1948.06.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 78η

Δευτέρα 28 Ἰουνίου 1948

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6.40′)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Βογιατζῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Ταλιαδοῦρος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς κλπ.

§4Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Ἀθανάσιος Ἀντωνόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Πατρῶν, διαμαρτυρουμένου διὰ τὴν κατὰ 25% αὔξησιν τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος καὶ ζητοῦντος παράτασιν προθεσμίας τηρήσεως λογιστικῶν βιβλίων. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Ἀντωνόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Εἰσαγωγικοῦ Ἐμπορίου, Ἐμποροβιομηχανικοῦ Ἐμπορίου καὶ Βιομηχάνων Πατρῶν, ζητούντων τὴν κατάργησιν τῆς φορολογίας τῶν διαπυλίων τελῶν κλπ. Οἱ βουλευταὶ Εὐβοίας κ. κ. Κ. Βλαχοθανάσης καὶ Χ. Θηβαῖος, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Ἐπαγγελματικοῦ Συλλόγου Ἱστιαίας, ζητοῦντος τὴν ἐπανάληψιν τακτικῶν δρομολογίων ἀτμοπλοίων μὲ προσέγγισιν εἰς λιμένα Ὠρεῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης, κ. Κ. Μπέλλας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου ἐμπειροτεχνῶν ἐργολάβων οἰκοδομικῶν καὶ τεχνικῶν ἔργων Θεσσαλονίκης, ζητούντων τὴν κατοχύρωσιν διὰ νόμου τῆς ἐπαγγελματικῆς των θέσεως καὶ τὴν χορήγησιν δικαιωμάτων συμμετοχῆς εἰς δημοσίους διαγωνισμοὺς ὅσα ἔχουσιν οἱ πτυχιοῦχοι ἐργολάβοι πρώτης τάξεως. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Κ. Μπέλλας, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἰατρῶν τῶν Σ.Ε.Κ. Θεσσαλονίκης Χ. Σοφρᾶ, Ι. Καμπανῆ, Π. Χρίστου καὶ Ι. Τζόβα, ζητούντων τὴν ταχεῖαν ἐπίλυσιν τῶν ἐκκρεμούντων ζητημάτων των κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀργολιδοκορινθίας κ. Κ. Παπακωνσταντίνου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Π. Παπαδοπούλου πολιτικοῦ συνταξιούχου κατοίκου Ἀθηνῶν, ζητοῦντος ὅπως ὑπαχθῇ εἰς τὰς εὐεργετικὰς διατάξεις τοῦ νόμου 1975 τοῦ ἔτους 1939. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ι. Λαυρεντίδης καταθέτει ἀναφορὰν Ἐπιτροπῆς κατοίκων χωρίου Ἀχλαδοχωρίου Νομοῦ Σερρῶν ζητούντων στέγασιν καὶ περίθαλψιν ἐν Σιδηροκάστρῳ, ὅπου ἀναγκαστικῶς κατέφυγον συνεπείᾳ συμμοριακῆς δράσεως. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ι. Λαυρεντίδης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Συλλόγων Δικηγορικοῦ, Ἰατρικοῦ καὶ Φαρμακευτικοῦ Σερρῶν, ζητούντων τὴν ταχεῖαν ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ διδακτηρίου Γυμνασίου θηλέων. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Κ. Μπέλλας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προμηθευτικοῦ καὶ Παραγωγικοῦ Συνδέσμου Καταστηματαρχῶν ὑδραυλικῶν καὶ λευκοσιδηρουργῶν Θεσσαλονίκης, ζητοῦντος τὴν χορήγησιν γαλβανισμένης λαμαρίνας καὶ ψευδαργύρου ἐκ τῶν ἀποθεμάτων τῆς AMAG καὶ τοῦτο λόγῳ τῶν ἐξαιρετικῶν ἀναγκῶν τῶν Νοσοκομείων καὶ Φιλανθρωπικῶν Ἱδρυμάτων Θεσσαλονίκης εἰς τὰ εἴδη ταῦτα. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Μιχαλακόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰς τῶν Συν)σμῶν Ἁγιοβλαστικῶν καὶ τῶν Σταφιδοκτηματιῶν τῆς Κοινότητος Ἄνω Ἀχαΐας, ζητούντων ὅπως ἀφεθῇ ἐλευθέρα ἡ ἐμπορία τοῦ σταφιδοκάρπου. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας κ. Ν. Παπαγεωργίου, ζητεῖ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἀνασταλῇ ἡ διαταγὴ τοῦ κ. ὑπουργοῦ Στρατιωτικῶν πρὸς ἐπαναπατρισμὸν τῶν ἀνταρτοπλήκτων ἐκ Καρπενησίου εἰς τὰ χωρία Γεωργιαννάδες, Βουτύρου, Νοστίμου, Μικροῦ Χωριοῦ, κλπ. ὡς καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 820)1947 διαταγὴ τοῦ Μακαριωτάτου Ἀθηνῶν Δαμασκηνοῦ πρὸς τοὺς συμμοριοπλήκτους ἱερεῖς, ὅπως ἐπανέλθουν εἰς τὰ χωρία των κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Π. Σωτηρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Παντοπωλῶν Αἰγίου διαμαρτυρομένου δι’ ἐγκατάλειψιν πόλεως καὶ ὑπαίθρου εἰς τὴν διάθεσιν συμμοριῶν, οὐδεμιᾶς στρατιωτικῆς δυνάμεως ἐμφανισθείσης ἀπὸ ἑξαμήνου εἰς περιφέρειαν παρὰ τὰς καθημερινὰς ἐπιθέσεις ἐναντίον πόλεως καὶ ζητούντων λῆψιν μέτρων καὶ ἀπαλλαγὴν ἐπαγγελματικῶν διατυπώσεων τηρήσεως βιβλίων. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Π. Σωτηρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Παντοπωλῶν Πατρῶν, ζητοῦντος τὴν ἐξαίρεσιν τῶν παντοπωλῶν ἐπαρχιῶν τῆς ὑποχρεωτικῆς τηρήσεως λογιστικῶν βιβλίων. Ἡ Ὁμοσπονδία Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Μαγνησίας διαμαρτύρεται διὰ τὴν κατὰ 25% αὔξησιν τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Α. Δερδεμέζης, καταθέτει ὑπόμνημα τῶν ὑποψηφίων Ἀξιωματικῶν, οἵτινες καίτοι ὑπηρέτησαν εἰς τὰς Ἐθνικὰς Ὁμάδας ὡς ἔφεδροι Ἀξιωματικοὶ καὶ ἐν συνεχείᾳ εἰς τὸν Ἐθνικὸν Στρατὸν ὡς δόκιμοι τοιοῦτοι δὲν εἰδοποιήθησαν ἐγκαίρως ἵνα εἰσαχθῶσιν εἰς τὴν Σχολὴν Ἐφέδρων Ἀξιωματικῶν Κερκύρας ὡς ἄλλοι συνάδελφοί των δι’ ὃ καὶ αἰτοῦνται ὅπως ἐφαρμοσθῇ καὶ δι’ αὑτοὺς τὸ ἴδιον μέτρον καὶ εἰσαχθῶσιν εἰς τὴν Σχολήν, καθ’ ὅσον ἡ μὴ προσέλευσίς των δὲν προέρχεται ἐξ ὑπαιτιότητός των ἀλλὰ ἐξ ἀνωτέρας βίας. Ὁ βουλευτὴς Ἔβρου κ. Γ. Κουγιουμτζόγλου καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Νομάρχου Ἔβρου διαμαρτυρομένου δι’ ἄρνησιν Ἀνωνύμου Ἑταιρείας Τζίβρε νὰ προβῇ εἰς ἀγορὰν κουκουλίων μετὰ τὸν καθορισμὸν τῆς τιμῆς εἰς δέκα ἑπτὰ χιλιάδας κατὰ κιλὸν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Ε. Λουλακάκης καταθέτει τηλεγράφημα τῆς Ἑνώσεως Συνεταιρισμῶν Ἡρακλείου Κρήτης διαμαρτυρομένης διὰ τὴν ἀδικαιολόγητον ἐκκρεμότητα ὁριστικοῦ καθορισμοῦ τιμῆς ἐλαιοπυρήνος οὐχὶ κατωτέρας τῶν 289 δραχμῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Ε. Λουλακάκης καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου Ἀρκαλοχωρίου Ἡρακλείου Κρήτης, δι’ οὗ αἰτεῖται ἡ ἵδρυσις Οἰκονομικῆς Ἐφορίας καὶ Δημοσίου Ταμείου εἰς τὴν κωμόπολίν των. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Ε. Λουλακάκης καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Συνδέσμου Παντοπωλῶν Ἡρακλείου Κρήτης ζητοῦντος, ὅπως οἱ Παντοπῶλαι ἐξαιρεθῶσι τῆς τηρήσεως ἐμπορικῶν βιβλίων. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Γιαννόπουλος καταθέτει τηλεγράφημα σταφιδοκτηματιῶν Ἁγιοβλασίτικων διαμαρτυρομένων διὰ μονοπώλησιν σταφιδοκάρπου διὰ ἐξευτελιστικὴν τιμὴν ἀγορᾶς ὑπὸ τοῦ ΑΣΟ καὶ ζητούντων, ὅπως ἀφεθῇ ἐλευθέρα ἡ ἐμπορία καὶ διάθεσις τοῦ προϊόντος τούτου. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Γιαννόπουλος καταθέτει τηλεγράφημα σταφιδοκτηματιῶν Κοινότητος Ἄνω Ἀχαΐας διαμαρτυρομένων δι’ ἐξευτελιστικὴν τιμὴν ἀγορᾶς σταφιδοκάρπου ὑπὸ Α.Σ.Ο. καὶ ζητούντων, ὅπως καταργουμένου τοῦ μέτρου τῆς μονοπωλήσεως τοῦ σταφιδοκάρπου ἀφεθῇ ἐλεύθερον τὸ ἐμπόριον τοῦ προϊόντος τούτου. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Ι. Πάντος καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Ζαγορᾶς περὶ ἐνσκηψάσης βιαίας ἀνεμοθυέλλης, ἥτις ἐπέφερε μεγάλας καταστροφὰς εἰς τὴν παραγωγὴν φουντουκίων, ἀμπέλων κλπ. καὶ ζητεῖ τὴν ἐξακρίβωσιν ζημιῶν καὶ λῆψιν μέτρων πρὸς ἀνακούφισιν τῶν πληγέντων. Ὁ βουλευτὴς Λέσβου κ. Σ. Παπουτσάνης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικοῦ Συν)σμοῦ Λέσβου ζητούσης τὸν καθορισμὸν τιμῆς ἀσφαλείας ἐλαιολάδου κλπ. Οἱ κ. κ. Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως–Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν), Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν), Γ. ΜΕΛΑΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) καὶ Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ λήψεως ἐκτάκτων μέτρων διὰ τὴν στέγασιν τῆς Εἰδικῆς Βαλκανικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ο.Η.Ε.». Ὁ κ. Μ. ΜΑΥΡΟΓΟΡΔΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 1 παρ. 1 τοῦ Ν. Δ. 685)1948, «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Α. Ν. 588)1945, «περὶ ὑπαγωγῆς Ὑπηρεσιῶν Τουρισμοῦ κλπ.». Οἱ κ. κ. Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ), Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καὶ Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς λειτουργίας τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς». Ὁ κ. Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως νόμων ἁρμοδιότητος τοῦ Γενικοῦ Χημείου τοῦ Κράτους» καὶ 2) «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ νόμου 4328 τοῦ 1929, «περὶ συστάσεως Γενικοῦ Χημείου τοῦ Κράτους». Ὁ κ. Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 480)1947 Ν. Δ. «περὶ συστάσεως Διοικήσεως ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου». Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ λήψεως ἐκτάκτων μέτρων διὰ τὴν στέγασιν τῆς Εἰδικῆς Βαλκανικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ο.Η.Ε.». Ἡ ἐπὶ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ καὶ Διανομῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας τοῦ ἄρθρου 21 παρ. 3 τοῦ Ν. Δ. 666)1948, «περὶ συστάσεως Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ καὶ Διανομῶν». Ὁ κ. Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν) καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ «τοῦ ἄρθρου 97 τοῦ ἰσχύοντος Συντάγματος τοῦ 1911» ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τῆς ἐπὶ τῆς Ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας, κ. Π. Σωτηρόπουλος, καταθέτει τροπολογίας ἐπὶ «τῶν ἄρθρων τοῦ ἰσχύοντος Συντάγματος». Ὁ βουλευτὴς Ροδόπης κ. Θ. Διακουμόπουλος καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ «τοῦ ἄρθρου 136 τοῦ σχεδίου Συντάγματος τῆς ἐπὶ τῆς Ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς». Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Π. Χατζηπάνος καταθέτει τροπολογίας ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου Συντάγματος καὶ «ἐπὶ τῆς Ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς». Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Κ. Τσάτσος καταθέτει: 1) προσθήκην ἄρθρου 23α, 2) τροποποιήσεις ἐπὶ τῶν ἄρθρων 98 καὶ 99 καὶ 3) προσθήκην εἰς τὸ ἄρθρον 122 καὶ διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου 123, ἐπὶ τοῦ σχεδίου Συντάγματος καὶ ἐπὶ τῆς Ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Μητσόπουλος, Γ. Καλαντζόπουλος, Ε. Κομνηνός, Κ. Καλαμαρᾶς, Δ. Παπανικολάου καὶ Β. Μητσόπουλος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ταμείου Συντάξεων Μηχανικῶν καὶ Ἐργοληπτῶν Δημοσίων Ἔργων κειμένων διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Μπέλλας, Κ. Καλαμαρᾶς, Δ. Γιαννόπουλος, Χ. Ρῖζος, Χ. Παναγιούλας, Β. Κρῖκος, Λ. Βρεττᾶκος κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τακτοποιήσεως τῆς θέσεως τῶν Ἀξ) κῶν καὶ Ἀνθ)στῶν Χωρ)κῆς τῶν τελούντων ἐκτὸς ὑπηρεσίας καὶ ὀργανικῶν θέσεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Φ. Μακρῆς καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παιδικῶν ἐξοχῶν καὶ εἰδικῶν Ἑστιῶν σιτίσεως παίδων».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Δ. Παπαδημητρίου ζητεῖ δίμηνον ἀπουσίας ἄδειαν προκειμένου νὰ μεταβῇ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διὰ λόγους ὑγείας.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρέσχε τὴν ἔγκρισίν της διὰ τὴν χορήγησιν ἀδείας εἰς τὸν βουλευτὴν κ. Δ. Παπαδημητρίου. Κύριοι βουλευταί, σᾶς ὑπενθυμίζω ὅτι ἡ προθεσμία διὰ τὴν ὑποβολὴν τροπολογιῶν ἐπὶ τῆς Ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος λήγει τὴν προσεχῆ Τετάρτην 30ὴν Ἰουνίου. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν τὸν Προϋπολογισμὸν τῆς Βουλῆς χρήσεως 1948–49 μετὰ τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ὁ ὁποῖος οὐδεμίαν αὔξησιν παρουσιάζει ἐκτὸς τοῦ κονδυλίου τοῦ ἀναφερομένου εἰς τὰ δι’ ἀεροπλάνων ταξείδια τῶν βουλευτῶν.

§8Ε. ΓΟΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια καὶ διὰ τὰ μεγάφωνα τὰ ὁποῖα πρέπει ν’ ἀντικατασταθοῦν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Α. Βαμβέτσος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ πληροφορίας σχετικῶς μὲ τὸ προσωπικὸν τῆς ὑπηρεσίας Διοικήσεως ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου.

§10Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅταν συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον περὶ Διοικήσεως Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου, εἶχον προτείνει καὶ ἐδέχθη ἡ Βουλὴ, ὅπως οἱ τυχὸν προσλαμβανόμενοι ἀλλοδαποὶ ὑπάλληλοι εἰς τὴν διεύθυνσιν αὐτήν, θεωροῦνται ὡς Ἕλληνες δημόσιοι ὑπάλληλοι, ὑπέχοντες τὰς αὐτὰς ὑποχρεώσεις τῶν ἄλλων δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ δίδοντες τὸν νόμιμον ὅρκον τοῦ Ἕλληνος δημοσίου ὑπαλλήλου. Μετὰ πάροδον μηνὸς ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, νὰ καταθέσῃ τὰς ὑπογραφείσας συμβάσεις, καὶ τὰ πρακτικὰ ὁρκωμοσίας αὐτῶν, ὅπως καὶ ἄλλας τινὰς πληροφορίας περὶ τοῦ τρόπου, κατὰ τὸν ὁποῖον διεξάγεται ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου, διότι ὡρισμέναι πληροφορίαι παρουσιάζουν, κἄποιαν καταπληκτικὴν δρᾶσιν τῶν ἀλλοδαπῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐπὶ μῆνας καθυστερεῖ τὴν ἀπάντησιν, εἰς τὸ ἐρώτημα τοῦτο. Καὶ ἐρωτῶ ἤδη, τὸν νῦν ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ἐλπίζω, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅτι θὰ μοῦ δοθοῦν αἱ πληροφορίαι, διότι πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ἰδιαιτέρως τοὺς μισθούς, οἱ ὁποῖοι καταβάλλονται εἰς τὰ πρόσωπα αὐτά. Κατά τινας πληροφορίας, αἱ ὁποῖαι δὲν γνωρίζω ἐὰν εἶναι ἀκριβεῖς, εἷς ἐξ αὐτῶν, σημειωτέον δὲ ὅτι οὐδεὶς ἐκ τῶν ὑπαλλήλων τούτων, ἔχει εἰδικότητα εἰς τὰ ζητήματα τοῦ ἐμπορίου καὶ γνώσεις τῆς οἰκονομικῆς ἐπιστήμης ἐν γένει, λαμβάνει μισθὸν 22 ἑκατομ. δραχμῶν μηνιαίως, δηλαδὴ 250 ἑκατ. ἐτησίως. Ἐὰν ἡ πληροφορία αὐτὴ εἶναι ἀληθής, νομίζω ὅτι πρόκειται περὶ καταπληκτικοῦ ἀριθμοῦ, διότι, ὑποθέτω ὅτι, ὁλόκληρον τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον δὲν λαμβάνει τὸν μισθὸν αὐτὸν κατ’ ἔτος. Ὅταν δὲ ἐκδηλώνωμεν τοιαύτην ἀστοργίαν πρὸς τοὺς Ἕλληνας δημοσίους ὑπαλλήλους καὶ ἀποκρούομεν τὴν αὔξησιν καὶ ἑνὸς ἑκατονταδράχμου καὶ τοὺς ἔχομεν ἐξαθλιώσει διὰ τῶν μισθῶν πείνης, τοὺς ὁποίους καταβάλλομεν εἰς αὐτούς, νομίζω ὅτι θὰ πρέπει νὰ δοθῇ καὶ ἀπὸ ἐκείνης τῆς πλευρᾶς, ἡ ὁποία κάμνει τὰς συστάσεις περὶ οἰκονομιῶν καὶ περικοπῶν τῶν μισθῶν τῶν πτωχῶν Ἑλλήνων δημοσίων ὑπαλλήλων, νὰ δοθῇ, λέγω, καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ἐκείνης, τὸ παράδειγμα μιᾶς μισθοδοσίας, ἡ ὁποία νὰ μὴν εἶναι μακρὰν ἐκείνης, τῶν Ἑλλήνων συναδέλφων των. Διότι, φαντάζεσθε, τὴν ἐντύπωσιν, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ ὁ διευθυντὴς τοῦ Ὑπουργείου, ὁ ὁποῖος λαμβάνει ὀλίγας ἑκατοντάδας χιλιάδων μηνιαίως, ὅταν σκέπτεται ὅτι λαμβάνει ὁ συνάδελφός του 22 ἑκατ. μηνιαίως. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου παρακαλῶ, τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπως μᾶς παράσχῃ σχετικὰς πληροφορίας.

§11Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Κύριοι βουλευταί, ἀπαντῶν εἰς τὴν ἐρώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. βουλευτοῦ ἐκ Τρικάλων, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω πίνακα 10 ὑπαλλήλων, τοὺς ὁποίους ἔχει προσλάβει ἡ Ἐκτελεστικὴ Ἐπιτροπή, τοῦ Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου, καὶ τὰ πρακτικὰ τῆς ὁρκωμοσίας, μαζὺ μὲ τὰ κείμενα τῶν συμβάσεων. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Τρικάλων, συνώδευσε τὴν αἴτησιν καταθέσεως τῶν πρακτικῶν ὁρκωμοσίας, μὲ δύο ἐρωτήσεις. Ἡ πρώτη ἀφορᾷ τὸ ζήτημα ἐὰν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς λειτουργίας τοῦ Συμβουλίου Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου ποσάκις ἐματαιώθησαν ἀποφάσεις, λόγῳ ἀντιρρήσεων, τοῦ ξένου μέλους. Εἶναι ἕνα γεγονὸς, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ ἐξακριβώσῃ. Ὅπως γνωρίζει ὁ κ. ἐκ Τρικάλων βουλευτὴς, μόλις ἀπό τινος ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, καὶ μόλις δὶς μέχρι τοῦδε συνῆλθε τὸ Συμβούλιον τοῦ Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου, δὲν παρουσιάσθη δὲ τοιαύτη περίπτωσις. Δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν ἐκ τῶν πρακτικῶν νὰ συναγάγῃ τις συμπέρασμα, διότι ὡς πληροφοροῦμαι, ἡ ἐργασία εἰς τὸ Συμβούλιον αὐτό, γίνεται κατὰ τρόπον, ὥστε, ἤδη πρὸ τῆς λήψεως ἀποφάσεως, νὰ ἐπέλθῃ κάποιος συμβιβασμὸς ἀντιλήψεων, ἐὰν ὑπάρχουν ἀντιρρήσεις, ἵνα πεισθῇ τὸ ἕτερον τῶν μελῶν. Συνεπῶς, δὲν συμβαίνει νὰ ὑπάρχῃ ἀντίθεσις τοιαύτη. Πάντως, δὲν προκύπτει τοιοῦτόν τι ἐκ τῶν πρακτικῶν, διότι προκαταβολικῶς ἐπέρχεται σύμπτωσις βουλήσεων καὶ παρουσιάζεται μία ἀπόφασις, ἐπὶ τῆς ὁποίας ὅλοι εἶναι σύμφωνοι. Ἡ ἑτέρα ἐρώτησις ἀφορᾷ τὴν χρησιμοποίησιν ἢ μή, ὑπὸ τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐπιτροπῆς, Ἑλλήνων εἰδικῶν, ἐπὶ ὡρισμένων θεμάτων. Οὔτε αὐτὸ δὲν συμβαίνει ἀφ’ ὅτου ἔχω ἀναλάβει τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου αὐτοῦ, διότι δὲν ὑπῆρχον τοιαῦτα θέματα. Ἀλλά, νομίζω, ὅτι, καὶ κατὰ τὸ παρελθόν, δὲν ἐκλήθησαν εἰς τὰς συνεδριάσεις τοῦ Συμβουλίου ἀλλὰ ἐκτὸς τῶν ἀποτελούντων αὐτὸ μελῶν, ἀλλὰ προκαταβολικῶς, ὁσάκις παρίστατο ἀνάγκη, ἐπὶ θέματος τινός, νὰ εἶναι γνωστὴ ἡ ἄποψις ὀργανισμοῦ, ὁ ὁποῖος παίζει ἕνα ρόλον εἰς τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τῆς χώρας, ὁ ὑπουργὸς ἐλάμβανε τὴν μέριμναν νὰ προσκαλῇ τοὺς ἀντιπροσώπους αὐτοῦ διὰ νὰ εἴπῃ τὰς γνώμας του καὶ αὐτός. Πάντως, αὐτὴ εἶναι ἡ τακτική, τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἠκολούθησα. Καὶ ἐδέχθην ἐντὸς βραχέος χρονικοῦ διαστήματος ἀντιπροσωπείας ὅλων τῶν Ἐπιμελητηρίων Ἀθηνῶν, Πειραιῶς, Θεσσαλονίκης καὶ τῶν συλλόγων καὶ πάντων ἐν γένει τῶν ὀργανισμῶν, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται διὰ τὰ οἰκονομικὰ ζητήματα.

§12Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, ὅταν ἐψηφίσθη, ὁ νόμος αὐτὸς ἡ Βουλὴ ἐξεδήλωσε τὴν ἐπιθυμίαν, νὰ καλοῦνται εἰς τὰς συνεδριάσεις ὡρισμέναι ὀργανώσεις διότι, ἄλλο τὸ πρᾶγμα ὅταν βλέπετε ἓν μέλος τῆς ὀργανώσεως, καὶ ἄλλο ὅταν παρίστανται εἰς τὰς συνεδριάσεις τὰ μέλη τῶν ἁρμοδίων ὀργανώσεων, ἐμπορικῶν Ἐπιμελητηρίων, Βιομηχανικῶν Ἐπιμελητηρίων, ἐργατικῶν καὶ γεωργικῶν Ὁμοσπονδιῶν καὶ συνεταιρισμῶν, ὥστε νὰ διαφωτίζουν τὸ σύνολον τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ λυποῦμαι, διότι αὐτοῦ τοῦ δικαιώματος δὲν ἔκαμε χρῆσιν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, μέχρι τοῦδε. Θὰ σᾶς παρεκάλουν, ἐφ’ ὅσον παρίσταται ἀνάγκη, σεῖς τοὐλάχιστον, νὰ ἐλαμβάνατε πρόνοιαν, ὥστε νὰ ἐφαρμοσθῇ ὑπὸ τὸ πνεῦμα αὐτό, ἡ διάταξις, ἡ ὁποία ἐτέθη. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν σας καὶ ἐπὶ τῶν ἑξῆς. Δὲν ξεύρω ἐὰν ἦσθε παρὼν κατὰ τὴν ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν, ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πρεβέζης συνάδελφος ἀνέπτυξε τὴν ἐπερώτησίν του. Κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην, ἀνεκοινώθη τὸ περίεργον τοῦτο: Ὅτι, ἐνῷ ὑπῆρχε τηλεγράφημα τοῦ Ἀμερικανοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, σχετικῶς μὲ τὴν ἀνταλλαγὴν ἐλαίου πρὸς ὄρυζαν, τοῦ τηλεγραφήματος δὲ τούτου εἶχε γνῶσιν ὁ διευθυντὴς τοῦ Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου, αὐτοῦ τοῦ γεγονότος ἡ πληροφορία, δὲν ἐδόθη εἰς τὸ ἁρμόδιον Συμβούλιον τοῦ Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου ὑπὸ τοῦ ἐν λόγῳ διευθυντοῦ, ὅταν ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις ἐκείνη. Τοῦτο, ὅμως, ἀποτελεῖ παράβασιν καθήκοντος ἐκ μέρους τοῦ ὑπαλλήλου ἐκείνου ἔχοντος τὴν ἰδιότητα τοῦ Ἕλληνος δημοσίου ὑπαλλήλου καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ ἐπιστήσητε τὴν προσοχήν σας μήπως θὰ πρέπει νὰ ζητηθῇ λόγος δι’ αὐτό.

§13Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ κατετέθη ὑπὸ τοῦ κ. Ντούζον εἰς τὴν δίκην.

§14Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Φαίνεται ὅτι ὁ κ. Ντούζον εἶχε γνῶσιν τοῦ τηλεγραφήματος αὐτοῦ, ὅταν ἔλαβε μέρος εἰς τὴν συνεδρίασιν καὶ δὲν τὸ κατέστησε γνωστόν. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ ζητηθοῦν πληροφορίαι παρὰ τοῦ ὑφισταμένου σας αὐτοῦ, διὰ ποῖον λόγον ἀπέκρυψε τὸ γεγονὸς τοῦτο.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Ἑνώσεως Συντακτῶν ἡμερησίων ἐφημερίδων Πατρῶν, τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Οἰκονομίδης.

§16Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἡ Ἕνωσις τῶν Συντακτῶν τῶν Πατραϊκῶν ἐφημερίδων, παρακαλεῖ νὰ κατατεθῇ ὁ νόμος «περὶ Τύπου» καὶ νὰ ψηφισθῇ τὸ ταχύτερον ἀπὸ τὴν Βουλήν. Ὑποστηρίζει τὰς ἀπόψεις τὰς ὁποίας ὑπεβλήθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἀπὸ τοὺς Συντάκτας τῶν Ἀθηναϊκῶν ἐφημερίδων. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μᾶς δηλώσητε ἐὰν καὶ πότε πρόκειται νὰ κατατεθῇ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον.

§17Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγώ, κύριε ὑπουργέ, παρακαλῶ ὅπως καταθέσητε τὸ ταχύτερον τὸν σχετικὸν νόμον.

§18Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ ὁ ἐπαρχιακὸς τύπος.

§19Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. (Ὑπ. Τύπου). Ἔχω νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν ὅτι πράγματι ἔχει καταρτισθῆ σχέδιον νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου ρυθμίζονται ζωτικότατα συμφέροντα τῶν δημοσιογραφικῶν ὀργανώσεων. Πρὶν ἢ ὅμως κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ σχέδιον νόμου ἐθεωρήθη σκόπιμον νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὰς ἰδίας ὀργανώσεις διὰ νὰ ἐκφράσουν τὴν γνώμην των καὶ ἤδη ἀναμένομεν τὰ πορίσματα τῆς ἰδικῆς των μελέτης. Αὔριον ἀναχωροῦν μέλη τῆς Ἑνώσεως τῶν Συντακτῶν τῶν Ἀθηναϊκῶν ἐφημερίδων εἰς Πάτρας, Βόλον καὶ Θεσσαλονίκην, διὰ νὰ συνεννοηθοῦν καὶ ἐπιτοπίως μὲ τὰς ἐκεῖ ὀργανώσεις. Ἅμα τῇ ἐπιστροφῇ των θὰ ὑποβάλουν τὰς σκέψεις των καὶ εὐθὺς ἀμέσως θὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον ἐλπίζω νὰ ψηφισθῇ ἐντὸς τῶν προσεχῶν 10–15 ἡμερῶν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας διὰ τὰς ἀναφορὰς

καὶ ἐρωτήσεις, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνέχισις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὴν προμήθειαν τῆς ἐκ τῆς Πορτογαλίας ὀρύζης. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Χατζηγιάννης.

§21Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν τῶν συζητουμένων ἐπερωτήσεων θέμα ἦτο ἐπίκρισις προσώπου, μετὰ τὴν διεξοδικὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἐξ Ἄρτης συναδέλφου, κ. Γαρουφαλιᾶ, ἡ παραίτησις τοῦ λόγου θὰ ἦτο γενναιοφροσύνης πρᾶξις. Ἀλλὰ πέραν τῶν προσώπων τὰ ὁποῖα, περνοῦν ἀπὸ τὰ δημόσια λειτουργήματα, ὑπάρχει ἄκαμπτον τὸ θέμα τοῦ κύρους τοῦ ἀντιπροσωπευτικοῦ μας συστήματος ἂν δύναται αὐτὸ νὰ κυβερνᾷ ἐπάνω εἰς μίαν ἀδιάβλητον γραμμὴν καὶ ἂν ἐγγυᾶται ὅτι εἰς ἐνδεχομένην παρέκκλισιν ἔχει καὶ τὴν θέλησιν καὶ τὸ σθένος νὰ ἀποκαθιστᾷ τὴν ἠθικὴν τάξιν. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς ὁ λόγος ἀποβαίνει δημόσιον καθῆκον καὶ ὑπηρεσία πρὸς τὸν λαὸν καὶ τοὺς κοινοβουλευτικοὺς θεσμούς. Κύριοι, τοῦ τόπου αὐτοῦ εἶναι ἀξίωμα ἀποφασιστικόν, τὸ εἴπομεν καὶ ἄλλοτε, ὅτι ὅσοι φιλοδοξοῦν νὰ πράττουν τὰ κοινὰ ἠμποροῦν νὰ μὴ εἶναι μεγαλοφυεῖς, ἀλλὰ εἶναι ὑποχρεωμένοι εἰς τὰς δημοσίας πράξεις των νὰ εἶναι καὶ νὰ φαίνωνται ἀπὸ πάσης πλευρᾶς ἀδιάβλητοι. Εἰς τὸν τόπον αὐτόν, ὅπου τὸ γέρας τῶν ἀθλούντων εἰς τὰ δημόσια στάδια ὑπῆρξε καὶ εἶναι μόνον ὁ κότινος, προσέχει, θὰ ἔλεγα κυριαρχεῖ, πρὸ παντὸς ὁ αἰσθηματικὸς καὶ ἠθικὸς παράγων. Καὶ δι’ αὐτό, κύριοι, τὸ Ἑλληνικὸν θαῦμα, τὸ ὁποῖον ἐξεπήδησεν ἀπὸ τὴν γῆν αὐτήν, δὲν κατέκτησε μόνον τὴν γῆν ἀλλὰ ἀνεβίβασε τὸ πνεῦμα καὶ τὴν ψυχὴν πρὸς τὸν οὐρανόν. Καὶ τὸν κατέκτησε. Καὶ μόνον διὰ νὰ σᾶς δώσω τὸ πλαίσιον, τὸ ἠθικόν, μέσα εἰς τὸ ὁποῖον γεννᾶται καὶ ἀνατρέφεται ὁ πολιτικὸς κόσμος τῆς χώρας, καὶ χωρὶς κανένα ὑπαινιγμὸν διὰ τὴν ὑπόθεσιν τὴν ὁποίαν συζητοῦμεν, θὰ ὑπενθυμίσω καὶ πάλιν ὅτι ἡ πενία, τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν καθ’ ὅλας τὰς ἐποχάς, ὄχι μόνον συγκινεῖ τὰ πλήθη τὰ λαϊκὰ ἀλλὰ καὶ θεοποιεῖται ἀπ’ αὐτά. Καὶ λέγει ὁ βιογράφος τῆς Χαιρωνείας: «Ἡ πενία ὑπάρχουσα εἰς ἄνδρα σώφρονα, καὶ φιλόπονον καὶ δίκαιον καὶ μετὰ πασῶν τῶν ἀρετῶν τὰ δημόσια πράττοντα, εἶναι μεγαλοψυχίας καὶ μεγαλοφροσύνης σημεῖον. Διότι δὲν δύναταί τις νὰ πράττῃ μεγάλα φροντίζων περὶ μικρῶν». Πόσον δὲ εὐαίσθητος εἶναι ἡ Ἑλληνικὴ παράδοσις διὰ τὴν ἠθικὴν γραμμὴν ὄχι μόνον τῶν Κυβερνώντων ἀλλὰ καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀξιοποιοῦν τὴν τιμὴν τῆς φιλίας των, θὰ σᾶς εἴπω καὶ πάλιν ἕνα παράδειγμα ἐκ τῆς ἀρχαιότητος, ἐπειδὴ μοῦ ἀρέσκει κλασσικαὶ νὰ εἶναι αἱ πηγαί μου. Καὶ καταφεύγω πάλιν εἰς τὸν Πλούταρχον. Ὁ Σόλων θέλων νὰ νομοθετήσῃ τὴν κατάργησιν τῶν χρεῶν, συνεβουλεύθη τρεῖς φίλους του. Ἀναφέρω καὶ τὰ ὀνόματά των: Τὸν Κόνωνα, τὸν Κλεινίαν καὶ τὸν Ἱππόνικον. Τοὺς ἐξεμυστηρεύθη: «Δὲν πρόκειται νὰ συνταράξω τὴν ἰδιοκτησίαν τῆς γῆς, ἀλλὰ θὰ δώσω ἄφεσιν χρεῶν». Καὶ οἱ φίλοι του μαθόντες τὸ μυστικὸν ἐδανείσθησαν χρήματα καὶ ἠγόρασαν γαίας. Καὶ ὅταν ἦλθεν ὁ νόμος, κρατοῦντες τὴν γῆν καὶ μὴ δίδοντες τὰ χρέη κατέστησαν καὶ αὐτοὶ ὕποπτοι καὶ ἀκόμη ἔγιναν αἰτία νὰ διαβληθῇ καὶ ὁ Σόλων ὅτι ἀδικεῖ τοὺς ἄλλους καὶ ὅτι αὐτὸς δὲν ἀδικεῖται ἐκ τοῦ νόμου. Καὶ μόνον ὅταν ἀπεδείχθη ὅτι ὁ Σόλων ἦτο δανειστὴς πέντε ταλάντων δηλαδὴ 30.000 ἀρχαίων χρυσῶν δραχμῶν, τὰ ὁποῖα ἔχασε διὰ τοῦ νόμου του, ἀπηλλάγη τῆς κατηγορίας. Οἱ δὲ φίλοι του παρέμειναν ἀποκαλούμενοι χρεωκοπίδαι. Καὶ ὅταν, κύριοι, οἱ Κυβερνῆται κλείουν τὰς πύλας τῆς Βουλῆς διὰ νὰ ἀποφεύγουν τὸν ἔλεγχον, τὸν κοινοβουλευτικόν, ἐπαυξάνει ἡ ὑποχρέωσίς των νὰ εἶναι περισσότερον εὔθικτοι καὶ νὰ κρατοῦν τὰς δημοσίας των πράξεις ἀδιαβλήτους ὄχι μόνον, οὐσιαστικῶς, ἀλλὰ καὶ νομικῶς καὶ ἠθικῶς. Ἡ σύμβασις, τὴν ὁποίαν κατηγοροῦμεν, κύριοι βουλευταί, δὲν ὑπῆρξεν ἀδιάβλητος, πρῶτον νομικῶς. Ὁ τότε ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ κ. Ζαΐμης, βουλευτὴς ὁμόφρων πρὸς τὸν ἐλεγχόμενον τέως κ. ὑπουργόν, εἰς τὸ ἔγγραφόν του τῆς 3.4.1948 «ἐκπλήσσεται λίαν» διὰ τὴν σύμβασιν καὶ διαμαρτύρεται διότι (ἀναγινώσκει): «Ὅλως ἀναρμοδίως καὶ παρὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἀν. ν. 1030 τῆς 2.2.1946 (ἄρθρ. 1 παρ. 2) καὶ τοῦ ν.δ. 480 τῆς 30.10.1947 (ἄρθρ. 7, παρ. βʹ καὶ δʹ) ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας προῆλθεν εἰς ἀπ’ εὐθείας διαπραγματεύσεις καὶ ἐνεργείας ἐν γένει καθαρᾶς ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ διὰ τὴν προμήθειαν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰδῶν προοριζομένων διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ λαοῦ». Αὐτὰ λέγει εἰς τὸ ἐμπιστευτικὸν ἔγγραφόν του ὁ κ. Ζαΐμης. Τώρα, ἂς ἴδωμεν, τί λέγουν τὰ κείμενα: Ἔχομεν τὸν Α.Ν. 1030 τῆς 2.2.1946 περὶ ἐξαγορᾶς, συγκεντρώσεως καὶ διαθέσεως εἰδῶν ἐξυπηρετούντων τὰς βιοτικὰς ἀνάγκας τοῦ λαοῦ. Σᾶς παραθέτω τὴν σχετικὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρ. 1 ἐδαφ. 1. «Διὰ τὴν ἀπρόσκοπτον συγκέντρωσιν καὶ διάθεσιν οἰκονομικῶν ἀγαθῶν ἐξυπηρετούντων ἀμέσως ἢ ἐμμέσως τὰς βιοτικὰς ἀνάγκας τοῦ λαοῦ δύναται ὁ ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ μετὰ σύμφωνον γνώμην τοῦ Κυβερνητικοῦ Συμβουλίου...... β) Νὰ προβαίνῃ εἰς τὴν διὰ λ)σμὸν τοῦ δημοσίου ἐξαγορὰν καὶ εἰς τὴν συγκέντρωσιν ἐν γένει οἰκονομικῶν ἀγαθῶν. Ἔχομεν τὸν Α. Ν. 1030 τῆς 2.2.1946 περὶ ἐξαγορᾶς, «περὶ συστάσεως διοικήσεως ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου». Σᾶς παραθέτω καὶ τούτου τὰς σχετικὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 7 ἐδ. αʹ: «Ἄδειαι δι’ εἰσαγωγὰς ἢ ἐξαγωγὰς πάσης φύσεως ὑπόκεινται εἰς τὴν τελικὴν ἔγκρισιν τοῦ ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας... Τὸ ἓν ἀντίτυπον τοῦ πρωτοκόλλου τῆς ἀδείας ἀποστέλλεται εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν χορήγησιν τοῦ ἀναγκαιοῦντος διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς εἰσαγωγῆς συναλλάγματος. Ἐδάφ. βʹ. Διαπραγματεύσεις ἢ δημοπρασίαι διὰ προμηθείας ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἢ ἐξαγωγὰς διὰ λ)σμὸν τοῦ Κράτους.... δὲν δύναται νὰ ἀναλαμβάνωνται ἄνευ προηγουμένης ἐγγράφου ἐγκρίσεως τοῦ ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας...... Ἐδ. δʹ. Αἱ ὑπηρεσίαι αἱ ἐπιφορτισμέναι μὲ τὴν προμήθειαν διὰ λ)σμὸν τοῦ Δημοσίου θὰ ἐξακολουθοῦν ὑφιστάμεναι ὡς ἔχουν κατὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ παρόντος νόμου μὲ τὰς ἁρμοδιότητάς των, ἐφ’ ὅσον αὗται δὲν τροποποιοῦνται ἢ περιορίζονται διὰ τῶν διατάξεων αὐτοῦ». Νομικῶς, ὁ κ. Ζαΐμης, εἶχε δίκαιον εἰς τὰς ἀπόψεις του. Πολιτικόν του σφάλμα, ὑπῆρξεν, ὅτι δὲν ἐξεκαθάρισε τὴν θέσιν του ὡς μέλους τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀπέναντι αὐτῆς καὶ ἀπέναντι τῆς κοινῆς γνώμης.

§22Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Καὶ ἀπέναντι τῆς Βουλῆς.

§23Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Βεβαίως. Καὶ παρέμενεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον καὶ μετὰ τὴν «ἀπίστευτον δι’ αὐτὸν πληροφορίαν τῆς ἐγκρίσεως τῆς συμβάσεως». Κύριοι, ἡ σιγὴ ὑπῆρξεν σύμβολον καὶ κόσμημα τῆς οἰκογενείας Ζαΐμη. Ἀλλὰ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν, ἡ σιγή του, δὲν ἐξυπηρέτησεν οὔτε τὴν Χώραν, οὔτε τὸ ὄνομά του. Αὐτὸ εἶναι τὸ πολιτικὸν σφάλμά του. Ἀλλά, κύριοι, πέραν τοῦ κ. Ζαΐμη, ἀνακύπτει τεραστία ἡ εὐθύνη καὶ διὰ τὸν τέως ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὁ ὁποῖος εἰσηγήθη τὴν σύμβασιν καὶ διὰ τοὺς δύο συναδέλφους του ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ Συντονισμοῦ, οἱ ὁποῖοι ἐνέκριναν τὴν σύμβασιν αὐτήν. Καὶ ἐρωτᾶται. Δὲν ὑπάρχει εἰς τὸν τόπον αὐτόν; Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ἐνώπιον τοῦ ὁποίου νὰ ἀχθῇ ἡ ὑπόθεσις, διὰ νὰ λυθῇ, ποῖος τῶν ὑπουργῶν ἐδικαιοῦτο νὰ διαπραγματευθῇ ὡς τυπικῶς ἁρμόδιος καὶ ἀκόμη ἐπὶ τῆς οὐσίας, ἐὰν ἔπρεπε νὰ γίνουν διαπραγματεύσεις: Ἀλλὰ ἐρρίφθη διὰ δηλώσεων καὶ ἀντεγκλήσεων ὑπουργῶν εἰς τὸν τύπον ἡ ὑπόθεσις εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, ὡσὰν ἡ κοινὴ γνώμη, νὰ εἶναι ἕνα Συμβούλιον Ἐπικρατείας, διὰ νὰ κάμῃ αὐτή, τὰς ἁρμοδιότητας καὶ νὰ κρίνῃ τὶς τῶν ὑπουργῶν, εἶναι ὁ ἁρμόδιος. Καὶ δὲν εἶχαν τέσσαρες ὑπεύθυνοι ὑπουργοὶ, τὸ πολιτικὸν αἰσθητήριον, νὰ διαισθανθοῦν, ὅτι εἰς συμβάσεις, εἰς τὰς ὁποίας παίζονται τρία ἑκατομ. δολλάρια, ὅταν ἀντεγκλήσεις ὑπουργῶν, φθάνουν εἰς τὸν δρόμον, ἡ κοινὴ γνώμη δὲν λύει, ὡς Δικαστήριον συγκρούσεων, δικονομικὰς διενέξεις, ἀλλὰ τροφοδοτουμένη καὶ ἀπὸ παντοίας διαδόσεις, διερωτᾶται: «Τί ἆραγε νὰ συμβαίνῃ, εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν; Ἔτσι, κύριοι, κατερρακώσατε καὶ τὸ γόητρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸ κῦρος τοῦ πολιτικοῦ κόσμου. Ἰδοὺ ἡ πολιτική σας εὐθύνη. Ἀλλὰ χθές, ἠκούσαμεν τὸν κ. συνάδελφον, ἐκ Κοζάνης, νὰ λέγῃ «δὲν μὲ ἐνδιέφερεν, ἐὰν ἤμουν ἁρμόδιος, ἀρκεῖ ποὺ ἔφερα τὸ ρῦζι». Τοῦ δίδω τὴν ἀπάντησιν, ὅτι δυστυχῶς καὶ δι’ αὐτὸν καὶ διὰ τὴν Χώραν, τὸ πολιτικόν του ἀνάστημα καὶ τὸ πολιτικόν του κῦρος, δὲν εἶναι ἀκόμη τόσον μεγάλο, ὥστε νὰ ἠλεκτρίζῃ τὰ πλήθη καὶ ὅταν αὐτὸς παρανομῇ. Ἀλλά, κύριοι, ἡ σύμβασις αὐτή, δὲν ὑπῆρξεν μόνον νομικῶς ἀδιάβλητος· δυστυχῶς, δὲν ὑπῆρξεν καὶ ἠθικῶς ἀδιάβλητος. Ὑπεγράφη τὴν 8 Ἀπριλίου 1948 καὶ ἤδη, τὴν 3 Ἀπριλίου τοῦ 1948, ὁ ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, διὰ τοῦ μνημονευθέντος ἐμπιστευτικοῦ του ἐγγράφου, τὴν πλήσσει θανασίμως, ὅταν τὸν «ἐκπλήσσει λίαν» καὶ θεωρεῖ ἀπίστευτον δι’ αὐτὸν τὴν πληροφορίαν» καὶ ὅταν προσθέτῃ «Ἐνῷ ὑπῆρχε πᾶσα εὐχέρεια, ὅπως ἐγὼ καὶ αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι τοῦ ὑπουργείου μου τηρηθοῦν ἐνήμεροι προτάσεως ἰδιώτου, διὰ προμήθειαν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰδῶν τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ ὑπουργείου μου, τοῦτο δὲν ἐγένετο, ἀλλ’ ἡ ὅλη ὑπόθεσις, ἐχειρίσθη ἀναρμοδίως παρὰ τοῦ ρηθέντος ὑπουργείου (Ἐθν. Οἰκονομίας), τηρηθείσης ἀνεξηγήτου δι’ ἐμὲ μυστικότητος, μέχρι περατώσεως σχεδὸν ταύτης». Ἔχει συνηθίσει ἡ Βουλή, καὶ ἔχουν συνηθίσει οἱ διευθύνοντες ὑπουργεῖα, νὰ ἀσχολοῦνται μὲ ἐμπιστευτικὰ ἔγγραφα τοιούτου περιεχομένου, εἰς τὰ ὁποῖα ὁ ἁρμόδιος ὑπουργός, νὰ διαμαρτύρεται καὶ νὰ παραπονῆται, ὅτι οὔτε αὐτός, οὔτε αἱ ὑπηρεσίαι του ἐτηρήθησαν ἐνήμεροι, κατὰ τρόπον ἀνεξήγητον, μέχρι περατώσεως τῆς ὑποθέσεως; Κύριοι, τὸ πραγματικὸν μέρος τὸ ἀνέπτυξεν, ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς· δὲν θὰ τὸ ἐπαναλάβω. Ὁ κ. Ζαΐμης, εἶναι παρὼν καὶ θὰ ὁμιλήσῃ. Ἀλλά, εἰς ἐμέ, ὡς τρίτον κριτήν, ὑπάρχουν ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα, καὶ παρὰ τὴν σιγὴν, τοῦ κ. Ζαΐμη, ἐξηγοῦν καὶ τοὺς δισταγμούς του καὶ τὰς ἀντιρρήσεις του, ὅπως ὑπογράψῃ τὴν σύμβασιν. Σᾶς ὑπενθυμίζω, ὅτι ὁ τὴν 19 Μαρτίου 1948, τότε ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐτηλεγράφει εἰς τὴν Οὐάσιγκτων, Πρεσβείαν μας: «Γνωρίζομεν, ἀποδεχόμεθα προσφορὰν Πανταζοπούλου, διὰ 4.800 τόνν. ὀρύζης, εἰς τιμὴν 225 δολλ. τσίφ.... Ὡς πρὸς ἀραβόσιτον, γνωρίζομεν, κατ’ ἀρχήν, ἐνδιαφερόμεθα, ὑπὸ ὅρον, ὅτι ἥμισυ ποσότητος φορτωθῇ μέχρι 1 Μαΐου καὶ ἕτερον ἥμισυ μέχρι 15 Μαΐου Πάντως, τελικήν μας ἀπάντησιν, ἐπὶ ἀραβοσίτου, γνωρίσωμεν τηλ)κῶς». Ἁπλῶς, σημειώνω, ἐν παρενθέσει, ὅτι διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 64651 τῆς 22 Ἀπριλίου 1948, «ἐξαιρετικῶς ἐπείγοντος ἐγγράφου του» ὁ αὐτὸς τότε ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀπεδέχθη τὴν αἰτουμένην μετατροπὴν ἡμερομηνιῶν φορτώσεως τοῦ ἀραβοσίτου, διὰ μὲν τὴν πρώτην φόρτωσιν μέχρι τῆς 30 Μαΐου 1948, διὰ δὲ τὴν δευτέραν, μέχρι 15 Ἰουνίου 1948.

§24Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἕνα μῆνα.

§25Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς, ἀπηυθύνετο, δι’ «ἐξαιρετικῶς ἐπείγοντος» ἐγγράφου, διὰ νὰ ἐπιβραδύνῃ τὴν φόρτωσιν ἐπὶ ἕνα μῆνα.

§26Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Δὲν θέλω νὰ σᾶς διακόψω, ἀλλὰ εἶναι κανὼν ἀναπόφευκτος καὶ τηρούμενος γενικῶς, νὰ χορηγῆται παράτασις τῆς προθεσμίας, ὅταν καθυστερῇ τὸ ἄνοιγμα τῆς πιστώσεως. Ἄνοιγμα τῆς πιστώσεως, ἔγινε καὶ ἐκοινοποιήθη εἰς τὰς 19 Ἀπριλίου ἀντὶ Μαρτίου. Ἄλλωστε, τὸ ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ, ἔχει δώσει ἐπανειλημμένως παρατάσεις πολλῶν μηνῶν. Ἀλλ’ ὅταν θὰ διαβάσητε ὁλόκληρον τὸ ἔγγραφόν μου, θὰ ἴδητε, ὅτι ἐτέθησαν εἰς αὐτὴν ὅροι ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου, οἷοι δὲν εἶχον τεθῇ εἰς οὐδεμίαν ἄλλην ἕως τότε παράτασιν.

§27Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπίσης, ὑπενθυμίζω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ αὐτὸς τότε ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 46003 τῆς 23.3.48 ἄκρως ἐπείγοντος τηλ)τος πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Πρεσβείαν τῆς Οὐάσιγκτων, ἐτηλεγράφει: «Ἀποδεχόμεθα προσφορὰς Πανταζοπούλου ὀρύζης, τιμὴν δολλάρια 225 τσίφ... καὶ καλαμποκίου τιμὴν δολλάρια 112 τσίφ, συμπεριλαμβανομένης συρβεγιάνς, φόρτωσιν πρώτην καὶ δεκάτην πέμπτην Μαΐου. Ἀγορὰ δύο προϊόντων, ἀλληλένδετος. Ἀναμένομεν στοιχεῖα ἀνοίξωμεν ἀμέσως πίστωσιν. Ἀνωτέρω, ἀνακοινώσατε αὐτόθι Πρεσβείαν Πορτογαλίας». Καὶ μόνον, ἀφοῦ εἶχε δοθῆ ἡ ἀποδοχὴ καὶ εἶχε δοθῆ ἡ ἐντολὴ νὰ ἀνακοινωθῇ ἡ ἀποδοχή, εἰς τὸν Πρεσβευτὴν τῆς Πορτογαλίας, μόνον τότε, ἤτοι τὴν 23 Μαρτίου 1948, δι’ αἰτήσεώς του, τῆς αὐτῆς χρονολογίας, ὁ Ν. Ρουμπίνης, (ὁδὸς Ροῦσβελτ 37) κατηυθύνετο πρὸς τὸ ὑπουργεῖον Ἐδιασμοῦ, ὑπηρεσίαν ἀγορῶν ἐξωτερικοῦ καὶ ἔλεγεν: «Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐπισυνάψω τὰ ἀπὸ 15 τρέχ. δύο τηλ)τα ἐξ Οὐάσιγκτων τοῦ ἐν Ν. Ὑόρκῃ Οἴκου Κ. Πανταζοπούλου, προσφέροντος 16.500 τόννους ἀραβοσίτου μετὰ δικαιώματός του, ὅπως αὐξήσῃ τὴν ποσότητα εἰς 19.000 τόννους καὶ 4.500 τόν. ὀρύζης.... Λόγῳ τῆς συμπιέσεως τῶν τιμῶν εἰς τὸ ἐλάχιστον, δὲν ἀπομένει περιθώριον εἰς τὸν προσφέροντα Οἶκον ὅπως μοὶ καταβάλῃ προμήθειαν καὶ παρακαλῶ ὅπως εὐαρεστούμενοι ἐγκρίνητε τὴν καταβολὴν προμηθείας μου τοὐλάχιστον ἐξ ἡμίσεος ἐπὶ τοῖς ἑκατόν». Τὴν ἐπιοῦσαν, 24.3.1948, τὸ ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀπηυθύνετο διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 46241 «κατεπείγοντος» ἐγγράφου του πρὸς τὸ ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ, ἐν τέλει τοῦ ὁποίου, ἔγραφε: «Δὲν παραλείπομεν, νὰ τονίσωμεν, ὅτι τὸ ἡμέτερον ὑπουργεῖον παρηκολούθησε τὴν ὑπόθεσιν τῆς κατὰ τὰ ἄνω προμηθείας πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς ἀδείας εἰσαγωγῆς τῆς ὀρύζης, ἐκτὸς ἀλλοκασιόν, ἥτις καὶ πράγματι ἐπετεύχθη, ἱκανοποιουμένης οὕτω μιᾶς ἐκ τῶν σοβαρωτέρων ἐπισιτιστικῶν ἀναγκῶν». Δηλαδή, ὁ μὲν Ρουμπίνης, ἀπέκρυπτεν ἐντελῶς τὰς γενομένας διαπραγματεύσεις ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ Πανταζοπούλου, εἰς τὴν Οὐάσιγκτων, ὁ δὲ ὑπουργὸς ἀπηυθύνετο εἰς τὸν συνάδελφόν του, τοῦ Ἐφοδιασμοῦ καὶ τοῦ ἔλεγε: «Ξέρεις; Τὴν μόνην ἀνάμιξιν πού ἔκαμα ἐγὼ, ἦτο νὰ διευκολύνω νὰ δοθῇ ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ ρυζιοῦ ἐκτὸς ἀλλοκασιόν».

§28Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Μίαν διασάφησιν, κ. συνάδελφε. Πρῶτον, ὁ Διευθυντὴς τῆς Ὑπηρεσίας Ἀγορῶν Ἐξωτερικοῦ τοῦ ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ ἦτο ἐν γνώσει τῶν διαπραγματεύσεων. Δεύτερον, τὰ τηλεγραφήματα, τὰ ἀνταλλαγέντα, μεταξὺ τοῦ ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Πρεσβείας τῆς Οὐάσιγκτων, ἦσαν εἰς χεῖρας τοῦ ὑπουργοῦ Ἐφοδιασμοῦ. Ἀπόδειξις, ὅτι ὁ ὑπουργὸς Ἐφοδιασμοῦ, τὰ κατέθεσε μὲ τὸν φάκελλόν του πολὺ προτοῦ κατατεθῇ ὁ φάκελλος τοῦ ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Τὰ γεγονότα αὐτὰ, δὲν ἦσαν ἄγνωστα.

§29Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Αὐθημερὸν — τὸ λέγω πρὸς τιμήν του — ὁ τότε ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, κ. Ζαΐμης, ἐτηλεγράφει πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Πρεσβείαν τῆς Οὐάσιγκτων, παρακαλῶν, νὰ τοῦ τηλεγραφήσῃ ἀπ’ εὐθείας, «ἂν εἶναι πράγματι ἐνήμερος τῆς ὑποθέσεως καὶ διὰ σοβαρότητα προσφέροντος Πανταζοπούλου καὶ τῆς προσφορᾶς του». Καὶ ἤρχετο τὴν 25.3.48, ἡ ἀπάντησις τῆς Πρεσβείας μας εἰς τὸ ὑπουργεῖόν του, ἡ ὁποία ἔλεγεν: «Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐνήμερον ὑποθέσεως ὀρύζης — ἀραβοσίτου Πανταζοπούλου. Σχετικὰ ἡμέτερα πρὸς αὐτὸ τηλεγραφήματα, 2745, 2828 καὶ 3009». Καὶ ἐπακολουθοῦν τὰ τηλ)τα ἀπὸ 1 καὶ 5 Ἀπριλίου, τοῦ κ. Ζαΐμη, πρὸς τὸν πρεσβευτὴν Λισσαβῶνος, Ἀργυρόπουλον.

§30Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἔχετε τὴν καλωσύνην, νὰ ἀναγνώσητε καὶ τὸ τηλ)μα τοῦ κ. Ζαΐμη, τῆς 23 Μαρτίου, πρὸς τὸν ἐν Οὐασιγκτῶνι πρεσβευτήν μας, διὰ νὰ διαφωτισθῇ ἡ Βουλή;

§31Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀμέσως, ὅταν θὰ τὸ εὕρω. Τηλεγραφεῖ, λοιπόν, ὁ κ. Ζαΐμης, πρὸς τὴν Πρεσβείαν μας, εἰς Λισσαβῶνα: 1 Ἀπριλίου 1948. 3545)47 Παρακαλῶ, ὅπως ἐξακριβώσετε καὶ μὲ καταστήσητε τηλεγραφικῶς ἐνήμερον εἰς ποίους κατὰ χρονολογικὴν σειρὰν Οἴκους ἡ προσφορὰ καὶ διὰ ποῖον διάστημα ἀνετέθη παρὰ ὑπουργείου Ἀποικιῶν Πορτογαλικῆς Κυβερνήσεως πώλησις 4500 τόννων ὀρύζης καὶ 16500 τόννων ἀραβοσίτου, οἵτινες τελικῶς, ἠγοράσθησαν τῇ μεσολαβήσει Φραγκίστα–Πανταζοπούλου.

Ὁ Ὑπουργὸς Ἐφοδιασμοῦ

Φ. ΖΑΪΜΗΣ

Ἄλλο τηλεγράφημά του πρὸς τὸν αὐτὸν πρεσβευτὴν κ. Ἀργυρόπουλον τῆς 5 Ἀπριλίου: 3542)48. Παρακαλοῦμεν, ἐπισπεύσατε τηλεγραφικὴν ἀπάντησιν ἀπ’ εὐθείας προσωπικῶς ἐπὶ ἐρωτημάτων μου διαβιβασθέντων πρῶτον μέσῳ ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν τηλεγράφημά του εἰκοστῆς ἐννάτης Ἀπριλίου καὶ ἡμέτερον τοιοῦτον ἀπ’ εὐθείας ὑμᾶς πρώτης Μαΐου στόπ. Ἐπίσης διαπιστώσατε καὶ τηλεγραφήσατε, τί σημαίνει ὅρος τηλεγραφηθεὶς παρὰ Πρεσβείας Οὐασιγκτῶνος, ὅτι προμήθεια ὀρύζης, ἀραβοσίτου, κατεκυρώθη Φραγκίσταν παρὰ Πορτογαλικῆς Κυβερνήσεως, ἤτοι τί προηγήθη ἀνάθεσιν προμηθείας καὶ ἐὰν ἐγένετο πλειοδοτικῶς διακανονισμὸς ἢ εἶχεν ἀνατεθῇ εἰς πλείονας ἡ πώλησις προτιμουμένου τοῦ ἐπιτυγχάνοντος καλλιτέραν τιμήν.

Ὁ Ὑπουργὸς Ἐφοδιασμοῦ

ΦΩΚΙΩΝ ΖΑΪΜΗΣ

Ἀπάντησις, Ἀργυροπούλου, πρὸς Ζαΐμην τῆς 11ης Μαΐου: Ἀριθ. 396. Ἐν Λισσαβῶνι τῇ 11 Μαΐου 1948 Ζαΐμην, ὑπουργὸς Ἐφοδιασμοῦ Ἀθήνας Ὑμετέρα 3445)47 καὶ 3542)48 στόπ. Ὑπουργεῖον Ἀποικιῶν, μόλις σήμερον, δι’ ἐγγράφου διακοινώσεως, ἐγνώρισεν, ὅτι οὐδέποτε, εἰς οὐδένα ἔδωκεν ὀψιὸν πρὸς πραγματοποίησιν τῆς ἀγοραπωλησίας 4500 τόννων ὀρύζης καὶ 16.500 τόννων ἀραβοσίτου, ἐπιβεβαιοῦσαν τὴν τελικὴν πώλησιν ἀνωτέρω ἐμπορευμάτων 11 Μαρτίου 1948 εἰς Ἀχιλλέα Φραγκίσταν στόπ. Πρὸ τῆς τελικῆς πωλήσεως, ὑπουργεῖον, εἶχεν ἁπλῶς δηλώσει, ὅτι θὰ προέβαινεν ἀγοραπωλησίαν, μετ’ ἐνδιαφερομένου, ὅστις τὸ πρῶτον θὰ ἤνοιγε τὴν ἀπαιτουμένην πίστωσιν με ὅρους δυναμένους γίνωσιν ἀποδεκτοί. Ἀργυρόπουλος Καὶ τὴν 25.5.48, τὸ ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν, γράφει πρὸς τὸ ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ, Γραφεῖον κ. ὑπουργοῦ: Συνεχίζοντες τὸ ἄνω ἡμέτερον ἔγγραφον, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσωμεν ὑμῖν κατωτέρω τηλεγραφήματα τῆς Πρεσβείας Λισσαβῶνος, περιελθὸν ἡμῖν τὴν 22αν τρέχοντος: Εἰς παρ’ αὐτῷ ἐπίσκεψίν μου, ὑπουργὸς Ἀποικιῶν, ἐπιθυμῶν φανῇ εὐάρεστος Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, μοὶ ἐπέδειξε σχετικὸν φάκελλον, ἀνακοινώσας μοι τιμὰς πωλήσεως ἀνερχομένας, κατὰ τόννον, διὰ μὲν ἀραβόσιτον, ἐσκοῦδα 1000 FOB λιμένα Ἀγκόλας, διὰ δὲ ὄρυζαν, ἐσκοῦδα 7300, ἀποθήκην λιμένος Λισσαβῶνος. Ὡς προσέθεσεν, ὁ ὑπουργὸς, τιμαὶ αὗται, θὰ ἐπιβαρυνθοῦν μέχρι τῆς φορτώσεως, μὲ τεράστια ἔξοδα εἰς ἃ θὰ προστεθῇ καὶ ζημία προερχομένη ἐξ ἀναληφθείσης ὑπὸ κ. Φραγκίστα, ὑποχρεώσεως παραλαβῆς ὁλοκλήρου μερίδος ὀρύζης, ἧς μέρος, λόγῳ ἀβαρίας, θὰ ἀχρηστευθῇ ἐν Λισσαβῶνι. Δι’ ἐπιστολῆς, πρὸς τὴν Πρεσβείαν ἀπὸ 21ης τρέχοντος, ὑπουργεῖον Ἀποικιῶν, ἐπεβεβαίωσεν ἐγγράφως ἀνωτέρω τιμάς». Κύριοι, ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, δηλώνει, ὅτι ἡ μόνη ἀνάμιξις ποὺ ἔκαμε, ἦτο διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἐκτὸς ἀλλοκασιὸν εἰσαγωγὴν τῆς ὀρύζης καὶ ὁ πρεσβευτής μας, τῆς Οὐάσιγκτων, ἀπαντᾷ: «Εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν, ἐνήμερος ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας»! Καὶ τί γίνεται τότε; — Μανδαλώνει τὸ ὑπουργεῖον του, ὁ κ. Ζαΐμης, ἀκάμπτως ἀρνεῖται νὰ ὑπογράψῃ τὴν σύμβασιν καὶ σιωπᾷ. Εἶναι, λοιπόν, δυνατόν, κύριοι, ὅταν ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς, κλειδώνει καὶ μανδαλώνει τὸ ὑπουργεῖον του καὶ ἀρνεῖται νὰ ὑπογράψῃ τὴν σύμβασιν νὰ θεωρηθῇ αὕτη, ὡς ἠθικῶς ἀδιάβλητος εἰς τὴν κοινὴν γνώμην; Ἀλλὰ ἀκούω τὸν ἐπερωτώμενον συνάδελφον, νὰ λέγῃ: «Τὶ θέλετε τοὺς τύπους; Ἐγὼ σᾶς ἔφερα φθηνὸ ρύζι. Ὑπεράνω τῶν τύπων, ὑπάρχει ἡ οὐσία. Ὁ κόσμος, ὁ ἑλληνικός, θέλει νὰ φάῃ ρύζι, ἀδιαφορῶ διὰ τοὺς τύπους». Καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος, νὰ τοῦ ἀπαντήσω, ὅτι καὶ ἀπὸ οὐσιαστικῆς πλευρᾶς, ἡ ὑπόθεσις δὲν εἶναι ἀδιάβλητος. Ἀλλά, κύριε συνάδελφε, δὲν σᾶς κατηγορῶ, οὔτε σᾶς, οὔτε τὴν Κυβέρνησιν, διότι κατ’ ἀρχήν, θὰ ἐφέρατε ρύζι εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἀντιθέτως, σᾶς κατηγορῶ, ὅτι δὲν ἐκινήσατε γῆν καὶ οὐρανόν, νὰ ἀπευθυνθῆτε πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν καὶ νὰ εὕρητε ρύζι καὶ μάλιστα μὲ ἀνταλλαγὰς ἑλληνικῶν προϊόντων: καπνοῦ, εἰ δυνατόν, ἐλαίου, ἀπολύτως δυνατήν. Καὶ ὅσον καὶ ἂν τὸ ἀγνοῆτε, ἐβεβαιώθη ὅμως ἀπὸ τὸν Ἀμερικανὸν ἀντιπρόσωπον, εἰς τὴν δίκην, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Ἀμερικῆς, κ. Μάρσαλ, ἐξανέστη, ὅταν ἔμαθεν, ὅτι τὸ συμβούλιον κατανομῆς προϊόντων τῆς Οὐάσιγκτων, ἀνέλαβε ἐπὶ 4 ἕως 6 ἑβδομάδας νὰ ἀποφανθῇ, ἐπὶ τοῦ αἰτήματος τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως περὶ ἀνταλλαγῆς ἑλληνικοῦ ἐλαίου μὲ ὄρυζαν τῆς Βραζιλίας.

§32Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Δηλῶ, κατηγορηματικῶς, ὅτι τοιαύτη κατάθεσις, δὲν ἔγινε καὶ ὅτι τοιοῦτον τηλεγράφημα Μάρσαλ, δὲν ὑπάρχει. Ἐὰν ὑπάρχῃ, παρακαλῶ νὰ τὸ προσκομίσητε. Αὐτὸ τὸ ἔγραψεν ἡ «Ἑστία».

§33Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Κατ’ ἀνακοίνωσιν, τοῦ κ. Γκρίνσγουωλτ, τελευταίως, ὁ κ. Ντόουζον, εἶναι ὑπάλληλος τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ δι’ αὐτὸ, ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολή, δὲν ἔχει οὐδεμίαν διοικητικὴν ἐπέμβασιν ἐπ’ αὐτοῦ. Συνεπῶς, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, παρακαλεῖται νὰ προσκομίσῃ ἐπιστολὴν, τοῦ κ. Ντόουζον, ἀρνουμένου, ὅτι ἔκαμε τὴν κατάθεσιν, εἰς τὸ δικαστήριον, ἡ ὁποία κατάθεσις ἀνεγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας.

§34Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Συμφωνῶ ἀπολύτως.

§35Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι, ὁ ἔλεγχος, δὲν εἶναι, διότι ἔφερε τὸ ὑπουργεῖον ρύζι εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ὁ ἔλεγχος θὰ ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ, διότι δὲν ἔφερεν ἐνωρίτερα ρύζι εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ὁ ἔλεγχος εἶναι, ἐὰν τὸ ρύζι αὐτὸ ποὺ θὰ ἤρχετο, εἰς τὴν Ἑλλάδα, μὲ 225 δολλάρια, κατὰ τόννον καὶ 112 δολλάρια κατὰ τόννον, ὁ ἀραβόσιτος, ἐὰν ἠμποροῦσε καὶ ὤφειλε νὰ ἔλθῃ κάτω τῶν τιμῶν αὐτῶν.

§36Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Γνωρίζετε, ποῖαι ἦσαν αἱ διεθνεῖς τιμαί, καὶ γνωρίζετε ἐὰν 3 ἡμέρας προτοῦ γίνῃ ἡ ἀποδοχὴ τῶν τιμῶν αὐτῶν, ἀπὸ ἐμέ, καὶ δὴ τῇ συγκαταθέσει τοῦ ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τοῦ ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ; Ποῖαι ἦσαν αἱ διεθνεῖς τιμαὶ καὶ εἰς ποίας τιμὰς ἐξησφάλιζα τὰ προϊόντα αὐτά; Ἐπίσης, παρακαλῶ, νὰ καθορίσητε, ἐὰν ἐμελετήσατε τὴν ὑπόθεσιν, ποῖαι ἦσαν αἱ διεθνεῖς τιμαὶ τοῦ ἀραβοσίτου. Ἐκεῖ εἶναι τὸ θέμα, νὰ εἰσέλθητε εἰς τὴν οὐσίαν.

§37Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Αὐτὸ ὑπῆρξεν τὸ θανάσιμον σφᾶλμα σας, ὅτι κατωχυρώθητε ὄπισθεν τῶν διεθνῶν τιμῶν καὶ εἴπατε, ὅτι ἐφ’ ὅσον, ἔχω προσφορὰν ἀραβοσίτου πρὸς 116 δολλάρια κατὰ τόννον, τόσον δὲ προσέφερεν καὶ ὁ Πανταζόπουλος, ἐνομίσατε, ὅτι ἦτο εὔκολος ἡ ἀπάντησίς σας νὰ τὸν δεχθῆτε μὲ 112 δολλάρια κατὰ τόννον, δηλαδὴ 4 δολλάρια κάτω τῶν γενικῶν τιμῶν, διὰ νὰ λέγετε πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν....

§38Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Αἱ διεθνεῖς τιμαὶ, ἦσαν 121 δολλάρια. Ὀφείλετε νὰ εἶσθε ἀντικειμενικός. Ὑπάρχουν διεθνεῖς τιμαὶ τοῦ ἀραβοσίτου καὶ τῆς ὀρύζης. Ἀποδείξατέ μου, ἐὰν μέχρι τῆς ἡμέρας ἐκείνης, ἔγινε μία προμήθεια μὲ κατωτέρας τιμάς.

§39Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐντοπίζω, κύριοι, τὸν ἔλεγχόν μου, ὅτι αὐτοῦ τοῦ ἀραβοσίτου τῆς Πορτογαλίας ἡ προμήθεια, ἠδύνατο νὰ γίνῃ μὲ τιμὴν ἀπείρως κάτω ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθη ὁ κ. ὑπουργός. Αὐτὸς εἶναι ὁ ἔλεγχος καὶ ὅτι τὴν διαφορὰν δὲν τὴν ἐκέρδισε ὁ Ἑλληνικὸς λαός, τὴν ἐκέρδισεν ἕνας ἰδιώτης εὐνοούμενος. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατηγορία σας, κύριε ὑπουργέ, καὶ τὴν κατηγορίαν τὴν δίδει ἡ Πρεσβεία τῆς Οὐάσιγκτων, μὲ τὸ ἔγγραφον τῆς 15 Μαρτίου 1948 καὶ τὸ ὁποῖον ἔγγραφον σᾶς ἀνέγνωσεν ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς. Ἐγώ, θὰ ἀναγνώσω μόνον ὡρισμένα ἀποσπάσματα, χρήσιμα τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ. «Ἡ ὄρυζα αὕτη, λέγει ἡ πρεσβεία μας, πρὸς τὸ διεθνὲς γραφεῖον κατανομῆς ἀγορῶν τροφίμων, ἔχει ἀγορασθῆ εἰς ἄκρως ὑψηλὰς τιμὰς καὶ συνεπείᾳ τῆς ἐπὶ μακρὸν χρόνον ἀποθηκεύσεως, ὡρισμένον ποσοστὸν ἐχάλασεν. Ἐν ὄψει ὅλων αὐτῶν τῶν περιπλοκῶν, ἡ Πορτογαλικὴ κυβέρνησις, θέλει νὰ ἀπαλλαγῇ τῆς ποσότητος ταύτης τῆς ὀρύζης καὶ προσφέρει ταύτην εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν. Ἐπειδὴ ἡ ὄρυζα αὕτη ἔχει ἄκρως ὑψηλὰς τιμὰς (κατὰ προσέγγισιν 7 πορτογαλικὰ ἐσκοῦδα κατὰ κιλόν), εἶδός τι ἀνταλλάγματος προσφέρεται εἰς τὸν ὑποψήφιον ἀγοραστήν. Εἰς τὴν περίπτωσιν ἡμῶν, ἡ Πορτογαλικὴ Κυβέρνησις, προσφέρει εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ποσότητα 16.500 τόννων ἀραβοσίτου προελεύσεως Πορτογαλικῆς, Ἀγκόλας, εἰς τὴν τιμὴν τοῦ ἑνὸς ἐσκοῦδο κατὰ κιλόν». Κύριοι, προκύπτει, ὅτι ἐγνώριζεν ἡ πρεσβεία καὶ τὰς τιμάς. Τὸ ρύζι τὸ εἶχεν ἀγοράσει ἀκριβὰ ἡ Κυβέρνησις τῆς Πορτογαλίας, ἀλλ’ ἤθελεν ἡ κοινὴ γνώμη τῆς Πορτογαλίας νὰ βεβαιωθῇ, ὅτι δὲν ἐζημιώθη τὸ παράπαν, τὸ δημόσιον θησαυροφυλάκιόν της καὶ ὅτι ἐπώλει τὸ ρύζι πρὸς 294 δολλάρια τὸν τόννον. Ἐπειδή, ὅμως, ἀνεγνώριζε, ὅτι τὸ ρύζι εἶχε χαλάσει, μέγα μέρος αὐτοῦ εἶχε χαλάσει, θὰ δώσω, εἶπεν, ἀντάλλαγμα, ἕνας εἶδος ἀποζημιώσεως διὰ τὸν ἀγοραστήν, ὁ ὁποῖος, θὰ τὸ πάρῃ τόσον ἀκριβά, καὶ τόσο χαλασμένο τὸ ρύζι. Καὶ τί δίδει; 16.500 τόννους ἀραβοσίτου Ἀγκόλας, μὲ τιμὴν 40 δολλάρια τὸν τόννον εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ὡς ἀποζημίωσιν, ὡς ἀντιστάθμισμα, ὡς ἱκανοποίησιν διὰ τὴν ἀκριβὴν τιμὴν τῆς ὀρύζης. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα. Τί θέλετε τὰς διεθνεῖς τιμάς; Ἐγνώριζεν ἡ πρεσβεία καὶ τὴν τιμὴν ποὺ ἐπώλει τὸ ρύζι, 294 δολλάρια, καὶ τὴν τιμὴν τοῦ ἀραβοσίτου, ὡς ἀντιστάθμισμα, ὡς ἀποζημίωσιν, 40 δολλάρια τὸν τόννον, ὄχι 112 δολλάρια.

§40Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Πότε ἐνεκρίθη, ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ἡ σύμβασις;

§41Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ μὲν ἀποδοχή, ἔγινε διὰ τοῦ τηλεγραφήματος τοῦ κ. ὑπουργοῦ, εἰς τὰς 23 Μαρτίου, ἡ δὲ ἔγκρισις τῆς συμβάσεως ἀπὸ τοὺς 4 ὑπουργοὺς ἔγινεν εἰς τὰς 8 Ἀπριλίου, τὸ δὲ ἄνοιγμα τῆς πιστώσεως ἔγινεν εἰς τὰς 12 Ἀπριλίου.

§42Γ. ΑΣΤΕΡΙΟΥ. Ἡ σύνταξις τοῦ συμφωνητικοῦ, πότε ἔγινε;

§43Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τὴν 12 Ἀπριλίου.

§44Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὅλαι αὐταὶ αἱ διαμαρτυρίαι καὶ αἱ ἀντιφάσεις, ἦσαν γνωσταὶ πλέον εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§45Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀναμφισβητήτως.

§46Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δηλαδή, ἡ εὐθύνη δὲν βαρύνει μόνον τὸν τέως ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀλλὰ ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν.

§47Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Πότε ἦλθε τὸ ἔγγραφον αὐτὸ τῆς 15 Μαρτίου εἰς τὰς Ἀθήνας;

§48Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. Ζαΐμης, ὅταν ἔλαβε τὴν αἴτησιν αὐτὴν καὶ τὰ δύο τηλεγραφήματα, ἔσπευσε νὰ τηλεγραφήσῃ εἰς τὴν πρεσβείαν τῆς Οὐάσιγκτων. Ἀλλὰ σεῖς, τί ἐκάματε, κ. ὑπουργέ;

§49Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ὅ,τι ἀκριβῶς, ἔκανε καὶ ὁ κ. Ζαΐμης. Σᾶς ἐδήλωσα τὸ ἑξῆς, τὸ ὁποῖον ἐξάγεται ἀπὸ τὸν φάκελλον, ὅτι τὸ ἔγγραφον αὐτὸ τῆς 15ης ἔφθασεν στὰς 17 ἢ 18 Μαΐου. Ἀλλὰ καὶ ἐξ αὐτοῦ, προκύπτει τὸ ἑξῆς καταπληκτικόν, ὅτι ἡ Πορτογαλικὴ Κυβέρνησις ἐπώλησεν ὁλόκληρον τὴν ἀποθήκην τῶν 5 χιλ. τόννων ρυζιοῦ, ὅπως ἦτο καὶ εὑρίσκετο, δηλαδὴ χαλασμένο καὶ καλό. Θὰ ἐπλήρωνε δηλαδὴ ὁ ἀγοραστὴς 5 χιλ. τόννους, ἀνεξαρτήτως, ἐὰν θὰ ἔβγαινεν μόνον 3 χιλ. τόννοι καλό. Ἀπεδείχθη δὲ ἐκ τῶν ὑστέρων, ὅτι ἐξῆλθον 1025 τόννοι ἀβαριάτοι. Ἐρωτῶ, ἠμποροῦσε τὸ Δημόσιον, νὰ ἀναλάβῃ τὸν κίνδυνον νὰ ἀγοράσῃ μίαν ἀποθήκην τὴν ὁποίαν θὰ ἐπλήρωνε διὰ 5 χιλ. τόννους καὶ νὰ διέτρεχε τὸν κίνδυνον νὰ εὕρῃ 2.000 τόννους μόνον καλό, ὁπότε θὰ εἶχεν ζημίαν; Αὐτὸ ἐρωτῶ. Οἱ ὑπουργοί, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμουν κερδοσκοπίαν. Ἀντ’ αὐτοῦ, ἦτο προτιμότερον ποὺ συνεφωνήσαμεν ρύζι ἀπολύτως ὑγιές. Τὸ δημόσιον, ὄχι μόνον δὲν ἐζημίωσεν, ἀλλὰ καὶ ἐκέρδισεν τὴν ἔκδοσιν τῆς ἐγγυήσεως καὶ ἐκέρδισεν καὶ τὴν ἔκδοσιν τοῦ καλαμποκίου, τὴν ὁποίαν κατέβασεν ἀπὸ 116 εἰς 112 δολλάρια. Τὰ λέγω αὐτά, διότι πρέπει νὰ διαφωτισθῇ ἡ Βουλὴ κατόπιν τῆς συσκοτίσεως τῶν πραγμάτων.

§50Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ θὰ ὁλοκληρώσω τὰς σκέψεις μου καὶ τότε ὁ κύριος συνάδελφος, δύναται νὰ ἀπαντήσῃ. Ἐρωτῶ: Εἶχεν ὑποχρέωσιν, ὁ κύριος ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, νὰ τηλεγραφήσῃ καὶ νὰ ἐρωτήσῃ, αὐτὸ τὸ ρύζι ποὺ δίδει ἡ Πορτογαλικὴ Κυβέρνησις εἰς ἡμᾶς μὲ ποίαν τὸ δίδει τιμήν;

§51Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Δὲν εἶχον καμμίαν προσφορὰν εἰς αὐτὰς τὰς τιμάς.

§52Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ πρεσβεία καὶ τὸ συγκρότημα ἐξηπάτησαν τὸν κύριον ὑπουργόν, καὶ ἀπέκρυψαν τὴν τιμήν. Ἠπατήθητε; Καὶ τότε πῶς παραμένετε συνήγορος ὑποθέσεως, τῆς ὁποίας τὰ μεγαλύτερα θύματα, ὑπῆρξαν τὸ συνάλλαγμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ὁ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑπουργός του; Μήπως δὲν σᾶς ἐνδιέφεραν τὰ δολλάρια ποὺ ἐχάνοντο;

§53Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Νὰ ἐξηγήσητε εἰς τὴν Βουλήν, κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἔχανε τὰ δολλάρια. Ὄχι μόνον δὲν ἔχασεν, ἀλλὰ καὶ ἐκέρδισε.

§54Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Διατυπώνω ἕνα ἔλεγχον. Θὰ τὸν ὁλοκληρώσω καὶ θὰ μοῦ ἀπαντήσητε. Τὴν 17.3.48 ἡ πρεσβεία τῆς Οὐασιγκτῶνος, ἐτηλεγράφησεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας: «Ἐνταῦθα Πορτογαλικὴ Πρεσβεία, ἐπεβεβαίωσεν ἡμῖν, διαπραγμάτευσιν γενομένην Λισσαβῶνα, δυνάμει ὁποίας Πορτογαλικὴ κυβέρνησις δέχεται πωλήσῃ Ἑλληνικὴν κυβέρνησιν 4.800 τόννους ὀρύζης Βραζιλίας εὑρισκομένους ἤδη Πορτογαλίαν καὶ 16.500 τόννους ἀραβοσίτου Ἀγκόλας.....»

§55Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Εἰς τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ τῆς πρεσβείας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὴν ἀπάντησιν τοῦ ὑπουργείου πρὸς τὴν πρεσβείαν, ἀναφέρονται αἱ ἴδιαι τιμαί, δηλαδὴ 294 δολ. τὸ ρύζι καὶ 40 τὸ καλαμπόκι;

§56Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὄχι, τίποτε.

§57Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Πῶς ἔγινε τότε ἡ τιμὴ τοῦ καλαμποκιοῦ ἀπὸ 40 δολ. 112;

§58Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατηγορία μου.

§59Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. ὑπουργοῦ πρὸς τὴν πρεσβείαν ὑπάρχει;

§60Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ναί, ὑπάρχει.

§61Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Πῶς μετεβλήθη ἡ τιμὴ τοῦ ἀραβοσίτου;

§62Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ σᾶς ἐξηγήσω ἀμέσως.

§63Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Διὰ νὰ ὑπάρχῃ ἀπάντησις, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ πρότασις. Ποῖος ἔκαμε τὴν πρότασιν;

§64Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ Πανταζόπουλος. Ἔχω ἕνα τηλεγράφημα ἀπὸ τὸν Πανταζόπουλον, εἰς τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις Πορτογαλίας, ἔδιδεν εἰς κάποιον τὸ δικαίωμα.....

§65Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἑπομένως, ἡ γενομένη προσφορὰ πρὸς τὸν ὑπουργόν, δὲν ἦτο ἡ ἰδία.

§66Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπειδή, ἐλέχθη κατὰ κόρον, ὅτι ἤδη τὴν 11 Μαρτίου, εἶχον πωληθῆ καὶ ὁ ἀραβόσιτος καὶ τὸ ρύζι εἰς τὸν Φραγκίσταν, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀκούσητε τὸν πρόλογον τῆς συμβάσεως, ἡ ὁποία ὑπεγράφη μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ κ. Ρουμπίνη, ὡς ἐκπροσώπου τοῦ Πανταζοπούλου, καὶ τούτου ἐκ τοῦ δῆθεν ἀγοραστοῦ Φραγκίστα: «Ἡ ὑπηρεσία ἀγορῶν ἐξωτερικοῦ τοῦ ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ, διὰ λογαριασμὸν τῆς Διοικήσεως Ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου, ἠγόρασε καὶ ὁ ἐν Νέᾳ Ὑόρκῃ κ. Α. Πανταζόπουλος, ἐπώλησε, μέσῳ τοῦ ἐν Ἀθήναις ἐκπροσώπου αὐτοῦ, κ. Νικ. Ρουμπίνη, τὰς κάτωθι ποσότητας ἐμπορευμάτων, ἀνηκούσας εἰς τὸ ὑπουργεῖον Ἀποικιῶν τῆς Πορτογαλικῆς Κυβερνήσεως, παρ’ οὗ εἶχεν ὁριστικὴν ἐντολὴν διαθέσεως καὶ κατόπιν τῆς εἰδικῆς ἐγκρίσεως τοῦ International emergency Food Coqsul (Διεθνὲς συμβούλιον κατανομῆς τροφίμων) τῆς Οὐάσιγκτων......». Καὶ εἶναι χαρακτηριστικὰ τὰ τηλεγραφήματα ποὺ διαμείβονται μεταξὺ ὑμῶν καὶ τῆς ἐν Λισσαβῶνι πρεσβείας μας: 1) Ἕνα τηλεγράφημα τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἀπὸ 4.4.1948. Θὰ τὸ ἀναγνώσω κατωτέρω. 2) Τῆς 6.4.1948 ἀπάντησις τῆς πρεσβείας, ὅτι ὑπουργὸς τῶν Ἀποικιῶν, ἐπεβεβαίωσε τελικῶς γενομένην Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, πώλησιν μέσῳ ἰδιώτου, Ἀχιλλέως Φραγκίστα. 3) Τῆς 6.4.1948 τηλεγρ. ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. 4) Εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ, διὰ τοῦ ἀπὸ 12.4.1948 τηλεγραφήματός της ἡ πρεσβεία Λισσαβῶνος, λέγει τὰ ἑξῆς: «Ὑπουργὸς Ἀποικιῶν, μοὶ ἀνήγγειλε σήμερον, τηλεφωνικῶς, ἀποστολὴν ρηματικῆς διακοινώσεως, δι’ ἧς θεωρεῖ ἑαυτὸν ἀπηλλαγμένον πάσης ὑποχρεώσεως προμηθείας ὀρύζης καὶ ἀραβοσίτου, Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν δὲν γνωστοποιηθῇ αὐτῷ ἐπισήμως ἄνοιγμα πιστώσεως ἐντὸς προσεχοῦς εἰκοσιτετραώρου, προσθέσας, ἐναντίᾳ περιπτώσει ἀνωτέρω ἐμπορεύματα διατεθῶσι ἐγχώριον ἀγοράν. 5) Τῆς 12.4.1948 τοῦ κ. Βαρβούτη, πρὸς τὴν πρεσβείαν μας Λισσαβῶνος, ἔχον οὕτω: «Σήμερον ἠνοίχθη πίστωσις... προβῆτε σχετικὴν ἀνακοίνωσιν Πορτογαλικὸν ὑπουργεῖον Ἀποικιῶν».

§67Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε συνάδελφε, ἀναγνώσατε τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ τῆς ἐν Λισσαβῶνι πρεσβείας μας 1, 2, 3, 4 φοράς, διότι λύει τὸ ζήτημα. Εἰς ἤρεμον τόνον. Τὸ κρίσιμον θέμα εἰς τὴν ὑπόθεσιν, εἶναι, ἐὰν ἡ ὁμὰς Φραγκίστα–Πανταζοπούλου, ἐνήργησαν ὡς μεσῖται ἢ ὡς προμηθευταί, μεταξὺ Πορτογαλικῆς καὶ Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Δηλαδή, ἦσαν ἀγορασταὶ τοῦ εἴδους ἀπὸ τὴν Πορτογαλικὴν Κυβέρνησιν καὶ πωληταὶ τοῦ εἴδους εἰς τὴν Ἑλληνικήν, ἢ μεσῖται; Ἰδοὺ τὸ θέμα. Ἰσχυρίζεται, ὁ τέως ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅτι ἦσαν ἀγορασταὶ ἐκεῖθεν καὶ πωληταὶ ἐδῶ, ἀλλὰ ἐκ τοῦ κειμένου, τὸ ὁποῖον ἀνέγνωσε, ὁ κ. συνάδελφος, καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι ἔγγραφον τοῦ πρεσβευτοῦ μας Λισσαβῶνος, πιστοποιεῖται, ὅτι εἰς τὰς 12 Ἀπριλίου, μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως, ἡ Πορτογαλικὴ Κυβέρνησις, βεβαιοῖ, ὅτι ἐξακολουθεῖ νὰ ἔχῃ τὸ εἶδος καὶ ἐὰν δὲν ἀνοιχθῇ ἡ πίστωσις, παύει νὰ τὸ παραδίδῃ. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα.

§68Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Εἰς τὸ ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐνεφανίσθη ἕνας ἰδιώτης, ὁ ὁποῖος ἰσχυρίσθη, ὅτι εἶχεν συμβληθῆ μὲ τὴν Πορτογαλικὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἠδύνατο νὰ δώσῃ ὡρισμένα προϊόντα, μὲ τιμὰς καθωρισμένας. Ποία ἦτο ἡ σχέσις τοῦ ἰδιώτου αὐτοῦ, τοῦ προσφέροντος τὰ εἴδη, μὲ τὴν Πορτογαλικὴν Κυβέρνησιν, δὲν ἦτο ζήτημα τοῦ ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, νὰ τὸ ἐξετάσῃ. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον εἶχεν νὰ ἐξετάσῃ τὸ ὑπουργεῖον, εἶναι, ἐὰν εἶχον ferm opsion Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔκλεισεν ἡ συμφωνία, ἕνα πρᾶγμα ἐνδιέφερεν, αἱ τιμαὶ καὶ ὄχι αἱ σχέσεις τοῦ προσφέροντος μὲ τὴν Πορτογαλικὴν Κυβέρνησιν, εἴτε ἀγοραστὴς ἦτο τοῦτος, εἴτε ferm opsion εἶχεν, δὲν μᾶς ἐνδιέφερεν. Ἐκ τῶν πραγμάτων, προέκυψεν τὸ ἑξῆς καταπληκτικὸν· ὅτι ὁ Φραγκίστας εἶχεν ἀγοράσει τὰ ἐμπορεύματα αὐτά, τοῦτο δὲ ἀπεδείχθη μετὰ τὴν ἀκύρωσιν τῆς συμβάσεως ἐκ μέρους τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἶχεν καταβάλει 880 χιλ. δολλάρια εἰς τὴν Πορτογαλικὴν Κυβέρνησιν, ἀπέναντι τῶν προϊόντων. Ἀπεδείχθη, δηλαδή, ὅτι τὸ ἐμπόρευμα, τὸ εἶχεν ἀγοράσει ὁ Φραγκίστας, καὶ κατέβαλεν τὸ τίμημα. Πάντως, ἐπαναλαμβάνω, δι’ ἡμᾶς δὲν ἐγεννᾶτο ζήτημα, ἐὰν ἦτο ἀγοραστὴς ἢ μεσίτης. Ἀλλὰ, ἂς ὑποθέσωμεν, ὅτι δὲν ἦτο ἀγοραστής, ἀλλὰ εἶχεν opsion Θὰ ἐμποδίζατε αὐτὸν τὸν ἄνθρωπον, νὰ τοποθετήσῃ τὰ προϊόντα; Ἐν προκειμένῳ, ἀπεδείχθη, ὅτι ἐὰν ὑπῆρχεν μεσίτης, ἡ σύμβασις θὰ ἐγένετο διαφορετικά. Πάντως, ἔτσι εἶναι τὰ πράγματα· ὁ Φραγκίστας ἦτο ἀγοραστής. Τώρα, ἐὰν οἱ ἐπερωτῶντες θέλουν νὰ ἐπεκτείνουν τὸν ἔλεγχόν των καὶ εἰς τὴν Πορτογαλικὴν Κυβέρνησιν, εἶναι ἄλλο ζήτημα. Ὁ Πορτογάλος, πάντως ὑπουργός, βεβαιοῖ, ὅτι τὸ εἶχεν εἰς χεῖρας του καὶ ἀγορασταὶ ἦσαν οἱ προμηθευταί μας. Οὕτω, ἔχουν τὰ πράγματα.

§69Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δύο λέξεις, διότι δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἐπεκταθῶ. 1) Δὲν ἐπερωτῶμεν τὴν Πορτογαλικὴν Κυβέρνησιν. Χρησιμοποιοῦμεν ἐπίσημα κείμενα. Τὸ ἀναγνωσθὲν κείμενον ἦτο τῆς Ἑλληνικῆς Πρεσβείας Λισσαβῶνος. Αὐτὸ ἐπικαλούμεθα καὶ αὐτὸ ἀποδεικνύει ὅτι μετὰ τὴν σύμβασιν ἡ Πορτογαλικὴ Κυβέρνησις ἐβεβαίωσεν ὅτι ἐξακολουθεῖ νὰ ἔχῃ τὴν κυριότητα τοῦ εἴδους. 2) Δὲν ἐπερωτῶμεν κἂν ἡμεῖς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν τέως ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τὸν ἐπερωτᾶ ὁ τέως ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ καὶ ἡμεῖς καὶ σεῖς εἴμεθα ἀκροαταὶ καὶ κριταί. Τὸν ἔλεγχον τὸν κάμνει τὸ κείμενον τοῦ κ. Ζαΐμη καὶ αἱ πράξεις τοῦ κ. Κωστοπούλου. Τοῦ πρώην ὑπουργοῦ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ εἶναι τὸ κείμενον καὶ τοῦ νῦν εἶναι αἱ πράξεις. Αὐτοὶ εἶναι οἱ ἐπερωτῶντες καὶ ἡ Βουλὴ κρίνει.

§70Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπαλαμβάνω καὶ πάλιν τὸ κείμενον τοῦ ἀπὸ 12.4.1948 τηλεγραφήματος τοῦ ἐν Λισσαβῶνι Πρεσβευτοῦ μας, πρὸς τὸν τότε ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας: «Ἡμέτερον 267. Ὑπουργὸς Ἀποικιῶν μοὶ ἀνήγγειλε σήμερον τηλεφωνικῶς ἀποστολὴν ρηματικῆς διακοινώσεως, δι’ ἧς θεωρεῖ αὐτὸν ἀπηλλαγμένον πάσης ὑποχρεώσεως προμηθείας ὀρύζης καὶ ἀραβοσίτου Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν δὲν γνωστοποιηθῇ αὐτῷ ἐπισήμως ἄνοιγμα πιστώσεως ἐντὸς προσεχοῦς εἰκοσιτετραώρου, προσθέσας ἐναντίᾳ περιπτώσει ἀνωτέρω ἐμπορεύματα διατεθῶσι ἐγχώριον ἀγοράν. Ἀργυρόπουλος». Καὶ ἐφ’ ὅσον προκαλοῦμαι ἀπὸ τὸν τότε ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας θὰ ἀναγνώσω εἰς τὴν Βουλὴν ἕνα ἄλλο τηλεγράφημα τῆς 4.4.1948 καὶ θὰ ἀφήσω εἰς αὐτὴν νὰ ἐξαγάγῃ τὰ συμπεράσματά της. Τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ ἀπευθύνεται πρὸς τὴν ἐν Λισσαβῶνι Πρεσβείαν μας καὶ λέγει: «Παρακαλοῦμεν προβῆτε ὑπουργὸν Ἀποικιῶν κάτωθι ἀνακοίνωσιν καὶ ζητήσητε σχετικὴν ἐπιβεβαίωσιν, διότι κατόπιν ἐγγράφου ἀνακοινώσεως Πορτογαλικῆς Πρεσβείας Οὐάσιγκτων ἐκεῖσε Ἑλληνικὴν Πρεσβείαν, συμφώνως πρὸς ὁποίαν Πορτογαλικὴ Κυβέρνησις παρεχώρησε δικαίωμα διαθέσεως αὐτῇ 16.500 τόννων ἀραβοσίτου καὶ 4.500 τόννων ὀρύζης εἰς ἰδιώτην Ἀχιλλέα Φραγκίσταν καὶ κατόπιν τηλεγραφικῆς βεβαιώσεως ἡμετέρας Πρεσβείας Οὐάσιγκτων πρὸς ὑπουργεῖον μας, ὅτι ρηθεὶς Φραγκίστας ἐξουσιοδότησε σχετικῶς Μιλτιάδην Πανταζόπουλον, ἀπεδέχθημεν προσφορὰν τελευταίου τούτου καὶ εἴμεθα ἕτοιμοι προβῶμεν ἄνοιγμα πιστώσεως. Στόπ. Παρακαλοῦμεν δοθῇ τελικὴ ἐπιβεβαίωσις ἀπὸ αὐτόθι ὑπουργὸν Ἀποικιῶν καὶ δήλωσις ὅτι Πορτογαλικὴ Κυβέρνησις θέλει παραδώσει ἀνωτέρω ἐμπορεύματα. Ὑπόθεσις λίαν ἐπείγουσα. Παρακαλοῦμεν τηλεγραφήσατε ἀμέσως. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Γ. Βαρβούτης». Διὰ τοῦ τηλεγραφήματος τούτου δηλοῖ ὁ ὑπουργός, εἶμαι ἐκτεθειμένος. Ἀπεδέχθην προσφορὰν τοῦ Πανταζοπούλου. Λοιπὸν τώρα εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ προβῶμεν εἰς ἄνοιγμα πιστώσεως. Κάμετε τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι ὁ Πανταζόπουλος εἶναι ὁ μόνος διαθέτης καὶ ὅτι θὰ δώσῃ ἡ Πορτογαλικὴ Κυβέρνησις τὸ ἐμπόρευμα. Καὶ εἰς ἀπάντησιν ἔρχεται ἀπὸ τὴν Πρεσβείαν μας τῆς Λισσαβῶνος τηλεγράφημα τῆς 6.4.48, λέγον ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἀποικιῶν ἐπεβεβαίωσε τελικῶς γενομένην εἰς Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν πώλησιν μέσῳ ἰδιώτου Ἀχιλλέως Φραγκίστα.

§71Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ποῖος ὑπογράφει;

§72Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀργυρόπουλος. «... (ἀναγινώσκει τὸ κείμενον τοῦ ἄνω τηλεγραφήματος)... ..........................................». Κύριοι, τώρα ὀφείλω μίαν ἐξήγησιν εἰς τὴν Βουλὴν, διὰ νὰ ἱκανοποιήσω καὶ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος κ. Ζέρβαν, ἐρωτήσαντά με σχετικῶς. Πῶς τὰ 40 δολλάρια κατὰ τόννον ἀραβοσίτου ἔγειναν εἰς τὴν σύμβασιν 112 δολλάρια. Κύριοι, σᾶς εἶπον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἡ Πορτογαλικὴ εἶχεν ἀγοράσει τὸ ρύζι πρὸς 294 δολ. τὸν τόννον. Ἡ Πορτογαλία τὸ ἐπώλησεν εἰς τὴν Ἑλλάδα ὄχι 225, ἀλλὰ 294 δολ. κατὰ τόννον τὸ ρύζι! Ἀλλὰ ἐπειδὴ ἀνεγνώριζεν, ὅτι εἶναι ὑπερβολικὴ ἡ τιμὴ αὐτή, ἐπειδὴ ὑπέστη φθορὰν τὸ ἐμπόρευμα διότι ἐκρατεῖτο ἐπὶ χρόνον μέσα εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Λισσαβῶνος, εἶπεν ἡ Πορτογαλικὴ Κυβέρνησις: Θὰ σᾶς δώσω ἕνα ἄλλο ἀντάλλαγμα, θὰ σᾶς δώσω 16.500 τόννους ἀραβοσίτου παραγωγῆς ἐφετεινῆς τῆς Ἀγκόλας, μόνον μὲ 40 δολλάρια τὸν τόννον. Ἐγνώριζεν ἡ Πορτογαλικὴ Κυβέρνησις ὅτι ἡ διεθνὴς ἀγορὰ ἀραβοσίτου ἦτο 112–120 δολλάρια τὸν τόννον. Ἀλλ’ ἐν γνώσει τῶν διεθνῶν τιμῶν, μᾶς παρέσχε τὸν ἀραβόσιτον μὲ 40 μόνον δολλάρια τὸν τόννον, ὡς ἀντιστάθμισμα τῆς ζημίας ποὺ θὰ ὑφιστάμεθα ἀγοράζοντες τὸ ἐφθαρμένον ρύζι. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα. Ἑπομένως, κύριοι, ὅταν οἱ μεσῖται παρουσιάσθησαν εἰς τὸν ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τοῦ εἶπαν ὅτι ἦσαν ἐντολοδόχοι καὶ προσέφεραν 4.500 τόννους ὀρύζης καὶ 16.500 τόννους ἀραβοσίτου, ἔπρεπεν ἀμέσως νὰ ἐρωτήσῃ ὁ ὑπουργὸς τὴν Πρεσβείαν μας εἰς τὴν Λισσαβῶνα, νὰ μάθῃ ἀντὶ ποίας τιμῆς δίδει τὰ εἴδη αὐτὰ ἡ Κυβέρνησις τῆς Πορτογαλίας. Ἐδῶ εἶναι τὸ ζήτημα, κύριοι, διότι ἐγένετο ἡ ἑξῆς — ἂν ἐπιτρέπεται ἡ λέξις — ἀλλαγὴ ἀριθμῶν, διὰ νὰ φανῇ εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, ὅτι τὸ ρύζι αὐτό, εἶναι ἐφθηνόν, ἐφθηνώτατον ἀπὸ οἱανδήποτε ἄλλην προσφοράν, ποὺ ἐγένετο εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἀπὸ οἱανδήποτε ἄλλην προμήθειαν ὀρύζης, ποὺ ἐζητήθη ἀπὸ Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν. Καὶ λέγουν οἱ μεσῖται: Σᾶς προσφέρομεν τὸ ρῦζι πρὸς 225 δολ. μόνον τὸν τόννον, ἐνῷ εἰς αὐτοὺς ἐχρεώνετο πρὸς 294 δολ. ἀπὸ τὴν Πορτογαλικὴν Κυβέρνησιν, τοιουτοτρόπως φαίνονται χαρίζοντες εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τὸ ρῦζι, ὡς δῶρον πρὸς 225 δολ. Ἀλλ’ ἐνῷ οἱ μεσῖται χαρίζουν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν 69 δολ. τὸν τόννον ἀπὸ τὸ ρύζι, ἐξ ἄλλου τὰ 40 δολλάρια κατὰ τόννον ἀραβοσίτου τὰ ἀναβιβάζουν εἰς 112 δολλάρια. Καὶ ἐπειδὴ ἡ μὲν ποσότης τοῦ ρυζιοῦ εἶναι 4.500 τόννοι, τοῦ δὲ ἀραβοσίτου εἶναι 16.500 τόννοι, πολλαπλασιάσατε τοὺς δοθέντας ἀριθμοὺς καὶ θὰ ἔχετε τὴν διαφοράν. Δηλαδή, κύριοι, ἡ Κυβέρνησις τῆς Πορτογαλίας ἐπώλησε καὶ τὰ δύο εἴδη εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν μὲ συνολικὸν τίμημα 1.903.000 δολλάρια (ρύζι τόννοι 4.500 πρὸς 294 δολλάρια καὶ ἀραβόσιτος τόννοι 16.500 πρὸς 40 δολλάρια).

§73Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ποῦ παραδοτέα ὅμως;

§74Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ προσφορὰ ὅμως, ἡ ὁποία γίνεται ἀπὸ τοὺς μεσίτας εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ἑλλάδος δίδει ὁλικὸν τίμημα 2.860.500 δολλαρίων, (ρύζι τόννοι 4.500 πρὸς 225 δολ. καὶ ἀραβόσιτος τόννοι 16.500 πρὸς 112 δολ.). Ἀφαιρέσατε τὰ 1.903.000 δολλάρια, ποὺ εἰσπράττει ἡ Κυβέρνησις τῆς Πορτογαλίας, μένει καθαρὸν περιθώριον ὑπὲρ τῶν προμηθευτῶν 957.500 δολλαρίων. Κύριοι, αὐτὸ εἶναι τὸ περιθώριον κέρδους, τὸ ὁποῖον εὑρίσκει μικρὸν ὁ Ρουμπίνης καὶ ζητεῖ δι’ ἑαυτὸν περαιτέρω προμήθειαν εἰς τὴν αἴτησίν του, πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ, ποὺ σᾶς ἀνέγνωσα ἤδη.

§75Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Τὰ λέγετε σοβαρὰ αὐτὰ τὰ πράγματα; Πρῶτον πρέπει νὰ ξεκαθαρίσετε ποῦ ἦσαν αὐτὰ παραδοτέα καὶ δεύτερον πρέπει νὰ ξεκαθαρίσετε ἐὰν αὐτὰ ἦσαν.......

§76Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε συνάδελφε, παρακαλῶ, νὰ συνεχίσω τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεώς μου.

§77Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. ... καὶ δεύτερον πρέπει νὰ ξεκαθαρίσετε.....

§78Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Μὲ τὴν σειράν σας, κύριε συνάδελφε, θὰ ἀπαντήσετε.

§79Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Ἄ, ὄχι. Αὐτὸ δὲν εἶναι συνήθης ἐπερώτησις, κύριε Χατζηγιάννη. Κατηγορεῖται ὁ ἄνθρωπος, ἀφήσατέ τον νὰ ἀκουσθῇ, δὲν μπορεῖτε νὰ τοῦ ἀφαιρέσετε τὸν λόγον.

§80Β. ΒΥΖΑΣ. Μᾶς λέγετε ἀριθμοὺς ἀκατανοήτους, κύριε Χατζηγιάννη. Σᾶς......

§81Η. ΛΑΓΑΚΟΣ (δὲν ἀκούεται).

§82Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι, εἶναι ἀναντίρρητον ὅτι τὸ περιθώριον αὐτὸ τῶν 950 χιλ. δολλαρίων δὲν εἶναι ὅλον εἰς τὸ ἐνεργητικὸν τῶν προμηθευτῶν. Ἔχουν καὶ ἔξοδα. Ἀλλὰ δὲν σᾶς λέγω ἐγὼ τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ κ. Γαρουφαλιᾶ, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι μένει κέρδος καθαρὸν ἀπὸ τὴν προμήθειαν αὐτὴν ὑπὲρ τῶν προμηθευτῶν 500 χιλ. δολλάρια. Ἐγὼ περιορίζομαι εἰς τοὺς ἐπιεικεῖς ἀριθμοὺς τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ ἡ ὁποία προέβη εἰς ἀνάλυσιν τῶν τιμῶν καὶ τῶν ἐξόδων καὶ ὑπελόγισε ὅτι τοὐλάχιστον 250 χιλ. δολλάρια εἶναι κέρδος καθαρὸν ὑπὲρ τῶν προμηθευτῶν.

§83Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ ἔκαμε τοὺς λογαριασμούς του βάσει τῆς προϋποθέσεως ὅτι θὰ παρέδιδον 4.800 τόννους ὑγιεῖς. Ἀλλὰ προέκυψεν ἀπὸ τὴν ἀνακοίνωσιν τοῦ Πορτογάλου ὑπουργοῦ τῶν Ἀποικιῶν ὅτι θὰ παραδώσωσιν μόνον 4.000 τόννους, διότι οἱ χίλιοι τόννοι ἦσαν βεβλαμένοι. Συνεπῶς αὐτοὶ θὰ πληρώσουν 1½ ἑκατομ. διὰ τὴν ὄρυζαν καὶ θὰ παραδώσουν 4.000 τόννους. Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ ὑπελόγισεν 800 τόννους παραπάνω πρὸς 210 δολλάρια, δηλαδὴ διαφορὰ 170 χιλ. $. Ἐκπέσατε τὰ 170 χιλ. $ ἀπὸ τὰ 250 χιλ. καὶ τότε θὰ ἴδητε τὶ κέρδος ὑπάρχει καὶ ἂν ὑπάρχῃ κέρδος. Ἀνεξαρτήτως τοῦ γεγονότος ὅτι ἐμὲ δὲν μὲ ἐνδιέφερεν ἐὰν θὰ ἐκέρδιζον ἢ ὄχι, ἀλλὰ τί θὰ ἐπλήρωνε τὸ δημόσιον.

§84Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι, ἀκριβῶς ὁ ἔλεγχος ἔγκειται εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον. Θὰ ἤθελα ἀπὸ τὸν κ. Βαρβούτην, ὅταν ἔλαβε τὴν προσφορὰν τοῦ Ρουμπίνη νὰ μὴ σπεύσῃ ἀπνευστὶ νὰ τὴν ἀποδεχθῇ, ἀλλὰ νὰ προσφύγῃ εἰς τὴν Πρεσβείαν τῆς Πορτογαλίας ἐν Ἀθήναις καὶ τὴν ἰδικήν μας εἰς τὴν Λισσαβῶνα καὶ νὰ ἔλθῃ εἰς ἀπ’ εὐθείας διαπραγματεύσεις μὲ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Πορτογαλίας.

§85Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἀπεδέχθη ἐγνώριζε τὸ τηλεγράφημα αὐτό; Ἐρωτῶ, τὸ τηλεγράφημα ποὺ ἀνεκοινώσατε, ὅτι εἰς τὰς 15 ἔφυγε καὶ ἔφθασεν εἰς τὰς 17 καὶ ὁμιλεῖ περὶ διαπραγματεύσεων Κυβερνήσεως πρὸς Κυβέρνησιν, πότε ἦλθεν εἰς γνῶσιν τοῦ κ. Βαρβούτη;

§86Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγκαίρως.

§87Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἡ ἐρώτησις ὑπῆρξε πράγματι οὐσιώδης. Τὰ κείμενα τὰ ὁποῖα ἔχω ὑπ’ ὄψει μου εἶναι τὰ ἑξῆς: Τὴν 18 Μαρτίου ἐλήφθη τηλεγράφημα τοῦ κ. Δενδραμῆ ἐκ τοῦ ὁποίου συνάγεται, ὅτι ἡ Πορτογαλικὴ Κυβέρνησις πωλεῖ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν. Ἑπομένως δι’ ἕνα ἁρμόδιον ὑπουργὸν γεννᾶται τὸ χρέος νὰ ἐπικοινωνήσῃ πλέον μὲ τὸν πωλητὴν, ἀφοῦ εἶναι ἡ Πορτογαλικὴ Κυβέρνησις, διὰ νὰ ἐξακριβώσῃ τοὺς ὅρους του. Τὸ τηλεγράφημα ἐστάλη εἰς τὰς 17 καὶ ἐλήφθη εἰς τὰς 18. Ὑπογραφὴ Δενδραμῆς. Ἡ πρώτη ἀποδοχὴ ἔγινε 19. Ἄρα τὸ τηλεγράφημα ἦτο ἐν ὄψει τοῦ ἀναρμοδίου ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ἔχει ὡς ἑξῆς: «..... (ἀναγινώσκει...). Περὶ αὐτοῦ πρόκειται.

§88Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Πρῶτον, τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ δὲν ὁμιλεῖ περὶ διαπραγματεύσεων. Τὸ τηλεγράφημα ἔρχεται εἰς ἐπιβεβαίωσιν τηλεγραφήματος ἰδιώτου, ὁ ὁποῖος ἰσχυρίζεται ὅτι, κατέθεσεν ἔγγραφον τῆς Πορτογαλικῆς Πρεσβείας Οὐασιγκτῶνος εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Πρεσβείαν Οὐασιγκτῶνος. Συνεπῶς τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ ἡρμηνεύθη καὶ ὀρθῶς ὡς ἀποτελοῦν ἐπιβεβαίωσιν τῶν διαπραγματεύσεων ἀπὸ τὴν Οὐασιγκτῶνα πρὸς τὴν Λισσαβῶνα. Ἀλλ’ ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ἐπικαλεσθῶ ἕνα ἔγγραφον τοῦ κ. Γαρουφαλιᾶ, ἐκ τοῦ ὁποίου προκύπτει, ὅτι ἡ ἐντολὴ ἀπὸ τὴν Πορτογαλικὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν Οὐασιγκτῶνα ἐδόθη εἰς τὴν Πορτογαλικὴν Πρεσβείαν Οὐασιγκτῶνος. Εἰς τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ ἀναφέρονται τὰ ἑξῆς: «.................. ................ (ἀναγινώσκει)..............». Συνεπῶς δὲν ὑπάρχει καμμία δουλειὰ εἰς τὴν Λισσαβῶνα. Αἱ διαπραγματεύσεις ἐγένοντο εἰς τὴν Οὐασιγκτῶνα.

§89Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ σᾶς ἐπαναλάβω τὸ τηλεγράφημα τοῦ ἐν Οὐάσιγκτων Πρεσβευτοῦ μας, τῆς 17.3.48, ληφθὲν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τὴν 18.3. 1948: «Ἐνταῦθα Πορτογαλικὴ Πρεσβεία ἐπεβεβαίωσεν ἡμῖν διαπραγμάτευσιν γενομένην Λισσαβῶνα δυνάμει ὁποίας Πορτογαλικὴ Κυβέρνησις δέχεται πωλήσῃ Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν 4.800 τόννους ὀρύζης Βραζιλίας καὶ 16.500 τόννους ἀραβοσίτου Ἀγκόλας». Ἀλλά, κύριοι, δὲν ὑπάρχει, ὕστερα ἀπὸ τὴν διήμερον συζήτησιν, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ἐπώλει ἡ Κυβέρνησις τῆς Πορτογαλίας πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν. Εἶναι ἀναμφισβήτητον. Ἡ κατηγορία μου εἶναι αὕτη: Ἀντί, ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, νὰ ζητήσῃ νὰ μάθῃ ἀπὸ τὴν Πρεσβείαν τῆς Οὐασιγκτῶνος, ἐὰν εἶναι ἐντολοδόχος ἐξουσιοδοτημένος ὁ Πανταζόπουλος, ἀπὸ κάποιον ἄγνωστον, ὤφειλε νὰ ἀπευθυνθῇ πρὸς τὴν Πρεσβείαν τῆς Πορτογαλίας εἰς Ἀθήνας καὶ πρὸς τὴν Πρεσβείαν τὴν Ἑλληνικὴν εἰς τὴν Λισσαβῶνα καὶ νὰ εἴπῃ ἀπ’ εὐθείας πρὸς τὴν Πορτογαλικὴν Κυβέρνησιν: «Πωλεῖτε τὰ ἐμπορεύματα αὐτά; Μὲ ποίας τιμὰς καὶ μὲ ποίους ὅρους;». Καὶ ἂν τοῦ ἔλεγε ἡ Κυβέρνησις τῆς Πορτογαλίας, ὅτι τοῦ δίδει τὸ ρύζι εἰς ποσόν τι χαλασμένο πρὸς δρχ. 294 κατὰ τόννον, ἀλλὰ συγχρόνως ὡς ἀντιστάθμισμα τοῦ δίδει 16.500 τόννους ἀραβοσίτου πρὸς δολ. 40 τὸν τόννον, νὰ εἴπῃ ὁ ὑπουργὸς εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν «παίρνω 4.500 τόννους ρύζι κατὰ ποσόν τι χαλασμένο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀκριβό καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ εὕρωμεν ὑγιὲς μόνον 2½–3 χιλ. τόννους καὶ νὰ ζημιώσωμεν, ἀλλὰ μοῦ παρέχεται ὡς ἀντάλλαγμα μία ποσότης 16.500 τόννους ἀραβοσίτου πρὸς δολ. 40 ἀντὶ τῶν 112 ἢ 120 δολ. τῆς διεθνοῦς τιμῆς. Ἑπομένως οἱανδήποτε ζημίαν καὶ ἂν ἔχωμεν ἀπὸ τὸ ρύζι, ἔχομεν τὸ ἀντάλλαγμα ἀπὸ τὸ καλαμπόκι, τὸ ὁποῖον ἐπίσης εἶναι τροφή τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ». Ἐὰν ἔτσι ἀπηυθύνετο ὁ τότε ὑπουργός, πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θὰ τοῦ ἐδείκνυε μεγαλοφροσύνην καὶ ἡμεῖς θὰ τοῦ ἤμεθα ἐπιεικεῖς.

§90Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Τότε θὰ ἐχάνομεν 300 χιλ. δολλάρια.

§91Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀλλ’ ἀντ’ αὐτοῦ τί ἔγινε; Καὶ ἀκόμη, κύριοι, ἂν ἐνόμιζεν ὁ κ. ὑπουργός, ὅτι ἦτο ἐπιζημία ἡ ἀγορὰ, ἂς τὴν ἐγκατέλειπε καὶ ἂς κατέφευγεν ὁπουδήποτε, εἰς τὴν Αἴγυπτον καὶ ἀλλοῦ καὶ ἂς ἠγόραζε ὀλίγο ρύζι διὰ τὰ νοσοκομεῖα καὶ διὰ τὰ παιδιά, ἔστω καὶ ἀκριβά, καὶ ἂς ἐτρέφετο ἐν τῷ μεταξὺ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μὲ ἐγχώριο ρύζι, μὲ μπλουγοῦρι. Κύριοι, ἐδῶ εἶναι τὸ σφάλμα. Τὸ σφάλμα εἶναι ὅτι μετεβλήθη τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, μὲ τὰς ἐνεργείας τοῦ ὑπουργοῦ του, εἰς συνεργὸν μαύρης ἀγορᾶς. Τὸ σφάλμα ὑπῆρξεν, ὅτι ἐνόμισεν ὁ διαπραγματευθεὶς ὑπουργός, ὅτι, ἠμποροῦσε νὰ κατοχυρωθῇ ὀπίσω ἀπὸ τὸ ἐπίπεδον τῶν διεθνῶν τιμῶν καὶ νὰ σᾶς λέγει: «Πρὸς τί διαμαρτύρεσθε τιμὴ ρυζιοῦ κατὰ τόννον 294 δολ., ἐγὼ τὸ πῆρα πρὸς 225, τιμὴ ἀραβοσίτου δολ. 116, ἐγὼ τὸν πῆρα 112». Ἀλλ’ ἡ κατηγορία εἶναι ἐνκονκρέτο. Εἰς τὴν ἀγορὰν αὐτήν, εἰς τὸ ἐμπόριον αὐτὸ μετὰ τῆς Πορτογαλικῆς Κυβερνήσεως ἡ Κυβέρνησις ἠδύνατο καὶ ὤφειλε νὰ χωρήσῃ εἰς τὴν ἀγορὰν τῶν εἰδῶν διὰ τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ τοῦ ἐφοδιασμοῦ, κατοχυρώνουσα τὸ ἠθικῶς ἀδιάβλητον τῆς συμβάσεως καὶ νὰ διαπραγματευθῇ ἀπ’ εὐθείας μὲ τὴν Πορτογαλικὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ ἐπιτύχῃ τιμὰς ἀγορᾶς ἀπείρως χαμηλοτέρας καὶ ἀπὸ τὰς διεθνεῖς καὶ ἀπὸ τὰς τιμάς, εἰς τὰς ὁποίας θὰ ἠγόραζε τὸ ἐμπόρευμα ἀπὸ τὰ συγκροτήματα τῶν μεσιτῶν καὶ νὰ κατοχυρώσῃ οὕτω καὶ τὸ οὐσιαστικῶς ἀδιάβλητον τῆς συμβάσεως. Ἀλλὰ δὲν τὸ ἔκαμε, διότι ἐνόμισεν, ὅτι ἕνας ὑπουργὸς δύναται νὰ ἔχῃ τὴν νοοτροπίαν ἑνὸς ἐμπόρου ἰδιώτου. Κύριοι, τὸ Κράτος εἴτε ἀσκεῖ ἰμπέριουμ, εἴτε ἀσκεῖ πράξεις ἰδιωτικοῦ δικαίου, δὲν παύει νὰ εἶναι ἠθικὴ δύναμις, νὰ εἶναι ἠθικὸν πρόσωπον. Εἰς ὅλα τὰ Κράτη δὲν λησμονοῦν τὴν γραμμὴν τοῦ ἀδιαβλήτου. Καὶ τώρα καὶ εἰς τὸ μέλλον θὰ πρυτανεύῃ αὐτὴ ἡ γραμμή, ἂς τὸ γνωρίζουν ὅσοι φιλοδοξοῦν νὰ καθίσουν εἰς τὰ ἑδώλια ἐκεῖνα. Οἱ Ἕλληνες ὑπουργοί, εἶναι ὑπουργοὶ ἑνὸς λαοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι περισσότερον αἴσθημα καὶ ψυχή, καὶ ἠθικὴ ὑπερηφάνεια. Μὲ τὰς ἐνεργείας σας αὐτάς, κ. ὑπουργέ, ἐπλήξατε ὄχι μόνον τὸ δημόσιον αἴσθημα, ἐπλήξατε καὶ τὸ κῦρος τοῦ πολιτικοῦ κόσμου. Καὶ πιστεύω, ὅτι τὸ κῦρος αὐτὸ θὰ ἀποκατασταθῇ εἰς τὸ δημόσιον φρόνημα, μὲ τὸν ἔλεγχον, τὸν ὁποῖον ἀσκοῦμεν, ὑπηρετοῦντες καὶ τὴν χώραν καὶ τοὺς δημοκρατικούς της θεσμούς. (Χειροκροτήματα).

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κάντζιας ἔχει τὸν λόγον.

§93Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ζήτημα ποὺ ἀπασχολεῖ τὴν Βουλὴν ἀλλὰ καὶ τὴν Ἑλληνικὴν κοινὴν γνώμην εἶναι γενικωτέρου ἐνδιαφέροντος, δὲν θὰ ἐλάμβανα δὲ τὸν λόγον ἐὰν δὲν ἦτο τοιαύτης σημασίας. Διότι δὲν ἀφορᾷ μόνον τὴν περίπτωσιν τῆς ὀρύζης. Ἔχομεν ὑποχρέωσιν λαμβάνοντες ἀφορμὴν ἀπὸ τὸ ζήτημα αὐτὸ νὰ ἐξετάσωμεν τὴν ἐν γένει ἐμπορικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τρόπον γενικώτερον. Διότι ἀσφαλῶς κάποια ἐσφαλμένη βάσις θὰ εἶχε τεθῆ κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἐξωτερικῆς ἐμπορικῆς πολιτικῆς διὰ νὰ ἐκδηλωθῇ καὶ μία ἀνωμαλία, ἡ ὁποία οὕτως ἐξεδηλώθη, ἡ ἀνωμαλία ἐπὶ τῆς ὀρύζης. Τὸ ζήτημα τῆς ὀρύζης εἶναι, ὅπως εἶπε καὶ ὁ κ. συνάδελφος ὁ μόλις κατελθὼν ἀπὸ τοῦ βήματος, εἶναι ζήτημα περισσότερον ἠθικῆς τάξεως. Καὶ ἂς ἴδωμεν πῶς ἐνεφανίσθη ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ, ἡ ὁποία συνετάραξε τὴν Ἑλληνικὴν κοινὴν γνώμην καὶ περιέπλεξε καὶ ἕναν ἀξιόλογον πολιτικὸν ἄνδρα, τὸν κ. Βαρβούτην κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ διατρέχῃ τὸν κίνδυνον νὰ ὑποστῇ ζημίαν σοβαράν, ἥτις ζημία του θὰ εἶναι καὶ ζημία τοῦ πολιτικοῦ κόσμου. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ζήτημα αὐτὸ ξενίζει τοὺς γνωρίζοντας κάπως τὰ πράγματα διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους. Διότι πράγματι τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν τὴν διεχειρίχθη κατὰ τρόπον ἐντελῶς ἀντικανονικὸν καὶ ἀνώμαλον τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ἰδιαιτέρως ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας μετὰ τοῦ Ἀμερικανοῦ ἐμπειρογνώμονος, κ. Ντόουσον τοῦ ἰδιοτύπου αὐτοῦ ὀργάνου τοῦ Κράτους.

§94ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὸς εἶναι ὑπάλληλος στὸ ὑπουργεῖον;

§95Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Προϊστάμενος τοῦ Ὑπουργοῦ.

§96Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Τὸ διεχειρίσθη λέγω, κατὰ τρόπον ἀντικανονικὸν καὶ ἀνώμαλον. Ἴσως νὰ ἐνόμιζε ὅτι πράγματι εἶναι μία εὐκαιρία. Καὶ ἂς ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ὅτι πράγματι παρουσιάσθη μία εὐκαιρία. Τί μᾶς ἐπιβάλλεται νὰ κάμωμεν; Νὰ ἐξαντλήσωμεν ὅλα τὰ μέσα διὰ νὰ διαφυλάξωμεν τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου καὶ νὰ καταβάλωμεν ὅλας τὰς προσπαθείας διὰ νὰ ἀντιληφθῶμεν πῶς ἔγινε ἡ προτίμησις τῆς προσφορᾶς αὐτῆς τῆς ὀρύζης ἔναντι ἄλλων προσφορῶν, ὁπότε θὰ ἀπεκαλύπτοντο πολλὰ σκοτεινὰ σημεῖα καὶ θὰ ἐξευρίσκοντο πολλοὶ ὑπεύθυνοι, ὑπεύθυνοι οἱ ὁποῖοι θὰ εὑρίσκοντο ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος, βεβαίως Ἕλληνες, ἁρμόδιοι ὑπουργοί, ἀλλὰ καὶ ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος, ὑπεύθυνοι οἱ ὁποῖοι κατέχουν σοβαρὰς θέσεις, τὰς θέσεις αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ κατέχωνται ἀπὸ πρόσωπα μεγάλου κύρους καὶ ἐξαιρετικοῦ ἤθους. Διότι, κύριοι συνάδελφοι, ἀποδίδω εὐθύνας καὶ εἰς ὡρισμένας ὑπηρεσίας τῶν πρεσβειῶν μας εἰς Οὐασιγκτῶνα καὶ Λισσαβῶνα.

§97Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Δὲν νομίζω ὅτι μέχρι τοῦδε προέκυψε κανένα στοιχεῖον ἐπιβαρυντικὸν διὰ τὴν πρεσβείαν τῆς Λισσαβῶνος. Ἐκτὸς ἐὰν σεῖς, ἔχετε στοιχεῖα. Ἐν τῇ συνεχείᾳ τοῦ λόγου σας θὰ ἤθελα νὰ ἀκούσω καὶ ἐπ’ αὐτοῦ.

§98Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Θὰ ἐκδώσῃ καὶ ὁ σταλεὶς ἐκεῖσε προανάκρισιν ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν πρέσβυς τὸ πόρισμά του καὶ θὰ πληροφορηθῆτε. Πῶς λοιπὸν ἔλαβε γνῶσιν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις—διότι ἀπὸ κεῖ θὰ ἀρχίσω—αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, τῆς ὑπάρξεως τοιαύτης προσφορᾶς ὀρύζης τόσον μάλιστα συμφερούσης ἀπὸ μίαν ἐξωτερικὴν ἀγοράν; Τὸ πρῶτον τηλεγράφημα τὸ ὁποῖον ἦλθεν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἀπὸ ἐπίσημον πηγὴν—δηλαδὴ ἐκ μέρους τοῦ Πρεσβευτοῦ τῆς Ἑλλάδος ἐν Οὐασιγκτῶνι—γνωστοποιοῦσαν τὴν ὕπαρξιν τοιαύτης προσφορᾶς πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας εἶναι τὸ ἑξῆς: «Ἀριθ. Πρωτ. Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας 42848)18.3.1948. Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ἀθήνας 2745 Ἐνταῦθα Πορτογαλικὴ Πρεσβεία ἐπεβεβαίωσεν ἡμῖν διαπραγμάτευσιν γενομένην Λισσαβῶνα δυνάμει ὁποίας Πορτογαλικὴ Κυβέρνησις δέχεται πωλήσει Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν 4800 τόννους ὀρύζης Βραζιλίας εὑρισκομένους ἤδη Πορτογαλίαν καὶ 16500 τόννους ἀραβοσίτου Ἀγκόλας Στόπ. ἐξ ὅσων ἀντελήφθημεν δι’ ἀραβόσιτον θὰ χρεωθῇ ἑλληνικὴ ἀλλοκασιὸν λοιπῶν δημητριακῶν λοιπῶν χωρῶν στὸπ διὰ ὄρυζαν δέον ζητηθῇ εἰδικὴ ἄδεια Ἐπιτροπῆς ὀρύζης I.E.F.C. ἥτις συνέρχεται προσεχῆ Δευτέραν 22 Μαρτίου στὸπ ἔχομεν ἐλπίδας ἐπιτυχίας τοιαύτης ἀδείας ἐὰν λάβωμεν ἀμέσως ὑμετέρας ὁδηγίας καὶ ἐὰν παραιτηθῶμεν ἀλλοκασιὸν 2000 τόννων ὀρύζης EQUADOR ἤτοι ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν φαίνεται δυνατὸν τροποποιηθῇ ἑτέραν προέλευσιν. Δενδραμῆς.

§99Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐκ τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἀνεγνώσθησαν ἀπὸ τὸν κ. Γαρουφαλιᾶν προκύπτει ὅτι τρεῖς ἡμέρας προτοῦ στείλῃ τὸ τηλεγράφημα ὁ πρέσβυς εἶχεν ἤδη κάνει τὸ διάβημα. Δὲν νομίζετε ὅτι ὁ πρέσβυς λέγει ψευδῶς πρᾶγμα τι, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἤδη κάνει;

§100Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἐγὼ θὰ σᾶς τοποθετήσω τὰ πράγματα. Ἐγὼ ἔρχομαι εἰς τὴν θέσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§101Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Πρὶν φθάσωμεν εἰς τὸν ὑπουργόν. Ἔχομεν ἕνα πρέσβυν λέγοντα, ὅτι θὰ κάνῃ τὸ διάβημα, ἐνῷ τὸ εἶχεν ἤδη κάνει.

§102Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Πότε ἔφθασεν τὸ τηλεγράφημα αὐτό, κύριοι συνάδελφοι;

§103Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. 18 Μαρτίου.

§104Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ διατύπωσις ὅμως δὲν εἶναι ὡσὰν νὰ ἀπαντᾷ εἰς ἐρώτημα; Ἡ ἀρχή του...

§105Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Οὐδὲν ἐρώτημα ὑπῆρχε.... Ὁ πρέσβυς ὑποτίθεται ὅτι νομίζει πὼς ἐγένοντο διαπραγματεύσεις, εἰς Λισσαβῶνα κατόπιν ὁδηγιῶν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι φυσικὸν αὐτό.

§106Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Δὲν ὑπάρχει προηγούμενον τηλεγράφημα ἐκ μέρους τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸν πρέσβυν δι’ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα;

§107Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Οὐδέν. Οὔτε γνῶσιν εἶχεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις.

§108Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ θὰ τὸ συνδιάσετε μὲ τὰ ἑξῆς γεγονότα. Πρὸ τοῦ τηλεγραφήματος αὐτοῦ ἦλθεν ἡ αἴτησις Πανταζοπούλου; σᾶς ἐρώτησεν ὁ συνάδελφος κύριος Ροδόπουλος, αὐτὸ εἶναι ὡσὰν νὰ ἀπαντᾷ εἰς ἐρώτημα. Μετὰ τὸ πρῶτον τηλεγράφημα τοῦ Πανταζοπούλου, τὸ ὁποῖον λέγει αὐτὰ τὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα ἐπεβεβαίωσεν ἡ Ἑλληνικὴ Πρεσβεία Οὐασιγκτῶνος ἔχομεν τὸ δεύτερον τηλεγράφημα τοῦ Πανταζοπούλου, τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι ἡ Πρεσβεία Οὐασιγκτῶνος ἐτηλεγράφησεν ἤδη εἰς ἀπάντησιν τοῦ τηλεγραφήματος τοῦ Πανταζοπούλου εἰς τὸ Ὑπουργεῖόν σας, βεβαιοῦσα τὴν σοβαρότητα τῆς προσφορᾶς μας καὶ ζητοῦσα νὰ δώσῃ ἐξουσιοδότησιν διὰ τοῦ I.E.F.C. καὶ συγχρόνως μὲ αὐτὸ τὸ τηλεγράφημα, ἦλθε τὸ τηλεγράφημα τοῦ Δενδραμῆ. Ὁ συνδυασμὸς τῶν τριῶν τηλεγραφημάτων, ἐπεβεβαίωσεν τοὺς ἰσχυρισμοὺς τοῦ Πανταζοπούλου, ὅτι ἐπεβεβαιώθησαν οἱ ἰσχυρισμοί του ἀπὸ τὴν Πορτογαλικὴν Πρεσβείαν Οὐασιγκτῶνος εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Πρεσβείαν Οὐασιγκτῶνος καὶ ἐπειδὴ τὸ ζήτημα ἦτο ἐξαιρετικῶς ἐπεῖγον, διότι ἐὰν ἐχάναμεν τὴν 22αν ὁπότε ἦτο ἡ ἡμέρα συγκλήσεως τοῦ Συμβουλίου τοῦ I.E.F.C. καὶ ἐδίδετο ἡ ἄδεια εἰς τὴν Πορτογαλίαν, διετρέχαμεν τὸν κίνδυνον, νὰ μᾶς ζητήσῃ, ὅπως μᾶς ἐζήτησεν ὁ Ἰσημερινὸς 340 δολλάρια. Δι’ αὐτὸ ἐξαντλήσαντες τὸ ζήτημα ἀπὸ πάσης πλευρᾶς καὶ ἐπὶ μίαν καὶ ἡμίσειαν ἡμέραν μὲ χιλίους ἐμπειρογνώμονας ἐθεωρήσαμεν καλὸν νὰ δεσμεύσωμεν τὴν Πορτογαλικὴν Κυβέρνησιν εἰς τὰ 222 δολλάρια. Δι’ αὐτὸ ἐτηλεγράφησα, διότι μετὰ τὴν συνεδρίασιν τοῦ I.E.F.C., ἀκόμα καὶ μετὰ τὴν χορήγησιν τῆς ἀδείας τοῦ I.E.F.C., θὰ μᾶς ἔλεγεν, ὅτι θέλετε δὲν θέλετε θὰ ἀγοράσετε τὸ ρύζι ἀπὸ ἡμᾶς, ὅπως μᾶς εἶπεν ὁ Ἰσημερινός. Αὐτὴ εἶναι ἡ οὐσία τῆς ὑποθέσεως. Σεῖς εἶσθε ἔμπορος καὶ ἔχετε ἀρκετὴν πεῖραν καὶ ὁμολογῶ ὅτι εἴσαστε ὁ μόνος, ὁ ὁποῖος εἴπατε ὅτι αἱ τιμαὶ ἦσαν κατώτεραι τῶν διεθνῶν.

§109Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἐγὼ δὲν μπορῶ νὰ εἴπω παρὰ μόνον τὴν ἀλήθειαν. Τὸ τηλεγράφημα λοιπὸν ἐλήφθη ἀπὸ τὸν πρέσβυν τῆς Οὐασιγκτῶνος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ὁμιλεῖ περὶ διαπραγματεύσεων εἰς τὴν Λισσαβῶνα, ὁμιλεῖ περὶ ἀδειῶν, ὁμιλεῖ περὶ ὅλων αὐτῶν τῶν πραγμάτων, διὰ τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις, δὲν εἶχεν οὐδεμίαν γνῶσιν. Τοῦτο ἀποδεικνύει ὅτι κάποιος ὑπέρμετρος ζῆλος ἐγεννήθη εἰς τὰς ὑπηρεσίας τῶν διαφόρων Πρεσβειῶν, κόποι, ἐξαιρετικὸν ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον ὁμολογῶ, ὅτι ὡς ὑπουργός, δὲν τὸ παρετήρησα, οὔτε ὡς βουλευτής, ὅταν τυχὸν ἀναγκάζωμαι νὰ ἀπευθύνωμαι εἰς τὰς διαφόρους Πρεσβείας καὶ νὰ ζητῶ ἀπὸ αὐτὰς πληροφορίας. Ἐδῶ βλέπω δραστηριότητα καταπληκτικήν, διαπραγματεύσεις ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας. Ἀναλαμβάνουν αἱ ὑπηρεσίαι τῆς Πρεσβείας τῆς Λισσαβῶνος διαπραγματεύσεις καὶ ἀνταλλάσσουν ἀλληλογραφίαν. Ἐπίσης, τὸ αὐτὸ παρατηρεῖται καὶ εἰς τὴν Πρεσβείαν τῆς Οὐασιγκτῶνος. Ὁ κ. Κολοκοτρώνης διαπραγματεύεται μὲ τὸν κ. Almeida δι’ ὡρισμένον ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐγεννήθη καὶ τηλεγραφεῖ εἰς τὴν Λισσαβῶνα. Κύριοι, αὐτὸ τὸ ἐξαιρετικὸν ἐνδιαφέρον, αὐτὸς ὁ καταπληκτικὸς ζῆλος, τῶν Ὑπηρεσιῶν, μὲ ἐμβάλλει εἰς ἀνησυχίας ἀλλὰ καὶ ὑποψίας, διότι πολλὰ ᾄδονται καὶ θρυλοῦνται καὶ λέγονται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν δι’ αὐτὸ τὸ ζήτημα, δεδομένου ὅτι ὁ Φραγκίστας ἐνεφανίσθη εἰς τὴν Λισσαβῶνα ἀπὸ πολλῶν μηνῶν, ἴσως ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου, καὶ ἐκινεῖτο μεταξὺ τῶν ἐπισήμων κύκλων.

§110Γ. ΑΣΤΕΡΙΟΥ. Τί ἐστὶ Φραγκίστας πρῶτον νὰ μᾶς εἴπητε, διὰ νὰ μπορέσωμεν νὰ τὸν κρίνωμεν.

§111Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἔλαβε γνῶσιν ἤδη κύριε συνάδελφε. Τὰ ἐξέθεσε τόσον λεπτομερῶς ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς. Ἂς μὴ τὰ ἐπαναλάβωμεν. Ἐξαιρετικὴ λοιπὸν δραστηριότης, ὅπως εἶπον τοῦ κ. Φραγκίστα μεταξὺ τῶν κύκλων τῶν διπλωματικῶν. Ὑπάρχει καὶ ἐπιστολὴ μάλιστα ξένου ἐμπορικοῦ οἴκου σοβαροῦ, ὁ ὁποῖος ἐνεφανίσθη εἰς τὴν πρεσβείαν τῆς Ἑλλάδος ἐν Λισσαβῶνι καὶ τοῦ συνέστησαν ἐκεῖ — δὲν ἠξεύρω ποῖον πρόσωπον — ὅτι ὁ κ. Φραγκίστας εἶναι ἀπεσταλμένος τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ διεπραγματεύετο αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν πρὸ πολλοῦ καιροῦ, ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου 1947. Βλέπετε δηλαδὴ ἕνα χορὸν ἀνθρώπων, κάπως ἐπιτηδείων, κάπως ὑπόπτων, νὰ κινοῦνται γύρω ἀπὸ τὰ ἐπίσημα γραφεῖα, βοηθούμενοι δὲ ἀπὸ ταῦτα, νὰ ἐμφανίζωνται ὡς ἐκπρόσωποι τῆς Ἑλλάδος, διότι ἔτσι ἐξεκίνησεν ἡ ὑπόθεσις τῆς ὀρύζης κύριοι συνάδελφοι. Ὁ Φραγκίστας εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐνεφανίσθη ὡς ἐκπρόσωπος τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, χωρὶς νὰ εἶναι καθόλου τοιοῦτος. Ἐδῶ δὲ ἐνεφανίσθη ὡς ἐκπρόσωπος τῆς Πορτογαλλικῆς Κυβερνήσεως, ἢ ὡς ἀγοραστὴς τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ, ἀποκλειστικὸς ἀγοραστής, ἐκ μέρους τῆς Πορτογαλλικῆς Κυβερνήσεως. Παρουσιάζεται δηλ. μὲ διπλῆν προσωπικότητα, ὅπως ἐτόνισεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος.

§112Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Πόθεν ἐξάγεται αὐτό;

§113Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐκ τῶν κειμένων.

§114Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἐξάγεται ἀπὸ τὰ κείμενα. Κύριοι συνάδελφοι, ἐγὼ θὰ ζητήσω νὰ γίνῃ μία ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπή, διὰ νὰ διαπιστώσῃ αὐτὰ τὰ πράγματα, διότι αἱ συζητήσεις ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ δὲν ἐξυπηρετοῦν αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν. Παρουσιάζεται λοιπὸν ἐκεῖ ὁ Φραγκίστας βοηθούμενος ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας τῆς Λισσαβῶνος, ὡς ἐκπρόσωπος τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ φεύγει ἀπὸ τὴν Οὐασιγκτῶνα, ὅπου εἶχε τὴν ἕδραν του καὶ ἀρχίζουν πλέον διαπραγματεύσεις μεταξὺ Οὐασιγκτῶνος καὶ Λισσαβῶνος. Ὑπάρχει μάλιστα καὶ διαμαρτυρία τῶν Πορτογαλλικῶν οἴκων. Ἔτσι ἔχει ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ ἀπὸ πλευρᾶς ἐξωτερικοῦ δηλαδὴ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῶν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ὑπηρεσιῶν τῆς Ἑλλάδος. Καὶ δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ δώσῃ ἰδιαιτέραν σημασίαν εἰς αὐτό, διότι θὰ πρέπει νὰ ἀποκαταστήσωμεν εἰς ὅλον τὸ κῦρος τους τὰς διπλωματικάς μας ἀποστολὰς καὶ ὑπηρεσίας, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἐμφανιζώμεθα ὡς Κράτος σοβαρὸν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ.

§115Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Μόνον τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἀνεγνώσατε θὰ ἤσκει διὰ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, λαμβάνων ὑπ’ ὄψει τὴν ψευδῆ βεβαίωσιν ἢ τὴν παράλειψιν τοῦ πρέσβεως ἀμέσως νὰ ἀνακαλέσῃ καὶ τὸν πρεσβευτὴν καὶ τὸν Κολοκοτρώνην.

§116Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, κάμνει ἀνακρίσεις. Ἐγὼ θὰ ἔλεγον νὰ παυθῶσιν ἄνευ περαιτέρω συζητήσεως. Τώρα ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος σκέπτεται διαφορετικώτερον καὶ ἴσως νὰ ἔχῃ δίκαιον.

§117Ε. ΓΟΝΗΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἤσκησα μίαν ἐπερώτησιν ἐν σχέσει μὲ τὰς εὐθύνας τῶν ἁρμοδίων διπλωματικῶν ἀντιπροσώπων τῆς χώρας. Ἔχω τὴν ἐπίσημον πληροφορίαν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, εἰς τὴν σχετικὴν ἐπερώτησίν μου τὸ ἀναφέρω, ὅτι διετάχθη ἀνώτερος ὑπάλληλος νὰ διενεργήσῃ ἀνακρίσεις καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ἔκαμε ἔγγραφον πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διὰ τοῦ ὁποίου ἐν σχέσει μὲ τὸν Ἐμπορικὸν Ἀκόλουθον, ἐζητήθησαν καὶ ὡρισμέναι κυρώσεις.

§118Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Τώρα, ὡς πρὸ τὰς εὐθύνας τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἔχω νὰ ἀνακοινώσω τὰ ἑξῆς. Πράγματι ἀνάγκη ὀρύζης ὑπῆρχε. Τοῦτο καταφαίνεται καὶ ἀπὸ ὡρισμένας προσπαθείας, τὰς ὁποίας εἶχε καταβάλλει τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ προσωπικῶς ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διότι καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς θητείας τοῦ κ. Βαρβούτη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμερικανὸς Σύμβουλος, συγκεκριμένως δὲ ὁ κ. Βαρβούτης εἶχε καταβάλει καὶ προσπάθειαν νὰ ἐπιτύχῃ καὶ δι’ ἀνταλλαγῆς τὴν εἰσαγωγὴν ὀρύζης ὡς ἀποδεικνύεται καὶ ἐξ ὡρισμένων τηλεγραφημάτων. Ταῦτα ἀποδεικνύονται ἐκ τῶν ἐγγράφων, τῶν κατατεθειμένων εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως ἐμφαίνηται ἐκ τῆς κοινοποιήσεως πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ παρὰ τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν κ. Λάμπρου τηλεγραφήματος τῆς ἐν Οὐασιγκτῶνι Πρεσβείας τῆς 1)3)48 ἀποσταλέντος πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν. Σᾶς ἀναγιγνώσκω τὸ σχετικὸν ἔγγραφον:

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΤΜΝΜΑ Ι 2.Ε.1948

ΝΟ 1932

Πρὸς Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ Ὑπηρεσίαν Ἀγορῶν Ἐξωτερικοῦ Ἐν συνεχείᾳ πρὸς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1749 τῆς 26.2.48 ἡμέτερον ἔγγραφον, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσωμεν ὑμῖν κατωτέρω τηλεγράφημα ὑπ’ ἀριθ. 1836 δὶς τῆς 1ης τρέχοντος τῆς ἐν Οὐασιγκτῶνι ἡμετέρας Πρεσβείας. «Συμβούλιον I.E.F.C. δὲν ἐνέκρινε προτεινομένην ἀνταλλαγὴν ἐλαιολάδου πρὸς ὄρυζαν Βραζιλίας ἐπιφυλαχθὲν ἐπανεξετάσῃ ὑπόθεσιν μετὰ τέσσαρας ἕως ἕξ ἑβδομάδας».

Ἐντολῇ τοῦ Ὑπουργοῦ

Δ. ΛΑΜΠΡΟΣ

Συνεπῶς ἡ Αἰγυπτιακὴ Κυβέρνησις εἶχεν 25 χιλ. τόννους ἐλευθέρους πρὸς ἐξαγωγήν.

§119Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἐπιτρέπετε νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν; Ἡ Αἰγυπτιακὴ Κυβέρνησις κατέβαλε προσπάθειαν νὰ ξεφύγῃ ἀπὸ τὴν Ἀλλοκασιόν. Ἡ Αἴγυπτος ἐνόμισεν ὅτι ἠμποροῦσε νὰ ἐξαγάγῃ. Ὅταν ὅμως ἡμεῖς τῆς ἐζητήσαμεν κατόπιν αἰτήσεως τῆς Κ.Υ.Δ.Ε.Π. διὰ νὰ κάμωμεν ἀνταλλαγὴν νὰ μᾶς δώσῃ ἡ Αἰγυπτιακὴ Κυβέρνησις ἔγγραφον βεβαίωσιν ὅτι εἶναι ἐκτὸς Ἀλλοκασιόν, ἠρνήθη νὰ δώσῃ τὴν βεβαίωσιν αὐτήν, ὅπως προκύπτει, ἀπὸ τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν εἰς τὸν φάκελλον. Ἐν τῷ μεταξὺ συνεχίσθησαν αἱ ἐνέργειαι καὶ ἐδημιουργήθη τὸ ἑξῆς. Εἶχον γεννηθῆ προστριβαί, μεταξὺ τῆς Αἰγύπτου καὶ τοῦ I.E.F.C. κατὰ τοῦτο. Διότι, ἡ μὲν Αἴγυπτος ἐνόμιζεν ὅτι ἦτο ἐκτὸς Ἀλλοκασιὸν ἐνῷ ἡ I.E.F.C. τὴν ἐθεώρει ἐντὸς Ἀλλοκασιόν, καὶ ἔτσι ἡ Αἴγυπτος εἶχε μίαν προσφορὰν ὁμαδικήν, διότι αἱ χῶραι αἱ ὁποῖαι ἦσαν εἰς τὴν Ἀλλοκασιὸν δὲν ἠγόραζον ρύζια φοβούμεναι τὰς κυρώσεις ἀπὸ τὴν I.E.F.C. Ἐν τῷ μεταξὺ ἐπῆγεν ὁ Αἰγύπτιος ὑπουργὸς εἰς τὴν I.E.F.C. καὶ ἐκανόνισε τὴν ὑπαγωγήν της ὑπὸ τὴν Ἀλλοκασιόν, ἀναγνωρίσας οὕτω τὴν ὑπαγωγήν της εἰς τὴν Ἀλλοκασιόν, ὁ δὲ Πρεσβευτὴς εἰς τὴν Οὐασιγκτῶνα, ἐτηλεγράφησεν σχετικῶς μὲ τὴν ἀνταλλαγὴν τῶν 2000 τόννων ὅτι, κατόπιν τῆς ἀναγνωρίσεως ὑπὸ τῆς Αἰγυπτιακῆς Κυβερνήσεως ὅτι καὶ ἡ Αἴγυπτος ὑπάγεται εἰς τὴν Ἀλλοκασιόν, αἱ ποσότητες τῆς Αἰγυπτιακῆς ὀρύζης, εἶναι ἐγκαταλελειμμέναι μόνον δὲ ἐπὶ τῆς προσεχοῦς ἐσοδείας εἶναι δυνατὸν νὰ κάμῃ ἀνταλλαγήν. Ταῦτα διὰ τὴν ἀλήθειαν τῆς ὑποθέσεως. Διότι ἀνεξαρτήτως αὐτοῦ, ἡμεῖς ὅταν ἐπετύχομεν τὴν προσφορὰν αὐτὴν τῶν 4500 τόννων, ἡ ὄρυζα αὐτή, δὲν ἦτο προσθήκη εἰς τὴν Ἀλλοκασιόν, ἀλλ’ εἶχε χαρακτηρισθῆ ὡς Εὐρωπαϊκὸν πλεόνασμα, καὶ ἔτσι ἐσώσαμεν καὶ τοὺς 2 χιλ. τόννους, κατὰ ρητὴν ὁδηγίαν, τὴν ὁποίαν ἔδωκα διὰ τηλεγραφήματός μου.

§120Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Σωστὸν καὶ αὐτό. Προκύπτει λοιπὸν ὅτι, ὑπῆρξε κάποιο ἐνδιαφέρον ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἀλλοῦ ἐκδηλούμενον ἐντονώτερον, ἀλλοῦ ἐκδηλούμενον κατὰ τρόπον ἀσθενέστερον. Τουλάχιστον αὐτὸ διαπιστοῦται ἀπὸ τὰ ἔγγραφα καὶ ἀπὸ ὅλον ἐν γένει τὸν χειρισμὸν τοῦ ζητήματος. Καὶ γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: Πῶς ἐξεδηλώθη αὐτὸ τὸ ἔντονον ἐνδιαφέρον ἅμα τῇ προσφορᾷ τοῦ Πανταζοπούλου καὶ πῶς ἐκινήθησαν ὅλαι αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ἐξωτερικοῦ, Πρεσβεῖαι, Διπλωμάται καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε τόσον ραγδαίως, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ αὐτὸ εἶδος καὶ τὸ αὐτὸ ποσὸν προσεφέρετο ἀπὸ καιροῦ καὶ ἀπὸ διαφόρους προμηθευτάς; Δὲν κάμνω κανένα ὑπαινιγμὸν καὶ ὁμιλῶ, μὲ πλήρη ἀντικειμενικότητα, καὶ χωρὶς νὰ θέλω οἱονδήποτε νὰ θίξω. Καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι, ἐὰν παρεσύρθητε, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸν μέγαν φόρτον, τὸν ὁποῖον ἀνελάβατε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ εἰς τὸ ὅτι ὑπερετιμήσατε τὰς δυνάμεις σας. Καὶ αὐτὸ ἦτο τὸ ὀλίσθημα καὶ αὐτὸ ἦτο ἡ ἀποτυχία. Ἔκαμον αὐτὴν τὴν διάκρισιν διὰ νὰ μὴ νομίσετε ὅτι κάμνω κανένα ὑπαινιγμόν, διότι εἰς τὸν κ. συνάδελφον, τὸν ὁποῖον ἐκτιμῶ καὶ ἀγαπῶ, εἶχον εἴπει κατὰ τὸν μῆνα Ὀκτώβριον 1947 ὅτι, ἐὰν ἐξηκολούθει τὴν πολιτικὴν αὐτήν, θὰ ἀπετύγχανεν ὄχι μόνον ὡς ὑπουργὸς ἀλλὰ πιθανὸν θὰ παρέσυρε εἰς πτῶσιν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, διότι εἶχον πεῖραν τί ἐσήμαινεν ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τί ἐσήμαινεν ἔκδοσις ἀδειῶν εἰσαγωγῆς καὶ ἐξαγωγῆς καὶ τί ἦτο δυνατὸν νὰ προκληθῇ ἀπὸ τὴν ἀνάμιξιν τοῦ ὑπουργοῦ εἰς προσωπικὰ ζητήματα.

§121Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ, διότι ἐπανειλημμένως μοὶ ἐξεδηλώσατε τὴν διαφωνίαν σας αὐτήν, τὴν ἀντικειμενικὴν καὶ ἐμπεριστατωμένην, ἀλλὰ σᾶς εἶπον ὅτι, ἡ πολιτικὴ αὐτὴ εἶναι ἡ ἐνδεδειγμένη ἐκ τῶν πραγμάτων σήμερον. Σᾶς εἶπον ὅτι, ἀνεξαρτήτως τῶν γνωμῶν ποὺ ἔχομεν περὶ τῆς παρεμβατικῆς πολιτικῆς τοῦ Κράτους, ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ τὴν ὀρθότητά της. Ὑπῆρχε καὶ διεθνῶς ἀνειλημμένη ὑποχρέωσις, διὰ νὰ ἀσκήσωμεν τὴν παρεμβατικὴν αὐτὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἠσκήσαμεν. Ὀφείλω νὰ τονίσω, τὴν ἀντικειμενικότητα μὲ τὴν ὁποίαν ἐθέσατε τὰ ζητήματα αὐτά. Ἐγώ, μάλιστα, σᾶς ἐκάλεσα εἰς τὸ σπίτι μου, παρ’ ὅλον τὸν φόρτον τῆς ἐργασίας μου, διὰ νὰ μοῦ ἀναπτύξετε τὰς ἀπόψεις σας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐστεροῦντο βάσεως, ἀλλὰ μὲ τὰς ὁποίας δὲν συνεφώνουν.

§122Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Λυποῦμαι εἰλικρινῶς, διότι ἐπηλήθευσαν αἱ προβλέψεις μου.

§123Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δυστυχῶς οἱ φόβοι σας ὅμως διὰ νὰ πέσῃ ἡ Κυβέρνησις ἀπεδείχθησαν ἀβάσιμοι διότι δὲν ἔπεσεν ἡ Κυβέρνησις.

§124Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἡ προσφορὰ λοιπὸν αὐτή, διὰ τὴν ὁποίαν γίνεται σήμερον συζήτησις, ἐνεφανίσθη διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν Ὑπηρεσίαν Ἀγορῶν Ἐξωτερικοῦ τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ, τὴν 29.12.47 ἀπὸ ἕνα κ. Κανδιλίδην συνεργάτην ὑποθέτω τοῦ Φραγκίστα εἰς ἄλλην ὑπόθεσιν ἐν Καΐρῳ. Συγκεκριμένως ἡ προσφορὰ αὐτὴ ὑπεβλήθη ἀπὸ τοὺς Λάππαν καὶ Κανδιλίδην διὰ 5.000 τόννους ὄρυζαν Πορτογαλλίας μὲ θραύσματα 20% καὶ 360 δολλάρια κατὰ τόννον Τσὶφ Πειραιᾶ. Ἡ ἐν λόγῳ προσφορὰ ἔμεινεν ἄνευ ἀπαντήσεως καὶ ὀρθῶς ἔμεινε ἄνευ ἀπαντήσεως. Τὴν 7.1.1948 ἡ ἑταιρία Ἀμηρᾶς καὶ Σία ἀντιπροσωπεύουσα τὸν Οἶκον COMERGERAL προσέφερε 4.000 τόννους ὄρυζαν Πορτογαλλίας μὲ θραύσματα 20–25% πρὸς 175 δολλάρια Τσὶφ Πειραιᾶ. Ἡ προσφορὰ ὑπεβλήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ. Εἰς τὰς 7.2.1948 ἡ ἑταιρία Ἀμηρᾶς καὶ Σία ὑποβιβάζει τὴν τιμὴν εἰς δολλάρια 260 τσίφ. Εἰς τὴν προσφορὰν αὐτὴν ἡ ὁποία ὑπεβλήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ γίνεται καὶ μνεία ὑπάρξεως 16.500 τόννων ἀραβοσίτου. Εἰς τὰς 16.2.48 ἡ ἑταιρία Ἀμηρᾶς καὶ Σία πληροφορηθεῖσα ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας θὰ δώσῃ ἄδειαν εἰσαγωγῆς ὀρύζης μόνον μὲ συνάλλαγμα ἐπὶ Λονδίνου προσφέρει πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ εἰς Λίρας Ἀγγλίας. Εἰς τὰς 18.2.48 ἡ αὐτὴ ὡς ἄνω ἑταιρία ἀπευθύνεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ καὶ προσφέρει τὴν ὄρυζαν πρὸς 233 δολλάρια τσὶφ Πειραιᾶ. Εἰς τὰς 24.2.48 ἕνας Παπαμιχαὴλ ἐκ Λισσαβῶνος προσφέρει πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ μέσῳ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ὄρυζαν 4.500–4.800 τόννους μὲ θραύσματα 20 ἕως 25% πρὸς 207 δολλάρια τσὶφ Πειραιᾶ καὶ 15.000 τόννους ἀραβόσιτον πρὸς 107 δολλάρια τσὶφ Πειραιᾶ.

§125Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Πότε αὐτὸ κ. συνάδελφε;

§126Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Εἰς τὰς 24 Φεβρουαρίου.

§127Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Λάθος εἶναι.

§128Φ. ΖΑΪΜΗΣ. Πρόκειται περὶ λάθους, ὑπεβλήθη εἰς τὰς 5 Ἀπριλίου.

§129Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἀπὸ ποῦ τὸ πήρατε αὐτό;

§130Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἐκ τοῦ φακέλλου. Ἀλλὰ εἰς τὴν ἡμερομηνίαν ἔχω δισταγμούς, θὰ τὸ ἐλέγξω μήπως εἶναι λάθος. Τὴν 17ην Μαρτίου 1948 ἐμφανίζεται ὁ κ. Ρουμπίνης ὡς ἐντολοδόχος τοῦ Πανταζοπούλου καὶ προσφέρει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τὴν ὄρυζαν Πορτογαλλίας πρὸς 225 δολλάρια τσίφ Πειραιᾶ καὶ ἀραβόσιτον 16.500 ἕως 19.000 τόννους πρὸς 116 δολλάρια τσίφ Πειραιᾶ. Εἰς τὰς 23.3.48 ὁ Ν. Ρουμπίνης ὑποβιβάζει τὴν τιμὴν τοῦ ἀραβοσίτου εἰς 112 δολλάρια.

§131ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐταὶ αἱ προσφοραὶ δίδονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας;

§132Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἄλλαι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ καὶ ἄλλαι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Κανονικῶς πᾶς Ἕλλην καὶ πᾶς ἰδιώτης ποὺ θέλει νὰ κάμῃ μίαν προσφορὰν πρέπει νὰ ἀποταθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ μόνη ὁδὸς καὶ αὐτὴν ξέρει ὅλος ὁ κόσμος. Αὐταὶ ὅλαι αἱ προσφοραὶ ποὺ σᾶς ἀνέφερα προηγουμένως εἶχον ὑποβληθῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ ἐκτὸς τῆς προσφορᾶς τοῦ Ρουμπίνη, ὁ ὁποῖος τὴν ὑπέβαλε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Εἰς τὰς 24.3.48 ὁ Οἶκος WHITGUL Ἀμερικῆς προσφέρει πρὸς τὸ ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ ὄρυζαν πρὸς 223 δολλάρια τσίφ Πειραιᾶ καὶ ἀραβόσιτον πρὸς 110,50 δολλάρια τσίφ Πειραιᾶ. Πρόκειται πάντοτε περὶ τῆς αὐτῆς ὀρύζης πλὴν ὅμως εὐθηνοτέρας. Ὁ οἶκος αὐτὸς ἔχει ἀντιπρόσωπον εἰς Λισσαβῶνα τὸν οἶκον ACOSA. Ἀμφότεροι δὲ οἱ Οἶκοι συνεργάζονται μετὰ τῆς Τραπέζης ΑΛΜΕΪΔΑ. Ὅπως σᾶς εἶπα καὶ προηγουμένως πρόκειται περὶ τῆς αὐτῆς ὀρύζης ἀλλὰ ἐφθηνοτέρας.

§133Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Χωρὶς συρβεγιάνς.

§134Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἡ συρβεγιάνς δὲν καλύπτει τὰ 2 δολλάρια. Τὸ καλαμπόκι δὲν θέλει συρβεγιάνς.

§135Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ Δημόσιον νὰ παραλαμβάνῃ ἐὰν δὲν ἔχει πιστοποιητικὸν συρβεγιάνς.

§136Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ὁ αὐτὸς οἶκος εἰς τὰς 26.3.48 προσφέρει τὰ αὐτὰ ποσὰ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ κοινοποιεῖ μάλιστα τὴν προσφοράν του διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος.

§137ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Προσέφερεν ἐγγύησιν;

§138Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Βεβαίως. Εἶχε μεγάλην ἐγγύησιν τραπεζιτικήν. Αὐτὴ εἶναι ἡ σοβαρωτέρα πρότασις.

§139Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἐδιαβάσατε τὴν προσφορὰν αὐτήν; Ἦτο σαφὴς προσφορά; Εἶχε σπεσιφικασιόν; Καθώριζε ποσοστὸν σπασμένον;

§140Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Τὸ καθώριζε εἰς τὴν προηγουμένην προσφοράν.

§141Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Εἰς οὐδεμίαν προσφορὰν δὲν τὸ καθώριζε τὸ ποσοστὸν τὸ σπασμένο. Ἡ προσφορὰ αὐτὴ ἐκ δημοπρασίας ἐὰν ὑπεβάλετο δὲν θὰ ἐγίνετο δεκτή. Ἐφ’ ὅσον δὲν εἶχε σπεσιφικασιὸν δὲν ἦτο προσφορά. Ἐν τέλει τοῦ γράμματος τί λέγει; Δὲν λέγει ὅτι τὸ ἔχει τὸ ἐμπόρευμα, λέγει δώσατέ μου ἐξουσιοδότησιν νὰ πᾶνε εἰς τὴν Λισσαβῶνα καὶ θὰ σᾶς φέρω ἐπιβεβαίωσιν.

§142Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ὄχι, ὄχι δὲν εἶναι ὀρθὸν αὐτό. Ὑπάρχει σειρὰ τηλεγραφημάτων μὲ σαφῆ προσφορὰν καὶ κατάθεσιν ἀναλόγου ἐγγυήσεως, πρὸς 223 δολλάρια τσίφ τὴν ὄρυζαν καὶ 110,50 δολλάρια τὸν ἀραβόσιτον. Εἰς τὰς 26.3.48 ἡ ἑταιρία Σκουλικίδης καὶ Σία ἀντιπροσωπεύουσα τὸν Οἶκον COMERGERAL Λισσαβῶνος προσφέρει πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τὴν ὄρυζαν Πορτογαλίας πρὸς 225 δολλάρια καὶ τὸν ἀραβόσιτον πρὸς 112 δολλάρια τσίφ Πειραιᾶ, δηλαδὴ τὴν τιμὴν τοῦ Ρουμπίνη.

§143Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Καὶ χωρὶς τὰ ἔξοδα συρβεγιάνς.

§144Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ὁ Σκουλικίδης εἰς τὰς 29 Μαρτίου προσέφερε τὸ ἴδιον εἶδος μὲ 210 δολλάρια τὸ ρύζι καὶ 108 δολλάρια τὸ καλαμπόκι. Τὴν δὲ 1ην Ἀπριλίου ὁ Γκουλιζάνο ἀπευθύνει ἐπιστολὴν πρὸς τὴν Ὑπηρεσίαν ἀγορῶν Ἐξωτερικοῦ τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ, τὴν ὁποίαν κοινοποιεῖ συγχρόνως καὶ πρὸς τὸ Γραφεῖον τοῦ ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ εἰς τὴν ὁποίαν μεταξὺ τῶν ἄλλων λέγει: «Δοθέντος ὅτι ἡ προκύπτουσα διαφορὰ τιμῆς μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῶν ἄλλων προμηθευτῶν εἶναι σημαντικὴ ἀνερχομένη εἰς τὸ σεβαστὸν ποσὸν τῶν δολλαρίων 65.000 ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν τοῦ γεγονότος ὅτι ἐκ τοῦ δημιουργηθέντος ἤδη ἀνταγωνισμοῦ μεταξὺ τῶν δύο συγκροτημάτων εἶναι δυνατὴ ἡ περαιτέρω μείωσις τῆς τιμῆς ὑπὲρ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου τρέφομεν τὴν ἐλπίδα κλπ.». Δηλαδὴ λέγει φροντίσατε νὰ μὴ κλεισθῇ ἡ δουλειὰ καὶ θὰ τὴν πάρωμεν ὀλιγώτερον. Εἰς τὴν ἐπιστολὴν ταύτην ὁ Γκουιλιζάνο ἐπισυνάπτει καὶ δύο ἀντίγραφα τηλεγραφημάτων τῶν ἐν Πορτογαλίᾳ ἀντιπροσώπων τοῦ οἴκου WHITGUL

§145ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δηλαδὴ ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ δημοπρασία.

§146Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἐν τῷ μεταξὺ ὁ οἶκος Σκουλικίδης, παλαιὸς οἶκος πεπειραμένος πολὺ εἰς τὰ ζητήματα αὐτά, γνωστὸς εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἀγοράν.

§147ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εὐφήμως γνωστός;

§148Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Πάντως οἶκος δυνάμενος νὰ κάμῃ προσφορὰν θετικήν. Αὐτὸς προσφέρει τὴν 12ην Ἀπριλίου — εἶχε κλεισθῆ πλέον ἡ προμήθεια αὐτὴ— εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ τὴν ὄρυζαν μὲ 200.000 δολλάρια ἔκπτωσιν καὶ 150 τόννους ρυζιοῦ δωρεὰν διὰ τὸν Στρατόν. Προηγουμένως τὴν 5ην Ἀπριλίου, πρὶν ὑπογραφῇ ἡ σύμβασις, ἕνας ἔμπορος Ροδοκανάκης προσέφερε 4.000 τόννους ρυζιοῦ μὲ 25% σπασμένον πρὸς 184 δολλάρια τὸν τόννον, καὶ 16.000 τόννους ἀραβοσίτου μὲ 34 λίρας Ἀγγλίας τσὶφ Πειραιᾶ. Δηλαδὴ ἐξ ὅλων αὐτῶν τῶν προσφορῶν ποὺ σᾶς ἀνέγνωσα, αἱ ὁποῖαι ἀρχίζουν τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1948 καὶ συνεχίζονται ἕως ὅτου ἡ δουλειὰ ἔκλεισε προκύπτει ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εὑρίσκεται εἰς ὡρισμένα χέρια, ἦτο μία ὑπόθεσις, ἡ ὁποία εὑρίσκετο εἰς πολλοὺς μεσίτας, ἦτο ἕνα ἐμπόρευμα, τὸ ὁποῖον κατεῖχεν ἡ Πορτογαλικὴ Κυβέρνησις καὶ ἐφρόντιζε μὲ κάθε τρόπον νὰ τὸ διαθέσῃ εἰς οἱανδήποτε ἀγοράν.

§149Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἄρα ἐπεβάλετο δημοπρασία.

§150Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἐκ τούτων προκύπτει ἀδιστάκτως ὅτι θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ διατάξῃ δημοπρασίαν. Ὁ φόβος τῆς ἀπωλείας τῆς προσφορᾶς δὲν εἶναι ὀρθός, διότι ὅλαι αἱ προσφοραὶ αὐταὶ ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου δὲν λέγουν τίποτε ἄλλο παρὰ, παρακαλοῦμεν νὰ ἀπαντήσητε ἐντὸς 2 ἡμερῶν, διότι πρόκειται νὰ τὸ ἀγοράσῃ ἡ Ἑλβετία, διότι πρόκειται νὰ τὸ ἀγοράσῃ ἡ Ἀγγλία, ἡ Σουηδία κλπ. Ἡ πώλησις ἦτο δυσχερής, διότι ἦτο συνδυασμένη, ἦτο affaire combinée δι’ αὐτὸ δὲν ἦτο εὔκολον νὰ εὑρεθῇ ἀγοραστὴς καὶ διὰ τὰ δύο εἴδη, ὅπως ἐνδιεφέρετο ὁ Πορτογάλος ὑπουργὸς τῶν Ἀποικιῶν. Ναὶ μὲν ἡ Ἑλβετία ἠμπορεῖ νὰ ἤθελε ρύζι ἀλλὰ δὲν ἤθελε καλαμπόκι. Καὶ ἠμπορεῖ ἡ Ἀγγλία σήμερον νὰ ἤθελε καλαμπόκι, ἀλλὰ δὲν ἤθελε τὸ ρύζι, δι’ αὐτὸ ἦτο δυσχερὴς ἡ πώλησις. Ἕνας πτωχοπρόδρομος ὅμως, ὅπως ἡ Ἑλλὰς, εἶχεν ἀνάγκην καὶ τῶν δύο, ὡς προκύπτει ἀπὸ τὴν ὅλην μελέτην τοῦ φακέλλου. Καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ καλαμποκιοῦ εἴχομεν ἀνάγκην, διότι καθυστεροῦντο ὡρισμέναι φορτώσεις σιτηρῶν —καὶ τοῦ ρυζιοῦ κατὰ μείζονα λόγον. Ἦτο ἑπομένως εὔκολον εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν καλῶς διεχειρίζετο τὸ ζήτημα, νὰ ἀπολαύσῃ ὁλόκληρον τὴν διαφορὰν αὐτὴν τῶν τιμῶν καὶ ἡ διαφορὰ αὐτὴ νὰ ἀποβῇ οὐσιαστικῶς εἰς ὄφελος τοῦ Δημοσίου κατὰ ἕνα ποσὸν 250.000 δολλαρίων, καὶ ἐὰν ἀκόμη ὑπῆρχον 500 τόννοι χαλασμένοι εἰς τὰς ἀποθήκας τὰς Πορτογαλικάς. Καὶ τοῦτο διότι ὅλοι οἱ οἶκοι καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ ἔκαμον λάθος καὶ τὸ λάθος εἶναι ὅτι ὑπελόγιζον τοὺς ναύλους σὲ 16 δολλάρια ἀπὸ τὴν Λισσαβῶνα καὶ 20 δολλάρια ἀπὸ τὴν Ἀγκῶνα, ἐνῷ οἱ ναῦλοι εἶναι πολὺ μικρότεροι. Οὔτε 14 οὔτε 16 δολλάρια ποὺ ἔκαμεν ὁ τελευταῖος ὅμιλος εἶναι ὁ ναῦλος. Ὁ ναῦλος εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ ἀπὸ τὴν Λισσαβῶνα μὲ 10 δολλάρια, ὅπως ἔχω πληροφορίας ἀπὸ ναυτικοὺς οἴκους.

§151Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Καὶ μὲ 8.

§152Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Καὶ 8 ἴσως ἀπὸ τὴν Λισσαβῶνα καὶ ἀπὸ τὴν Ἀγκῶνα μὲ 12 μὲ 11, μὲ 13 τὸ ἀνώτατον ὅριον, διότι καὶ ἐκεῖ πηγαίνουν πλοῖα μὲ κάρβουνο καὶ ἀναγκάζονται νὰ ἐπανέρχωνται κενά, ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχουν ἐμπορεύματα νὰ φορτώσουν ἀπὸ τὴν Ἀγκῶνα. Αὐτὸ εἶναι τὸ μυστικὸν τῆς ὑποθέσεως. Καὶ ἐδῶ παρατηρεῖται τὸ καταπληκτικὸν αὐτὸ ἐνδιαφέρον, ὥστε νὰ βλέπωμεν Τραπέζας νὰ τηλεγραφοῦν ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ καὶ νὰ λέγουν: «Πρὸς Θεοῦ, μὴ κλείνετε τὴν ὑπόθεσιν μὲ τὸν Φραγκίσταν, ὁ ὁποῖος παρεμβαίνει εἰς τὴν Λισσαβῶνα διὰ μέσου τῆς Οὐασιγκτῶνος. Λέγει ἡ Τράπεζα Almeida Λισσαβῶνος ἐπεμβαίνει ὁ Φραγκίστας ὡς ἐκπρόσωπος τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως διὰ τῆς Οὐασιγκτῶνος καὶ μᾶς χαλάει τὴν δουλειά. Μὴ κατακυρώνετε τὴν προμήθειαν εἰς αὐτὸν καὶ ἀναλαμβάνομεν ὑπευθύνως νὰ προσφέρωμεν τὸ εἶδος αὐτὸ εἰς μικροτέρας τιμάς. Ἀλλὰ ἀκόμη ἡ σοβαρὰ Τράπεζα D'Asore τῆς Πορτογαλλίας δεικνύει ἐνδιαφέρον διὰ τὴν ὑπόθεσιν.

§153Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μεσίτης εἶναι ὁ Φραγκίστας;

§154Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι δὲν εἶναι τίποτε. Εἶναι ἕνας ἄνθρωπος ἐπιτήδειος, ἐπιτυγχάνων νὰ κομπινάρῃ διάφορες δουλειές.

§155Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Κύριε συνάδελφε, ὁμιλεῖτε περὶ τηλεγραφήματος, τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι παρουσιάζεται ὁ Φραγκίστας διὰ μέσου τῆς Πρεσβείας τῆς Οὐασιγκτῶνος, θὰ ἤθελα νὰ τὸ ἀκούσω αὐτὸ τὸ τηλεγράφημα.

§156Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Θὰ σᾶς τὸ ἀναγνώσω. «Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπηρεσίαν Ἀγορῶν Ἐξωτερικοῦ Πορτογαλλικὸν Ὑπουργεῖον καταλήξῃ χορηγήσῃ ἄδειαν Φραγκίσταν κατόπιν βεβαιώσεως Οὐάσιγκτων ὅτι πώλησις ἐκλείσθη ἀπὸ αὐτὸν Ἑλλάδα καὶ ἐλλείπει κάποια ἐπικύρωσις ἥτις τόσον ἐπιμόνως ἐζητήθη ἐκ μέρους μας. ΣΤΟΠ. Ἐὰν συμφέρον ἑλληνικῆς οἰκονομίας ἀποκτήσητε ἐμπόρευμα μὲ σημαντικὴν διαφορὰν τιμῆς μὴ ἐπικυρώσητε ἀγορὰν Φραγκίστα τηλεγραφήσατέ μας παραγγελίαν σας καὶ εἴμεθα κάτοχοι ἐμπορεύματος διάθεσίν σας πλὴν ἂν ἀνοιγῇ πίστωσις ἀπὸ Φραγκίσταν. ALMEIRO

§157Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Εἰς ποῖον ἀπευθύνεται τὸ τηλεγράφημα;

§158Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ Ἐφοδιασμοῦ. Τοιαῦτα τηλεγραφήματα ὑπάρχουν ἐξ ἕως ἑπτὰ μακροσκελέστατα, τὰ ὁποῖα ἦλθον ἐδῶ μεταξὺ τῆς 1ης, 2ας, 3ης, 4ης, 6ης καὶ 11ης Ἀπριλίου.

§159Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὅλαι αὐταὶ αἱ προσφοραὶ εἶναι μὲ μικροτέρας τιμάς;

§160Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ναί.

§161ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔμειναν ὅλα ἀναπάντητα;

§162Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ὅλα πλὴν ἑνὸς ποὺ ἔστειλεν ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας εἰς τὴν Πρεσβείαν Οὐασιγκτῶνος καὶ τὴν ἠρώτησεν ἐὰν εἶναι σοβαρὰ ἡ πρώτη προσφορὰ Γκουλιζάνο, λέγοντας συγχρόνως ὅτι κατὰ τὴν γνώμην του δὲν εἶναι σοβαρά.

§163Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Μίαν συμπλήρωσιν νὰ σᾶς κάμω. Ὅταν ἔγινεν τὸ πρῶτον συμβούλιον Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου εἰς τὰς προσφορὰς τὰς ὁποίας ἔκαμαν χωρὶς οὐδεμίαν δικαιολογίαν αἱ τιμαὶ ἦσαν κατά τι μεγαλύτεραι. Παρ’ ὅλα αὐτὰ ἐτηλεγράφησα εἰς τὸν Πρεσβευτὴν τῆς Οὐασιγκτῶνος, τοῦ εἶπα τὴν γνώμην μου καὶ τοῦ ἐζήτησα καὶ πληροφορίας. Καὶ αἱ πληροφορίαι εἶναι εἰς τὸν φάκελλον. Σᾶς ἐρωτῶ ὅμως τὸ ἑξῆς εἴπατε ὅτι αἱ τιμαὶ ἦσαν κάτω τῶν διεθνῶν καὶ μάλιστα ἀρκετὰ καὶ τοῦ ρυζιοῦ καὶ τοῦ καλαμποκιοῦ. Τὸ ἐμπόρευμα εἴπατε ὅτι τὸ κατεῖχεν ἕνας καὶ τὸ προσέφερον τρεῖς, τέσσαρες. Ἐὰν ἔκαμα δημοπρασίαν μεταξὺ τριῶν, τεσσάρων, καὶ τὸ ἔδιδα εἰς τὸν ἐλάσσονα προσφέροντα ἐξ αὐτῶν, ποῖος ἀπέκλειε τοὺς ἄλλους τρεῖς νὰ κάμουν μεγαλυτέραν προσφορὰν πρὸς τὴν Πορτογαλικὴν Κυβέρνησιν, νὰ τὸ ἀνεβάσουν καὶ νὰ τὸ πωλήσουν εἰς τὴν διεθνῆ ἀγοράν;

§164Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§165Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἕνα ἦτο τὸ ἐμπόρευμα. Τὸ ἐμπόρευμα ἦτο καθορισμένον.

§166Ε. ΓΟΝΗΣ. Τῆς Πορτογαλικῆς Κυβερνήσεως.

§167Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Τὸ ἐμπόρευμα ἦτο ἕνα. Ἦτο ὡς νὰ θέλω νὰ ἀγοράσω τὸ σπίτι τοῦ Α καὶ κάμνει δημοπρασίαν διὰ νὰ ἀγοράσω τὸ σπίτι τὸ Α καὶ νὰ ἀναγκασθῶ νὰ βάλω 4 μεσίτας.

§168Ε. ΓΟΝΗΣ. Διατὶ δὲν ἀποτείνεσθε εἰς τὸν Α;

§169Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Αἱ τιμαὶ ἦσαν 121 τὸ καλαμπόκι καὶ τοὐλάχιστον 260 δολλάρια τὸ ρύζι. Αὐτὸ εἶναι αὐτονόητον. Δὲν εἶναι νοητὸν ὅτι ἡ Πορτογαλικὴ Κυβέρνησις θὰ ἔκαμνε μειοδοτικὴν δημοπρασίαν διὰ τὸ ἐμπόρευμά της.

§170Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἡ Πορτογαλικὴ Κυβέρνησις δὲν ἐπρόκειτο ποτὲ νὰ κάμῃ πλειοδοτικὴν δημοπρασίαν. Εἶχε καθορίσει τὰς τιμὰς ἀπὸ πολλῶν μηνῶν ἤτοι 40 δολλάρια τὸ καλαμπόκι καὶ 290 δολλάρια τὸ ρύζι, ὅποιος θέλει εἶναι ἀγοραστής. Τόσον δὲ ἐκουράσθη μὲ τὰς διαφόρους ὀψιόν, ὥστε εἰς τὸ τέλος εἶπεν ὅτι δὲν δίδει καμμίαν ὀψιόν, διότι ἔδιδεν ὀψιὸν τρεῖς ἡμέρας εἰς τὸν ἕνα, δύο ἡμέρας εἰς τὸν ἄλλον, τέσσαρας ἡμέρας εἰς τὸν ἄλλον, ἀλλὰ αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἔπαιρναν ὀψιὸν εἶχαν τὶς φωτοτυπίες των. Ἡ Κυβέρνησις ἡ Πορτογαλικὴ δὲν ἐνδιεφέρετο ἐὰν εἶσαι μεσίτης ἀλλὰ ἐκοίταζε νὰ πωλήσῃ τὸ ἐμπόρευμά της.

§171Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Ἑπομένως ἠδύνατο ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ ἔλθῃ εἰς ἀπ’ εὐθείας διαπραγματεύσεις μὲ τὴν Πορτογαλικήν.

§172Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἅμα γίνεται δημοπρασία ἐξασφαλίζεται ὁ κίνδυνος. Ἐὰν ἤμουν ἐγὼ ὑπουργὸς καὶ ἂν ἤμουν ὑπεύθυνος θὰ ἠρχόμην εἰς ἀπ’ εὐθείας συνεννοήσεις μὲ τὴν Πορτογαλικὴν Κυβέρνησιν, διότι παίρνοντας τὸ ἐμπόρευμα δὲν θὰ ἔκαμα δημοκοπίαν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν καὶ ἂν ἔβλεπα τόσον ἐντονώτατον τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ Φραγκίστα θὰ ἔλεγα ὅτι τὸ κέρδος του ἦτο μέγα, ὅπως καὶ ἀπεδείχθη. Ἐγὼ θὰ ἠγόραζα εἰς τὰς τιμὰς τῆς Πορτογαλικῆς Κυβερνήσεως καὶ θὰ προεκήρυσσα δημοπρασίαν διὰ τὴν μεταφοράν. Αὐτὸς ἦτο ὁ ὀρθὸς δρόμος. Τὸ ἴδιον ἔκαμε τὸ Ὑπουργεῖον καὶ διὰ τὴν μέλασσαν. Ἠγόρασε φὸμπ καὶ μετὰ ἔκαμε δημοπρασίαν διὰ τὴν μεταφοράν. Ἦτο ἡ μόνη ἐνδεδειγμένη λύσις, ἐφ’ ὅσον πωλητὴς ἦτο μία ξένη Κυβέρνησις.

§173Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Κύριε συνάδελφε, εἴχομεν μίαν ὡρισμένην προσφορὰν ἀπὸ τὴν Πορτογαλικὴν Κυβέρνησιν.

§174Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Δὲν εἴχομεν προσφορὰν ἀπὸ τὴν Πορτογαλικὴν Κυβέρνησιν. Δι’ αὐτὸ εἶπα ὅτι ὑπάρχει καὶ κάποια εὐθύνη τῶν Πρεσβειῶν μας, διότι παρουσίασαν τὸν Φραγκίστα εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ὡς ἄνθρωπον ἀντιπροσωπεύοντα τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ἐνῷ τὰ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα ἤρχοντο ἐκ μέρους τῶν Πρεσβειῶν ἐδῶ τὸν ἀνέφερον ὡς ἐντολοδόχον τῆς Πορτογαλικῆς Κυβερνήσεως. Τοῦτο ὅμως δὲν βαρύνει τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν τόσον, ὅσον τοὺς διπλωματικούς μας ἀντιπροσώπους. Διὰ τὰς εὐθύνας τῆς Κυβερνήσεως σημασίαν ἔχει ὅτι ἐνῷ ὑπῆρχον τόσαι καὶ τόσαι προσφοραὶ καὶ πόσος συναγωνισμὸς ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δὲν ἀπετάνθη εἰς τοὺς διαφόρους οἴκους, ἀλλ’ ἠδιαφόρησε δι’ ὅλα αὐτὰ καὶ ἔδωσε τὴν προμήθειαν εἰς ἀνθρώπους κάθε ἄλλο παρὰ καταλλήλους διὰ νὰ ἀναλάβουν τὴν προμήθειαν ταύτην, διότι ναὶ μὲν κάτοχος τῶν ἐμπορευμάτων ἦτο ἡ Πορτογαλικὴ Κυβέρνησις, οἱ προσφέροντες ὅμως καὶ οἱ συναγωνιζόμενοι ἦσαν πολλοί, μεταξὺ δὲ τῶν τιμῶν τῶν διαφόρων αὐτῶν μεσαζόντων καὶ τῶν τιμῶν τῆς Πορτογαλικῆς Κυβερνήσεως, αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἀναλλοίωτοι καὶ σταθεραί, ὑπῆρχε μεγάλη διαφορά. Καὶ ἐπὶ τῆς διαφορᾶς ὑπῆρχεν ἔδαφος μειώσεως τῶν τιμῶν ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου. Ποῖοι δὲν ἦσαν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι τοὺς ὁποίους ἐπροτίμησεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις μεταξὺ ὅλων τῶν προσφερόντων καὶ τῶν συναγωνιζομένων μὲ μόνην μάλιστα ἐγγύησιν τὸ 2%; Ἕνας ἀποτυχημένος Μαιευτήρ, ὁ ὁποῖος ἐγκατέλειψε τὴν ἐπιστήμην του, ἀνεπάγγελτος σήμερον. Διότι βλέπω ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τοῦ Συμβουλίου τοῦ Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ κυρίως ἐνδιαφερόμενος ὁ δὲ Πανταζόπουλος εἶναι ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος τὸν καλύπτει. Αὐτὸ φαίνεται καὶ ἀπὸ τὰς ἀνακοινώσεις τοῦ τέως ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἄλλας συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν.

§175Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπεκαλύφθη εἰς ἡμᾶς τὸ ὄνομα Φραγκίστας τὴν 1.4.48 πολὺ χρόνον μετὰ τὴν ἀποδοχὴν τῆς προσφορᾶς.

§176Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Δὲν εἴχατε ἀποδεχθῆ τότε τὴν προσφοράν.

§177Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἔγινε τὸ Συμβούλιον τοῦ Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου τὸ ὁποῖον ἀπεδέχθη τὴν προσφορὰν καὶ ἡ σύμβασις ἔγινε μὲ τὸν Πανταζόπουλον, ἡ δὲ ἐγγύησις κατετέθη εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν.

§178Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Τὸ ὄνομα Φραγκίστας ἀναφέρεται εἰς τὰς ἐπισήμους συζητήσεις τοῦ Συμβουλίου Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου. Ἄρα εἶναι γνωστὸς καὶ ὄχι μόνον εἰς τὰς 8.4. 48 ὁπότε ὑπεγράφη ἡ σύμβασις, ἀνεγράφη δὲ εἰς τὰ πρακτικὰ τοῦ Συμβουλίου Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου ὅτι δὲν εἴχατε ἀναλάβει οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν ἔναντι τοῦ Πανταζοπούλου.

§179Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Εἰς τὰ πρῶτα πρακτικά.

§180Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ναί, ἀλλὰ τὰ πρῶτα πρακτικὰ ἔλεγον ὅτι ἀποδεχόμεθα τὴν προσφορὰν τῆς ὀρύζης. Πῶς ἀπεδέχθητε καὶ ἀναλάβατε ὑποχρέωσιν ἀπέναντι τοῦ Πρεσβευτοῦ τῆς Οὐάσιγκτων καὶ εἴπατε ὅτι ἀπεδέχθη ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις τὴν ποσότητα τοῦ εἴδους αὐτοῦ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν εἴχατε οὔτε κἂν τὴν γνώμην τοῦ Συμβουλίου τοῦ Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου;

§181Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐφόσον δὲν εἶχεν ὑπογραφῆ ἡ σύμβασις καὶ ἑπομένως ἦτο ἐκκρεμὴς, νομίζω ὅτι νομικῶς ἡ σύμβασις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ καταρτισθεῖσα πρὸ τῆς ὑπογραφῆς τοῦ συμβολαίου.

§182Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Δὲν γεννᾶται ἀμφιβολία, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ ἀναλάβῃ τοιαύτην ἠθικὴν ἢ νομικὴν ὑποχρέωσιν, καθ’ ὅσον δὲν εἶχεν οὐδὲν τοιοῦτον δικαίωμα. Διότι ἂν δεχθῶμεν ὅτι τὸ Συμβούλιον Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου εἶχε τοιαύτην ἁρμοδιότητα, ὥστε νὰ προβαίνῃ καὶ εἰς ἀγοράς, ἐνῷ εἶναι ἄλλη ἡ ἁρμοδιότης του, ἐν τούτοις καὶ αὐτὸ ἀκόμη δὲν ἔγινεν. Καὶ ἐὰν εἶχε τοιαύτην ἁρμοδιότητα δὲν εἶχε κἂν εἰσαχθῇ ἡ ὑπόθεσις εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου.

§183Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Καὶ πότε ἔγινε τὸ πρῶτον Συμβούλιον;

§184Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Εἰς τὰς 29.3.48. Τὴν 23.4.48 ρητῶς καὶ κατηγορηματικῶς δηλοῦμεν ὅτι ἀποδεχόμεθα τιμὰς ὀρύζης καὶ ἀραβοσίτου κατὰ τρόπον ἀλληλένδετον μὲ τὰς τιμὰς τοῦ Πανταζοπούλου. Μάλιστα θὰ ἔπρεπε τὸν Πρεσβευτὴν τῆς Οὐασιγκτῶνος τὸ πρῶτο τηλεγράφημα νὰ τὸν ἐκπλήξῃ καὶ νὰ εἴπῃ διὰ ποῖον Πανταζόπουλον ὁμιλεῖτε; Ὁ Πρεσβευτής μας Οὐασιγκτῶνος ἐτηλεγράφει ζητῶν ὡρισμένα στοιχεῖα καὶ ἐδόθη εἰς αὐτὸν μία ἀπάντησις τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κατὰ τὸν ἑξῆς τρόπον καὶ ἀπορῶ πῶς δὲν ἐξεπλάγη αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος. Σᾶς ἀναγινώσκω τὸ κείμενον τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 46003)23.3.48 τηλεγραφήματος τοῦ ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας πρὸς τὸν Πρεσβευτὴν Οὐασιγκτῶνος, ἔχον οὕτω: «Ἀποδεχόμεθα προσφορὰν Πανταζοπούλου ὀρύζης τιμὴν δολλάρια 225 τσίφ συμπεριλαμβανομένης συρβεγιὰνς μὲ ἄμεσον φόρτωσιν καὶ καλαμποκίου τιμὴν δολλάρια 112 τσίφ συμπεριλαμβανομένης συρβεγιὰνς φόρτωσιν 1ην καὶ 15ην Μαΐου. STOP. Ἀγορὰ δύο προϊόντων ἀλληλένδετος. STOP. Ἀναμένομεν στοιχεῖα ἀνοίξωμεν ἀμέσως πίστωσιν. STOP. Ἀνωτέρω ἀνακοινώσατε αὐτόθι Πρεσβευτὴν Πορτογαλίας».

ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΘΝ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ

Μεταξὺ Πρεσβευτοῦ καὶ Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως δὲν ὑπάρχει τίποτα.

§185Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ὑπάρχει τὸ τηλεγράφημα τοῦ Πανταζοπούλου ποὺ ἔκανε προσφοράν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κρίνωμεν μὲ δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά.

§186Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Σύμβασις δὲν ὑπάρχει.

§187Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἐγὼ ὁμιλῶ ἐπὶ ἑνὸς τηλεγραφήματος ποὺ λέγει ὅτι ἀποδέχεται ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας μίαν προσφοράν. Καὶ ἐρωτῶ μὲ ποῖον δικαίωμα; Ὁ ὑπουργὸς ἠμπορεῖ νὰ ἐνδιαφέρεται διὰ τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν. Αὐτὸ τὸ παραδέχομαι. Ἀλλὰ τὸ ἐνδιαφέρον αὐτὸ τὸν παρέσυρε πολὺ πέραν τῶν ἐπιτρεπομένων ὁρίων.

§188Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Διαπιστώνω ὅτι εἰς μίαν συζήτησιν τόσον σοβαράν, ἡ ὁποία ἀφορᾶ ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν, δὲν παρίσταται οὔτε ὁ Πρόεδρος οὔτε ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως οὔτε κανεὶς ἐκ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργῶν.

§189Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Αὐτὸ κ. συνάδελφε, ἀποτελεῖ κανόνα τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως.

§190Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Μία ἐρώτησις. Ἀνεγνώσατε ἕνα τηλεγράφημα τοῦ τέως ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας πρὸς τὴν Πρεσβείαν Οὐασιγκτῶνος πρὸ ὀλίγου, τῆς 19.3.48, διὰ τοῦ ὁποίου τηλεγραφήματος παρεκαλεῖτο ἡ Πρεσβεία ὅπως προβῇ εἰς τὰς ἀναγκαίας ἐνεργείας παρὰ τῷ Γραφείῳ τῆς διαθέσεως τροφίμων διὰ νὰ πάρῃ τὴν ἄδειαν. Πῶς οἱ προηγούμενοι ρήτορες μᾶς ἀνέγνωσαν τηλεγραφήματα ὅτι πρὶν ἢ πάει αὐτὸ τὸ τηλεγράφημα εἶχε ἤδη γίνει ἡ προμήθεια; Βάσει ποίας ἐντολῆς; Σᾶς παρακαλῶ ἐὰν ἔχετε εἰς τὰ χαρτιά σας κανὲν τέτοιο στοιχεῖα νὰ μᾶς τὸ εἰπῆτε.

§191Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἐτόνισα κ. συνάδελφοι ὅτι ἐδῶ παρουσιάσθη μία ἐξαιρετικὴ κατάστασις, ἡ ὁποία μὲ ἐνέβαλεν εἰς σκέψεις. Ἔγινε ἡ αἴτησις περὶ παροχῆς τῆς ἀδείας πρὸς τὸ Διεθνὲς Γραφεῖον τοῦ Ἐλέγχου ἀπὸ τὰς 15 Μαρτίου, δηλαδὴ πρὶν ἀκόμη λάβῃ γνῶσιν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ὅτι ὑπάρχει ἡ ποσότης αὐτή.

§192Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἔχετε καμμίαν ἐξήγησιν ἐπ’ αὐτοῦ; Θὰ ἤθελον νὰ διαφωτισθῶμεν.

§193Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Δὲν ἔχω παρὰ μόνον τὸν ἐξαιρετικὸν ζῆλον. Θὰ ἤθελον νὰ ἐξηγήσω....

§194Γ. ΑΣΤΕΡΙΟΥ. Πιστεύεται ὅτι ἡ πρωτοβουλία τῆς Πρεσβείας ἐν Οὐασιγκτῶνι ἦτο ἄγνωστος εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἐδῶ;

§195Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἐπισήμως τοὐλάχιστον ἦτο ἄγνωστος. Πῶς νὰ τὸ ξέρω;

§196Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἐδῶ ἐπέρχεται πλήρης σύγχυσις. Τί ἦτο ἡ πρωτοβουλία αὐτή; Ἦτο τὸ ὅτι ἐζήτησα νὰ πάρω ρύζι διὰ τὴν Ἑλλάδα ἐκτὸς ἀλοκασιόν.

§197Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Μὲ ποιὸ δικαίωμα;

§198Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Εὑρῆκα εὐκαιρίαν. Ἐρωτᾶται τὸ ἑξῆς. Μήπως τυχὸν ὑπῆρχεν ἐντολὴ κρυφὴ ἰδική μου εἰς τὴν Πρεσβείαν; Τοιαύτη ἐντολὴ δὲν ὑπῆρχεν. Ἀλλὰ καὶ ἂν ὑπῆρχε, δὲν ὑπῆρχε λόγος νὰ ἀποκρυβῇ, διότι ἐντολὴ διὰ νὰ ζητήσωμεν περισσότερα τρόφιμα διὰ τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν δὲν εἶναι τίποτα τὸ ἀξιοκατάκριτον.

§199Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Μάλιστα. Αὐτὸ τὸ δέχομαι.

§200Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐλέγχομεν τὸ γεγονὸς ὅτι μία ἑλληνικὴ Πρεσβεία ἄνευ οὐδεμιᾶς ἑλληνικῆς ὁδηγίας προέβη εἰς ἐνέργειαν παρὰ τῷ διεθνῇ γραφείῳ ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς πληροφορίας ἑνὸς ξένου πρέσβεως καὶ ὅταν σᾶς ἐτηλεγράφησεν, σᾶς ἀπεκρύβη τὸ γεγονὸς ὅτι δηλαδὴ ἐτέλει ἐν ἀγνοίᾳ. Δὲν δύναμαι νὰ κατανοήσω πῶς δύναται νὰ ὑπάρχῃ Ἕλλην πρέσβυς, ὁ ὁποῖος δὲν ἐκτελεῖ ἐντολὴν τῆς Κυβερνήσεως του, ἀλλὰ συνεργαζόμενος μὲ μίαν ξένην πρεσβείαν νὰ ἐκτελῇ ἐντολὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης. Αὐτὸ δι’ ἐμὲ εἶναι ἀκατανόητον.

§201Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ὀφείλω νὰ σᾶς πληροφορήσω ὅτι ἡ πρεσβεία ἐλάμβανε καθ’ ἑκάστην τηλεγραφήματα, τόσον τοῦ ὑπουργοῦ Ἐφοδιασμοῦ, ὅσον καὶ τοῦ ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ φροντίσουν νὰ ἐξασφαλίσουν ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλυτέραν μερίδα διὰ τὴν Ἑλλάδα ρυζιοῦ. Δὲν βλέπω τὶ τὸ ἀκατανόητον διότι ἀπηυθύνθη εἰς τὸ διεθνὲς γραφεῖον νὰ ζητήσῃ μεγαλυτέραν μερίδα.

§202Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Νομίζω ὅτι οἱ ὑπαινιγμοί, ἐναντίον τῶν διπλωματικῶν ἀντιπροσώπων τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εἶναι τὸ ὀλιγώτερον πρόωροι, ἐφ’ ὅσον ἀπεστάλη ἀντιπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ ἐνεργήσῃ ἀνάκρισιν. Δὲν νομίζω ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἀφήσωμεν τὸν πρεσβευτήν μας ὁ ὁποῖος ἐκπροσωπεῖ τὴν Ἑλλάδα εἰς τόσον σπουδαῖα διπλωματικὰ πόστα, κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἔκθετον. Διαμαρτύρομαι δι’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Ἰδιαίτατα δὲ ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Οὐασιγκτῶνα εἶναι ἀνώτερος πάσης ὑπονοίας.

§203Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ὑπονοίας.

§204Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἀνέφερον τὸν ἴδιον τὸν Πρεσβευτήν, ἀλλὰ ὑπηρεσίας. Εἰδικῶς μάλιστα ἐτόνισα τοῦτο. Πάντως μοῦ ἐμβάλλει σκέψεις ἡ ἐνέργεια αὐτὴ τῶν ὑπηρεσιῶν καὶ δὲν πρέπει νὰ τεθῇ ἐκτὸς συζητήσεως.

§205Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκ τοῦ φακέλλου προκύπτει ἐὰν ὁ ἀδελφὸς τοῦ Πρεσβευτοῦ μας ἐν Ἀμερικῇ μετέβη εἰς Λισσαβῶνα καὶ ἐξ αὐτοῦ θὰ ἴδωμεν ἐὰν καλῶς ἢ κακῶς ἐλέγχεται.

§206Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ὄχι ἐκ τῶν φακέλλων, ἀλλὰ ἐξ ἄλλων πληροφοριῶν.

§207Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Ἐθνικοφρόνων, ὁ κ. Τουρκοβασίλης πολὺ καλῶς ἐπρότεινεν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ μὴ κάνῃ ὑπαινιγμοὺς ἐναντίον διπλωματῶν, οἱ ὁποῖοι σήμερον εὑρίσκονται εἰς τόσον σοβαρὰς θέσεις, διότι οἱ ὑπαινιγμοὶ αὐτοὶ πιθανῶς νὰ παραβλάψουν τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα. Θὰ ἤθελον νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τῶν Ἐθνικοφρόνων, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ὑπαινιγμῶν. Ἡ Βουλὴ ὅταν ἐξετάζει ἕνα θέμα, εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ τὸ ἐξονυχίσῃ καθ’ ὁλοκληρίαν. Ἑπομένως πᾶς τις ὁ ὁποῖος θὰ ἐμφανίζεται περιπλεγμένος εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, εἴτε καλῶς, εἴτε κακῶς, θὰ πρέπει νὰ βγῇ ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἔνοχος εἴτε ἀθῶος. Ἡ Βουλὴ κρίνει καὶ ὡς κριτὴς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἐνώπιον της, ἐμπόδια οἱασδήποτε μορφῆς.

§208Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἀσφαλῶς ἡ προστασία τῶν κοινωνικῶν καὶ ἐθνικῶν συμφερόντων ἀποτελεῖ ἔργον τοῦ νομοθετικοῦ Σώματος, οὔτε ἐγὼ εἶμαι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θέλω νὰ συγκαλύψω οἱονδήποτε ὑπάλληλον, εἰς οἱανδήποτε θέσιν καὶ ἐὰν εὑρίσκεται. Τὸ σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς εἶναι τοῦτο: ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπεν νὰ ρίπτωμεν κατηγορίας κατὰ διπλωματικῶν ἀντιπροσώπων μας, χωρὶς νὰ ἔχωμεν τίποτα τὸ σχετικὸν ὑπ’ ὄψιν μας, τοσοῦτον μᾶλλον καθ’ ὅσον αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐλάβαμεν τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἀπέστειλεν ἀντιπρόσωπόν της, διὰ νὰ ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις. Διατὶ νὰ σπεύσωμεν νὰ καταλήξωμεν εἰς συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ βλάψουν τὰ ἐθνικά μας συμφέροντα; ἐπιρρίπτοντες εὐθύνας κατὰ διπλωματικῶν ἀντιπροσώπων, οἱ ὁποῖοι ἐκπροσωποῦν τὴν Ἑλλάδα εἰς τόσο σπουδαίας φύσεως διπλωματικὰς ἐνεργείας;

§209Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τί σημαίνουν ὅλα αὐτὰ ὅταν ὁ ἴδιος αὐτὸς ἀποκρύπτει ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ὅτι τὴν 15ην εἶχε λάβει τὴν ἄδειαν;

§210Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Αὐτὰ μοῦ ἐμβάλλουν σκέψεις. Οἱ ὑπαινιγμοὶ γίνονται δικαιότατα καὶ εἶναι ἀνάγκη ἐκκαθαρίσεως αὐτῆς τῆς καταστάσεως. Διότι εἰς τὰς 15 Μαρτίου ἡ Πρεσβεία Οὐασιγκτῶνος, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ οὐδεμία ἐντολὴ τῆς Κυβερνήσεως, ὑποβάλλει αἴτησιν πρὸς τὸ Γραφεῖον Ἐλέγχου τροφίμων καὶ τονίζει τὴν τιμὴν, τονίζει δὲ τὴν τιμήν, διότι γνωρίζει πολὺ καλὰ ὅτι τὸ ζήτημα τῶν τιμῶν ἐνδιαφέρει τὸ Γραφεῖον τοῦ Ἐλέγχου, καθόσον δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς συνεστήθη, ἀφ’ ἑνὸς διὰ νὰ καταμερίσῃ συμφώνως πρὸς τὰς ἀνάγκας τὰς διαφόρους ποσότητας ὀρύζης ἀπὸ τὰς χώρας τὰς παραγωγικὰς πρὸς τὰς χώρας τὰς καταναλωτρίας, ἀλλὰ καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἰδίως διὰ νὰ συγκρατήσῃ τὰς τιμὰς εἰς χαμηλὰ ἐπίπεδα. Τὸ Γραφεῖον τοῦ Ἐλέγχου ἀναγράφει τὴν τιμὴν καὶ τὸ θεωρεῖ τοῦτο ὡς ἐπιχείρημα ἡ Πρεσβεία τῆς Οὐασιγκτῶνος. Καὶ ἐνῷ γνωρίζει τὴν τιμὴν δὲν τὴν κοινοποιεῖ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ πρῶτον τηλεγράφημα πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Καὶ ἂς εἴπωμεν ὅτι δὲν τὸ ἀντελήφθη, ὅτι εὑρίσκετο ὑπὸ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι αἱ διαπραγματεύσεις ποὺ ἔγιναν εἰς τὴν Λισσαβῶνα ἦσαν ἐν γνώσει τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐγνώριζε τὴν τιμήν. Ὅταν ὅμως ἔλαβε τὸ τηλεγράφημα τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τὸ ὁποῖον ἔλεγεν ἀποδεχόμεθα κατ’ ἀρχὴν τὴν ἀγορὰν τῆς ὀρύζης μὲ 225 δολλάρια δὲν εἶπεν ἐκεῖνος ὁ πρέσβυς ἢ ἡ ὑπηρεσία ἡ ἁρμοδία γιατὶ 225; Πρὸ 4 ἡμερῶν ἔκαμαν αἴτησιν πρὸς τὸ Γραφεῖον Ἐλέγχου Τροφίμων καὶ εἶπαν ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ ἀραβοσίτου εἶναι 40 δολλάρια καὶ τῆς ὀρύζης 298. Τί μᾶς λέγει τώρα 225; πῶς τὸ ἀγοράζει 225; τί συνέβη μὲ αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν; Καὶ ὅταν μετ’ ὀλίγας ἡμέρας πληροφορεῖται τὴν τιμὴν τοῦ ἀραβοσίτου, δὲν τοῦ ἐγεννήθη ἡ ἀπορία νὰ ἐξετάσῃ τὴν ὅλην ὑπόθεσιν καὶ νὰ κατατοπίσῃ τὴν Κυβέρνησιν πῶς ἔχει καὶ πῶς ἐμφανίζεται; — Λοιπόν, κύριοι, ὑπάρχει εὐθύνη, ὑπάρχει μία εὐθύνη καὶ εὐθύνη βαρυτάτη, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἀποδοθῇ ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ὁ διπλωματικὸς ἐκπρόσωπος, ὁ ἐπίσημος, εἶναι ὁ ὑπεύθυνος ἢ οἱοσδήποτε ἄλλος. Ἀλλὰ οἱοσδήποτε καὶ ἂν εἶναι ὀφείλει νὰ δώσῃ λόγον τῶν πράξεών του. Βεβαίως ἀπὸ τὰ ἔγγραφα τὰ ἐπίσημα δὲν φαίνεται νὰ ἐνεφανίσθη ὁ ἀδελφὸς τοῦ πρέσβεως εἰς τὴν Λισσαβῶνα. Ἀλλὰ ἀπὸ γράμματα καὶ ἐπιστολὰς ποὺ ἦλθαν ἀπὸ τὴν Πορτογαλίαν προκύπτει ὅτι ἐνεφανίσθη μαζὺ μὲ τὸν Πανταζόπουλον καὶ τὸν Φραγκίσταν καὶ παρέμειναν εἴς τι ξενοδοχεῖον καὶ πολλαὶ συζητήσεις ἐγένοντο μεταξύ των εἰς τὴν Λισσαβῶνα. Αὐτὰ προκύπτουν ἀπὸ ποικίλας καὶ διασταυρουμένας πληροφορίας, αἱ ὁποῖαι ἐγγράφως διατυποῦνται. Φρονῶ ὅτι ἡ εὐθύνη τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν πρεσβειῶν μας ὑπάρχει καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι συντόμως θὰ ἐκκαθαρισθῇ τὸ ζήτημα. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ἡ εὐθύνη ἀπὸ πλευρᾶς Κυβερνητικῆς, ἡ ὁποία ἀρχίζει ἀπὸ τὴν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας δέχεται κατακύρωσιν πρὸς τὸν Πανταζόπουλον τῶν 16.000 τόννων ἀραβοσίτου καὶ 4.500 τόννων ὀρύζης, ἤτοι εἰς τὰς 23 Μαρτίου, χωρὶς νὰ ἔχῃ καμμίαν ἄλλην ἐξουσιοδότησιν, χωρὶς νὰ ἔχῃ τὴν σύμφωνον γνώμην τῆς Διοικήσεως Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι οὔτε ἡ Διοίκησις Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου εἶχε τὸ δικαίωμα τοῦτο, διότι εἰς τὰς δημοπρασίας καὶ τὰς ἀγορὰς προβαίνει ἡ Ὑπηρεσία Ἀγορῶν Ἐξωτερικοῦ τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ. Ἐπειδὴ διετέλεσα ὑπουργὸς Ἐφοδιασμοῦ, τὰ γνωρίζω καλὰ αὐτὰ τὰ πράγματα καὶ γνωρίζω τὴν διαδικασίαν. Μάλιστα ἐγὼ συνέστησα τὴν Ὑπηρεσίαν αὐτὴν διὰ νὰ ἀπαλλάξω τὸν ὑπουργὸν ἀπὸ τὰς ἐνοχλήσεις τῶν προμηθευτῶν καὶ τὰς εὐθύνας. Διότι πιστεύω ὅτι ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ διακριτικὴν ἐξουσίαν ἐπὶ προσωπικῶν ζητημάτων, ὅπως ὀρθώτατα εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος. Ἔδωσε τὴν συγκατάθεσιν τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, χωρὶς νὰ ἔχῃ τὴν γνώμην τοῦ Συμβουλίου. Ἀλλὰ ἐὰν ἐπίστευσε τὸ Συμβούλιον τῆς Διοικήσεως Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ προβῇ εἰς τοιαύτας πράξεις παρατύπους, παρανόμους, ἀντικανονικὰς ἐν πάσῃ περιπτώσει, διατὶ διέτασσε μετὰ τὸν Διευθυντὴν τῆς Ὑπηρεσίας Ἀγορῶν Ἐξωτερικοῦ νὰ προβῇ εἰς τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως; Ἕνας ὁ ὁποῖος εἶχε δικαίωμα νὰ προβῇ εἰς τὸ κλείσιμον μιᾶς παραγγελίας, θὰ ἔχῃ καὶ τὸ δικαίωμα νὰ ὑπογράφῃ τὴν σύμβασιν. Διότι ἐκεῖνος ποὺ δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ὑπογράψῃ μίαν σύμβασιν δὲν ἠμπορεῖ νὰ δώσῃ τὴν συγκατάθεσίν του διὰ τὸ κλείσιμον. Καὶ ἐν τούτοις δὲν παρετηρήθη νὰ γίνῃ καμμία τέλος πάντων συζήτησις μέσα εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Τοὐναντίον καλεῖται ὁ κ. Ρημάκης καὶ διατάσσεται νὰ ὑπογράψῃ τὴν σύμβασιν διαφωνοῦντος τοῦ ὑπουργοῦ. Καὶ τοὺς λέγει ὁ Ρημάκης, ἐὰν κύριοι ἐπιτρέψῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τὴν ὑπογραφήν, ἔ τότε ὑπογράφω. Ἀλλὰ πάντως ὑπ’ εὐθύνη τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου. Καὶ ἔτσι καὶ ἔγινε. Ἀνεγράφη εἰς μίαν σύμβασιν μὲ τρίτον πρόσωπον ὅτι ἡ τάδε σύμβασις ὑπογράφεται ὑπὸ τοῦ κ. Ρημάκη ἐκπροσωποῦντος τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ, κατ’ ἐντολὴν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου διαφωνοῦντος τοῦ ὑπουργοῦ Ἐφοδιασμοῦ. Αὐτὰ τὰ πράγματα δὲν τὰ ἔχει ἰδῇ φῶς τῆς ἡμέρας σὲ καμμία ἄλλη ἐποχὴ καὶ σὲ καμμία ἄλλη χώρα. Λοιπόν, προκύπτει ὅτι ὑπάρχει εὐθύνη καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν μελῶν τῶν ἄλλων, τὰ ὁποῖα ὑπέγραψαν τὸ πρακτικὸν αὐτό. Ὑπάρχει ἀπόλυτος εὐθύνη καὶ τοῦ κ. Χέλμη καὶ τοῦ κ. Στεφανοπούλου καὶ δὲν γνωρίζω ποίων ἄλλων ὑπουργῶν. Ὅλοι ἔχουν εὐθύνην. Διότι, ἐὰν θέλουν νὰ λέγωνται μέλη τῶν διαφόρων Συμβουλίων καὶ νὰ ὑπογράφουν πρακτικὰ καὶ νὰ ἀναλαμβάνουν εὐθύνας, ὀφείλουν νὰ μελετοῦν τὰς ὑποθέσεις. Εἶμαι βέβαιος ὅτι οὐδέποτε ἐμελέτησαν τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Ἄλλως δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐξηγηθῇ πῶς ἐδέχθησαν μίαν τοιαύτην λύσιν, τόσον τραγελαφικὴν καὶ τόσον ἐξαμβλωματικήν, νὰ ὑπογράψῃ 5 Διευθυντὴς τῆς Ὑπηρεσίας διαφωνοῦντος τοῦ ὑπουργοῦ Ἐφοδιασμοῦ. Καὶ δέχονται νὰ κατακυρωθῇ ἡ πρᾶξις τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχουν ἄπειρα τηλεγραφήματα, εἰς τὰ ὁποῖα διάφοροι ἄλλοι προμηθευταὶ ἀναλαμβάνουν ἐὰν ἀνατεθῇ εἰς αὐτοὺς ἡ προμήθεια νὰ προσφέρουν μὲ κατωτέραν τιμὴν ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἡ σύμβασις αὕτη ὁρίζει, παρέχοντες καὶ σχετικὴν τραπεζιτικὴν ἐγγύησιν.

§211Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Εἴπατε ἄπειρα τηλεγραφήματα καὶ ἄπειροι προσφοραί. Δὲν βγαίνει τίποτα ἀπὸ τὸ ἔγγραφο αὐτό. Ἡ πρώτη προσφορὰ ἔγινε τὴν 23 καὶ ἀπεσύρθη τὴν 30ήν.

§212Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἐπιμένω ὅτι αἱ προσφοραὶ ἦσαν ἔγκυροι καὶ δὲν ἀπεσύρθη καμμία.

§213Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἀπεσύρθη.

§214Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ὄχι δὲν ἀπεσύρθη. Ἁπλῶς ἔληξεν ἡ ὀψιόν.

§215Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Καὶ ὁ κ. Ζαΐμης τὸ ἀναφέρει αὐτό.

§216Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Κακῶς τὸ ἀναφέρει καὶ ὁ κ. Ζαΐμης. Ἐλέγχω καὶ τὸν κ. Ζαΐμην διὰ τὴν ἀνακρίβειαν αὐτήν. Δὲν ἀπεσύρθη τίποτε. Ἀλλὰ τί νὰ τὴν κάνετε τοῦ Σκουλικίδη τὴν προσφοράν; Ἄς τὴν ἀφήσωμεν αὐτὴν εἴπατε. Δι’ αὐτὸ εἶπα ὅτι ἡ λύσις ποὺ ἐδόθη ἦτο τραγελαφική, ἀφοῦ καὶ διὰ δημοπρασίας 200.000 ἐπιβάλλεται κατὰ νόμον ἐπανάληψις καὶ ὅταν ἔχουν ἀκόμη κατακυρωθῆ, ἐφ’ ὅσον ὑποβληθῆ προσφορὰ μὲ μικροτέρας τιμάς. Μόνον ὅταν πρόκειται περὶ ἐκτάκτων ἀναγκῶν καὶ περὶ φόβου ἀπωλείας τοῦ προσφερομένου εἴδους, τότε συντέμνονται αἱ προθεσμίαι καὶ γίνεται ἕνας πρόχειρος διαγωνισμός. Διὰ τὸν λόγον δὲ αὐτὸν ὅταν ἤμην ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, ἔχων ὑπ’ ὄψιν μου τὰς ἐξωτερικὰς συνθήκας τὰς ὁποίας διερχόμεθα, δι’ ἀποφάσεώς μου ἀπήλλαξα ἀπὸ κάθε ὑποχρέωσιν τηρήσεως τύπων τὴν Ὑπηρεσίαν Ἀγορῶν Ἐξωτερικοῦ. Λοιπὸν ἐπιβεβλημένον καθῆκον καὶ τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τοῦ Συμβουλίου Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου ἦτο νὰ διατάξῃ τὴν διενέργειαν δημοπρασίας, ἀπὸ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν προσεφέροντο εἰς εὐθηνοτέρας τιμὰς τὰ αὐτὰ εἴδη. Θέλω νὰ ἀποφύγω τὰ νούμερα, διότι γίνονται δυσκόλως ἀντιληπτά.

§217Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Μᾶς ἀρκεῖ ἡ διαβεβαίωσις σας.

§218Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν αἱ τιμαὶ ἐμφανίζονται εὐθηνώτεραι καὶ ἐνῷ ὑπῆρχεν ἐντονώτατος συναγωνισμὸς οἴκων σοβαρῶν πῶς ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις καὶ κλείει ἄνευ δημοπρασίας αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν; Καὶ μὲ ποῖον; Τὸν κ. Φραγκίσταν, ἕνα ἀποτυχόντα μαιευτῆρα.....

§219Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Τί δουλειὰ ἔχει αὐτὸς μὲ τὰ ρύζια καὶ τὰ καλαμπόκια; Ἡ Ἀσφάλεια ὁμιλεῖ περὶ αὐτοῦ.....

§220Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Καὶ μὲ παρελθὸν ὄχι πολὺ λευκὸν καὶ μὲ ἀντιπρόσωπόν του τὸν Πανταζόπουλον, ὁ ὁποῖος—ἀποδεικνύεται καὶ ἐξ ἐπισήμων ἐγγράφων—δὲν γνωρίζω νὰ ἠσχολήθη ποτὲ μὲ τοιαύτης φύσεως εἴδη. Δὲν ἔχει τοιαύτην εἰδικότητα. Ὁ δὲ Ρουμπίνης ὁ ἐδῶ ἀντιπρόσωπος; Ἄγνωστον πρόσωπον. Τί εἶναι αὐτός; Φέρεται ἐγγεγραμμένος εἰς τὰ Μητρῷα τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἀθηνῶν κατὰ τὸ 1946. Τότε ἐνεγράφη διὰ πρώτην φορὰν μὲ αὔξ. ἀριθ. Μητρώου 7682 καὶ μὲ δήλωσιν ὅτι ἀσχολεῖται μὲ τὸ ἐμπόριον τῶν ἀκατεργάστων δερμάτων καὶ δεομάτων ἀγριμιῶν. Καὶ ἐμφανίζεται ὡς ἀντιπρόσωπος ἑνὸς Πανταζοπούλου, ἀγνώστου τουλάχιστον εἰς τοὺς ἰδικούς μας, εἰς τοὺς ἀσχολουμένους μὲ τὰ εἴδη αὐτὰ κύκλους, ὁ ὁποῖος ὑποκαθιστᾷ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τὸν Φραγκίσταν, τὸν ὁποῖον γνωρίζετε. Ἀλλὰ καὶ αὐτὸ ἦτο παράνομον, τὸ νὰ συνάψῃ δηλαδὴ σύμβασιν μὲ τὸν Ρουμπίνην τὸ Κράτος. Δὲν εἶχε τὴν ἀπαιτουμένην ἄδειαν διὰ νὰ ἐμφανισθῇ ὁ Ρουμπίνης ὡς ἀντιπρόσωπος. Διότι ὑπάρχει Ἑλληνικὸς νόμος, ὁ ὁποῖος καθορίζει ὅτι ἀντιπρόσωποι οἴκων τοῦ ἐξωτερικοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι οἱ τυχόντες ἀλλὰ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὡρισμένα προσόντα καὶ ἄδειαν, ἡ ὁποία χορηγεῖται ἀπὸ μίαν Ἐπιτροπήν, ἀποτελουμένην ἀπὸ δημοσίους ὑπαλλήλους, ἀπὸ ἀντιπρόσωπον τοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἀθηνῶν κλπ. κατόπιν γνωμοδοτήσεως τῶν οἰκείων Ἐπιμελητηρίων. Ὁ κ. Ρουμπίνης δὲν εἶχεν οὐδὲν προσὸν ἀπὸ αὐτά. Παρανόμως ἐμφανίζεται ἐδῶ ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ ξένου οἴκου, διότι ὁ Πανταζόπουλος, ὅπως καὶ ἂν εἶναι, παρουσιάζεται ὡς ξένος οἶκος Πανταζόπουλος τῆς Νέας Ὑόρκης. Οὔτε νὰ ὑπογράψῃ δύναται ὁ Ρουμπίνης, ὡς ἀντιπρόσωπος ξένου οἴκου, ἐκτὸς ἐὰν ἔχῃ εἰδικὸν πληρεξούσιον. Δὲν εἶναι ὅμως δυνατὸν νὰ εἶναι εἰδικὸς πληρεξούσιος, κατὰ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν λαμβάνει προμήθειαν ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον, διότι λέγει, δὲν μοῦ δίδετε τίποτε. Ἑπομένως ἐμφανίζεται ὡς ἀντιπρόσωπος ξένου οἴκου χωρὶς νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα τοῦτο. Πῶς λοιπὸν τὸ Συμβούλιον Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου δέχεται νὰ ὑπογράψῃ μίαν τοιαύτην σύμβασιν; Καὶ ὑπὸ ποίας συνθήκας; Μέχρι τῆς 23ης Μαρτίου τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ δὲν εἶχε γνῶσιν τῶν προσφορῶν καὶ τῶν διαπραγματεύσεων. Ἡ προσφορὰ ἐγένετο ἀντικείμενον διαπραγματεύσεων τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας μετὰ τοῦ Πανταζοπούλου καὶ Ρουμπίνη. Καὶ ἀφοῦ αἱ διαπραγματεύσεις ἐγένοντο καὶ ἐν τῷ μεταξὺ εἶχον σταλῆ τὰ τηλεγραφήματα πρὸς τὴν Πρεσβείαν τῆς Οὐασιγκτῶνος ἐκ μέρους τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὁ ὁποῖος ἐτόνιζεν ὅτι ἀποδέχεται τὴν προσφορὰν διὰ 4.500 τόννους ρύζι καὶ 16.000 τόννους καλαμπόκι εἰς τὸ τηλεγράφημα τῆς 23ης Μαρτίου, ἔρχεται τὴν 23ην Μαρτίου ὁ Ρουμπίνης καὶ ἀγνοῶν ὅσα συνέβησαν ὑποβάλει πρὸς τὸν ὑπουργὸν τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν προσφορὰν ἐπισυνάπτων τὰ τηλεγραφήματα Πανταζοπούλου καὶ ζητᾶ καὶ τὴν προμήθειαν. Αὐτὰ τὴν 23ην Μαρτίου. Δηλαδὴ ἐμφανίζεται ὁ κ. Ρουμπίνης φρέσκος, φρέσκος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ, ὡσὰν διὰ πρώτην φορὰν νὰ ἐγένετο λόγος διὰ τὴν ὑπόθεσιν καὶ λέγει εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν, καλημέρα σας, σᾶς κάνω αὐτὴν τὴν προσφοράν. Ἐν τῷ μεταξὺ ὁ ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας εἶχε τηλεγραφήσει, ὅτι ἀποδέχεται καὶ εἰς τὰς 27 Μαρτίου ἔρχεται τὸ Συμβούλιον Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου νὰ προσεπικυρώσῃ τὰ ἀποκαλυπτήρια διὰ τοῦ κύρους του. Αὐτὰ εἶναι πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συλλάβῃ ἀνθρώπινος νοῦς. Εἶναι καταπληκτικά. Ὑπάρχουν ἄνθρωποι ἴσως πολυπλοκώτεροι ἀπὸ ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι νὰ τὰ ἀντιλαμβάνονται. Ὁ νοῦς ὅμως τοῦ πολλοῦ κόσμου ὁ νοῦς ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, τοῦ εὐφυεστάτου Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιλαμβάνεται πῶς συμβαίνει νὰ συγχωροῦνται τοιαῦτα πράγματα καὶ νὰ μένουν εἰς τὰς θέσεις των καὶ ὁ ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἥσυχοι ὅτι κάνουν τὸ καθῆκον τους καὶ ὅλα αὐτὰ νὰ γίνωνται ἥσυχα, ἥσυχα καὶ νὰ μένωμεν καὶ ἡμεῖς ἥσυχοι. Αὐτὰ εἶναι καταπληκτικὰ πράγματα. Ἐπ’ αὐτοῦ, κύριοι συνάδελφοι, ἔχω νὰ εἴπω κάτι γενικώτερον. Ἡ κρίσις τὴν ὁποίαν διερχόμεθα, εἶναι κρίσις περισσότερον ἠθική. (Χειροκροτήματα). Ἐὰν θέλωμεν νὰ προσφέρωμεν μίαν ὑπηρεσίαν εἰς τὸν τόπον αὐτόν, θὰ πρέπει ἡμεῖς οἱ ἡγούμενοι, δηλαδὴ ὑποτίθεται ὅτι ἡγούμεθα, νὰ θελήσωμεν νὰ καυτηριάσωμεν αὐτὸ τὸ σημεῖον τὸ ἀσθενές, αὐτὸ τὸ σημεῖον, τὸ ὁποῖον τείνει νὰ δηλητηριάσῃ ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν Κρατικὸν Ὀργανισμόν. Διότι μία τοιαύτη διαχείρισις τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, τόσον καταπληκτική, τόσον καταπληκτικὰ ἀσύγγνωστος — θὰ ἀναφερθῶ καὶ γενικώτερον καὶ νὰ μὲ συγχωρεῖτε ποὺ θὰ σᾶς κουράσω, ἀλλὰ εἶναι ἀνάγκη — τόσον ἀνεξιχνίαστος, τόσον τέλος πάντων μὴ σύμφωνος μὲ τὴν τάξιν καὶ τὴν εὐπρέπειαν, δὲν εἶναι ἐπιτρεπτή. Θὰ εἴπω ἀκόμη καὶ μερικὰ σημεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ὑποφερτά. Ὑπάρχουν, κύριοι συνάδελφοι, μερικαὶ κατηγορίαι τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐναντίον τοῦ ὑπουργοῦ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ. Ἐπακολουθοῦν δὲ δηλώσεις τῶν αὐτῶν ὑπουργῶν γενόμεναι καὶ ἐδῶ καὶ εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ εἰς τὰ Πρακτικά, αἱ ὁποῖαι ξεφεύγουν ἀπὸ τὰ ὅρια τῆς εὐπρεπείας, ἐνῷ δὲν ἐπιτρέπεται ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι διευθύνουν τὰς τύχας ἑνὸς λαοῦ καὶ λαοῦ μάλιστα τόσον ἐνδόξου, ὡς ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, νὰ ἐκτίθενται καὶ εἰς τὰ ὄμματα τῆς κοινῆς γνώμης καὶ τῶν ὑπαλλήλων μὲ τοιαύτας ἐκδηλώσεις, αἱ ὁποῖαι μειώνουν τὸ κῦρος των καὶ τὸ κῦρος τῆς Κυβερνήσεως. Ὑπάρχει λοιπὸν δι’ ἐμὲ ἀπόλυτος εὐθύνη ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἦτο δυνατὸν νὰ προμηθευθῇ τὰ εἴδη αὐτὰ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἰς πολὺ χαμηλοτέρας τιμὰς ἀλλὰ καὶ διότι ἐξετέθημεν, καθ’ ὃν τρόπον ἐξετέθημεν, εἰς τὰ ὄμματα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τῶν ξένων. Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν καὶ νὰ ἐξαγάγωμεν συμπεράσματα ἀπὸ ποῦ προκύπτει αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία, ἡ ὁποία ἐκδηλοῦται εἰς τὴν πολιτικήν μας ζωήν. Ἔτσι μεμονωμένα γεγονότα εἶναι αὐτά; Πῶς συνέβη μία τοιαύτη ἐκδήλωσις νὰ παρουσιασθῇ εἰς τὴν πολιτικήν μας ζωὴν καὶ εἰς τὴν διαχείρισιν τῆς οἰκονομικῆς μας πολιτικῆς; Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ζήτημα εἶναι γενικώτερον. Ἡ ὑπόθεσις τῆς ὀρύζης δὲν εἶναι παρὰ μία ἐκδήλωσις τῆς γενικωτέρας ἐσφαλμένης τακτικῆς, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν καὶ κυρίως ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου 1947, ἀφ’ ἧς συνεστήθη ἡ Ἐπιτροπὴ Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου, ἡ ὁποία ἀνέλαβε κατὰ ἕνα τρόπον πολὺ ἀνεξέλεγκτον, ἐντελῶς ἀνεξάρτητον, τὴν διαχείρισιν τοῦ Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου τῆς χώρας, τῆς μεγάλης αὐτῆς ὑποθέσεως, διότι ἐξ αὐτῆς πρόκειται νὰ κανονισθοῦν τὰ συμφέροντα τῆς μεγάλης μάζης τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, πρόκειται νὰ ρυθμισθῇ ἀπὸ αὐτὴν ἡ εὐμάρεια τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐκτὸς τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου κατηρτίσθη μία Οἰκονομικὴ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἀποτελεῖται ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀπὸ ὑπουργοὺς διαφόρων παραγωγικῶν Ὑπουργείων. Ἐδημιουργήθη κατόπιν τὸ Συμβούλιον τοῦ Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου. Ἐψηφίσθη μετὰ ἕνας νόμος περὶ καταργήσεως καὶ ἀνασυγκροτήσεως τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ καὶ συνεκροτήθη καὶ μία ἄλλη Ἐπιτροπή. Ὅλαι αὐταὶ αἱ Ἐπιτροπαί, ἐφ’ ὅσον ἔχουν τὰς αὐτὰς ἐπιδιώξεις τὸ μόνον ποὺ προσφέρουν εἶναι τὸ ὅτι συντελοῦν εἰς τὴν ἀποσύνθεσιν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως καὶ εἰς τὴν πλήρη ἀσυναρτησίαν ἐν τῇ Χώρᾳ. Ἐπανέρχομαι ἤδη ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου, ἔλαβεν εὐρέα δικαιώματα, πολὺ εὐρύτερα ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα χρειάζονται διὰ τὴν ἐπίλυσιν τῶν διαφόρων ζητημάτων. Βεβαίως εἶναι ἕνα ὄργανον ἐκτελεστικόν, ὄργανον τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Εἶναι μάλιστα τὸ ἀνώτατον, ἐπὶ τῶν ὑποθέσεων τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου, ὄργανον. Θὰ ἔπρεπε δὲ ἀκριβῶς διὰ τὸν λόγον τοῦτον νὰ ἀποφύγῃ πᾶσαν τυχὸν ἀνάμιξιν εἰς προσωπικὰ ζητήματα. Θὰ ἔπρεπε νὰ ἀπομακρυνθῇ τῆς διακριτικῆς ἐξουσίας της ἐπὶ προσωπικῶν ζητημάτων.

§221Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Θὰ ἔπρεπε νὰ κάνῃ δημοπρασίαν.

§222Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου κατήρτισεν ἕνα πρόγραμμα εἰσαγωγῶν κατὰ τρίμηνον καθυστερημένον. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει κατήρτισεν ἕνα πρόγραμμα διὰ τὸ ἐξωτερικὸν ἐμπόριον. Ἐρωτᾶται, τὸ πρόγραμμα αὐτὸ ἐφηρμόσθη κανονικῶς; Ὄχι, κύριοι, δὲν ἐφηρμόσθη καθόλου. Εἰς τὸ πρῶτον τρίμηνον τὸ πρόγραμμα προέβλεπεν εἰσαγωγὰς ἀξίας 77 ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Αἱ πιστώσεις δὲ αἱ ὁποῖαι ἠνοίχθησαν ἀνέρχονται μόνον εἰς 25 ἑκατομμύρια δολλάρια. Σημειωτέον ὅτι τὸ πρόγραμμα τοῦ πρώτου τριμήνου ἀνεκοινώθη εἰς τὰς 5 Δεκεμβρίου 1947 καὶ ἀφεώρα τοὺς μῆνας Ὀκτώβριον, Νοέμβριον καὶ Δεκέμβριον. Ἂς δικαιολογήσωμεν ὅμως τὸ πρᾶγμα, διότι ἦτο ἡ πρώτη ἐφαρμογὴ καὶ μόλις εἶχεν ἀναλάβει τὰ καθήκοντά του ὁ Ἀμερικανὸς Σύμβουλος καὶ ἤθελεν ἕνα χρονικὸν διάστημα διὰ νὰ κατατοπισθῇ. Διὰ τὸ δεύτερον τρίμηνον τῶν μηνῶν Ἰανουαρίου, Φεβρουαρίου καὶ Μαρτίου 1948 συνετάγη πρόγραμμα εἰσαγωγῶν 78 ἑκατομμυρίων δολλαρίων καὶ ἠνοίχθησαν πιστώσεις μόνον 38 ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Διαμαρτύρεται, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις δὲν βαίνει καλῶς καὶ δικαίως, διότι αἱ εἰσαγωγαί μας προσκόπτουν καὶ κατὰ τὸν ἕνα καὶ κατὰ τὸν ἄλλον τρόπον ἐπιβαρύνεται ὁ προϋπολογισμός. Διὰ τὸ πρόγραμμα τοῦ τρίτου τριμήνου προεβλέφθησαν 90 ἑκατομμύρια δολλάρια, μαζὺ μὲ τὰς εἰσαγωγὰς τῆς ΑΜΑΓΚ. Δὲν γνωρίζω ὅμως ἀκόμη τί πιστώσεις ἠνοίχθησαν, διότι τὰ στοιχεῖα εἶναι δύσκολον νὰ τὰ συγκεντρώσω καὶ τοῦτο ἢ διότι οἱ προϊστάμενοι τῶν ὑπηρεσιῶν εἶναι ἀπησχολημένοι ἢ διότι δὲν ἐνδιαφέρονται οἱ ἁρμόδιοι νὰ μᾶς δώσουν τὰ στοιχεῖα αὐτά. Τὰ προγράμματα καταρτίζονται βραδέως καὶ αἱ ἐκτελέσεις αὐτῶν βραδύνουν τρομερά. Τί συμβαίνει; Ἁπλούστατα διότι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ὁ κ. Ντούζον ἐνόμισαν ὅτι εἶναι τιτᾶνες, ὅτι ἔχουν τὰς δυνάμεις νὰ βαστάξουν ὅλον τὸ βάρος ὁλοκλήρου τῆς οἰκονομίας. Ἀπετόλμησαν νὰ ἀσχολοῦνται καὶ μὲ τὴν ἔκδοσιν πάσης ἀδείας εἰσαγωγῆς καὶ ἐξαγωγῆς καὶ αὐτῶν ἀκόμη τῶν συνεταιρισμῶν. Ἐφηρμόσθη δηλαδὴ μία πολιτική, ἡ ὁποία ἦτο καταδικασμένη ὁριστικῶς εἰς ἀποτυχίαν. Πῶς εἶναι δυνατὸν συμφέροντα τόσον κολοσσιαίας σημασίας —μεταβιβάζονται τηλεγραφικῶς ἄδειαι πρὸς ὅλας τὰς Ἀρχάς— πῶς εἶναι δυνατὸν σχέσεις τόσον μεγάλης ἐκτάσεως νὰ κανονίζωνται δι’ ἀποφάσεων χωρὶς νὰ δημοσιεύωνται εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως; Κύριοι συνάδελφοι, οὔτε εἰς τὴν ἐποχὴν τῆς δικτατορίας δὲν παρετηρήθη τὸ φαινόμενον τοῦτο. Καὶ τότε ὑπῆρχον ἀποφάσεις ρυθμίζουσαι συμφέροντα καὶ ἐπιδιώξεις, ἀλλὰ ἐδημοσιεύοντο εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως. Τώρα ὅμως ὄχι μόνον οὐδεμία ἀπόφασις ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ ἄδειαι δίδονται μετὰ μεγάλης δυσκολίας. Ἀποτέλεσμα ὅλων αὐτῶν εἶναι νὰ μὴ γίνωνται εἰσαγωγαί. Ἀποκλείεται νὰ γίνῃ εἰσαγωγή, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν αὐταὶ αἱ ἀνωμαλίαι. Ὅταν δὲ λείπουν μάλιστα καὶ ὡρισμένα εἴδη ἀπὸ τὴν ἀγοράν, τότε ἀρχίζουν οἱ ἐπιτήδειοι νὰ κινοῦνται περὶ τὸν ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιληφθῇ πολλάκις τὰς κινήσεις αὐτὰς διὰ νὰ λάβῃ τὰς προφυλάξεις του. Οἱ ἐπιτήδειοι αὐτοὶ κατώρθωσαν νὰ λάβουν ἀδείας κατὰ προτίμησιν καὶ ἀναρμοδίως πολλάκις δὲ χαριστικῶς καὶ τοῦτο, καθ’ ὃν χρόνον οἱ δικαιούμενοι ἀδειῶν δὲν ἐλάμβανον ταύτας ἢ παρέμενον ἐκκρεμεῖς καὶ ἀνεκτέλεστοι αἱ ἄδειαί των. Πολλάκις διὰ τοῦτο παρεξηγήθη καὶ ὁ πολιτικὸς κόσμος. Αἱ περιπτώσεις εἶναι πολλαὶ καὶ ποικίλαι καὶ ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ στιγμὴ θὰ τὰς ἀναφέρω. Δὲν στηρίζομαι ἐπὶ δεδομένων ἀνεξελέγκτων. Ἔχω τὰς εὐθύνας τῶν λεγομένων μου καὶ τὰς ἀναλαμβάνω καὶ θὰ ἀναφέρω ὀνόματα ὅταν ἔλθῃ ἡ κατάλληλος στιγμή. Ἀποτέλεσμα ὅλων αὐτῶν ἦτο αὐτὸ ποὺ συνέβη.

§223Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Νομίζω, κ. συνάδελφε, ὅτι λέγετε κάτι τὸ πολὺ σοβαρὸν καὶ εἶχον τὴν ἀξίωσιν ἀπὸ σᾶς, συνετὸν συνάδελφον, νὰ παρουσιάζατε εἰς τὸ Σῶμα τὰς ἀποδείξεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζετε τὰς ἀπόψεις σας αὐτάς. Νὰ μᾶς ἀποδείξετε, δηλαδή, ἐὰν πράγματι ἐδόθησαν ἄδειαι εἰς πρόσωπα καὶ εἰς ποῖα ἐξ αὐτῶν ἐδόθησαν χατηρικῶς. Ἀκριβῶς δὲ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ἐπειδὴ γνωρίζετε τὰ ζητήματα, θὰ παρακαλέσω καὶ σᾶς καὶ σχετικῶς τὴν Κυβέρνησιν νὰ διαφωτίσετε τὴν Βουλήν.

§224Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ διαφορετικὰ ἐφόσον δύο ἢ τρεῖς ἄνθρωποι ἀνέλαβον τὴν διαχείρισιν τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου. Ὅσον ἀφορᾷ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα προανέφερα, κ. Πρόεδρε, χωρὶς νὰ ἀποδώσω κακὴν θέλησιν καὶ κακὴν πίστιν εἰς τοὺς διαχειριζομένους τὰ πράγματα, λέγω, ὅτι ἦσαν ἀναγκαία συνέπεια.

§225Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Περὶ εὐθυνῶν πρόκειται.

§226Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Αἱ εὐθῦναι ὑπάρχουν, διότι ἐφηρμόσθη ἡ καταπληκτικὴ αὐτὴ πολιτική.

§227Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Εἶναι γνωστὴ ἡ διαφωνία μας ἀνέκαθεν. Συγχέετε μερικὰ πράγματα. Σᾶς προκαλῶ νὰ εἴπητε ἐὰν ἐπὶ τῆς ὑπουργίας μου ἐδόθη καὶ μία ἄδεια ἀκόμη χαριστική.

§228Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Πολλαί. Χωρὶς νὰ τὸ ἀντιληφθῆτε ἴσως, πολλαί.

§229Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Νὰ τοὺς ὀνομάσετε.

§230Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Θὰ ζητήσω ἐξεταστικὴν τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπήν, κ. Πρόεδρε. (Χειροκροτήματα).

§231Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἐὰν δὲν θέλετε νὰ τοὺς ὀνομάσετε, παρακαλῶ νὰ καταθέσετε κατάλογον εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς.

§232Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἄς γίνῃ ἐξεταστικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ ἂς ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ καὶ ἂς ἀντιμετωπίσῃ τὰς εὐθύνας της. Τότε θὰ ἀναφέρω καὶ τὰ ὀνόματα. Ὁ κ. Βαρβούτης δὲν ἠμποροῦσε νὰ τὰ ἀντιληφθῇ τὰ πράγματα αὐτά.

§233Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Θὰ δεχθῆτε ὅμως ὅτι μετὰ τὸν ἔλεγχον, ὁ ὁποῖος γίνεται αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν ἠμποροῦμεν νὰ λέγωμεν, ὅτι ὁ πολιτικός μας κόσμος διέρχεται κρίσιν.

§234Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἀκριβῶς, κ. συνάδελφε, αὐτὸ θέλω νὰ ἀποδείξω καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὴν κοινὴν γνώμην ὅτι δὲν διατρέχομεν κρίσιν.

§235Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀναλαμβάνετε, κ. Κάντζια, τὴν εὐθύνην νὰ προτείνετε τὴν σύστασιν ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς τῶν πραγμάτων, καὶ ἀναλαμβάνετε τὴν εὐθύνην ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ ἀναφέρετε τὰ πρόσωπα ἕνα πρὸς ἕνα;

§236Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Βεβαίως.

§237Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§238Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλὰ καὶ πέραν τούτου. Διότι αἱ περιπτώσεις εἶναι πολλαί. Εἶναι περιπτώσεις τὰς ὁποίας κατώρθωσα ἐγὼ ἐξ ἰδίων πληροφοριῶν νὰ συγκεντρώσω. Ἐὰν μοῦ δοθοῦν ὅλα τὰ στοιχεῖα τοῦ Ὑπουργείου, ἕνα πρὸς ἕνα, νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι θὰ εὕρωμεν πολὺ περισσοτέρας παραδόξους διαχειρίσεις, παραδόξους ἐκδόσεις ἀδειῶν βάσει τῆς ἀρχῆς τῆς εὐθηνοτέρας τιμῆς. Καθωρίσθη μία καταπληκτικὴ ἀρχή, ὅτι ἀδείας δὲν δίδομεν παρὰ εἰς ὅποιον μᾶς φέρει εὐθηνοτέραν τιμήν. Τί συνέβη λοιπόν; Ὅτε ὑπῆρχεν ἔλλειψις εἰδῶν διάφοροι ἐπιτήδειοι κατώρθωναν νὰ ἐπιτύχουν τὴν ταχεῖαν διεκπεραίωσιν τῆς αἰτήσεώς των καὶ νὰ ἐπιτυγχάνουν τιμὰς εὐθηνοτέρας. Αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτική, ἡ ὁποία προεκάλεσε μεγάλας ἀνωμαλίας καὶ μεγάλας ζημίας καὶ ὑλικὰς πλέον, ἐκτὸς τῶν ἠθικῶν. Διότι ὡρισμέναι βιομηχανίαι δὲν εἶχον πρώτην ὕλην καί, ἢ διέκοπτον διά τινας ἡμέρας τὰς ἐργασίας των ἢ εἰργάζοντο κατὰ τρόπον πολὺ ἀνώμαλον μὲ ὀλίγας ὥρας ἐργασίας. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο. Ὁ παράγων αὐτὸς τῆς κακῆς ἐφαρμογῆς τῆς πολιτικῆς ἐπὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου συνέβαλε σημαντικώτατα εἰς τὴν ὕψωσιν τῶν τιμῶν, εἰς τὴν ὕψωσιν τοῦ τιμαρίθμου μετὰ βοῆς κλπ. Προεκλήθη ὕψωσις ἡμερομισθίων καὶ πολλαὶ ἄλλαι ἀνωμαλίαι, ὀφειλόμεναι εἰς τὴν κακὴν αὐτὴν πολιτικήν. Ἐὰν εἴχομεν ἔλλειψιν συναλλάγματος θὰ ἔλεγον: «Τί νὰ κάμουν;». Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Συνάλλαγμα εἴχομεν ἀρκετόν, ὑπεραρκετόν, ὥστε ἐὰν τὸ διεχειρίζοντο καλῶς οἱ ὑπεύθυνοι, τότε τὰ ἀποτελέσματα θὰ ἦσαν πολὺ ἱκανοποιητικώτερα ἀπὸ ὅτι εἶναι σήμερον. Διότι σκεφθῆτε τὸ καταπληκτικόν, ὅτι ἡ βοήθεια τοῦ Τροῦμαν τῶν 250 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, δὲν ἐχρησιμοποιήθη ἐξ ὁλοκλήρου κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος. Ὑστερήσαμεν κατὰ 25–28 ἑκατομμύρια δολλάρια. Ἔμεινον ἀχρησιμοποίητα τὰ δολλάρια αὐτά. Ἠθέλησα νὰ πάρω τὸν ἀκριβῆ ἀριθμόν, ἀλλὰ δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ μοῦ τὸν δώσουν ἐπισήμως, διότι ἡ μία ὑπηρεσία μὲ παρέπεμπε εἰς τὴν ἄλλην. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ὁ ἀριθμὸς τῶν 25 ἑκατομμυρίων εἶναι βεβαιωμένος. Κατ’ οὐσίαν τὸ ἀπωλέσαμεν τὸ ποσὸν αὐτό. Καὶ τὸ ἀπωλέσαμεν, διότι ὑπολογίζεται κατὰ τὴν χορήγησιν τῆς νέας βοηθείας Μάρσαλ. Ὅταν εἶδον δὲ ἀρχικῶς, τὸ ποσὸν ποὺ προωρίζετο διὰ τὴν Ἑλλάδα ἐκ τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ, τὸ ὁποῖον ἐν σχέσει μὲ ἄλλας χώρας ἦτο μηδαμινὸν, ἠπόρησα διατί οἱ Σύμμαχοι, ποὺ ἰσχυρίζονται, ὅτι ἀγαποῦν τὴν Ἑλλάδα μᾶς θέτουν εἰς ἥσσονα μοῖραν ἀπὸ ἄλλα Κράτη, τὰ ὁποῖα οὔτε ὑπέφερον, οὔτε ὑπέστησαν ζημίας καὶ καταστροφάς, οὔτε ἀγωνίζονται τὸν τραχὺ καὶ σπουδαῖον ἀγῶνα, ὅπως ἡ Ἑλλάς. Ὅλα αὐτὰ μοῦ ἔδωσαν τὴν ἐντύπωσιν ὅτι αὐταὶ αἱ φοβεραὶ περικοπαὶ δὲν ὀφείλονται τόσον εἰς τὴν κακὴν διάθεσιν τῶν Ἀμερικανῶν φίλων μας, ὅσον εἰς τὸ ὅτι οἱ Ἀμερικανοὶ δὲν πιστεύουν πλέον εἰς τοὺς ἀριθμοὺς τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Διότι, ὅταν ἐζητήθησαν κατ’ ἀρχήν, ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, τὴν τότε, 250 ἑκατομ. δολλαρίων, ὡς βοήθεια ἀπὸ τὴν Τράπεζαν Ἐξαγωγῶν, μᾶς ἐχορηγήθησαν ὡς προκαταβολὴ 25 ἑκατομ. δολλαρίων. Δὲν κατωρθώσαμεν δὲ νὰ τὴν καλύψωμεν αὐτὴν τὴν προκαταβολήν. Ἔμεινε ἀχρησιμοποίητος. Ὅταν κατόπιν εἰς ἄλλην Ἐπιτροπὴν βοηθείας, δὲν ἐνθυμοῦμαι τὸ τίτλον της, πάλιν περίπου τὸ ποσὸν αὐτὸ ἐζητήσαμεν, δὲν κατωρθώσαμεν νὰ τὸ καλύψωμεν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐπανορθώσεις, ἐνῷ ἠδυνάμεθα νὰ ἐπιτύχωμεν 70 ἕως 80 ἑκατομ. δολλαρίων, ἴσως καὶ πέραν τούτων, μὲ ὅλας αὐτὰς τὰς συζητήσεις καὶ μὲ ὅλας αὐτὰς τὰς ἀνωμαλίας καὶ τὴν κακὴν διαχείρισιν, τὴν ὁποίαν ἑκάστοτε ἡ ἐκτελεστική μας ἐξουσία ἤσκει ἐπὶ τῶν ζητημάτων αὐτῶν, τῶν τόσον μεγάλης καὶ σοβαρᾶς σημασίας, ἐλάβομεν μόνον 10 ἑκατομ. δολλάρια. Ἀλλὰ προχωρῶ καὶ πέραν τούτου εἰς τὸ διασυμμαχικὸν ὑλικόν. Εἰς τὸν τομέα τοῦτον ἡ Κυβέρνησις, ἐπαρουσίασεν ἐπιτυχῆ δρᾶσιν, ἀλλὰ καὶ ἐδῶ, ἐνῷ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν 80 ἕως 90 ἢ 100 ἑκατομ. δολλαρίων ἐλάβομεν μόνον 45 ἑκατομ. δολλαρίων. Τώρα ὅλοι φωνάζομεν καὶ διαμαρτυρόμεθα καθὼς καὶ ὁ τύπος ὅτι, 250 ἑκατομ. δολλαρίων, εἶναι ὀλίγα, διὰ τὴν ἱκανοποίησίν μας ἀπὸ τὸ δόγμα Τρούμαν. Ἐν τούτοις προκύπτει, μετὰ τὴν παρέλευσιν ὁλοκλήρου ἔτους, ὅτι τὰ 25 ἑκατομ. δολλαρίων δὲν ἐχρησιμοποιήθησαν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον οἱ Ἀμερικανοὶ πιστεύουν, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ, τοὺς ὁποίους ἑκάστοτε δίδομεν κατὰ τὴν ὑποβολὴν τῶν αἰτήσεών μας, εἶναι ἀριθμοὶ ἔωλοι, εἶναι ἀμελέτητοι, καὶ ὅτι χρειαζόμεθα ὀλιγώτερα δολλάρια ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα κατὰ καιροὺς ζητοῦμεν. Καὶ δι’ αὐτὸ καὶ αἱ περικοπαὶ αὐταί.

§239Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκονομ.). Ἐσεῖς ἰσχυρίζεσθε ὅτι, ἔχουν δίκαιον πιστεύοντες αὐτά;

§240Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀφήνωμεν αὐτὴν τὴν ἐντύπωσιν. Τί συμβαίνει ὅμως, εἶναι πράγματι, οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους δίδομεν κατὰ τὰς αἰτήσεις μας ἐσφαλμένοι καὶ ὑπερβολικοί; Ὄχι, κύριοι συνάδελφοι, οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους δίδομεν εἶναι κατώτεροι τῶν ἀναγκῶν μας. Τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα ἑκάστοτε ἡμεῖς αἰτοῦμεν εἶναι ὀλιγώτερα τῶν πραγματικῶν μας ἀναγκῶν, ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀπέραντος καταστροφή, ἡ ὁποία κατεκάλυψε τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλὰ τότε τί γίνεται; Ἡ εὐθύνη εὑρίσκεται ἀλλοῦ. Εἰς τὴν χρησιμοποίησιν τῆς ἑκάστοτε χορηγουμένης βοηθείας. Δὲν χρησιμοποιεῖται ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια, ἐγκαταλείπεται ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ἐγκαταλείπονται αἱ παραγωγικαὶ δυνάμεις ἀδρανεῖς. Παραμελεῖται ἡ ἀνασυγκρότησις τῆς χώρας, χωρὶς νὰ χρησιμοποιῆται κατὰ τρόπον ταχύν, γοργὸν, ἡ ἑκάστοτε χορηγουμένη βοήθεια. Αὐτὸ παρετηρήθη μὲ τὴν βοήθειαν τῆς ΟΥΝΡΡΑ. Αὐτὸ παρετηρήθη μὲ ὅλα τὰ ἄλλα κονδύλια τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας Παρέμειναν ἀναξιοποίητοι αἱ ἑκάστοτε χορηγηθεῖσαι βοήθειαι καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο νὰ φθάνωμεν εἰς χαμηλὰ ἐπίπεδα.

§241ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μήπως ἡ κατάστασις ἡ ἀνώμαλος φταίει;

§242Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Δὲν χρησιμοποιεῖται εἰς ὅλην τὴν ἔκτασίν της ἡ ἑκάστοτε χορηγουμένη βοήθεια. Ἡ εὐθύνη ὑπάρχει κατὰ τὴν χρησιμοποίησιν τῆς βοηθείας καὶ ὄχι κατὰ τὴν ὑποβολὴν τῶν αἰτήσεων περὶ παροχῆς. Τοιαύτη εἶναι ἡ δημιουργηθεῖσα εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐντύπωσις, ὥστε ἐκ τοῦ γεγονότος τούτου νὰ δημιουργῆται μία κολοσσιαία εὐθύνη, ἡ ὁποία βαρύνει τοὺς ἀναλαβόντας τὴν διαχείρισιν τοῦ μεγάλου θέματος. Τώρα, μήπως εἶναι ἡ ἀνταρσία ἡ ὁποία ἠμπόδισε τὴν χρησιμοποίησιν τῆς βοηθείας; Ὄχι. Ἡ ἀνταρσία ἦτο δυνατὸν νὰ ἐμποδίσῃ τὴν χρησιμοποίησιν τῆς βοηθείας ἀλλοῦ. Δὲν ἐννοῶ κατὰ τὶ ἠμπόδισεν ἡ ἀνταρσία τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν ἐργατικῶν συνοικισμῶν τοῦ Πειραιῶς, κατὰ τὶ ἠμπόδισεν ἄλλας τοιαύτας ἀνασυγκροτήσεις, κατὰ τί ἠμπόδισε τὴν καλὴν τροφοδοσίαν τῆς Ἑλλάδος καὶ τὴν ὁμαλὴν εἰσαγωγὴν ἀγαθῶν, τὴν τροφοδοσίαν τῆς εἰσαγωγικῆς μηχανῆς καὶ τὸν ἐφοδιασμὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἰς καταναλωτικὰ ἀγαθά; Δὲν εἶναι ἡ ἀνταρσία τὸ ἐμπόδιον ἀλλὰ τὸ καταπληκτικόν, τὸ ἐσφαλμένον σύστημα, τὸ ὁποῖον υἱοθέτησε καὶ ἐφήρμοσεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἐν συνεργασίᾳ μὲ τοὺς Ἀμερικανούς, ἐμπειρογνώμονας. Τόσον δὲ εἶναι τραγικὴ καὶ ἀπελπιστικὴ ἡ κατάστασις, ὥστε τὰ ἐμποροβιομηχανικὰ ἐπιμελητήρια, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν γνωμοδοτικὰ ὄργανα τοῦ Κράτους ἐκ τοῦ νόμου τοῦ ἱδρυτικοῦ των καὶ διοικοῦνται ἀπὸ ἀνθρώπους εὐπρεπεῖς κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον, ἔφθασαν εἰς μίαν πολὺ δύσκολον θέσιν. Εἰς τοιαύτην δὲ θέσιν, ὥστε νὰ σκέπτωνται νὰ παραιτηθοῦν τὰ Διοικητικά των Συμβούλια. Τὸ θέαμα εἶναι ἀπρεπές. Αἰτία τοῦ κακοῦ εἶναι ἡ κακὴ ἀντίληψις, ἡ κακὴ ἐκτίμησις τῆς καταστάσεως καὶ τέλος τὸ ὅτι ἀνέλαβον νὰ ἐπωμισθοῦν ὡρισμένοι ἄνθρωποι βάρη, τὰ ὁποῖα δὲν ἦτο ἀνθρωπίνως δυνατὸν νὰ σηκωθοῦν ἀπὸ τοὺς ὤμους τῶν ὡρισμένων αὐτῶν ἀνθρώπων. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι πολλοὶ οἱ ὑποστηρίζοντες, ὅτι δὲν θὰ πρέπει αὐτὰς τὰς στιγμὰς, τὰς τραγικάς, κατὰ τὰς ὁποίας ὁ στρατός μας διεξάγει αὐτὸν τὸν φοβερὸν ἀγῶνα στῆθος μὲ στῆθος, ὁ ὁποῖος ἐκδηλοῦται ὅπως τὸ 1940 σὰν ἕνα θαῦμα, δὲν θὰ πρέπει νὰ ἀσχολούμεθα μὲ αὐτὰ τὰ ζητήματα, τὰ στενόκαρδα, τὰ οἰκονομικὰ καὶ τὰ ζητήματα τῆς κακῆς διοικήσεως τοῦ τόπου. Ἐγὼ ἔχω ἀντίθετον γνώμην. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι καὶ ἡμεῖς ἐκ παραλλήλου θὰ πρέπει νὰ ὀργανώσωμεν τὴν διοίκησίν μας καὶ νὰ δημιουργήσωμεν μίαν καινούργιαν κοινωνίαν τιμιωτέραν, ἠθικωτέραν, περισσότερον ἀνθρωπίνην, ὥστε νὰ ἀξιοποιήσωμεν τὴν θυσίαν αὐτήν, τὴν ὑπερτάτην αὐτὴν θυσίαν τῶν παιδιῶν τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα).

§243Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντον.). Νομίζω, ὅτι ὁ κ. συνάδελφος, δὲν ἔλαβε τὸν κόπον νὰ ἐξηγήσῃ ὡρισμένα πράγματα εἰς τὴν Βουλὴν ἐκτὸς ἐὰν ὅσα εἶπε, τὰ εἶπε πρὸς δημιουργίαν ἐντυπώσεων, ὁπότε δὲν εἶναι ἐν τάξει, ἀπέναντι τοῦ Σώματος.

§244Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Μέ συγχωρεῖτε, κύριοι συνάδελφοι, ἔκαμα μίαν παράλειψιν. Εἶπον, ὅτι θὰ καταλήξω εἰς ἓν συμπέρασμα, ἀλλ’ ἐν τῇ ρύμῃ τοῦ λόγου μου δὲν τὸ ἔπραξα. Ἐλησμόνησα νὰ κάμω τὴν πρότασιν.

§245Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντον.). Γνωρίζετε ὅτι ἡ βοήθεια τῆς ΑΜΑΓΚ ὁλόκληρη, ὡς πρὸς τὰ ποσὰ καὶ τῶν εἰσαγωγῶν καὶ τῆς ἀνασυγκροτήσεως, γνωρίζετε πολὺ καλὰ καὶ ὠφείλετε νὰ τὸ γνωρίζετε, ὅτι διετέθη ἐκ μέρους τοῦ τεχνικοῦ ἐπιτελείου τῆς ΑΜΑΓΚ. Γνωρίζετε ὅτι, εἰς τοὺς διαφόρους τομεῖς τῆς ἀνασυγκροτήσεως, τὰ διάφορα ποσὰ καθωρίσθησαν κατὰ κύριον λόγον ἐκ μέρους αὐτῶν. Γνωρίζετε ἀκόμη, ὅτι ὡρισμένα ἔργα, τὰ ὁποῖα διελαμβάνοντο μέσα εἰς τὴν σύμβασιν, τὴν ὁποίαν κατηρτίσαμεν, δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἐπιτελεσθοῦν. Σᾶς ἀναφέρω ὅτι, προβλέπονται ἔργα ὁδοποιΐας χιλιάδων χιλιομέτρων καὶ ἕως αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν κατωρθώθη νὰ ἐκτελεσθοῦν παρὰ 600–700 χιλιόμετρα καὶ γνωρίζετε διὰ ποῖον λόγον. Ἐπίσης εἶχεν ἀναληφθῆ ἡ ἐκτέλεσις ἑνὸς μεγάλου ἔργου καὶ σπουδαιοτάτου, τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ συντελεσθῇ τὴν 1ην Μαΐου καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὴν 1ην Ἰουλίου, χωρὶς νὰ κατωρθωθῇ νὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ ἔργον. Ὅταν λοιπόν, ἔχετε τὴν ΑΜΑΓΚ τῆς ὁποίας τὸ τεχνικὸν ἐπιτελεῖον ἔχει ἀναλάβει τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ τεχνικοῦ προγράμματος καὶ γνωρίζετε ὅτι ἡ χρησιμοποίησις τῆς βοηθείας γίνεται ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν αὐτῶν, δὲν δύνασθε νὰ λέγετε ὅτι ἡμεῖς δίδομεν ἀριθμοὺς, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν πραγματικότητα.

§246Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Διὰ τὰ οἰκονομικὰ προγράμματα καὶ διὰ τοὺς οἰκονομικοὺς ὑπολογισμοὺς εἶναι ὑπεύθυνος ἡ Κυβέρνησις καὶ ὄχι οἱ ξένοι. Ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως ἔγκειται εἰς τὸ ὅτι δὲν ὑπέδειξεν εἰς τὴν ΑΜΑΓΚ τί ἔπρεπε νὰ γίνῃ. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Δὲν ἐπιτρέπεται εἰς ἕνα Ἕλληνα ὑπουργόν, νὰ μεταθέτῃ τὰς εὐθύνας του εἰς τοὺς ὤμους ξένων ἐμπειρογνωμόνων. Ἐγὼ εἶπον ὅτι ἐν τῇ ἐκτελέσει δὲν ἐχρησιμοποιήθησαν τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα μᾶς χορηγοῦνται. Εἶπον καὶ ἐτόνισα, ὅτι τὰ στοιχεῖα καὶ οἱ ἀριθμοί, τοὺς ὁποίους δίδομεν, ἔστω καὶ μικρότεροι τῶν ἀναγκῶν τῆς Ἑλλάδος, δὲν γίνονται παρὰ τῶν ξένων πιστευτοὶ λόγῳ τῆς ἀναξιότητός μας νὰ χρησιμοποιήσωμεν τὴν ἑκάστοτε χορηγουμένην βοήθειαν. (Χειροκροτήματα). Δὲν εἶπον ὅτι δίδομεν ἀνακριβεῖς ἀριθμούς.

§247Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομ.). Θέλω μίαν διακοπήν. Λέγετε ὅτι ἡ ΑΜΑΓΚ δὲν βασίζεται εἰς τὰ νούμερα ποὺ δίδει ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις.

§248Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ὄχι, ἡ ΑΜΑΓΚ, ἀλλὰ οἱ Ἀμερικανοὶ τοῦ Ἐξωτερικοῦ.

§249Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομ.). Διότι δὲν εἶναι εἰς θέσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ τὰ ἐκτελέσῃ. Σᾶς λέγω, ὅτι διὰ τὰς εἰσαγωγάς.

§250Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Δὲν ὁμιλῶ εἰδικῶς διὰ τὰς εἰσαγωγάς.

§251Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Σᾶς λέγω, πῶς νὰ μὴ πιστεύσουν διὰ τὴν πραγματοποίησιν τοῦ προγράμματος ἐφ’ ὅσον εἶναι βέβαιον ὅτι καὶ τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον κατηγορεῖτο, εἶναι σύστημα τῆς ΑΜΑΓΚ καὶ ἐπικεφαλῆς αὐτῆς Ἀμερικανὸς ἦτο.

§252Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ποῖος τὸ ἐξέλεξε καὶ τὸ ἐκαλλιέργησε τὸ σύστημα; Εἴχατε ὑποχρέωσιν νὰ παραιτηθῆτε ἐὰν δὲν ἐγένετο δεκτὴ ἡ ἄποψίς σας. (Χειροκροτήματα).

§253Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα.

§254Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Αὐτὸ καὶ μόνον εἶναι τὸ θέμα.

§255Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα, ἄλλη ἡ ἀπάντησις.

§256Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα, 14 Κυβερνήσεις ἔπρεπε νὰ παραιτηθοῦν.

§257Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Ἡ ἀπάντησις εἶναι ἡ ἑξῆς: Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λέγετε, ὅτι ἀποδίδουν εὐθύνην εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν αὐτοὶ τοὐλάχιστον, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ἴδιοι ἐφαρμόζομεν ἕν σύστημα τοιοῦτον.

§258Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Δὲν παραδέχομαι ποτέ, ὅτι ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις πιστεύει ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐγκατέλειψε εἰς χεῖρας μερικῶν παιδιῶν τῆς ΑΜΑΓΚ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Ἑλλάδος.

§259Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Ὅταν εἰσήχθη τὸ σύστημα τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου, ξέρετε ὅτι εἶναι ἕνα σύστημα, τὸ ὁποῖον εἰσήγαγεν ἡ ἰδία ἡ ΑΜΑΓΚ.

§260Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Οἱ Ἀμερικανοὶ τὸ εἰσήγαγον καὶ σεῖς τὸ ἐχειροκροτήσατε.

§261Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα, δὲν δύνασθε νὰ λέγετε κατόπιν, ἀφοῦ λέγετε ὅτι τὸ εἰσηγήθη ἡ ἰδία. Εἶναι δύο θέματα διακεκριμένα, ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀποδεχθῇ τὴν ἄποψιν τῆς ΑΜΑΓΚ εἶναι μία ἄποψις καὶ ἐὰν ἡ ΑΜΑΓΚ ἔχῃ δικαίωμα νὰ κατηγορῇ εἶναι ἄλλο θέμα.

§262Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Δὲν ἔχει δικαίωμα ν’ ἀσκήσῃ διοίκησιν.

§263Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυριζώμεθα ὅτι δύναται ν’ ἀποδώσῃ εὐθύνην αὐτὴ δι’ ἀνικανότητα, ἐφ’ ὅσον ἡ ἰδία εἰσηγήθη τὸ σύστημα.

§264Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ διανοηθῇ ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις παρῃτήθη τῆς θέσεώς της καὶ τὴν ἐγκατέλειψε εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῆς ΑΜΑΓΚ. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις γνωρίζουσα, ὅτι ἡ ΑΜΑΓΚ ἀποτελεῖ σύμβουλον τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, πάσας τὰς εὐθύνας τὰς ἀπέδωσε καὶ εὐλόγως εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν.

§265Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντον.). Γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅτι τὴν ἀνασυγκρότησιν ἐκ μέρους τῆς ΑΜΑΓΚ τὴν ἀνέλαβε Κυβέρνησις, εἰς τὴν ὁποίαν συμμετέχουν πολλοὶ ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι χειροκροτοῦν τὸν κ. Κάντζιαν σήμερον. Ὅταν ἐγένετο, κύριε ἀρχηγὲ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ἡ πρώτη ἐπαφὴ καὶ ἦλθεν ἡ συμφωνία τῆς 20ῆς Ἰουνίου, μετὰ ταῦτα ἐτέθη τὸ ζήτημα τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων τῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ ἡ Κυβέρνησις τότε ἀπεδέχθη τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον προὐτάθη καὶ ὑπὸ τὸ σύστημα αὐτό, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παρεκκλίνωμεν.

§266Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Πληροφορῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ δεχθῶμεν τὰς γενικὰς ἀρχάς, ἐντὸς τῶν ὁποίων ὅμως κινεῖται ἡ πρωτοβουλία τῆς Κυβερνήσεως. Τὸν πληροφορῶ ἐπίσης, ὅτι ὑπῆρξαν συστάσεις Ἀμερικανῶν αἱ ὁποῖαι ἐκ τῶν ὑστέρων ἐγκατελείφθησαν, ὅπως ὁ νόμος τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ τῶν κεφαλαίων. Ἀδικεῖτε τοὺς μεγάλους φίλους μας, ὅταν ἰσχυρίζεσθε, ὅτι σᾶς μεταχειρίζονται ὡς ὑφισταμένους τοὺς ὁποίους διατάσσουν...

§267Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντον.). Ἡ ἐξήγησις ἡ ἰδική σας προσβάλλει καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ τοὺς μεγάλους μας φίλους. Ἡμεῖς εἴπομεν τοῦτο, ὅτι τὰ ἔργα ἐπειδὴ αὐτὰ ἀπὸ τεχνικῆς πλευρᾶς ἦσαν ὑπέρτερα τῶν δυνάμεών μας καὶ ἐφ’ ὅσον ἦσαν τὰ ἔργα μεγάλης ἐκτάσεως καὶ ἐφ’ ὅσον ἀφ’ ἑτέρου διαθέτουν αὐτοὶ καὶ τὰ δολλάρια, δι’ αὐτὸ τὸ ἐδέχθημεν ἡμεῖς. Καὶ εἴμεθα ἱκανοποιημένοι, ὅτι ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἐνέργειαν ποὺ ἐκάμωμεν, ἀρκετὰ ἐμάθαμε. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν δεχόμεθα νὰ λέγετε, ὅτι ἐχαράξατε γενικὰς γραμμὰς ἐντὸς τῶν ὁποίων ἐκινήθη ἡ ἀνασυγκρότησις, διότι ἐγὼ εἰδικεύω τὸ θέμα.

§268Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Καὶ σᾶς παρέχω μίαν ἄλλην πληροφορίαν. Ὅταν, εὑρισκόμενοι εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διεπιστώσαμεν ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀσφαλείας δὲν παρείχοντο ἐγκαίρως τὰ μέσα τὰ ὁποῖα ἐκρίναμεν ἀπαραίτητα διὰ τὴν σύντομον νίκην, διελύσαμεν τὴν Κυβέρνησιν. (Θόρυβος). Γνωρίζετε ὅτι τὴν 7ην Αὐγούστου διετυπώσαμεν τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐθνικῆς συνεργασίας ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀσφαλείας. Καὶ διότι δὲν ἐπετύχομεν ἱκανοποίησιν παρῃτήθημεν. Αὐτὸς ὑπῆρξεν ὁ κύριος λόγος.

§269Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συν)σμοῦ). Ἐζητήσαμεν τὰ μέσα ἀπὸ κοινοῦ, ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις, διὰ τὴν διεξαγωγὴν τοῦ ἀγῶνος καὶ γνωρίζετε πολὺ καλὰ ὅτι ὁ ὑποφαινόμενος ἦτο ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἀπὸ τοῦ μηνὸς Μαρτίου ἀκριβῶς, ἔλεγεν ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ εἴμεθα τόσον αἰσιόδοξοι καὶ νὰ κινούμεθα μὲ τοιαῦτα συνθήματα αἰσιοδοξίας καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ δίδωμεν τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἡ νίκη ἦτο εὔκολος καὶ ταχεῖα. Συνεπῶς, εἴμεθα σύμφωνοι εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν γενικῶν ἀρχῶν. Ἐκεῖ ὅμως ποὺ διαφωνοῦμεν εἶναι ὅτι διὰ τὸν λόγον αὐτὸν διελύθη ἡ Κυβέρνησις.

§270Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Αὐτὸς εἶναι ὁ κύριος λόγος.

§271Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Δυστυχῶς, οἱ λόγοι δὲν ἦσαν τόσον εὐρεῖς καὶ δὲν ἦσαν ὅπως τοὺς παριστάνετε σεῖς. Δὲν εἴμεθα βεβαίως, ἡμεῖς οἱ προκαλέσαντες, ἀλλ’ ἐδῶ εἰς τὴν Βουλὴν πρέπει νὰ λέγεται ἡ ἀλήθεια καὶ ἂν σεῖς νομίζετε ὅτι διελύσατε τὴν Κυβέρνησιν δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, δὲν ἔχητε παρὰ νὰ τὸ ἐπαναλάβετε. (Χειροκροτήματα).

§272Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Μάξιμος τὸ γνωρίζει καὶ ὁ κ. Σοφοκλῆς Βενιζέλος καὶ ὁ κ. Κανελλόπουλος, μὲ τοὺς ὁποίους συναπεφασίσαμεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ .......

§273ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ θέμα.

§274Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τὸ θέμα κατέστη εὐρύτερον ἀπὸ τοὺς λόγους τοῦ κ. συναδέλφου, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς τὸ βῆμα. Καὶ ἤγαγεν εἰς τοῦτο τὸ συμπέρασμα. Ἂν πρόκειται νὰ ὑπάρχῃ Κυβέρνησις ἡ ὁποία αἰσθάνεται τὴν ὑποχρέωσιν νὰ πειθαρχῇ ἄνευ διαφωνίας ἢ νὰ ὑπάρχῃ Κυβέρνησις συνεργαζομένη ὅμως τιμίως ὡς Κυβέρνησις ἐλευθέρου λαοῦ, μὲ συμμάχους ἐπίσης ἐκπροσωποῦντας ἕνα ἐλεύθερον καὶ ὑπερήφανον λαόν, παραστάτην τοῦ δοκιμαζομένου λαοῦ μας. Αὐτὴ εἶναι ἡ βάσις. Ἐκεῖθεν ἐξεκινήσαμεν διὰ νὰ σᾶς δώσω τὴν ἀπάντησιν καὶ πάλιν, κ. ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι τὸ κύριον θέμα εἰς τὰς ἡμέρας μας ἦτο, πότε θὰ ἔλθῃ τελικῶς ἡ Ἀμερικανικὴ ἀποστολὴ διὰ νὰ διευκρινήσωμεν τὸ μέγα θέμα τῆς ἐπιμάχου βοηθείας διὰ τὴν σύντομον νίκην καὶ ἀνεμένομεν καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ ἑξαμήνου τὴν λύσιν ἡ ὁποία συνέβη τὸν Ἰούλιον. Τότε διετυπώσαμεν προσωπικῶς ἐγὼ, κατόπιν ἀναθέσεως ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, τὸ κείμενον τὸ Κυβερνητικὸν εἰς τὸ ὁποῖον ἐτοποθετήσαμεν ὁλόκληρον τὸ πρόβλημα τῆς Ἐθνικῆς ἀσφαλείας, μὲ τὸν σκοπὸν τῆς συντόμου νίκης τὴν ὁποίαν ὅλοι ἐκρίναμεν ἀπαραίτητον διὰ τὸ Ἔθνος. Τότε εἴχομεν μίαν ἀπάντησιν ἡ ὁποία..... (δὲν ἠκούσθη).... τοῦ στρατηγοῦ Λίσβεϋ πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν Ἐπιτελεῖον. Τότε ἐκρίναμεν, ὅσοι ἐπροκαλέσαμεν τὴν κρίσιν, ὅτι αἱ αἰτιάσεις αἱ διατυπούμεναι κατὰ τῆς Κυβερνήσεώς μας, ἡ ἐντύπωσις ὅτι δὲν ἀπελάμβανεν διὰ πλῆθος λόγων ὁλοκληρωτικῆς ἐμπιστοσύνης, ἡ ὁποία ἦτο ἀπαραίτητος προϋπόθεσις τῆς ἀνεπιφυλάκτου βοηθείας ἔπρεπε νὰ μᾶς ὁδηγήσῃ εἰς τὴν ἀπόφασιν μιᾶς κρίσεως διὰ νὰ δημιουργηθῇ μία νέα Κυβέρνησις ἡ ὁποία νὰ ἐξασφαλίζῃ πλήρη ἐμπιστοσύνην καὶ νὰ ὁδηγήσῃ εἰς πλήρη βοήθειαν. Καὶ τὸν λόγον τούτου ἀνέπτυξαν διὰ μακρῶν καὶ εἰς τὸν κ. Χέντερσον εἰς τὴν Πρεσβείαν τὴν Ἀμερικανικήν, ἐνώπιον τῶν συναδέλφων καὶ τοῦ κ. Βενιζέλου καὶ τοῦ κ. Κανελλοπούλου. Διὰ τοῦτο παρῃτήθημεν. Διότι σκοπός μας δὲν εἶναι ἡ ἐξουσία. Εἶναι ἡ ἐξυπηρέτησις τῆς Πατρίδος. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις. (Χειροκροτήματα).

§275Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ).

§276ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ θέμα μας. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Νὰ ὁμιλήσητε, ἀλλὰ διὰ τελευταίαν φοράν.

§277Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος λόγῳ τοῦ θορύβου. Ἐπίσης πολλοὶ βουλευταὶ διαμαρτύρονται διὰ τὴν στάσιν τοῦ κ. Προέδρου).

§278Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ εἴκοσι φορὰς ἐὰν θέλῃ ἠμπορεῖ νὰ ὁμιλήσῃ ὁ ὑπουργός.

§279Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριοι βουλευταί, ἐκ τῶν λόγων τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος θὰ συνελάβατε τὴν ἀλήθειαν, ἡ ὁποία εἶναι ἀκριβῶς ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἐγὼ προηγουμένως διετύπωσα. Ὅτι δηλαδή, ἐνῷ ἐξεκινήσαμεν σύμφωνοι προκειμένου περὶ τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα μᾶς χρειάζονται, διὰ τὴν νικηφόρον διεξαγωγὴν τοῦ ἀγῶνος, κατόπιν ἐνομίσαμεν, ἐπειδὴ δὲν μᾶς ἐδίδοντο αὐτὰ τὰ μέσα, ὅτι εἰς αὐτὸ πταίουν τὰ πρόσωπα. Καὶ εἴδατε κατόπιν, ὅτι προέβημεν καὶ εἰς θυσίαν προσώπων, διότι πιθανὸν νὰ μὴ ἐνέπνεεν ἐμπιστοσύνην ἢ νὰ μὴ εἶναι ἀρεστά. Ἀκριβῶς αὐτὸ δεικνύει ὅτι ἦσαν πρόσωπα, τὰ ὁποῖα... (δὲν ἠκούσθη)... καὶ ἐν τούτοις ἐσκέφθημεν νὰ τὰ θυσιάσωμεν διὰ νὰ φανῶμεν ἀρεστοὶ εἰς τοὺς Μεγάλους Συμμάχους!....

§280Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὅσοι παραιτοῦνται δὲν γίνονται ἀρεστοί. Ἁπλῶς, ἐκπληροῦν τὸ καθῆκόν των. Ἰδοὺ τὸ παράδειγμα, τὸ ὁποῖον πρέπει ν’ ἀκολουθήσετε: Ἐὰν πιστεύετε ὅτι δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ὑπηρετήσητε ἀποτελεσματικῶς τὴν Πατρίδα.

§281Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντ.). Ἡ Βουλή, φαντάζομαι, θ’ ἀντελήφθη σαφῶς περὶ ποίου πρόκειται καὶ διὰ ποῖον λόγον διελύθη τότε ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη.

§282Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἰς τὰς θέσεις ἐκείνας (δεικνύει τὰ ὑπουργικὰ ἑδώλια), ἐπιτρέπεται νὰ παραμείνουν μόνον, ὅσοι εἶναι χρήσιμοι εἰς τὸ Ἔθνος, ἐκεῖνοι, ὅσοι πιστεύουν ὅτι ὑπηρετοῦν ἀποτελεσματικῶς τὴν Πατρίδα.

§283Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς). Ὁ ὑπουργὸς δικαιοῦται ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τῶν κοινοβουλευτικῶν ἐθίμων νὰ ὁμιλήσῃ ὅποτε θέλει.

§284Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Νὰ τελειώσω ὅμως πρῶτα ἐγώ, κ. συνάδελφε.

§285ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὔτε οἱ ἀρχηγοί, οὔτε οἱ ὑπουργοὶ δικαιοῦνται ὅταν ὁ ρήτωρ ἀγορεύῃ. (Θόρυβος).

§286Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν ἀγόρευσίν μου ἔκαμα ὡρισμένας παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι συνεκίνησαν τὴν Βουλήν. Μοῦ ἐζητήθη μάλιστα νὰ ἀναφέρω καὶ ὀνόματα ὅσον ἀφορᾷ τὰς παρατηρήσεις μου ἐκείνας. Ὀνόματα δὲν πρόκειται νὰ ἀναφέρω. Θὰ κάμω ὅμως τὴν ἑξῆς πρότασιν: Νὰ δεχθῇ ἡ Βουλὴ νὰ γίνῃ ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ μὴ ἀσχοληθῇ μόνον μὲ τὸ ζήτημα τῆς ὀρύζης, τὸ ὁποῖον εἶναι σοβαρώτατον μέν, ἀλλὰ λεπτομέρεια τῆς ὅλης ὑποθέσεως, τὴν ὁποίαν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐξετάζομεν, ἀλλὰ νὰ ἐπεκταθῇ εἰς τὴν ἔρευναν ὅλης τῆς ἐξωτερικῆς ἐμπορικῆς πολιτικῆς. Ἐκείνη θὰ κατορθώσῃ νὰ μελετήσῃ ὅλους τοὺς φακέλλους, νὰ ἐξεύρῃ καὶ ν’ ἀποδώσῃ τὰς εὐθύνας, ὥστε τὰ ὅσα θ’ ἀποφασίσῃ κατόπιν νὰ στηρίζωνται ἐπὶ στοιχείων, τὰ ὁποῖα θὰ μελετήσουν 10 –20 βουλευταί, ἐκπροσωποῦντες τὸ σύνολον τῆς Βουλῆς. Μία τοιαύτη ἐνέργεια, ἐὰν θελήσῃ ἡ ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπὴ νὰ ἐργασθῇ καὶ δὲν ἀφήσῃ τὸ ζήτημα νὰ πάῃ εἰς τὰς καλένδας, ὡς συνήθως συμβαίνει, νὰ ἦσθε βέβαιοι ὅτι θὰ εἶναι μία ὑπηρεσία σοβαρὰ τὴν ὁποίαν θὰ προσφέρῃ ἡ Βουλή μας πρὸς κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα τῆς Πατρίδος. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§287ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζέρβας ἔχει τὸν λόγον.

§288Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἐνῷ, κύριοι βουλευταί, συνεζητεῖτο ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον φυσικὰ συζητεῖται ἀπὸ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐνόμιζα καὶ ἐγώ, ὁ ὁποῖος εὐτυχῶς λέγω, ἢ δυστυχῶς, τὸ πρῶτον εἰσῆλθον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅτι θὰ περιοριζώμεθα εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν θέματος, βλέπω μετὰ λύπης μου, ὅτι παρενεβλήθη ἕτερον θέμα, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν γνώμην μου δὲν εἶναι τῆς παρούσης στιγμῆς. Βεβαίως πᾶς ἐκ τῶν συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι μετεῖχον τῆς Κυβερνήσεως, τῆς ὁποίας εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀποτελῶ καὶ ἐγὼ μέλος, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ λέγῃ ὅ,τι αὐτὸς νομίζει ὀρθὸν κατ’ αὐτόν. Ἡμεῖς δὲν θὰ διαφωνήσωμεν μὲ τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἐξέφρασεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος σχετικῶς μὲ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἔφερε καὶ ἐνώπιόν σας, ὅτι τὸν ἠνάγκασαν νὰ διασπάσῃ τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην τῆς Ἐθνικῆς Συνεργασίας καὶ δεχόμεθα ὅτι εὑρισκόμενος ἐν καλῇ τῇ πίστει, πιστεύει αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπεν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελον νὰ τονίσω ἐπὶ τοῦ προκειμένου, εἶναι τοῦτο, Κύριοι βουλευταί. Εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην τῆς Ἐθνικῆς Συνεργασίας, τῆς ὁποίας καὶ ἡμεῖς ὅπως προεῖπον ἀποτελούσαμεν ἕνα ἐκ τῶν μελῶν της, ὑπῆρχεν ἡ διάθεσις, ἡ καλὴ διάθεσις, ἀπὸ μέρους ὅλων νὰ ἀποδώσουν τὸ μέγιστον τοῦ ὠφελίμου δυνατοῦ ἔργου. Ἀλλὰ τινὲς ἐκ τῶν συναδέλφων, ὅπως καὶ ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, εἶχον τὴν κακὴν ἀντίληψιν, κατὰ τὴν ταπεινήν μου γνώμην, ὅτι θὰ ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ νὰ πειθαρχῇ κατ’ ἕνα τρόπον ἀπολύτως, δὲν θέλω νὰ εἴπω δουλικόν, ἀλλὰ ἀπολύτως ὑποτακτικόν, εἰς τὴν ἐντολὴν τῶν συμμάχων. Δι’ αὐτὸ ἐκφράζω τὴν εἰλικρινῆ μου εὐχαρίστησιν, διότι βλέπω ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος μετέβαλεν ἤδη γνώμην. (Χειροκροτήματα). Ἐπειδὴ εἶπον, ὅτι τὸ θέμα δὲν εἶναι τῆς παρούσης στιγμῆς, ἀλλὰ δυστυχῶς παρενεβλήθη καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ προστατεύσωμεν ἑαυτούς, εἶμαι ἠναγκασμένος, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, νὰ εἴπω ὅτι ὅταν τὸ πρῶτον ἐνεφανίσθη τὸ ζήτημα τῆς βοηθείας τῆς χώρας μας ἀπὸ μέρους τῆς μεγάλης μας συμμάχου, ὁ πρῶτος, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι δὲν πρέπει κἂν νὰ συζητηθῇ τὸ... (δὲν ἠκούσθη)... ἀλλὰ πρέπει νὰ τὸ ἀποδεχθῶμεν ὅπως ἔχει, ἦτο ὁ ἀξιότιμος κ. ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος. Καὶ θὰ ὑπενθυμίσω καὶ εἰς τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους μου τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ὅπως καὶ εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. ἀρχηγὸν τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, τὸ ὄχι μου. Εἶπον ὅτι καὶ ἐὰν ὅλοι σεῖς συμφωνῆτε, ἐγὼ διαφωνῶ, καὶ εὔχομαι ὅπως ἡ διαφωνία μου αὐτὴ βγῇ εἰς βάρος μου, καὶ ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ Ἔθνους. Πάντως δὲν θὰ συμφωνήσω μαζί σας νὰ ἀποδεχθῆτε ἐξ ὁλοκλήρου, ὅπως μᾶς διετυπώθη, τὴν οὐσίαν, ἂς τὴν ἀποκαλέσωμεν οὕτω, τῶν φίλων μας συμμάχων. Παρεκάλεσα τότε νὰ μὴ λάβωμεν ἀπόφασιν, νὰ μὴ σπεύσωμεν νὰ λάβωμεν ἀπόφασιν καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἐτάχθη μὲ τὴν ἄποψίν μου αὐτὴν καὶ ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, (χειροκροτεῖ ὁ κ. Ε. Κουλουμβάκης), ὁ κ. Τσαλδάρης. Καὶ εἴπομεν: Νὰ μελετήσωμεν τὸ θέμα, νὰ τὸ ἀναβάλωμεν διὰ τὴν αὔριον, νὰ ἀφήσωμεν νὰ παρέλθῃ ἡ νύξ. Θὰ εἶναι καλὸς σύμβουλος, καὶ τὴν ἑπομένην, εἶδον μετ’ εὐχαριστήσεως ὅτι ἐγένετο μία σοβαρὰ ὑπαναχώρησις. Οὕτω, κύριοι βουλευταί, ἔχουν τὰ πράγματα, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς διασπάσεως τῆς Κυβερνήσεως ἐθνικῆς συνεργασίας καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ἡ Βουλὴ γνωρίζει ποῦ τοῦτο ὀφείλεται. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ εἴπω, εἶναι ὅτι δὲν εἶμαι ἐγὼ ὁ ἄνθρωπος τῶν ὀξυτήτων, ὅπως μὲ νομίζετε. Ἔχω καὶ σύνεσιν, ἔχω καὶ σεμνότητα, καὶ ἔχω καὶ ὑπομονήν. Ἠξεύρω νὰ καρτερῶ καὶ νὰ ὑπομένω. Θὰ ἔλθῃ ἡ στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ λεχθῇ ἐν πλάτει ἡ ὅλη ἀλήθεια. (Χειροκροτήματα).

§289ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Παπανδρέου ἔχει τὸν λόγον.

§290Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, γνωρίζω ὅτι τὸ θέμα παρενεβλήθη, ὅτι ἄλλη εἶναι ἡ συζήτησις καὶ ὅτι ἑπομένως δὲν πρέπει νὰ διατεθῇ μακρὸς χρόνος δι’ αὐτὴν τὴν παρεμβληθεῖσαν συζήτησιν. Κατέστη ὅμως ἀναπόφευκτον, ἀπὸ τὴν γενίκευσιν τοῦ θέματος εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Πειραιῶς, ὁ ὁποῖος, ἀναχωρήσας ἀπὸ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὴν Πορτογαλικὴν ὄρυζαν καὶ διαπιστώσας μὲ τὴν θετικότητα καὶ τὴν ἁρμοδιότητα ἡ ὁποία τὸν διακρίνει τὴν ἔκτασιν τῆς εὐθύνης εἰς τὴν διαχείρισιν τοῦ θέματος καὶ ἐκ μέρους τοῦ τέως ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ἐκ μέρους γενικώτερον τῆς Κυβερνήσεως, ηὔρυνε τὴν συζήτησιν καὶ κατελόγισε γενικωτέραν εὐθύνην εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ διὰ τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν κάλυψιν τῆς πολιτικῆς της εἰς τὴν ὁποίαν ἐνίοτε καταφεύγει, ὁσάκις ἐλέγχεται. Αὐτὸ ὑπῆρξε τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἔδωσεν ἀφορμὴν εἰς τὴν περαιτέρω συζήτησιν. Τὸ θέμα, ὅπως ἐτέθη, ἔχει τὸ ἀκόλουθον περιεχόμενον: Ποῖαι εἶναι αἱ σχέσεις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὴν Ἀμερικανικὴν ἀποστολήν; Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ταύτην βεβαίως τὸ θέμα ὑπὸ τὴν εὐρυτέραν του ἀκόμη μορφὴν σχετίζεται καὶ πρὸς τὸ εἰδικὸν θέμα τῆς ἐπερωτήσεως. Διότι γνωρίζομεν ὅτι καὶ εἰς τὸ θέμα τῆς ἐπερωτήσεως τῆς ὀρύζης ὑπῆρχεν Ἀμερικανὸς ἀντιπρόσωπος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐπονομαζόμενος ἐσχάτως «δημόσιος ὑπάλληλος» ὑποκείμενος ἑπομένως εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἡ συμμετοχή του εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου, ἡ παρουσία του ὡς μάρτυρος ὑπερασπίσεως εἰς τὸ δικαστήριον, ἡ δημοσία ἀνακοίνωσις τῆς ὑπερασπίσεως τοῦ τέως ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, αὐτὰ μόνον τὰ γεγονότα θὰ ἦσαν ἱκανὰ καὶ χωρὶς τὴν διεύρυνσιν πρὸς τὴν ὁποίαν ἐστράφη ὁ κύριος βουλευτὴς Πειραιῶς, νὰ φέρουν ἀκέραιον τὸ θέμα ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, τὸ θέμα τῶν σχέσεων τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὴν Ἀμερικανικὴν ἀποστολήν. Ἰδοὺ διατὶ ἐσφαλμένη ὑπῆρξεν ἡ ἐντύπωσις ἡ ὁποία προεκλήθη ὅτι ἡ ἔκτασις πρὸς τοῦτο τὸ θέμα ἦτο ξένη πρὸς τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως. Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχει πρῶτον ἕνα βασικὸν γεγονός, ἡ βοήθεια τῆς Ἀμερικῆς, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος καὶ εἶχε δίκαιον ὅταν εἶπεν ὅτι, ὅταν προσεφέρθη ἡ βοήθεια τῆς Ἀμερικῆς ἔπειτα ἀπὸ τὴν διαπίστωσιν τῆς ἀποχωρήσεως ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα τῆς Βρεταννικῆς βοηθείας, ὑπήρξαμεν ἀνεπιφύλακτοι εἰς τὴν ἀποδοχήν, θὰ ἔπρεπε νὰ μὴ ἐγνώριζε κανεὶς καὶ ὅλοι πρέπει νὰ τὸ γνωρίζωμεν ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρξῃ ἐπὶ μακρὸν διάστημα χρόνου καὶ κατ’ ἀπείρως μείζονα λόγον εἰς μίαν περίοδον πολεμικῆς δοκιμασίας, ὡς ἡ σημερινή, χωρὶς τὴν ἀμέριστον συμμαχικὴν συμπαράστασιν, διὰ νὰ μὴ εἴμεθα ἀνεπιφύλακτοι καὶ διὰ νὰ μὴ πανηγυρίζωμεν μὲ εὐγνωμοσύνην τὴν προσφορὰν τῆς Ἀμερικῆς, ἀπερχομένης τῆς Ἀγγλικῆς. Καὶ πράγματι, εἶχε δίκαιον ὅταν ἀνεμνήσθη ὅτι ὑπήρξαμεν ὡς ἀνεπιφύλακτοι καὶ εὐγνώμονες καὶ ἐξακολουθοῦμεν νὰ μένωμεν καὶ σήμερον ἀνεπιφύλακτοι καὶ εὐγνώμονες καὶ ἐπιθυμῶ μὲ τὴν εὐκαιρίαν αὐτήν, διότι ἡ σημερινὴ συζήτησις εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ δημιουργήσῃ ἐσφαλμένας ἐντυπώσεις, θεωρῶ καθῆκόν μου καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι ἐκφράζω τὸ αἴσθημα ὁλοκλήρου τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ ὁλοκλήρου τοῦ Ἔθνους ἐὰν ἐπαναλάβωμεν ἀπὸ τὰ βάθη τῆς ψυχῆς τοῦ Ἔθνους τὴν ἀμέριστον εὐγνωμοσύνην μας πρὸς τὸ μέγα ὑπερήφανον καὶ ἐλεύθερον Ἔθνος, τὸ ὁποῖον μᾶς εἶναι συμπαραστάτης διὰ τὴν σωτηρίαν τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ πέραν τοῦ θέματος τῆς ἀρχῆς ὑπῆρξε τὸ θέμα τῆς συγκεκριμένης συνεργασίας. Κύριοι βουλευταί, ἔσχον καὶ ἄλλοτε τὴν εὐκαιρίαν νὰ διατυπώσω κατὰ τρόπον σαφῆ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν διὰ τὰς σχέσεις μεταξὺ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Ἀμερικανικῆς ἀποστολῆς. Ὑπεστήριξα τότε ὅτι τὸ δόγμα τῆς αὐτοτελείας ἔχει πλέον παρέλθει. Ἀλλ’ εἶναι ἐπίσης ἀπαράδεκτον καὶ τὸ δόγμα τῆς ὑποτελείας, ἀπαράδεκτον δι’ ἕνα λαὸν ὑπερήφανον καὶ ἠθικῶς ὁμότιμον λαόν, ὡς εἶναι ἡ Ἑλλὰς ἔναντι τῆς Ἀμερικῆς. Οὔτε ἡ παλαιὰ αὐτοτέλεια, ἡ ὁποία ὑπερνικήθη εἰς τὸν μεταπολεμικὸν κόσμον, οὔτε ἡ ἀπαράδεκτος ὑποτέλεια, ἡ ὁμότιμος ἠθικὴ ὡς πολιτικὴ συνεργασία. Αὐτὸ εἶναι τὸ δόγμα τῶν ἡμερῶν μας. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀρχή, τὴν ὁποίαν ἀποδεχόμεθα. Εὐγνωμονοῦντες διὰ τὴν βοήθειαν, διεκδικοῦμεν καὶ εἴμεθα βέβαιοι ὅτι θὰ εὑρίσκωμεν πάντοτε ἀνταπόκρισιν εἰς ἕνα δημοκρατικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος διαθέτει καὶ τὸ χρῆμα καὶ τὸ αἷμα τῶν τέκνων του καὶ τὴν ψυχικήν του πίστιν διὰ τὴν ὑπερίσχυσιν τῆς ἐλευθερίας τοῦ κόσμου. Διεκδικοῦμεν μίαν ὁμότιμον συνεργασίαν ὡς ἠθικῶς ὁμότιμοι λαοί. Αὐτὴ εἶναι ἡ τοποθέτησις τῆς συνεργασίας μας τῶν σχέσεών μας καὶ ἐκκινοῦντες ἀπὸ τὴν ἀρχὴν αὐτὴν ὑπεστηρίξαμεν ἀνέκαθεν ὅσα ὑπεστηρίξαμεν. Ποῦ ὁδηγεῖ αὐτὴ ἡ ἀρχή; Ὁδηγεῖ εἰς τοῦτο τὸ συμπέρασμα ἀπὸ ἀπόψεως πρακτικῆς ἐφαρμογῆς. Τὸ καθῆκον τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως εἰς πᾶσαν περίπτωσιν εἶναι νὰ διαφωτίζῃ τοὺς Ἀμερικανοὺς συνεργάτας της. Ἐὰν δὲν κατώρθωσε νὰ τοὺς πείσῃ ἐπὶ θεμάτων τῆς ἰδικῆς των πρωτοβουλίας καὶ ἁρμοδιότητος, τότε θὰ εἶχε νὰ κρίνῃ. Πρόκειται περὶ θεμάτων δευτερευόντων κατὰ τὴν ἰδικήν της πεποίθησιν, ἠμπορεῖ νὰ παραβλέψῃ. Πρόκειται περὶ κρισίμων θεμάτων, τὰ ὁποῖα διακυβεύουν εἴτε τὸ θέμα τῆς ἀσφαλείας, εἴτε τὸ θέμα τῆς οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως, τότε ἕνα μέσον διέθετε, ὤφειλε νὰ διαπιστώσῃ ὅτι, στερουμένη τῆς δυνάμεως νὰ ἐμπνεύσῃ ἐμπιστοσύνην καὶ νὰ μεταπείσῃ καὶ παραμένουσα εἰς τὴν ἀρχὴν ὁδηγεῖ εἰς κατάστασιν, τὴν ὁποίαν ἡ ἰδία κρίνει ὡς ἐπιβλαβῆ καὶ ὡς ἐπικίνδυνον διὰ τὴν χώραν, τότε μίαν ἔχει ὁδόν, τὴν παραίτησιν. Αὐτὴ κατὰ τρόπον δογματικόν, ὡλοκληρωμένον εἶναι ἡ ἰδική μας πεποίθησις. Ἐπὶ τῶν δευτερευόντων θεμάτων ὑπάρχει προσπάθεια πειθοῦς καὶ ἐνίοτε παράβλεψις. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπὶ παντὸς θέματος διαφωνίας νὰ ὑπάρχῃ παραίτησις, ἀλλ’ ὅταν ἐπὶ κρισίμων θεμάτων διαπιστοῦται διαφωνία καὶ κρίσιμα θέματα εἶναι κατὰ πρώτιστον καὶ μέγιστον λόγον ἡ ἀσφάλεια καὶ κατόπιν ἡ οἰκονομική μας ἀνασυγκρότησις, τότε ὀφείλει μία ἀληθὴς Κυβέρνησις τῆς χώρας νὰ συναγάγῃ τὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ παρουσία της βλάπτει τὴν χώραν καὶ νὰ δώσῃ τὴν θέσιν της εἰς ἄλλην Κυβέρνησιν. Καὶ τότε τί θὰ συνέβαινε; Ἢ ἡ νέα Κυβέρνησις θὰ κατώρθωνε νὰ πείσῃ ἐμπνέουσα μεγαλυτέραν ἐμπιστοσύνην, ἢ ἡ συνέχεια τῶν παραιτήσεων θὰ ὡδήγει εἰς ἀναθεώρησιν τῶν συνθηκῶν τῆς συνεργασίας της. Ἰδοὺ ὅτι καὶ τὸ καθῆκον θὰ εἶχεν ἐπιτελεσθῆ καὶ τὸ ἀγαθὸν θὰ συνετελεῖτο ὑπὲρ τῆς χώρας, ἰδοὺ ὅτι καὶ ἠθικῶς καὶ πρακτικῶς εἶναι ἐπιβεβλημένη αὐτὴ ἡ ὁδός. Καὶ ὑπεστηρίξαμεν, κ. συνάδελφοι, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς Κυβερνήσεως ἐθνικῆς συνεργασίας ἠκολουθήσαμεν πράγματι αὐτὴν τὴν ὁδόν. Ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου μέχρι τοῦ Ἰουλίου ὑπήρξαμεν Κυβέρνησις ἀναμονῆς, διότι οἱ Βρεταννοὶ ἔφευγον καὶ οἱ Ἀμερικανοὶ δὲν εἶχον ἔλθει ἀκόμη ὠφείλομεν νὰ μείνωμεν εἰς τὴν θέσιν μας ἀναμένοντες τὴν παρουσίαν των. Ἀλλὰ εἴχομεν ἀποφασίσει ὅταν ἔλθουν νὰ διατυπώσωμεν κατὰ τρόπον ἀνεπιφύλακτον τὰς ἀπόψεις μας διὰ τὸ μέγα θέμα τῆς ἀσφαλείας. Καὶ εἰς τὸ κείμενον τῆς 7.8.47 διετυπώσαμεν τὰς ἀπόψεις μας. Καὶ τὸ κείμενον εἶναι γνωστὸν καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἔχει περιέλθει καὶ εἰς τὴν δημοσιότητα. Ἡ ἀπάντησις ὅμως τῆς ὁποίας ἔτυχε τὸ Ἐπιτελεῖον ἐν σχέσει μὲ τὴν ἀναγκαιότητα ἀμέσου καὶ πλήρους παροχῆς βοηθείας ἦτο ἀρνητική. Καὶ τότε διεπιστώσαμεν ὅτι ἐφόσον διετυποῦντο ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεώς μας ἐπιφυλάξεις καὶ ἐκ μέρους ἐγκυροτάτων ὀργάνων τοῦ Ἀμερικανικοῦ Τύπου καὶ ἐνίοτε ἰδίως καὶ ἐκ μέρους μελῶν τῆς Κυβερνήσεως, ἐσκέφθημεν ὅτι μία Κυβερνητικὴ μεταβολὴ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιχειρήσῃ νὰ ἐμπνεύσῃ τὴν ἐμπιστοσύνην καὶ ἐξασφαλίσῃ τὴν βοήθειαν ἡ ὁποία ἦτο ἀπαραίτητος. Καὶ ἐκρίναμεν τότε ὅτι ἡ ἄποψις αὐτὴ δὲν ἀνακοινοῦται ἐκ τῶν ὑστέρων, περιέχεται εἰς τὴν ἀνακοίνωσιν τῶν δύο κομμάτων τοῦ κ. Βενιζέλου, τοῦ κ. Κανελλοπούλου καὶ τοῦ ἰδικοῦ μας καὶ ἐξηγήσαμεν τότε τοὺς λόγους τῆς παραιτήσεως. Ἐλέγαμεν διατὶ χρειάζεται Κυβέρνησις ἐμπνέουσα πλήρη ἐμπιστοσύνην εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ζωογονοῦσα τὴν διοίκησιν ἐσωτερικῶς. Διὰ τοῦτο ἐπεβάλετο ἡ μεταβολή. Ἐσκέφθημεν, συνεπεῖς πρὸς τὰς ἀρχὰς τὰς ὁποίας ἀνεπτύξαμεν ὅτι ἐφόσον εἰς τὸ μέγα θέμα τῆς ἀσφαλείας δὲν κατορθώνομεν νὰ ἔχωμεν ἄμεσον καὶ πλήρη ἱκανοποίησιν, δὲν εἴχομεν δικαίωμα νὰ παραμείνωμεν εἰς τὰς θέσεις μας. Αὐτὸ εἶναι τὸ παράδειγμα τὸ ὁποῖον συνιστῶμεν καὶ εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Ὄταν κρίνῃ ἐπὶ κρισίμων θεμάτων ὅτι δὲν δύναται νὰ ὁδηγήσῃ τὴν χώραν ἐκεῖ ὅπου πιστεύει ὅτι τὰ γενικώτερα συμφέροντα τῆς χώρας ὑπαγορεύουν, ὀφείλει ὄχι νὰ παραμείνῃ μεμψιμοιροῦσα καὶ μεταθέτουσα εὐθύνας, ἀλλὰ νὰ δώσῃ τὴν θέσιν της εἰς ἄλλους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπιχειρήσουν τὴν σωτηρίαν τῆς χώρας. (Χειροκροτήματα).

§291ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἔχει τὸν λόγον.

§292Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπ. Δικ.). Ὅπως ἔθεσε τὰ πράγματα ὁ κ. Παπανδρέου, οὐδεὶς βέβαια ὑποστηρίζει ὅτι εἶναι προτιμοτέρα ἡ ὑποτέλεια ἀπὸ τὴν αὐτοτέλειαν. Τὸ θέμα ποὺ ἔθεσεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος εἶναι ἂν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἐξησφάλισε τὰ μέσα τῆς ἀμύνης τῆς χώρας. Νομίζω ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία ἢ νὰ ἀμφισβητηθῇ ἀπὸ κανένα ὅτι ἂν ἡ Κυβέρνησις ἦτο οἵα ἀνέπτυξεν ὁ κ. Παπανδρέου ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τῆς Κυβερνήσεως τῆς ὁποίας μετεῖχεν, ἔκτοτε κατεβλήθησαν μετὰ πλήρους ἐπιτυχίας ὅλαι αἱ ἀπαιτούμεναι προσπάθειαι, ὥστε σήμερον ἀπὸ καιροῦ νὰ εἶναι εἰς θέσιν ἡ Ἑλλὰς νὰ ἔχῃ ἀναλάβει αὐτὴν τὴν ἐπιθετικὴν πρωτοβουλίαν καὶ νὰ διεξάγῃ αὐτὴν τὴν μεγάλην μάχην της κατὰ τὴν μεγάλην αὐτὴν ἐθνικὴν κρίσιν. Αὐτὰ νομίζω ὅτι εἶναι πραγματικότης, τὰ δὲ ἄλλα ἀποτελοῦν ἁπλῆν ἀναδρομὴν εἰς τὸ παρελθόν, οὐδεμίαν σχέσιν ἔχοντα μὲ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν. Ὡς πρὸς τὸ ἄλλο θέμα ποὺ ἤγειρεν ὁ κ. Παπανδρέου τῆς ἀνασυγκροτήσεως, εἶναι γνωστόν, ὅπως ἐξέθεσεν ὁ συνάδελφος κ. Στεφανόπουλος ὅτι σημαντικὴ πρόοδος ἐσημειώθη εἰς διαφόρους τομεῖς ὡς πρὸς τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Ἐὰν εἰς ἄλλους τομεῖς δὲν ὑπῆρξε δυνατὸν νὰ ἐπεκταθῇ τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως, τοῦτο εἶναι γνωστὸν εἰς πάντας ὅτι ὀφείλεται εἰς λόγους πραγματικοὺς καὶ ὄχι εἰς λόγους ὑπαιτιότητος τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης καὶ νομίζω ὅτι μὲ ὅλην τὴν καλὴν πίστιν ποὺ διακρίνει τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὴν ἀμφισβητήσῃ.

§293Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Χαίρω διὰ τὴν διαπίστωσιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἐπιχειρήσῃ μετάθεσιν εὐθυνῶν. Ἀναλαμβάνει ὅλας τὰς εὐθύνας καὶ ἀπέναντι τῆς Βουλῆς καὶ ἀπέναντι ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ αὐτὰς τὰς εὐθύνας ἐλέγχομεν. Ὀφείλομεν νὰ δηλώσωμεν ἀπευθυνόμενοι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἐπειδὴ ἡ ἐπερώτησις κατετέθη ὑπὸ βουλευτῶν τοῦ ἰδικοῦ μας κόμματος, ὅτι δὲν ἔχομεν καμμίαν διάθεσιν μεγάλης παρελκύσεως. Ἐὰν μετὰ τὸ δεῖπνον ἐπιθυμῇ ἡ Βουλὴ νὰ συνεχίσωμεν, εἴμεθα πρόθυμοι νὰ παραστῶμεν.

§294ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§295Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἔχει καλῶς, δὲν θὰ προκληθῇ ἀπὸ ἰδικῆς μας πλευρᾶς ἡ παρέλκυσις.

§296ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§297ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§298ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Τετάρτη καὶ ὥραν 6 μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως: νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 11.30′ μ.μ.)