπεστήσαμεν τὴν προσοχήν του, ἐπὶ μερικῶν ἄρθρων τῆς συμβάσεως, τὰ ὁποῖα ὡς εἶναι διατυπωμένα, εἰς Ἑλληνικὴν γλῶσσαν, εἶναι ἀπολύτως ἀκατάληπτα.

§224Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Ὑποθέτω ὅτι ἐλέχθη, ὅτι θὰ γίνῃ ἐπεξεργασία λεκτικὴ τῶν ἄρθρων αὐτῶν διὰ τὸ ὁριστικὸν κείμενον.

§225Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἀπόψε θὰ ψηφίσωμεν τὸ κείμενον καὶ μεθαύριον τὴν γλῶσσαν;

§226Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ὅτι, ἐνώπιον τοῦ Σώματος κατὰ τὴν ὥραν αὐτὴν κατὰ τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ ψηφισθῇ ἡ ἐπέκτασις τῆς βοηθείας Μάρσαλ καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅτι θὰ ἔπρεπεν ἀπαντῶν εἰς ὅσα ἐλέχθησαν, νὰ ὁμιλήσῃ πρὸς τὸ Σῶμα;

§227Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐξωτ.). Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον θὰ εἶχον νὰ προσθέσω εἶναι ὅτι, δὲν ἠξεύρω ἐὰν ἀνεγνώσθησαν αἱ ἐπιστολαὶ αὐταί.

§228Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Ἐξωτερικῶν, εἶσθε κύριος τῶν ἀποφάσεών σας, ἀλλὰ δικαιοῦται τὸ Σῶμα νὰ ἐκπλήσσεται μὲ τὴν σιωπήν σας, κατὰ τὴν ὥραν τῆς ψηφίσεως τοῦ σημαντικοῦ αὐτοῦ κειμένου.

§229Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω, ποίαν ἔννοιαν δίδει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἰς τὸ ἄρθρον 3 τῆς συμβάσεως, διότι πρὸ ὀλίγου ἐγένετο μία διαλογικὴ συζήτησις μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ δὲν κατωρθώσαμεν νὰ συνεννοηθῶμεν, οὔτε ὁ κ. ὑπουργὸς ἠδυνήθη νὰ μᾶς εἴπῃ τί ἐννοεῖ, οὔτε καὶ ἡμεῖς ἐννοήσαμεν τί ἐννοεῖ.

§230Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Νομίζω ὅτι εἶσθε ὁ μόνος ἐν τῇ αἰθούσῃ, ὁ ὁποῖος δὲν θέλετε νὰ ἐννοήσετε τὸ ἄρθρον 3.

§231Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὑποθέτω ὅτι, οὐδεὶς ἠννόησε τὸ ἄρθρον. Βεβαίως, οἱ ἄλλοι εἶναι σοφοί, νομομαθεῖς, ἀλλ’ ἐγὼ δὲν ἔχω μάθει ἀκόμη νομικά.

§232Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). «Αἱ Κυβερνήσεις, τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν.......... ................. (ἀναγινώσκει).................». Διατὶ εἴπατε ὅτι, δὲν ὑπάρχει περίπτωσις, ὅπου δὲν θὰ δώσῃ ἐγγυήσεις ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις;

§233Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι.

§234Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐγὼ σᾶς εἶπον ὅτι δίδονται δι’ αὐτοῦ τοῦ ἰδίου ἄρθρου.

§235Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐγὼ ἠξεύρω τοῦτο: Ὅτι, ὅταν ὑπάρχει ἐγγύησις, εἶναι κἄποιος ὁ ὁποῖος ἐγγυᾶται, εἶναι κἄποιος πρὸς τὸν ὁποῖον δίδεται ἡ ἐγγύησις, καὶ κἄποιος ὑπὲρ τοῦ ὁποίου δίδεται ἡ ἐγγύησις. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μοῦ εἰπῆτε, εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, ποῖος ἐγγυᾶται, πρὸς ποῖον, καὶ ὑπὲρ ποίου;

§236Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἀμέσως. Ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις, διὰ νὰ ἐνθαρρύνῃ ἑταιρείας Ἀμερικανικὰς, νὰ ἔλθουν εἰς τὴν Ἑλλάδα, νὰ ἀναλάβουν ἔργα, τοὺς ἐγγυᾶται ὅτι θὰ τοὺς ἐπιτραπῇ ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ συναλλάγματος ἐκείνου, τὸ ὁποῖον θὰ ἀνήκῃ εἰς αὐτὰς ἐκ τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων.

§237Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐγγυᾶται λοιπὸν ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις, ὑπὲρ τῶν ἐργολάβων καὶ πρὸς τοὺς ἐργολάβους αὐτούς, ὅτι τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα θὰ πάρουν, θὰ τὰ ξαναβγάλουν πάλιν ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα εἰς συνάλλαγμα.

§238Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Αὐτὰ τὰ ὁποῖα θὰ ἀνήκουν εἰς αὐτούς, ἅμα τῇ ἐκτελέσει τῶν ἔργων. Αὐτὴ ἡ συμφωνία πρόκειται νὰ εἶναι παντὸς εἴδους.

§239Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Σεῖς βιάζεσθε νὰ ψηφίσετε. Ἐγγυᾶται ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις πρὸς τοὺς ἐργολάβους.....

§240Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Διότι προβλέπονται καὶ ἔργα, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι ἐκτὸς τῆς βοηθείας, τὰ ὁποῖα θὰ ἔλθουν νὰ ἀναλάβουν Ἀμερικανικαὶ ἑταιρεῖαι πρὸς ἐκτέλεσιν. Ἐὰν προκύπτῃ, ἐκ τῆς ἐκτελέσεως ὅτι, εἶχον νὰ λάβουν κἄτι αἱ ἑταιρεῖαι αὐταὶ ἀπὸ ἡμᾶς, τοὺς ἐγγυᾶται ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις ὅτι, τὰ λεπτὰ αὐτὰ θὰ τὰ πάρουν εἰς δολλάρια.

§241Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Αὐτὴ εἶναι περιττὴ ἡ ἐγγύησις.

§242Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἀφοῦ τὸ ἠθέλησαν.

§243Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τὰ χρήματα τῆς βοηθείας μας, μᾶς δίδονται εἰς δολλάρια.

§244Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἠμπορεῖ νὰ μὴ δίδονται εἰς δολλάρια, δὲν ξεύρωμεν ποίου τύπου συμφωνίαι συμπληρωματικαὶ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν εἰς τὸ μέλλον.

§245Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δίδονται εἰς συνάλλαγμα. Ἄρα ἡμεῖς ἔχομεν ἕνα «λαβεῖν» δολλαρίων ἐκ τῆς βοηθείας, μὲ τὰ ὁποῖα δολλάρια, θὰ πληρώσωμεν τὸν ἐργολάβον, ὁ ὁποῖος θὰ ἐκτελέσῃ τὰ ἔργα. Τί λόγος ὑπάρχει νὰ γίνῃ ἡ ἐγγύησις;

§246Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἀπέναντι αὐτοῦ τοῦ δανείου εἰς δολλάρια, ἡμεῖς καταθέτομεν δραχμάς, διὰ λογαριασμὸν αὐτῶν.

§247Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Διὰ τοὺς ἐργολάβους;

§248Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Βεβαίως· καὶ ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις ἐγγυᾶται εἰς τὸν ἐργολάβον ὅτι, αὐτὰ τὰ λεπτὰ θὰ τὰ βγάλῃ ἔξω.

§249Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Διαβάσατε ὅμως, τί λέγει πάρα κάτω;

§250Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). «....... (ἀναγινώσκει) .....................».

§251Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τί θὰ εἴπῃ αὐτό: Εἰς ἣν περίπτωσιν ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις καταβάλῃ αὐτὰ τὰ δολλάρια.

§252Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις καταβάλῃ αὐτὰ τὰ δολλάρια, διότι δὲν ἐπιτρέπεται ἡ ἐξαγωγὴ δολλαρίων ἐξ Ἑλλάδος, τότε τὸ ἀντίστοιχον ποσόν, τὸ ὁποῖον ἐπληρώθη ἐδῶ, ἀνήκει πλέον εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν Κυβέρνησιν.

§253ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς κηρύσσεται περαιωμένη. Δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν;

§254ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1, ὑπάρχει ἡ ἑξῆς τροπολογία τοῦ κ. Βαμβέτσου. «....... (ἀναγινώσκει) .............». Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, δέχεται τὴν τροπολογίαν;

§256ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§257ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς τὸ ἄρθρον 1, γίνεται δεκτόν, ὡς ἔχει.

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 2ον: «................... ............... (ἀναγινώσκει) ...............».

§259Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Τὸν λόγον ἐπὶ τῆς τροπολογίας. Θέλω μίαν διευκρίνισιν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ Κυβέρνησις μᾶς ἔφερε κατεπειγόντως τὴν σύμβασιν αὐτὴν πρὸς κύρωσιν. Δεχόμεθα ὅτι πρέπει νὰ κυρωθῇ, ἀλλ’ ἐδῶ ὑπάρχει ἓν ἄρθρον 2ον, εἰς τὸν κυρωτικὸν νόμον, ὁ ὁποῖος εἰσάγει νέα πράγματα ἄσχετα πρὸς τὴν σύμβασιν. Διατὶ διὰ τοῦ κυρωτικοῦ νόμου εἰσάγονται διατάξεις ἄσχετοι καὶ ἐπεκτατικαὶ τῆς συμβάσεως;

§260Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Δὲν ὑπάρχει περίπτωσις τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2. Τὸ 2ον αὐτὸ ἄρθρον διετυπώθη ὡς ἔχει, κατόπιν μακρῶν συνεννοήσεων, τὰς ὁποίας εἴχομεν ἐδῶ μὲ τὴν Ἀμερικανικὴν Πρεσβείαν καὶ ἔχομεν ἀνταλλάξει καὶ ἐπιστολάς. Διατὶ τοῦτο σᾶς ἠρώτησα προηγουμένως ἂν σᾶς ἀνεγνώσθησαν αἱ σχετικαὶ ἐπιστολαί. Τὸ ζήτημα εἶναι τοῦτο: Ἡ σύμβασις ὁμιλεῖ περὶ σχέσεων Ἑλλάδος Ἀμερικῆς. Ὁ Ἀμερικανικὸς λαὸς ξεύρει ὅτι ὅλα τὰ ἄλλα Κράτη ἔχουν κάμει προγενεστέρους νόμους καὶ ἐπέβαλον τοιαύτας ὑποχρεώσεις διὰ προγενεστέρων νόμων. Ἡ Ἑλλὰς ἐμφανίζεται δεσμευμένη μετὰ τῆς Ἀμερικῆς καὶ οὖσα ἀδέσμευτος μὲ τὰ ἄλλα Κράτη, δηλαδή, εἶναι μία κατάστασις τὴν ὁποίαν δὲν δύναται νὰ δεχθῇ ἡ Ἀμερική. Ἔπρεπε νὰ γίνουν συνεννοήσεις καὶ αὐταὶ αἱ συνεννοήσεις κατέληξαν εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν ἐπιστολῶν καὶ τὴν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ. Ἡ μία ἐπιστολὴ ἔχει ὡς ἑξῆς: «Ἔχω τὴν τιμήν....... ............... (ἀναγινώσκει) ...............». Ἡ λέξις «κατὰ τὸ μέτρον τοῦ δυνατοῦ», ἑρμηνεύεται ὡς μὴ ἐπιβάλλουσα ὑποχρέωσιν πρὸς καταβολήν. Τὸ ἴδιον θέμα ἀπησχόλησε τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν καὶ ἡ ἰδία ἀπάντησις ἰσχύει καὶ διὰ τὴν Ἀγγλικὴν καὶ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ἄλλωστε ... (δὲν ἠκούσθη) ... Κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας διετυπώθησαν καθ’ ὅλων τῶν Πρεσβευτῶν τοιαῦται αἰτιάσεις.

§261Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Λέγει «τὰ αὐτὰ καθήκοντα» καὶ σᾶς ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τῆς λέξεως αὐτῆς.

§262Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Μάλιστα: «... ..................... (ἀναγινώσκει) .............». Δηλαδή, προτείνεται ἀκριβῶς ἡ τροπολογία αὐτὴ καὶ προτείνεται ἐν τῷ πνεύματι τῆς ἰσότητος ὅλων τῶν προνομίων τὰ ὁποῖα ἀπορρέουν ἐκ τῶν διμερῶν συμφωνιῶν.

§263Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Εἶναι ἄλλο τὸ ζήτημα.

§264Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Εἴπατε προηγουμένως, ὅτι ἔχουν περισσότερα δικαιώματα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα προκύπτουν ἐκ τῆς ὑπογραφῆς τοῦ διμεροῦς συμφώνου. Ὡς βάσις λαμβάνεται τὸ διμερὲς σύμφωνον καὶ ξεκινοῦμεν εἰς ...;

§265Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἀρκεῖ νὰ μοῦ δηλώσετε καὶ νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι, κατὰ τὴν ἔννοιάν σας, δὲν πρόκειται ἡ ἀποστολὴ νὰ ἔχῃ ἄλλα δικαιώματα πλέον τῶν ἐκ τοῦ διμεροῦς συμφώνου. Ἐὰν πρόκειται νὰ κάμουν μόνον τὴ δουλειὰ τοῦ διμεροῦς συμφώνου, συμφωνοῦμεν. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν.

§266Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Λέγω, ὅτι δικαιούμεθα νὰ τροποποιήσωμεν τὰς ὑπαρχούσας διατάξεις περὶ ἀτελειῶν προνομίων. Εἶναι τὸ πνεῦμα ποὺ λέτε σεῖς καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι ὀρθόν. Ὑποστηρίζω καὶ ἐγὼ ὅτι, πρέπει νὰ ἔχουν τὰ καθήκοντα τὰ ἀπορρέοντα ἐκ τοῦ διμεροῦς συμφώνου.

§267Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Οὐχὶ καὶ τῆς ἐπιστολῆς τῆς 15 Ἰουνίου 1947.

§268Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Ἔχομεν τὸ δικαίωμα τῆς τροποποιήσεως. Παίρνουμε ὡς βάσιν ἀναλογισμοῦ αὐτὰ ποὺ θὰ ἰσχύσουν διὰ τοῦ διμεροῦς συμφώνου.

§269Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Νομίζω ὅτι ἀρχίζομεν νὰ προσεγγίζωμεν. Ἡ ἔννοιά σας εἶναι ὅτι δικαιοῦσθε, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐπιστολῆς αὐτῆς νὰ τροποποιήσετε διὰ νόμου ὄχι μόνον τὰς προνομίας καὶ τὰς ἀσυλίας τὰς ἀνηκούσας εἰς τὸ προσωπικὸν τῆς ΑΜΑΓΚ, ἀλλὰ καὶ τὰ καθήκοντα τοῦ προσωπικοῦ τὰ ἀπορρέοντα ἐκ τῆς ἐπιστολῆς τῆς 15 Ἰουνίου 1947;

§270Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι περιλαμβάνονται καὶ αὐτά. Ἐκεῖνο ὅμως ποὺ θὰ ἤθελα νὰ προσθέσω εἶναι ὅτι, ὁμιλεῖτε περὶ ὑστεροβουλίας...

§271Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν ὡμίλησα περὶ ὑστεροβουλίας, ἀλλὰ θέλω νὰ ἀπαλλάξω τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ μερικὰς ἐνοχλήσεις καὶ θέλω νὰ διαφωτισθῇ ὅτι δύνασθε νὰ τὸ κάμετε αὐτὸ ὅταν θελήσετε. Διότι κἄποια μέρα θὰ σᾶς τὸ εἴπω αὐτὸ καὶ σᾶς τὸ λέγω καὶ ἀπὸ τώρα. Δὲν θέλω νὰ σᾶς βάλω πεπονόφλουδα καὶ θέλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς δηλώσεώς σας τῆς ἀποψινῆς θὰ σᾶς ἐλέγξω ἐὰν δὲν κάμετε νόμον νὰ τροποποιήσετε τὰ καθήκοντα αὐτά. Καὶ θὰ σᾶς εἴπω τότε ὅτι, ἐνῷ εἴχατε τὸ δικαίωμα ἐκ τῆς ἐπιστολῆς δὲν τὸ ἐκάνατε.

§272Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Θὰ τελειώσω τὴν ἀνάγνωσιν ἐπιστολῆς. Ἐξακολουθεῖ ὁ κ. Ράνκιν: «Ἡ Κυβέρνησίς μου εἶναι διατεθειμένη.......... (ἀναγινώσκει) ..........».

§273Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὅλο τὸ περίφημο θέμα τῆς διαμάχης ἔχω τὴν ἐντύπωσιν ὅτι συνοψίζεται εἰς τὸ ἑξῆς θέμα. Δύνασθε νὰ τροποποιήσετε τὰς διατάξεις αὐτὰς διὰ νόμου, ἢ διὰ συμφωνίας;

§274Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Διὰ νόμου.

§275Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Διὰ νόμου. Τὸ εἶπεν ρητῶς.

§276Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Νὰ τελειώνωμεν, κύριοι, (συνεχίζει τὴν ἀνάγνωσιν): «Ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἀπὸ ................... μέτρα». Βλέπετε, ὅτι λέγει καὶ «κατὰ τὸ μέτρον τοῦ δυνατοῦ».

§277Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Εἴμεθα ἱκανοποιημένοι ἐκ τῶν ἀπαντήσεων τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἀναμένομεν: 1) Ὅτι ἡ Κυβέρνησις ποιοῦσα χρῆσιν τῆς φράσεως «κατὰ τὸ μέτρον τοῦ δυνατοῦ» δὲν πρόκειται νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ εἰς τοὺς Ἕλληνας πολίτας, τοὺς ἔχοντας περιουσίαν ἀλλαχοῦ πλὴν τῆς Ἀμερικῆς καὶ ὅτι θὰ καταβάλῃ πᾶσαν προσπάθειαν σύμφωνα μὲ τὸν Ἀμερικανικὸν νόμον καὶ τὴν κυρουμένην σύμβασιν νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ οὔτε ἐπὶ τῶν Ἑλλήνων τῆς Ἀμερικῆς ἡ ρήτρα αὐτὴ τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ καὶ 2) Ὅτι, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις τάχιστα θὰ προσκομίσῃ νόμον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ καταργήσῃ τὰ ἀπαράδεκτα δικαιώματα τὰ προκύπτοντα ἐκ τῆς ἀπὸ 15)6)1947 ἐπιστολῆς.

§278ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 2ον γίνεται δεκτόν;

§279ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§280ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 2 ἐγένετο δεκτόν... Καὶ ἡ συμφωνία δεκτή, κατ’ ἀρχὴν καὶ σύνολον;

§281ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτή, δεκτή.

§282ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 2 Ἰουλίου 1948 συμφωνίας οἰκονομικῆς συνεργασίας μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Η.Π.Α.». Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ ἐξουσιοδοτήσῃ τὸν Πρόεδρον ὅπως ἐπικυρώσῃ τὰ πρακτικὰ ὑπ’ εὐθύνην του;

§283ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§284ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§285ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§286ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν Δευτέραν καὶ ὥραν 6 μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (Ὥρα 12 μ. μ.)