1948.07.01
1.500 στίχοι · 11.027 λέξεις · 143 παρεμβάσεις
§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 80ὴ.
Πέμπτη 1 Ἰουλίου 1948
Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ
(Ὥρα 7.05′ μ.μ.)
§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Βογιατζῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.
§2Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)
§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ε. Λουλακάκης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.
§4Ε. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Ι. Μπουρνιᾶς, καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ Ἱστιαίας ζητοῦντος συγκέντρωσιν σίτου εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἱστιαίας. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Ι. Μπουρνιᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Λίμνης Εὐβοίας ζητούντων στρατιωτικὴν ἐνίσχυσιν τοῦ ἐκεῖ ἑδρεύοντος Ἐθνικοῦ Τμήματος Στρατοῦ πρὸς ἀποτροπὴν εἰσβολῆς συμμοριτῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. Θ. Κονίτσας, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν γνησίων Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν Μουτουφὶ Θηβῶν, ζητούντων ἐλευθερίαν θρησκεύεσθαι κατὰ τὸ παλαιὸν ἡμερολόγιον. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Π. Οἰκονομίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν σταφιδοκτηματιῶν Μπούκουρα Ἀχαΐας, ζητούντων ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ ἐλευθέρα ἐμπορία τοῦ σταφιδοκάρπου διότι ἡ μονοπώλησις αὐτὴ ὑπὸ τοῦ ΑΣΟ πλήττει καιρίως τοὺς σταφιδοπαραγωγούς. Ὁ βουλευτὴς Λακωνίας κ. Ν. Καράμπελας, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Γυθείου, ζητούντων ὅπως ἀπαλλαγῶσιν οἱ ἐπαγγελματοβιοτέχναι τῆς τηρήσεως λογιστικῶν βιβλίων. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. Ι. Κίνιας, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ἐμποροπαντοπωλῶν, Φαρμακοποιῶν καὶ Καφεπωλῶν Λεβαδείας, ζητούντων ὅπως ἀπαλλαγῶσιν τῆς τηρήσεως λογιστικῶν βιβλίων. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς καὶ Νήσων κ. Δ. Σφαέλλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου γηγενῶν Πειραιωτῶν, ζητούντων τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Ναυτικοῦ Νοσοκομείου ἐν Πειραιεῖ. Ὁ βουλευτὴς Λακωνίας κ. Η. Ζουμπουλάκης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Γυθείου, διαμαρτυρομένης διὰ τὴν τήρησιν λογιστικῶν βιβλίων κ.λ.π. Οἱ βουλευταὶ Φλωρίνης κ.κ. Γ. Τζώρτζης καὶ Γ. Σπυρόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Γεωργικῶν Πιστωτικῶν Συνεταιρισμῶν Ἀμυνταίου καὶ Περιχώρων, διαμαρτυρομένων διὰ μελετωμένην ἵδρυσιν ἐργοστασίου ποτοποιΐας ἐν Ἀμυνταίῳ ἐπὶ ζημίᾳ τῶν παραγωγῶν καὶ ζητούντων τὴν ματαίωσιν ταύτης. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Π. Οἰκονομίδης, καταθέτει διαμαρτυρίαν τοῦ ἐφημερίου Πατρῶν Κ. Γιαννοπούλου ὁ ὁποῖος ἐνῷ ἐφοίτησεν ἐπὶ 2½ ἔτη εἰς Ἱερατικὴν Σχολὴν καὶ ἀσκῶν εὐδοκίμως τὰ καθήκοντα τοῦ ἐφημερίου ἐν Πάτραις ἵνα προαχθῇ εἰς τὸν ἀμέσως ἀνώτερον βαθμὸν ὑποχρεοῦται νὰ φοιτήσῃ ἐκ νέου εἰς τὴν ἐν Πάτραις ἱδρυθησομένην προπαρασκευαστικὴν σχολήν. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Π. Οἰκονομίδης, καταθέτει τηλεγραφικὰς αἰτήσεις τῶν Σταφιδοκτηματιῶν τῶν κοινοτήτων Φράγκας καὶ Ἄρλας Ἀχαΐας, ζητούντων ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ ἐλευθέρα ἐμπορία τοῦ σταφιδοκάρπου διότι ἡ μονοπώλησις αὐτοῦ ὑπὸ τοῦ ΑΣΟ πλήττει καιρίως τοὺς σταφιδοπαραγωγούς. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Π. Οἰκονομίδης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συν)σμοῦ Ἄρλας, ζητοῦντος ὅπως ἀφεθῇ ἐλευθέρα ἡ ἐμπορία σταφιδοκάρπου, διότι ἡ μονοπώλησις αὐτὴ ὑπὸ τοῦ ΑΣΟ πλήττει ἐξοντωτικῶς τὰ συμφέροντα τῶν οἰνοπαραγωγῶν. Οἱ βουλευταὶ Λέσβου κ.κ. Ν. Μαλλιάκας καὶ Ι. Φωτιάδης, καταθέτουν τηλεγράφημα τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Λέσβου διαμαρτυρομένης διὰ πρόθεσιν ὑπουργοῦ Ἐφοδιασμοῦ ὅπως λάβῃ τὸ ἥμισυ τῆς ποσότητος τοῦ ἐλαιολάδου συγκεντρώσεως 1947 τῶν Ἑνώσεων Συνεταιρισμῶν, παραβιάζοντος τούτου ἀνειλημμένας ὑποχρεώσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ προκατόχου τοῦ ὑπουργοῦ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ δεδομένου μάλιστα ὅτι ἡ ΚΥΔΕΠ διέθεσεν ἀνωτέρω ἔλαια πρὸ πολλοῦ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Σ. Χούτας, διὰ δηλώσεώς του καθιστᾷ γνωστὸν, ὅτι ἀναχωρεῖ σήμερον διὰ τὴν δοκιμαζομένην περιφέρειάν του καὶ ἀπευθύνει ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως λάβῃ σύντονα μέτρα διὰ τὴν ἐπιτυχεστέραν διεξαγωγὴν τοῦ Ἐθνικοῦ ἀγῶνος. Ὁ βουλευτὴς Ἔβρου κ. Γ. Κουγιουμτζόγλου, καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Νομάρχου Ἔβρου κ. Παναγιωτοπούλου δι’ οὗ ἀναφέρεται ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Σαμοθράκης διὰ τηλεγραφήματός του ζητεῖ τὴν καταπολέμησιν τοῦ δάκου πρὸς προστασίαν τοῦ ἐλαιοκάρπου ἀπειλουμένου διὰ καταστροφῆς. Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῆς πλειοψηφίας καὶ μειοψηφίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναθεωρήσεως τῶν ὑπὸ τοῦ Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου Σμύρνης (1921–1922) καταρτισθέντας πίνακας στασίμων Ἀξ)κῶν κλπ.». Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) καταθέτει τροπολογίας «ἐνίων συνταγματικῶν διατάξεων ἀναφερομένας εἰς τὰς δημοσιονομικὰς διατάξεις αὐτῶν». Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Κ. Θεοφανόπουλος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ «τοῦ ἄρθρου 48 τοῦ σχεδίου Συντάγματος τῆς ἐπὶ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς». Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Α. Λαδᾶς, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ «τοῦ ἄρθρου 129 τοῦ σχεδίου Συντάγματος τῆς ἐπὶ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπῆς». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Κουλουμβάκης, Λ. Βρεττᾶκος, Σ. Πολυζωγόπουλος, Κ. Θεοφανόπουλος κ.ἄ., καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τοὺς τραυματίας τὰς οἰκογενείας αὐτῶν, ὡς καὶ τὰς οἰκογενείας τῶν παρ’ ἀνταρτῶν ἢ ἐνόπλων στασιαστῶν κ.λ.π. φονευομένων στρατιωτικῶν ἐν γένει πολιτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἰδιωτῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Ντόζης, Α. Φράγκου καὶ Θ. Κονίτσας, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναθεωρήσεως τῶν ὑπὸ τοῦ Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου Σμύρνης (1921–1922) καταρτισθέντων πινάκων στασίμων Ἀξ)κῶν κλπ.». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Μπακατσέλος, Ι. Μογγογιάννης, Γ. Γεωργιλαδάκης κ.ἄ., καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τακτοποιήσεως τῆς θέσεως τῶν Ἀξ)κῶν καὶ Ἀνθ)στῶν Χωρ)κῆς τῶν τελούντων εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἐκτὸς ὑπηρεσίας καὶ ὀργανικῶν θέσεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Μαρινᾶκος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τραυματίας καὶ τὰς οἰκογενείας τῶν παρὰ ληστρικῶν συμμοριῶν ἢ ἐνόπλων στασιαστῶν κλπ. φονευομένων στρατιωτικῶν, πολιτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἰδιωτῶν ἐν γένει». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Μπασιᾶκος, Ν. Μαλινδρέτος, Κ. Παπακωνσταντίνου καὶ Ν. Καζατζῆς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 330)1943 ὡς οὗτος κατὰ τὰς διατάξεις τῆς ὑπ’ ἀριθ. 58)1945 Σ. Π. ἐκυρώθη κλπ.».
§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαγεωργίου ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.
§6Ν. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, μὲ ἰδιαιτέραν συντριβήν, φέρω εἰς γνῶσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, μίαν πληροφορίαν φθάσασαν μέχρι τῶν Ἀθηνῶν: Ὅτι, ἀπὸ διημέρου περιοχαὶ αἱ ὁποῖαι μέχρι τῆς χθὲς δὲν εἶχον κἂν δεχθῇ συμμορίτην, ἤδη, ὄχι μόνον ἐδέχθησαν ἐπιδρομὰς ἀλλὰ κατέστησαν πεδίον πολέμου. Ἡ περιοχὴ τοῦ Βάλτου τῆς Δυτικῆς Στερεᾶς κατελήφθη ἀπὸ συμμοριακὰ συγκροτήματα. Τὴν 3.45′ τῆς σήμερον τμήματα τῶν συμμοριτῶν εἰσῆλθον εἰς τὴν πόλιν Ἀμφιλοχίας. Τὸ γεγονὸς ἔχει τὴν ἐξαιρετικὴν σημασίαν, ὅτι δηλαδὴ περιοχὴ οἵα αὕτη τῆς Αἰτωλοακαρνανίας, ἡ ὁποία ἀπετέλει τὸ προπύργιον τοῦ Ἐθνικισμοῦ καὶ ἡ ὁποία ἀντέστη μέχρι τῆς χθὲς χωρὶς στρατιωτικὰς δυνάμεις, ἐδέχθη συμμοριακὰ συγκροτήματα, παρὰ τὰς ἐπιτυχίας τῶν ἐπιχειρήσεων κατὰ τῶν συμμοριτῶν ἐν Ρούμελῃ ὡς ἐξηγγέλθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ περιοχὴ αὐτὴ κατεκλύσθη ὑπὸ τῶν συμμοριτῶν. Τὸ ὁδικὸν δίκτυον, μεταξὺ τῆς Δυτικῆς Στερεᾶς καὶ τῆς Ἠπείρου ἔχει ἀποκοπῆ πλήρως. Ἀναφέρω ἁπλῶς τὸ γεγονὸς χωρὶς νὰ εἶναι καιρὸς νὰ σχολιάσω τὰ αἴτια, τὰ προκαλέσαντα τὴν εἴσοδον εἰς τὴν περιοχὴν αὐτὴν τῶν συμμοριτῶν. Ἔχει ἰδιάζουσαν σημασίαν τὸ γεγονὸς τοῦτο, διότι ἡ Ἀμφιλοχία ἦτο ὁ κόμβος συγκοινωνίας τῆς Δυτικῆς Στερεᾶς μετὰ τῆς Ἠπείρου, ἐστεγάζοντο δὲ ἐκεῖ ὑπὲρ τὰς 12.000 ἀνταρτόπληκτοι τοῦ Νομοῦ Εὐρυτανίας καὶ ἐχρησιμοποιεῖτο λόγῳ τοῦ λιμένος της, ὡς κέντρον ἐφοδιασμοῦ τῶν γειτονικῶν περιοχῶν τῆς Στερεᾶς. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ ὑποβάλω θερμὴν παράκλησιν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατὶ δὲν ἐλήφθησαν ὅλα τὰ ἐπιβαλλόμενα μέτρα, καταστήσῃ δὲ γνωστὸν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ ἐντεῦθεν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην τὰ μέτρα μὲ τὰ ὁποῖα ἀντεμετώπισε τὰς συμμορίας. Ἐπιπροσθέτως, ἀξιότιμε κ. ὑπουργέ, ἐπιτρέψατέ μου νὰ ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς θερμὴν παράκλησιν. Καὶ ἄλλοτε πρὸ 20ημέρου ἀπευθυνόμενος πρὸς ὑμᾶς εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω ὅτι, εἰς τὸν Νομὸν Εὐρυτανίας διαδραματίζονται σκληρὰ γεγονότα ἀπὸ τοὺς συμμορίτας.
§7Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Εἴχομεν πλέον τὴν βεβαιότητα, ὅτι ἡ Ρούμελη ἔχει ξεκαθαρισθῆ.
§8Ν. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἐπιτρέψατέ μου κ. Πρόεδρε, ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ἀσχοληθῶ. Πρὸ 20)ημέρου εἶχον τὴν τιμὴν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας νὰ βεβαιώσω κατὰ τρόπον ἀναντίρρητον, ὅτι ὁ Νομὸς οὗτος ὑπάρχει, ἀλλὰ ὑπάρχει ὑπὸ τὸν πλήρη ἔλεγχον τῶν συμμοριτῶν. Ἀποτέλεσμα ὅμως αὐτῆς τῆς καταστάσεως ἦτο ἡ ἄμεσος ἐπίσκεψις εἰς τὴν πόλιν τοῦ Καρπενησίου, τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος παρέμεινεν εἰς Καρπενήσιον ἐπὶ 2½ ἡμέρας. Θὰ διεπίστωσεν, καὶ εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ δηλώσῃ, ἀπεριφράστως, ὅτι πέραν τῆς πόλεως τοῦ Καρπενησίου καὶ τῶν χωρίων Στενώματος, Κρικέλου, καὶ Μεγάλου Χωριοῦ, οὐδὲν ἄλλο χωρίον εἶναι ἐλεύθερον ἀσκουμένης ἐξουσίας ὑπὸ τοῦ Κράτους. Ἐκτὸς τούτου καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς.....
§9Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἀνῆλθε τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς διὰ νὰ προκαλέσῃ τὴν Κυβέρνησιν νὰ δηλώσῃ ποία μέτρα ἔλαβε διὰ τὴν ἐπίθεσιν ἐναντίον τῆς Ἀμφιλοχίας. Ἐδήλωσα καὶ δηλῶ καὶ πάλιν, ὅτι ἐφόσον διαρκοῦν αἱ ἐπιχειρήσεις, αἱ μεγάλαι ἐπιχειρήσεις, τῆς Ἠπείρου, δὲν ἔχω νὰ δώσω καμμίαν ἐξήγησιν, θὰ δώσω δὲ τότε, ὅταν αἱ ἐπιχειρήσεις τερματισθοῦν δι’ ὁλόκληρον τὴν ἀσφάλειαν τῆς χώρας.
§10Ν. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ ὑποβάλω μίαν παράκλησιν εἰς ὑμᾶς ὡς ἁρμοδιώτερον...... (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι) Ἐὰν νομίζῃ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ὅτι ἠμπορεῖ νὰ μὲ ἀκούσῃ, νὰ συνεχίσω, ἐὰν ὄχι εἶμαι διατεθειμένος νὰ κατέλθω τοῦ βήματος. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ὁμιλῶ περὶ ἐπιχειρήσεων. Ὁμιλῶ περὶ ἑνὸς γεγονότος συνταρακτικοῦ. Διέταξεν ἡ Κυβέρνησις ἐπαναπατρισμὸν εἰς τὰ χωριὰ τοῦ Νομοῦ μου, χωρὶς νὰ δώσῃ τὴν πρέπουσαν ἀσφάλειαν, χωρὶς νὰ δώσῃ τὰ μέσα, ὥστε νὰ ἐξασφαλισθῇ ὁ ἐπαναπατρισμός. Θὰ παρακαλέσω, ἀξιότιμε κ. ὑπουργέ, ἐπειδὴ προσωπικῶς ἐπελήφθητε εἰς τὸν Νομὸν Εὐρυτανίας τῆς καταστάσεως αὐτῆς, νὰ ἐδίδατε προσωπικῶς ἐντολὴν νὰ ἀνακληθῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ Νομάρχου τοῦ Νομοῦ, διὰ τῆς ὁποίας διατάσσεται ἐπαναπατρισμὸς εἰς 14 χωριά, διότι οὐδεὶς τῶν ἀνταρτοπλήκτων εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐπανέλθῃ. Θὰ εἶναι μία μεγάλη ὑπηρεσία, τὴν ὁποίαν θὰ προσφέρετε εἰς δεινοπαθοῦντας Ἕλληνας, οἱ ὁποῖοι παραμένουν εἰς τὰ πεζοδρόμια.
§11Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὰς 25 Ἰουνίου, πρὸ 5 ἡμερῶν ἀκριβῶς, εἶχα τὴν τιμὴν νὰ ἀνέλθω τὸ βῆμα καὶ νὰ εἴπω εἰς τὸ Σῶμα ὡρισμένα πράγματα. Εἶπα τότε, εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὅτι, ὤφειλεν ἡ Κυβέρνησις νὰ διατάξῃ τοὺς ὑπευθύνους, ὅπως λάβωσιν ἁρμοδίως τὰς δεούσας ἀποφάσεις, διὰ νὰ ἐπιτύχουν ὅπως ἕνα τμῆμα τῆς χώρας ἀρκετὰ σημαντικὸν ἀπὸ πάσης πλευρᾶς μὴ ὑποστῇ τὴν τύχην τῶν ἄλλων τμημάτων τῆς δεινοπαθούσης χώρας μας, μὴ πέσῃ καὶ αὐτὸ εἰς τὰ νύχια τοῦ συμμοριτισμοῦ. Δυστυχῶς ἐπηλήθευσα ἀπολύτως εἰς τὰς προβλέψεις μου. Τὴν 28 Ἰουνίου, δηλαδή, μετὰ τρεῖς ἡμέρας, ἡ περιοχὴ τῆς Ἠπείρου ἔπεσεν εἰς τὰ νύχια τοῦ συμμοριτισμοῦ καὶ ἕνας κόσμος ὁλόκληρος δοκιμάζεται σήμερον καὶ ἀγωνιᾷ. Θὰ μοῦ εἴπητε, ἀξιότιμοι κ. βουλευταί, ὅτι αἱ θυσίαι εἶναι διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν, διὰ τοὺς Ἕλληνας, ἔθος, παράδοσις καὶ ὅτι ἡ Ἑλλὰς διὰ τῆς θυσίας καὶ τοῦ ὁλοκαυτώματος ἐπέζησεν ἀνὰ τοὺς αἰῶνας. Καὶ σήμερον, βεβαίως, διὰ τῆς θυσίας καὶ τοῦ ὁλοκαυτώματος τῶν τέκνων της, θὰ ἐπιζήσῃ θὰ ἐπιβιώσῃ. Καὶ οὐδείς, οὐδὲ περισσότερον ἐγὼ θὰ εἶμαι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἀρνηθῶ τὸ ἀξίωμα τοῦτο, ὅτι οἱ Ἕλληνες εἰς τὸ διηνεκὲς θὰ θυσιάζωνται διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ διατηρήσουν τὴν Ἑλληνικὴν Πατρίδα ἐν τῇ ζωῇ. Δὲν εἶναι ὅμως τοῦτο τὸ θέμα. Τὸ θέμα εἶναι ἐὰν δύνανται αἱ θυσίαι νὰ ἀποφεύγωνται καὶ ἑπομένως ἐὰν οἱ ἁρμόδιοι πρὸς τοῦτο ἔπραξαν ἢ πράττουν τὸ καθῆκόν τους. Πιστεύω ἀκόμη ὅτι, καὶ αἱ θυσίαι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι καὶ ἔκαμαν τὴν μορφὴν τοῦ ὁλοκαυτώματος τοῦ Μεσολογγίου, τοῦ Ἀρκαδίου, τοῦ Ζαλόγγου ἦσαν θυσίαι ἐπιβεβλημέναι. Δι’ αὐτῶν παρεδόθη εἰς τὰς μετέπειτα γενεὰς ἐκεῖνο τὸ ὑπέροχον παράδειγμα, τοῦ ὁποίου μνήμονες ὅλοι ἡμεῖς οἱ ἐπιγιγνόμενοι, προσπαθοῦμεν διὰ τῆς καθημερινῆς μας θυσίας νὰ διαιωνίσουμε τὴν φυλήν μας. Πρόκειται ὅμως περὶ τοιούτου εἴδους θυσίας, ἢ πρόκειται περὶ ἄλλου τινός; Καὶ πάλιν ἀναπηδᾷ τὸ θέμα ἐὰν εἰς τὰς παρούσας στιγμὰς ἐπιτρέπεται, παραφωνοῦντες πρὸς τὸ σύνολον τῆς αἰσιοδοξίας ἡμεῖς, νὰ ἀνέλθωμεν εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ εἴπωμεν πράγματα, τὰ ὁποῖα πιθανῶς νὰ θεωρηθοῦν, τόσον ἀπὸ τὸ Σῶμα ὅσον καὶ ἀπὸ τὸν λαόν, ὡς ἐνδεικτικὰ ἀπαισιοδοξίας. Ἐπαναλαμβάνομεν καὶ τονίζομεν ὅ,τι εἴπομεν καὶ κατὰ τὴν 25 Ἰουνίου, ὅτι ὄχι μόνον δὲν μᾶς ἀπέλιπεν οὔτε θὰ μᾶς ἀπολείψῃ ἡ αἰσιοδοξία, ἀλλ’ εἴμεθα βέβαιοι πὼς καὶ μὲ τὰ ἀλογώτατα αὐτὰ σφάλματα ἢ πλάνας, πάλιν ἡ Ἑλλὰς θὰ ἐξέλθῃ νικήτρια καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θὰ ἐπανεύρῃ τὴν ζωήν του. Τοῦτο ἔστω καὶ πρὸς ἀπάντησιν πρὸς τοὺς ὀλίγους λόγους, τοὺς ὁποίους εἶπε προηγουμένως ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν κ. ὑπουργός, ὁ ὁποῖος διακόπτων τὸν πρὸ ἐμοῦ ἐπὶ τοῦ βήματος ἀνελθόντα ἀξιότιμον ἐξ Εὐρυτανίας βουλευτήν, ἠθέλησε νὰ τονίσῃ, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὰς παρούσας στιγμὰς καθ’ ἃς ὁ Ἐθνικὸς στρατὸς μάχεται, νὰ γίνεται λόγος περὶ ἐπεισοδίων ἐχόντων στενὴν ἀπολύτως τὴν σημασίαν, ἀφορώντων ὡρισμένα τμήματα τῆς χώρας. Ἀπαντῶν καὶ εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν κ. ὑπουργὸν ἔχω νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Ὄχι μόνον δὲν βλάπτει νὰ ἀκουσθοῦν ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὡρισμέναι ἀλήθειαι, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι καὶ ὁ μαχόμενος στρατὸς θὰ ὠφελεῖτο, συγχρόνως δὲ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀντιλαμβανομένη ἀμέσως τὸ ποῖον εἶναι τὸ χρέος της καὶ ἀντιλαμβανομένη τὸ ὑπεύθυνον ἔργον της, θὰ ἠμπορέσῃ οὕτως ὡρισμένα κακά, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἀποφευχθοῦν, νὰ τὰ ἀποφύγῃ. Ἔχω ἐδῶ μπροστά μου ἕνα δοκίμιον, τὸ ὁποῖον ὁ Μᾶρκος ἔβγαλε τὸν Μάϊον ἢ Ἰούνιον τοῦ 1947 καὶ τοῦ ὁποίου πιστεύω, ὡς ἁρμόδιος καὶ ὑπεύθυνος ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, θὰ ἔχῃ γνῶσιν. Ἐκ τῆς ἀναγνώσεως ὡρισμένων περικοπῶν τοῦ δοκιμίου αὐτοῦ θὰ ἀντιληφθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ὅτι καὶ ὁ Μᾶρκος καὶ οἱ σὺν αὐτῷ δὲν παροικοῦν ἐν Ἱερουσαλήμ. Γνωρίζει πολὺ καλῶς ἀκόμη, καὶ τὰς συνομιλίας, τὰς ὁποίας καὶ ἡμεῖς καὶ ἐγὼ ἀγνοοῦμεν. Γνωρίζει ἐν πάσῃ σαφηνείᾳ καὶ ἐν πάσῃ πληρότητι τὰς οἱασδήποτε ἀποφάσεις τὰς ὁποίας λαμβάνει ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν ὑπευθύνων ὀργάνων της. Καὶ ἑπομένως τὸ νὰ λέγεται ἀπὸ στόματος τοῦ ὑπευθύνου κ. ὑπουργοῦ, σταματῆστε τὴν συζήτησιν, μὴ ὁμιλῆτε, διότι πᾶσα ὁμιλία σας βλάπτει τὸ Ἐθνικὸν συμφέρον, βλάπτει τὸν μαχόμενον στρατόν, εἶναι ὡσὰν νὰ θέλωμεν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ρίξωμεν στάχτη ἐπὶ τῶν ὀφθαλμῶν μας. Καὶ δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ συγκατένευον εἰς τὰς ἀπόψεις αὐτὰς τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργοῦ. Δικαίωμα τῆς Βουλῆς εἶναι νὰ συμφωνήσῃ μὲ τὸν κ. ὑπουργόν. Καθῆκον ὅμως καὶ ὑποχρέωσις ἐμοῦ εἶναι νὰ εἴπω μετὰ παρρησίας τὴν γνώμην μου. Δὲν εἶμαι ἕνας ἁπλοῦς βουλευτής, εἶμαι ἕνας μαχητής, ὁ ὁποῖος ἔζησα τὸν πόλεμον αὐτόν, τὸν γνωρίζω καλῶς καὶ ἑπομένως δύναμαι, χωρὶς τὸν φόβον νὰ θεωρηθῶ ὡς περιαυτολόγος, νὰ εἴπω ὡρισμένα πράγματα, τὰ ὁποῖα πιθανῶς νὰ εἶναι χρήσιμα, τόσον διὰ τὸν ἀξιότιμον κύριον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργόν, ὅσον καὶ διὰ τὴν Κυβέρνησιν τῆς χώρας μας. Λέγει εἰς τὸ δοκίμιόν του ὁ Μᾶρκος: «...ἡ Στρατιωτικὴ ὅμως ἡγεσία —ὁμιλῶ περὶ τῆς στρατιωτικῆς ἡγεσίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους— ἔχει μορφὴν μονομερῆ...... (ἀναγινώσκει) ......»
§12Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εὐαγγέλιον.
§13Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Εὐαγγέλιον, μάλιστα, κ. Ἀντιπρόεδρε τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Μάλιστα Εὐαγγέλιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε ἀσφαλῶς νὰ τὸ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του πᾶς Ἕλλην διὰ νὰ γνωρίζῃ ἀκριβῶς ποῖαι αἱ ἀντιλήψεις τῶν συμμοριτῶν διὰ τὸν στρατόν μας. Ἐπάνω ἀκριβῶς εἰς τὴν παράγραφον αὐτήν, ἡ ὁποία συνδέεται μὲ μίαν ἱστορίαν ὁλόκληρον, γεγονότα τὰ ὁποῖα ἔζησε τὸ σύνολον τῆς Ἑλλάδος —καὶ διὰ νὰ μὴ φανῶ δυσάρεστος εἰς τοὺς ἐκ Πελοποννήσου ἀξιοτίμους συναδέλφους— διὰ γεγονότα τὰ ὁποῖα ζῇ κατὰ τόσον δραματικὸν τρόπον ἡ Πελοπόννησος, ἐπάνω ἀκριβῶς εἰς αὐτὰ στηρίζεται ἡ πλάνη. Εἶναι ἰδιότυπος καὶ πολὺ ἄγριος ὁ πόλεμος αὐτός. Δὲν θὰ ἔλθω νὰ κάμω κριτικὴν διὰ τὰς ἐπιχειρήσεις, τὰς ὁποίας μετὰ τόσης αὐτοθυσίας διεξάγει ἐν τῷ συνόλῳ του ὁ Ἐθνικός μας Στρατός. Δύναμαι τοῦτο νὰ εἴπω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι οὐδέποτε ἄλλοτε ἡ Ἑλλὰς εἶχε τοιοῦτον στρατόν, ὅπως ὁ σημερινός. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Οὐδέποτε τὸ δόγμα, θυσία, διὰ τὸν Ἑλληνικὸν Στρατόν, ἔφθασε μέχρι τοιούτου ὕψους, εἰς τὸ ὕψος, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχει φθάσει σήμερον. Ἠμπορῶ νὰ εἴπω ἀκόμη καὶ τοῦτο, ἐν συγκρίσει μὲ τὸν στρατόν, ὁ ὁποῖος ἔγραψε τὸ Ἀλβανικὸν ἔπος, τὸν στρατὸν τοῦ 1940–41 ὁ σημερινὸς στρατὸς ἵσταται, ὄχι ἁπλῶς παράπλευρος ἐκείνου, ἀλλὰ καὶ ὑπεράνω αὐτοῦ. Ἀλλὰ ἡ θυσία, νομίζετε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν πρέπει γενομένη νὰ ἔχῃ τὰ ἀποτελέσματά της, ὅτι ἁπλῶς πρέπει νὰ παρουσιάζῃ ὁλοκαυτώματα καὶ ὅτι ταῦτα δὲν ὠφελοῦν; Βεβαίως καὶ τὸ Ἀρκάδι καὶ τὸ Μεσολόγγι καὶ τὸ Ζάλογγον ἦσαν ὁλοκαυτώματα ἐπιβληθέντα ἀπὸ τὴν συνείδησιν, τὴν ἱστορικὴν συνείδησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Οἱ Ἕλληνες τῆς τότε δὲν ἐσκέφθησαν ἐὰν τὴν ζωήν τους τὴν χάνουν χωρὶς λόγον. Εἶπαν ὅτι, ὁ λόγος θὰ φανῇ ἀργότερον. Ἐρωτῶ ὅμως, εὑρισκόμεθα εἰς τὴν αὐτὴν σήμερον περίπτωσιν; Θὰ ἤθελον, ὁ ἀξιότιμος κύριος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργός, νὰ λάβῃ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν τοῦτο, τὸ ὁποῖον θὰ εἴπω. Ἡ ἰδιαιτέρα μου Πατρίς, ἡ ὁποία οὐδέποτε ἐγνώρισε πόδι συμμοριτικό, ἡ Ἀμφιλοχία, παρεδόθη εἰς τὰς φλόγας. Ἀπεγνωσμένος εἷς γενναῖος ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος παρέμεινεν ἐκεῖ ἀκλόνητος ἐπὶ τὸ καθῆκον ἐζήτησε τὴν ἐνίσχυσιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ὑπευθύνων. Ποῖος ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐκεῖνος ὁ ἀξιωματικός, δὲν ἐστάθη εἰς τὸ ὕψος του καὶ ὅτι ὠρρώδησε πρὸ τῆς θυσίας; Ἀλλὰ τοῦτο ὅμως, ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ τις, ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς ἐκεῖνος, δὲν εὗρε ἀνταπόκρισιν παρὰ τοὺς ὑπευθύνους. Καὶ ἡ θυσία του ἀπέβη ἐπὶ ματαίῳ, ὅπως εἰς μάτην ἀπέβη καὶ ἡ θυσία τῆς ὁλοκαυτωθείσης, κύριοι, περιοχῆς τόσον τῆς Ἀνατολικῆς ὅσον καὶ τῆς Δυτικῆς τοῦ Ἀράχθου χώρας. Καὶ γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποφευχθοῦν τὰ γεγονότα ἐκεῖνα κύριοι συνάδελφοι; Ἀπαντῶ ἀδιστάκτως: ναὶ καὶ δι’ αὐτὸ κατηγορῶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τοὺς ὑπευθύνους, διὰ τὴν στάσιν των ἐπὶ τοῦ τόσον σοβαροῦ θέματος τῆς ἐπιβολῆς τῆς τάξεως. Μάχεται ὁ στρατὸς ἡρωϊκῶς εἰς τὸν Γράμμον. Στοιχειῶδες χρέος τῶν ὑπευθύνων εἶναι καὶ τὸ κέρδος τὸ ὁποῖον θὰ προέλθῃ ἀπὸ τὰς μάχας τοῦ Γράμμου, νὰ μὴ εἶναι κέρδος, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι μία Καδμεία νίκη, νὰ εἶναι κέρδος θετικόν. Τί δὲ ἀπαιτεῖται πρὸς τοῦτο; Ἓν βλέμμα ἁπλοῦν πρὸς τὰ πλευρὰ τοῦ μαχομένου στρατοῦ καὶ μία ἁπλουστάτη γνῶσις τοῦ ἐδάφους καὶ τῶν συνθηκῶν τῶν στρατιωτικῶν τῶν περιοχῶν ἐκείνων. Τί πλέον αὐτοῦ; Ἓν βλέμμα ἐπὶ τῶν νώτων τοῦ μαχομένου στρατοῦ. Ὄχι μόνον τοιοῦτον βλέμμα δὲν ἐρρίφθη ἀλλὰ καὶ ὅταν εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἴπω, πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐγγράφως καὶ προφορικῶς, περὶ τῶν κινδύνων, τοὺς ὁποίους διέβλεπον ἔκτοτε, εἶπα καὶ ἐλάλησα εἰς ὦτα μὴ ἀκουόντων. Καὶ τὰ ἀποτελέσματα τὰ εἰσπράττει τὸ Ἔθνος σήμερον. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ εἰσέλθω, ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, εἰς κριτικὴν ἐπὶ τῆς μάχης τοῦ Γράμμου, ὅπως τὴν ἀποκαλοῦν, διότι ἀσφαλῶς τὸ θέμα τοῦτο πιθανὸν νὰ ἔβλαπτε τὸν μαχόμενον στρατόν. Ἀλλὰ, οὐδεὶς δύναται νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτακτικὸν χρέος, ὄχι μόνον ἐμοῦ, ἀλλὰ καὶ ὅλων ὑμῶν, νὰ εἴπητε εἰς τὴν Κυβέρνησιν· νὰ προσέξῃ καλά, μὴ τυχὸν μετὰ τὸν Γράμμον, ἀντιμετωπίσῃ πολλοὺς Γράμμους. Ἀντιμετωπίζει ἤδη τὸν δεύτερον Γράμμον, εἰς τὰς ὀρεινὰς καὶ ἀπεράντους ἐκτάσεις τῶν Τζουμέρκων καὶ τῶν Σουλιώτικων βουνῶν. Νὰ προσέξῃ μήπως ἀντιμετωπίσῃ καὶ ἄλλον Γράμμον, ἐν ἐπεκτάσει τούτου καὶ εἰς τὴν ὑπόλοιπον Ἀνατολικὴν Ἑλλάδα. Μήπως ἀκόμη καὶ εἰς τὸν Γράμμον τῆς Πελοποννήσου δὲν ἀνταποκριθῆ. Τοῦτο εἶναι καθῆκον καὶ χρέος τόσον ἐμοῦ, ὅπως καὶ ὅλων ὑμῶν, ὅπως εἶπον προηγουμένως, νὰ εἴπωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Πρακτικὴ λύσις ποία θὰ εἶναι; Ὁ στρατὸς ἔχει ἀπασχοληθῆ. Τί θέλετε, κύριοι βουλευταί, θὰ μᾶς εἴπῃ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργός, ὁ καὶ κυρίως ὑπεύθυνος, τί θέλετε νὰ κάνωμεν, Στρατὸν ἄλλον δὲν ἔχομεν, αὐτὸν καὶ μόνον ἔχομεν. Κύριοι βουλευταί, ἀκούσατε μίαν ἀλήθειαν. Ἔχομεν στρατόν, πολὺν στρατόν, ἱκανὸν στρατόν. Ὑπεύθυνον διαχειριστὴν τοῦ στρατοῦ αὐτοῦ δὲν ἔχομεν. (Χειροκροτήματα).
§14Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Δὲν θὰ μᾶς δώσετε μίαν ἀπάντησιν, κύριε ὑπουργέ, τί γίνεται εἰς τὴν Ἀμφιλοχίαν;
§15Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Θὰ σᾶς δώσω ἀπάντησιν.
§16Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολιδ)θίας). Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.
§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε σειράν.
§18Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολιδ)θίας). Τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, παρακαλῶ.
§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ὑπεβάλετε ἐγγράφως τὴν παράκλησιν ὑπογεγραμμένην παρὰ δύο βουλευτῶν.
§20Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολιδ)θίας). Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Εἶναι πρωτοφανὲς αὐτό.
§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς εἶπον, κύριε συνάδελφε.
§22Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργ)θίας). Δὲν ὑπάρχει σοβαρώτερον θέμα, τοῦ θέματος τούτου. Συνεχῶς ὑποβάλλονται αἰτήσεις μελῶν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Μόνον εἰς ἐμὲ προτείνεται τοῦτο. Λοιπόν, λέγω, ὅτι θέλω νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ παρακαλῶ νὰ μοῦ δοθῇ ὁ λόγος.
§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς λέγω ὅτι...
§24Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργ)θίας). Ὁ Κανονισμὸς ἀποσκοπεῖ τὴν εὔρυθμον λειτουργίαν τοῦ Σώματος. Ἀποσκοπεῖ δὲ τὴν νομοπρεπῆ συζήτησιν τῶν θεμάτων. Ἀλλὰ ὅλων τῶν θεμάτων, εἶναι γνωστόν, ὅτι πρυτανεύει ὁ νόμος, δηλαδή, ἡ ἀσφάλεια τοῦ Ἔθνους. Ἐὰν δέ, ὁσάκις γίνεται νομοθετικὴ ἐργασία καὶ προβάλλονται τοιαῦτα θέματα, δίδεται ὁ λόγος, δὲν ἐννοῶ διατὶ ὅταν ἐν προκειμένῳ ταλανίζεται ὅλον τὸ Ἔθνος, νὰ μὴ δίδεται ὁ λόγος ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ὁ ὁποῖος τοιουτοτρόπως εἶναι καὶ ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ. Καὶ παρακαλῶ νὰ μοῦ δοθῇ ὁ λόγος.
§25Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Οἱ κίνδυνοι, τοὺς ὁποίους ἐξήγγειλεν ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος, προξένησαν μίαν βαθεῖαν ἀπήχησιν εἰς τὴν ψυχὴν ὅλων μας, τοσοῦτον μᾶλλον καθ’ ὅσον ὁ καταγγέλων αὐτοὺς τοὺς κινδύνους, εἶναι ὁ κ. Ζέρβας, ὁ ὁποῖος ἠσχολήθη μὲ τὸ ζήτημα τῆς ἀσφαλείας περισσότερον παντὸς ἄλλου. Ὅτε ὅλοι ἀκούομεν, ὅτι εὑρισκόμεθα ὑπὸ μίαν ἀρίστην κατάστασιν ἀπὸ ἀπόψεως στρατιωτικῶν συνθηκῶν καὶ μανθάνομεν ἀπὸ τὸν κύριον ἀρχηγὸν τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ κατάστασις δὲν εἶναι καθόλου εὐχάριστος, καὶ λυποῦμαι διότι ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, δὲν μοῦ ἐπέτρεψε νὰ ὁμιλήσω, διότι πῶς εἶναι δυνατόν, ὅταν ἐξαγγέλωνται ταῦτα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ θὰ γραφοῦν αὔριον εἰς τὰς ἐφημερίδας, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴν ἀπασχοληθῇ τὸ Σῶμα ἀπὸ τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Ζέρβα. Ἑπομένως θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κύριον ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἰδιαιτέρως, νὰ προβοῦν εἰς δηλώσεις καὶ νὰ ἀπαντήσουν συγκεκριμένως εἰς τὰς κατηγορίας, τὰς ὁποίας ἀνέπτυξε τόσον εὐφραδῶς καὶ τόσον πειστικῶς ὁ κ. Ζέρβας. Διότι σᾶς βεβαιῶ εἰλικρινῶς, μέσα εἰς τὴν ψυχήν μου ἐνεσταλάχθη αὐτὴν τὴν στιγμὴν μία ἀγωνία. Ἀγωνία δικαιολογημένη. Θὰ ἐπεθύμουν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀκούσω λόγους, διὰ τῶν ὁποίων ἡ ἀγωνία αὐτὴ θὰ ξεφύγῃ ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος θὰ διαβάσῃ τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Ζέρβα, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραμείνωμεν ὅλοι ἐν σιγῇ καὶ νὰ λέγωμεν, ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὰ ἀποκαλύψωμεν αὐτά. Διότι δυστυχῶς, ὅλα τὰ σχέδια τοῦ στρατοῦ μας, τὰ ἔχει εἰς χεῖρας του ὁ ἀντεθνικὸς δημοκρατικὸς στρατός. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις νομίζῃ, ὅτι αὐτὰ δὲν πρέπει νὰ λέγωνται, ἂς προκαλέσῃ μίαν μυστικὴν συνεδρίασιν, ἂς εὕρῃ ἕνα τρόπον νὰ ἐξαγγείλῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν Κομμάτων, ποία εἶναι ἡ στρατιωτικὴ κατάστασις διότι ὁμολογῶ, ὅτι οἱ λόγοι τοῦ κ. Ζέρβα τὴν ἑσπέραν ταύτην μοῦ ἄφησαν μίαν μεγάλην ἀνησυχίαν.
§26Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγείρεται τὸ ζήτημα τῆς ἀσφαλείας, ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἀτυχῶς, δὲν ἔχει νοηθῆ ὁ πόλεμος, τὸν ὁποῖον διεξάγομεν. Ὁ πόλεμος ὁ ὁποῖος διεξάγεται ἀπὸ τὸ Ἔθνος σήμερον, κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι πόλεμος συνήθης, ὅπως ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος εἶπεν. Εἶναι πόλεμος, ὁ ὁποῖος ἐνέχει κινδύνους καὶ εἶναι πόλεμος ὁ ὁποῖος ἐνέχει περισπασμούς, καὶ εἶναι ἀδύνατον νὰ προληφθοῦν οἱ περισπασμοὶ ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους, ἔχων ὁ ἐχθρὸς τὴν πρωτοβουλίαν τοῦ αἰφνιδιασμοῦ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, δύναται νὰ ἐνεργῇ, καθημερινῶς. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς Ἀμφιλοχίας, διὰ νὰ καθησυχάσῃ ὁ ἀξιότιμος φίλος καὶ συνάδελφος ἐξ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας, πράγματι, τὴν νύκτα τῆς 25ης, ἐσημειώθησαν συμμοριακὰ συγκροτήματα, ἀνατολικῶς, ἀνέτρεψαν τὰς ἐθνικὰς δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι κατεῖχον ὡρισμένα καίρια σημεῖα, καὶ κατερχόμενα ἔφθασαν σήμερον τὴν πρωΐαν ἔξωθι τῆς Ἀμφιλοχίας. Ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως ἦτο, νὰ ἐπιβραδύνῃ τὴν προέλασιν τῶν τμημάτων τῶν συμμοριακῶν μέχρι τῆς ἐλεύσεως τῶν ἐθνικῶν δυνάμεων. Τοῦτο καὶ ἐγένετο, διὰ τῆς μικρᾶς φρουρᾶς τῆς Ἀμφιλοχίας, διὰ τοῦ Ναυτικοῦ, τῆς Ἀεροπορίας τὰ ὁποῖα ἐρρωμένως προσέβαλον τοὺς συμμορίτας, καὶ κατώρθωσαν νὰ σταματήσουν τὴν ἐπίθεσιν εἰς τὰς ἀνατολικὰς παρυφὰς τῆς πόλεως, μέχρις ὅτου ἀφίχθησαν ἐθνικαὶ δυνάμεις καὶ ἐξεδίωξαν τοὺς συμμορίτας ἐκ τῆς πόλεως τῆς Ἀμφιλοχίας, καταδιώκοντες τούτους πρὸς ἀνατολὰς καὶ πρὸς βορρᾶν. Συνεπῶς ἡ Ἀμφιλοχία ἐσώθη, χάρις ἀκριβῶς εἰς τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις ἐγκαίρως, διὰ τῆς ἐπεμβάσεως τοῦ Ναυτικοῦ κυρίως, τὸ ὁποῖον ἐπενέβη καὶ ἔφερε τὸ ἀποτέλεσμα. Δὲν δύναμαι νὰ ἐπεκταθῶ ἐπὶ τῆς μάχης ταύτης περισσότερον, διότι, θὰ ἀναφέρω μονάδας, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀκουσθοῦν ἐν τῇ Βουλῇ. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος ἔθιξεν καὶ οὗτος, μετὰ τὸν πρῶτον λαλήσαντα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἔχω νὰ τονίσω, κύριοι, ὅτι εἶναι ἐξαιρετικὰ βλαπτικαὶ αἱ συζητήσεις αὗται, ἐξαιρετικώτατα βλαπτικαί, διότι, ἐνῷ κατηγορεῖται ἡ Κυβέρνησις, κατὰ τρόπον δεινόν, δὲν δύναται νὰ ἀπαντήσῃ. Σᾶς ἀναγινώσκω, κύριοι, μετὰ τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν κατέθεσεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας συνάδελφος εἰς τὴν Βουλήν, τὰς διὰ τοῦ ραδιοφώνου μεταδόσεις τῆς Μόσχας, τοῦ Βελιγραδίου καὶ τῆς Ἐλεύθερης Ἑλλάδας. Θὰ μοῦ εἴπῃ ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος ὅτι παροικεῖ καὶ ὁ Μᾶρκος εἰς τὴν Ἱερουσαλήμ, ἀλλὰ τὸν ἐρωτῶ καὶ ἐγώ, καὶ ἐπιμένω νὰ ἀπαντήσῃ: Εἶναι τὸ ἴδιον νὰ λέγῃ ὁ Μᾶρκος ὅτι, τοῦτο ἢ ἐκεῖνο ἔκαμεν εἰς τὸν ἐθνικὸν στρατὸν καὶ εἶναι τὸ ἴδιον, οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, νὰ καταγγέλλουν πράγματα ἀνύπαρκτα; Ἰδοὺ, κύριοι, τί ἐξαγγέλει ὁ ραδιοφωνικὸς σταθμὸς τῆς Μόσχας, τοῦ Βελιγραδίου καὶ τῆς Ἐλεύθερης Ἑλλάδας: Ὁ ραδιοφωνικὸς σταθμὸς τῆς Μόσχας τὴν 14.6.48, ὥραν 13.45′ εἰς Ἑλληνικὴν γλῶσσαν μεταδίδει τὰ ἀκόλουθα: «... .................... (ἀναγινώσκει) ....................».
§27Ν. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἐγὼ δὲν ὡμίλησα περὶ μιᾶς ἀποτυχίας, ἀλλὰ περὶ μιᾶς πραγματικότητος.
§28Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Μετά, τὴν 14ην Ἰουνίου 1948, ὥραν 21ην, ἡ Μόσχα μεταδίδει τὰ ἑξῆς «........... ...... (ἀναγινώσκει) ......». Καί, ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, κύριοι βουλευταί, ἐὰν ταῦτα συντείνουν εἰς τὴν τόνωσιν τοῦ ἐθνικοῦ φρονήματος ἢ εἰς τὴν παράλυσιν τῆς ἐθνικῆς ψυχῆς. Διὰ τοῦτο, κύριοι βουλευταί, εἶπον, ὅτι κατηγορεῖται ἡ Κυβέρνησις, ἀφ’ ἑνός, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαντήσῃ, διότι ἐὰν ἀπαντήσῃ, αὔριον ὁ Μᾶρκος θὰ τὰ ἐξαγγείλῃ. Διὰ τοῦτο, παρεκάλεσα νὰ ἔχῃ ὑπομονὴν ἡ Βουλή, μέχρι τῆς ὥρας κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ λήξουν αἱ μεγάλαι ἐπιχειρήσεις αἱ ὁποῖαι διεξάγονται σήμερον εἰς τὴν Ἤπειρον, καὶ τότε εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ ἀπαντήσωμεν εἰς ὅλας τὰς κατηγορίας, τὰς ὁποίας ἀπηύθυνε τὸ Ἐθνικὸν Κόμμα Ἑλλάδος ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως. Πληροφορῶ τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν ἐξ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας, ὅτι, ὅταν ἐπεσκέφθην τὸ Καρπενήσιον, δὲν ἔμεινα 2½ ἡμέρας ἐντὸς τοῦ Καρπενησίου. Περιῆλθον ὅλον τὸν τέως Δῆμον Εὐρυτάνων, καὶ ὅταν ἐπανῆλθον εἰς τὸ Καρπενήσιον, ἔκαμον συμβούλιον μὲ τὸν Νομάρχην καὶ τὰς Στρατιωτικὰς Ἀρχὰς διὰ τὰ 14 χωρία, ἐνόμισα ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπανεγκατασταθοῦν, ἐνόμισα δέ, διότι δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ ἐκδώσω ἐγὼ τὴν διαταγὴν πρὸς τοῦτο. Τὸ συμβούλιον αὐτὸ ἐγένετο παρουσίᾳ τοῦ Στρατιωτικοῦ Διοικητοῦ τοῦ Αʹ Σώματος Στρατοῦ, καὶ τοῦ κ. Νομάρχου, οἱ ὁποῖοι εἶχον πλήρη γνῶσιν τῆς καταστάσεως. Δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ οὐδεμία ἐπανεγκατάστασις, ἐφ’ ὅσον ὁ Στρατιωτικὸς Διοικητὴς τῆς περιφερείας, δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ τοῦτο. (Χειροκροτήματα).
§29Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ὁ ἀξιότιμος κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργός, εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ μὲ προκαλέσῃ νὰ ἀπαντήσω. Ἐζήτησεν ἀπὸ ἐμὲ μίαν ἀπάντησιν, διότι ὅπως ἰσχυρίσθη εἶπον πράγματα ἀνύπαρκτα.
§30Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Δέν εἶπον τοιοῦτόν τι. Διὰ τὸν κ. Παπαγεωργίου εἶπον ὅτι εἶπε πράγματα ἀνύπαρκτα. Λάθος κάμνετε.
§31ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν τὸ εἶπε διὰ σᾶς.
§32Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἐζήτησε μίαν ἀπάντησιν ἀποτεινόμενος πρὸς ἐμὲ καὶ παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθοῦν τὰ πρακτικά.
§33Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Εἶπον τοῦτο: «Ἐρωτῶ τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος ἐὰν ἡ τοιαύτη συζήτησις ἐκπεμπομένη εἰς τοὺς αἰθέρας ὑπὸ τῶν ἀσυρμάτων τῆς Μόσχας τοῦ Βελιγραδίου καὶ τῆς Ἐλεύθερης Ἑλλάδας ὠφελῇ τὴν ἐθνικὴν ψυχὴν ἢ διαλύῃ τὸ σθένος, τὸ Ἐθνικὸν, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει σήμερον διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸν συμμοριτικὸν ἀγῶνα. Τοῦτο εἶπον, ὄχι ὅτι σεῖς εἴπατε πράγματα ἀνακριβῆ.
§34Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Διατί δὲν ἀφήνετε νὰ γίνῃ συζήτησις. Ἐξαρτᾶτε τὰς ἐνεργείας τοῦ Ἔθνους ἀπὸ τὸν Μάρκον; (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).
§35Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὕστερα ἀπὸ τὴν διασάφησιν αὐτὴν ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος δηλοῖ ὅτι δὲν ἀνέμενε ἀπὸ ἐμὲ τὴν ἀπάντησιν, ἀσφαλῶς θὰ παρεῖλκε νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα. Θὰ ἤθελον ὅμως, νὰ ἐπαναλάβω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον προηγουμένως εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει τί γράφει ἢ τὶ δὲν γράφει ὁ Μάρκος, μᾶς ἐνδιαφέρει τὶ πρέπει νὰ μάθῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς. Δὲν πρέπει ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ μείνῃ μὲ τὴν ἐντύπωσιν τῶν θριάμβων καὶ τῶν διθυράμβων. Πολὺ καλῶς ποιοῦσα ἡ ἀνωτάτη στρατιωτικὴ ἡγεσία, κάλλιστα καὶ ἄριστα ποιοῦσα ἔκλεισε τὸ ὄνομά της καὶ δὲν ἐθριαμβολόγησε καὶ εἶπεν, ἀναμείνατε τὰ ἀποτελέσματα. Διὰ ποῖον λόγον θὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς χώρας νὰ θριαμβολογῇ, διότι καθημερινῶς διὰ τοῦ τύπου τοῦτο ἀκριβῶς γίνεται. Καὶ ἐρωτῶ, κύριοι βουλευταί, ἐρωτῶ σᾶς ὡς ἐκπροσώπους τοῦ λαοῦ δὲν ἐνοχλεῖσθε καθημερινῶς, δὲν ὑφίστασθε τὸ μαρτύριον τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ προσωπικῶς ὑφίσταμαι ἀπὸ μέρους τῶν συμπολιτῶν σας, ἀπὸ μέρους τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δὲν σᾶς ἐρωτᾷ ἑκάστοτε ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς, τὸ ποία εἶναι ἡ θέσις σας, τὸ τὶ κάμνετε εἰς τὴν Βουλήν. Δὲν ζητοῦν ἀπὸ σᾶς λύσιν τῆς ἀπορίας τὸ πότε θὰ λήξῃ τὸ δρᾶμα του καὶ ἡ ἀγωνία του. Ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, ἀξιότιμοι κύριοι βουλευταί, τόσον κατὰ τὴν 25 Ἰουνίου ὅπως καὶ σήμερον, ἐνῷ δὲν μοῦ εἶναι σύνηθες τὸ βῆμα καὶ εἶπον, ἐὰν ἐνθυμεῖσθε καὶ εἰς τὰς 25)6 ὅτι, πιθανῶς ἐὰν ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα οἱ λόγοι μου νὰ θεωρηθοῦν ὡς μία παραφωνία ἐν μέσῳ τοῦ γενικοῦ πνεύματος τοῦ θριάμβου καὶ τῆς αἰσιοδοξίας. Καὶ ἐξήγησα τότε εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ὅτι, δὲν εὑρίσκομαι ἐν παραφωνίᾳ μὲ τὸ γενικὸν πνεῦμα τῆς αἰσιοδοξίας. Ἀλλὰ ἔπρεπε νὰ τονίσω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον γραπτῶς καὶ προφορικῶς εἰς τὴν Κυβέρνησιν προηγουμένως. Ἔπρεπε νὰ εἴπω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὸ ὅτι, ἐπέστησα τὴν προσοχὴν τῶν ὑπευθύνων ἐπὶ τῆς ἐξελίξεως τῶν γεγονότων καὶ δυστυχῶς, ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, ἐλάλησα εἰς ὦτα μὴ ἀκουόντων καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ ἴδιο πράττω. Ζητῶ ἀπὸ τὴν ὑπεύθυνον Κυβέρνησιν νὰ προσέξῃ τοὺς λόγους μου. Ἔχει ἐνώπιόν της ἕνα πολύτιμον συνεργάτην ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος γνωρίζει ἄριστα τὸν πόλεμον αὐτόν, ὅπως δυστυχῶς θὰ παρέλθῃ πολὺς χρόνος καὶ μεγάλαι θυσίαι διὰ νὰ τὰ μάθουν οἱ ἄλλοι ὑπεύθυνοι. Ἡ συνδρομή μου ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ὑπῆρξεν πάντοτε ἔξω πάσης ἰδιοτελείας. Τοῦτο εἶναι τὸ παράπονόν μου καὶ δι’ αὐτὸ ἀνῆλθον ἐπὶ τοῦ βήματος.... (δὲν ἀκούεται)...... καὶ διὰ δευτέραν φορὰν διὰ νὰ εἴπω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὅτι δι’ ἐμὲ θὰ ὑπάρχῃ πάντοτε καιρὸς νὰ δοθῇ, ὅ,τι δύναται νὰ δοθῇ ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τὸν ὁλοκαυτούμενον καὶ δεινοπαθοῦντα Ἑλληνικὸν λαόν.
§36Ν. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος). (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς ἀπὸ τὸ ὕψος εἰς τὸ ὁποῖον ἵσταται... (δὲν ἀκούεται)... ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ εἴπω, ἀξιότιμε κ. ὑπουργέ, ὅτι τὸν Μάρκον τὸν ὠφελεῖ μόνον ἡ σιγὴ ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ὄχι ἡ συζήτησις ἐν τῇ Βουλῇ. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).
§37Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ἑνὸς ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει καὶ τὴν ἐπαρχίαν τὴν ἰδικήν μου, ἡ ὁποία συνέχεται μὲ τὴν ἐπαρχίαν τὴν ἤδη προσβαλλομένην ὑπὸ τῶν ἀνταρτῶν, κατὰ τὰς ἰδικάς μου πληροφορίας δὲν ἐγένετο ἐπίθεσις μόνον ἐναντίον τῆς Ἀμφιλοχίας, ἀλλὰ καὶ λίγο πάρα κάτω, εἰς τὴν ὁδὸν τὴν συνδέουσαν τὴν Ἀμφιλοχίαν μὲ τὸ Ἀγρίνιον.
§38Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Ὄχι δὲν συνέβη τοιοῦτόν τι.
§39Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ἑνὸς ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει καὶ τὴν ἐπαρχίαν τὴν ἰδικήν μου, ἡ ὁποία συνέχεται μὲ τὴν ἐπαρχίαν τὴν ἤδη προσβαλλομένην ὑπὸ τῶν ἀνταρτῶν κατὰ τὰς ἰδικάς μου πληροφορίας, δὲν ἐγένετο ἐπίθεσις μόνον ἐναντίον τῆς Ἀμφιλοχίας, ἀλλὰ καὶ λίγο πάρα κάτω εἰς τὴν ὁδὸν τὴν συνδέουσαν τὴν ἀμφιλοχίαν μὲ τὸ Ἀγρίνιον.
§40Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Ὄχι, δὲν συνέβη τοιοῦτον τι.
§41Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ὁ Νομὸς Αἰτωλοακαρνανίας, συνδέεται μὲ τὸν Νομὸν Ἠπείρου, ὅπου διεξάγονται αἱ ἐπιχειρήσεις, ὁ δὲ Νομὸς Αἰτωλοακαρνανίας εἶναι, τρόπον τινὰ ἡ ἐφεδρεία τοῦ προηγουμένου νομοῦ. Δὲν θὰ ἀνακοινώσω τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἔχω ἐμπρός μου καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει σχέσιν μὲ τὴν ἄμυναν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν εἰς τὴν Ἀμφιλοχίαν, ὁ ἴδιος συνταγματάρχης, ὁ ἀγωνισθεὶς ἡρωϊκῶς εἰς τὴν Κόνιτσαν, ὁ Μπαλαντᾶς, τὸν ὁποῖον μετεφέρατε δι’ ἀνάπαυσιν καὶ εὑρῆκε τὸν μπελά του ἐκεῖ, σᾶς λέγω μόνον τοῦτο, ὅτι ὁ διοικητὴς τῆς 86ης περιοχῆς, ὁ Διοικητὴς τοῦ Νομοῦ Αἰτωλοακαρνανίας ἐζήτησεν ἐνισχύσεις καὶ ἐπ’ αὐτοῦ θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας. Ἐπίσης, ἓν ἄλλο πρᾶγμα. Καλοῦμεν στρατιώτας καὶ βλέπομεν οἱ στρατιῶται αὐτοί, νὰ μεταφέρωνται καὶ νὰ γυμνάζωνται εἰς ἄλλα σημεῖα. Βέβαια, αὐτὸ εἶναι δικαίωμα τοῦ Ἐπιτελείου, διὰ τοὺς Α ἢ Β λόγους, τοὺς ὁποίους νομίζει ἀλλά, θὰ ἐνόμιζα, ὅτι ἐφ’ ὅσον ὁ Νομὸς Αἰτωλοακαρνανίας συνέχεται μὲ τὸν Νομὸν Ἠπείρου, θὰ πρέπει νὰ ληφθῶσι μέτρα σύντονα. Καὶ ἄλλοτε σᾶς εἶπον κάτι διὰ τὴν Ἀράχωβαν καὶ εἰς τὴν ἀρχὴν δὲν τὸ ἐδέχθητε καὶ ἐδέησε νὰ συζητήσωμεν ὁλόκληρον νύκτα διὰ νὰ προλάβωμεν τὴν καταστροφὴν τοῦ Νομοῦ Αἰτωλοακαρνανίας ὁ ὁποῖος καὶ σήμερον προσβάλλεται ἀπὸ ὅλα τὰ σημεῖα ἀπὸ τὴν Ναύπακτον, τὴν Τριχωνίαν, τὴν Ἀμφιλοχίαν.
§42Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Κύριοι βουλευταί, ἀπαντῶ πρῶτον εἰς τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας. Ἀπήντησα, ἀκριβῶς προηγουμένως καὶ εἶπον κάτι, τὸ ὁποῖον εἶναι ἡ ἀπάντησίς του. Ἡ Κυβέρνησις, μόλις ἐπληροφορήθη τὴν ἐπίθεσιν καὶ τὴν ἀνατροπὴν τῶν ἀσθενῶν δυνάμεων, διέταξε νὰ μεταβῶσιν ἐνισχύσεις καὶ νὰ ληφθῶσι τὰ μέτρα ἐκεῖνα, ὥστε νὰ ἐπιβραδυνθῇ ἡ προέλασις τῶν συμμοριτῶν. Τὰ μέτρα ταῦτα ἐλήφθησαν καὶ οὕτω ἐπρολάβομεν τοὺς συμμορίτας εἰς τὰς ἀνατολικὰς παρυφὰς τῆς πόλεως, μέχρις ὅτου ἔφθασαν αἱ ἐνισχύσεις. Τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ὑπαινίττεσθε, ἐδόθη εἰς τὰς 6,15′ τῆς σήμερον πρωΐας, περὶ δὲ τὰς 6,30′, ἐδόθη νέον τηλεγράφημα, ὅτι ἀνετράπησαν οἱ συμμορῖται καὶ ὑποχωροῦν καὶ συνεχίζεται ἡ καταδίωξίς των, ἀπὸ ὅλας τὰς δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι ἔφθασαν ἐπὶ τόπου. Συνεπῶς, ὅλα ἐκεῖνα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ὤφειλον νὰ ληφθῶσι, ἐλήφθησαν.
§43Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Μονιμώτερα.
§44Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν μποροῦμεν νὰ συζητήσωμεν σήμερον καὶ δι’ αὐτὸ εἶπον πρίν, ὅτι κατηγορεῖται ἡ Κυβέρνησις ἀπηνῶς καὶ εἶναι δυστυχῶς φιμωμένον τὸ στόμα της, ὥστε νὰ μὴ μπορῇ νὰ ἀπαντήσῃ. Διότι, ἀπαντῶσα, θὰ ἀποκαλύψῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γίνεται σήμερον εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα, τὸ ὁποῖον ἐκτελεῖται βάσει σχεδίων ἐκπονηθέντων ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων στρατιωτικῶν ἀρχῶν καὶ οὐχὶ βεβαίως ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ὡς εἶπεν, ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Ἐθν. κόμματος Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα).
§45Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Δι’ ἐκεῖνα ποὺ εἴπατε, περὶ Μάρκου, κ. ὑπουργέ, δὲν πταίει ἡ Βουλή, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία δὲν ἐπιτρέπει τὴν συζήτησιν.
§46Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν νομίζω, ὅτι ἐξυπηρετοῦμεν τὸν ἀγῶνα τοῦ Ἔθνους, ἐὰν ὁμιλοῦμεν καὶ συζητοῦμεν διὰ τὰς ἐπιχειρήσεις κατὰ τὰς ὁποίας διεξάγεται ἡ κρισιμωτέρα ἴσως μάχη τοῦ ἀγῶνος. Δὲν εἶναι δυνατὸν καθ’ ἣν στιγμὴν αἱ ἐπιχειρήσεις εὑρίσκονται ἐν πλήρει ἐξελίξει, νὰ ἀλλαχθοῦν τὰ σχέδια. Βεβαίως, ὁ ἐχθρός, προσπαθεῖ δι’ ἀντιπερισπασμῶν νὰ ἀναγκάσῃ ἡμᾶς νὰ ἐγκαταλείψωμεν τὴν κυρίαν προσπάθειαν, ποὺ ἀποβλέπει εἰς τὴν κατάληψιν τοῦ Γράμμου. Θὰ παρακαλέσω, λοιπόν, τὴν Βουλήν, νὰ ἀφήσῃ τὴν συζήτησιν αὐτήν. Ἴσως νὰ διεπράχθησαν σφάλματα. Θὰ τὰ συζητήσωμεν μετὰ τὸ πέρας τοῦ ἀγῶνος καὶ τότε θὰ ἀποδώσωμεν εἰς ἕκαστον τὰς εὐθύνας του. (Χειροκροτήματα).
§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν
ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ
ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Συζήτησις ἐπὶ «τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς Βουλῆς». Ὁ κ. Μακκᾶς, ἔχει τὸν λόγον.
§48Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς ψηφίσεως τοῦ ὑπὸ κρίσιν Προϋπολογισμοῦ τῆς Βουλῆς, θὰ ἐπεθύμουν νὰ τονίσω τὴν αὔξουσαν ἀνάγκην, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ὅπως διατελῇ εἰς στενωτάτας σχέσεις μὲ τὸ ἐξωτερικόν, καὶ δὴ μὲ τὰς ἄλλας Βουλὰς τῶν ἐλευθέρων λαῶν. Ἑπομένως, νὰ τονίσω, ὅτι, ὅσον τὸ δίκτυον αὐτῶν τῶν σχέσεων πυκνώνεται, τόσον δημιουργεῖ ὑποχρεώσεις καὶ εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων. Δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ λησμονήσω τὰς οἰκονομικὰς δυσχερείας τῆς στιγμῆς, αἱ ὁποῖαι βεβαίως ἐπιβάλλουν εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων νὰ εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν φειδωλοτέρα εἰς τὰς ἐκπροσωπήσεις της ἐν τῷ ἐξωτερικῷ. Ὀφείλω, ὅμως, κ. βουλευταί, νὰ τονίσω, ὅλως ἰδιαιτέρως, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὰ Κοινοβούλια τῶν ἐλευθέρων λαῶν τοῦ κόσμου, δημιουργοῦν μίαν πραγματικὴν κοσμογονίαν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλληνικὴ Βουλή, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπουσιάζῃ, ἡ παρουσία τῆς δὲ δημιουργεῖ ὑποχρεώσεις — ὑποχρεώσεις εἰς τὰς ὁποίας ὀφείλω μὲ ὑπερηφάνειαν νὰ δηλώσω, ὅτι αἱ μέχρι τοῦδε εἰς τὸ ἐξωτερικὸν Ἀντιπροσωπεῖαι τῆς Βουλῆς μας, ἀνταπεκρίθησαν πλήρως. Καὶ εἰς τὸ Κάϊρον, πέρυσι καὶ εἰς τὴν Χάγην πρὸ δύο μηνῶν, ἡ ἀντιπροσωπεία τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς, ἐξεπλήρωσεν ὑπερήφανα καὶ εὐόρκως τὸ καθῆκον της. Δυστυχῶς, δὲν κατωρθώθη, διὰ λόγους ἀνεξηγήτους, νὰ ἀνακοινωθοῦν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὡς ἔδει, τὰ ἀποτελέσματα τῶν συνεδρίων αὐτῶν — καὶ ἰδίως τοῦ τελευταίου, τῆς Χάγης. Ὀφείλω ὅμως νὰ τονίσω, ὅτι ἡ ἀνάγκη τῆς Βουλῆς νὰ ἀντιπροσωπεύεται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν θὰ καθίσταται ἐπὶ μᾶλλον καὶ μᾶλλον ἐπιτακτική. Καὶ διὰ τοῦτο ζητῶ, ὅπως τὸ ἀνάλογον κονδύλιον τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸ ὁποῖον ἀναφέρει τὸ γλίσχρον ποσὸν τῶν 65, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἑκατομμυρίων, αὐξηθῇ ὄχι πολὺ βεβαίως, ἀλλ’ ἐνδεικτικῶς — καὶ μόνον διὰ ν’ ἀποδειχθῇ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Βουλῆς διὰ τὴν χρησιμότητα, ἐπαναλαμβάνω, τῶν ἀποστολῶν αὐτῶν.
§49Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν νομίζετε, κ. συνάδελφε, ὅτι ἔγινε κάποια κατάχρησις ἀποστολῶν ἀπὸ τὴν χώραν μας;
§50Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Ὁμιλῶ περὶ τῶν ἀποστολῶν βουλευτῶν, διότι περὶ αὐτῶν καὶ μόνον πρόκειται ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, ὁ ὁποῖος εἶναι ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς.
§51Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Καὶ αὐταὶ ἠμποροῦσαν νὰ εἶναι ὀλιγομελέστεραι.
§52Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Ὀφείλω ὡς πρὸς τὰς ἀποστολὰς βουλευτῶν νὰ τονίσω, ὅτι αὗται πάντοτε, ὁσάκις ἐγένοντο κατὰ τὰ δύο τελευταῖα ἔτη, ἐξεπλήρωσαν τὸ καθῆκόν των καὶ ἀνταπεκρίθησαν πλήρως εἰς τὸν σκοπὸν, ὁ ὁποῖος ταῖς ἐτάχθη ὑπὸ τοῦ Σώματος. Δὲν γνωρίζω τί ἔγινε μὲ ἄλλας ἀποστολάς.
§53Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὅταν τὰ πρόσωπα ἐκλέγωνται μετὰ προσοχῆς.
§54Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Θὰ ἤθελα, ἐπίσης, νὰ τονίσω, κ. συνάδελφοι, ὅτι τὸ κεφάλαιον τοῦ προϋπολογισμοῦ «Ἐπὶ πλέον, ἐγκαταστάσεις πάσης φύσεως, ἐπισκευαί, προσθῆκαι, διακοσμήσεις, αἰθουσῶν» θὰ ἔπρεπε, κατὰ τὴν γνώμην μου, νὰ αὐξηθῇ κατά τι, διότι θὰ παραστῇ ἀνάγκη ὡρισμέναι διεθνεῖς ἐκπροσωπήσεις τῆς Ἑλλάδος, ὅπως ἡ Διακοινοβουλευτικὴ Ἕνωσις, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ συμμετέχει, ὅπως ἡ Εὐρωπαϊκὴ κοινοβουλευτικὴ ὁμὰς, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ πλειοψηφία τῶν βουλευτῶν μας συμμετέχει, ὅπως καὶ ἡ Ἑλληνο–ἀμερικανικὴ κοινοβουλευτικὴ ὁμάς, ἡ ὁποία ἐσχάτως συνεπτύχθη, νὰ ἔχουν ἐντὸς τοῦ Βουλευτηρίου τὰ γραφεῖα καὶ τὰς ὑπηρεσίας των, καί, ἑπομένως, χρειάζεται πρὸς τοῦτο μία κάποια δαπάνη, ἡ ὁποία καὶ τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Βουλῆς θὰ ἱκανοποιήσῃ ἀλλὰ συγχρόνως θὰ ἐπιτρέψῃ τὸν συντονισμὸν ὅλων ἐκείνων τῶν ἐνεργειῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ σκοποῦ, ὁ ὁποῖος ἐπιδιώκεται διὰ τῆς συμμετοχῆς εἰς τὰς διεθνεῖς ὀργανώσεις τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς. Δι’ αὐτὸ, παρακαλῶ, ὅπως αἱ δαπάναι αὐταὶ αὐξηθοῦν διὰ τὸ καλὸν τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν διεθνῶν σχέσεων, τὰς ὁποίας, ἐπὶ μᾶλλον καὶ μᾶλλον πολλαπλασιάζει ἡ Ἐθνική μας Ἀντιπροσωπεία μὲ τὰ ξένα Κοινοβούλια τῶν ἐλευθέρων λαῶν.
§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουλουμβάκης ἔχει τὸν λόγον.
§56Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὑπάρχει μία διάταξις κ.κ. βουλευταί: «Ἀποζημίωσις προσωπικοῦ λόγῳ ὑπερωριῶν εἰς ἐκτέλεσιν τῆς παραγράφου 1 τοῦ ἄρθρου 123 καὶ παραγράφου 4 ἄρθρου 125 τοῦ Κανονισμοῦ δραχμαὶ 500.000.000». Πιστεύω, νὰ ἔχωμεν ὅλοι τὴν ἀντίληψιν, ἐὰν δὲν πλανῶμαι, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι τῆς Βουλῆς ἐργάζονται περισσοτέρας ὥρας ἀπὸ ἐκείνας, κατὰ τὰς ὁποίας ἐργάζονται ἄλλοι ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους — μάλιστα τώρα, ὁπότε, ἐν μέσῳ τοῦ θέρους, θ’ ἀρχίσωμεν ἡμεῖς νὰ συνεδριάζωμεν καὶ δὶς τῆς ἡμέρας καὶ ἴσως καὶ ὁλονυκτίως. Κατὰ τοὺς ὑπολογισμούς, τοὺς ὁποίους ἔκαμαν, καὶ μοῦ ἔθεσαν ὑπ’ ὄψιν, δὲν εἶναι ἀρκετὸν τὸ ποσὸν αὐτὸ καὶ ζητεῖται ν’ αὐξηθῇ εἰς 700 ἑκατομμύρια. Νομίζω ὅτι εἶναι δικαία ἡ ἀξίωσις καὶ θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ τὴν ἀποδεχθῆτε — καὶ μάλιστα ἀφοῦ δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν καὶ οἰκονομίαν, κατὰ τὴν γνώμην μου.
§57Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι, κ. συνάδελφε.
§58Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἰς αὐτό, βεβαίως, εἴμεθα σύμφωνοι, ἀλλ’ ἴσως δὲν θὰ εἴμεθα σύμφωνοι εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ εἴπω τώρα. Εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπρότεινα πρὸ ἡμερῶν μετά τινος ἐπιμονῆς. Λόγῳ τῆς ἡλικίας μου ἐπιμένω. Ἀλλὰ εἶμαι πεπεισμένος ἐγὼ καὶ διὰ τοῦτο ἐπιμένω νὰ πεισθῆτε καὶ ὑμεῖς. Νὰ διαγραφῇ τὸ κονδύλιον τῶν 500 ἑκατομμυρίων δηλαδὴ ἡ «Ἀποζημίωσις Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως». Νὰ διαγραφῇ ἐντελῶς, διότι, τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ τὸ τονίζω ἀνενδότως, ἀκάμπτως, αὐστηρῶς, μετὰ πείσματος, ἐν ὀνόματι τῆς Πατρίδος, τοιαύτη διάταξις εἰς τὸ Σύνταγμα περὶ τοιούτου εἴδους Ἐπιτροπῆς δὲν ὑπάρχει — καί, θέλω νὰ πιστεύω ἀκραδάντως, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ κατατεμαχίσῃ ἑαυτὴν εἰς Ἐπιτροπὰς Ἐξουσιοδοτήσεως, αἱ ὁποῖαι ἐν κρυπτῷ καὶ παραβύστῳ θὰ ἀσχημονοῦν καὶ θὰ καταντήσῃ τὸ Πολίτευμά μας ἓν «αἶσχος!». Ναί, αἱ Ἐπιτροπαὶ αὐταὶ ἀποτελοῦν, λέγω, αἶσχος διὰ τὴν Πατρίδα μας. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ κονδύλιον τῶν 65 ἑκατομμυρίων, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος κ. Μακκᾶς, συνάδελφος εἰς ὅλους μας φίλτατος, ἐγὼ θὰ ἔλεγον νὰ ἀντικατασταθῇ διὰ μιᾶς διατάξεως: Ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται ἀποστολὴ βουλευτῶν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν ψηφίσῃ τὴν ἀποστολὴν αὐτὴν καὶ δὲν ἐγκρίνῃ καὶ τὰ ἀποστελλόμενα πρόσωπα κατά τε ἀριθμὸν καὶ κατ’ ἀξίαν τῆς συγκροτήσεώς των. (Χειροκροτήματα). Διότι μᾶς τὸ ἐπιβάλλει τοῦτο καὶ ἡ πεῖρα, καθ’ ὅσον μέχρι τοῦδε δὲν ἐστάλησαν αἱ κατάλληλοι ἀποστολαί, οὔτε καὶ μόνον τοῦ ἀπαιτουμένου ἀριθμοῦ. Ρουσφετολογία ἐγένετο καὶ εἰς αὐτὸ ἀχαρακτήριστος. Νὰ μὲ συγχωρῆτε διὰ τὴν ἔκφρασιν αὐτήν, ἀλλὰ ὅπως μοῦ συμβαίνει νὰ λέγω πρὸς ἓν ἀναγνωστικὸν κοινόν, τὸ ὁποῖον ἔχω καὶ ἐγὼ κατὰ ἑβδομάδα, ἐπικαλούμενος τοῦ Πλουτάρχου: «ἡ ἐλευθεροστομία κατὰ τὰς δεινὰς περιστάσεις εἶναι ἄγκυρα σωτηρίας». Αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι λέγουν ὅτι πρέπει νὰ μασσῶμεν τοὺς λόγους μας, ἔπρεπε νὰ μᾶς τὸ λέγουν ἐπὶ τέλους μόνον ἀφοῦ προσέξουν τί λέγουν ἐκεῖνοι καὶ τί μάλιστα πράττουν. Ἐγὼ ὁμιλῶ χωρὶς νὰ ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τί θὰ ἀπαντήσῃ ἓν κοινωνικὸν κάθαρμα, τὸ ὁποῖον ἐπώλει ἄλλοτε εἰς τοὺς δρόμους στραγάλια, ὅπως ὡμολόγησεν ὁ ἴδιος καὶ ἦτο καὶ λοῦστρος, καὶ ἔγραφε προσέτι ὅτι εἶναι μαθητὴς τῆς δευτέρας τάξεως τοῦ Δημοτικοῦ σχολείου. Δὲν μὲ ἀπασχολεῖ τὸ τί θὰ γράψῃ καὶ τί θὰ εἴπῃ αὐτὸ τὸ κάθαρμα, τὸ καλούμενον Μάρκος. Λυποῦμαι μόνον, ὡς ἀνήκων καὶ ἐγὼ εἰς τὴν πεπολιτισμένην Ἀνθρωπότητα, διότι ὑπάρχουν ἄνθρωποι καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ τὴν Εὐρώπην καὶ τὴν Ἀμερικὴν ἀσχολούμενοι μὲ τὸ τί λέγει ἓν κάθαρμα. Τὸ μέγα δυστύχημα εἶναι ὅτι δὲν ἐκτιμᾷ ἡ Ἀνθρωπότης κατ’ ἀξίαν τοὺς ἀνθρώπους καὶ παραδέχονται καὶ ὀνομάζουν στρατάρχας ἀνθρώπους τοῦ δρόμου, οἵτινες δὲν προϋπῆρξαν οὔτε ὑποδεκανεῖς! Ἄνθρωποι προσέτι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἦσαν ἱκανοὶ νὰ εἶναι κλητῆρες Ὑπουργείου, εἶναι ἀρχηγοὶ κρατῶν! Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει, λοιπόν, ἐμὲ τὸ τί θὰ λέγῃ αὐτὸ τὸ κάθαρμα, τὸ ὁποῖον θὰ ψεύδεται καθὼς πάντοτε. Ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὰς ἐπιτροπάς, μόνον ἐπιτροπαὶ τὰς ὁποίας θὰ ἐγκρίνῃ ἡ Βουλὴ, ὅσον ἀφορᾷ τὸν σκοπὸν τῆς ἀποστολῆς καὶ τὴν συγκρότησιν αὐτῶν, καὶ προκειμένου περὶ ἀμοιβῆς τῶν ἑκάστοτε δηλαδὴ θὰ ψηφίζῃ καὶ αὐτὴν ἡ Βουλή, προτείνω ἐγὼ νὰ ἐπιτρέπωνται. Ἑπομένως νὰ διαγραφῇ ἡ διάταξις περὶ τῶν 65.000.000.
§59Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Συμφωνῶ καὶ ἐγὼ μὲ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Κουλουμβάκη, προκειμένου περὶ τῶν ὑπερωριῶν τῶν ὑπαλλήλων, ὅπως γνωρίζετε οἱ ὑπάλληλοι τῆς Βουλῆς εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἔρχωνται ἀπὸ τὸ πρωΐ εἰς τὸ γραφεῖον νὰ κάνουν τὰς ἐργασίας τοῦ γραφείου πρωΐ καὶ μετὰ μεσημβρίαν νὰ παρακολουθοῦν τὴν Βουλὴν καὶ πολλάκις νὰ μένουν καὶ καθόλην τὴν νύχτα, δεδομένου μάλιστα ὅτι ἔχουμε ψηφίσει νὰ συνεχίσῃ τὰς ἐργασίας της ἡ Βουλὴ καθ’ ὅλον τὸ θέρος. Φαντασθῆτε τὴν κατάστασι τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Τὸ ποσὸν τῶν 500.000.000 δρχ. δὲν φθάνει τοὐλάχιστο οὔτε διὰ τὸ ἥμισυ τοῦ ὀργανικοῦ τους μισθοῦ, πρέπει τὸ ποσὸν αὐτὸ νὰ αὐξηθῇ τὸ ὀλιγώτερον εἰς 700.000.000, νομίζω πὼς ἐπ’ αὐτοῦ ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει ἀντίρρησι.
§60ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.
§61Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Συμφωνοῦμεν καὶ ἡμεῖς.
§62Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπε ὁ κ. Κουλουμβάκης, δὲν ἔχω κι’ ἐγὼ ἀντίρρησι ἵνα ἀποφασίζῃ ἡ Βουλή, διὰ τὸ ἐπίδομα τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐκεῖνο ποὺ δὲν συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Κουλουμβάκη, εἶναι τοῦτο, νὰ ἔχωμεν τὴν Βουλήν. Ἐὰν ἔχωμεν τὴν Βουλὴν ἀνοικτήν, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἐλευθερία ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ψηφίζωμε. Ἐὰν ὅμως ἀφίσωμε τὴν Κυβέρνησιν νὰ ψηφίζῃ ἄ. ν. θὰ μετανοήσωμεν. Ἐὰν δὲν κατορθώσωμε νὰ μείνῃ ἀνοικτὴ ἡ Βουλὴ τότε εἶναι ἀπαραίτητος ἡ παρουσία τῆς Ἐπιτροπῆς, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν ξέρω διατὶ ἀπὸ καιρὸ μάχεται ὁ κ. Κουλουμβάκης.
§63Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Διότι εἶμαι ὑπὲρ τῆς νομιμότητος καὶ τῆς ἀξιοπρέπειας.
§64Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ψηφίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐξόδων τῆς Βουλῆς, ἀφοῦ συνηγορήσω κι’ ἐγὼ διὰ τὴν αὔξησιν τῶν ὑπερωριῶν τοῦ προσωπικοῦ τῆς Βουλῆς, θὰ ἤθελον μίαν διευκρίνισιν. Πρῶτον: ἢ δυνατὸν εἰς τὰ 120.000.000 τὰ ὁποῖα περιλαμβάνονται δι’ ἔξοδα τῶν ἐγκαταστάσεων νὰ συμπεριληφθῇ καὶ ἡ ἀπαλλαγὴ τῆς Βουλῆς ἀπὸ τὴν τυραννίαν τῶν μεγαφώνων καὶ μικροφώνων. Δεύτερον: Ζητῶ ἄλλην μίαν διευκρίνισιν ἂν εἰς τὰ ἔκτακτα ἔξοδα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ συμπεριληφθῇ καὶ μία δαπάνη διὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ἐκτυπώσεως τῆς ἐφημερίδος τῶν συζητήσεων τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία ὅπως γνωρίζετε καθυστερεῖ.
§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περιλαμβάνετε στὸ ποσὸν τῶν 160.000.000 καὶ θὰ ἀρχίσῃ ἡ ἐκτύπωσις.
§66Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Διεπιστώθη ὅτι εἶναι ὁμόθυμος ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς, διὰ τὴν αὔξησιν τῶν ὑπερωριῶν εἰς 700 ἑκ. καὶ νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχῃ καμμία ἀντίρρησις.
§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεσθε τὴν πρότασι τοῦ κ. Κουλουμβάκη; σχετικῶς μὲ τὴν αὔξησι τοῦ ποσοῦ ἀποζημιώσεως τῶν ὑπαλλήλων.
§68ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.
§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεσθε τὴν πρότασι τοῦ κ. Μακκᾶ;
§70ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.
§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅτι ἡ ἐγκατάστασις τῶν μικροφώνων εἶναι πολὺ παλαιά, ἀπηρχαιωμένη, εἶναι γεγονός. Δι’ αὐτὸ προτείνω ὅπως προστεθῇ ποσὸν 200.000.000 εἰς τὸν προϋπολογισμὸν διὰ νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα αὐτό.
§72Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα κ. Πρόεδρε θὰ σᾶς εἴμεθα εὐγνώμονες.
§73Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Διὰ τὴν ἀγορὰν βιβλίων πρὸς προικισμὸν τῆς βιβλιοθήκης νὰ αὐξηθῇ κάπως τὸ ποσόν, νὰ γίνῃ δηλαδὴ 150.000.000.
§74ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν.
§75Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Ἡ ἄλλη μου πρότασις διὰ τὴν αὔξησιν τῶν δαπανῶν ἐγκαταστάσεως, ἔγινε δεκτή;
§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔγινε. Ἐγένετο δεκτὸς εἰς ἐφ’ ἅπαξ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου «ὁ προϋπολογισμὸς ἐξόδων τῆς Βουλῆς τῆς χρήσεως 1948–49». Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τρόπου συμπληρώσεως ἐλλειπουσῶν μεταβολῶν στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας στρατιωτικῶν τῆς Χωροφυλακῆς».
§77ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.
§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς τὸ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως ἐλλειπουσῶν μεταβολῶν στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας στρατιωτικῶν τῆς Χωροφυλακῆς». Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκποιήσεως ἀχρήστων πολεμικῶν πλοίων καὶ ἀχρήστου ἐν γένει ὑλικοῦ πολεμικοῦ ἢ μή».
§79ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.
§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς τὸ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐκποιήσεως ἀχρήστων πολεμικῶν πλοίων καὶ ἀχρήστου ἐν γένει ὑλικοῦ πολεμικοῦ ἢ μή». Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταστάσεως τοῦ Σώματος Φαροφυλάκων καὶ περὶ καθορισμοῦ ὀργανικῶν ἀριθμῶν τεχνητῶν Φάρων».
§81ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.
§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς τὸ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ καταστάσεως τοῦ Σώματος Φαροφυλάκων καὶ περὶ καθορισμοῦ ὀργανικῶν ἀριθμῶν τεχνητῶν Φάρων».
§83Ν. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Τὰ ὑπ’ ἀριθ. 4 καὶ 5 Νομοσχέδια τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἀφοροῦν τὴν Χωροφυλακήν. Τὸ μὲν πρῶτον πραγματεύεται «περὶ προαγωγῶν τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς» καὶ τὸ δεύτερον «περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν τελούντων ἐκτὸς ὑπηρεσίας». Θὰ παρεκάλουν, λέγω νὰ προταχθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 5 καθόσον δὲν εἶναι νοητὸν νὰ γίνουν προαγωγαὶ πρὸ τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἐκτὸς ὑπηρεσίας τελούντων.
§84ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι δὲν συμφωνοῦμεν.
§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Ν.Δ. 618)1948 «περὶ Ὑπηρεσιῶν Κοινωνικῆς Προνοίας». Ὁ κ. Α. Βαμβέτσος ἔχει τὸν λόγον.
§86Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Θέλω, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας ἐπὶ τοῦ τρόπου, κατὰ τὸν ὁποῖον καὶ ἰδίως ἐπὶ τῆς συμπεριφορᾶς τῶν ὑπαλλήλων τῶν κέντρων αὐτῶν. Εἶχα, κατὰ τὴν τελευταίαν ἐπίσκεψίν μου εἰς τὸν νομόν μου, τὴν ἀφορμὴν νὰ ἀντιληφθῶ ὅτι τὸ προσωπικὸν τῶν κέντρων φέρεται πρὸς τὸν κόσμον, ἰδίως τῶν συμμοριοπλήκτων, κατὰ τρόπον βαναυσότατον. Ἔχομεν καθημερινῶς τηλεγραφήματα ἐκεῖθεν ὅτι ἡ βαναυσότης αὕτη ἐξακολουθεῖ καὶ ἐπιθυμῶ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας ὅτι πρέπει νὰ φροντίσῃ, ὥστε νὰ λειτουργῇ ἡ ὑπηρεσία αὐτή, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἕνα σοβαρώτατον παράγοντα ὑπὸ τὰς σημερινὰς μάλιστα συνθήκας, νὰ λειτουργῇ κατὰ τρόπον ἀπολύτως ἀκομμάτιστον καὶ κατὰ τρόπον ὑπηρεσιακόν. Λυποῦμαι λέγων ὅτι διεπίστωσα ἕνα ἀφόρητον κομματισμὸν εἰς τὴν λειτουργίαν τῶν κέντρων τῆς κοινωνικῆς προνοίας καὶ πρέπει νὰ γίνωνται τακτικώτεραι ἐπιθεωρήσεις τοῦ τρόπου, μὲ τὸν ὁποῖον τὰ κέντρα αὐτὰ λειτουργοῦν.
§87Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ θεωρεῖται ἔλεγχος, δὲν εἶναι συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Ἐξ ἄλλου, κύριε Πρόεδρε, ἔπρεπε νὰ μοῦ δώσετε τὸν λόγον πρῶτα εἰς ἐμέ, διότι εἶμαι εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου.
§88Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Παρακαλῶ ἐν πρώτοις μερικοὶ νεαροὶ συνάδελφοι, νὰ πληροφορηθοῦν κατὰ ποῖον τρόπον διεξάγονται αἱ συζητήσεις ἐπὶ νομοθετικῶν ἐργασιῶν καὶ νὰ μὴ μᾶς λέγῃ ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ ἔλεγχον, διότι ἐμεῖς γνωρίζομεν τί δύναται νὰ λέγεται καὶ τί δὲν δύναται νὰ λέγεται. Ὅταν εἰσάγεται νομοσχέδιον ἀφορῶν τὰ κέντρα κοινωνικῆς προνοίας δικαιοῦται ὁ βουλευτὴς ὁ ὁμιλῶν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου νὰ κάμνῃ κριτικὴν ἐπὶ τοῦ τρόπου, κατὰ τὸν ὁποῖον τὰ κέντρα λειτουργοῦν, ταῦτα διὰ τὸν διακόψαντα συνάδελφον. Λέγω, λοιπόν, ὅτι ἡ κοινωνικὴ πρόνοια δὲν γίνεται κατὰ τὸν ἀκομμάτιστον τρόπον, ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλεται καὶ τοῦτο διότι ἔχει νὰ κάμῃ μὲ συμμοριοπλήκτους, μὲ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἔχασαν τὴν περιουσίαν των καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνάγκη πατρικῆς στοργῆς ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ καὶ τὸν παρακαλῶ νὰ κάμῃ συχνὰς ἐπιθεωρήσεις. Νὰ διορίσῃ ἐπιθεωρητὰς τῶν κέντρων κοινωνικῆς προνοίας, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ πνεῦμα κρατικὸν καὶ ὄχι κομματικὸν νὰ παρακολουθήσουν τὸν τρόπον τῆς λειτουργίας τῶν κέντρων καὶ νὰ ἀξιοῦν ὅπως γίνεται ἐπακριβῶς ἡ λειτουργία αὐτῶν, ἀφ’ ἑνὸς διὰ τῆς ἐγγραφῆς πάντων τῶν δικαιουμένων, ἀφ’ ἑτέρου τῆς διαγραφῆς πάντων τῶν κακῶς καὶ δυνάμει κομματικῶν σημειωμάτων ἐγγραφομένων καὶ τρίτον διὰ τῆς εὐγενοῦς ἔναντι τῆς κακῆς συμπεριφορᾶς. Ταῦτα ἐπαναλαμβάνω ἀποτελοῦν ἀποτέλεσμα προσωπικῆς μου ἀντιλήψεως καὶ ἐπειδὴ ὁ κ. ὑπουργὸς, γνωρίζει ὅτι οὐδέποτε ἐνδιεφέρθην δι’ οἱονδήποτε κομματικὸν ζήτημα, ἐλπίζω ὅτι αὐτὸ θὰ γίνῃ ἀντικείμενον ἐκ μέρους αὐτοῦ προσοχῆς καὶ μερίμνης.
§89Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Ἀνεξαρτήτως τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι εἶναι πιθανὸν εἰς ὡρισμένα κέντρα νὰ συμβαίνουν ὡρισμέναι παρεξηγήσεις. Εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ κάποιος ὑπάλληλος καὶ νὰ ἔγινε κακὴ ἐγγραφή, ἀλλὰ λαμβάνονται πάντοτε τὰ προσήκοντα μέτρα καὶ φροντίζω προσωπικῶς νὰ ἐπιβάλωνται κυρώσεις. Δι’ αὐτὸ θέλω νὰ πιστεύσῃ ὁ κ. συνάδελφος, τὸν ὁποῖον περιβάλλω μὲ ἐξαιρετικὴν ἐκτίμησιν, ὅτι δὲν εἶναι ἀπολύτως δικαιολογημένη κατὰ τὴν παροῦσαν ἑσπέραν ἡ συζήτησις αὐτή, πολλῷ μᾶλλον, διότι ἔδωσα τὴν ἀπάντησιν ὡς ἔλαβον τὰ μέτρα κατὰ τοῦ ὑπαλλήλου ἐκείνου, ὁ ὁποῖος συμπεριεφέρθη κακῶς ἔναντι τῶν συμμοριοπλήκτων. Παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι τυπικόν.
§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον;
§91ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.
§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησιν τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Ν.Δ. 618)48 «περὶ ὑπηρεσιῶν Κοινωνικῆς Προνοίας». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας τοῦ ἄρθρο 21 παρ. 3 τοῦ Α. Ν. 666)48 «περὶ συστάσεως Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ καὶ Διανομῶν».
§93ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.
§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησιν, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τὸ σχέδιον νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας τοῦ ἄρθρου 11 παρ. 3 τοῦ Ν. Λ. 666)48 «περὶ συστάσεως Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ καὶ Διανομῶν». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μονιμοποιήσεως ἐφέδρων ἀνθυπασπιστῶν Χωροφυλακῆς».
§95ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.
§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ μονιμοποιήσεως ἐφέδρων ἀνθυπασπιστῶν Χωροφυλακῆς». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως εἰς Δωδεκάνησον τῆς ἰσχυούσης ἐν τῇ λοιπῇ Ἑλλάδι Νομοθεσίας καὶ ἀφορώσης τὴν Χωροφυλακήν».
§97ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.
§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως εἰς Δωδεκάνησον τῆς ἰσχυούσης ἐν τῇ λοιπῇ Ἑλλάδι Νομοθεσίας καὶ ἀφορώσης τὴν Χωροφυλακήν». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως συνεργείου ὁπλοδιορθωτῶν Χωροφυλακῆς».
§99ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.
§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἱδρύσεως συνεργείου ὁπλοδιορθωτῶν Χωροφυλακῆς».
§101Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπ. Δημ. Τάξ.). Κύριε Πρόεδρε, προκειμένου νὰ συζητηθοῦν τὰ ὑποβληθέντα δύο Νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργείου Δημ. Τάξεως, παρακαλῶ, ὅπως προταχθῇ τὸ «περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν τελούντων εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἐκτὸς Ὑπηρεσίας καὶ Ὀργανικῆς θέσεως».
§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον τὸ ζητεῖ ἡ Κυβέρνησις θὰ προταχθῇ. Λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἔχει ἤδη γίνει δεκτὸν τὸ ἐν λόγῳ Νομοσχέδιον εἰς αʹ συζήτησιν, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον. Τὸ λόγον ἔχει ὁ κ. Σ. Πολυζωγόπουλος.
§103Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁμιλῶ, κ. συνάδελφοι, ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου Β. Πίνακος, Ἀξιωματικῶν Χωροφυλακῆς καὶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1, διὰ τοῦ ὁποίου προσπαθεῖ καὶ ἐπιδιώκει, ὁ κύριος ἐπὶ τῆς Δημ. Τάξεως ὑπουργός, νὰ ἐπικυρώσῃ τὴν 29 Συντακτικὴν πρᾶξιν, ἡ ὁποία ἐπεκύρωσε τοὺς κατοχικοὺς νόμους 365 καὶ 605. Παρακαλῶ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο νὰ τύχω τῆς προσοχῆς σας, διότι διὰ τῶν κατοχικῶν τούτων νόμων, τὴν ἐπικύρωσιν, τῶν ὁποίων, πειρᾶται, ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Δημοσίας Τάξεως ὑπουργός, προσπαθεῖ ὄχι μόνον νὰ ἀποκαταστήσῃ τοὺς κινηματίας τῆς χωροφυλακῆς ἀξιωματικούς, ἀλλὰ καὶ νὰ βραβεύσῃ αὐτούς. Ἐάν, κ. συνάδελφοι, ἡ φειδὼ καὶ ἡ ἐπιείκεια πρὸς ἐπαναστάτας καὶ κακοὺς ἀξιωματικοὺς ἀποτελεῖ ἀδικίαν κατὰ τῶν καλῶν ἀξιωματικῶν, ἡ ὑπερβολικὴ καὶ σκανδαλώδης εὔνοια ὑπὲρ τούτων, ἐναντίον καὶ εἰς βάρος χρηστῶν, ἐκλεκτῶν ἀξιωματικῶν, κεῖται ἐκτὸς δικαίου καὶ ἠθικῆς. Θὰ μοῦ συγχωρήσῃ, ἡ Βουλή, τὴν ἔκφρασιν μου αὐτή, ἀλλὰ καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Τάξεως τὴν ἔκπληξιν μου, διότι ἄνθρωπος τῆς περιωπῆς καὶ τοῦ πολιτικοῦ ἀναστήματος τοῦ κ. Ρέντη ἐτόλμησε νὰ φέρῃ, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, τοιοῦτον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον καὶ ἀπερρίφθη πρό τινος ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Νομοθετικῆς Ἐξουσιοδοτήσεως. Εἶναι ἀνάγκη, κ. βουλευταί, διὰ νὰ σχηματίσετε γνώμην περὶ τοῦ τί ἀκριβῶς ἐπιδιώκει, ὁ κ. ὑπουργός, διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε τὴν ἱστόρησιν τοῦ ζητήματος τούτου, διότι εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ ἀπορρίψῃ παταγωδῶς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐκτὸς ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως προλάβῃ ὡς ἐλπίζω νὰ τὸ ἀποσύρῃ. Ἐπὶ πολύ, κ. συνάδελφοι, ἴσχυε εἰς τὴν Χωροφυλακὴν ὅτι καὶ εἰς τὸ Στράτευμα. Κοινοὶ νόμοι, κοινοὶ κανόνες διεῖπον τὰ τοῦ Στρατεύματος καὶ τῆς Χωροφυλακῆς. Κατὰ τὸ ἔτος 1922 ἐπὶ Κυβερνήσεως Γούναρη, δυνάμει τοῦ Νόμου 2771 ἐκανονίσθη ἡ σειρὰ ἀρχαιότητος τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Στρατοῦ καὶ τῆς Χωροφυλακῆς οὐχὶ βάσει τῶν παγίων διατάξεων, καθ’ ἃς ἡ ἀρχαιότης ἐκανονίζετο ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς δημοσιεύσεως εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως τῆς προαγωγῆς εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ, ἀλλὰ βάσει τῆς ἀρχαιότητος τοῦ ὑπαξιωματικοῦ. Τοῦτο ἐγένετο ὀρθῶς διότι οἱ μὴ προσχωρήσαντες τότε εἰς τὸν Στρατὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης ὑπαξιωματικοὶ Στρατοῦ ἢ Χωροφυλακῆς εἶχον προαχθῆ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθ)στοῦ καὶ ἀνθ)άρχου ἢ ἀνθυπολοχαγοῦ, λαβόντες μάλιστα καὶ δεκάμηνον πρόσθετον ὑπηρεσίαν, ἐν ᾧ οἱ μὴ προσχωρήσαντες ὑπαξιωματικοὶ Στρατοῦ ἢ Χωροφυλακῆς, ἄλλοι μὲν παρέμειναν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπαξιωματικοῦ, ἄλλοι δὲ ἀπετάχθησαν. Κατὰ τὸ ἔτος ὅμως 1923 ἐπὶ ἐπαναστάσεως Πλαστήρα διὰ τοῦ ἀπὸ 23–12–1923 Ν. Διατάγματος, ἐτροποποιήθη ἡ ἀρχαιότης τῶν ἀξιωματικῶν Χωροφυλακῆς καὶ διὰ τοῦ ἄρθρου 2ου τοῦ ὡς ἄνω Ν. Διατάγματος ὡρίζετο ὅτι ἐν τῇ Χωροφυλακῇ οἱ ἐξ ὑπαξ)κῶν κατὰ τὴν διάρκειαν ἀπὸ 6 Σ)βρίου μέχρι τέλους Ὀκτωβρίου 1920 ἀποκτήσαντες τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ τάσσονται μεταξὺ των κατὰ τὴν ἀρχαιότητα, συμφώνως μὲ τοὺς κατὰ τὴν αὐτὴν διάρκειαν ἰσχύοντας Νόμους, τιθέμενοι εἰς τὸ δεξιὸν τῶν ἀπὸ 1ης Ν)βρίου 1920 καὶ ἐντεῦθεν προβιβασθέντων εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ. Αἱ Διατάξεις αὗται τῆς ἐπαναστάσεως Πλαστήρα ἴσχυσαν μέχρι τοῦ 1934 ὅτε ἐψηφίσθη ὁ Νόμος 6200 ὁ ὁποῖος ἐρρύθμισε τὴν ἀρχαιότητα τῆς Χωροφυλακῆς, ὅπως ἐπίσης καὶ ὁ νόμος 6310 ὅστις ἐκανόνισε τὴν ἀρχαιότητα ἀξ)κῶν Στρατεύματος καὶ ὅστις συνέστησε πενταμελὲς Στρατιωτικὸν Συμβούλιον ἐξ ἀντιστρατήγων ἐξ ἀποστρατείας, ὅπερ εἰργάσθη πλέον τοῦ 5μήνου, ἐμελέτησε τὰ ὑφιστάμενα τότε παράπονα ἀξιωματικῶν Στρατοῦ καὶ Χωροφυλακῆς καὶ ἐξέδωκε διαφόρους ἀποφάσεις, αἵτινες διετυπώθησαν εἰς πρακτικά, ἅτινα ἐκυρώθησαν δι’ Ἀναγκαστικοῦ Νόμου τῆς 28 Ἰουνίου 1935. Ἐπειδὴ ὅμως ὑφίσταντο ἀκόμη παράπονα ἢ διὰ νὰ προληφθοῦν τοιαῦτα ἐδημιουργήθη καὶ δευτεροβάθμιον 5μελὲς συμβούλιον, ἐξ ἀντιστρατήγων ἐν ἐνεργείᾳ, τὸ ὁποῖον καὶ συνέταξε τὴν ἐπετηρίδα, ἡ ὁποία ἐκυρώθη διὰ διατάγματος τῆς 5–9–35, καὶ ἥτις ἀπετέλεσε τὴν ἐπίσημον ἐπετηρίδα τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς. Ἡ ἐπετηρὶς αὐτὴ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου 6200 καὶ ἡ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ συμβουλίου τῶν ἀντιστρατήγων συνταχθεῖσα, διετηρήθη μέχρι τῆς κατοχῆς, χωρὶς παράπονόν τι νὰ δημιουργηθῇ, ὁπότε τὸ 1943 ἐδημοσιεύθη ὁ Νόμος 365 τῆς 23 Ἰουλίου 1943 καὶ 603 τῆς 15 Σ)βρίου τοῦ 1943 οἵτινες κατήργησαν τὸν Νόμον 6200 καὶ ἐπανέφερον τὴν σειρὰν ἀρχαιότητος, ὡς αὕτη εἶχε διακανονισθῇ διὰ τοῦ ἀπὸ 22–12–1923 Ν. Διατάγματος ἐπαναστάσεως Πλαστήρα, ἀφ’ οὗ προηγουμένως καὶ διὰ τοῦ Νόμου 560 τοῦ 1943 ἐπανῆλθον εἰς τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν ἄνευ οἱοσδήποτε κρίσεως ἅπαντες οἱ ἀποταχθέντες ἀξιωματικοὶ κατὰ τὰ κινήματα δι’ ἀποφάσεων τῶν οἰκείων Συμβουλίων καὶ εἰς τοὺς ὁποίους διὰ τὴν ἐπαναστατικήν των δρᾶσιν, ἀπενεμήθησαν ἅπαντες οἱ βαθμοί, τοὺς ὁποίους εἶχον οἱ νεώτεροί των. Ὄλοι οἱ ἄνω Νόμοι, οἵτινες ἐπανέφερον καὶ ηὐνόησαν τοὺς ἀποταχθέντες ἀξιωματικοὺς ἐπεκυρώθησαν διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 29 Συν. Πρ. Ὁ κ. ὑπουργὸς, προσπαθεῖ ἤδη νὰ ἐπικυρώσῃ τὴν Συντακτικὴν ταύτην πρᾶξιν, νὰ ἐπικυρώσῃ τοὺς κατοχικοὺς νόμους, νὰ νομιμοποιήσῃ τὸ ὑπὸ τοῦ Ταβουλάρη κατοχικὸν καθεστὼς καὶ βραβεύσῃ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς συμμετασχόντας εἰς τὰ ἐπαναστατικὰ κινήματα. Οὕτω μοίραρχος ἀποταχθεὶς τὸ 1935 ὡς κινηματίας, ἐπανῆλθε διὰ τῶν ἄνω Νόμων εἰς τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν ὡς συνταγματάρχης, χωρὶς νὰ ὑπηρετήσῃ εἰς τοὺς ἐνδιαμέσους βαθμούς. Ἀλλὰ τὸ φοβερώτερον εἶναι ὅτι οἱ ἐπανελθόντες αὐτοὶ ἀξιωματικοί, ἐτέθησαν εἰς τὸ δεξιὸν τῶν ἄλλων ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι οὔτε ἐπαναστάται ἦσαν, οὔτε ἐκ τοῦ σώματος ἀπεμακρύνθησαν, ἀλλὰ ἐξετέλεσαν πάντοτε τὸ καθῆκον τους, καὶ ἦσαν συνεχῶς ἐν ἐνεργείᾳ. Καὶ ἐρωτᾶται εἶναι δίκαιον τοῦτο; Εἶναι ὀρθόν;
§104ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐπὶ ποίας Κυβερνήσεως, ἔγινε ἡ 29 Συντακτικὴ πρᾶξις;
§105Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ Κυβερνήσεως Πλαστήρα. Ἐπιζητεῖται, λοιπόν, σήμερον κ. συνάδελφοι, ὅπως ὄχι μόνον ἐπανέλθουν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί, ἀλλὰ ὅπως τεθοῦν καὶ εἰς τὴν δεξιὰν τῶν συναδέλφων των. Νομίζω κύριοι, ὅτι θὰ εἶναι εἰς βάρος τῆς Βουλῆς, ἐὰν ψηφισθῇ ὑπ’ αὐτῆς μία τοιαύτη διάταξις. Πρὸς ἀποφυγὴν τοῦ ἀτόπου τούτου ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ἐνώπιον τοῦ Σώματος μίαν τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας ἀποκαθίστανται μὲν — ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς εὐρυτέρου πνεύματος ἐπιεικείας — οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἐσήκωσαν τὰ ὅπλα κατὰ τῆς Πατρίδος.......
§106Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Δὲν ἐσήκωσαν τὰ ὅπλα κατὰ τῆς Πατρίδος οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί. Πρέπει νὰ τελειώσῃ ἡ ἱστορία αὐτή, μὲ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔκανον τὴν ἐπανάστασιν τοῦ 1935. Σεῖς κάνατε ἐπανάστασιν καὶ ἐμεῖς ἀντεπανάστασιν.
§107Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὥστε σεῖς βραβεύετε τοὺς κινηματίας κ. συνάδελφε; Ἔχετε δηλαδὴ τὴν γνώμην ὅτι πρέπει νὰ βραβεύσωμεν καὶ τιμήσωμεν τοὺς κινηματίας, καὶ εἶσθε σύμφωνος μὲ τὸν κ. ὑπουργόν. Ἐγὼ ὑποστηρίζω καὶ προτείνω νὰ ἀποκατασταθοῦν μὲν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί, ἀλλὰ πρὸς Θεοῦ νὰ μὴ τεθοῦν εἰς τὸ δεξιὸν τῶν ἄλλων οἱ ὁποῖοι δὲν διέκοψαν τὴν ὑπηρεσίαν των, καὶ οἱ ὁποῖοι ἐφοίτησαν εἰς τὰς σχολὰς καὶ εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των. Μὲ τὴν ἄποψιν αὐτὴν πού σᾶς εἰσηγοῦμαι συνεφώνησε καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ τὴν ὁποίαν ὁ κ. ὑπουργὸς καθώρισεν, ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸν τῆς χωροφυλακῆς, τὸν Γενικὸν Γραμματέα τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίας Τάξεως καὶ ἀπὸ τὸν Ἄγγλον ἐν τῷ Ὑπουργείῳ Τύπου, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, στρατηγόν. Ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη συνέστη ὅταν ἡ Ἐπιτροπὴ Νομοθετικῆς Ἐξουσιοδοτήσεως ἀπέρριψεν αὐτὸ τοῦτο τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ὅστις οὕτω ἐπέδειξε περιφρόνησιν πρὸς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν. Ἡ Ἐπιτροπὴ λέγω τῆς Ἐξουσιοδοτήσεως ἀπεφάσισε τότε ὑπὲρ τῆς ἀπόψεώς μου.
§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπεσύρθη τὸ νομοσχέδιον τότε, κ. συνάδελφε.
§109Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἄλλο, κ. Πρόεδρε. Αὐτὸ ἐψηφίσθη καὶ δὲν ἐδημοσιεύθη. Ἡ τροπολογία μάλιστα ἡ ἰδική μου ἐψηφίσθη μὲ ὀλίγας ψήφους. Καὶ ἐνῷ περιμέναμεν νὰ τὸ δημοσιεύσητε δὲν τὸ ἐδημοσιεύσατε.
§110Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Δημοσίας Τάξεως). Ὄχι δὲν ἐψηφίσθη.
§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐψηφίσθη, κ. συνάδελφε.
§112Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἴτε ἐψηφίσθη εἴτε δὲν ἐψηφίσθη, παράνομον εἶναι. Διότι εἶναι παράνομος ἡ Ἐπιτροπή. Πρέπει νὰ ἀκυρωθοῦν ὅλα τὰ ἔργα τῶν ἀνταρσιῶν καὶ τῶν ἐπαναστάσεων διὰ νὰ ἀποκαταστήσωμεν τὸ Κράτος.
§113ΦΩΝΑΙ ΕΚ ΤΩΝ ΕΔΩΛΙΩΝ ΤΩΝ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΩΝ.
Ἀλλὰ ὅλα, ἀνεξαιρέτως ὅλα.
§114Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Βεβαίως. Ἐγὼ δὲν κάμνω ἐξαίρεσιν. Ἐγὼ κατακρίνω καὶ τὴν Γαλλικὴν ἐπανάστασιν ἀκόμη.
§115Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ λοιπόν, τὴν ὁποίαν συνέστησεν ὁ κ. ὑπουργός, μετὰ τὴν συζήτησιν ἐν τῇ Βουλῇ, ἡ ἀποτελουμένη ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸν τῆς χωροφυλακῆς, ἀπὸ τὸν Γεν. Γραμματέα τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίας Τάξεως καὶ ἀπὸ τὸν Ἄγγλον στρατηγὸν ἀπεφάνθη τὰ ἑξῆς: «...... (ἀναγινώσκει) .............». Καταλήγω, λοιπόν, κ. βουλευταί, καὶ προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν κάτωθι τροπολογίαν, ἡ ὁποία, ἐπαναλαμβάνω, ἱκανοποιεῖ, τακτοποιεῖ τοὺς κινηματίας ἀξιωματικούς, ἀλλὰ δὲν τοὺς θέτει εἰς τὸ δεξιὸν τῶν ἄλλων ἀξιωματικῶν. Καὶ ἡ τροπολογία μου αὕτη ἔχει ὡς ἑξῆς: «........... ......... (ἀναγινώσκει) .............». Νομίζω ὅτι ἡ λύσις αὐτὴ θὰ ἱκανοποιήσῃ ἀμφοτέρας τὰς ἀπόψεις.
§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, ἔχει τὸν λόγον.
§117Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). Ὁ προλαλήσας κ. συνάδελφος, μοῦ ἀπέδωκε μίαν πονηρίαν, τρόπον τινά, ὅτι δι’ ἑνὸς ἄρθρου ἠθέλησα νὰ εἰσαγάγω ὡρισμένας διακρίσεις καὶ προνομίας ὑπὲρ μιᾶς κατηγορίας ἀξιωματικῶν κινηματιῶν. Δὲν ὑπάρχει τοιαύτη πρόθεσις. Διότι ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου καταφαίνεται ὅτι τοιαύτη τις πρόθεσις δὲν ὑπάρχει. Ζητεῖ ὁ κ. συνάδελφος προσθήκας καὶ κατάργησιν ὑφισταμένων νόμων, οἱ ὁποῖοι ἰσχύουν.
§118ΦΩΝΑΙ ΕΚ ΤΗΣ ΔΕΞΙΑΣ. Τῆς κατοχῆς.
§119Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Δημ. Τάξεως). Μάλιστα. Ἰσχύει ὁ νόμος τῆς κατοχῆς, τοῦ ὁποίου ἡ ἰσχὺς παρετάθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία προῆλθεν ἐκ τῶν ἐκλογῶν τῆς 31ης Μαρτίου. Παρετάθη ἡ ἰσχύς του δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου μετὰ τὰς ἐκλογάς. Συνεπῶς ἐὰν ἰσχύῃ ὁ νόμος αὐτός, ἰσχύει διότι σεῖς τὸν ἠθελήσατε, ἡ πλειοψηφία ἡ προελθοῦσα ἐκ τῶν ἐκλογῶν. Ἄλλως θὰ κατηργεῖτο. Ἄλλη μομφὴ ἐπ’ ἐμοῦ εἶναι ὅτι ἠθέλησα νὰ ὑποβάλω μίαν νομοθετικὴν διάταξιν, διὰ νὰ ὠφελήσω ὡρισμένους ἀξιωματικούς. Αὐτὴ εἶναι ἀπαράδεκτος καὶ δὲν εἶναι ὀρθή.
§120Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐπειδὴ θίγετε αὐτὸ τὸ θέμα καὶ τὴν πρᾶξιν τῆς παρατάσεως, τὴν εἰσήγαγα ἐγὼ εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, θὰ ἀπαντήσω ἀμέσως, διότι εἶναι προσωπικὸν τὸ ζήτημα.
§121Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). Εἶπον ὅτι ἰσχύει ὁ νόμος αὐτὸς δυνάμει ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως τῆς προελθούσης ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς τῆς 31ης Μαρτίου. Δὲν εἶμαι ἐγὼ συνεπῶς ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος τὸν ἔφερεν ἐδῶ διὰ νὰ μεταβάλῃ μίαν ὑφισταμένην κατάστασιν. Ἔπειτα ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος περὶ εὐνοίας πρὸς ἀξιωματικοὺς ἡ ὁποία ὑπάρχει, ὑπάρχει μεταξὺ τῶν ἐπετηρίδων τοῦ 20–23 καὶ τοῦ 34. Δὲν ἀφορᾷ συνεπῶς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ κινήματος τοῦ 1935. Ἐγένετο θόρυβος εἰς τὴν Βουλὴν ὡσὰν νὰ ἐπρόκειτο περὶ ἀξιωματικῶν τοῦ 35.
§122Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπετηρὶς ἐπεκυρώθη τὴν 7ην Αὐγούστου 1935.
§123Θ. ΚΟΝΙΤΣΑΣ. Ἔτσι εἶναι· ὁ πίναξ ἐπεκυρώθη μετὰ τὸ κίνημα.
§124Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Τάξ.). Ὁ νόμος 6.200 ἐξεδόθη τὴν 21ην Ἰουνίου 1934. Συνεπῶς δὲν περιλαμβάνει τοὺς κινηματίας ἀξιωματικοὺς τοῦ 1935. Ἀφορᾷ τοὺς ἀξιωματικούς 1917–22. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὅλη ὑπόθεσις. Θέλετε νὰ εἴπητε ὅτι ἀξιωματικοὶ τῆς ἀμύνης τῆς Θεσσαλονίκης οἱ ὁποῖοι ἤγειραν τὰ ὅπλα κατὰ τῆς Πατρίδος, πέστε το. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται. Οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ εἶναι οἱ ἔχοντες βαθμὸν συνταγματάρχου καὶ ταγματάρχου. Δὲν εἶναι ἀνώτεροι ἀξιωματικοί. Τώρα κάθε ἕνας ἔχει μίαν ἄποψιν. Οἱ μὲν ὑποστηρίζουν ὅτι ἡ ἀρχαιότης πρέπει νὰ κανονισθῇ ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ χωροφύλακος ἢ τοῦ ἐνωμοτάρχου. Οἱ ἄλλοι ὑποστηρίζουν ὅτι πρέπει νὰ κανονισθῇ ἀφοῦ ἀποκτήσουν τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ. Εἰς τὸν στρατὸν ἰσχύει τὸ δεύτερον. Ἀφ’ ἧς ἡμερομηνίας γίνῃ ἕνας ἀξιωματικὸς κανονίζεται ἡ ἀρχαιότης του. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὴν χωροφυλακὴν δυνάμει τοῦ κατοχικοῦ νόμου, ἰσχύει τὸ πρὸ τοῦ 1934 καθεστώς. Ἐὰν πάρωμεν ὡς βάσιν τὴν ἀρχαιότητα εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ θὰ σεβασθῶμεν τὴν ὑφισταμένην κατάστασιν. Θέλετε νὰ μεταβάλητε τὴν βάσιν, καὶ νὰ πάρητε τὴν ἀρχαιότητα τοῦ ἐνωμοτάρχου, νὰ ἀνατρέψητε τὴν ὑπάρχουσαν βάσιν; Νὰ ἴδωμεν καὶ τὰ ἀποτελέσματα ποῖα θὰ εἶναι καὶ ποῖοι ἀξιωματικοὶ εἶναι δυνατὸν νὰ παραγκωνισθοῦν. Οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ἔχοντες βαθμὸν ταγματάρχου σήμερον, οἱ ὁποῖοι προήχθησαν εἰς τὸ 22–23, εἶχον ἤδη προαχθῆ ὑπὸ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως ὡρισμένοι ἐνωμοτάρχαι εἰς ἀξιωματικούς. Οἱ ἄλλοι παρῃτήθησαν λόγῳ τῶν φρονημάτων, διότι ἦσαν Βενιζελικοί. Ἦλθεν ἡ ἐπανάστασις τοῦ 1923 καὶ εἶπε καὶ αὐτὴ ἢ νὰ πάρουν τοὺς ἄλλους βαθμοὺς ἢ νὰ τοὺς κατεβάσωμεν ὅλους μαζί. Θέλετε νὰ πάρωμεν ἀξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι βγῆκαν ἀπὸ τὴν Σχολὴν τῆς χωροφυλακῆς τὸ 1925 καὶ νὰ τοὺς βάλωμεν ἀπὸ πάνω ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔγιναν ἀξιωματικοὶ εἰς τὸ 1923, θέλετε νὰ κάμωμεν τὴν ἀνατροπήν; Νὰ τὴν κάμωμεν. Ἐγὼ θὰ ἤθελον ἕνα ἄλλο πρᾶγμα. Νὰ καθορίσωμεν μίαν Ἐπιτροπὴν στρατιωτικῶν 7μελῆ, 4 ἀντιστράτηγοι τοῦ στρατοῦ καὶ 3 ἀντιστράτηγοι ἐν ἀποστρατείᾳ, νὰ πάρουν ὅλα αὐτὰ τὰ στοιχεῖα, νὰ νὰ μελετήσουν, νὰ μᾶς βγάλουν ἕνα πόρισμα καὶ νὰ κανονίσωμεν τὸ ζήτημα.
§125Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ πρακτικὸν τὸ ὁποῖον ἔγινε τὸ 1939 ἔγινε καὶ αὐτὸ ἀπὸ ἀντιστρατήγους, ἀνεξαρτήτως πολιτικῶν ἀποχρώσεων καὶ ἀπὸ ἀνθρώπους κύρους, ὅπως ὁ κ. Καλαφάκης κ.ἄ. Εἶπον νὰ ἀφήσωμεν τὰ πολιτικὰ καὶ νὰ θέσωμεν ὡς πρώτην φροντίδα τὴν Ἐπετηρίδα.
§126Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἐπεθύμουν εἶναι νὰ μὴ δοθῇ ἕνας χαρακτὴρ ὀξύτητος εἰς τὴν συζήτησιν αὐτήν. Ὑπάρχουν ἐπιχειρήματα καὶ τὰ μὲν καὶ τὰ δέ. Ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ ὑποστηρίξω τοὺς ἀξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι ἦσαν εἰς τὴν Ἄμυναν Θεσσαλονίκης. Δὲν θὰ ἤμην ἄξιος τοῦ ἑαυτοῦ μου ἐὰν δὲν τὰ ἔκαμνα αὐτό. Εἶμαι συνδεδεμένος με τὴν ἐπετηρίδα αὐτὴν ἡ ὁποία ἀνετράπη παρ’ ἄλλου κόμματος. Συνεπῶς εἶμαι συνεπὴς πρὸς ὅσα λέγω. Εἴχατε ὅλον τὸν χρόνον καὶ ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Τάξεως ἰδικόν σας ὥστε νὰ μεταβάλητε τὴν ἐπετηρίδα. Τὸ ἐζητήσατε τότε νὰ γίνῃ καὶ κατηγορεῖτε ἐμένα ὅτι δὲν τὸ κάμνω; Τί κάμνω ἐγώ; Ἰσχύει αὐτὴ ἡ ἐπετηρὶς καὶ δὲν τὴν πειράζω. Δὲν εἶναι ὁ κατοχικὸς νόμος τὸν ὁποῖον ὑποστηρίζω. Εἶναι ἡ ἐπετηρὶς ἡ ὁποία ἴσχυε μέχρι τοῦ 1934. Ἐκείνην ὑποστηρίζω ἐγώ.
§127Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑποστηρίζετε τὴν ἐπετηρίδα τοῦ Ταβουλάρη. Ὑποστηρίζετε τὴν 29ην Συντακτικὴν Πρᾶξιν τὴν κατοχυροῦσαν τοὺς νόμους 405 καὶ 605.
§128Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Τάξ.) Σεῖς τοὺς κατωχυρώσατε, θέλετε νὰ σᾶς διαβάσω τὴν σχετικὴν ἀπόφασιν; «Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον τῆς 30ῆς Μαΐου 1946 ἀποφασίζει............ (ἀναγινώσκει)..........». Λοιπόν, σεῖς ὑποστηρίζετε νόμους κατοχικοὺς δι’ ἀποφάσεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ λέτε ὅτι ἦλθεν ὁ Ρέντης νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν κατάργησιν. Διότι, κύριοι, τί καταργῶ;
§129Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως ἐπικαλεῖται ἕνα πρακτικὸν τοῦ Συμβουλίου τοῦ Ὑπουργικοῦ τῆς 30ῆς Μαΐου τοῦ 1946 καὶ στηρίζει ὅλην τὴν ἐπιχειρηματολογίαν του ἐπὶ τῆς ἀντιλήψεως ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐκύρωσε καὶ παρέτεινε τὴν ἰσχὺν τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν.
§130Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Δημοσίας Τάξεως). Ἀποκρούω κατηγορίαν ἐναντίον μου, δὲν στηρίζω ἐπιχειρηματολογίαν.
§131Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐπειδὴ ὑπεύθυνος εἰσηγητὴς εἰς τὴν Κυβέρνησιν τότε ἐπὶ τοῦ θέματος ἤμην ἐγώ, ἐπιθυμῶ, ἐὰν ἡ Βουλὴ τὸ ἐγκρίνῃ, νὰ μοῦ δοθῇ ὁ λόγος μετὰ τὸν κ. ὑπουργόν, διὰ νὰ δώσω ἐγὼ τὰς ἐξηγήσεις.
§132Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ ἐπειδὴ ἡμεῖς πάντοτε κάμνομεν καλόπιστον ἀντιπολίτευσιν, νὰ ἀποκαταστήσωμεν ἀπολύτως τὴν καλὴν πίστιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ καὶ νὰ ὑπενθυμίσωμεν τοῦτο: Ὅταν ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως συνεζητήθη διὰ πρώτην φορὰν τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τότε ἐγὼ προσωπικῶς ἀγορεύσας νομίζω ὡς εἰσηγητὴς ἢ ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Κόμματος ἀπὸ τοῦ βήματος, εἶπον τότε, ὅτι θὰ ἔπρεπε τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ νὰ εἶναι σύμφωνον μὲ τὰ ἀνάλογα νομοσχέδια τῶν στρατιωτικῶν Ὑπουργείων. Ἐγὼ προτείνω ἐπειδὴ εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦ Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν ἠρχίσαμεν μὲ τὴν φράσιν «κυροῦται ἡ ὑπ’ ἀριθ. τάδε Συντακτικὴ Πρᾶξις» νὰ μπῇ καὶ ἐδῶ «κυροῦται ἡ ὑπ’ ἀριθ. 24 Συν. Πρᾶξις». Ἦτο ἡ ἰδική μου πρότασις ἡ ὁποία υἱοθετήθη ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως. Εἶναι ἀνεύθυνος ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς διατάξεως αὐτῆς, ὁ ὁποῖος ἁπλούστατα ἐπανέλαβε τὴν διάταξιν τὴν ψηφισθεῖσαν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, χωρὶς τὸ νομοσχέδιον τότε νὰ ψηφισθῇ διότι δὲν ἔγινεν ἀπαρτία καὶ ἐματαιώθη ἡ ψήφισίς του. Τότε ὅμως συζητῶν ἀπὸ τοῦ βήματος ἐπὶ τῆς οὐσίας τῆς ὑποθέσεως, εἶπον ὅτι ὑπάρχουν δύο σοβαραὶ ἀπόψεις. Ἡ μία ἄποψις εἶναι ἡ διατήρησις τοῦ νόμου 6.200. Ἡ ἄλλη εἶναι ἡ διατήρησις τοῦ πρὸ τοῦ νόμου 6.200 καθεστῶτος. Καὶ αἱ δύο αὐταὶ ἀπόψεις ἔχουν πολλὰ τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατά. Καὶ ὑπεστήριξα τότε ὅτι λόγῳ τῆς ὀξύτητος ἡ ὁποία θὰ ἐπήρχετο εἰς τὸ Σῶμα ἂν ἐπανερχώμεθα καὶ πάλιν εἰς τὸν νόμον 6.200, μολονότι ἦτο δικαιοτέρα ἡ βάσις αὐτή, ἐν τούτοις προσωπικῶς, διὰ λόγους σκοπιμότητος κατέληξα εἰς τὴν ἄποψιν ὅτι θὰ πρέπει νὰ μείνουν τὰ πράγματα ὡς ἔχουν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἱστορία τοῦ ζητήματος. Δὲν νομίζω λοιπὸν ὅτι ὑπάρχει κανεὶς δόλος ἐκ μέρους τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος ἐπανέλαβε διάταξιν ψηφισθεῖσαν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως.
§133Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Τάξ.). Εὐχαριστῶ τὸν κ. ὑπαρχηγὸν τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος διότι ἔκαμεν αὐτὴν τὴν ἀποκατάστασιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα αὐτὸ τῆς ὑπάρξεως τῶν δύο ἐπετηρίδων τὸ θέμα αὐτὸ θὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν ὅταν ἔλθῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ προαγωγῶν. Ἐπ’ αὐτοῦ θὰ γίνῃ συζήτησις. Τὰ ἐπιχειρήματα εἶναι πολλὰ καὶ ὑπὲρ τῆς μιᾶς καὶ ὑπὲρ τῆς ἄλλης ἀπόψεως. Ὑπάρχουν καὶ μέσαι λύσεις ὅμως ἂν νομίζετε ὅτι εἰς τὴν Βουλὴν ἠμπορεῖ νὰ διεξαχθῇ συζήτησις, νὰ φθάσωμεν εἰς συμπεράσματα, βεβαίως θὰ προχωρήσωμεν. Ἴσως ὅμως θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ἀναθέσωμεν εἰς μίαν Ἐπιτροπὴν ἐξ ἀντιστρατήγων ἡ ὁποία νὰ ἐξετάσῃ ὅλα αὐτὰ τὰ θέματα καὶ νὰ κυρωθοῦν τὰ πορίσματα δι’ ἑνὸς διατάγματος. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἀποφύγωμεν μεγάλας συζητήσεις.
§134Ν. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Θὰ φθάσωμεν εἰς ματαίωσιν τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ κύρωσις τῆς Σ. Π. 29 δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραλειφθῇ, προκειμένου νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον σοβαρᾶς συζητήσεως. Ἰσχύει, ποῦ ἰσχύει ἡ Συντακτικὴ Πρᾶξις.
§135Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον προσεθέσαμεν τὴν διάταξιν αὐτὴν καὶ εἰς τὸ οἰκεῖον νομοσχέδιον τοῦ Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν, ἦτο ὅτι ἠθέλαμεν νὰ τονίσωμεν τὴν φράσιν τοῦ νομοθετικοῦ περιεχομένου. Ἠθέλαμεν δηλ. διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς καὶ ἐκεῖ καὶ ἐδῶ, νὰ ἄρωμεν τὸν χαρακτῆρα τῆς Συντακτικῆς Πράξεως, δηλ. τὴν ἀμφιβολίαν ἂν πρόκειται περὶ πράξεως ἐχούσης συντακτικὸν ἢ νομοθετικὸν περιεχόμενον. Καὶ καθωρίσαμεν ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ ὅπως καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν ἔχει ἁπλῶς νομοθετικὸν περιεχόμενον. Δὲν νομίζω πράγματι ὅτι προσθέτομεν τίποτε περισσότερον ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προνοήσαμεν νὰ κάμωμεν ἤδη εἰς τὸ οἰκεῖον νομοσχέδιον τοῦ Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν. Ἡ Συντακτικὴ Πρᾶξις ἰσχύει. Δὲν βλέπω εἰς τὶ χειροτερεύει διὰ τῆς προσθήκης. Ἄν δεχθῶμεν τὴν διάταξιν τὴν νέαν τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζουν πολλοὶ συνάδελφοι, ἠμποροῦμεν νὰ τὸ κάμωμεν ἀπόψε. Ἄν εἴπωμεν ὅτι δὲν πρέπει νὰ τὸ δεχθῶμεν δὲν μᾶς ἐμποδίζει τίποτε, νὰ τὸ κάμωμεν ἀργότερον διὰ νόμου.
§136Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Νὰ ψηφίσωμεν τὰ ἄλλα ἄρθρα καὶ νὰ μείνῃ αὐτό.
§137Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). Θὰ ἐπεθύμουν χωρὶς αὐτὴν τὴν ὀξύτητα τῶν παλαιῶν κομμάτων νὰ συζητήσωμεν τὸ ζήτημα. Ὀφείλω νὰ ἐπαναλάβω καὶ πάλιν ὅτι τοῦτο δὲν ἀφορᾷ τοὺς κινηματίας ἀξιωματικοὺς τοῦ 1935.
§138Θ. ΚΟΝΙΤΣΑΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ συζητήσωμεν πρῶτον τὸ νομοσχέδιον περὶ προαγωγῶν.
§139Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Δημοσίας Τάξεως). Θὰ ἔλθῃ καὶ αὐτό.
§140ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν.
§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὶν λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν ἡ Κυβέρνησις, εἰδικώτερον ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, παρακαλεῖ ὅπως κατὰ τὴν αὐριανὴν συνεδρίασιν καὶ πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, συζητηθῇ ἡ κύρωσις τῆς συμφωνίας μεταξὺ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ τῆς Ἑλλάδος σχετικῶς μὲ τὸ σχέδιον Μάρσαλ.
§142ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.
§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, νομοθετικὴν ἐργασίαν κατὰ τὰ προαποφασισθέντα καὶ ἐν συνεχείᾳ κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (Ὥρα 9.30′ μ.μ.)