1947.09.12

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 149η

Παρασκευὴ 12 Σεπτεμβρίου 1947

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6.50′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Μ. Καροῦσος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Μ. ΚΑΡΟΥΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΕΩΣ

Συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ ἀμνηστίας παραδιδομένων στασιαστῶν κλπ.». Ὁ κ. Ε. Κουλουμβάκης ἔχει τὸν λόγον.

§4Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Θὰ ἐδικαιούμην, ἀναμφισβητήτως, νὰ ἀρνηθῶ, ὅπως λάβω τὸν λόγον, διότι οὔτε ἐν ἀπαρτίᾳ εὑρίσκεται ἡ Ἐθνοσυνέλευσις, ἡ Βουλή, οὔτε παρίσταται ἡ Κυβέρνησις, συζητουμένου θέματος μεγάλου, ἀφορῶντος αὐτὴν ταύτην τὴν τύχην, τὴν ὑπόστασιν τῆς Πατρίδος μας.

§5Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἔλθῃ ἐντὸς ὀλίγου. Εἶναι μέσα μὲ κάτι ξένους.

§6Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἶναι κάποιοι ξένοι! Μήπως ἐγὼ ἐζήτησα τὸν λόγον, διὰ νὰ μὲ ἀκούσουν ἢ διὰ νὰ μὴ μὲ ἀκούσουν ξένοι; Ἐγὼ ἐζήτησα τὸν λόγον, διὰ νὰ μὲ ἀκούσῃ ἡ Βουλή, ἐν ἀπαρτίᾳ εὑρισκομένη, καὶ διὰ νὰ παρίσταται, ὅπως ἔχει ὑποχρέωσιν ἐκ τοῦ στοιχειώδους σεβασμοῦ πρὸς τὴν Βουλήν, ἡ Κυβέρνησις. Διότι τὸ θέαμα, τὸ ὁποῖον παρουσιάσθη χθές, κύριοι συνάδελφοι, νὰ συνεχίζεται τόσον σοβαρὰ συζήτησις καὶ νὰ ἀπουσιάζῃ ἐντελῶς ἡ Κυβέρνησις, ἦτο θέαμα ἐσχάτης ἀσεβείας πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἦτο θέαμα ἀντικείμενον πρὸς τὸ Πολίτευμα τὸ Κοινοβουλευτικόν, ἄνευ τοῦ ὁποίου ἡ Ἑλλάς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζήσῃ ὅσον καὶ ἐὰν τὸ θέλῃ, ὅπως εἶπεν ὁ Χαρίλαος Τρικούπης. Ἐν τούτοις, κατὰ τὸ δυνατόν, ἀναλόγως τῶν τοιούτων καιρῶν, ἂς ἐκτελέσωμεν τὸ καθῆκον μας. Ἐπικαλοῦμαι ὀλίγην ὑπομονὴν ἐκ μέρους σας, κύριοι συνάδελφοι, ἐπικαλοῦμαι πολὺ περισσοτέραν ἐπιείκειαν, διότι, βέβαια, ἀξίζει πολὺ νὰ ἀναλύσωμεν τὸ συζητούμενον θέμα. Καὶ θὰ ἐπιχειρήσω τοῦτο, ἀναλύων τὸ ψήφισμα, ἄρθρον πρὸς ἄρθρον. Ἀλλὰ προηγουμένως θὰ πλαισιώσω αὐτό, ἐξετάζων καὶ πρὸ τῆς ἀναλύσεως καὶ μετὰ τὴν ἀνάλυσιν τὰ γενικώτερα θέματα, τὰ ἀποτελοῦντα τὸ πλαίσιον τοῦ σπουδαιοτάτου αὐτοῦ θέματος. Ὅταν τὸ πρῶτον ἀνηγγέλθη ὅτι θὰ κατατεθῇ τοιοῦτον ψήφισμα, ἡ σκέψις μου, ἡ γνώμη μου, ἡ ἀπόφασίς μου, ἦτο νὰ καταψηφίσω αὐτό. Καὶ νομίζω, ὅτι ἐδικαιούμην νὰ τὸ καταψηφίσω, μολονότι ἀνήκω σταθερῶς εἰς τὰς τάξεις ὡρισμένου κόμματος, διότι τὸ θέμα εἶναι ἐξόχως συνταγματικόν. Ἅπτεται τὸ ψήφισμα τοῦτο διατάξεων τοῦ Συντάγματος, καὶ δή, κατὰ τὴν γνώμην μου, θεμελιωδῶν. Ἔχω δὲ μίαν μικρὰν ἱκανοποίησιν, ὅτι εἶμαι ὁ αἴτιος, ὥστε νὰ ἔχῃ γίνει δεκτὸν ἀπὸ τὸ 1910, ἀπὸ τῆς πρώτης ἐμφανίσεως ἐνώπιον τῆς τότε Βουλῆς, ὡς Πρωθυπουργοῦ, τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου, ὥστε νὰ γίνῃ ἀποδεκτόν, λέγω, ὅτι ἐπὶ συνταγματικῶν ζητημάτων, δὲν δικαιοῦται ἡ Κυβέρνησις νὰ θέσῃ ζήτημα ἐμπιστοσύνης. Ἕκαστος βουλευτὴς ψηφίζει κατὰ τὴν γνώμην του, χωρὶς νὰ ἔχῃ δικαίωμα τὸ Κόμμα νὰ ζητήσῃ παρ’ αὐτοῦ λόγον. Τὰ συνταγματικὰ ζητήματα πηγάζουν ἀπ’ εὐθείας ἐκ τοῦ Κυριάρχου Ἔθνους, δὲν εἶναι ζητήματα τοῦ καθ’ ἡμέραν πολιτικοῦ βίου, ἀλλ’ εἶναι οἱ σταθεροὶ κανόνες κατὰ τοὺς ὁποίους λειτουργεῖ τὸ Πολίτευμα καὶ ὑπάρχει τὸ Κράτος καὶ ἑπομένως ἡ γνώμη ἑκάστου βουλευτοῦ εἶναι γνώμη ἐλευθέρου ἀνδρός, ἐλευθέρου παράγοντος τῆς Πολιτικῆς Ἱεραρχίας τοῦ Ἔθνους. Ἐδικαιούμην, λοιπόν, χωρὶς νὰ ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ δώσω λόγον εἰς τὸ Κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω, νὰ καταψηφίσω τὸ ὑπὸ κρίσιν ἡμῶν ψήφισμα. Πιστεύω μάλιστα, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὸ ψήφισμα τοῦτο ἅπτεται — εἶναι μία γνώμη αὐτὴ προσωπικὴ—ἅπτεται θεμελιωδῶν, ὡς ἤδη εἶπον διατάξεων τοῦ Πολιτεύματος. Ἀλλὰ κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην, γνωστὴν εἰς ἡμᾶς, δικαιοῦται ἡ Συνέλευσις ἡμῶν νὰ ἐπιληφθῇ τοιούτου θέματος, διότι ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ἀποτελοῦμεν Ἐθνοσυνέλευσιν Συντακτικὴν καὶ οὐχὶ Ἀναθεωρητικὴν καὶ ἕνεκα τούτου τοῦ λόγου ἐπιλαμβάνομαι διὰ μακρῶν κάπως τῆς ἐξετάσεως τοῦ θέματος. Διότι πιστεύω, ὅτι ἂν καὶ εἶναι θεμελιώδεις αἱ διατάξεις τοῦ Συντάγματος, τῶν ὁποίων ἅπτεται τὸ ψήφισμα τοῦτο, δικαιούμεθα ὡς Συνέλευσις Συντακτικὴ νὰ συζητήσωμεν καὶ νὰ ἀποφασίσωμεν. Θὰ κατεψήφιζον ἐγὼ τὸ ψήφισμα τοῦτο, διότι τὸ ὀλιγώτερον, τὸ θεωρῶ ἄκαιρον, δὲν πιστεύω ὅτι θὰ ἔχῃ ἀποτελέσματα, δὲν πιστεύω καθόλου ἐγὼ, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι πολεμοῦν τὴν πατρίδα των εἰς τὰ βουνὰ τῆς Ἑλλάδος, θὰ καταθέσουν τὰ ὅπλα. Πιστεύω, ὅτι θὰ εἶναι μία κατανάλωσις χρόνου χωρὶς ἀποτέλεσμα. Παραλείπω ἄλλους λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων θὰ κατεψήφιζον τὸ ψήφισμα τοῦτο. Ἀλλά, μετετράπη ἡ γνώμη μου, ἀνετράπη ἡ ἀπόφασίς μου, ἕνεκα μιᾶς φράσεως, τοῦ ὑποβαλόντος τὸ ψήφισμα ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, εἰπόντος, ὅτι ὑποβάλλει τὸ ψήφισμα κατὰ «θλιβερὸν καθῆκον». Θὰ τὸν παρακαλέσω μάλιστα, νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι ὀρθοτέρα ἡ ἔκφρασις «θλιβερὸν καθῆκον» ἀπὸ τὴν «θλιβερὸν προνόμιον» ὡς εἶπεν, διότι δὲν πιστεύω, ὅτι ἦτο προνόμιον, ἐφ’ ὅσον ἦτο θλιβερόν. Διὰ νὰ ἐκφρασθῇ δὲ τοιουτοτρόπως, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, βεβαίως ἐξέφραζε τὴν γνώμην τῆς ὅλης Κυβερνήσεως, διότι τοιαύτη ἔκφρασις εἶναι ἔκφρασις ἐξόχως σημαντικὴ ἐξόχως σπουδαία. Θλιβερὸν καθῆκον, εἶναι κἄτι τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγεται τυχαίως καὶ ἀφοῦ δὲν λέγεται τυχαίως, βεβαίως εἶναι προϊὸν ἢ ἔκφρασις τῆς σκέψεως καὶ τῆς γραμμῆς τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ ὅλη Κυβέρνησις. Λοιπόν, εἶπα ἐν τῇ συνειδήσει μου, ὅταν ἐψηφίσαμεν ὅλοι οἱ βουλευταὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ καὶ μᾶς λέγει ὅτι ἐκτελεῖ «θλιβερὸν καθῆκον», πῶς εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τῆς μιᾶς ἡμέρας εἰς τὴν ἄλλην νὰ ἀντιταχθῶμεν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν; Ἐγώ, κ. κ. συνάδελφοι, ἐψήφισα ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως, εὐχόμενος νὰ μὴ μετανοήσω, διότι ἐγὼ ἀντιτάσσομαι εἰς τὴν γνώμην περὶ τοῦ ὠφελίμου τῶν Συμμαχικῶν Κυβερνήσεων. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μου, δὲν παραδέχομαι καθόλου, ἐν ὀνόματι τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Πολιτεύματος, ὅτι ὑπάρχει διχόνοια εἰς τὸ Ἔθνος, ὅταν ὑπάρχῃ Κυβέρνησις ἀφ’ ἑνὸς καὶ Ἀντιπολίτευσις ἀφ’ ἑτέρου. Ὁμόνοια ὑπάρχει καὶ τότε, διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἶναι οἱ προτείνοντες, ἀφ’ ἑτέρου δὲ εἶναι οἱ συζητοῦντες καὶ ἐλέγχοντες. Καὶ ἐν τῇ κοινῇ αὐτῇ ἐργασία, Κυβερνήσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως, λειτουργεῖ τὸ Πολίτευμα καὶ δρᾷ ἡ Πατρίς. Δὲν εἶναι καθόλου περισσότερον ἐθνικόφρονες, οἱ ἀποτελοῦντες τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ τοὺς ἀποτελοῦντας τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Δὲν εἶναι καθόλου διάφορος ὁ σκοπὸς αὐτῶν, δὲν εἶναι καθόλου μικροτέρα ἡ συμβολὴ τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἑτέρου εἰς τὴν λειτουργίαν τοῦ Πολιτεύματός των. Συνεργάζονται πράγματι καὶ ἀπὸ κοινοῦ ὑπηρετοῦν τὴν Πατρίδα. Εἶναι δὲ ἐντελῶς πεπλανημένη ἡ πομπώδης ἔκφρασις: «Ἡ Συμπολίτευσις κυβερνᾷ ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐλέγχει». Τὸ σύνολον τῆς Βουλῆς κυβερνᾷ, διότι καὶ ὁ ἔλεγχος εἶναι Κυβέρνησις, οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ κυβερνοῦν καὶ ἔχουν νομίμως τὸ σύνολον τῆς Ἀντιπροσωπείας καθήκοντα, οἱ μὲν εἰς τὴν Συμπολίτευσιν καθήκοντα, οἱ δὲ εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν ὡσαύτως καθήκοντα. Ἀλλά, ἓν εἶναι τὸ δικαίωμα, ἓν εἶναι, δυνάμεθα ἄρα νὰ εἴπωμεν, τὸ καθῆκον. Ὁμόνοια, ὑπάρχει, καὶ οὐχὶ διαφωνία. Ἐνῷ ἐὰν ἑνωθοῦν εἰς μίαν Κυβέρνησιν, χαλαροῦται ἢ καὶ σταματᾷ ὁ ἔλεγχος, εἶναι πιθανὸν νὰ μὴ ἀκουσθοῦν παραβάσεις τῶν νόμων, ἕνεκα τῶν λόγων τούτων δὲν εἶμαι μὲ ὅλην μου τὴν ψυχὴν ἀφωσιωμένος, ἕνεκα τοῦ Πολιτεύματός μας, οὔτε εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Βέβαια δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἐκφρασθῶ ὡς μὲ ἠκούσατε ἐκφραζόμενον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅταν παρουσιάσθη ἐνταῦθα πρωθυπουργὸς ἄριστος καὶ χρηστὸς Ἕλλην πολίτης, μὴ πολιτευόμενος. Τώρα, εἶναι πρωθυπουργός, ἀρχηγὸς τῆς Κυβερνήσεως, παλαιὸς πολιτευτής, γνωρίζων καλῶς πῶς καὶ πόθεν εἰς τὴν πολιτικὴν ἐρχόμεθα καὶ ποῦ πηγαίνομεν. Δὲν σημαίνει καθόλου, κ.κ. συνάδελφοι, ἡ ἡλικία του. Ὑπῆρξεν εἷς μέγας Πάπας τῆς Ρώμης, νομίζω, ὁ Γρηγόριος ὁ Ζʹ, ἐὰν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ὁ ὁποῖος εἶχε λίαν καταπονητικὴν δρᾶσιν καὶ διπλωματικὴν καὶ στρατηγικήν, διότι καὶ ἀρχιστρατήγου ἔργα ἐνήργει, ἀπὸ τοῦ 85 μέχρι τοῦ 99 ἔτους τῆς ἡλικίας του. Εὔχομαι καὶ εἰς τὸν νῦν κ. Πρωθυπουργόν μας νὰ εἶναι ἡ δρᾶσις του ἔνδοξος καὶ ἐξόχως πατριωτικὴ μέχρι τοῦ 109ου ἔτους τῆς ἡλικίας του. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ δὲν πιστεύω καθόλου, ὅτι ἡ θέσις του ἦτο μικροτέρας σημασίας, ὀλιγωτέρας σπουδαιότητος ὡς Ἡγέτου τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Καὶ λυποῦμαι μὲ ὅλην τὴν ἀγάπην, τὴν ὁποίαν ἔχω πρὸς αὐτόν, μὲ ὅλον τὸν σεβασμόν, τὸν ὁποῖον αἰσθάνομαι διότι εἶναι κατά τινα ἔτη πρεσβύτερός μου, λυποῦμαι, λέγω, διότι δὲν τὸν ἐβλέπαμεν κατὰ πάσας τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς, ὅταν ἦτο Ἡγέτης τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Δὲν πιστεύω δέ, ὅτι θὰ ἐξετέλει ἀπὸ τῆς θέσεως ἐκείνης μικρότερον καὶ ὀλιγώτερον σπουδαῖον καθῆκον πρὸς τὴν Πατρίδα. Θὰ ψηφίσω τὸ ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν ψήφισμα, διότι θέλω νὰ τὸ πιστεύω, αἰσθάνομαι μίαν ὑποχρέωσιν νὰ τὸ πιστεύω, ὅτι εἶναι τόση ἡ φιλοπατρία, ὅτι εἶναι τόση ἡ ἐθνική μας ἀξιοπρέπεια, ὅτι εἶναι τόση ἡ συγκίνησις, τὴν ὁποίαν ἔχομεν τῶν ἐθνικῶν μας κινδύνων, ὥστε νὰ παύσωμεν ἐπὶ τέλους μετὰ τὴν ἀποδειχθησομένην ματαιότητα τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος, νὰ παύσωμεν νὰ ὑποκύπτωμεν εἰς παραλόγους ἀξιώσεις, εἰς ἀξιώσεις ἀδικαιολογήτους, εἰς ἀξιώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπὶ σειρὰν ἀτελευτήτου χρόνου βλάπτουν καὶ ἐκείνους καὶ ἡμᾶς καὶ τοὺς Μεγάλους Συμμάχους μας καὶ τὴν Πατρίδα μας. Πρέπει νὰ τὸ ἀποδεχθῆτε, κύριοι, ὅτι εἶναι τόσαι αἱ ὑποχωρήσεις μας καὶ ἀπὸ τῆς Αἰγύπτου καὶ ἀπὸ τοῦ Λιβάνου καὶ ἀπὸ τῆς Καζέρτας καὶ ἀπὸ τῆς καθημερινῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἀπὸ τοῦ συλλαλητηρίου τῶν Ἀρμενίων εἰς τὴν πλατεῖαν τοῦ Συντάγματος καὶ ἀπὸ τῆς δημιουργίας τοῦ ΕΑΜ καὶ ἀπὸ τοῦ ὀλεθρίου Δεκεμβρίου καὶ ἀπὸ τῆς κακοηθεστάτης καὶ παρανομωτάτης καὶ ὀλεθριωτάτης Βάρκιζης καὶ ἀπὸ ἑνὸς νόμου, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ συγκινῇ κάποιον ἀγορεύσαντα χθὲς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ἔχει πολλαπλασιάσει τοὺς εἰς τὰ βουνὰ σήμερον, ἀντάρτας, προδότας, ἐννοῶ τὸν νόμον τῆς ἀποσυμφορήσεως, δὲν θέλω νὰ τὸν χαρακτηρίσω, διότι εἶπον ὅτι, ἐψήφισα ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως ὡς εἶναι κατηρτισμένη καὶ θὰ ψηφίσω καὶ τὸ ὑπὸ κρίσιν ἡμῶν ψήφισμα. Ἦσαν, λέγω, πολλαὶ αἱ ὑποχωρήσεις, τὰς ὁποίας ἐκάμαμεν, ἦσαν τόσον πολλαί, τόσον τραγικαί, μὲ τόσον ὀλέθρια ἀποτελέσματα, ὥστε, εἶναι καιρὸς νὰ συναισθανθῶμεν πλέον ὅτι εἴμεθα ἄνδρες, ὅτι εἴμεθα Ἕλληνες, ὅτι ἔχομε Πατρίδα, ὅτι ἔχομεν Κράτος ἀνεξάρτητον. Βέβαια οἱ Μεγάλοι Σύμμαχοι, ἔχουν δικαίωμα νὰ ἀξιοῦν πρωτοβουλίαν εἰς τὰ μεγάλα ζητήματα τοῦ κοινοῦ μας ἀγῶνος, εἰς τὰ ζητήματα τῆς στρατηγικῆς, τὰ θεμελιώδη, καθὼς καὶ εἰς τὰ ζητήματα τῆς ὑψηλῆς διπλωματίας. Ἀλλὰ εἰς τὰ καθήκοντα, εἰς τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ καταρτίζωνται αἱ Κυβερνήσεις μας, νὰ λειτουργοῦν οἱ νόμοι μας, νὰ ἐφαρμόζωνται τὰ καθήκοντά μας νὰ τηρῆται ἡ ἀξιοπρέπειά μας, εἰς τὰ ζητήματα αὐτὰ πρέπει νὰ ἔχωμεν ἀξιώσεις ἐλευθέρων ἀνδρῶν, ἀνεξαρτήτου Κράτους. Καὶ θέλω νὰ πιστεύω, ψηφίζων ὑπὲρ τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος, ὅτι ἐπὶ τέλους ἡ Κυβέρνησις αὐτή, προεδρευομένη ἀπὸ ἄνδρα, πολιτικῶν καὶ ἐθνικῶν ὑπηρεσιῶν, ἐθνικῶν ἰδεωδῶν ἀπὸ τῆς Σάμου μέχρι τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῆς Θεσσαλονίκης, ὅτι ἐπὶ τέλους θὰ εἴπῃ: «Ἔ! Κύριοι, ἀρκετὰ ὑπεκύψαμεν, θὰ ἔχετε τὴν πρωτοβουλίαν ὅπου πρέπει, ἀλλὰ θὰ ἔχωμεν καὶ ἡμεῖς τὴν ἀξιοπρέπειάν μας καὶ τὴν ἀνεξαρτησίαν μας ἐκεῖ, ὅπου ἐπιβάλλεται. Ἐπειδὴ δὲ ἔχω τὴν γνώμην αὐτήν, κύριοι βουλευταί, διαφωνῶ εἰς τὸ τελευταῖον ἄρθρον τοῦ ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον λέγει: «Αἱ προθεσμίαι τοῦ ἄρθρου 1 καὶ 2 τοῦ παρόντος δύνανται νὰ παραταθῶσι διὰ Βασιλικοῦ Δ)τος ἐκδιδομένου προτάσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Ἀποκρούω πᾶσαν παράτασιν. Παρακαλῶ, ἱκετεύω τὴν Κυβέρνησιν, ἐν ὀνόματι τῆς Πατρίδος μας, ὄχι μόνον ἐν ὀνόματι τῆς ἀξιοπρεπείας της, μολονότι καὶ αὐτὸ θὰ ἦτο ἀρκετόν, ἀλλ’ ἐν ὀνόματι τῶν κινδύνων, τοὺς ὁποίους ἀντιμετωπίζει ἡ Πατρίς, παρακαλῶ, λέγω, καὶ ἱκετεύω τὴν Κυβέρνησιν νὰ διαγράψῃ τὸ ἄρθρον αὐτό.

§7Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Θέλετε νὰ βάλωμεν μίαν παράτασιν ἑνὸς μηνὸς δι’ εἰδικοὺς λόγους:

§8Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἶναι πολύ, νὰ βάλωμεν 15 ἡμερῶν καὶ νὰ παραταθῇ ἄλλας 15 ἡμέρας.

§9Π. ΗΛΙΑΔΗΣ. Νὰ ὁρισθῇ ἐφ’ ἅπαξ τὸ χρονικὸν διάστημα, χωρὶς νὰ δοθῇ ἄλλη παράτασις.

§10Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Προτιμότερον εἶναι νὰ εἶναι μικρὰ ἡ προθεσμία καὶ νὰ ἐπιτρέψωμεν διὰ διατάγματος νὰ δοθῇ παράτασις ἑνὸς ἢ δύο μηνῶν.

§11Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Μὲ τὴν παράτασιν θὰ πεισθῇ ὁ κόσμος ὅτι τὸν ἐξαπατῶμεν. Δὲν πρέπει νὰ δοθῇ οὐδεμία παράτασις, οὔτε μιᾶς ἡμέρας, διότι εἶναι κάτι τι τὸ τρομερὸν καὶ τερατῶδες νὰ ἀφήσωμεν τὸν στρατὸν καὶ τὸν λαὸν μαχόμενον καὶ ὑποφέροντα τὰ πάνδεινα. Οὐδεμία παράτασις νὰ δοθῇ. Εἶναι ἐντροπή, διότι ὁ κόσμος δὲν ἀνέχεται ἀμνηστίαν.

§12Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Παρακαλῶ τινὰς ἐκ τῶν κ. κ. συναδέλφων καὶ δὴ τὸν ἀγαπητότατον φίλον κ. Νικολαΐδην, ἀφοῦ ἐπεδοκίμασε τὴν γνώμην μου νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τὴν ἀναπτύξω ἐγὼ καὶ ὄχι ἐκεῖνος. Ἐγὼ εἶπον ἤδη, ἀλλὰ ἐκαλύφθη ἡ φωνή μου, ὅτι ὀρθότερον θὰ ἦτο νὰ εἶναι ἡ προθεσμία 15 ἡμερῶν διότι τώρα δὲν χρειάζεται ἄλλη προθεσμία, ὅπου μάλιστα ἔχομεν τὰς ρίψεις ἀπὸ ἀεροπλάνου. Ἡ προθεσμία ἡ τακτικὴ νὰ εἶναι 15 ἡμερῶν καὶ νὰ παραταθῇ ἐπὶ ἄλλας 15 ἡμέρας ἕνεκα τῶν εἰδικῶν λόγων. Ἑνὸς μηνὸς προθεσμία, κύριοι, δύναται νὰ ἔχῃ καὶ ἀποτελέσματα ὀδυνηρά. Ἠθέλησα νὰ ἀποφύγω τὴν συζήτησιν αὐτὴν ἐντελῶς...

§13Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Πρ. Κυβερν.). Δεκτόν.

§14Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἑνὸς μηνός; Εὐχαριστῶ.

§15Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Δηλαδὴ 15 ἡμερῶν καὶ 15 ἡμερῶν παράτασιν.

§16Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταὶ, μὲ τὴν εὐχαρίστησιν τὴν ὁποίαν αἰσθάνομαι θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἴσως θὰ ἀπέφευγον, νὰ ἀσχοληθῶ ὀλίγον καὶ εἰς λεκτικήν τινα διατύπωσιν τοῦ ψηφίσματος. Ἡ λέξις ἀμνηστία γράφεται μὲ «ι» καὶ ὄχι μὲ «ει», διότι ἄλλωστε ρῆμα ἀμνηστεύω δὲν ὑπάρχει· λέξις «ἀμνήστευτος» ὑπάρχει, ἡ ὁποία σημαίνει ὁ μὴ τελῶν ὑπὸ ἀρραβῶνα πρὸς γάμον. Ἑπομένως ρῆμα σύγχρονον, μὴ ὑπάρχον προηγουμένως, μὴ ἀναγραφόμενον εἰς τὰ λεξικὰ «ἀμνηστεύω καὶ ἀμνηστεύομαι καὶ ἀμνηστεύονται» θὰ ἐσήμαινεν ὅτι διαλύεται ὁ ἀρραβών! Τὸ ρῆμα τὸ ὁποῖον ἀναγράφουν τὰ Ἑλληνικὰ λεξικά, εἶναι ἀμνηστέω—ῶ. Ἑπομένως «ἀμνηστοῦνται» καὶ ὄχι «ἀμνηστεύονται» εἶναι τὸ ὀρθόν. Αὐτὰ διὰ νὰ συμπληρώσωμεν τὴν εὐχαρίστησιν. Δύναται καὶ φραστικῶς νὰ διορθωθῇ κάπως καλλίτερον. Τὸ περιμένω δὲ αὐτὸ ἀπὸ Ὑπουργόν, διὰ τὸν ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν καὶ τὴν εὐχαρίστησιν νὰ ἀναγγείλω πρὸς ὑμᾶς, ὅτι, γράφων σήμερον ἄρθρον διὰ μίαν ἐφημερίδα, διετύπωσα ὑπὲρ αὐτοῦ ἐγκώμια, διότι δὲν εἶναι μόνον ἐξαίρετος ἐπιστήμων, ἀλλὰ εἶναι παρ’ ὅλην τὴν νεαράν του ἡλικίαν παλαιὸς ἐπαγγελματίας, δηλαδὴ ἀνὴρ πολιτικὸς πεπειραμένος εἰς τὰ τοῦ κοινωνικοῦ βίου, ἄρα ἱκανὸς νὰ εἶναι καὶ βουλευτής, καὶ ὑπουργὸς καὶ σὺν τῷ χρόνῳ θὰ ηὐχόμην νὰ ἀναδειχθῇ καὶ Πρωθυπουργός. Διότι ἐγὼ δὲν πιστεύω εἰς τοὺς ἀνεπαγγέλτους ἀνθρώπους. Οἱ ἀνεπάγγελτοι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν παρέχουν οὐδεμίαν ἐγγύησιν, ὅτι εἶναι ἱκανοὶ, νὰ πολιτεύωνται, εἶναι ἐπικίνδυνοι, οἱ ἀνεπάγγελτοι ἄνθρωποι πρῶτα–πρῶτα διότι ἀγνοοῦν τὰ τῆς κοινωνικῆς ζωῆς, οὐδέποτε ἀσκηθέντες νὰ διακρίνουν τὰ προτερήματα καὶ ἐλαττώματα, τὰς ἀρετὰς καὶ τὰς κακίας τῶν ἀνθρώπων, ἑπομένως, λέγω, δὲν ἔχουν ἱκανότητα νὰ πολιτεύωνται. Ἀλλὰ καὶ δεύτερον, διότι μόνον εἰς τὴν ἄσκησιν ἑνὸς ἐπαγγέλματος συγκροτεῖται καὶ τονώνεται ἡ ἀγάπη πρὸς τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους, ἑπομένως καὶ τῆς φιλοπατρίας τὸ αἴσθημα. Καὶ ἐξετάζω τώρα, κ. κ. συνάδελφοι, τὸ ὑπὸ κρίσιν ἡμῶν ψήφισμα, ἄρθρον πρὸς ἄρθρον. Ἄρθρον 1ον. «Ὅσοι ἐκ τῶν στασιαστῶν Ἀρχηγῶν, ὁδηγῶν ἢ συστασιωτῶν κλπ...........»

§17Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). 15 ἡμερῶν.

§18Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. «Ὅσοι ἐκ τῶν στασιαστῶν Ἀρχηγῶν, ὁδηγῶν ἢ συστασιωτῶν κλπ.». Θὰ ἦτο ἡ ἔκφρασις πλήρης ἐὰν ἔλεγεν ἁπλῶς «συστασιῶται», διότι εἰς τὴν σύστασιν ὑπάρχουν καὶ ὁδηγοὶ καὶ ἁπλοῖ αὐτουργοὶ καὶ ἀρχηγοί. Πιστεύω μάλιστα, ἐγὼ, ὅτι εἶναι μία ἀμέλεια νὰ μὴ συμβουλευώμεθα ἐνταῦθα νομοθετοῦντες καὶ εἰς τὰ δικαστήρια δικάζοντες τὰς διατάξεις τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, διότι πάντοτε ὁμιλοῦν περὶ συστάσεως, ἐνῷ δὲν πρόκειται περὶ συστάσεως, πρόκειται περὶ συμμορίας καὶ ὀρθῶς διηκρίβωσεν εἰς μίαν διάταξιν τὸ ζήτημα εἰς τὸ κείμενον τοῦ ψηφίσματος ἡ Συνταγματικὴ Ἐπιτροπή. Ἰδού, κύριοι ὁ Ποινικὸς Νόμος, ἄρθρον 57 τὸ περὶ συστάσεως: «Ἐὰν δύο ἢ πλειότεροι ὑπὸ κοινοῦ συμφέροντος κινούμενοι, συναποφασίσωσι τὴν ἐκτέλεσιν ὡρισμένου τινὸς πλημμελήματος ἢ κακουργήματος» ὑπάρχει ἡ καλουμένη σύστασις. Ἦσαν λοιπόν, συστασιῶται οἱ ἀγωνιζόμενοι κατὰ τῆς Πατρίδος προδόται εἰς τὰ διάφορα βουνά, εἰς τὰ διάφορα χωρία, εἰς τὰς διαφόρους Ἠπείρους τῆς Οἰκουμένης, οἱ Σαφιανόπουλοι, οἱ Πορφυρογέναι καὶ Σία, συναπεφάσισαν τὴν διάπραξιν ἁπλῶς ὡρισμένου κακουργήματος ἢ πλημμελήματος; Οὐχὶ. Ποῖον εἶναι λοιπὸν τὸ προσῆκον ἄρθρον τοῦ Ποινικοῦ Νόμου; Εἶναι τὸ ἄρθρον 66 κατὰ τὸ ὁποῖον «Ἐὰν πλειότεροι τῶν δύο ἑνωθῶσι πρὸς ἐκτέλεσιν πολλῶν εἰσέτι μὴ ἰδίως ὡρισμένων ἀξιοποίνων πράξεων γένους ἢ εἴδους τινός», ὑπάρχει ἡ συμμορία. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Ὁ ἐγγραφόμενος μέλος τοῦ ΕΑΜ, τοῦ ΕΛΑΣ, τοῦ ΚΚΕ, τῆς ΕΠΟΝ, τοῦ ΕΛΔ καὶ ΣΚΕΛΔ, καὶ τὸν κακό τους τὸν καιρόν, ὁ ἐγγραφόμενος, λέγω, εἰς μίαν ἀπὸ αὐτὰς τὰς ἑνώσεις, τὰς δῆθεν διακεκριμένας τὰς πράγματι ἀποτελούσας ἕνα ἑνιαῖον, ἀπολύτως ἑνιαῖον σύνολον, ἔχει ἢ δὲν ἔχει ὑπ’ ὄψιν του ὅτι διαπράττουν φόνους, βιασμούς, λωποδυσίας, λεηλασίας, προδοσίαν τῆς Πατρίδος; Δηλαδή, διαπράττουν πολλὰς καὶ ἰδίως ὡρισμένας ἀξιοποίνους πράξεις; Ναὶ ἢ ὄχι; Ἀναμφιβόλως ναί. Δηλαδὴ περὶ συμμορίας πρόκειται.

§19Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Ἤθελα νὰ σᾶς δώσω μίαν ἐξήγησιν, διατὶ ἐκάμαμεν χρῆσιν τοῦ ὅρου αὐτοῦ. Περιελάβομεν τὴν φράσιν αὐτήν, διότι οἱ ἄλλοι δὲν θὰ ἦσαν συμμορίται καὶ ἔπειτα διότι θέλομεν νὰ ἀποδείξωμεν, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀμνηστεύομεν εἶναι ἡ ἐσχάτη προδοσία καὶ ἡ στάσις ἑπομένως καὶ τὸν ἀρχηγὸν καὶ τὸν ὁδηγὸν ἢ καὶ τὸν ἐκνόμως δρῶντα ἔστω καὶ μεμονωμένως. Ἀπὸ τῆς ἄλλης πλευρᾶς τῆς ἀντισυμμοριακῆς δράσεως ἐὰν ὡρισμένοι παρουσιασθοῦν ἀμνηστεύονται.

§20Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ Ποινικοῦ Νόμου καὶ νὰ φθάσῃ εἰς τὸ ἄρθρον 113 κατὰ τὸ ὁποῖον: «Συνομωσία ὑπάρχει ὅταν δύο ἢ πλείονες συναποφασίσωσι περὶ πράξεως ἐσχάτης προδοσίας, ἢ συνυποχρεωθῶσι μετ’ ἀλλήλων πρὸς ταύτην». Λοιπὸν ἐὰν δὲν δέχεσθε τὴν «ἀνταρσίαν» ἐὰν θέλετε νὰ τονίσετε ὅτι ἀποβλέπετε εἰς τὰ τῆς προδοσίας ἰδίως τότε προσήκει, ἐπιβάλλεται ἡ λέξις «συνωμοσία».

§21Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Διὰ τῶν προηγουμένων ψηφισμάτων παρείχετο ἀμνηστία εἰς τοὺς συμμορίτας καὶ δὲν παρείχετο εἰς τοὺς συστασιώτας. Παρέχετο τὸ μεῖζον καὶ δὲν παρείχετο τὸ ἔλασσον. Πρέπει λοιπὸν νὰ θέσωμεν καὶ τὸ «συμμορῖται» καὶ τὸ «συστασιῶται».

§22Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἤκουσα, ὅτι τάχα δὲν ἐννοοῦν ὅλοι τὴν λέξιν «συμμορίτης». Σᾶς λέγω, ὅτι ἐκεῖνοι περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖτε ὅσον ἐννοοῦν τὴν λέξιν «συμμορίτης» τόσον ἐννοοῦν καὶ τὴν λέξιν «συστασιώτης». Ἐὰν θέλετε μάλιστα σᾶς λέγω, ὅτι μὲ τὴν λέξιν «συμμορία» κἄτι ἐννοοῦν, ἐνῶ μὲ τὴν λέξιν «σύστασις» δὲν ἐννοοῦν ἀπολύτως τίποτε. Ἀλλ’ ὅταν ὑποβάλλεται ἐδῶ ἓν νομοθέτημα, πρέπει νὰ ἔχῃ ὀρθῶς καὶ κατὰ ἐπιστήμην καὶ εἰδικώτερον κατὰ τὴν ἔκφρασιν τῶν κειμένων νόμων. Εἰς τὰς ρίψεις αἱ ὁποῖαι θὰ γίνουν ἂς δοθοῦν ἐξηγήσεις. Μολονότι, ἐπαναλαμβάνω, καὶ τονίζω, ἐὰν δὲν ἐννοοῦν τὴν λέξιν «συμμορία» ἀπείρως περισσότερον δὲν ἐννοοῦν τὴν λέξιν «σύστασις». Τὸ δὲ «συνωμοσία» ἴσως τὸ ἐννοοῦν περισσότερον καὶ ἀπὸ τὸ συμμορία καὶ ἀπὸ τὸ «σύστασις». Ἔχω λόγους, κύριοι, οὐσιαστικοὺς διὰ τοὺς ὁποίους ἐπιμένω εἰς τὴν διατύπωσιν. Δὲν ἐπιμένω, ἁπλῶς διὰ νὰ δείξω, ὅτι ἔχω τάχα ἐγὼ ὑπ’ ὄψει μου τὸ κείμενον τοῦ Ποινικοῦ Νόμου καὶ δὲν τὸ ἔχουν ἄλλοι. Κἄπου ἀλλοῦ ἀποβλέπω, ὅταν λέγω τοῦτο. Καὶ τὸ λέγω αὐτό, κ. κ. βουλευταί, διότι θὰ παρακαλέσω θερμῶς νὰ εἴπω πρὸς ὑμᾶς, εἶμαι ὁ πρῶτος ἀπὸ ὅλους τοὺς Ἕλληνας, ὅστις ἐπρότεινα καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος πολλῶν δικαστηρίων καὶ ἀπὸ τῶν στηλῶν τῆς δημοσιογραφίας, νὰ δοθῇ ἀμνηστία, εὐρείας ἐκτάσεως ἀμνηστία, ἀλλ’ ὑπὸ δύο ὅρους, τὸν ἕνα κεφαλαιώδη καὶ τὸν ἄλλον συγκεκριμένον. Ὁ λόγος ὁ κεφαλαιώδης εἶναι ὅτι ἔπρεπε νὰ δοθῇ ἀμνηστία, ὡς ἐλέχθη χθὲς ὑπὸ ὀρθότατα ἐκφρασθέντος βουλευτοῦ, ὁ ὁποῖος ἀσεβῶν πρὸς τὴν ἡλικίαν μου μὲ ἔχει πικράνει, ὅτι ἀμνηστίαν παρέχει τὸ Κράτος τὸ ὁποῖον ἔχει νικήσει, καὶ οὐχὶ τὸ Κράτος τὸ ὁποῖον ἡττήθη. Ἀλλ’ ὁ ἡρωϊκὸς Ἑλληνικὸς στρατὸς ἐπικρατεῖ ἀκόμη εἰς τὸν προδοτικὸν πόλεμον αὐτόν. Νικᾶ ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς ἀναμφισβητήτως μολονότι ὁ πόλεμος αὐτὸς δὲν εἶναι ἐσωτερικός, ἀλλ’ ἔχει ἔξωθεν καὶ τοὺς ἐνισχυτὰς καὶ τοὺς τονωτὰς καὶ τοὺς χρηματοδοτοῦντας. Δὲν ἡττήθη λοιπὸν τὸ Κράτος, ἀλλ’ εὑρίσκεται εἰς μίαν κατάστασιν, ὥστε νὰ ὑποβάλῃ τὸ νομοθέτημα τοῦτο, τὸ ψήφισμα τοῦτο κατὰ «θλιβερὸν καθῆκον». Ἀλλ’ ὁ ἄλλος ὅρος διὰ τὸν ὁποῖον ἐζήτουν τὴν ἀμνηστίαν, ὁ συγκεκριμένος λόγος, περιεχόμενος εἰς τὸ ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν ψήφισμα, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διατυπωθῇ καὶ κάπως εὐκρινέστερον, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον εἶμαι πληροφορημένος, θέλω νὰ εἶμαι μὲ ὅλην μου τὴν ψυχὴν πεπεισμένος, ὅτι τὸν ὅρον τοῦτον τὸν ἀποδέχεται ὁ ἀξιότιμος καὶ σεβαστὸς κ. Πρωθυπουργός. Ἐγὼ ἐπρότεινα, ὡς εἶπον προηγουμένως, πολλάκις καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὰ δικαστήρια καὶ εἰς τὰς ἐφημερίδας, τὴν χορήγησιν εὐρυτάτης ἀμνηστίας, ἀφοῦ ἤθελον συλληφθῆ, δικασθῆ, καταδικασθῆ καὶ ἐκτελεσθῆ οἱ ἀρχηγοὶ τῆς ἀτιμοτάτης αὐτῆς συνωμοσίας ἐσχάτης προδοσίας. Οἱ ἀρχηγοί. Κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, τοῦ Ποινικοῦ Νόμου ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι αὐθαίρετον καὶ στιγμιαῖον κατασκεύασμα. Ὅσοι ὁπωσδήποτε, κύριοι συνάδελφοι, ἔχουν ἀσχοληθῆ εἰς ποινικὰς μελέτας καὶ περὶ τοῦ Ποινικοῦ Δικαίου, θὰ σᾶς πληροφορήσουν ὅτι διὰ μέσου τῶν χιλιετηρίδων, διὰ μέσου δηλαδή, πολλῶν αἰώνων, μετερρυθμίσθησαν οἱ ποινικοὶ νόμοι καὶ ἔφθασαν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, ὅλοι οἱ σημερινοὶ ποινικοὶ κώδικες νὰ τιμωροῦν τοὺς ἡγέτας μιᾶς συμμορίας, μιᾶς συνωμοσίας, νὰ τοὺς τιμωροῦν καὶ ἂν ἀκόμη δὲν συνέπραξαν ἐνεργῶς εἰς τὴν διάπραξιν τῆς προδοσίας τὰς καθ’ ἑκάστας αὐτῆς ποινικὰς ἄλλας πράξεις τὰς συναφεῖς. Λοιπόν, κἄπως μὲ ἱκανοποιεῖ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 2 καὶ μάλιστα καθὼς συνεπληρώθη διηκριβώθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς καὶ παρακαλῶ νὰ προτιμηθῇ. Λέγει ἡ ἐπιτροπή: «Ὅσοι καίτοι μὴ μετέχοντες εἰς τὴν ἔνοπλον συμμοριακὴν δρᾶσιν, ὁπωσδήποτε ὅμως ἐνεχόμενοι εἰς αὐτήν, αὐτοβούλως, παράσχουν πληροφορίας, παραδώσουν σχέδια, ἔγγραφα, διαταγὰς καὶ ἐν γένει ὑποβοηθήσουν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον... κλπ.». Θὰ παρεκάλουν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ ἔκφρασις «εἰς τὴν ἔνοπλον συμμοριακὴν δρᾶσιν» τὴν ὁποίαν λέγω δὲν περιέχει τὸ ἰδικόν σας κείμενον, κύριε Ὑπουργέ.

§23Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Μὰ συζητοῦμεν τὸ σχέδιον τῆς Ἐπιτροπῆς τὸ ὁποῖον ἀπεδέχθη ὁ κ. Ὑπουργός.

§24Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). «Ὡς ἐγένετο δεκτὸν παρὰ τοῦ παρισταμένου Ὑπουργοῦ», λέγει ρητῶς ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις.

§25Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἄριστα. Θὰ παρεκάλουν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἢ ἡ μία πρότασις ἢ ἡ ἄλλη. Ἡ μία, εἶναι, ὅτι τίθεται ἡ λέξις Ἀρχηγοί. Ἡ ἄλλη πρότασίς μου εἶναι νὰ τεθῇ ἡ φράσις εἰς τὸ δεύτερον ἄρθρον «ρητῶς δηλοῦντες τὴν διαφωνίαν των —ἐὰν θέλετε καὶ τὴν ἀπάρνησίν των— νὰ μετέχουν περαιτέρω εἰς τοιαύτην συμμοριακὴν δρᾶσιν.

§26Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Δεκτόν, διότι αὐτὸ εἶναι μέσα εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ νομοσχεδίου.

§27Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Θὰ ἐπεθύμουν ἐκφραστικώτερα.

§28Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Μάλιστα, ἐκεῖ ποὺ λέγομεν «καθ’ οἱονδήποτε τρόπον εἰς τὴν καταστολὴν τῆς ἀνταρσίας καὶ δὴ ὡς Ἀρχηγοί.

§29Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μάλιστα. Διότι αὐτοί παραμένουν ἐν Ἀθήναις, τῶν ὁποίων μία Ἐπιτροπή, — τιμᾷ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν ὅτι ἐξεδιώχθη χθές— ἐζήτησε νὰ παρουσιασθῇ ἀκόμη καὶ τώρα ἐνώπιον τοῦ Κυβερνήτου τοῦ κινδυνεύοντος Κράτους.

§30Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Θέλετε νὰ τοὺς ἀμνηστεύσητε, καὶ αὐτοὺς δηλαδή; Νὰ τοὺς περιλάβητε καὶ αὐτοὺς εἰς τὴν ἀμνηστίαν;

§31Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὅλως τὸ ἀντίθετον εἶπον, κύριοι, τὸ εἶπον δέ, ἐπαναλαμβάνω, πρωτύτερα ἀπὸ ὅλους ὑμᾶς, ἀπὸ ὅλους τοὺς Ἕλληνας καὶ ζωηρότερον. Καὶ ἔπρεπε νὰ μὴ τὸ λησμονῆτε. Ἀλλά, ἐξακολουθεῖτε καὶ σεῖς ὁ τόσον δεινὸς εἰς τὰ γλωσσικά, ἐξακολουθεῖτε νὰ μεταχειρίζεσθε τὴν λέξιν «ἀμνηστεύονται»;

§32Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐξακολουθῶ. Θὰ τὴν δημιουργήσωμεν, διότι ὁ νομοθέτης εἶναι καὶ γλωσσοπλάστης.

§33Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὅλοι οἱ μαλλιαροὶ εἶσθε γλωσσοπλάσται! Τὸ ψήφισμα δὲ ὀρθῶς λέγει, ὅτι τυγχάνουν ἀμνηστίας οἱ Ἀρχηγοὶ μόνον ἐὰν προσαγάγουν ἔγγραφα, πληροφορίας καὶ τέλος πάντων κατὰ ἕνα τρόπον ὑποβοηθήσουν τὴν ἄμυναν τοῦ Κράτους. Ἐὰν δὲν πράξουν αὐτὸ δὲν τυγχάνουν ἀμνηστίας.

§34Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ὑπὸ καταδίωξιν κἂν αὐτό.

§35Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι δὲν εἶναι ἔνοχοι μόνον ἐκεῖνοι, κατὰ τῶν ὁποίων ἤρχισεν ἀνάκρισις. Καὶ ἐὰν δὲν ἤρχισεν ἀνάκρισις, καὶ ἐὰν δὲν ἐπεδόθη καμμία μήνυσις, ἀλλ’ εἶναι κατὰ τὸν ποινικὸν νόμον ἔνοχοι, ἔχουν ἀνάγκην ἀμνηστίας. Διότι δύνανται νὰ διωχθοῦν. Ναὶ ἢ ὄχι;

§36Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. Εἶμαι σύμφωνος, ὅτι εἶναι διωκτέοι, ἀλλά, ἐφ’ ὅσον δὲν διώκονται, τὸ μέτρον εἶναι ἀπρόσφορον· δὲν πρόκειται νὰ ἀπευθύνεται πρὸς αὐτούς.

§37Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐφ’ ὅσον δὲν διώκονται, ἀλλ’ εἶναι ἔνοχοι, ἔχουν ἀνάγκην ἀμνηστίας, ἄλλως δύνανται νὰ διωχθοῦν.

§38Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Πρόκειται περὶ τῶν συνεργῶν, κύριε συνάδελφε! Αὐτοὺς ἐννοεῖ ἡ διάταξις τοῦ νόμου, τοὺς συνεργούς.

§39Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐννοεῖ ἡ διάταξις τοὺς συνεργούς, ἢ καὶ τοὺς Ἀρχηγούς;

§40Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Πάντα οἱονδήποτε μετέχοντα εἰς συμμοριακὴν δρᾶσιν.

§41Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Λοιπόν, νὰ καθορισθῇ κάπως τὸ πρᾶγμα. Διότι θὰ τοὺς διώξω, θὰ τοὺς καταγγείλω ἐγώ, δηλαδή, τοὺς ἀποτελοῦντας τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Ε.

Α. Μ.

§42Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν σᾶς ἐμποδίζει κανεὶς νὰ τὸ κάμετε.

§43Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μὲ ἐμποδίζει, ἐὰν εἴπετε αὔριον ὅτι ἔτυχον ἀμνηστίας. Λοιπόν, νομίζω, ὅτι ἡ διάταξις αὐτή, αὐτοὺς ἀφορᾷ.

§44Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Ὅλους ἀφορᾷ.

§45Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κυρίως αὐτούς. Μίαν διακρίβωσιν σᾶς ζητῶ. Δὲν ἀντιτίθεμαι εἰς τὴν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου.

§46Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἡ ἔννοια τῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι, ὅτι περιλαμβάνονται πάντες οἱ ὁπωσδήποτε ἐνεχόμενοι εἰς τὸ ἄρθρον 2, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχουν ἔνοπλον συμμοριακὴν δρᾶσιν. Ἄρα διὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ δὲν προσθέτετε τίποτε.

§47Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν ἤκουσα ἐὰν τὸ εἴπατε αὐτό. Ζητῶ μίαν πληρεστέραν διακρίβωσιν.

§48Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὡς εἰρωνείαν, τὸ δέχεται ὁ Ὑπουργὸς αὐτό. Νὰ περιληφθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§49Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Πολὺ καλά. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν. Ἀλλὰ τὸ θέλω διηκριβωμένον. Διότι δὲν δύνανται αὐτὰ τὰ ἀτιμότατα καθάρματα νὰ λέγουν ὅτι ἔτυχον ἀμνηστίας.

§50Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Θὰ ἀμνηστευθοῦν, ἐὰν ὑποβοηθήσουν τὴν καταστολήν. Φαντάζεσθε ὅμως, ὅτι θὰ ὑποβοηθήσουν τὴν καταστολήν;

§51Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν τὸ φαντάζομαι. Σᾶς εἶπα εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ λόγου μου, ὅτι ὅλο τὸ ψήφισμα τὸ θεωρῶ μάταιον. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον θὰ τὸ ψηφίσωμεν, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἔχωμεν πληρεστέρας διατυπώσεις. Καὶ ἐξετάζω, ἤδη, τὸ ἄρθρον 3. Ἤκουσα καὶ ἀνέγνωσα εἰς τὰς ἐφημερίδας διαφωνίας, προκειμένου περὶ τοῦ ἄρθρου 3.

§52Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Καμμία ἀπολύτως.

§53Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἤκουσα καὶ ἀνέγνωσα εἰς τὰς ἐφημερίδας διαφωνίας. Διαφωνῶ εἰς τὰς διαφωνίας αὐτάς. Ἀλλὰ ἐγὼ λέγω, ὅτι, ὄχι μόνον εἶναι λογικὴ ἡ διάταξις αὐτή, ἀλλὰ θὰ ἠδυνάμην νὰ εἴπω μάλιστα, ὅτι εἶναι καὶ κατά τι περιττὴ ἐὰν δὲν ὑπῆρχον οἱ λόγοι τοῦ θλιβεροῦ. Διότι, ἀφοῦ ψηφίζεται ψήφισμα τοιοῦτο, τοσαύτης σημασίας, ἐὰν δὲν ἐκτελεσθῇ ἀπὸ δημοσίους λειτουργούς, βέβαια οἱ Δημόσιοι ἐκεῖνοι λειτουργοὶ εἶναι ὑπεύθυνοι, ποία ἄρα εἶναι ἡ ἀνάγκη νὰ θέσωμεν τοιαύτην διάταξιν καὶ δὴ εἰς Συνταγματικὸν ψήφισμα;

§54Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐλπίζω, κύριε συνάδελφε, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ ἐτέθη, διὰ νὰ ἀποφευχθῇ μία ἄλλη διατύπωσις, περιλαμβανομένη εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, ἡ ὁποία ἐκείνη θὰ ἦτο θλιβερά, ἐὰν δηλαδὴ παρίστατο ἀνάγκη νὰ μὴ ἐβάζαμε τὴν διάταξιν αὐτὴν καὶ νὰ καλούσαμεν ξένους διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ψηφίσματος. Ἐλπίζω, αὐτὴ νὰ εἶναι ἡ ἔννοια.

§55Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐγείρεται ἄλλο ζήτημα, Ἐφ’ ὅσον ἔχετε τὴν διάταξιν, ὅτι πᾶσα τιμωρία θὰ ἐπέρχηται δι’ ᾐτιολογημένης ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, τὸ ζήτημα πλέον εἶναι κυβερνητικόν, δὲν εἶναι ζήτημα καλυτέρας διοικήσεως.

§56Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐνδοελληνικόν.

§57Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Περιμένετε, μὴ βιάζεσθε, διότι καὶ σεῖς εἴπατε κάτι ἄλλο, ὅτι αὐτὸ ἐτέθη διὰ νὰ ἱκανοποιηθῇ ἡ τῶν ἄλλων ἀξίωσις.

§58Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὄχι, περὶ ἀξιώσεως δὲν εἶπον, οὐδὲν τοιοῦτον εἶπον.

§59Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἴπατε κάτι, ἐτέθη διὰ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἀνάγκη.....

§60Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τοὐναντίον, οὐδαμῶς.

§61Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἴπατε ὅτι αὐτὸ ἐτέθη διὰ νὰ μὴ ὑπάρχουν παρατηρηταί.

§62Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Αὐτὸ ἐγράφη εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, περὶ ἀξιώσεως δὲν εἶπον.

§63Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐὰν ἔλθουν παρατηρηταί, δὲν θὰ ἔλθουν ἄνευ ἀξιώσεως. Ἐγὼ δὲν ὑποστηρίζω ἀξιώσεις, ἐγώ, ὁ ὁποῖος ὡμίλησα μὲ τόσην αὐστηρότητα ἐναντίον αὐτῶν τῶν ἀξιώσεων, ἐναντίον αὐτῶν τῶν ἀχαριστιῶν, αἱ ὁποῖαι βασανίζουν τὴν Πατρίδα μας καὶ βλάπτουν καὶ τὰ συμφέροντα ἐκείνων, δικαιοῦμαι νὰ μὴ δέχωμαι τοιαῦτα ἀπροσέκτους διακοπάς. Ἐφ’ ὅσον εἶναι ἡ ἔκφρασις αὐτή, «κατόπιν ᾐτιολογημένης ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου», δὲν εἶναι πλέον περιττὴ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, καὶ δὲν εἶναι περιττή, διότι δὲν θὰ κρίνωνται αἱ παραβάσεις κατὰ διοικητικὰς στενὰς ἀντιλήψεις, ἀλλὰ θὰ κρίνωνται ἀπὸ περιωπῆς ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Ἑπομένως, δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη παρατηρητῶν, διότι εἰς οὐδένα ἐπιτρέπεται ν’ ἀρνῆται ἐμπιστοσύνην εἰς μίαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία θὰ πρόκειται νὰ τιμωρήσῃ, ἢ νὰ μὴ τιμωρήσῃ, ἀλλὰ πρέπει νὰ τὴν ἐμπιστεύωνται ὅτι δὲν θὰ ὑπερβῇ οὔτε τὰ ὅρια τῆς ἐπιεικείας, οὔτε τὰ ὅρια τῆς αὐστηρότητος. Ὑπὸ τοὺς ὅρους τούτους, κύριοι, μὲ τὴν γενικὴν σκέψιν, τὴν σκέψιν, ὅτι πρόκειται πάντοτε περὶ «θλιβεροῦ καθήκοντος», θὰ ψηφίσω ὑπὲρ τοῦ ψηφίσματος, ἀλλὰ θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ κάμω πρὸς αὐτὴν ὡρισμένας τινὰς συστάσεις. Νομίζω, ὅτι καὶ ἡ φυσικὴ καὶ ἡ πολιτική μου ἡλικία, μοῦ ἐπιτρέπουν νὰ κάμω μερικὰς συστάσεις: Νὰ προσέχουν οἱ δύο Ἀρχηγοὶ αὐτῆς, οἱ ὁποῖοι μοῦ ἐμπνέουν πᾶσαν ἐμπιστοσύνην, ὅτι δὲν θὰ συμβαίνῃ εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συνέβαινεν εἰς τὴν προηγουμένην, νὰ ἀκούωμεν, ἡμεῖς ἰδίως οἱ βουλευταί, λόγους, τοὺς ὁποίους δὲν πρέπει ν’ ἀκούωμεν, Ὑπουργῶν περὶ Ὑπουργῶν. Θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν νὰ συνεργάζωνται, νὰ σκέπτωνται, νὰ συναποφασίζουν, νὰ συντονίζουν ἐν τῷ συνόλῳ των. Ἡ δημιουργία ὀργανισμῶν ὑπερκρατικῶν, δὲν ἐπιτρέπεται ὑπὸ τοῦ Πολιτεύματός μας, δὲν ἄγει εἰς πρακτικὰ ἀποτελέσματα. Ἀρκετά, κύριοι, ἀπὸ τὸ 1910, ἀρκετὰ κατελύσαμεν τοὺς βαθμοὺς τῆς Πολιτικῆς Ἱεραρχίας τῆς Πατρίδος μας. Ἡ κατάργησις τῶν Δήμων, τὰ ψηφοδέλτια, κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῶν βουλευτῶν, τὰ χρίσματα, ἡ Ἀναλογικὴ Ἐκλογή, κατέλυσαν τὸν πρῶτον βαθμὸν τῆς Πολιτικῆς Ἱεραρχίας εἰς τοὺς Δήμους, ἐχαλάρωσαν, ἐμείωσαν τὸ κῦρος καὶ γόητρον, τὸν δεύτερον βαθμὸν τῆς Πολιτικῆς Ἱεραρχίας, ὅσον ἀφορᾷ, δηλαδή, τοὺς ἐκλεγομένους ἀντιπροσώπους τοῦ Ἔθνους, τοὺς βουλευτάς. Ἂς μὴ προχωρήσωμεν καὶ εἰς τὴν μείωσιν τοῦ κύρους καὶ τοῦ γοήτρου τῶν Ὑπουργῶν. Ἕκαστος Ὑπουργός, εἶναι ἰσοβάθμιος, ἰσάξιος, ἐξ ἴσου σεβαστός, ἐξ ἴσου ὑπεύθυνος πρὸς τοὺς συναδέλφους του, δὲν ὑπάρχουν μεταξὺ αὐτῶν, τῶν Ὑπουργῶν, ἀνώτεροι καὶ κατώτεροι. Ὑπάρχει ἀνώτερος, μόνον ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Κυβερνήσεως, ὄχι μόνον κατὰ τὴν πρακτικὴν τῶν παρελθόντων Πολιτευμάτων, ἀλλὰ καὶ κατὰ ρητὰς διατάξεις τῶν σήμερον τιθεμένων Πολιτευμάτων. Ρητὴ εἶναι ἡ διάταξις τοῦ νέου Συντάγματος τῆς Γαλλίας, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἡγούμενος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Πρωθυπουργὸς αὐτῆς, ἔχει μίαν τινὰ ὑπερτέραν ἐξουσίαν. Γνωστὸν δὲ εἶναι ἀνέκαθεν, ὅτι ὁ Πρωθυπουργὸς εἶχε μίαν ἀνωτερότητα ἔναντι τῶν ἄλλων Ὑπουργῶν. Ἀλλ’ οὐδαμοῦ ἀναγράφονται οἱ πρακτικοὶ λόγοι, ὅτι δέον νὰ ὑπάρχουν Ὑπουργοὶ ἀνώτεροι καὶ κατώτεροι! Θὰ δημιουργηθοῦν εἰς τὰ σπλάγχνα τῆς Κυβερνήσεως παρεξηγήσεις, ἀντιδράσεις, καὶ ὁπωσδήποτε θὰ βλάψουν τὴν ἀνοχὴν αὐτῆς, τὴν μίαν της κατεύθυνσιν, τὴν μικράν της πνοήν. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ καθέκαστα, νὰ δοθῇ προσοχή. Εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔβλεπον μὲ πολλὴν εὐχαρίστησιν τὸν σημερινὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Τάξεως ὡς Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ θὰ ηὐχόμην νὰ τὸν ἴδῃ ἡ Πατρίς μας Πρωθυπουργόν. Ἀλλὰ μὲ ἐπίκρανε βαθύτατα, ἔχω δὲ τὴν γνώμην ὅτι ἐπίκρανε καὶ μέγα μέρος τῆς Κοινῆς Γνώμης, ὅταν ἔγραψεν εἰς ἐπίσημον ἐγκύκλιόν του περὶ πατριωτῶν εἰς τὰς τάξεις τοῦ ΕΑΜ καὶ τοῦ ΚΚΕ, καὶ τοῦ ΕΛΑΣ, ρητῶς, χωρὶς νὰ σκέπτεται τὰς σφαγὰς τοῦ Μελιγαλᾶ καὶ τοῦ Φενεοῦ καὶ τοῦ Κιλκίς, καὶ τῶν Μολάων, τὴν δολοφονίαν τοῦ Σπύρου Τρικούπη, τοῦ Ἀρεοπαγίτου Κερασιώτη καὶ διαφόρων ἄλλων ἀκόμη πολιτῶν, χωρὶς νὰ σκέπτεται, ὅτι σήμερον οἱ ἐγκληματίαι αὐτοὶ ἰσχυρίζονται, ὅτι δύνανται νὰ καταρτίσουν Κυβέρνησιν, καὶ ὁμιλεῖ περὶ ἀντικομμουνιστικῆς ὑστερίας, χωρὶς νὰ σκεφθῇ καὶ νὰ αἰσθανθῇ βαθύτατα, ὅτι δύναται νὰ ἀκούσῃ καὶ περὶ φιλοκομμουνιστικῆς, μωρίας καὶ ἀπροσεξίας, διὰ νὰ μὴ εἴπω χαρακτηρισμὸν αὐστηρότερον. Παρακαλῶ, λοιπόν, τὴν Κυβέρνησιν, νὰ προσέχῃ, νὰ ἐπαναλαμβάνῃ τὸ μέγα παράδειγμα φιλοπατρίας καὶ Κοινοβουλευτικῆς εὐθύτητος, ὡς ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως χθές, ὅταν ἔπληξε σκληρότατα, ἀλλὰ δικαιότατα, φίλον του παρεκτραπέντα, ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τὸ εἴπω ὁ ἴδιος, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Νὰ προσέχῃ ἀκόμη ἡ Κυβέρνησις καὶ τὰ εἰς τὰς ἐφημερίδας γραφόμενα καὶ νὰ δίδῃ ἐντολάς, συμβουλάς, προτροπάς, παραινέσεις, ἐνίοτε καὶ συστάσεις μὲ αὐστηρότητά τινα, νὰ μὴ γράφωνται, ὅπως ἐγράφη εἰς μίαν ἐφημερίδα μεσημβρινήν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ θεωρῶ χειροτέραν τῆς «Ἐλεύθερης Ἑλλάδας». Γρά☐ ☐λέσουν δικαστικὰ ὄργανα καὶ καθήκοντα λαμβάνουν ὁδηγίας: τὰς ὁποίας ἔδωκε χθὲς ὁ κ. Ρέντης πρὸς τὸν Ἐφέτην κ. Σουργιαδάκην κλπ.!!». Λοιπόν, οἱ ἀνώτεροι δικαστικοί, προκειμένου νὰ ἐκτελέσουν δικαστικὰ ἔργα καὶ καθήκοντα, λαμβάνουν ὁδηγίας;! Καὶ λέγει παρὰ κάτω (ἀναγινώσκει): «Αἱ ἀνακριτικαὶ ἀρχαὶ νὰ προβοῦν εἰς εὐρεῖαν ἀποσυμφόρησιν τῶν στρατοπέδων τῶν ἐξορίστων». Θέλει ὁ ἄνθρωπος καὶ ἀποσυμφόρησιν νέαν τώρα! (Ἀναγινώσκει): «Χιλιάδες ἐξ αὐτῶν συνελήφθησαν, ὡς γνωστόν, ἐν μιᾷ νυκτί». Ἐὰν συνελήφθησαν ἐν μιᾷ νυκτί, εἶναι ἀξιέπαινος, εἶναι ἀξία τιμῆς ἡ Γενικὴ Ἀστυνομικὴ Ἀσφάλεια, ἡ ὁποία εἰς μίαν νύκτα ἐξησφάλισε τὴν ἡσυχίαν καὶ τὴν τάξιν εἰς τὴν πρωτεύουσαν. (Χειροκροτήματα). Καὶ εἶναι ἀπροσεξία, ὅτι τὸν Διοικητὴν τῆς Γενικῆς Ἀσφαλείας, τὴν πρώτην ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνέλαβε τὰ καθήκοντά του ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, ὄχι τὸν ἐτοποθέτησεν εἰς ἄλλην θέσιν, ἀλλὰ τὸν ἔθεσεν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ὑπουργείου, ἐκφράζων, τρόπον τινά, μίαν μομφὴν κατὰ τοῦ ἡρωϊκοῦ αὐτοῦ πατριώτου, τοῦ ἀξιωτέρου, ἴσως, τῶν ἀστυνομικῶν ἀξιωματικῶν. (Ἀναγινώσκει): «Ἡ τότε Κυβέρνησις, μολονότι κατ’ ἐπανάληψιν προκληθεῖσα.....». Ὑπὸ τίνος προκληθεῖσα; «Δὲν ἠδυνήθη νὰ προσκομίσῃ ἀπόλυτα στοιχεῖα» διὰ τὰς ἐκτοπίσεις. Εἶχε τὴν ἀξίωσιν ὁ δημοσιογραφίσκος αὐτός, νὰ προσέλθῃ ἐνώπιόν του ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Ἀστυνομικὴ Ἀρχή, καὶ νὰ δώσουν εἰς αὐτὸν λεπτομερεῖς ἐξηγήσεις. Πρέπει, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις νὰ προχωρήσῃ εὐρύτερον. Ἐρωτῶ ὑμᾶς, κύριοι βουλευταί, ἐρωτῶ ὑμᾶς, κύριοι δύο Συναρχηγοὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἐρωτῶ καὶ τοὺς δύο καὶ τὸν Πρόεδρον καὶ τὸν Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἔχουν τὴν ἀντίληψιν ὅτι ὑπάρχει Βουλγαρικὴ ἐφημερίς, ἡ ὁποία νὰ γράφῃ ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος ψευδέστερα, συκοφαντικώτερα, ἀτιμότερα πράγματα ἀπὸ μίαν ἐφημερίδα ἐκδιδομένην εἰς τὰς Ἀθήνας, τὸν «Ριζοσπάστην»; Ὑπάρχει, λέγω, Βουλγαρικὴ ἐφημερίς, ἡ ὁποία νὰ γράφῃ κατὰ τῆς Ἑλλάδος περισσότερα ψεύδη, ἀτιμοτέρας συκοφαντίας; Λέγει τὸ Σύνταγμά μας, ὅτι «ὁ Τύπος εἶναι ἐλεύθερος, τηρῶν τοὺς νόμους τοῦ Κράτους», διότι ἡ ἐλευθερία τοῦ Τύπου εἶναι ἀναμφισβητήτως ἡ ὑψηλοτέρα, ἡ εὐγενεστέρα, ἡ ὡραιοτέρα, ἡ σπουδαιοτέρα διὰ τὴν πρόοδον τῆς ἀνθρωπότητος, πρόοδον τῶν νεωτέρων αἰώνων τοῦ Κόσμου ἡμῶν. Βέβαια, δὲν ὑπάρχει σπουδαιότερον κατόρθωμα, διὰ τοὺς τελευταίους αἰῶνας τῆς ἀνθρωπότητος, ἀπὸ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς ἐλευθερίας, ἀλλὰ ἡ ἐλευθερία δὲν εἶναι ἀναρχία. Ἡ ἐλευθερία ὑπάρχει εἰς τοὺς νόμους τοῦ Κράτους, καὶ διὰ τοῦτο ὀρθότατα λέγει τὸ Σύνταγμα «τηρῶν τοὺς νόμους τοῦ Κράτους». Ὅταν, ὅμως, ἔρχεται μία ἐφημερὶς καὶ εἶναι ὁλοφάνερον, καταφανέστατον ὅτι πρόγραμμα καὶ προορισμὸν ἔχει νὰ ἀνατρέψῃ ὅλους τοὺς νόμους τοῦ Κράτους, νὰ ἀνατρέψῃ ὅλον τὸν Κράτος, νὰ ἐξαφανίσῃ τὸ Ἔθνος, εἶναι πλέον ἐλεύθερος ὁ Τύπος; Εἶναι ἐλευθερία αὐτή; Ἐάν, δηλαδή, καθὼς ὑπάρχει εἰς κάποιον μέγα Κράτος τῆς οἰκουμένης, ἐὰν καὶ ἐδῶ σχηματισθῇ σωματεῖον λωποδυτῶν — ἔχω ἀντίληψιν ἄμεσον ὅτι ὑπάρχουν κἄπου τοιαῦτα σωματεῖα — ἐὰν καὶ ἐν Ἀθήναις ἱδρυθῇ σωματεῖον λωποδυτῶν, οὐχὶ ἐπισήμως καὶ φανερά, ἀλλὰ νὰ εἶναι γνωστὸν εἰς τὰς ἀρχὰς ὅτι ὑπάρχει τοιοῦτο σωματεῖον καὶ ἐκδώσῃ μίαν ἐφημερίδα, θὰ εἴπωμεν, λοιπόν, καὶ περὶ αὐτῆς, «ἐλευθερίας τοῦ Τύπου!»; Εἶναι ἢ δὲν εἶναι, ἐπαναλαμβάνω, καταφανέστατον πρᾶγμα, ὅτι ἡ συμμορία, ἡ συνωμοσία αὐτὴ, τὸ ΕΑΜ–ΚΚΕ, σκοπὸν καὶ προορισμὸν ἔχει νὰ ἀνατρέψῃ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους, νὰ ἀνατρέψῃ ὅλον τὸ Κράτος καὶ νὰ δολοφονήσῃ τὴν Ἑλλάδα; Εἶναι ἢ δὲν εἶναι καταφανές; Ἐὰν αὐτὸ εἶναι καταφανέστατον, κύριοι Ἀρχηγοὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, εἶσθε πολιτικοὶ ἄνδρες, ἄξιοι τῆς ὑψηλῆς σας θέσεως τὴν ὁποίαν κατέχετε, ὀφείλετε δὲ ἢ δὲν ὀφείλετε ν’ ἀναλάβητε τὴν εὐθύνην, νὰ ἀπαγορεύσητε τὴν ἔκδοσιν αὐτῶν τῶν ἀτιμοτάτων ἐφημερίδων; (Χειροκροτήματα). Ἐὰν ἀξιοῦν, ὅτι ἔχουν δικαιώματα, ἂς προσφύγουν ἐνώπιον τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἂς ζητήσουν τὰ δικαιώματά των καὶ θὰ ἴδωμεν τί θὰ ἀποδειχθῇ καὶ δικαστικῶς, ἂν δὲ παρεξετράπητε, ἂς σας δικάσῃ ἡ Δικαιοσύνη καὶ ἂς ἐπιβαρυνθῇ τὸ Κράτος μὲ μίαν ἀποζημίωσιν. Ἀλλὰ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Δικαιοσύνη, τῆς ὁποίας χρηστοτέρα, ἐναρετωτέρα Δικαιοσύνη, μὲ ὑψηλοτέρας ἀνατάσεις ψυχικάς, δὲν ὑπάρχει εἰς τὸν Κόσμον — ἐξ ἴσου σπουδαῖαι Δικαστικαὶ Ἐξουσίαι ὑπάρχουν εἰς τὸν Κόσμον — ἀλλὰ ἀξιωτέρα δὲν ὑπάρχει ἀπὸ τὴν Ἑλληνικήν, ἵνα ἀποφανθῇ περὶ τοῦ νομίμου ἢ ἀνόμου μιᾶς ἐνεργείας διοικητικῆς. Δὲν δίδεται εἰς κανένα τὸ δικαίωμα νὰ ἀμφισβητήσῃ ὅτι ἡ Δικαιοσύνη μας δὲν ἐξετέλεσε πάντοτε τὸ καθῆκον της. Ἀλλά, πρῶτον, πρέπει νὰ κάμῃ τὸ καθῆκόν της ἡ Κυβέρνησις. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἐκδίδωνται εἰς τὰς Ἀθήνας ἐφημερίδες, αἱ ὁποῖαι γράφουν κατὰ τῆς Ἑλλάδος, χειρότερα ἀπὸ τὰς Βουλγαρικάς. Ὑπὸ τοὺς ὅρους τούτους, κύριοι συνάδελφοι, θὰ ψηφίσω τὸ ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν ψήφισμα, καὶ θὰ ψηφίσω ὑπὲρ αὐτοῦ, διότι θέλω νὰ πιστεύω, τὸ θέλει ὅλη μου ἡ ψυχὴ νὰ τὸ πιστεύῃ, ὅτι, ἐπὶ τέλους, θὰ εἶναι τὸ τελευταῖον σφάλμα τῶν Μεγάλων Συμμάχων τὸ ψήφισμα τοῦτο, θὰ εἶναι ἡ τελευταία ὑποχώρησις, τὴν ὁποίαν θὰ κάμῃ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, θὰ παύσωμεν πλέον νὰ λέγωμεν «εἶναι ἀξίωσις τῶν Συμμάχων» καὶ θὰ παύσουν ἀκόμη οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες, οἱ ἀναλαμβάνοντες τὰ Κυβερνητικά, μάλιστα, ἔργα καὶ καθήκοντα, θὰ παύσουν διαφόρους ἐπισκέψεις, αἱ ὁποῖαι δὲν συμβιβάζονται μὲ τὴν ὑψηλὴν ὑπερηφάνειαν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχῃ μία Κυβέρνησις μιᾶς Πατρίδος, καὶ μάλιστα τῆς Πατρίδος τῆς Ἑλληνικῆς, ἡ ὁποία δὲν ἔθεσε μόνον τοὺς νόμους τῆς Πολιτείας, δὲν καθώρισε μόνον τοὺς ἠθικοὺς κανόνας τῶν πεπολιτισμένων ἀνθρώπων, ἀλλὰ καθώρισε καὶ τὴν στάσιν, τὴν παράστασιν, τὴν ἐμφάνισιν, τὴν δρᾶσιν ἐν γένει τῶν Κυβερνητῶν, ἑνὸς ἐλευθέρου καὶ κυριάρχου λαοῦ. Πιστεύω, θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι τὸ ψήφισμα τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἀναμφιβόλως θὰ ἀποδειχθῇ μάταιον, θὰ εἶναι μάθημα, ὅτι δὲ πρέπει νὰ παύσῃ ἡ τακτικὴ ἐκείνη αὐθεντῶν καὶ ἀνδραπόδων, καὶ θὰ ἀρχίσῃ σύμπραξις πεπολιτισμένων ἀνθρώπων, Συμμαχικῶν Κυβερνήσεων, διὰ νὰ ἐξασφαλίσουν τὴν ἐλευθερίαν ὅλων τῶν Ἐθνῶν, τὴν πρόοδον ὅλων τῶν λαῶν. Καὶ πιστεύω, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἡ σημερινὴν μάλιστα Κυβέρνησις, θὰ ἐπιδοθῇ καὶ εἰς τὴν ἱκανοποίησιν ὅλων τῶν δικαιωμάτων τῆς Πατρίδος μας, ἀναλόγως πρὸς τὰς μεγάλας αὐτῆς θυσίας, πρὸς τὰς ἐξαιρετικὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας παρέσχεν εἰς τὸν κοινὸν ἀγῶνα. Καὶ θὰ ὑπενθυμίσῃ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἡ παροῦσα, μίαν διάθεσιν γενναιοτάτην, τὴν ὁποίαν εἶχε μία Μεγάλη Σύμμαχος, ἀνέκαθεν Σύμμαχος τῆς Ἑλλάδος, ἀπὸ τῆς ἐπαναστάσεώς μας τοῦ 1821. Κατὰ τὸ 1915 ἡ Μεγάλη Βρεταννία, ἡ εὐγενὴς ἐκείνη Χώρα, τὸ ἐλεύθερον ἐκεῖνο Κράτος, τὸ πεπολιτισμένον ἐκεῖνο Κράτος τῶν ἐξόχων Κυβερνητῶν, μᾶς ἔδιδε γενναιοφρόνως, κατὰ τὸ 1915, τὴν Ἑλληνικωτάτην Κύπρον. Διατὶ νὰ μὴ φροντίσωμεν καὶ σήμερον ἡ Κυβέρνησίς μας καὶ ἡμεῖς, ὅλος ὁ Ἑλληνικὸς λαός, νὰ ἔλθῃ εἰς τὰς ἀγκάλας τῆς Πατρίδος της ἡ παμφιλτάτη μας Κύπρος; (Χειροκροτήματα). Δὲν νομίζω, ὅτι, ἔπειτα ἀπὸ τὴν ἐπίκλησίν μου ταύτην, μοῦ ἐπιτρέπεται νὰ προχωρήσω. Πιστεύω, ὅτι ἡ Μεγάλη Βρεταννία θὰ τὴν δώσῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα τὴν Κύπρον. Καὶ θὰ ψηφίσω, κύριοι συνάδελφοι, ὑπὲρ τοῦ ψηφίσματος. (Χειροκροτήματα).

§64Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κατόπιν τῆς δηλώσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, διὰ τῆς ὁποίας παρεδέχθη τὴν τροπολογίαν, ὥστε ἡ προθεσμία τοῦ μηνὸς νὰ περιορισθῇ εἰς 15 ἡμέρας, καὶ τὴν διὰ διατάγματος παράτασιν οὐχὶ πλέον τῶν 15 ἡμερῶν, ἡ ὁποία ἐπεκροτήθη ὑπὸ τοῦ κυρίου Πρωθυπουργοῦ, καὶ ἡ ὁποία μὲ πείθει ὅτι, μετὰ πάροδον τοῦ μηνὸς τούτου, θὰ ἐφαρμοσθῇ πραγματικῶς τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ πραγματικὴ δίωξις τῶν ἐπαναστατῶν, δηλῶ, ὅτι παραιτοῦμαι τοῦ λόγου καὶ παρακαλῶ τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους νὰ παραιτηθοῦν καὶ ἐκεῖνοι, διὰ νὰ παύσῃ ἡ συζήτησις αὐτὴ ἡ ὀχληρά, καὶ νὰ ψηφισθῇ τὸ ψήφισμα ὁμοφώνως, καὶ νὰ λήξῃ ἡ συζήτησις. (Χειροκροτήματα).

§65Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου, ὁ ὁποῖος ἐδέχθη τὸ ἄρθρον 5 νὰ τροποποιηθῇ εἰς 15 ἡμέρας, μὲ παράτασιν ἄλλων 15 ἡμερῶν, θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν ὅπως σταματήσῃ ἡ περαιτέρω συζήτησις. Νομίζω, ὅτι ὅλοι οἱ βουλευταὶ εἶναι ἀποφασισμένοι, ὅπως ἔδωσαν τὴν ἐμπιστοσύνην των εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ψηφίσουν καὶ τὸ παρὸν ψήφισμα καί, συνεπῶς, ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔχει νὰ ἐπιτελέσῃ τεράστιον ἔργον, πρέπει νὰ μείνῃ ἀπερίσπαστος, ὥστε νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματος. Παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ὅπως ψηφίσῃ ἐντὸς τῆς ἑσπέρας ταύτης τὸ ψήφισμα. (Χειροκροτήματα).

§66Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι εἰς τοὺς διαφωνοῦντας πρὸς τὸ ψήφισμα καὶ ποὺ θὰ τὸ καταψηφίσουν, πρέπει νὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ ὁμιλήσουν, διότι οἱ διαφωνοῦντες βουλευταί, ἔχουν τὴν ἀξίωσιν νὰ δικαιολογήσουν τὴν ψῆφον των. Ἑπομένως, νομίζω, ὅτι οἱ ἔχοντες διάφορον γνώμην, πρέπει νὰ ὁμιλήσουν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ τοὺς δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ δικαιολογήσουν τὴν ψῆφον των.

§67Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Καὶ ἡμεῖς, κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον πρὸ 2 ἡμερῶν ἡ Βουλὴ ἔδωσε τὴν ψῆφον ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ τὸ μέτρον αὐτὸ ὡς ἓν ἀπὸ τὰ κεφαλαιώδη, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προγράμματός της, νομίζομεν, ἂν καὶ ἔχωμεν διαφωνίας λεπτομερειακὰς ἢ περὶ τῆς σκοπιμότητος τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ μέτρον, νομίζομεν, ὅτι πρέπει νὰ τῆς παράσχωμεν τὴν εὐχέρειαν τῆς ἐφαρμογῆς του καί, νομίζω καὶ ἐγώ, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ τοῦτο τὸ ταχύτερον, καὶ ὅτι θὰ εἶναι ἄσκοπος ἡ συζήτησις ἡ περαιτέρω, ἐκτὸς ἂν ὡρισμένοι βουλευταὶ θέλουν νὰ δικαιολογήσουν τὴν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου ψῆφον των.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ ἀποφασίσῃ, ἐφ’ ὅσον οἱ ἐγγεγραμμένοι ρήτορες δέχονται νὰ παραιτηθοῦν τοῦ λόγου, κατόπιν τῶν δηλώσεων τῶν Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων. Ἐκτὸς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ὁμιλήσουν ἐναντίον τοῦ ψηφίσματος. Ὁ κ. Δ. Μαντούβαλος ἔχει τὸν λόγον.

§69Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ βῆμα μὲ φέρει τὸ ὑπὸ συζήτησιν ψήφισμα, τὸ ὁποῖον ὅσον ἀφορᾷ τὰ μέτρα ἐπιεικείας κατὰ τῶν προδοτῶν καὶ τῶν στασιαστῶν, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἔχει ἀριθμὸν 6, ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὰ ψηφίσματα, τὰ ὁποῖα ἐπεξειργάσθησαν ὑπὸ τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς, φέρουν τὸν ἀριθμὸν 29. Καλεῖται καὶ πάλιν ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ μέτρα ἐπιεικείας ἔναντι τῶν στασιαστῶν καὶ προδοτῶν τῆς Πατρίδος μας, Ἔχομεν πρὸ τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ, ἄλλα 5. Καὶ τὰ μέτρα αὐτά, τὰ παρέσχεν ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις, καθὼς καὶ ἡ προηγουμένη, ἀφειδέστατα εἰς τοὺς στασιαστὰς καὶ τοὺς ἐγκληματίας, ἀλλ’ ὅπως εἴδομεν ἐλάχιστοι ἔκαμον χρῆσιν τῶν ψηφισμάτων αὐτῶν. Αἱ προηγούμεναι Κυβερνήσεις, ὡς αἰτιολογίαν ἔφερον τὸ «χρῶμα» καὶ τὸ «κλῖμα», τὸ ὁποῖον, τῇ ὑποδείξει ξένης δυνάμεως, ἤθελον νὰ τὸ μεταφέρουν καὶ νὰ τὸ ἐφαρμόσουν εἰς τὴν Πατρίδα μας. Ἐγώ, καὶ ἄλλοτε εἰς τὰ ψηφίσματα ἐκεῖνα διεφώνησα, καὶ ἤμην ἀντίθετος, παρ’ ὅλον ὅτι ἀνήκω εἰς Κόμμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω προσφέρει τὰ πάντα. Ἀλλ’ ἔχω τὴν γνώμην καὶ ἐντολὴν ἀπὸ τὸν λαόν, τὸν ἑαυτόν μου, τὸ Κόμμα μου, τὴν οἰκογένειάν μου καί, ἐν γένει, τὰ πάντα, νὰ τὰ προσφέρω διὰ τὴν Πατρίδα μου. Ἐντολὴν τοιαύτην καὶ τώρα ἔχω, ἀπὸ τὰ διάφορα ψηφίσματα, τὰ ὁποῖα, ἂν θέλετε νὰ σᾶς τὰ διαβάσω, πρέπει νὰ διαθέσω τοὐλάχιστον πέντε ὥρας. Καὶ τὰ ψηφίσματα αὐτά προέρχονται, κύριοι, ἀπὸ ὅλην τὴν Ἑλλάδα, ἀπὸ τὴν Θράκην, ἀπὸ τὴν Μακεδονίαν, ἀπὸ τὴν Ἤπειρον, ἀπὸ τὴν Θεσσαλίαν, ἀπὸ Ὀργανώσεις, Συλλόγους, Σωματεῖα καὶ Ἀξιωματικοὺς ἀκόμη. Ἔχω ἐπιστολὰς ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι μοῦ λέγουν: «Ἐξακολούθησε τὸν ἀγῶνα, τὸν ὁποῖον ἀκολουθεῖς. Τί εἶναι αὐτά; Ποῦ πᾶμε; Δὲν τὰ βλέπετε; Τί ψηφίζετε; Διατὶ τὸ Κράτος αὐτό, τὸ ὁποῖον κάμνει τὸν λεονταρῆν, δὲν λαμβάνει τέτοια μέτρα, ἐνῷ ἀγωνίζεται ὁ στρατός μας ἡρωϊκώτατα καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ καταβάλῃ τοὺς ὀπαδοὺς τοῦ Μάρκου καὶ τὰ καθάρματα τῆς πέμπτης φάλαγγος;». Κάτι, λοιπόν, συμβαίνει. Καὶ ἄλλοτε, ἐνθυμεῖσθε, ἐζήτησα πληροφορίας ἀπὸ τὸν σεβαστὸν κ. Πρόεδρον, καὶ Ἀρχηγόν μου, τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐὰν ὑπάρχῃ κάτι τι, ποὺ μᾶς δένει τὰ χέρια καὶ δὲν ἠμποροῦμε νὰ προχωρήσωμεν. Ἄλλως πως, δὲν εἶναι νοητόν, διατὶ ἐξακολουθεῖ ἡ ἄφθονος αἱμορραγία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐπὶ 30 ὁλοκλήρους μῆνας. Καὶ ἄλλοτε, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, εἶπον — καὶ τότε τὰ πράγματα ἦσαν διαφορετικά. Ἡ μὲν Κυβέρνησις ἦτο τότε Κυβέρνησις καὶ εἶχε τὰς ἀντιθέσεις της, ἡ δὲ Ἀντιπολίτευσις εἶχε τὰς ἀντιθέσεις τὰς ἰδικάς της. Ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος ἦσαν τὰ Τάγματα Ἀσφαλείας καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος ἦσαν οἱ δημοκρατικοὶ πολῖται. Τώρα Τάγματα Ἀσφαλείας καὶ δημοκρατικοὶ πολῖται εἶναι ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ καὶ μέσα ἐδῶ, δὲν χωροῦν ἐκεῖνοι, ποὺ βρίσκονται εἰς τὰ βουνά. Κατὰ τὴν ταπεινήν μου γνώμην, ἀντὶ νὰ φέρετε τὰ ψηφίσματα αὐτά, τὸ καλλίτερον θὰ ἦτο, δι’ ἑνὸς ἀνακοινωθέντος τῆς Κυβερνήσεως, νὰ γνωρίσετε εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, ἀφ’ ἑνός, καὶ εἰς τοὺς ἀντάρτας τοῦ βουνοῦ, ἀφ’ ἑτέρου, ὅτι τοὺς δίδετε προθεσμίαν ἑνὸς δεκαημέρου, χωρὶς ψηφίσματα, χωρὶς τίποτε, διὰ νὰ καταθέσουν τὰ ὅπλα, ἄλλέως πως, ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἄνδρες καὶ γυναῖκες, θὰ τοὺς κυνηγήσωμε τοὺς ἐσωτερικοὺς καὶ τοὺς ἐξωτερικοὺς ἐχθροὺς τῆς Πατρίδος μας. (Χειροκροτήματα). Δὲν εἶναι λοιπὸν νοητὸν εἰς τὸ κεφάλι τὸ δικό μου οὔτε εἰς τὸ κεφάλι ἐκείνων ἐκεῖ ἐπάνω (δεικνύει τὰ θεωρεῖα), ποὺ ἐκπροσωποῦν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, πῶς συνεχίζεται αὐτὴ ἡ κατάστασις, ὅταν ἔχωμεν ἕνα ὁλόκληρον Ἑλληνικὸ Κράτος, μὲ πίσω του ὡρισμένους ἐκ τῶν κυρίων αὐτῶν συμμάχων, οἱ ὁποῖοι κόπτονται ὅτι ἐνδιαφέρονται διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος, καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο δίδουν ἐντολὰς μὲ τὸ σταγονόμετρο, τὰ ὅπλα μὲ τὸ σταγονόμετρο, τὰ πυρομαχικὰ μὲ τὸ σταγονόμετρο καὶ θέτουν ὅρια μέχρις ὅτου τὰ κανονίσουν, κύριοι, ὅπως ἐκανόνισαν μετὰ τὸν δεύτερον παγκόσμιον πόλεμον μὲ τὴν Ἱσπανίαν καί, ἔτσι, κάμνουν τώρα μὲ τὴν Πατρίδα μας πειράματα. Εἶναι δυνατόν, ὅμως, ἡ μικρὰ αὐτὴ Χώρα, νὰ αἱμάσσῃ διαρκῶς, μέχρις ὅτου αὐτοὶ οἱ κύριοι, τὰ δύο συγκροτήματα, κανονίσουν τὶς διαφορές των; Καὶ τὴν μικρὰν αὐτὴν Χώραν καὶ τοὺς Ἕλληνας, μᾶς παρουσιάζουν ὡς πειραματόζωα καὶ θέλουν οἱ κύριοι αὐτοὶ καὶ πάλιν νὰ ἐφαρμόσουν τὴν χρεωκοπημένην πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἐφήρμοσαν ἐκεῖνοι, ποὺ μέχρι τινὸς μᾶς ἔκαμναν τὰς ὑποδείξεις τοῦ χρώματος καὶ τοῦ κλίματος. Καὶ ἔχομεν, ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος, τὸν τρίτον, ὁ ὁποῖος σὲ κάθε βῆμα του δὲν βλέπει ἄλλο ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα καὶ τοὺς Ἕλληνας, παρὰ πῶς θὰ τοὺς συντρίψῃ καὶ θὰ τοὺς ὑποδουλώσῃ. Καὶ ὅμως, εἴχατε ὅλην τὴν εὐκαιρίαν, κ. Ὑπουργὲ τῶν Ἐξωτερικῶν, νὰ διαμαρτυρηθῆτε ἐκεῖ πέρα, καὶ νὰ τοὺς εἴπετε: «Ἀρκετά, κύριοι. Ἔχομεν ὀκτὼ χρόνια ποὺ πολεμοῦμε. Ἔχει χυθῆ ἀφθονώτατον αἷμα καί, ὅμως, οἱ ἀχόρταγοι αὐτοὶ δὲν ἐχόρτασαν».

§70Γ. ΔΡΟΣΟΣ. Ποῖοι αὐτοί;

§71Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Κύριε διπλωμάτα, θὰ σᾶς τὸ εἴπω: Ὁλόκληρον τὸ συγκρότημα τῶν Σλαύων. Ἐγὼ δὲν τὰ διαβάζω αὐτὰ μὲ τὴν γραμματική, ἀλλὰ μὲ τὸ μυαλό μου. Καὶ ἐλάβατε καὶ σεῖς μέρος εἰς τὸ Συνέδριον τῶν Παρισίων, κύριε συνάδελφε, καί, μάλιστα, θυμοῦμαι, ἀπὸ τὸ ἱερὸ αὐτὸ βῆμα μᾶς ἐδιαβάσατε κάτι ἀπὸ χειρόγραφον, ἂν δὲν ἀπατῶμαι. Ἔχομεν, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, πολεμικὴν μὲ ὅλα της τὰ μέσα καὶ τὰ ἐφόδια τοῦ Σλαυϊκοῦ συγκροτήματος, ἀπὸ τὴ μιὰ μεριά, καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος ἔχομεν τὴν αἰσθηματολογίαν, τὴν αἰωνίαν ἐκείνην αἰσθηματολογίαν, τῶν δύο ἄλλων, ἡ ὁποία καταστρέφει πάντοτε τὴν Πατρίδα μας. Διότι δὲν εὑρέθησαν πολιτικοὶ νὰ θέσουν τὰ πράγματα ἐπὶ τάπητος καὶ νὰ παρουσιάσουν τὰς περγαμηνάς, τὰ ἀνδραγαθήματα καὶ τὸ αἷμα τῶν ἀνθρώπων, τῶν διαφόρων πολεμικῶν πεδίων, καὶ νὰ τοὺς εἴπουν, μέσα εἰς τὸ Συνέδριον: Σταματῆστε! Δὲν μπορεῖτε νὰ μᾶς μεταχειρίζεσθε ὡς πειραματόζωα... Οὔτε εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος νὰ ὀργιάζῃ ἡ ἄτιμος προπαγάνδα σας! Καὶ ἀντὶ νὰ σπαταλᾶται τὸ ἱερὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ χρῆμα εἰς τοὺς διαφόρους, ποὺ πηγαίνουν ἔξω διὰ νὰ σπουδάσουν καὶ νὰ κάνουν ἐπιχειρήσεις, ἔπρεπε νὰ πᾶνε ἄνθρωποι ποὺ νὰ παρουσιάζουν ὅλην τὴν ζωτικότητα τῆς φυλῆς μας, ἁγνοὶ τὸν νοῦν καὶ τὴν ψυχήν, καὶ ὄχι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐγκληματοῦν καὶ προπαγανδίζουν κατὰ τῆς Πατρίδος των. Καὶ κατήντησε τὸ Κράτος, ἐδῶ εἰς τὰς Ἀθήνας, νὰ ἔχῃ ἕνα Ραδιοφωνικὸν Σταθμόν, ὁ ὁποῖος νὰ φθάνῃ ἕως τὴν Λειβαδιά, καὶ μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον περιμένουμε νὰ διαφωτίσωμεν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἠθελημένως ἢ καὶ ἀθελήτως πολεμοῦν κατὰ τῆς Πατρίδος μας.

§72Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Εἰς αὐτὸ ἔχετε ἀπολύτως δίκαιον. Ὁ Ραδιοφωνικὸς Σταθμὸς τῆς Ἑλλάδος, δὲν φθάνει ἕως τὴν Λειβαδιά.

§73Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Καὶ ἐξακολουθοῦν, κύριοι, τὰ μέτρα ἀσφαλείας καὶ ἡ Βουλὴ ἔχει 16 μῆνας ὁλοκλήρους— καὶ ἐγίναμε ὅλοι, ὅλοι περίγελοι ἐδῶ μέσα μὲ τοὺς καυγάδες μας, τὶς φασαρίες μας, τὶς ταυρομαχίες — ποὺ συζητεῖ διαρκῶς διὰ τοὺς κουκουέδες! Δὲν πέρασεν οὔτε μιὰ συνεδρίασις, ποὺ νὰ μὴ ποῦμε γιὰ τοὺς κουκουέδες, οὐδέποτε δὲ ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, διὰ τὸ ὁποῖον ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μᾶς ἐξέλεξε, νὰ λύσωμεν, δηλαδή, τὰ ζητήματά του καὶ νὰ δώσωμεν ἀσφάλειαν εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Οὔτε τὰ ζητήματά του, λοιπόν, ἐλύθησαν, διότι τὰ πάντα καταναλίσκονται διὰ τοὺς ἐγκληματίας, τοὺς κακούργους, τοὺς προδότας Ἑαμοσλαύους Ἕλληνας. Καὶ βλέπομεν ἀκόμη, τὴν ἄφθονον αὐτὴν αἱμορραγίαν τῶν παιδιῶν τῆς Πατρίδος μας, τὰ ὁποῖα εὑρέθησαν, μάλιστα, καὶ ἄνθρωποι νὰ τὰ κατηγορήσουν, ὅτι δὲν πολεμοῦν, ἐνῷ, ἐὰν δὲν ἐδείκνυον τὸν ἡρωϊσμὸν καὶ τὴν αὐτοθυσίαν, τὴν ὁποίαν δεικνύουν, θὰ εἶχον τὰ κεφάλια μας κοπῆ μὲ δεύτερον Δεκεμβριανὸν κίνημα. Καὶ ζητοῦμεν.... Τί ζητοῦμεν, κύριοι; Ζητοῦμεν, διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος, τὰ καλομαθημένα παιδιὰ νὰ τὰ φέρωμεν εἰς τὰς πόλεις, διὰ νὰ μὴ κρυολογήσουν εἰς τὰ βουνά. Καὶ τοὺς λέμε: Ἐλᾶτε μέσα εἰς τὰς πόλεις τὸν χειμῶνα διὰ νὰ ὀργανωθῆτε καὶ νὰ μπορέσετε νὰ δημιουργήσετε νέον Δεκεμβριανὸν κίνημα! Ἀντὶ νὰ τοὺς εἰποῦμεν, ὅτι, ἐὰν δὲν ἔλθετε σὲ 10 μέρες θὰ ὀργανώσωμεν τὰ τάγματα ἀσφαλείας καὶ θὰ τὰ ἐξαποστείλωμεν ἐναντίον σας. Τὸ σίδερο μὲ τὸ σίδερο πολεμᾶται καὶ ἡ φωτιά μὲ τὴ φωτιά. Ἡ φωτιὰ δὲν πολεμᾶται μὲ τὰ χαρτιὰ καὶ μὲ τὸ γάντι. Διότι ὁ Μᾶρκος —ἐὰν μὲ τὴν τακτικὴν ποὺ μεταχειριζόμεθα τὸν φέρουμε εἰς τὰς Ἀθήνας — δὲν θὰ κόψῃ μόνον τὸ κεφάλι τὸ δικό μας, ἀλλὰ καὶ τὰ κεφάλια τῶν κ. κ. Ἀρχηγῶν καὶ τὰ κεφάλια τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν. Ἐπιφυλάξεις δὲν θὰ κάμῃ! (Γέλωτες καὶ χειροκροτήματα). Λοιπόν, κύριοι —διὰ νὰ μὴ σᾶς κουράζω περισσότερον — σᾶς δηλῶ ὅτι ἐγὼ θὰ καταψηφίσω τὸ σχέδιον τοῦ ψηφίσματος διότι αὐτὴν τὴν ἐντολὴν ἔχω πάρει ἐκ μέρους τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εὔχομαι νὰ ἐπιτύχετε εἰς τὰ σχέδιά σας, κύριοι Κυβερνῆται, καὶ τότε θὰ ὁμολογήσω καὶ ἐγὼ τὴν πλάνην μου ἄλλως θὰ συνεχίσω τὸν ἀγῶνα. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις περὶ περιορισμοῦ τοῦ χρόνου τῶν ἀγορεύσεων ἔχουσα οὕτω: «........ (ἀναγινώσκει)............». Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή: Δέχεται τὴν πρότασιν;

§75ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτή.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§77Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δὲν εἶχε γίνει δεκτὴ τοιαύτη πρότασις;

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι. Ὁ κύριος Παπαδημητρίου (Ἀργολιδοκορινθίας) ἔχει τὸν λόγον.

§79Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ἀργολιδοκορινθίας). Κύριοι βουλευταί, δικαιοῦται καὶ ἡ χώρα μας, ἀφοῦ τοσοῦτον προσέφερεν εἰς αἷμα καὶ εἰς ὑλικὸν εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς ἐλευθερίας, δικαιοῦται νομίζω τῆς εἰρήνης, δικαιοῦται τοῦ νὰ ἐπιδοθῇ εἰς τὰ ἔργα τῆς ἀνοικοδομήσεως τῶν ἐρειπίων της. Ἀτυχῶς, μία μερίς, ἐλαχίστη εὐτυχῶς, τοῦ λαοῦ, μὴ ἔχουσα σαφῆ ἐπίγνωσιν ὡς ὤφειλε καὶ τῶν ἱστορικῶν δεδομένων καὶ τῶν ὑποχρεώσεων πρὸς τὴν Πατρίδα, πρὸς τὴν Ἑλλάδα καὶ τοὺς νόμους της καὶ τὴν ἱστορίαν της, συνώμοσε μὲ ξένους, οἵτινες ἔχουν συμφέρον νὰ ἐξοντώσουν τὴν φυλήν μας. Ἀτυχῶς λέγω, μία μερὶς μικρὰ συνώμοσε μετὰ ξένων δυνάμεων διὰ νὰ ἐξαφανίσῃ τὴν φυλήν μας, τὴν ὁποίαν τό γε νῦν ἔχον, δεινῶς ταλανίζει. Τὸ Κράτος, εὐθὺς ὡς ἀποκατεστάθη καὶ ἀφοῦ ἐπιστεύθη ὅτι οἱ νόμοι τῆς Πατρίδος ἀνέστησαν, ἐνῷ ὤφειλε νὰ πείσῃ ὅλον τὸν κόσμον ὅτι εἰς τὴν χώραν ταύτην λειτουργοῦν πρὸ παντὸς οἱ θεσμοὶ καὶ οἱ νόμοι τῆς Δημοκρατίας, ἀτυχῶς δὲν ἠδυνήθη ὡς ὤφειλε νὰ πείσῃ τοὺς Συμμάχους, ὅτι τὸ μέγιστον μέρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ — καὶ τοῦτο λέγων νομίζω ὅτι ἀποδίδω τὰ πράγματα — πιστεύει, ὅτι τὰ 95% τῶν Ἑλλήνων πιστεύουν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐγένοντο πολλαὶ ἀποστολαὶ εἰς τὴν ξένην, αἵτινες ἀναντιρρήτως δὲν ἠδυνήθησαν νὰ πείσουν τοὺς ξένους, ὅτι ἡ Πατρίς μας κυβερνᾶται δημοκρατικῶς. Ἀτυχῶς ἐκεῖνοι πιστεύουν, ἀπὸ τὴν προπαγάνδαν τῶν ξένων, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπάρχει μοναρχοφασισμός, ἐνῷ ἀντιθέτως εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπάρχει ἀσυδοσία, εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν λειτουργοῦν οἱ νόμοι. Διότι δὲν εἶναι ἀνεκτὸν νὰ μὴ πιστεύωμεν, ὅτι τὴν δύναμιν, πρέπει νὰ τὴν ἀκολουθῇ ἡ εὐθύνη καὶ ὅτι ὅταν ὑπάρχῃ δυσπιστία ὁ λαὸς ταλανίζεται. Εἰς ὅλα τὰ Κράτη, τὸ μεγαλύτερον πρᾶγμα, ἡ μεγαλυτέρα προσοχὴ ἀποδίδεται εἰς τὸν τύπον, ἀποδίδεται εἰς τὴν προπαγάνδαν. Ὁμολογῶ καὶ πιστεύω ὅτι δὲν εἶμαι ἐκτὸς τῶν πραγμάτων, ὅταν ὑποστηρίζω τοῦτο, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Τύπου τῆς Πατρίδος μας εἶναι τελείως ξένον πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἐνῷ ἐκεῖ ἔπρεπε νὰ ἦσαν οἱ πρυτάνεις τοῦ πνεύματος, ἐνῷ ἐκεῖ ἔπρεπε νὰ εἶναι οἱ δυναμικώτεροι Ἕλληνες ἐνῷ ἔπρεπεν εἰς τὴν Ἀμερικήν, εἰς τὴν Ἀγγλίαν, εἰς τὰς συμμάχους χώρας νὰ ἐστέλλοντο οἱ ρήτορες οἱ πραγματικοί, οἱ Ἕλληνες ἐκεῖνοι ποὺ ἠγωνίσθησαν διὰ τὸ Ἔθνος καὶ τὴν δόξαν τῆς Πατρίδος. Ἀτυχῶς ἐκεῖ μένουν προδόται, μίσθαρνα ὄργανα τοῦ Σλαυϊσμοῦ, τὰ ὁποῖα παρουσιάζουν τὴν χώραν μας, ὡς ἔλεγον προηγουμένως, χώραν μοναρχοφασιστικήν, χώραν ξένην πρὸς τὸ κλῖμα τῆς Δημοκρατίας ἐνῶ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐγεννήθη ἡ Δημοκρατία καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα ζῇ ἡ Δημοκρατία, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ἡμεῖς δὲν πιστεύομεν καὶ νομίζω πὼς εἶναι σύμφωνος ἡ Βουλή, καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, διότι Δημοκρατίαν λέγοντες ἐννοοῦμεν τὸν ναὸν ἐκεῖνον εἰς τὸν ὁποῖον οἱ νόμοι λειτουργοῦν εἰς τὸν ὁποῖον λογοδοτοῦν οἱ ἄνθρωποι, ποὺ παραβαίνουν τοὺς νόμους. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν ἀνετράφη ποτὲ μὲ τὴν πίστιν, ὅτι ὁ σφαγεὺς ἠμπορεῖ νὰ περιφρονῇ τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ λαοῦ, ποὺ λέγεται νόμος ποινικός. Μᾶς εἶπον χθές, καὶ ἀτυχῶς ἠκούσαμεν πολλὲς φορές, ὅτι εἰς τὴν Ἰταλίαν ἐδόθη ἀμνηστία, ὅτι εἰς τὴν Γαλλίαν, εἰς τὸ Βέλγιον καὶ δὲν ἠξεύρω ποῦ, ἐδόθη ἀμνηστία. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι οὔτε εἰς τὴν Ἰταλίαν οὔτε εἰς τὸ Βέλγιον, οὔτε εἰς ἄλλην χώραν ὑπῆρξαν πηγάδια τοῦ Μελιγαλᾶ, ὑπῆρξαν χαράδρες τοῦ Περιστεριοῦ καὶ τοῦ Φενεοῦ, οὔτε ὑπῆρξαν Κρῶρα, οὔτε ὑπῆρξαν τάφοι ἀθώων Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι ἐδημιουργήθησαν διότι βάσκανος ὀφθαλμὸς καὶ μοῖρα κακή, τὴν Πατρίδα μας ἠκολούθει, ὅταν αὐτὴ ἠγωνίζετο τὸν ἀγῶνα τὸν δίκαιον καὶ τραχύ, ἀλλὰ σύμφωνον πρὸς τὰ ἱστορικὰ δεδομένα τῆς ἀθανάτου φυλῆς μας. Καὶ μία μειονότης ἐθεώρησε καθῆκον της, διότι ἦτο προδοτική, νὰ συκοφαντήσῃ τὸν ἱερὸν ἀγῶνα τοῦ Ἔθνους καὶ εἶπεν εἰς τὸν κόσμον, ὅτι τάχα μάχεται νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν Δημοκρατίαν, ἐνῶ σκοπὸν εἶχε νὰ φέρῃ μίαν φυλὴν ἄλλην εἰς τὸ Αἰγαῖον, τὸ Ἑλληνικόν. Καὶ συνεφώνησαν ὄχι μὲ ἄλλους λαούς, ἀλλὰ μὲ Ἕλληνας κακούς, διότι εἶναι πλάνη καὶ ἀντεθνισμὸς νὰ ὑποστηρίζεται ἀπὸ τὸ βῆμα τοῦτο, ὅτι εἰς τὴν Μακεδονίαν, ποὺ εἶναι χυμένο τὸ αἷμα τῶν Πατέρων καὶ τῶν ἀδελφῶν μας ὑπάρχει ξένη φυλή. Εἰς τὴν Μακεδονίαν ποὺ ὑπάρχει ἡ διαθήκη τῶν ἡρώων τοῦ Κιλκίς, πρὸς ἡμᾶς, ἡ ὁποία λέγει: «Τὴν Μακεδονίαν παιδιά μας ............... (ἀναγινώσκει)...........» Εἰς τὴν Μακεδονίαν, ὅπως καὶ εἰς τὴν Πελοπόννησον, φυτρώνουν Ἕλληνες καὶ ὅπως εἰς κάθε χώραν ὑπάρχουν προδόται, καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπῆρξαν τοιοῦτοι καὶ εἶναι ὀλιγώτεροι κάθε ἄλλης χώρας. Εἶναι ἐκεῖνοι, ποὺ μὲ τὴν δικαιολογίαν, καὶ τὴν σκέψιν, πὼς τάχα ἀγωνίζονται ἀγῶνα διὰ νὰ ἐπιβάλουν τὴν Δημοκρατίαν, παίρνουν ὅπλα ἀπὸ ἐκείνους ποὺ ἔχουν συμφέρον νὰ καταπνίξουν τὴν Ἑλλάδα. Διατὶ δὲν πιστεύω, ὅπως δὲν πιστεύει ἀπὸ ἡμᾶς κανείς, ὅτι εἰς τὴν Πίνδον καὶ εἰς τὸν Γράμμον, εἰς τὰ βουνὰ τῆς Ἑλλάδος, ὑπάρχουν ὁπλοστάσια ἢ ἐργοστάσια ὅπλων, ἀλλὰ ὅτι τὰ ὅπλα τους εἶναι ὅπλα, τὰ ὁποῖα τοὺς δίδουν οἱ ἐχθροὶ τῆς Πατρίδος, καὶ ἐρωτᾶται: Εἶναι δυνατὸν τὸ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ψηφίσωμεν, εἶναι δυνατόν, τονίζω, νὰ πείσῃ ἐκείνους νὰ κατέλθουν, ἀφοῦ ἀκολουθοῦν τὰς ἐντολάς, τὰς ὁποίας ἔχουν, τὴν φυλήν μας νὰ κατασφάξουν; Ἀλλά, εἰς τὸ ἐξωτερικόν, εἰς τὴν Ἀμερικήν, εἰς τὴν Ἀγγλίαν, παραμελοῦμεν τὸ καθῆκον μας. Εἴμεθα ἄνευ Ὑπουργείου Τύπου. Δὲν ἐννοῶ ἀντιπροσωπείαν εἰς τὴν ξένην μὴ πλαισιωμένην ἀπὸ τοὺς ἥρωας τῆς Ἀλβανίας καὶ τοὺς πρυτάνεις τοῦ πνεύματος, ἀπὸ ἀνθρώπους ἀνωτέρους κατὰ πάντα εἰς ἦθος. Ἐὰν συνέβαινε τοῦτο δὲν θὰ ὑπῆρχεν Ἀμερικανὸς, μὴ φίλα φρονῶν πρὸς τὴν Ἑλλάδα, διότι ὅπως εἶπε χθές, ὁ κ. Μπακόπουλος, εἶναι παράδοσις εἰς τὸν λαὸν τῆς μεγάλης ἐκείνης Δημοκρατίας, ὁ ἔρως πρὸς τὴν Ἑλλάδα. Καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον ὁ κόσμος ἐκεῖνος, νὰ ὁμιλῇ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης καὶ τῆς Βουλῆς ταύτης, ἡ ὁποία ἐξελέγη μὲ ἐκλογὰς ἐλευθέρας καὶ δημοκρατικάς, ἐκλογὰς αἵτινες ἐπετηρήθησαν ἀπὸ τρεῖς χιλιάδας παρατηρητῶν, ἐκλογὰς ποὺ ἐλειτούργησαν οἱ νόμοι τῆς Θεᾶς Δημοκρατίας. Καὶ ὁ κόσμος αὐτὸς καλεῖται μὲ τὸν νόμον αὐτὸν νὰ κατέλθῃ. Καὶ τὸ εὐχόμεθα. Εὐχόμεθα τοῦτο, ἀλλ’ ὅπως καὶ κατ’ Ἰανουάριον, οἱ νεκροί μας, ὅταν ἐθυσιάζοντο καὶ ἔχυσαν τὸ αἷμα των, ἐνόμιζαν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἐπρόκειτο νὰ ζήσῃ. Καὶ ἐρωτᾶται: θὰ ζήσῃ; Ἐδώσαμεν τὴν Βάρκιζαν, ἐδώσαμεν τὴν ἀποσυμφόρησιν, ἐδώσαμεν ἀμνηστίας καὶ οὐδὲν ἐγένετο. Διατί; διότι δὲν ἐλειτούργησαν οἱ νόμοι. Οἱ ἐγκληματίαι τιθασσεύονται ἀπὸ τοὺς νόμους, ὅταν οἱ νόμοι τοὺς τρομάζουν. Δὲν νοεῖται ἀμνηστία, λέγουν οἱ συγγραφεῖς, ὅταν δὲν ἐπικρατῇ ὁ νόμος καὶ διὰ νὰ ἐπιβληθῇ καὶ διὰ νὰ τρομοκρατήσῃ τοὺς ἀπειθοῦντας. Καὶ δι’ αὐτό, ἀτυχῶς, πιστεύω καὶ δι’ οὓς λόγους εἶπον προηγουμένως, ὅτι, ὁ κόσμος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐπιλήσμων τῆς Πατρίδος, ὁ κόσμος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος τὴν φωνὴν ἔχει μόνον Ἑλληνικήν, ἀτυχῶς δὲν θὰ τείνῃ εὐήκοον τὸ οὖς πρὸς τὸ μεγάθυμον καὶ γενναῖον πνεῦμα τῆς Ἀντιπροσωπείας τοῦ Ἔθνους. Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει κατὰ καθῆκον, τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ λάβῃ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα νομίζει σκόπιμα, ἀλλὰ καὶ ἡμεῖς ἔχομεν καθῆκον, νὰ τὴν παρακολουθήσωμεν, διότι εἶναι πλάνη νὰ πιστεύωμεν, ὅτι αἱ εὐθῦναι βαρύνουν μόνον τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ λαὸς δὲν ἐξέλεξε Κυβέρνησιν, ἐξέλεξε Βουλήν, ἐξ ἧς ἀπορρέει ἡ Κυβέρνησις. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, ἐπανατονίζω, προσέξῃ καὶ πείσῃ τὸν κόσμον καὶ θὰ τὸν πείσῃ ὄχι διὰ τοῦ τύπου, ἀλλὰ διὰ τῶν ἐνδεδειγμένων καὶ ἱκανῶν Ἑλλήνων, τῶν ἐπιστημόνων, καὶ ἀνθρώπων ποὺ ἔχουν προσήνειαν εἰς τὸν δοθὲν δρόμον, τῶν ἀνθρώπων, ποὺ ἔχουν τὴν δύναμιν νὰ τέμνουν ὀρθῶς τὸν ἑλληνικὸν λόγον, ἔχει καθῆκον ὁπωσδήποτε ἡ Κυβέρνησις, νὰ πείσῃ τοὺς ξένους, ὅτι ἡ χώρα ἡ σφαγμένη, ἡ χώρα, ποὺ ἔχει τὴν Χωροφυλακήν, ἡ ὁποία ἐσφάγη, ὑφίσταται τὰ πάνδεινα τὴν στιγμὴν αὐτήν. Εὑρισκόμεθα, κύριοι βουλευταί, ἐνώπιον ἑνὸς ἀπεράντου νεκροταφείου. Μόλις χθὲς εἰς τὰ Λαγκάδια, ἐφονεύθη ὁ μοίραρχος, μόλις χθὲς εἰς τὰ Τρόπαια καὶ εἰς τὴν Ἀκαρνανίαν, μόλις χθὲς καὶ σήμερον καὶ τώρα, ὁ στρατὸς τῆς Πατρίδος μάχεται τὸν ἡρωϊκὸν ἀγῶνα ἐναντίον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κινοῦνται τὴν Πατρίδα νὰ ἀφανίσουν. Καὶ ὅταν ταῦτα τεθοῦν ὑπ’ ὄψιν τῶν ξένων, τότε, ἐὰν δὲν κατέλθουν, καὶ ἀτυχῶς πιστεύω ὅτι δὲν θὰ κατέλθουν ἐὰν δὲν δοθῇ διαταγὴ ἀπὸ τὸν βορρᾶν, ἐὰν ὁ βορρᾶς δὲν διατάξῃ καὶ ἐὰν τὸν βορρᾶν μία ἄλλη χώρα πέραν τοῦ Ἀτλαντικοῦ δὲν τοῦ εἴπῃ σταθῆτε σεῖς τοῦ βορρᾶ, διότι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι σᾶς ἐβοήθησαν εἰς τὸ Στάλιγκραντ, ἐκεῖνοι, ποὺ ἐπετέθησαν μὲ τὸ γόνυ εὐλαβὲς καὶ προσηύχοντο πρὸς τοὺς Θεοὺς νὰ νικήσῃ ἡ ἐλευθερία διότι ἔτσι ἐλέγατε εἰς τὸν κόσμον πῶς μάχεσθε διὰ τὴν ἐλευθερίαν, σταματήσατε τὸν ἀγῶνα, καὶ ἐὰν ἀπ’ ἐκεῖ ἐκπεμφθῇ διαταγὴ θὰ σταματήσουν τὰ πάντα. Καὶ ἐρωτῶ· ἐὰν δὲν ἐκπεμφθῇ ἐκεῖθεν ἡ διαταγὴ πρέπει ἡμεῖς νὰ σταματήσωμεν; Ποτέ, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ ὁ βορρᾶς αὐτοπροσώπως νὰ ἐξακολουθήσῃ τὸν ἀγῶνα κατὰ τῆς Πατρίδος, διότι τότε θὰ προέλθῃ ἄμεσος καὶ ἀκεραία ἡ ἐπέμβασις τῶν ἄλλων συμμάχων, θὰ τὸν ἐξακολουθῇ διὰ τῶν κακῶν Ἑλλήνων. Καὶ τότε τὸ Ἔθνος συνηγερμένον ἀπὸ Κυβέρνησιν πιστεύουσαν εἰς τοὺς νόμους, καὶ ἀπὸ Βουλήν, παρακολουθοῦσαν τὴν Κυβέρνησιν, ἐλέγχουσαν καὶ κρημνίζουσαν αὐτήν, ἐὰν εἶναι ἀναξία τῆς ἐντολῆς τοῦ λαοῦ, τότε, λέγω, τὸ Ἔθνος ἐν συναγερμῷ, σὺν γυναιξὶ τέκνοις καὶ ἀνδράσι, θὰ ἀναλάβῃ τὸν ἀγῶνα ἐναντίον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι καθ’ ὃ ἐγκληματίαι, εἶναι δειλοί, διὰ νὰ ἐπιβληθῇ τὸ Κράτος, διὰ νὰ εἴμεθα ἄξιοι τῆς ἀποστολῆς, διότι πιθανῶς οὕτω νὰ λέγουν οἱ ξένοι: Αὐτοὶ εἶναι οἱ Ἕλληνες τῆς Πίνδου καὶ τῆς Τρεμπεσίνας, αὐτοὶ εἶναι οἱ ἡρωϊκοὶ Ἕλληνες τῶν 7½ ἑκατομμυρίων, οἱ ὁποῖοι ἀσχολοῦνται μὲ ἀτέρμονας συζητήσεις, ἕνας λαός, ὁ ὁποῖος ἠδύνατο μὲ παλούκια νὰ κυνηγήσῃ τοὺς προδότας, ἕνας λαός, ὁ ὁποῖος ἔχει καθῆκον νὰ μὴ καθεύδῃ ὑπὸ μανδραγόραν; Ἡ Κυβέρνησις, ἔχει καθῆκον ὁπωσδήποτε νὰ τονώσῃ τὸν στρατόν τοῦ Ἔθνους, νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν δικαιοσύνην, εἰς τὸν στρατόν, διότι ἡ ἀχαριστία, ἡ ἀδικία, καὶ ἡ ἀγνωμοσύνη εἶναι ἴδιον τῶν ἀμαθῶν καὶ τῶν ἀδίκων. Νὰ δώσῃ δικαιοσύνην εἰς τὸν στρατόν, νὰ ἐπαναφέρῃ τοὺς γενναίους, νὰ στεφανώσῃ ἐκείνους, ποὺ ἐπολέμησαν εἰς τὴν Πίνδον. Ὅταν ταῦτα πράξῃ θὰ εἶναι ἀξία τῆς ἀποστολῆς της, ἡ δὲ Βουλὴ ὑπεραξία, διότι τοιαύτην Κυβέρνησιν μὲ ἐμπιστοσύνην περιβάλλει. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα).

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κίνιας ἔχει τὸν λόγον.

§81Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἀπεδέχθη τὴν τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας πλέον ἡ παρεχομένη ἀμνηστία, θὰ παρέχεται ἐντὸς τακτῆς προθεσμίας καὶ δὲν θὰ διαιωνίζεται ὁ διὰ τῆς ἀμνηστίας κατευνασμός, βεβαίως καὶ ἀσφαλῶς, περιορίζεται κατὰ πολὺ ὁ λόγος μου, τὸν ὁποῖον προετιθέμην νὰ ἐκφωνήσω. Κύριοι βουλευταί, εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀκουσθῇ πέραν τῆς αἰθούσης ταύτης, εἰς ὅλον τὸν πεπολιτισμένον κόσμον ἡ ἀλήθεια, ἡ ὁποία θέλω νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ὁδηγός, εἰς τὰς σκέψεις μας, τὰς πράξεις καὶ τὰς ἀποφάσεις μας καθὼς καὶ τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἡνωμένων Ἐθνῶν, ὁ ὁποῖος συνέρχεται μετ’ ὀλίγον, ἵνα διακανονίσῃ τὴν τύχην τῆς χώρας αὐτῆς. Ἡ θρασύτης ὑπερέβη πᾶν ὅριον. Ὁ ἄλλοτέ ποτε καπνεργάτης καὶ ἤδη αὐτονομασθεὶς στρατηγὸς Μᾶρκος, ἔφθασε μέχρι τῆς θρασύτητος νὰ ὁμιλῇ νὰ δίδῃ συνεντεύξεις εἰς τοὺς Τάϊμς καὶ νὰ ὑποβάλλῃ προτάσεις, δῆθεν συνθηκολογήσεως, μετὰ τοῦ Κράτους. Κατὰ τὴν κατοχὴν ὑψώθη ἕνα φρικτὸν ἔμβλημα, τὸ ἔμβλημα τοῦ Ἐθνικοῦ Ἀπελευθερωτικοῦ Μετώπου, ΕΑΜ, καὶ ὑπὸ τὸ ἔμβλημα τοῦτο ἐκρύπτετο τὸ ἐγχειρίδιον ἵνα πληγῇ ἡ Ἑλληνικὴ φυλή. Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα Ἀλβανοὶ συνεργάται τῶν φασιστῶν Ἰταλῶν. Βούλγαροι συνεργάται τῶν φασιστῶν Γερμανῶν καὶ Γιουγκοσλαῦοι, οἱ ὁποῖοι μέχρι τῶν παραμονῶν τῆς γερμανικῆς ἐπιθέσεως συνεννοοῦντο μετὰ τοῦ Βερολίνου καὶ μὲ τὸν Χίτλερ, ἵνα διαμελίσουν τὴν Ἑλλάδα, συνῃνώθησαν μετὰ τῶν περιφήμων τούτων πατριωτῶν, τοὺς ὁποίους σήμερον ἐκπροσωπεῖ ὁ καπνεργάτης Μᾶρκος. Ἀπέβλεπον, ἀπὸ κοινοῦ οἱ ἀπὸ βορρᾶ αὐτοὶ γείτονες, πράγματι δὲ ἐχθροὶ τῆς Ἑλλάδος, ἀπέβλεπον εἰς τὴν ἀπαθλίωσιν τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς καὶ εἰς τὴν καταστροφὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους καὶ συνεργάται ἐπίσημοι τούτων ἦσαν οἱ λεγόμενοι ἐαμῖται, πράγματι δὲ κομμουνισταί. Ἡ σφαγὴ τοῦ Διστόμου μαρτυρεῖ περιτράνως περὶ τοῦ γεγονότος τούτου. Ἐνεδρεύσαντες ἔξωθεν τοῦ χωρίου, οἱ περίφημοι αὐτοὶ πατριῶται, κατέσφαξαν δύο Γερμανοὺς καὶ οὕτω πως ἔδωσαν τὴν ἀφορμὴν νὰ γίνῃ ἡ σφαγὴ τοῦ Διστόμου. Ἦσαν πραγματικοὶ συνεργάται τῶν Γερμανῶν καὶ τῶν Ἰταλῶν, ἐν τῷ ἐγκλήματι καὶ εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς ἐξοντώσεως τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς, ὑπὸ τὸ ἔμβλημα τοῦ ΕΑΜ. Καὶ ταῦτα μὲν ἐγένοντο κατὰ τὴν κατοχήν, ὅταν ὅμως ἐπῆλθεν ἡ ἀπελευθέρωσις περιβληθέντες τὸ ἔμβλημα τοῦ ἀθώου ἀρνίου οἱ λεγόμενοι κομμουνισταί, καὶ ἐαμῖται, ἔφθασαν μέχρι τοῦ σημείου νὰ λάβουν μέρος εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Λιβάνου, συνεκπροσωπηθέντες μεθ’ ὅλων τῶν ἄλλων κομμάτων καὶ οἱ τότε κομμουνισταί. Ἔφθασαν εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ εὑρέθημεν πρὸ τοῦ περιέργου φαινομένου νὰ βλέπωμεν τούτους καὶ κυβερνῶντας καὶ στασιαστάς, προδίδοντας δηλαδή, τοὺς πάντας καὶ τὰ πάντα. Ὀργανωθέντες ἐπετέθησαν καὶ κατέσφαξαν ἀθώους πολίτας. Μετὰ τὰς ἐκλογάς, εἰς τὰς ὁποίας ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐλευθέρως ἐψήφισε, μετὰ τὰς ἐκλογὰς συνεχίζοντες τὸ ἔργον των, ἀντὶ νὰ δεχθοῦν τὴν προστασίαν πλέον τῶν Γερμανῶν, οἱ ὁποῖοι τοὺς ἐγκατέλειψαν μετεβλήθησαν εἰς ἐρυθροφασίστας καὶ συνεργάζονται προδοτικώτατα μετὰ τῶν βορείων γειτόνων μας, ἀποβλέποντες εἰς τὴν συντριβὴν τῆς Ἑλλάδος. Αὐτοὶ εἶναι οἱ ἀνερυθρίαστοι αὐτοὶ πατριῶται, οἱ ὁποῖοι ἐτέθησαν ὑπὸ τὸν καπνεργάτην Μᾶρκον, τὸν αὐτοονομασθέντα στρατηγόν. Ἔρχονται τώρα καὶ ζητοῦν νὰ ἀποδείξουν εἰς ὅλον τὸν πεπολιτισμένον κόσμον, ὅτι δημοκρατία ἀληθὴς ὑπάρχει εἰς τὴν Ἀλβανίαν, εἰς τὴν Γιουγκοσλαβίαν, εἰς τὴν Βουλγαρίαν καὶ μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ὑπάρχει δημοκρατία. Εἰς τὴν Ἑλλάδα, λέγουν οἱ ἐρυθροφασίσται αὐτοί, τὸ καθεστὼς εἶναι φασιστικόν. Μήπως ὑπάρχει αἰδώς, μήπως ὑπάρχει συναίσθημα εὐλαβείας οἱασδήποτε, τὴν ὁποίαν ὀφείλει κάθε ἄνθρωπος ὅταν ὁμιλῇ; Καὶ λέγει ὁ περίφημος οὗτος καπνεργάτης, ὅτι οἱ σκοποί, διὰ τοὺς ὁποίους μάχεται σήμερον, εἶναι δημοκρατία εἰς τὸ ἐσωτερικόν, ἐθνικὴ ἀκεραιότης καὶ ἀνεξαρτησία εἰς τὰς ἐξωτερικὰς σχέσεις. Δημοκρατία εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Δηλαδή, ὅτι ἐδῶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, τὸ προϊὸν τοῦτο τῶν ἐλευθέρων ἐκλογῶν, τὸ νόμιμον τοῦτο καθεστώς, δὲν εἶναι δημοκρατία καὶ ὅτι δημοκρατία εἶναι ἡ Βουλγαρία, εἰς τὴν ὁποίαν μόλις χθὲς τὸν ἀρχηγὸν τοῦ ἐθνικοῦ κόμματος τῆς ἀντιπολιτεύσεως, τοῦ ἀγροτικοῦ, τὸν κατεδίκασαν εἰς θάνατον. Ἐκείνην τὴν δημοκρατίαν νοσταλγοῦν, τὴν βίαν δηλαδή, διότι ἐκεῖ εἶναι ἡ βία, ὁ ἐρυθρὸς φασισμὸς καὶ τὸ ἔγκλημα. Νοσταλγοῦν τὴν δημοκρατίαν τοῦ Χότζα, νοσταλγοῦν τὴν δημοκρατίαν τοῦ Τίτο καὶ τῆς Ρωσίας, περὶ τῆς ὁποίας εἶναι περιττὸν νὰ ὁμιλήσω. Εἶναι γνωστὸν πλέον ποία δημοκρατία ὑπάρχει εἰς τὴν Ρωσίαν, εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλον τὸν πεπολιτισμένον κόσμον, ὅτι ἐκεῖ δὲν ὑπάρχει δημοκρατία, παρὰ μόνον βία καὶ ἔγκλημα. Αὐτὴν λοιπόν, τὴν δημοκρατίαν νοσταλγοῦν καὶ προπαγανδίζουν ὡς ὄργανα καὶ ὡς πράκτορες τῶν ἐχθρῶν μας, τῶν σλαύων, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐδῶ νόμιμον καθεστώς, οὔτε δημοκρατία, οὔτε ἐλευθερία. Συνεχίζοντες δέ, τὸ συκοφαντικόν των ἔργον λέγουν, ὅτι μάχονται ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλ’ αἱ πράξεις των, ὡς διεπιστώθη, καὶ ὑπὸ τῆς διεθνοῦς Ἐπιτροπῆς, ἀποκαλύπτουν, ὅτι δὲν μάχονται ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας τῆς Ἑλλάδος, ἀλλ’ ὁπλίζονται καὶ ἐξοπλίζονται εἰς τὰς ἐχθρικὰς τῆς Πατρίδος μας χώρας καὶ ἐκπέμπονται πρὸς τὰ ἐδῶ ἵνα ὑπηρετήσωσι τοὺς ἐχθροὺς τῆς Ἑλλάδος. Μάχονται διὰ τὸν διαμελισμὸν τῆς Ἑλλάδος, ἵνα δοθῇ ἡ Μακεδονία εἰς τοὺς Σλαύους, ἀγωνίζονται ἵνα ἡ Β. Ἤπειρος, ἡ Ἑλληνική, ἡ ὁποία ἐποτίσθη μὲ τὸ αἷμα τῶν ἡρωϊκῶν Ἑλλήνων, δοθῇ εἰς τὸν Χότζα. Νὰ μὴ ὁμιλοῦν λοιπόν, κατὰ τοιοῦτον ἀναίσχυντον τρόπον καὶ νὰ τολμοῦν νὰ ὑποβάλλουν καὶ ὑπομνήματα εἰς τὸν Ο.Η.Ε. Κατέλυσαν τὴν ἀνεξαρτησίαν τῆς χώρας, διότι δὲν εἶναι Ἕλληνες, ἀλλὰ προδόται, διότι ἐξυπηρετοῦν τοὺς σκοποὺς τῶν ξένων. Αὐτοὶ εἶναι οἱ σκοποί των, καὶ ὄχι οἱ σκοποὶ ποὺ ἐπικαλεῖται ὁ καπνεργάτης Μᾶρκος. Μαίνονται, λέγει, διὰ τὰς ἐξωτερικάς μας σχέσεις καὶ ζητοῦν, οὔτε ὀλίγον, οὔτε πολύ, ἡ Ἑλλάς, νὰ δώσῃ τὰς ἐπαρχίας της ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἱστορικοὶ δεσμοὶ ἀνέπτυξαν, κατόπιν αἱμάτων καὶ μαχῶν, δίπλα εἰς τοὺς συμμάχους μας. Νὰ καταργήσωμεν τὴν συμμαχίαν μας μὲ τὴν Ἀμερικήν, καὶ μὲ τὴν Ἀγγλίαν, νὰ φύγουν οἱ Ἄγγλοι καὶ οἱ Ἀμερικανοί, καὶ αὐτοὶ νὰ ὁπλίζωνται εἰς τὰ σύνορά μας ἀπὸ τοὺς Σλαύους, διὰ νὰ κατορθώσουν νὰ διαμελίσουν τὴν πατρίδα μας. Οὔτε ἡ λέξις αἶσχος εἶναι ἀρκετή, διὰ νὰ χαρακτηρίσῃ τοὺς ἀπαισίους αὐτούς, δυστυχῶς ὀνομαζομένους Ἕλληνας. Λέγει λοιπὸν ὁ περίφημος οὗτος καπνεργάτης: «Συνεννόησις καὶ συνεργασία τόσον μὲ τὴν Ἀνατολὴν, ὅσον καὶ μὲ τὴν Δύσιν». Θέλει τὴν συνεργασίαν μὲ τὴν Ἀνατολήν, ὅσον καὶ μὲ τὴν Δύσιν, ἀλλά, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν οἱ μὲν Ἄγγλοι καὶ οἱ Ἀμερικανοί, νὰ φύγουν, νὰ μείνωμεν ἄνευ συμμάχων, αὐτοὶ δὲ ὡς ὄργανα εὐτελῆ τῶν Σλαύων, νὰ ὁπλίζωνται εἰς τὴν Γιουγκασλαβίαν καὶ τὴν Βουλγαρίαν, διὰ νὰ ἐπιτύχουν τοὺς σκοπούς των. Καὶ λέγει, ὅταν ὁμιλῶ περὶ δημοκρατίας, ἐννοῶ ὁ λαὸς νὰ ἀποφασίζῃ ἐλευθέρως περὶ τῆς τύχης του. Ἀλλ’ ὁ λαός, ἔνδοξε καπνεργάτα, ἀπεφάσισε δι’ ἐλευθέρων ἐκλογῶν, τὰς ὁποίας παρηκολούθησαν οἱ σύμμαχοι τῆς Ἑλλάδος, διαβλέποντες ὅτι εἶσθε μία ἐλαχιστοτάτη μειοψηφία. Δὲν κατήλθατε εἰς τὰς ἐκλογάς, διότι θὰ εἴχατε συντριβῆ ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Κατὰ τὸν καπνεργάτην ἔπρεπε νὰ ἀποφανθῇ ὁ λαὸς αὐτὸς κατ’ ἄλλον τινὰ τρόπον, ὑπὸ τὴν βίαν αὐτοῦ, τὴν ὁποίαν μετεχειρίζετο ἀπὸ πρίν, καὶ τὴν ὁποίαν δὲν ἠδύνατο νὰ μεταχειρισθῇ ὅταν ἐπεκράτησεν εἰς τὴν Ἑλλάδα μία τάξις πραγμάτων. Αὐτοὶ εἶναι οἱ σκοποὶ τοῦ στρατηγοῦ Μάρκου. Καὶ λέγει ἐν τέλει: «Εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ δεχθῶμεν συνεννόησιν καὶ νὰ συμβιβασθῶμεν, ἀρκεῖ ὁ συμβιβασμὸς νὰ βασίζεται εἰς ἰσοτιμίαν». Τὴν ἰσοτιμίαν τὴν ἐννοεῖ ὡς ἑξῆς: Αὐτὸς μὲν νὰ ἔχῃ τὰ ὅπλα καὶ νὰ βιάζῃ, οἱ δὲ ἄλλοι νὰ βιάζωνται. Θέλει βίαν καὶ τρομοκρατίαν ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἐπιτύχῃ ποτέ, διότι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν ἐννοεῖ νὰ ὑποστῇ πᾶσαν τὴν περιπέτειαν, τὴν ὁποίαν ὑπέστη κατὰ τὴν μαύρην ἐκείνην δουλείαν, ποὺ ἦτο ἄοπλος. Θὰ εἶναι πλάνη νὰ σχηματισθῇ Κυβέρνησις, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ μετέχουν καὶ αὐτοί, ἀφοῦ ζητεῖτε νὰ γίνουν ἐκλογαὶ ἐλεύθεραι πρέπει ἐκ τῶν προτέρων νὰ ἐπαναληφθῇ τὸ πείραμα τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Λιβάνου, νὰ τοὺς προλάβητε καὶ ἄλλην μίαν φορὰν εἰς τὴν κυβέρνησιν τῆς χώρας διὰ νὰ ἔλθουν ἐδῶ νὰ μᾶς κάμουν πάλιν στάσεις, διότι ποτὲ δὲν πρόκειται νὰ σκεφθοῦν δι’ ἐκλογάς, διότι γνωρίζουν πολὺ καλά, τὶ τοὺς περιμένει. Αὐτὰ τὰ εἶπα διὰ νὰ καταλήξω ἐκεῖ ὅπου, καὶ ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως κατέληξα, ὅτι ὁ κατευνασμὸς εἶναι πλάνη, εἶναι χίμαιρα καὶ ἡ ἀμνηστία ὑστερικὸν τέκνον αὐτῆς. Ἡ Κυβέρνησις, περιορίσασα μόνη της τὴν προθεσμίαν τῆς ἀμνηστίας εἰς 15 ἡμέρας, ἀρχίζει καὶ ἀνανήφει.

§82Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ἐκάμαμε σφάλμα περιορίσαντες τὴν προθεσμίαν τῆς ἀμνηστίας καὶ κάμω ἔκκλησιν εἰς ὅλους νὰ τὸ διορθώσωμεν. Ἐὰν ἔχωμεν μικρὰν προθεσμίαν, πιθανὸν νὰ μὴ προφθάσουν πολλοὶ τῶν ἐθνικοφρόνων, τῶν βιαίως στρατολογηθέντων νὰ προσέλθουν καὶ θ’ ἀνακόψωμεν τὸ ρεῦμα τῶν προσερχομένων.

§83Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Διατὶ τότε προηγουμένως τὸ ἀπεδέχθητε;

§84Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Τὸ ἀπεδέχθη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§85Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἠκούσατε μετὰ προσοχῆς τὴν σκέψιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλ’ ἂς βεβαιωθῇ ὅτι δὲν θ’ ἀνακόψῃ τὸ ρεῦμα, διότι ρεῦμα δὲν ὑπάρχει, διότι οἱ μὲν βιαίως στρατολογηθέντες δὲν εἶναι ἐγκληματίαι καὶ ἀσφαλῶς ὁπωσδήποτε καὶ ἐὰν προσέλθουν θὰ γίνουν δεκτοί, πρὸς τοὺς προδότας ὅμως ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὕψωσαν τὰ ὅπλα κατὰ τῆς Πατρίδος των ὁσηνδήποτε ὑποχώρησιν καὶ ἂν κάμητε, κ. Ὑπουργέ, φοβοῦμαι ὅτι θὰ εἶναι ὑποχώρησις ματαία, διότι οὗτοι ὡς ὄργανα τῶν Σλαύων θὰ ἐπιμείνωσι. Ἡ ἀμνηστία, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὴν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν ἐλάβατε νὰ μὴ ἐκτελῶνται αἱ καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις εἰς θάνατον τῶν ἐγκληματιῶν ἐγκλείει διπλοῦν τὸν κίνδυνον, τὸ μὲν ἀπέναντι τῶν μαχομένων στρατιωτῶν ἀποκαρδιώνει τὸν ἀμυνόμενον ἐθνικόφρονα Ἑλληνικὸν λαόν, τὸ δὲ ἀποθρασύνει τοὺς ἐγκληματίας καὶ τοὺς προδότας.

§86Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Ἡ Κυβέρνησις εἶπε μόνον νὰ ἀνασταλοῦν οἱ ἐκτελέσεις τῶν θανατικῶν ἀποφάσεων.

§87Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Ἀκριβῶς δὲν ἔπρεπε νὰ δοθῇ οὐδεμία ἀναστολὴ. Ὁ νόμος περὶ ἀμνηστίας χορηγεῖ τὴν ἀμνηστίαν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως, ἀλλὰ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πρὸ τῆς ἀμνηστίας κατεδικάσθησαν δὲν ἠξεύρω διατὶ δὲν πρέπει νὰ ἐκτελεσθοῦν. Πῶς θὰ μάχεται ὁ στρατός, ὅταν γνωρίζῃ ὅτι αὐτὸς μὲν πολεμᾷ καὶ φονεύεται, ἡμεῖς δὲ ἀναστέλλομεν τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἐγκληματιῶν; Δὲν πιστεύω, ὅτι θὰ φθάσητε εἰς τὴν ἀναγραφεῖσαν εἰς τὰς ἐφημερίδας ἀπόφασιν, ὅπως μὴ λειτουργήσουν τὰ ἔκτακτα στρατοδικεῖα ἐπί τί χρονικὸν διάστημα διότι τότε αὐτὸ θὰ εἶναι ἡ ἐσχάτη πλάνη. Διὰ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, ἐπηγγέλθη ἰσονομία καὶ ἰσοπολιτεία καὶ ἐπικαλούμεθα τὴν λήθην διὰ τὰ θύματα τῶν ἐγκληματιῶν, πρέπει ὅμως τὴν ἰσονομίαν καὶ τὴν ἰσοπολιτείαν νὰ τὴν ἐφαρμόσωμεν καὶ εἰς τὰ θύματα. Ἀμνηστεύομεν τοὺς δολοφόνους τοῦ ἥρωος δημάρχου Ἀραχώβης Καμπασινοῦ καὶ λέγομεν εἰς τὰ τέκνα αὐτοῦ, μὴ θρηνῆτε τὸν πατέρα σας, μὴ ζητῆτε ἱκανοποίησιν ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας διὰ τὸν ἄδικον θάνατον τοῦ ἥρωος αὐτοῦ, τοὺς ἀμνηστεύομεν ἵνα κατέλθωσιν εἰς τὴν Ἀράχωβαν καὶ λάβουν τὸ πλιάτσικο, διότι περὶ αὐτοῦ πρόκειται, καὶ δὲν δίδομεν οὔτε μίαν σύνταξιν εἰς τὴν σύζυγον καὶ τὰ τέκνα τοῦ δολοφονηθέντος. Ἐγώ, κύριοι βουλευταί, παρέσχον τὴν ψῆφον μου εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὑπὸ μίαν προϋπόθεσιν, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀναμφισβητήτως δὲν πιστεύει εἰς τὰ ἀγαθὰ τοῦ κατευνασμοῦ, ἀλλὰ πρέπει νὰ προχωρήσῃ, μὲ τὸ ὅπλον ἀνὰ χεῖρας, διὰ τὴν ἐπιβολὴν τοῦ νόμου, ἐὰν θέλωμεν καὶ ἐφ’ ὅσον θέλομεν νὰ ὑπάρχῃ πίστις εἰς τὸν τόπον αὐτόν, ὅτι δὲν ἐχρεωκόπησεν, ὡς Κράτος καὶ ὡς κοινωνία, πρέπει νὰ ἐφαρμόζωμεν τοὺς νόμους καὶ οὐχὶ ὅπως ἄλλοτέ ποτε ἐλέχθη, ἀφήσατε τοὺς νόμους νὰ καθεύδουν διότι οἱ νόμοι καθεύδουν ὅταν εἶναι κακὴ ἡ πολιτεία. Ὑπ’ αὐτὴν λέγω τὴν ἔννοιαν παρέχομεν τὴν ψῆφον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν εὐθεῖαν λεωφόρον, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει ἡ ἄμυνα τοῦ Κράτους καὶ ἡ ἐπιβολὴ κατὰ τῶν κακοποιῶν, καὶ ὄχι εἰς τὸν κατευνασμόν. Εὐτυχῶς τὸ κακὸν περιωρίσθη μετὰ τὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἐγένετο καὶ θὰ παύσῃ πλέον αὐτὴ ἡ διαιώνισις τῆς πληγῆς τῆς ἀμνηστίας. Ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις τῆς συνεργασίας, ἐπηγγέλθη τὴν ἀμνηστίαν χωρὶς ἐπιτυχίαν. Μὴ πλανώμεθα, κύριοι, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι αὐτοὶ δὲν εἶναι ἐλεύθεροι νὰ ἀποφασίσουν, αὐτοὶ εἶναι ὄργανα προδοτικά, πράκτορες τῶν ξένων καὶ ὡς τοιοῦτοι ἐργάζονται. Τὸν κατευνασμὸν ἂν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις, νὰ τὸν ἀπευθύνῃ ἂς τὸν ἀπευθύνῃ εἰς τὴν Μόσχαν, καὶ ὄχι εἰς αὐτοὺς, διότι αὐτοὶ δὲν ἔχουν οὔτε σκέψιν, οὔτε συνείδησιν, (Χειροκροτήματα).

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατόπιν τῶν γενομένων δηλώσεων, θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ λάβουν τὸν λόγον μόνον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι διαφωνοῦν εἰς τὸ ψήφισμα.

§89Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθόν, διότι ἡ Βουλή, ἀκούουσα τοὺς ἀντιφρονοῦντας μόνον, πιθανὸν νὰ μεταβάλῃ γνώμην. Πρέπει νὰ ἀκούωνται καὶ τὰ ὑπὲρ τοῦ ψηφίσματος ἐπιχειρήματα.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ἀπεφασίσθη ὁ περιορισμὸς τοῦ λόγου εἰς τὸ τέταρτον, θὰ παρεκάλουν νὰ περιορίζωνται οἱ κύριοι βουλευταὶ εἰς τοῦτο, χωρὶς νὰ προκαλῆται ἰδική μου παρέμβασις.

§91Γ. ΔΡΟΣΟΣ. Ἂν καὶ διαφωνῶ καὶ μὲ τὴν ἀμνηστίαν γενικῶς, καὶ μὲ τὸ ψήφισμα εἰδικώτερον, δηλῶ ὅτι δὲν τὸ καταψηφίζω, τὸ μὲν διὰ νὰ μὴ δυσχεράνω τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ ἔργον της, τὸ δὲ διὰ νὰ ἀποδειχθῇ τὸ μάταιον τῆς ἀμνηστίας καὶ τοῦ κατευνασμοῦ.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Α. Βαμβέτσος.

§93Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα τῆς ἀμνηστίας εἶναι τοιοῦτον, ὥστε νὰ εἶναι εὐχερὴς ἡ ἀπαγγελία ἐμπρηστικῶν λόγων, διότι, βεβαίως, ἕκαστος ἐξ ἡμῶν ἔχει εἰς τὴν περιφέρειάν του θύματα, τὰ ὁποῖα ζητοῦν ἐκδίκησιν, ἡ τάξις δὲ αὐτὴ περιλαμβάνει δύο ἀξιοτίμους καὶ ἀγαπητοὺς συναδέλφους εἰς ὅλους μας, οἱ ὁποῖοι οἱ ἴδιοι, ἐν τῇ οἰκογενείᾳ των, ὑπέστησαν θυσίας ἀπὸ τὴν ἀνταρτικὴν δρᾶσιν. Ἑπομένως, εἶναι φυσικόν, ὅτι ἡ ἀτμόσφαιρα τῆς Βουλῆς δὲν εἶναι εὔκολον νὰ διάκειται εὐμενῶς πρὸς τοιοῦτον νομοσχέδιον. Εἶναι ἐπίσης φυσικόν, καὶ ἡ κοινὴ γνώμη νὰ δυσφορῇ, ἀκούουσα νὰ γίνεται λόγος περὶ ἀμνηστίας. Ἀλλά, νομίζω, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶναι πλέον ὥριμος νὰ ἀντιλαμβάνεται ψυχραίμως μερικὰς ἀνάγκας, γενικωτέρας πολιτικῆς. Καὶ ἡμεῖς οἱ ἐκπρόσωποι αὐτοῦ, οἱ ὁποῖοι μὲ σφιγμένους τοὺς ὀδόντας δεχόμεθα νὰ ὑπερψηφίσωμεν τοῦ ψηφίσματος, ἐκφράζομεν ἀναμφιβόλως τὴν γνώμην αὐτὴν τῆς ὑγιοῦς καὶ ψυχραίμου λαϊκῆς ἀντιλήψεως, ἡ ὁποία πιστεύει ὅτι πρέπει νὰ κάμῃ καὶ τὸ βῆμα αὐτὸ ἀκόμη. Κύριοι, ἐνθυμοῦμαι ἓν θεατρικὸν ἔργον Γάλλου συγγραφέως, ὅπου ἕνας ἀνεύθυνος ποιητὴς τῶν ὁδῶν, προσπαθεῖ νὰ ἐξεγείρῃ τοὺς Τρῶας εἰς τὸ νὰ πολεμήσουν ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων, καὶ ὁ παλαιὸς μαχητὴς Ἕκτωρ, ὁ πολεμιστὴς στρατηγός, ἀγωνίζεται διὰ νὰ πείσῃ τοὺς συμπολίτας του ὑπὲρ τῆς εἰρήνης. Αὐτὴν τὴν σκηνὴν θὰ πρέπει νὰ ἔχωμεν καὶ ἐδῶ ὑπ’ ὄψιν μας, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὰ πράγματα μετὰ λογικῆς. Προχθὲς ἐδώσαμεν μίαν ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία καθώρισε σαφῶς τὴν πολιτικήν της καὶ ἡ πολιτικὴ αὐτὴ εἶναι αὕτη, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἡ Ἑλληνική, ἐξ οἰκείας πρωτοβουλίας, ἄνευ οὐδεμιᾶς ἔξωθεν ἐπεμβάσεως, ἡ Κυβέρνησις ἡ Ἑλληνική, ἐνεργοῦσα μονομερῶς καὶ ὄχι ἐν συμφωνίᾳ μετὰ τῶν στασιαστῶν, λαμβάνει πρόνοιαν περὶ χορηγήσεως ἀμνηστίας ὑπὸ ὡρισμένους ὅρους, διότι πιστεύει ὅτι ἐκ παραλλήλου μὲ τὴν ἀσκουμένην δυναμικὴν πολιτικὴν δύναται, ἴσως ἀριθμός τις στασιαστῶν νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τοὺς κόλπους τῆς Πατρίδος, ἐπωφελούμενοι τοῦ νομοθετικοῦ αὐτοῦ μέτρου. Ἄν, κύριοι, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀντιληφθῆτε τό νομοθέτημα, ὅπερ πράγματι ἔχει αὐτὸ τὸ νόημα, νομίζω, ὅτι καὶ ἐκεῖνοι ἐξ ὑμῶν, οἱ ὁποῖοι διὰ λόγους αἰσθηματικοὺς θὰ εἶχαν ἀντίρρησιν νὰ τὸ ψηφίσουν, θὰ δεχθοῦν νὰ μεταβάλουν γνώμην. Δὲν πρόκειται αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ παράσχωμεν ἀμνηστίαν εἰς ἐγκληματίας ἄνευ ὅρων, ὡς μέτρον καὶ ἐκ λόγων ἁπλῆς ἐπιεικείας. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν κάμνομεν μίαν πρᾶξιν καθαρῶς πολιτικήν, μίαν πρᾶξιν ὑπὸ τὴν ἐπιστημονικὴν ἔννοιαν καθαρῶς κυβερνητικήν. Ἐφ’ ὅσον, λοιπόν, ἐδέχθημεν αὐτὴν τὴν κυβερνητικὴν πρᾶξιν, ἐγκρίναντες τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, θὰ εἴμεθα σήμερον ἀσυνεπεῖς, ἀρνούμενοι νὰ ψηφίσωμεν τὴν πραγμάτωσιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, πρὸς τὰς ὁποίας προχθὲς συνεφωνήσαμεν. Κύριοι, λέγω, θὰ εἴμεθα ἀσυνεπεῖς, ἂν τυχὸν σήμερον μετεβάλλομεν γνώμην, μόλις παρῆλθον δύο εἰκοσιτετράωρα, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐξεφράσαμεν τὴν ψῆφον μας. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, ἡ ὁλότης σχεδὸν τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς ἀπεδέχθη, μετά τινας τροποποιήσεις, τὸ ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν νομοσχέδιον, σκεφθῆτε συγχρόνως καὶ τοῦτο, ὅτι διὰ πρώτην φορὰν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἔχει τοιαύτην εὐρύτητα, ἀπὸ ἀπόψεως εὐεργετουμένων προσώπων. Διότι, ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν ὑμῶν ἐπὶ τούτου, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπηγγέλθη εἰρήνευσιν ἐν τῇ Χώρᾳ διὰ τῆς ἐξαφανίσεως πάντων τῶν ἐκνόμως δρώντων. Παρέχει, δηλαδή, εἰς πάσας τὰς μερίδας καὶ πάντα τὰ ἄτομα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται σήμερον ἐκτὸς τοῦ νόμου, εἴτε δρῶντα συμμοριακῶς, εἴτε δρῶντα ἀντισυμμοριακῶς, νὰ ἐπανέλθουν ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις εἰς τοὺς κόλπους τῆς τάξεως. Καὶ νομίζω, ὅτι τὸ σημεῖον τοῦτο δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ διαφύγῃ τὴν Βουλήν, ὥστε νὰ ἀντιληφθῇ τὴν εὐρύτητα τοῦ μέτρου καὶ τὴν εἰλικρίνειαν τῆς σκέψεως, ἡ ὁποία κινεῖται εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Θὰ παρακαλέσω, λοιπόν, μὲ αὐτὴν τὴν ψυχραιμίαν, μὲ αὐτὸ τὸ λογικὸν καὶ ἤρεμον ὄμμα νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ τὸ δεχθῶμεν, ὡς ἐγένετο δεκτὸν ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς. Θεωρῶ μόνον ἀναγκαῖον νὰ γίνουν ὡρισμέναι διασαφήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο μὲν ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Συντάγματος, ἀλλὰ περὶ τῶν ὁποίων συνεφωνήθη μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι θὰ ἐπαναληφθοῦν καὶ εἰς τὴν Βουλήν, ὥστε δι’ ἑρμηνευτικῶν δηλώσεων, γινομένων ἀποδεκτῶν καὶ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ ἀπὸ τὸ Σῶμα, νὰ ἐκλείψουν μερικαὶ ἀμφιβολίαι, ὡς πρὸς τὴν ἔκτασιν τοῦ μέτρου. Ἐν πρώτοις εἴπομεν, ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο ἐξαιρεῖ μόνον τοὺς ἤδη ἐν ταῖς φυλακαῖς εὑρισκομένους, ὅπως εἶπον εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ὄχι διότι τοῦτο ἀποτελεῖ τεκμήριον τοῦ ζητήματος, ἀλλὰ διότι σήμερον ἡ στιγμὴ δὲν εἶναι εὔθετη διὰ μίαν εὐρυτέραν ἀμνηστίαν. Σκέψεις περὶ εὐρυτέρας ἀμνηστίας, θὰ γίνουν μόνον ὅταν τερματισθῇ ἐπιτυχῶς, διὰ τὸ Κράτος, ὁ συμμοριακὸς ἀγών, ὁπότε ἡ Πολιτεία θὰ σκεφθῇ ἐλευθέρως, χωρὶς νὰ δεσμευθῇ ἀπὸ τοῦ νῦν, εἰς τὸ νὰ λάβῃ ὡρισμένα μέτρα ἔναντι τῶν ἐν ταῖς φυλακαῖς εὑρισκομένων. Ἑπομένως, τὸ ζήτημα αὐτὸ τερματίζεται πρὸς τὸ παρόν, διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ ἐν εὐθέτῳ χρόνῳ. Ὅταν ὅμως ἐξαιροῦμεν τοὺς ἐν ταῖς φυλακαῖς εὑρισκομένους, δὲν νοοῦμεν ὅτι ἐξαιροῦνται οἱ τυχὸν ἐρήμην καταδικασθέντες καὶ μὴ εὑρισκόμενοι ἐν ταῖς φυλακαῖς. Εἴμεθα σύμφωνοι, κύριε Ὑπουργέ;

§94Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Μάλιστα.

§95Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δεύτερον, ὅτι, ἐπίσης, περιλαμβάνονται οἱ τυχὸν συλληφθέντες ποτὲ καὶ ἀποδράσαντες, ἀλλ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν μὴ εὑρισκόμενοι ἐν ταῖς φυλακαῖς. Τρίτον, ὅτι περιλαμβάνονται οἱ διαπράξαντες παρομοίας πράξεις κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς, ὁπότε ἡ συμμοριακὴ δρᾶσις ὑφίστατο, ἐπίσης, ὑπὸ ἄλλην μορφήν. Ἑπομένως καὶ οἱ διὰ τοιαύτας πράξεις διωκόμενοι καὶ αὐτοὶ ἐπίσης ἀπολαμβάνουν τοῦ μέτρου, ἐφ’ ὅσον δὲν εὑρίσκονται ἐν ταῖς φυλακαῖς, ἀδιαφόρως ἐὰν τυχὸν ἡ πρᾶξις αὐτῶν χαρακτηρίζεται κατ’ ἄλλον τρόπον, διότι συμπίπτει πράξεις τινὲς τοιαῦται, νὰ χαρακτηρίζωνται, ὡς παραβάσεις τῆς 6 Συντακτικῆς Πράξεως. Ὁ γενόμενος χαρακτηρισμός, ἐφ’ ὅσον ἡ πρᾶξις αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν δὲν ἀποτελεῖ συνεργασίαν μετὰ τοῦ ἐχθροῦ, ἀλλ’ ἀποτελεῖ κοινὸν ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον ὅμως τὸ Δικαστήριον τὸ ἐχαρακτήρισεν ὡς ὑπαγόμενον εἰς τὴν 6 Συντακτικὴν Πρᾶξιν ὁ τοιοῦτος χαρακτηρισμὸς εἶναι ἄνευ σημασίας, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει καὶ αἱ πράξεις αὐταὶ περιλαμβάνονται εἰς τὸ παρὸν νομοθέτημα. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, εἴμεθα σύμφωνοι;

§96Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ποῖος θὰ τὸ κρίνῃ; τὸ βούλευμα, βεβαίως. Δηλαδή, ἡ ἔννοια εἶναι, ὅτι αὐτὸ τὸ σχέδιον ψηφίσματος ἐννοεῖ μόνον τοὺς ἐκτὸς τῶν φυλακῶν εὑρισκομένους, εἴτε διότι κατεδικάσθησαν, εἴτε διότι κατεδικάσθησαν ἐρήμην, εἴτε κατεδικάσθησαν καὶ ἐξετελέσθη ἡ ἀπόφασις καὶ δὲν συνελήφθησαν, ἢ αἱ πράξεις ἔλαβον χώραν κατὰ τὴν κατοχὴν καὶ εἶναι ἀδικήματα κοινοῦ ποινικοῦ νόμου.

§97ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δηλαδὴ καὶ τὰ ἐκτὸς τοῦ συμμοριακοῦ ἀγῶνος;

§98Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ συμμοριακοῦ ἢ ἀντισυμμοριακοῦ ἀγῶνος.

§99Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τὸν συμμοριακὸν ἀγῶνα, τὸν θεωροῦμεν ἀρξάμενον ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ ἐαμισμοῦ, διότι ὁ ἐπὶ Κατοχῆς ἐαμισμὸς ἀποτελεῖ μίαν μορφὴν συμμοριακοῦ ἀγῶνος. Ἑπομένως, αἱ πράξεις, αἱ λαβοῦσαι χώραν ἐν τῇ ἐννοίᾳ αὐτῇ περιλαμβάνονται, ἐφ’ ὅσον τὰ πρόσωπα δὲν εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακάς.

§100Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Ὅταν κατασταλῇ ἡ ἀνταρσία, θὰ ἴδωμεν τὶ θὰ κάμωμεν διὰ τοὺς ἐν ταῖς φυλακαῖς.

§101ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ. Διὰ τὴν αὐτὴν πρᾶξιν εἷς ἀμνηστεύεται, ὁ ἄλλος μένει εἰς τὰς φυλακάς.

§102Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, μὴ παραβλέπετε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον ἐν ἀρχῇ, τὴν ἔννοιαν καὶ τὴν πρόθεσιν τοῦ νομοθετήματος. Πρόκειται περὶ πράξεως οὐχὶ ἀποσκοπούσης νὰ ἀπολύσῃ τοὺς ἐν ταῖς φυλακαῖς καταδίκους, οὔτε περὶ πράξεως ἀποσκοπούσης εἰς ἀποσυμφόρησιν τῶν φυλακῶν. Πρόκειται περὶ πολιτικῆς πράξεως, σκοπούσης νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἐλάττωσιν τῶν ἀγωνιζομένων σήμερον ἐνόπλως, εἴτε κατὰ τοῦ Κράτους, εἴτε ὑπὲρ αὐτοῦ. Αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγετε, εἶναι νομικῶς ὀρθόν, ἀλλὰ δὲν ἐμπίπτει εἰς τὸν πολιτικὸν σκοπὸν τοῦ ψηφίσματος. Ὅταν ὁ συμμοριακὸς ἀγὼν τερματισθῇ, τότε θὰ γίνῃ λόγος περὶ γενικωτέρας ἀμνηστίας, περὶ διευρύνσεως τῆς ἀμνηστίας καὶ ἐπὶ τῶν ἐν ταῖς φυλακαῖς εὑρισκομένων. Τὰ πράγματα εἶναι σαφῶς τεθειμένα καὶ πᾶσα παρέκκλισις ἀπὸ τῶν γραμμῶν αὐτῶν, θὰ νεκρώσῃ τὴν ἔννοιαν τοῦ ψηφίσματος. Ἐφ’ ὅσον, λοιπόν, τὴν ἔννοιαν αὐτὴν ἐδώσαμεν εἰς τὸ ψήφισμα ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ ἐπὶ τοῦ Συντάγματος, ἐλπίζω, ὅτι τὸ Σῶμα δὲν θὰ θελήσῃ νὰ ἀποστῇ ἀπὸ τὸν σκοπὸν αὐτόν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου συνεφωνήσαμεν μετὰ τῆς Κυβερνήσεως.

§103ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διατὶ δὲν ἀναφέρετε ἄρθρα τοῦ Ποινικοῦ Νόμου;

§104Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιλάβωμεν ἄρθρα τοῦ νόμου. Μὴ λησμονῆτε, ὅτι τὸ ψήφισμα περιέχει ἄρθρον, διὰ τοῦ ὁποίου αἱ λεπτομέρειαι καθορίζονται διὰ Βασιλικῶν διαταγμάτων καί, ἑπομένως, παρέχεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ εὐχέρεια νὰ ἐκδώσῃ Βασιλικὰ διατάγματα τὰ ὁποῖα νὰ διευκολύνουν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ψηφίσματος. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προέχει, εἶναι ὅτι πρέπει νὰ ἀντιληφθῶμεν ὅλοι μας, ὅτι τὴν στιγμὴν αὐτὴν πρόκειται νὰ σφίξωμεν τὰς καρδίας μας καὶ νὰ κάμωμεν μίαν πολιτικὴν πρᾶξιν, ἡ ὁποία θὰ διευκολύνῃ τὴν ἐπάνοδον τῆς Χώρας εἰς τὴν εἰρήνευσιν. Ἂς ἀφίσωμεν κατὰ μέρος τὰς λεπτολογίας καὶ ὡς ὥριμοι ἄνδρες, ἀποβλέποντες εἰς τὸν εὐρύτερον σκοπὸν τοῦ ψηφίσματος, ἂς παράσχωμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ζητεῖ παρ’ ἡμῶν ἡ Κυβέρνησις.

§105Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ὑπαγορεύσω τὴν γενομένην ἑρμηνευτικὴν δήλωσιν πρὸς ἄρσιν παρεξηγήσεων. Τὸ παρὸν σχέδιον ψηφίσματος, δὲν ἀφορᾷ τοὺς ἐν ταῖς φυλακαῖς εὑρισκομένους, ἀλλὰ τοὺς ἐκτὸς αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι εἴτε εἶναι κατάδικοι καὶ δὲν ἔχει ἐκτελεσθῆ ἡ ἀπόφασις, εἴτε ἐξετελέσθη καὶ ἐδραπέτευσαν, εἴτε ἔλαβον χώραν τὰ ἀδικήματα καὶ διαρκούσης τῆς κατοχῆς καὶ ἀπετέλεσαν ἀδικήματα τοῦ κοινοῦ ποινικοῦ νόμου διὰ τὸν συμμοριακὸν καὶ ἀντισυμμοριακὸν ἀγῶνα, ἀδιαφόρως τοῦ πῶς ἔχουν χαρακτηρισθῆ, καὶ ὑπὸ τὴν ἀπαραίτητον προϋπόθεσιν ὅτι δὲν ἀποτελοῦν συνεργασίαν μετὰ τοῦ ἐχθροῦ.

§106Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τοὺς ἐκτελεστὰς τοῦ Δεκεμβρίου, οἱ ὁποῖοι κατεδικάσθησαν ὡς τὰ χθὲς καὶ δὲν συνελήφθησαν, αὐτοὺς τοὺς ἀμνηστεύομεν; Ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι κανένα Ἕλληνα δὲν θὰ ἔχετε μαζί σας. Θὰ εὕρητε βουλευτάς, ἀλλ’ Ἕλληνα κανένα δὲν θὰ ἔχετε μαζί σας.

§107Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Διατὶ κάμνετε διάκρισιν μεταξὺ τῶν πράξεων, αἱ ὁποῖαι λαμβάνουν χώραν σήμερον, καὶ τῶν πράξεων τοῦ Δεκεμβρίου; Μὴ λησμονῆτε, ὅτι εἰς τὴν περιφέρειάν μας, τὴν Μεγάλην Παρασκευήν, ἕνας σεμνὸς λευΐτης ἐσταυρώθη. Ἔχομεν μίαν πρᾶξιν ἀγρίαν καὶ βλάσφημον. Διὰ ποῖον λόγον, θέλετε νὰ κάμνετε διάκρισιν μεταξὺ τῶν πράξεων αὐτῶν, καὶ τῶν γεγονότων τοῦ Δεκεμβρίου;

§108Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἀνήκω εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα καὶ προσέφερα πρὸς αὐτὸ ὑπηρεσίας. Δὲν εἶμαι αὐτόκλητος. Ποῖος σᾶς εἶπεν, ὅτι ἐγὼ θὰ συναινέσω νὰ ἀμνηστευθῇ ὁ κακοῦργος τοῦ ἱερέως;

§109Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Εὑρισκόμεθα πρὸ δύο ἀντιτιθεμένων πρὸς ἀλλήλας ἀντιλήψεων. Ἡ μία ἀντίληψις εἶναι ἡ ἀντίληψις μὲ τὸ πνεῦμα τῆς ἐκδικήσεως ἢ, ἀκριβέστερα, μὲ τὸ πνεῦμα τῆς ἐπιβολῆς τοῦ νόμου. Ἡ ἄλλη ἀντίληψις, εἶναι ἡ πολιτικὴ ἀντίληψις, ἡ ὁποία δὲν διαπνέεται ἀπὸ πνεῦμα ἐπιεικείας πρὸς τὸν ἐγκληματίαν, ἀλλὰ ἀπὸ πνεῦμα ἐπισπεύσεως τῆς εἰρηνεύσεως τῆς Χώρας, ἐπὶ τῷ τέλει ὅπως δι’ αὐτοῦ τοῦ μέτρου ἐλαττωθῇ κατὰ τὸ δυνατὸν ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐκνόμως δρώντων. Ἐὰν ἐγκαταλείψητε τὴν ἰδέαν τὴν πρώτην καὶ ἀποδεχθῆτε τὴν βασικὴν γραμμήν, τὴν πολιτικήν, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἀποδεχθῆτε τὸ νομοσχέδιον. Ἐὰν ἐμμείνητε εἰς τὸ ὅτι «FIAT JUSTITIA ET PEREAT MUN-DUS» ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ εἴπητε: «Ἐγὼ ἀδιαφορῶ δι’ ὅλα τὰ ἄλλα, ἐγὼ ἐπιθυμῶ νὰ τιμωρηθοῦν οἱ δράσται αὐτῶν τῶν πράξεων, καὶ ἀδιαφορῶ ἐπὶ πόσα χρόνια θὰ βαστάξῃ ὁ συμμοριακὸς ἀγών». Ἑπομένως, αὐταὶ αἱ δύο ἀντιλήψεις μάχονται σήμερον πρὸς ἀλλήλας. Ἐκεῖνοι ἐξ ὑμῶν, οἱ ὁποῖοι ἀποδέχονται τὴν πρώτην ἀντίληψιν, φυσικὰ θὰ καταψηφίσουν τὸ νομοσχέδιον. Ἐκεῖνοι ἐξ ὑμῶν, οἱ ὁποῖοι θεωροῦν ὅτι τὴν στιγμὴν αὐτὴν ἐπιβάλλεται νὰ κάμωμεν μίαν πολιτικὴν πρᾶξιν, αὐτοὶ θὰ ψηφίσουν ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου.

§110Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Λαμβάνεται πρόνοια καὶ διὰ τοὺς δραπετεύσαντας ἐκ τῶν φυλακῶν, δηλαδὴ ἡ προστατευτικὴ αὐτοῦ τοῦ νόμου διάταξις ἐπεκτείνεται καὶ ἐπ’ αὐτῶν; Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὸ ἑξῆς, ὅτι ἀπὸ τὴν Σπάρτην ἔφυγαν 300 τέρατα, τὰ ὁποῖα αἱματοκύλισαν καὶ τὴν Λακωνίαν καὶ τὴν Ἀρκαδίαν. Διατὶ αὐτὰ τὰ τέρατα νὰ τύχουν αὐτῆς τῆς προνοίας; Διότι ἔκαμαν καὶ ἕνα ἄλλο ἀδίκημα ἐπὶ πλέον, καὶ ἔφυγαν ἀπὸ τὴν φυλακήν;

§111Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν συνεννοούμεθα, κύριε συνάδελφε!

§112Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐγύρισαν καὶ ἐμπῆκαν εἰς τὰς φυλακάς, αὐτοὶ θὰ μείνουν εἰς τὰς φυλακάς. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι βγῆκαν, ἀμνηστεύονται.

§113Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν συνεννοούμεθα καὶ ὅτι δὲν θέλετε νὰ συνεννοηθῶμεν. Διότι, ἐὰν θέλετε νὰ συνεννοηθῶμεν, θὰ καταλάβετε ὅτι, ὅπως σᾶς εἶπα πρὸ ὀλίγου, δὲν πρόκειται ἐδῶ νὰ ἐκτιμήσωμεν τὰς πράξεις ἀπὸ ἀπόψεως ποινικῆς, ἀλλὰ ἀπὸ ἀπόψεως πολιτικῆς. Ὁ μὲν ἐν τῇ φυλακῇ εὑρισκόμενος, εὑρίσκεται ἐν τῇ φυλακῇ καὶ δὲν ἀπειλεῖ αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ Κράτος. Τὸ Κράτος τὸ ἀπειλεῖ ὁ ἐκτὸς τῆς φυλακῆς ἐνόπλως δρῶν. Αὐτοὺς τοὺς ἐκτὸς τῆς φυλακῆς ἐνόπλως δρῶντας θέλομεν, εἰ δυνατόν, νὰ τοὺς ἐλαττώσωμεν ἀριθμητικῶς. Λέγει, δηλαδή, ἡ Κυβέρνησις: «Ἐλπίζω δι’ αὐτοῦ τοῦ μέτρου νὰ ἐπιτύχω νὰ ἔλθουν 500 ἢ 2000 συμμορῖται, νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὸν εἰρηνικὸν βίον καί, ἑπομένως, ἐλπίζω, ὅτι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου θὰ εὐχεράνω τὸ ἔργον τῆς εἰρηνεύσεως». Ἀπὸ τῆς στιγμῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν δεχθῆτε αὐτὴν τὴν ἄποψιν, κατ’ ἀνάγκην θὰ δεχθῆτε τὸ νομοσχέδιον. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς, καθ’ ἣν θὰ ἐπιμείνητε εἰς τὴν ἰδέαν τῆς τιμωρίας τοῦ ἐγκληματίου, τότε θὰ καταψηφίσητε τὸ νομοσχέδιον. Δι’ αὐτὸ σᾶς εἶπον, ὅτι μάχονται δύο ἀντιλήψεις, ποία ἐκ τῶν δύο θὰ ἐπικρατήσῃ, ἡ ἀντίληψις, ἡ ὁποία στηρίζεται εἰς τὴν ἤρεμον καὶ λογικὴν σκέψιν ἤ, ἡ ἀντίληψις, ἡ ὁποία στηρίζεται εἰς τὴν ὀργίλον καὶ φανατισμένην σκέψιν;

§114Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. Συμφωνῶ ἀπολύτως, εἰς τὸ ὅτι τὸ ψήφισμα αὐτὸ ἔχει καθαρῶς πολιτικὸν χαρακτῆρα καὶ ὄχι χαρακτῆρα ποινικὸν ἢ καὶ ἄρσεως τῆς ποινῆς, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ὑπέχουν οἱ ἐγκληματίαι, λέγω καὶ τοῦτο ἐπιπροσθέτως ὅτι, ἐὰν παρέχεται ἡ ἀμνηστία πραγματικῶς, πρέπει νὰ συμφωνήσωμεν εἰς τοῦτο, ὅτι, ἐὰν δίδωμεν σήμερον τὴν ἀμνηστίαν, τὴν δίδομεν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ τὴν πάρουν πραγματικῶς, διότι δὲν θὰ τοὺς ἀφήσῃ ἡ Μόσχα. Ἐνῷ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς τὰς φυλακάς, ἐὰν ἀμνηστευθοῦν συγχρόνως μὲ τοὺς ἄλλους, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς τὸ βουνό, θὰ πᾶνε καὶ αὐτοὶ εἰς τὸ βουνό.

§115Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἑπομένως, νομίζω, ὅτι αἱ διασαφήσεις αὐταί, ἦσαν χρήσιμοι διὰ νὰ κρίνῃ ἡ Βουλὴ ἠρέμως. Ἐπίσης, νομίζω, ὅτι ἓν σημεῖον, τὸ ὁποῖον εἶπον πρὸ ὀλίγου, διακόπτων τὸν κύριον ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφον, θὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον ἰδιαιτέρας προσοχῆς τῆς Κυβερνήσεως, διότι, δι’ ἐμὲ τοὐλάχιστον, τοῦτο ἐνέχει μεγίστην σημασίαν. Τὸ σημεῖον δηλαδὴ ὅτι, ὅπως εἶπον, ἀπαντῶν εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἀξιοπρεπὲς διὰ τὸ Κράτος νὰ ζητῇ τὴν ἐγγύησιν τῆς ἰδικῆς του ὑπογραφῆς διὰ προσώπων ξένων πρὸς τὴν Χώραν. Θὰ ἦτο λάθος πολιτικὸν καὶ θὰ ἐμειοῦτο τὸ κῦρος τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία, ἤδη, ἀπὸ τῶν πρώτων ἡμερῶν ἀπεδείχθη ὅτι ἀπολαμβάνει κύρους καὶ ἐν τῇ Χώρᾳ καὶ ἐκτὸς αὐτῆς ἐὰν ἠθέλαμεν νὰ προσθέσωμεν καὶ μίαν πρόσθετον ἐγγύησιν διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ψηφίσματος. Καὶ νομίζω ὅτι τὸ ἄρθρον 3 τοῦ ψηφίσματος, πρέπει νὰ ἔχῃ ρητῶς αὐτὴν τὴν ἔννοιαν, ὅτι δηλαδὴ αἱ κυρώσεις, τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἐθνικῆς Ἑνώσεως ἀναλαμβάνει νὰ ἐπιβάλῃ ἐπὶ ἐκείνων τῶν ὀργάνων, τὰ ὁποῖα τυχὸν δὲν θὰ συνεμορφοῦντο πρὸς τὸ ψήφισμα, ἀποτελοῦν ἀρκετὴν καὶ πλήρη ἐγγύησιν, τὴν τελευταίαν καὶ τὴν ἐσχάτην ἐγγύησιν τὴν ὁποίαν δύναται νὰ δώσῃ μία Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις. Θὰ προσθέσω καὶ κάτι ἄλλο. Ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος τούτου καὶ αἱ εὔλογοι ἀντιρρήσεις καὶ αἱ ἐκφράσεις ἀγανακτήσεως, αἱ ὁποῖαι ἠκούσθησαν θὰ πρέπει νὰ μεταδοθοῦν καὶ εἰς τὴν ξένην κοινὴν γνώμην, διὰ νὰ ἀντιληφθῇ αὕτη πλήρως, ὅτι ἡ Ἑλλάς, σφίγγουσα τὴν καρδίαν της, προβαίνει εἰς αὐτὸ τὸ ἔσχατον βῆμα ἐπιεικείας καὶ ὅτι δι’ αὐτῆς τῆς πράξεως ἀμνηστεύονται πρόσωπα διαπράξαντα φρικτότατα ἐγκλήματα, ὑπὲρ τῶν ὁποίων εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ἐν ταῖς Χώραις ἐκείναις, ἐὰν διεπράττοντο αὐτὰ τὰ ἐγκλήματα, οὐδέποτε θὰ ἠκούοντο φωναὶ συγγνώμης. Νομίζω δέ, ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, λόγῳ τοῦ κύρους τὸ ὁποῖον ἔχει, νὰ διαφωτίσῃ πλήρως αὐτὴν τὴν φορὰν τὴν διεθνῆ κοινὴν γνώμην περὶ τῶν ἐγκλημάτων, τὰ ὁποῖα διεπράχθησαν ἐν τῇ χώρᾳ αὐτῇ, περὶ τῶν προσώπων τὰ ὁποῖα τὰ διέπραξαν καὶ περὶ τῆς ἐπιεικείας, τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλληνικὴ Πατρὶς ἐπιδεικνύει πρὸς αὐτούς. Ἐὰν τὸ ψήφισμα ἔχῃ αὐτὰ τὰ ἀποτελέσματα, ἐὰν δηλαδὴ ἐπιτύχῃ ἔστω καὶ μίαν μερικὴν ἐλάττωσιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μαχομένων καὶ ἐὰν ἐπιτύχῃ, ὅπως ἡ διεθνὴς κοινὴ γνώμη διαφωτισθῇ αὐτὴν τὴν φορὰν πλήρως καὶ παύσῃ τὰς ὑστερικὰς κραυγὰς περὶ ἐπιεικείας εἰς ἐγκληματίας ἀγρίους, ὡς αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἐνεφανίσθησαν ἐν τῇ Χώρᾳ μας, νομίζω, ὅτι τὸ ψήφισμα τοῦτο θὰ ἔχῃ ἐκπληρώσει πλήρως τὴν ἀποστολήν του. (Χειροκροτήματα).

§116Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖον προσωπικὸν ζήτημα, κύριε συνάδελφε; Δὲν ὑπάρχει προσωπικὸν ζήτημα.

§118Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Ὁ κ. Βαμβέτσος, ἐπέτρεψεν εἰς δύο συναδέλφους διακοπήν, ἐνῷ εἰς ἐμὲ δὲν ἐπέτρεψε. Μᾶς εἶπεν ἀνακολούθους. Ἐγὼ δὲν γίνομαι ὀργανέτο κανενός. Ἀκολουθῶ μόνον τὸν λαὸν καὶ εἰς τὸν λαὸν ἔχω νὰ δώσω ἀπολογίαν. Σεῖς, ἐγκληματεῖτε ἐναντίον τοῦ Κράτους, ἐναντίον τῆς Πατρίδος, ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος. Καὶ ἡ Κυβέρνησις τῶν Ἡνωμένων Κομμάτων, τὴν ὁποίαν ἐχαιρετίσαμεν, τῶν ἱστορικῶν αὐτῶν κομμάτων, χάνει ἀπὸ τὴν δύναμίν της, ἀπὸ τὴν θέσιν της, ἐκθέτει τὸ σύνολον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἀπέναντι τῆς Ἑλλάδος καὶ ἀπέναντι τῶν ξένων. Ἐπομένως δὲν εἴμεθα ἀνακόλουθοι. Ὑποστηρίζομεν τὴν γνώμην μας καὶ λέγομεν, ὅτι θὰ εἴπωμεν τὸ ὄχι· σκεπτόμεθα ἀντίθετα τοῦ ψηφίσματος. (Χειροκροτήματα).

§119Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἀπευθύνω ἕνα ἐρώτημα εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργόν. Κύριε ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργέ, ἡ διατύπωσις τοῦ ψηφίσματος καλύπτει τι πέραν τῶν συνθέτων ἀδικημάτων;

§120Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Τὰ σύνθετα ἀδικήματα ἐν τῇ εὐρυτάτῃ ἑρμηνείᾳ ποὺ ἠμπορεῖ νὰ δοθῇ.

§121Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Οὐχὶ ὅμως τι πέραν τῶν συνθέτων;

§122Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Μὰ ὑπάρχει τι πέραν τῶν συνθέτων;

§123Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατόπιν τῆς δηλώσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παραιτοῦμαι τοῦ λόγου.

§124Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Ἐπαναλαμβάνω, τὰ σύνθετα ἀδικήματα, ἐν ὅλῃ τῇ εὐρυτάτῃ ἑρμηνείᾳ, διότι δὲν πιστεύουμε, ὅτι ὑπάρχει τι πέραν τῶν συνθέτων ἀδικημάτων.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Παπαγεωργίου ἔχει τὸν λόγον.

§126Ν. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἐστὲ ἐπιεικεῖς, παρακαλῶ, κύριοι συνάδελφοι, διὰ τὴν θρασύτητα, ἂς τὴν ὀνομάσω, του νὰ ἀνέλθω τὸ βῆμα, ἔπειτα ἀπὸ τόσην κούρασιν σας, ἀλλὰ καὶ ἄνευ πρακτικοῦ τινος λόγου, θρασύτητα, ἡ ὁποία εἶναι συνέχεια ἀπὸ μίαν ψευδαίσθησιν, ὅτι τὸ βῆμα αὐτὸ ἐτάχθη ἵνα ἐκφράζεται ἡ ἐλευθέρα θέλησις τοῦ κυριάρχου, ἂς εἴπωμεν, Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὁ κατὰ πάντα σεβαστὸς, ἀλλὰ καὶ ἰδιαιτέρως δι’ ἐμὲ συμπαθὴς ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργός, μὲ συντριβὴν εἰσηγήθη τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα. Ὑποθέτω, περισσοτέραν συντριβὴν θὰ ἠσθάνθη πρὸ ὀλίγου, ὅταν ἔδιδε καὶ τὰς ἑρμηνευτικὰς δηλώσεις ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος τούτου, διότι μέχρις ἐκείνης τῆς στιγμῆς τοὐλάχιστον ἐγώ, ἔμενα μὲ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἀντεμετωπίζομεν ἐγκλήματα τοῦ τελευταίου συμμοριακοῦ ἀγῶνος, καὶ ὅτι δι’ αὐτὰ παρέχομεν τὴν συγγνώμην μας. Δὲν ἐπίστευόν ποτε ὅτι θὰ ἐπεκταθῇ τὸ μέτρον τοῦτο καὶ εἰς τὰ ἀνοσιουργήματα, τὰ διαπραχθέντα ἐπὶ κατοχῆς. Καὶ ὑποθέτω ὅτι καὶ ὑμεῖς, οἱ ὁποῖοι εἰσηγεῖσθε τὰ μέτρα αὐτά, δὲν πιστεύετε εἰς αὐτά, ἀλλὰ τὸ ἀντίθετον συμβαίνει, ζητεῖτε κάποιον παράγοντα τὸν ὁποῖον χάνετε διὰ τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ σήμερον. Ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ εἶμαι ἀνακόλουθος, βέβαια, μὲ τὴν γνώμην μου, ἡ ὁποία συνετάχθη ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως καὶ μὲ μεγάλην χαρὰν ἐδέχθην τὴν ἕνωσιν, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι, θὰ ἐπεθύμουν εὐρυτέραν τὴν διακυβέρνησιν τῆς Χώρας, ὑπὸ τῆς μερίδος ἐκείνης, ἡ ὁποία εἶχε διαγράψει ἀντίθετον πολιτικήν, δὲν εἶμαι ἀντίθετος τῆς ἀμνηστίας, ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ ἀμνηστίας, πρόκειται περὶ παρωδίας ἀμνηστίας. Δηλαδή, ὅσοι ἐσταύρωσαν τὴν Μεγάλην Παρασκευὴν τοὺς ἱερεῖς τῆς Ἑλλάδος, αὐτοὶ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ἐλευθεροκοινωνοῦν, ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα, ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ διαπράττουν νέα ἐγκλήματα, τουτέστι νὰ προπαρασκευάζωνται διὰ τὴν ἄνοιξιν, διὰ νέαν ἐξόρμησιν, διότι αὐτὸ συνέβη καὶ πέρυσι τὸν Δεκέμβριον. Ἐνῷ ἀντιθέτως, τὴν κοινωνίαν αὐτήν, διὰ νὰ προφυλάξωμεν τὰ μετόπισθεν, τὴν προφυλάσσομεν μὲ τὸ νὰ στέλλωμεν εἰς τὰ νησιά, δὲν ξεύρω, ἂν 10 ἢ 20 χιλιάδας δῆθεν ἐπικινδύνους. Καὶ ἐρωτῶ τὸν ἑαυτόν μου νὰ πεισθῇ, πρόκειται περὶ μέτρων κατευνασμοῦ, πρόκειται περὶ ἀμνηστίας ὅταν, ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι διὰ ψύλλου πήδημα εὑρίσκονται κρατούμενοι, χωρὶς νὰ εἶναι ἐγκληματίαι, μόνον μὲ τὴν ὑπόνοιαν ὅτι αὐτοὶ ἐργάζονται ὑπὲρ τῆς ἀνταρσίας, καὶ δὲν τοὺς βγάζομεν ἐκ περισσῆς προνοίας, διὰ νὰ ἔχωμεν ἐξησφαλισμένα τὰ μετόπισθεν, θὰ φέρωμεν τοὺς ἀποδεδειγμένως ἐπικινδύνους εἰς τὰ μετόπισθεν διὰ τοῦ μέτρου αὐτοῦ, ἐνῷ ἐν ταὐτῷ θὰ ἐντείνωμεν καὶ τὰς προσπαθείας μας ἐναντίον τῶν συμμοριτῶν; Πιστεύω ὅτι, καὶ ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητής, καὶ ἡ Κυβέρνησις, δὲν πιστεύουν εἰς τὸ νομοθέτημα αὐτό, καὶ πιστεύω ὅτι ἡ προσπάθειά των εἶναι ἄλλη, εἶναι νὰ κερδίσουν ἕνα ἐκ τῶν δύο παραγόντων, ἐπὶ τῶν ὁποίων βασίζεται ἡ πάταξις τῆς ἀνταρσίας, καὶ ἡ ἀπελευθέρωσις τῆς Χώρας μας. Ἀλλ’ ἐξέλεξαν νὰ κερδίσουν τὸν παράγοντα ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀνίκανος νὰ σώσῃ τὴν Ἑλλάδα, ὅταν χάσουν τὸν δεύτερον παράγοντα. Δὲν θὰ ἐκταθῶ ἐπ’ αὐτοῦ καὶ δὲν θὰ ἀσχοληθῶ νὰ ἀντείπω, εἰς ὅσα εἶπεν ὁ προλαλήσας συνάδελφος περὶ ἀπελευθερώσεως, περὶ ἀνεξαρτησίας καὶ περὶ πράξεως, ἡ ὁποία οὐδαμόθεν ἐπεβλήθη. Εἶναι ἀναμφισβήτητον καὶ ἂς μὴ κρυπτώμεθα, δύο εἶναι οἱ παράγοντες, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἐλπίζομεν τὴν ἡσυχίαν, εἰς τὸν τόπον: Τὸ διεθνὲς κλίμα, περὶ τοῦ ὁποίου πολὺς λόγος χθὲς ἐγένετο, καὶ ἐπιτραπήτω μοι νὰ πιστεύω καὶ ἐγώ, παρὰ τὰ λεγόμενα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι αὐτὸς εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ζητεῖ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, διὰ νὰ ἐξαγνισθῇ ἡ Χώρα αὕτη, ἡ ὁποία κατὰ τὸ στάδιον τοῦ πολέμου ἠτίμασε τὸν συμμαχικὸν πόλεμον καὶ δὲν τὸν ὠφέλησε. Καὶ δεύτερος παράγων εἶναι ὁ παράγων, ὁ λεγόμενος Ἑλλάς. Ἂς μοι ἐπιτρέψῃ ἡ Κυβέρνησις, καὶ ἰδιαιτέρως ὁ εἰσηγούμενος τὸ νομοθέτημα, ἀξιότιμος κ. Ὑπουργός, νὰ εἴπω εἰς αὐτὸν ὅτι, ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ, τοῦ δίδει ἓν καὶ μόνον ὅπλον, τοῦ προπαρασκευάζει τὸ διεθνὲς κλῖμα, διὰ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὸ ἔργον του ἀπερίσπαστος, ἀλλὰ τοῦ συντρίβει τὸν δεύτερον παράγοντα ὁλοκληρωτικῶς. Ὅπως πολὺ προσφυῶς, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, εἶπεν: «Βουλευτὰς θὰ εὕρῃ τὸ ψήφισμα αὐτό, Ἕλληνας δὲν θὰ εὕρῃ πέραν τῶν βουλευτῶν», διότι, κύριοι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀξιώσωμεν, οὔτε ἀπὸ τὸν μαχόμενον στρατόν, οὔτε ἀπὸ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἀντέστη κατὰ τὴν κατοχήν, τὸν Ἕλληνα, οὔτε ἀκόμη, ἀπὸ ἐκεῖνον τὸν πολίτην, ὁ ὁποῖος ἀνθίσταται σήμερον κατὰ τὰς σκληρὰς μάχας, νὰ συνεχίσῃ αὐτὸ τὸ ἔργον ἀνθιστάμενος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ συνεχίσῃ, ὅταν θὰ ἴδῃ ὅτι εἶναι χαϊδεμένο τὸ παιδί, τὸ ὁποῖον σφάζει, τὸ ὁποῖον προδίδει, τὸ ὁποῖον κρεμᾶ τοὺς παπάδες τὴν Μεγάλη Παρασκευή. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ παράγων αὐτὸς νὰ ὑπάρξῃ ὑγιής, τὴν ἐπαύριον τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ. Καὶ ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ἀκόμη, ὁ ἀξιότιμος κ. εἰσηγητής, νὰ εἴπω ὅτι, ὅταν αὐτὸς ὁ παράγων χαθῇ, ὄχι μόνον ὁ Πρόεδρος τῆς φιλτάτης συμμάχου τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν Τρούμαν νὰ ἔλθῃ ἐδῶ, ἀλλὰ καὶ ὅλα τὰ ἑκατομμύρια νὰ ἐξοδευθοῦν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅταν δὲν θὰ ὑπάρχῃ ὁ Ἕλλην, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπιτύχετε εἰς αὐτὸ τὸ ἔργον σας, θὰ κρημνισθῆτε ἀλλὰ μέσα εἰς τὸν κρημνὸν αὐτόν, δὲν γνωρίζω, ἐὰν θὰ ὑπάρξῃ ἄλλη κατάστασις νὰ σώσῃ τὴν Ἑλλάδα. Πολὺ φοβοῦμαι, κύριοι, μή τυχὸν ἡμεῖς οἱ ἴδιοι μετανοήσωμεν, διότι ὑπήρξαμεν ἐκεῖνοι, κατὰ μέγα μέρος, οἱ ὁποῖοι τὸν λαὸν αὐτὸν ὠθήσαμεν εἰς τὸ νὰ ἀμυνθῇ, καὶ ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τοῦ σημερινοῦ καθεστῶτος, ἀλλὰ ἀκόμη καὶ ὑπὲρ τῆς Ἐθνικῆς ὑποθέσεως. Φοβοῦμαι πολὺ μήπως καὶ ἡμεῖς οἱ ἴδιοι μετανοήσωμεν τὴν ἐπαύριον τῆς δημοσιεύσεως τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ. Δὲν θέλω νὰ ὑποτιμήσω οὔτε τὸν ἐνθουσιασμὸν τῶν μαχομένων δυνάμεων, οὔτε ἀκόμη καὶ τὰ πατριωτικὰ αἰσθήματα αὐτοῦ τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος ὑποφέρει, καὶ εἰς τὸν ὁποῖον ἡμεῖς ἀρνούμεθα τὸ δικαίωμα νὰ σκέπτεται μετὰ τὴν 31 Μαρτίου, ἔτσι, τοὐλάχιστον, ἀπέδειξεν ἡ προχθεσινὴ ψηφοφορία. Μήπως ἡμεῖς οἱ ἴδιοι δίδομεν τὸ ἐπιχείρημα εἰς τὸν λαὸν αὐτὸν μὲ τὴν ἐπιμονὴν αὐτήν; Ἕν καὶ μόνον μὲ συνέχει εἰς τὴν ἐλπίδα τὴν στερρὰν ὅτι ἡ Ἑλλὰς θὰ νικήσῃ, ὄχι ἀπὸ αὐτῆς τῆς πλευρᾶς, ἀλλ’ ἀπὸ ἄλλης, ὅτι θὰ στειρεύσουν τῶν Σλαύων αἱ ἀποθῆκαι, θὰ στειρεύσουν τῶν Σλαύων αἱ ἀνταρτικαὶ ὁμάδες διὰ νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὴν χώραν μας, διότι ἀπό τινων ἡμερῶν καὶ οἱ γείτονές μας τὰ ἴδια εὐτυχῶς χάλια ἔχουν μὲ ἡμᾶς. Λυποῦμαι ὅτι δὲν θὰ μπορέσουμε νὰ τοὺς συντρέξουμε ἡμεῖς, ὅπως οἱ ἀντίθετοί μας συνέτρεξαν τοὺς κακοήθεις Ἕλληνας.

§127Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Θὰ εἶχαν πετύχει, ἂν εἴχαμε στείλει τὰ Τάγματα Ἀσφαλείας, μὲ τοὺς ἀρχηγούς των στὴ Σερβία, Ἀλβανία καὶ Βουλγαρία, διότι ἐκεῖ θὰ ἐγίνετο πόλεμος καὶ ἡμεῖς θὰ εἴμεθα ἐλεύθεροι.

§128Ν. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἐκφράσω καὶ μίαν ἄλλην σκέψιν, ἢ μᾶλλον ἕνα παράπονον. Ἂν πράγματι, ὅπως πιστεύω, δὲν εἴμεθα ἀνεξάρτητοι, ἐλεύθεροι καὶ κυρίαρχοι, ἂν πράγματι, ἐζητήθη αὐτό, ἂν πράγματι, δι’ ἱκανοποίησιν ἐκείνου ἐγένετο καὶ μὲ στραγγαλισμὸν τῶν ἐλευθεριῶν καὶ τῆς ἀνεξαρτησίας τοῦ μαχομένου Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δὲν βλέπω καὶ τὸ ἀντάλλαγμα, δὲν βλέπω καὶ τὴν παροχὴν τῶν μέσων, τοὐλάχιστον, ἐκείνων, τὰ ὁποῖα μᾶς εἶναι καὶ ἀπαραίτητα διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ κατάντημα αὐτό, ἀπαραίτητα ἀμέσως, ἐννοῶ. Καὶ εἶναι θλιβερὸν τὸ κατάντημα τοῦτο, καὶ θὰ ἐπεθύμουν ἡ Κυβέρνησις, ἀντὶ αὐτῶν τῶν μέτρων, νὰ ἐπιχειρήσῃ πάσῃ θυσίᾳ ἐφ’ ὅσον ὅλαι αἱ διαδραμοῦσαι Κυβερνήσεις δὲν τὸ ἔπραξαν, νὰ πείσῃ ἐπὶ τέλους τὴν διεθνῆ κοινὴν γνώμην, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα πνέει ἀρκετὰ ἐλεύθερος ἀέρας, καὶ νὰ τοὺς εἴπῃ: «Δὲν εἶναι ἀνάγκη δι’ αὐτῆς τῆς πράξεως, ἡ ὁποία προσβάλλει τὴν Ἑλληνικὴν ἱστορίαν, ἡ ὁποία τσαλακώνει κυριολεκτικῶς καὶ καταρρίπτει τὴν Ἑλληνικὴν δικαιοσύνην, ν’ ἀποδείξωμεν ὅτι εἴμεθα λαὸς ἐλεύθερος καὶ εἴμεθα λαὸς ἐπιεικής. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, ἀκριβῶς διότι δὲν ἔχω τοιαύτην ἐντολήν, οὔτε ἀπὸ τῆς ἐποχῆς κατὰ τὴν ὁποίαν μοῦ τὴν ἔδιδον οἱ συμπολῖται μου, οὔτε ἀπὸ τῆς μεταστροφῆς μετέπειτα εἶχον τοιαύτας ἐκδηλώσεις νὰ συμφωνήσω πρὸς νομοθέτημα τὸ ὁποῖον δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο εἰμὴ νὰ παραλύῃ τὸν Ἐθνικὸν Ἑλληνικὸν παράγοντα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου βασίζομεν ὅλας τὰς ἐλπίδας τῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ Κράτους. Λυποῦμαι διότι εὑρίσκομαι εἰς πλήρη ἀντίθεσιν καὶ θὰ καταψηφίσω τὸ νομοθέτημα τοῦτο, διότι δὲν ἀνταποκρίνεται πρὸς τὴν ἐθνικὴν συνείδησιν, ἀλλὰ καὶ ἀκόμη περισσότερον διότι, ἐνῷ ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι οὐδὲν ἔπραξαν ἀλλὰ μὲ ἁπλᾶς ποινὰς καὶ ὑπονοίας τοὺς κρατοῦμεν εἰς τὰς φυλακὰς ἢ τὴν ἐξορίαν, τούτους σπεύδομεν νὰ τοὺς ἀντικαταστήσωμεν αὔριον μὲ ἐκείνους τοὺς ὀφθαλμορύχους, τοὺς στραγγαλιστάς, ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἁπλῶς μίαν ἀνακωχὴν ζητοῦν διὰ νὰ παρασκευάσουν τὴν νέαν ἐξόρμησίν των μετὰ τὴν ἐπέλευσιν τοῦ χειμῶνος τούτου. (Χειροκροτήματα).

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κύριος Κ. Καλλίας.

§130Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Εἶναι ἀληθές, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ σημερινὴ ἀμνηστία, καθὼς ἐπίσης καὶ ἡ ἀμνηστία τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, δὲν ἔχει καμμίαν ὁμοιότητα, δὲν ἔχει τίποτε τὸ κοινὸν μὲ τὴν γνωστὴν εἰς τοὺς νομικοὺς ἀμνηστίαν, μὲ ἐκείνην τὴν ὁποίαν γνωρίζομεν ἀπὸ τὸ παρελθόν. Τότε, μετὰ τὴν λῆξιν ἑνὸς γεγονότος, ὅταν ἐπήρχετο ἢ λήθη αὐτοῦ, ἤρχετο καὶ ἡ ἀμνηστία διὰ νὰ καλύψῃ τὰς ποινικὰς συνεπείας. Σήμερον εἶναι κἄτι τελείως διαφορετικόν, διότι ἡ ἀμνηστία χορηγεῖται ἐνῷ συνεχίζεται ἀκόμη ὁ ἀγὼν καὶ νέα ἐγκλήματα ἀναρριπίζουν τὰ πάθη καὶ ἀνανεώνουν τὴν ἀγωνίαν. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἔτσι ἔχουν τὰ πράγματα διατὶ δὲν λαμβάνομεν μίαν ἄμεσον ἀντίθετον θέσιν πρὸς τὴν ἀμνηστίαν; Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι φανερὸν ὅτι ἡ ἀμνηστία, ἡ ὁποία χορηγεῖται, εἶναι μέσον ἀγῶνος. Ἀγῶνος, ὁ ὁποῖος δὲν στρέφεται κατὰ τῆς πατρίδος, ἀλλὰ ὑπὲρ τοῦ Κράτους. Ὁ ἐπιδιωκόμενος σκοπὸς δὲν εἶναι ν’ ἀποφύγουν τὰς συνεπείας τῶν ἐγκλημάτων, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τὰ διέπραξαν, εἶναι νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ γαλήνη, τῆς ὁποίας νὰ ἐπωφεληθοῦν οἱ ὑπόλοιποι, καὶ ἐπωφελοῦνται τῆς διαδικασίας αὐτῆς οἱ ἐγκληματήσαντες. Ἀλλὰ καὶ ἔτσι ποὺ εἶναι ἡ ἀμνηστία, ὀφείλομεν μίαν διπλῆν ἐξήγησιν. Ἡ πρώτη ἐξήγησις εἶναι πρὸς τὴν ἠθικήν μας συνείδησιν, ἡ ὁποία δέχεται διὰ κάποιον σκοπὸν νὰ ἀμνηστεύσῃ μεγάλους ἐγκληματίας καὶ βασανιστάς. Ἡ ἄλλη εἶναι πρὸς τοὺς μαχομένους καὶ πρὸς τὰ θύματα. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι τόσον μεγάλο τὸ πρόβλημα, εἶναι τόσον μεγάλος ὁ σκοπὸς νὰ σταματήσῃ ἂν εἶναι δυνατὸν αὐτὸ τὸ αἷμα, νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ γαλήνη, ὥστε νὰ ἀναγκαζώμεθα νὰ κάμωμεν μίαν θυσίαν, νὰ κάμωμεν μίαν παραχώρησιν χάριν αὐτοῦ τοῦ ἱεροῦ σκοποῦ. Καὶ ἄν, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἐπιτευχθῇ ὁ ἐπιδιωκόμενος σκοπὸς τῆς γαλήνης, κάποιο κέρδος θὰ ὑπάρξῃ. Θὰ ὑπάρξῃ τὸ ἐπιχείρημα καὶ τῆς χορηγήσεως τῆς ἀμνηστίας, ὅτι μετὰ τόσας θυσίας, τόσα θύματα, τόσας ὑποχωρήσεις, ἔγινε καὶ ἡ μᾶλλον γενναιόφρων χειρονομία, ἔγινε καὶ ἡ μεγαλυτέρα νοητὴ θυσία καὶ ἐκεῖνοι ἐξακολουθοῦν τὸ ἔγκλημα. Ὁπλίζομεν ἑπομένως μὲ ἓν ἀκόμη ἰσχυρότερον ὅπλον τὸν ἀμυνόμενον ὑπὲρ τοῦ Κράτους, ὑπὲρ τοῦ Ἔθνους, ὑπὲρ τῆς γαλήνης, ὑπὲρ τῆς νομιμότητος. Τὸ νομοθέτημα, ὅπως διετυπώθη τελικῶς ὑπὸ τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς, ἐν ὁμοφωνίᾳ μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, νομίζω ὅτι εἶναι πλέον ἄρτιον, διότι περιέχει τὰς ἀπαραιτήτους ἐγγυήσεις, αἱ ὁποῖαι καθιστοῦν τὸ νομοθέτημα ἀδιάβλητον καὶ ἀποδεικνύουν τὴν κακοπιστίαν τοῦ κομμουνιστικοῦ τύπου, ὁ ὁποῖος χθὲς ἀκόμη ἔγραφεν ὅτι, ὡς μόνη ποινὴ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ξεκοιλιάζουν τοὺς προσερχομένους θὰ εἶναι ἡ ἀπόλυσις, ἐνῷ δὲν πρόκειται βεβαίως περὶ αὐτοῦ, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τῆς ποινῆς τῆς ἀπολύσεως, ἡ ὁποία θὰ ἐπιβάλλεται εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ξεκοιλιάζουν τάχα τοὺς προσερχομένους. Ἀλλὰ καὶ ὅλη αὐτὴ ἡ ἀναταραχή, ὅλη ἡ διαβολή, ἀποδεικνύει ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον τὸ νομοθέτημα νὰ εἶναι ἀποτελεσματικόν. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον διαβάλλεται συστηματικώτατα ὑπὸ τοῦ κομμουνιστικοῦ τύπου. Ὀρθοτάτη ἐπίσης εἶναι ἡ προσθήκη, ἡ ὁποία περιέλαβεν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐξετράπησαν ἐν τῇ ἀμύνῃ ἐναντίον τῶν ἐπιτιθεμένων κατὰ τοῦ Ἔθνους καὶ κατὰ τοῦ Κράτους καὶ τοῦ ἀνθρωπισμοῦ. Δὲν πρόκειται, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἐξαντλήσω τὸ τέταρτον. Αὐταὶ εἶναι αἱ παρατηρήσεις μου καὶ εὔχομαι ἡ ἠθικὴ θυσία, ἡ παραχώρησις, ἡ ὁποία γίνεται, νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν γαλήνην τῆς χώρας μας, εἰς τὴν ἠρεμίαν τοῦ δοκιμαζομένου λαοῦ μας. (Χειροκροτήματα).

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κύριος Κ. Τσάτσος.

§132Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ἡ ἀμνηστία ἦτο μία πρᾶξις εὐνοίας ὑπὲρ τῶν ἐγκληματιῶν, ὁμολογουμένως οἱαδήποτε πολιτικὰ κίνητρα καὶ ἂν ὤθουν τὴν Κυβέρνησιν πρὸς τὴν πρᾶξιν αὐτήν, ἐγὼ θὰ ἤμην ἀντίθετος πρὸς αὐτήν. Ἀλλὰ ἡ ἀμνηστία ἡ χορηγουμένη δὲν ἀποτελεῖ πρᾶξιν εὐνοίας πρὸς τοὺς κομμουνιστάς, ἀποτελεῖ πλῆγμα κατὰ τῶν κομμουνιστῶν καὶ θὰ ἤθελον νὰ τὸ κατανοήσωμεν αὐτὸ ἀπολύτως. Βεβαίως, οἱ κομμουνισταὶ ζητοῦν ἀμνηστίαν καὶ ἔχετε τὴν πρώτην ἐντύπωσιν ὅτι δίδοντες ἀμνηστίαν, τοὺς παρέχετε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητοῦν. Ἀλλὰ δὲν πιστεύω νὰ σᾶς διαφεύγῃ ὅτι οἱ κομμουνισταὶ ζητοῦν τὴν ἀμνηστίαν διὰ νὰ μὴ τὴν λάβουν. Διότι ὅταν τοὺς χορηγεῖται ἡ ἀμνηστία ἀποτελεῖ δι’ αὐτοὺς μίαν μείωσιν τῶν ὅπλων μὲ τὰ ὁποῖα καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καταπολεμοῦν τὸ νόμιμον Κράτος. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἀντιλαμβάνομαι τὴν χορήγησιν τῆς ἀμνηστίας. Ἡ χορήγησις τῆς ἀμνηστίας ὄχι μόνον εἰς τὸ ἐξωτερικὸν θὰ στερήσῃ τὸν μαχητικὸν κομμουνισμὸν εἰς τὴν Γενικὴν Συνέλευσιν τοῦ Ο.Η.Ε. καὶ ἀλλαχοῦ ἑνὸς μεγάλου ὅπλου, τὸ ὁποῖον θὰ ἐδυσχέραινε τὸν ἀγῶνα, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν δημιουργεῖ κἄποιον σάλον εἰς τὸ στρατόπεδον τῶν κομμουνιστῶν. Ἐγώ, κύριοι, ἐπειδὴ κατάγομαι ἀπὸ μίαν περιφέρειαν ὀρεινήν, καίτοι δὲν πολιτεύομαι εἰς αὐτήν, καὶ ἡ ὁποία μαστίζεται ἀπὸ τὸν κομμουνισμόν, ἔχω τὴν ἑξῆς ἐμπειρίαν ἐκεῖθεν, τὴν ὁποίαν ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ σᾶς ἀνακοινώσω. Ἴσως νὰ ξεύρετε ὅτι τὸν τελευταῖον καιρὸν ἡ βιαία στρατολογία ἔχει ἐπεκταθῆ εἰς τοιοῦτον σημεῖον καὶ ἀπέδωσε τόσα καλὰ διὰ τοὺς κομμουνιστὰς ἀποτελέσματα, ὥστε ἴσως αὐτὸ νὰ εἶναι σήμερον τὸ σοβαρώτερον πρόβλημα τοῦ ἀνταρτικοῦ ἀγῶνος. Διότι, αὐτοί, οἱ βιαίως στρατολογηθέντες Ἐθνικόφρονες ἄγονται «ὡς πρόβατα ἐπὶ σφαγήν», τοποθετοῦνται μὲ πολυβόλα ὄπισθέν των καὶ ἀναγκάζονται αὐτοὶ νὰ κάμνουν τὸν ἀγῶνα. Αὐτοὶ ἀναγκάζονται κυρίως νὰ ἀγωνίζωνται ἐναντίον τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, αὐτοὶ σφάζονται καὶ ὄχι οἱ κομμουνισταί, οἱ ὁποῖοι μένουν εἰς τὰ μετόπισθεν. Αὐτὸ εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ δυσχερέστερα προβλήματα τὰ ὁποῖα ἔχει νὰ ἀντιμετωπίσῃ καὶ ἡ στρατιωτικὴ ἡγεσία καὶ ἡ πολιτικὴ ἡγεσία εἰς τὸν ἀνταρτικὸν ἀγῶνα. Τὶ θὰ γίνουν αὐτοὶ οἱ βιαίως στρατολογηθέντες; Θὰ μοῦ εἴπητε ὅτι οὔτε προδόται εἶναι, οὔτε ἀντάρται εἶναι, ἀλλὰ εἶναι θύματα τῶν ἀνταρτῶν. Πῶς ὅμως θὰ δυνηθῶμεν νὰ διακρίνωμεν αὐτὰ τὰ θύματα τῆς ἀνταρσίας, τὰ πολυαριθμότατα ἀπὸ τοὺς καθ’ ἑαυτὸ ἀντάρτας; Ἡ λύσις ἡ πρακτικὴ εἶναι μία. Νὰ παρασχεθῇ εἰς αὐτοὺς τοὺς βιαίως στρατολογηθέντας ὅπως καὶ εἰς τοὺς παραπλανηθέντας ἡ εὐχέρεια ἐντὸς ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὰς ἑστίας των καὶ νὰ γλυτώσουν ἀπὸ τὴν βίαν τῶν κομμουνιστῶν.

§133Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεὶς τὸ ἀρνεῖται αὐτό. Περὶ τῶν ἄλλων πρόκειται.

§134Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Οὐδεὶς τὸ ἀρνεῖται αὐτό, ἀλλὰ πᾶς τις ὀφείλει νὰ εὕρῃ ἕνα τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον θὰ κατορθώσωμεν νὰ διοχετεύσωμεν πάλιν εἰς τὴν ἐλευθέραν ζωὴν αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, διότι ναὶ μὲν κατὰ τὸ δίκαιον εἶναι ἀθῶοι ἀλλὰ δὲν τολμοῦν νὰ ἐπιστρέψουν εἰς τὰ χωρία των, διότι ἡ διαίρεσις αὐτῶν ἀπὸ τοὺς ἐγκληματίας εἶναι δυσχερεστάτη. Εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς μεγίστης δυσχερείας, διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐμπλέκονται εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν βιαίως, αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι πυροβολοῦν κατ’ ἐντολὴν τῶν κομμουνιστῶν, δὲν εἶναι δὲ οὔτε ἕνας, οὔτε δύο, οὔτε διακόσιοι, εἶναι πολλοί, εἶναι δυστυχῶς δέ, τὰ τραγικώτερα θύματα τοῦ κομμουνιστικοῦ ἀγῶνος. Παρέχομεν λοιπόν, μὲ αὐτὸν τὸν νόμον μίαν εὐχέρειαν καὶ εἰς αὐτοὺς καὶ εἰς μερικοὺς ἄλλους τῶν 17 καὶ 18 ἐτῶν παραπλανηθέντας νεαροὺς νὰ ἐπανέλθουν. Δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ τὴν πρᾶξιν αὐτήν, ἡ ὁποία μειώνει τὴν δύναμιν τῶν κομμουνιστῶν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, καὶ τὸ ἐσωτερικόν, νὰ τὴν θεωροῦμεν ὡς πρᾶξιν εὐνοίας. Βλέπομεν ἐν τούτοις μερικοὺς συναδέλφους νὰ ἐξανίστανται κατὰ τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ ὄχι διότι ἔχει ἐλαττώματα εἰς τὴν κατάρτισίν του, τὴν νομοτεχνικὴν ἀλλὰ εἰς τὴν βάσιν του, ἀποτελεῖ μίαν πρᾶξιν εὐνοίας, ἐνῷ πρόκειται περὶ μαχητικῆς ἐνεργείας ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ. Ἕνα ὅμως ἔχω νὰ παρατηρήσω. Δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον, ἐφ’ ὅσον εἶμαι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, ἐὰν διαρκούσης τῆς συνεδριάσεως δὲν ἀπεφασίζετο μία τροπολογία τὴν ὁποίαν ἐζήτησεν ἡ μεγάλη πλειοψηφία τῆς Βουλῆς, καθὼς ἀντελήφθην καὶ τὴν ἀπεδέχθη καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς. Περιώρισε τὴν προθεσμίαν τῆς ἀμνηστίας εἰς 15 ἡμέρας καὶ διὰ τὴν παράτασιν ταύτης ἔδωσεν ἐπίσης 15 ἡμέρας. Νομίζω, ὅτι αὐτὸς ὁ περιορισμὸς δὲν ἐξυπηρετεῖ τοὺς σκοποὺς τοὺς ὁποίους ἡμεῖς θέλομεν νὰ ἐπιδιώξωμεν.

§135Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Ἀναμφισβητήτως δὲν ἐξυπηρετεῖ.

§136Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, παρακαλῶ νὰ παρακολουθήσητε τὴν σκέψιν μου. Εἶμαι τόσον σεσημασμένος ὡς «μοναρχοφασίστας» ἀπὸ τότε ποὺ ἐχρημάτισα Ὑπουργός, ὥστε ἡ σκέψις μου εἶναι ἀδύνατον νὰ διαβληθῇ ἀπὸ τὴν πλευρὰν αὐτήν. Μετὰ πόσον χρόνον ὑπολογίζομεν ὅτι θὰ λάβουν γνῶσιν τῆς ἀμνηστίας οἱ εὑρισκόμενοι εἰς τὰ ὄρη; Ἐγὼ σᾶς λέγω, μετὰ δύο ὥρας. Ἀλλὰ μετὰ πόσας ἡμέρας θὰ λάβουν γνῶσιν τὰ «πρόβατα τὰ ἐπὶ σφαγήν»; Ὄχι οἱ διευθύνοντες τὸν ἀγῶνα, οἱ ὁποῖοι δὲν πρόκειται νὰ μετανοήσουν, ἀλλὰ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς τὰ φυλάκια καὶ σφάζονται. Αὐτοὶ μόνον λαθραίως θὰ λάβουν γνῶσιν. Ὑποθέσατε, ὅτι ὁ βιαίως στρατολογηθεὶς ἢ ὁ παραπλανηθείς, τῶν 17 ἐτῶν, ἐὰν λάβῃ μετὰ 7 ἢ 8 ἡμέρας ἁπλῶς καὶ μόνον τὴν πληροφορίαν ὅτι ἠμνηστεύθη. Πῶς θὰ ἠμπορέσῃ νὰ ὀργανώσῃ τὴν διαφυγήν του; Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἀμνηστεύσητε τοὺς ἀρχηγούς, θὰ ἠδύνασθε νὰ τάξετε προθεσμίαν 5 ὡρῶν. Μετὰ δύο ὥρας θὰ ἐμάνθανον τὴν ἀμνηστίαν καὶ μετὰ 3 ὥρας θὰ παρείχετο ἡ εὐκαιρία νὰ φύγουν, διότι αὐτοὶ εἶναι αὐθένται καὶ ἄρχοντες ἐκεῖ πέρα, ἀλλὰ πῶς θὰ ξεφύγῃ ὁ δοῦλος ἀπὸ τοὺς ὄνυχας τοῦ αὐθέντου; Πόσας ἡμέρας θὰ χρειασθῇ ὁ βιαίως στρατολογηθεὶς νὰ εὕρῃ τὴν εὐκαιρίαν νὰ διαφύγῃ; Εἶναι λοιπὸν ἡ προθεσμία, τὴν ὁποίαν ὥρισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, τῶν 15 ἡμερῶν σύντομος καὶ νομίζω, ὅτι ἐὰν θέλωμεν νὰ ἐξυπηρετήσωμεν, ὄχι τοὺς κομμουνιστάς, ἀλλὰ τοὺς βιαίως στρατολογηθέντας......

§137Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ὁποτεδήποτε καὶ ἂν φύγουν εἶναι ἐλεύθεροι. Μήπως διὰ τῆς ἀμνηστίας θὰ εὕρουν τὸν τρόπον, νὰ φύγουν; Ὅπου συναντῶνται μὲ τὰ στρατιωτικὰ ἀποσπάσματα οἱ βιαίως στρατολογηθέντες παραδίδονται. Δὲν ἔχουν ἀνάγκην ἀμνηστίας αὐτοί. Ὅσους ὅμως κρατοῦν οἱ ἐπαναστάται, ὅσην ἀμνηστίαν καὶ ἂν τοὺς δώσωμεν, εἴτε ἑνὸς μηνός, εἴτε 5, δὲν θὰ φύγουν.

§138Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Θέλετε τοὐλάχιστον νὰ διαγράψωμεν τὸ ἄρθρον 6; Ἡ ἰσχὺς τοῦ παρόντος νὰ μὴ ἄρχεται ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ μὲ τὰς γενικὰς διατάξεις, 10 ἡμέρας ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως;

§139Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Δὲν ὑπάρχει κώλυμα, διότι κατ’ οὐσίαν ἐκεῖνο ποὺ θέλομεν εἶναι νὰ φθάσῃ μέχρι τῆς τελευταίας γωνίας τῆς Ἑλλάδος ἡ γνωστοποίησις τῆς ἀνακοινώσεως καὶ νὰ δοῦμε ἂν θὰ δώσῃ ἀποτελέσματα. Διότι ἐὰν δὲν δώσῃ ἀποτελέσματα εἰς ἃς 15 πρώτας ἡμέρας καὶ εἰς τὰς 15 δευτέρας δὲν θὰ δώσῃ ποτέ. Ἀλλὰ τοὐλάχιστον, νὰ λάβουν γνῶσιν ἐντὸς τῶν συνήθων προθεσμιῶν.

§140Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Νὰ δοθῇ ἡ εὐχέρεια, νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος.

§141Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Πρέπει νὰ ἀποφύγωμεν νὰ παρέχωμεν νέας καὶ νέας προθεσμίας.

§142Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Δὲν πρόκειται περὶ νέων προθεσμιῶν.

§143Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ὅ,τι ἔχομεν, νὰ τὸ βάλωμεν εἰς τὸν νόμον καὶ σᾶς λέγω τὸ ἑξῆς: Ἐπειδὴ θέλομεν, ὄχι νὰ ἀμνηστεύσωμεν τοὺς ἀρχηγούς, ἀλλὰ τὰ θύματα, τὰ ὁποῖα δὲν πληροφοροῦνται τίποτε, πρέπει νὰ τοὺς δώσωμεν ὅσο τὸ δυνατὸν εὐρυτέραν προθεσμίαν. Ἐὰν τὸ 15 τὸ κάμετε 25, ἐρχόμεθα εἰς κάποιον λογα☐ Δώσατε καὶ ἕνα μῆνα ὕστερα προθεσμίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§144Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Νὰ μείνῃ ὡς ἦτο ἀρχικῶς.

§145Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ὅσοι προσέρχονται καὶ σήμερον κανεὶς δὲν τοὺς καταδιώκει. Ἡ προθεσμία, ποὺ ἐδέχθησαν οἱ δύο Ἀρχηγοί, εἶναι καλή.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Κουσαῆς ἔχει τὸν λόγον.

§147Ε. ΚΟΥΣΑΗΣ. Πιστεύω, καὶ ἐγώ, κύριοι, ὅτι ἡ ἱερὰ ἀγανάκτησις καὶ ἡ δεδικαιολογημένη κατὰ πάντα ὀργὴ τοῦ δοκιμαζομένου Ἑλληνικοῦ λαοῦ κατὰ τῆς ἀνταρσίας, δὲν ἀποτελεῖ ἀσφαλῶς, ὑστερίαν, ὅπως εἷς ἐκ τῶν ἀξιοτίμων κ. Ὑπουργῶν ἠθέλησε νὰ εἴπῃ, ἀλλά, τοὐναντίον, πιστεύω, ὅτι ὑστερίαν ἴσως ἀποτελεῖ, πιθανὸν νὰ πλανῶμαι, ἐν πάσῃ περιπτώσει, αὐτὸ φρονῶ, ὅτι ἴσως ὑστερίαν ἀποτελεῖ, ἡ ἐμμονὴ εἰς τὴν σκέψιν ὅτι ἡ μόνη σανὶς σωτηρίας μας εἶναι ἡ σήμερον δεδομένη ἀμνηστία. Εἶναι ἀληθές, κύριοι, ὅτι παρέσχον ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι τοῦτο ἐνόμιζον ὅτι μοῦ ἐπέβαλλε τὸ καθῆκον πρὸς τὴν Πατρίδα. Σήμερον ὅμως, ὅτε τὸ μέτρον τοῦτο πρόκειται νὰ ψηφισθῇ ἐγώ, χωρὶς νὰ τὸ θέλω ἴσως, εὑρίσκομαι πρὸ τοῦ ἐκτυλισσομένου δράματος ἐν τῇ ὑπαίθρῳ. Εἰλικρινῶς λέγω, ὅτι βλέπω καθαρὰ διαμαρτυρόμενον τὸ ρέον ἀκόμη καὶ κοχλάζον αἷμα τῶν σφαγιαζομένων θυμάτων, τὸ ὁποῖον καὶ μὲ ἐμποδίζει ἀπὸ τοῦ νὰ συμφωνήσω εἰς τὴν λῆψιν τοῦ μέτρου αὐτοῦ. Εὔχομαι νὰ πλανῶμαι —καὶ μάλιστα νὰ εἶμαι ὁ μόνος, ὁ ὁποῖος ἀντιλέγω— καὶ θέλω διὰ μεγίστης πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς νὰ ληφθῇ τὸ μέτρον τοῦτο, ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις τὸ ἀπεφάσισε καὶ ἀνέλαβε τὴν τοιαύτην ὑποχρέωσιν. Τοῦτο ὅμως δὲν μὲ ἐμποδίζει ἀπὸ τοῦ νὰ ἔχω τὴν ἑξῆς γνώμην: Ὅτι, ἀπὸ ἐσωτερικῆς μὲν πλευρᾶς —αὐτὸ φρονῶ καὶ πιστεύω— δὲν πρόκειται κατ’ οὐδὲν νὰ εἶναι ἀποτελεσματικὸν τὸ μέτρον τοῦτο ἢ ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ εἶναι μηδαμινὸν τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ὁποῖον θὰ προέλθῃ ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς του, ἀπὸ ἐξωτερικῆς δὲ πλευρᾶς ὅτι, ἐὰν οἱ μεγάλοι φίλοι καὶ σύμμαχοί μας δὲν ἐπείσθησαν μέχρι τοῦδε περὶ τοῦ δικαίου μας καὶ περὶ τῆς καλῆς μας πίστεως καὶ τῆς εἰλικρινείας μας ὕστερα ἀπὸ τόσας ἁπτοτάτας ἀποδείξεις, ἃς ὁποίας τοῖς παρέσχομεν— καὶ τοῖς παρέχομεν — καθημερινῶς, ἐάν, λέγω, ἀκόμη, δὲν ἐπείσθησαν, τότε δὲν νομίζω ὅτι καὶ τὸ μέτρον τῆς ἀμνηστίας θὰ συντελέσῃ πρὸς τοῦτο. Ἐγώ, κ. κ. βουλευταί, προέρχομαι ἀπὸ περιφέρειαν, ἡ ὁποία ἐξακολουθεῖ νὰ δοκιμάζεται, εἰς τὴν ὁποίαν τὸ αἷμα ἐξακολουθεῖ νὰ ρέει, καὶ εἰς τὴν ὁποίαν ὄχι ἀπὸ ἡμέρας, ἀλλ’ ἀπὸ ὥρας εἰς ὥραν ἔχομεν σφαγιαζόμενα θύματα. Συνεπῶς ἡ κατάστασις αὕτη, μοῦ ἐπιβάλλει νὰ κάμω τὰς σκέψεις αὐτάς. Διότι, κ.κ. βουλευταί, ὑπάρχουν στιγμαὶ κατὰ τὰς ὁποίας τὸ αἴσθημα, τὸ ὁποῖον προέρχεται ἀπὸ δεδικαιολογημένην αἰτίαν, τὸ αἴσθημα αὐτό, καταπνίγει τὴν ψύχραιμον λογικήν. Καὶ ἡ στιγμὴ αὐτή, εἶναι ἐκείνη κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ αἴσθημα, ἡ ὀργή, ἡ ἀναστάτωσις, τὴν ὁποίαν αἰσθάνομαι ἐγὼ μέσα μου, ὡς ἐκπρόσωπος τῆς περιφερείας ἐκείνης, καταπνίγουσι τὴν ψύχραιμον λογικήν. Ἴσως θὰ πρέπει νὰ χαρακτηρισθῶ ὡς ἀνακόλουθος. Δὲν ἀρνοῦμαι ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ὡς τοιαύτη, ἴσως ἔχει ὑποχρέωσιν καὶ καθῆκον νὰ προβῇ εἰς τὴν λῆψιν τοῦ μέτρου τούτου, μάλιστα δὲν παραλείπω νὰ ἐκθειάσω τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἐτοποθέτησε τὰ πράγματα, ἄριστα, ὀρθότατα, πατριωτικώτατα. Ὅμως, ἐγώ, ἐπαναλαμβάνω, ὡς ἐκπρόσωπος τῆς δοκιμαζομένης περιφερείας μου, ἐμποδίζομαι ἀπολύτως, ἀπὸ τοῦ νὰ συντελέσω εἰς τὴν πραγματοποίησιν, τοῦ, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἀνοσιουργήματος αὐτοῦ, τῆς λεγομένης ἀμνηστίας. Παραλλήλως θέλω νὰ κάμω ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ εἴπω, πρὸς αὐτήν, ὅτι καὶ ἐὰν ἀκόμη πιστεύῃ, ὅτι τὸ μέτρον τῆς ἀμνηστίας, θὰ ἔχῃ ἀποτέλεσμά τι, πάντως τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο δὲν θὰ εἶναι σημαντικόν. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον πρέπει ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τοῦδε νὰ ἀρχίσῃ νὰ παρασκευάζεται πυρετωδῶς διὰ νὰ καλέσῃ λίαν συντόμως τὸ Ἔθνος εἰς συναγερμόν. Διότι φρονῶ καὶ πιστεύω ἀπολύτως καὶ ἀκραδάντως, ὅτι ἐκεῖ θὰ καταλήξωμεν, ὅτι τὸ μόνον μέσον, ποὺ μᾶς ἀπομένει, θὰ εἶναι ἡ βία, ἡ δυναμικὴ ἐπιβολὴ τῆς τάξεως. Θὰ πρέπει λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τοῦδε νὰ ἑτοιμάζεται διὰ νὰ καλέσῃ εἰς συναγερμὸν τὸ Ἔθνος, καὶ νὰ ἀρχίσῃ νὰ ἑτοιμάζεται ἀφοῦ λάβει τὴν ἀπόφασιν νὰ πατάξῃ δυναμικῶς τὴν ἀνταρσίαν, ἡ ὁποία ἀτυχῶς, ἐπαναλαμβάνω, δὲν πρόκειται νὰ τερματισθῇ διὰ τοῦ μέτρου τῆς ἀμνηστίας. Ἀλλ’ ἀφοῦ λάβει τὴν ἀπόφασιν, νὰ μὴ ἐμμείνῃ εἰς τὴν πεπατημένην ὁδὸν καὶ εἰς τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα μέχρι τοῦδε ἐλήφθησαν, διότι δὲν διστάζω νὰ εἴπω, ὅτι μέχρι τοῦδε δὲν ἐλήφθησαν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν, δὲν ἐτηρήθη ἡ μέθοδος, ἡ ὁποία ἔδει νὰ τηρηθῇ διὰ τὴν πάταξιν τῆς ἀνταρσίας. Θὰ πρέπει νὰ ἀλλάξῃ ἡ μέθοδος. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ὑποδείξω ποίαν μέθοδον θὰ ἀκολουθήσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ὅμως θὰ πρέπει συγχρόνως κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου —ἴσως πλανῶμαι— νὰ ἐπιφέρῃ καὶ ὡρισμένας μεταβολὰς εἰς τὴν ἡγεσίαν τοῦ στρατεύματος. Τὸ πιστεύω αὐτὸ ἀπολύτως καὶ ἀκραδάντως. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις λάβῃ τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν καὶ τηρήσῃ τὰ μέτρα αὐτὰ τότε πιστεύω ἀπολύτως, ὅτι ἡ ἀνταρσία θὰ κατασταλῇ ἐντὸς ἐλαχίστου χρονικοῦ διαστήματος, διότι, κύριοι, δι’ ὅσους ἐξ ὑμῶν δὲν γνωρίζετε τοὺς λεγομένους συμμορίτας λέγω —ἐπειδὴ ἔτυχε νὰ τοὺς γνωρίζω— ὅτι δὲν πρόκειται παρὰ περὶ ἑνὸς συνονθυλεύματος καθαρμάτων, ἀλητῶν, τεμπέληδων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν καμμίαν πίστιν, καμμίαν πνοήν, κανένα ἠθικὸν ἔρεισμα καὶ συνεπῶς μία ἐξόρμησις τοῦ Ἔθνους τῇ πρωτοβουλίᾳ τῆς Κυβερνήσεως, θὰ τοὺς κατατροπώσῃ ὁριστικῶς καὶ τελικῶς. (Χειροκροτήματα).

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει τὸν λόγον.

§149Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ Σώματος σχέδιον ψηφίσματος περὶ διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς καὶ συστάσεως Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως ἀποτελούσης συνέχειαν τῆς διακοπείσης.

§150Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ψήφισμα εἶναι;

§151Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Μάλιστα.

§152Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ὥστε παραπέμπεται εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Συντάγματος;

§153Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Ναί.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Ἀλετρᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§155Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον κατατίθεται σήμερον ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὄχι μόνον εἶναι οὐσιωδῶς διάφορον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον κατετέθη καὶ ἐτέθη ἐνώπιόν μας κατὰ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1947, ἀλλ’ εἶναι παντελῶς διάφορον καὶ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον κατετέθη χθὲς μόλις τὴν ἑσπέραν. Καὶ εἶναι ἐκπληκτικόν, κ.κ. ἀντιπρόσωποι, διότι κατὰ τρόπον τοιοῦτον ἐπεχειρήθη ἀπόψε καὶ ἐπετεύχθη νὰ μεταβληθῇ ἄρδην ἓν ψήφισμα τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν γενικὴν ἐντύπωσιν, τοὐλάχιστον, δὲν ἀπέβλεπεν εἰς τίποτε ἄλλο, παρὰ εἰς τὴν καταστολὴν τῆς ἀνταρσίας, καὶ τὴν διάλυσιν τῶν συμμοριῶν. (Ἀναγινώσκει). Ἄρθρον 1ον. «Ὅσοι ἐκ τῶν στασιαστῶν, ἀρχηγῶν καὶ ὁδηγῶν ἢ συστασιωτῶν ἢ ἄλλων ἐνόπλων στασιαστικῶς ἢ ἐκνόμως δρώντων ἢ δρασάντων παρουσιασθῶσιν ἐντὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος αὐτοβούλως εἰς τὴν πλησιεστέραν δικαστικήν, στρατιωτικήν, ἀστυνομικὴν ἢ διοικητικὴν ἀρχὴν κλπ.». Ὅταν ἀναγιγνώσκετε τὴν παράγραφον αὐτήν, ἀναμφιβόλως σκέπτεσθε ὅτι ἀφορᾷ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὰ ὄρη ὡς συμμορῖται, ὡς ἀρχηγοὶ ἢ συστασιῶται συμμοριῶν καὶ οἱ ὁποῖοι ἐπιτίθενται σήμερον, μὲ τὴν συμβολὴν τῶν βορείων ἐχθρῶν τῆς Ἑλλάδος, ἐναντίον τῆς ἐννόμου τάξεως καὶ τῆς ἀσφαλείας τοῦ Κράτους. Ἀντιθέτως, πρὸ ὀλίγων μόλις στιγμῶν, μετὰ τὴν ἐμφάνισιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Τρικάλων βουλευτοῦ, ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, διὰ τῶν ἑξῆς καταπληκτικῶν ἐδήλωσεν ὅτι, τὸ ψήφισμα δὲν ἀφορᾷ μόνον ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κινοῦνται εἰς τὰ ὄρη ὡς συμμορῖται, ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ καὶ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐτέλεσαν ἀδικήματα κατὰ τὸν χρόνον τῆς Κατοχῆς, δηλαδή, κατὰ τὸ ἔτος 1943, τὸ ἔτος 1944, τὸ ἔτος 1945 καὶ 1946 καὶ οἱ ὁποῖοι οὐδέποτε ἀπετέλεσαν μέλη συμμοριῶν. Ἀφορᾷ δηλαδή, καὶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι οὐδέποτε ὑπῆρξαν συστασιῶται ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται σήμερον πολεμοῦντες ἐναντίον τῶν ἐνόπλων δυνάμεων τοῦ Ἔθνους, ἀλλὰ καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐκρύπτοντο ἔκτοτε καὶ μέχρι σήμερον, εἴτε ἀποδράσαντες εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εἴτε παραμένοντες ἐντὸς τῶν πόλεων καὶ τῶν χωρίων καὶ κατώρθωσαν νὰ διαφύγουν τὴν δικαιοσύνην τῆς Πατρίδος των. Καὶ αὐτοί, κ.κ. συνάδελφοι, ἀμνηστεύονται καὶ ἀποδίδονται ἐλεύθεροι καὶ κατάλευκοι πλέον εἰς τοὺς κόλπους τῶν φιλησύχων πολιτῶν τῆς Ἑλλάδος.

§156Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτοὺς ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον.

§157Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Δὲν ἀφορᾷ αὐτούς.

§158Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τὸ Δεκεμβριανὸν καὶ τὰ ἄλλα.

§159Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Δὲν τὰ λέγει αὐτά. Ἐγὼ ἐφανταζόμην ὅταν τὸ ἀνεγίγνωσκον, ὅτι ἀφορᾷ μόνον τοὺς συμμορίτας, ἀλλὰ κατάπληκτος βλέπω ὅτι, καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐκρύπτοντο ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἐκεῖνοι συμπεριλαμβάνονται εἰς τὸ ψήφισμα. Αὐτὸ, ὅμως ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία δὲν τὸ εἶχεν ὑπ’ ὄψει της.

§160Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Ἡ διατύπωσις ἡ ἀρχικὴ τοῦ νομοσχεδίου, δὲν ἦτο τοιαύτη, ἴσως ἡ ἀρχικὴ διατύπωσις νὰ ἦτο περισσότερον σύμφωνος μὲ τὰς ἀντιλήψεις ποὺ ὑποστηρίζετε. Ἡ Συνταγματικὴ ὅμως Ἐπιτροπή, ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν...

§161Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Ἠρώτησα τὸν κ. Θηβαῖον ἐὰν εἶχεν ὑπ’ ὄψει τὴν διατύπωσιν αὐτὴν καὶ μοῦ εἶπεν ὄχι.

§162Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Τὴν διεύρυνσιν τὴν ἐζήτησεν ἡ Συνταγματικὴ Ἐπιτροπή.

§163Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Ἐγὼ ἀντετάχθην εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπήν, εἰς τὴν διεύρυνσιν. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀλιβιζᾶτος ἔκαμε πρότασιν καὶ ὁ κ. Βαμβέτσος καὶ ἄλλοι τινὲς καὶ......

§164ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ ὁ κ. Καλκάνης.

§165Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι βουλευταὶ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ἐζήτησαν τὴν ἀμνήστευσιν.

§166Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἐπειδὴ ἀνεφέρθη τὸ ὄνομά μου εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κάμω τὴν ἑξῆς δήλωσιν: Ὅταν διετυπώθη, ὅπως διετυπώθη, τὸ ψήφισμα καὶ εἰσήχθη εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπήν, ἔκαμα τὴν παρατήρησιν ὅτι, ὅπως εἶναι διατυπωμένον, ἀφορᾷ μόνον τὴν κομμουνιστικήν, τὴν ἀνταρτικήν, τὴν στασιαστικὴν ὑπόθεσιν καὶ προσέθεσα ὅτι δὲν θὰ εἶναι ἀπὸ οὐδεμιᾶς ἀπόψεως ὀρθόν, καὶ δίκαιον, καὶ δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν καὶ νὰ ἰδοῦμε κατάματα τὸν κόσμον τῶν ἐθνικοφρόνων, ἐὰν δὲν συμπεριλάβωμεν εἰς τὴν διάταξιν αὐτὴν καὶ τὴν ἐθνικόφρονα παράταξιν.

§167Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Τὴν ἐθνικόφρονα παράταξιν;

§168Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Μάλιστα. Τὴν παρατήρησιν, τὴν εὑρῆκεν ὀρθὴν ἡ Συνταγματικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ εἴπομεν νὰ δεχθῶμεν ὅτι στασιασταὶ καὶ ἀντιστασιαστικοί, συμμοριακοὶ καὶ ἀντισυμμοριακοί, συμπεριλαμβάνονται εἰς τὴν διάταξιν αὐτήν, εἰς τρόπον ὥστε τὰ μέτρα αὐτά, τὰ ὁποῖα θὰ ληφθοῦν διὰ τὴν συμμοριακὴν δρᾶσιν, ἡ ὁποία δρᾷ ἀντεθνικῶς ἤδη ἐναντίον τοῦ Κράτους, νὰ ληφθοῦν κατ’ ἀναπόδραστον ἀνάγκην καὶ διὰ τὴν ἀντισυμμοριακὴν δρᾶσιν, ἡ ὁποία κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου ἔδρασεν ἐθνικῶς, ὑπηρέτησε τὸ Κράτος καὶ προσέφερεν ὑπηρεσίας εἰς αὐτό. Ἡ πρώτη ἦτο δρᾶσις ἀντικρατική, ἐνῷ ἡ ἄλλη ἦτο δρᾶσις συμπαρακρατική. Ἡ πρότασίς μου αὐτή, ἐκρίθη ὀρθὴ καὶ ἐγένετο δεκτὸν ἀπὸ τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπὴν νὰ συμπεριληφθῇ καὶ ἡ ἀντισυμμοριακὴ δρᾶσις, ἡ λεγομένη ἐθνικὴ ἢ κατ’ ἄλλους τῆς δεξιᾶς. Περὶ 1940 καὶ 1941, ἐγὼ τοὐλάχιστον προσωπικῶς, δὲν ὡμίλησα περὶ τῆς ἀκριβείας τῶν ὅσων, λέγω, μαρτυροῦν τὰ πρακτικὰ τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς.

§169Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Ἀπαντῶ καὶ ἐγώ, ὅτι...

§170Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Θέλετε νὰ τὴν διαγράψωμεν;

§171Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπον, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, οὔτε νὰ διαγράψητε, οὔτε νὰ ἐγγράψητε. Ἐπειδὴ ἐπεκαλέσθητε τὸ ὄνομά μου...

§172Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Δὲν τὸ ἐπεκαλέσθην ἐγώ.

§173Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. .. κάμνω μίαν σαφῆ καὶ κατηγορηματικὴν δήλωσιν, τὸ τί ἀκριβῶς εἶπον ἐγὼ προσωπικῶς, εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπήν.

§174Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Αὐτὸ ἐδήλωσα καὶ ἐγώ.

§175Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Ἀφορᾷ λοιπόν, τὸ ψήφισμα τοῦτο καὶ ἐκείνους ἐκ τῶν ἐκτελεστῶν τῆς Ο.Π.Λ.Α., οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸ 1943 ἐτέλεσαν φόνους ἐν Ἑλλάδι καὶ δὲν εὑρίσκονται εἰς τὰ βουνά; Τοὺς ἀφορᾷ, ναὶ ἢ ὄχι;

§176Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Συμπεριλαμβάνονται καὶ ἐκεῖνοι, ἐφ’ ὅσον, πάντως, σχετίζονται μὲ τὴν ἀνταρσίαν.

§177Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Ἀλλὰ οὔτε νομικῶς, οὔτε κατ’ ἄλλον τρόπον, εἶναι δυνατὸν νὰ συνδιάσητε τὴν ὑφισταμένην κατάστασιν μὲ ἐκείνην τοῦ 1943–1945.

§178Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Κάμνετε καὶ σεῖς μίαν σύγχυσιν. Τὸ ψήφισμα δὲν λέγει, αὐτὸ ποὺ λέγετε. Λέγει «ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον σχετίζονται μὲ τὴν παροῦσαν συμμοριακὴν ἢ ἀντισυμμοριακὴν δρᾶσιν».

§179Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Ἐγὼ στηρίζομαι εἰς δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, δηλαδὴ ὅτι τὸ ψήφισμα ἀναμφισβητήτως ἀφορᾷ καὶ τὰ ἀδικήματα, τὰ τελεσθέντα κατὰ τὸ 1943–1945.

§180Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ἐξακολουθοῦν νὰ ἀποτελοῦν μέλη συμμοριῶν καὶ εἶναι στασιασταί.

§181Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Ἐρωτῶ· ἔχουν καμμίαν σχέσιν τὰ ἀδικήματα, τὰ τελεσθέντα τὸ 1943, μὲ τὴν σημερινὴν συμμοριακὴν δρᾶσιν; Τότε, λοιπόν, διατὶ δὲν δέχεσθε, ὅτι ἄλλα λέγομεν καὶ ἄλλα ψηφίζομεν;

§182Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, σᾶς ἀπήντησε καὶ σᾶς εἶπεν, ὅτι ἂν καὶ ἐφ’ ὅσον αὐτοὶ λαμβάνουν μέρος εἰς τὴν παροῦσαν συμμοριακὴν δρᾶσιν, περιλαμβάνονται. Σᾶς εἶπε καὶ τοῦτο· εἰς περίπτωσιν τυχὸν κατὰ τὴν ὁποίαν βαρύνονται μὲ ἀδικήματα κατὰ τὸ 1941 καὶ ἐξακολουθοῦν καὶ σήμερον νὰ εἶναι εἰς τὴν συμμοριακὴν δρᾶσιν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσέλθουν, διότι θὰ φοβοῦνται.

§183Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Ὀφείλομεν νὰ τονίσωμεν ἰδιαιτέρως, εἰς τὴν συμμοριακὴν ἢ εἰς τὴν ἀντισυμμοριακὴν δρᾶσιν.

§184Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐλέχθη τοῦτο, ὅτι ὅσοι ἐκ τῶν ἐλασιτῶν κατὰ τὸ 1943–45, ἐτέλεσαν ἀδίκημα καὶ εὑρίσκονται εἰς τὰ ὄρη, ἀμνηστεύονται. Ὅσοι ὅμως ἐξ αὐτῶν, δὲν εἶναι εἰς τὰ ὄρη, δὲν ἀμνηστεύονται;

§185Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Καὶ τὸ ἀνάποδον. Ὅσοι ἐσκότωσαν ἐλασίτας, καὶ αὐτοὶ ἀμνηστεύονται.

§186Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Θὰ σᾶς φέρω ἕνα συγκεκριμένον παράδειγμα. Ὁ Α ἐφόνευσε τὸ 1945 τὸν Β, τὸν ὁποῖον ἐθεώρει, ὄντα μέλος τῆς συμμορίας τοῦ ΕΑΜ, ὡς ἠθικὸν αὐτουργὸν τοῦ φόνου τοῦ ἀδελφοῦ του. Αὐτὸς ὁ Α ἀμνηστεύεται σήμερον;

§187Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Ἐὰν ἔχῃ ἔνοπλον δρᾶσιν καὶ σήμερον ἀμνηστεύεται.

§188Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Δὲν ἔχει καμμίαν τοιαύτην δρᾶσιν, θέλετε νὰ πάῃ εἰς τὰ βουνά;

§189Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Ἐὰν δὲν εἶναι εἰς τὰ βουνὰ καὶ εἶναι ἀλλοῦ, πρέπει νὰ τηρηθοῦν αἱ προϋποθέσεις τοῦ ἄρθρου 2, δηλαδὴ νὰ παραδώσῃ σχέδια, ἔγγραφα κτλ.

§190Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Ἐνῷ ὁ νόμος, ἐν τῷ ἄρθρῳ 1, δὲν ζητεῖ τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον οἱασδήποτε ἀρχῆς, ἀπὸ ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 2, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ συνεργοί, ἀπὸ αὐτοὺς ὁ νομοθέτης ζητεῖ μίαν θετικὴν ἐνέργειαν, δηλαδὴ νὰ δώσουν στοιχεῖα τῆς δράσεως. Καὶ ἐρωτῶ, καὶ ἐὰν δὲν ἔχουν, κύριε Ὑπουργέ, στοιχεῖα, διατὶ τοὺς δευτερεύοντας αὐτοὺς παράγοντας, τοὺς ἐξαιρεῖτε τῆς ἀμνηστίας;

§191Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἡ συζήτησις δὲν εἶναι ἄνευ σημασίας, διότι αὐτὸ τὸ παράδειγμα, εἶναι ἀρκετὰ σημαντικόν. Ὁ φονεύσας τὸν φονέα τοῦ ἀδελφοῦ του, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐπῆγεν εἰς τὰ ὄρη, ἐὰν ἀντιλαμβάνωμαι καλῶς κατὰ τὸ νομοσχέδιον, αὐτὸς δὲν ἀμνηστεύεται. Δὲν ἔπρεπε νὰ περιληφθῇ ὅτι ἀμνηστεύεται καὶ αὐτός;

§192Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Εἶναι καὶ αὐτὸς μέσα. Τὸ ἄρθρον 1 λέγει τὰ ἑξῆς: «..... ἢ ἄλλων ἐνόπλων στασιαστικῶς ἢ ἐκνόμως δρώντων ἢ δρασάντων........».

§193Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Ἡ διατύπωσις εἶναι γενική.

§194Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Εἶναι ὅλα μέσα: «..... (ἀναγινώσκει).....». Καὶ ἐπειδὴ ἐγεννήθη ὁ φόβος διὰ τοῦτο, ἐν γνώσει ἐγράψαμεν, ὅτι περιλαμβάνει καὶ τοὺς κατὰ τὴν Κατοχὴν δράσαντας συμμοριακῶς ἢ ἀντισυμμοριακῶς, ἐφ’ ὅσον αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ συνεργασίαν μετὰ τοῦ ἐχθροῦ.

§195Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι τάσσομαι ἀντιμέτωπος τοῦ χωρίσματος αὐτοῦ, ὅπως εὑρέθην ἀντιμέτωπος καὶ ἁπάντων τῶν προηγουμένων ψηφισμάτων, τὰ ὁποῖα μέχρι σήμερον κατετέθησαν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Τὰ ψηφίσματα τῶν ἀμνηστιῶν δὲν ἐπέτυχον τοῦ σκοποῦ των, οὔτε κατὰ τὸ 1946, οὔτε κατὰ τὸ 1947, ἑπομένως, οὔτε τὸ σημερινὸν ψήφισμα θὰ ἐπιτύχῃ. Διότι, κύριοι, ἐὰν εἶχαν κάποιαν βάσιν τὰ προηγούμενα νομοσχέδια καὶ ὅταν ἐδηλοῦτο ὅτι κατατίθενται μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ γυμνώσουν τὴν ἀνταρσίαν ἀπὸ τοὺς ἀσυνειδήτους τυχὸν παρακολουθοῦντας αὐτήν, σήμερον μὲ τὴν εὐρύτητα τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ, εἶμαι ἀκόμη περισσότερον ἀντιμέτωπος, διότι σήμερον ἀπεμπολήσαμεν πᾶσαν τοιαύτην αἰτιολογίαν. Σήμερον δὲν λέγομεν ὅτι κάμνομεν ἐπίθεσιν ἐνώπιον τοῦ κομμουνισμοῦ, δὲν ἰσχυριζόμεθα ὅτι θέλομεν νὰ ἀπογυμνώσωμεν τὰς τάξεις του, ἀντιθέτως σήμερον δηλοῦμεν ὅτι ἔχομεν παντελῆ ἀδυναμίαν νὰ τοὺς ἀντιμετωπίσωμεν καὶ ἡ ἀμνηστία εἶναι ἕνας πολιτικὸς τρόπος, διὰ νὰ καταβάλωμεν τὴν ἀνταρσίαν. Ἀπὸ ὅλας γενικῶς τὰς ἀγορεύσεις, τοῦτο ἐδηλώθη, καὶ τὸ πνεῦμα τῶν ἀγορεύσεων τοῦτο ἦτο, ἀλλὰ καὶ ἡ ἐντύπωσις ἐκ τῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως τοῦτο ἀφῆκε νὰ ἐννοηθῇ. Καὶ ἐρωτῶ· ἐὰν κατὰ τὸ ἑπτάμηνον διάστημα τοῦ 1947, ἡ Κυβέρνησις δὲν ὑπῆρξεν ἱκανὴ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἀνταρσίαν κατὰ τρόπον ἀποτελεσματικόν, εἶναι εἰς θέσιν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις νὰ τὴν ἀντιμετωπίσῃ; Ἐπ’ αὐτοῦ, θὰ ἤθελον μίαν ἀπάντησιν. Ἐδηλώθη ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐντὸς ἑνὸς μηνὸς θὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν ἀνταρσίαν καλοῦντες ἐθνικὸν συναγερμόν. Ἔχει τὰ μέσα τὰ ὑλικὰ ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ τὴν καταπολεμήσῃ; Ἢ μήπως πάλιν εὑρεθῶμεν πρὸ τῶν αὐτῶν αἰτιολογιῶν, ὅπως εὑρέθημεν μέχρι σήμερον, ὅτι στερούμεθα ὅπλων καὶ χρημάτων; Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἔχῃ καὶ χρήματα καὶ ὅπλα, τότε νὰ δηλώσῃ ὅτι εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἀνταρσίαν δυναμικῶς.

§196Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Ἐὰν δὲν ἔχῃ τὰ μέσα, θὰ τὴν ἀνατρέψωμεν.

§197Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Ἐὰν δὲν τὰ ἔχῃ, τότε ἐξαπατᾶται ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς διὰ μιὰν ἀκόμη φοράν, ὅπως ἐξηπατήθη μέχρι σήμερον, διότι ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχομεν οὔτε τὸ σθένος νὰ τὸν ἀντιμετωπίσωμεν, νὰ τοῦ εἴπωμεν τὴν ἀλήθειαν. Κύριοι, δὲν ἔχει τὴν δύναμιν ἡ Κυβέρνησις νὰ πατάξῃ τὴν ἀνταρσίαν, ὅπως τὸ ἴδιον ἀπεδείχθη καὶ διὰ τὰς προηγουμένας Κυβερνήσεις. Ἀλλὰ φοβοῦμαι μήπως ἐγκαταλείψῃ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις τὸ βάρος τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν ἀνταρτῶν, μετὰ τὴν ἐκπνοὴν τῆς μηνιαίας προθεσμίας, εἰς ἄλλην Κυβέρνησιν, διότι, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις δὲν εἶναι ἱκανὴ νὰ τὴν ἀντιμετωπίσῃ.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Σταμούλης ἔχει τὸν λόγον.

§199Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι καὶ σεῖς καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ περιφρουρήσητε τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Βουλῆς, συζητουμένου ἑνὸς ὑψίστης σημασίας θέματος. Διότι τὰ λόγια μας ἐνταῦθα, δὲν εἶναι λόγια, διὰ νὰ πείσωμεν ἁπλῶς τοὺς συναδέλφους, ἀλλὰ διὰ νὰ διαφωτίσωμεν τὴν κοινὴν γνώμην ποία μέλλει νὰ εἶναι ἡ καθοδήγησις αὐτῆς, πρὸς ἐπιτυχίαν τοῦ ἐπιδιωκομένου διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος σκοποῦ. Δὲν νομίζω, ἄρα, ὅτι μὲ κενὰ ἑδώλια, δυνάμεθα νὰ ἀγορεύωμεν καὶ προτείνω, ἀντὶ ἀγορεύσεως, νὰ κάμωμεν οἱ ὁμιληταὶ πρακτικά, νὰ τὰ δώσωμεν εἰς τοὺς στενογράφους, ὥστε, οὔτε σεῖς, οὔτε οἱ στενογράφοι, οὔτε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ καταπονηθῆτε. Ὑποθέτω, ὅτι δὲν ἐξυπηρετοῦμεν τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Σώματος, ἐὰν συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν εἰς ἕνα θέμα σοβαρώτατον, μὲ ἀντικειμενικὸν σκοπὸν σπουδαιότατον, χωρὶς νὰ εὑρίσκεται σύσσωμον τὸ Σῶμα ἢ ἱκανὸς ἀριθμὸς βουλευτῶν.

§200Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Ἐντάλματα βιαίας προσαγωγῆς, δὲν ἠμποροῦν νὰ ἐκδοθοῦν.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δίδετε μεγάλην εὐρύτητα εἰς τοὺς λόγους σας. Δὲν εἶναι ἡ παρουσία 100–150 βουλευτῶν, ποὺ θὰ σᾶς κάμῃ νὰ ὁμιλήσετε.

§202Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Τότε θὰ ὁμιλήσω, κύριε Πρόεδρε. Κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἐξεδηλώθη βαθυτάτη συγκίνησις καὶ αἴσθημα χαρᾶς ὡς καὶ ἱκανοποίησις πλήρης, διὰ τὸ ἐπελθὸν σημαντικὸν γεγονὸς τῆς ἑνώσεως τῶν δύο ἱστορικῶν κομμάτων, ὄχι μόνον ἀπὸ ἐκείνους, εἰς τοὺς ὁποίους ὀφείλεται ἡ τιμὴ διὰ τὴν συνένωσιν αὐτήν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ὅλους τοὺς Ἀρχηγοὺς τῶν ἐκτὸς τῆς Κυβερνήσεως κομμάτων, τοὐλάχιστον ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἠγωνίσθησαν ὡς τοιαῦτα κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 31 Μαρτίου. Ἡ ἐκδήλωσις αὐτή, πιστεύω ἄδολος ἐνέχει τὴν ἔννοιαν ὅτι, εἰς ὃ σημεῖον ἔφθασαν τὰ πράγματα τῆς Χώρας καί, μάλιστα, μετὰ τὴν πολλαχόθεν ἐκδηλωθεῖσαν ἀποκαρδίωσιν, ἕνεκεν καὶ τῆς ἀδοκήτου παραιτήσεως τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, τὸ ἐπελθὸν γεγονὸς τῆς ἑνώσεως τῶν δύο Μεγάλων Κομμάτων δίδει ἀνακούφισίν τινα καὶ κάποιαν ἐλπίδα, ὅτι ἡ πραγματικὴ ἐθνικὴ ἕνωσις, εἶναι δυνατὸν νὰ συνεγείρῃ τὸ Πανελλήνιον καὶ τὸν ἐθνικόφρονα κόσμον, εἰς ἕνα ἀγῶνα πραγματικὸν ἐναντίον ὄχι τῶν στασιαστῶν, ἀλλ’ ἐναντίον ἐκείνων τῶν ἐχθρῶν, οἱ ὁποῖοι χρησιμοποιοῦν ὡς πέμπτην φάλαγγα τοὺς στασιαστάς, μὲ ἀντικειμενικὸν σκοπὸν ὄχι ἁπλῶς νὰ μειώσουν τὴν ἀκεραιότητα τῆς Χώρας, ἀλλὰ νὰ ἀφανίσουν αὐτὴν ταύτην τὴν φυλήν μας. Αἱ ὡραῖαι καὶ αἱ πατριωτικαὶ αὗται ἐκδηλώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐνεφανίσθησαν ἐνώπιον τοῦ Σώματος τούτου, αἱ ὁποῖαι ἀπηχοῦν τὸ πατριωτικὸν αἴσθημα τοῦ ἐθνικόφρονος Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δὲν ἐγένοντο εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχεν, ἀλλὰ μετὰ κρίσιν καὶ μελέτην τῆς καταστάσεως καὶ ἀφοῦ οἱ ἐκδηλωθέντες ἔλαβον ὡς βάσιν τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς πατριωτικῆς αὐτῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ πλέον τὰ μέτρα καὶ τὰς κατευθύνσεις, τὰς ὁποίας μετὰ παρρησίας καὶ εἰλικρινῶς ἡ Κυβέρνησις ἔθεσεν ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐχειροκροτήσαμεν τὴν Κυβέρνησιν, δὲν εἶναι δυνατὸν ποτέ, ἀνερχόμενοι ἐπὶ τὸ βῆμα τοῦτο τὸ ἱερόν, νὰ μὴ συνομολογήσωμεν, ὅτι τὸ προτεινόμενον ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐξήγγειλεν ἡ Κυβέρνησις ὡς μέτρον γραμμῆς, ἡ ὁποία μέλλει νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸ ἐθνικὸν συμφέρον, διὰ νὰ ἀποδώσῃ τὴν γαλήνην εἰς τὴν Χώραν. Ὄχι μόνον διότι ἀνήκω εἰς ἓν κόμμα, τοῦ ὁποίου ὁ Ἀρχηγὸς γηθοσύνως ἐθεώρησεν ὡς χαρμόσυνον τὸ γεγονὸς τῆς Ἑνώσεως τῶν δύο Κομμάτων, ἀλλὰ καὶ διότι πιστεύω, ὅτι ἡ γενναιόφρων χειρονομία τῆς Κυβερνήσεως εἶναι πρᾶξις πατριωτικὴ καὶ μοῦ ἐπιβάλλει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ πιστεύω εἰς τὸ μέτρον κατευνασμοῦ, τὸ ὁποῖον εἰσηγεῖται ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Ἀλλὰ δὲν θὰ ἀποτελέσω καὶ ἐγὼ ἐξαίρεσιν ἀπὸ ὅλον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, τὸν ἐθνικόφρονα, τὸν πιστεύοντα ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ πιθανὸν νὰ μὴ ἔχῃ τὴν γενικωτέραν σημασίαν καὶ ἀπόδοσιν, τὴν ὁποίαν θέλομεν νὰ ἀποδώσωμεν, δηλαδή, τῆς δι’ αὐτοῦ μόνον καταστολῆς τοῦ κινήματος καὶ τῆς πλήρους ἀποκαταστάσεως τῆς τάξεως. Δύναται ἐν τοσούτῳ τοῦτο νὰ ἔχῃ σκοπιμότητά τινα καί, ἴσως, σοβαράν. Ἀναμφισβητήτως δέ, ἀποδέχομαι τοῦτο, διότι καὶ ὡς τακτικὴ ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, πρὸς καταστολὴν τοῦ κινήματος, ἀποτελεῖ μέτρον ἐκλεκτόν. Διὰ νὰ ἀντιληφθῶμεν κατὰ πόσον δύναται νὰ ἀποτελέσῃ τὸ μέτρον αὐτὸ μέσον καταστολῆς τῆς ἀνταρσίας καὶ νὰ ἔχῃ ἐπωφελῆ ἀποτελέσματα διὰ τὴν Χώραν μας, ἂς ἐξετάσωμεν ἀναλυτικῶς ποῖοι εἶναι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἔλαβον τὰ ὅπλα ἐναντίον τῆς Πατρίδος. Εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐκτελοῦν τὰς ὁδηγίας τῶν ἐχθρῶν τῆς Ἑλλάδος, οἱ ὁποῖοι μὲ σκοτίους σκοποὺς καὶ δαιμόνιον τρόπον κατώρθωσαν νὰ συμπαρασύρουν καὶ ἄλλους ὄπισθεν αὐτῶν. Συνοδοιπόροι δὲ καὶ συμπαραστάται των εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐβγῆκαν εἰς τὸ βουνό. Ἐκτὸς τῆς κατηγορίας τῶν τυφλῶν ὀργάνων τῶν ἐχθρῶν μας καὶ ἀσυνειδήτων ἐκτελεστῶν ἔξωθεν ἐντολῆς, εἶναι καὶ ἡ ἄλλη κατηγορία τῶν πλιατσικολόγων, οἱ ὁποῖοι ἐνόμισαν ὅτι ἠμποροῦσαν νὰ ἐπωφεληθοῦν τῆς καταστάσεως, διὰ νὰ ἀποκτήσουν χρήματα ἀκινδύνως καὶ ἀκόπως, ἐξερχόμενοι στὸ βουνὸ μὲ ἕνα ὅπλον στὸν ὦμον. Εἶναι ἐπίσης μία τετάρτη κατηγορία τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι βιαίως ἐστρατολογήθησαν, ἀλλὰ καὶ τῶν ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἐξηναγκάσθησαν διὰ νὰ ἐξέλθουν εἰς τὰ βουνά. Εἶναι λοιπόν καὶ πέμπτη κατηγορία ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι κάνουν ἕνα ἀγῶνα σκληρόν, ἀλλὰ ἄτιμον ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος ἀνεπιγνώστως καὶ ἐκτὸς συνειδητοῦ ἀγῶνος Δύναται ἐπὶ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν νὰ ἔχῃ ἀποτέλεσμα τὸ ψήφισμα; Ναί, ἀπαντῶ. Τὸ ψήφισμα αὐτό, δύναται νὰ ἔχῃ ἀποτέλεσμα. Κατὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τὸ παρόμοιον ψήφισμα τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον δὲν εἶχε τὰς σημερινὰς ἐγγυήσεις, ἔφερεν εἰς τὴν νομιμότητα 2.000 ἐκ τῶν ἀνταρτῶν, καὶ ὅταν τὸ προηγούμενον ψήφισμα ἔσωσε 2.000 ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἦλθον εἰς τὴν ἀγκαλιὰ τῆς Πατρίδος, διὰ ποῖον λόγον μὲ τὸ σημερινὸν δὲν θὰ ἔλθουν περισσότεροι τῶν 2.000; Συνεπῶς, ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν λόγον νὰ φοβοῦνται νὰ ἐπανέλθουν, θὰ προσέλθουν, καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ καταθέσουν τὰ ὅπλα. Ἀλλὰ ἀκόμη θὰ τοὺς ἀφαιρεθῇ κάθε ἠθικὸν ἔρεισμα, διότι σήμερον, ὡς εἶπεν ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Ἐθνικοφρόνων κ. Τουρκοβασίλης, ὑπάρχουν πολλοὶ καλῆς πίστεως ἄνθρωποι, εἰς τὸ ἐξωτερικόν, μεταξὺ τῶν φίλων τῆς Ἑλλάδος, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν εἰς τὴν ἀσκουμένην προπαγάνδαν, ὅτι ἡμεῖς ἐδῶ, εἴμεθα τὸ Κράτος τῆς βίας καὶ αὐτοὶ οἱ καλῆς πίστεως ἄνθρωποι δὲν θὰ ἐξακολουθήσουν νὰ ἔχωσι τὴν ἀντίληψιν αὐτήν, μετὰ τὴν γενναίαν τοῦ Κράτους χειρονομίαν καὶ μετὰ τὸ ἄνοιγμα τῆς ἀγκαλιᾶς μας. Τὸ μέτρον θὰ χρησιμεύσῃ ὡς ἠθικὸν ἔρεισμα ἀφοπλισμοῦ τῶν προπαγανδιστῶν ἐχθρῶν τῆς Πατρίδος, ἔναντι τῶν καλῆς πίστεως, ἀλλὰ καὶ τῶν κακοπίστων ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται ἐναντίον τῶν συμφερόντων τῆς Χώρας. Ὑπὸ τὴν μορφὴν αὐτήν, καὶ ἐσωτερικῶς καὶ ἐξωτερικῶς, θὰ ἔχωμεν ἀποτελέσματα καὶ ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὅσῳ τὸ δυνατὸν εὐρύτερον εἶναι τὸ ψήφισμα καὶ ὅσῳ τὸ δυνατὸν παρασχεθοῦν περισσότεραι ἐγγυήσεις, τόσον ταχύτερον καὶ ἀσφαλέστερον καταλήγομεν εἰς ἕνα θετικὸν πόρισμα, ὥστε νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἀκουσθῇ μετὰ πίστεως τὸ σάλπισμα τοῦ ἐθνικόφρονος κόσμου, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξαπολυθῇ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Τὸ σάλπισμα δὲ αὐτό, θὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ψυχὴν τῶν Ἑλλήνων. Ὑπὸ τὴν ἀντίληψιν αὐτήν, ἐγὼ χειροκροτῶ τὸ ψήφισμα αὐτό, διότι εἰς τὴν συνείδησιν συσσώμου τοῦ Ἔθνους θὰ ἀπηχήσῃ ἡ εὐγενὴς χειρονομία τοῦ Κράτους, διὰ νὰ ἀνοίξῃ τὴν ἀγκαλιά του εἰς τοὺς παραπλανηθέντας ἀνθρώπους καὶ θὰ ἔχῃ σοβαρώτατα ἀποτελέσματα, διὰ τῆς ἀπομονώσεως τῶν ἐντεταλμένων καὶ ἐκτελεστῶν ἐχθρικῶν ἐντολῶν. Καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν εἶμαι κεκηρυγμένος ἀνεπιφύλακτα ὑπὲρ τῆς παραδοχῆς τοῦ ψηφίσματος. (Χειροκροτήματα).

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Θεοφανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§204Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐκτίμησις ἡ ἰδιαιτέρα πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, καὶ ὁ βαθύτατος σεβασμὸς πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, θὰ μοῦ ἐπιτρέψουν νὰ φέρω μερικὰς παρατηρήσεις ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος, τὰς ὁποίας συντόμως θὰ ἐκθέσω. Ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι τὸ ὑπὸ κρίσιν τῆς Ἀντιπροσωπείας ὑποβληθὲν ψήφισμα, εἶναι μέτρον καὶ μέσον ὑπαγορευθὲν ὑπὸ ἀναντιρρήτου πολιτικῆς ἀνάγκης. Εἶναι, βέβαια, ἀληθές, ὅτι αἱ φίλαι καὶ ξέναι Κυβερνήσεις γνωρίζουσαι καλῶς τὰ καθ’ ἡμᾶς γνωρίζουσιν, ἴσως, καλύτερον ἀκόμη εἰς ποίους λόγους ὀφείλεται ἡ προδοτικὴ κατὰ τῆς Πατρίδος μας ἀνταρσία. Δυστυχῶς, ἡ κοινὴ γνώμη τῶν μεγάλων καὶ φίλων Κρατῶν, ἐκ κακῶν πληροφοριῶν τῆς ἀντεθνικῆς προπαγάνδας, οὐδὲν γνωρίζει περὶ τῆς Ἑλληνικῆς πραγματικότητος. Ὅ,τι γνωρίζει, εἶναι ἀναληθὲς καὶ διεστραμμένον καὶ ξένον πρὸς τὴν πραγματικότητα. Πιστεύει ὁ εὐγενὴς καὶ φίλος αὐτὸς λαός, ὁ δημοκρατικὸς κόσμος καὶ ὁ δημοκρατικὸς στρατὸς εἰς τὰ βουνά, εὑρίσκονται ἐκεῖ ἀναγκασθέντες νὰ ἐγκαταλείψουν τὰς ἑστίας των, διότι ἡ ἔννομος τοῦ Κράτους Κυβέρνησις τοὺς καταδιώκει. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις τῆς Χώρας, ἐξ ἀρχῆς ἐλάμβανε πραγματικὰ μέτρα διὰ νὰ διαφωτίσῃ τὴν ξένην κοινὴν γνώμην, θὰ εἴμεθα, ἀσφαλῶς, ἀπηλλαγμένοι ἀπὸ τὴν διεστραμμένην αὐτὴν ἀντίληψιν. Δὲν ἔγινεν αὐτό, ἔγινεν ὅμως κάτι ἄλλο, καλὸν ἐπίσης. Ἐπετεύχθη ἡ συνεργασία τῶν διαφόρων πολιτικῶν κομμάτων. Ἔπειτα ἀπὸ αὐτό, ἔγινε κάτι ἄλλο, τὸ ὁποῖον εὔχομαι νὰ εἶναι καλύτερον καὶ νὰ συντελέσῃ διὰ τὸ καλὸν τοῦ τόπου. Ἡνώθησαν τὰ δύο μεγάλα καὶ ἱστορικὰ Κόμματα διὰ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Χώρας, τὰ δύο Κόμματα, ἐκ τῶν ὁποίων τὸ μικρότερον φαίνεται εἰς τὴν κοινὴν γνώμην ἔξωθεν, ὡς περισσότερον δημοκρατικόν. Πρέπει, ὡς πρὸς τὸν παράγοντα αὐτόν, νὰ εἴμεθα πεπεισμένοι, ὅτι ἡ κοινὴ γνώμη ἔξω, ἡ διεθνής, θὰ πεισθῇ πλέον ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶναι δημοκρατικός, ὅτι διοικεῖται κατὰ θεσμοὺς δημοκρατικοὺς καὶ ἀκόμη περισσότερον ὅτι κυβερνᾶται δημοκρατικῶς, μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν δημοκρατικώτερον τῶν δημοκρατῶν καὶ σώφρονα καὶ πολύτιμον καὶ σεβαστὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Εἰς αὐτὸ τὸ στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον μας ἐνδιέφερεν ἐκ μέρους τῆς ξένης κοινῆς γνώμης, νομίζω, ὅτι εἰς τοῦτο ἀπηντήσαμεν καὶ νομίζω ὅτι ἀπηντήσαμεν κατὰ τὸν καλύτερον καὶ ἱκανοποιητικώτερον τρόπον. Ἔρχεται τώρα τὸ δεύτερον στοιχεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον μᾶς ἐρωτοῦν, οἱ ξένοι καὶ πρέπει νὰ ἀπαντήσωμεν σαφῶς καὶ κατηγορηματικῶς, διότι δὲν ἐσπεύσαμε νὰ τοὺς διαφωτίσωμεν, διότι, δυστυχῶς, εἰς τὸ μέρος αὐτό, τὸ μέτωπον τῆς διαφωτίσεως τῆς διεθνοῦς γνώμης, ἐμείναμε τελείως ἀκάλυπτοι. Ἐρωτοῦν, λοιπόν, οἱ ξένοι· κύριοι, ἐδῶ ἔχετε ἐπάνω εἰς τὰ βουνὰ ἕνα δημοκρατικὸν στρατόν, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖται ἀπὸ φανατικοὺς δημοκράτας—οἱ ὁποῖοι μάλιστα ἔκαμαν καὶ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς Χώρας, καὶ σεῖς τοὺς κατατυραννεῖτε καὶ τοὺς κατασφάζετε. Αὐτὴ εἶναι ἡ διεστραμμένη ἀντίληψις τῶν φίλων μας, τῶν ξένων. Εἶναι ἀνάγκη εἰς αὐτοὺς νὰ ἀπαντήσωμεν καὶ νὰ τοὺς εἴπωμεν, κύριοι, αἱ πληροφορίαι σας εἶναι ἐσφαλμέναι, ἡμεῖς εἴμεθα πρόθυμοι νὰ ἀνοίξωμεν τὰς θύρας τοῦ Κράτους καὶ ἀκόμη περισσότερον πρόθυμοι νὰ ἀνοίξωμεν καὶ τὰς θερμὰς τῆς οἰκογενείας μας ἀγκάλας, νὰ ἔλθουν οἱ δημοκρατικοὶ αὐτοί, οἱ φανατικοί, οἱ ὁποῖοι ἠσθάνθησαν τὴν πίεσιν τῆς μοναρχοφασιστικῆς Κυβερνήσεως, νὰ ζήσωμεν μαζὶ ἥσυχα καὶ εἰρηνικά. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ἡ γενικότης τοῦ μέτρου εἶναι ἐπιβεβλημένη. Ἀλλὰ ἐὰν ἡ σκέψις μου αὐτὴ ἡ ἁπλῆ, εἶναι ὀρθὴ καὶ ἀληθής, ὅτι ἡ πολιτικὴ ἀνάγκη ἐπέβαλεν ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς τὸ ψήφισμα αὐτό, τότε θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ὅτι ἡ πολιτικὴ αὐτὴ ἀνάγκη καθώρισε τὸ ψήφισμα καὶ εἰς τὸ περιεχόμενον αὐτοῦ, διότι τὸ περιεχόμενον δὲν δύναται νὰ εἶναι ἀόριστον. Ἐφ’ ὅσον ἀπευθυνόμεθα πρὸς τοὺς φίλους καὶ μεγάλους συμμάχους μας, πρέπει τὸ περιεχόμενον τοῦ ψηφίσματος νὰ εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ζητεῖ ἡ κοινὴ γνώμη τῶν συμμάχων καὶ φίλων Κρατῶν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ πιστεύω, διότι πέραν τοῦ Ἀτλαντικοῦ δὲν εἶχα ποτὲ τὴν εὐτυχίαν νὰ ταξιδεύσω, καὶ φαίνεται ὅτι δὲν μοῦ ὑπολείπεται χρόνος διὰ νὰ πιστεύσω ὅτι θὰ πραγματοποιήσω τὸ ταξίδιον αὐτό, πάντως ἔχω τὴν ἰδέαν καὶ πιστεύω ὅτι εἶναι ἕνας λαὸς εὐγενὴς καὶ ὑπερήφανος, ἔχει συναίσθησιν τῆς θέσεώς του καὶ τῆς μεγάλης δυνάμεως καὶ ἀξίας του. Ὁ Ἀμερικανικὸς λαὸς δὲν θὰ ἤθελε ποτὲ νὰ μᾶς συστήσῃ ὅτι εἶναι ἀνάγκη ὄχι μόνον τοὺς δημοκρατικούς, ὄχι μόνον ἐκείνους οἱ ὁποῖοι αἰσθάνονται δῆθεν βαθειὰ τὴν πίεσιν τῆς μοναρχοφασιστικῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀπολύσωμεν, ἀλλὰ καὶ τοὺς κοινοὺς ἐγκληματίας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἠσέβησαν πρὸς τὰ ἱερώτερα δικαιώματα τοῦ ἀνθρώπου, ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐξηφάνισαν διὰ πυρὸς καὶ σιδήρου ὁλόκληρα χωριά. Δὲν δύνανται οἱ φίλοι μας νὰ εἴπουν ὅτι ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπυρπόλησαν τὰ σπίτια καὶ κατέστρεψαν ὁλοκλήρους πληθυσμοὺς καὶ κατέστρεψαν τὰς ἐκκλησίας καὶ ἐσταύρωσαν ἱερεῖς, εἶναι ἀξίωσις νὰ τοὺς ἀμνηστεύσωμεν. Ἀλλά, κύριοι, δὲν εἶναι μόνον τοῦτο. Ἐὰν ἡμεῖς ἐξ ὑπερβάλλοντος σεβασμοῦ καὶ ἀγάπης καὶ ἐκ τῆς σκέψεως μήπως τυχὸν ἀποτύχουν τὰ συμφέροντα τῆς Χώρας, ἐξέλθωμεν τῶν πολιτικῶν ὅρων, τὰ ὁποῖα ὑποδεικνύουν οἱ φίλοι μας καὶ τοὺς εἴπαμεν ὅτι ἡμεῖς, ὄχι μόνον τοὺς αὐτοκαλουμένους ψευτοδημοκρατικούς, ἀλλὰ ὅλους θὰ ἀμνηστεύσωμεν, καὶ ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐκεῖ εἰς τὴν Οὔλεν κατέσφαξαν τοὺς 30 χωροφύλακας, τοὺς ἐξώρυξαν τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ ἔβαλαν εἰς τοὺς ὀφθαλμούς των τὰ κομβία τῶν στολῶν των....

§205Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Αὐτὰ ἔχουν σχέσιν μὲ τὴν ἀνταρσίαν;

§206Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, δὲν δέχομαι διακοπάς. Ἐγὼ ἔχω μίαν σκέψιν ἁπλῆν. Δὲν ὑποστηρίζω ὅτι ὑπάρχει ὁ ξένος, ὁ ὁποῖος μοῦ λέγει νὰ δώσω μίαν ἀμνηστίαν, ἀλλὰ λέγω ὅτι ἡμεῖς προχωροῦμεν καὶ πάρα κάτω καὶ δὲν δίδομεν μόνον ἀμνηστίαν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον τὰ ὅπλα καὶ ἐπῆγαν εἰς τὰ βουνὰ νὰ πολεμήσουν τὴν μαχομένην καὶ τὴν ἀγωνιζομένην πατρίδα μας, ἀλλὰ προχωροῦμεν καὶ εἰς ἄλλα ἐγκλήματα, τὰ ὁποῖα διεπράχθησαν κατὰ τὴν ἀνταρσίαν καὶ μετὰ τὴν ἀνταρσίαν. Ἐδῶ εἶναι ἡ διαφορά μας.

§207Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Τὸ εἶχε δώσει ἡ Βουλὴ διὰ τοῦ προηγουμένου ψηφίσματος, ὅταν ἔλεγε τὰ ἁπλᾶ καὶ σύνθετα ἐγκλήματα.

§208Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τούτοις, κύριοι, εἶναι ἀληθὲς ὅτι, ἐὰν ἡμεῖς ἠθέλαμεν ὑπερβῆ τὰ ὅρια, τὰ ὑπὸ τῆς πολιτικῆς ἐνδεικνυόμενα, ὥστε νὰ χορηγήσωμεν ἀμνηστίαν καὶ ἐκεῖ ποὺ δὲν μᾶς ζητεῖται, ἐπιτρέψατέ μου νὰ πιστεύω ὅτι θὰ γίνωμεν καταγέλαστοι, θὰ μᾶς εἴπουν ὅτι εἴμεθα εὐτελεῖς ἄνθρωποι, διότι κάμνομεν κάτι τι, τὸ ὁποῖον θίγει τὰς κοινοτέρας ἀρχὰς τῆς δικαιοσύνης, εἶσθε ἄνθρωποι, δὲν ἀγαπῶμεν τὴν Πατρίδα μας, ὅταν δὲν ἐπιβάλλωμεν τὰς ἀπαιτουμένας κυρώσεις κατὰ τῶν κακουργησάντων. Συνεπῶς καὶ ἀπέναντι τῶν ξένων θὰ εἴμεθα ὄχι ἐκεῖνοι, ποὺ πρέπει νὰ εἴμεθα, ὄχι ἐκεῖνοι, ποὺ ἰσχυριζόμεθα ὅτι εἴμεθα. Ὥστε, διὰ νὰ ἐξηγοῦμαι σαφῶς, εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τοῦ ψηφίσματος, ἀλλ’ ἐντὸς τῶν ὁρίων τὰ ὁποῖα ἡ πολιτικὴ ἀνάγκη, ἡ ὁποία ὑπηγόρευσε τὸ νομοσχέδιον, ἐπιβάλλει. Τώρα, ἐὰν αἱ ἀνάγκαι τῆς Χώρας ἐπιβάλλουν ἄλλα μέτρα, ἐγὼ θὰ εἶμαι ὁ πρῶτος ὁ ὁποῖος θὰ ὑπερψηφίσω τοιοῦτον νομοσχέδιον. Ἀλλὰ εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὸ ὁποῖον θὰ μᾶς χρησιμεύσῃ δι’ αὐτὸν τὸν σκοπόν, δὲν εἶναι ποτὲ ἐπιτετραμμένον νὰ παρεισφρύσουν ἄλλαι διατάξεις, εὐρυτέρας μορφῆς. Δὲν αἰσθάνομαι εἰς τὸν ἑαυτόν μου καμμίαν ἀνδρείαν, καμμίαν ἐξαιρετικὴν γενναιότητα, εἶμαι ὅπως μὲ βλέπετε μᾶλλον συνεσταλμένος ἄνθρωπος. Εἰς τὴν ζωήν, τὸ καθῆκόν μου μόνον μὲ ἀνδρίζει, καὶ ἐθεώρησα καθῆκόν μου νὰ ἐπιφέρω τὰς παρατηρήσεις αὐτάς, αἱ ὁποῖαι τυχὸν νὰ μὴ εἶναι εὐχάριστοι εἰς τινας ἐξ ὑμῶν. Ἀλλά, ἐπηκολούθησεν ἡ δευτέρα σκέψις καὶ ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, καὶ ἐκ μέρους ἄλλων βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι λέγουν· κύριοι, ἐπὶ τέλους, εἶναι καιρὸς νὰ θέσωμεν ἕνα τέρμα, νὰ λήξῃ καὶ νὰ λησμονηθῇ ἕνα παρελθόν, ἔστω καὶ τόσον διὰ τὴν Χώραν μας τραγικόν. Δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ εἶμαι ἀντίθετος, ἤθελον ὅμως νὰ ἐρωτήσω, ποία εἶναι ἡ διαφορά μας. Ἐγὼ πρῶτος νὰ δώσω τὸ χέρι μου καὶ νὰ καλέσω τὸν ἐχθρὸν νὰ ἔλθῃ καὶ εἰς τὸ σπίτι μου ἀκόμη. Ἀλλὰ ἐσκέφθητε, μὲ ποιοὺς ἔχομε νὰ κάμωμε; Μεταξύ μας, εἶναι ἐπιβεβλημένον, ἐὰν ἔχωμε διαφορὰς νὰ τὰς λύσωμε μὲ κάθε οἱονδήποτε εἰρηνικὸν τρόπον, αὔριον εἰ δυνατὸν ἀπόψε. Ἀλλὰ ἐὰν ἔχωμε νὰ κάμωμε μὲ τοὺς κομουνιστάς, νὰ μὲ συγχωρήσουν οἱ κύριοι συνάδελφοι, νὰ τοὺς εἴπω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι περισσότερον κατατοπισμένοι εἰς τὴν τακτικὴν τοῦ κομμουνισμοῦ. Ὁ κομμουνισμὸς δὲν θέλει κανένα συμβιβασμόν, θέλει νὰ γίνῃ κύριος τοῦ Κράτους, νὰ κρατήσῃ τὴν ἐξουσίαν, καὶ νὰ μᾶς κάμῃ ἡμᾶς, τοὺς ἐλευθέρους, δούλους, εἴτε τῶν Σλαύων, εἴτε τῶν Ἀλβανῶν. Συνεπῶς, ὁ κομμουνισμὸς δὲν ἀφήνει ἔδαφος συμβιβασμοῦ. Πῶς θέλετε νὰ συμβιβασθῶμεν καὶ νὰ ἐπιτύχωμεν, ὅ,τι ἐπέτυχεν ἡ Ρουμανία, ἡ Βουλγαρία; Θέλετε συμβιβασμὸν νὰ ἐπιτύχωμεν ὅ,τι ἐπέτυχεν ἡ Πολωνία, διὰ νὰ μὴ εἴπω ἡ Γιουγκοσλαβία; Συνεπῶς δὲν εἶναι τοῦτο, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ κάμωμεν. Ἐὰν τοιοῦτόν τι πρόκειται νὰ γίνῃ νὰ ἐπέλθῃ αὐτὸς ὁ συμβιβασμός, ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι ὅλοι μας θὰ τὸ ἐδεχόμεθα. Ἀλλὰ μὲ τοὺς κομμουνιστάς, κύριοι, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπέλθῃ συμβιβασμός. Καί, ἑπομένως, δικαίως διερωτῶμαι καὶ διαφωνῶ, παρ’ ὅλον τὸν σεβασμόν, τὸν ὁποῖον τρέφω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Πιστεύετε ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀμνηστεύοντες αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, εὐεργετεῖτε τὴν Πατρίδα; Ὄχι, βλάπτετε τὴν Πατρίδα. Ὑποθέσατε, κύριοι, ὅτι κακῇ μοίρᾳ, ὅπως ὑπολογίζετε, διότι ἐγὼ πιστεύω ἀπολύτως εἰς τὸν μεγάλον πατριωτισμόν σας, ὡδήγησε μερικοὺς ἐκ τῶν κομμουνιστῶν. Ἐγὼ δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν, ὅτι καὶ ἂν δὲν κατέβῃ ὁ σύντροφος Νῖκος καὶ ὁ Ἀρχιστράτηγος, θὰ κατέβουν ἄλλα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς δὲν γνωρίζομεν καὶ θὰ ἐπωφεληθοῦν τῆς καταστάσεως καὶ θὰ ἔλθουν εἰς τὰ κέντρα, εἰς τὰς Ἀθήνας, καὶ θὰ πᾶνε εἰς τὴν Λάρισαν καὶ Καβάλαν. Διατί; Διὰ νὰ εἶναι ἕτοιμοι διὰ τὸν ἄλλον γῦρον, διότι δὲν ἐτελείωσεν ὁ γῦρος αὐτὸς ἀκόμη, διότι δὲν θὰ ἀφήσουν νὰ τελειώσῃ. Ἔτσι πρέπει νὰ γίνῃ καὶ ὁ τρίτος γῦρος. Ἡ ἀποσυμφόρησις, ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἔδωκεν αὐτὴν τὴν ἀφορμὴν καὶ ἐτροφοδότησε τὸν τρίτον γῦρον, διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ ἀποσυμφορηθέντες, δὲν ἠννόησαν τὴν μεγαλειώδη χειρονομίαν τῆς τότε Κυβερνήσεως. Ἐγώ, ἐὰν μὲ ἐρωτήσητε, ὡς πολιτικὸν μέτρον δὲν ἔχω πολλὰς ἐπικρίσεις, ἀλλὰ δὲν ἦτο τὸ κατάλληλον, δὲν ἦτο τὸ πρόσφορον, δὲν ἦτο τὸ ἐπίκαιρον. Διότι ποῖον ἦτο τὸ ἀποτέλεσμα; Ὅτι ὁ ἀποσυμφορηθεὶς δὲν εἶπε «σᾶς εὐχαριστῶ», ἀλλὰ παρέμεινεν ἐδῶ σὰν ἕνας καλὸς νοικοκύρης, καὶ ὅταν φούντωσε τὸ βουνό, πῆγεν εἰς αὐτό.

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, παρῆλθεν ἡ ὥρα.

§210Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι, κύριε Πρόεδρε, διότι κάμνετε εἰς ἐμὲ παρατήρησιν εἶμαι πρόθυμος νὰ κατέλθω τοῦ βήματος καὶ σᾶς σέβομαι, ἰδιαιτέρως, ἀλλὰ δὲν δέχομαι παρατηρήσεις. Ἄλλως τε, ἐκ μέρους τοῦ Προέδρου γίνονται συστάσεις πρὸς τοὺς βουλευτὰς καὶ δὲν γίνονται παρατηρήσεις. Ἐγὼ δέ, δὲν ἔχω συνηθίσει νὰ δέχωμαι ἀπὸ κανένα παρατηρήσεις. Λυποῦμαι, διότι δὲν εὑρίσκομαι εἰς ἀντίθεσιν κατ’ ἀρχήν. Νομίζω, ὅτι ὑποβοηθῶ τὴν Κυβέρνησιν, διότι τὸ μέτρον εἶναι ἀντίθετον πρὸς τὸ πνεῦμα τοῦ λαοῦ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν μας τὴν γνώμην τοῦ λαοῦ. Ἐλέχθη, ὅτι ὁ λαὸς θέλει νὰ δεχθῇ τοὺς ἀνθρώπους του. Ποίους νὰ δεχθῇ εἰς τὰς ἀγκάλας του, τοὺς κακούργους; Θέλετε νὰ μάθητε ποίους θέλει νὰ δεχθῇ; Θέλει νὰ δεχθῇ τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς, ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι παρέμειναν εἰς τοῦ Μακρυγιάννη, καὶ ποὺ ἀπέμειναν ἀπὸ 100 μόνον 40. Θέλει νὰ δεχθῇ τοὺς ἀξιωματικούς του, ποὺ ἐπνίγησαν μέσα εἰς τὸ αἷμα, εἰς τὰ ἀστυνομικὰ τμήματα. Θὰ ἐνομίσατε, ὅτι εὑρίσκονται εἰς τὰ σπίτια των καὶ ἀπολαμβάνουν τὰς τιμὰς τῶν ενδόξων πληγῶν των; Ὄχι, εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακάς. Οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς Χωροφυλακῆς, οἱ πρόδρομοι τῆς γενναιότητος ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι μάχονται σήμερον ἐναντίον τῶν Σλαύων, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν τὸ παράδειγμα τοῦ καθήκοντός των καὶ εἰς τοὺς ὁποίους ἐμαθήτευσαν οἱ γενναῖοι πολεμισταί, εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακὰς. Δὲν ἀναφέρω ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔπεσαν. Αὐτοὶ ἀπῆλθον τοῦ κόσμου τούτου. Ἀλλ’ ἂς εἶναι βέβαιοι αἱ ψυχαί των, ὅτι μίαν ἡμέραν ἡ Ἑλλὰς καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, θὰ τοὺς ἀποδώσῃ τὰς πρεπούσας ἐπιθανατίους τιμάς. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, θὰ παρεκάλουν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἰδιαιτέρως τὸν σεβαστὸν καὶ ἀξιότιμον Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ περιορισθῇ, εἰ δυνατὸν, τὸ νομοσχέδιον τῆς Κυβερνήσεως, διότι δὲν δέχομαι τὸ νομοσχέδιον τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς, καὶ νὰ προσθέσῃ ἐπὶ λέξει εἰς τὸ νομοσχέδιον ὅτι: «ἀμνηστεύονται διὰ τὴν συμμοριακὴν στάσιν». Σᾶς ἐξορκίζω, ὅμως, νὰ σταθῆτε ἐκεῖ. Ἐὰν νομίζετε, καὶ τὴν βʹ παράγραφον νὰ τὴν ἀπαλείψητε. Πρέπει νὰ........ (δὲν ἀκούεται)....... Ἐγὼ δὲν ἀνήκω εἰς πολιτικὴν οἰκογένειαν, ἐξ ἐπαγγέλματος πολιτικὸς δὲν εἶμαι. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω καὶ παρακαλῶ νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὄχι τὸ ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς προταθέν.

§211Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Λέτε νὰ γίνῃ δεκτὸν τῆς Κυβερνήσεως καί ὄχι τῆς Ἐπιτροπῆς. Σᾶς λέγω τοῦτο: ὅτι διὰ τοῦ ψηφίσματος, ὅπως εἶναι διατυπωμένον ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, δίδεται ἀμνηστία ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον εἰς τοὺς κομμουνιστὰς καὶ δὲν περιλαμβάνονται αἱ ἐθνικαὶ ὁμάδες. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀδικήσωμεν τὸν κόσμον αὐτόν, καὶ νὰ τὸν ἐξαιρέσωμεν.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Σγουρόγλου ἔχει τὸν λόγον.

§213Σ. ΣΓΟΥΡΟΓΛΟΥ. Ὅσον περισσότερον ἐγκύπτει τις εἰς τὴν μελέτην τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος, τόσον περισσότερον αἰσθάνεται νὰ ὀγκοῦται μέσα του ἕνα αἴσθημα πικρίας καὶ ἀπογοητεύσεως κατὰ τῶν μέχρι τοῦδε Κυβερνήσεων, αἱ ὁποῖαι δὲν κατώρθωσαν μέχρι τοῦδε νὰ ἀποδώσουν τὴν γαλήνην εἰς τὴν χώραν. Ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις, ἀκολουθοῦν τὴν πεπατημένην. Καὶ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις εὐθὺς ὡς ἔτυχε ψήφου ἐμπιστοσύνης, ὑπέβαλε καὶ αὐτὴ τὸ κεκανονισμένον πλέον ψήφισμα περὶ ἀμνηστεύσεως τῶν ἀνταρτῶν, ζητοῦσα τὴν ψήφισιν αὐτοῦ. Εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, μετὰ τὴν παροχὴν ψήφου ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῶν 7 ἡγετῶν, ἠκούσαμεν ὡραίας καὶ καλλιεπεῖς φράσεις τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ δημιουργίας Κράτους δικαίου καὶ ἐπιβολῆς τῆς τάξεως, ἀλλά, δυστυχῶς, αἱ ὡραῖαι ἐκεῖναι φράσεις, ἔμειναν φράσεις κεναί. Καὶ ἐνῷ ὁ χειμαζόμενος λαὸς τῆς ὑπαίθρου καὶ κυρίως τῆς Βορείου Ἑλλάδος, ἀνέμενε τὴν καταστολὴν τῆς ἀνταρσίας, αὕτη συνεχῶς ὠγκοῦτο καὶ ἐπεξετείνετο. Ἐπεξετάθη ἡ ἀνταρσία καὶ εἰς τὴν πολυπαθῆ Θρᾴκην, ἡ ὁποία τὰ πάντα ὑπέστη κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς ὑπὸ τῶν Βουλγάρων. Καὶ διερωτᾶται ὁ Ἑλληνικὸς λαός: Διατὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν κατώρθωσε μέχρι σήμερον νὰ περιορίσῃ τὴν ἀνταρσίαν καὶ μάλιστα ἀπὸ ὡρισμένας περιφερείας, ἀπὸ τὰς ὁποίας θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ἐκλείψει κάθε ἀνταρτικὴ κίνησις; Καὶ διερωτᾶται ὁ Ἑλληνικὸς λαός, διατὶ ἐξακολουθεῖ ἀκόμη τὸ μαρτύριον τοῦτο; Πῶς εἶναι δυνατόν, ἐνῷ διεξάγεται ἕνας πραγματικὸς πόλεμος, τὸ Ἐπιτελεῖον τοῦ ἐχθροῦ νὰ εὑρίσκεται εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ νὰ ὑφίστανται τὰ δημοσιογραφικά του ὄργανα, τὰ ὁποῖα νὰ ἐνθαρρύνουν τοὺς ὀπαδοὺς τῆς ἀνταρσίας; Πῶς ἐξηγεῖται τὸ φαινόμενον, οἱ ἐξόριστοι τῆς Ἰκαρίας νὰ λαμβάνουν ἀπὸ τὸ Κράτος 5.000 δραχμὰς ἡμερησίως καὶ νὰ τσακίζηται τὸ Κράτος νὰ οἰκοδομήσῃ παραπήγματα διὰ νὰ τοὺς στεγάσῃ, καθ’ ἣν στιγμὴν οἱ χωρικοί, οἱ καταφυγόντες εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν Νομῶν, περιφέρονται γυμνητεύοντες καὶ ἄστεγοι καὶ λαμβάνουν 700 δραχμὰς ἡμερησίως; Διατὶ τὰ παράδοξα καὶ ἀκατανόητα αὐτὰ πράγματα; Καὶ ἐνῷ ὑποφέρουν τὰ πάντα οἱ ἀγρόται, ἐνῷ σφάζονται δίκην πασχαλινοῦ ἀμνοῦ καὶ ἐνῷ ζητοῦν ἐνισχύσεις καὶ ὅπλα καὶ ἐφόδια πρὸς καταστολὴν τῆς ἀνταρσίας, οὔτε ἐνισχύσεις λαμβάνουν οὔτε ὅπλα τοὺς προσφέρονται, ἀλλὰ σχεδὸν καλοῦνται ὑπὸ τοῦ Κράτους σιωπηλοὶ νὰ ἀνέχωνται τὰς σφαγάς των ἀπὸ μέρους τῶν συμμοριτῶν. Καὶ ἡ ἐξαθλίωσις αὐτὴ τοῦ προσφυγικοῦ αὐτοῦ κόσμου, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν ἐπιδεικνυομένην ὑπὸ τοῦ Κράτους ἀναλγησίαν, καὶ ἰδίᾳ τῶν μεγάλων ἀστικῶν κέντρων, πρὸς τὸ παιζόμενον δρᾶμα εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, ἐδημιούργησε κατάστασιν, ἡ ὁποία πολλοὺς ἐγκυμονεῖ κινδύνους διὰ τὸ Κράτος. Χρειάζεται μία χεὶρ στιβαρά, χρειάζεται μία ἐμψύχωσις, χρειάζεται δρᾶσις, ζῆλος, πνοή. Εἶναι ἀπαράδεκτος, δι’ ἡμᾶς, ἡ προσπάθεια τοῦ Κράτους ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὴν δημιουργουμένην ἐξ ὑπαιτιότητος τῶν ἀνταρτῶν δυστυχίαν τῶν ἀνταρτοπλήκτων, εἶναι ἀπαράδεκτος δι’ ἡμᾶς, λέγω, ἡ προσπάθεια τοῦ Κράτους νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν κατάστασιν αὐτήν, ἐπικαλουμένου τὰ φιλανθρωπικὰ αἰσθήματα τῶν γλεντζέδων τῆς πρωτευούσης. Εἴδομεν εἰκόνας εἰς τὰς ὁδοὺς καὶ τὰς προθήκας τῶν δημοσίων θεαμάτων, εἰκόνας μὲ μίαν πρόσφυγα καὶ τὸ παιδὶ στὴν ἀγκαλιά της, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἀναγράφονται αἱ λέξεις: «Μὴ μᾶς ξεχνᾶτε». Καὶ ἐπικεφαλίδα: «Ἔρανος ὑπὲρ τῆς Βορείου Ἑλλάδος». Εἶναι αἶσχος αὐτό! Δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ Κράτος νὰ ἐξαρτᾷ τὴν θεραπείαν τῆς δυστυχίας τῶν ἀνταρτοπλήκων ἀπὸ τὴν φιλανθρωπίαν τῶν γλεντζέδων. Εἶναι ὑποχρεωμένον τὸ Κράτος, ἐὰν θέλῃ νὰ ἀντιμετωπίσῃ σοβαρῶς τὴν κατάστασιν αὐτήν, νὰ ἐπιβάλῃ βαρεῖαν φορολογίαν πρὸς ἀνακούφισιν τῶν χειμαζομένων χωρικῶν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν αἱ Ἀθῆναι νὰ γλεντοῦν καθημερινῶς, ἐνῷ ἡ Ἑλλὰς σφάζεται. (Χειροκροτήματα). Νὰ ἐπιβάλῃ βαρεῖαν φορολογίαν καὶ νὰ κηρύξῃ συναγερμόν, διότι ὁ ἀγών, ὁ ὁποῖος διεξάγεται, εἶναι ἀγὼν ὑπάρξεως αὐτῆς τῆς Ἑλλάδος. Νομίζομεν, ὅτι εἰς τὸ πρόσωπον τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ὀφείλεται εἰς τὴν φιλοπατρίαν τῶν δύο ἡγετῶν τῶν δύο μεγάλων καὶ ἱστορικῶν κομμάτων, τοῦ Λαϊκοῦ καὶ τῶν Φιλελευθέρων, νομίζομεν, λέγω, ὅτι εἰς τὸ πρόσωπον τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς βλέπομεν τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην τὴν στιβαράν, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς κρισίμους στιγμάς, τὰς ὁποίας διέρχεται τὸ Ἔθνος. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, φανῆτε ἀντάξιος τῶν προσδοκιῶν ὁλοκλήρου τοῦ Ἔθνους. Ἐπιδοκιμάζομεν πλήρως τὸ ψήφισμά σας, διότι εἶναι γενικὸν καὶ περιλαμβάνει ὅλας τὰς κατηγορίας, διαφωνοῦμεν μόνον, ὅσον ἀφορᾷ τὴν παράγραφον τῆς παρατάσεως τῆς προθεσμίας. Συναγείρατε τὸ Ἔθνος καὶ ἐστὲ βέβαιοι, ὅτι ἡμεῖς, σφίγγοντες τὸν πόνον, ὁ ὁποῖος πλημμυρίζει τὴν ψυχήν μας, ἀπὸ τὴν ἀπώλειαν φιλτάτων προσώπων μας, θὰ δεχθῶμεν ὅσους ἐπανέλθουν ταχέως εἰς τὰς ἑστίας των ὡς ἀσώτους υἱοὺς μετ’ εὐχαριστήσεως καὶ θὰ θυσιάσωμεν τὸν μόσχον τὸν σιτευτόν. Μετὰ τὴν παρέλευσιν, ὅμως, τῆς μηνιαίας προθεσμίας, συναγείρατε τὸ Ἔθνος καὶ τεθῆτε ἐπὶ κεφαλῆς αὐτοῦ. Ἡγούμενοι, μεταχειρισθῆτε πᾶν μέσον, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἀποκτήσῃ ἡ Ἑλλὰς τὴν προπολεμικὴν ἰσχύν της. Τονίσατε εἰς τοὺς μεγάλους συμμάχους μας ὑπερηφάνως ὅτι ἡ Ἑλλάς, ἡ ὁποία ἔδωκε τὸ πρῶτον χαμόγελον τῆς νίκης εἰς τὸν σκοτεινὸν καὶ ζοφερὸν διὰ τοὺς συμμάχους ὁρίζοντα τοῦ πολέμου, ἡ Ἑλλάς, ἡ ὁποία παρέσχε τὴν πρώτην νίκην, δικαιοῦται νὰ ἡσυχάσῃ ἐπὶ τέλους. Ἀξιώσατε ἄμεσον ἐνίσχυσιν εἰς ὅπλα καὶ ἐφόδια, διὰ νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ κινητοποίησις τῶν Ἐθνικῶν Δυνάμεων καὶ διὰ νὰ ἀκουσθῇ διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν ὁ νικητήριος παιὰν «ἴτε παῖδες Ἑλλήνων, νῦν ὁ ὑπὲρ πάντων ἀγών». Καὶ ἐστὲ βέβαιοι, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τότε θὰ νικήσητε, τότε ἡ Ἑλλὰς θὰ ἐπανεύρῃ τὴν ἡσυχίαν της. (Χειροκροτήματα).

§214Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ λόγῳ τῆς ὥρας, δὲν δύναμαι νὰ παραμείνω εἰς τὴν συνεδρίασιν καὶ ἐπειδὴ λόγῳ τῆς διακοπῆς, δὲν διετύπωσα σαφῶς τὸ πόρισμα τῆς γνώμης μου ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, δηλῶ ὅτι, ἐὰν διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπεκτείνετε τὴν ἀμνηστίαν καὶ εἰς τὰ ἀδικήματα κοινοῦ δικαίου καὶ εἰς τὰ ἀδικήματα τῆς στάσεως, καταψηφίζω τὸ νομοσχέδιον. Αὐτά, διότι δὲν θέλω νὰ νομίσητε ὅτι ψηφίζω διὰ τῆς ἀπουσίας μου.

§215Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει ἐπαρκῶς διαφωτισθῆ ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος, ἄλλωστε ἡ συζήτησις διεξάγεται, τῆς Βουλῆς εὑρισκομένης οὐχὶ ἐν ἀπαρτίᾳ....

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀπαρτία.

§217Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐὰν οἱ τυπικοὶ λόγοι μὲ ἐμποδίζουν νὰ ἀποδείξω αὐτό, εἶσθε εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσητε τὴν ἀκρίβειαν τῆς παρατηρήσεώς μου. Ἐπειδὴ ἡ ὥρα εἶναι προχωρημένη καὶ ἡ Βουλὴ ἔχει καταπονηθῆ, αἱ δὲ ἀπόψεις μου συμπίπτουν μετὰ προλαλησάντων, δηλῶ, ὅτι θὰ καταψηφίσω τὸ ψήφισμα, διότι τοῦτο εὑρίσκεται ἀντίθετον πρὸς τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§219Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι, δὲν εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ ἀμνηστία, οὔτε ἐπιστημονικῶς, οὔτε ἱστορικῶς. Κατὰ τοῦτο εἶναι ἰδιότυπον τὸ ψήφισμα αὐτό, ὅπως καὶ τὸ Διάταγμα τῆς 25.2.1947, ὅτι δὲν ἔρχεται ὕστερα ἀπὸ μίαν πλήρη ἐπικράτησιν τοῦ Κράτους τοῦ νόμου. Ὑπάρχει καὶ τὸ προηγούμενον τῆς μάχης τῶν Λεύκτρων, διὰ τὸ μέγεθος τοῦ ἀριθμοῦ τῶν τρεσάντων, ὥστε ὁ Ἀγησίλαος ἐκοίμισεν ἐπὶ ἡμέραν τοὺς νόμους, ἵνα καὶ αὐτοὶ μὴ καταργηθοῦν καὶ οἱ φυγάδες μὴ διωχθοῦν. Ἀλλά, κύριοι, ἐκτιμῶ τὴν ἀναγκαιότητα τοῦ ψηφίσματος κατὰ τοῦτο, ὅτι δὲν θὰ ἀποτελέσῃ μόνον τὸν ἠθικὸν ἀφοπλισμὸν τῆς ἀνταρσίας, ἀλλὰ θὰ ἠδύνατο καὶ ὑλικῶς νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν μείωσιν τῆς δυνάμεως τῆς ἀνταρσίας. Φοβοῦμαι, ὅμως, ὅτι ἡ προθεσμία, εἰς τὴν ὁποίαν ἐνεπλάκη ἡ Κυβέρνησις ἐν τῷ ψηφίσματι τούτῳ, θὰ τὸ καταστήσῃ πρακτικῶς ὄχι καρποφόρον. Κύριοι, ὁ μεγαλύτερος ἀριθμὸς ἐκείνων, ποὺ χύνουν τὸ αἷμα των σήμερον καὶ ἀπὸ τὴν πλευρὰν τῆς ἀνταρσίας, εἶναι, δυστυχῶς, χωρικοί, παιδιὰ ἀγροτῶν, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν εἰς τὸ Ἔθνος. Μοῦ ἦτο ἀδύνατον, ὅταν κάποτε ἤκουσα τὴν Ἀρχαίαν ἱστορίαν τῆς Ρώμης, ἦτο ἀδύνατον νὰ συλλάβω πῶς οἱ διάφοροι Κάσσιοι, Βροῦτοι καὶ Ἀντώνιοι, ἐστρατολόγουν εἰς τὰς Ἑλληνικὰς ἐπαρχίας. Τώρα τὸ ἐννοῶ. Ἐστρατολόγουν διὰ τῆς βίας, διὰ τῆς ὠμῆς βίας, ὅπως καὶ σήμερα. Λοιπόν, ἀπὸ τὸν κόσμον αὐτόν, ἀγαπητέ μου, κ. Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, τὸν ὁποῖον θὰ καλέσητε νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν ἀνταρσίαν καὶ νὰ ἔλθῃ εἰς τὸ νόμιμον Κράτος, νομίζετε ὅτι θὰ τὸν ἐξασφαλίσητε μὲ τὰ δύο δεκαπενθήμερα καὶ ἕνα ἔστω ἀκόμη, 10ήμερον ἰσχύος τοῦ ψηφίσματος; Ἐὰν ἀπευθύνεσθε πρὸς τὴν ἡγεσίαν τῆς ἀνταρσίας, ἡ προθεσμία εἶναι μεγάλη. Μετὰ δύο ὥρας θὰ γνωρίζουν τὸ ψήφισμα. Ἀλλὰ ἐὰν ἀπευθύνεσθε εἰς τὴν μᾶζαν τῶν βιαίως στρατολογηθέντων παιδιῶν τοῦ χωριοῦ, τότε ἡ προθεσμία εἶναι μικρά, ὄχι διότι θὰ ἀργήσουν νὰ μάθουν τὰς διατάξεις τοῦ ψηφίσματος, ἀλλὰ διότι εἰς τὸν ἕνα μῆνα τὸ Κράτος δὲν θὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἀπελευθερώσῃ τὰς περιφερείας τῶν χωριῶν των, διὰ νὰ τοὺς δώσῃ τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας τῆς ζωῆς αὐτῶν, τῶν παιδιῶν τους καὶ τῶν οἰκογενειῶν τους. (Χειροκροτήματα).

§220Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τὴν Συνταγματικήν, εἰς τὸ νομοθέτημα αὐτό, ἐνῷ συνεφωνήσαμεν ὅλοι, ὕστερα ἐδῶ ὑπάρχει διαφωνία.

§221Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι, χωρὶς νὰ πιστεύω ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἀποτελεῖ τὴν τελευταίαν λύσιν τῶν Κοινοβουλευτικῶν κρίσεων, πιστεύω, ὅμως, ὅτι εἶναι πολύτιμος ἡ συμβολή της, εἰς τὴν ὑπόθεσιν τὴν Ἑλληνικήν, καὶ θέλω νὰ ἐπιτύχῃ ἡ Κυβέρνησις αὕτη. Ἓν ἀπὸ τὰ μέσα, δὲν εἶναι τὸ μόνον, εἶναι καὶ τὸ ψήφισμα αὐτό, ὅτι καὶ ἐξωτερικῶς καὶ ἐσωτερικῶς ἠμπορεῖ ἐν μεγάλῳ βαθμῷ νὰ ἀφοπλίσῃ καὶ ἠθικῶς καὶ ὑλικῶς τὴν ἀνταρσίαν. Ἀλλὰ κλείουσα τὰ πλαίσια τῆς δράσεως τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ μέσα εἰς τὰ δύο 15θήμερα, ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις τορπιλλίζει τὸ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον ἐπηγγέλθη καὶ εἰς τὸ ὁποῖον στηρίζεται. Ἐγὼ κάμνω ἔκκλησιν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως ἀφήσῃ ἐλευθέραν τὴν ἰσχὺν τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ, διότι, κύριοι, πρέπει νὰ ὑπάρξῃ παρὸν τὸ Κράτος, παροῦσα ἡ δύναμις, ὅτι, ὄχι μόνον θὰ ἀπαλλαγοῦν τὰ χωρία ἀπὸ τὴν ἀνταρσίαν, ἀλλὰ θὰ μείνῃ παροῦσα ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἀσφαλίσῃ τὴν ζωὴν τῶν παιδιῶν καὶ αὐτῶν ἀπὸ τὴν μῆνιν ὄχι τῶν δεξιῶν ἀλλὰ πὸ τὴν μῆνιν τῆς ἀνταρσίας. Ἐγὼ κάμνω τὴν δήλωσιν, ἐὰν δὲν κατορθώσωμεν τίποτε μὲ αὐτὴν τὴν προθεσμίαν, θὰ φέρω ψήφισμα τροποποιήσεως τοῦ παρόντος ψηφίσματος.

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Τουρκοβασίλης ἔχει τὸν λόγον.

§223Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, δὲν πρόκειται νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ νομοθετήματος, διότι τὸ νομοθέτημα, πικρόν, κακὸν εἶναι, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τὸ δεχθῶμεν. Τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἐδώσαμεν ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐχειροκροτήσαμεν τὴν σύνθεσιν αὐτῆς κλπ., δὲν εἶναι δυνατὸν σήμερον, εἰς ἓν νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον τὸ ἔθεσεν ὡς πρωταρχικὸν ὅρον τοῦ ξεκινήματος της ἡ Κυβέρνησις, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προγράμματός της, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπωμεν σήμερον ὅτι δὲν τὸ ψηφίζομεν, διότι εἶναι σὰν νὰ τὴν καταψηφίζωμεν. Ἐπωφελοῦμαι τῆς εὐκαιρίας, ὅτι εὑρίσκεται παρὼν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ κάμῃ μίαν δήλωσιν εἰς τὴν Βουλήν, ποῖα μέτρα πρόκειται νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις, διὰ τοὺς ἐθνικόφρονας πολίτας, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐν ταῖς φυλακαῖς. Διὰ τοὺς ἀντάρτας τοὺς ἐπροστάτευσε, τοὺς ἐν ταῖς φυλακαῖς καὶ τοὺς ἐκτὸς τῶν φυλακῶν, λαμβάνει μέτρα, δι’ αὐτοὺς τοὺς πολίτας τῶν ὁποίων τὰ ἀδικήματα, ἐὰν ὑπάρχουν, διότι πολὺ πιστεύω ὅτι δὲν ὑπάρχουν, ἀλλὰ καὶ ἐὰν ὑπάρχουν εἶναι κατὰ πολὺ μικρότερα εἰς βαρύτητα ἀπὸ τὰ ἀδικήματα αὐτῶν, τοὺς ὁποίους χθὲς καὶ προχθὲς καὶ πάλιν πρὸ ἡμερῶν ἠμνήστευσε, δὲν θὰ λάβῃ καμμίαν πρόνοιαν; Νομίζω, ὅτι μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔχει αὐτὸ τὸ κῦρος, προεδρευομένη ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον, τὸν Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, συνεργαζόμενον μὲ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, καὶ ἡ ὁποία ἔχει τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς, ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀντιμετωπίσῃ καὶ αὐτὸ τὸ ζήτημα καὶ μάλιστα κατὰ ἕνα τρόπον ποὺ νὰ δώσῃ ἱκανοποίησιν πρὸς τὴν κοινὴν γνώμην. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαλλάσσωνται πάσης ποινῆς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι διέπραξαν τὰ στυγερώτερα τῶν ἐγκλημάτων, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι γνωστὰ εἰς τὴν ἱστορίαν καὶ τὰ ὁποῖα δὲν διέπραξαν οὔτε ὁ Μαλατέστα, οὔτε ὁ Τουρκομάδας, καὶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι, ἴσως, διέπραξαν ἐγκλήματα, ἐν τῇ ἀμύνῃ καὶ τῇ προστασίᾳ τοῦ Κράτους, καὶ κατὰ τῶν κομμουνιστῶν, νὰ τοὺς ἀφήσωμεν μέσα εἰς τὰς φυλακάς. Σᾶς εἶπον καὶ προχθές, ὅτι ὑπάρχει εἷς μέγας ἀριθμὸς ἀξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν τῶν Ταγμάτων Ἀσφαλείας, οἱ ὁποῖοι μαζὶ μὲ τοὺς ἐνόπλους ἐθνικόφρονας τῆς ὑπαίθρου ἐπολέμησαν τὸν κομμουνισμόν, καὶ μᾶς ἐπέτρεψαν νὰ συνεδριάζωμεν καὶ νὰ ὁμιλῶμεν αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ἐναντίον αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ ὑπάρχῃ ἡ κατάστασις τῆς φυλακῆς; Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀπάνθρωπον καὶ σκληρόν. Ἀλλὰ καὶ πέραν τούτου ὑπάρχουν καὶ ἀξιωματικοὶ τῆς Χωροφυλακῆς, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακὰς μὲ μηνύσεις τῶν κομμουνιστῶν. Δὲν τὸ ἀνέχεται ἡ ψυχή μου, σᾶς τὸ λέγω εἰλικρινά, νὰ ὑπάρχῃ μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία νὰ μὴ ἔχῃ τὸ θάρρος νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν κατάστασιν αὐτήν, δι’ αὐτὸ κάμνω τὴν ἔκκλησιν. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ κάθηνται εἰς τὰς φυλακὰς ὁ Λούβαρης, ὁ Μουτούσης καὶ ὁ στρατηγὸς Κατσιμῆτρος, καὶ νὰ ἐξέρχωνται τῶν φυλακῶν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπρόδωσαν τὸν ἀγῶνα τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως καὶ ἐξ αἰτίας τῶν ὁποίων σπαράσσεται ἡ Ἑλλὰς αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ἤθελον μίαν Κυβέρνησιν τοῦ κύρους τῆς παρούσης νὰ δηλώσῃ ὅτι θὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα αὐτό. Δὲν λέγω αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ μᾶς δώσῃ ἀπάντησιν θετικήν, ἀλλὰ θέλω νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ εἰσηγηθῇ ἐνώπιον τοῦ Σώματος μέτρον νομοθετικόν, ποὺ νὰ λύῃ ἓν ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ δώσῃ τὴν γαλήνην καὶ τὴν ἡσυχίαν εἰς τὴν Χώραν. (Χειροκροτήματα).

§224Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Πρόεδρ. Κυβερν.). Ἡ ἰδική μου ἐπιθυμία, εἶναι νὰ δοθῇ πρὸς πᾶσαν πλευρὰν καὶ πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν ἀμνηστία, ὥστε νὰ ἀποκατασταθῇ ἐπὶ τέλους, ἡ ψυχικὴ ἑνότης τοῦ Ἔθνους. Ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ αὐτὴν τὴν στιγμήν, δὲν εἶμαι ἕτοιμος, διὰ τὴν περίπτωσιν αὐτήν, νὰ δηλώσω ἀκριβῶς, τί ἠμπορῶ νὰ κάμω.

§225Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Αὐτὴν τὴν στιγμήν, δὲν ἀξιῶ νὰ δώσητε μίαν ὡρισμένην ἀπάντησιν, ἀλλὰ θέλω ἡ Κυβέρνησις, κατὰ τὸ διάστημα τῶν 30 ἕως 40 ἡμερῶν, νὰ τὸ μελετήσῃ τὸ ζήτημα αὐτό.

§226Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Πρόεδρ. Κυβερν.). Μάλιστα. Μάλιστα. Σύμφωνοι.

§227Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσεν ὅτι θὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐδήλωσεν ὁ κύριος ἐξ Ἀρκαδίας συνάδελφος, καὶ ἐγὼ δηλῶ, ὅτι θὰ ψηφίσω καὶ δὲν θὰ καταψηφίσω τὸ νομοθέτημα.

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Σ. Μπινόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§229Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, διὰ τετάρτην φορὰν ἐπανέρχομαι ἐπὶ τοῦ ἑξῆς θέματος: Εἶχον παρακαλέσει τὴν τότε Κυβέρνησιν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ τοῦ μετ’ αὐτοῦ συνεργαζομένου κ. Γονατᾶ, ὅπως ἀποστείλῃ εἰς τὸν Νομὸν Φλωρίνης καὶ πρὸ παντὸς εἰς τρεῖς Νομούς, Ἐδέσσης, Φλωρίνης καὶ Καστορίας, μίαν ἐπιτροπήν ἀπὸ ἀξιωματικοὺς τοῦ Ἐπιτελείου, διακεκριμένους, χωροφύλακας, ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν, Ἐσωτερικῶν καὶ Δικαιοσύνης, διὰ νὰ μελετήσουν τὴν δημιουργηθεῖσαν κατάστασιν, τὴν προπολεμικήν, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τοῦ 1945 καὶ μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, καθ’ ἣν ἐξέθετον τὰς ἀντιλήψεις αὐτάς. Δυστυχῶς, ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Τσαλδάρης, παρὰ τὰς ὑποσχέσεις, δὲν ἔκαμε τίποτε. Δηλῶ κατηγορηματικῶς, ὅτι εἶμαι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου ἀλλ’ ἐὰν εἶχον ληφθῆ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα εἶχον προτείνει, δὲν θὰ συνέβαινον ἔκτοτε τὰ τραγικὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα συνέβησαν εἰς τὰς ἐπαρχίας τῆς Φλωρίνης. Καὶ ἐξηγοῦμαι: Ἀπὸ τὴν 29ην Μαρτίου, ὅταν ἦλθον ἐδῶ, ἐζήτησα νὰ διορισθῇ κατάλληλος Νομάρχης εἰς τοὺς τρεῖς αὐτοὺς Νομούς, ἵνα ἀπὸ κοινοῦ λαμβάνουν τὰ δέοντα μέτρα καὶ ἀποφάσεις, διότι ἐκεῖ εἶναι τὸ Κέντρον τῶν ξενοφώνων καὶ ἐκείνων ποὺ στεροῦνται ἐθνικῆς συνειδήσεως. Τοῦτο δὲν ἔγινε, διότι ὁ τότε Ὑφυπουργὸς παρὰ τῷ Πολιτικῷ Γραφείῳ εἶχεν ἄλλην ἀντίληψιν. Εἶχον ζητήσει, ἐπίσης, ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἀπὸ τῆς 30 Ἀπριλίου 1946, εἶχον εἰδοποιήσει τότε καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ὑπάρχουν 17 συμμορίαι ἀκριβῶς, αἱ ὁποῖαι ἔδρων εἰς τοὺς δύο Νομοὺς Φλωρίνης καὶ Καστορίας, αἱ ὁποῖαι εἰσέβαλον μετὰ παρέλευσιν δεκαπενθημέρου εἰς τὸν Νομὸν Φλωρίνης καί, ὅπως γνωρίζετε, ἐκεῖ ἀκριβῶς εἶναι ἡ ὁδὸς τοῦ ἐφοδιασμοῦ, εἰσόδου καὶ ἐξόδου τῶν βουλγαροφώνων ὁμάδων. Ὁ κ. Μαυρομιχάλης εἶχεν ὑποσχεθῆ ὅτι θὰ ἐνεργήσῃ καὶ θὰ εἶχε καὶ κάποιαν συνάντησιν μὲ τοὺς Ἄγγλους ὀργανωτὰς τοῦ Στρατοῦ καὶ τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, ἀλλὰ δὲν ἔγινε τίποτε. Δυστυχῶς, δὲν ἔχουν σταλῆ οἱ κατάλληλοι ἀξιωματικοὶ εἰς τὰς καταλλήλους θέσεις, τόσον τοῦ στρατοῦ, ὅσον καὶ τῆς Χωροφυλακῆς. Εἶναι εὐτυχὲς γεγονὸς ὅτι ἐπῆλθεν ἡ συνεννόησις τῶν δύο μεγάλων κομμάτων, διὰ νὰ μπορέσωμεν νὰ ἀποδώσωμεν κάποιαν δικαιοσύνην εἰς τὸν κόσμον ἐκεῖ ἐπάνω. Δὲν θὰ δυνηθῆτε κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐπιβάλητε τὴν τάξιν, ἐὰν δὲν σταλῶσιν ἀξιωματικοὶ κατάλληλοι εἰς τὰς καταλλήλους θέσεις καὶ ἂν δὲν ἀπομακρυνθῶσιν ὡρισμένοι, δυστυχῶς, ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἔγιναν ἐπιλήσμονες τῶν καθηκόντων των πρὸς τὴν Πατρίδα. Εἶναι ἐπιλήσμονες, διότι δὲν ἔχουν ἐννοήσει ἀκριβῶς εἰς ποίας περιοχὰς ὑπηρετοῦν καὶ ποία εἶναι ἡ κατάστασις ἐκεῖ ἐπάνω, καὶ δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀντιληφθοῦν τὰ Μακεδονικὰ ζητήματα καὶ τὴν νοοτροπίαν τοῦ Μακεδονικοῦ λαοῦ. Ὑπῆρξαν, δυστυχῶς, ἀξιωματικοί, οἵτινες δὲν ἐσεβάσθησαν οὔτε τὴν ζωήν, οὔτε τὴν τιμὴν τῶν οἰκογενειῶν ἐκείνων τῶν στρατιωτικῶν, οἱ ὁποῖοι μάχονται εἰς τὰς ἐπάλξεις τῶν συνόρων μας. Συνελήφθησαν μερικοί, οἱ ὁποῖοι ἐκρατήθησαν 3–4 μῆνας, χωρὶς νὰ παραπεμφθοῦν εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς, οὔτε εἰς τὰ στρατοδικεῖα. Εἰς τὸ Ἀμύνταιον ὑπηρετεῖ ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος ὑπηρέτει ἐπὶ Γερμανῶν καὶ κατόπιν ἐπὶ Ἐλασιτῶν καὶ ὁ ὁποῖος παρώτρυνε τοὺς κατοίκους, οἱ ὁποῖοι ἦσαν φυλακισμένοι νὰ προσχωρήσουν εἰς τὸ

Ε.Α.Μ.

§230Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Κύριε συνάδελφε, προέρχεσθε καὶ σεῖς ἀπὸ τὸν στρατὸν καὶ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἡ ὥρα κατάλληλος νὰ βάλλετε ἐναντίον τῆς Χωροφυλακῆς καὶ τοῦ στρατεύματος. Μπορεῖτε νὰ πᾶτε εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Τάξεως καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ νὰ ὑποβάλητε τὰ παράπονά σας, καὶ ὄχι ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ ἐξαγγέλλετε φιλιππικοὺς κατὰ τῶν στρατιωτικῶν.

§231Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλα αὐτὰ ἐλέχθησαν παρουσίᾳ τοῦ Ἄγγλου Προξένου καὶ τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ κ. Κόττα καὶ ἐν τούτοις ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς ἐξακολουθεῖ νὰ ὀργιάζῃ.

§232Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). Ἐὰν ὑπάρχῃ τοιαύτη κατηγορία, θὰ ἔγιναν ἀνακρίσεις καὶ θὰ ἔχῃ σχηματισθῇ φάκελλος.

§233Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διετάχθησαν ἐπανειλημμένως ἀνακρίσεις, ἀλλὰ δὲν ἔγινε τίποτε.

§234Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). Αὐτὰ δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα. Ἐὰν ὑπάρχουν παρεκτροπαί, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοῦ τὰς καταγγείλετε, διότι ἐγὼ εἶμαι ἐν ἀδυναμίᾳ τώρα ν’ ἀπαντήσω.

§235Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, ὅλως ἰδιαιτέρως νὰ ἀποστείλωμεν ἐκεῖ, ἀξιωματικοὺς ἢ βουλευτὰς καὶ νὰ ἐξετάσουν τὴν κατάστασιν, διὰ νὰ πᾶνε οἱ κατάλληλοι ἀξιωματικοί, εἰς τὰς καταλλήλους θέσεις, διὰ νὰ ἔχωμεν τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα θέλομεν νὰ ἐπιτύχωμεν. Αὐτὴν τὴν παράκλησιν ἔχω νὰ ὑποβάλω, διὰ νὰ δυνηθῇ ὁ κόσμος νὰ ἀναπνεύσῃ.

§236Γ. ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ. Ἐπειδὴ ἀπὸ τὸν κ. συνάδελφον ἐρρίφθη μομφὴ κατὰ τῶν ἀξιωματικῶν, ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ δηλώσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὅτι εἶναι ἄξιοι τῆς Πατρίδος καὶ ὅτι ἐπιτελοῦν ὑπέρτατον καθῆκον.

§237Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς Χωροφυλακῆς, εἶναι ἄξιοι τῆς Πατρίδος.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Μαλλιάκας ἔχει τὸν λόγον.

§239Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. Μόνον ὀλίγα λόγια ἔχω νὰ προσθέσω, εἰς ὅσα ἐξέθεσαν οἱ κ. κ. συνάδελφοι. Κύριοι βουλευταί, δὲν πιστεύω εἰς τὴν ἀποτελεσματικότητα τοῦ ὑπὸ ψήφισιν ψηφίσματος καὶ πολὺ ὀλιγώτερον πιστεύω εἰς τοὺς σκοποὺς τοὺς ἠθικούς, τοὺς ὁποίους ἐξυπηρετεῖ. Ἐν τούτοις θὰ τὸ ψηφίσω. Διατί; Διότι, τὸ θεωρῶ μέτρον ἐπιβεβλημένον, ἐκ λόγων πολιτικῆς σκοπιμότητος. Δὲν γνωρίζω Κράτος, τὸ ὁποῖον, ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας νὰ δύναται νὰ ἀσκῇ ἐξωτερικὴν πολιτικὴν τελείως ἀνεξάρτητον καὶ ἐλευθέραν. Πολὺ ὀλιγώτερον δύναται νὰ ἀσκήσῃ τοιαύτην ἡ πτωχὴ Ἑλλάς, ἡ ὁποία καὶ τὴν ἀνασυγκρότησίν της καὶ τὴν συντήρησιν τοῦ λαοῦ της ἀλλὰ καὶ αὐτὴν ταύτην τὴν ὕπαρξίν της ἀκόμη ἐξαρτᾶ ἐκ τῆς ἀρωγῆς τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ ἀπὸ τοὺς συμμάχους της. Ἀφ’ ἑτέρου ὅμως κατωρθώσαμεν ἐκ τῆς ἀνικανότητος καὶ τῆς ἀβελτηρίας ἐκ τῶν πράξεων ἢ τῶν παραλείψεων τῶν ὑπευθύνως διευθυνόντων τὰ τῶν ἐξωτερικῶν μας ὑποθέσεων, νὰ δημιουργήσωμεν εἰς τὴν διεθνῆ κοινὴν γνώμην τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἐδῶ εἰς τὴν Ἑλλάδα εἴμεθα διῃρημένοι εἰς δύο στρατόπεδα ἀλληλομισούμενα τῆς δεξιᾶς καὶ τῆς ἀριστερᾶς καὶ ὅτι δῆθεν ὅταν ἐπεκράτησεν ἡ δεξιὰ ἢ ἀριστερὰ ἐπῆρε τὰ βουνὰ καὶ κινδυνεύει ἀπὸ τὴν δίωξιν τοῦ μοναρχοφασιστικοῦ Κράτους. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ δώσωμεν μίαν λύσιν εἰς τὴν ἐπιθυμίαν τὴν ὁποίαν ἐξεδήλωσαν οἱ Σύμμαχοι καὶ νὰ ἀποδείξωμεν ὅτι εἴμεθα δημοκράται καὶ ὄχι τρομοκράται καὶ ὅτι δὲν εἴμεθα Κράτος μοναρχοφασιστικόν. Ἐκ τοῦ λόγου τούτου τὸ θεωρῶ ἐπιβεβλημένον τὸ μέτρον καὶ θὰ τὸ ψηφίσω. Ἀλλὰ μὴ πλανώμεθα, κύριοι βουλευταί, τὸ μέτρον τοῦτο, ὀφείλω νὰ τονίσω, καὶ πάλιν, ἀποτελεῖ ἀναγκαίαν συνέπειαν τῆς ἀποτυχίας τῶν ἰθυνόντων τὴν ἐξωτερικήν μας πολιτικήν, οἵτινες δὲν κατώρθωσαν εἰσέτι νὰ διαφωτίσωσι τὴν διεθνῆ κοινὴν γνώμην, περὶ τῶν ἐγκλημάτων τῶν διαπραττομένων ἐν Ἑλλάδι ὑπὸ τοῦ κομμουνισμοῦ.

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Α. Μπασιᾶκος ἔχει τὸν λόγον.

§241Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορά, κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀσχολούμεθα διὰ ζήτημα παροχῆς ἀμνηστίας. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ἔφερεν ἐνώπιόν μας ἕνα ψήφισμα, τὸ ὁποῖον καὶ ἐψηφίσαμεν, καὶ ἔφερε τρὶς καὶ τετράκις ψηφίσματα περὶ παρατάσεως τοῦ πρώτου ψηφίσματος. Δὲν θὰ ἤμην ἐγώ, ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἀντίρρησιν ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι καινοφανές, διὰ τὴν Βουλήν, ἀσχέτως ἐὰν ἔχῃ εὐρύτερον περιεχόμενον τοῦ παρόντος ψηφίσματος. Ὀφείλω ὅμως νὰ δηλώσω, ὅτι ψήφισμα περὶ παροχῆς ἀμνηστίας, εἰσαγόμενον ἀπὸ Κυβέρνησιν εἰς τὴν ὁποίαν μετέχει καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἐγὼ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ψηφίσω. Θὰ τὸ ἐψήφιζον εἰλικρινῶς, ἐφ’ ὅσον τὸ ἐψήφισα ὅταν τὸ ὑπέβαλεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, διότι ἐπίστευσα ὅτι ἡ Κυβέρνησις καλῶς ἔπραξεν ἀσκοῦσα δυναμικὴν πολιτικὴν καὶ παραλλήλως μεταχειριζομένη καὶ τὰ πολιτικὰ μέσα διὰ τῶν ὁποίων ἤλπιζε ὅτι οἱ παραπλανηθέντες καὶ οἱ βιαίως στρατολογηθέντες θὰ ἐνεφανίζοντο ἐνώπιον τῶν ἀρχῶν. Ἐν τούτοις σήμερον, λέγω, τοιοῦτον ψήφισμα δὲν τὸ ψηφίζω, διότι ὄχι μόνον δὲν πιστεύω εἰς τὴν ἀποτελεσματικότητα τοῦ μέτρου, ἀλλὰ φοβοῦμαι ὅτι τὸ ἐλπιζόμενον ἀγαθὸν εἶναι πολὺ ὀλιγώτερον τοῦ κακοῦ τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ γίνῃ. Καὶ ὀφείλω μίαν ἐξήγησιν. Ἡ Βουλή, ἔχει ἀντιληφθῆ καὶ δὲν εἶναι ἀπαραίτητον νὰ μνημονεύσω τοὺς πολιτικοὺς λόγους καὶ τοὺς διεθνεῖς οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουν εἰς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν νὰ ὑποβάλῃ τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα. Εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐδώσαμεν μεγίστην σημασίαν εἰς τὸν παράγοντα τὸν ἐσωτερικὸν καὶ δὲν ἐδώσαμε τὴν πρέπουσαν σημασίαν εἰς τὸν παράγοντα τὸν ἐξωτερικόν. Ἐδήλωσεν εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἀσκοῦσα τὴν πολιτικὴν τοῦ κατευνασμοῦ ἐλπίζει, ὅτι εἷς μέγας ἀριθμὸς τῶν συμμοριτῶν θὰ παραδοθῇ. Ταὐτοχρόνως, ὅμως, ἐδήλωσε ὅτι ἐὰν ἀποτύχουν τὰ μέτρα τοῦ κατευνασμοῦ θὰ κηρύξῃ Ἐθνικὸν συναγερμὸν διὰ τὴν πάταξιν τῆς ἀνταρσίας. Πῶς εἶναι δυνατὸν ὅμως ἐγὼ νὰ ἐλπίζω εἰς ἐθνικὸν συναγερμὸν κηρυσσόμενον ἀπὸ Κυβέρνησιν εἰς τὴν ὁποίαν μετέχει καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ὅταν κηρυσσομένου τοῦ ἐθνικοῦ ἐκείνου συναγερμοῦ δὲν θὰ ὑπάρχῃ ὁ ἀπαραίτητος ἐκεῖνος παράγων, ὁ ἠθικός, ὁ ὁποῖος θὰ ἐμψυχώσῃ τὸν λαὸν καὶ τὸν μαχόμενον Ἐθνικὸν στρατόν; Δέχομαι, ὅτι τὸ φρόνημα τοῦ στρατοῦ εἶναι ἀκμαῖον. Οὐδεὶς ὅμως ἐξ ἡμῶν θὰ ἰσχυρισθῇ σοβαρῶς ὅτι ὑπάρχει ἀκμαῖον καὶ τὸ φρόνημα τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν. Εἰς τὰς περιοχὰς εἰς τὰς ὁποίας δροῦν οἱ συμμορῖται, ἠθικὸν τῶν πολιτῶν δὲν ὑπάρχει, ἔχει καμφθῆ μέχρι τοιούτου σημείου, ὥστε οἱ πολῖται καὶ οἱ χωρικοὶ τρομοκρατούμενοι ὑπὸ τῶν συμμοριτῶν, δὲν στέργουν οὔτε μίαν πληροφορίαν στοιχειώδη νὰ δώσουν εἰς τὰς ἀρχάς. Τὶ θὰ γίνῃ μὲ τὸ ὑπὸ ψήφισιν ψήφισμα; Καὶ ποῖος εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἐμψυχώσῃ τὸν λαὸν καὶ τὸν στρατὸν εἰς τὴν ἐπιβαλλομένην ἐξόρμησιν, ὅταν μέσα εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν σημερινήν, ὑπάρχῃ Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος εἰς ἐπίσημον ἐγκύκλιον πρὸς τὰς ἀστυνομικὰς ἀρχάς, οὔτε λίγο οὔτε πολύ, ἕνα ὁλόκληρον λαὸν δολοφονούμενον τὸν χαρακτηρίζει ὡς πάσχοντα ἀπὸ ἀντικομμουνιστικὴν ὑστερίαν; Πῶς θέλετε ὁ βασανισθεὶς οὕτω Ἑλληνικὸς λαός, νὰ εἶναι δυνατὸν αὔριον, νὰ ἐμψυχωθῇ, νὰ λάβῃ τὰ ὅπλα καὶ νὰ κτυπήσῃ τοὺς στασιαστάς; Πῶς εἶναι δυνατόν, ἔστω καὶ πλανώμενος, νὰ ἔχῃ ἠθικὸν ἀκμαῖον ὅταν φοβῆται, ὅτι ἐκ τῶν νώτων βάλλεται ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως; Καὶ ὅταν ὁ παράγων οὗτος, ὁ ἠθικὸς καταπέσῃ, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ σωθῶμεν, ἀναμένοντες τὴν βοήθειαν καὶ τῶν ξένων συμμάχων; Εἶναι Ἑλληνική, κύριοι, ἡ ἀρχαία φράσις «σὺν Ἀθηνᾷ καὶ χεῖρα κίνει». Ὑπάρχουν δὲ ρηταὶ δηλώσεις τῶν συμμάχων, ὅτι ἡ Ἑλλὰς θὰ σωθῇ ἀγωνιζομένη μόνη καὶ βοηθουμένη ἀπὸ τοὺς ξένους. Ὅταν, λοιπόν, αἱ χεῖρες αἱ Ἑλληνικαὶ, δὲν ἔχουν τὴν δυνατότητα νὰ ἁρπάσουν τὸ ὅπλον καὶ νὰ πολεμήσουν, μὴ νομίσετε ὅτι θὰ σωθῶμεν ἀπὸ τὴν βοήθειαν τῆς Ἀμερικῆς. Πρέπει, κύριοι, νὰ εἴμεθα εὔψυχοι. Ἀλλὰ δὲν θὰ γίνωμεν τοιοῦτοι, ὅταν μετέχῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, Κόμμα πιστεῦον εἰς τὴν πολιτικὴν τοῦ κατευνασμοῦ. Φοβούμενος, λοιπόν, ὅτι μὲ τὴν ψήφισιν τοῦ παρόντος ψηφίσματος, τὸ ἠθικὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὄχι μόνον δὲν θὰ ἀναπτερωθῇ ἀλλὰ τοὐναντίον, θὰ καταπέσῃ καί, τρέμων διὰ τὰς συνεπείας τῆς πτώσεως τοῦ ἠθικοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τῶν μαχομένων τμημάτων, ἀρνοῦμαι νὰ παράσχω εἰς αὐτὸ τὴν ψῆφον μου.

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Νικολαΐδης ἔχει τὸν λόγον.

§243Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, ἀπὸ τῆς ὁποίας εἰς τὴν Βουλὴν παρουσιάσθη τὸ ζήτημα τῆς ἀμνηστίας, ἤμην κεκηρυγμένος ἐναντίον αὐτῆς, διότι εἶχον ἀπόλυτον πεποίθησιν, ὅτι ὄχι μόνον δὲν θὰ ἔφερεν αὕτη κανὲν ἀποτέλεσμα, ἀλλά, τοὐναντίον θὰ ἀπεθράσυνε τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν στρέψει τὰ ὅπλα κατὰ τῆς Πατρίδος, καθ’ ὅσον θὰ τοὺς ἔκαμνε νὰ ὑποθέσουν ὅτι τὸ Κράτος εὑρίσκεται εἰς τρομερὰν ἀδυναμίαν νὰ ἐπιβάλῃ τὸ κράτος τοῦ νόμου καὶ νὰ τοὺς κατασυντρίψῃ. Καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἐδῶ εἰς τὴν Βουλὴν κατεψήφισα τὸ πρῶτον ἐκεῖνο νομοσχέδιον, περὶ ἀμνηστίας, τὸ ὁποῖον ἠμνήστευε τοὺς ἐγκληματίας τοῦ κοινοῦ Ποινικοῦ Δικαίου. Καὶ σήμερον διὰ τοὺς ἰδίους λόγους εἶμαι κεκηρυγμένος κατὰ τοῦ ψηφίσματος, ὅπερ ἀμνηστεύει τοὺς σφαγιαστὰς τοῦ λαοῦ τοὺς σταυρωτὰς τῶν ἱερέων, τοὺς ἀπαισίους δολοφόνους τῶν γυναικῶν καὶ παίδων, τοὺς κάψαντας τὰ χωρία καὶ ληστεύοντας τοὺς ἀθώους πολίτας. Ὅταν ὅμως ἤκουσα τὸν σημαιοφόρον τοῦ κατευνασμοῦ, τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, κ. Σοφούλην, νὰ διακηρύσσῃ ὅτι δέχεται τὴν τροπολογίαν μας καὶ περιορίζει τὴν προθεσμίαν τῆς ἀμνηστίας εἰς 15 ἡμέρας καὶ ἑτέρας 15 τὴν παράτασιν διὰ Δ)τος, ἐπείσθην ὅτι, πράγματι, καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων πιστεύει ἀκραδάντως ὅτι οὐδὲν ἀποτέλεσμα σοβαρὸν θὰ προέλθῃ ἐκ τοῦ νομοθετήματος τούτου ὡς πρὸς τοὺς ἐπαναστάτας, τοὺς κομμουνιστάς, τοὺς δολοφόνους καὶ τοὺς σφαγεῖς, ἀλλὰ μόνον ὡς πρὸς τοὺς παρασυρθέντας καὶ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι βιαίως ἐστρατολογήθησαν καὶ ὅτι περιορίζων τὰς προθεσμίας αὐτάς, πράγματι μετὰ ἕνα μῆνα, τὸ πολύ, θὰ πάρῃ εἰς τὸ χέρι τὸ φραγγέλιον καὶ θὰ συνεγείρῃ τὸ Ἔθνος ὁλόκληρον διὰ νὰ πατάξῃ τὴν ἀνταρσίαν, ὥστε νὰ μὴ ἔχουν οὔτε γῆν, οὔτε Πατρίδα, οἱ ἀπάτριδες αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἔστρεψαν τὰ ὅπλα ἐναντίον τῆς πατρίδος, ὅταν λέγω, διεκήρυξε ταῦτα ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων καὶ Πρωθυπουργός μας, ἀπεφάσισα νὰ ψηφίσω τὴν ἀμνηστίαν τῶν 15 ἡμερῶν, καὶ παρῃτήθην τοῦ λόγου μου, συστήσας καὶ εἰς τοὺς ἄλλους συναδέλφους νὰ πράξωσι τὸ αὐτό. Ἀλλὰ παρατηρῶ μετὰ λύπης ὅτι, ἐνῷ ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὁ σημαιοφόρος τοῦ κατευνασμοῦ, δέχεται τὸν περιορισμὸν τῆς προθεσμίας εἰς 15 ἡμέρας, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ἐκ τοῦ αὐτοῦ Κόμματος προερχόμενος, διαφωνῶν καὶ πρὸς τὸν Ἀρχηγόν του, ζητεῖ νὰ παραμείνῃ ἡ ἀρχικὴ προθεσμία τοῦ ἑνὸς μηνός, ὑπαναχωρῶν καὶ πάλιν.

§244Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Ὁ κ. Πρωθυπουργός, εἶπεν, ὅταν ἐκάματε μίαν διακοπήν, «ἐγὼ δὲν θὰ εἶχον καμμίαν δυσκολίαν νὰ τὸ δεχθῶ». Σεῖς ὅμως ἐστηρίχθητε εἰς τὴν δήλωσιν αὐτὴν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ διὰ νὰ καταλήξετε εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα σημαίνει, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν ἔχει πεποίθησιν εἰς τὴν ἀποτελεσματικότητα τοῦ μέτρου.

§245Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς τοῦτο, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐδέχθη, καὶ ὑμεῖς παρεδέχθητε καὶ ἐκεῖ εἰς τὴν θέσιν σας, μοῦ ἐδείξατε καὶ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ἐκάματε ἐγγράφως εἰς τὸ ἀρχικὸν σχέδιον. Νὰ σᾶς εἴπω δέ, κ. συνάδελφε, διατὶ ἐπιμένω εἰς τὸν περιορισμὸν τῆς προθεσμίαν εἰς 15 ἡμέρας καὶ 15 παράτασιν διὰ Διατάγματος. Ὁ κόσμος τῆς ὑπαίθρου, ὁ ὁποῖος σφάζεται, καίεται, τοῦ ὁποίου αἱ περιουσίαι διαρπάζονται καὶ σταυρώνονται οἱ ἱερεῖς, διαμελίζονται αἱ γυναῖκες καὶ τὰ παιδία των, δύναται νὰ ὑπομείνῃ, ἐπὶ τέλους, καὶ τὸ τελευταῖον αὐτό, μαρτύριον δι’ ἕνα μῆνα, μὲ τὴν κρυφίαν ἐλπίδα ὅτι θὰ παταχθῇ ἡ ἀναρχία. Ὅταν ὅμως εἴπητε εἰς τὸν κόσμον αὐτὸν τὸν γυμνητεύοντα καὶ πεινῶντα ὅτι δίδομεν ἕνα μῆνα προθεσμίαν, ἀλλ’ ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ τὴν παρατείνωμεν ἄλλον ἕνα μῆνα καὶ ἀπὸ ἐκεῖ ἄλλον ἕνα μῆνα, θὰ τὸν καταλάβῃ τότε ἀσφαλῶς, ἀπογοήτευσις πλήρης. Καὶ οἱ ἐπαναστάται, ἐξ ἄλλου, οἱ ὁποῖοι τυχὸν πρόκειται νὰ προσέλθουν, θὰ εἴπουν: «Ἂς περιμένωμε τὸν ἄλλο μῆνα, ἂς συνεχίσωμε τὶς λεηλασίες καὶ τὶς συλλήψεις, διὰ νὰ πάρωμε λύτρα καὶ νὰ μαζέψουμε λίρες, ὥστε νὰ ζήσωμε κατόπιν εἰς τὰ κέντρα ἐν εὐμαρείᾳ καὶ ἀπολαύσει». Δι’ αὐτό, κύριοι, ἡ προθεσμία πρέπει νὰ περιορισθῇ. Διὰ νὰ δικαιολογήσωμεν τὰ ἀδικαιολόγητα ὁμιλοῦμεν καὶ λέγομεν, ὅτι πρόκειται νὰ διευκολύνωμεν τοὺς βιαίως στρατολογηθέντας. Ἀλλ’ ἐρωτῶ κύριοι, αὐτοὶ οἱ βιαίως στρατολογηθέντες εἶναι ἐγκληματίαι; Τί ἔγκλημα διέπραξαν, ὅταν βιαίως ἀπήχθησαν καὶ ἔχουν ἀνάγκην ἀμνηστίας; Αὐτοὶ δὲν εἶναι ἐγκληματίαι, ὥστε καὶ μετὰ τρεῖς καὶ μετὰ τέσσαρας μῆνας ἠμποροῦν νὰ ἐπιστρέψουν καὶ δὲν θὰ ἔχουν φόβον καμμίαν ποινὴν νὰ ὑποστοῦν. Ἐὰν παραμένουν μετὰ τῶν ἐπαναστατῶν, τὸ κάμνουν διότι δὲν δύνανται νὰ διαφύγουν καὶ εἰς τὴν πρώτην συμπλοκὴν μετὰ τοῦ στρατοῦ φεύγουν ἀμέσως, χωρὶς νὰ περιμένουν νὰ τοὺς δώσῃ τὴν ἄδειαν ὁ ἀρχισυμμορίτης Μᾶρκος καὶ νὰ τοὺς εἴπητε ὅτι τοὺς ἀμνηστεύετε. Ἂν μάλιστα, μετὰ τὴν πάροδον τοῦ μηνός, ὑψωθῇ ἡ σημαία, ὡς διεκήρυξεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, τῆς ἐξεγέρσεως σύμπαντος τοῦ Ἔθνους, ἐναντίον τῶν προδοτῶν, θὰ ἴδητε ἀσφαλῶς ὅλους αὐτούς, τοὺς βιαίως ἀπαχθέντας νὰ διαφύγουν, καὶ νὰ τεθοῦν εἰς τὸ πλευρὸν τοῦ στρατοῦ, διότι θὰ πεισθοῦν ὅτι πράγματι θὰ ἐξοντωθοῦν οἱ ἀναρχικοί, ὅσοι κατώρθωσαν νὰ διαφύγουν μέχρι σήμερον κατὰ τὰς συμπλοκὰς μετὰ τοῦ στρατοῦ εὑρίσκοντες κατάλληλον εὐκαιρίαν. Δὲν θὰ ζητήσουν ἀπὸ τὸν Μᾶρκον νὰ τοὺς ἀφήσῃ ἐλευθέρους, διότι θὰ δημοσιευθῇ τὸ διάταγμα τῆς ἀμνηστίας. Αὐτοὶ δὲν εἶναι ἐγκληματίαι, κύριοι συνάδελφοι, καὶ συνεπῶς δὲν ἔχουν, ἐπαναλαμβάνω, ἀνάγκην ἀμνηστίας. Συνεπῶς, διὰ τοὺς συμμορίτας, αἱ προθεσμίαι τῶν 15 ἡμερῶν καὶ ἑτέρων 15 διὰ Διατάγματος, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο δεκταὶ ὑπὸ τοῦ σημαιοφόρου τοῦ κατευνασμοῦ, ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, πρέπει νὰ παραμείνουν εἶναι ἀρκεταὶ διὰ τοὺς θέλοντας νὰ προσέλθουν. Παρατάσεις προθεσμιῶν εἶναι ἔγκλημα καὶ θὰ ἀπογοητεύσουν τὸν λαόν, καὶ θὰ ἐμπνεύσουν θάρρος εἰς τοὺς ἐπαναστάτας, οἱ ὁποῖοι ὄχι μόνον δὲν θὰ προσέρχωνται ἀλλὰ θὰ ἀποθρασυνθοῦν διότι θὰ θεωρήσουν τὴν ἀμνηστίαν ἀδυναμίαν τοῦ Κράτους καὶ ἀπὸ τὸν ἕνα μῆνα θὰ ἀναβάλλουν εἰς τὸν ἄλλον γιὰ νὰ μὴ προσέλθουν ποτέ. Διὰ τοῦτο λέγω εἰς τὴν Βουλήν, ἂς προσέξῃ πολὺ εἰς τὸ ζήτημα τῶν προθεσμιῶν. Ἐὰν θέλῃ νὰ δεχθῇ τὸν μῆνα ἂς τὸν δεχθῇ ἀλλὰ τότε ἂς δώσῃ τὸ δικαίωμα τῆς διὰ νομοθετικοῦ διατάγματος παρατάσεως ἐπὶ ἕνα εἰσέτι μῆνα. Ἐὰν δὲ πράγματι ἴδωμεν προσέλευσιν ἀθρόαν, ὅπερ ἐγὼ οὐδέποτε πιστεύω, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν ἔχει παρὰ προσερχόμενος ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως νὰ ζητήσῃ νέαν παράτασιν καὶ τότε θὰ δοθῇ ἀσφαλῶς, διότι θὰ ὑπάρχῃ ἔκδηλος ἡ ἐπιθυμία τῆς καταθέσεως τῶν ὅπλων καὶ τῆς ἐγκαταλείψεως τῆς ἀντιστρατιωτικῆς καὶ ἀντεθνικῆς στάσεώς των. Δύο λοιπόν, προτάσεις ὑπάρχουν, ἢ θὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὴν πρότασιν τὴν γενομένην δεκτὴν ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἢ ἐὰν θέλωμεν νὰ δεχθῶμεν τὸν μῆνα, τὸν ἐγγεγραμμένον εἰς τὸ ψήφισμα ἀλλὰ νὰ διαγράψωμεν τὸ ἄρθρον 5 καὶ ἐὰν πράγματι ἡ Κυβέρνησις ἴδῃ ὅτι τὰ ἀποτελέσματα εἶναι ἄριστα τότε ἂς ὑποβάλῃ ἄλλο διάταγμα, εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, νὰ ζητήσῃ καὶ νὰ πάρῃ τὴν παράτασιν, ἀλλὰ νὰ μὴ τὴν ξεύρουν, νὰ μὴ τὴν ἴδουν, δημοσιευμένην ἀπὸ σήμερον οἱ κομμουνισταί. Τὸ τοιοῦτον θὰ φέρῃ ἀπογοήτευσιν εἰς τὸν λαὸν τῆς ὑπαίθρου, καὶ θὰ ἀποθρασύνῃ τοὺς κομμουνιστάς, ὡς ἔχει ὅμως τὸ ψήφισμα, ἐγὼ θὰ καταψηφίσω αὐτὸ ὡς ἀλυσιτελὲς καὶ ἀσύμφορον. (Χειροκροτήματα).

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μελᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§247Γ. ΜΕΛΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν ἔλαβον τὸν λόγον εἶναι μόνον διὰ νὰ ἐπισύρω τὴν προσοχὴν τῶν συναδέλφων ἐπὶ τοῦ σημείου τοῦ ἐγερθέντος σήμερον, ὅσον ἀφορᾷ τὴν συντόμευσιν τῆς προθεσμίας τῆς ἰσχύος τοῦ ὑπὸ ψήφισιν ψηφίσματος. Νομίζω, ὅτι τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις λαμβάνει, δὲν εἶναι ἓν τυχαῖον νομοθετικὸν μέτρον ἀλλ’ εἶναι ἓν ἐκ τῶν μέτρων ἐκείνων, διὰ τῶν ὁποίων προσδοκᾶται τοὐλάχιστον, ἀδιάφορον εἰς πόσον ποσοστὸν μπορεῖ κανεὶς νὰ ἐλπίσῃ ἀπόδοσιν πλήρη, ὅτι θὰ συντελέσουν πάντες εἰς τὴν ταχυτέραν ἀποκατάστασιν τῆς ὁμαλότητος εἰς τὴν χώραν. Τὸ μέσον αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ περιορισθῇ κατ’ ἐμὲ ὡς πρὸς τὴν δυνατότητα τῶν ἀποτελεσμάτων καὶ ὁμολογουμένως μία πολὺ σύντομος προθεσμία θὰ ἐνεῖχεν αὐτὴν τὴν φυσικὴν ἀδυναμίαν. Ὁ ἐκ Λαρίσης συνάδελφος, κ. Χατζηγιάννης, ἀνέπτυξεν μίαν ἄποψιν, ἡ ὁποία δὲν μπορεῖ νὰ διαλάθῃ τὴν προσοχὴν οὐδενός, εἶναι ἀξιόλογος καὶ ἀξιοπρόσεκτος. Ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι τὰ τμήματα τὰ ἀνταρτικά, τὰ συμμοριακά, ἀποτελοῦνται κατὰ μέγιστον ποσοστὸν ἀπὸ ἐθνικόφρονα παληκάρια, τὰ ὁποῖα βιαίως ἐστρατολογήθησαν καὶ ὑπὸ τὴν τρομοκρατίαν προσπαθοῦν νὰ εὕρουν τὸ μέσον τῆς παραδόσεως καὶ τῆς ἐπανόδου εἰς τὸ νόμιμον Κράτος. Τὸ μέτρον αὐτούς, κυρίως θὰ ἀποβλέψῃ νὰ ἑλκύσῃ τὸ ταχύτερον πρὸς τὴν νόμιμον ζωήν. Ἡ συνείδησις, ὅτι ἡ ζωὴ τῶν συγγενῶν των κινδυνεύει εἶναι ἀκριβῶς τὸ μέσον διὰ τοῦ ὁποίου ἐκβιάζονται νὰ παραμένουν εἰς τὰς τάξεις ὅπου εὑρέθησαν ἐντεταγμένοι. Τὸ πρᾶγμα ἔχει μίαν ψυχολογικὴν ἀξίαν, ἡ ὁποία δὲν μπορεῖ νὰ ἀγνοηθῇ ἀπὸ κανένα σοβαρὸν ἄνθρωπον. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἓν στοιχεῖον. Ἀλλ’ εἶναι καὶ ἄλλα ἐξ ἴσου ἂν ὄχι καὶ περισσότερον, σοβαρὸν κατ’ ἐμέ. Ὅπως καὶ ἄλλοι συνάδελφοι εἶπον, καὶ πρῶτος ὁ πρῶτος λαβὼν τὸν λόγον, ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφος, κ. Μπακόπουλος, τὸ μέτρον αὐτὸ λαμβάνεται ἴσως ἐξ ἐπιδράσεως ἔξωθεν, θὰ ἔλεγα μᾶλλον ὄχι ἐξ ἐπιδράσεως ἔξωθεν, ἀλλ’ ἀσφαλῶς καὶ ἐκεῖ κατατείνει, νὰ ἀποδείξῃ ὅτι τὸ Κράτος τῆς Ἑλλάδος δὲν εἶναι, ὅπως τοῦ ἀποδίδεται ἡ μομφὴ σκληρὸν τυραννικὸν ἢ ἄλλο τι, ὅτι ἔχει γενναιοφροσύνην καὶ πρὸς αὐτοὺς ἀκόμη τοὺς ἐγείραντας χεῖρας ἀδίκους κατὰ τῆς Πατρίδος. Ἡ ἀξία τοῦ μέτρου αὐτοῦ, εἶναι δυνατὸν καὶ πρέπει νὰ ἐλπίσωμεν ὅτι θὰ συνεισφέρῃ κάποιαν ὠφέλειαν γενικωτέραν εἰς τὸ Ἔθνος. Ἐὰν τὴν στιγμήν, ὅπου πρόκειται νὰ δοθῇ μία μεγάλη μάχη εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὑπὲρ τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων, αἱ προθεσμίαι περιεκόπτοντο, δὲν θὰ ἐπήρκει ὁ χρόνος τῆς ἰσχύος τοῦ μέτρου, ὥστε νὰ εὑρεθῶμεν, συζητοῦντες τὸ Ἑλληνικὸν ζήτημα, μὲ τὸ δικαίωμα νὰ ἐπικαλούμεθα τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἀπὸ κοινοῦ ἀπεφασίσθη νὰ ληφθῇ. Θὰ εἴχομεν, ἑπομένως, χάσει τὴν πολύτιμον ἐκεῖθεν συμβολήν, τὴν ἐλπιζομένην τοὐλάχιστον συμβολήν...

§248ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὀρθῶς. Ὀρθῶς.

§249Γ. ΜΕΛΑΣ. ... τὴν ὁποίαν, ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν ὅλων τῶν συναδέλφων, νὰ μὴ παραβλέπουν.

§250Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ὀρθότατα.

§251Γ. ΜΕΛΑΣ. Τοὺς ἱκετεύω, νὰ ἀντιληφθοῦν τὴν σοβαρότητα αὐτῆς τῆς παρατηρήσεως, καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι δὲν θὰ εἰσέλθουν εἰς παζαρεύματα δεκαπενθημέρων. Ὅτι θὰ στέρξουν νὰ ἐπανέλθουν αἱ προθεσμίαι εἰς τὰ ἀρχικῶς θεσπισθέντα καὶ ὅτι ὄχι μόνον συμβολὴν εἰς τὴν ἐθνικὴν ὑπόθεσιν, ἀλλὰ πνοὴν καὶ μίαν εἰσέτι οὐσιώδη προσπάθειαν θὰ ἀποτελέσῃ ἡ γενναιόψυχος ἀπόφασις τῆς Βουλῆς. Δὲν νομίζω, ὅτι ἔχει νὰ ζημιωθῇ τὸ Ἔθνος, οὔτε νομίζω ὅτι τὸ μέτρον γενικώτερον τῆς ἀμνηστίας ὑπῆρξεν ἀπότοκον μιᾶς συνθηκολογήσεως τοῦ Κράτους. Τὸ Κράτος ἁπλούστατα ἐν τῇ ἀσκήσει τῆς κυριαρχίας του, τῆς ἀπολύτου καὶ ἀναφαιρέτου κυριαρχίας του, καθ’ ἣν ὥραν μεταχειρίζεται ὅσα μέσα πρέπει νὰ μεταχειρισθῇ διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ μίαν τόσον θλιβερὰν κατάστασιν, νομίζει σκόπιμον νὰ μεταχειρισθῇ καὶ ἄλλα πρόσθετα πολιτικὰ μέσα. Τὸ κυριώτερον, τὸ οὐσιωδέστερον μέσον, ἐκεῖνο διὰ τοῦ ὁποίου ἐλπίζει κάτι νὰ ἀποδώσῃ εἰς τὸν γενικὸν σκοπὸν τῆς εἰρηνεύσεως, ποὺ προέχει, παντὸς ἄλλου εἰς τὴν ζωὴν τοῦ Ἔθνους, εἶναι ἀκριβῶς τὸ ψήφισμα περὶ ἀμνηστίας. Αὐτά, κύριοι συνάδελφοι, μόνον, εἶχον νὰ σᾶς εἴπω, καὶ ἐπικαλοῦμαι καὶ πάλιν καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως τὴν προσοχὴν καὶ τῶν συναδέλφων, ὅσοι τοῦ ἀντέταξαν τὴν σκέψιν τῆς περικοπῆς τῆς προθεσμίας, ὥστε νὰ θεωρήσωμεν μὴ γενομένην τὴν συζήτησιν ἐκείνην, καὶ τὴν σύντμησιν προθεσμιῶν καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὰ ὅρια τοῦ νομοθετήματος, ὡς ἀρχικῶς ἐτέθησαν ἐν αὐτῷ. Τὸ λέγω ἐν συνειδήσει, ὅτι ἐπιτελῶ ἐθνικὸν καθῆκον. (Χειροκροτήματα).

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ἐγγεγραμμένων ρητόρων, ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωθεῖσα. Ὑπάρχει πρότασις, ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ νομίμου ἀριθμοῦ βουλευτῶν, περὶ ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ τῶν προθεσμιῶν, ὡς ἀρχικῶς εἶχον διατυπωθῆ ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς. Κατὰ τὸν Κανονισμόν, δύναται νὰ ὁμιλήσῃ εἷς ἐκ τῶν ὑπογραψάντων τὴν πρότασιν, καὶ εἷς ἐκ τῶν κεκηρυγμένων κατ’ αὐτῆς. Ὁ κ. Δ. Στεφανόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§253Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Νικολαΐδης ὑπεστήριξεν, ὅτι ὅσον ἀφορᾷ τοὺς βιαίως στρατολογηθέντας μόνον, ὁποτεδήποτε καὶ ἂν παρουσιασθῶσιν, οὗτοι δὲν πρόκειται νὰ πάθουν τίποτε καὶ θὰ εἶναι ἐλεύθεροι. Δὲν ἔχει οὕτως τὸ πρᾶγμα, διότι, ὅταν λήξουν αἱ προθεσμίαι, δὲν δύνανται παρουσιαζόμενοι ν’ ἀπολυθοῦν, συντασσομένης μιᾶς πράξεως, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ παραπεμφθοῦν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, δι’ ἀνακρίσεις, συμφώνως τῷ σχετικῷ ἄρθρῳ τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, ὅτι, ὅ,τι ἔκαμεν ἐγένετο ὑπὸ τὸ κράτος τῆς βίας. Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν. Θὰ προφυλακισθοῦν καὶ ἔπειτα θὰ ἀφεθοῦν ἐλεύθεροι. Λοιπόν, οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι χωρικοί, δὲν διστάζουν νὰ παρουσιασθοῦν. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι πρέπει ἡ προθεσμία νὰ γίνῃ μηνιαία καὶ τὸ δικαίωμα τῆς παρατάσεως, ἄλλο ἕνα μῆνα.

§254ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος, κηρύσσεται περαιωμένη. Γίνεται κατ’ ἀρχὴν δεκτὸν τὸ ψήφισμα;

§255ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§256ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ψήφισμα ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχήν. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Ἄρθρον 1ον. Δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη;

§257ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 1 ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἐτροποποιήθη. Ἄρθρον 2ον.

§259Γ. ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ. Τὸ ἄρθρον 2 λέγει: «........ (ἀναγινώσκει) ........». Προτείνω νὰ διαγραφοῦν αἱ λέξεις «καίτοι μὴ μετέχοντες».

§260Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). «Ὁπωσδήποτε ἐρχόμενοι». Σύμφωνος, νὰ τεθῇ.

§261ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§262ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 2, ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἐτροπολογήθη. Ἄρθρον 3ον.

§263ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§264ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 3 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 4ον.

§265Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Νὰ θέσωμεν «κυροῦνται αἱ μέχρι τῆς θέσεως ἐν ἰσχύϊ τοῦ παρόντος ἀπολύσεις», διότι οἱ στρατιωτικοὶ ἡγέται ἐν τῷ μεταξὺ ἔχουν ἀπολύσει παραδοθέντας.

§266ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§267ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4, δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§268ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§269ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 4, ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§270ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5ον, δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη;

§271ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§272ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 5, ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη. Ἄρθρον 6ον.

§273ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§274ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 6, ἐγένετο δεκτόν. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον ψηφίσματος «περὶ ἀμνηστίας παραδιδομένων στασιαστῶν κλπ.», ὡς ἐτροπολογήθη. Παρακαλῶ τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Συντάγματος, ὅπως συνέλθῃ αὔριον τὴν ἑνδεκάτην, διὰ νὰ ἐπεξεργασθῇ τὸ ψήφισμα περὶ διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς καὶ νὰ ἑτοιμάσῃ τὴν σχετικὴν ἔκθεσιν διὰ νὰ συζητηθῇ αὔριον τὸ ἀπόγευμα. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§275ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§276ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως συζήτησιν ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος περὶ διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. (Ὥρα 0.45′ π.μ.).