1947.12.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 21η

Τετάρτη 3 Δεκεμβρίου 1947

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλῶ τὸν κ. Γραμματέα ν’ ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς. Ἡ Ἕνωσις φυματικῶν καὶ συνταξιούχων καὶ τὸ Σωματεῖον συνταξιούχων καπνεργατῶν Σερρῶν διαμαρτύρονται κατὰ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κρατικοποιήσεως τῶν κοινωνικῶν πόρων τῶν Ἀσφαλιστικῶν Ὀργανισμῶν» καὶ ζητοῦν τὴν ματαίωσιν τούτου. Οἱ συνταξιοῦχοι ΤΕΜΠΕ Σύρου καὶ Πατρῶν διαμαρτύρονται διὰ τὸ κατατεθὲν νομοσχέδιον, δι’ οὗ περιέρχονται εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον τὰ κεφάλαια τοῦ Ταμείου των. Τὸ Κοινοτικὸν συμβούλιον Νέων Ψαρῶν διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἐγκατάλειψιν τῆς περιφερείας του εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἀνταρτῶν καὶ ζητεῖ ἄμεσον λῆψιν μέτρων πρὸς πάταξιν καὶ ἐξόντωσιν τούτων. Ὁ Α. Δημάκης δικηγόρος, κάτοικος Σπάρτης, ζητεῖ τὴν τροποποίησιν ἢ συμπλήρωσιν τοῦ ἄρθρου 1568 τοῦ Ἀστικοῦ Κώδικος διὰ διατάξεως δι’ ἧς νὰ ἐπιτρέπηται ἡ υἱοθεσία ἀδιακρίτως εἰς τοὺς ἔχοντα; κάτω τῶν δύο τέκνων κλπ. Τὸ Σωματεῖον ἰδιοκτητῶν ἀκινήτων Ἀργολίδος διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ νέου ἐνοικιοστασίου καὶ ζητεῖ τὴν ἄμεσον κατάργησιν τούτου. Οἱ κατάδικοι τῶν φυλακῶν Αἰγίνης ζητοῦν τὴν ἀποφυλάκισίν των καθ’ ὅτι δὲν ἐδικάσθησαν δι’ ἀδικήματα κατοχικῆς ἢ ἐαμικῆς δράσεως κλπ. Οἱ Πρόεδροι τῶν Κοινοτήτων Ἱστιαίας, Ὠρεῶν, Στενῆς κλπ. διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ψήφισιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς προτάσεως νόμου περὶ καταστολῆς τῆς ἀνταρσίας εἰς Εὔβοιαν καὶ ζητοῦν τὴν ἄμεσον ψήφισιν ταύτης. Ὁ Σύνδεσμος ἐφέδρων ἐκ μονίμων ἀξιωματικῶν τοῦ πολέμου 1940–41 Ἀθηνῶν διαμαρτύρεται διὰ μελετωμένην περικοπὴν τῶν στρατιωτικῶν καὶ πολιτικῶν συντάξεων τῶν χορηγηθεισῶν βάσει πλασματικῶν ἐτῶν ὑπηρεσίας κλπ. Ὁ Σπυρίδων Ἄνθης ἀνθυπασπιστὴς κρατούμενος εἰς τὰς φυλακὰς Μακρονήσου ζητεῖ τὴν ἀπόλυσίν του. Ὁ κ. Δ. Χέλμης (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν), καταθέτει τὰ ἑξῆς σχέδια νόμων: 1) «Περὶ φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν τοῦ ἱδρύματος τῆς Ἐγγὺς Ἀνατολῆς» καὶ 2) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 34 τοῦ νόμου ΣΙΒ)1852 καὶ τῶν περὶ προμηθειῶν διατάξεων τοῦ Δημοσίου». Ὁ κ. Θ. Δεσύλλας (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας), καταθέτει σχέδιον νόμου «Περὶ προσόντων διορισμοῦ Παιδαγωγικῶν Ἐθνικῶν Παιδικῶν σταθμῶν καὶ Διευθυντριῶν Ἐθνικῶν ἀγροτικῶν Νηπιοτροφείων καὶ Παιδικῶν σταθμῶν». Ὁ κ. Κ. Ρέντης (Ὑπουργὸς Δημοσίας Τάξεως), καταθέτει τὰ ἑξῆς σχέδια νόμων: 1) «Περὶ συμπληρώσεως καὶ παρατάσεως ἰσχύος διατάξεων τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 36 τῆς 10)11 Ἰουλίου 1946 νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Α. Ν. 2307) 1940 «περὶ στρατιωτικῆς ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν ἐν τῇ Χωροφυλακῇ». 2) «Περὶ χρόνου διαγραφῆς ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν Χωροφυλακῆς καταληφθέντων ὑπὸ τοῦ ὁρίου ἡλικίας τὴν 1 Ἰανουαρίου 1946 καὶ 1 Ἰανουαρίου 1947» καὶ 3) «Περὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 319)1947 Νομ. Διατάγματος «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ταμείου Ἀλληλοβοηθείας ὁπλιτῶν ἰσχυουσῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Σοφούλης, καταθέτει πρότασιν νόμου «περὶ προσθήκης διατάξεως εἰς τὸ ἄρθρον 8 τοῦ

Α Ν. 2732)1940».

Ἡ ἐπὶ τῆς Ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου Ψηφίσματος «περὶ δημεύσεως τῶν περιουσιῶν τῶν συμμετεχόντων εἰς τὸν συμμοριακὸν ἀγῶνα». Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων τῆς περὶ Ἐθνικοῦ Ἱδρύματος Ραδιοφωνίας νομοθεσίας». Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τὸ Σῶμα Γραμματέων Στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Μογγογιάννης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου Ψηφίσματος «περὶ ἀποστερήσεως τῆς ἑλληνικῆς ἰθαγενείας προσώπων ἀντεθνικῶς δρώντων εἰς τὸ ἐξωτερικόν». Οἱ βουλευταί κ.κ. Π. Μουτζουρίδης, Δ. Λεονάρδος, Π. Ντεντιδάκης, Μ. Βαρβιτσιώτης καὶ Β. Κρῖκος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμληρώσεως διατάξεων Τ.Τ.Τ. νομοθεσίας».

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Αἱ ὑπ’ ἀριθ. 2 καὶ 3 ἀναφοραὶ ἀναβάλλονται. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 4 ἀναφορᾶς τοῦ Α. Λιακοπούλου, αὐτοκινητιστοῦ, κατοίκου Λαρίσης, ζητοῦντος παράτασιν τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ Α.Ν. 868)46 «περὶ προστασίας τῶν πληγέντων ὑπὸ τοῦ πολέμου ἐπαγγελματιῶν αὐτοκινητιστῶν», ὁ κ. Α. Νικολαΐδης ἔχει τὸν λόγον.

§4Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ τὰ πρακτικὰ νὰ σταλοῦν εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργόν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 5 ἀναφορὰ τοῦ Σωματείου θυμάτων ἀναπήρων καὶ βασανισθέντων ὑπὸ τοῦ Ε.Α.Μ., Ε.Λ.Α.Σ. τοῦ Νομοῦ Ἀχαΐας, ζητοῦντος ἀπονομὴν συντάξεως εἰς τὰς χήρας καὶ ὀρφανά, ἰατρικὴν περίθαλψιν, χορήγησιν ἱματισμοῦ κλπ.

§6Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δυστυχῶς ἀπουσιάζει καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὁ ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δύνασθε ἐὰν θέλετε νὰ τὴν ὑποστηρίξητε. Ἐὰν δὲν θέλετε νὰ τὴν ὑποστηρίξητε δύναται ν’ ἀναβληθῇ.

§8Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ζήτημα ἔχει κάποιαν σοβαρότητα καὶ θὰ πρέπῃ νὰ τοὺς βλέπωμεν τοὺς ἀξιοτίμους, κ.κ. ὑπουργοὺς ἐδῶ.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται.

§10Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Ἐπειδὴ τὸ θέμα εἶναι σοβαρώτατον καὶ νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἐξετέλεσε τὸ καθῆκον της, ὡς πρὸς τοῦτο τὸ σημεῖον, διότι ἀφήνει τὸ ζήτημα τοῦτο ἐκκρεμὲς καὶ δὴ ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὁρίσωμεν μίαν ἡμέραν καὶ νὰ παρακληθοῦν οἱ κ.κ. ὑπουργοὶ νὰ παραστοῦν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ὑπουργοὶ πρέπει νὰ εἶναι παρόντες, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἡμέρα ἐλέγχου.

§12Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Δι’ αὐτὸ ἔκαμα τὴν παράκλησιν αὐτὴν καὶ παρακαλῶ τοὺς κ.κ. ὑπουργούς, νὰ εἶναι ἐδῶ τὴν Παρασκευήν, διότι τὸ θέμα εἶναι σοβαρόν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 6.

§14Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ διαγραφῇ διότι συνεζητήθη.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαγράφεται. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 7, ἀναβάλλεται. Ἡ ὑπ’ ἀριθμ. 8, ἀναφορὰ τοῦ σωματείου καπνεργατῶν Ἀγρινίου ὁ «Ἅγιος Χριστόφορος» ζητοῦντος ἐνίσχυσιν τοῦ Τ.Κ.Ε. πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς ἀνεργίας.

§16Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ διαβιβασθοῦν τὰ πρακτικά, διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας. Ὑπάρχει ἀνεργία εἰς τὴν τάξιν τῶν καπνεργατῶν Ἀγρινίου, παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ λάβῃ γνῶσιν τῆς ἀναφορᾶς καὶ νὰ ἐνισχύσῃ τὸ Ταμεῖον τῶν καπνεργατῶν, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς ἀνεργίας αὐτῆς.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 9.

§18Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ ὁπωσδήποτε νὰ τοποθετηθῇ ἐπόπτης ἐργασίας εἰς τὴν Ξάνθην, ἡ ὁποία ἔχει 8.000 ἐργάτας καὶ εἶναι ἐργατούπολις.

§19Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 10 ἀναβάλλεται. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 11 ἀναφορᾶς τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Γιδᾶ Μακεδονίας, ζητοῦντος τὴν ἀπαλλαγὴν τῆς Κοινότητός του ἐκ τοῦ ὑπὸ τοῦ νόμου 410 ἐπιβληθέντος χρηματικοῦ ποσοῦ διὰ τὴν πληρωμὴν τῆς ὑπὸ τῶν Γερμανῶν ἐγκαταλειφθείσης ἠλεκτρομηχανῆς, τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Η. Μπάτζιος.

§21Η. ΜΠΑΤΖΙΟΣ. Κατὰ τὴν μαύρην περίοδον τῆς ἐπαράτου ξενικῆς κατοχῆς ὁ κατακτητὴς ἐδέσμευσεν ἑκατοντάδας στρεμμάτων γῆς ἀνηκούσης εἰς τοὺς κατοίκους τῆς κωμοπόλεως Γιδᾶ καὶ τῶν πέριξ, ἐπὶ τῶν ὁποίων καὶ ἐδημιούργησε τεράστιον ἀεροδρόμιον βοηθητικόν, τὸ ὁποῖον καὶ ἐπλούτησε μὲ τεραστίας ὑπογείους καὶ ἐπιγείους ἐγκαταστάσεις. Διετὴς μόχθος καὶ ὑποχρεωτικὴ ἐργασία τῶν κατοίκων Γιδᾶ καὶ τῶν λοιπῶν γειτνιαζόντων χωρίων ἐδημιούργησε τὸ περίφημον αὐτὸ ἀεροδρόμιον, τοῦ ὁποίου ὅμως οἱ Γερμανοὶ φεύγοντες ἀνετίναξαν ὅλας τὰς ἐγκαταστάσεις, μεταξὺ τῶν ὁποίων συμπεριελαμβάνοντο καὶ τέσσαρες ἠλεκτροπαραγωγικαὶ μηχαναί. Ἀνετινάχθησαν αἱ τρεῖς ἐξ αὐτῶν καὶ τὴν μίαν ἡμικατεστραμμένην κατώρθωσαν οἱ κάτοικοι Γιδᾶ ν’ ἀποσπάσουν ἀπὸ τὰς χεῖρας τοῦ κατακτητοῦ καὶ δι’ ἐράνων τὴν ἐπεσκεύασαν λύσαντες δι’ αὐτῆς τὸ ζήτημα τοῦ ἠλεκτροφωτισμοῦ τῆς κωμοπόλεώς των. Ἐπεμβαίνει ὅμως ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος Βερροίας, ὁ ὁποῖος διὰ τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Α. νόμου 410)1945 ἐχαρακτήρισε καὶ αὐτὴν ὡς λείαν πολέμου καὶ ἐχρέωσε τὴν κοινότητα Γιδᾶ μὲ τὸ τεράστιον ποσὸν τῶν 6.000.000 δραχμῶν. Τὸ ποσὸν ὅμως αὐτὸ εὑρίσκεται ἐν τελείᾳ ἀδυναμίᾳ νὰ καταβάλῃ ἡ ἐν λόγῳ Κοινότης δεδομένης τῆς ἐφετεινῆς πρωτοφανοῦς σιτοδείας, ἡ ὁποία ἐνέσκηψεν εἰς τὴν πεδιάδα Θεσ)νίκης καὶ τῆς μεγάλης δυστυχίας, ἡ ὁποία ἔχει ἐξαπλωθῆ ὡς ἐκ τούτου εἰς τὴν περιφέρειαν αὐτήν. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ δὲν φρονῶ ὅτι τὸ Κράτος δικαιοῦται νὰ εἰσπράττῃ δικαιώματα ἀπὸ ἀντικείμενον πολεμικῆς ἔστω λείας, τὸ ὁποῖον διεσώθη ἀπὸ τὴν ἀνατίναξιν, χάρις εἰς μίαν Κοινότητα, ἡ ὁποία ἐξ ἄλλου καὶ ἐργασίαν ἀλλὰ καὶ τοὺς μοναδικούς της κλήρους ἐξηναγκάσθη νὰ προσφέρῃ εἰς τὸν ἐχθρὸν ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν αὐτῆς ταύτης τῆς ζωῆς τῶν κατοίκων της. Λόγοι ὅθεν δικαιοσύνης ἀλλὰ καὶ λόγοι ἰδίως ἀσφαλείας ἐπιβάλλουν, ὅπως διὰ τῆς νομοθετικῆς, ἐν ἀνάγκῃ, ὁδοῦ, τῇ εἰσηγήσει τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν ἀπαλλαγῇ ἡ Κοινότης Γιδᾶ ἑνὸς τοιούτου χρηματικοῦ καταλογισμοῦ. Ἄς μὴ γίνῃ ἡ Κυβέρνησις παραίτιος διὰ τῆς ἀκολουθουμένης αὐτῆς ἀτέγκτου καὶ σκληρᾶς οἰκονομικῆς πολιτικῆς της νὰ βυθίσῃ τὴν Κοινότητα εἰς τὸ σκότος—ἐφ’ ὅσον τὰ ἀδειανὰ Ταμεῖα της δὲν ἐπιτρέπουν τὴν καταβολὴν τοιούτων γενναίων ποσῶν—διὰ νὰ εὕρουν τὴν εὐκαιρίαν καὶ δράσουν τὰ ἀναρχοκομμουνιστικὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν κατώρθωσαν, εὐτυχῶς, μέχρι σήμερον νὰ πλησιάσουν τὴν περιφέρειαν ἐκείνην τοῦ ἱστορικοῦ ρουμουλκίου.

§22Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην διότι ὄντως τὰ ἐκτεθέντα παρὰ τοῦ κ. συναδέλφου εἶναι ἀληθῆ. Οἱ κάτοικοι ἐπεσκεύασαν τὴν ἠλεκτρομηχανὴν δι’ ἰδίων δαπανῶν καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ μεριμνήσητε νομοθετικῶς διὰ τὸ πρᾶγμα διὰ νὰ παραμείνῃ ἡ ἠλεκτρομηχανὴ εἰς τὴν κοινότητα Γιδᾶ.

§23Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὑπουργ. τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, ἐγὼ σᾶς ἀπήντησα καὶ γραπτῶς εἰς τὴν ἐρώτησίν σας. Τὸ πρᾶγμα πρέπει νὰ διευθετηθῇ νομοθετικῶς. Ἐγὼ ἔκαμα τὰς δεούσας συστάσεις πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν—διότι εἶναι ζήτημα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν—καὶ ἀνέφερα εἰς αὐτὸν μὲ ἐνδιαφέρον τὴν ὑπόθεσίν σας, διότι πράγματι ἔχετε πληρέστατον δίκαιον.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 12 ἀναφορὰ διαγράφεται. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 13 τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Διακουμόπουλος.

§25Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Ξάνθη ἔχει 8.000 ἐργάτας καὶ δὲν ἔχει συσταθῆ ἐκεῖ Ι.Κ.Α. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας διώρισε τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα θὰ ἐπήγαιναν ἐκεῖ, πλὴν ὅμως ἡ ἀπόφασις εὑρίσκεται ἀπὸ 8 μηνῶν εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Παρακαλῶ νὰ σταλοῦν τὰ πρακτικὰ εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, ὅπως συσταθῇ Ι.Κ.Α. καὶ εἰς Ξάνθην.

§26Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 14 ἀναφορᾶς ὁ κ. Δερδεμέζης ἔχει τὸν λόγον.

§28Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν. Ἤδη ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἀνοικοδομήσεως διὰ δημοπρασιῶν ἐρρύθμισε τὸ ζήτημα καὶ πιστεύω ὅτι τώρα οὔτε οἱ ἐργολάβοι θὰ ἀδικοῦνται, ἐφ’ ὅσον θὰ ἀνατίθεται ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἐργασιῶν εἰς πάντας, οὔτε καὶ τὸ Κράτος.

§29Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκανονίσθη τὸ ζήτημα καὶ δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ὁμιλήσω.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 15 ἀναβάλλεται.

§31Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Διατὶ ἀναβάλλεται κ. Πρόεδρε; Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: Οἱ κάτοικοι Ἄρτης ἐζήτησαν τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἔργων τῆς Μπούντ, ἀλλὰ ἐν τῷ μεταξὺ ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς τῆς αἰτήσεως τὰ ἔργα ἔχουν ἐπαναληφθῆ ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ. Ὀφείλω μάλιστα νὰ ὁμολογήσω ὅτι κατόπιν ἐνεργειῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Δημοσίων Ἔργων ἐπανελήφθησαν τὰ ἔργα, καὶ διὰ τοῦτο ἐκφράζω τὰς εὐχαριστίας μου πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν ὁ ὁποῖος φροντίζει διὰ τὴν ἐπανάληψιν αὐτήν.

§32Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ἔχω μίαν ἀπορίαν ἡ ὁποία πρέπει νὰ λυθῇ ὄχι τόσον διὰ τὴν Βουλήν, ἀλλὰ διὰ τὴν κοινὴν γνώμην. Ἀνεκοινώθη εἰς τὰς ἐφημερίδας, τὸ σταμάτημα τῶν ἔργων Μποὺντ καὶ ἕνας ἀριθμὸς 400 ἐργατῶν, οἱ ὁποῖοι ἔπαυσαν νὰ ἐργάζωνται εἰς τὰ ἔργα αὐτά, περιῆλθον εἰς τὴν τάξιν τῶν ἀνταρτῶν οἱ ὁποῖοι τοὺς ὑπεσχέθησαν παραδείσιον ζωήν. Ἐὰν πράγματι τὸ σταμάτημα τῶν ἔργων ἔφερεν ἕνα τοιοῦτον ἀποτέλεσμα, εἴμεθα ἄξιοι μομφῆς ὅλοι μας διὰ τὴν δημιουργηθεῖσαν αὐτὴν κατάστασιν. Ἐὰν πάλιν ἡ πληροφορία αὕτη δὲν εἶναι ἀληθής, νομίζω, ὅτι μία δήλωσις ἐπιβάλλεται πρὸς καθησύχασιν τῆς κοινῆς γνώμης.

§33Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Κατὰ τὰς ἰδικάς μου πληροφορίας εἶχε δοθῆ ἡ ἐντολὴ νὰ σταματήσουν τὰ ἔργα, καὶ τὸ πρᾶγμα αὐτὸ εἶχεν ἀναστατώσει ὅλον τὸν ἐργατικὸν καὶ ἐργοδοτικὸν κόσμον καὶ ἔχει κακὰς συνεπείας περὶ τῶν ὁποίων ἀναφέρει ἡ ἀναφορὰ τῶν νομομηχανικῶν. Θὰ παρεκάλουν τὸν κύριον ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων ὅπως ρυθμίσῃ τὸ ζήτημα καὶ καθησυχάσῃ τὸν κόσμον ὁ ὁποῖος εἶναι πολὺ ἀνάστατος καὶ διαμαρτύρεται διότι ὑποφέρει ἐκ τῆς ἐλλείψεως ἐργασίας.

§34Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων). Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐρώτημα τοῦ κ. συναδέλφου διὰ τὸ σταμάτημα τῶν ἔργων τῆς Ἑταιρείας Μποὺντ ἔχω ἤδη γραπτῶς ἀπαντήσει καὶ ὁ συνάδελφος κ. Καλκάνης ἔχει ἤδη λάβει γνῶσιν.

§35Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐγὼ ἐδήλωσα κατηγορηματικῶς ὅτι ὀφείλομεν νὰ εὐχαριστήσωμεν τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων, διότι κατώρθωσε νὰ ἐπιφέρῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς συνεχίσεως τῶν ἔργων ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ.

§36Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. (Ὑπουρ. τῶν Δημοσίων Ἔργων). Μολονότι κατὰ τὸ τέλος τοῦ μηνὸς Ὀκτωβρίου ἐσταμάτησαν προσωρινῶς τὰ ἔργα τῆς ἑταιρείας, διότι δὲν εἶχεν ἀποφασισθῆ, ποῖος θὰ ἀνελάμβανε τὴν δαπάνην ἡ Ἀμερικανικὴ ἀποστολὴ ἢ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐν τούτοις μετ’ ὀλίγας ἡμέρας καὶ κατόπιν συνεννοήσεων αἱ ὁποῖαι διεξήχθησαν μεταξὺ Ἀμερικανικῆς ἀποστολῆς, Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων καὶ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν, ἀπεφασίσθη τὰ ἔργα ταῦτα νὰ χρηματοδοτήσῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ διετέθησαν 355 ἑκατομμύρια δραχμαὶ ἐκ τῶν ὁποίων τὰ 200 ἑκατομμύρια διὰ τὴν πεδιάδα Θεσσαλίας καὶ 155 ἑκατ. διὰ τὴν πεδιάδα Ἄρτης–Ἰωαννίνων. Κατόπιν τούτου συνεχίζονται τὰ ἔργα διετέθησαν μάλιστα καὶ πιστώσεις διὰ τὸν Ὀκτώβριον–Νοέμβριον, πρὸ ἡμερῶν δὲ καὶ διὰ τὸν Δεκέμβριον. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ συνάδελφος κ. Δερδεμέζης σχετικῶς μὲ τὴν ἀναστολὴν τῶν δημοσίων ἔργων, ὁδοποιΐας καὶ γεφυροποιΐας, τὰ ὁποῖα ἀνέλαβε τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων διὰ διαφόρων ἐργολάβων, ἔχω νὰ δηλώσω τὰ ἑξῆς πρὸς διαφώτισιν καὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ γενικῶς τῆς δημοσίας γνώμης. Ὅτι ἐπειδὴ ὁ ἑλληνικὸς προϋπολογισμὸς δὲν εἶχε νὰ διαθέσῃ περαιτέρω πιστώσεις διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀναληφθέντων ἔργων ἐκ μέρους τοῦ δημοσίου διὰ διαφόρων ἐργολάβων, καὶ ἐπειδὴ ἡ Ἀμερικανικὴ ἀποστολὴ ἠξίωσε καὶ δικαιολογημένως, νὰ γίνῃ ὁ διαχωρισμὸς τῶν λογαριασμῶν ὥστε νὰ πληρωθοῦν οἱ μέχρι τοῦδε λογαριασμοὶ καὶ περατωθοῦν τὰ ἔργα, διετάχθη λοιπὸν ἡ ἀναστολὴ προσωρινῶς καὶ δι’ ὀλίγας ἡμέρας τῶν ἔργων, ὥστε νὰ γίνῃ ἡ ἐκκαθάρισις καὶ ἡ ἐξόφλησις τῶν λογαριασμῶν καὶ νὰ μὴ ὑπάρχουν δαπάναι, εἴτε τῶν ἐργοδοτῶν εἴτε τῶν ἐργατῶν ἀπλήρωτοι, καὶ κατόπιν νὰ συνεχισθοῦν τὰ ἔργα ἐκ μέρους τῆς Ἀμερικανικῆς ἀποστολῆς, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶναι τῆς ἁρμοδιότητος τῆς Ἀμερικανικῆς ἀποστολῆς, τὰ ἔργα τῆς ἀνακατασκευῆς· διότι ὡς γνωστόν, κ. συνάδελφοι, τὰ νέα ἔργα δὲν ἐμπίπτουν εἰς τὸν προορισμὸν τῆς Ἀμερικανικῆς ἀποστολῆς. Περὶ αὐτῶν δυστυχῶς εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ Κρατικὸς προϋπολογισμὸς δὲν διαθέτει περαιτέρω πιστώσεις διὰ νὰ κατασκευασθοῦν. Γνωρίζω, κ. συνάδελφοι, ὅτι ὑπάρχουν ἔργα τὰ ὁποῖα ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ἐπιτρέπεται νὰ σταματήσουν, διότι τὸ σταμάτημά των, εἶναι καὶ καταστροφή. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι τὸ ζήτημα τῶν ἐπισκευαζομένων γεφυρῶν θὰ τὸ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, ἤδη δὲ ἀνέφερον εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὸν παρεκάλεσα νὰ ἐξεύρῃ τὸν τρόπον διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν ἡμιτελῶν αὐτῶν ἔργων. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὰ νέα ἔργα δὲν πρόκειται νὰ διατεθῇ τίποτα, καὶ δι’ αὐτὸ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ δεχθῶμεν τὴν διακοπήν των.

§37Β. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Εἰς τὰ ὁδικὰ δίκτυα ὅπου διακόπτονται αἱ ἐργασίαι, ὑπάρχει πληθώρα ὑλικῶν τὰ ὁποῖα θὰ πᾶνε χαμένα· θὰ πρέπῃ νὰ δοθῇ ἐντολὴ ὅπως αὐτὰ τὰ ἔργα περατωθοῦν τοὐλάχιστον διὰ τὸ τμῆμα τὸ ὁποῖον ἔχουν ἀρχίσει.

§38Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. (Ὑπουρ. τῶν Δημοσίων Ἔργων). Θὰ λάβω ὅλα τὰ μέτρα, διὰ νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ ἡ ζημία ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐπῆλθεν. Δὲν εἶμαι πάντως εἰς θέσιν νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν ἐὰν τὰ ἔργα θὰ συνεχισθοῦν, αὐτὸ θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ τὰς πιστώσεις.

§39Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Θὰ δώσητε ἐντολὴν νὰ συνεχισθοῦν διὰ νὰ μὴ πᾶνε χαμένα τὰ ἔξοδα ποῦ ἔχουν γίνει;

§40Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. (Ὑπουρ. τῶν Δημοσίων Ἔργων). Σᾶς ἐδήλωσα, κ. συνάδελφε.

§41Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, νὰ πληροφορηθῇ ἡ Βουλή, διατὶ δὲν ἐγένετο ἡ συνεννόησις αὐτὴ μὲ τὴν Ἀμερικανικὴν ἀποστολὴν προηγουμένως, χωρὶς νὰ γίνῃ ἡ προσωρινὴ αὐτὴ διακοπή, ἡ ὁποία ὄχι μόνον ἐδημιούργησεν ἐργατικὸν ζήτημα, εἰς τὴν πεδιάδα τῆς Ἄρτης, ἀλλὰ ταυτοχρόνως ἐπροκάλεσε μεγίστας ζημίας ὑλικὰς εἰς τὰ ἔργα καὶ εἰς τὸ Δημόσιον. Σεῖς δὲ ὁ ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων ἔχετε τὴν ἁρμοδιότητα νὰ πληροφορηθῆτε ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας σας πόσα ἑκατομμύρια δραχμῶν ἐστοίχισεν εἰς τὸ Κράτος ἡ προσωρινὴ αὐτὴ διακοπή. Διατί λοιπὸν νὰ μὴ γίνῃ προηγουμένως ἡ συνεννόησις αὐτή; ὁπότε δὲν θὰ εἶχεν ἐπέλθῃ προσωρινὴ διακοπὴ τῶν ἔργων;

§42Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. (Ὑπουρ. τῶν Δημοσίων Ἔργων). Κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλω νὰ σᾶς πληροφορήσω τὸ ἑξῆς: Ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Δημοσίων Ἔργων, οὐδεμίαν στιγμὴν ἠθέλησε νὰ σταματήσουν τὰ ἔργα καὶ ἐπεζήτησεν ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν ἀποστολὴν καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν νὰ συνεχισθοῦν. Διότι γνωρίζει ὅτι τὸ σταμάτημα ἐπιφέρει ζημίας εἰς τὰ ἔργα αὐτά. Ἡ συνεννόησις ἡ ὁποία ἐγένετο ἤρχισε μεταξὺ τοῦ Ὑπουργείου καὶ τῆς Ἀμερικανικῆς ἀποστολῆς καὶ παρετάθη ἐπὶ ὁλοκλήρους ἡμέρας. Πάντως δὲν ἔχουν καθορισθῆ ἀκόμη ἐπακριβῶς αἱ ζημίαι αἱ ὁποῖαι προεκλήθησαν ἐκ τοῦ στρατεύματος.

§43Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ἡ εὐθύνη βαρύνει τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν τὸ ὁποῖον διέκοψε τὰς πιστώσεις.

§44Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Περιλαμβάνονται εἰς τὰς ἀνακατασκευὰς τὰ ἔργα καὶ αἱ ἐπιδιορθώσεις τῶν λιμένων τὰ ὁποῖα ἐγράφησαν εἰς τὰς ἐφημερίδας ἢ μήπως αὐτὰ θεωροῦνται νέαι κατασκευαί;

§45Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων). Ἡ σύμβασις ἀφορᾷ ἐνίους ἀπὸ τοὺς μεγάλους λιμένας τῆς χώρας.

§46Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Παρακαλῶ νὰ διατάξητε ἕνα ἔλεγχον εὐρὺν ἐπὶ τῶν ἔργων τῆς Μποὺντ καὶ ἐπὶ τῶν γενομένων μέχρι σήμερον δαπανῶν.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς δι’ ἀναφορὰς καὶ ἐρωτήσεις

καθωρισμένης ὥρας, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1, ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου Νόμου «περὶ ὀργανώσεως ὡς δημοτικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Δημοτικοῦ Λυσσιατρείου Θεσσαλονίκης», ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ.

§48ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς τὸ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ὀργανώσεως ὡς δημοτικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Δημοτ. Λυσσιατρείου Θεσ)νίκης», ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 2, ἀναβάλλεται. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 3, αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναστολῆς τῆς διώξεως τῶν κατηγορουμένων καὶ καταδικασθέντων διὰ παράνομον ὁπλοφορίαν κλπ.».

§50Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὑπάρχει μία τροπολογία τὴν ὁποίαν ὑπέγραψαν οἱ κ. κ. Θηβαῖος, Μπακόπουλος, Κουτσοπέταλος κ.λ.π. ἡ ὁποία λέγει (ἀναγινώσκει) «........».

§51ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι νὰ γίνῃ δεκτὸν ἄνευ τροπολογίας.

§52Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ ἤθελα νὰ γνωρίζω εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ περιλαμβάνονται καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι συνελήφθησαν καὶ κατεδικάσθησαν διὰ παράνομον κατοχὴν ὅπλων;

§53Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Αὐτὸ εἶναι.

§54Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Συνελήφθη τις καθ’ ὁδὸν φέρων ὅπλον. Ἄλλη περίπτωσις: εἰσῆλθεν ἡ ἀστυνομία εἰς τὴν οἰκίαν του καὶ εὗρεν ὅπλον.

§55Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης)... (δὲν ἀκούεται).

§56Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Νὰ γίνῃ μία διασαφήνισις.

§57Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ λέγει ὁ νόμος.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὡς ἔχει;

§59ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτὸν ὡς ἔχει.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ὡς ἔχει εἰς πρώτην κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τὸ ὡς ἄνω σχέδιον νόμου «περὶ ἀναστολῆς τῆς διώξεως τῶν κατηγορουμένων καὶ καταδικασθέντων διὰ παράνομον ὁπλοφορίαν κλπ.». Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 4, αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ λήψεως μέτρων πρὸς ταχυτέραν περαίωσιν τῶν ἐκκρεμῶν ποινικῶν ὑποθέσεων». Ὁ κ. Ἀλετρᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§61Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις ἀναφέρει τὰ ἑξῆς: «..........(ἀναγινώσκει)..........». ὅτι δηλ. λόγῳ τῶν ἀνωμαλιῶν τῆς κατοχῆς ἐπεσωρεύθησαν εἰς τὰ δικαστήρια πολλαὶ ποινικαὶ ὑποθέσεις δημιουργοῦσαι ἀνωμαλίας εἰς τὴν ἐν γένει διεξαγωγὴν τῶν ὑποθέσεων. Ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἰσάγει τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Δὲν γνωρίζω, κύριοι συνάδελφοι, ποίας πληροφορίας ἔχει ἐκ τῆς στατιστικῆς τοῦ Ὑπουργείου του ὁ κ. ὑπουργὸς ἀναφέρων ὅτι ὑπάρχουν πλεῖσται ποινικαὶ ὑποθέσεις ἐκκρεμεῖς, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦν μίαν εἰδικὴν διαδικασίαν.

§62Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὄχι εἰδικήν· τὴν ἰδίαν διαδικασίαν, ἁπλῶς νὰ τελειώσουν θέλομεν.

§63Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Πάντοτε μετὰ τὴν ἀνάκρισιν ἢ μίαν οἱανδήποτε προανάκρισιν ἀπαιτεῖται μία ἐπ’ ἀκροατηρίῳ διαδικασία διὰ νὰ κριθῇ οὐσιαστικῶς ἡ κρινομένη ὑπόθεσις. Σήμερον μὲ τὸν νόμον αὐτὸν παρουσιάζομεν μίαν ἐπαναστατικὴν αὐτόχρημα βάσιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἀπαιτεῖται πλέον ἢ μᾶλλον ὑποχρεοῦται τὸ δικαστήριον νὰ κρίνῃ τὴν ὑπόθεσιν τῶν ἐκδικαζομένων χωρὶς νὰ ἔχῃ τὰ οὐσιαστικὰ μέσα, τὰ ἀποδεικτικὰ μέσα, χωρὶς νὰ ἔχῃ δηλαδὴ τὸ οὐσιαστικώτερον καὶ σπουδαιότερον στοιχεῖον, χωρὶς νὰ ἔχῃ τὸν μάρτυρα ἐπὶ τοῦ ὁποίου τὴν εἰλικρίνειαν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου τὴν φιλαλήθειαν θὰ κρίνῃ, ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ὑπέπεσεν εἰς τὸ παράπτωμα ὁ κατηγορούμενος.

§64Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δηλαδὴ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι καθαρμὸς τῆς καταστάσεως.

§65Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εὑρίσκομεν μίαν τοιαύτην παρομοίαν διάταξιν θεσπισθεῖσαν κατὰ τὸ ἔτος 1922. Ἀλλ’ ἡ διάταξις ἐκείνη δὲν εὗρε μεγαλειτέραν ζωὴν τοῦ ἑνὸς ἔτους; διότι τότε τὰ δικαστήρια εὑρεθέντα πρὸ τῆς ἀνάγκης νὰ κρίνουν τὰς ὑποθέσεις χωρὶς τὸ οὐσιωδέστερον αὐτὸ ἀποδεικτικὸν στοιχεῖον, ἐξηνάγκασαν τὴν τότε Κυβέρνησιν νὰ ἀποσύρῃ τὸν νόμον ἢ μᾶλλον νὰ καταργήσῃ τὸν νόμον ἐκεῖνον, νὰ τερματίσῃ τὴν περίοδον τοῦ νόμου ἐκείνου. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι δὲν γνωρίζω ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ὑπάρχουν ποινικαὶ δίκαι ἐκκρεμοῦσαι ἐνώπιον τῶν ποινικῶν Δικαστηρίων διὰ νὰ δικαιολογῆται τὸ μέτρον. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὰς ὑποθέσεις τῆς περιφερείας τοῦ Νομοῦ Αἰτωλοακαρνανίας. Γνωρίζω, ὅτι ὑποθέσεις εἰσαχθεῖσαι κατὰ τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1947, ἐκδικάζονται τὸν Δεκέμβριον 1947.

§66Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Θαῦμα, κύριε συνάδελφε!

§67Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Ἐν τούτοις εἶναι ἀληθές.

§68Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Αὐτὸ θὰ πῇ ὅτι εἶναι ὀλίγαι αἱ ὑποθέσεις. Σᾶς λέγω ὅτι ὑπάρχουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐπὶ τρία χρόνια προφυλακισμένοι. Εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ τελειώσῃ ἐπὶ τέλους τὸ ζήτημα αὐτό.

§69Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀποβλέψωμεν δὲν εἶναι κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἀποκαθάρωμεν τὰ ἀρχεῖα τῶν δικαστικῶν γραφείων· ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προσέξωμεν εἶναι νὰ ἀπονέμεται ἡ δικαιοσύνη. Καὶ ἡ δικαιοσύνη τοὐλάχιστον—θὰ τὸ γνωρίζετε ὅσοι συνάδελφοι συχνάζετε εἰς τὰ ποινικὰ δικαστήρια— δὲν ἀπονέμεται χωρὶς τὸ οὐσιῶδες, τὸ κύριον ἀποδεικτικὸν στοιχεῖον, τὴν ἐπ’ ἀκροατηρίῳ κατάθεσιν τοῦ μάρτυρος. Ἡ ἀνάκρισις καὶ ἡ προανάκρισις, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἔχει κανένα ἄλλον σκοπὸν παρὰ νὰ συγκεντρώσῃ στοιχεῖα προκαταρκτικὰ καὶ τόσα, ὅσα θὰ ἐπιτρέψουν εἰς τὸν εἰσαγγελέα νὰ εἰσαγάγῃ μίαν ὑπόθεσιν πρὸς ἐκδίκασιν ἐνώπιον τοῦ ἀκροατηρίου. Δηλαδὴ νὰ πιθανολογηθῇ ἁπλῶς ὅτι ἐξετελέσθη μία πρᾶξις. Ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ, τοῦ νὰ ὑπάρχουν ἐνδείξεις ἁπλῶς ὅτι ἐξετελέσθη μία πρᾶξις, μέχρι τοῦ σημείου τοῦ νὰ ἀποδειχθῇ καὶ ἡ πρᾶξις αὐτή, ὑπάρχει ἀναμφισβητήτως μεγάλη ἀπόστασις. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τακτικοί, πεπειραμένοι, παλαιοὶ δικασταὶ εἶναι ὑποχρεωμένοι ὄχι δὶς ἢ τρίς, ἀλλὰ δεκάκις νὰ ἀναβάλουν μίαν ὑπόθεσιν μόνον καὶ μόνον διότι δὲν κατώρθωσαν νὰ σχηματίσουν πλήρη δικαστικὴν πεποίθησιν.

§70Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Αὐτὸ λέγομεν, κύριε συνάδελφε, νὰ τὴν ἀναβάλουν εἰκοσάκις. Ἀλλὰ πρέπει καὶ νὰ δικαιολογοῦν διατὶ τὴν ἀναβάλλουν. Διότι συμβαίνει ἐδῶ νὰ προσδιορίζηται σοβαρὰ ὑπόθεσις σήμερον τὸ Σάββατον ἢ τὴν παραμονὴν τῶν ἑορτῶν καὶ τὴν ὥραν κατὰ τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ ἐκδικασθῇ ἡ ὑπόθεσις νὰ τὴν ἀναβάλλουν ζητοῦντες μάλιστα νὰ εὕρουν ἐὰν μεταξὺ 30 μαρτύρων ἀπουσιάζει ἕνας, ἔστω καὶ ἐπουσιώδης, διὰ τὸν ὁποῖον φωνάζει ὁ συνήγορος, αὐτὸς εἶναι ὁ οὐσιώδης, καὶ ἔτσι ἐξακολουθεῖ ἐπ’ ἄπειρον ἡ ἐκκρεμότης.

§71Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Τότε δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω ποίαν θέσιν ἔχει ὁ εἰσαγγελεύς. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει διατὶ νὰ μὴ ἐπιλαμβάνεται ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ νὰ μὴ πιάσῃ ἀπὸ τὸ αὐτὶ τὸν δικαστὴν αὐτόν. Ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ μέχρι τοῦ σημείου νὰ εἴπωμεν, ὅτι ὅλαι αἱ ὑποθέσεις ἀπὸ ἐδῶ καὶ πέρα μετὰ μίαν ἁπλῆν ὑπόνοιαν ὁπωσδήποτε θὰ ἐκδικάζωνται ...

§72ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μὰ δὲν λέγει ὁπωσδήποτε.

§73Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Θὰ ἰδῆτε ὅτι τὸ λέγει. Ἐν πάσῃ περιπτώσει διὰ νὰ ἐπισπεύσω τὴν ἀγόρευσίν μου δὲν ἔχω παρὰ νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Εἰς τὸ ἄρθρον 1 λέγεται, ὅτι Δικαστήριον παντὸς βαθμοῦ, ἐὰν κατὰ τὴν πρόοδον τῆς διαδικασίας κρίνῃ ὅτι ἡ πρᾶξις δὲν εἶναι προσηκόντως ἀποδεδειγμένη, δύναται νὰ ἀναβάλῃ τὴν δίκην. Αὐτὸ εἰς τὴν δικαστικὴν γλῶσσαν σημαίνει, ὅτι ἐὰν τὸ Δικαστήριον δὲν σχηματίσῃ τὴν πεποίθησιν ὅτι ὁ κατηγορούμενος εἶναι ἔνοχος, τότε δὲν δύναται νὰ ἀναβάλῃ τὴν δίκην.

§74Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ναί.

§75Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Ὄχι! Τὸ Δικαστήριον δὲν δύναται νὰ ἀπαλλάξῃ τὸν κατηγορούμενον χωρὶς νὰ εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ ἀναβάλῃ τὴν δίκην δικαιολογῶν, διατὶ δὲν ἀπεδείχθη ἡ πρᾶξις. Ἡ τοιαύτη διατύπωσις μὲ ἄγει νὰ πιστεύω ὅτι τὸ Δικαστήριον πρέπει νὰ ἀχθῇ εἰς καταδίκην.

§76Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε νὰ συμπληρώσω; Λησμονεῖτε ἕνα πρᾶγμα, ὅτι καὶ εἰς τὰ Ποινικὰ Δικαστήρια δὲν ἀποτελοῦν μόνον οἱ μάρτυρες ἀπόδειξιν, ἀλλὰ καὶ τὰ ἔγγραφα καὶ τὰ τεκμήρια καὶ παντὸς εἴδους ἀποδεικτικὸν μέσον, διότι τὸ σχετικὸν ἄρθρον τῆς Δικονομίας λέγει ὅτι ἀποδεικτικὰ μέσα εἶναι ἰδίως ταῦτα. Δηλαδὴ καὶ μία χειρονομία, καὶ μία πληροφορία καὶ ἕνα κλείσιμον ματιοῦ ἀποτελοῦν ἀποδεικτικὰ μέσα διὰ τὸ Ποινικὸν Δικαστήριον... Ἐὰν λοιπὸν τὸ Δικαστήριον κρίνῃ ὅτι ἔχει σχηματίσει πεποίθησιν, διατί νὰ μὴ δικάζῃ;

§77Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Ἄλλο τὸ νὰ δικάζῃ καὶ ἄλλο τὸ νὰ καταδικάζῃ.

§78Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἔχει ἄριστα τὸ νομοσχέδιον.

§79ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ μέτρον εἶναι ἀναγκαῖον διὰ νὰ περιορίσωμεν τὰς αὐθαιρεσίας τῶν Δικαστῶν.

§80Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Δὲν δυνάμεθα νὰ ὁμιλῶμεν περὶ αὐθαιρεσιῶν τῶν Δικαστικῶν. Καὶ ἐπειδὴ δικηγορῶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι οὐδέποτε μέχρι τῆς στιγμῆς οὐδεὶς ἐκ τῶν δικηγόρων προέβαλε τὸν ἰσχυρισμὸν ὅτι οἱ Δικαστικοὶ παραβαίνουν τὰ καθήκοντά των. Χθὲς ἀκόμη, ἐχειροκροτούσαμεν τιμίας καὶ ἡρωϊκὰς πράξεις εἰσαγγελέων.

§81Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Καὶ ποῖος τὸ ἀρνεῖται αὐτό;

§82Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ ἐξαίρεσις κυροῖ τὸν κανόνα.

§83Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Κύριε ὑπουργέ, εἰς τὸ ἄρθρον 2 ἐλέγατε τὸ ἑξῆς: «Μόνον ἐὰν...... (ἀναγινώσκει). Σημειώσατε ὡς ἑξῆς: «Δὲν εἶναι προσηκόντως ἀποδεδειγμένη ἡ πρᾶξις». Δηλαδὴ ὅταν λέγετε ἔτσι ἢ θὰ ἀποδειχθῇ ἡ πρᾶξις, ἢ ἄλλως δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἀναβάλλετε τὴν δίκην. Ἐὰν λοιπὸν εἴπατε ὅτι: «Δὲν ἔχει προσηκόντως ἡ ὑπόθεσις διευκρινισθῆ» ἀναμφισβητήτως εἶναι καλλίτερον φρονῶ δηλ. ὅτι, ἐὰν ἡ ὑπόθεσις δὲν ἔχει προσηκόντως διευκρινισθῆ, ἐὰν τεθῇ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, τότε εἶναι ἐλεύθερος ὁ δικαστὴς νὰ κρίνῃ ἢ περὶ τῆς ἀπαλλαγῆς, ἢ περὶ τῆς ἐνοχῆς, ἢ νὰ ἀναβάλλῃ.

§84Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Αὐτὸ εἶναι ὑπὲρ τοῦ Ψηφίσματος. Διότι, ἐὰν εἴπωμεν «δὲν ἔχει προσηκόντως διευκρινισθῆ» δίδομεν περισσοτέραν εὐκολίαν εἰς τὴν ἀναβολήν.

§85Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Νομίζω ὅτι εἶναι καλλίτερον.

§86Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐὰν νομίζητε ἔτσι, ἐμένα μὲ βοηθεῖ, εἶναι σύμφωνον μὲ τὰς ἀντιλήψεις μου. Εἶναι διαφορετικὸν μὲ τὰς ἀντιλήψεις σας μόνον, διότι λέγει: «Μόνον ἐὰν...... (ἀναγινώσκει).». Ἐσεῖς λέγετε, ἐὰν τὸ δικαστήριον κρίνῃ ὅτι ἡ ὑπόθεσις δὲν διευκρινίσθη προσηκόντως. Ἐγὼ τὸ δέχομαι, διότι εἶναι ὑπὲρ τῶν ἀπόψεών μου.

§87Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Ἐπὶ πλέον φρονῶ, κύριε ὑπουργέ, ὅτι δὲν θὰ εἶναι ἄσκοπον νὰ ἐξαιρέσωμεν τὰ εἰς βαθμὸν κακουργήματος ἀδικήματα, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ὑπάρχουν καὶ ὑποθέσεις εἰς βαθμὸν πλημμελήματος ἐπισύρουσαι ποινὴν φυλακίσεως, ἀλλὰ καὶ πράξεις ἐπισύρουσαι ποινὴν εἱρκτῆς καὶ πλέον, ἐκδικαζόμεναι ὑπὸ τῶν Κακουργιοδικείων. Δὲν φρονῶ ὅτι εἶναι δυνατὸν μὲ μόνην τὴν ἀνάκρισιν ἢ τὴν προανάκρισιν νὰ εἰσαχθοῦν πλέον εἰς τὸ Δικαστήριον, ὁσηδήποτε καὶ ἐὰν ἔχῃ καταβληθῇ μεγάλη προσοχὴ καὶ ἐπιμέλεια διὰ τὴν κατάρτισιν τῆς δικογραφίας. Πάντοτε δὲν ὑπῆρξεν ἡ δικογραφία ἀρκετὴ καὶ ἱκανὴ νὰ σπεύσῃ, ἄν ὄχι τὸ Δικαστήριον πλέον, ἀλλὰ τὸ ὁρκωτὸν Δικαστήριον, περὶ τῆς ἐνοχῆς ἑνὸς κατηγορουμένου, δεδομένου μάλιστα ὅτι, αἱ ποιναί, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλονται διὰ τὰς πράξεις αὐτὰς εἶναι ἄνω τῶν 5 ἐτῶν, φθάνουσαι μέχρις ἰσοβίων δεσμῶν καὶ μέχρι θανάτου. Δὲν νομίζω λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιβάλλωμεν εἰς τὸ δικαστήριον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, νὰ προβῇ εἰς οἱανδήποτε ἐκδίκασιν τῆς ὑποθέσεως, εἰς τοιαῦτα ὑψίστης σημασίας ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλουν μίαν ἐξαιρετικῶς προσεκτικήν, λεπτομερῆ, καὶ ἀκριβῆ ἀνασκόπησιν καὶ διεύρυνσιν τῆς ὑποθέσεως.

§88Π. ΣΠΗΛΙΩΤΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εὑρίσκω ἐξαιρετικῶς ἐξυπηρετικὸν τῆς Δικαιοσύνης. Εἶναι εἷς κανών, τὸν ὁποῖον πάντες ἔχουν ἀναγνωρίσει, ὅτι ἡ Δικαιοσύνη, τότε μόνον ἀπονέμεται, ὅταν αὕτη ἀπονέμεται ἐγκαίρως. Ὅταν βραδύνῃ μία ὑπόθεσις καὶ δὲν ἐκδικάζεται, δὲν ἀποδίδει τὸ δίκαιον. Διότι καὶ παραγραφὴ συμβαίνει εἰς τὰς ὑποθέσεις αὐτάς, ἀλλὰ καὶ ἡ συναίσθησις τοῦ Δικαίου ἀπολείπεται. Τὸ νομοσχέδιον, ὀφειλόμενον εἰς τὴν ἀντίληψιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ὅτι πρέπει νὰ μὴ ἀναβάλλωνται αἱ ὑποθέσεις, ἐξυπηρετεῖ ἀπολύτως, διότι πρέπει πράγματι νὰ μὴ ἀναβάλλωνται αἱ ὑποθέσεις. Διατὶ ἀναβάλλονται; Ὅλοι σας γνωρίζεται διατὶ ἀναβάλλονται. Ἐν πολλοῖς, ὄχι πάντοτε, συμπίπτει νὰ ὑπάρχουν πολλαὶ ὑποθέσεις εἰς τὸ Δικαστήριον προσκομισθεῖσαι. Συχνὰ ὅμως συμβαίνει, ὅπως εἶπον οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι, ἡ ἑπομένη ἡμέρα νὰ εἶναι ἑορτή, καὶ ἀναβάλλονται. Ὅταν λοιπὸν γίνωνται τοιαῦται ἀναβολαί, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀπονεμηθῇ Δικαιοσύνη, χάριν τῆς ὁποίας ἀπονομῆς, διεμαρτυρήθη ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος. Δὲν γίνεται δὲ καμμία ἀπόρριψις τοῦ δικαιώματος τῆς ἀναβολῆς, ἐκ μέρους τοῦ Δικαστηρίου. Τὸ δικαστήριον, λέγει τὸ νομοσχέδιον, ὅταν ἔχῃ ἀναβάλλει μίαν ὑπόθεσιν δίς, πρέπει εἰς τὴν τρίτην νὰ ἔχῃ κάποιο δικαιολογητικόν· ὄχι, ἄνευ δικαιολογητικοῦ, νὰ ἀναβάλῃ. Νομίζω, κύριοι, ὅτι δὲν πρέπει λοιπόν, νὰ ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπολύτως δίκαιον, ἀπολύτως ἐξυπηρετικὸν τῆς Δικαιοσύνης, καί, ἐὰν μὲ τιμᾶτε ὡς δικαστήν, σᾶς λέγω μὲ ὅλας τὰς εὐθύνας, ὅτι πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ γίνῃ δεκτόν.

§89Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ δὲν εἶμαι ἀντίθετος πρὸς τὸ νομοσχέδιον, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ, ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, νὰ εἴπω ὀλίγας παρατηρήσεις μόνον ἐπὶ τῆς διατυπώσεως καὶ δὴ συγκεκριμένως ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2. Ἀσχέτως τοῦ τυπογραφικοῦ λάθους ποὺ λέγει «Δυναμένου (ἀναγινώσκει).............».

§90Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). «Δυνάμενον» εἶναι, λάθος εἶναι.

§91Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ἀλλά, κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ δὲν θὰ ζητοῦσα νὰ τεθῇ ἡ λέξις «δυναμένου», ἀλλὰ νὰ προστεθῇ τοῦτο: ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, σύμφωνα πρὸς τὸ πνεῦμα καὶ πρὸς τὴν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν θέτει τὸ νομοσχέδιον, δὲν πρέπει νὰ κρατῆται ὁ κατηγορούμενος, παρὰ εἰς τὰς περιπτώσεις ἐκείνας, κατὰ τὰς ὁποίας ὁ νόμος, οἱ κείμενοι νόμοι, δὲν ἐπιτρέπουν τὴν ἀπόλυσιν ἐπὶ ἐγγυήσει. Ἐὰν ἡ ἀπόλυσις ἐπὶ ἐγγυήσει, κατὰ τοὺς κειμένους νόμους ἐπιτρέπεται, τότε εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἀναβολῆς τῆς δίκης, μετὰ τὴν δευτέραν ἢ μετὰ τὴν τρίτην, ἔπρεπε νὰ τεθῇ ὑποχρέωσις πλέον τοῦ δικαστοῦ, νὰ ἀπολύσῃ τὸν κατηγορούμενον μὲ προσωπικὴν ἐγγύησιν, ἐκεῖ ὅπου ὁ νόμος ἐπιτρέπει τὴν ἀπόλυσιν ἐπὶ ἐγγυήσει. Διότι, ἡ δικαιολογία ὅτι δύναται νὰ παραβλάψῃ τὴν ὑπόθεσιν ἢ τὴν ἀνάκρισιν, ἢ νὰ ἀποδράσῃ ὁ κατηγορούμενος, δὲν δικαιολογεῖ τὸν σκοπὸν τοῦ νομοθετήματος.

§92Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Πᾶν μέτρον ἄριστον.

§93Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Τὸ μέτρον αὐτό, τὸ ἄριστον, εἶναι, ὅτι δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ νὰ ἀπολυθῇ ἐπὶ ἐγγυήσει ὁ κατηγορούμενος, ἐκεῖ ὅπου δὲν ἐπιτρέπουσιν οἱ νόμοι τὴν ἀπόλυσιν ἐπὶ ἐγγυήσει, ἀλλ’ ἐκεῖ ὅπου τὸ ἐπιτρέπουν, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ κρατῆται ὁ κατηγορούμενος ἔπειτα ἀπὸ δευτέραν καὶ τρίτην ἀναβολήν.

§94Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τότε τὰς ἀναβολὰς θὰ τὰς ὀργανώνῃ ὁ κατηγορούμενος· καὶ θὰ βγαίνῃ ἀπὸ τὰς φυλακὰς ἔτσι κάθε πλαστογράφος ἢ κλέπτης ἢ διαρρήκτης.

§95Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Δίδετε τὴν ὑποχρέωσιν εἰς τὸν δικαστὴν νὰ μὴ ἀναβάλῃ τὴν δίκην. Διὰ ποῖον λόγον ἐκεῖ ὅπου οἱ νόμοι ἐπιτρέπουν τὴν ἀναβολὴν 3–4 φορές, νὰ μὴ ἐξέρχεται ὁ κατηγορούμενος ἐπὶ ἐγγυήσει;

§96Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Αἱ αἰτιάσεις ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἄδικοι. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀρτιώτατον. Φαίνεται ὅτι ἐλησμονήθη ἀπὸ τὸν κ. Ἀλετρᾶν ἕνα γεγονός, ὅτι δὲν εἶναι πάντοτε δυνατὴ ἡ προσέλευσις ὅλων τῶν μαρτύρων, εἴτε θέλουν νὰ μὴ ἔλθουν καὶ εὑρίσκουν δικαιολογίαν νὰ μὴ ἔλθουν, εἴτε ἐξ ἀνάγκης, διότι δὲν ἠμποροῦν νὰ ἔλθουν. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου περίπτωσιν οἰκογενείας, ἀποτελουμένης ἀπὸ πατέρα, ἀπὸ υἱὸν καὶ ἀπὸ γαμβρὸν ἐπὶ θυγατρί, ἡ ὁποία εἶναι ὑπόδικος ἀπὸ τὸν Αὔγουστον τοῦ 1945 εἰς τὰς φυλακὰς Λαρίσης. Ἡ δίκη ἀνεβλήθη ἑπτάκις, διότι ἀπουσίαζον, κάποτε πολλοὶ μάρτυρες, κάποτε εἷς μόνον μάρτυς. Ἐνθυμοῦμαι ἕνα ἄλλο ἐπεισόδιον, ποὺ ἠναγκάσθη ὁ κατηγορούμενος νὰ εἴπῃ: «Κύριοι, ἐὰν δὲν ἠμπορῆτε νὰ μᾶς δικάσητε διατὶ μᾶς κρατεῖτε; Εἴπατέ μας τὴν ἀδυναμίαν ὅτι δὲν ἠμπορεῖτε νὰ δικάσητε». Τὸ νομοσχέδιον δὲν λέγει νὰ ἐκδοθοῦν ἄδικοι ἀποφάσεις· ἐπαφίεται εἰς τὸν δικαστὴν νὰ κρίνῃ, ἐὰν ἡ ἀπόφασις, ἡ ὁποία προέκυψεν, εἴτε ἀπαλλακτική, εἴτε καταδικαστική, θὰ εἶναι δικαιολογημένη ἀπὸ τὰ στοιχεῖα τὰ ἀποδεικτικὰ ποὺ θὰ ὑπάρχουν. Τὸ νομοσχέδιον δίδει καὶ μίαν ἄλλην εὐχέρειαν, νὰ δύναται ὁ δικαστὴς νὰ κρίνῃ ἐὰν συντρέχῃ περίπτωσις διακοπῆς τῆς προφυλακίσεως, διάταξις ἡ ὁποία δὲν ὑπῆρχεν ἕως τώρα. Διὰ ταῦτα, λοιπόν, τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἄρτιον καὶ πρέπει νὰ ψηφισθῇ ὡς ἔχει.

§97Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κύριοι βουλευταί, ποτὲ δὲν ἐπερίμενα, ὅτι εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θὰ ὑπῆρχε συζήτησις, διότι ὑπάρχουν δύο περιπτώσεις. 601 ἀναφορὰς εἶχον ἀπὸ τὴν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνέλαβα τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης, διὰ περιπτώσεις ἀνθρώπων προφυλακισμένων ἐπὶ τετραετίαν, καὶ ὄχι μόνον ἀπὸ τὸ 1945 ποὺ ἔλεγεν ὁ κ. συνάδελφος, καὶ μὴ κατορθωνόντων νὰ ἴδουν ποτὲ τὴν ἀπόφασιν, εἴτε διότι ἀδιαφοροῦν οἱ δικηγόροι, εἴτε διότι εἶναι ἰσχυρότεροι οἱ μηνυταί, οἱ ὁποῖοι ἐκβιάζουν τοὺς μάρτυρας νὰ μὴ πηγαίνουν, εἴτε διότι εἶναι πλούσιοι οἱ κατηγορούμενοι, οἱ ὁποῖοι πληρώνουν τοὺς μάρτυρας ἵνα μὴ προσέρχωνται, εἴτε διότι συντρέχουν χίλιες δυὸ περιπτώσεις, ὅπως τώρα π.χ. ὑπάρχουν ὡρισμένα τμήματα τῆς χώρας ποὺ δὲν εἶναι καλαὶ αἱ συγκοινωνίαι καὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ πᾶνε οἱ μάρτυρες καὶ μένουν ἄνθρωποι μέσα εἰς τὰς φυλακάς. Ὑπάρχουν ἀντιθέτως περιπτώσεις δεκάδες, ἑκατοντάδες, κατὰ τὰς ὁποίας δὲν ἐπισπεύδεται ἡ δίκη, διότι νομίζουν ὅτι μὲ δύο–τέσσαρες ἀναβολὰς θὰ προκαλέσουν ἐπὶ τέλους τὴν συμπάθειαν τοῦ δικαστοῦ καὶ θὰ ἐπιτύχουν μίαν ἀπόλυσιν ἐπὶ ἐγγυήσει, τὴν ὁποίαν δὲν θὰ ἐπετύγχανον κατ’ ἄλλον τρόπον. Τώρα τὸ πρᾶγμα ἔχει φθάσει πλέον εἰς τὸ κατακόρυφον, διότι ἐκτὸς τῶν ἄλλων πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας ὅτι δὲν ἔχομεν τὸν ἐπαρκῆ ἀριθμὸν τῶν δικαστῶν διὰ νὰ ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις τῶν δικαστηρίων. Ἔχομεν τόσα κακουργιοδικεῖα εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ εἰς τὸν Πειραιᾶ. Αὐτὴ ἡ περίοδος πρέπει νὰ πάρῃ ἕνα τέλος. Εἶναι ἡ ἐφαρμογὴ τῶν ἄλλων νομοθετημάτων. Πρέπει νὰ τελειώνωμεν. Εἴπομεν λοιπὸν ἐδῶ νὰ ἐφαρμόσωμεν κάτι ἀνάλογον μὲ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁ μακαρίτης ὁ Γούναρης, ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, εἶχε κάμει τὸ 1921, μὲ Γενικὸν Γραμματέα τοῦ Ὑπουργείου τὸν κ. Πράτσικαν. Ὁ μακαρίτης ὁ Γούναρης ἦτο διαπρεπέστατος νομικὸς καὶ διαπρεπέστατος ποινικολόγος, καὶ ὁ κ. Πράτσικας δὲν ἦτο τυχαῖος νομικός. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα τὸ ἔκαμον τότε λόγῳ τῶν ἀνωμαλιῶν, διότι εὑρίσκοντο εἰς τὴν αὐτὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται σήμερον ἡ ποινικὴ δικαιοσύνη, ὄχι ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας καὶ ποιότητος, ἀλλ’ ἀπὸ ἀπόψεως ἀνεπαρκείας δικαστῶν καὶ δικαστηρίων διὰ νὰ τελειώσουν αἱ ὑποθέσεις. Παρουσιάζοντο λοιπὸν διαρκῶς ἀναβολαὶ καθ’ ἑκάστην καὶ δι’ αὐτὸ εἴπομεν, ὅτι δύο φορὰς ἠμποροῦν ν’ ἀναβάλουν, τήν τρίτην ὅμως φορὰν πρέπει νὰ δικαιολογήσουν τὴν ἀναβολήν, καὶ ὁ γραμματεὺς εἶναι ὑποχρεωμένος καὶ πρέπει νὰ κάμῃ τὰ πρακτικὰ ἐγκαίρως καὶ νὰ τὰ ἀποστείλῃ. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης εὗρον ἐκκρεμεῖς ἀπὸ τὸ 1945 δικαστικὰς ὑποθέσεις καὶ εὗρον δικαστικοὺς ὑπαλλήλους, τοὺς ὁποίους ἐτιμώρησα, ἄλλους αὐστηρῶς καὶ ἄλλους ἐλαφρότερον, διότι εἶχον ἀπὸ τὸ 1941 ἀκαθαρογράφους ἀποφάσεις καὶ πρακτικά. Εἶναι δηλαδὴ καταπληκτικὴ αὐτὴ ἡ κατάστασις. Ὑπάρχει καὶ τὸ ἑξῆς ἐλάττωμα τῆς ποινικῆς διαδικασίας: Οἱ δικασταὶ ἔβλεπον πολλὲς φορές, ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ δὲν ἠμποροῦσε νὰ καταλήξῃ εἰς βάρος τοῦ κατηγορουμένου, δὲν ἠμποροῦσαν ὅμως νὰ τὸν ἀθωώσουν, διότι ἔλειπον οἱ μάρτυρες, εἶχον ὅμως ἀνάγκην, ἐξ ἐσωτερικῆς συνειδήσεως, νὰ διακόψουν τὴν προφυλάκισιν, ἀλλὰ δὲν ὑπῆρχε διάταξις. Πρώτη φορὰ εἶναι ποὺ τίθεται αὐτὴ ἡ διάταξις. Τώρα, ὁ κ. Σταμούλης λέγει, ὅτι πρέπει νὰ εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ διακοπὴ τῆς προφυλακίσεως, ἀλλὰ ἡ διακοπὴ τῆς προφυλακίσεως δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ποτὲ ὑποχρεωτική, διότι δὲν ὑπάρχει καμμία ἐλπὶς ὅτι τὴν ἀναβολὴν δὲν θὰ τὴν ἐπιδιώκουν οἱ ἴδιοι οἱ κατηγορούμενοι, διότι γνωρίζομεν περὶ ποίων κατηγορουμένων πρόκειται.

§98Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Ἐκεῖ ποὺ εἴπατε «ἐν πάσῃ περιπτώσει πρέπει νὰ ἀποφανθῇ περὶ τῆς διακοπῆς τῆς προφυλακίσεως........».

§99Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν εἶπον «πρέπει». Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια, ὅτι πολλὲς φορὲς τὸ δικαστήριον εὑρίσκετο ἐν ἀμηχανίᾳ, τί νὰ κάμῃ. Τοῦ παρέχεται τώρα ἡ δυνατότης νὰ διακόψῃ τὴν προφυλάκισιν, διὰ νὰ ἔχῃ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἀπονέμει δικαιοσύνην.

§100ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ὡς ἔχει εἰς αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τὸ σχέδιον νόμου «περὶ λήψεως μέτρων πρὸς ταχυτέραν περαίωσιν τῶν ἐκκρεμῶν ποινικῶν ὑποθέσεων». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου Ψηφίσματος «περὶ ἀποστερήσεως τῆς ἑλληνικῆς ἰθαγενείας προσώπων ἀντεθνικῶς δρώντων εἰς τὸ ἐξωτερικόν». Ὁ κ. Β. Στεφανόπουλος ἔχει τὸν λόγον ὡς εἰσηγητής.

§102Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, βαθεῖαν ἱκανοποίησιν αἰσθάνεται ἡ ψυχὴ τοῦ δοκιμαζομένου Ἔθνους μὲ τὴν κατάθεσιν τῶν δύο σχεδίων Ψηφισμάτων, τὰ ὁποῖα κατηρτίσθησαν ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Ἱκανοποίησιν τόσον μᾶλλον βαθυτέραν, ὅσον τὰ σχέδια Ψηφισμάτων ταῦτα παρέχουν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀντιληφθῇ κανείς, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὅλοι ἐθεωρήσαμεν, ὄχι ὡς χρήσιμον ἁπλῶς, ἀλλ’ ὡς ἀναγκαῖον μέσον διὰ τὴν ἐπιβολὴν τοῦ νόμου ἐπὶ τῆς ἀναρχίας, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐκαλέσαμεν ἐθνικὸν συναγερμὸν δὲν εἶναι ἁπλῶς μία λέξις κενὴ οὐσιαστικοῦ περιεχομένου, ἀλλὰ εἶναι πραγματικὸς συναγερμὸς ὅλων τῶν ἠθικῶν καὶ ὑλικῶν δυνατοτήτων, τὰς ὁποίας διαθέτει ἡ χώρα διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ νικήσῃ τὸ Ἔθνος. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὠνομάσαμεν ὅλοι Ἐθνικὸν συναγερμόν, εἶναι εἰς τὴν οὐσίαν του μία καθολικὴ ἐπιστράτευσις ὅλων τῶν ὅπλων, τὰ ὁποῖα διαθέτει ἡ Πατρὶς καὶ διὰ τὴν ἐπίθεσιν καὶ διὰ τὴν ἄμυναν. Τὰ δύο αὐτὰ σχέδια Ψηφισμάτων, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα προηγουμένως, ἀποτελοῦν τὰ ἠθικὰ ἀμυντικὰ ὅπλα τοῦ σκληρῶς χειμαζομένου Ἔθνους, ἐναντίον τῶν ἀντεθνικῶς δρώντων κακῶν Ἑλλήνων. Εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ Ἕλληνες ἀγωνίζονται τὸν ὑπὲρ τῶν ὅλων ἀγῶνα, οὐδεὶς δύναται νὰ ἀρνηθῇ εἰς τὸ Ἔθνος τὸ δικαίωμα νὰ προστατεύσῃ καὶ ἀσφαλίσῃ ἑαυτὸ ἀπὸ τῶν ἀντεθνικῶν πράξεων τῶν κακῶν του τέκνων. Καὶ κατὰ μὲν τῶν τέκνων του ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ὕψωσαν ἐκ τοῦ φανεροῦ, τὰ προδοτικά των ὅπλα ἐναντίον τῆς ὑπερτάτης προσπαθείας τοῦ Ἔθνους, ἡ Πατρὶς ἀντιτάσσει τὰς ἐθνικὰς πολεμικάς της δυνάμεις, κατὰ δὲ τῶν τέκνων της ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ὑπούλως καὶ δολοφονικῶς χειρίζονται τὸ ἐγχειρίδιον ἐναντίον τῶν προσπαθειῶν αὐτῶν τοῦ Ἔθνους, ἡ Πατρὶς ἐν τῷ ὑπερτάτῳ ἠθικῷ της δικαιώματι ἀμύνεται, ἀποβάλλουσα αὐτὰ ἀπὸ τῆς Ἐθνικῆς οἰκογενείας. Τὸ Ψήφισμα τὸ πρῶτον, τὸ ὁποῖον συζητεῖται σήμερον, περὶ στερήσεως τῆς ἰθαγενείας ἀπὸ ὡρισμένους Ἕλληνας τοῦ ἐξωτερικοῦ, αὐτὴν ἀκριβῶς ἔχει τὴν ἔννοιαν τῆς ἀποβολῆς ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν οἰκογένειαν τῶν κακῶν, ἐν τῷ ἐξωτερικῷ εὑρισκομένων, τέκνων τῆς χώρας. Εἶναι πασίγνωστον, κύριοι βουλευταί, ὅτι εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἔχουν, καὶ πάντοτε μέν, ἰδιαίτατα δὲ ἐσχάτως, συγκεντρωθῆ κακοί τινες ἕλληνες, εὐάριθμοι εὐτυχῶς, οἱ ὁποῖοι καταβάλλουν πᾶσαν προσπάθειαν διὰ νὰ συκοφαντήσουν τὸν ἀγῶνα τῆς Ἑλλάδος. Εἴτε γράφοντες, εἴτε ὁμιλοῦντες εἰς κοινὰς διαλέξεις ἢ εἰς εἰδικὰς πρές–κόνφερενς προσπαθοῦν νὰ συκοφαντήσουν καὶ νὰ διαβάλουν τὴν προσπάθειαν αὐτὴν, τὴν ὁποίαν σήμερον ἀπεγνωσμένως καταβάλλει τὸ Ἔθνος, μίαν προσπάθειαν ἁγνήν, ἀλλὰ καὶ ἀγωνιώδη διὰ τὴν συντήρησιν τῆς πολιτικῆς μας ἐλευθερίας, διὰ τὴν συντήρησιν τῆς ἐδαφικῆς ἀνεξαρτησίας τῆς Ἑλλάδος. Οἱ ὕπουλοι αὐτοὶ ἕλληνες, οὐχὶ ἅπαξ μέχρι τοῦδε, ἐνέπηξαν εἰς τὰς σάρκας τοῦ Ἔθνους τοὺς γαμψούς των ὄνυχας. Καὶ ἐντεῦθεν τὰ τραύματα τῆς Ἑλλάδος ὑπῆρξαν ἐξ ἴσου, τοὐλάχιστον, σοβαρά, διὰ νὰ μὴ εἴπω σοβαρώτερα τῶν τραυμάτων ἐκείνων τὰ ὁποῖα δέχεται ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ τοὺς κατ’ αὐτῆς ἀγωνιζομένους ἐκ τοῦ ἐμφανοῦς συμμορίτας. Ἀλλ’ ἐὰν ἐπιτυγχάνῃ, κύριοι βουλευταί, ἡ ἀκατονόμαστος καὶ ἀντεθνικὴ αὐτὴ προσπάθεια τῶν κακῶν αὐτῶν ἑλλήνων, ἐπιτυγχάνει κατὰ μέγιστον ποσοστὸν ἐκ τοῦ ὅτι οὗτοι φέρουν τὸν τίτλον τοῦ Ἕλληνος ἐν τῷ ἐξωτερικῷ. Ἐὰν οἱ ὕπουλοι αὐτοὶ ἐχθροὶ τοῦ Ἔθνους ὡμίλουν ὡς Βούλγαροι ἢ ὡς Ἀλβανοὶ ἢ ὁπωσδήποτε ἄλλως, εἶναι ἐκτὸς πάσης ἀμφιβολίας ὅτι ἡ προσπάθειά των θὰ ἐπετύγχανε πολὺ ὀλιγώτερον. Εἶναι ἡ ἰδιότης αὐτὴ τὴν ὁποίαν φέρουν ὡς Ἕλληνες τοῦ Ἐξωτερικοῦ, ἡ ὁποία κρύπτει περιτέχνως τὴν ἀντεθνικήν των ψυχὴν καὶ κρύπτουν ἀκόμη, ἀτυχῶς, τὰς ξενικὰς ἐπιβουλάς, αἱ ὁποῖαι ὑπαγορεύουν τοὺς λόγους καὶ τὰ ἔργα των, τὰ ὁποῖα βλάπτουν θανασίμως τὴν Ἑλλάδα. Ὡς Ἕλληνες ὁμιλοῦντες ἢ γράφοντες εὑρίσκουν εὐχερέστερον πρόθυμον κύκλον γνωστῶν ἐχθρῶν τοῦ Ἔθνους οἱ ὁποῖοι ἐπιλαμβάνονται τῆς εὐκαιρίας τὴν ὁποίαν παρέχουν καὶ τὴν ὁποίαν καταλλήλως ἐκμεταλλεύονται. Εὑρίσκουν ἀκόμη μάζας ἀφελεῖς λαϊκὰς ἐκ ξένων χωρῶν, αἱ ὁποῖαι εὐχερῶς ἐπηρεάζονται ἐκ τῆς ἰδιότητός των ὡς Ἑλλήνων διὰ νὰ πιστεύσουν ὅτι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα λέγουν εἶναι ἀληθῆ. Αὐτός, κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν, εἶναι ὁ κύριος καὶ βασικὸς λόγος διὰ τὸν ὁποῖον τὸ Κράτος ἀμυνόμενον, ὅπως εἶπον, ἐν τῷ ὑπερτάτῳ ἠθικῷ του δικαιώματι, ἐναντίον αὐτῶν, ἔχει ὄχι μόνον τὸ δικαίωμα, ἀλλὰ εἰς τοὺς κρισίμους αὐτοὺς καιροὺς καὶ τὴν ἐπιτακτικὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀπογυμνώσῃ τοὺς Ἕλληνας αὐτοὺς τοῦ τίτλου καὶ τῆς ἰδιότητος τοῦ Ἕλληνος πολίτου. Ἕτερος δικαιολογητικὸς λόγος τοῦ σχεδίου Ψηφίσματος εἶναι ὁ ἠθικός. Διότι πράγματι εἶναι ἀπαράδεκτον, εἶναι ἠθικῶς ἀνεπίτρεπτον, ἄνθρωποι μὲ τοιαύτην ἀντεθνικὴν διάθεσιν καὶ μὲ τοιαύτην ἔκδηλον ἀντεθνικὴν δρᾶσιν νὰ φέρουν τὸν ὡραῖον τίτλον καὶ τὴν τιμὴν τοῦ Ἕλληνος πολίτου καὶ τὴν προστασίαν τὴν ὁποίαν ὁ τίτλος οὗτος συνεπάγεται ἀπὸ μέρους τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Μὲ τοὺς δύο αὐτοὺς δικαιολογητικοὺς λόγους, ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ Ἕλλην, ὁ ὁποῖος νὰ νομίσῃ ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ὑπερβαίνουν τὰ ἐσκαμμένα ὅρια μὲ τὴν ψήφισιν τοῦ ἐν λόγῳ σχεδίου Ψηφίσματος. Διὰ τοῦτο ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Συντάγματος ἡ ὁποία ἐπεξειργάσθη τὸ Ψήφισμα τοῦτο παμψηφεὶ καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀντιρρήσεως ἀπεδέχθη κατ’ ἀρχὴν ὡς ἔχει τὸ Ψήφισμα, ἀπεδέχθη δηλαδὴ τὸ ἄρθρον 1 τὸ ὁποῖον ὁρίζει τὸν σκοπὸν καὶ τὴν ἀποστολήν του. Τὸ ἄρθρον λέγει: «Ἕλλην ὑπήκοος.... (ἀναγινώσκει)». Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἡ γνώμη τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς ὑπῆρξεν ὁμόφωνος. Ἐκεῖ ὅπου ἐξεδηλώθη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν διαφωνία τις εἶναι ὡς πρὸς τὴν διαδικασίαν τὴν ἀκολουθητέαν διὰ τὴν ἐπίτευξιν τοῦ ἀποτελέσματος. Ὑπῆρξε μία γνώμη, κύριοι βουλευταί, πρὸς τὴν ὁποίαν συνετάχθην καὶ ἐγώ, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ διὰ τοῦ σχεδίου Ψηφίσματος δημιουργουμένη διμέρεια εἰς τὸν τρόπον τῆς διαδικασίας ἀποτελεῖ αἰτίαν καὶ παράγοντα βραδύτητος διὰ τὴν ἐπίτευξιν τοῦ ἐπιδιωκομένου ἀποτελέσματος. Ἡ γνώμη αὐτὴ ὑποστηρίζει ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ μὴ δημιουργηθῇ ἡ διὰ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ Ψηφίσματος συνισταμένη εἰδικὴ Ἐπιτροπὴ ἀπὸ ἕνα Σύμβουλον τῆς Ἐπικρατείας, ἀπὸ ἕνα Ἀρεοπαγίτην, ἕνα διευθυντὴν τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν καὶ ἕνα ἀστυνομικὸν διευθυντὴν καὶ τῆς ὁποίας αἱ κρίσεις καὶ ἀποφάσεις ἀποτελοῦν τρόπον τινὰ δεδικασμένον διὰ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας... Θεωρῶ δηλ. καὶ ἐγὼ ὅτι θὰ ἔπρεπεν ὅλη αὐτὴ ἡ διαδικασία καὶ ἡ κρίσις, τόσον ἐπὶ τοῦ πραγματικοῦ μέρους, δηλαδὴ τοῦ ἀφορῶντος τὴν διαπίστωσιν τοῦ γεγονότος τῆς ἀντεθνικῆς δράσεως προσώπου τινός, ὅσον καὶ ἐπὶ τοῦ νομικοῦ μέρους, τοῦ ἀφορῶντος, δηλαδή, τὰς διατυπώσεις αἱ ὁποῖαι σχετίζονται πρὸς τὴν ἀφαίρεσιν τῆς Ἑλληνικῆς Ἰθαγενείας, νὰ ἀφεθοῦν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἰθαγενείας, τὸ ἤδη ὑπάρχον καὶ μονίμως ὑφιστάμενον παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Ἐσωτερικῶν. Ἀλλὰ καὶ λόγοι ταχύτητος διὰ τὴν ἐπίτευξιν τοῦ ἐπιδιωκομένου ἀποτελέσματος καὶ ἡ ἐμπιστοσύνη τὴν ὁποίαν δικαιοῦται νὰ ἔχῃ τις εἰς ἓν τοιοῦτον Συμβούλιον, ἔχον πεῖραν καὶ παράδοσιν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, Συμβούλιον μάλιστα τοιοῦτον ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμφυλοχωρήσῃ ἡ ἐλαχίστη ὑπόνοια περὶ μὴ ὀρθῆς ἐκτιμήσεως τῶν γεγονότων, ἐπιβάλλουν τοῦτο. Διότι, τὸ Συμβούλιον τῆς Ἰθαγενείας ἀπαρτίζεται ἀπὸ ἕνα Ἀρεοπαγίτην, ἕνα νομικὸν Σύμβουλον τοῦ Κράτους, ἕνα καθηγητὴν τοῦ διεθνοῦς δημοσίου Δικαίου, τὸν γενικὸν γραμματέα καὶ τὸν γενικὸν διευθυντὴν τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν, δύο διευθυντὰς τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν καὶ δύο διευθυντὰς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν.

§103ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι πολυμελὲς τὸ Συμβούλιον.

§104Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ θὰ ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι τὸ Συμβούλιον αὐτὸ εἶναι ἓν ἀπὸ τὰ σοβαρώτερα Συμβούλια, ὅλοι δὲ ὅσοι ἔχομεν διατελέσει ὑπουργοί, ἔχομεν πεισθῆ ὅτι πρόκειται περὶ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄξιον λόγου. Ἠξεύρετε πόσες φορὲς ὑπουργοὶ παρεκάλεσαν νὰ δοθῇ ἰθαγένεια εἰς μὴ Ἕλληνας καὶ ποίας ἀντιρρήσεις ἔφερε τὸ Συμβούλιον αὐτό; Εἶναι ἓν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἔχει μίαν παράδοσιν ἀφθάστου ἐντάσεως. Κανεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐπέμβῃ εἰς αὐτό.

§105Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἠλείας). Δὲν νομίζετε, κ. ὑπουργέ, ὅτι θὰ ἦτο προτιμότερον αὐτὸ ποὺ ἔγινεν εἰς τὴν Γαλλίαν τὸ 1940, ὅταν κατετέθη τὸ νομοσχέδιον ὑπηκοότητος, ὁπότε ἀνετέθη εἰς τὸ Ἐφετεῖον ἡ ἐκδίκασις τῶν ὑποθέσεων αὐτῶν; Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐζήτησα νὰ ἔχῃ τὰς περισσοτέρας ἐγγυήσεις, διότι εἶναι μεγάλη ἡ ἀπόφασις ἡ ὁποία θὰ λαμβάνεται καὶ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον ἡ Κυβέρνησις ἢ τὰ ὄργανα τῆς Διοικήσεως νὰ ἀποφαίνωνται διὰ τὸ πολυτιμότερον δικαίωμα ποὺ ἔχει ὁ Ἕλλην πολίτης. Παρακαλῶ δηλαδὴ νὰ ἀνατεθῇ ἡ κρίσις εἰς τὸ Ἐφετεῖον ἢ εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας, ὁπότε θὰ εἴχομεν ἀπείρως καλυτέρας ἐγγυήσεις, θὰ ἦτο δὲ καὶ ἀδιάβλητος ἡ ἀπόφασις. Ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει δὲν ἀποκλείεται νὰ ἔλθῃ μία Κυβέρνησις ἡ ὁποία νὰ θελήσῃ νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον αὐτὸν εἰς βάρος ἀντιπάλων της.

§106Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Θὰ ἰσχύῃ μόνον, ἐφ’ ὅσον διαρκεῖ ἡ ἀνταρσία.

§107Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ σχέδιον Ψηφίσματος εἶναι μεταβατικῆς ἰσχύος, δηλαδὴ ἰσχύει μόνον διαρκούσης τῆς ἀνταρσίας, ὥστε ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι αὕτη θέλει λήξει ταχέως, ὅπως θέλωμεν νὰ πιστεύωμεν ἐμπιστευόμενοι εἰς τὸ Θεὸν τῆς Ἑλλάδος, τότε θὰ λήξῃ ταχέως καὶ ἡ ἰσχὺς τοῦ Ψηφίσματος. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς μείζονας ἐγγυήσεις, τὰς ὁποίας νομίζετε ὅτι δύνασθε νὰ ἔχετε, ἐὰν ἡ κρίσις ἀνατεθῇ εἰς τὸ Ἐφετεῖον, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι καὶ ὡς ἐκ τῆς συνθέσεώς του τὸ Συμβούλιον Ἰθαγενείας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρέχῃ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι μειοῦνται αἱ ἐγγυήσεις αἱ ὁποῖαι εὐλόγως ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν πρᾶξιν τῆς ἀφαιρέσεως τῆς ἰθαγενείας. Ἀνέφερον πρὸ ὀλίγου ποῖοι ἀπαρτίζουν τὸ Συμβούλιον Ἰθαγενείας. Πρόσωπα ἀναμφισβητήτως εὐυπόληπτα, πρόσωπα κύρους κατὰ κοινὴν ὁμολογίαν. Ὅταν, λοιπόν, ἔχετε ἓν τοιοῦτον Συμβούλιον τοιαύτης πείρας καὶ τόσον μακρᾶς παραδόσεως καὶ ἱστορίας, δὲν νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ φοβούμεθα ἔλλειψιν ἐπαρκῶν ἐγγυήσεων εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Θὰ ἔλεγον ἀκόμη, ὅτι τὸ Συμβούλιον αὐτὸ μὲ τὴν μακράν του παράδοσιν καὶ πεῖραν θὰ ἐπετάχυνε τὴν λῆψιν ἀποφάσεων τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον ὑπάρχει καὶ περίπτωσις προσφυγῆς κατὰ τῆς ἀποφάσεως αὐτοῦ ἀπὸ μέρους τοῦ καθ’ οὗ αὕτη, ὁ ὁποῖος ἐὰν πιστεύῃ ἢ πιστεύσῃ ὅτι ἀδικεῖται ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ προσφύγῃ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Ἐρρίφθη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Συντάγματος ἡ ἰδέα νὰ στερήσωμεν, διακούσης τοὐλάχιστον τῆς ἀνταρσίας, τοὺς κακοὺς αὐτοὺς Ἕλληνας, τοὺς ὁποίους ἀποστεροῦμεν τῆς Ἑλληνικῆς ἰθαγενείας, τοῦ δικαιώματος τῆς προσφυγῆς εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι ἡ μεγίστη πλειοψηφία τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Συντάγματος ἐτάχθη ἀντίθετος πρὸς τὴν πρότασιν αὐτήν, καὶ ὀρθῶς, διότι δὲν πρέπει νὰ δοθῇ οὐδὲ ἡ ἐλαχίστη ἀφορμὴ νὰ διαβληθῇ τὸ μέτρον αὐτὸ ὡς μέτρον λαμβανόμενον ἔξω τῶν ἐγγυήσεων τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας καὶ διότι δὲν ἔχομεν παράδειγμα εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅτι ἀπὸ τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψῃ ἀπόφασις ἀντίθετος πρὸς τὴν πραγματικὴν ἔννοιαν τῆς Δικαιοσύνης.

§108Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἔχει βγάλει καὶ τέτοιες ἀποφάσεις.

§109Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πάντως ἐγὼ εἶμαι κατὰ τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς. Ἐπίσης, κύριοι συνάδελφοι, ἡ πλειοψηφία τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Συντάγματος ἐδέχθη τὴν συνύπαρξιν καὶ τῶν δύο Ἐπιτροπῶν καὶ ἐδέχθη, ὅτι θὰ πρέπῃ νὰ ὑφίσταται ἡ πρώτη Ἐπιτροπὴ ὅπως τὴν ἀνέγνωσα, μὲ ἕνα Σύμβουλον τῆς Ἐπικρατείας ἢ Ἀρεοπαγίτην, μὲ ἕνα Ἀστυνομικὸν Διευθυντὴν καὶ τὸν Διευθυντὴν τοῦ ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν ὡς Σῶμα, τὸ ὁποῖον εὐχερέστερον θὰ δύναται νὰ συγκεντρώνῃ τὰ πραγματικὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ φέρουν τὰς ἀποδείξεις τῆς ἀντεθνικῆς δράσεως τῶν περὶ ὧν ὁ λόγος προσώπων καὶ ἡ ἀπόφασις τῆς Ἐπιτροπῆς αὐτῆς θὰ εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸ Συμβούλιον Ἰθαγενείας. Θὰ ἀποτελῇ ἕνα εἶδος δεδικασμένου διὰ τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον θὰ παραπέμπεται κατόπιν εἰς τὸ Συμβούλιον Ἰθαγενείας διὰ τὴν ὁριστικὴν ἀπόφασιν περὶ ἀποστερήσεως τῆς Ἑλληνικῆς ἰθαγενείας, διατηροῦντος τοῦ Συμβουλίου Ἰθαγενείας τὸ δικαίωμα νὰ κρίνῃ ἐπὶ τῶν νομικῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψουν ἐκ τῆς τοιαύτης ἐνδεχομένης ἀποφάσεως.

§110ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖα εἶναι αὐτά;

§111Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι πάρα πολλά. Ἐκεῖνο ποὺ θὰ ἠμποροῦσε νὰ ὑποτεθῇ ὅτι θὰ ἐνέπιπτεν εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας εἶναι τὸ ἐὰν ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος εἶναι ἢ δὲν εἶναι Ἕλλην καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ περίπτωσις ἀφαιρέσεως τῆς ἰθαγενείας. Νομίζω ὅτι ἄλλο νομικὸν ζήτημα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ, καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον καὶ ἐγὼ ἐν τῇ ἐπιτροπῇ τοῦ Συντάγματος ὡς εἰσηγητὴς ἐτάχθην ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως νὰ παραμείνῃ ὡς μοναδικὸν οὐσιαστικὸν δικαστήριον τὸ Συμβούλιον τῆς Ἰθαγενείας, διότι ἄλλως τὸ Συμβούλιον τῆς Ἰθαγενείας μὲ τόσην, ἐπαναλαμβάνω, μακρὰν πεῖραν καὶ ὡραίαν παράδοσιν εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, τὸ μεταβάλλομεν εἰς ἓν ἐκτελεστικὸν ὄργανον μιᾶς ἀποφάσεως μικροτέρας ἐπιτροπῆς, τῆς ὁποίας ἡ ἀπόφασις εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἰθαγενείας καὶ ἀποτελεῖ τρόπον τινά, δεδικασμένον δι’ αὐτήν.

§112Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μίαν πληροφορίαν. Τὸ Συμβούλιον αὐτὸ τῆς Ἰθαγενείας τὸ ὁποῖον ὑπάρχει σήμερον, ἐκδίδει καὶ ἀποφάσεις διὰ τῶν ὁποίων ἀποστερεῖ τῆς Ἰθαγενείας πολίτας.

§113Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως.

§114Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἀνέκαθεν ἐφήρμοζε τὰς συνθήκας, καὶ θὰ ἐφαρμόσῃ καὶ τὴν Ἑλληνοϊταλικήν.

§115Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Ἀφαιρεῖ ἰθαγένεια συνεπείᾳ παραβάσεως τοῦ νόμου.

§116Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐζήτησα, ὡς προανέφερον, νὰ πείσω τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Συντάγματος ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ ἓν καὶ μόνον Συμβούλιον, διὰ νὰ μὴ καταντήσῃ, ὡς εἴπομεν, τὸ Συμβούλιον τῆς Ἰθαγενείας νὰ γίνῃ ἐκτελεστικὸν ὄργανον μιᾶς εἰλημμένης ἀποφάσεως, ἀλλὰ ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Συντάγματος κατὰ πλειοψηφίαν δὲν ἐδέχθη τὴν εἰσήγησίν μου ταύτην, τώρα δέ, ἀπόκειται εἰς τὴν Βουλὴν νὰ εἴπῃ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου τὴν γνώμην της. Πάντως ἐδέχθη ἡ ἐπιτροπὴ μίαν ἄλλην τροποποίησιν τοῦ σχεδίου Ψηφίσματος. Ἐγεννήθη ἡ ἐντύπωσις ὅτι μένει κάτι τι, τὸ κενόν, ὅταν λέγωμεν ὅτι «Ἡ ἐπιτροπὴ θὰ δύναται συγκεντροῦσα..... (ἀναγινώσκει).....». τὸ κενὸν δηλαδή, εἶναι εἰς τὸ πῶς θὰ κινῆται ὁ μηχανισμὸς διὰ τοῦ ὁποίου θὰ κατωρθώνῃ ἡ ἐπιτροπή, νὰ φθάνῃ εἰς τὸν προορισμόν της, ἐδέχθη λοιπὸν ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Συντάγματος τὴν συμπλήρωσιν ὅτι θὰ ἔπρεπεν ἡ τριμελὴς ἐπιτροπὴ νὰ κινῆται δι’ ἑνὸς ἐκ τῶν 4 ἁρμοδίων ὑπουργῶν δηλαδὴ εἴτε τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, εἴτε τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας, εἴτε τῶν Ἐσωτερικῶν, εἴτε τῆς Δικαιοσύνης.

§117Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μὲ συγχωρεῖτε, κ. συνάδελφε, ἀλλὰ αὐτὴν τὴν στιγμὴν παρατηρῶ ὅτι εἰς τὸ σχέδιον Ψηφίσματος λείπει ἕνα «δὲν» (ἀναγινώσκει) «Ἡ γνώμη τῆς κατὰ τὴν προηγουμένην παράγραφον Ἐπιτροπῆς κλπ. εἶναι ὑποχρεωτική». Ἐνῶ τὸ ὀρθὸν εἶναι «δὲν εἶναι ὑποχρεωτική».

§118Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. «Εἶναι ὑποχρεωτικὴ» λέγει.

§119Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ναί, ἀλλὰ εἶναι λάθος. Παρελείφθη ἕνα «δὲν», διότι τὸ Συμβούλιον Ἰθαγενείας εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ κρίνῃ καὶ ὄχι ἡ τριμελὴς Ἐπιτροπή.

§120Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἐφ’ ὅσον εἶναι, ὅπως λέγει, ὁ κ. ὑπουργός, δὲν ὑπάρχει πλέον ζήτημα, καὶ κατηναλώσαμεν ὁλόκληρον τὴν συνεδρίασιν τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Συντάγματος διὰ τὸ ζήτημα αὐτό.

§121Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἶχα στείλει καὶ μίαν ἄλλην διόρθωσιν, ἐκεῖ ποὺ λέγει εἶναι, θέλει δὲν εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸ συμβούλιον. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ Νομοθέτης, ὅστις νὰ ὑποχρεώσῃ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἰθαγενείας νὰ γίνῃ ἐκτελεστικὸν ὄργανον. Λείπει δηλαδὴ τὸ «δὲν».

§122Ν. ΜΑΛΙΝΔΡΕΤΟΣ. Εἶναι ὑποχρεωτική. Δὲν χρειάζεται τὸ «δέν».

§123Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Αὐτὸ διωρθώθη, διότι ὅταν εἶδον ὅτι εἶναι λάθος, διώρθωσα τὸ κείμενον καὶ ἔβαλα ὅτι δὲν εἶναι ὑποχρεωτική.

§124Ν. ΜΑΛΙΝΔΡΕΤΟΣ. Εἰς τὴν αἰτιολογικήν σας ἔκθεσιν λέγετε ὅτι εἶναι ὑποχρεωτική.

§125Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ναί, διότι δὲν ἐπρόλαβα νὰ τὴν διορθώσω.

§126Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ παρατήρησις τὴν ὁποίαν κάμει αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀνατρέπει ὁλόκληρον τὴν βάσιν τῆς μακρᾶς συζητήσεως εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπήν, διότι εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπὴν ἐν ὄψει ὄχι μόνον τοῦ κειμένου τοῦ σχεδίου Ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι εἶναι ὑποχρεωτική, ἀλλὰ καὶ ἐν ὄψει τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι ἔγινεν ἡ συζήτητησις. Ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις λέγει τοῦτο (ἀναγινώσκει): «Τὸ συμβούλιον τοῦτο ἐπιλαμβάνεται.... ...........» Ὥστε λοιπὸν δὲν εἶναι μόνον ἡ διατύπωσις τοῦ σχεδίου Ψηφίσματος, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἡ σαφὴς διατύπωσις τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως, ἡ ὁποία ἀφήνει τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπιθυμεῖ, ἵνα τὴν οὐσιαστικὴν κρίσιν περὶ τῆς ὑπάρξεως ἢ μὴ ἀντεθνικῆς δράσεως, μίαν κρίσιν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ καὶ τὸν μοναδικὸν λόγον τῆς ἄρσεως τῆς ἑλληνικῆς ἰθαγενείας, τὴν κάμει ἡ ἐπιτροπή, τὸ δὲ Συμβούλιον τῆς Ἰθαγενείας ἀπομείνῃ μόνον τὸ ἐκτελεστικὸν ὄργανον τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς. Τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἰσχυρίζεται ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ σκεφθῇ ποτέ, μεταβάλλει καὶ τὸ σχέδιον, τὸ ὁποῖον κατήρτισεν ἡ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία κατὰ πλειοψηφίαν ἀπεφάσισεν νὰ δεχθῇ ὅτι εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς διὰ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἰθαγενείας, μεταβάλλει καὶ τὴν ἔκθεσιν τῆς συνταγματικῆς ἐπιτροπῆς.

§127Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν μπῇ ἕνα δὲν εἶναι περιττὴ ἡ πρώτη ἐπιτροπή.

§128Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ἔτσι. Ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ἄλλως, Ἀλλ’ ὅταν τὸ νομοσχέδιον ὥριζεν ὅτι ἔπρεπε νὰ κριθῇ ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν τῆς ἰθαγενείας, τότε ἐβάλαμεν τὴν ἄλλην ἐπιτροπὴν ὡς μὴ ὑποχρεωτικήν, διότι δὲν ὑπῆρχε προηγουμένως ἡ πρότασις τῆς ἐπιτροπῆς ὅτι ἔπρεπε νὰ τηρηθῇ αὕτη διὰ τὸν ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἐβάλαμεν νὰ κινῆται οὗτος ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν αὐτήν.

§129Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πάντως ἐγὼ νομίζω ὅτι καὶ μὲ τὴν ἐπανόρθωσιν αὐτὴν καὶ μὲ τὴν νέαν αὐτὴν ὄψιν τοῦ πράγματος, ὅτι δηλαδὴ ἡ ἀπόφασις τῆς πρώτης ἐπιτροπῆς δὲν εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἰθαγενείας, ἡ ὕπαρξις τῆς πρώτης ἐπιτροπῆς δὲν εἶναι ἀπολύτως ἀπαράδεκτος, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀναμφισβητήτως καὶ ἐντελῶς ματαία, διότι ἀντὶ νὰ λέγῃ κανεὶς ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ συγκεντρώνει τὰ στοιχεῖα αὐτὰ καλύτερον ἀπὸ ὅτι θὰ τὰ συγκεντρώσῃ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἰθαγενείας...

§130Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὰ στοιχεῖα θὰ τὰ συγκεντρώσῃ ἡ πρώτη ἐπιτροπή, ἡ ὁποία εἶναι ἕνα εἶδος Συμβουλίου Πλημμελειοδικῶν, θὰ πάρῃ τοὺς φακέλλους καὶ τότε θὰ ἐκδοθῇ ἡ ὁριστικὴ ἀπόφασις καὶ ἐπειδὴ ἐγυρεύατε νὰ εἶναι ὑποχρεωτική, τὸ διώρθωσα ἐγὼ καὶ εἶπα ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ὑποχρεωτική, διότι πῶς εἶναι δυνατὸν τὰ ἀνεύθυνα πρόσωπα νὰ ἐπιβάλλωνται εἰς τὰ ὑπεύθυνα. Τὸ ὑποχρεωτικὸν θὰ ἦτο ὀλίγον διαβλητόν. Ἔπρεπε λοιπὸν νὰ ὑπάρχῃ μία ἐπιτροπὴ δικαστικὴ παγίως ἑρμηνεύουσα.

§131Ν. ΜΑΛΙΝΔΡΕΤΟΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ μετάσχῃ ἀρεοπαγίτης εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτήν;

§132Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἠξεύρετε τί εἶναι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον κάμωμεν· τὸ καταλάβαμεν καλά; Εἶναι κάτι, ποὺ πρέπει νὰ εἶναι σιδηροδεμένον ὄχι μόνον ἀπὸ ἡμᾶς, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ κάθε πηγὴν ὁθενδήποτε προερχομένην καὶ δι’ αὐτό, ἀντὶ νὰ τὸ προτείνῃ ὁ Διευθυντὴς τῆς ἀστυνομίας, ἐβάλαμεν νὰ συγκεντρωθῇ ἡ προεργασία αὐτὴ ὑπὸ τύπον βουλεύματος ἀπὸ μίαν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία θὰ περιέχῃ καὶ τὸν ἐξωτερικὸν παράγοντα, τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν, καὶ τὸν ἐσωτερικὸν παράγοντα, τὴν ἀστυνομίαν, καὶ τὸν ἀρεοπαγίτην, θὰ τὰ συγκεντρώσῃ τὰ στοιχεῖα, θὰ τὰ ὑποβάλῃ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἰθαγενείας, διὰ νὰ ἐκδοθῇ ἀπόφασις καὶ ἡ ἀπόφασις αὐτὴ θὰ εἶναι ὑποχρεωτική.

§133Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ναί, ἀλλὰ νὰ τὸ κάμετε δικαστήριον τὸ Συμβούλιον τῆς Ἰθαγενείας, διότι δὲν ἔχει ἁρμοδιότητα νὰ τιμωρῇ.

§134Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι ματαία ἡ ὕπαρξις τῆς πρώτης ἐπιτροπῆς, διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξεν ὁ κ. ὑπουργός. Ἡ πρώτη ἐπιτροπὴ θὰ συγκεντρώσῃ τὰ πραγματικὰ στοιχεῖα, τὰ δὲ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι τὰ εἰδικώτερα καὶ τὰ καταλληλότερα διὰ τὴν συγκέντρωσιν τῶν στοιχείων αὐτῶν καὶ ἡ κρίσις της, θὰ εἶναι ἕν εἶδος βουλεύματος, τὸ ὁποῖον θὰ τεθῇ ὑπὸ τὴν οὐσιαστικὴν καὶ τυπικὴν κρίσιν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἰθαγενείας, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ δεχθῇ ἢ νὰ ἀπορρίψῃ τὴν οὐσιαστικὴν αὐτὴν κρίσιν. Ὥστε καὶ μὲ τὴν νέαν αὐτὴν μεταβολήν, δὲν νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι σκόπιμον νὰ διαγράψωμεν τὴν ὕπαρξιν τῆς πρώτης ἐπιτροπῆς. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπα καὶ προηγουμένως καὶ ἐδέχθη ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Συντάγματος, εἶναι, ὅτι θὰ πρέπῃ εἷς ἐκ τῶν 4 ὑπουργῶν, τῶν Ἐξωτερικῶν ἢ τῶν Ἐσωτερικῶν, τῆς Δικαιοσύνης ἢ τῆς Δημ. Τάξεως, νὰ δύναται νὰ κινῇ αὐτὸν τὸν μηχανισμόν. Νὰ δύναται δηλαδὴ δι’ ἑνὸς ἐγγράφου του ἢ διὰ μιᾶς καταγγελίας, νὰ θέτῃ εἰς κίνησιν τὸν μηχανισμὸν τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐθεωρήσαμεν δέ, ὅτι θὰ εἶναι χρήσιμον νὰ τίθεται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἰς κίνησιν ὁ μηχανισμὸς τῆς ἐπιτροπῆς, διότι δὲν πρέπει νὰ μᾶς διαφεύγῃ, ὅτι ἡ πρᾶξις τῆς ἀφαιρέσεως τῆς ἑλληνικῆς ἰθαγενείας ἀπὸ ἕνα οἱονδήποτε Ἕλληνα πολίτην εἶναι μία πρᾶξις κατ’ ἐξοχὴν πολιτική, ὅσον καὶ ἐὰν θὰ ἠθέλαμεν νὰ εἴπωμεν, ὅτι εἰς τὴν πρᾶξιν αὐτὴν προβαίνει ἡ ἐπιτροπὴ ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας, βάσει τῶν νόμων. Δὲν εἶναι δυνατὸν χωρὶς νὰ θέλῃ ἡ Κυβέρνησις ἢ ὑπεύθυνος, χωρὶς νὰ θέλουν οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοί, οἱ ὑπεύθυνοι, νὰ ἀφαιρεθῇ ἡ ἑλληνικὴ ἰθαγένεια ἀπὸ ἕνα ὡρισμένον πολίτην, διότι εἶναι δυνατὸν ἐντεῦθεν νὰ προκύψουν διάφοροι περιπλοκαί, τὰς ὁποίας ἐνδεχομένως ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶχε καὶ λόγους καὶ συμφέρον νὰ ἀποφύγῃ. Καὶ διότι, ἐπαναλαμβάνω, ἡ πρᾶξις αὐτή ἀφορᾷ κατ’ ἐξοχὴν πολιτικὴν Κυβερνητικήν, ἐνομίσαμεν, ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἠδύναντο νὰ κινήσουν τὴν μηχανὴν αὐτήν, τὸ Συμβούλιον δηλαδὴ τῆς Ἰθαγενείας, διὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῆς ἰθαγενείας, θὰ πρέπῃ νὰ εἶναι πρόσωπα πολιτικῶς καὶ κοινοβουλευτικῶς ὑπεύθυνα. Τὴν ἄποψιν αὐτὴν τὴν ἐδέχθη, ἐπίσης, διὰ μεγάλης πλειοψηφίας ἡ ἐπιτροπή. Ἐν σχέσει μὲ τὸ ζήτημα τῆς προσφυγῆς, εἶπον καὶ προηγουμένως, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἀπεδέχθη, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ πάντοτε τὸ δικαίωμα τῆς αἰτήσεως ἀκυρώσεως ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας. Ἐδέχθη μόνον ἡ ἐπιτροπή, ἕνα περιορισμόν, ὅτι δηλαδὴ τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας δὲν θὰ δύναται ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ νὰ δώσῃ ἔγκρισιν ἀναστολῆς τῆς ἀποφάσεως ἢ τοῦ διατάγματος, διαρκούσης τῆς προθεσμίας, πρὸς ἄσκησιν τοῦ ἐνδίκου μέσου τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἀποφάσεως.

§135Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τὴν ἀναστολὴν δηλαδή.

§136Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἀνασταλτικὴν δύναμιν, τὴν ὁποίαν δίδει τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, διότι κατὰ κανόνα δὲν ὑπάρχει ἀνασταλτικὴ δύναμις, προκειμένου περὶ αἰτήσεως ἀκυρώσεως, ἀλλὰ ὑπάρχει διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, ἐπὶ τῇ αἰτήσει τοῦ αἰτοῦντος τὴν ἀκύρωσιν, δύναται νὰ ἀναστείλῃ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ διατάγματος. Ταύτην τὴν δυνατότητα τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, τὴν ἀφῃρέσαμεν, διὰ λόγους οἱ ὁποῖοι εἶναι γνωστοὶ καὶ οἱ ὁποῖοι, νομίζω, θὰ κατανοηθοῦν δεόντως ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν. Ἐπίσης θὰ ἤθελον νὰ παρατηρήσω εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, ἐὰν θὰ ἐδέχετο, καὶ εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν θὰ ἐνέκρινε, νὰ ὑπάρξῃ μία εἰδικὴ ἀπαρτία τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἰθαγενείας. Ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, τὸ Συμβούλιον αὐτό, εἶναι ἐννεαμελές Βεβαίως εἶναι πολυμελὲς καὶ ἑπομένως ἐνδέχεται νὰ εἶναι δυσκίνητον καὶ ἐνδέχεται νὰ εἶναι ἀνάγκη τὸ Συμβούλιον, νὰ εἶναι εὐκίνητον καὶ λόγῳ τῶν συνθηκῶν καὶ λόγῳ τῶν ἀναγκῶν τὰς ὁποίας ἐξυπηρετεῖ τὸ ψήφισμα. Λοιπόν, θὰ ἤθελον, ἐὰν ἐδέχετο ὁ κ. ὑπουργός, νὰ τεθῇ μία διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν μία εἰδικὴ ἀπαρτία, τὸ πολὺ 5 ἐκ τῶν 9 μελῶν, νὰ ἀρκῇ διὰ τὴν λῆψιν ἀποφάσεως.

§137Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ ὀλιγώτερον 5.

§138Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τρόπον ὥστε νὰ καταστῇ εὐκολοκίνητος καὶ νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἡ ἐγγύησις αὐτή.

§139Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. Πλειοψηφίαν ἢ ἀπαρτίαν; Τί ἐννοεῖτε; Διὰ νὰ συνεδριάσῃ ἡ ἐπιτροπὴ πρέπει νὰ εἶναι ὅλοι παρόντες.

§140Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἤθελον νὰ μὴ εἶναι ὑποχρεωτικὸν νὰ εἶναι ὅλοι παρόντες. Τὸ Συμβούλιον τῆς Ἰθαγενείας εἶναι 9μελές. Προκειμένου νὰ συνεδριάσῃ καὶ νὰ λάβῃ ἀπόφασιν πρέπει νὰ εἶναι παρόντα καὶ τὰ 9 μέλη. Λέγω, λοιπόν, ὅτι ἐὰν διατηρηθῇ ἡ διάταξις ὡς ἔχει, ἕνα τῶν μελῶν θὰ ἠδύνατο νὰ ματαιώσῃ τὴν λῆψιν πάσης ἀποφάσεως, διότι θὰ ἠδύνατο νὰ ματαιώνῃ τὴν συγκρότησιν τῆς συνεδριάσεως.

§141Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. Ἔχει ἀναπληρωτήν.

§142Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μπορεῖ νὰ μὴ προσέρχεται καὶ ὁ ἀναπληρωτής.

§143Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μπορεῖ νὰ ἀντικατασταθῇ ἀμέσως μὲ ἕνα ἄλλον.

§144Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἕνας ἄλλος τρόπος, ἁπλούστερος, εἶναι νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ἡ ἐπιτροπὴ νὰ συνεδριάζῃ παρόντων 5 μελῶν ἐκ τῶν 9.

§145ΦΩΝΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§146Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τέλος ἔρχομαι εἰς τὸ τελευταῖον ζήτημα, τὸ ὁποῖον σχετίζεται μὲ τὸ σχέδιον Ψηφίσματος. Ἐὰν θὰ ἔπρεπε παρὰ τὴν ποινὴν στερήσεως τῆς ἑλληνικῆς ἰθαγενείας, νὰ ἐπιβάλλεται συγχρόνως εἰς τοὺς κακοὺς αὐτοὺς ἕλληνας τοὺς δράσαντας τοσοῦτον ἀντεθνικῶς, ὥστε νὰ ἀναγκάζουν τὴν Ἑλλάδα, νὰ τοὺς στερῇ τοῦ τίτλου τῆς τιμῆς νὰ φέρωσιν τὴν ἰδιότητα τοῦ Ἕλληνος πολίτου, νὰ ἐπιβάλλεται, λέγω συγχρόνως καὶ ἡ δήμευσις τῆς περιουσίας.

§147ΦΩΝΑΙ. Σωστά, σωστά.

§148Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι εἰς τὸ δεύτερον Ψήφισμα, «περὶ δημεύσεως τῆς περιουσίας κ.λ.π.», μόλις πρὸ ὀλίγης ὥρας ἐξετασθὲν ἀπὸ τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπήν, ἐγένετο ἐπίσης εἰσήγησις θέσεως διατάξεως, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ δήμευσις θὰ ἐπέρχεται καὶ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι στεροῦνται βάσει τοῦ παρόντος ψηφίσματος τῆς Ἑλληνικῆς ἰθαγενείας. Θὰ ἐπέρχεται δὲ ipso jure, βάσει ἁπλῶς τοῦ γεγονότος, ὅτι ἐστερήθησαν τῆς Ἑλληνικῆς ἰθαγενείας. Ὥστε θὰ ἠδυνάμεθα, εἴτε ἐδῶ νὰ τὸ θέσωμεν, ὡς μίαν νέαν διάταξιν, εἴτε νὰ περιμένωμεν τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν καὶ τὸ δεύτερον ψήφισμα.

§149Α. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ σχέδιον τῆς Ἐπιτροπῆς εἰς τὸ ἄρθρον 2 ἀναφέρεται μία προθεσμία, διὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς αἰτήσεως ἀκυρώσεως. Ποία εἶναι ἡ προθεσμία αὐτή;

§150Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θέλομεν νὰ τὴν συντομεύσωμεν. Ἡ προθεσμία ἂς μείνῃ ὅση ὁρίζεται κανονικῶς δηλ. δίμηνος. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὅμως νὰ ὑπάρχῃ ἡ δυνατότης τῆς ἀναστολῆς τῆς ἐφαρμογῆς.

§151Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἡ διάταξις αὕτη ἐτέθη διὰ τοῦτο, διὰ νὰ ὁρισθῇ μία ἡμέρα, ἀπὸ τῆς ὁποίας ἄρχεται. Διὰ νὰ μὴ ζητηθῇ ἡ κοινοποίησις τοῦ διατάγματος, πρὸς πρόσωπα εὑρισκόμενα εἰς τὸ Ἐξωτερικόν, τάσσομεν τὴν ἡμέραν τῆς δημοσιεύσεώς του εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως.

§152Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργ. τῆς Δικαιοσύνης). Διότι ἠμπορεῖ νὰ φεύγῃ ἀπὸ τόπου εἰς τόπον καὶ νὰ μὴ ἠμπορῇ νὰ τὸν εὕρῃ κανείς.

§153Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν πρέπει νὰ εἶναι μία ἡμέρα τακτή.

§154Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐταὶ εἶναι, κύριοι βουλευταί, αἱ παρατηρήσεις μου, ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Θὰ ἐγκαταλείψω τὸ βῆμα, ἀφοῦ προηγουμένως ἐκφράσω μαζὺ μὲ τὴν βαθυτάτην ἱκανοποίησίν μου, τὰ θερμά μου συγχαρητήρια ἐμοῦ, ὡς βουλευτοῦ, ἐλπίζω δὲ καὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Διότι, ὀφείλομεν νὰ εἴπωμεν ὅτι ἐὰν εἴχομεν μέχρι σήμερον, δύο ἢ τρεῖς περιπτώσεις, νὰ ἐνθυμηθῶμεν ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὀνομάζομεν «Ἐθνικὸν Συναγερμόν», δὲν εἶναι κενὴ λέξις, ἀλλὰ πραγματικὴ ἐπιστράτευσις ὅλων τῶν ἠθικῶν καὶ ὑλικῶν δυνατοτήτων τῆς χώρας, διὰ νὰ νικήσῃ τὸ Ἔθνος, τὸ ὀφείλομεν, καὶ κατὰ τὰς τρεῖς αὐτὰς περιπτώσεις, εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. (Χειροκροτήματα).

§155Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Θὰ εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸν ὑπουργόν, ἡ ἀπόφασις αὐτή;

§156Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Οὔτε ἀναστολὴ δύναται νὰ δοθῇ.

§157Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Εἶναι κατ’ ἐξοχὴν παρήγορον ὅτι ἔπειτα ἀπὸ τόσους ἀγῶνας, ἔπειτα ἀπὸ τόσας καταπιέσεις τόσας σφαγάς, καὶ λεηλασίας, εὑρέθη ἐπὶ τέλους τρόπος νὰ καταδιωχθοῦν αὐτὰ τὰ τέρατα τὰ ὁποῖα μολύνουν τὴν Ἑλληνικὴν γῆν. Εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν παρεπέμφθη τὸ σχέδιον ψηφίσματος τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης τοῦ ὁποίου ὀφείλω νὰ ἐξάρω τὸν ζῆλον καὶ τὴν προθυμίαν, μὲ τὴν ὁποίαν ἐπελήφθη ἰδιαιτέρας ἐργασίας διὰ τὴν διαδικασίαν. Ἀποτέλεσμα εἶναι τὰ ψηφίσματα, ἐκ τῶν ὁποίων τὸ πρῶτον ἐψηφίσθη χθές, τὸ δεύτερον πρὸ ὀλίγης ὥρας. Ἐν συνδυασμῷ μὲ τὰ δύο τμήματα, παρέχεται μία εὐκαιρία, ὥστε ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς νὰ πεισθῇ ὅτι ἔπαυσαν πλέον αἱ ἀμφιταλαντεύσεις. Ἡ Συνταγματικὴ Ἐπιτροπή, εἰς τὸ σχέδιον ψηφίσματος ἐπέφερεν ὡρισμένας τροποποιήσεις, ἰδίως ὡς πρὸς τὸ σημεῖον τοῦ ψηφίσματος τοῦ κ. ὑπουργοῦ κατὰ τὸ ὁποῖον συνίσταται καὶ 2α Ἐπιτροπή, ἐνῶ ὑπῆρχεν ὠργανωμένη, πρὸ ἐτῶν, ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς Ἰθαγενείας, λεγομένη, λειτουργοῦσα παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖται ἀπὸ 9 μέλη ἐξ ἐπιλέκτων ἀνδρῶν τοῦ διοικητικοῦ κλάδου ἀντιπροσωπευόντων καὶ τὴν Διοίκησιν καὶ τὴν Δικαιοσύνην καὶ τὴν Ἀστυνομικὴν Διεύθυνσιν. Ἐθεωρήσαμεν ὅμως ὅτι ἔπρεπεν ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ νὰ μὴ ὑπῆρχεν, ἐφ’ ὅσον ὑπῆρχε τὸ συμβούλιον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν.

§158Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὑπάρχει, βεβαίως, ἡ Ἐπιτροπὴ Ἰθαγενείας πρέπει νὰ ἐννοήσητε τὸ δίλημμα πρὸ τοῦ ὁποίου εὑρέθην. Ἀλλὰ ἐγεννήθη μέσα μου ὡς καὶ εἰς κάθε βουλευτὴν καὶ κάθε ἄνθρωπον, τὸ ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον μοῦ ἔκαμε καὶ ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Λαρίσης. Θὰ ἔχουν, οἱ Δημόσιοι ὑπάλληλοι, τὸ θάρρος νὰ λάβουν ἀποφάσεις ἀφαιρέσεως ἰθαγενείας; Εἶπον, λοιπόν, ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ ἀπαρτίζεται, κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε νὰ παρέχῃ μεγίστην ἀσφάλειαν καὶ αἱ ἀποφάσεις της νὰ εἶναι ἀπροσπέλαστοι ἀπὸ οἱανδήποτε διαβολήν. Θὰ εἶναι ὁ ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ὁ Ἀστυνομικὸς διευθυντής, οἱ ὁποῖοι θὰ παρασκευάσουν τὸ βούλευμα. Καὶ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἰθαγενείας θὰ συγκεντρώσῃ τὰ στοιχεῖα καὶ θὰ κρίνῃ ὁριστικῶς. Μάλιστα ἐγὼ δὲν ἤθελον νὰ φθάσω μέχρι τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Τώρα ὅμως πείθομαι, ὅτι ἔχει δίκαιον ἡ Ἐπιτροπή, ὑπὸ ὡρισμένας ἐγγυήσεις νὰ θέλῃ, ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἰθαγενείας, νὰ ἀναστείλῃ τὴν ἐφαρμογήν. Τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἔχει ἰδιαίτερον κῦρος καὶ παρ’ ἡμῖν. Αἱ ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας ἰσχύουν μὲ 100 δικαστικὰς ἀποφάσεις. Δὲν λέγω νὰ ὑπακούῃ καὶ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας.

§159Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τῆς προσφυγῆς εἰς τὸ συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, ματαιοῦται ὁ σκοπὸς τοῦ ψηφίσματος.

§160Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ὁ σκοπὸς διὰ τὸν ὁποῖον γίνεται τὸ νομοσχέδιον διὰ τῆς προσφυγῆς εἰς τὸ συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ματαιοῦται, διότι θὰ κάμῃ ἓν ἔτος νὰ δικασθῇ ἡ προσφυγή.

§161Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν γνωρίζω, ἐὰν ἠκούσαμεν καλῶς τὴν δήλωσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι αἱ ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, θεωροῦνται ἐγκυρότεραι καὶ ἀξίζουν περισσότερον ἀπὸ ὅλας τὰς δικαστικὰς ἀποφάσεις.

§162Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Αὐτὸ δὲν τὸ εἶπα. Εἶπα ὅτι ἔχουν, τοιοῦτον ἐξαιρετικὸν κῦρος αἱ ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, ἰδίως ἐν Γαλλίᾳ, ὥστε εἶναι ἀδιάβλητοι.

§163Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε ὑπουργέ, ἔλαβον τὸν λόγον διὰ νὰ τονίσω ὅτι δι’ ἡμᾶς ὅλους τὸ κῦρος καὶ τῶν δικαστικῶν ἀποφάσεων καὶ τῶν ἀποφάσεων τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας εἶναι τὸ αὐτό. Θεωροῦμεν καὶ τὰς δύο ἐξουσίας πλήρεις κύρους.

§164Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν ἀναστέλλεται ἡ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου, ἀλλὰ ἐπιτρέπεται προσφυγή. Πῶς θὰ γίνῃ προσφυγὴ ἀφοῦ δὲν ἀναστέλλεται; Ἔπαυσε νὰ εἶναι Ἕλλην πολίτης αὐτός· πῶς θὰ κάμῃ προσφυγὴν ὁ μὴ πολίτης Ἕλλην εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Συμβούλιον; Οἱ ἀλλοδαποὶ δὲν προσφεύγουν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας.

§165Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Χιλιάδες ἀποφάσεων ἔχουν ἐκδοθῆ τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας αἰτήσει ἀλλοδαπῶν. Καὶ ἐγὼ ὑπεστήριξα πολλάκις τοιαύτας αἰτήσεις.

§166Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ποιός εἶπεν ὅτι οἱ ἀλλοδαποὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ πᾶνε εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας;

§167Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Τὸ Ψήφισμα τὸ ἴδιο δίδει δικαίωμα νὰ πᾶνε εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας.

§168Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐὰν τὸ δίδῃ τὸ Ψήφισμα, τότε ἡ ἀπόφασις δὲν εἶναι τελεσίδικος. (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§169Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Καὶ ὁ Ἴνσαλ ἀλλοδαπός, δὲν ἐπῆγεν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας;

§170Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἡ στέρησις τῆς ἰθαγενείας σημαίνει πολιτικὸν θάνατον, καὶ ἐρωτᾶται πῶς ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς θὰ κάμῃ χρῆσιν τῶν Ἑλληνικῶν Δικαστηρίων.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ μὴ διακόπτετε τὸν ρήτορα νὰ συνεχίσῃ.

§172Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν βλέπω εἰς τί βλάπτει ἐὰν θὰ ἀποτελῆται ἀπὸ ἕνα Ἀρεοπαγίτην ἢ Σύμβουλον τῆς Ἐπικρατείας, ἕνα Διευθυντὴν τοῦ ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν καὶ ἀπὸ ἕνα ἀστυνομικὸν Διευθυντήν. Σπανίως παρουσιάσθη νομοσχέδιον τοιαύτης σπουδαιότητος καὶ ἐὰν τὸ συνδέσωμεν καὶ μὲ τὸ ἕτερον Ψήφισμα τὸ ὁποῖον ἐπέρασεν ἀπόψε ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ μὲ τὸ ὁποῖον εἶναι ἀρρήκτως συνδεδεμένον θὰ δώσωμεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ ἀποβλέπουσα εἰς τὸν ὑψηλὸν προορισμὸν της ἔσπευσε καὶ τὰ ἐψήφισεν ἀμέσως καὶ ἄνευ χρονοτριβῆς, ὡς εἶχον. Ἄς εὐχηθῶμεν ὅπως τὰ μέτρα αὐτὰ εἶναι τὰ τελευταῖα τὰ ὁποῖα λαμβάνομεν καὶ ὅτι ὁ τόπος θὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ποθητὴν γαλήνην (χειροκροτήματα).

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπανδρέου ἔχει τὸν λόγον.

§174Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις περὶ τοῦ σχεδίου Ψηφίσματος. Κύριοι βουλευταί, πρό τινος χρόνου μὲ ἐπεσκέφθη ἀνταποκριτὴς συμμαχικοῦ δημοσιογραφικοῦ πρακτορείου καὶ μοῦ ἔθεσε τὸ ἐρώτημα: Εἶναι σήμερον ἡ Ἑλλὰς Δημοκρατία, ἔπειτα ἀπὸ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα λαμβάνει; Καὶ τοῦ ἔδωσα τὴν ἀπάντησιν: «Κατὰ τὴν γνώμην μου εἶναι περισσότερον, ἀπὸ ὅσον ἐδικαιοῦτο νὰ εἶναι. Θέτοντες αὐτὴν τὴν ἐρώτησιν κάμνετε μίαν σύγχυσιν. Λησμονεῖτε τὴν διάκρισιν τῆς Δημοκρατίας ἐν εἰρήνῃ καὶ τῆς Δημοκρατίας ἐν πολέμῳ. Καὶ μᾶς κρίνετε μὲ τὰ μέτρα τῆς Δημοκρατίας ἐν εἰρήνῃ. Ἐὰν ὅμως ἠθέλατε νὰ ἐννοήσετε ὅτι εὑρισκόμεθα ἐν πολέμῳ καὶ μάλιστα ἐντὸς τοῦ σκληροτέρου πολέμου, τότε θὰ ὠφείλατε νὰ συγκρίνετε τὴν σημερινὴν πολιτείαν τοῦ Κράτους μας, πρὸς τὴν πολιτείαν τῶν ἰδικῶν σας Δημοκρατιῶν, εἰς τὸν καιρὸν τοῦ πολέμου. Καὶ θὰ ἤρχεσθε τότε ὄχι νὰ μᾶς ἀπευθύνετε αὐτὸ τὸ ἐρώτημα, ἀλλὰ νὰ ἀσκήσητε τὸν ἔλεγχον διὰ τὴν ἀνεπάρκειαν τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα λαμβάνομεν πρὸς ὑπεράσπισιν καὶ τοῦ Ἔθνους καὶ τῆς Δημοκρατίας». (Χειροκροτήματα). Ἀνέγνωσα, κύριοι βουλευταί, εἰς δημοσιογραφικὸν ὄργανον τοῦ παλαιοῦ «Κέντρου» ὅτι ἦλθεν ἡ ὥρα νὰ διδαχθῶμεν ἡμεῖς οἱ κήρυκες καὶ φορεῖς καὶ ἐκπρόσωποι τῆς «δυναμικῆς» πολιτικῆς πῶς θὰ πρέπῃ νὰ ἐφαρμόζεται αὕτη. Δὲν εἶχον καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι ἐκεῖ θὰ ἠγόμεθα: Ὅτι θὰ ἤρχετο μία ἡμέρα, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπὸ τοὺς ἐκπροσώπους τοῦ «κατευνασμοῦ» θὰ ἠσκεῖτο ἐναντίον ἡμῶν ἔλεγχος διὰ τὴν ἀνεπάρκειαν τῆς δυναμικῆς μας πολιτικῆς. Καὶ ἦλθεν ἡ ὥρα! Διαμαρτυρόμεθα πρῶτον διὰ τὸν ὅρον. Ὁ ὅρος «δυναμικὴ» πολιτικὴ εἶναι ἀπαράδεκτος, καὶ οὐδέποτε ὑπῆρξεν ἰδικός μας. Ὁ ὅρος εἶναι «ἐπιβολὴ τοῦ νόμου» «ἐθνικὴ ἄμυνα» καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν ἀγωνιζόμεθα, καὶ θὰ ἐξακολουθῶμεν ἀγωνιζόμενοι. Δὲν πρόκειται ἑπομένως νὰ διδαχθῶμεν ἡμεῖς πῶς ἀσκῆται ἡ δυναμικὴ πολιτική, διότι ἀνέκαθεν ἐγνωρίζομεν πῶς ἀσκῆται ἡ ἐπιβολὴ τοῦ νόμου καὶ ἡ ἄμυνα τῆς Πατρίδος καὶ ἡ ἄμυνα τῆς Δημοκρατίας. Εἰς τὸν δρόμον μας ὅμως τότε, παρενεβάλλοντο προσκόμματα καὶ ὄχι μόνον ἀπὸ τοὺς ἐχθροὺς τῆς Πατρίδος, ἀλλὰ δυστυχῶς, καὶ ἀπὸ τὰ τέκνα της. Δὲν πρόκειται, λοιπόν, σήμερον νὰ δεχθῶμεν διδάγματα. Ἁπλῶς διδάσκομεν, πῶς ἀσκεῖται ἡ ἐθνικὴ ἀντιπολίτευσις. Καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, ὡς ἐθνικὴ ἀντιπολίτευσις, δηλοῦμεν ὅτι ἀποδεχόμεθα τὴν ἀρχὴν τῶν σχεδίων Ψηφισμάτων καὶ ἐκφράζομεν τὴν ζωηράν μας ἱκανοποίησιν, διότι πράγματι ἀνταποκρίνονται εἰς μίαν ἀνάγκην τοῦ Ἔθνους. Εἶναι πράξεις δικαιοσύνης. Καὶ τώρα εἰσέρχομαι εἰς τὸ σχέδιον Ψηφίσματος. Δύο εἶναι τὰ βασικὰ στοιχεῖα τοῦ σχεδίου Ψηφίσματος. Πρῶτον ἡ πρότασις τῆς ἄρσεως τῆς ἰθαγενείας καὶ δεύτερον, ἡ ἀπόφασις. Κατὰ τὴν γνώμην μου, ἐνῷ ἡ πρόθεσις τοῦ σχεδίου Ψηφίσματος ἔχει καλῶς, ἡ διατύπωσις ὅμως τοῦ Ψηφίσματος εἶναι ἀτυχής. Εἶναι ἀτυχὴς καὶ ὡς πρὸς τὴν πρότασιν, εἶναι ἀτυχὴς καὶ ὡς πρὸς τὴν ἀπόφασιν. Συγκεχυμένη εἶναι ἡ περίπτωσις τῆς προτάσεως. Ποῖος προτείνει τὴν ἀφαίρεσιν τῆς ἰθαγενείας; Ἔγινεν ἐμπλοκὴ τῶν δύο Ἐπιτροπῶν καὶ εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν καὶ εἰς τὸ κείμενον. Ἀναφέρεται ὅτι ἡ 3μελὴς Ἐπιτροπὴ ἀποφασίζει ἐπὶ τῆς οὐσίας, τὸ δὲ Συμβούλιον τῆς Ἰθαγενείας ἀποφασίζει ἐπὶ τῶν νομικῶν θεμάτων. Πρόκειται περὶ ἀποσυνθέσεως τοῦ ζητήματος μεταξὺ τῶν δύο Ἐπιτροπῶν. Ἐλλείπει σαφήνεια. Κατὰ τὴν ἰδικήν μας γνώμην, ἡ πρότασις ὀφείλει νὰ εἶναι πολιτικὴ καὶ ἡ ἀπόφασις νὰ εἶναι δικαστική. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν πρέπει νὰ διορθωθῇ τὸ σχέδιον Ψηφίσματος. Πρόκειται, κύριοι βουλευταί, περὶ τοῦ κονιορτοῦ τῶν ἀνωνύμων ἀνθρώπων διὰ τοὺς ὁποίους ἐπὶ τῇ βάσει κριτηρίων ἀπροσώπων, θὰ ἀποφασίσῃ μία οἱαδήποτε Διοικητικὴ Ἐπιτροπή; Δὲν πρόκειται περὶ τῆς περιπτώσεως αὐτῆς. Καθὼς συνάγεται ἐκ τοῦ κειμένου τοῦ σχεδίου Ψηφίσματος, οἱ Ἕλληνες οἱ δρῶντες εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐναντίον τῆς Πατρίδος, πρόκειται νὰ στερηθοῦν τῆς ἰθαγενείας. Πρόκειται ἑπομένως περὶ ἐπωνύμων προσώπων, πρόκειται περὶ ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται εἰς τὴν κοινὴν γνώμην τῶν συμμάχων, εἰς τὸν τύπον, εἰς τὰ παρασκήνια τῶν Κυβερνήσεων, διὰ νὰ βλάπτουν τὴν Χώραν. Ἡ ἐκτίμησις τῆς ἀνάγκης τῆς διώξεως δὲν ἠμπορεῖ νὰ μὴ εἶναι πολιτική, δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ὑπηρεσιακή. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις, ἢ οἱαδήποτε Κυβέρνησις, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ καλύπτεται ὄπισθεν ὑπηρεσιακῆς πρωτοβουλίας. (Χειροκροτήματα). Ἡ εὐθύνη τῆς προτάσεως εἶναι πολιτικὴ καὶ διὰ τοῦτο ἔχω τὴν γνώμην ὅτι θὰ πρέπῃ ἡ πρότασις νὰ προέρχεται ἀπὸ 3μελῆ Ἐπιτροπὴν ὑπουργῶν. Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης Πρόεδρος. Ἐπειδὴ τὸ θέμα εἶναι δικαστικόν, ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν, ἐπειδὴ τὸ θέμα εἶναι ἐξωτερικόν, ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν, ἐπειδὴ εἶναι θέμα ἰθαγενείας. Ἡ 3μελὴς ἐπιτροπὴ τῶν ὑπουργῶν συγκεντρώνει στοιχεῖα μὲ μίαν εἰδικὴν ὑπηρεσίαν καὶ τὴν ὁποίαν θὰ ὀργανώσῃ. Δὲν χρειάζεται αὐτὴ ἡ χρησιμοποίησις τριῶν διευθυντῶν, εἰς τοὺς ὁποίους ἀνατίθεται νὰ ἐκτιμήσουν διεθνεῖς συνθήκας καὶ νὰ προσδιορίσουν τὸν ἀντίκτυπον εἰς τὸ Λονδῖνον καὶ τὴν Οὐάσιγκτων τῆς δράσεως τῶν προσώπων περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται. Εἶναι δυνατὸν ὁ ἀστυνομικὸς Διευθυντὴς καὶ δύο ἄλλοι ὑπάλληλοι, νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ εὕρουν καὶ νὰ ἐκτιμήσουν αὐτὰ τὰ στοιχεῖα; Εἶναι παρεξήγησις. Θὰ πρέπῃ ἑπομένως νὰ ὑπάρξῃ, κατὰ τὴν γνώμην μας, μία ὑπεύθυνος πολιτικὴ πρότασις. Τρεῖς ἁρμόδιοι ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι ἀποστέλλουν τὴν πρότασιν. Τοιουτοτρόπως ἐξαντλεῖται τὸ στάδιον τῆς πολιτικῆς εὐθύνης διὰ τὴν πρωτοβουλίαν τῆς προτάσεως, διότι μόνον Κυβέρνησις εἶναι δυνατὸν νὰ σταθμίσῃ, ἐν προκειμένῳ, περὶ ἑνὸς προσώπου, ἂν εἶναι ἐθνικῶς ἐπωφελὴς ἡ ἄρσις τῆς ἰθαγενείας, διότι θὰ σταθμίσῃ τὸν γενικώτερον ἀντίκτυπον τῆς πράξεως καὶ συγχρόνως θὰ δώσῃ τὸ μέτρον τῆς τόλμης της, διότι θὰ ἐκτιμήσωμεν ἕως ποῦ θὰ χωρήσῃ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ μέτρου. Ἐπειδή, ἂν τὸ μέτρον ὡς κείμενον ἔχει καλῶς, ἡ Κυβέρνησις, πᾶσα Κυβέρνησις θὰ κριθῇ ἀπὸ τὸν τρόπον καὶ τὴν ἔκτασιν τῆς ἐφαρμογῆς του. Αὐτὸ εἶναι τὸ στάδιον τῆς προτάσεως. Καὶ τώρα ἔρχομαι εἰς τὴν ἀπόφασιν. Ἐλέχθη ὀρθότατα ὅτι ἡ ἀπόφασις εἶναι βαρυσήμαντος, ὅτι πρόκειται περὶ πολιτικοῦ θανάτου. Καὶ τοῦτο εἶναι ἀκριβές. Ἑπομένως θὰ πρέπῃ ἡ ἀπόφασις νὰ εἶναι ἀπολύτως ἀδιάβλητος καὶ ἔγκυρος. Ἔγκυρος πρὸ παντὸς ἔναντι τοῦ ἐξωτερικοῦ, διότι Ἕλληνας δρῶντας εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πρόκειται νὰ πλήξῃ. Ἡ προστασία τοῦ ἀδιαβλήτου εἶναι ἀπολύτως ἀπαραίτητος. Καὶ διὰ τοῦτο πρέπει νὰ χρησιμοποιηθῇ τὸ μέγιστον τοῦ κύρους διὰ τὸ ἀδιάβλητον. Ποῖον εἶναι τὸ μέγιστον τοῦ κύρους; Κατὰ τὴν γνώμην μου, ἡ ὁλομέλεια τοῦ Ἀρείου Πάγου ἢ ἡ ὁλομέλεια τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι διοικητικὰ συμβούλια, τὰ ὁποῖα διὰ τὸ ἐξωτερικὸν δὲν ἔχουν ὑπόστασιν, εἶναι ἐξαρτήματα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ ἐλαχίστου ἀριθμοῦ, διότι περὶ αὐτοῦ πρόκειται, δὲν εἶναι δυνατὸς ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι ἔλλειψις χρόνου θὰ ἐμποδίσῃ τὴν ὁλομέλειαν τῶν Ἀνωτάτων Δικαστικῶν Ἰδρυμάτων, νὰ ἀσχοληθοῦν ἐπισταμένως μὲ τὸ θέμα. Καὶ διὰ τοῦτο προτείνω ἡ μὲν πρωτοβουλία τῆς προτάσεως νὰ ἀνήκῃ εἰς τὴν 3μελῆ Ἐπιτροπὴν τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν, ἡ δὲ ἀπόφασις νὰ ἀνήκῃ εἰς τὴν ὁλομέλειαν ἢ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ἢ τοῦ Ἀρείου Πάγου. Ἐλπίζω ὅτι μὲ τὰς ἐγγυήσεις αὐτὰς καὶ ἡ πολιτικὴ κρίσις καὶ ἡ δικαστικὴ ἐγγύησις καθίστανται πλήρεις. Καὶ ἐπὶ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν εἴμεθα πρόθυμοι νὰ δώσωμεν τὴν ψῆφον μας εἰς τὸ σχέδιον Ψηφίσματος, καὶ ταυτοχρόνως νὰ δηλώσωμεν, ὅτι προσφέροντες τὴν ψῆφον μας διὰ τὴν ἔγκρισίν του, θὰ κρίνωμεν τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ τὸν τρόπον τῆς ἐφαρμογῆς του. (Χειροκροτήματα).

§175Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἤθελα νὰ ἐρωτήσω, διατὶ νὰ μὴ ἀναμένῃ τὴν Κυβέρνησιν ὁ κ. βουλευτὴς Λέσβου; Ἡμεῖς ἐπεριμέναμεν πολὺ καιρὸ χωρὶς νὰ ἴδωμεν ὄχι ἀρχὴν ἐφαρμογῆς, ἀλλ’ οὔτε ὑποβολὴν τοιούτου σχεδίου, καίτοι μετεῖχε τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ 7 μῆνας ὁ ἴδιος. Διατὶ δὲν ὑπέβαλε τὸ σχέδιον, ἀλλὰ τώρα, τὸ πρῶτον εὑρεθέντες ἐνώπιον ἑνὸς σχεδίου, ζητεῖτε ἀμέσως καὶ νὰ πληροφορηθῆτε πῶς θὰ γίνῃ ἡ ἐφαρμογή του. Δὲν εἶναι τρελλὴ ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸ ὑποβάλῃ διὰ νὰ μὴ τὸ ἐφαρμόσῃ.

§176Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ζητεῖτε ἀπάντησιν;

§177Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὄχι, δίδω ἀπάντησιν.

§178Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Διότι μᾶς ἠμποδίσατε, κύριοι ἀντιπρόσωποι τῶν Φιλελευθέρων.

§179Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Διατὶ δὲν ἠμποδίσθητε νὰ προβῆτε εἰς ὅλα ἐκεῖνα εἰς τὰ ὁποῖα προέβητε τότε ὡς ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν; Ποῖος σᾶς ἠμπόδιζεν, ἀφοῦ διαθέτατε μεγαλυτέραν πλειοψηφίαν ἀπὸ ὅσην διαθέτει ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις; (Χειροκροτήματα). Τὰ νούμερα, τὰ ὁποῖα μᾶς δίδει ἡ κοινοβουλευτικὴ δύναμις εἶναι ὀλιγώτερα ἀπὸ ἐκεῖνα ποὺ ὑπεστήριζον τὴν τότε Κυβέρνησιν.

§180Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ διεθνὴς ἀντίκτυπος καὶ ὄχι ὁ ἀριθμὸς τῆς Βουλῆς.

§181Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Πότε παρουσιάσθη διεθνὴς ἀντίκτυπος;

§182Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Σᾶς παραπέμπω εἰς δηλώσεις γενομένας εἰς τὸν Ο.Η.Ε., αἱ ὁποῖαι ἐπεκαλοῦντο δηλώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένεντο ἐδῶ μέσα.

§183Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Παρατηρῶ εἰς τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Λέσβου, ὅτι εἰς κάθε περίπτωσιν χρησιμοποιεῖ τὴν ἣν ἔχει εὐχέρειαν εἰς τὴν φρασεολογίαν νὰ ἐνθυμίζῃ πάντοτε ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐχώρισαν καὶ χωρίζουν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἐνῶ ὅλοι ἡμεῖς οἱ ἄλλοι ἀγωνιζόμεθα νὰ ὑπενθυμίσωμεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα μᾶς ἑνώνουν εἰς τὴν ἄμυναν τοῦ Κράτους. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωμεν, λοιπόν, ὅτι περιμένομεν νὰ ἴδωμεν ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐφαρμόσῃ τὸ Ψήφισμα αὐτὸ ἢ τὸ ἄλλο; Ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἐφαρμόσῃ μόνον αὐτό. Ἐφήρμοσε καὶ ἄλλο καὶ θὰ ἐφαρμόσῃ καὶ ἄλλο, κ. βουλευτὰ ἐκ Λέσβου. Εἶναι, βέβαια, ἡ μορφολογία τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ἔδωσεν εἰς τὸ Ψήφισμα, ἡ ὁποία πάντως δὲν ἔχει θέσιν. Βάλαμε ὑπογραφὴν κάτω ἀπὸ τὸ σχέδιον Ψηφίσματος. Δὲν εἶναι δυνατόν, βεβαίως, νὰ μὴ ἔχωμεν εὐθύνην. Διότι εἴτε 5, εἴτε 10, εἴτε 100 στερηθοῦν τῆς ἑλληνικῆς ἰθαγενείας, πάλιν μοναρχοφασίσται θὰ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τοὺς ἐστέρησαν τὴν ἰθαγένειαν. Ὥστε εὐθύνη ὑπάρχει πάντοτε. Διότι εἴμαστε καὶ ἡμεῖς τέλος πάντων ἀρκετὰ εὐαίσθητοι εἰς τὴν πολιτικὴν εὐθύνην, τὴν ὁποίαν δὲν ἐλέγχομεν, ἀλλὰ τὴν ὑφιστάμεθα συγχρόνως, ὅτι εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ λεχθῇ ὅτι ἐὰν προτιμῶμεν αὐτὴν τὴν Ἐπιτροπὴν δὲν ὑπάρχει πολιτικὴ εὐθύνη. Ἐὰν οἱ ὑπουργοὶ προτείνουν, δὲν ἕπεται ἐκ τούτου ὅτι ἡ πολιτικὴ εὐθύνη— ἥτις πάντοτε ὑπάρχει—ὅτι θὰ εἶναι καὶ ἀδιάβλητος.

§184Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Ποῦ γράφει διὰ τοὺς ὑπουργοὺς τὸ σχέδιόν σας;

§185Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικλιοσύνης). Ἕνα ἀπὸ τοὺς τέσσαρας ὑπουργοὺς θὰ προτείνῃ. Δὲν γνωρίζω πῶς γίνονται τὰ πράγματα εἰς τὰ ἀνακτορικὰ κοινοβούλια εἰς τὰ ὁποῖα ἐλάβατε μέρος. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἐδῶ νὰ διανοηθῇ κανεὶς ὅτι οἱ 3 αὐτοὶ ἄνθρωποι, ὁ Ἀρεοπαγίτης, ὁ ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ὁ ἀστυνομικὸς Διευθυντὴς ἢ ὁ Διευθυντὴς τοῦ Τμήματος Ἀλλοδαπῶν, θὰ εἶχαν τὸ θάρρος νὰ ἀφαιρέσουν τὴν Ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν; Αὐτὸ εἶναι φῶς φανάρι, ὅτι εἶναι τῆς ἁρμοδιότητος—ἐκτὸς ἐὰν καταργήσωμεν τὸ Σύνταγμα καὶ τὰς ἁρμοδιότητας τὰς ἀναγεγραμμένας εἰς αὐτὸ—ἢ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος ἠμπορεῖ νὰ παραγγείλῃ τὴν δίωξιν, ἢ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν ἰθαγένειαν, ἢ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ἀφοῦ πρόκειται περὶ προσώπων δρώντων ἀντεθνικῶς εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ γράψωμεν αὐτό;

§186Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Τί χάνετε νὰ τὸ εἰπῆτε;

§187Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Σεῖς περιμένατε δύο χρόνια νὰ τὸ εἰπῆτε, ἡμεῖς τὸ ἐκάμαμεν γρήγορα καὶ ἐπειδὴ τὸ ἐκάμαμεν γρήγορα μᾶς ἔφυγε μία φράσις. Συγχωρῆστε μας. Σεῖς ξεκουραζόσαστε ἐπὶ δύο χρόνια εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἡμεῖς ἐργαζόμαστε.

§188Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Δὲν πιστεύω κ. Λαδᾶ. Τοὺς ὑπαινιγμούς σας τοὺς περιφρονῶ.

§189Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ ταξεῖδι κάνει καλό. Εἶναι φῶς–φανάρι ὅτι κάποιος ἀπὸ τοὺς ὑπουργοὺς ἔχει τὴν εὐθύνην. Δηλαδὴ ἐὰν ἦτο ὁ Πρωθυπουργὸς ἢ ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸ ἔκαμνε δὲν ὑπάρχει πολιτικὴ εὐθύνη. Εἶναι ἐκτὸς πάσης συζητήσεως. Εἶναι φανερὸν καὶ διὰ πάντα ὁ ὁποῖος γνωρίζει πῶς κινεῖται μία οἱαδήποτε ὑπόθεσις, ὅτι πρέπει ἕνας ὑπεύθυνος ὑπουργὸς νὰ κινήσῃ στέλλων τὰ ἔγγραφα διὰ νὰ εὕρουν αὐτοὺς τί νὰ εὕρουν; θὰ ψάξουν νὰ τοὺς εὕρουν εἰς τὸ Λονδῖνον; ὄχι. Τὸ ξέρουν καὶ οἱ πέτρες ἀκόμη. Τὸ ἀγνοούσαμεν ἡμεῖς μόνον. Καὶ ὅταν πλέον τὸ ἐγνωρίσαμεν, τότε ἤρχισαν αἱ κρίσεις. Ὅταν ἔπρεπε νὰ τὸ γνωρίζω, πρωτίτερα κρίσεις δὲν ὑπῆρχον. Διατὶ χρειάζεται ἡ δευτέρα ἐπιτροπή, ἡ μεσαία; Διότι, ὅπως σᾶς εἶπον, δὲν ὑπάρχει κανεὶς κάτω ἀπὸ τὸν ἥλιον ζῶν τουλάχιστον εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ γνωρίζῃ ὅτι δὲν ὑπάρχουν μέτρα οἱαδήποτε ἀμύνης τοῦ Κράτους τὰ ὁποῖα νὰ μὴ διαβάλλωνται συστηματικῶς. Ὅλοι ἔχουν προπαγάνδαν ἐκτὸς ἀπὸ τὸ νόμιμον Κράτος. Ἐρωτῶ λοιπόν, διατί νὰ μὴ κάμωμεν αὐτὴν τὴν ἐπιτροπήν;

§190Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κ. Παπανδρέου βελτιώνει τὸ νομοσχέδιον. Διὰ ποῖον λόγον; διότι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην. Πῶς εἶναι δυνατὸν 3 ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι, ὅπως ἀφήνετε νὰ ἐννοηθῇ θὰ τοὺς ὑποδείξητε, θὰ πρέπῃ νὰ λάβουν τὰ μέτρα;

§191Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Θὰ κινήσωμεν ἔγγραφον.

§192Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Διατί νὰ κάμετε αὐτὸ καὶ νὰ μὴ κινήσητε σεῖς τὴν ποινικὴν ἀγωγήν;

§193Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Αὐτὸ τὸ ὁποῖον κάμομεν ἡμεῖς εἶναι κάτι παραπάνω, καὶ τὸ κάμομεν διὰ νὰ μὴ φανῇ ὅτι ἡμεῖς θέλομεν νὰ φιμώσωμεν τὰ στόματα τῶν ἀντιπάλων μας. Δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς θέλομεν νὰ παρεμπέσῃ μεταξὺ τῆς πολιτικῆς καὶ τῆς δικαστικῆς ἐν τέλει ἐξουσίας καὶ μία ἄλλη.

§194Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἡ ἐγγύησις αὐτὴ δὲν ἔχει καμμίαν σοβαρὰν σημασίαν. Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ κινήσῃ τάχιστα τὴν μηχανήν, εἶναι ὁ ὑπουργός. Οἱ 3 ὑπουργοὶ θὰ ἀναλάβουν τὴν εὐθύνην. Καὶ θὰ εἰποῦν, συγκεντρώνομεν τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα παραπέμπομεν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῆς ἰθαγενείας. Καὶ ὁ ὑπουργὸς μὲ τὸ κῦρος τὸ ὁποῖον ἔχει θὰ διαθέσῃ ὅλα, τὰ ὄργανα ὥστε νὰ συγκεντρωθοῦν ταχέως τὰ στοιχεῖα, ἐνῶ τὸ κῦρος τῶν ὑπαλλήλων εἶναι πολὺ ὀλιγώτερον καὶ ἑπομένως, δεδομένου ὅτι πρέπει νὰ φθάσωμεν τάχιστα εἰς ἀποτελέσματα, θὰ φθάσωμεν διὰ τῆς ὁδοῦ αὐτῆς. Ἐγώ, πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι εἰς τὴν διαφορὰν ἡ ὁποία σᾶς χωρίζει δὲν ἔχω καμμίαν θέσιν. Εἶμαι σύμφωνος μαζί σας διὰ τὴν αἰτίασιν τὴν ὁποίαν ἐκάματε εἰς τὸν τελευταῖον ρήτορα κ. Παπανδρέου ὅτι τὰ μέτρα αὐτὰ διατὶ δὲν τὰ ἐλάμβανεν; Αὐτὸ εἶναι ἀσφαλῶς λάθος καὶ θὰ γεννᾶται καὶ εἰς ἐμὲ ἡ ἀπορία, διατὶ τὰ μέτρα αὐτὰ νὰ μὴ ληφθοῦν πρὸ ἑνὸς ἔτους; Ἐὰν τὰ μέτρα αὐτὰ ἐλαμβάνοντο πρὸ ἔτους θὰ ἦσαν πλέον ἀποτελεσματικά. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον χωρίζει τὸ Κόμμα τοῦ κ. Παπανδρέου ἀπὸ τὸ ἰδικόν σας εἶναι τὸ ἑξῆς. Ἐνῶ σεῖς ἠρνήθητε ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν Κυβέρνησιν Ἐθνικῆς Συνεργασίας, τὸ Κόμμα τοῦ κ. Παπανδρέου δὲν ἐδίστασε νὰ σᾶς δώσῃ ὅλην τὴν ἐμπιστοσύνην. Κατὰ τοῦτο πλεονεκτεῖ. Σεῖς βεβαίως εἰσηγήθητε τὰ μέτρα αὐτὰ καὶ ἑπομένως εἶσθε ἀξιέπαινος, διότι, ἔστω καὶ ἀργά, τὰ ἐλάβατε. Ἡ ἄλλη Κυβέρνησις εἰσηγήθη τὰ μέτρα αὐτὰ καὶ σᾶς ἔδωσε δικαιολογίαν ὅτι ἠμποδίζετο ἀπὸ σᾶς. Ἀλλὰ ὅταν μία Κυβέρνησις δὲν τολμᾷ νὰ κάμῃ κάτι ἢ εὑρίσκει ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ φεύγει ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν διὰ νὰ ἔλθῃ μία ἄλλη Κυβέρνησις ἡ ὁποία θὰ τὸ κάμῃ. Διότι τὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα αὐτὴν τὴν στιγμὴν συζητοῦνται καὶ τὰ ὁποῖα ἔχουν μεγάλην σημασίαν καὶ θὰ βοηθήσουν εἰς τὸν ἀγῶνα τὸν ὁποῖον διεξάγει ἡ Ἑλλάς, θὰ ἔπρεπε νὰ λυθοῦν πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους. Δὲν ἐλύθησαν τὰ ζητήματα αὐτά. Δὲν δυνάμεθα ὅμως νὰ ἀρνηθῶμεν ὅτι ἡ πρότασις ἡ ὁποία ἐγένετο ἐκ μέρους τοῦ κ. συναδέλφου βελτιώνει κατὰ πολὺ τὸ νομοσχέδιον καὶ σᾶς παρακαλῶ, κ. ὑπουργέ, νὰ τὴν ἀποδεχθῆτε.

§195ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Βλάπτει τὸ παραπανήσιο;

§196Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δὲν θὰ κινηθῇ ἡ μηχανή, θὰ κινηθῇ βραδύτερον, καὶ αἱ ἀνάγκαι εἶναι μεγάλαι καὶ ἐπείγουσαι. Ἑπομένως, οἱ τρεῖς ὑπουργοὶ θὰ δύνανται, ὁ καθεὶς νὰ κινήσῃ τὴν μηχανήν, ὅπως τὴν θέλετε, ἀφήσατε λοιπὸν τὴν Ἐπιτροπήν.

§197ΧΡ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κύριοι, οἱ ὑπουργοὶ θὰ ἀναλάβουν, ἀλλὰ οἱ ὑπουργοὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ κάμουν τὸ ἔργον αὐτό, νὰ ἐκδώσουν τὸ βούλευμα ποὺ χρειάζεται διὰ νὰ πάῃ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτό. Ἡ πολιτικὴ εὐθύνη, τὴν ἔλλειψιν τῆς ὁποίας φοβεῖται ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, αὐτὴ θὰ ὑπάρξῃ, διότι οἱ ὑπουργοὶ θὰ στείλλουν τὰ ἔγγραφα, ἀλλὰ θὰ ὑπάρξῃ ἀκόμη μία πραγματικὴ ἐγγύησις; ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἄλλη, ἡ ὁποία ἔχει καὶ τὸν Ἀρεοπαγίτην μέσα. Βλάπτει αὐτό, ὅταν γίνῃ καὶ τὸ ἕνα, τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. Παπανδρέου, καὶ τὸ ἄλλο;

§198Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δυσχεραίνει τὴν κίνησιν.

§199ΧΡ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ποίαν κίνησιν;

§200Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τὴν ταχυτέραν, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται διὰ νὰ ληφθοῦν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ληφθοῦν.

§201ΧΡ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Σᾶς λέγω ὅτι, εἶναι καλύτερον νὰ κινηθῇ ἡ Ἐπιτροπή, παρὰ νὰ συνεννοηθοῦν τρεῖς ὑπουργοὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§202ΔΡ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Ἐδῶ ἔχομεν προηγούμενα Ψηφίσματα, τὰ Ψηφίσματα τῆς ἐκκαθαρίσεως, καὶ οἱ ὑπουργοὶ ἔδιδον ἐντολὰς εἰς τοὺς ὑπαλλήλους νὰ κάμουν τὴν ἐκκαθάρισιν, καὶ δὲν τὴν ἔκαμον. Ἀπόδειξις εἶναι ὅτι ἐφοβοῦντο οἱ Γενικοὶ Διευθυνταὶ τοῦ Ὑπουργείου. Ἐδῶ τώρα εἶναι ἓν πρᾶγμα σοβαρότερον, τὸ ὁποῖον θὰ φοβοῦνται καὶ θὰ τὸ ἀναβάλουν, ἐνῶ ἡμεῖς θέλομεν συντόμως νὰ γίνῃ αὐτό.

§203ΧΡ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὅσον ἀφορᾷ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἰθαγενείας, ἀντὶ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ἢ τῆς ὁλομελείας τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἐγὼ θὰ ἐνόμιζον ὅτι παρέχει περισσοτέρας ἐγγυήσεις τὸ Συμβούλιον Ἰθαγενείας, ὄχι διότι εἶναι τὰ μὲν πρόσωπα χειρότερα ἀπὸ τὰ δέ, ἀλλὰ διότι εἶναι εἰθισμένα εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν ζητημάτων αὐτῶν, καὶ ἀσφαλῶς θὰ προκύπτουν ζητήματα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ λύσουν. Δι’ αὐτὸ ἐπροτιμήσαμεν νὰ ὑπάρξῃ τὸ Συμβούλιον Ἰθαγενείας τὸ ὁποῖον εἶναι ἓν συμβούλιον, ἐντελῶς, κατὰ παράδοσιν καὶ κατὰ ἱκανότητα καὶ κατὰ ἁρμοδιότητα, καὶ ἔγκυρον συμβούλιον, καὶ συμβούλιον τὸ ὁποῖον εἶναι εἰθισμένον περὶ τὰ τοιαῦτα.

§204Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἐγὼ διὰ τὸ δεύτερον ὁμιλῶ.

§205ΧΡ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἢ θὰ ὑπάρξῃ διάθεσις νὰ ἐφαρμοσθοῦν τὰ μέτρα, κύριε Τουρκοβασίλη, ταχέως, ἢ ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ διάθεσις, εἴτε ½ Ἐπιτροπὴ εἶναι, εἴτε τὸ ¼ τῆς Ἐπιτροπῆς δὲν θὰ πάῃ γρήγορα. Ἐὰν ὑπάρχῃ διάθεσις νὰ ἐφαρμοσθοῦν, θὰ ἐφαρμοσθοῦν, καὶ γρήγορα καὶ ἀποτελεσματικῶς καὶ ἀδιαβλήτως. Ἐγὼ δὲν νομίζω ὅτι, μετὰ τὴν ἀποδοχὴν τῆς τροπολογίας τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἦτο οἴκοθεν νοουμένη, γεννᾶται ἄλλο ζήτημα. Εὐτυχῶς εἶναι καλύτερον διατυπωμένη, διότι λέγει: «εἷς ἐκ τῶν 4 ὑπουργῶν»· διότι δὲν θὰ ἐτελείωνεν ἡ ἱστορία αὐτή. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περισσεύῃ ὥρα διὰ συνεννόησιν τοῦ ἑνὸς ὑπουργοῦ μὲ τοὺς ἄλλους, διὰ τοῦτο ἔχουν βάλλει ἕνα ἐκ τῶν τεσσάρων. Ἡ δευτέρα ἐπιτροπὴ εἶναι κάποια παραπανήσια ἐγγύησις, ἀλλὰ ἐπαναλαμβάνω, τί βλάπτει; Ἐὰν ὑπάρχῃ διάθεσις, καὶ ἐγὼ πιστεύω, τοὐλάχιστον ὅτι ὅσον παραμένω εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης, θὰ ὑπάρξῃ διάθεσις νὰ ἐφαρμοσθοῦν τὰ μέτρα. Δέκα ἐπιτροπαὶ νὰ ὑπάρχουν, τελειώνει ἀμέσως ἡ ὑπόθεσις. Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ διάθεσις, καμμία ἐπιτροπὴ νὰ μὴν ὑπάρχῃ δὲν τελειώνει. Αὐτά, τὰ ὑπόλοιπα, εἶναι διὰ νὰ θυμόσαστε ὅτι καθήμεθα πότε δεξιὰ καὶ πότε ἀριστερὰ, ἐνῶ οὐσιαστικῶς ὅλοι θὰ πρέπῃ νὰ ξεκινήσωμεν ἀπὸ ἐδῶ, ἀπὸ ὅλες τὶς καρέκλες, διὰ νὰ ὁδηγηθῶμεν εἰς τὸ ἰκρίωμα, ἐὰν δὲν εἴμεθα ἡνωμένοι, ἐὰν δὲν ὁμονοήσωμεν, καὶ ὅλοι μαζὺ δὲν ἀντικρύσωμεν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπιβουλεύονται τὴν πατρίδα μας.

§206Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν πρόκειται, κύριοι βουλευταί, νὰ προσθέσω τίποτε, εἰς ὅσα ἀνέπτυξα ἐν σχέσει πρὸς τὸ κείμενον τοῦ σχεδίου Ψηφίσματος. Ἀνέπτυξα σαφῶς τὰς ἀπόψεις μου, καὶ εἰς τὴν Βουλὴν ἀπόκειται νὰ κρίνῃ. Λαμβάνω τὸν λόγον, διὰ νὰ εἴπω ὀλίγας μόνον λέξεις, ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Δὲν νομίζω, ὅτι ἐξέλεξε τὸ εὐτυχέστερον ὕφος, διὰ νὰ διαχειρισθῇ τὸ θέμα καὶ διὰ νὰ μοῦ δώσῃ ἀπάντησιν. Συνηθίζω νὰ σέβωμαι τοὺς ἀντιπάλους μου, πολὺ περισσότερον τὰς Κυβερνήσεις τῆς πατρίδος μου καὶ εἰς πᾶσαν περίπτωσιν ἔδωσα τὸ μέτρον αὐτὸ τῆς εὐλαβείας μου. Δικαιοῦμαι ἑπομένως νὰ ἀξιῶ καὶ ἀπὸ τοὺς ἄλλους τὴν αὐτὴν μεταχείρισιν. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, ἐκφράζω τὴν λύπην μου διὰ τὸ ὕφος του. Ἡ νευρικότης καὶ ἡ ἔλλειψις ψυχραιμίας, ἡ ὁποία ἐχαρακτήρισε τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὑπῆρξε προσωπικόν του ἀτύχημα. Ἐπιθυμῶ νὰ προσθέσω, ὅτι θεωρῶ ἐπίσης προσωπικόν του ἀτύχημα καὶ τὸ ὅτι ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν συνάδελφον κ. Μακκᾶν, ἐνόμισεν ὅτι ἠδύνατο νὰ ἐπιχειρήσῃ ὑπαινιγμοὺς διὰ μίαν δρᾶσιν του εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὅπου ἐτιμήθη, ὡς πρόεδρος Εὐρωπαϊκοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Συνεδρίου καὶ ἐτίμησε τὴν Ἑλλάδα.

§207Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἀσφαλῶς εἶμαι ὁ ἀκαταλληλότερος, διὰ νὰ κάμω τὸν συνήγορον τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, διότι οὔτε ἡ φύσις μὲ ἐπροίκισε μὲ τὸ ὡραῖον αὐτὸ δῶρον τοῦ καλοῦ λόγου...

§208Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ καταντήσῃ νὰ θεωρῆται μειονέκτημα, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ὀφείλω νὰ λογοδοτῶ (Γέλωτες).

§209Ν. ΖΕΡΒΑΣ. .. ἀλλὰ καὶ ἡ τύχη δυστυχῶς δὲν μὲ ἐβοήθησε, διότι δὲν ἔχω σπουδάσει καὶ τὰ νομικά, ὥστε νὰ εἶμαι συνήγορος. Ἀλλὰ ὀφείλω νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης διὰ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν μὴ λῆψιν ὁμοίων μέτρων, ἀπὸ τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν καὶ ἀσφαλῶς, ἔχει δίκαιον δι’ αὐτό. Πράγματι ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις, οὐδέν, ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, τόσον ζωτικοῦ, ἔλαβε μέτρον, καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, νομίζω, ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπαινέσω τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὁ ὁποῖος εἰς μίαν κατάλληλον ὥραν ἔθεσεν ἐνώπιον τοῦ Σώματος τὰ μέτρα αὐτά, τὰ ὁποῖα θεωρῶ ὡς ἀπαραίτητα. Καὶ ἑπομένως, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, εἴμεθα ἀπόλυτα σύμφωνοι καὶ θὰ δώσωμεν τὴν ψῆφον μας ὁποιαδήποτε καὶ ἂν εἶναι ἡ διατύπωσις τῶν Ψηφισμάτων αὐτῶν. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορῶ παρὰ νὰ εἴπω, παραπονούμενος τρόπον τινά, διὰ τὴν κακὴν μεταχείρισιν ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ εἶναι, ὅτι ἐὰν ἀποσιωπήσωμεν ἡμεῖς, οἱ ἀποτελέσαντες τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν, τὸ ἔργον μας, τὴν προσπάθειάν μας, εἶναι σἂν νὰ δεχώμεθα τὴν κατηγορίαν, τὴν ὁποίαν μᾶς ἐξήγγειλεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὡς κατηγορίαν ὑπαρκτήν. Καὶ λέγω τὰ ἑξῆς: Συνέπεσε κατὰ τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν, ὄχι μόνον ὁ ὑποφαινόμενος, ἀλλὰ καὶ οἱ ἄλλοι συνάδελφοί μου, νὰ εἰσηγηθῶμεν τὴν λῆψιν τοιούτων μέτρων, ἴσως καὶ σκληροτέρων. Εἴπομεν ἀκόμη καὶ διώξεις νὰ ἐνεργηθοῦν κατὰ τῶν ἐν τῇ ξένῃ κακῶν Ἑλλήνων καὶ δημεύσεις τῶν περιουσιῶν των. Καὶ ἐπρότεινα προσωπικῶς ἐγὼ ἀμέσως τὴν ἄρσιν τῆς ἑλληνικῆς ἰθαγενείας καὶ συνεφώνησαν οἱ συνάδελφοί μου, ἀλλὰ δυτυχῶς ὑπῆρχεν ἡ ἀντίρρησις, καὶ ἡ ἀντίρρησις ὑπῆρχεν ἐκεῖ ἀπὸ ὅπου σήμερον ἐκτοξεύεται ἡ ἐναντίον μας κατηγορία, διὰ τὴν ἀδράνειάν μας, διὰ τὴν ἀδιαφορίαν μας. Ἀλλὰ δὲν εἶναι αὐτό, τὸ ὁποῖον μὲ ἀναγκάζει, ὅπως εἶπον, νὰ κάμω τὸν συνήγορον τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, ἐγὼ ὁ ἀδαής, ὕστερα ἀπὸ ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ ὑποχρεώνει νὰ εἴπω αὐτὰ τὰ λόγια εἶναι τοῦτο: ὅτι ἐὰν κατὰ τὸ 7μηνον, καθ’ ὃ ἐκυβερνούσαμε τὴν χώραν, ὑπῆρχεν ἰδία κατανόησις ἀπὸ μέρους τοῦ συνόλου τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἀσφαλῶς σήμερον θὰ ἦτο ἀσυγκρίτως καλυτέρα ἡ κατάστασις εἰς τὴν χώραν. (Χειροκροτήματα).

§210Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὴν λύσιν τῆς διαφωνίας, ἡ ὁποία ἀνεφύη κατὰ τὰ τελευταῖα λεπτὰ τῆς συνεδριάσεως τὴν δίδει ἕνας μῦθος τοῦ Αἰσώπου, ὁ ὁποῖος διηγεῖται τὴν ἱστορίαν ἑνὸς λύκου διερχομένου ἀπὸ μέρος ὅπου ποιμένες ἔψηναν καὶ ἑτοίμαζαν διὰ νὰ φάγουν ἕναν ἀμνὸν καὶ ὁ λύκος εἶπε: «ἡλίκος ἂν ἦν θόρυβος εἰ ἐγὼ τοῦτο ἐποίουν». Ὁ μῦθος δηλοῖ, ὅτι, ἐὰν ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις ἐτόλμα νὰ εἰσηγηθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς παρόμοιον μέτρον, θὰ ἐδημιουργεῖτο πράγματι καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος θόρυβος τοιοῦτος, ὥστε θὰ καθίστα ἀδύνατον τὴν ψήφισιν αὐτοῦ. Καὶ δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι εἶχον δίκαιον, ὅταν, ἀγορεύων ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ἐτόνιζον, ὅτι ἀνεξαρτήτως τῆς ἀριθμητικῆς δυνάμεως τῶν κομμάτων τῶν ἀποτελούντων αὐτήν, τὸ ἐσωτερικὸν καὶ ἐξωτερικὸν αὐτῆς κῦρος ἐπιτρέπει εἰς τὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν νὰ λάβῃ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἄλλαι Κυβερνήσεις δὲν ἠδύναντο νὰ λάβουν καὶ αὐτὰ τὰ μέτρα εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας ἔλαβεν, ἀρχῆς γενομένης ἀπὸ τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς ἐκδόσεως τῶν κομμουνιστικῶν φύλλων καὶ συνεχείας γενομένης διὰ τῶν ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν δύο Ψηφισμάτων, τοῦ σημερινοῦ καὶ ἐκείνου τὸ ὁποῖον θὰ ἔλθῃ πιθανὸν κατὰ τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν. Πράγματι, κύριοι, μόνον Κυβέρνησις ἀπολαμβάνουσα τοιούτου κύρους εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσηγῆται καὶ νὰ ἐκτελῇ τοιαῦτα νομοθετήματα. Ἀλλὰ θὰ συμφωνήσω καὶ ἐγώ, ὅτι, ἐὰν τὸ νομοθέτημα αὐτὸ πρόκειται πράγματι νὰ ἔχῃ ἐφαρμογὴν καὶ πρόκειται πράγματι νὰ φέρῃ τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα προσδοκῶμεν ἐξ αὐτοῦ, θὰ πρέπῃ νὰ διατυπωθῇ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ἡ διαδικασία, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ, νὰ περιέχῃ ὅλας τὰς δυνατὰς ἐγγυήσεις καὶ ταχύτητος καὶ ἀκριβείας. Καὶ ἐὰν ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Συντάγματος ἀντετάχθην κατὰ τῶν λεπτομερειακῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου, τοῦτο ὀφείλεται ἀκριβῶς εἰς τὸ ὅτι ἀμφιβάλλω, ἐάν, ὡς εἶναι διετυπωμένον τὸ νομοσχέδιον αὐτό, θὰ εἶναι εὐχερὴς ἡ ἐφαρμογή του ἐντὸς βραχέως χρονικοῦ διαστήματος ἐπὶ ὅλου τοῦ ἀριθμοῦ τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ θιγοῦν δι’ αὐτοῦ. Διότι, ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὴν πολιτικὴν εὐθύνην, δὲν συμφωνῶ μὲ τὸν προλαλήσαντα ἐκ Λέσβου ἀξιότιμον συνάδελφον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις στερεῖται τοιαύτης, διότι δὲν εἶναι μόνον τὸ ποῖος κινεῖ τὴν διοικητικὴν ἀγωγὴν διὰ νὰ κρίνωμεν ποῖος εἶναι ὁ πολιτικῶς ὑπεύθυνος. Τὸ γεγονὸς καὶ μόνον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐκδώσῃ τὸ Βασ. Διάταγμα τῆς ἀφαιρέσεως τῆς ἰθαγενείας, αὐτὸ καὶ μόνον τὸ γεγονὸς ἀρκεῖ διὰ νὰ εἴπωμεν, ὅτι ὑπάρχει πολιτικὴ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ ζήτημα τοῦ ποῖος κινεῖ τὴν διοικητικὴν ἀγωγὴν ἀφορᾷ ἁπλῶς καὶ μόνον τὸν τρόπον διεξαγωγῆς τῆς διαδικασίας καὶ δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν πολιτικὴν εὐθύνην. Δὲν συμφωνῶ ἐξ ἄλλου μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ὅταν λέγῃ, ὅτι, ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον, νοεῖται ἀφ’ ἑαυτοῦ ὅτι θὰ κινῆται ἡ διοικητικὴ ἀγωγὴ ὑπό τινος τῶν ὑπουργῶν, διότι ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ὑπὸ πολλῶν συναδέλφων ἐξεφράσθη εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπὴν ἡ ἀπορία περὶ τοῦ κατὰ ποῖον τρόπον θὰ κινῆται αὐτὴ ἡ διαδικασία καὶ ἂν ἡ διαδικασία αὐτὴ θὰ ἠδύνατο νὰ κινηθῇ διὰ τῆς μηνύσεως οἱουδήποτε ἰδιώτου ὁ ὁποῖος θὰ ἠδύνατο νὰ προσφύγῃ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν ἀφαίρεσιν τῆς ἰθαγενείας ἀπὸ τὸν Α ἢ Β κακὸν Ἕλληνα πολίτην δρῶντα ἐν τῷ Ἐξωτερικῷ. Εἰς τοῦτο ἀντετάχθην, διότι τοῦτο θὰ ἀπετέλει μίαν actio populari καὶ δὲν θὰ ἐτελείωνε ποτὲ ἡ Ἐπιτροπή. Ἀλλὰ ἐν τούτοις τὸ νομοσχέδιον δὲν εἶναι τόσον σαφές, ὥστε νὰ μὴ ἀφήνῃ ἀμφιβολίαν περὶ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν θὰ κινῆται ἡ ὑπόθεσις καὶ διὰ τοῦτο εἶχον τὴν εὐτυχῆ, ἐλπίζω, ἔμπνευσιν νὰ προτείνω αὐτὴν τὴν λύσιν, τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθη καὶ ἡ Συνταγματικὴ Ἐπιτροπή, καὶ τὴν ὁποίαν βλέπετε εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς Ἐπιτροπῆς, δηλαδὴ τὴν δυνατότητα ἑνὸς ἐκ τῶν 4 ὑπουργῶν νὰ κινήσῃ αὐτὴν τὴν διοικητικὴν ἀγωγὴν καὶ εἰς τὴν σκέψιν αὐτὴν μὲ ἤγαγε τὸ γεγονὸς ὅτι καὶ οἱ 4 ὑπουργοὶ δύνανται νὰ ἔχουν στοιχεῖα καὶ ἑπομένως ἕκαστος ἐξ αὐτῶν, ἐν τῷ κύκλῳ τῆς ἁρμοδιότητός του, θὰ ἠδύνατο νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἰθαγενείας τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου. Ἀλλὰ, παρὰ ταῦτα, νομίζω, ὅτι ὅπως ἡ Ἐπιτροπὴ τελικῶς ἐδέχθη τὸ ψήφισμα, δὲν θὰ ἐπιτελέσῃ τοῦτο τὸν προορισμόν του, διότι ἡ παράλληλος δρᾶσις δύο Συμβουλίων, δὲν δύναται παρὰ νὰ ἐπιφέρῃ μίαν ἀδικαιολόγητον βραδύτητα καὶ ἴσως ἀτέρμονας συζητήσεις ἰδίως κατὰ τὸ πρῶτον στάδιον. Ἂς πάρωμεν ἕνα παράδειγμα, κατὰ ποῖον τρόπον θὰ κινηθῇ αὐτὴ ἡ ἐργασία. Ὑποθέσατε, ὅτι εἷς ἐκ τῶν 4 αὐτῶν ὑπουργῶν ἔχει ἤδη συγκεντρωμένους τοὺς φακέλλους, εἴτε ὁ ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως διὰ τῆς ἰδικῆς του ὑπηρεσίας, εἴτε ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐπίσης διὰ τῶν Πρεσβευτῶν καὶ τῶν Προξένων του εἰς τὰς ξένας χώρας, εἴτε ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, εἴτε ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὡς ἁρμόδιος ἐπὶ τῆς ἰθαγενείας κατὰ τελευταῖον βαθμόν. Ἕνας ἐκ τῶν τεσσάρων, λοιπόν, αὐτῶν ὑπουργῶν θὰ ἔχῃ ἤδη συγκεντρωμένους τοὺς φακέλλους τοὺς ἀφορῶντας τὴν δρᾶσιν τῶν κακῶν αὐτῶν Ἑλλήνων. Διὰ ποῖον λόγον θέλετε, κύριε ὑπουργέ, νὰ κάμητε μία μείζονα συγκέντρωσιν στοιχείων ἀπὸ μίαν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία δὲν θὰ κάμῃ τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ χάσῃ χρόνον; Ἐὰν ὑποθέσητε ὅτι αὐτοὶ οἱ κακοὶ Ἕλληνες εἶναι 100 περίπου καὶ ἀναθέσητε εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν νὰ ἐπεξεργασθῇ τὴν ἑκατοντάδα τῶν φακέλλων, θὰ παρέλθουν μῆνες ὁλόκληροι, ἐντὸς τῶν ὁποίων δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ καμμία ἀπολύτως ἐργασία. Ἐάν, λοιπόν, ὑπάρχῃ, ὅπως πράγματι ὑπάρχῃ ἐπιθυμία νὰ ἔχητε ἀποτελεσματικὴν ἐργασίαν, καταργήσατε τὴν περιττὴν ἐντελῶς, πρώτην Ἐπιτροπήν. Ἡμεῖς ἐν τῇ Συνταγματικῇ Ἐπιτροπῇ συνεζητήσαμεν διὰ μακρῶν ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, τὴν ὁποίαν πράγματι εἴχετε πρὸ τῆς διορθώσεως τοῦ ψηφίσματος, ὅτι ἡ πρώτη Ἐπιτροπὴ ἀποφαίνεται κατὰ τρόπον ὑποχρεωτικὸν διὰ τὴν δευτέραν καὶ ὑπὸ ταύτην τὴν ἔννοιαν, νομίζω, ὅτι οἱ κύριοι συνάδελφοι, ὑπερψηφίσαντες τὴν πρότασιν, ἐδέχθησαν τὴν δευτέραν Ἐπιτροπήν, διότι ἐὰν ἐφανταζόμεθα ὅτι ἡ πρώτη Ἐπιτροπὴ εἶναι ἁπλοῦν γνωμοδοτικὸν Σῶμα, δὲν φαντάζομαι, ὅτι κανεὶς ἐκ τῶν κ. κ. συναδέλφων θὰ ἐδέχετο τὴν ὕπαρξιν καὶ τῶν δύο Ἐπιτροπῶν. Νομίζω, ἑπομένως, ὅτι τὴν συγκέντρωσιν τῶν φακέλλων πρέπει νὰ τὴν κάμῃ εἷς ἐκ τῶν τεσσάρων ὑπουργῶν, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔχει τὰ στοιχεῖα περὶ τῆς δράσεως τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν καὶ ὁ ὑπουργὸς αὐτὸς θὰ διαβιβάσῃ τοὺς φακέλλους εἰς μίαν καὶ μόνην Ἐπιτροπήν, δηλαδὴ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἰθαγενείας. Σημειώσατε, κύριοι, ὅτι ἡ σύνθεσις τοῦ Συμβουλίου Ἰθαγενείας εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ παρέχῃ πάσας τὰς δυνατὰς ἐγγυήσεις, ὅτι θὰ πρόκειται πράγματι περὶ κρίσεως λελογισμένης καὶ εὐλόγου. Τὸ Συμβούλιον τῆς Ἰθαγενείας, κύριοι, ἀποτελεῖται ἀπὸ τὰ ἑξῆς πρόσωπα. Ἀπὸ τὸν Γενικὸν Γραμματέα τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν, σήμερον μὴ ὑπάρχοντα, ἀπὸ τὸν Γενικὸν Διευθυντὴν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀπὸ δύο ἄλλους Διευθυντὰς τοῦ Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν καὶ τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν, ἀπὸ ἕνα Ἀρεοπαγίτην, ἀπὸ ἕνα καθηγητὴν τοῦ Ἰδιωτικοῦ Διεθνοῦς Δικαίου ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ, ἀπὸ ἕνα Διευθυντὴν τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν καὶ ἀπὸ ἕνα νομικὸν σύμβουλον. Δηλαδὴ ἐκ τῶν μελῶν τῆς προτεινομένης Ἐπιτροπῆς τρία περίπου μέλη εἶναι κοινὰ καὶ τοῦ Συμβουλίου Ἰθαγενείας. Διὰ ποῖον λόγον λοιπὸν νὰ γίνῃ ὅλη αὐτὴ ἡ χρονοτριβὴ τῆς διαδικασίας τῆς πρώτης Ἐπιτροπῆς, καὶ διὰ ποῖον λόγον θὰ θελήσωμεν νὰ ἐφαρμόσωμεν τὰς διατάξεις τῆς Ποινικῆς Δικονομίας ἐδῶ, ἐνῷ θὰ ἤρκει, ὅπως λέγομεν εἰς τὴν ποινικὴν γλῶσσαν, νὰ γίνῃ παραπομπὴ δι’ ἀπ’ εὐθείας κλήσεως, δηλαδὴ ὁ μὲν ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἢ οἱοσδήποτε ἐκ τῶν τριῶν ἄλλων ὑπουργῶν νὰ ἀσκήσῃ τὴν διοικητικὴν ἀγωγὴν καὶ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἰθαγενείας νὰ ἐκδώσῃ τὴν ὁριστικὴν καὶ τελεσίδικον ἀπόφασιν. Σημειώσατε, ὅτι τὸ τοιοῦτον ἔργον τοῦ Συμβουλίου Ἰθαγενείας δὲν εἶναι τὶ τὸ νέον. Τὸ Συμβούλιον Ἰθαγενείας ἐκ τῆς κειμένης νομοθεσίας ἔχει ἁρμοδιότητα διὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῆς Ἑλληνικῆς Ἰθαγενείας ἀπὸ ὡρισμένην κατηγορίαν Ἑλλήνων ὑπηκόων. Ὁ πρῶτος νόμος, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, εἶναι ὁ νόμος 2280 τοῦ 1940, ὁ ὁποῖος ἐτροποποιήθη ἐπὶ κατοχῆς ἀπὸ τὸν νόμον 580 τοῦ 1943. Διὰ τῶν δύο αὐτῶν νόμων προβλέπεται, ὅτι τὸ Συμβούλιον Ἰθαγενείας δύναται νὰ ἀφαιρῇ τὴν Ἑλληνικὴν Ἰθαγένειαν ἀπὸ ὡρισμένας κατηγορίας Ἑλλήνων, εἴτε πολιτογραφηθέντων, εἴτε ἀλλοδαπῶν αἱ ὁποῖαι ἀπέκτησαν διὰ τοῦ γάμου τὴν ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν. Ἐφ’ ὅσον τὸ Συμβούλιον τοῦτο ἤδη ἀσχολεῖται, καὶ μάλιστα μὲ τὴν αὐτὴν αἰτιολογίαν, διότι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη μεταξὺ τῶν λόγων διὰ τοὺς ὁποίους τὸ Συμβούλιον Ἰθαγενείας ἐνεργεῖ τὴν ἀφαίρεσιν τῆς ἰθαγενείας, ἔχει καὶ τὴν ἀναξιότητα, λέγει δηλαδὴ ὁ νόμος ὅτι οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους ἀφαιρεῖται ἡ Ἑλληνικὴ Ἰθαγένεια εἶναι (ἀναγινώσκει) «ἐνέργειαι, πρὸς ὄφελος ξένου Κράτους, πράξεων ἀσυμβιβάστων πρὸς τὴν ἰδιότητα τοῦ Ἕλληνος πολίτου καὶ ἀντιθέτων πρὸς τὰ συμφέροντα τῆς Ἑλλάδος» καὶ «ἡ ἀναξιότης». Ἑπομένως οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους ὁ ἰσχύων νόμος ἐπιτρέπει εἰς τὸ Συμβούλιον νὰ ἀφαιρῇ τὴν ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν, εἶναι λόγοι παραπλήσιοι μὲ τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο αἰτία τῆς ὑποβολῆς τοῦ ὑπὸ κρίσιν Ψηφίσματος. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν τὸ Συμβούλιον Ἰθαγενείας εἶναι, ἤδη, εἰδικὴ ἀρχή, προβαίνουσα εἰς τὴν ἔκδοσιν τοιούτων ἀποφάσεων, θὰ ἦτο μεγάλη πολυτέλεια καὶ ἀφορμὴ χρονοτριβῆς ἡ δημιουργία καὶ νέου Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον μάλιστα καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς ὑποχρεωτικῆς κρίσεως θὰ ἔκαμνεν αὐτὴν τὴν περισυλλογὴν τῶν στοιχείων. Θὰ παρεκάλουν διὰ τοῦτο, τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ δεχθῇ τὰς τροποποιήσεις αὐτὰς ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀρχικῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἡ ὁποία ἐγένετο δεκτή, νὰ δεχθῇ, δηλαδὴ, τὴν κατάργησιν τοῦ πρώτου Συμβουλίου καὶ νὰ δεχθῇ μόνον τὸ Συμβούλιον Ἰθαγενείας, καθὼς ἐπίσης νὰ δεχθῇ καὶ τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμα εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ὅτι τοῦτο θὰ εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ παρόντων 4–5 ἐκ τῶν μελῶν αὐτοῦ. Μόνον διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλπίσωμεν, ὅτι θὰ ἔχῃ ἀποτέλεσμα τὸ Ψήφισμα. Δὲν ἀμφιβάλλω ὀπωσδήποτε διὰ τὴν καλὴν πρόθεσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ φοβοῦμαι ὅτι μὲ τὴν γραφειοκρατίαν αὐτὴν ματαιοῦμεν τὸν σκοπὸν τοῦ Ψηφίσματος, ὄχι ἐκ κακῆς πίστεως, ἀλλὰ ἐξ ὑπερβολικοῦ ζήλου νὰ εἴμεθα τυπικῶς ἐν τάξει. Διετυπώθη ὅμως ἀπὸ ἄλλους συναδέλφους ἡ πρότασις ὅπως, ἀντὶ τοῦ Συμβουλίου Ἰθαγενείας, νὰ ἀνατεθῇ ἡ κρίσις εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον ἢ τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας. Ἀντιτίθεμαι πρὸς ἀμφοτέρας τὰς προτάσεις, διότι ὁ μὲν Ἄρειος Πάγος εἶναι ἀκατάλληλος διὰ νὰ ἀσκήσῃ τοιαῦτα ἔργα, ἔχοντα πολιτικὴν χροιάν, τὸ δὲ Συμβούλιον Ἐπικρατείας θὰ μεταβάλῃ ἄρδην τὴν φύσιν τοῦ προορισμοῦ του, μεταβαλλόμενον εἰς ὄργανον τῆς Διοικήσεως ἀπὸ ἐλεγκτὴν αὐτῆς. Τοῦτο θὰ ἦτο μία παραγνώρισις τοῦ θεσμοῦ τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, ἡ ὁποία θὰ τὸ κατέρριπτεν εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν, ἐὰν ἠθέλομεν μεταβάλει τοῦτο ἀπὸ δικαστήριον εἰς συλλογικὸν ὄργανον τῆς Διοικήσεως. Ἦτο ἑπομένως ἀτυχὴς ἡ πρότασις αὐτή, ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ἐπροτείναμεν εἶναι ἡ μόνη ὀρθὴ λύσις. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ἀσκήσεως τοῦ ἐνδίκου μέσου τῆς αἰτήσεως ἀκυρώσεως ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας οὔτε ἐν τῷ σχεδίῳ Ψηφίσματος ἐμφαίνεται σχετικόν τι, οὔτε ὁ κ. ὑπουργὸς μᾶς εἶπε τίποτε περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς ἀσκήσεως τοῦ ἐνδίκου τούτου μέσου. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν δὲν περιέχεται ἐν τῷ Ψηφίσματι ἡ τοιαύτη διάταξις, ἦτο εὐνόητον, ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τῶν διατάξεων τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ νόμου περὶ Συμβουλίου Ἐπικρατείας πρόκειται περὶ πράξεως συλλογικοῦ ὀργάνου τῆς Διοικήσεως, κυρουμένης διὰ τῆς ἐκδόσεως Β. Διατάγματος, τὸ ὁποῖον ἀναμφιβόλως ἀποτελεῖ ἐκτελεστὴν πράξεως τῆς Διοικήσεως καὶ ἑπομένως ἡ πρᾶξις αὐτὴ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προσβληθῇ, μὴ ὑπαρχούσης διατάξεως ἀντιθέτου, ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Ἀφοῦ λοιπὸν ἐφθάσαμεν εἰς τὸ συμπέρασμα αὐτὸ ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ προσβολὴ ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, καθωρίσαμεν μερικὰς ἐγγυήσεις αἱ ὁποῖαι νὰ μὴ καταστήσουν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Ψηφίσματος τούτου δυσχερῆ. Πρῶτον καθωρίσαμεν τὴν προθεσμίαν λόγῳ τῆς ὑπάρξεως ἀνθρώπων μεταβαλλόντων εἰς τὸ ἐξωτερικὸν κατοικίας, εἴπομεν δηλ. ὅτι ἡ προθεσμία θὰ ἄρχεται οὐχὶ ἀπὸ τῆς κοινοποιήσεως, ἀλλὰ ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ Διατάγματος εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως. Δεύτερον, ἐνῶ κατὰ τοὺς κειμένους νόμους δικαιοῦνται νὰ ἀναστείλῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἀποφάσεως, ἀπηγορεύσαμεν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ δικαίωμά του αὐτό. Τὰ λεχθέντα ὅτι καὶ ἄνευ τῆς διατάξεως αὐτῆς δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προσφύγῃ κανεὶς εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ ὅτι μόνον Ἕλληνες δικαιοῦνται νὰ προσφύγουν εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας καὶ ὅτι δῆθεν ἐπέρχεται πολιτικὸς θάνατος ἀποτελοῦν ἄγνοιαν στοιχειωδῶν ἐννοιῶν τοῦ Δικαίου καὶ ἄγνοιαν τῆς λειτουργίας τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, ἀπορῶ δὲ πῶς γηραιὸς συνάδελφος διέπραξε τοιοῦτον ὀγκῶδες ἐπιστημονικὸν ἁμάρτημα, διότι ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας δικαιοῦται νὰ προσφύγῃ πᾶς τις. Ἐγώ, συγκεκριμένως, εἶχον πολλάκις εὐκαιρίαν νὰ ἀσκήσω αἰτήσεις ἀκυρώσεως ἐκ μέρους ἀλλοδαπῶν. Οὔτε ἀποτελεῖ πολιτικὸν θάνατον ἡ ἀφαίρεσις τῆς ἰθαγενείας, ἀλλ’ ἀποτελεῖ ἁπλῶς ἀφαίρεσιν μιᾶς ὡρισμένης ἰδιότητος, ὡς ἡ ἰθαγένεια, γνωρίζετε δέ, ὅτι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη εἶναι γενικῶς ἀνεγνωρισμένη ἡ ἔννοια τῶν ἀνθρώπων ἄνευ ἰθαγενείας καὶ ὑπῆρχον ἄνθρωποι, ὅπως π. χ. οἱ Λευκορῶσοι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον ὡρισμένην ἰθαγένειαν καὶ ἐταξείδευον μὲ τὰ γνωστὰ διαβατήρια Νάνσεν. Ἁπλῶς, δὲν εἶναι δυνατόν, διὰ τῆς ἀφαιρέσεως τῆς ἰθαγενείας, νὰ εἶναι τις πολίτης μιᾶς ὡρισμένης χώρας, δύναται νὰ μὴ εἶναι πολίτης καμμιᾶς χώρας καὶ τὸ μέτρον αὐτὸ μεταβάλλει τοὺς Ἕλληνας πολίτας εἰς μὴ πολίτας Ἕλληνας καὶ μὴ πολίτας ἄλλης χώρας μέχρις ὅτου ἀποκτήσουν ἄλλην ἰθαγένειαν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει οὗτοι, μὴ ὄντες πολῖται καμμιᾶς χώρας, ἀλλὰ ὄντες ἄνθρωποι, ζῶντες ὀργανισμοί, δύνανται νὰ ἀσκήσουν ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας τὴν αἴτησιν ἀκυρώσεως. Ἑπομένως ὅλα ἐκεῖνα ἀποτελοῦν ἐπιστημονικὰ ἁμαρτήματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπηρεάσουν τὴν γνώμην τοῦ Σώματος. Συνεπῶς, κύριοι, νομίζω, ὅτι αἱ δύο σκέψεις, τὰς ὁποίας ὑπέβαλον, θὰ διευκολύνουν οὐσιωδῶς τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος κατὰ τὸν ἐπιθυμητὸν τρόπον. Δὲν θὰ ἤθελον ὅμως νὰ κατέλθω τοῦ βήματος χωρὶς νὰ ἀναφέρω μίαν πρότασιν, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ἀπὸ συναδέλφους, σχετικῶς μὲ μίαν ἄλλην κατηγορίαν προσώπων ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἐζητήθη νὰ ἀφαιρεθῇ ἡ Ἑλληνικὴ ἰθαγένεια, πρότασιν ἡ ὁποία συνεδέθη καὶ μὲ τὸ ὄνομά μου εἰς τὸν χθεσινὸν τύπον. Βεβαίως, κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ ἀπασχοληθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία μὲ τὸ πρόβλημα ἐκείνων τῶν Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι ὑπὸ τὰς σημερινὰς ἐκτάκτους συνθήκας δημιουργοῦν ἕνα πανικὸν διὰ τῆς μεταφορᾶς τῶν ἐπιχειρήσεών των εἰς χώρας τῆς ἀλλοδαπῆς καὶ οἱ ὁποῖοι δημιουργοῦν συγχρόνως τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι τὴν μεταφορὰν αὐτὴν τὴν ἐπεδίωξαν διὰ μέσων παρανόμων, διὰ συναλλάγματος δηλαδὴ ἐξαγομένου παρανόμως. Ἀλλὰ κύριοι, τὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν εἶναι νέον. Τοῦ ζητήματος τούτου προηγεῖται μία ἄλλη κακὴ πρᾶξις, μία πρᾶξις ἔχουσα βεβαίως ὑπὲρ ἑαυτῆς μερικὰ ἐπιχειρήματα, γνωστὰ εἰς ὅλους μας, ἀλλὰ πρᾶξις παραμένουσα πάντοτε κακή, ὅτι δηλαδὴ μία ὁμὰς Ἑλλήνων ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπεν ἑλληνικὰ ἐμπορικὰ πλοῖα νὰ τὰ μεταχρωματίσῃ καὶ νὰ δώσῃ εἰς αὐτὰ ξένην σημαίαν, ὥστε αὐτὰ νὰ μὴ ταξειδεύουν πλέον ὑπὸ Ἑλληνικὴν Σημαίαν. Εἴχομεν πληροφορίας πρὸ μηνῶν, ὅτι εἶχε γίνει μία σύμβασις μεταξὺ τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας καὶ Ἑλλήνων ἐφοπλιστῶν, διὰ τῆς ὁποίας ἀνελάμβανον οὗτοι τὴν ὑποχρέωσιν τὰ πλοῖα τὰ νηολογημένα εἰς ξένας χώρας νὰ τὰ μεταφέρουν ὑπὸ Ἑλληνικὴν Σημαίαν, ἀλλὰ δὲν εἴδομεν ἔμπρακτον ἀπόδειξιν τῆς συμφωνίας αὐτῆς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τεθῇ τόσον προχείρως, συζητουμένου τοῦ παρόντος Ψηφίσματος, ἀλλὰ καὶ δὲν πρέπει καὶ νὰ μείνῃ ἐντελῶς ἀδιάφορος ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία διὰ τὴν ὕπαρξιν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Πρέπει νὰ τὸ σκεφθῶμεν, ἀλλὰ συγχρόνως τοῦτο θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον ὄχι ἁπλῆς συζητήσεως ἐν τῇ Βουλῇ ἀλλὰ καὶ δόγματος πολιτικοῦ. Γενικῶς ἡ θέσις τῶν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ἑλλήνων καὶ ἀπὸ ἀπόψεως φορολογικῆς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως χρησιμοποιήσεως ἢ ἀποκτήσεως ξένης ἰθαγενείας, καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀποκτήσεως περιουσιακῶν στοιχείων ὑπὸ ξένην σημαίαν ὅλα αὐτὰ εἶναι ζητήματα ἄξια λόγου, τὰ ὁποῖα θὰ πρέπῃ νὰ ἀπασχολήσουν καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλήν, πρωτίστως τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ πρέπῃ νὰ ἐξασφαλισθῶμεν ἔναντι τῶν ἐνδεχομένων καταστρατηγήσεων τῶν μέτρων αὐτῶν διὰ τῆς εὐκόλου ἀποκτήσεως ξένης ἰθαγενείας, ὁπότε ὁ σκοπός, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκομεν δὲν θὰ ἐπετυγχάνετο· θὰ ἦτο σκόπιμον ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔχει ἀνάγκην νὰ προσφύγῃ εἰς τοιαῦτα μέτρα, νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ζήτημα ἐν τῇ ὁλότητι αὐτοῦ καὶ νὰ προέλθῃ εἰς τὰς ἀναγκαίας διαπραγματεύσεις. Ἀρκεῖ νὰ ὑπενθυμήσω ὡς ἓν προηγούμενον τοῦτο: ὅτι συνέβη ἐσχάτως μεταξὺ τῆς Γαλλικῆς κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἀμερικανικῆς καὶ τῆς Ἀγγλικῆς κυβερνήσεως κάτι τὸ ἐντελῶς ἐξαιρετικόν. Τὸ τραπεζικὸν μυστικὸν εἶναι, ὡς γνωστόν, πλῆρες καὶ δὲν ἐπιτρέπεται ἡ ἀνακοίνωσις καταθέσεων εὑρισκομένων παρὰ τινι Τραπέζῃ, ἐν τούτοις αἱ χῶραι αὑταὶ, ἐκ φιλίας πρὸς τὴν Γαλλικὴν κυβέρνησιν, διὰ νὰ τὴν διευκολύνουν εἰς τὰ νομισματικὰ αὐτῆς μέτρα, διὰ νὰ διευκολύνουν τὴν συναλαγματικὴν πολιτικὴν τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως ἐδέχθησαν νὰ καταστήσουν γνωστοὺς τοὺς Γάλλους καταθέτας παρὰ Τραπέζας τῶν χωρῶν των. Καὶ ἐν προκειμένῳ μία κατάλληλος διπλωματικὴ ἐνέργεια τῆς Κυβερνήσεως, κατοχυροῦσα τὰ ἑλληνικὰ γενικώτερα συμφέροντα, εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἀγάγῃ εἰς ὡρισμένα ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιτρέψουν εἰς τὸ Κράτος νὰ τιμωρήσῃ καὶ ἄλλας κατηγορίας κακῶν ἑλλήνων, ἢ τοὐλάχιστον νὰ τὰς ἀναγκάσῃ νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὴν Πατρίδα καὶ νὰ μὴ ἐξακολουθοῦν κερδίζοντες, ἄνευ θυσιῶν πρὸς τὴν Πατρίδα, χρήματα ἐν τῇ ξένῃ. Ἰδιαιτέρως δὲ θὰ ἦτο σκόπιμον νὰ ὑπομνησθῇ εἰς τοὺς Ἕλληνας τοῦ ἐξωτερικοῦ, ὅτι χάρις εἰς τὰς θυσίας τῆς μικρᾶς αὐτῆς γωνίας, αὐτοὶ οἱ ἔχοντες τὴν ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν κατώρθωσαν νὰ περισώσουν τὰς περιουσίας των, ἀλλὰ καὶ διαρκοῦντος τοῦ πολέμου νὰ τὰς πολλαπλασιάσουν. Ἐὰν ἡ Ἑλλὰς δὲν ἠκολούθη, οἵαν ἠκολούθησε πολιτικήν, ὥστε νὰ εὑρεθῇ μὲ τὸ μέρος τῶν νικητῶν, ἀλλὰ εὑρίσκετο εἰς τὸ ἀντίθετον μέρος, τότε οἱ ἕλληνες τοῦ ἐξωτερικοῦ, οἱ ἔχοντες περιουσίας θὰ ἔβλεπον τὰς περιουσίας των μεσεγγυημένας καὶ κατεχομένας ἀπὸ τὴν χώραν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται. Ἐὰν τὰς ἔσωσαν, τὰς ἔσωσαν διότι ἡ Ἑλλὰς ἠκολούθησε τὴν πολιτικὴν τοῦ αἵματος καὶ τῆς θυσίας, καὶ δὲν θὰ εἶναι ἀρκετὸν ἁπλῶς καὶ μόνον διὰ δωρεῶν ψυχίων νὰ ἐνθυμοῦνται τὴν χώραν των οἱ ἕλληνες αὐτοί, ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε διὰ μεγάλης συμμετοχῆς εἰς τὰς θυσίας τῆς Ἑλλάδος καὶ τοῦ λαοῦ αὐτῆς νὰ συνεισφέρουν, καὶ ἐλπίζω ὅτι ἡ σκέψις αὐτὴ τὴν ὁποίαν δὲν ἐπιθυμῶ διὰ εὐνοήτους λόγους νὰ ἀναπτύξω περισσότερον, θὰ εἶναι ἀρκετὴ διὰ νὰ σᾶς πείσῃ ὅτι πρέπει ἐπιτέλους ὅπως ὁλοκληρώσωμεν τὴν ἀλληλεγγύην ὁλοκλήρου τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐν ἡμέραις εὐτυχίας, νὰ τὴν ἔχωμεν ὁλοκληρωτικὴν καὶ ἐν ἡμέραις δυστυχίας (χειροκροτήματα).

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπειδὴ πολλοὶ ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων ἀπῆλθον καὶ ἵνα μὴ παραπονοῦνται οἱ ἀγορεύοντες, ὅτι ὁμιλοῦν πρὸ κενῶν ἑδωλίων, παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε ὅπως λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον ὥραν 6ην μ.μ.

§212ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§213Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Συνεχίσατε, κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα εἶναι ἐπεῖγον.

§214Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις.

§215Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ ΚΑΙ Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Βεβαίως νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις, κύριε Πρόεδρε.

§216ΦΩΝΑΙ ΕΚ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ. Αὔριον πλέον, κύριε Πρόεδρε. Ἄλλωστε δὲν ὑπάρχει καὶ ἀπαρτία.

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον Πέμπτην καὶ ὥραν 6ην μ.μ. μὲ ἀντικείμενον Ἡμερησίας Διατάξεως Νομοθετικὴν Ἐργασίαν. (Ὥρα 10.00′ μ.μ.)