1947.11.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 18η

Παρασκευὴ 28 Νοεμβρίου 1947

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6.30 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσιν τὰ θεωρεῖα. Παρακαλῶ τὸν κ. Γραμματέα ν’ ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως.)

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ὁ Πρόεδρος κ. Σοφοκλῆς Βενιζέλος μοὶ ἀπηύθυνε τὴν ἀκόλουθον ἐπιστολὴν (ἀναγινώσκει): Ἀξιότιμε κύριε πρόεδρε, κατόπιν τῆς ἀνακοινωθείσης ἤδη συμφωνίας περὶ ἑνώσεως τῶν δύο κομμάτων (Φιλελευθέρων καὶ Βενιζελικῶν Φιλελευθέρων) παρακαλῶ ὅπως ἐφεξῆς ἐμφανίζεται ἑνιαία ἡ Κοινοβουλευτικὴ δύναμις ἀμφοτέρων τῶν κομμάτων ὑπὸ τὴν κοινὴν πλέον ἐπωνυμίαν «Κόμμα Φιλελευθέρων».

Μετ’ ἐξαιρέτου τιμῆς

Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ

Ὁ Βουλευτὴς Λαρίσης κ. Α. Νικολαΐδης, καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Προέδρου τοῦ Συλλόγου πυροπαθῶν καὶ λεηλατηθέντων ὑπὸ ἀναρχικῶν ἐπαρχίας Ἐλασσῶνος, δι’ οὗ διαμαρτύρεται διὰ πλήρη ἐγκατάλειψιν τῶν βρεφῶν ἀπὸ πάσης περιθάλψεως ἀπὸ Ἰανουαρίου 1947 καὶ ἐντεῦθεν καὶ ζητεῖ ἄμεσον περίθαλψιν αὐτῶν. Ὁ Βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Ἀθ. Γιαννόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὀργανώσεως Ἀναστάσεως Γένους (Ο.Α.Γ.) Ἀθηνῶν αἰτουμένης τὴν ἀπονομὴν συντάξεως εἰς τοὺς ἥρωας σαμποτέρ, μέλη τῆς ἐν λόγῳ Ὀργανώσεως ὡς καὶ τῆς ὁμάδος Ἰβάνωφ–Γιαννάτου. Ὁ σχετικὸς φάκελλος ὁ ἀφορῶν τὴν ἐν λόγῳ Ὀργάνωσιν, εὑρίσκεται εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον Στρατοῦ (διεύθυνσιν πληροφοριῶν) καὶ δέον νὰ ζητηθῇ ἵνα τεθῇ ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς. Ὁ Βουλευτὴς κ. Χ. Καραΐσκος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Παραμεθορίων Κοινοτήτων τοῦ Νομοῦ Δράμας, οἵτινες λόγῳ τοῦ ἐμπρησμοῦ των κατὰ τὴν Βουλγαρικὴν κατοχὴν καὶ λόγῳ τοῦ ἐλέγχου τῶν περιοχῶν των ὑπὸ τῶν συμμοριτῶν εὑρισκόμεναι ἐν οἰκονομικῇ ἀδυναμίᾳ νὰ συντηρῶσι τὰ γραφεῖα τῆς Κοινότητός των, ζητοῦν τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν των παρὰ τοῦ Κράτους ἵνα μὴ παύσῃ ἡ λειτουργία των ἐπὶ μεγάλῃ Ἐθνικῇ ζημίᾳ. Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Ι. Μπερνίτσας καὶ Χ. Στεργιόπουλος καταθέτουν ἔγγραφον τοῦ Προέδρου τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Φωκίδος, δι’ οὗ διαδηλοῦται ὁ Ἐθνικός των παλμὸς κ.λ.π. καὶ ἡ καρτερική των ἀντίστασις κατὰ τὴν ἐκδηλωθεῖσαν τὴν 4ην τ. μ. ἐπίθεσιν τῶν ἀνταρτῶν κατὰ τῆς πόλεως Ἀμφίσσης κλπ. Ὁ Βουλευτὴς Θεσ)νίκης κ. Ν. Κώττας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Κ. Ματλῆ κατοίκου Θεσ)νίκης, ζητοῦντος ἐπανόρθωσιν τῆς πρὸς αὐτὸν γενομένης ἀδικίας ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας (διεύθυνσις μεταλλείων κ.λ.π.). Οἱ Ι. καὶ Κ. Τζαναβάρης, Ο. Φιλιᾶς καὶ Ι. Προβατόπουλος κάτοικοι Ἀθηνῶν, ζητοῦν ὅπως τοῖς παραχωρηθῇ ἄδεια ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου πρὸς διενέργειαν γεωτρήσεων εἰς ὑποδειχθησομένην παρ’ αὐτῶν περιοχὴν διὰ τὴν ἀνεύρεσιν πετρελαίου. Οἱ Σ. Τσίρλης, Χ. Τόμης, Κ. Φίτσας κλπ. ἐκμισθωταὶ τῶν ἐλευθέρων προϊόντων γῆς τῶν Κοινοτήτων Ἀναρφύρων Ροδῶνος κλπ. οἵτινες μὴ δυνηθέντες, ἕνεκεν τῆς κατοχῆς νὰ ἐκπληρώσωσι τὰς πρὸς τὰς ὡς ἄνω Κοινότητας ὑποχρεώσεις των, ζητοῦν ὅπως τύχωσιν εὐκολιῶν πρὸς ἐξόφλησιν τοῦ πρὸς ταύτας ὀφειλομένου χρηματικοῦ ποσοῦ. Τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Κυκλάδων, διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην ὑπὸ τοῦ Κράτους παρέμβασιν εἰς τοὺς Ἀσφαλιστικοὺς Ὀργανισμοὺς καὶ ζητεῖ τὴν ἐνίσχυσιν τούτων παρὰ τοῦ Κράτους. Οἱ κ.κ. Κ. Τσαλδάρης (ὑπουργ. τῶν Ἐξωτερικῶν) καὶ Δ. Δίγκας (ὑπουργ. τῆς Ἀεροπορίας) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Ἀθήναις μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γαλλίας ὑπογραφείσης τῇ 5ῃ Μαΐου ἐ. ἔ. συμφωνίας περὶ ἐναερίων μεταφορῶν». Ὁ κ. Κ. Ρέντης (ὑπουργ. τῆς Δημ. Τάξεως) καταθέτει σχέδια Νόμων 1) περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὀργανισμοῦ Χωροφυλακῆς» καὶ 2) «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 320 τῆς 19)19 Ἀπριλίου 1947 Ν. Δ. «περὶ τακτοποιήσεως τῆς θέσεως τῶν Ἀνθυπομοιράρχων». Ὁ κ. Π. Χατζηπᾶνος (ὑπουργ. τῶν Μεταφορῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 344)1943 νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2912) 1941 Α. Ν. «περὶ προσωρινοῦ διακανονισμοῦ τῶν ἐν τῇ Κρήτῃ ἐκμεταλλεύσεων φωταερίου κλπ». Ὁ κ. Γ. Στρᾶτος (ὑπουργ. τῶν Στρατιωτικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ νόμου 5237)1931 «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας». Οἱ Βουλευταὶ κ.κ. Α. Μιχαλακόπουλος, Α. Γιαννόπουλος, Ι. Μπουρνιᾶ, Α. Τσιρώνης, Π. Μαζαράκης, Ι. Μελᾶς καὶ Β. Μουράτογλου καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ Ν. Δ. 107)1946 περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τοὺς Δήμους καὶ Κοινότητας». Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τηρήσεως, ὑπὸ τὰ ὅπλα ἐθελοντῶν ὁπλιτῶν μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ὑποχρεώσεώς των». Ἡ ἐπὶ τῆς Δημοσίας Τάξεως Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ προτάσεως νόμου «περὶ ἐπιβολῆς οἰκονομικῶν βαρῶν διὰ τὴν καταστολὴν τῆς ἐν Εὐβοίᾳ ἀνταρσίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Τούντας καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τῆς Τ.Τ.Τ. Ὑπηρεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Βαρβιτσιώτης, Ε. Κομνηνός, Ν. Καράμπελας, Α. Μπουκουβάλας, Π. Γαρουφαλιᾶς, Ν. Βαρβιτσιώτης κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 24)4)46 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως ἐνεργείας στρατιωτικῶν προαγωγῶν, περὶ στρατιωτικῆς Ἱεραρχίας κλπ.». Ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§3Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ). Κύριοι, κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Τετάρτης, καθ’ ἣν ὥραν συνεζητεῖτο τὸ ψήφισμα περὶ τῶν φορολογικῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως, ἦλθεν ἀπροόπτως, δύναμαι νὰ εἴπω αἰφνιδιαστικῶς καὶ ἐκτὸς θέματος, συζήτησις ἐπὶ τῶν εὑρισκομένων εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἀποστολῶν. Καὶ εὑρέθη ἕνας συνάδελφος πρόθυμος νὰ διαφωτίσῃ τὴν Βουλήν, πληροφορῶν αὐτὴν ὅτι αἱ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εὑρισκόμεναι ἀποστολαί, στοιχίζουν εἰς τὸ Κράτος 54.000.000 δολλάρια ἐτησίως.

§4Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Συνολικῶς.

§5Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὄχι, ἐτησίως.

§6Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ). Διὰ τὰς ἀποστολὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ ἔχω, κύριοι, ὑπ’ ὄψει μου τοὺς ἑξῆς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους φέρω ἐνώπιόν σας. Ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, κατὰ τὸ ἔτος 1946 διὰ πάσης φύσεως ἀποστολὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ, παρεσχέθη συνάλλαγμα, τοὐτέστιν ἐδαπανήθησαν εἰς λίρας μόνον 193.691, ἀναγομένας εἰς δολλάρια 774.000, εἰς δολλάρια 369.372, τοὐτέστιν ἐὰν ἀναγάγωμεν καὶ τὰς λίρας εἰς δολλάρια ἔχομεν σύνολον 1.144.000. Κατὰ τὸ ἔτος 1947, τοὺς 9 πρώτους μῆνας μέχρι τῆς 1ης Ὀκτωβρίου, εἴχομεν λίρας μὲν 221,000, δολλάρια δὲ 703.000, καὶ ἄν ἀναγάγωμεν καὶ τὸ ποσὸν τῶν λιρῶν εἰς δολλάρια, ἔχομεν τὸν ἀριθμὸν 1.588.000 δολλάρια. Συμφώνως μὲ τὰς πληροφορίας τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, τὰ ποσὰ ταῦτα κατανέμονται ὡς ἑξῆς. Διὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1946–47 ἀπὸ 1ης Ἀπριλίου 1946 μέχρι 31 Μαρτίου 1947, διὰ τὰ πολιτικὰ ὑπουργεῖα ἐν συνόλῳ 350.000 δολλάρια διὰ τὰ Στρατιωτικὰ ὑπουργεῖα 550.000 δολλάρια, διὰ τοὺς ἀναπήρους, μετὰ ἢ ἄνευ τῶν σπουδῶν των, τὸ ποσὸν τῶν 600.000 δολλαρίων. Δι’ ὅλας συνεπῶς τὰς δαπάνας τῶν πάσης φύσεως ἀποστολῶν, στρατιωτικῶν καὶ πολιτικῶν ὑπουργείων καὶ ἀναπήρων, ὅπως βλέπετε, κύριοι, ἔχομεν ἀριθμόν, μόλις ὑπερβαίνοντα 1.500.000 δολλάρια ἢ περιστρεφόμενον περὶ τὸ ποσὸν αὐτό.

§7Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἐτησίως;

§8Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ). Ὄχι. Τὰ χρόνια αὐτά, τὸ 1946 καὶ τὸ 1947, πλὴν 4 μηνῶν. Συνολικῶς 1.580.000 δολλάρια· αὐτοὶ εἶναι οἱ ἐπίσημοι ἀριθμοί.

§9Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐκτὸς τῶν ἀριθμῶν αὐτῶν μήπως γνωρίζετε, ἐὰν αἱ ἀποστολαὶ ἀπησχόλησαν καὶ κεφάλαια ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον Τύπου καὶ πόσα εἶναι αὐτά;

§10Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ). Ὑπάρχει ἀναμφισβητήτως τὸ κονδύλιον τῶν ἐθνικῶν δαπανῶν τὸ ὁποῖον ἐν τῷ συνόλῳ του ἀνέρχεται εἰς 1.500.000 δολλαρίων. Ὑπάρχει ἀναμφισβητήτως ἐξ αὐτοῦ ἓν ποσὸν δολλαρίων, τὸ ὁποῖον διετέθη διὰ τὸν σκοπὸν αὐτόν, ἀλλὰ δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς δώσω τὸ ἀκριβὲς ποσόν. Πάντως τὸ κονδύλιον αὐτὸ δὲν συμπεριλαμβάνει μόνον τὰς ἀποστολάς, ἀλλὰ καὶ τὰ πάσης φύσεως βοηθήματα, ἀκόμη δὲ περιλαμβάνει καὶ τὰ ἔξοδα τῶν πρὸς τὸ ἐξωτερικόν, ὁλόκληρον δὲ τὸ κονδύλιον τοῦτο, ὡς προεῖπον, ἀνέρχεται εἰς 1.500.000 δολλάρια. Ποῖον ποσὸν θέλετε νὰ ἔχῃ διατεθῆ δι’ ἀποστολὰς ἐξ αὐτοῦ; Ἀλλὰ αὐτὰ ἀνάγονται εἰς τὸ κονδύλιον τοῦ προϋπολολισμοῦ, τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ περὶ ἐθνικῶν ἀναγκῶν.

§11Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προχθὲς ποὺ ἐγένετο ἡ σχετικὴ συζήτησις ἐβεβαίωσεν ὅτι τὸ ὀλιγώτερον 6.000.000 δολλάρια διατίθενται διὰ τὰς ἀποστολάς, δηλαδὴ εὑρίσκεσθε ἐν ἀσυμφωνίᾳ σεῖς μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν.

§12Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ). Δὲν γνωρίζω τὶ ἀπήντησεν ὁ κ. ὑπουργός. Νομίζω ὅτι εἶναι ὁ κ. Αἰλιανός, ὁ ὁποῖος ἔδωσε τὴν βεβαίωσιν αὐτὴν ἀπὸ μνήμης.

§13Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὄχι. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§14Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐνθυμοῦμαι ἄριστα, ὅταν ἤκουσε τὸν ἀριθμὸν τῶν 54.000.000 δολλαρίων εἶπεν ὅτι «εἶναι τοῦτο ἀπολύτως ἀδύνατον καὶ δὲν φαντάζομαι νὰ ὑπερβαίνῃ τὰ 2, 3, 4, 5....

§15Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἕξ.

§16Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἔστω καὶ 6 ἑκατομμύρια δολλάρια.

§17Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ). Αἱ διαβεβαιώσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι ἀπὸ μνήμης. Ἐγὼ φέρω ἐπίσημα κείμενα. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔδωσεν ἕνα ἀριθμὸν ἀπὸ μνήμης. Ἔπρεπε νὰ τὸν ἐλέγξωμεν. Τὸν ἠλέγξαμεν καὶ σᾶς φέρω ἐγὼ τὸν ἀκριβῆ ἀριθμόν.

§18Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἤθελα νὰ εἴπω ὅτι ἡ Βουλὴ καὶ ἡ κοινὴ γνώμη εἶναι πολὺ εὐαίσθητος εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ καὶ ὑποβάλομεν μίαν παράκλησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι θὰ ἠθέλαμεν μίαν ὀνομαστικὴν κατάστασιν ἐμφαίνουσαν ποῖοι πῆγαν εἰς ἀποστολάς, κατὰ ποίαν ἐποχὴν ἐπῆγαν, ποία ἦτο ἡ ἐντολὴ τὴν ὁποίαν εἶχον λάβει, καὶ ἐὰν ἔφεραν εἰς πέρας τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον μετέβησαν ἐκεῖ. Ἐλπίζω δὲ ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν συμφέρει ἰδιαιτέρως τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, διότι αἱ περισσότεραι ἀποστολαὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀριθμοῦ καὶ περισσότερον ἀπὸ ἀπόψεως προσώπων τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν ἐθνικὸν φρόνημα, ἐστάλησαν ἀπὸ τὰς Κυβερνήσεις τὰς προεκλογικάς. Ἑπομένως αἱ Κυβερνήσεις μετεκλογικαί, αἱ ὁποῖαι ἐσχηματίσθησαν ὅλαι μὲ βάσιν τὸ Λαϊκὸν Κόμμα ἔχουν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ διαφωτίσουν καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν κοινὴν γνώμην ἐπὶ ἑνὸς ζητήματος τόσον φλέγοντος, ἐπὶ ἑνὸς ζητήματος τὸ ὁποῖον τόσον συγκινεῖ τὴν κοινὴν γνώμην. Καὶ πάλιν, κ. ὑπουργέ, παρακαλοῦμεν ἀνεξαρτήτως τῶν ἀριθμῶν τοὺς ὁποίους ἀνεφέρατε, νὰ μᾶς προσκομίσητε καὶ τὴν κατάστασιν.

§19Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ). Κατὰ τὸν περασμένον Ἰούλιον, τῇ ἰδικῇ μου προτροπῇ καὶ τῇ συνεργασίᾳ τοῦ τότε ὑφυπουργοῦ κ. Εὐταξία, ἐγένετο πλήρης πίναξ, ὁ ὁποῖος, ἐφ’ ὅσον ἐνθυμοῦμαι, ἀπὸ τὸν ἴδιον κ. Εὐταξίαν, ἐστάλη τότε εἰς τὴν Βουλήν. Προφανῶς ἐδόθη πρὸ τῶν διακοπῶν καὶ ἴσως ὁ πίναξ αὐτὸς νὰ μὴ ἐξετυπώθη. Σήμερον βεβαίως ἔχει παρέλθει πολὺς χρόνος καὶ θὰ πρέπῃ νὰ συμπληρωθῇ. Σᾶς τὸ ὑπόσχομαι ἐγὼ ὅτι θὰ τὸν καταθέσω προσεχῶς. Ἀλλὰ ἀκριβῶς ἐπειδὴ εἴπατε ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ συγκινεῖ ἐξαιρετικὰ τὴν κοινὴν γνώμην καὶ ἐπειδή, κύριοι συνάδελφοι, οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ διδόμενοι εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εἶναι δυνατὸν εἰς τὴν εὐαίσθητον αὐτὴν στιγμήν, νὰ προκαλέσουν βλάβην καὶ ζημίαν τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω ὅτι: βεβαίως ἔχετε τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου, ἔχετε ὅμως καὶ τὴν ὑποχρέωσιν ὁσάκις ἐκλέγετε τὰ θέματα ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἀσκήσετε τὸν ἔλεγχόν σας νὰ στηρίζεσθε ἐπὶ στοιχείων καὶ νὰ ἐξακριβώνετε τὰ γεγονότα, διότι ἐὰν αὐτὸ δὲν γίνεται, πυέπει νὰ ἠξεύρετε ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν μόνον ἡ ἀλήθεια πρέπει νὰ ἀκούεται, συντελεῖται μία ἐργασία ἡ ὁποία δὲν ὑποβοηθεῖ, οὔτε τὸ ἐθνικὸν συμφέρον οὔτε ἀναστηλώνει τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλίου. (Χειροκροτήματα).

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2 ἀναφορᾶς ὁ κ. Νικολαΐδης ἔχει τὸν λόγον.

§21Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῆς Δημοσίας Τάξεως, συμμορῖται ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἰσῆλθον εἰς τὴν Ἔδεσσαν, εἰς τὸ χωρίον κάτω Ὄλυμπος Ραψάνης καὶ κατεκρεούργησαν τὸν ἰατρὸν Χρυσοχόου, ὁ ὁποῖος ἔτρεχεν ἀπὸ χωρίον εἰς χωρίον διὰ νὰ θεραπεύῃ τοὺς ἀσθενεῖς δωρεάν, τὸν πρόεδρον τὸν ἔκαυσαν ζωντανόν, ἔκαυσαν σπίτια καὶ ἀπήγαγον ὁμήρους. Ἐκεῖθεν ἔσπευσαν εἰς τὸν Πυργετὸν κατεκρεούργησαν, ἔσφαξαν καὶ κατόπιν διηυθύνθησαν εἰς Κρανιᾶν, ὅπου ἐζήτησαν τὸν ἱερέα Ἀθανάσιον Οἰκονόμου διὰ νὰ τὸν σταυρώσουν. Καὶ οὗτος μὲν κατώρθωσε νὰ διαφύγῃ, ἀλλὰ τὸ σπίτι του καθὼς καὶ ὅλα τὰ ὑπάρχοντά του παρεδόθησαν εἰς τὰς φλόγας, ὅπως καὶ τὰ ὑπόλοιπα σπίτια τῆς Κρανιᾶς. Κατόπιν διηυθύνθησαν εἰς τὴν Καλλιπεύκην καὶ ἔπραξαν τὰ αὐτά. Οἱ κάτοικοι ζητοῦν ἀπὸ ὑμᾶς, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους ὑπουργοὺς τὰ τραγικὰ ταῦτα γεγονότα νὰ μεταδίδωνται εἰς τὴν Εὐρώπην, ὅπου οἱ κομμουνισταὶ ψευδῶς μεταδίδουν ὅτι δῆθεν οἱ δεξιοὶ διαπράττουν ἐγκλήματα. Οἱ κομμουνισταὶ μεταδίδουν εἰδήσεις πλαστὰς περὶ διαπράξεως κακουργημάτων ὑπὸ τῶν δεξιῶν, ἐνῶ αὐτοὶ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι διαπράττουν φοβερὰ ἐγκλήματα καίοντες καὶ ἀνθρώπους ζωντανούς. Μεταδώσατε λοιπὸν ὅλα αὐτὰ εἰς τὴν Εὐρώπην διὰ νὰ μάθῃ ὅλος ὁ κόσμος ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι κατατυραννοῦν τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν καὶ ὅτι δὲν ἔχουν κανένα δικαίωμα νὰ παρουσιάζωνται ὡς ἐλευθερωταί. Αὐτὸ ζητοῦν, κύριε ὑπουργέ, οἱ ἄνθρωποι αὐτοί. Ἀλλὰ ζητοῦν καὶ κάτι ἄλλυ ἀκόμη, νὰ ἐνισχύσετε τὸν στρατὸν διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἀπελευθερώσῃ τὴν Θεσσαλίαν. Ὑφίσταται ἀνάγκη ἀπόλυτος ὁ στρατὸς νὰ σπεύσῃ νὰ ἀπελευθερώσῃ τὴν Θεσσαλίαν. Ὁ Λαὸς εἶναι ἕτοιμος νὰ τεθῇ εἰς τὸ πλευρὸν τοῦ στρατοῦ ὅπως ἐτέθη εἰς τὴν Ἐλασσῶνα καὶ ἔφερε θαυμάσιον ἀποτέλεσμα. Ἡ Θεσσαλία πρέπει νὰ ἀποκτήσῃ τάχιστα τὴν ἐλευθερίαν της διὰ νὰ δυνηθῇ ὁ ἀγρότης νὰ ἐργασθῇ, διότι οὐαὶ καὶ ἀλλοίμονον ἐὰν ἡ Θεσσαλία καὶ τὸ Πήλιον μείνουν ἀκαλλιέργητα. Τὸ ζήτημα αὐτὸ εἶναι σπουδαιότατον καὶ ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ προσέξῃ πολύ, διότι ἐὰν ἡ περιφέρειά μας καταστραφῆ, οὐαὶ καὶ ἀλλοίμονον. Ὅλοι οἱ χωροφύλακες οἱ καταγόμενοι ἐκ Θεσσαλίας νὰ ἀποσπασθοῦν καὶ νὰ πᾶνε ὅλοι ἐκεῖ, καθὼς καὶ ὅλοι οἱ ἱκανοὶ ἀξιωματικοί. Γνωρίζουν τὰ ἐδάφη, γνωρίζουν τοὺς ἀνθρώπους καὶ ἐνισχυόμενοι καὶ παρὰ τοῦ Λαοῦ τῆς Θεσσαλίας θὰ ἐπιβάλλουν καὶ τὸ κράτος τοῦ νόμου καὶ τὴν τάξιν. (Χειροκροτήματα).

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηγιάννης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 98 ἀναφορᾶς συναφοῦς πρὸς τὴν ὑπ’ ἀριθμὸν 2.

§23Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ τραγωδία τὴν ὁποίαν ἐξιστόρησεν ὁ κύριος συνάδελφος διὰ τὰς κωμοπόλεις τῆς Ραψάνης καὶ τῆς Κρανιᾶς, εἶναι ἡ τραγωδία τὴν ὁποίαν ὑφίστανται τὰ χωριὰ τῆς Θεσσαλίας κάθε βράδυ. Εἰδικώτερον διὰ τὴν περιφέρειαν τοῦ κάτω Ὀλύμπου ὑπῆρξε σφάλμα ὅτι ἔφυγεν ἀπὸ ἐκεῖ ἡ ταξιαρχία τοῦ Ρίμινι, διότι ἀφ’ ὅτου ἐξεκενώθησαν τὰ μέρη αὐτὰ ὑπὸ τῆς δυνάμεως τῆς ταξιαρχίας καὶ πάλιν αἱ συμμορίαι ἐπετέθησαν κατὰ τῶν χωρίων αὐτῶν καὶ δίδουν τὴν εἰκόνα τὴν ὁποίαν μᾶς περιέγραψεν ὁ κ. συνάδελφος. Τὸ ζήτημα εἶναι βεβαίως γενικώτερον, ἀλλὰ ὑπεράνω αὐτοῦ τοῦ γενικοῦ ζητήματος ὑπάρχουν δύο εἰδικαὶ εὐθῦναι τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ἐπισημάνωμεν. Ἡ πρώτη εἶναι ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπὸ τοῦ μηνὸς Ἀπριλίου δὲν ἠμπόρεσε νὰ ἐξοικονομήσῃ 80.000 χαρτίνας λίρας διὰ νὰ ἀγορασθοῦν 4.000 ὅπλα, μὲ τὰ ὁποῖα νὰ ἀμυνθοῦν ὄχι οἱ Μ.Α.Υ., ἀλλὰ οἱ ἴδιοι οἱ χωρικοὶ ὑπὲρ βωμῶν καὶ ἑστιῶν. Οὕτω ὑπέστησαν χωρία τῆς Θεσσαλίας, 30 χιλιομ. ἔξω ἀπὸ τὴν Λάρισαν ἐπίθεσιν καὶ ἐνῶ οἱ συμμορίται εἶχον αὐτόματα ὅπλα ἀνθίσταντο οἱ χωρικοί, ἀγωνιζόμενοι μὲ 20 μόνον ἰταλικὰ ὅπλα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ρίψουν 10 φορὲς διὰ νὰ πάρουν φωτιὰ στὶς τρεῖς. Ἔτσι ἀνθίστανται, τὴν ἡμέραν ὀργώνοντες καὶ τὴν νύκτα ἀγρυπνοῦντες. Ἡ δευτέρα εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ὅτι ὅλος αὐτὸς ὁ ἐνθουσιασμός, ὅλαι αὐταὶ αἱ θυσίαι, αἱ ὁποῖαι πηγαίνουν διὰ τὸ Ἔθνος ἀφήνουν ἀνάλγητον, ὄχι τὴν ξένην κοινὴν γνώμην, ἀλλὰ καὶ τὴν ἰδικήν μας ἀκόμη κοινὴν γνώμην, διότι εἶναι ἀνάλγητον τὸ ὑπουργεῖον Τύπου. Οὔτε ἕνας φωτογράφος, οὔτε ἕνας δημοσιογράφος, οὔτε μιὰ εἰκών, οὔτε ἕνα πρόγραμμα εἰς τοὺς κινηματογράφους, τίποτα, Τὸ πολὺ–πολὺ νὰ καταδεχθῇ τὸ δελτίον τῆς Ἀστυνομίας νὰ γράψῃ, ὅτι εἰς τὸ τάδε χωρίον ἐπῆγαν συμμορῖται καὶ ἔσφαξαν τὸν πρόεδρον τοῦ χωριοῦ, τὸν ἰατρόν, τὸν παππᾶ, αὐτὸ εἶναι ὅλο καὶ ἔπειτα πλὰξ τίθεται ἐπάνω εἰς αὐτά. Κύριοι, μὲ ὅλα αὐτά, τὸ φρόνημα τοῦ κόσμου εἶναι ἐξαιρετικόν, ἀφάνταστον. (Χειροκροτήματα). Ἐνθυμίζει τὰς ἡμέρας τοῦ 1912 καὶ τοῦ 1940. Πιστεύουν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ πιστεύουν ὅτι ἡ Ἑλλὰς θὰ ἐπικρατήσῃ, ἀλλὰ μαζί μὲ τὸν λαὸν αὐτὸν τὸν θαυμάσιον, ἂς κινηθῇ καὶ ἡ Κυβέρνησις, καὶ εὔχομαι ὅπως τὸ σύνθημα τοῦ συναγερμοῦ καταστῆ πραγματικότης. (Χειροκροτήματα).

§24Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργ. τῆς Δημ. Τάξεως) Ἔχω ἐκδώσει ἤδη διαταγὰς νὰ λαμβάνωνται φωτογραφίαι ὅλων τῶν ὠμοτήτων, αἱ ὁποῖαι διαπράττονται ἀπὸ τοὺς ἀναρχικοὺς ἀντάρτας καὶ τοῦτο διὰ νὰ μᾶς χρησιμεύουν ἑκάστοτε εἰς ἀπόκρουσιν συκοφαντικῶν ἐπιθέσεων ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος, συνεννοήθην δὲ σχετικῶς καὶ μετὰ τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ τοῦ Τύπου ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν προστασίαν τῆς ὑπαίθρου χώρας, ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἔθεσεν ὡς σκοπὸν τὴν συγκρότησιν 100 ταγμάτων Ἐθνοφρουρᾶς. Ἡ συγκρότησις τῶν ταγμάτων αὐτῶν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συντελεσθῇ ἐντὸς βραχέος χρονικοῦ διαστήματος διὰ διαφόρους οἰκονομικοὺς καὶ τεχνικοὺς λόγους. Ἤδη ὅμως ἤρχισαν τὰ τάγματα Ἐθνοφρουρᾶς νὰ τοποθετοῦνται εἰς διάφορα διαμερίσματα τῆς χώρας. Ἐπιδιώκομεν τὴν συμπλήρωσιν τῆς συγκροτήσεως τῶν ἐν λόγῳ ταγμάτων, ὡς καὶ ἐπίσης τὴν προμήθειαν καταλλήλου ὁπλισμοῦ. Διὰ τὰς μετακινήσεις τοῦ στρατοῦ ἁρμοδία εἶναι ἡ Διοίκησις τῆς Στρατιᾶς. Ἐνδεχόμενον διὰ λόγους στρατηγικοὺς νὰ ἐγένετο ἡ μετακίνησις αὐτή, ἡ ὁποία ἀφῆκε πρὸς στιγμὴν ἀκάλυπτα μερικὰ χωριά, τὰ ὁποῖα ὑπέστησαν ἐπιδρομήν. Δὲν εἶναι παρὼν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ νὰ δώσῃ ἐπιπροσθέτους πληροφορίας πρὸς τοὺς κ. συναδέλφους.

§25ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Μίαν σύστασιν ἔχω νὰ κάμω. Προχθὲς εἰς τὴν Λάρισαν ὁ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς Χωροφυλακῆς Χρήστου καί τινες χωροφύλακες διέσωσαν τὸ ἠλεκτρικὸν ἐργοστάσιον. Ἐτραυματίσθη ὁ ἀξιωματικὸς τῆς Χωροφυλακῆς καὶ ἐφονεύθη ὁ ἐπικηρυγμένος κομμουνιστὴς καὶ τρομοκράτης τῆς Θεσσαλίας Κυρίτσης. Ἀπευθύνω σύστασιν πρὸς τὸν κ. ὑπουργόν, ὅπως τάχιστα ἀμειφθῶσιν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἐπετέλεσαν τὸ καθῆκον των εἰς τὴν πόλιν τῆς Λαρίσης καὶ ἔσωσαν τὸ ἠλεκτρικὸν ἐργοστάσιον. Ἡ ἄμεσος ἐπιβράβευσις τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν θὰ ἐνισχύσῃ καὶ τοὺς λοιπούς, οἱ ὁποῖοι μάχονται ὑπὲρ τῆς πατρίδος.

§26Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ἐγὼ ἔδωσα ἐντολὴν εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Χωροφυλακῆς νὰ ὑποβάλῃ τάχιστα τὰς ἐκθέσεις καὶ προτάσεις τοῦ περὶ ἠθικῶν ἀμοιβῶν. Καὶ ὅταν διῆλθον ἐκ Βόλου ὁπότε ἐπεκοινώνησα μετὰ τοῦ Διοικητοῦ Χωροφυλακῆς, ἀλλὰ καὶ δι’ ἡμερησίας διαταγῆς, ἐπανέλαβα τὴν σύστασιν αὐτὴν περὶ τῆς ταχυτέρας ὑποβολῆς τῶν προτάσεων διὰ τὰς ἠθικὰς ἀμοιβὰς τῶν διακρινομένων ἀξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν τῆς Χωροφυλακῆς καὶ ἔχετε ἀπολύτως δίκαιον, ὅτι αἱ ἀμοιβαὶ διὰ νὰ ἔχουν ἀποτέλεσμα πρέπει νὰ γίνωνται ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον.

§27Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Διὰ τοὺς χωροφύλακας καὶ ὑπαξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς, οἱ ὁποῖοι ἠνδραγάθησαν καὶ ἔχουν ἐκθέσεις ὑπὲρ αὐτῶν, ἐπρότεινε δυστυχῶς ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Χωροφυλακῆς μόνον ἠθικὰς ἀμοιβὰς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ἀπεδέχθημεν.

§28Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ἡ διαδικασία προβλέπεται καὶ κανονίζεται ἐπὶ τῇ βάσει νόμων καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ὑποτασσώμεθα εἰς τοὺς νόμους. Ἐὰν ὑπῆρξαν παραλείψεις τινὲς θὰ διατάξω ἐπανεξακρίβωσιν.

§29Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ τοὺς ὑπαξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς τοὺς ἀνδραγαθήσαντας κατὰ τὰς μάχας μετὰ τῶν ἀνταρτῶν πρέπει νὰ τοὺς ἀμείψητε προάγοντες αὐτούς.

§30Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἔχω νὰ καταγγείλω κάτι τὶ τὸ συγκεκριμένον. Ὁ ἐνωμοτάρχης Ζάρας ἔχει ὑποβάλει ἀπὸ ἑξαμήνου τὰ χαρτιά του εἰς τὸ Ἀρχηγεῖον καὶ ἀκόμη νὰ δοθῇ ἀπάντησις.

§31Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Διὰ τὸν Ζάραν μὲ ἐπληροφόρησαν ὅτι ἔχει ἤδη προαχθῆ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ.

§32Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὄχι. Ὑπέβαλα μίαν ἀναφορὰν τοῦ Ζάρα, παραπονουμένου ὅτι ὅλα τὰ σχετικὰ εἶναι ἀπὸ ἑξαμήνου εἰς τὸ Ἀρχηγεῖον καὶ δὲν γίνεται τίποτε καὶ ὁ Ζάρας, τοῦ ὁποίου ἡ δρᾶσις εἶναι θρύλος, παραμένει μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἐνωμοτάρχου.

§33Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Θὰ ἐξετάσω ἐκ νέου. Ἀλλὰ μοῦ ἔδωσαν τὴν ἀπάντησιν ὅτι ἔχει προαχθῆ εἰς ἀνθυπασπιστήν, πρόκειται δὲ τώρα νὰ προαχθῇ εἰς ἀνθυπομοίραρχον ἐπὶ τῇ βάσει νέας διαταγῆς.

§34Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ νὰ ρυθμισθῇ, κ. ὑπουργέ, τὸ ζήτημα αὐτὸ διὰ νὰ παύσουν αἱ δίκαιαι διαμαρτυρίαι τῶν ἐνδιαφερομένων.

§35Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργ. τῆς Δημ. Τάξεως). Εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος, ἀλλὰ φαίνεται ὅτι ὑπάρχει κενὸν νομοθετικὸν καὶ λαμβάνεται πρόνοια τὸ κενὸν αὐτὸ νὰ πληρωθῇ. Πάντως ἀπαιτεῖται κατὰ νόμον ἡ παρέλευσις ἑνὸς ἔτους ἀπὸ τῆς πρώτης προαγωγῆς ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ διὰ νὰ γίνῃ ἡ δευτέρα.

§36Π. ΓΥΠΑΡΗΣ. Εἰς τὴν Κρήτην ὅλαι αἱ προτάσεις ἀπονομῆς ἠθικῶν ἀμοιβῶν καθυστεροῦν εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ὥστε μοῦ ἔλεγον χθὲς ὅτι φαίνεται, ὅτι εἰς τὸ δελτίον τοῦ ὑπουργείου δὲν ὑπάρχουν ἐγγεγραμμέναι αἱ ἠθικαὶ ἀμοιβαί, προαγωγαὶ κλπ. Αὐτὸ εἶναι μία μεγάλη παράλειψις.

§37Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργ. τῆς Δημ. Τάξεως). Ὑπάρχει μία βραδύτης καὶ αὐτὴ προεκάλεσεν εἰδικὸν διάταγμα τὸ ὁποῖον ἐξέδωκα.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ὑπ’ ἀριθ. 3, 4, 5, 6 καὶ 7 ἀναβάλλονται λόγῳ ἀπουσίας τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 10 διαγράφεται. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 11 ἀναβάλλεται λόγῳ ἀπουσίας τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 12 ἀναβάλλεται. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 20 ἀναφορᾶς τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου Κερκύρας, ζητοῦντος ὅπως ἡ συγκέντρωσις καὶ ἐξαγωγὴ τοῦ ἐλαίου ἀνατεθῇ εἰς συνεταιριστικὰς ὀργανώσεις καὶ πριμοδοτηθῇ. Ὁ κ. Καλκάνης ἔχει τὸν λόγον.

§39Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ὁ ἀγροτικὸς κόσμος τῆς Κερκύρας ζητεῖ ἡ συγκέντρωσις καὶ ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ ἐλαιολάδου νὰ ἀνατεθῇ εἰς τὰς συνεταιριστικὰς ὀργανώσεις. Νομίζω ὅτι ἡ ἀναφορὰ εἶναι ἀπολύτως δικαία καὶ ὀρθή, διότι ὡρίσαμεν τιμὴν ἀσφαλείας διὰ τὸ ἐλαιόλαδον 5.200–5.500 ἀναλόγως τῆς ὀξύτητος, ἀλλὰ αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας ἔχω εἶναι ὅτι τὸ ἔλαιον πωλεῖται εἰς μικροτέραν τιμὴν τῆς ὁρισθείσης ὡς τιμῆς ἀσφαλείας. Καὶ ὑπῆρξε μὲν μία διαβεβαίωσις ὅτι θὰ ἐγένετο συγκέντρωσις καὶ ὅτι, εἴτε διὰ τῆς Κ.Υ.Δ.Ε.Π., εἴτε διὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, εἴτε διὰ τῶν Συνεταιρισμῶν θὰ προέβαινον εἰς τὴν ἀγορὰν ἐλαιολάδου εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ τιμαὶ θὰ ἔπιπτον κάτω τῆς ἀσφαλιστικῆς τιμῆς, ἀλλὰ τοῦτο εἶναι γράμμα κενὸν μέχρι τῆς στιγμῆς, διότι οὐδεμία συγκέντρωσις γίνεται. Προκειμένου νὰ γίνῃ συγκέντρωσις ὀρθὸν καὶ δίκαιον καὶ ἐκ τῶν πραγμάτων ἐπιβεβλημένον εἶναι νὰ ἀνατεθῇ αὕτη εἰς τὰς συνεταιριστικὰς ὀργανώσεις τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν οἱ ὁποῖοι δύνανται χρηματοδοτούμενοι παρὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης νὰ προβοῦν εἰς τὴν ἀγορὰν καὶ συγκέντρωσιν πρὸς συγκράτησιν τῶν τιμῶν, διότι ἄλλως θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ τοῦ φαινομένου νὰ γίνῃ συγκέντρωσις τοῦ ἐλαιολάδου παρὰ τῶν ἐμπόρων πρᾶγμα ποὺ θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα τρομακτικὴν ἐκμετάλλευσιν εἰς βάρος τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν, καὶ κατὰ συνέπειαν θὰ θρηνήσωμεν θύματα εἰς τὴν τάξιν τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν, διότι πρέπει νὰ σημειωθῇ, ὡς προελέχθη, ὅτι ἡ συγκέντρωσις ὅπως γίνεται καὶ ἡ τιμὴ ἀσφαλείας εἶναι γράμμα νεκρὸν καὶ πρέπει νὰ ληφθῇ ἄμεσος μέριμνα καὶ ἄμεσα μέτρα, διὰ τὴν προστασίαν τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν, διότι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀφήσωμεν τοὺς ἐλαιοπαραγωγοὺς νὰ πέσουν θύματα τῆς αἰσχροκερδείας τῶν ἐμπόρων.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 42 ἀναφορᾶς τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν Κερκύρας, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἐγκατάλειψίν των ἐκ μέρους τοῦ Κράτους καὶ ζητούντων ὅπως ἡ συγκέντρωσις τοῦ ἐλαιολάδου ἀνατεθῇ εἰς Συνεταιριστικὰς Ὀργανώσεις. Ὁ κ. Σπ. Τρίαντος ἔχει τὸν λόγον.

§41Σ. ΤΡΙΑΝΤΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ζήτημα τοῦ ἐλαίου, τὸ ὁποῖον ζωτικώτατα ἐνδιαφέρει τὴν νῆσον Κέρκυραν, διότι εἶναι τὸ μοναδικὸν προϊὸν αὐτῆς, ἔχει παραμεληθῆ ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε νὰ ἀποτελῇ τὸ εὐτελέστερον εἰσόδημα τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν. Ἐνῶ τοιαύτη καὶ τοσαύτη ἐγένετο συζήτησις εἰς τὴν Βουλήν, εἰδικῶς διὰ τὰ διάφορα προϊόντα τὰ ἐξαγόμενα εἰς τὸ ἐξωτερικόν, εἰδικῶς διὰ τὸ ἔλαιον οὔτε ἡ Κυβέρνησις, ἀλλ’ οὔτε καὶ ἡ Βουλὴ ἠσχολήθησαν διόλου. Σήμερον καθωρίσθη μία τιμὴ ἀσφαλείας διὰ τὸ ἔλαιον 5.200–5.400 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν, ἀλλὰ ἡ τιμὴ αὕτη εἶναι ἀνεπαρκὴς διὰ νὰ ἀντεπεξέλθῃ εἰς τὰ πολλαπλᾶ ἔξοδα τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν. Κατὰ τοὺς μετριωτέρους ὑπολογισμοὺς ὁ ἐλαιοπαραγωγὸς διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν συλλογὴν καὶ τὴν σύνθλιψιν τοῦ ἐλαιοκάρπου, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ ἐλαίου μὲ τοὺς διαφόρους δασμούς, δημοτικούς, καὶ ἐν γένει πάσης φύσεως τοπικοὺς τοιούτους, χρειάζεται διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ ὅλα αὐτὰ ἕνα ποσὸν 4.000 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν. Ἐνῶ δὲ ὁ δυστυχὴς ἐλαιοπαραγωγὸς προπολεμικῶς μὲ μίαν ὀκᾶν ἐλαίου ἠγόραζε 4 ὀκάδας τοὐλάχιστον σίτου, σήμερον εἶναι τοιαύτη ἡ τιμὴ τοῦ ἐλαιολάδου ὄχι μόνον εἰς τὴν Κέρκυραν, ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλας τὰς ἐλαιοπαραγωγοὺς ἐπαρχίας τῆς Ἑλλάδος, ὥστε μὲ μίαν ὀκᾶν ἐλαίου δὲν ἀγοράζει οὔτε 2½ ὀκάδες σίτου. Κατόπιν τῆς καταστάσεως αὐτῆς νομίζω ὅτι ἡ τιμὴ ἀσφαλείας τῶν 5.200–5.400 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν εἶναι εὐτελεστάτη καὶ ἐντελῶς δυσανάλογος μὲ τὴν τιμὴν τὴν ὁποίαν ἔχουν τὰ ἄλλα προϊόντα καὶ μάλιστα τὰ προϊόντα πρώτης ἀνάγκης, τὰ ὁποῖα, ἔχει ἄμεσον ἀνάγκην, νὰ ἀγοράσῃ ὁ ἀγρότης. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀγορὰν καὶ συγκέντρωσιν τοῦ ἐλαιολάδου νομίζω ὅτι ἡ ἀνάθεσις τῆς ἀγορᾶς καὶ συγκεντρώσεως αὐτοῦ εἰς τοὺς ἐλαιοπαραγωγικοὺς συνεταιρισμούς, εἶναι ἀπολύτως δικαία, ὀρθὴ καὶ ἐπωφελὴς δι’ αὐτοὺς τούτους τοὺς ἀγρότας, διότι ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι θὰ ἐπιμελοῦνται τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ ἐλαιολάδου καὶ θὰ ἔχουν καὶ κέρδος ὑπὲρ αὐτῶν τούτων τῶν Συνεταιρισμῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι αὐτοὶ οὗτοι οἱ ἐλαιοπαραγωγοί, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν θὰ πέσουν εἰς χεῖρας τῶν λαθρεμπόρων, οἱ ὁποῖοι δυστυχῶς ὑπὸ διαφόρους μορφὰς εἴτε τοῦ δανειστοῦ, εἴτε τοῦ δανειστοῦ ἐπὶ ἐνεχείρῳ, λαμβάνουν μεγάλα ποσὰ καὶ οὕτω τὸ περισσότερον μέρος τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς τοῦ ἀγρότου τὸ λαμβάνουν οἱ ἐλαιέμποροι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν δώσει δάνεια μὲ ὑπέρογκους τόκους καὶ οὕτω εἰς τὸν δυστυχῆ παραγωγὸν οὐδὲν ἀπομένει. Ἔρχεται δὲ τέλος καὶ αὐτὸ τοῦτο τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον δὲν καθορίζει τιμὴν εὐνοοῦσαν τοὺς παραγωγούς. Συνεπείᾳ ὅλων αὐτῶν, παρακαλῶ τοὺς ἁρμοδίους ὑπουργοὺς νὰ λάβουν ἐξαιρετικὰ μέτρα καὶ ἐξαιρετικὴν μέριμναν διὰ τὸ λάδι, πριμοδοτοῦντες τοῦτο, ὅπως ἐπριμοδότησαν ἄλλα ἐκ τῶν ἐξαγομένων προϊόντων, συγχρόνως δὲ νὰ ἀναθέσουν τὴν συγκέντρωσιν τοῦ ἐλαιολάδου εἰς τοὺς συνεταιρισμούς, διότι καὶ τὸ συμφέρον τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας ἐπιβάλλει τοῦτο, ἀλλὰ πρωτίστως τὸ συμφέρον τῶν ἀτυχῶν αὐτῶν ἐλαιοπαραγωγῶν.

§42Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Τὸ ζήτημα τοῦ ἐλαιολάδου παρουσιάζεται ἐπεῖγον καὶ ἐνδιαφέρον δι’ ὅλας τὰς περιφερείας καὶ συνεπῶς καὶ διὰ τὴν περιφέρειαν Λακωνίας. Νομίζω, ὅτι ἡ τιμὴ ἡ ὁποία καθωρίσθη εἶναι τιμὴ ἀσύμφορος, διότι ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι θελήσουν οἱ παραγωγοί, οἱ ὁποῖοι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον τὸ διαθέτουν ἅμα τῇ συγκομιδῇ, νὰ τὸ διαθέσουν εἰς μίαν τιμήν, ἥτις μετ’ ὀλίγους μῆνας θὰ φαίνεται πολὺ μικρὰ καὶ γελοία, διότι τὸ ἔλαιον εἰς τὴν παραγωγήν του ἔχει μικρὰν τιμήν, ἀργότερον ὅμως, ἐὰν μάλιστα ἐπιτραπῇ ἡ ἐξαγωγή του, προσλαμβάνει τοιαύτας τιμάς, ὥστε οἱ παραγωγοὶ νὰ ἔχουν ἕναν καϋμὸν ὅτι πάντοτε σφαδάζεται τὸ δίκαιόν τους. Συνεπῶς θὰ ἔπρεπεν ἡ τιμὴ τῆς ἀσφαλείας νὰ ὁρισθῇ τοὐλάχιστον εἰς 6.500 δραχ. Παρακαλῶ δὲ ὅπως γίνῃ ἡ ἀναθεώρησις τῆς τιμῆς ἀσφαλείας καὶ ἡ συγκέντρωσις τοῦ ἐλαίου νὰ γίνῃ διὰ τῶν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν.

§43Π. ΓΥΠΑΡΗΣ. Καὶ τῆς Κρήτης οἱ παραγωγοὶ παραπονοῦνται ἀκριβῶς διὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ παρακαλῶ, ὅπως ληφθῇ μέριμνα.

§44Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν ζητῆται ὁ λόγος ἐπὶ μιᾶς ἀναφορᾶς, διὰ νὰ εἴπῃ ὁ βουλευτὴς τὴν γνώμην του, βεβαίως πρέπει νὰ παρίσταται ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς διὰ νὰ ἀκούσῃ τὸν βουλευτὴν καὶ νὰ δώσῃ ἀπάντησιν. Ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν τὸ πράττῃ, εἴτε διότι ἀρνεῖται, εἴτε διότι νομίζει ὅτι δεδικαιολογημένως πρέπει νὰ λείπῃ, νομίζω ὅτι ὁ βουλευτὴς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐμποδίζηται διὰ νὰ ἐκθέσῃ τὴν γνώμην του. Τοὐναντίον πρέπει νὰ τὴν ἀναπτύξῃ καὶ ἀπόντος τοῦ κ. ὑπουργοῦ, διότι ὁ κ. ὑπουργός ἠμπορεῖ, βλέπων, ὅτι ἀνεβλήθη ἡ ἐρώτησις, νὰ μὴ ἐμφανισθῇ ποτέ. Συνεπῶς πρέπει νὰ δίδεται ὁ λόγος καὶ νὰ διαβιβάζωνται τὰ πρακτικὰ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν διὰ νὰ ἠμπορῇ νὰ δώσῃ ἀπάντησιν καὶ ὄχι νὰ ἀναβάλλωνται ὁπότε εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μὴ ἔλθῃ ποτὲ ὁ κ. ὑπουργός.

§45Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. Κύριοι βουλευταὶ νομίζω, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κακῶς ἔπραξε νὰ ὁρίσῃ τιμὴν ἀσφαλείας 5.200 δραχ. Ὁ ὑπολογισμὸς δὲ αὐτὸς εἶναι πεπλανημένος διότι ὑπελόγισε τιμὴν προπολεμικὴν δραχ. 24 κατ’ ὀκᾶν, ἐνῶ ἡ προπολεμικὴ τιμὴ κατὰ τὸ ἔτος 1938 ἦτο 36–37 δραχμάς. Δεδομένου ὅτι ἡ τιμὴ ὑπελογίσθη εἰς τὸ 200πλάσιον ἡ πραγματική του τιμὴ ἔρχεται εἰς 7.200 δραχ. κατ’ ὀκᾶν. Σήμερον δὲ παρουσιάζεται μία κατάστασις δεσμευτικὴ διὰ τὸ ἔλαιον, διότι οὐδὲν προϊόν, ὅλοι τὸ γνωρίζομεν αὐτό, ἐφορολογήθη μὲ φόρον 100% δεδομένου ὅτι ὡς εἰσφορὰν εἰσπράττει 5470 δραχ. κατ’ ὀκᾶν. Ἑπομένως ἡ φορολογία τὴν ὁποίαν εἰσπράττει τὸ δημόσιον εἶναι περίπου 100%, ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει καὶ τὰ τεράστια ἔξοδα τῆς ἐλαιοκαλλιεργείας, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν σήμερον ἰδίᾳ εἰς ὡρισμένας περιφερείας ὅπως ἡ Μυτιλήνη. Ἐπειδὴ δὲ ἡ τιμὴ αὐτὴ μόλις καλύπτει τὰ ἔξοδα τοῦ ἐλαιολάδου, ἔφθασαν εἰς τὸ σημεῖον οἱ παραγωγοὶ νὰ προσφέρουν τὰ ἐλαιοκτήματά των καὶ νὰ τὰ δίδουν μισακά. Κατόπιν αὐτοῦ ἡ τιμὴ εἶναι μειονεκτικὴ καὶ πρέπει νὰ ἔλθῃ ὄχι εἰς τὰς 6.500 ἀλλὰ εἰς τὴν τιμὴν τῶν 7.200 δραχμῶν, χωρὶς μάλιστα νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει μας τὰς τελευταίας αὐξήσεις καὶ τὴν αὔξησιν τῶν ἀξιῶν, διότι τότε πρέπει νὰ ὁρισθῇ ἀνωτέρα τῶν 8.000 δραχμῶν.

§46Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ σημείου τὸ ὁποῖον θίγει ἡ ἀναφορά, δὲν εἶναι ἁρμόδιον τὸ ὑπουργεῖον Γεωργίας, καὶ θὰ παρεκάλουν αἱ ἀναφοραὶ νὰ ἀπευθύνωνται εἰς τοὺς ἁρμοδίους ὑπουργούς. Ὡμολογήθη ἐκ μέρους τοῦ κυρίου προλαλήσαντος συναδέλφου, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι ἀνήκει εἰς τὰ ὑπουργεῖα Ἐφοδιασμοῦ καὶ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἀλλὰ καὶ αἱ σχετικαὶ συζητήσεις ἐγένοντο εἰς τὸ ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, εἰς τὰς ὁποίας οὐδέποτε μετεῖχεν ὁ ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ δι’ αὐτὸ ὅλοι οἱ βουλευταὶ τῶν ἐλαιοπαραγωγικῶν περιφερειῶν πηγαίνουν καὶ ἐπισκέπτονται καὶ διαπραγματεύονται τὰ ζητήματά των εἰς τὸ ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Διότι ἔχομεν μὲν τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται εἰς γεωργικὰ προϊόντα, ἀλλὰ δὲν ἀνήκει εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας. Ὅλοι βεβαίως ἐνδιαφερόμεθα, ἀλλὰ ἐπὶ τῆς διατιμήσεως, αἱ ἀπόψεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας ἦσαν σύμφωνοι μὲ τὰς ὑποδεικνυομένας ὑπὸ τῶν κ. συναδέλφων. Ἐπίσης ἦσον σύμφωνοι ὅτι πρέπει νὰ ὁρισθῇ τιμὴ ἀσφαλείας ἑνιαία καὶ ἕνας ὀργανισμὸς ὡς ρυθμιστής, διότι ἀναμφισβητήτως ἡ τιμὴ ἀσφαλείας εἶναι περιττή, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἕνας ὀργανισμός, ὁ ὁποῖος θὰ παραλάβῃ τὸ ἔργον. Δυστυχῶς ὅμως δὲν ἔγινε μέχρι τοῦδε. Ἑπομένως θὰ παρεκάλουν τοὺς κ. συναδέλφους νὰ διατυπώσουν τὴν ἀναφοράν των, πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ ἀναβάλλονται.

§48Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Νομίζω, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἀπουσιάζει ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀνταποκρίνεται εἰς μίαν γενικὴν ἐπιθυμίαν τῆς Βουλῆς νὰ προσέλθῃ εἰς μίαν προσεχῆ συνεδρίασιν νὰ δώσῃ ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἀνάγκην τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς ἀσφαλείας τοῦ ἐλαίου, ἡ ὁποία προφανῶς ὑπαγορεύεται ἀπὸ τὴν διαμορφωθεῖσαν οἰκονομικὴν κατάστασιν. (Χειροκροτήματα).

§49Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἔφυγεν εἰς τὰς 4 καὶ ἔφυγε μὲ πυρεττόν.

§50Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν κατελόγισα εὐθύνας.

§51Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Θὰ πρέπῃ νὰ ἐξετασθῇ ἡ τιμὴ ἐν σχέσει πρὸς τὰ ἄλλα γεωργικὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα θὰ πρέπῃ νὰ αὐξηθοῦν, σταφίδες κλπ.

§52Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Παρακαλῶ νὰ πληροφορηθῇ ἡ Βουλή, διότι πράγματι τὸ ἔλαιον εὑρίσκεται ὑπὸ δυσμενῆ θέσιν, περίπου ὑπὸ διωγμόν, καὶ χρειάζεται νὰ ἀποδοθῇ δικαιοσύνη.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βαμβέτσο, ἐπειδὴ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι ἀπησχολημένος εἰς τὸ Συμβούλιον Ἀμύνης, δέχεσθε νὰ προηγηθοῦν ἑπόμεναι ἐπερωτήσεις καὶ μετέπειτα ἡ δική σας;

§54Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐφ’ ὅσον θὰ συζητηθῇ ἀπόψε, δέχομαι.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 3 ὁ κ. Τζωρτζόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§56Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων ἀνεγράφη ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1, ἡ ὁποία κυρίως στρέφεται ἐναντίον τῶν ὑπουργῶν Ἐσωτερικῶν κυὶ Δικαιοσύνης. Εἶχα ζητήσει ὡρισμένα στοιχεῖα τὰ ὁποῖα μόλις σήμερον μοῦ ἐτέθησαν ὑπ’ ὄψει θὰ παρεκάλουν ἐπειδὴ δὲν προλαμβάνω νὰ μελετήσω τοὺς φακέλλους νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν, τὴν συνεδρίασιν τῆς Δευτέρας, ἀναγραφομένη πρώτη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§57Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὡς σᾶς εἶναι γνωστόν, εὐθὺς ὡς ἐσχηματίσθη ἡ παροῦσα Κυβέρνησις καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως ἀνέλαβε τὴν διεύθυνσιν τοῦ ὑπουργείου του, προέβη μὲ καθαρῶς πολιτικὰ κριτήρια εἰς ἀθρόας μεταβολὰς εἰς ἀμφότερα τὰ Σώματα Ἀσφαλείας. Τόσον εἰς τὸ Σῶμα τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων, ὅσον καὶ εἰς τὸ Σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς αἱ μεταβολαὶ ὑπῆρξαν τόσαι πολλαί, ὥστε ἀσφαλῶς ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως διεξεδίκησε λίαν ἐπιτυχῶς τὸν τίτλον τοῦ ἄλλοτε ποτὲ συναδέλφου του ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας ἀειμνήστου Θ. Ζαΐμη, τὸν τίτλον δηλαδὴ τοῦ χοροδιδασκάλου. Εἰς τὸν τοιοῦτον κατήφορον τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Τάξεως ἐτέθη κάποιος φραγμὸς μόνον ὅταν ἐπενέβη ἡ Ἀγγλικὴ Ὀργανωτικὴ Ἀποστολὴ τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, ἡ ὁποία ἠξίωσε νὰ ἔχῃ γνώμην ἐπὶ τῶν διενεργουμένων μεταβολῶν. Καὶ λέγω κάποιος φραγμός, διότι ἀκόμη καὶ σήμερον παρὰ τὴν ἐπέμβασιν αὐτὴν τῆς Ὀργανωτικῆς Ἀποστολῆς, ὁ κ. ὑπουργὸς διενεργεῖ μεταβολάς, πάντως ὅμως εἰς μικροτέραν κλίμακα ἀπὸ ὅτι ἐνήργει ταύτας πρότερον. Κύριοι βουλευταί, αἱ μεταβολαὶ αὗται γενόμεναι εἰς ἄλλας περιστάσεις καὶ ὑπὸ ἄλλας συνθήκας, ἀσφαλῶς δὲν θὰ εἶχον τόσον μεγάλην σημασίαν ὅσην ἔχουν σήμερον ὅπου τὸ Ἔθνος κινδυνεύει καὶ μάχεται ὁλόκληρον κατὰ τῆς ἀναρχίας. Διότι εἶναι δυνατὸν αὗται νὰ ἐπιδράσουν τόσον εἰς τὸ ἠθικὸν τῶν μαχομένων τμημάτων τῆς Χωροφυλακῆς, ὅσον καὶ εἰς τὸ ἠθικὸν τοῦ ἀγωνιζομένου καὶ σφαζομένου λαοῦ τῆς ὑπαίθρου. Ἀλλὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχουσιν ἐπίδρασιν, τεραστίαν μάλιστα, ἐπὶ ἐνεργειῶν τινῶν ἀπαραιτήτων πρὸς πάταξιν τοῦ συμμοριτισμοῦ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως πρέπει νὰ ἐλεγχθῇ αὐστηρῶς, αὐστηρότατα. Αἱ μεταβολαὶ αὗται ἔφερον εἰς τὸ ὑπουργεῖον Δημοσίας Τάξεως καὶ μάλιστα εἰς σοβαρωτάτην θέσιν, εἰς τὴν διεύθυνσιν τοῦ προσωπικοῦ τὸ ὁποῖον ἐνεργεῖ καὶ ἐλέγχει τὰς μετακινήσεις τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς, τὸν ταγματάρχην Σκουτέρην. Ἀμέσως ὡς ἐτοποθετήθη ὁ ἐν λόγῳ ταγματάρχης, ἤρχισαν διάφοροι ψίθυροι καὶ θόρυβος ὡρισμένων ἐφημερίδων τῆς ἐθνικιστικῆς παρατάξεως. Ἄλλοι ψίθυροι ἔφερον τὸν Σκουτέρην ὡς διαπνεόμενον ἐξ ἀριστερῶν φρονημάτων, ἄλλοι, ὡς διαπνεόμενον ἐκ καθαρῶς κομμουνιστικῶν φρονημάτων, ὡς φίλον καὶ προστάτην τῶν κομμουνιστῶν. Οἱ ψίθυροι ἀκριβῶς οὗτοι καὶ ὁ θόρυβος τῶν ἐφημερίδων μὲ ὤθησαν εἰς τὸ νὰ ζητήσω ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δ. Τάξεως τὸν φάκελλον τοῦ ἐν λόγῳ ἀξιωματικοῦ διὰ νὰ ἐλέγξω τὴν ἀκρίβειαν τῶν δεδομένων. Διότι πράγματι, ἐὰν τὰ δεδομένα εἰς βάρος τοῦ ἀξιωματικοῦ τούτου ἦσαν ἀληθῆ θὰ ἦτο ἐξωφρενικὸν καὶ λίαν ἐπικίνδυνον, ἀξιωματικὸς ἀριστερῶν φρονημάτων νὰ ὑπηρετῇ εἰς τοιαύτην θέσιν ἐν τῷ ὑπουργείῳ Δ. Τάξεως. Δυστυχῶς ὅμως ὁ κ. ὑπουργός, εὐθὺς ὡς ἔλαβε γνῶσιν τοῦ φακέλλου καὶ εἶδεν, ὅτι τὸ περιεχόμενον αὐτοῦ ἦτο δυσμενὲς διὰ τὸν κ. Σκουτέρην καὶ θέλων προφανῶς, νὰ καλύψῃ τοῦτον καὶ τὸν ἴδιον ἴσως ἑαυτόν του, διότι ἐτοποθέτησεν ἕνα τοιοῦτον ἀξιωματικὸν εἰς τὸ ὑπουργεῖον του, ἀπέφυγεν ὡς εἶχεν ὑποχρέωσιν ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, νὰ καταθέσῃ τὸν φάκελλον, ἐπιδείξας τοιουτοτρόπως περιφρόνησιν πρὸς τὴν Βουλήν. Λησμονήσας φαίνεται, ὁ κ. ὑπουργός, ὅτι σήμερον εἶναι κοινοβουλευτικὸς ὑπουργὸς καὶ οὐχὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν ἀνωμάλων περιόδων, οὔτε ὁ ὑπουργὸς τῆς 4ης μονοπλεύρου ἐπαναστατικῆς συνελεύσεως, ἡ ὁποία ὕφανε δικτατορικοὺς μανδύας. (Χειροκροτήματα). Διὰ τὸν λόγον τοῦτον ἐλέγχομεν σήμερον τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δ. Τάξεως.

§58Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐζητήσατε φάκελλον καὶ ὁ φάκελλος νὰ μὴ κατετέθη;

§59Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα, κ. Πρόεδρε.

§60Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὸ συγκεκριμένον περιστατικὸν ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἀσφαλῶς ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς θὰ δώσῃ ἀπάντησιν. Ἀνήκει ὅμως εἰς τὰ ὑπέρτατα δικαιώματα τῆς Βουλῆς νὰ λαμβάνῃ γνῶσιν τῶν φακέλλων ὥστε νὰ ἀσκῇ ἔλεγχον. Παραβίασις αὐτοῦ τοῦ καθήκοντος, ἐὰν τυχὸν συνέβη, θὰ ἀπετέλει τοῦτο βαρυτάτην εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως καὶ προσβολὴν τῶν δικαιωμάτων τῆς Βουλῆς.

§61Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐζήτησα τὸν φάκελλον, παρῆλθεν ἡ ἐν τῷ Κανονισμῷ προθεσμία καὶ ἀφοῦ δὲν κατετέθη ὁ φάκελλος, ἠναγκάσθην νὰ καταθέσω ἐπερώτησιν. Ἀκόμη καὶ σήμερον ποὺ συζητεῖται ἡ ἐπερώτησίς μου δὲν ἔχει κατατεθῆ ὁ φάκελλος. Ἡ μὴ κατάθεσις τοῦ φακέλλου, κ. βουλευταί, ἔχει δύο πλευράς. Τὴν εὐχάριστον καὶ τὴν δυσάρεστον. Καὶ ἡ εὐχάριστος πλευρὰ εἶναι, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν μὴ κατατεθέντος τοῦ φακέλλου, ἡ συνέλευσις δὲν ἀναπνέει τὴν δυσοσμίαν τὴν ὁποίαν ἀποπνέει ὁ φάκελλος τοῦ ταγματάρχου Σκουτέρη καὶ ἡ δευτέρα πλευρὰ εἶναι, ὅτι..............

§62Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Πῶς τὸ γνωρίζετε αὐτὸ ἀφοῦ δὲν ἀνεγνώσατε τὸν φάκελλον; ὁ κ. Σκουτέρης ἔχει δρᾶσιν, διότι κατὰ τὸ κίνημα ἠμύνθη κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε δικαιοῦται νὰ εἶναι τιμητὴς καὶ μάλιστα ὑπέβαλλε μηνύσεις ἐπὶ δειλίᾳ κατὰ 4 συνταγματαρχῶν, οἵτινες δὲν ἔπραξαν τὸ καθῆκον των. Ἡ δευτέρα πλευρὰ, ἡ δυσάρεστος, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει τὸν φάκελλον διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν τῆς ὅλης πολιτείας τοῦ κ. Σκουτέρη, κάθε ἄλλο παρὰ κολακευτικὴ εἶναι δι’ ἕνα ἀξιωματικὸν τῆς χωροφυλακῆς διὰ νὰ κρίνῃ ταύτην. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει ἡ τελευταία πολιτεία τοῦ ταγματάρχου Σκουτέρη καὶ διοικητοῦ χωροφυλακῆς Κηφισσίας ἡ ὁποία ὑπῆρξεν ἡ ἀφορμὴ ν’ ἀποκαλυφθοῦν τὰ φρονήματα καὶ αἱ φιλικαὶ διαθέσεις του ἔναντι τῶν κομμουνιστῶν εἶναι γνωστή. Αὐτὴ ἀκριβῶς ὑπῆρξε καὶ ἡ αἰτία εἰς τὸ νὰ παραπεμφθῇ ὁ κ. Σκουτέρης εἰς τὸ πειθαρχικὸν συμβούλιον καὶ νὰ ἐπιβληθῇ εἰς αὐτὸν 4μηνος ἀργία. Ἔχω πληροφορίας, διατὶ δὲν κατετέθη, ὡς ἠκούσατε, ὁ φάκελλος, ὅτι τὸ δευτεροβάθμιον συμβούλιον ἀπήλλαξε τοῦτον τῆς ποινῆς διὰ πλειοψηφίας μιᾶς ψήφου, ἀλλὰ καὶ τοῦτο ἐὰν ἰσχυρισθῇ, ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν δικαιολογεῖται καὶ πάλιν νομίζω, διότι ἔσπευσεν ἀμέσως ὡς ἀνέλαβε τὰ καθήκοντά του ὡς ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, νὰ ἐπαναφέρῃ ἕναν ἀξιωματικὸν ὁ ὁποῖος ἦτο ἐκτὸς ὑπηρεσίας, ἀμφιβόλων φρονημάτων καὶ νὰ τὸν τοποθετήσῃ εἰς μίαν τοιαύτην ἐπίκαιρον θέσιν. Κύριοι συνάδελφοι, κατώρθωσε νὰ συγκεντρώσῃ ὡρισμένα στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἐστήριξαν τὸ κατηγορητήριον βάσει τοῦ ὁποίου παρεπέμφθη ὁ κ. Σκουτέρης εἰς τὸ πειθαρχικὸν Συμβούλιον καὶ ἐτιμωρήθη διὰ 4μήνου ἀργίας. Ἄν θέλετε δύναμαι νὰ σᾶς τὰ ἀναγνώσω διὰ νὰ λάβετε γνῶσιν τῆς τελευταίας δράσεως τοῦ κ. Σκουτέρη.

§63ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§64Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργ. τῆς Δημ. Τάξεως). Θὰ παρακαλέσω νὰ μὴ εἰσέλθετε εἰς τὸ κεφάλαιον τῶν κατηγοριῶν, ἐφ’ ὅσον αὐτὸ δὲν ἐγένετο δεκτὸν οὔτε ἀπὸ τὸν ἀνώτερον Διοικητήν, οὔτε ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν ἡ ὁποία διεξήγαγε τὰς ἀνακρίσεις, οὔτε ἀπὸ τὸ Συμβούλιον εἰς τὸ ὁποῖον παρεπέμφθη. (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι). Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν αἱ κατηγορίαι δὲν ἐγένοντο ἀλλεπαλλήλως δεκταὶ ἡ ἀνάπτυξίς των θὰ ἀπέβλεπεν ἁπλῶς εἰς τὸ νὰ διασύρουν ἕνα ἀξιωματικὸν χωρὶς λόγον. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὰ πορίσματα τῶν ἀνακρίσεων καὶ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου.

§65Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Θὰ κρίνωμεν καὶ τὸ Συμβούλιον... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§66Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Καθῆστε κάτω.... (Θόρυβος).

§67Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. ..... (Δὲν ἀκούεται). (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§68Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Δὲν εἶναι συζήτησις αὐτή, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ διακόπτετε, διατί θὰ διασύρωμεν ἕνα ἀξιωματικὸν χωρὶς λόγον; Ἄν οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ἀνώτεροι οἱ ὁποῖοι διεξήγαγον τὴν ἀνάκρισιν δὲν εἶναι ἄξιοι ἐμπιστοσύνης αὐτοὶ νὰ κριθοῦν. Νὰ γίνῃ νέα ἀνάκρισις, ἂν τὸ Συμβούλιον δὲν παρέχῃ ἐγγυήσεις, νὰ γίνῃ ἐπανεξέτασις τῆς ὑποθέσεως ἂν θέλετε, ἀλλὰ νὰ ἀναγινώσκητε κατηγορίας, αἱ ὁποῖαι ἐκρίθησαν καὶ δὲν εὐσταθοῦν, νομίζω ὅτι τοῦτο εἶναι σφάλμα τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν μάχεται ὁ στρατὸς νὰ διασύρωμεν τοὺς ἀξιωματικούς του. (Χειροκροτήματα, θόρυβος).

§69Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὁ ἐπερωτῶν κ. βουλευτὴς ἔχει δικαίωμα νὰ ἀναγνώσῃ ὅ,τι κρίνει σκόπιμον.

§70Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐτέθη ἀπὸ τὸν ρήτορα ἕνα θέμα, ἐζητήθη ὁ φάκελλος καὶ ὁ κ. συνάδελφος ἐβεβαίωσεν ὅτι δὲν κατετέθη. Ἀναμένομεν ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν τὴν ἀπάντησιν, διατὶ δὲν κατετέθη καὶ ἂν πρόκειται νὰ κατατεθῇ.

§71Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὰ πορίσματα τῆς Ἐπιτροπῆς (Φωναί, θόρυβος) καὶ ἂν κατόπιν αὐτῶν θέλετε καὶ τὸν φάκελλον, θὰ καταθέσω καὶ τὸν φάκελλον.

§72Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀνήκει εἰς τὰ ὑπέρτατα δικαιώματα τῆς Βουλῆς ἡ ἄσκησις τοῦ ἐλέγχου. Ἄν εἶναι ἀμφισβητήσιμον τὸ γεγονὸς τῆς πλήρους ἁρμοδιότητος τῆς Βουλῆς διὰ τὴν ἄσκησιν λεπτομερειακοῦ νομοθετικοῦ ἔργου καὶ τὸ θέμα εἶναι σοβαρῶς συζητήσιμον, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὴν πραγματικὴν οὐσίαν τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ εἶναι ἡ ἄσκησις τοῦ πολιτικοῦ ἐλέγχου διὰ τὸν ὁποῖον ὡς σύνθεσις εἶναι Σῶμα ἀπολύτως κατάλληλον. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν ἡ κατάθεσις φακέλλου ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν προϋπόθεσιν καὶ τὴν βάσιν εἰλικρινοῦς καλοπίστου καὶ ἐμπεριστατωμένου ἐλέγχου, ἀποτελεῖ βαρεῖαν ὑποχρέωσιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐκφράζω τὴν λύπην μου ὅτι εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν δὲν ὑπῆρξεν ἀνταπόκρισις καὶ ἐλπίζω ὅτι καὶ οἱ ὑπουργοὶ καὶ ὅλα τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως τοῦ λοιποῦ λαμβάνοντα ἀφορμὴν ἀπὸ τὴν σημερινὴν συζήτησιν καὶ ἀπὸ τὴν ὁμόφωνον θέλησιν τῆς Βουλῆς νὰ ὑπερασπίσῃ τὸν κύριον προορισμόν της ὁ ὁποῖος συνίσταται εἰς τὴν καλόπιστον καὶ ἀκριβῆ ἐξάσκησιν τοῦ ἐλέγχου, ὅτι θὰ προβοῦν καὶ τώρα καὶ εἰς τὸ μέλλον εἰς τὴν πλήρη ἐπιτέλεσιν τοῦ καθήκοντος αὑτῶν. (Χειροκροτήματα).

§73Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ὅπως σᾶς ἐξήγησα ὑπάρχει πρότασις διευκρινήσεως τοῦ θέματος καὶ καταθέσεως τοῦ φακέλλου ἐν συνεχείᾳ. Διὰ τοῦτο θὰ παρεκάλουν τὸν κ. συνάδελφον νὰ μὴ προχωρήσῃ εἰς ἀνάπτυξιν τῶν κατηγοριῶν. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ πόρισμα τῶν ἀνακρίσεων καὶ θὰ καταθέσω τὸν φάκελλον διὰ νὰ πιστοποιήσητε τὴν ἀκρίβειαν τῶν λεχθησομένων.

§74Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπατε, κ. ὑπουργέ, ὅτι αὐτὰς τὰς κατηγορίας τὰς ὁποίας ἐδέχθη ἡ Βουλὴ θὰ ἀναγνώσητε. Δὲν ἐγένοντο ἀποδεκταὶ ἀπὸ τὸ πειθαρχικὸν συμβούλιον;

§75ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν ἐδέχθη.

§76Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ ἢ νὰ μὴ δεχθῇ, ἐξαρτᾶται ἀπὸ σᾶς.

§77Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ στοιχεῖα αὐτὰ ἀπετέλεσαν τὴν βάσιν τοῦ κατηγορητηρίου τὸ ὁποῖον ἐδέχθη τὸ πρωτοβάθμιον πειθαρχικὸν συμβούλιον. Εἶναι ἀληθὲς αὐτὸ ἢ ὄχι;

§78Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ὄχι δὲν τὸ ἐδέχθη.

§79Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγώ, κύριοι βουλευταί, ἔχω ἀντίγραφον τῶν πρακτικῶν τοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον ἐδέχθη τὸ κατηγορητήριον καὶ τὰ ὁποῖα λέγουν τὰ ἑξῆς...

§80Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι τῆς πρωτοβαθμίου ἐπιτροπῆς. Ἠξεύρετε, ὅτι ὑπάρχει νεωτέρα ἀπόφασις τῆς δευτεροβαθμίου ἐπιτροπῆς;

§81Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ τὸ ἀνέφερα.

§82Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἀπόφασις τῆς δευτεροβαθμίου ἐπιτροπῆς, διατί συζητεῖτε διὰ τὰ πρακτικά, τὰ ὁποῖα ἔχετε; Δὲν ὑπάρχει κατηγορία. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§83Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Αὐτὸ ποὺ γίνεται εἶναι προφανῶς παράβασις τοῦ Κανονισμοῦ, ὁ ὁποῖος τονίζει ὅτι ἡ συζήτησις τῶν ἐπερωτήσεων, διεξάγεται μεταξὺ τοῦ ἐπερωτῶντος καὶ τοῦ ἐπερωτωμένου, οὐδενὸς ἀπολύτως ἄλλου ἔχοντος τὸν λόγον.

§84Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐδῶ παρουσιάζεται μία νέα ἀντίφασις. Ἄσχετα πρὸς ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, κύριος Παπανδρέου, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν, εἶναι ζήτημα ἐὰν ὑπάρχῃ ὄχι εἰς ταύτην τὴν Βουλήν, ἀλλὰ ἐὰν ὑπῆρξε ποτὲ εἰς καμμίαν Βουλήν, ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος νὰ ἀμφισβητῇ τὴν ἀλήθειαν τούτων, παρουσιάζεται, λέγω, τώρα ἕνα νέον θέμα. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, ἰσχυρίζεται ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπόφασις καταδικαστικὴ τοῦ πρωτοβαθμίου Συμβουλίου, εἰς τὸ ὁποῖον παρεπέμφθη ὁ ταγματάρχης Σκουτέρης. Ἐδῶ ἔχομεν ἕνα γεγονός. Ὁ κ. ὑπουργὸς διατείνεται, ὅτι τὸ λεχθὲν ἀπὸ τὸν ρήτορα, ὅτι ὑπάρχει ἀπόφασις τοῦ πρωτοβαθμίου ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου, εἶναι ἀνύπαρκτον γεγονός. Ἐπιμένει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, ὅτι δὲν ὑπάρχει καταδικαστικὴ ἀπόφασις τοῦ πρωτοβαθμίου Συμβουλίου; Διότι ἐὰν ἐπιμένῃ θὰ ἦτο παραλογισμὸς διὰ τὸν κ. ὑπουργόν. Δὲν γνωρίζει, ὅτι διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἀπόφασις τοῦ δευτεροβαθμίου, πρέπει νὰ ἔχῃ προϋπάρξῃ ἀπόφασις τοῦ πρωτοβαθμίου; Δὲν εἶναι λοιπὸν παραλογισμός; Ἀπορῶ μὲ αὐτὰ ποὺ λέγει ὁ κ. ὑπουργός.

§85Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς ἤθελα νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ καὶ μὲ ἐπρολάβατε. Διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἀπόφασις τοῦ δευτεροβαθμίου συμβουλίου πρέπει νὰ ὑπῆρξεν ἀπόφασις τοῦ πρωτοβαθμίου συμβουλίου. Ἄλλως δὲν εἶχε θέσιν ἡ ἀπόφασις τοῦ δευτεροβαθμίου συμβουλίου;

§86Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ κατηγορίαι εἶναι αἱ ἑξῆς: «Κατὰ Σεπτέμβριον τοῦ 1946............. (Ἀναγινώσκει)...................

§87ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποίας παρατάξεως;

§88Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ λέγει τὸ κατηγορητήριον. Ἔχετε ὑπομονὴν καὶ θὰ μάθετε ὑπὲρ ποίας παρατάξεως ἐκόπτετο ὁ κ. Σκουτέρης. «Κατὰ Ἰανουάριον τοῦ 1946... (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι).

§89Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Νὰ προστατευθῇ ὁ ρήτωρ, κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι κατάστασις αὐτή. Ὑπάρχει τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν; (Φωναί, διαμαρτυρίαι, κωδωνοκρουσίαι).

§90Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. «...................

μὲ τὴν κατηγορίαν ὅτι ἐφόρει στρατιωτικὸν χιτώνιον» μάθατε λοιπόν, κύριε συνάδελφε, ὑπὲρ τίνων ἐκόπτετο ὁ κ. Σκουτέρης. (Θόρυβος κωδωνοκρουσίαι)

§91Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Νὰ ἐπιβάλλετε τὴν τάξιν, κύριε Πρόεδρε, διότι θέλομεν νὰ ἀκούσωμεν τὸν ρήτορα, τὸ θέμα εἶναι σοβαρώτατον.

§92Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. «Κατὰ Φεβρουάριον τοῦ 1946 .......... (ἀναγινώσκει)

§93Π. ΓΥΠΑΡΗΣ. Εἰς συνωμοσίαν, θὰ μᾶς εἴπητε, ἐὰν εἶναι μέσα; Τὴν εὐθύνην του, δὲν τὴν καταλαβαίνω, ἐπὶ τῷ λόγῳ τῆς τιμῆς μου. Συνωμοσίαν μὲ τοὺς κομμουνιστὰς ἔκαμε πουθενά; (Θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι).

§94Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἀναφέρω τὶ λέγει τὸ κατηγορητήριον. Συνωμοσίαι ἄλλοτε θὰ εἴχατε ὑπ’ ὄψιν ἐγένοντο εἰς τὸ παρελθὸν...................

§95Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. «Κατὰ Μάρτιον τοῦ 1946... ..........(ἀναγινώσκει)

§96ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μὰ εἶναι σοβαρὰ αὐτά, κύριε συνάδελφε;

§97Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. «...ἐνῷ συνελήφθησαν παρὰ τὰ Μελίσσια....(ἀναγινώσκει)............. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι, κατηγορίαι τὰς ὁποίας δὲν θὰ σᾶς ἀναγνώσω, κύριοι συνάδελφοι. Εἶναι ἀρκετά, νομίζω, αὐτὰ ποὺ σᾶς ἀνέγνωσα. Ἕνα τοιοῦτον λοιπὸν ἀξιωματικὸν ἐτοποθέτησεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, εἰς τὴν ἐπίκαιρον αὐτὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν σήμερον εὑρίσκεται, εἰς τὸ ὑπουργεῖον Δημοσίας Τάξεως.

§98Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Εἰς ποίαν θέσιν;

§99Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς εἶπον καὶ προηγουμένως εἰς τὴν διεύθυνσιν προσωπικοῦ τοῦ ὑπουργείου Δημοσίας τάξεως. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. ὑπουργόν τῆς Δημ. Τάξεως. Νομίζετε, κύριε ὑπουργέ, ὅτι μὲ τοιούτους ἀξιωματικοὺς ἐν τῇ Διοικήσει τοῦ Κέντρου εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμπνεύσετε ἐμπιστοσύνην εἰς τὰ μαχόμενα τμήματα τῆς Χωροφυλακῆς; Νομίζετε, κύριε ὑπουργὲ τῆς Δημοσίας τάξεως, ὅτι μὲ τοιούτους ἀξιωματικοὺς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ κλονίσετε τὸ ἠθικὸν τοῦ ἀγωνιζομένου καὶ σφαζομένου λαοῦ τῆς ὑπαίθρου; Κύριοι βουλευταί, εἶμαι περίεργος νὰ ἀκούσω τὸν κύριον ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Τάξεως, πῶς θὰ δικαιολογήσῃ τὴν πρᾶξιν του ταύτην. (Χειροκροτήματα).

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως ἔχει τὸν λόγον.

§101Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ὁ ἀξιωματικὸς περὶ τοῦ ὁποίου ἐγένετο λόγος δὲν κατέχει προέχουσαν θέσιν ἐν τῷ ὑπουργείῳ. Εἶναι τρίτη ἢ τετάρτη κατὰ σειρὰν εἰς τὴν ἱεραρχίαν. Εἶναι ὁ Γενικὸς Γραμματεύς, προΐσταται ὁ Γεν. Διευθυντὴς τῆς Χωροφυλακῆς, ὁ συνταγματάρχης κ. Σαμουήλ, ἕπεται ἀντισυνταγματάρχης τοῦ προσωπικοῦ καὶ κατόπιν ἔρχεται ὁ ταγματάρχης Σκουτέρης. Δὲν κατέχει ἑπομένως ὑπεύθυνον θέσιν ὁ ταγματάρχης Σκουτέρης. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν πράγματι ἐγένοντο καὶ διετυπώθησαν κατηγορίαι ἐναντίον τοῦ ἐν λόγῳ ἀξιωματικοῦ. Ἀνετέθη δὲ εἰς τὸν ἀντισυνταγματάρχην τῆς Χωροφυλακῆς κ. Μπόγρην Γεώργιον ὑποδιοικητὴν τῆς Ἀνωτάτης Διοικήσεως Χωροφυλακῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος διὰ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἔνορκον διοικητικὴν ἀνάκρισιν. Καὶ τὸ πόρισμα εἶναι τὸ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει).......... Αὐτὸ εἶναι τὸ πόρισμα τοῦ ἀντισυνταγματάρχου κ. Μπόγρη Γεωργίου. Ἀκολουθεῖ ἡ γνώμη τοῦ Ἀνωτέρου Διοικητοῦ Δημητρίου Παπαδιᾶ. (ἀναγινώσκει).......... Κατόπιν ὁ ἀντισυνταγματάρχης τῆς Χωροφυλακῆς Δημ. Γιαννακόπουλος ἀναγράφει τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει)... Ἡ δευτεροβάθμιος ἐπιτροπή, γενομένης διαλογῆς τῶν ψήφων. (ἀναγινώσκει)...........

§102ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ. Πότε ἐξεδόθη, κύριε ὑπουργέ, ἡ ἀπόφασις τῆς δευτεροβαθμίου;

§103Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀσφαλῶς θὰ ἦτο εἰς τὸ ὑπουργεῖον ὅταν ἐξεδόθη ἡ ἀπόφασις αὕτη.

§104Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Τὴν 11 Αὐγούστου ἐ.ἔ. Συνεπῶς δὲν ἐγένετο ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας. Προσέξατε τὴν σύνθεσιν τῆς δευτεροβαθμίου ἐπιτροπῆς. (Χειροκροτήματα). Συνεπῶς εἶχον τὴν γνώμην ὅτι προκειμένου περὶ τῆς καταστάσεως ἀξιωματικοῦ, ὁ ὁποῖος ὑπεβλήθη εἰς τόσας ἀνακρίσεις διὰ τῶν ὁποίων δὲν ὑφίσταται οὐδὲ παραμικρὰ ἀμφιβολία περὶ τῶν ἐθνικῶν του φρονημάτων, ὁ ὁποῖος ἐτραυματίσθη ἀπὸ τοὺς κομμουνιστάς, ὁ ὁποῖος ἠγωνίσθη ἡρωϊκῶς ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ κατὰ τὸ Δεκεμβριανὸν κίνημα, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ φέρωμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς κατηγορίας, αἱ ὁποῖαι δὲν εὐσταθοῦν κατόπιν τῶν ἀνακρίσεων αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο.

§105Π. ΡΟΖΑΚΗΣ. Ἐγὼ τὸν συνέλεξα τραυματίαν εἰς τὸ Κουκάκι ὅταν τὸν ἐκτύπησαν οἱ κομμουνισταὶ καὶ δύο καραμπινιέροι μεθυσμένοι καὶ τὸν μετήγαγον εἰς τὸ Νοσοκομεῖον ὅπου τοῦ ἐγένοντο 3 μεταγγίσεις αἵματος. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀκρίβεια. Ἤμην αὐτόπτης μάρτυς.

§106Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Μοῦ τὸ εἴπατε αὐτό, ἀλλὰ συγχρόνως εἴπατε ὅτι ἀπέλυσε κομμουνιστάς.

§107Π. ΡΟΖΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς δύο μπλόκα τὰ ὁποῖα ἔγιναν ὁ Σκουτέρης κατώρθωσε νὰ διασώσῃ ὅλους ἐκείνους τοὺς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἦσαν βορὰ τῶν Γερμανῶν. Μεταξὺ αὐτῶν πιθανὸν νὰ ὑπῆρχον καὶ κομμουνισταὶ οἱ ὁποῖοι τοῦ ἐφίλησαν τὰ χέρια του μετὰ ταῦτα. Δι’ αὐτὴν τὴν πρᾶξιν τὴν καθαρῶς πατριωτικήν, τὴν Ἑλληνικὴν πρέπει νὰ κατηγορηθῇ ἕνας λαμπρὸς ἀξιωματικός;

§108Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Δὲν ὑπάρχει πρόθεσις ἐκ μέρους μου νὰ ἀποστερήσω τὴν Βουλὴν ἀπὸ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θέλει νὰ ἐλέγξῃ καὶ τὰ ὁποῖα ἀνάγονται εἰς τὸ ὑπ’ ἐμὲ ὑπουργεῖον. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ ἀξιωματικῶν, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν διεξάγεται ἕνας σκληρὸς ἀγὼν εἰς τὴν Ἑλλάδα, θὰ ἤθελα νὰ μὴ τοὺς ἐκθέσωμεν εἰς ἐπικρίσεις, ἐφ’ ὅσον τὰ πορίσματα τῶν ἀνακριτικῶν ἐπιτροπῶν τοὺς ἔχουν καλύψει. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἀμφιβολία περὶ τῆς ἀκεραιότητος τοῦ χαρακτῆρος τῶν μετασχόντων εἰς τὰς ἀνακριτικὰς ἐπιτροπάς, τότε βέβαια ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἕνας ἔλεγχος. Ἀλλὰ σᾶς εἶπον ὅτι αἱ ἀνακρίσεις δὲν ἐγένοντο κἂν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, οὔτε ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς ἰδικῆς μου ὑπουργίας. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀρκεσθῶμεν εἰς τὸ πόρισμα, τὸ ὁποῖον ἐξήχθη ἐκ τῆς ὅλης αὐτῆς μακρᾶς ἐξετάσεως. (Χειροκροτήματα). Ὅσον ἀφορᾷ τὸν πρόλογον τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναδέλφου δι’ ἀθρόας μεταβολὰς γενομένας εἰς τὸ Σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς, θὰ ἐπεθύμουν νὰ γίνῃ ἀντιληπτόν, ὅτι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ταλαιπωροῦνται καὶ καταπονοῦνται οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ εὑρισκόμενοι εἰς τὰ μεταβατικὰ ἀποσπάσματα καὶ εἰς τὰ τάγματα Χωροφυλακῆς καὶ ὅτι ἔχω τὸ αἴτημα νὰ ἀντικατασταθοῦν, ὥστε νὰ ἔλθουν πρὸς ἀνάπαυσιν ἐπί τι χρονικὸν διάστημα. Αὐτὸς εἶναι ὁ μόνος λόγος ὁ ὁποῖος μᾶς ἤγαγεν εἰς μετακινήσεις δηλ. νὰ μεταβοῦν οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν τύχην μέχρι σήμερον νὰ εἶναι εἰς τὰ γραφεῖα, νὰ μεταβοῦν αὐτοὶ νὰ ἀντικαταστήσουν τοὺς μαχομένους. Ἔπειτα ἀπὸ ὀλίγον καιρὸν πάλιν, μετὰ τὴν ἀνάπαυσιν, θὰ γίνῃ νέα μετάθεσις. Δὲν ὑπάρχει κακὸς σκοπός, οὔτε κομματικὸν κριτήριον εἰς τὰς μετακινήσεις αὐτάς. Καὶ ἐπιθυμῶ νὰ ἐξετασθοῦν αἱ δύο αὐταὶ ἀπόψεις: ἡ μία τοῦ νὰ μὴ γίνωνται μετακινήσεις, ἢ ἄλλη τῆς ἀνάγκης ἀνακουφίσεως τῶν μαχομένων. Νὰ ἐξετασθῇ ψυχραίμως τὸ θέμα. Ὑπάρχουν πολλαὶ περιπτώσεις ποὺ αἱ μετακινήσεις ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν τὴν ὑπηρεσίαν ἐκεῖ ὅπου ὑπηρετοῦν ἀπὸ διετίας καὶ τριετίας, δὲν ἐνδείκνυνται. Τὸ ὁμολογοῦμεν ὅτι εἶναι περισσότερον ἔμπειροι ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκονται ἐπὶ διετίαν ἢ τριετίαν. Ἀλλ’ ὑπάρχει ὁ ἄλλος συντελεστής, ἡ ἀνάγκη νὰ φανῇ ὅτι λαμβάνομεν ὑπ’ ὄψει τοὺς καταπονουμένους εἰς τὰ διάφορα μέτωπα, εἰς τὰ ἀποσπάσματα. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι τῶν μεταβολῶν. Δὲν νομίζω δὲ ὅτι ὑπάρχει μεγάλη ἀντίθεσις μεταξὺ τῶν ἀπόψεων αὐτῶν τοῦ ὑπουργείου Δημοσίας Τάξεως καὶ τῆς Ἀγγλικῆς Ὀργανωτικῆς Ἀποστολῆς, ἡ ὁποία καὶ αὐτὴ ἀντιλαμβάνεται τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι ἄγουν εἰς μίαν τοιαύτην μετακίνησιν. Τὸν φάκελλον τοῦ Σκουτέρη εἶμαι ἕτοιμος νὰ τὸν καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ διαπιστωθῇ ἡ ἀλήθεια.

§109Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐὰν ὁ φάκελλος εἶχε κατατεθῆ, πολλὰ θὰ εἶχον προληφθῆ. Ὑπηρετοῦνται καὶ οἱ ἐλεγχόμενοι μὲ τὴν ἀλήθειαν. Ἡ ἐντύπωσις τῆς συγκαλύψεως ὄχι μόνον ἐνοχλεῖ τὰ δικαιώματα τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ βλάπτει καὶ τοὺς ἰδίους. Διότι ἡ ἀλήθεια μόνον ἀποτελεῖ πλήρη προστασίαν τῶν ἀθώων.

§110Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Δὲν ὑπάρχει πρόθεσις συγκαλύψεως.

§111Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Κύριε ὑπουργέ, μίαν ἐρώτησιν, εἴπατε προηγουμένως, ὅτι αἱ μετακινήσεις αὐταὶ ὀφείλονται εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι ἀξιωματικοὶ καταπονημένοι ἔπρεπε νὰ ἀντικατασταθοῦν ἀπὸ ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ πολὺν χρόνον ἀνεπαύοντο εἰς θέσεις ἀναπαυτικάς. Αὐτὸ εἶναι τὸ κριτήριον τὸ ὁποῖον σᾶς ἤγαγεν εἰς τὴν ἀθρόαν μετακίνησιν ἀξιωματικῶν;

§112Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Κυρίως!

§113Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Δὲν ὑπάρχη τίποτε ἄλλο;

§114Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Κυρίως! Ἴσως καὶ ἄλλαι ἀνάγκαι.

§115Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Μήπως ὑπάρχει τίποτε τὸ ἀντίθετον, μήπως ὑπάρχουν ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι πράγματι καταπεπονημένοι ἐζήτησαν καὶ παρεκάλεσαν νὰ παραμείνουν ἐκεῖ καὶ σεῖς τοὺς μεταφέρατε ἐδῶ εἰς ἀναπαυτικὰς θέσεις ἢ μᾶλλον τοὺς ἀχρηστεύσατε εἰς ἀναπαυτικὰς θέσεις ἢ μήπως ὑπάρχουν ἄλλοι ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι κάθε ἄλλο παρὰ εὑρίσκοντο ἐν καταπονήσει, ἀλλ’ εὑρίσκοντο εἰς ἄκρως ἀναπαυτικὰς θέσεις καὶ ἦλθον ἐδῶ εἰς ἀναπαυτικωτέρας;

§116Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ζήτημα κρίσεως, ζήτημα σταθμίσεως.

§117Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Διὰ νὰ τὸ κρίνῃ κανεὶς αὐτό, θὰ πρέπῃ νὰ ἐξετάσῃ τὴν οὐσίαν. Διότι ἐπ’ αὐτοῦ, κύριε ὑπουργέ, νομίζω, ὅτι θὰ χρειασθῇ μία εὐρυτέρα συζήτησις ὄχι διὰ τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον ἐφέραμεν τὴν ἐπερώτησιν σήμερον, ἀλλὰ δι’ ἕτερον λόγον. Διότι, νομίζω, ὅτι αἱ ἀθρόαι αὐταὶ μετακινήσεις ἄκρως ἔβλαψαν καὶ ἄκρως θὰ βλάψουν τὸ Σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς καὶ τὸ Σῶμα τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων.

§118Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἐβεβαίωσεν τὴν Βουλήν, ὅτι λόγοι ξεκουράσεως καὶ ἀναπαύσεως τῶν ἀξιωματικῶν τὸν ἤγαγον εἰς τὰς μεταβολὰς καὶ ἐρωτῶ διατὶ τὸν κ. Τσαταλόν, ἀνώτερον Διοικητὴν Χωροφυλακῆς, ὁ ὁποῖος ἐνέπνευσε τόσην ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν Μακεδονικὸν λαόν, τὸν ἐθέσατε εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ὑπουργείου; Ὁ μοίραρχος κ. Ἀλεξᾶτος εὑρίσκεται ἐπὶ τριετίαν εἰς τὴν Θράκην, διατὶ δὲν ξεκουράζεται καὶ αὐτός;

§119Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς πρὸ ὀλίγου ἀνέγνωσεν ἕνα ἔγγραφον ἑνὸς ἀξιωματικοῦ καὶ δὲν μὲ ἄφησεν ὁ θόρυβος καὶ τὰ χειροκροτήματα τῆς πτέρυγος ἐκείνης ν’ ἀκούσω ποῖος εἶναι ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι ὅλοι οἱ καταθέσαντες εἰς βάρος τοῦ ταγματάρχου Σκουτέρη κατηγγέλθησαν καὶ ὅτι εἶναι ψευδομάρτυρες. Ἐπικαλοῦμαι πρὸς τοῦτο διὰ τὴν πολιτείαν αὐτὴν τοῦ Σκουτέρη τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἀνοικοδομήσεως, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἰδίαν ἀντίληψιν περὶ τῆς δράσεως τοῦ Σκουτέρη.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1 ἐπερωτήσεως, καθ’ ἣν ἐπερωτᾶται ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διότι δὲν παρέσχεν εἰς τὴν Βουλὴν ἐντὸς τῆς κεκανονισμένης προθεσμίας τὰς κάτωθι αἰτηθείσας παρ’ αὐτοῦ πληροφορίας: α) Πότε λήγει ἡ σύμβασις μετὰ τῆς Βρεττανικῆς Ὀργανωτικῆς Ἀποστολῆς τοῦ στρατοῦ. β) Ἄν ἡ Κυβέρνησις προτίθεται νὰ παρατείνῃ τὸν βίον τῆς Ἀποστολῆς ταύτης ἐν ὄψει τῶν μέχρι τοῦδε καταστρεπτικῶν ἀποτελεσμάτων τῆς ὀργανώσεως στρατοῦ ἐρήμου, μὴ δυνηθέντος ἀκόμη λόγῳ κακῆς ὀργανώσεως, κακῶν σχεδίων καὶ ἀνεπαρκοῦς ἡγεσίας, παρὰ τὴν γενναιότητα καὶ τὰς εἰς αἷμα θυσίας τῶν μαχομένων τέκνων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νὰ καταστείλῃ ἀρχικῶς ὀλιγαρίθμους συμμορίας, δι’ ὃ καὶ παρατείνεται ἡ αἱματοχυσία, ἡ καταστροφὴ Ἐθνικοῦ πλούτου καὶ ἰδιωτικῶν περιουσιῶν, ἐδημιουργήθησαν μυριάδες προσφύγων, ἀστέγων, γυμνητευόντων καὶ πεινώντων, ἀνατρέπεται ἄρδην κάθε προϋπολογισμὸς καὶ ἐξαθλιοῦται ὁ οἰκονομικὸς βίος τῆς χώρας. γ) Ἄν ἡ Κυβέρνησις, ἐν ὄψει τῆς φθοροποιοῦ ταύτης δράσεως δὲν προτίθεται νὰ τερματίσῃ καὶ πρὸ τῆς λήξεώς της τὴν σύμβασιν ἐκείνην, ἀναλαμβάνουσα τὰς ὑλικὰς συνεπείας τοῦ τοιούτου προώρου τερματισμοῦ, αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι πολὺ ὀλιγώτεραι τῶν εἰς αἷμα καὶ ἀγαθὰ θυσιῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐὰν παραταθῇ ἡ ὑφισταμένη κατάστασις, διότι ἐπὶ τέλους ἡμεῖς ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, δὲν δυνάμεθα μὲ τὴν ἰδίαν οἷαν καὶ οἱ ἀλλοδαποί, ψύχραιμοι παρατηρηταί, ἀπάθειαν καὶ ὑπομονὴν νὰ βλέπωμεν καθ’ ἑκάστην Ἕλληνας σφαζομένους. δ) Εἰς ποῖον νόμον θεμελιοῦται τὸ πρακτικὸν τῆς συνεδριάσεως τῆς 21ης Ὀκτωβρίου 1947 τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου καθ’ ὃ ὁ Στρατηγὸς Ρόλλιγκς ὑπέβαλε τὴν ἀκόλουθον πρότασιν...... «Προτείνω ὅπως ὁ Ἀντιστράτηγος Βεντήρης ἀναλάβῃ τὴν διοίκησιν τῆς πρώτης στρατιᾶς, ὁ δὲ Ἀντιστράτηγος Γιαγτζῆς τοποθετηθῇ ὡς Ἀρχηγὸς τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Στρατοῦ». Ὁ Στρατηγὸς Λάϊβσυ συνεφώνησε μὲ τὴν πρότασιν ταύτην τοῦ Στρατηγοῦ Ρόλλιγκς. Τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον συζητῆσαν ἐπὶ τῆς ὡς ἄνω προτάσεως συμφωνεῖ παμψηφεὶ κλπ. ε) Τὶ θὰ ἐγίνετο ἂν ὁ Στρατηγὸς Ρόλλιγκς δὲν ὑπέβαλε τοιαύτην πρότασιν καὶ ὁ Στρατηγὸς Λάϊβσυ δὲν συνεφώνει πρὸς αὐτήν, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς κειμένης νομοθεσίας, διατὶ δὲ ἡ Κυβέρνησις ἐχρειάσθη τόσον χρόνον διὰ νὰ ληφθῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου ἐπὶ τοῦ ζωτικωτάτου ζητήματος τῆς μεταβολῆς τῆς κατὰ πάγκοινον γνώμην τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ λαοῦ ἀνεπαρκοῦς ἀνωτάτης στρατιωτικῆς ἡγεσίας; στ) Ἂν ἡ Κυβέρνησις ἐδημιούργησε τὸν ἐπὶ τόσας ἑβδομάδας διαρκέσαντα θόρυβον περὶ τῆς ἀνεπαρκείας στρατιωτικῆς ἡγεσίας καὶ περὶ τῆς εὐθύνης αὐτῆς διὰ τὴν ἐξέλιξιν τῶν κατὰ τῶν συμμοριῶν ἐπιχειρήσεων μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ μετὰ τόσας ὀδύνας ὁ τοκετὸς τοῦ μυὸς τῆς ἀμοιβαίας μεταθέσεως τῶν δύο Στρατηγῶν, ἡ ὁποία οὐδεμίαν σχέσιν δύναται νὰ ἔχῃ μὲ «τὸν σκοπὸν ὅπως ἐνταθῇ τὸ ἐπιθετικὸν πνεῦμα ἐναντίον τῶν συμμοριῶν», ἐὰν τὰ ἴδια πρόσωπα πρόκειται νὰ ἐφαρμόσουν τὰ ἴδια σχέδια, ἐκτὸς ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δηλώσῃ ὅτι ὁ νέος Ἀρχηγὸς τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου θὰ μεταβάλῃ τὰ σχέδια τοῦ προκατόχου του, ἔργα στενῆς συνεργασίας μετὰ τῆς ἀλλοδαπῆς ἀποστολῆς, καὶ τὴν ὑπὸ ταύτης ἐπιβληθεῖσαν ὀργάνωσιν τοῦ Στρατοῦ θεωρῶν καὶ τὰ μὲν καὶ τὴν δὲ ὡς καταστρεπτικὰ διὰ τὴν χώραν καὶ ὅτι ὁ νέος Ἀρχηγὸς τῆς πρώτης Στρατιᾶς θὰ ἐκτελέσῃ κατὰ διάφορον τρόπον ἀπὸ τὸν προκάτοχόν του τὰ ἐπιτελικὰ σχέδια, θεωρῶν τὴν μέχρι τοῦδε ἐκτέλεσιν ὡς ἀνεπαρκῆ. ζ) Ἂν ἡ Κυβέρνησις προτίθεται νὰ ἐξακολουθήσῃ ἀνεχομένη τὴν ὑπερκρατικὴν δρᾶσιν τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Στρατοῦ, ἀσεβοῦντος καὶ πρὸς νόμους καὶ πρὸς ἀποφάσεις τοῦ Ἀνωτάτου τῆς χώρας Δικαστηρίου, μεταβληθέντος εἰς οὐσιαστικὸν Κυβερνήτην, ὡς πιστεύει πολιτικὸς Ἀρχηγὸς μετέχων τῆς Κυβερνήσεως, καὶ τείνοντος πρὸς κατάστασιν ὀλίγον διαφέρουσαν τῆς Δικτατορίας.

§121Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Δὲν ἤμην παρὼν ἀπ’ ἀρχῆς τῆς συνεδριάσεως, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἐλήφθη ἀπόφασις νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις ὑπ’ ἀριθ. 1 μετὰ τὸν τερματισμὸν τῆς ἄλλης ἐπερωτήσεως. Θὰ παρεκάλουν τὸν κύριον ἐπερωτῶντα νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὡς εἶναι διατυπωμένη ἡ ἐπερώτησίς του ἅπτεται τῶν σχέσεων τῆς Ἑλλάδος πρὸς τὰς συμμάχους χώρας καὶ νομίζω, ὅτι ἡ ἐπερώτησίς του, ὡς εἶναι διατυπωμένη ἐν τῷ κειμένῳ της θὰ ἔπρεπε νὰ ματαιωθῇ ἢ νὰ περιορισθῇ ἐπὶ τῶν θεμάτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα δὲν ἅπτονται τῶν σχέσεων ἡμῶν μετὰ τῶν συμμάχων.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βαμβέτσος ἔχει τὸν λόγον.

§123Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἀντιλαμβάνομαι ὅμως τὴν λεπτότητα τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ. Ἐπιθυμῶ ὅμως προκαταβολικῶς νὰ δηλώσω, ὅτι ἡ ἐπερώτησις, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν σήμερον, εἶναι ἐπερώτησις ὀφειλομένη εἰς τὴν ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ μὴ παροχὴν αἰτηθεισῶν πληροφοριῶν καὶ μὴ κατάθεσιν αἰτηθέντων ἐγγράφων. Ἑπομένως, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐνόμιζεν, ὅτι, δι’ οἱονδήποτε λόγον, ἡ ἐπερώτησις αὕτη δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἀπέκειτο εἰς αὐτὴν νὰ ἔχῃ καταθέσει ἐγκαίρως τὸν φάκελλον καὶ νὰ ἔχῃ παράσχει ἐγκαίρως τὰς πληροφορίας, ὁπότε δὲν θὰ ἦτο δυνατὴ καὶ ἡ μετατροπὴ τῆς ἐρωτήσεως εἰς ἐπερώτησιν. Ὡς ἐκ τούτου ἡ εὐθύνη καὶ αὐτῆς τῆς συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως βαρύνει ἐξ ὁλοκλήρου τὴν Κυβέρνησιν. Παρὰ ταῦτα, ἡμεῖς, ἐξ ἴσου ἔμπειροι εἰς τὴν πολιτικήν, ὅπως καὶ ὁ ἀξιότιμος κύριος Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, γνωρίζομεν ποῖα εἶναι τὰ ζητήματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δύνανται ἀκινδύνως διὰ τὰ ἑλληνικὰ συμφέροντα νὰ λεχθοῦν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται ἀκινδύνως νὰ λέγωνται. Εἰδικώτερον δὲ πιστεύομεν ὅτι, ὅταν πρόκειται περὶ τῆς σωτηρίας τοῦ Ἔθνους, ὑπάρχουν περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας τὰ ὅρια τῆς συζητήσεως εἶναι ἐξαιρετικῶς εὐρέα. Ἡ ἐπερώτησίς μου ἀφορᾷ τρία διακεκριμένα ἀπ’ ἀλλήλων κεφάλαια. Τὸ πρῶτον ἀφορᾷ τὰ τῆς θέσεως τῆς Βρεττανικῆς Στρατιωτικῆς Ἀποστολῆς, τὸ δεύτερον κεφάλαιον ἀφορᾷ τὰ τῆς στρατιωτικῆς ἡγεσίας καὶ τὸ τρίτον κεφάλαιον ἀφορᾷ τὰ τῆς θέσεως τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Στρατοῦ ἐντὸς τοῦ Κρατικοῦ ὀργανισμοῦ. Ἐπὶ τοῦ πρώτου κεφαλαίου ἡ ἐπερώτησίς μου ἀφορᾷ τὸν χρόνον τῆς διαρκείας τῆς συμβάσεως τῆς ἀλλοδαπῆς ἀποστολῆς. Ἡ σύμβασις τῆς ὀργανωτικῆς αὐτῆς ἀποστολῆς δὲν ἔχει ἀπολύτως καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Οὐδεὶς ὑπάρχει ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὁ ὁποῖος νὰ ἔχῃ περισσότερον ἰσχυρὰ ἐμοῦ αἰσθήματα πρὸς τὴν φίλην καὶ μεγάλην χώραν, ἡ ὁποία κατ’ ἐπανάληψιν ὑπῆρξεν ἀρωγὸς τῆς χώρας ἡμῶν καὶ ἡ ὁποία εἰδικῶς κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη καὶ ἀμέσως μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν παρέσχε βοήθειαν πρὸς προστασίαν τῆς Ἑλληνικῆς χώρας. Ἐπίσης δὲν δυνάμεθα παρὰ μετ’ εὐγνωμοσύνης νὰ ἀναμιμνησκώμεθα τοῦ γεγονότος, ὅτι ἐν τῇ χώρᾳ ἡμῶν ὑπάρχει, ἀδιαφόρως τοῦ ἀριθμοῦ του, ἀγγλικὸς στρατός, τοῦ ὁποίου καὶ μόνη ἡ παρουσία ἀποτελεῖ ἐγγύησιν ἀσφαλείας διὰ τὴν ἡμετέραν χώραν. Ἀλλὰ τὰ λάθη μεμονωμένων προσώπων ἀνηκόντων εἰς μίαν φίλην ἐπικράτειαν δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν οὔτε δύνανται κατ’ οὐδένα τρόπον νὰ ἐπισκιάσουν τὰς ἐγκαρδίους σχέσεις μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῆς χώρας ἐκείνης. Ἐδῶ ἑπομένως δὲν πρόκειται νὰ θίξωμεν ποσῶς τὰς σχέσεις, αἱ ὁποῖαι συνδέουν ἡμᾶς μὲ τὴν φίλην Δημοκρατίαν, ἀλλὰ πρόκειται περὶ συγκεκριμένων λαθῶν ὡρισμένων προσώπων, τὰ ὁποῖα οὐδαμῶς μεταβάλλουν τὰ αἰσθήματα ἡμῶν ἀπέναντι τῆς χώρας ἐκείνης, διότι δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις τῆς χώρας ἐκείνης, πληροφορουμένη τὰ λάθη αὐτά, δὲν δύναται παρὰ νὰ ἔχῃ τὴν αὐτὴν μεθ’ ἡμῶν γνώμην. Τὰ λάθη δὲ αὐτά, κύριοι, ἀνεκινήθησαν κατ’ ἐπανάληψιν καὶ διὰ τῶν στηλῶν τοῦ τύπου καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ συνίστανται εἰς ἕνα βασικὸν γεγονός, ὅτι δηλαδὴ ἡ Βρεττανικὴ ὀργανωτικὴ ἀποστολή, ἐν τῇ ὀργανώσει τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ, δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει τὰς εἰδικὰς ἑλληνικὰς συνθήκας καὶ ἰδίως δὲν ἔκρινεν, ὡς θὰ ἐκρίνομεν ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες πολῖται καὶ εἰδικῶς οἱ Ἕλληνες ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ, περὶ τῆς ἀνάγκης ὅτι πρώτιστον ἔργον τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ εἶναι ἡ ὑπεράσπισις τοῦ πατρίου ἐδάφους. Καὶ ἐπειδὴ τὸ πάτριον ἔδαφος κατὰ κακὴν κληρονομίαν εἶναι ἔδαφος ὀρεινόν, εἶναι φυσικὸν νὰ ἀναμένῃ τις, ὅτι ὁ ἀποσκοπῶν τὴν προστασίαν αὐτοῦ τοῦ πατρίου ἐδάφους ὀφείλει νὰ δώσῃ ὀρεινὴν σύνθεσιν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Στρατόν, οἵα ἀείποτε ἦτο ἡ σύνθεσις τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ. Διότι, κύριοι, ὁ Ἑλληνικὸς Στρατός, δὲν ἦτο ὁ Στρατὸς χώρας τινός, ἡ ὁποία εἰσήρχετο τὸ πρῶτον εἰς τὸ στάδιον τοῦ πολιτισμοῦ, διὰ νὰ ὀργανωθῇ ἀπὸ τῶν πρώτων αὐτοῦ βημάτων. Ὁ Ἑλληνικὸς Στρατὸς ἔχει μίαν παράδοσιν ἔνδοξον, ἔδρασεν ἐπὶ τοῦ πεδίου τῶν μαχῶν, ἔδρασεν ἐναντίον μεγάλων αὐτοκρατοριῶν νικηφόρως, ἑπομένως δὲν εἶχεν ἀνάγκην τόσον μεγάλης ὀργανώσεως οἵα ἐκείνη ἡ ὁποία ἐπεδιώχθη καὶ ἡ ὁποία συνίστατο εἰς τὴν πλήρη ἀναστάτωσιν τῆς ὅλης ὀργανώσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ. Ὁ Ἑλληνικὸς Στρατὸς βεβαίως ἔχει ἀνάγκην ἐκπαιδεύσεως εἰς τὰ νεώτερα ὅπλα, τοῦτο εἶναι ἀναμφισβήτητον, ἀλλὰ τοῦτο δὲν σημαίνει, ὅτι ἔπρεπεν ὁ ὀργανωτὴς νὰ κάμῃ ἀναστάτωσιν ὁλόκληρον τῆς παραδόσεως καὶ τῆς ἱστορίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ καὶ νὰ δημιουργήσῃ ἕνα νέον Στρατὸν ἐξ ὑπαρχῆς, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ ἐκπαιδευθῇ καὶ κατὰ τὴν ἐξωτερικὴν αὐτοῦ ἐμφάνισιν, διὰ μερικὰς ἴσως ξένας χώρας κατάλληλον, διὰ τὰ ἑλληνικὰ ὅμως ἤθη καὶ ἔθιμα ξενίζουσαν ἐξωτερικὴν ἐμφάνισιν. Νομίζω, ἑπομένως, ὅτι θὰ ἔπρεπε καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ νὰ τονισθῇ, ὅ,τι ἀκινδύνως ἐτονίσθη ἀπὸ δημοσιογραφικῶν βημάτων, καὶ μάλιστα ὑπὸ στρατιωτικῶν κριτικῶν μεγάλου κύρους, ὅπως, διὰ νὰ ἀναφέρω ἕνα μὴ ἀνήκοντα εἰς τὴν ἡμετέραν παράταξιν, ὁ διακεκριμένος στρατηγὸς Α. Μερεντίτης, διατελέσας ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος εἰς σειρὰν ἄρθρων αὐτοῦ σημειώνει τὰ διαπραχθέντα λάθη εἰς τὴν ὀργάνωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ. Καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριοι, νὰ σᾶς ἀναγνώσω ὀλίγα τινὰ ἀπὸ ἓν τῶν ἄρθρων αὐτῶν, εἰς τὸ «Βῆμα» τῆς 4 Νοεμβρίου 1947, τὸ ὁποῖον λέγει τὰ ἑξῆς: (Ἀναγινώσκει). «Ὁ ἀρχηγὸς τῆς Βρεττανικῆς ἀποστολῆς δὲν κατώρθωσεν ἐξ ἀρχῆς νὰ συλλάβῃ ἐν τῷ συνόλῳ του τὸ στρατιωτικόν μας ζήτημα μὲ ὅλας του τὰς πτυχάς, ἤτοι ἀμέσους ἀνάγκας μας, διαμορφώσεων ἐδάφους, καταλληλότητα ὁπλισμοῦ ἀπαιτήσεως ὀρεινοῦ πολέμου. Ἐπίστευσεν, ὅτι ἡ ὀργάνωσις ἑνὸς ξένου στρατοῦ συνίσταται εἰς τὴν πιστὴν ἀντιγραφὴν τῆς ὀργανώσεως τοῦ ἰδικοῦ του καὶ συνεκρότησε παρ’ ἡμῖν τμῆμα Στρατοῦ, τοῦ ὁποίου τὰ ἐλαττώματα καὶ τὰς ἐλλείψεις διεπίστωσαν σήμερον τὰ γεγονότα, ἡ κυβερνητικὴ ἔρευνα καὶ ξένοι στρατιωτικοὶ παράγοντες. Σχετικῶς δὲ μὲ τὴν γενομένην ἐξ ἀντιγραφῆς ὀργάνωσιν τοῦ Στρατοῦ μας, ὁ διακεκριμένος Ἀμερικανὸς στρατιωτικὸς κριτικὸς καὶ συγγραφεὺς Τζὼρτζ Ἔλιοτ, ἔχων βεβαίως τὰς πληροφορίας ἐξ ἐπισήμων πηγῶν, εἰς πρόσφατον ἄρθρον του, ἔγραφε μεταξὺ ἄλλων. «Ἡ ροπὴ πρὸς μοιρολατρικὴν ἐφαρμογὴν κανόνων ὀργανώσεως ποὺ ἔχουν καταρτισθῆ δι’ ἐντελῶς ἄλλας περιπτώσεις ὑπῆρξεν ἕνας ἀπὸ τοὺς κυριωτέρους παράγοντας τῆς μέχρι τοῦδε ἀποτυχίας τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ νὰ πραγματοποιηθῇ τὸ ἔργον του». Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Βρεττανικῆς Ἀποστολῆς δὲν ἐνήργησε διὰ τὴν αὔξησιν τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως ἥτις γίνεται μόλις σήμερον, οὔτε ἐνίσχυσε ταύτην ἐγκαίρως διὰ τῶν ἀχρήστων προσωρινῶς ἀνδρῶν τῶν μετόπισθεν, οὔτε ἐπέσπευσεν τὸν κατάλληλον ἐξοπλισμὸν αὐτῶν, διότι δὲν ἀνεγνώριζε τὴν χρησιμότητα τῶν πολυβόλων καὶ τῶν ὀρειβατικῶν πυροβόλων, ἐπιμένων καὶ σήμερον ἀκόμη εἰς τὴν ἄρνησιν τῶν πρώτων. Κατατριβόμενος εἰς προσωπικὰ ζητήματα, εἰργάσθη μετὰ πείσματος καὶ διὰ διαφόρων τρόπων ὅπως φέρῃ εἰς τὰς ἀνωτάτας θέσεις τοῦ στρατεύματος τοὺς ἐκλεκτούς του. Ἡ μετέπειτα τούτων ἀπομάκρυνσις τὸν κατέστησεν ἐμμέσως ὑπεύθυνον διὰ τὰς ἀποτυχίας αὐτῶν. Ἡ ἐπὶ τῶν προσωπικῶν ζητημάτων ἐμμονὴ καὶ ἐπέμβασις τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Βρεττανικῆς Ἀποστολῆς ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου νὰ διαμφισβητήσῃ ἐσχάτως πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα αὐτῆς νὰ λάβῃ τὰ κατὰ τὴν κρίσιν της ἐνδεικνυόμενα μέτρα διὰ τὴν καλὴν διεξαγωγὴν κακῶς διευθυνομένων ἐπιχειρήσεων Ἔχομεν τὴν γνώμην, ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀπευθύνῃ ὅπου δεῖ τὴν παράκλησιν περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Στρατιωτικῆς Βρεττανικῆς Ἀποστολῆς δι’ ἄλλου ἀνωτάτου ἀξιωματικοῦ» Αὐτή, κύριοι, εἶναι μία ἐκ τῶν κριτικῶν, αἱ ὁποῖαι ἐδημοσιεύθησαν εἰς τὰς ἐφημερίδας περὶ τῶν ὅρων, ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἐξετελέσθη τὸ ἔργον τῆς Βρεττανικῆς ἀποστολῆς καὶ ἑπομένως εἶναι εὔλογον τὸ ἐρώτημα ἡμῶν: εἶναι δυνατόν, ἰδίως σήμερον ἐν ὄψει τῶν καταστροφῶν, τὰς ὁποίας ὑπέστη ἡ Ἑλλὰς κατὰ τὸ διαρρεῦσαν χρονικὸν διάστημα, νὰ ἀποβλέπωμεν μετ’ ἀπαθείας πρὸς αὐτὸ τὸ φαινόμενον καὶ νὰ μὴ ζητῶμεν, ὅπως πληροφορηθῶμεν ἀπό τὴν Κυβέρνησιν ποῖαι εἶναι αἱ σκέψεις αὐτῆς ἐν σχέσει πρὸς τὴν δρᾶσιν τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῆς Βρεττανικῆς ἀποστολῆς; Βεβαίως τὰ τελευταῖα γεγονότα, εἰδικῶς ἡ ἄφιξις ἐνταῦθα μεγάλου ἀριθμοῦ ἀμερικανῶν ἀξιωματικῶν καὶ ἡ δημιουργία τοῦ μικτοῦ ἐπιτελείου, καθησυχάζουν κάπως τὰς ἀνησυχίας ἡμῶν καὶ μᾶς δίδουν τὴν ἐντύπωσιν καὶ τὴν ἐλπίδα, ὅτι θὰ τερματισθῇ αὐτὴ ἡ μέχρι τοῦδε κακὴ ὀργάνωσις καὶ ὅτι θὰ τερματισθῇ αὐτὴ ἡ μέχρι τοῦδε ἐνεργὸς ἀνάμιξις εἰς τὰ στρατιωτικὰ ζητήματα τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ξένης ἀποστολῆς. Δὲν ἀγνοεῖτε βεβαίως, κύριοι βουλευταί, ὅτι αἱ συμφωνίαι αἱ ἀφορῶσαι τὰς ὀργανωτικὰς ἀποστολὰς συνωμολογήθησαν ἀπὸ Κυβερνήσεις ὑπηρεσιακάς, ὅτι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην δὲν ὑπῆρχεν Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, οὔτε Κυβέρνησις ἀπολαύουσα τῆς λαϊκῆς ἐμπιστοσύνης καὶ ἑπομένως ἦτο ἴσως φυσικὸν νὰ ἐδόθησαν εἰς αὐτὰς περισσότερα τινὰ δικαιώματα, ἀλλ’ ἀπὸ τῆς στιγμῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγένοντο αἱ ἐκλογαί, προέκυψεν Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ Κυβέρνησις ἀπορρέουσα ἐκ ταύτης καὶ ἀπολαύουσα τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ἀνέμενέ τις ὅτι οἱ ξένοι φίλοι τῆς Ἑλλάδος, οἱ ἐνταῦθα εὑρισκόμενοι, θὰ εἶχον τὴν ἀναγκαίαν λεπτότητα, ὥστε νὰ μὴ θελήσουν νὰ δημιουργήσουν προστριβὰς ἐπὶ προσωπικῶν ζητημάτων μεταξὺ αὐτῶν καὶ τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν. Αὐταὶ αἱ λεπτότητες ἀναμένονται πάντοτε εἰς τοιαύτας περιστάσεις, ὅταν ἔχῃ κανεὶς νὰ κάμῃ μὲ χώραν φιλικὴν καὶ μὲ χώραν, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ὑπῆρχε κἂν ἡ παραμικρὰ ἔνδειξις κομματικῆς παρεμβάσεως εἰς ζητήματα τοῦ στρατοῦ. Διότι, κύριοι, ὀφείλομεν νὰ εἴπωμεν, ὅτι οὐδεὶς ἐκ τῶν ὑπουργῶν τῶν Στρατιωτικῶν τῶν μετεκλογικῶν κυβερνήσεων ἀπεπειράθη νὰ εἰσαγάγῃ τὴν κομματικὴν ἔννοιαν εἰς τὸ στράτευμα καὶ γνωρίζετε ὅλοι σας, ὅτι ὁ πρῶτος μετεκλογικὸς ὑπουργὸς ἐρρύθμισε τὸ ζήτημα τῆς ἀποσυμφορήσεως τῶν ἀνωτάτων θέσεων τοῦ στρατεύματος, χωρὶς νὰ ὑπολογίσῃ κἂν τὰς ἀδυναμίας του, τὰς προσωπικὰς καὶ τὰς κομματικάς του πεποιθήσεις. Ἑπομένως δὲν ὑπῆρχεν οὐδεὶς λόγος οἱ ἐκπροσωποῦντες ἐνταῦθα τὴν στρατιωτικὴν ἀποστολὴν νὰ ἀναμιχθοῦν εἰς προσωπικὰ ζητήματα.

§124Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἐκ τῆς σχετικῆς συμβάσεως ὑπάρχει αὐτὸ τὸ δικαίωμα;

§125Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τὸ εἶπον πρὸ ὀλίγου. Εἶπον ὅτι φαίνεται ὅτι αἱ συμβάσεις αὐταί, αἱ ὁποῖαι συνωμολογήθησαν ὑπὸ τῶν ὑπηρεσιακῶν Κυβερνήσεων, δίδουν τὸ ἑξῆς δικαίωμα, δίδουν τὸ δικαίωμα τῆς γνωμοδοτήσεως μὲ μίαν περίεργον ρήτραν ἐὰν κρίνωμεν ἀπὸ τὴν μίαν σύμβασιν, τὴν ὁποίαν μόνον ἐπισήμως γνωρίζομεν, διότι αἱ λοιπαὶ συμβάσεις δὲν ἔγιναν ἐπισήμως γνωσταὶ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἀλλ’ ἀπὸ μίαν σύμβασιν, ἡ ὁποία τῇ ἐπιμονῇ μου κατετέθη εἰς τὴν Βουλήν, τῆς βρεττανικῆς ὀργανωτικῆς ἀποστολῆς τῆς ἀστυνομίας πόλεων, φαίνεται ὅτι ἐδόθη τὸ δικαίωμα τῆς γνωμοδοτήσεώς των ἐπὶ προσωπικῶν ζητημάτων μὲ τὴν διατύπωσιν, ὅτι ἐὰν ὁ ὑπουργὸς δὲν ἀποδεχθῇ τὴν γνωμοδότησιν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ἀποστολῆς, τοῦτο θεωρεῖται διαφωνία μεταξὺ ὑπουργοῦ καὶ ἀρχηγοῦ τῆς ἀποστολῆς καὶ ἀντί, ὅπως ἐγένετο ἄλλοτε, τὴν κυρίαν γνώμην νὰ τὴν ἔχῃ ὁ ἁρμόδιος, ὑπεύθυνος ἐνώπιον τοῦ Λαοῦ καὶ τῆς Βουλῆς, ὑπουργός, γίνεται μία διαιτησία, οὕτως εἰπεῖν, διὰ τῆς ὁποίας ἀνατίθεται εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἡ λύσις αὐτῆς τῆς περιέργου διαφωνίας μεταξὺ ἀνευθύνου ἀλλοδαποῦ συμβούλου καὶ ὑπευθύνου ἡμεδαποῦ, κοινοβουλευτικοῦ μάλιστα, ὑπουργοῦ.

§126Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἠλείας) Ποῖος ὑπουργὸς ὑπέγραψε τὴν σύμβασιν;

§127Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν γνωρίζω.

§128Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ποῖος δὲν θὰ τὴν ὑπέγραφε;

§129Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὑπάρχει καὶ μία πληροφορία, ὅτι αὐτὴ ἡ διαιτησία ἐξεχωρήθη διὰ μιᾶς ἄλλης ἐπιστολῆς μὴ γνωσθείσης, οὔτε κατατεθείσης εἰς τὴν Βουλήν, διὰ τῆς ὁποίας ἐκχωρεῖ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὸ δικαίωμα αὐτὸ τοῦ διαιτητοῦ εἰς ἑτέραν, μὴ ἑλληνικὴν ἀρχήν. Τοῦτο κατ’ ἐπανάληψιν τὸ ἀνέφερον καὶ ἐπανειλημμένως ἐζήτησα διασαφηνίσεις περὶ τῆς ὑπάρξεως ἢ μὴ ὑπάρξεως τοιαύτης ἐπιστολῆς, ἀλλὰ μέχρι στιγμῆς οὐδέποτε μοῦ ἐδόθη ἀπάντησις, ἐπειδὴ δὲ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἠθέλησε νὰ ἀναλάβῃ ὑπὸ τὴν προστασίαν του αὐτεπαγγέλτως καὶ τὸν ὑπογράψαντα τὴν σύμβασιν ὑπουργόν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ ἔχω ἀντίθετον γνώμην, διότι ἐγώ, ἐὰν ἤμην ὑπουργός, δὲν θὰ τὴν ὑπέγραφον, διότι νομίζω ὅτι ἐπὶ ἐλευθέρων χωρῶν δύναται κανεὶς νὰ μετακαλῇ ξένους ὀργανωτάς, καὶ ἡ Ἑλλὰς μετεκάλεσε κατὰ καιροὺς ξένους ὀργανωτάς, οὐδέποτε ὅμως εἰς τὸ παρελθὸν οἱ ξένοι αὐτοὶ ὀργανωταὶ εἶχον τοιαύτην ἐνεργὸν ἀνάμιξιν εἰς τὰ προσωπικὰ ζητήματα μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε νὰ ἐπιτρέπεται διαφωνία μεταξὺ αὐτῶν καὶ τοῦ ἁρμοδίου ὑπευθύνου ὑπουργοῦ καὶ νὰ λύεται διαιτητικῶς. Τοῦτο εἶναι κἄτι τι, τὸ ὁποῖον εἶναι πρωτοφανὲς δι’ ἡμᾶς. Ἐγένετο πράγματι κατὰ τὸ τέλος τοῦ πολέμου κἄτι τι ἀνάλογον μὲ τὸ συμβαῖνον εἰς ἄλλην χώραν, ἀλλ’ ἡ χώρα ἐκείνη εὑρίσκετο ὑπὸ ἄλλας ἐντελῶς συνθήκας πολιτισμοῦ ἀπὸ τὴν ἰδικήν μας καὶ ἐπεβλήθησαν διά τινος συμβάσεως δανείου εἰς τὴν χώραν αὐτήν, μὴ κληθέντες, πραγματογνώμονες καὶ ἐμπειρογνώμονες. Ἀλλὰ τοῦτο τὸ ἐξαιρετικὸν φαινόμενον δὲν νομίζω ὅτι ἀπετέλει παράδειγμα ἄξιον μιμήσεως καὶ διὰ τὴν χώραν ἡμῶν.

§130ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποία χώρα εἶναι αὐτή;

§131Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ τὴν ἀναφέρω, πάντως εὑρίσκεται εἰς τὴν Ἀφρικὴν καὶ νομίζω, ὅτι ἡ χώρα αὐτὴ δὲν ἀποτελεῖ παράδειγμα ἄξιον μιμήσεως καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν χώραν. Εἰδικῶς μοῦ ἐδόθη ἀπὸ ἕνα τῶν ὑπουργῶν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ἐξ ἀφορμῆς ἄλλης συζητήσεως, ἡ πληροφορία, ὅτι αἱ συμβάσεις αὐταὶ ὀφείλονται εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι παρεσχέθη ὑλικὴ βοήθεια πρὸς τὴν Ἑλλάδα σχετικῶς μὲ τὰς στρατιωτικὰς αὐτῆς δαπάνας. Ἀλλά, κύριοι, κρίνοντες ἐκ τῶν ὑστέρων καὶ βλέποντες τὸ τὶ συνέβη εἰς τὴν χώραν μας ἐκ τῆς ἐσφαλμένης ὀργανώσεως τοῦ στρατοῦ, τῶν ἐσφαλμένων σχεδίων καὶ ἐκ τῆς κακῆς ἐκλογῆς τῶν προσώπων, εἰς τὰ ὁποῖα ἀνετέθη ἡ ἐκτέλεσις τῶν σχεδίων αὐτῶν, ἐὰν θελήσητε νὰ συγκρίνητε τὰς ζημίας καὶ τὰς καταστροφάς, τὰς ὁποίας ὑπέστη ἡ ἐθνικὴ καὶ ἡ δημοσία οἰκονομία, θὰ ἴδητε ὅτι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἐξοικονομήσαμεν ἀπὸ αὐτὴν τὴν παροχὴν δαπανῶν καὶ τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ μίαν προσωρινὴν ἀνακούφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀποτελεῖ ἕνα ἐλάχιστον πολλοστημόριον τῶν ζημιῶν, τὰς ὁποίας ὑπέστημεν ἀπὸ τὰς τοιαύτας συμβάσεις οὕτω πως συνομολογηθείσας καὶ ἐφαρμοσθείσας. Ἀλλ’ ἐπανέρχομαι εἰς τοῦτο καὶ λέγω, ὅτι ὑποθέτω, ὅτι οἱαδήποτε τοιαύτη σύμβασις ἔχει πάντοτε ἐν ἑαυτῇ τὴν ρήτραν τοῦ rebus sic stantibus, ὅτι ὅλαι αὐταὶ αἱ συμβάσεις δὲν εἶναι ἀπολύτως ἀμετάβλητοι καὶ γνωρίζετε τὸ δόγμα, τὸ ὁποῖον διεθνολόγοι ὑπεστήριξαν, ὅτι ἀποτελεῖ κανόνα ἐν τῷ διεθνεῖ δικαίῳ ὅτι πᾶσα σύμβασις τελεῖ ὑπὸ τὴν ρήτραν τῆς μὴ μεταβολῆς τῶν συνθηκῶν, τοῦ rebus sic stantibus καὶ ἑπομένως ἀνεμένετο ὅτι αἱ εὐθὺς ἀμέσως μετὰ τὰς ἐκλογὰς καταρτισθεῖσαι Κυβερνήσεις, ἀπολαύουσαι τῆς λαϊκῆς ἐμπιστοσύνης, θὰ ἔσπευδον νὰ ζητήσουν διασαφηνίσεις καὶ διευκρινίσεις τῶν τοιούτων συμφωνιῶν καὶ νὰ ἀπαλλαγοῦν τῶν ἐπεμβάσεων αὐτῶν, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ἰδίως, ὅτι εὑρίσκοντο πρὸ τοιαύτης ἀπαραδέκτου ἐπεμβάσεως εἰς τὰ πολιτικὰ ζητήματα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, θέλω νὰ ἐλπίζω ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο θὰ πρέπῃ νὰ θεωρηθῇ τερματισθὲν μετὰ τὴν νέαν φάσιν, πρὸ τῆς ὁποίας εὑρισκόμεθα ἐν σχέσει μὲ τὴν ὀργάνωσιν τῶν Ἑλληνικῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Θέλω νὰ ἐλπίζω, ἑπομένως, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ὀργανώσεως τοῦ Στρατεύματος θὰ τεθῇ ἐπὶ νέων βάσεων, μολονότι βεβαίως, εἶναι ἀρκετὰ ἀργὰ καὶ μολονότι, βεβαίως, αἱ ζημίαι καὶ αἱ καταστροφαὶ εἶναι μεγάλαι καὶ αἱ ἀντανακλάσεις αὐτῶν θὰ ἐξακολουθήσουν ἐπὶ μακρὸν ἀκόμη χρονικὸν διάστημα καὶ ἐὰν ἀκόμη σήμερον μεταβληθῇ ἄρδην ἡ μέχρι τοῦδε ὀργάνωσις, ἡ κακὴ αὐτὴ ὀργάνωσις καὶ ἐὰν ἀκόμη τερματισθοῦν αἱ ἐπεμβάσεις εἰς προσωπικὰ ζητήματα καὶ ἐὰν τὸ ἔργον τῆς Ἀγγλικῆς Ἀποστολῆς, ἐὰν καὶ καθ’ ὅσον ἤθελε κριθῇ ἀπαραίτητος ἡ περαιτέρω παραμονή της, ἤθελεν εἶναι καθαρῶς ἐκπαιδευτικόν, ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀναμίξεως εἰς σχέδια, τὰ ὁποῖα ἀνήκουν πρωτίστως εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς διοικοῦντας τὸν Στρατὸν αὐτόν. Διότι, κύριοι, ἐδῶ ὁμιλοῦμεν περὶ τῶν ἐπεμβάσεων, ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ ἀγνοήσωμεν ὅτι τὴν εὐθύνην δὲν τὴν ἔχει ἡ ἀποστολή. Ἡ ἀποστολὴ ἔχει ἴσως τὴν ἠθικὴν εὐθύνην, τὴν εὐθύνην τὴν πολιτικὴν τὴν ἔχουν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὤφειλον νὰ ἀρνηθοῦν τοιαύτην ἐπέμβασιν. Διότι, ἐὰν εὑρεθῆτε πρὸ αὐτοῦ τοῦ διλήμματος, κύριοι, οἱοσδήποτε ἐξ ὑμῶν εἶναι ὑπουργὸς τῶν ἐνόπλων δυνάμεων καὶ βλέπει ὅτι ὀργανοῦται ὁ ἐθνικός μας Στρατὸς ἐπὶ βάσεως καθαρῶς πεδινῆς, ἡ ὁποία παρέχει τὴν ἐντύπωσιν ὅτι προορισμὸς τοῦ Στρατοῦ αὐτοῦ δὲν εἶναι ἡ ὑπεράσπισις τοῦ πατρίου ἐδάφους, ἀλλὰ ἡ τυχὸν μεταφορὰ τοῦ Στρατοῦ αὐτοῦ εἰς ἄλλα ἐδάφη πεδινά, ὅπου θὰ ἔδρα, οὐχὶ ὑπερασπιζόμενος τὴν Ἑλλάδα ἀλλὰ γενικώτερα ἴσως διεθνῆ συμφέροντα, τί θὰ πράξητε;

§132Γ. ΜΕΛΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε κ. συνάδελφε, ἀλλά...

§133Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ μὲ διακόπτετε κύριε συνάδελφε. Γνωρίζω τὰς διπλωματικάς σας σκέψεις· ἀείποτε διεφωνήσαμεν καί, θὰ διαφωνοῦμεν πάντοτε διότι ἐγὼ ἀκολουθῶ ἄλλην πολιτικὴν καί, ἡ Κυβέρνησις ἄλλην. Ἑπομένως ἀναμείνατε νὰ λάβητε τὸν λόγον μὲ τὴν σειράν σας καὶ νὰ ἀπαντήσετε.

§134Γ. ΜΕΛΑΣ. Τὸ συμπέρασμα εἰς τὸ ὁποῖον καταλήγετε...

§135Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἀφήσατε κ. συνάδελφε, νὰ συναγάγω ἐγὼ τὰ συμπεράσματά μου καὶ σεῖς τὰ ἰδικά σας συμπεράσματα. Τὸ ἰδικόν μου εἶναι αὐτὸ τὸ ὁποῖον συνήγαγον, διότι ἐὰν δὲν συνῆγον αὐτό, θὰ ἔπρεπε νὰ συναγάγω τὸ συμπέρασμα ὅτι οἱ ὀργανώσαντες κατὰ τοιοῦτον τρόπον τὸν Ἑλληνικὸν Στρατόν, δὲν εἶχον σώας τὰς φρένας. Βγάζω λοιπὸν αὐτὸ τὸ συμπέρασμα τὸ ἐπιεικές.

§136Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Νομίζω, ὅτι εὑρίσκεσθε ἐπὶ ἐδάφους, τὸ ὁποῖον δὲν ἐκπροσωπεῖ τὴν πραγματικότητα. Δὲν ἔχομεν καμμίαν σύμβασιν, ἐὰν θέλετε, μὲ καμμίαν Ἀποστολήν. Ἔχομεν ὅμως μίαν βασικὴν σύμβασιν, ὅτι ἐξακολουθοῦμεν τὸν πόλεμον μὲ τοὺς συμμάχους ἐκείνους μὲ τοὺς ὁποίους ἐπολεμήσαμεν κατὰ τὸν αὐτὸν πόλεμον. Αὐτὴ εἶναι ἡ βασικὴ σχέσις, ἡ ὁποία μᾶς ἑνώνει μὲ τὰς Ἀποστολὰς αὐτὰς καὶ ἐξακολουθοῦμεν ὑπὸ τὸ αὐτὸ πνεῦμα νὰ συνεργαζώμεθα καὶ σήμερον. Δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἔχωμεν γραπτὰς συμβάσεις, ὅταν ἔχωμεν τὰς θυσίας καὶ τὸ αἷμα τὸ κοινόν, τὸ ὁποῖον ἐχύσαμεν ἑκατέρωθεν. (Χειροκροτήματα).

§137Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰς κορώνας, τὰς δεκτικὰς χειροκροτημάτων, τὰς γνωρίζω, ἀλλὰ δὲν εἶναι τὸ θέμα τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ αὐτὴν τὴν στιγμήν. Δὲν πρόκειται νὰ κάμωμεν πατριωτικὰς ἐξάρσεις καὶ νὰ ἀπευθυνθῶμεν εἰς τὰ αἰσθήματα φιλίας τῶν ξένων χωρῶν, πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ τὸ θέμα τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν σήμερον. Ἐδῶ ἐξετάζω τὸ ἑξῆς ζήτημα: Αὐτὸς ὁ κοινὸς συμμαχικὸς ἀγὼν θὰ διεξαχθῇ ἐπὶ τοῦ ἑλληνικοῦ ἐδάφους καὶ πρὸς ὑπεράσπισιν τοῦ ἐδάφους αὐτοῦ ἢ δὲν θὰ διεξαχθῇ ἐπ’ αὐτοῦ, ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ, τούτου ἐγκαταλειπομένου; Ἐὰν ὁ ἀγὼν ὁ συμμαχικός, τὸν ὁποῖον ὅλοι ὡς τοιοῦτον ἀναγνωρίζομεν, πρόκειται νὰ διεξαχθῇ ἐπὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐδάφους πρὸς ὑπεράσπισιν αὐτοῦ καὶ νὰ ἀπαγορεύσῃ τὴν εἰσβολὴν εἰς τὸ ἑλληνικὸν ἔδαφος, τότε ἡ ὀργάνωσις τοῦ Στρατοῦ ὑπῆρξε κακή, ἐὰν τὸν ἀγῶνα αὐτὸν θελήσετε καὶ σεῖς, ὅπως ἀντιλαμβάνομαι ὅτι θέλετε νὰ εἴπητε, κύριε ὑπουργέ τῶν Ἐξωτερικῶν, νὰ τὸν θεωρήσητε ὡς ἀγῶνα διεθνῆ ὁ ὁποῖος κατὰ πρῶτον λόγον, θὰ στρέφεται εἰς τὴν μεταφορὰν αὐτοῦ ἐπὶ ἄλλου ἐδάφους, οὐχὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ, τούτου ἐγκαταλειπομένου, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἐγὼ εὑρίσκομαι εἰς πλήρη ἀπέναντι ὑμῶν καὶ ἐν ριζικῇ μὲ ὑμᾶς διαφωνίᾳ καί, ὑποθέτω, ὅτι οὔτε ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, οὔτε ἐκτὸς αὐτῆς, θὰ εὑρεθῇ ἔστω καὶ εἷς Ἕλλην, δεχόμενος τοιαύτην ἀντίληψιν.

§138ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος...

§139Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριοι, ἀφήσατε τὸ κομματικόν σας συναίσθημα καταπραϋνόμενον καὶ παρακολουθήσατε τὴν συζήτησιν, μὲ ὀλιγωτέραν κομματικὴν ἀγανάκτησιν. Δὲν εἶναι ἐποχὴ ὥστε νὰ ἐκδηλοῦνται αἱ πρὸς τοὺς ἀρχηγοὺς φιλίαι κατὰ τοιοῦτον τρόπον. Ἐδῶ συζητοῦμεν ἐὰν ἡ χώρα μας θὰ εἶναι αὔριον ἐλευθέρα ἢ ὄχι, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ κίνδυνον καὶ ἀπασχολεῖ πάντα ἕλληνα πολιτευόμενον ὑπὲρ πᾶσαν πολιτικὴν σκέψιν. Συνάγω λοιπὸν αὐτὸ τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἢ οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ εἰσηγηθέντες τὴν ὀργάνωσιν αὐτὴν τοῦ Στρατοῦ, δὲν ἐγνώριζον τί τοὺς γίνεται ἤ, ἐὰν ἐγνώριζαν, τότε, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐσκέφθησαν κατὰ τρόπον διάφορον, ἀπὸ ἐκεῖνον μὲ τὸν ὁποῖον σκέπτεται πᾶς Ἕλλην πολιτικός. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν θέλω, πέραν τοῦ καταλογισμοῦ τῆς ἠθικῆς εὐθύνης, νὰ εἴπω τίποτα περισσότερον ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ὀργανωτάς, διότι τὴν πλήρη πολιτικὴν εὐθύνην φέρει ἔναντι τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἀπεδέχθη αὐτὰς τὰς ἀντιλήψεις, καθὼς ἐπίσης καὶ οἱ ἁρμόδιοι αὐτῆς στρατιωτικοὶ σύμβουλοι. Διότι ὅταν ἡ Κυβέρνησις εἶδεν ἐνώπιον αὐτῆς ἓν τοιοῦτον σχέδιον ὀργανώσεως τοῦ ἑλληνικοῦ Στρατοῦ δὲν ὤφειλε νὰ ἐρωτήσῃ: «Τί προτίθεσθε, κύριοι, νὰ κάμετε μὲ τὸν ἑλληνικὸν Στρατόν; Ποῦ θὰ πολεμήσῃ;». Ὅταν ἔχετε ἑπτὰ μεραρχίας, ἐκ τῶν ὁποίων τέσσαρας λεγομένας ὀρεινὰς καὶ τρεῖς λεγομένας μηχανοκινήτους, λέγω «λεγομένας», διότι, ὅπως σᾶς εἶπον εἰς προηγουμένην συζήτησιν, οὐδεμία τῶν λεγομένων τούτων ὀρειβατικῶν μεραρχιῶν ἔχει στοιχειωδῶς ὀρεινὴν σύνθεσιν, πῶς θὰ διεξαγάγητε πόλεμον εἰς τὰ ἑλληνικὰ ὄρη πρὸς ὑπεράσπισιν τοῦ πατρίου ἐδάφους. Ἐπιθυμῶ καὶ πάλιν νὰ προκαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἐὰν τολμᾷ νὰ εἴπῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸν ἀριθμὸν τῶν πολυβόλων, τὰ ὁποῖα διαθέτει σήμερον ἡ Ἑλλὰς καὶ τὸν ἀριθμὸν τοῦ ὀρειβατικοῦ πυροβολικοῦ ποὺ διαθέτει ἡ Ἑλλάς. Ἐὰν τολμᾷ, νὰ τὸ εἴπῃ καὶ ἐὰν δὲν τολμᾷ, θὰ τὸν ἐρωτήσω πῶς ἡ Κυβέρνησις αἰσθάνεται, ὅταν φέρῃ τὸ βάρος τῆς εὐθύνης, ὅτι θὰ ἀντιμετωπίσῃ καὶ τὰς σημερινὰς καὶ τὰς μελλοντικὰς δυσχερεῖς περιστάσεις, ὅταν τοιοῦτος εἶναι ὁ ἐφοδιασμὸς καὶ τοιαύτη ἡ ὀργάνωσις τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ; Ἐφιστῶ καὶ πάλιν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπὶ τῶν μελλουσῶν αὐτῆς εὐθυνῶν, διότι αἱ παροῦσαι εὐθῦναι καὶ ἡ μορφὴ αὐτῶν εἶναι ἤδη γνωσταί, διότι ἐὰν αἱ εὐθῦναι αὐταὶ δὲν ὑπῆρχον, ἐὰν τὰ βάρη αὐτὰ δὲν ὑπῆρχον, ὡς συνέπειαι τῶν σκέψεων καὶ τῶν ἐνεργειῶν τῶν Κυβερνήσεων τῶν μέχρι τοῦδε, δὲν θὰ εὑρισκώμεθα, κύριοι, εἰς τὴν σημερινὴν κατάστασιν, προκειμένου νὰ ἀγωνισθῶμεν ἐναντίον ὀλίγων χιλιάδων συμμοριτῶν. Διότι ἡ ἀνταρσία θὰ εἶχε πρὸ πολλοῦ κατασταλῆ, ἐὰν διάφορος ἦτο ἡ ὀργάνωσις, διάφορον ἦτο τὸ σχέδιον. Αὐτὸ εἶναι κοινὸν μυστικόν, ἐλέχθη τόσον συνεχῶς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὥστε δὲν ὑποθέτω νὰ ὑπάρχῃ κανείς, ὁ ὁποῖος, ὁσονδήποτε καὶ ἂν σκέπτεται κομματικῶς, νὰ ἔχῃ τὸ θάρρος νὰ ἀρνηθῇ αὐτὰς τὰς πασιφανεῖς ἀληθείας καὶ μόνον ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία νομίζει ὅτι πρέπει νὰ ἀρνῆται τὰ διαπραχθέντα σφάλματα. Ὅταν εὑρισκώμεθα σήμερον εἰς τὸν 21ον μῆνα ἀπὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ μετὰ τοὺς πρώτους 500 ἀντάρτας, ποὺ μᾶς ἀνέφερον ὁ πρῶτος μετεκλογικὸς ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, ἔχομεν σήμερον 20.000, ὅταν δὲν ἀρκῇ ὁ ἤδη ὑπὸ τὰ ὅπλα Στρατός, καὶ ζητεῖται καὶ ἡ δημιουργία ἐθνοφρουρᾶς πολλῶν χιλιάδων ἀκόμη ἀνδρῶν διὰ νὰ ὑπερασπίσωμεν τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὴν ἀνεξαρτησίαν τῆς χώρας μας, εἶναι δυνατὸν ἔπειτα ἀπὸ ὅλα αὐτὰ νὰ ὑπάρχῃ ἀπὸ τῆς Κυβερνητικῆς πλευρᾶς τὸ θάρρος νὰ ζητῇ ἀκόμη καὶ ἐπιχειρήματα ὑπὲρ ἑαυτῆς ἡ Κυβέρνησις, διότι μᾶς ὡδήγησεν εἰς αὐτὸ τὸ κατάντημα ἀπὸ στρατιωτικῆς καταστάσεως; Βεβαίως αἱ θυσίαι, αἱ καταστροφαί, αἱ αἱματοχυσίαι, τὸ ἀδίκως χυθὲν αἷμα καὶ αἱ καταστραφεῖσαι περιουσίαι Ἑλλήνων τῆς ὑπαίθρου εἶναι πλέον γεγονὸς τετελεσμένον καὶ ἀνεπανόρθωτον. Ἀλλ’ ἂς εὐχηθῶμεν ὅτι, μεταβαλλομένων τῶν μέχρι τοῦδε συνθηκῶν καὶ μεταβαλλομένου τοῦ συστήματος τῆς ἐθνικῆς ἀμύνης εἰς στρατὸν ὀρεινόν, θὰ ἔχωμεν διάφορα τὰ ἀποτελέσματα ἐν τῷ προσεχεῖ μέλλοντι. Ἐλπίζω ὅμως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἐγκαταλείπουσα τὸ ἡττοπαθὲς αὐτῆς ὕφος εἰς οἱανδήποτε περίπτωσιν, θὰ θελήσῃ νὰ διατηρήσῃ τὰς εὐθύνας αὐτῆς ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαχείρισιν τοῦ στρατιωτικοῦ ζητήματος καὶ νὰ μὴ τὰς μεταβιβάσῃ εἰς πρόσωπα ἄλλα, τὰ ὁποῖα ὁσονδήποτε καὶ ἐὰν ἀγαποῦν τὴν Ἑλλάδα δὲν δύνανται νὰ τὴν ἀγαποῦν ὅσον ὀφείλομεν νὰ τὴν ἀγαπῶμεν ἡμεῖς Διότι ἐπὶ τέλους ὅταν πρὸ ὀλίγων μηνῶν ἐκάμομεν ἕνα διάβημα πρὸς τὸν τότε κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ μᾶς εἶπεν ὅτι οἱ φίλοι ἡμῶν ἐλπίζουν ὅτι κάποτε θὰ κατασταλῇ ἡ ἀνταρσία, τοῦ εἴπομεν, «βεβαίως κάποτε θὰ κατασταλῇ ἡ ἀνταρσία, ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ φονεύονται Ἕλληνες, καταστρέφονται ἑλληνικαὶ περιουσίαι, εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ παρακολουθήσωμεν ἡμεῖς μὲ τοιαύτην ἀπάθειαν, καὶ νὰ ἀποκτήσωμεν τὸ γνωστὸν Ἀγγλικὸν φλέγμα, τοῦ ὁποίου στερούμεθα ἡμεῖς, εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ αὐτὸ ὅταν φονεύωνται Ἕλληνες»; Ἐπὶ τέλους, ἔγινεν ἕνα κακὸν κατὰ τὸ παρελθόν, ἂς ἐλπίσωμεν ὅτι ἡ μέλλουσα προσπάθεια θὰ εἶναι διάφορος ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύνθεσιν καὶ τὴν ὀργάνωσιν τοῦ στρατοῦ καὶ ὅτι ἡ ἐπέκτασις εἰς τὰ προσωπικὰ ζητήματα θὰ ἐκλείψῃ ἀφιεμένης τῆς Κυβερνήσεως ἐλευθέρας νὰ ὁρίσῃ τοὺς καταλλήλους ἀνθρώπους ἐν τῇ διοικήσει τοῦ στρατεύματος. Ταῦτα ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον μέρος τοῦ ζητήματος καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ δεύτερον μέρος τὸ ἀφορῶν τὴν στρατιωτικὴν ἡγεσίαν. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἠκούσαμεν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἀνέγνωσα καὶ εἰς τὰς ἐφημερίδας, συμβουλὰς καὶ ὑποδείξεις, ὅπως μὴ πράττωμεν καὶ λέγωμέν τι τὸ ὁποῖον δυνατὸν νὰ κλονίσῃ τὸ κῦρος τῆς στρατιωτικῆς ἡγεσίας εἰς τὰς παραμονὰς τῆς ἐξορμήσεως Μολονότι ἀμφιβάλλω, ἐὰν ἐπίκειται νέα ἐξόρμησις, μολονότι ἀμφιβάλλω ἐὰν πρέπῃ νὰ λέγωμεν ὅτι ἐπίκειται νέα ἐξόρμησις ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τὴν ὁποίαν δίδομεν εἰς τὴν ἐξόρμησιν δηλαδὴ τῆς ἀποφασιστικῆς τελικῆς συντριβῆς τῆς ἀνταρσίας, διότι ὁ ὅρος αὐτὸς δημιουργεῖ ἐλπίδας καὶ ἠμπορεῖ, μὴ πραγματοποιούμενος, νὰ δημιουργήσῃ ἀπαγοητεύσεις, ἐρωτῶ, ὑπάρχει πράγματι καμμία ζημία ἐκ τῆς μνείας αὐτῶν τῶν ζητημάτων καὶ πρόκειται νὰ κλονισθῇ κατά τι τὸ κῦρος τῆς στρατιωτικῆς ἡγεσίας; Διὰ νὰ κλονισθῇ, κύριοι, κάτι τί πρέπει νὰ ὑπάρχῃ, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει κἂν κῦρος παρὰ τῇ στρατιωτικῇ ἡγεσίᾳ καὶ τὸ κῦρος αὐτῆς δὲν πρόκειται νὰ τὸ κλονίσωμεν ἡμεῖς, τὸ ἐκλόνισεν ἡ Κυβέρνησις καὶ εἰδικῶς ἡ παροῦσα Κυβέρνησις. Κύριοι, ἔχω μίαν σειρὰν ἐφημερίδων ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας, ἀφ’ ἧς ἀνέλαβεν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις καὶ δὲν ὑπάρχει οὔτε ἓν φύλλον ἐφημερίδος, νὰ μὴ ἀναφέρῃ τὰς σκέψεις καὶ τὰς συσκέψεις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς ἀνάγκης τῆς μεταβολῆς τῆς στρατιωτικῆς ἡγεσίας. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἠμπορεῖ νὰ εἰπῇ κανεὶς ὅτι ἡμεῖς οἱ ἀδαεῖς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιληφθῶμεν τὰ ζητήματα τὰ στρατιωτικά, θὰ ἐπικαλεσθῶ καὶ πάλιν τὴν γνώμην ἐγκύρου ἀνωτάτου ἀξιωματικοῦ ἐν ἀποστρατείᾳ, ὅστις διετέλεσε καὶ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ὅστις ἀρθρογραφῶν χθὲς ἀκριβῶς, 27 Νοεμβρίου, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, γράφει εἰς τὸ «Βῆμα»: «Εἶναι πλάνη νὰ θεωρῆται ἡ ἀποκάλυψις τῶν ἐλλείψεων καὶ τῶν σφαλμάτων ὡς ζημιοῦσα τὸν ἐθνικὸν ἀγῶνα καὶ ἐξυπηρετοῦσα τὸν ἐχθρόν, ὅπως ὑπὸ διάφορα συστήματα ὑποστηρίζεται ὑπό τινων μὲ τὴν ἐνδόμυχον πρόθεσιν νὰ συγκαλυφθοῦν οἱ ὑπαίτιοι τῶν ἀποτυχιῶν καὶ νὰ συνεχισθοῦν αἱ εὐθῦναι. Τοιαύτη ἐκδοχὴ θὰ ἦτο ἀποδεκτὴ προκειμένου περὶ πολέμου κατὰ ἐξωτερικοῦ ἐχθροῦ, τὸν ὁποῖον παρόμοιαι ἀποκαλύψεις θὰ διηυκόλυνον εἰς τὴν συλλογὴν πληροφοριῶν περὶ τῆς καταστάσεως καὶ τῶν ἀδυναμιῶν τοῦ ἀντιπάλου του. Ἀλλ’ ὅταν ὁ πόλεμος διεξάγεται καθ’ ἅπασαν τὴν χώραν μας μεταξὺ ὁμοφύλων καὶ ὅταν οἱ ἀντίπαλοι... εὑρίσκωνται ἐν ἀμέσῳ ἐπαφῇ πρὸς ὅλας τὰς κρατικὰς καὶ κοινωνικὰς λειτουργίας καὶ διατελοῦν ἐν πλήρει γνώσει... ὅλων τῶν ὑλικῶν μας ἐλλείψεων καὶ τῶν στρατιωτικῶν μας σφαλμάτων, τότε ἡ ἀποσιώπησις τῆς πραγματικότητος καὶ ἡ συγκάλυψις τῶν γεγονότων δέον νὰ θεωρηθοῦν ὡς ἀποσκοποῦσαι εἰς τὴν ἀπόκρυψιν ἀπὸ τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, τῆς ἀληθοῦς καταστάσεως...». Καὶ διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε, κύριοι, πόσον καλὰ εἶναι πληροφορημένος αὐτὸς ὁ ἐσωτερικὸς ἐχθρὸς σᾶς ἀναφέρω μίαν πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν μοῦ ἔδωσεν ἕνας Σωματάρχης. Εἰς χεῖρας ἑνὸς κομμουνιστοῦ εὑρέθη ἕνας κατάλογος ἐφοδίων μιᾶς στρατιωτικῆς ἀποθήκης. Ὁ Σωματάρχης ὁ λαβὼν τὸ σημείωμα μοῦ ὡμολόγησεν, ὅτι δὲν εἶχε πλήρη γνῶσιν τῶν ἐφοδίων τῶν εὑρισκομένων ἐν τῇ ἀποθήκῃ, ὅταν δὲ διέταξε νὰ γίνῃ ἔλεγχος καὶ καταμέτρησις, ἀπεκαλύφθη ὅτι τὸ σημείωμα ἦτο ἀκριβὲς μέχρι καὶ τοῦ τελευταίου φυσιγγίου. Αὐτή, κύριοι, εἶναι ἡ κατάστασις, ἀλλ’ ἐδῶ δὲν πρόκειται κἂν νὰ εἴπωμεν μυστικὸν ἀφιρῶν τὴν στρατιωτικὴν ὀργάνωσιν, ἐδῶ πρόκειται νὰ κρίνωμεν τὴν στρατιωτικὴν ἡγεσίαν, τὴν ὁποίαν ἄλλωστε ἔκρινεν ἤδη ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Διότι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐθεώρει τὴν ἡγεσίαν ὡς ἐκπληροῦσα τὸν προορισμόν της, τότε πρὸς τί ὁ πολυήμερος θόρυβος περὶ ἀλλαγῆς τῆς ἡγεσίας, διατί ὅλα αὐτὰ τὰ συμβούλια, ὅλαι αὐταὶ αἱ ἀνακινώσεις, τοῦ μὲν βεβαιοῦντος, τοῦ δὲ διαψεύδοντος, ὅτι θὰ ἀλλάξῃ ἡ στρατιωτικὴ ἡγεσία διὰ νὰ καταλήξουν ποῦ; εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ὁ θεωρούμενος ὡς ἀκατάλληλος ἀρχηγὸς τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου ἦτο κατάλληλος νὰ καταλάβῃ τὴν θέσιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Στρατιᾶς καὶ ὁ θεωρούμενος ὡς ἀκατάλληλος διὰ τὴν θέσιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Στρατιᾶς ἐκρίθη κατάλληλος νὰ καταλάβῃ τὴν θέσιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου. Καὶ ἡ ἐρώτησίς μου συνίσταται εἰς τοῦτο, τί προσετέθη ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἐναλλαγὴν θέσεων, ὅτι ὁ νέος Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου θὰ μεταβάλῃ ἄρδην τὰ σχέδια τοῦ προκατόχου του ἢ ὁ νέος Ἀρχηγὸς τῆς Στρατιᾶς θὰ μεταβάλῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν σχεδίων τὰ ὁποῖα ὁ ἴδιος μέχρι τοῦδε εἶχε συντάξει; Εἶναι, δηλαδή, διὰ νὰ ἐπικροτήσῃ κανείς, κύριοι, σοβαρευόμενος, αὐτὴν τὴν ἐναλλὰξ μετάθεσιν ἡ ὁποία διετυμπανίζετο ὡς ἀποσκοποῦσα τὴν ἄτεγκτον ἐξακολούθησιν τοῦ ἀγῶνος μέχρι συντριβῆς τῆς ἀνταρσίας; Ἀλλ’ ἐὰν δι’ αὐτῶν ἀνεμένετο τὸ θαῦμα, τότε ἡ κυβέρνησις δὲν ἤξιζε τὸν κόπον νὰ δημιουργήσῃ ὅλον αὐτὸν τὸν δίμηνον θόρυβον ὁ ὁποῖος πράγματι κατεράκωσε τὸ κῦρος τῶν ἡγετῶν, ἂν θεωρηθῇ, ὅτι εἶχεν ἀπομείνει παρ’ αὐτῆς ἴχνος τοιούτου κύρους. Καθ’ ἡμᾶς οἱ κίνδυνοι εἶναι μεγάλοι καὶ ἡ στρατιωτικὴ ἡγεσία ἀπέτυχεν ὁλοσχερῶς καὶ ἑπομένως εἶναι ἀπαραίτητος καὶ ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη ἀντικαταστάσεως τῶν ἡγετῶν πρὸ πάσης ἐνάρξεως τῶν ἐπιχειρήσεων. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, ἀψηφοῦσα τὰς ἰδίας αὐτῆς γνώμας καὶ τὰς ὑποδείξεις ἡμῶν, αἱ ὁποῖαι βασίζονται εἰς τὴν πεῖραν τῆς μέχρι τοῦδε ἐκστρατείας, θελήσῃ νὰ ἐμμείνῃ εἰς τὴν ὀλεθρίαν αὐτὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἐκ τῶν ὅσων προκύπτουν ἐκ τοῦ δημοσιευθέντος κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην ἀνακοινωθέντος, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ θεωρήσωμεν ὡς ἀπόρροιαν τῆς ἐλευθέρας αὐτῆς βουλήσεως, ἀλλ’ ὡς ἀποτέλεσμα ξένων εἰσηγήσεων καὶ ξένων προτάσεων, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει βεβαίως αἱ ξέναι εἰσηγήσεις καὶ αἱ ξέναι προτάσεις, δὲν πρόκειται κατ’ οὐδὲν νὰ μειώσουν τὴν πολιτικὴν αὐτῆς εὐθύνην καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ νὰ εὑρίσκεται ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἐν διαρκῆ ἐπιφυλακῇ, διότι ἐνδέχεται μία συγκεκριμένη στιγμὴ νὰ εἶναι στιγμὴ ἀποτελεσματικὴ καὶ θὰ πρέπῃ βῆμα πρὸς βῆμα, ἡμέραν πρὸς ἡμέραν, καὶ ὥραν πρὸς ὥραν, νὰ παρακολουθῶμεν τὴν δρᾶσιν τῆς τοιαύτης στρατιωτικῆς ἡγεσίας καὶ νὰ ἀξιώσωμεν ἐγκαίρως, προτοῦ ἐπέλθουν ἴσως νέαι καταστροφαί, νὰ ἀντικαταστήσωμεν αὐτήν, συμφώνως πρὸς τὴν ἐπιταγὴν τοῦ Ἔθνους. Τὸ τρίτον κεφάλαιον, κύριοι, τῆς ἐπερωτήσεως, ἀφορᾷ τὴν θέσιν τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου Στρατοῦ ἐντὸς τοῦ Κρατικοῦ ὀργανισμοῦ. Ὑπῆρξε μία ἐποχή, τὴν ὁποίαν ἐνθυμοῦνται οἱ παλαιότεροι ἐξ ὑμῶν, κατὰ τὴν ὁποίαν εἷς μέγας Ἐπιτελάρχης, εἶχεν ἐκδώσει μίαν ἐγκύκλιον περὶ τῆς θέσεως τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου Στρατοῦ ἐν τῷ Κράτει, ἡ ὁποία, τόσον σχολιασθεῖσα, ἤγαγεν εἰς τὴν ἄμεσον ἀντικατάστασιν αὐτοῦ, ἀπὸ τὸν τότε πραγματικὸν Πρωθυπουργὸν Ἐλευθέριον Βενιζέλον... Ἡ ἐγκύκλιος αὕτη καθώριζε τὴν θέσιν τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου, ὡς μιᾶς ὑπερκρατικῆς ἀρχῆς, ἡ ὁποία σχεδὸν διευθύνει τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν καὶ τὴν ἐσωτερικὴν πολιτικὴν τῆς χώρας. Ἀλλὰ τοιαύτη ἀντίληψις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιδοκιμασθῇ παρ’ οὐδενὸς ἕλληνος πολιτικοῦ καὶ ὁ Ἐπιτελάρχης ἐκεῖνος ἀντικατεστάθη καὶ ἔκτοτε μέχρι τῶν καθ’ ἡμᾶς, δὲν ἐπανελήφθη παρόμοιον φαινόμενον. Ἀτυχῶς, ὅπως ὑπαινίσσεται ὁ στρατιωτικὸς κριτικός, τὸν ὁποῖον πρὸ ὀλίγου ἀνέφερον, ὑποστηρίξεις ἐξωελληνικῶν παραγόντων ἤγαγον ὡρισμένους ἐπιτελικοὺς κύκλους εἰς μίαν ἐσφαλμένην ἀντίληψιν περὶ τῆς θέσεως τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου ἐν τῇ χώρᾳ. Οὐδείς, ἐπαναλαμβάνω, κύριοι, ἐξ ὑμῶν φαντάζεται, ὅτι ὁ Στρατός, εἰδικῶς ὁ Στρατός, ἀλλ’ ἐγὼ πιστεύω καὶ οἱοσδήποτε ἄλλος κλάδος τῆς ἑλληνικῆς διοικητικῆς μηχανῆς, δέον νὰ προσλαμβάνῃ χαρακτῆρα κομματικόν. Ὁλόκληρος ἡ Διοίκησις, καὶ κατ’ ἐξοχὴν αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις, πρέπει νὰ ἔχουν χαρακτῆρα ἀπολύτως ἐθνικόν. Ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε αἱ ὑπεύθυνοι ἑλληνικαὶ Κυβερνήσεις, αἱ λαϊκαὶ ἀντιπροσωπεῖαι, νὰ μὴ δύνανται νὰ εἰσχωροῦν μέχρις αὐτῶν τῶν ἐσωτερικῶν ὀργανισμῶν, εἶναι κάτι τί ἀπολύτως ἀπαράδεκτον διὰ πᾶσαν ἐλευθέραν δημοκρατικὴν καὶ κοινοβουλευτικὴν χώραν. Εὑρισκόμεθα, κύριοι, συχνάκις πρὸ ἀρνήσεως τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου νὰ ἐφαρμόσῃ κειμένην νομοθεσίαν, πρὸ ἀρνήσεως νὰ συμμορφώνεται πρὸς ἀποφάσεις, τοῦ Ἀνωτάτου τῆς χώρας Δικαστηρίου. Ἐπὶ ἓν καὶ πλέον ἔτος ὑπάρχουν ἐκδεδομέναι ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, τὰς ὁποίας ἀρνεῖται ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, καθ’ ὑπόδειξιν τοῦ Ἐπιτελείου νὰ ἐκτελέσῃ. Καί, θὰ ἐνθυμῆσθε, κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας ἀνεγράφη καὶ εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἐπέτυχον ἀκυρωτικὰς ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, ὑπέβαλον μηνύσεις ἐναντίον τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν ἀμέσων αὐτοῦ συμβούλων, διὰ μὴ συμμόρφωσιν πρὸς ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας. Τί ἀπαντᾷ, κύριοι, αὐτὸς ὁ ὑπερκρατικὸς ὀργανισμός, ὁσάκις ἀρνεῖται νὰ ἐφαρμόσῃ νόμον τινά; Ἀναφέρω δύο παραδείγματα, τὰ ὁποῖα ἔτυχε νὰ ὑποπέσουν εἰς τὴν ἀντίληψίν μου. Ὑπάρχει εἷς νόμος περὶ τῶν πολιτικῶν. Ὁ νόμος αὐτὸς ὁρίζει ὅτι πολύτεκνοι εἶναι, οἱ ἔχοντες 5 τέκνα καὶ ὅτι, ὁσάκις ὑπάρχει πολύτεκνος, τὸ πρῶτον αὐτοῦ τέκνον ἀπαλλάσσεται τῆς στρατιωτικῆς ὑποχρεώσεως. Τὸ Γεν. Ἐπιτελεῖον διεφώνει πρὸς τὸν νόμον αὐτόν, καὶ ὅταν ἐγίνοντο διάφοροι, μερικαὶ ἐπιστρατεύσεις, ἠρνεῖτο ἁπλούστατα νὰ τὸν ἐφαρμόσῃ; Καί, ὅταν διεμαρτιρήθημεν δι’ αὐτὴν τὴν μὴ ἐφαρμογήν, πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, μᾶς ἔδωσε τὴν ἀπάντησιν ὅτι τὸ Γ.Ε.Σ. προτίθεται νὰ ζητήσῃ τὴν ψήφισιν νόμου καταργοῦντος τὸν νόμον αὐτόν, ὅπερ καὶ τελικῶς ἐπέτυχεν. Ἐψηφίσαμεν ἐδῶ ἕνα νόμον ἀφορῶντα τὴν εἰσαγωγὴν εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων, μαχητῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως. Ἀρχικῶς, προσεπάθησε τὸ Γεν. Ἐπιτελεῖον νὰ παρερμηνεύσῃ τὸν νόμον αὐτόν, μολονότι ἦτο σαφής, ἠναγκάσθημεν δὲ τότε νὰ ψηφίσωμεν ἕνα ἑρμηνευτικὸν νόμον, ὥστε νὰ ἐκλείψῃ αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τοῦτο καὶ πάλιν ἀρνεῖται τὸ Γεν. Ἐπιτελεῖον νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον αὐτόν, διότι δὲν τοῦ ἀρέσει, καὶ εἶπεν, ὅτι θὰ κάμῃ νέον νόμον, ὁ ὁποῖος νὰ τροποποιῇ τὸν νόμον αὐτόν. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Εἶναι Ἀρχὴ Κράτους Δικαίου ἐκείνη, ἡ ὁποία ἀρνεῖται νὰ ἐφαρμόσῃ νόμους, μὲ τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι τοὺς νόμους αὐτοὺς θὰ τοὺς καταργήσῃ; Καὶ δὲν ὤφειλε πρῶτον νὰ τοὺς ἐφαρμόσῃ, ἐφ’ ὅσον οἱ νόμοι αὐτοὶ ἰσχύουν, καὶ ὅταν παύσουν νὰ ἰσχύουν, τότε καὶ μόνον νὰ παύσῃ νὰ τοὺς ἐφαρμόζῃ; Ἄλλο παράδειγμα ἐπαναλαμβάνω, μὴ ἐκτελέσεως ἀποφάσεων τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὅπως ἔγραψαν αἱ ἐφημερίδες, τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας ἠκύρωσε τελευταίως Διάταγμα προαγωγῶν ἀξιωματικῶν, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι τὰ ἐκτελεστικὰ Διατάγματα, ἐπὶ τῶν ὁποίων αἱ προαγωγαὶ αὗται ἐστηρίχθησαν, δὲν εἶχον τύχει τῆς προηγουμένης ἐπεξεργασίας τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, καὶ ἑπομένως ἦσαν ἄκυρα. Ἐδημοσιεύθη κατόπιν τούτου ἓν περίεργον ἀνακοινωθὲν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, κατὰ τὸ ὁποῖον, ἐπειδὴ διὰ τυπικοὺς λόγους ἠκυρώθησαν αὐταὶ αἱ πράξεις τῆς Διοικήσεως, προτίθεται ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ νομοθετήματος ὑποβληθέντος ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, νὰ ρυθμίσῃ ἄλλως τὸ ζήτημα Σᾶς ἐρωτῶ: εἶναι τοῦτο ἀπάντησις; Δὲν ὤφειλε πρῶτον τὸ ὑπουργεῖον νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὰς ἀποφάσεις, νὰ ἐκδώσῃ τὰ Διατάγματα τὰ ἀπορρέοντα ἐκ τῶν ἀποφάσεων αὐτῶν καὶ ἔπειτα νὰ ἔλθῃ εἰς ἡμᾶς καὶ νὰ ζητήσῃ νὰ τροποποιήσωμεν τὸν νόμον, καὶ νὰ ἐγκρίνωμεν ἢ νὰ μὴ ἐγκρίνωμεν, ἀναλόγως τῆς βουλήσεως ἡμῶν, τὴν ἐνέργειαν αὐτὴν τῆς Διοικήσεως; Εἶναι ἀσέβεια πρωτοφανής, κύριοι, πρὸς πᾶσαν ἔννοιαν τοῦ πολιτεύματος τοῦ ἐλευθέρου, τὸ νὰ ἔρχεται μία κρατικὴ Ἀρχὴ νὰ ἀρνῆται νὰ ἐφαρμόσῃ νόμους, νὰ ἀρνῆται νὰ ἐκτελέσῃ δικαστικὰς ἀποφάσεις, διότι δὲν εἶναι εὐχάριστοι εἰς αὐτὴν καὶ νὰ ἐπαφίεται εἰς τὴν μελλοντικὴν διὰ νόμου κατάργησιν τῶν νόμων καὶ τῶν ἀποφάσεων αὐτῶν. Θεωροῦμεν ἀπαραίτητον νὰ τονισθῇ, καὶ ἐλπίζω ὅτι οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν ἔχει τὴν παραμικρὰν ἀμφιβολίαν, ὅτι τὸ Γεν. Ἐπιτελεῖον ἀποτελεῖ μίαν ἐκ τῶν κρατικῶν ἀρχῶν, μίαν τῶν ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι ὀφείλουν ὑποταγὴν εἰς τοὺς νόμους τοῦ Κράτους, αἱ ὁποῖαι ὀφείλουν ὑποταγὴν εἰς τὰ κελεύσματα τῆς Ἑλληνικῆς Διοικητικῆς Δικαιοσύνης, αἱ ὁποῖαι ὀφείλουν ὑποταγὴν εἰς τὰς Κυβερνήσεις τὰς ἀπορρεούσας ἐκ τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας. Δὲν εἶναι δυνατὸν οὐδεὶς νὰ ὀρθώσῃ τὸ ἀνάστημά του ὑπεράνω τῆς ἐννόμου ἐννοίας τοῦ Κράτους. Αὐτὰ εἶναι, κύριοι, τὰ τρία σημεῖα ἐπὶ τῶν ὁποίων εἶχον ζητήσει πληροφορίας ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος ὅμως δὲν ἐδέχθη νὰ παράσχῃ τῆς πληροφορίας αὐτὰς εἰς τὴν Βουλήν, καθ’ ἣν εἶχεν ὑποχρέωσιν. Πρόκειται δηλαδὴ περὶ ἐπαναλήψεως τῆς αὐτῆς ἀσεβείας πρὸς τὴν λαϊκὴν κυριαρχίαν, ἡ ὁποία παρετηρήθη πρὸ ὀλίγου, ἐξ ἀφορμῆς τῆς προηγουμένης ἐπερωτήσεως. Καὶ ἐπιθυμῶ νὰ εἴπω καὶ πάλιν ὅ,τι εἶπον ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου ὅτι ἐὰν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπον καὶ δι’ ὧν προσεπάθησα, κατὰ τὸ δυνατόν, νὰ μὴ ἐξέλθω ὡρισμένων ὁρίων, μολονότι ἴσως τὸ θέμα ἐπέβαλεν αὐστηροτέραν γλῶσσαν, εἶναι, ὡς πράγματι εἶναι, ἀκριβῆ. Τὸ λεχθὲν ἐν ἀρχῇ, ὅτι, δῆθεν ἔπρεπε νὰ προσέξωμεν εἰς τὸν τρόπον τῆς διατυπώσεως τῆς ἐπερωτήσεως, ἀποτελεῖ ἀπόπειραν τῆς Κυβερνήσεως νὰ μεταφέρῃ ἐφ’ ἡμῶν, τὰς εὐθύνας τῶν ἰδίων αὐτῆς παραλείψεων, διότι φαίνεται ὅτι ὡρισμένοι ἐκ τῶν κ. κ. ὑπουργῶν δὲν ἔχουν ἀντιληφθῆ ἀκόμη τὴν ἔννοιαν τῆς διατάξεως τοῦ Κανονισμοῦ, περὶ καταθέσεως φακέλλων καὶ περὶ παροχῆς πληροφοριῶν. Καὶ νομίζω, ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ μίαν ἐλαφρὰν ἀστειότητα, διότι, ἐὰν τυχὸν διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν φακέλλων καὶ ἐπίσης διὰ τὴν μὴ παροχὴν πληροφοριῶν ἀκολουθήσῃ, καθ’ ἃ ὁ Κανονισμὸς ἐπιτάσσει, ἐπερώτησις, τότε πρέπει ἡμεῖς νὰ ὑποστῶμεν τὰς συνεπείας αὐτῆς καὶ οὐχὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι διὰ τῶν παραλείψεων αὐτῶν ὑπῆρξαν ἡ ἀφορμὴ τῆς ἐπερωτήσεως; Ἑπομένως, ἐὰν τὰ λεχθέντα δὲν ἦσαν ἀρεστὰ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, δὲν εἶχεν ἡ Κυβέρνησις παρὰ νὰ συμμορφωθῇ μὲ τὴν ὑποχρέωσίν της νὰ καταθέσῃ τοὺς φακέλλους καὶ νὰ παράσχῃ τὰς πληροφορίας διὰ νὰ ἀποφύγῃ τὸν αὐστηρὸν αὐτὸν ἔλεγχον. Ἀλλ’ ὑπεράνω πάντων τούτων, εἶναι τὸ συμφέρον τῆς χώρας. Κολακεῖαι, θωπεῖαι, φιλοφρονήσεις δὲν ἔχουν τὴν θέσιν των, ὅταν εὑρισκώμεθα εἰς ἣν κρίσιμον στιγμὴν εὑρισκόμεθα, ἡ δὲ Κυβέρνησις εἰς καθημερινὰς αὐτῆς συσκέψεις ἀπασχολεῖται μὲ τὸν τρόπον τῆς ἀντιμετωπίσεως τῆς καταστάσεως. Ἐὰν πρόκειται νὰ ἐξακολουθήσῃ καὶ πάλιν τὰς θωπείας καὶ ἐὰν ἐγκολπωθῇ μεθόδους ἄντικρυς ἀντιθέτους πρὸς τὴν ἑλληνικὴν πραγματικότητα, τότε, κύριοι, ἐγὼ προτιμῶ νὰ εἶμαι δυσάρεστος εἰς οἱονδήποτε ἐξωελληνικὸν ἢ ἑλληνικὸν παράγοντα, ἐφ’ ὅσον τοῦτο πρόκειται νὰ σώσῃ τὴν Ἑλλάδα, διότι εἶναι ἑλληνικὸν τὸ ρητὸν ὅτι «Πατρός τε καὶ μητρός, καὶ πάντων προγόνων, τιμιώτερον καὶ ἱερώτερον, ἐστὶν ἡ Πατρίς». (Χειροκροτήματα).

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§141Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀρχίσω ἀπὸ ἐκεῖ ποῦ ἐτελείωσεν ὁ κατελθὼν τοῦ βήματος συνάδελφος διὰ νὰ ἔλθω εἰς τὴν ἀρχήν. Δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον τὸν ἐπερωτῶντα ὅτι γνῶσιν τῆς αἰτήσεως καταθέσεως ἐγγράφων δὲν ἔλαβον. Ἔλαβον γνῶσιν ὅταν ἐδημοσιεύθη ἡ ἐπερώτησις εἰς τὸ φύλλον τῶν ἐπερωτήσεων καὶ συνεπῶς δὲν εἶναι ἀσέβεια πρὸς τοὺς νόμους καὶ πρὸς τὴν Βουλὴν ἡ μὴ κατάθεσις ἐγγράφων.

§142Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τότε ἄς ἐλέγξῃ τὰς ὑπηρεσίας του ὁ κ. Πρόεδρος.

§143Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δεύτερον θέμα τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. συνάδελφος εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ὀργανωτικῆς ἀποστολῆς, τῆς συνθέσεως καὶ τὸν χρόνον διαρκείας αὐτῆς, ὡς καὶ τῆς ἐπεμβάσεώς της εἰς τὰ στρατιωτικὰ θέματα. Σύμβασις μετὰ τῆς ὀργανωτικῆς ἀποστολῆς δὲν ὑπάρχει. Ὑπάρχει μόνον μία ἐπιστολὴ τὴν ὁποίαν ἐμνημόνευσεν ὁ κ. συνάδελφος καὶ ἡ ὁποία ὑπεγράφη ἀπὸ τὸν τότε ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν.

§144Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἰς ποῖον χρόνον;

§145Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν ἐνθυμοῦμαι χρονολογίαν, πάντως πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύνθεσιν τοῦ Στρατοῦ, τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Στρατοῦ, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ὁ ἐπερωτήσας μέλος ὢν τῆς ἐπιτροπῆς ἐξουσιοδοτήσεως, ἐψήφισεν ὁμοῦ μετὰ τῶν ἄλλων συναδέλφων τὴν κύρωσιν τοῦ Ν. Δ. τοῦ Ἀπριλίου 1946 διὰ τοῦ ὁποίου ἀκριβῶς ἐκυρώθη ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Στρατοῦ.

§146Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Διότι μᾶς ἐδηλώσατε, ὅτι ἐὰν δὲν τὸ ἐψηφίζαμεν δὲν θὰ εἴχομεν ὀργανισμὸν καὶ δι’ αὐτὸ ἠναγκάσθημεν νὰ ψηφίσωμεν. Ἐνθυμηθῆτε τὴν συζήτησιν.

§147Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶχα προσθέσει τὸ ἑξῆς ἄρθρον: «...... ἀναγινώσκει ......». Αὐτὸ ἀφεώρα τοῦτο μόνον ὅτι τὸ Α.Σ.Σ. δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ λαμβάνῃ ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι νὰ ἔχουν ἰσχὺν νόμου. Ὁ ὀργανισμὸς λοιπὸν ἔγινε διὰ τῆς κυρώσεως τοῦ Ν.Δ. τοῦ Ἀπριλίου 1946, συνεπῶς ἐὰν εἴχατε νὰ φέρετε παρατηρήσεις εἰς τὸν ὀργανισμὸν ὀφείλατε νὰ τὰς φέρετε τότε.

§148Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἔχετε ἀσθενῆ τὴν μνήμην σας, διότι τότε ἐφέραμεν ἀντιρρήσεις, καὶ μᾶς εἴπατε, ἐὰν δὲν ψηφίσωμεν θὰ μείνωμεν ἄνευ ὀργανισμοῦ καὶ οὕτω εὑρέθημεν πρὸ δυσχερείας. Ἐγὼ προσωπικῶς δὲν ἐψήφισα ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐψήφισαν ἐκ τῆς πλειοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς, εἶχον τὴν ἰδέαν, ὅτι ἐὰν δὲν ἐψήφιζαν δὲν θὰ εἴχομεν ὀργανισμόν. Τί θέλετε νὰ κάμῃ ἡ πλειοψηφία, ὅταν ὁ ὑπουργὸς τοὺς λέγῃ αὐτὰ τὰ πράγματα;

§149Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Νομίζετε ὅτι μὲ τὸ παραμικρὸν θὰ ἦτο δυνατὸν εἰς ἕναν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἢ εἰς ἕνα Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Στρατοῦ νὰ μεταβάλλῃ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Στρατοῦ; Δὲν νομίζω ὅτι θὰ ἦτο ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ συμφέροντος τοῦ Ἔθνους, ἐὰν σήμερον εἰς τὰς στιγμὰς τὰς ὁποίας διερχόμεθα ἀλλάξωμεν τὸν ὀργανισμόν, διότι π.χ. δὲν ἔχει ὀρεινὴν σύνθεσιν ὁ στρατὸς ἢ διότι δὲν ἔχομεν τὸ α ἢ βʹ Σῶμα.

§150Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κακῶς κάμνετε νὰ νομίζετε ἔτσι, διότι ἐφ’ ὅσον ὁ ὀργανισμὸς τὸν ὁποῖον ἔχετε καὶ μὲ τὸν ὁποῖον ἀντιμετωπίζομεν τὴν κατάστασιν ἠτύχησε καὶ εἶχε καταστροφάς, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τὸν ἀντικαταστήσητε ἢ ἄλλως φέρετε τὴν εὐθύνην τῆς μὴ ἀντικαταστάσεώς του.

§151Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὸ ἐπικρίνειν εἶναι πολὺ εὔκολον, τὸ νὰ ἀντιμετωπίσῃ ὅμως κανεὶς αὐτὴν τὴν κατάστασιν εἶναι πολὺ δύσκολον. Διότι ἂν ὑπάρχῃ τις ὁ νομίζων ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβληθῇ καὶ νὰ μεταβάλλεται ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ ἐν ὥρᾳ πολέμου, ἐγὼ δὲν εἶμαι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος τὸ νομίζω. Δὲν νομίζω ὅμως ὅτι, ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ, ἡ νῦν ὀργάνωσις τοῦ στρατοῦ ἤγαγεν εἰς καταστροφάς Νομίζω τοὐναντίον ὅτι ὅλαι αἱ ἐπικρίσεις τῆς Βουλῆς περιστρέφονται εἰς τὸ ἴδιον κύριον θέμα καὶ ὄχι εἰς τὴν ὀργάνωσιν τοῦ στρατοῦ, εἰς τὰ προσωπικὰ ζητήματα καὶ τὴν Ἀμερικανικὴν καὶ Βρεττανικὴν ἀποστολήν, δηλαδὴ περιστρέφονται, εἰς τὸ ὅτι αἱ δυνάμεις τὰς ὁποίας διαθέτομεν εἶναι ἀνεπαρκεῖς καὶ ὅτι ἔπρεπε νὰ τὰς αὐξήσωμεν. Νομίζω ὅτι αἱ συζητήσεις αὐταὶ θὰ ἦσαν ἐπαρκεῖς διὰ νὰ διαφωτισθοῦν καὶ οἱ σύμμαχοί μας ὅτι αἱ δυνάμεις τὰς ὁποίας ἐνέκρινον διὰ τὴν Ἑλλάδα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίσουν ἐπιτυχῶς ὁλόκληρον τὸ σλαυϊκὸν μπλόκ. (Χειροκροτήματα).

§152Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Πόσαι δυνάμεις χρειάζονται, κ. ὑπουργέ, πρὸς καταστολὴν τῶν 20 χιλιάδων ἀνταρτῶν;

§153Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ εἴπω ποῖαι δυνάμεις χρειάζονται καὶ πόσαι, διότι ἐὰν πράξω τοῦτο, τόσον ἐντὸς τῆς Βουλῆς ὅσον καὶ ἔξω αὐτῆς, ἐνισχύομεν τὸ πρόγραμμα τοῦ σλαυϊκοῦ μπλόκ.

§154Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔχω τὴν ἀντίληψιν, κύριε ὑπουργέ, ὅτι ἐξεφράσθητε κάπως ἀτυχῶς καὶ ὅτι τὸ πνεῦμα σας δὲν εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διετυπώσατε· θέλω νὰ πιστεύω ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν εἶπε.......

§155Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶπον ἀκριβῶς τὸ ἐναντίον. Ἀλλὰ καὶ ἄλλην ἐρώτησιν ἔθιξεν ὁ ἐπερωτῶν. Εἶπεν ἂς τολμήσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ δηλώσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν πολυβόλων τὰ ὁποῖα διαθέτει ὁ στρατός. Εἰς τοῦτο, κύριοι, ἀπαντῶ ὅτι δὲν εἶμαι τόσον ἀφελής, ὥστε νὰ δηλώσω τοιοῦτον θέμα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. (Χειροκροτήματα). Ὁ ἀξιότιμος ἐπερωτῶν ὡμίλησε καὶ περὶ τῆς στρατιωτικῆς ἡγεσίας καὶ εἶπε κατὰ τὴν γνώμην του, ὅτι ὁ ἔλεγχος διὰ τὴν ἡγεσίαν προάγει τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα. Ἐρωτῶ, κ. βουλευταί, δὲν λαμβάνω ὑπ’ ὄψει τὴν ψυχολογίαν τῆς Βουλῆς, οὔτε τῆς κοινῆς γνώμης τῶν μεγάλων πόλεων, ἀλλὰ λαμβάνω ὑπ’ ὄψει τὴν ψυχολογίαν τῶν μαχομένων ὅταν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς καὶ ἀπὸ τὸν τύπον καθημερινῶς γράφονται ὅτι ἡ ἡγεσία εἶναι ἀνίκανος, ὅτι ἡ ἡγεσία ἀπέτυχε κλπ. Ἀντιλαμβάνεσθε ποίαν ψυχολογικὴν ἐπίδρασιν ἔχει τοῦτο διὰ τὸν μαχόμενον.

§156Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἔχετε δίκαιον, ἀλλὰ τότε εἰδοποιήσατε τοὺς συναδέλφους σας, νὰ μὴ θέτουν τὸ ζήτημα εἰς τὴν συνείδησιν τῶν μαχομένων.

§157Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτῶν). Κύριε Πρόεδρε, γνωρίζετε σεῖς τοὐλάχιστον ὅτι πολλάκις τὸ ἔθεσα καὶ εἰς τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον, εἰς τὸ ὁποῖον μετείχατε, καὶ ἐνώπιον τοῦ νῦν.

§158Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Διότι τὸ θέμα ἐτέθη ἀπὸ τὴν σημερινὴν ἡγεσίαν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἔχει τὰς εὐθύνας καὶ ἐνώπιον τοῦ λαοῦ καὶ ἐνώπιον τῶν μαχομένων. Δὲν ἐπετρέπετο νὰ ἔχῃ κλονισθῆ τὸ κῦρος τῆς ἡγεσίας τοῦ Στρατοῦ εἰς τὴν κρισιμωτέραν ὥραν τοῦ ἀγῶνος. Αἱ εὐθῦναι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ παραμένουν βαρύταται. Ἡ Κυβέρνησις τὸ ἔθεσε καὶ εὐθύνεται δι’ αὐτό.

§159Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουρ. τῶν Στρατ.) Κύριοι συνάδελφοι, ποιοῦμαι ἔκκλησιν πρὸς τὰ μέλη τοῦ Ἐθνικοῦ Σώματος, ποιοῦμαι ἔκκλησιν ἐπίσης εἰς ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν Τύπον νὰ ἀφίσῃ τὸν Στρατὸν νὰ πράξῃ τὸ ἔργον του, νὰ ἀφίσῃ τὴν ἡγεσίαν εἰς τὴν θέσιν της καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἐμπιστοσύνην εἰς αὐτήν..... (θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι) πρέπει.... Ὅταν ἡ Κυβέρνησις νομίσῃ ὅτι δέον νὰ μεταβληθῇ ἡ ἡγεσία, θὰ τὸ πράξῃ. Ἀλλὰ μέχρι τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἵσταται εἰς τὴν θέσιν της, πάντες πρέπει νὰ εἴμεθα πειθαρχημένοι. Ἄν δὲν πειθαρχήσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία περιλαμβάνει τὰ δύο μεγαλύτερα Κόμματα, εἰς τὸ ζήτημα τῆς Στρατιωτικῆς ἡγεσίας, συμμαχοῦμεν μὲ τοὺς ἐχθρούς μας, διότι ἄν παρακολουθήσητε καθημερινῶς τὰς ἐκπομπὰς τοῦ σταθμοῦ των, θὰ ἴδητε ὅτι πράγματι, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα λέγονται ἐδῶ καὶ γράφονται εἰς τὸν Τύπον, ἐκτοξεύονται ἐκεῖθεν. Ὅσον ἀφορᾷ, κύριοι, τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Στρατοῦ, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας ἔκρινεν, ἠμπορῶ νὰ τὸν πληροφορήσω, ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν, τὰ διατάγματα καὶ αἱ ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐφηρμόσθησαν, δὲν εἶναι τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ἐπιτελείου. Ὅπως ἄλλως τε ὁ ἴδιος ὑπέμνησεν ἐδημοσιεύθη εἰς μίαν ἐφημερίδα, ὅτι μερικοὶ ἀξιωματικοὶ ὑπέβαλον μήνυσιν ἐναντίον τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ὅπως εἶπεν ἦσαν οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ εὑρισκόμενοι εἰς τὴν Γενικὴν Διεύθυνσιν τοῦ ὑπουργείου, ἡ ὁποία εἶναι καὶ ἡ ἁρμοδία. Ἐπ’ αὐτοῦ ἔχω νὰ δηλώσω τὰ ἑξῆς: Ὄντως δὲν ἐφηρμόσθησαν αἱ ἀποφάσεις τοῦ Συβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, δεδομένου ὅτι ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Νοεμβρίου, διὰ μὲν τὸν πίνακα βʹ ἦτο κατατεθειμένον νομοσχέδιον καὶ ἐπρόκειτο νὰ συζητηθῇ ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐὰν ἐφήρμοζα τὰς ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, τότε θὰ ἔπρεπεν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ νὰ παραπεμφθοῦν εἰς Ἐπιτροπὰς πρὸς κρίσιν. Διὰ νὰ μὴ φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ὁπότε θὰ ἐκρίνοντο πιθανῶς ὑπὸ αὐτῶν ὑπὸ τῶν ὁποίων εἶχον κριθῇ καὶ ὅταν ἐτέθησαν εἰς τὸν πίνακα βʹ διὰ τοῦτο ἐπροτίμησα πρὸς τὸ καλὸν νὰ ἀφίσητε νὰ ψηφισθῇ ὁ νόμος, νὰ δημοσιευθῇ ὁ νόμος καὶ νὰ κριθοῦν ὑπὸ τῶν συμβουλίων τὰ ὁποῖα ὁ νόμος ὁρίζει. Διὰ τοῦτο δὲν ἐφήρμοσα τὰς ἀποφάσεις. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων, ἐδήλωσα καὶ τότε εἰς τὴν Βουλήν, ἐπαναλαμβάνω δὲ καὶ τώρα ὅτι πράγματι τοῦτο ἦτο τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου τὸ ὁποῖον ὅμως εὑρέθη πρὸ τῆς ἀδυναμίας νὰ εἰσαγάγῃ τοὺς ἐγκριθέντας εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων, λόγῳ ἐλλείψεως χώρου. Οὐχ’ ἧττον ἔλαβε τὴν ἀπόφασιν ἡ ὁποία ἐκυρώθη διὰ νόμου νὰ εἰσαχθοῦν εἰς μίαν σχολὴν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ παραμείνουν ἐκεῖ ἐπὶ ἑξάμηνον καὶ κατόπιν νὰ μονιμοποιηθοῦν ὡς μόνιμοι ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ. Νομίζω ὅτι τοῦτο ἦτο εὐεργέτημα πρὸς τοὺς κριθέντας ἀξιωματικούς, διότι ἄλλη εἶναι ἡ φοίτησις ἡ τριετὴς εἰς τὸ Σχολεῖον τῶν Εὐελπίδων εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι ζήτημα ἂν θὰ ἠδύναντο νὰ κληθοῦν ὡς ἀξιωματικοὶ καὶ ἄλλη ἡ φοίτησις εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ἐφέδρων ποὺ εἶναι πρακτική. Συνεπῶς ἡ μὴ ἐφαρμογὴ ὑπὸ τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου, τοῦ αὐτοκράτορος αὐτοῦ, ὡς εἶπεν ὁ προλαλήσας, ἦτο εὐεργετικὴ διὰ τοὺς κυρίους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἤδη φοιτοῦν εἰς τὴν Σχολὴν τῆς Κερκύρας. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ διατάγματα τῶν προαγωγῶν τῶν ἀξιωματικῶν τὰ ὁποῖα ἐκυρώθησαν ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας καὶ ἐκ τῶν ὁποίων προῆλθε καὶ ἡ μήνυσις ἐναντίον μου, ἔχω νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι διὰ τὸν αὐτὸν λόγον δι’ ὃν καὶ τὰς προηγουμένας ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας δὲν ἐφήρμοσα, διὰ τὸν αὐτὸν λόγον δὲν ἐφήρμοσα καὶ τὰς ἀποφάσεις αὐτάς. Διότι πάλιν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ θὰ ἐκρίνοντο ὑπὸ τῶν αὐτῶν συμβουλίων, ἐνῷ διὰ τοῦ ψηφίσματος τὸ ὁποῖον ἤδη κατετέθη εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὸ ὁποῖον ὅπως καὶ οἱ ἀξιότιμοι ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων γνωρίζουν, διότι ἦτο ἀπὸ τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν ἕτοιμον τὸ ψήφισμα καὶ εἰς τὸ ὁποῖον ἐτέθη διάταξις διὰ τῆς ὁποίας οἱ θεωρήσαντες ἑαυτοὺς ἀδικηθέντας, δύνανται νὰ προσφύγουν ἐνώπιον τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ θὰ κριθοῦν ὑπὸ τῶν Συμβουλίων τῶν προβλεπομένων ὑπὸ τοῦ κατατεθέντος ψηφίσματος. Ἑπομένως καὶ ἡ μὴ ἐφαρμογὴ τῶν ἀποφάσεων τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτοὺς εἶναι ὑπὲρ αὐτῶν καὶ συνεπῶς δὲν δύναμαι νὰ ἐλεγχθῶ διὰ τοῦτο. Πάντως καὶ τὸ 3ον καὶ τὸ 4ον εἶναι ἀποφάσεις ἀτομικαὶ ἰδικαί μου, ἀνέλαβον ἐγὼ ἀπολύτως τὴν εὐθύνην καὶ μόνον τὸ ἐπιτελεῖον μετέβαλε τὴν ἀπόφασιν τῆς εἰσαγωγῆς τῶν ἀξιωματικῶν εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων. Ὥστε, κύριοι, δὲν πρόκειται περὶ ὑπερκράτους, πρόκειται περὶ τοῦ Ἐπιτελείου τοῦ Στρατοῦ τὸ ὁποῖον εἶναι εἰς τὴν θέσιν του καὶ τὸ ὁποῖον ἐνεργεῖ σύμφωνα πρὸς τοὺς κειμένους νόμους. Τώρα πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐπερωτήσαντα θὰ ἐπεθύμουν μίαν ἀκόμη φορὰν νὰ κάμω μίαν ἔκκλησιν ὡς καὶ πρὸς τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν καὶ νὰ εἴπω εἰλικρινῶς καὶ εὐθέως: Ὅτι, ὁ ἀγών, τὸν ὁποῖον διεξάγει τὸ Ἔθνος εἶναι σκληρός. Θὰ πάθωμεν ἀτυχήματα, διότι πόλεμος εἶναι καὶ πόλεμος ἰδιότυπος. Ὅπως σᾶς εἶπον αἱ δυνάμεις μας εἰς ἀριθμόν, δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς.

§160Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἠλείας). Πλέον ἢ ἐπαρκεῖς.

§161Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριε Παπαδημητρίου, ἐὰν θέλετε νὰ χρισθῆτε Ἀρχιστράτηγος, θὰ ἤμην ἐξαιρετικὰ εὐτυχής, διότι θὰ ἐφέρατε τὴν ὑπόθεσιν εἰς πέρας, διὰ τῶν μικρῶν αὐτῶν δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι παγκοίνως, εἶναι ἀνεγνωρισμένον ὅτι εἶναι μικραί.

§162Σ. ΧΟΥΤΑΣ. 20 πρὸς 1 εἶναι ἡ ἀναλογία.

§163Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριοι, ἐὰν μποῦμε εἰς αὐτὴν τὴν συζήτησιν, θὰ πρέπῃ νὰ τελειώσωμεν πολὺ μακράν, Ἀπορῶ δὲ πῶς σεῖς, ὁ ὁποῖος γνωρίζετε τὸν ἀγῶνα αὐτόν, λέγετε αὐτά.

§164Σ. ΧΟΥΤΑΣ. ....... (δὲν ἠκούσθη, θόρυβος κωδωνοκρουσίαι). 20,000 ἀντάρτες μὲ 160,000 στρατόν.

§165Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ παρεκάλουν λοιπόν, κύριοι, δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἤθελον νὰ ἀκούσουν τὴν ἔκκλησιν τὴν ὁποίαν ποιοῦμαι, νὰ παύσῃ ἡ συζήτησις περὶ τοῦ ἀνταρτικοῦ ἀγῶνος, διότι μόνον ὠφελοῦμεν τὸν ἐχθρὸν καὶ οὐδὲν πλέον τούτου. Καὶ ὅταν παύσῃ ἡ συζήτησις ἀσφαλῶς ὁ στρατὸς θὰ ἐπιτελέσῃ τὸ καθῆκον του ἀπερίσπαστος. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει ἡ Βουλή, νὰ ἐπιδιώξῃ, εἶναι διὰ τῶν συζητήσεών της, νὰ πείσῃ τοὺς συμμάχους, ὅτι αἱ δυνάμεις μας εἶναι ἀνεπαρκεῖς. Καὶ ὅταν τοῦτο ἐπιτευχθῇ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ταχύτατα θὰ τερματισθῇ ὁ ἀγών. Μὲ τοῦτο δὲν θέλω, νὰ εἴπω, ὅτι καὶ μὲ τὰς ἤδη δυνάμεις, δὲν θὰ πολεμήσωμεν, ἀλλὰ δὲν θὰ εἶναι τόσον ταχὺ τὸ τέρμα ὡς ἀναμένεται. Τὸ Κράτος, κύριοι, ἐσώθη, ἀλλὰ τὸ Ἔθνος θὰ βασανισθῇ ἀκόμη. Ἡ διάρκεια τοῦ ἀγῶνος, πιθανὸν μὲ τὰς δυνάμεις αὐτάς, νὰ εἶναι μακρά, ἀλλὰ τὸ τέλος θὰ εἶναι νικηφόρον.

§166Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, δύο λόγια. (θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§167Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐκτιμῶ ἀπολύτως τὴν ἀνησυχίαν, ὅλων τῶν Ἑλλήνων καὶ δὴ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους, ἀλλὰ ποιοῦμαι ἔκκλησιν αἱ συζητήσεις νὰ γίνωνται ἐν μέτρῳ ἵνα, μὴ βοηθῶμεν τὸν ἐχθρόν. (Χειροκροτήματα).

§168Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Εἰς τὸν ἀξιότιμον, κύριον ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, θὰ ἤθελον νὰ τονίσω τὸ ἑξῆς: Ὅταν ποιῆται ἔκκλησιν καὶ πρὸς τὸ Σῶμα καὶ πρὸς τὸν Τύπον, νὰ ἀποσιωπᾷ τὸ Σῶμα καὶ ὁ Τύπος, σκέψεις ἢ ἀντιλήψεις, τὰς ὁποίας ἔχει ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἡγεσίας τοῦ Στρατοῦ, δὲν νομίζω, ὅτι θὰ πρέπῃ νὰ λέγεται ἀπὸ τὸ στόμα τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν τοῦτο, ὅτι τὸ λεγόμενον ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἢ τὰ γραφόμενα ἀπὸ τὸν τύπον, εἶναι ἱκανὰ νὰ κλονίσουν τὸ κῦρος τῆς ἡγεσίας τοῦ Στρατοῦ καὶ ἑπομένως ἐκ τῶν λεγομένων ἐδῶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἐκ τῶν γραφομένων εἰς τὸν τύπον ὅτι τὸ κῦρος κλονίζεται καὶ ἑπομένως ἡ ἡγεσία εἶναι ἀνεύθυνος διὰ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ ἀγῶνος, ὃν διεξάγει, διότι οὕτω πως ἐπιρρίπτομεν τὰς εὐθύνας ἐφ’ ἡμῶν αὐτῶν, διὰ πᾶν ἐνδεχόμενον καὶ ἐπωμιζόμεθα ἡμεῖς τὰς εὐθύνας, ἐφ’ ὅσον διὰ τῶν λεγομένων ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ, λέγεται, ὅτι ἐὰν τυχόν, ἐξακολουθῆτε νὰ συζητῆτε περὶ ἡγεσίας, τότε ὁ ἀγὼν καταστρέφεται. Ἡ εὐθύνη δηλαδὴ αὐτὴ τῆς ἡγεσίας τοῦ Στρατοῦ, ἐπιρρίπτεται ἐφ’ ἡμῶν καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ πρέπῃ τότε ἡ Κυβέρνησις, νὰ εἴπῃ καθαρὰ καὶ εὐθέως, ὅπως ὁ κ. ὑπουργὸς ἐλάλησε προηγουμένως, καθαρὰ καὶ εὐθέως, ὅτι ἀπαγορεύω πᾶσαν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§169Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος τῆς Ἑλλάδος, νομίζω, ὅτι παρενόησε τὰ ὅσα εἶπον ἀπὸ τοῦ βήματος. Ἐγὼ εἶπον τοῦτο, ὄχι ὅτι δὲν λαμβάνετε ὑπ’ ὄψει τὴν ψυχολογίαν τοῦ Σώματος, εἶπον, δὲν λαμβάνετε ὑπ’ ὄψει τὴν ψυχολογίαν τοῦ μαχομένου Στρατοῦ, καὶ ἐρωτῶ: Ὅταν συνεχῶς καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὸν τύπον γίνεται συζήτησις περὶ τῆς ἱκανότητος ἢ τῆς ἀνικανότητος τῆς ἡγεσίας ἢ περὶ τοῦ τούτου ἢ ἐκείνου τοῦ σχεδίου, ἐὰν καλῶς ἢ κακῶς ἐφηρμόσθη, ποίας ἐντυπώσεις θὰ ἀπολαμβάνῃ ὁ μαχόμενος στρατὸς καὶ ποίαν πίστιν θὰ δύναται νὰ ἔχῃ ἐπὶ τῶν ἰθυνόντων τὴν πολιτικὴν ζωὴν τοῦ τόπου;

§170Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν ἐσκοτώθησαν στρατηγοί!

§171Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολιδοκορινθίας) Ὁ Κλεμανσὼ ἐσκότωσεν ὁλόκληρον Σύνταγμα.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε ἐκτὸς Κανονισμοῦ. Ὁ κ. Βαμβέτσος ἔχει τὸν λόγον.

§173Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὑποθέτω ὅτι εἶναι κοινὴ ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς, ὅτι οὐδέποτε ἠκούσθη πτωχοτέρα ἀπάντησις εἰς ἐπερώτησιν, διότι οὐδὲν τῶν σημείων, τὰ ὁποῖα ἀνέφερον ἐν τῇ ἀγορεύσει μου, ἔτυχεν ἱκανοποιητικῆς ἀπαντήσεως ἐκ μέρους τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀρχίζω ἀπὸ τὰ εὐκολώτερα. Ἐδικαιολογήθη, ὅτι ἡ μὴ ἐφαρμογὴ τῶν νόμων καὶ ἡ μὴ ἐφαρμογὴ τῶν ἀποφάσεων τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, ἀποτελεῖ ἓν εἶδος συμβιβαστικῆς ἐνεργείας, ὡς ἐὰν οἱ νόμοι νὰ ἐπιδέχωνται συμβιβασμὸν καὶ ὡς ἐὰν ἡ τήρησις τῶν νόμων, οἱ ὁποῖοι ἀπαγγέλλουν ποινὰς ἐναντίον τῶν παραβατῶν, νὰ ἀνέχωνται τοιούτου εἴδους συμβιβαστικὰς λύσεις. Ὁ νόμος λέγει, κύριοι, ὅτι ἐὰν ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας, δὲν ἐκτελεσθοῦν αἱ ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, ἡ πρᾶξις εἶναι ποινικῶς κολάσιμος καὶ λυποῦμαι, ὅτι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἠκούσθη ὑπουργός, ὁμολογῶν ἐνσυνειδήτως ὅτι παρεβίασε τὸν νόμον. Δὲν φαντάζομαι, κύριοι, ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ παραμικρὰ ἐπιείκεια καὶ ἡ παραμικρὰ παρέκκλισις ἀπὸ τῶν ἀρχῶν τῶν νόμων. Οἱ ὑπουργοὶ ὀφείλουν νὰ ἐφαρμόζουν τοὺς νόμους, ἂν δὲ οἱ νόμοι δὲν εἶναι καλοί, δικαιοῦνται νὰ ζητήσουν ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὴν τροποποίησίν των. Ἀλλὰ μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς τροποποιήσεως οἱ νόμοι εἶναι σεβαστοί. Ἀλλοίμονον ἂν ἀπὸ τοὺς ἐκπροσώπους τῆς Πολιτείας ἀκούεται ἡ ἀντίληψις, ὅτι δὲν ἐφαρμόζουν ἕνα νόμον διότι δὲν τοὺς ἀρέσει, καὶ δὲν ἐφαρμόζουν μίαν ἀπόφασιν, διότι δὲν εἶναι ἐξυπηρετικὴ τῶν προσώπων τὰ ὁποῖα προσφεύγουν εἰς τὸ Διοικητικὸν δικαστήριον, ἢ διότι νομίζουν ὅτι διὰ τῆς μὴ ἐφαρμογῆς θὰ ἐπήρχοντο ἴσως καλύτερα ἀποτελέσματα, ὑπὲρ ἐκείνων ὑπὲρ τῶν ὁποίων ἐκδίδεται ἡ ἀπόφασις. Ὀφείλει ἡ Διοίκησις νὰ ἐφαρμόζῃ τὰς ἀποφάσεις, τὰ δὲ περαιτέρω εἶναι ἔργον τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας. Ἐάν τις ἀξιωματικὸς ἀποβάλλεται τοῦ Σώματος καὶ ἡ ἀπόφασις ἀκυρώνει τὴν ἀποβολήν του, ὀφείλει ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸ Σῶμα του καὶ ἔπειτα θὰ ἀκολουθήσῃ ἡ νέα διαδικασία, διότι ἐὰν καὶ τὸ ἕτερον συμβούλιον τὸν κρίνῃ δυσμενῶς, ὁ ἀξιωματικὸς θὰ προσφύγῃ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Ἀλλὰ αὐτὸ δὲν εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ κρίνῃ ἡ Διοίκησις. Ἡ Διοίκησις διὰ νὰ εἶναι Διοίκησις ἑνὸς εὐνομουμένου Κράτους ὀφείλει νὰ ἐφαρμόζῃ αὐστηρῶς τοὺς νόμους καὶ τὰς ἀποφάσεις τοῦ Ἀνωτάτου τῆς χώρας Διοικητικοῦ Δικαστηρίου. Ἀλλὰ αὐτό, κύριοι, ἴσως εἶναι μία μικρὰ λεπτομέρεια. Ἐδῶ σήμερον μᾶς ἐνδιαφέρει ὁ περὶ τῶν ὅλων ἀγών· καὶ ἠκούσαμεν τὰ ἑξῆς δύο παράδοξα, τὰ ὁποῖα λυποῦμαι ὅτι θὰ ὑπενθυμίσω μίαν ἡμέραν, διότι τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ θὰ γραφοῦν εἰς τὰ πρακτικά, καὶ ὄχι μόνον εἰς τὸν κύριον ὑπουργόν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὁλόκληρον θὰ τὰ ὑπενθυμίσω, διότι τὰ ζητήματα αὐτὰ δὲν εἶναι ζητήματα ἑνὸς καὶ μόνον ὑπουργοῦ, ἀλλὰ ζητήματα ὑψίστης συλλογικῆς Κυβερνητικῆς εὐθύνης. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπῃ τὸ μέλος τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ὅτι εὐθύνεται μόνον ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐδῶ ἔχει εὐθύνην ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τοῦ Προέδρου αὐτῆς, μέχρι καὶ τοῦ τελευταίου ὑπουργοῦ, εἶναι ὑπεύθυνος διὰ πάσας τὰς παραβάσεις, τὰς ὁποίας θὰ σημειώσῃ. Ἐλέχθη, κύριοι, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ σημερινὴ μεταβολὴ εἰς τὴν σύνθεσιν τοῦ στρατεύματος. Δηλαδὴ λέγεται ὅτι θὰ ἐξακολουθήσωμεν τὸν ἀγῶνα αὐτὸν τὸν ἀντισυμμοριακὸν ἐπὶ ὀρεινοῦ ἐδάφους μὲ πεδινὴν σύνθεσιν τοῦ στρατεύματος.

§174Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν εἶναι πεδινὴ ἡ σύνθεσις.

§175Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τὴν γνωρίζομεν τὴν σύνθεσιν ποία εἶναι καὶ εἴπομεν καὶ εἰς ἄλλην συνεδρίασιν, ὁποία εἶναι ἡ σύνθεσις. Τὴν σύνθεσιν αὐτὴν ἡμεῖς καὶ πᾶς ἔχων γνῶσιν τῶν πραγμάτων, τὴν θεωρῶ ἀπολύτως ἀνεπαρκῆ διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς σημερινῆς καταστάσεως. Καὶ ἑπομένως, ἐὰν νομίζετε, ὅτι μὲ τὴν σημερινὴν σύνθεσιν δύνασθε νὰ ἀντιμετωπίσητε τὸν συμμοριακὸν ἀγῶνα πλανᾶσθε καὶ πλανᾶσθε ἐπικινδύνως. Ἡ πλάνη σας αὐτὴ θὰ ἦτο ἀκίνδυνος εἰς ἄλλην περίοδον, ἀλλὰ ἐδῶ πρόκειται περὶ τῆς σωτηρίας τῆς χώρας.

§176Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐρωτῶ τὸ ἑξῆς: Μήπως κάμετε σύγχυσιν μεταξὺ τοῦ ὀργανισμοῦ καὶ τῆς συνθέσεως; Διότι ἡ σύνθεσις συνεχῶς βελτιοῦται, ἀλλὰ περὶ τοῦ ὀργανισμοῦ δὲν δυνάμεθα νὰ τὸ εἴπωμεν αὐτό, διότι ὁ ὀργανισμὸς δὲν δύναται νὰ ἀλλάξῃ ἐν καιρῷ πολέμου, ἐνῷ ἡ σύνθεσις διαρκῶς βελτιοῦται, καὶ δύναμαι νὰ σᾶς δώσω λεπτομερείας. Μήπως ὅμως γίνεται σύγχυσις μεταξὺ τῆς συνθέσεως καὶ τοῦ ὀργανισμοῦ;

§177Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν κάμνομεν σύγχυσιν. Ἡμεῖς λέγομεν τοῦτο: Ὅτι ὁ Στρατὸς σήμερον ἀποτελεῖται ἀπὸ ἑπτὰ Μεραρχίας, ἐκ τῶν ὁποίων αἱ τέσσαρες εἶναι ὀρειναὶ καὶ αἱ τρεῖς μηχανοκίνητοι, καὶ σᾶς ἀνέφερον εἰς προηγουμένην μου ἀγόρευσιν κατὰ ποῖον τρόπον εἶναι ἐφωδιασμέναι αἱ ἑπτὰ αὐταὶ μεραρχίαι. Σᾶς εἶπον ὅτι αὐταὶ στεροῦνται πολυβόλων καὶ ὀρειβατικοῦ πυροβολικοῦ. Ἀσφαλῶς δὲ δὲν ἔχετε τὸ θάρρος νὰ ἀνακοινώσητε εἰς τὴν Βουλὴν τὸν ἀριθμὸν τῶν πολυβόλων, ὄχι διότι νομίζετε ὅτι θὰ τὰ μάθῃ ὁ ἐχθρός, ἀλλὰ διότι δὲν ἔχετε τὸ θάρρος νὰ εἴπητε τὸν κωμικὸν ἀριθμὸν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν.

§178Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζετε ὅτι ἐξυπηρετεῖτε τὸν ἀγῶνα κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον; Τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα;

§179Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἀφήσατε, κ. Παπαρρηγόπουλε, τὴν ἱερὰν ἀγανάκτησίν σας. Ἡμεῖς γνωρίζομεν ποῖον εἶναι τὸ καθῆκον μας πρὸς τὴν χώραν, ἐξ ἴσου ὅπως γνωρίζετε καὶ ὑμεῖς, ἴσως ἔχομεν διαφορετικὴν ἀντίληψιν τοῦ καθήκοντος αὐτοῦ ἀπὸ τὴν ἰδικήν σας. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν μᾶς εἶπεν ὅτι θὰ ἐπηρεάσωμεν διὰ τῶν ἐνταῦθα λεγομένων τὰς γνώμας τοῦ μαχομένου Στρατοῦ. Ἐκ τῶν πολλῶν ἐπιστολῶν τὰς ὁποίας ἔλαβον ἀπὸ τὸν μαχόμενον στρατὸν θὰ σᾶς ἀναγνώσω μίαν. (Ἀναγινώσκει). «Μὲ βαθειὰ ἀνακούφισι καὶ μὲ ἰδιαιτέραν ἱκανοποίησιν παρακολουθοῦμεν ἀπὸ τῶν στηλῶν τῶν ἐφημερίδων τοὺς ἀγῶνας σας ὑπὲρ τοῦ ΣΤΡΑΤΟΥ μας καὶ τὸ ἐνδιαφέρον σας γιὰ τὴν ἀρτιωτέρα ὀργάνωσί του. Ἐξ ὀνόματος ὁλοκλήρου τοῦ συγκροτήματός μου, ἀξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν, ΣΑΣ ΣΥΓΧΑΙΡΩ καὶ σᾶς διερμηνεύω τὰ αἰσθήματα τῆς εὐγνωμοσύνης μας. Σεῖς, ποὺ ἡ φωνή σας μπορεῖ ν’ ἀκουστῇ, βροντοφωνήσατέ τους, ὅτι ὁ ἀγὼν δὲν θὰ κριθῇ εἰς τὰς πεδιάδας (παραλείπω μίαν φράσιν διὰ νὰ μὴ θίξω ὡρισμένους κύκλους), ἀλλὰ στὰ βουνά, γιατὶ πρῶτα θέλουμε νὰ διεκδικήσουμε τὰ δικά μας, τὰ ἑλληνικὰ ἐδάφη καὶ οὐχὶ τῆς ἐρήμου. Πλὴν τοῦ πεζικοῦ μας (καὶ αὐτοῦ ὀλίγου) πυροβολικόν, τεθωρακισμένα κλπ. Οὐδαμοῦ! Φωνάξατε: Ο ΣΤΡΑΤΟΣ ΘΕΛΕΙ ΠΥΡΟΒΟΛΑ καὶ ταχυκίνητα τεθωρακισμένα». Αὐτό, κύριοι, πράττω. Νομίζω, ὅτι συμφωνῶ μὲ τὴν ἀξίωσιν τοῦ Στρατοῦ, ὅτι ὁ Στρατὸς θέλει πυροβόλα καὶ ταχυκίνητα θωρακισμένα. Αὐτὴν τὴν ἔκκλησιν κάμνω. Ἑπομένως δὲν ἀγνοῶ τί θέλει ὁ μαχόμενος Στρατός, ἀλλὰ γίνομαι διερμηνεὺς τῆς φωνῆς καὶ τοῦ συναισθήματος τοῦ μαχομένου Στρατοῦ πρὸς τὴν ἀγνοοῦσαν τὰ ζητήματα αὐτὰ Κυβέρνησιν. Ἀλλά, πέραν τούτου, κύριοι, ἐλέχθη ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅτι πρέπει νὰ ἀσχολούμεθα ἐπὶ ἑνὸς καὶ μόνου σημείου, παραλείποντες ὅλα τὰ ἄλλα, καὶ αὐτὸ εἶναι ἡ αὔξησις τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Ἀλλὰ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἀπήντησεν εἰς τὸ ἐρώτημά μου. Ἐδῶ ἐκ τῶν πληροφοριῶν τῆς Κυβερνήσεως προκύπτει, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνταρτῶν δὲν ὑπερβαίνει τὰς 20.000. Καὶ ἐρωτῶ: ποία εἶναι ἡ κατὰ τὴν γνώμην τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἀναλογία μεταξὺ τῶν δυνάμεων τοῦ ἐθνικοῦ στρατοῦ καὶ τῶν δυνάμεων τῆς προδοτικῆς ἀναρχίας, διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν μετὰ πεποιθήσεως νὰ ἐλπίζωμεν εἰς τὸν ταχὺν τερματισμὸν τοῦ πολέμου;

§180Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Θέλετε νὰ σᾶς δώσω μίαν ἀναλογίαν; Ἡ ἀναλογία εἶναι 1 πρὸς 14.

§181Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι τὴν πληροφορίαν αὐτὴν θὰ σᾶς τὴν ἔδωσαν ἐκεῖνοι πρὸς τοὺς ὁποίους ἀπετάθητε........

§182Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ὄχι. Αὐτὴ ἡ πληροφορία εἶναι ἐκ τῆς πείρας, ἀλλὰ πείρας ἐκ παρομοίων περιστατικῶν εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§183Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἀκριβῶς, κ. Ἀντιπρόεδρε, αὐτὸ τὸ ζήτημα τὸ παρηκολούθησα διαρκοῦντος τοῦ πολέμου καὶ ἐγὼ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, αὐτὴν ἀκριβῶς τὴν συζήτησιν καὶ τὴν διαφορὰν γνωμῶν μεταξὺ μιᾶς ὁμάδος Δυνάμεων καὶ ἄλλης ὁμάδος Δυνάμεων. Βεβαίως, ὅταν θέλωμεν νὰ κάμωμεν ἐξαιρετικὴν φειδὼ αἵματος, ἀδιαφοροῦντες διὰ τὴν χρονικὴν διάρκειαν τοῦ ἀγῶνος, ἡ ἀπάντησις εἶναι ἀπολύτως ἀκριβής. Ἀλλά, ὅταν κανεὶς ἐνδιαφέρεται διὰ πᾶσαν παρερχομένην ἡμέραν, ὅταν κανεὶς τρομάζῃ αὐτὴν τὴν παράτασιν τοῦ ἀγῶνος, γνωρίζει ὅτι πρέπει νὰ μὴ ἀφήνῃ τὸν ἀγῶνα νὰ παραταθῇ, οὐδὲ μίαν ὥραν περισσότερον καὶ ὅτι ὀφείλει νὰ μὴ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὰς ἀντιλήψεις ξένων, αἵτινες εἶναι διάφοροι πρὸς τὴν ἰδικήν μας ψυχοσύνθεσιν, ἀλλὰ νὰ κρατήσῃ τὰς ἀπόψεις καὶ τὰς παραδόσεις τῆς ἰδίας αὐτοῦ χώρας καὶ τῶν χωρῶν τῶν μᾶλλον πρὸς αὐτὴν προσκειμένων. Ἐάν, κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐσκεπτώμεθα κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὴν 28ην Ὀκτωβρίου 1940, θὰ ἔπρεπε νὰ εἴχομεν καταθέσει τὰ ὅπλα, διότι δὲν ὑποθέτω ὅτι θὰ εἴχομεν 14πλασίαν δύναμιν τοῦ ἀντιπάλου. Ἑπομένως αἱ ἀναλογίαι αὐταὶ στεροῦνται καθ’ ἡμᾶς στοιχειώδους σοβαρότητος. Ἡμεῖς πιστεύομεν, καὶ τὸ εἴπομεν κατ’ ἐπανάληψιν καὶ ὡς ἄτομον καὶ ὡς κόμμα, ὅτι, ἐὰν ὑπῆρχε τὸ προσῆκον σχέδιον καὶ οἱ προσήκοντες ἐκτελεσταί, αἱ ὑπάρχουσαι δυνάμεις θὰ ἦσαν πλήρως ἐπαρκεῖς διὰ νὰ ἔχουν ἤδη πρὸ πολλοῦ τερματίσει τὸν ἀγῶνα. Ἑπομένως θεωροῦμεν, ὅτι τὸ τροπάριον αὐτὸ τῆς αὐξήσεως τῶν μαχομένων δυνάμεων εἶναι ἁπλῶς ὑπεκφυγὴ πρὸς ἀποφυγὴν τῆς ἀναλήψεως τῶν εὐθυνῶν διὰ τὴν μέχρι τοῦδε ἀβελτηρίαν. Ἐπὶ πλέον, κύριοι, ἐπανελήφθη ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ θίγωμεν τὸ κῦρος τῆς στρατιωτικῆς ἡγεσίας. Ἀλλά, κύριοι, ἐν πρώτοις ἔχω νὰ εἴπω τοῦτο: Τὸ κῦρος τῶν στρατιωτικῶν ἡγετῶν δὲν συζητεῖται εἰς τὰς Βουλὰς καὶ εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ δὲν κρίνεται ἐκεῖθεν. Κρίνεται ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς δράσεώς των. Ἐὰν ἡ στρατιωτικὴ ἡγεσία εἶχεν ἐπιτύχει, ὁσαδήποτε καὶ ἐὰν ἐλέγομεν ἡμεῖς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, τίποτε δὲν θὰ ἦτο ἱκανὸν νὰ κλονίσῃ τὸ κῦρος της. Διότι αἱ πράξεις, τὰ ἀποτελέσματα θὰ ὡμίλουν ὑπὲρ αὐτῆς. Ἀλλ’ ὅταν ἤδη ἡ στρατιωτικὴ ἡγεσία ἔχῃ ἀποτύχει, ὁσασδήποτε ἐνέσεις ἀρσενικοῦ καὶ ἐὰν θελήσωμεν νὰ τῆς κάμωμεν, εἶναι ἀδύνατον νὰ τὴν σώσωμεν, διότι τὸ κῦρος της τὸ ἐκλόνισεν ἡ ἰδία διὰ τῶν συνεχῶν ἀποτυχιῶν της. Διότι θὰ εἴπω πάλιν κάτι: —ἐὰν θελήσῃ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος νὰ ὁμολογήσῃ ποῖος εἶναι, ἂς τὸ πράξῃ, ἐγὼ δὲν θὰ κάμω χρῆσιν τοῦ ὀνόματός του—. συνάδελφος τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, διατελέσας κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὑπουργός, μᾶς ἀνεκοίνωσε μίαν ἡμέραν, ὅτι ἀνώτερος ἀξιωματικός, ἐκπροσωπῶν τὴν στρατιωτικὴν ἡγεσίαν, ἐδήλου κατηγορηματικῶς, ὅτι ἐντὸς 15 ἡμερῶν θὰ ἐτερματίζετο ὁ ἀγών, ἀφ’ ἧς θὰ ἀνελαμβάνετο ἡ ἐπίθεσις. Αὐτὰ τὰ ἔλεγε πρὸ 10 μήνου ἀπὸ σήμερον περίπου. Λοιπόν, κύριοι, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μοῦ εἴπῃ ἡ στρατιωτικὴ ἡγεσία, ἡ ὁποία ἔδωσε τοιαύτας κατηγορηματικὰς διαβεβαιώσεις εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐν ἁρμοδίῳ Συμβουλίῳ, νὰ μοῦ εἴπῃ ὅτι ἐξακολουθεῖ ἔχουσα κῦρος; Πόθεν ἔχει τὸ κῦρος αὐτό; Τὸ κῦρος, κύριοι, κατερρακώθη διὰ τῶν συνεχῶν ἀποτυχιῶν καὶ ὁλόκληρος ὁ κόσμος, ὁ ὁποῖος σχολιάζει τὰς διαφόρους μεθόδους τῶν ἐγκλωβισμῶν καὶ τῶν ἐμφιαλώσεων, μετ’ εἰρωνείας μόνον ὁμιλεῖ περὶ τῶν διαφόρων σχηματικῶν ὀκτὼ (8) καὶ περὶ τῶν μεγαλοπρεπῶν σχεδίων τῶν ἀετῶν καὶ τῶν ἱεράκων, τῶν ὁποίων εἴδομεν τὸ κατάντημα. Λοιπόν, μὴ ὁμιλῶμεν περὶ κύρους τῆς ἡγεσίας, τὸ ὁποῖον κατεστράφη ἀνεπανορθώτως καὶ τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σωθῇ ἀπὸ οὐδεμίαν δύναμιν τοῦ κόσμου. Ἡ Ἑλλὰς καθ’ ἕνα μόνον τρόπον εἶναι δυνατὸν νὰ σωθῇ, διὰ τῆς ἀμέσου ἀντικαταστάσεως τῆς ἀποτυχούσης ἡγεσίας. Δὲν εἶναι καμμία μομφὴ νὰ λέγωμεν, ὅτι ἀπέτυχεν ἕνας στρατιωτικὸς ἡγέτης. Εἰς ὅλους τοὺς πολέμους, εἰς ὅλας τὰς μάχας γίνονται ἀλεπάλληλοι ἀντικαταστάσεις στρατηγῶν, ὅταν ἀποτυγχάνουν. Καὶ ἐδῶ, κύριοι, εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς σειρᾶς ἀποτυχιῶν, πρὸ μιᾶς διαρκοῦς σειρᾶς ἀποτυχιῶν καὶ ἐξακολουθοῦμεν νὰ ὁμιλῶμεν περὶ κύρους τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ σώσωμεν. Ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ τονίζω αὐτό, θὰ εἴπω καὶ πάλιν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρὸ ὀλίγου εἶπον, ποῖος ἐκλόνισε τὸ κῦρος τῆς ἡγεσίας; Ποῖος ὡμίλει κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον περὶ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου τοῦ Στρατοῦ; Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν εὑρίσκετο εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν, ἔλεγεν ὅτι τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Στρατοῦ κυβερνᾷ τὴν Κυβέρνησιν καὶ αὐτὴ διοικεῖ τὸν Στρατόν. Αὐτὴν τὴν γνώμην εἶχεν ὁ σημερινὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως περὶ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου. Καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ἦλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν ἤρχισεν ἀμέσως νὰ συζητῇ περὶ τῆς ἀντικαταστάσεως τῆς στρατιωτικῆς ἡγεσίας καὶ καθημερινῶς αἱ ἐφημερίδες ἐδημοσίευον τὰς διαφόρους ἀνακοινώσεις τῶν κυβερνώντων περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς μεταβολῆς. Ἑπομένως ποῖος ἐκλόνιζε τὸ κῦρος; Ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐπαναλαμβάνομεν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὰ ὁποῖα ἔγραφεν ὁ φιλικῶς πρὸς αὐτὸν διακείμενος τύπος ἢ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία διὰ τῶν συνεχῶν ἀνακοινώσεων προέβη ἀκριβῶς εἰς τὸν κλονισμόν, εἰς τὴν καταρράκωσιν παντὸς κύρους μὴ ὑπάρχοντος ἄλλωστε, διότι εἶχε καταρρακωθῆ ἤδη δι’ αὐτῶν τῶν πράξεων τῆς ἡγεσίας; Ἑπομένως τὸ ζήτημα παραμένει ἀκέραιον. Αἱ ἀπαντήσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπῆρξαν ἀπολύτως ἀνεπαρκεῖς διὰ νὰ καθησυχάσουν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν περὶ τῶν μελλόντων νὰ συμβοῦν. Διότι, κύριοι, ὅταν σήμερον ὁμιλῶμεν, δὲν πρόκειται ἁπλῶς νὰ ζητήσωμεν εὐθύνας διὰ κάποιο ἀποτέλεσμα, ἐφ’ ὅσον ὁ ἀγὼν ἐξακολουθεῖ. Ἡ ἡμέρα τῶν εὐθυνῶν δὲν ἔφθασεν ἀκόμη. Θὰ ὑπάρξῃ τελικῶς. Ἀλλὰ σήμερον συζητοῦντες, ἐπερωτῶντες, ἐλέγχοντες, ἀποβλέπομεν εἰς πρακτικὰ ἀποτελέσματα, ἀποβλέπομεν δηλ. ὄχι νὰ καθίσωμεν εἰς τὸ σκαμνὶ τοὺς ὑπευθύνους τῆς καταστάσεως, ἀλλὰ εἰς τὸ νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν μεταβολὴν τῶν κακῶς συμβαινόντων καὶ νὰ διορθώσωμεν αὐτὰ διὰ νὰ μὴ ἐξακολουθήσωμεν θρηνοῦντες ὑπάρξεις καὶ βλέποντες τοὺς ἀνθρώπους καταστρεφομένους. Εἶναι εὔκολον νὰ συζητοῦμεν ἐδῶ. Ἀλλ’ ὅταν γνωρίζωμεν τί συμβαίνει εἰς τὴν ὕπαιθρον, ὅταν γνωρίζωμεν ὅτι οἱ ἄνθρωποι τῆς ὑπαίθρου κοιμοῦνται διαρκῶς ἐνδεδυμένοι, ὅτι κάθε βράδυ ἀπειλεῖται ἡ ζωή των, ἀπειλοῦνται νὰ καταστραφοῦν αἱ περιουσίαι των καὶ τὰ σπίτια των, ὅταν γνωρίζωμεν ὅτι σκοτώνονται ἀθρόως οἱ ἐθνικόφρονες χωρικοί, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραμένωμεν ἀπαθεῖς καὶ νὰ λέγωμεν, ὅτι σήμερον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβάλωμεν τὰ σχέδια. Τὰ πάντα ὀφείλουν νὰ μεταβληθοῦν διὰ νὰ σωθῇ ἡ Πατρίς. (Χειροκροτήματα).

§184Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Λυποῦμαι εἰλικρινῶς, διότι ἠδίκησε τὴν νοημοσύνην του ὁ ἀξιότιμος ἐπερωτήσας ὁμιλήσας περὶ ἀνεπαρκείας τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως. Διότι φαίνεται, ὁ ἀξιότιμος ἐπερωτήσας ἐπειδὴ ἡ ἰδιαιτέρα του πατρὶς εὑρίσκεται ἐν πλήρει ἡσυχίᾳ ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Μαΐου, δὲν ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν ἄλλην Ἑλλάδα.

§185Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐν μέρει μόνον εὑρίσκεται ἐν ἡσυχίᾳ.

§186Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Διότι ἐὰν ἐνδιαφέρετο διὰ τὴν ἄλλην Ἑλλάδα, θὰ ἐγνώριζεν ὅτι αἱ 120 χιλ. στρατοῦ πρέπει νὰ καλύπτουν 135 χιλ. τετρ. χιλ. καὶ 1100 χιλιόμετρα μῆκος συνόρων. Καὶ ὅταν τοῦτο ἔχει ὑπ’ ὄψει του, δὲν εἶναι δυνατὸν οὐδεὶς λογικὸς ἄνθρωπος καὶ πολὺ περισσότερον ὁ νοημονέστατος κύριος ἐπερωτήσας νὰ εἴπῃ ὅτι ὁ στρατὸς τῶν 120 χιλ. ἀνδρῶν, εἶναι ἐπαρκὴς διὰ τὴν πάταξιν τῆς ἀνταρσίας. (Χειροκροτήματα).

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ὡς ἄνω ἐπερωτήσεως κηρύσσεται περαιωμένη. Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχει ἓν ἐπεῖγον νομοθετικὸν μέτρον διὰ τὴν ἄμυναν τῆς Εὐβοίας. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ τὸ συζητήσωμεν καὶ τὸ ψηφίσωμεν;

§188ΦΩΝΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§189Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ διὰ νὰ κατατοπισθῇ ἡ Κυβέρνησις.

§190Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Διαμαρτύρομαι, κ. Πρόεδρε, διὰ τὴν ἀναβολήν. Τὸ νομοθέτημα εἶναι ἐπεῖγον καὶ πρέπει νὰ ψηφισθῇ ἀμέσως, διότι ἡ παράτασις τῆς ἐκκρεμότητος ἐκ τῆς ἀναβολῆς περικλείει πολλοὺς κινδύνους.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6 μ.μ. μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (ὥρα 9.50 μ. μ.).