1947.06.09

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 129η

Δευτέρα 9 Ἰουνίου 1947

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 7.20′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Σ. Σγούρογλου ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Σ. ΣΓΟΥΡΟΓΛΟΥ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Δρόσος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κλπ.

§4Γ. ΔΡΟΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Κούτσικας ἀποστέλλει τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν τοῦ Λαοῦ Μεσσηνίας, διὰ τὰ ἐπισυμβάντα συνταρακτικὰ γεγονότα Ἐξωχωρίου, ἅτινα ἐπέφερον ἀναστάτωσιν καὶ πανικὸν νοτιοδυτικῆς Μάνης, ἐκφράζοντος τὴν ἀγανάκτησίν του ἔναντι Κρατικῶν Ἀρχῶν διὰ τὴν ἐγκατάλειψίν του εἰς χεῖρας ἐαμοβουλγάρων καὶ ζητοῦντος ἄμεσον λῆψιν μέτρων διὰ τὴν πρόληψιν Παλλαϊκῆς ἐξεγέρσεως. Ὁ βουλευτὴς Νομοῦ Κιλκὶς κ. Χ. Πίπας διὰ τηλεγραφήματός του ἐξαίρει τὸν ἄφθαστον ἡρωϊσμόν, τὸν ἐπιδειχθέντα ὑπὸ τῆς φρουρᾶς τῆς πόλεως Κιλκίς, κατὰ τὴν αἱματηρὰν ἀπόκρουσιν λυσσαλέας κομμουνιστικῆς συμμορίας κατὰ τὴν νύκτα τῆς 29 Μαΐου ἐ. ἔ. καθὼς ἐπίσης καὶ τὴν Ἐθνοπρεπῆ στάσιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, διὰ τοὺς ὁποίους ἐφιστᾷ ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ Δήμαρχος καὶ οἱ πρόεδροι διαφόρων συλλόγων Σπάρτης διὰ τηλεγραφήματός των γνωστοποιοῦν ὅτι ὁ Λαὸς Λακωνίας συνελθὼν τὴν 6ην Ἰουνίου εἰς πάνδημον συλλαλητήριον, ἐπὶ τῇ δολοφονίᾳ χωρικῶν ἐν Ἐξωχωρίῳ καὶ Λαγκάκι ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Σπάρτης–Τριπόλεως διαμαρτύρεται διὰ τὴν παντελῆ ἐγκατάλειψιν τοῦ Νομοῦ Λακωνίας καὶ ἀξιοῖ ἄμεσον ἀποστολὴν ἱκανῶν στρατιωτικῶν γεγυμνασμένων δυνάμεων ὡς καὶ ὁπλισμοῦ διὰ ὅπλισιν 3.000 Ἐθνικοφρόνων. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων Θεσπρωτίας κ. Ν. Ἀθανασίου καταθέτει τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν τοῦ Δικηγορικοῦ συλλόγου Ἡγουμενίτσης διὰ τὴν μὴ συμπλήρωσιν τοῦ Πρωτοδικείου Ἰωαννίνων ὡς καὶ διὰ μετάθεσιν τοῦ Εἰσαγγελέως τῆς πόλεώς των. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικοβοιωτίας κ. Λ. Κουτσοπέταλος, καταθέτει ὑπόμνημα τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως τῆς Ἐθνικῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Ἀττικῆς καὶ Μεγαρίδος ζητούσης λῆψιν προστατευτικῶν μέτρων πρὸς ἀνακούφισιν τῶν παραγωγῶν, οἵτινες ὑπέστησαν καταστροφὰς ἐκ τῆς ἀνομβρίας καὶ παγετῶνος. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Π. Ντεντιδάκης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως τραυματιῶν καὶ ἀναπήρων πολέμου 1940–41 Πειραιῶς διαμαρτυρομένης διὰ τὴν ἀντικατάστασίν της δυνάμει τοῦ ἐπὶ κατοχῆς νόμου 1708)1942 ὅστις δὲν ἐφηρμόσθη κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς. Οἱ βουλευταὶ Τρικάλων κ.κ. Δ. Θανόπουλος καὶ Κ. Μπαλτᾶς καταθέτουν τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν τοῦ ἰατροῦ Καρδίτσης Δ. Τσουρῆ διὰ τὴν γενομένην ὑπὸ τοῦ Δημοσίου ἐπίταξιν τοῦ αὐτοκινήτου του κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ Ἑλληνοαλβανικοῦ πολέμου καὶ τὴν μὴ ἀπόδοσιν τούτου καὶ ζητεῖ, ὅπως τῷ χορηγηθῇ τοιοῦτον ἐκ τῆς πλεοναζούσης λείας πολέμου αὐτοκινήτων. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Μπερνίτσας καταθέτει τηλεγράφημα τῆς νυκτερινῆς σχολῆς Ἐπαγγελματοβιοτεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου Βόλου διαμαρτυρομένης διὰ τὴν ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Ἰανουαρίου καθυστέρησιν ὑπογραφῆς τῆς κοινῆς ἀποφάσεως Ὑπουργῶν Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ Μεταφορῶν «περὶ ἀναπροσαρμογῆς τῶν πόρων αὐτῆς κλπ.». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Καλατζόπουλος καταθέτει ὑπόμνημα τῆς Ἑνώσεως συνταξιούχων Μεταλλευτῶν Λαυρίου– Κερατέας ζητούσης αὔξησιν ποσοστοῦ εἰσφορᾶς διὰ τὸ Ταμεῖον συντάξεώς των, οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν παρὰ τοῦ Κράτους τοῦ Ταμείου των κλπ. Τὸ Πανκαπνεργατικὸν σωματεῖον, τὸ σωματεῖον ἀρχιστοιβαδόρων Θεσσαλονίκης καὶ Καβάλας διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ εἰσέτι αὔξησιν τῶν ἡμερομισθίων των καὶ ζητοῦν αὔξησιν κατὰ 75% τῶν ἤδη καταβαλλομένων ἡμερομισθίων. Ὁ Ἐθνικὸς Σύνδεσμος Ἀθηνῶν ζητεῖ ὅπως κατὰ τὸν προκηρυχθησόμενον ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας διαγωνισμὸν διὰ τὴν συγγραφὴν σχολικῶν βιβλίων ἀποφευχθῇ ἡ χρῆσις ξένων λέξεων καὶ τῆς λεγομένης κοινῆς γλώσσης. Οἱ Ἀγροτικοὶ πληθυσμοὶ Λεύκτρων, Καρδαμύλης καὶ Ἀβίας διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἔλλειψιν ἀσφαλείας καὶ τὴν ἀσκουμένην τρομοκρατίαν εἰς βάρος τῶν κατοίκων ὑπὸ τῶν ἀναρχοκομμουνιστῶν καὶ ζητοῦν ἄμεσον λῆψιν μέτρων ἀσφαλείας. Ἡ Συντονιστικὴ Ἐπιτροπὴ Ὁμοσπονδιῶν μεταφορᾶς Ἠλεκτρισμοῦ καὶ ἐπιχειρήσεων κοινῆς ὠφελείας Πειραιῶς διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην χρησιμοποίησιν τῶν κεφαλαίων τῶν ὡς ἄνω ὀργανισμῶν διὰ τὰ ἔργα τῆς ἀνοικοδομήσεως. Οἱ κλητῆρες τῶν πολιτικῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ χορήγησιν στολῶν εἰσέτι. Ὁ Σύλλογος ἐργατῶν λαχανοκηπουρῶν Πατρῶν, διαμαρτύρεται διὰ τὴν πρόσληψιν ἐργατῶν εἰς τὰς ὑπηρεσίας των ἐξ ἄλλων κλάδων καὶ ζητεῖ κατοχύρωσιν τοῦ ἐπαγγέλματός των. Ὁ σύνδεσμος ἐμπόρων δημητριακῶν προϊόντων καὶ κτηνοτρόφων Ἀθηνῶν ζητεῖ καθορισμὸν ἑνιαίας τιμῆς, ἐπὶ ἀλέσεως ζωοτροφῶν καὶ εἰς ἐπίπεδα προσιτὰ εἰς τοὺς κτηνοτρόφους, καὶ καθιέρωσιν δελτίου διὰ τὴν προμήθειαν τῶν τροφῶν κλπ. Ἡ ἐπιτροπὴ θυμάτων καὶ προσφύγων Καρπενησίου ζητεῖ ἄμεσον ἐνίσχυσιν τοῦ σταθμοῦ Χωροφυλακῆς χωρίου των, πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν ἀναρχικῶν συμμοριῶν, αἱ ὁποῖαι δροῦν εἰς τὴν περιφέρειάν των. Οἱ Γ. Καρπούζης, Ε. Γρηγοράκης καὶ Σ. Ξενάκης ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ τεθέντες ἐν αὐτεπαγγέλτῳ ἀποστρατείᾳ κατὰ τὸ ἔτος 1947 ζητοῦν ἠθικὴν ἀποκατάστασιν διὰ τῆς ἀποδόσεως τῶν βαθμῶν τοὺς ὁποίους νεώτεροί των ἔλαβον. Ὁ Πανκτηματικὸς σύνδεσμος Θεσσαλονίκης ζητεῖ ὅπως διὰ τοῦ κατατεθέντος εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ψήφισιν νομοσχεδίου «περὶ λήψεως μέτρων διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν παρὰ τῶν ἰδιωτῶν» προστατευθῶσι καὶ μὴ ἐπιταχθῶσιν αἱ νέαι οἰκοδομαὶ κλπ. Οἱ Π. Χατζηδήμου, Ε. Κυριακός, Π. Παπαθανασίου καὶ Δ. Πεταχταρίδης ἔκτακτοι ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν καὶ πολεμισταὶ τῆς γραμμῆς τῶν πρόσω ζητοῦν τὴν μονιμοποίησίν των. Τὸ Καλλιτεχνικὸν Ἐπαγγελματικὸν Ἐπιμελητήριον Ἀθηνῶν, ζητεῖ τὴν ἀπόδοσιν τῆς Ἐθνικῆς Πινακοθήκης καὶ ἵδρυσιν Ἐθνικῆς Γλυπτοθήκης. Ὁ κ. Κ. Τσαλδάρης (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ Κ. Ν. 4952)31 ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη μεταγενεστέρως». Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης (Ὑπ. Γεωργίας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ παροχῆς ἠθικῶν ἀμοιβῶν Νομοθεσίας δι’ ἐπίδοσιν περὶ τὰ γεωργικά». Ὁ κ. Α. Ἀλεξανδρῆς (Ὑπ. Δικαιοσύνης) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ συστάσεως Εἰρηνοδικείου ἐν Χαλανδρίῳ». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Μαζαράκης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν Ἐκπαιδευτικῶν Ἱδρυμάτων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Ἰατροῦ καὶ Γ. Γκίνης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 10 τῆς ὑπ’ ἀριθ. 59)1945 Σ. Πράξεως». Ὁ βουλευτὴς κ. Β. Στεφανόπουλος καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων «περὶ Δημοσίου Λογιστικοῦ καὶ ἄλλων διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Νικολαΐδης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ μέτρων ὑπὲρ τῆς ὑπὸ ἰδιωτῶν ἀνοικοδομήσεως» καὶ 2) «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 200) 1946 Ν. Δ)τος».

§5Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Ἤθελα νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἀνεπάρκειαν τῆς συγκοινωνίας μετὰ τῆς Ἑπτανήσου.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπὸ πρωΐας, κ. βουλευτά, ἐγένετο ἡ σχετικὴ ἐνέργεια παρὰ τῷ κ. Προέδρῳ τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἐπελθοῦσαν διακοπὴν τῆς συγκοινωνίας.

§7Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Νὰ δημοσιευθῇ σχετικὸν ὑπόμνημα τὸ ὁποῖον ἔχω καταθέσει...

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ

ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Α. Βαχλιώτης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 8 ἀναφορᾶς.

§9Α. ΒΑΧΛΙΩΤΗΣ. Ὁ κ. Νομάρχης Ἀρκαδίας καὶ ὁ κ. Διευθυντὴς τοῦ κέντρου προνοίας, κατήρτισαν τὰς ἐπιτροπὰς τοῦ κέντρου διανομῶν τροφίμων, εἰδῶν ἱματισμοῦ καὶ ἐπιλογῆς τῶν ἀπόρων κατοίκων μὲ τὴν εἰδικὴν ὅπως διαπιστοῦται ἐντολήν, νὰ ἐφαρμόσουν ἕνα πρωτότυπον σύστημα καὶ ἕνα περίεργον καὶ ἀξιοθρήνητον τρόπον τιμωρίας ἐκείνων ἐκ τῶν κατοίκων, οἵτινες δὲν εἶναι ὀπαδοὶ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος.

§10Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Φοβοῦμαι ὅτι αὐτὸ ἔγινεν ἐπίτηδες διὰ νὰ ἔλθετε ἐδῶ νὰ τὸ ἀνακοινώσετε.

§11Α. ΒΑΧΛΙΩΤΗΣ. Αἱ οὕτω καταρτισθεῖσαι ἐπιτροπαὶ ἐπεδόθησαν μετ’ ἐξαιρετικοῦ ζήλου εἰς τὴν ἀνατεθεῖσαν εἰς αὐτὰς εἰδικὴν αὐτὴν ἐντολὴν καὶ συνέταξαν τὰς ὀνομαστικὰς τῶν κατοίκων καταστάσεις, ἀναγράψασαι εἰς τὰς στήλας τῶν ἀπόρων τοὺς ὀπαδοὺς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ εἰς τὰς στήλας τῶν εὐπόρων τοὺς ἀντιπάλους αὐτοῦ.

§12Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Δὲν ἔχει σχέσιν ὁ Νομάρχης.

§13Α. ΒΑΧΛΙΩΤΗΣ. Παρὰ τὰς συνεχεῖς διαμαρτυρίας τῶν ἀπόρων κατοίκων πρὸς τὸν κ. Νομάρχην καὶ πρὸς τὸν κ. Διευθυντὴν τῶν κέντρων προνοίας οὐδεμία μεταβολὴ ἐπῆλθε καὶ ὁ μὲν κ. Νομάρχης ἐπιρρίπτει τὰς εὐθύνας, διὰ τὰς ἀσχημίας αὐτάς, εἰς τὸν κ. Διευθυντὴν τῶν κέντρων προνοίας, ὁ δὲ κ. Διευθυντὴς τῶν κέντρων προνοίας εἰς τὰς ἐπιτροπὰς διανομῶν τροφίμων καὶ εἰδῶν ἱματισμοῦ, παρὰ τῶν ὁποίων ὡς ἰσχυρίζεται, οἱ ἐντεταλμένοι τὴν ἐπιλογὴν τῶν ἀπόρων ὑπάλληλοι τῶν κέντρων προνοίας ζητοῦν πληροφορίας καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πληροφοριῶν τούτων καταρτίζουν τὰς καταστάσεις τῶν κρινομένων ὡς ἀπόρων κατοίκων. Καὶ ἔφθασαν μέχρι τοιούτου σημείου ἀφοσιώσεως αἱ ἐπιτροπαὶ τῶν κέντρων διανομῶν καὶ προνοίας πρὸς τὰς ἐντολὰς τῶν προϊσταμένων των, ὥστε δὲν ἐδίστασαν ν’ ἀναγράψουν εἰς τὰς καταστάσεις τῶν ἀπόρων πολίτας ἔχοντας ἐτήσιον εἰσόδημα χιλιάδων ὀκάδων ἐλαίου, χιλιάδων ὀκάδων σίτου, κτήματα χιλιάδων στρεμμάτων καὶ ἰδιοκτήτας οἰκιῶν εἰς Ἀθήνας. Παρακαλῶ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν, Προνοίας καὶ Ἐφοδιασμοῦ ὅπως τερματισθῇ ἡ παναθλία αὐτὴ κατάστασις εἰς τὰ κέντρα διανομῶν τροφίμων καὶ Προνοίας τῆς Ἀρκαδίας. (Θόρυβος ἐκ τῆς Δεξιᾶς, χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§14Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Παρέχω τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Ἀρκαδίας, ὅτι θὰ συνεννοηθῶ μὲ τοὺς συναδέλφους μου Ἐφοδιασμοῦ καὶ Προνοίας διὰ νὰ ζητήσω πληροφορίας καὶ νὰ ὑποδείξω τὴν διόρθωσιν τῶν ἀτόπων, τὰ ὁποῖα συνέβησαν.

§15ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα συμβαίνουν αὐτά.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 24 ὁ κ. Χ. Καραΐσκος ἔχει τὸν λόγον.

§17Χ. ΚΑΡΑΪΣΚΟΣ. Διάφοροι πυροπαθεῖς τῆς περιοχῆς Δράμας ἐγκατεστάθησαν εἰς διάφορα χωρία φυγάδων Βουλγάρων καὶ εἰς τὰς οἰκίας αὐτῶν. Δυστυχῶς ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ταμείου καὶ ἡ οἰκονομικὴ ἐφορία, ἀντὶ νὰ προστατεύσουν τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ἐκθέτουν εἰς πλειστηριασμὸν τὰ οἰκήματα αὐτὰ καὶ τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὅτι κινδυνεύουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ ἐξωσθοῦν ἀπὸ τὰς οἰκίας αὐτάς. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι τώρα κατάλληλος ἐποχὴ διὰ νὰ κάμνῃ ἡ Κυβέρνησις ταμιακὴν πολιτικήν, ἀλλὰ κοινωνικὴν πολιτικήν, ἰδίᾳ δὲ διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς τῶν ὁποίων χάριν τῆς Πατρίδος ἔχουν ἐμπρησθῆ τὰ σπίτια καὶ ἔχουν γίνει διὰ δευτέραν φορὰν πρόσφυγες. Θὰ παρεκάλουν λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, —διότι εἰς τὴν δικαιοδοσίαν αὐτοῦ ὑπάγεται ἡ ταμιακὴ ὑπηρεσία ἡ ὁποία θέτει εἰς πλειστηριασμὸν τὰ οἰκήματα αὐτὰ — νὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα. Δὲν εἶναι, κ.κ. βουλευταί, ζήτημα Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ κυρίως, ἐπαναλαμβάνω Οἰκονομικῶν, καὶ θὰ μποροῦσε ὁ κ. Ὑπουργός, ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος καὶ ὁ Νομάρχης νὰ προλάβουν τὰς δημοπρασίας αὐτάς. Σημειώσατε ἀκόμη, ὅτι εἰς τὰς δημοπρασίας λαμβάνουν μέρος διάφοροι ἐργολάβοι, οἱ ὁποῖοι ἀποσκοποῦν εἰς τὴν κατεδάφισιν τῶν οἰκημάτων αὐτῶν διὰ νὰ ὠφεληθοῦν τὰ ὑλικὰ καὶ ὄχι διὰ νὰ χρησιμοποιήσουν τὰ οἰκήματα ταῦτα διὰ κατοικίας.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ἀντωνίου ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς ἑνώσεως γεωργικῶν συνεταιρισμῶν Χαλκιδικῆς, Βόλου, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ ἔκδοσιν εἰσέτι ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, περὶ καταβολῆς τῆς διαφορᾶς ἀναπροσαρμογῆς τῆς τιμῆς τοῦ σίτου.

§19Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ διὰ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων καὶ πολλάκις διὰ καλλιεπῶν ἀγορεύσεων, ἠκούσαμεν λόγους, περὶ ἰδιαιτέρου ἐνδιαφέροντος διὰ τὴν ἀγροτικὴν τάξιν τῆς χώρας. Ἀτυχῶς ὅμως εἰς τὴν πραγματικότητα, οὐδέποτε παρετηρήσαμεν ὅτι ἐξεδηλώθη πρὸς τὴν τάξιν αὐτὴν ἀνάλογον ἐνδιαφέρον πρὸς τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι.....

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο ἡ ἀναπροσαρμογὴ τοῦ σίτου.

§21Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Χθὲς ἡ Ἐπιτροπὴ εἰς τὴν τελευταίαν συνεδρίασίν της κατήρτισε γνωμοδότησιν καὶ ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος τὸ ζήτημα ἀσφαλῶς θὰ ἔχῃ λυθῆ.

§22ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πόσον ποσόν.

§23Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Δὲν δύναμαι νὰ τὸ ἠξεύρω ἀκόμα.

§24Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Τότε νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις.

§25Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ἡ τιμὴ τῆς ἀναπροσαρμογῆς, ὅπως γνωρίζετε, καταρτίζεται ἐπὶ τῇ βάσει δύο παραγόντων, τοῦ τιμαρίθμου τῶν εἰδῶν τῆς ζωῆς, καὶ τοῦ τιμαρίθμου τοῦ ἄλλου τῶν εἰδῶν τῶν καλλιεργητικῶν. Ὅλα τὰ στοιχεῖα συνελέγησαν, συνεκεντρώθησαν εἰς μίαν Γνωμοδοτικὴν Ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία εἶναι ἡ ἰδία ἡ ὁποία καθώρισε καὶ τότε τὴν τιμὴν τῶν 1300 δραχμῶν καὶ ἴσως αὔριον ἢ μεθαύριον πάντως ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος, θὰ ἔχῃ ὑποβάλλει τὸ πόρισμά της ἐπὶ τῆς τιμῆς, τὸ ὁποῖον ἐξάγεται ἐκ τῶν διαφόρων στοιχείων. Ποία θὰ εἶναι ἡ τιμὴ αὐτὴ δὲν δύναμαι νὰ ἠξεύρω, ἐγὼ αὐτὴν τὴν στιγμήν, διότι οἱ παράγοντες εἶναι 6–7. Ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ γνωμοδότησις καὶ ἐλπίζω αὐτὸ νὰ γίνῃ ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος, θὰ φέρω τὸ ζήτημα εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. (Χειροκροτήματα).

§26Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Τότε νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν προσεχῆ Παρασκευήν, κύριε Πρόεδρε.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§28Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι ἡ ἀγροτικὴ τάξις δὲν εἶναι τάξις, εἶναι τὸ Ἔθνος καὶ ὅλαι αἱ ἄλλαι ὑπηρεσίαι εἶναι ὑπηρεσίαι τοῦ Ἔθνους. Οἱ ἀγρόται ἀποτελοῦν τὸ Ἔθνος.

§29Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τὰ θύματα τοῦ Ἔθνους πάντοτε.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως περὶ ἐργατικῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων. Ὁ κ. Κ. Δηλαβέρης ἔχει τὸν λόγον.

§31Κ. ΔΗΛΑΒΕΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἐπερώτησις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κεφαλληνίας συναδέλφου κυρίου Δημητράτου, σχετικῶς μὲ τὴν ρύθμισιν τῶν ἐργατικῶν ἡμερομισθίων, ὀφείλει νὰ σημειώσῃ ἕνα σταθμὸ φωτεινὸν εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς παρούσης Βουλῆς καὶ νὰ διανοίξῃ τὸν δρόμον διὰ μίαν ἐργασίαν οὐσιαστικὴν καὶ ἀποτελεσματικὴν ἡ ὁποία νὰ θέσῃ τέρμα οὐσιαστικὸν εἰς τὸν ἀγῶνα τοῦ ἐργαζομένου Ἕλληνος. Τὴν οὐσιαστικὴν αὐτὴν ἐργασίαν τὴν χρεωστεῖ ἀπὸ πολλοῦ ἡ Βουλὴ εἰς τὸ Ἔθνος. Νομίζω, ὅτι εἶναι πλέον καιρὸς ἡ Βουλὴ νὰ διαθέσῃ ὅλην τὴν συλλογικήν της δυναμικότητα, δραστηριότητα καὶ κρίσιν, διὰ νὰ ἐξεύρῃ, νὰ συζητήσῃ, νὰ υἱοθετήσῃ καὶ νὰ ἐγκαταστήσῃ ἐπὶ τέλους τὰς προϋποθέσεις αἱ ὁποῖαι διασφαλίζουν εἰς τὸν Ἕλληνα ἐργάτην ἕνα ἀνεκτὸν βιοτικὸν ἐπίπεδον καὶ συγχρόνως νὰ τοῦ παρέξῃ τὴν προοπτικὴν μιᾶς συνεχοῦς ἐπ’ ἄπειρον καλυτερεύσεως ὅλων τῶν συνθηκῶν τῆς ζωῆς του. Πρέπει, μὲ ἄλλους λόγους, ἡ Βουλή, αὐτὴ αὕτη, νὰ ἐξεύρῃ καὶ ἐγκαθιδρύσῃ ὡς ὀρθὰς γενικὰς κατευθυντηρίους γραμμὰς, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπιτρέψουν ἐπὶ τέλους εἰς τὴν ἐργασίαν ἐν γένει νὰ προαχθῇ καὶ εἰς τὸν ἐργάτην νὰ ἐξυψωθῇ διανοιγομένου συγχρόνως ἐνώπιόν του τοῦ ὁρίζοντος διὰ μίαν συνεχῆ ἐπ’ ἄπειρον οἰκονομικὴν πρόοδον, ἄνευ οὐδενὸς περιορισμοῦ, συμφώνως μὲ τοὺς κόπους τοὺς ὁποίους θὰ θελήσῃ νὰ καταβάλῃ καὶ συμφώνως μὲ τὰ προσόντα του καὶ τὰς ἀρετάς του. Μὲ ἄλλους ἀκόμη λόγους, πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ ἐξασφαλίσῃ εἰς τὸν Ἕλληνα τὸ ἡμερομίσθιον τοῦ ἐργάτου καὶ νὰ ἐγκαθιδρύσῃ εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ ἐργάτου τὴν ἐλπίδα, ὅτι ἑκάστη αὐριανὴ ἡμέρα θὰ εἶναι καλυτέρα ἀπὸ τὴν χθεσινήν. Διότι, ἀκριβῶς, αὐτὴ ἡ ἐλπὶς λείπει ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ λείπει διότι κατ’ τὴν ἐμὴν πεποίθησιν καὶ κρίσιν δὲν εὑρισκόμεθα ἐπὶ τῆς ὀρθῆς κατευθυντηρίου γραμμῆς, ἡ ὁποία θὰ ἀγάγῃ εἰς τὴν διεύρυνσιν καὶ τὴν ἀνύψωσιν τοῦ ἐπιπέδου τῆς ζωῆς τῶν ἐργατῶν μας καὶ τῶν ὑπαλλήλων μας. Ἡ ἐπιφανειακῶς, στενοῦ περιεχομένου ἐπερώτησις εἶναι ἐν τῇ πραγματικότητι ὅλη ἡ οὐσία τῆς ὑπάρξεως καὶ τοῦ μέλλοντος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ αὐτῆς ταύτης τῆς Ἑλλάδος. Ἡ δὲ ἀποτελεσματικὴ ἀντιμετώπισις τοῦ θέματος θὰ συντελέσῃ ἁπλούστατα εἰς τὴν καλὴν ἀντιμετώπισιν τῶν πονηρῶν, κρισίμων καὶ ἄκρως ἐπικινδύνων περιστάσεων τὰς ὁποίας διέρχεται ἡ Πατρίς μας. Δὲν πρέπει λοιπὸν ἡ παροῦσα ἐπερώτησις νὰ παρέλθῃ ὡς παρῆλθον ἄλλαι προηγούμεναι χωρὶς νὰ φθάσωμεν εἰς οὐσιαστικὸν ἀποτέλεσμα ὑπὲρ τοῦ ἐργάτου. Δὲν πρέπει νὰ ἀρκεσθῶμεν εἰς λύσεις, αἱ ὁποῖαι μόνον τυπικῶς καὶ ἐπιφανειακῶς λύουν τὸ ζήτημα, καὶ τὸ πρόβλημα θὰ παραμένῃ οὐσιαστικῶς ἄλυτον, ἀπειλητικὸν καὶ ὀξύ. Δὲν μοῦ ἀρκεῖ μία ἀπόφασις περὶ ἀναπροσαρμογῆς ἡμερομισθίων. Ἡ ἀναπροσαρμογὴ τῶν ἡμερομισθίων εἶναι μία αὐτονόητος ὑποχρέωσις τῆς Κυβερνήσεώς μας. Ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ καθορίζῃ τὰ ἡμερομίσθια, τοὐλάχιστον ἂς τὰ καθορίζῃ ὅπως τὰ καθορίζει ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία, ἡ ὁποία ἔχει ἀναβιβάσει τὰ ἡμερομίσθια εἰς ἐπίπεδα κάπως ἀνώτερα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα θέλει ὁ νόμος καὶ τὸ Κράτος νὰ πληρώνῃ εἰς τοὺς ἰδίους αὐτοῦ ἐργάτας. Ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἡ κατάστασις αὐτὴ παρέχει διδάγματα ὅσον ἀφορᾷ τὴν φυσικὴν ἱκανότητα τοῦ Κράτους νὰ παρεμβαίνῃ καὶ νὰ προωθῇ τὰ τῆς οἰκονομικῆς ἐξελίξεως τοῦ τόπου μας, γεννᾶται ἡ εὔλογος ἀπορία πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ νὰ φέρῃ ἐμπόδια εἰς τὴν ἀναπροσαρμογὴν τῶν κατωτάτων ὁρίων ἡμερομισθίων. Ἐὰν ἡ ἀναπροσαρμογὴ τῶν ἡμερομισθίων εἰς τὰ παλαιά των ἐπίπεδα πρόκειται νὰ φέρῃ αὔξησιν εἰς τὸν τιμάριθμον τῆς ζωῆς καὶ πληθωρισμόν, αὐτὸ σημαίνει, κύριοι, ὅτι ὑπῆρχε κάποια βασικωτάτη ἀνωμαλία ἀπὸ τὴν ὁποίαν προέρχεται ἡ κατάστασις αὐτὴ καὶ πρέπει καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ νομισματικὴ ἐπιτροπὴ εἰς τὴν ρίζαν τοῦ κακοῦ νὰ προσβλέψουν καὶ αὐτὴν νὰ θεραπεύσουν καὶ ὄχι νὰ πειραματίζωνται ἐπὶ τοῦ στομάχου τοῦ δραχμοδιαίτου Ἕλληνος βιοπαλαιστοῦ. Δὲν νομίζω, κύριοι, ὅτι ἀποτελεῖ πραγματικὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ παρόντος καὶ τοῦ μέλλοντος τῶν Ἑλλήνων ἐργατοϋπαλλήλων τὸ νὰ καταναλίσκωμεν συνεδριάσεις μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ἀποδείξωμεν ἕνα ἀσήμαντον γεγονός. Εἶναι ἀνάγκη, ἐπαναλαμβάνω, νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα οὐσιαστικῶς. Ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ κάμωμεν, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι νὰ παραδώσωμεν τὸ θέμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ νὰ βγάλῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν ἄκρην, ὡς ἂν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἦτο βεβαρημένη μὲ τόσα τρομακτικὰ καθήκοντα, ὡς ἂν ἡμεῖς δὲν εἴμεθα τὸ κυρίως ὑπεύθυνον συλλογικὸν πολιτικὸν Σῶμα εἰς τοῦ ὁποίου τὰς χεῖρας ἔχει ἐμπιστευθῆ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τὰς τύχας του. Βεβαίως τὸ ζήτημα εἶναι ἀκανθῶδες, ἀλλὰ διερωτῶμαι εἰς τίνα ἀνήκει ἡ ἐπίλυσις τῶν δυσκόλων θεμάτων, παρὰ εἰς τὸ κυρίαρχον ὑπεύθυνον τοῦτο συλλογικὸν Σῶμα; Ἂς μὴ λησμονῶμεν ἄλλωστε ὅτι ὅταν ἐξελεγόμεθα βουλευταί, ἀφειδῶς διενέμομεν ὑποσχέσεις πρὸς μὲν τὸν λαὸν γενικῶς, ὅτι θὰ τοῦ χαράξωμεν τὴν ὁδὸν τῆς ἀνορθώσεως, εἰς δὲ τοὺς δραχμοδιαίτους Ἕλληνας ἐργάτας καὶ ὑπαλλήλους, ἰδιωτικούς τε καὶ δημοσίους, διενέμομεν ὡραίας ὑποσχέσεις ὅτι ταχέως θὰ βελτιώσωμεν τὸ ἐπίπεδον τῆς ζωῆς των. Εἶναι, λοιπόν, ἀπαραίτητον, ἔστω καὶ ἀργά, εἶναι ἀναγκαῖον πάντα νὰ καταβάλλωμεν κόπον καὶ πᾶσαν προσοχὴν διὰ νὰ μὴ διαψεύσωμεν οὔτε ἡμᾶς αὐτούς, οὔτε τὰς προσδοκίας ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἔταξαν εἰς τὸ Κοινοβούλιον καὶ πιστεύουν ἀκόμη εἰς αὐτό. Βεβαίως τὸ ζήτημα συγχέεται καὶ συνδέεται μὲ τὸ οἰκονομικὸν θέμα, ὡς ὀρθότατα ἐτόνισε φίλος συνάδελφος ἐκ Πειραιῶς, προλαλήσας ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος εἰς ἄλλην συνεδρίασιν. Ἐγὼ πλειοδοτῶν, λέγω, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι καθαρῶς οἰκονομικόν. Ἐάν, κύριοι, ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν σήμερον εἰς τὴν Ἑλλάδα ἄφθονοι εὐκαιρίαι εὑρέσεως ἐργασίας καὶ ἂν ἦτο δυνατὸν συγχρόνως νὰ ἦτο ἡ δραχμὴ σταθερά, νὰ εἶχε δηλαδὴ σταθερὰν ἀγοραστικὴν δύναμιν, δὲν νομίζω νὰ ὑπάρχῃ ἀντίρρησις ὅτι τὸ ζήτημα θὰ ἦτο κατὰ τὸ πλεῖστον, ἂν μὴ κατὰ τὸ ὅλον, λελυμένον. Ἀλλὰ διὰ νὰ εἶναι ἡ δραχμὴ σταθερὰ ἐν τῇ ἀγοραστικῇ της δυνάμει, εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὸν τόπον ἀφθονία ἀγαθῶν, τὰ ὁποῖα ἅμα καταναλισκόμενα νὰ ἀνανεοῦνται, διότι ἂν δὲν ἀνανεοῦνται τὰ καταναλισκόμενα ἀγαθά, δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ ἡ δραχμὴ νὰ ἔχῃ σταθερὰν ἀγοραστικὴν ἀξίαν. Αὐτὸ δὲ δὲν σημαίνει τίποτε ἄλλο, παρὰ ἀφθονίαν ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, δηλαδὴ ἄφθονον εἰσόδημα πάσης μορφῆς, τὸ ὁποῖον προκύπτει ὡς νέον εἰσόδημα πρὸς κατανάλωσιν ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἡ δὲ ἐργασία, ἡ ὁποία θὰ μᾶς ἀγάγῃ εἰς τὸν δρόμον νὰ ἀποκτήσωμεν τὸ ἄφθονον αὐτὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα καὶ δὴ εἰσόδημα ἐπαρκὲς διὰ 8 ἑκατομμύρια ψυχάς, τὰς ὁποίας ἔχει ἡ Ἑλλὰς νὰ διαθρέψῃ, ἡ ἐργασία λέγω αὐτή, ἡ ὁποία θὰ ἀφορᾷ εἰς τὴν ἔστω καὶ μικρὸν κατὰ μικρὸν ἀπόκτησιν τοῦ εἰσοδήματος, δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ἔρευνα φύσεως οἰκονομικῆς. Ὄντως, λοιπόν, συμπλέκονται τὸ ζήτημα τῶν ἐργατικῶν ἡμερομισθίων μὲ τὸ οἰκονομικόν μας πρόβλημα. Ἀλλ’ ἂν εἶναι τόσον ταυτόσημον τὸ ζήτημα τῶν ἐργατικῶν ἡμερομισθίων μὲ τὸ οἰκονομικόν μας ζήτημα, ὅπως πράγματι εἶναι, καὶ ἂν διὰ τὴν λύσιν τοῦ ἐργατικοῦ ἡμερομισθίου συναντῶμεν ἐμπόδια, τὰ ὁποῖα εἶναι φύσεως οἰκονομικῆς, διερωτῶμαι τί περιμένει ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιληφθῇ καὶ τοῦ γενικωτέρου οἰκονομικοῦ προβλήματος, ἀφοῦ ἐκ τῆς ἐπιλύσεώς του θὰ ἐξαρτηθῇ καὶ μία οὐσιαστικὴ ἐπίλυσις τῆς ὑπάρξεως καὶ τοῦ μέλλοντος τῶν ἐργατῶν καὶ τῶν δραχμοδιαίτων ἐν γένει ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων.

§32Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ἀναμφισβητήτως, τὸ πρόβλημα τὸ βασικόν, τὸ μέγα Ἑλληνικὸν πρόβλημα, εἶναι οἰκονομικόν, χρειάζεται δηλαδὴ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἀλλὰ παραλλήλως μὲ τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα ὑπάρχει ἕνα ὁμότιμον ἠθικὸν καὶ κοινωνικὸν πρόβλημα, τὸ πρόβλημα τῆς διανομῆς τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Καὶ ἐν σχέσει μὲ τὸ πρόβλημα τοῦτο, ὀφείλομεν νὰ τὸ συνηθίσωμεν ὅλοι, ὅτι τὸ μέγιστον μέρος τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἀνήκει εἰς τὸν παράγοντα ἐργασίας, ὁ ὁποῖος ὀφείλει νὰ ἔχῃ τὴν προτεραιότητα καὶ ὑπεροχὴν ἔναντι παντὸς ἄλλου. Αὐτός, νομίζω, εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς ἐπερωτήσεως.

§33Κ. ΔΗΛΑΒΕΡΗΣ. Εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος καὶ ἐξ ὅσων θὰ εἴπω παρακατιὼν θὰ εὑρεθῶμεν ἀπολύτως σύμφωνοι. Ὁμιλῶ ἀπὸ πλευρᾶς καθαρῶς ἐργατικῆς, εἰς τρόπον ὥστε νομίζω, ὅτι θὰ ἱκανοποιηθῆτε. Διερωτῶμαι, λοιπόν, διατὶ νὰ μὴ συζητήσωμεν καὶ ἐρευνήσωμεν τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα, δεδομένου, ὅτι ἐξ αὐτοῦ θὰ ἐξαρτηθῇ τὸ στοιχειῶδες βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ ἐργάτου καὶ ἡ ἀνόρθωσίς του; Καλὸν εἶναι νὰ ἐξετάζωμεν τὸ πρόβλημα ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῆς καὶ κοινωνικῆς, πρέπει ὅμως νὰ τὸ ἐξετάσωμεν καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ὑλικῆς, διότι παραβλέποντες τὸ ζήτημα τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, παραβλέποντες τὸ πρόβλημα τῆς Ἑλληνικῆς ἀνορθώσεως, παραβλέποντες τὸ πῶς ἡ Ἑλλὰς ἐκ τοῦ μηδενὸς θὰ ἀποκτήσῃ καὶ πάλιν εἰσόδημα, ὥστε ὁ Ἕλλην ἐργάτης νὰ ἔχῃ τὸ μέλλον του εὐοίωνον, ματαιοπονοῦμεν. Ματαιοπονοῦμεν ὁμιλοῦντες περὶ κοινωνικῆς ἀνυψώσεως τοῦ ἐργάτου, ἀφοῦ τὸν ὁδηγοῦμεν πρὸς τὴν ἐξαθλίωσιν. Εἶναι, λοιπόν, ἀμφότερα τὰ ζητήματα συνδυασμένα καὶ πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ ἐξετάσῃ ὅλας τὰς πλευράς, προκειμένου νὰ λύσῃ τὸ ἐργατικὸν πρόβλημα. Εἰς ὅσα εἶπον περὶ εὐρυτέρας ἐξετάσεως τοῦ ζητήματος, εἶναι δυνατὸν νὰ μοῦ προβληθῇ, ὅτι συνήθως τὰ οἰκονομικὰ ζητήματα, τὰ κατευθύνει ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ ὑπεύθυνος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργός. Αὐτὸ εἶναι ὀρθόν, ἀλλὰ συμβαίνει μόνον εἰς ὁμαλὰς περιστάσεις. Ἔχομεν ἄπειρον ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν Ἐθνικήν μας Κυβέρνησιν. Ἀλλὰ ἐμπιστοσύνη εἰς τὴν Κυβέρνησιν δὲν σημαίνει καὶ μεταβίβασις τῶν στοιχειωδῶν καθηκόντων τῆς Βουλῆς ὡς Συλλογικοῦ βουλευομένου Σώματος καὶ δή, εἰς στιγμὰς τόσον κρισίμους καὶ τόσον ρευστὰς. Εἶναι ἀνάγκη μὲ πᾶσαν δυνατὴν ταχύτητα νὰ φέρω πρὸς ὑμᾶς ὡρισμένας ἀπόψεις, σχετιζομένας ἀμεσώτατα μὲ τὰ ἡμερομίσθια τοῦ ἐργάτου, διὰ νὰ πεισθῆτε, ὅτι εἶναι ἀνάγκη κατὰ τὴν ἐπερώτησιν ταύτην νὰ διευρυνθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ ζητήματος, τοὐλάχιστον, καθ’ ὅσον τοῦτο ἀφορᾷ τὰ ἐργατικὰ ἡμερομίσθια. Ἡ παροῦσα Βουλή, κύριοι, δὲν συνεχίζει προηγουμένην Βουλήν. Ἡ παροῦσα Βουλὴ εὑρίσκει τετελεσμένα γεγονότα, δημιουργημένας καταστάσεις, εὑρίσκει κειμένην νομοθεσίαν, εὑρίσκει νέα συστήματα καὶ νέας δοξασίας μὲ νέας ἐκδηλώσεις καὶ ἀπαιτήσεις. Καὶ ὅλα αὐτά, τὰ εὑρίσκει γενόμενα ἐν ἀπουσίᾳ Βουλῆς. Ἐκτὸς αὐτοῦ, ἡ Ἑλλὰς σήμερον εἶναι, δὲν πρέπει νὰ τὸ ἀποκρύπτωμεν, πραγματικῶς οἰκονομικὸν ράκος μὲ ὑποτυπῶδες εἰσόδημα, ἐν σχέσει μὲ τὰ ἑκατομμύρια τῶν ψυχῶν, τὰ ὁποῖα ἔχει νὰ διαθρέψῃ. Ὁ συντελεστὴς εἰσόδημα, ὡς γνωρίζετε καλῶς, εἶναι εἰς τὸ ἔπακρον ἠλαττωμένος, τὸ δὲ ἄλλο εἰσόδημα τὸ μέγα καὶ κυριώτατον εἰσόδημα τῆς Ἑλλάδος, τὸ ὁποῖον προέρχεται ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸν δαιμόνιον, εἶναι συνδεδεμένον μὲ τὴν πίστιν καὶ τὴν κίνησιν τῶν κεφαλαίων καὶ τὴν εἰσέλευσιν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ χρημάτων, τὴν ἀδιάλειπτον καὶ συνεχῆ. Αὐτὸ τὸ μέρος τοῦ εἰσοδήματος, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ τὸ μεγαλύτερον καὶ τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τῶν ἐργαζομένων μαζῶν, λείπει τελείως ἀπὸ τὴν Πατρίδα μας. Εἴμεθα —μὲ συγχωρεῖτε διὰ τὴν ἔκφρασιν— οἰκονομικῶς ξεκρέμαστοι. Καὶ γεννᾶται τὸ ζήτημα, πῶς εἶναι δυνατὸν ὁ λαός, θέτων εἰς κίνησιν τὸ θαυματουργόν του δαιμόνιον νὰ ἐπανασυνδέσῃ τὴν Ἑλλάδα μὲ τὰ φυσικά της κεφάλαια; Νὰ ξαναφέρῃ τὸ ἄφθονον χρῆμα, τὸ ὁποῖον εἰς τὸ παρελθὸν ἤρχετο εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀδιαλείπτως, κατὰ πολλὰς ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων δολλαρίων ἐτησίως καὶ ἐσχημάτιζε τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τῶν ἐργαζομένων Ἑλλήνων; Ἂς μὴ λησμονῶμεν, ὅτι μὲ τὰ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγόμενα κεφάλαια κατώρθωνεν ἡ Ἑλληνικὴ μᾶζα, μετατρέπουσα τὰ κεφάλαια αὐτὰ εἰς ἐπαγγέλματα ὑπὲρ ἑαυτῆς, ἐμπορικά, ἐργατικὰ καὶ ἄλλα, κατώρθωνε λέγω, ἡ Ἑλληνικὴ μᾶζα νὰ διατηρῇ τὴν Ἑλλάδα, ἀνεφωδιασμένην μὲ ἄφθονα θαυμαστὰ ἀγαθὰ καὶ συγχρόνως ἔχουσαν τὴν ἀντίστοιχον ἀγοραστικὴν δύναμιν παρὰ τῷ Ἑλληνικῷ λαῷ. Εἰς αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα πρέπει νὰ ἐπανέλθωμεν, διότι, εἴτε θέλομεν, εἴτε δὲν θέλομεν, δὲν ὑπάρχει ἄλλος τρόπος νὰ δημιουργήσωμεν βιοτικὸν ἐπίπεδον σταθερὸν καὶ συνεχῶς βελτιούμενον ὑπὲρ τῶν ἐργαζομένων Ἑλλήνων. Δὲν εἴμεθα πλούσιον Κράτος. Θὰ εἶναι δὲ εὐτύχημα μέγα, ἐὰν ἠμπορέσωμεν καὶ μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν νὰ ζήσωμεν. Ἐνῷ λοιπὸν τόσον εὐπαθὴς ἐμφανίζεται ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία, ἔρχονται, δυστυχῶς, νέαι τάσεις καινοτομοῦσαι, νέα συστήματα οἰκονομικά, νέαι ἀντιλήψεις. Κατὰ τὴν ἐμὴν πεποίθησιν, ἔρχονται νέαι ἀντιλήψεις καὶ διοχετεύονται μέσα εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ αἱ ἀντιλήψεις αὐταὶ ἀντιβαίνουν ἄντικρυς εἰς τὸ συμφέρον τὸ οἰκονομικὸν τῶν Ἑλληνικῶν ἐργαζομένων μαζῶν. Διὰ νὰ διευκρινίσω τὸ σημεῖον τοῦτο, ἐπειδὴ πρόκειται ἀκριβῶς περὶ τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τῶν ἐργατῶν μας, ὀφείλω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Ὅλαι αἱ νέαι ἰδέαι, αἱ ὁποῖαι εἰσάγονται εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐχαλκεύθησαν εἰς χώρας ξένας, ὅπου ἡ ἐργαζομένη μᾶζα τελεῖ ἐν ἐξαθλιώσει, ἀνίκανος οὖσα, νὰ ἀξιοποιήσῃ ὑπὲρ ἑαυτῆς τὸν ἐκεῖ ὑπάρχοντα ἄφθονον πλοῦτον καὶ τὸ ἐκεῖ ὑπάρχον ἄφθονον καὶ τεράστιον ἐθνικὸν εἰσόδημα. Καὶ αἱ ἰδέαι αὐταί, ὁμολογουμένως ἐκπολιτιστικαί, ὁμολογουμένως ριζοσπαστικαί, ὁμολογουμένως φιλελεύθεραι, ἀφοροῦν εἰς τὸ πῶς νὰ κατανείμουν μεταξὺ τῶν δυστυχῶν ἐργατικῶν μαζῶν τὸ ἄφθονον καὶ ἐν ἀφθονίᾳ εὑρισκόμενον ἐθνικὸν εἰσόδημα καὶ τὸν ἄφθονον πλοῦτον. Κατὰ κακὴν τύχην, ἔχουν μεταφυτευθῆ αἱ ἰδέαι αὐταὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅπου τὰ πράγματα εἶναι τελείως διαφορετικά. Ἐδῶ ἡ μᾶζα διαπνέεται ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸν δαιμόνιον, μὲ τὸ ὁποῖον ὡς ἐν ὀλίγοις σᾶς περιέγραψα, κατορθώνει κινουμένου τοῦ κεφαλαίου νὰ τὸ κάμῃ ἰδικόν της, νὰ τὸ μετατρέψῃ εἰς ἐπίπεδον ζωῆς ἰδικόν της. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον λείπει εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἶναι ὁ πλοῦτος καὶ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα. Ἔπρεπε, λοιπόν, νὰ ἀναμένωμεν ὅλοι μὲ ἀγωνίαν νὰ ἴδωμεν τὶ θὰ κάμῃ ἆράγε αὐτὸς ὁ θαυματουργὸς Ἑλληνικὸς λαός, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἐπανασυνδέσῃ τὰ κεφάλαιά του μετὰ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ ἔπρεπε νὰ τὸν ἀφήσωμεν καὶ νὰ κυττάξωμεν μὲ κατάνυξιν πῶς θὰ δημιουργήσῃ ὁ λαὸς αὐτὸς εἰσόδημα. Αἱ θεωρίαι αὗται, ἐγεννήθησαν εἰς Κράτη εὑρισκόμενα ὑπὸ διαφορετικὰς συνθήκας καὶ διότι τείνουσιν εἰς καλυτέραν κατανομήν, εἶναι κατ’ ἀνάγκην ἰδέαι θεωρητικῶς φιλάνθρωποι Σοσιαλιστικαὶ καὶ κατ’ ἀνάγκην ἐπίσης δεσμευτικαί.

§34Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἶναι πάντοτε φιλάνθρωποι καὶ Σοσιαλιστικαὶ θεωρίαι;

§35Κ. ΔΗΛΑΒΕΡΗΣ. Κατὰ τὴν γνώμην μου, ἐὰν ἐφηρμόζοντο ὅπως πρέπει, εἶναι φιλάνθρωποι. Ἀλλὰ εἰς τὴν Ἑλλάδα κατήντησαν καταστρεπτικαὶ καὶ ὄχι φιλάνθρωποι.

§36Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Οὐδέποτε θὰ εἶναι φιλάνθρωποι, θηριώδεις θὰ εἶναι.

§37Κ. ΔΗΛΑΒΕΡΗΣ. Δὲν ὁμιλῶ περὶ φιλανθρωπισμοῦ, κύριοι συνάδελφοι.

§38Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Περὶ δικαιοσύνης, θέλετε νὰ μᾶς πῆτε.

§39Κ. ΔΗΛΑΒΕΡΗΣ. Ὁπωσδήποτε, ἐπειδὴ αἱ ἰδέαι αὐταὶ ἔχουσι σχέσιν μόνον εἰς Χώρας εὑρισκομένας ὑπὸ ἄλλας συνθήκας, καὶ οὐδεμίαν ἔχουν σχέσιν ἐδῶ, εἶναι δεσμευτικαὶ καὶ στηρίζονται ἐπὶ ἐλέγχου, στηρίζονται ἐπὶ ἐλλείψεων καὶ ἐπὶ μᾶλλον καὶ μᾶλλον τῶν ἐχόντων τὰ ἡνία τῆς οἰκονομικῆς ἐξουσίας τοῦ Κράτους. Αἱ ἰδέαι αὐταὶ συμπαθοῦν, πρὸς μίαν φορολογίαν καὶ δικαίωσιν μὲ τὰ μεγάλα Κράτη, εἰδικῶς ὅμως πρὸς τὴν Ἑλλάδα, ἡ ὁποία δὲν ἀπέκτησε τὸ ἰσοζύγιόν της, τοιαῦται οὖσαι αἱ ἰδέαι, καταλήγουν νὰ ἄγουν τὸ ἡμερομίσθιον τοῦ ἐργάτου εἰς μίαν πραγματικὴν φυματίωσιν, ὡς ἐπανειλημμένως ἐτόνισα, διὰ τῶν καθημερινῶν μου λόγων καὶ δημοσιεύσεων τῶν πεποιθήσεών μου, ἐμφανίζουν σχετικὴν ὕψωσιν τοῦ τιμαρίθμου τῆς ζωῆς, ἀνεργίαν καὶ ἔλλειψιν προόδου εἰς τὴν ἀπόκτησιν ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Καὶ μὲ τὰς ἰδέας αὐτάς, θὰ σᾶς περιγράψω πῶς ἡ Ἑλλὰς ἔχει εἰσόδημα ὀπισθοδρομικόν, καὶ δὲν ἀπεκτήσαμεν ποτὲ τὸ εἰσόδημά μας, καὶ ὅπου γίνεται αὐτό, δὲν θὰ ἀποκτήσωμεν εἰσόδημα, καὶ οὐδέποτε θὰ ἔχωμεν ἔτσι αὔξησιν αὐτοῦ.

§40Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Ποῦ τὰς εἴδατε ἐν δράσει, τὰς ἰδέας αὐτάς;

§41Κ. ΔΗΛΑΒΕΡΗΣ. Ἦσαν ἐν δράσει κατὰ τὸ παρελθόν, κατὰ τὴν μακροτάτην ἱστορίαν τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ συνέβη καὶ κάτι ἄλλο, τὸ ὁποῖον εἶναι βασικώτερον καὶ τρομακτικώτερον. Ὅταν ἠλευθερώθη ἡ Ἑλλάς, εὑρέθη μὲ εἰσόδημα ὑποτυπῶδες, καὶ ἐνῷ τὸ εἰσόδημα τῆς Ἑλλάδος ἦτο ὑποτυπῶδες, ἐνεφανίσθη ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν καὶ ὁ Κρατικὸς προϋπολογισμός, ὁ ὁποῖος μπορεῖ νὰ ἦτο ἀναγκαῖος, ἀλλὰ ἦτο προϋπολογισμὸς τοῦ καλοῦ καιροῦ. Δηλαδὴ προϋπολογισμὸς προϋποθέτων, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχει τὸ εἰσόδημα ἐκεῖνο ποὺ εἶχε προηγουμένως, δηλαδὴ ἔχει εἰσόδημα ἐκ χιλιάδων δολλαρίων ποὺ ἤρχοντο ὑπὸ τὴν μορφὴν ἐμπορευμάτων, ἐμβασμάτων καὶ λοιπῶν ρεόντων εἰς τὴν Χώραν εἰσοδημάτων. Συνεπείᾳ δὲ αὐτῆς τῆς τραγελαφικῆς καταστάσεως, ἡ Ἑλλὰς ἐμφανίζεται, ὡς ἐπανειλημμένως ἐτόνισα καὶ ἐξέθεσα σχεδὸν καθημερινῶς δημοσιογραφικῶς καὶ ἐπισκεπτόμενος τοὺς οἰκονομολόγους, τοὺς εἶπα ὅ,τι συνέβαινε, συμβαίνει καὶ θὰ συμβαίνῃ. Ἐπειδὴ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους εἶναι ἀνώτερος ἀπὸ τὸ εἰσόδημα, ἀδιάφορον ἂν δὲν μπορῇ νὰ γίνῃ ἄλλος, θὰ φέρῃ συνεχῶς καὶ ἐπ’ ἄπειρον αὔξησιν τοῦ τιμαρίθμου τῆς ζωῆς, μὲ ἀποτέλεσμα ὅτι βλάπτεται κατ’ ἰδίαν ἡ δίαιτα καὶ τὸ μέλλον τοῦ ἐργάτου. Διὰ τοὺς λόγους αὐτούς, κύριοι, καὶ ἄλλους τοὺς ὁποίους δὲν θέλω νὰ ἐκθέσω, διότι δὲν ὁμιλοῦμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν, δυστυχῶς, ἐπὶ οἰκονομικῶν ζητημάτων, νομίζω, ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ θεμελιώσωμεν μέλλον διὰ τὸν ἐργάτην. Εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ προβῶμεν εἰς ἐργασίαν οὐσιαστικὴν καὶ ἀποτελεσματικήν. Πρέπει πρωτίστως νὰ μελετήσωμεν τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα οἱανδήποτε ἀπόφασιν καὶ ἂν λάβῃ ἡ Βουλή, ἐπὶ σχετικῆς προτάσεως τὴν ὁποίαν κατέθεσα εἰς τὸ Προεδρεῖον ἐγὼ θὰ ἐξαντλήσω τὸ ἐργατικὸν ἡμερομίσθιον ἀπὸ Σοσιαλιστικῆς πλευρᾶς, καθ’ ὃν τρόπον ἡ συνείδησίς μου μοῦ ἐπιβάλλει, νὰ τὸ ἐξετάσω ἐπεκτεινόμενος εἰς γενικώτερον θέμα, μόνον ὅπου καὶ ὅταν εἶναι ἀπαραίτητον, διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς ἀποτέλεσμα θετικόν. Κύριοι βουλευταί, εὑρισκόμεθα ἐνώπιον μιᾶς κακοδαιμονίας, καὶ ἡ κακοδαιμονία αὐτὴ ἔχει διαφορετικὰς ἐκδηλώσεις. Θὰ σᾶς ἀναφέρω μερικὰς ἀπὸ τὰς ἐκδηλώσεις τῆς σημερινῆς κακοδαιμονίας, διὰ νὰ πεισθῆτε ὅτι κάθε ἐκδήλωσις τῆς κακοδαιμονίας κτυπᾷ κατάστηθα τὸν ἐργάτην καὶ τὸν ὑπάλληλον. Ἔχομεν ἐν πρώτοις τὰς δυσχερείας τοῦ τιμαρίθμου τῆς ζωῆς. Ὡς εἶναι γνωστόν, ὁ τιμάριθμος τῆς ζωῆς εἶναι τριακοσίας φορὰς μεγαλύτερος τοῦ προπολεμικοῦ.

§42Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ὄχι. Εἶναι διακοσίας φορὰς. Αὐτὸ εἶναι ἀναμφισβήτητον, κύριε συνάδελφε.

§43Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Καὶ ὁ Διοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἀναφέρει εἰς τὴν ἔκθεσίν του, ὅτι ὁ τιμάριθμος ηὐξήθη 150–180 φορὲς ἐπάνω.

§44Κ. ΔΗΛΑΒΕΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, καλύτερα νὰ πάρετε τὰς τρεχούσας τιμὰς τῆς ζωῆς καὶ νὰ κάμετε ἕνα λογαριασμόν.

§45Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Ὅταν ὁμιλῶμεν περὶ τιμαρίθμου, δὲν προχειρολογοῦμεν, ἀλλὰ κάμνομεν οἰκονομικὴν ἐξέτασιν.

§46Κ. ΔΗΛΑΒΕΡΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι δὲν ἐνεφανίσθη οἰκονομικῶς τὸ θέμα καὶ ἐπαξίως τὸ φέρω, ἴσως, καὶ πρῶτος. Συνεπῶς δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀναφέρω στατιστικάς. Ἐγὼ ἔχω αὐτὴν τὴν ἀντίληψιν, ἀλλὰ ἔστω ὑποχωρῶ καὶ λέγω ὅτι ὁ τιμάριθμος εἶναι μεταξὺ 200–300 φορὰς ἐπάνω ἀπὸ τὸν προπολεμικόν. Πόσον ἔχουν οἱ ντομάτες, κύριοι συνάδελφοι; 3.000 δραχ., ἐνῷ προπολεμικῶς εἶχον 4 δραχμάς. Ὅταν, λοιπόν, βάλωμεν ἕνα μέσον ὅρον, θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα.

§47Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν εἶναι πάντοτε ὁ τιμάριθμος ὁ ὀρθὸς σύμβουλος.

§48Κ. ΔΗΛΑΒΕΡΗΣ. Ἔστω καὶ αὐτό. Ὁπωσδήποτε, ἔστω ὅτι ὁ τιμάριθμος εἶναι 250 φορὲς ἐπάνω, διότι ἐγὼ λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν μου τὸ σιτάρι, τὰ εἴδη ἐπενδύσεως, τὰ τρόφιμα κλπ. Ἐὰν αὐτὸ εἶναι ἐσφαλμένον, τόσον τὸ καλύτερον διὰ τὸ σύνολον. Θὰ μὲ πῆτε ἀπαισιόδοξον. Καλύτερα νὰ εἴμεθα ἀπαισιόδοξοι, παρὰ νὰ νομίζωμεν ὅτι βαίνομεν καλῶς. Ἔστω, λοιπόν, ὅτι ὁ τιμάριθμος εἶναι ἄνω τῶν 200 φορῶν ἐπάνω τοῦ προπολεμικοῦ. Τὸ ἡμερομίσθιον ἑνὸς ἐργάτου εἶναι 100–150 φορὲς τοῦ προπολεμικοῦ. Θὰ εἴπητε, ὅτι δὲν εἶναι τὸ ἴδιον πρᾶγμα, 250 φορὲς ὁ τιμάριθμος, 100–150 φορὲς τὸ ἡμερομίσθιον. Ἀλλ’ αὐτὴ ἡ ψυχρὰ ὑποδοχὴ τῶν ἀριθμῶν θὰ ἔπρεπε νὰ γίνεται, ἐὰν ἐπρόκειτο π.χ. περὶ διακυμάνσεως χρηματιστηριακῆς ἀξίας, ἀλλ’ ὅταν πρόκειται περὶ τοῦ ἐργατικοῦ ἡμερομισθίου μία τοιαύτη διακύμανσις σημαίνει τὸ πόσον ὑποφέρει ὁ ἐργάτης, τὸ πόσον στερεῖται τῶν στοιχειωδῶν μέσων ζωῆς. Καὶ ἐὰν ὁ τιμάριθμος εἶναι 200 φορὲς καὶ ὁ ἐργάτης 150 φορὲς τοῦ προπολεμικοῦ, αὐτὸ σημαίνει ὅτι κατὰ 25% ὁ ἐργάτης δὲν ἀποσώνει τὰ χρήματα, ποὺ χρειάζονται διὰ τὴν ἀπαραίτητον ζωήν του. Εἶναι τρομακτικόν, κύριοι, νὰ εἶναι τὸ ἡμερομίσθιον κατώτερον ἀπὸ τὴν ἀναλογίαν τοῦ τιμαρίθμου τῆς ζωῆς.

§49Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Σᾶς παρακολουθῶ μὲ ὅλον τὸν ὀφειλόμενον σεβασμὸν καὶ θὰ ἤθελα νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ὑποβάλω μίαν ἐρώτησιν.

§50Κ. ΔΗΛΑΒΕΡΗΣ. Ἀφήσατέ με νὰ τελειώσω. Ἐγὼ θὰ καταλήξω εἰς κάτι λογικόν. Θέλω νὰ φέρω εἰς πέρας, χωρὶς νὰ σᾶς κουράσω, τὸ συμπέρασμά μου καὶ παρακαλῶ νὰ μὲ ἀφήσετε. Ὁ τιμάριθμος, λοιπόν, τῆς ζωῆς πρέπει νὰ παρακολουθῇ τὸ ἡμερομίσθιον, ἢ ἀντιστρόφως πρέπει ὁ ἐργαζόμενος νὰ παίρνῃ ἀνάλογον ἡμερομίσθιον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παίρνῃ σήμερον ὀλιγώτερα ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔπαιρνε προπολεμικῶς, διότι ἄλλοτε ἀπεταμίευεν. Ἀλλὰ τὸ δρᾶμα δὲν στέκεται ἐδῶ, δι’ οὓς λόγους θὰ σᾶς εἴπω παρακατιών. Ὁ τιμάριθμος τῆς ζωῆς γίνεται ἐπὶ μᾶλλον καὶ μᾶλλον μεγαλύτερος. Ὑπάρχουν λόγοι σοβαρώτατοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὡς ἀναγκαῖον ἀποτέλεσμα τὴν συνεχῆ αὔξησιν τοῦ τιμαρίθμου τῆς ζωῆς ἄνευ τέρματος. Ὁ τιμάριθμος ἀνέρχεται βραδέως, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀνέρχεται δι’ οὓς λόγους θὰ σᾶς ἐκθέσω. Θὰ εἴπουν τινές, διὰ νὰ μὴ ἀνέλθῃ ὁ τιμάριθμος, ἂς ληφθοῦν ἀγορανομικὰ μέτρα, ἂς ἐπιβληθοῦν διατιμήσεις, διώξεις καὶ ἔλεγχος. Θὰ εἶμαι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἀρνηθῶ εἰς τὸ Κράτος τὸ δικαίωμα, ὅταν ἀγωνιᾷ ὁ λαός, νὰ προβαίνῃ εἰς μέτρα κατασταλτικά, ἔστω καὶ μέτρα ἀντίθετα πρὸς τὴν ὀφειλομένην συνταγματικὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἀτόμου. Δέχομαι ὅτι τὸ Κράτος εἰς τοιαύτας κρισίμους στιγμὰς ὀφείλει νὰ διώκῃ τὴν αἰσχροκέρδειαν. Ἀλλὰ δὲν λύεται τὸ ζήτημα μὲ τὴν δίωξιν τῆς αἰσχροκερδείας καὶ τὰς διατιμήσεις. Ὁ τιμάριθμος, ὑπάρχουν λόγοι σοβαροί, οἰκονομικοί, ἀπώτεροι, διὰ τοὺς ὁποίους πρέπει κατ’ ἀνάγκην νὰ ἀνέρχεται καὶ θὰ ἀνέρχεται ἀσχέτως τῶν διατιμήσεων, τῶν διώξεων καὶ τῶν ἐλέγχων. Αἱ διατιμήσεις καὶ αἱ διώξεις εἶναι ἡ ἀσπιρίνη εἰς τὸν πυρέσσοντα ἀσθενῆ, ἀλλὰ συνεχὴς ἀσπιρίνη, διὰ νὰ ρίξουν τὸν πυρετό, βλάπτει καμμιὰ φορὰ τὴν καρδιά, χρειάζεται δὲ ἑκατομμύρια μονάδων πενικιλλίνης, ἀμερικανικῆς μάλιστα, διὰ νὰ φύγῃ τὸ μίασμα ἀπὸ τὸν ὀργανισμόν, ἐὰν θέλετε μάλιστα, χρειάζεται χειρουργικὸ μαχαῖρι, διὰ νὰ φύγῃ ὁ ὄγκος καὶ στηθοσκόπησις διὰ νὰ ἀνακαλυφθῇ τὸ σπήλαιον καὶ νὰ ἰαθῇ ὁ ἀσθενής. Δὲν καλυτερεύει, λοιπόν, ἡ κατάστασις μὲ τὰ μέτρα τῶν διατιμήσεων καὶ τῶν διώξεων. Ἡ μαύρη ἀγορὰ καὶ ἡ αἰσχροκέρδεια θὰ γίνωνται εἰς τὴν Ἑλλάδα. Καταλήγων, θὰ φθάσω εἰς τὸν γενεσιουργὸν λόγον τῆς αὐξήσεως τοῦ τιμαρίθμου τῆς ζωῆς, τοῦ ὁποίου αἰρομένου, θὰ φθάσωμεν εἰς αἴσιον ἀποτέλεσμα καὶ οὕτω θὰ καταστήσωμεν εὐτυχῆ τὸν ἐργάτην καὶ τὸν ὑπάλληλον. Ἄλλο στοιχεῖον εἶναι ἡ ἀνεργία. Ὑπάρχει, βεβαίως, Ταμεῖον Ἀνεργίας, ἀλλ’ αὐτὸ περισσότερον ὑποβοηθεῖ τὴν αὔξησιν τοῦ τιμαρίθμου τῆς ζωῆς, παρὰ τὴν ἀνακούφισιν τοῦ ἐργάτου. Ἄλλο στοιχεῖον τῆς κακοδαιμονίας, ἡ ὁποία πλήσσει τὸν ἐργάτην, εἶναι ἡ δυσπιστία τῶν κεφαλαίων πρὸς τὸ Κράτος. Εἶναι γεγονὸς ὅτι, ὅταν τὰ κεφάλαια δὲν ἔρχωνται πρὸς τὸ Κράτος, τότε βεβαίως πλήσσεται ἡ μεγάλη ἐργατικὴ μᾶζα τοῦ λαοῦ. Ἄλλο φαινόμενον εἶναι, ὅτι δὲν ὑπάρχουν δολλάρια, διὰ νὰ γίνωνται εἰσαγωγαὶ καὶ ὅταν δὲν γίνωνται εἰσαγωγαί, πῶς θὰ φθάσωμεν εἰς τὴν κατάστασιν νὰ ὑπάρχῃ ἀφθονία ἀγαθῶν καὶ νὰ ὑπάρχῃ σταθερὸν ἡμερομίσθιον; Ὅλαι αὐταὶ αἱ κακοδαιμονίαι, εἶναι κακοδαιμονίαι τοῦ Ἕλληνος ἐργάτου, εἶναι κακοδαιμονίαι, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ λείψουν, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ζήσῃ ὁ ἐργάτης καὶ ὁ ὑπάλληλος, ὅπως ἐζοῦσε προπολεμικῶς. Καὶ εἶναι φρικτὸν ἀπὸ τὴν μιὰν ἡμέραν εἰς τὴν ἄλλην νὰ αὐξάνωνται αἱ τιμαὶ καὶ ὁ ἐργάτης, ὅταν πάῃ νὰ ψωνίσῃ, νὰ βλέπῃ ἀκριβότερα τὰ πράγματα καὶ νὰ αἰσθάνεται πικρίαν. Ἐὰν δὲ δὲν παίρνῃ τὸ ὅπλον νὰ πάῃ στὸ βουνό, πάντως ἐντάσσεται εἰς τὸ στρατόπεδον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εὐνοοῦν τὰς κοινωνικὰς ἀνατροπάς. Ἀφοῦ διεξήλθομεν κάπως θεωρητικῶς καὶ κάπως χρονογραφικῶς τὸ ζήτημα, ἂς φθάσωμεν τώρα καὶ εἰς τὸν γενεσιουργὸν λόγον τῆς κακοδαιμονίας αὐτῆς. Τὸν λόγον αὐτὸν τὸν ἐπισημαίνω ἀπὸ ἐτῶν, τὸν καταγγέλλω καὶ δράττομαι τῆς εὐκαιρίας νὰ τὸν θέσω πάλιν ἐνώπιον ὑμῶν μήπως τυχὸν εὑρεθοῦν μερικοὶ συνάδελφοι νὰ ἐννοήσουν τὸ θέμα, ἢ νὰ συμφωνήσουν, διότι ὅταν ἀρθῇ τὸ ἐνοικιοστάσιον αὐτό, θὰ ἀρχίσωμεν νὰ βαίνωμεν πλησίστιοι μὲ ταχύτητα καταπληκτικὴν πρὸς τὴν ἀνόρθωσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου ὑπὲρ τῶν ἐργαζομένων Ἑλλήνων. Τὸ ζήτημα ἔθιξα καὶ προηγουμένως, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ οἱουδήποτε θέματος, λόγῳ μιᾶς μονομανίας, ἡ ὁποία μὲ ἔχει καταλάβει, διὰ νὰ δείξω περὶ τίνος πρόκειται, ἐπιπέδου ὑπὲρ τῶν ἐργαζομένων Ἑλλήνων. Τὸ ζήτημα τὸ λάθος τὸ πρωτοφανὲς εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅτι ἐνῷ δὲν ἔχομεν ἐθνικὸν εἰσόδημα, ἐν τούτοις τὸ Κράτος δαπανᾷ διὰ τὰς τακτικάς του ἀνάγκας, ὄχι διὰ τὰς ἐκτάκτους, δαπανᾷ περισσότερα ἀπὸ ὅ,τι εἶναι τὸ συνολικὸν εἰσόδημα τοῦ λαοῦ. Σήμερον τὸ Κράτος ζητεῖ ἀπὸ τὸν λαὸν 1½ ἕως δύο ἑκατομμύρια δολλαρίων ἡμερησίως διὰ τὰς τακτικάς του ἀνάγκας, ἅτινα ὑπολογιζόμενοι πρὸς 5.000 δραχμὰς ἕκαστον, φθάνουν εἰς τὸ ποσὸν τῶν 7½ δισεκατομμυρίων δραχμῶν. Δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα μὲ τὴν ἀναμενομένην εἴσοδον κεφαλαίων τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, τὰ ὁποῖα κατὰ τὸ πλεῖστον θὰ διατεθοῦν διὰ τὸν στρατόν, δεδομένου ὅτι διὰ νὰ τραφῇ ὁ πληθυσμὸς τῆς Ἑλλάδος χρειάζονται 3 δισεκατομμύρια δολλάρια ἐτησίως. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον δὲν ἀποδίδω μεγάλην σημασίαν εἰς τὸ ζήτημα τῆς βοηθείας, ἡ ὁποία εἶναι μεγάλη ἀνακούφισις, ἀλλὰ δὲν λύει τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα τῆς Ἑλλάδος. Συνεχίζων, λέγω ὅτι τὸ Κράτος ζητεῖ διὰ τὸν τακτικὸν του προϋπολογισμὸν 7½ ἕως 10 δισεκατομμύρια ἡμερησίως. Ἐὰν ὁ λαὸς εἶχε σήμερον εἰσόδημα 40 ἕως 50 δισεκατομμυρίων ἡμερησίως, τότε θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ λαμβάνῃ τὸ Κράτος 7½ ἕως 10 δισεκατομμύρια, χωρὶς διαταραχάς. Δυστυχῶς, ὅμως, φοβοῦμαι ὅτι ὁ λαὸς δὲν ἔχει κἂν συνολικὸν ἡμερήσιον καθαρὸν εἰσόδημα τὸ ποσὸν τῶν 7½ δισεκατομμυρίων δραχμῶν. Ἐννοεῖται, λοιπόν, εἰς ποῖον τεράστιον ἔλλειμμα βαίνομεν, μὲ ἀποτέλεσμα τὴν συνεχῆ αὔξησιν τοῦ τιμαρίθμου τῆς ζωῆς. Ἂς ἔλθωμεν τώρα εἰς τὸν ἐργάτην, διὰ νὰ ἴδητε πῶς ὁ ἐργάτης πληρώνει τὰ σπασμένα. Ὅταν ὁ ἐργάτης εἰσπράττῃ 10.000 δραχ. ἡμερομίσθιον, φυσικὰ δὲν θὰ ἀποταμιεύσῃ, θὰ μεταβῇ εἰς ἕνα κατάστημα νὰ ἀγοράσῃ τὰ στοιχειώδη οἰκονομικὰ ἀγαθὰ διὰ νὰ διατραφῇ. Ἐκεῖ, εἰς τὴν θυρίδα τοῦ Ταμείου τοῦ καταστήματος, ἀπὸ τὸ ὁποῖον προμηθεύεται τὰ βιοτικὰ ἀγαθά, πληρώνονται ὅλοι οἱ φόροι τῆς Ἑλλάδος. Ὁ ἐργάτης καὶ ὁ πτωχὸς βιοπαλαιστής, ἐπειδὴ ἀποτελοῦν τὴν πλειονότητα, αὐτοὶ πληρώνουν μέσα εἰς τὰς 10.000 δραχμὰς περιλαμβάνονται ὅλοι οἱ ἄμεσοι καὶ ἔμμεσοι φόροι, τὸ Ι.Κ.Α., περιλαμβάνεται κάθε κλαδικὸν καὶ ἐπικουρικὸν Ταμεῖον, ὁ φόρος ἐπιτηδεύματος καὶ ὁ συνθετικὸς ἀκόμη φόρος. Πᾶς φόρος, εἴτε ἔμμεσος, εἴτε ἄμεσος, πληρώνεται ἀπὸ τὸν ἐργάτην μὲ τὸ νὰ λαμβάνῃ ἕνα γλίσχρον ἀντάλλαγμα ἀπέναντι μιᾶς ἡμέρας μόχθου. Τὰ σπασμένα τὰ πληρώνει ὁ ἐργάτης καὶ δὲν εἶναι μόνον αὐτό, ὁ ἐργάτης δὲν εἶναι κἂν βέβαιος, ὅτι τὸν ἄλλο μῆνα θὰ λάβῃ τὸ ἴδιον ἀντάλλαγμα, διότι ὑπάρχουν εἰδικοὶ λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους ὑψώνεται διαρκῶς ὁ τιμάριθμος τῆς ζωῆς. Ὥστε δὲν εἶναι κἂν τὸ μέλλον του ἥσυχον, δὲν εἶναι κἂν ἥσυχος ὁ ἐργάτης, ὅτι καὶ τὸν ἄλλον μῆνα θὰ παίρνῃ τὸ ἴδιον ἀντάλλαγμα. Αἰσθάνεται ὅτι βαίνει πρὸς κάποιον διέξοδον. Θὰ εἴπουν πολλοὶ ὅτι θὰ πρέπει νὰ πληρώνουν φόρους, μόνον ἐκεῖνοι ποὺ παράγουν ἀγαθά, μόνον οἱ βιοτέχναι, μόνον οἱ βιομήχανοι, μόνον οἱ παραγωγοὶ καὶ νὰ μὴ ἐπιπίπτουν εἰς τὸν ἐργάτην. Νὰ πληρώνουν μόνον οἱ μικροὶ καὶ οἱ μεγάλοι ἐπιχειρηματίαι. Αὐτὸ τὸ δέχομαι καὶ θεωρῶ ὡς ὑποχρέωσιν τοῦ ἐπιχειρηματίου νὰ πληρώνῃ ἐκ τοῦ κέρδους του φόρους, κρατῶν δι’ ἑαυτὸν τὸ ἐλάχιστον διὰ νὰ συντηρηθῇ ἡ ἐπιχείρησις καὶ ὁ ἴδιος. Αὐτὰ δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ τὰ δέχεται. Καὶ εἶναι αἰσχροκερδεῖς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἰς βάρος τοῦ λαοῦ ἀποκερδαίνουσι σήμερον χρήματα. Δυστυχῶς, ὅμως, εἶναι τόσον μεγάλον τὸ ποσὸν τῶν 7½–10 δισεκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα ζητεῖ ἢ τείνει νὰ ζητήσῃ τὸ Κράτος, ὥστε καὶ εἰς τὸν πλέον φιλόνομον ἐπιχειρηματίαν, μικρὸν ἢ μεγάλον, νὰ γεννᾶται ὁ φόβος διὰ τὸ μέλλον. Οὐδεὶς εἶναι εἰς θέσιν σήμερον νὰ ὑπολογίσῃ ποῖον εἶναι τὸ κέρδος του, οὐδεὶς εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ τὶ θὰ γίνῃ μετὰ τρεῖς μῆνας. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον γνωρίζει πᾶς ἐπιχειρῶν τι ἐν Ἑλλάδι εἶναι ὅτι οἱ φόροι τοὺς ὁποίους πληρώνει δὲν εἶναι οἱ τελευταῖοι. Γνωρίζει ὅτι ἐπειδὴ τὸ Κράτος βαίνει ἐπὶ τοιούτου ἐλλείμματος θὰ ἐπιβάλλῃ καθημερινῶς φόρους, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον αὐξάνει τὸν τιμάριθμον τῆς ζωῆς καὶ γνωρίζει ὅτι μὲ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἰσπράττει, δὲν θὰ δύναται νὰ ἀντικαταστήσῃ τὸ πωλούμενον ἐμπόρευμα. Ἐκτὸς ἀπὸ τὴν αἰσχροκέρδειαν εἶναι καὶ ἡ ἄμυνα τοῦ ἐπιχειρηματίου, ἡ ὁποία καὶ αὐτὴ εἶναι μία λειτουργία. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ ἐπιχειρηματίας νὰ μὴ προβλέπῃ διὰ τὸ μέλλον, διὰ τὴν συντήρησιν τῆς ἐπιχειρήσεώς του, τῶν ἐργατῶν του καὶ τῶν ὑπαλλήλων του καὶ τέλος διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ ἰδίου καὶ τῆς οἰκογενείας του. Εἶναι τόσον μικρὰ ἡ παραγωγὴ τῶν ἀγαθῶν ἐν σχέσει μὲ τὴν προπολεμικήν, ὥστε κάθε ἐπιχειρῶν τι εἰς τὴν Ἑλλάδα γνωρίζει ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πωλεῖ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἀντικαταστήσῃ εἰς τὴν αὐτὴν τιμήν. Ἡ κατάστασις αὐτὴ ἐμποδίζει τὸ κεφάλαιον νὰ εἰσρεύσῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἡ κατάστασις αὐτὴ φέρει σπάνιν ἀγαθῶν καὶ ἐμποδίζει τὸν ἐργάτην νὰ εὑρίσκῃ εἰς τὴν ἀγορὰν τὰ εἴδη τῆς βιοτικῆς του ἀνάγκης. Ἡ κατάστασις αὐτὴ προκαλεῖ αὔξησιν τῆς φορολογίας καὶ ἐξανέμισιν τοῦ χρήματος καὶ τοῦ κέρδους. Ὑπὸ τοιούτους ὅρους δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλῶμεν περὶ καθορισμοῦ ἡμερομισθίων τοῦ ἐργοδότου. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀρθῇ τὸ κακόν, πρέπει νὰ παύσωμεν βαδίζοντες ἐπὶ ἐλλείμματος. Πρέπει νὰ ἐπανέλθῃ ἡ χαρὰ τῆς ἐργασίας εἰς τὴν Ἑλλάδα, πρέπει νὰ ζήσῃ ὁ ἐργάτης μὲ τὴν συνείδησιν ἥσυχον ὅτι μετὰ 6 μῆνας καὶ τοῦ χρόνου θὰ ἔχῃ δουλειά. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἐπιλύσωμεν τὸ ζήτημα τοῦ μεγάλου κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ βάσις τοῦ ὅλου οἰκονομικοῦ προβλήματος. Ἡ χώρα μας δὲν θὰ ἴδῃ Θεοῦ πρόσωπον καὶ μένουσα ἀποκλεισμένη ἀπὸ τὰ κεφάλαια κινδυνεύει τὸν ἔσχατον τῶν κινδύνων. Αὐτὸ τὸ γνωρίζουν οἱ ἐχθροὶ καλύτερον ἀπὸ ἡμᾶς καὶ ἔχουν βλέψεις ἐπὶ τῆς Ἑλλάδος. Διότι κράτος χωρὶς οἰκονομικὴν ὑπόστασιν δὲν ἔχει οὔτε ἐθνικὴν ἑνότητα. Ἰδοὺ ἡ λύσις τὴν ὁποίαν πάντοτε προέτεινα καὶ θὰ προτείνω. Ἀφοῦ τόσα κακὰ ἀπεργάζεται τὸ ζήτημα τὰ δημοσιονομικόν, διατὶ νὰ μὴ ἐξηγήσουμε τὰ πράγματα εἰς τὰς ἰσχυρὰς συμμάχους δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι τόσα ὀφείλουν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅτι ἡ διατήρησις τοῦ μεγάλου προϋπολογισμοῦ εἶναι τὸ κακὸν τὸ ὁποῖον ἐμποδίζει τὴν Ἑλλάδα νὰ σωθῇ; Ὅταν θὰ ἀντιληφθοῦν οἱ σύμμαχοι ὅτι τὸ κακὸν ἔγκειται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ ὅτι θὰ φέρῃ ἐξαθλίωσιν εἰς τὴν Ἑλλάδα, τὴν ὁποίαν δὲν νομίζω νὰ ἐπιθυμοῦν, θὰ δεχθοῦν νὰ συνάψουν μὲ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ἕνα μακροπρόθεσμον δάνειον, ἵνα δι’ αὐτοῦ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος διορθώσῃ τὰ οἰκονομικά του, καὶ συμπτύξῃ τὸν προϋπολογισμὸν ἵνα μὴ μηχανεύεται καθημερινῶς νέους φόρους καὶ πλήττει κατάστηθα τὸν ἐργαζόμενον λαόν. Δὲν νομίζω νὰ εἶναι τόσον σπουδαῖον πρᾶγμα νὰ λύσῃ τὸ Κράτος τὸ δημοσιονομικὸν πρόβλημα, τῇ βοηθείᾳ τῶν μεγάλων μας συμμάχων καὶ δὲν πιστεύω οἱ σύμμαχοί μας νὰ μὴ δεχθοῦν νὰ δώσουν ἔστω καὶ κατὰ μηνιαίας δόσεις ἕνα ποσὸν ἵνα δι’ αὐτοῦ τὸ Κράτος διορθώσῃ τὰ οἰκονομικά του διὰ νὰ παύσῃ ἐπιτιθέμενον κατὰ τοῦ λαοῦ καὶ κατὰ πρῶτον λόγον κατὰ τοῦ ἐργάτου τοῦ ὁποίου ἀφαιρεῖ πᾶσαν προοπτικὴν διὰ τὸ μέλλον. Ἀπὸ τριετίας φωνασκῶ, τρόπον τινά, καὶ λέγω, ὅτι ὁ μεγάλος προϋπολογισμὸς θὰ μᾶς φάῃ, θὰ ἀνοίξουν οἱ θάλασσες, θὰ περάσουν τὰ χρόνια, τὸ κεφάλαιον δὲν θὰ ἔλθῃ πλέον, καὶ θὰ ὁμιλῶμεν διὰ τὸ Ἑλληνικὸν δαιμόνιον ὡς πρὸς κάτι τι ἀνῆκον εἰς τὴν ἱστορίαν. Καὶ ὅλα αὐτά, διότι ἔχομεν πάρει κακὴν τακτικήν. Καὶ ἐνῷ ἔχομεν πάρει κακὴν τακτικήν, δὲν ἔρχεται ἡ Βουλὴ νὰ ἐξετάσῃ τὰ οἰκονομικὰ ζητήματα τῆς χώρας, ἀλλὰ τὰ φορτώνει ὅλα, εἰς τὴν τόσον βεβαρημένην Κυβέρνησίν της. Ἐγὼ ἔχω ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ θαυμάζω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ἀντεπεξέρχεται εἰς σειρὰν ζητημάτων μὲ μίαν εὐστροφίαν καὶ μνήμην καταπληκτικήν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ ἕνας νοῦς, ὁ ὁποῖος, τὸ κάτω–κάτω, ἠμπορεῖ νὰ εἶναι καὶ προκατειλημμένος μὲ τέτοιες ἰδέες, ὅπως εἶναι προκατειλημμένοι πολλοὶ ἐπιστήμονες καλοί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τὴν ὑγιᾶ Ἑλληνικὴν κρίσιν τοῦ κοινοῦ νοῦ, ἀλλ’ εἶναι πολυδιαβασμένοι καὶ θέλουν συστήματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ Ἑλληνικὸν συμφέρον. Δὲν εἶναι δυνατόν, ἕνας ἄνθρωπος, παρ’ ὅλον τὸν σεβασμὸν τὸν ὁποῖον τρέφω πρὸς τοὺς ἔχοντας τὰ ἡνία τῶν οἰκονομικῶν ζητημάτων, δὲν εἶναι δυνατόν, λέγω, νὰ ἀξιοῦμεν ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἢ ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖται μὲ τόσα ζητήματα τῆς δημοσίας τάξεως καὶ τόσα ἄλλα θέματα, νὰ λύσῃ καὶ τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα, καὶ ἡμεῖς, «τὸ Σῶμα», νὰ ἀπασχολούμεθα μόνον διὰ τυπικάς, τρόπον τινά, συνεδριάσεις καὶ νὰ μὴ τὰ βάζωμεν κάτω, κατὰ τὸ κοινῶς λεγόμενον, νὰ βροῦμε τὴν ἄκρη, 350 μυαλά, τὰ ὁποῖα ἐξέλεξεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς διὰ νὰ διορθώσουν τὸ μέλλον μας. Ἰδοὺ λοιπὸν ὅτι ὑπάρχει τρόπος λύσεως τῆς καταστάσεως. Ὄχι μόνον πρέπει τὸ Κράτος, διὰ ξένων χρημάτων, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ τὰ ἔχῃ κλεμένα, ξένων χρημάτων, τὰ ὁποῖα ἀξίζουν εἰς τὴν Ἑλλάδα, νὰ διορθώσῃ τὰ ἰδικά του οἰκονομικά, ἀλλὰ συγχρόνως νὰ συμπτύξῃ καὶ τὸν προϋπολογισμόν του, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἔχῃ μόνον τοὺς ἀπαραιτήτους ὑπαλλήλους, ἀλλὰ νὰ τοὺς πληρώνῃ ἁδρά! Περιττοὶ εἶναι, κατὰ τὴν γνώμην μου, οἱ ὑπάλληλοι οἱ ἀσκοῦντες παρεμβατισμόν, ἀφοῦ ὁ παρεμβατισμὸς βλάπτει τὴν Ἑλλάδα. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἔχωμεν ὀλίγους ὑπαλλήλους καὶ νὰ πληρώνωνται καλά, ὥστε τὰ χρήματά τους νὰ ἀποδίδουν εἰς τὸ σύνολον. Ὑπάρχουν πολλοὶ ὑπάλληλοι καὶ πολλὰ Ὑπουργεῖα.

§51Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Δὲν νομίζω, ὅτι ὁ μέγας ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ἀσκεῖται παρεμβατικὴ πολιτική. Ἄλλοι εἶναι οἱ λόγοι τοῦ μεγάλου ἀριθμοῦ τῶν ὑπαλλήλων.

§52Κ. ΔΗΛΑΒΕΡΗΣ. Δὲν εἶναι μόνον οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους. Ἐν γένει, ὅλοι οἱ Ὀργανισμοί, ὅλα τὰ Ταμεῖα, ὅλοι οἱ μὴ ἐξ ἰδιωτικοῦ χρήματος πληρωνόμενοι, θεωροῦνται, κατ’ ἐμέ, ὡς ἐπιβαρύνοντες τὸν Προϋπολογισμόν. Ἐπίσης πρέπει νὰ συμπτυχθῇ καὶ τὸ ζήτημα τῶν συντάξεων. Καλύτερα νὰ παίρνουν μίαν σύνταξιν οἱ πραγματικῶς ἐνδεεῖς, παρὰ ὅλος ὁ κόσμος, χωρὶς νὰ εἶναι πραγματικῶς ἐνδεεῖς. Ὑπάρχει τρόπος ποὺ σιγὰ–σιγά, ἠμποροῦμεν νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸν κανονικὸν προϋπολογισμόν. Εἶναι πολλοὶ οἱ συνταξιοῦχοι, κύριοι. Ἔχω πληροφορίας ἀπὸ τὸ Γενικὸν Λογιστήριον καὶ διὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐφανταζόμην. Δὲν εἶναι μόνον οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι, ἀλλὰ δὲν θέλω νὰ θίξω εἰδικώτερον τὸ θέμα, μήπως νομισθῇ ὅτι θέλω νὰ θιγοῦν καὶ αἱ συντάξεις, αἱ ὁποῖαι ἀπενεμήθησαν διὰ συμβολὴν εἰς τὸν πόλεμον. Ὄχι, αὐταὶ αἱ συντάξεις δὲν πρέπει νὰ θιγοῦν, ἔστω καὶ ἂν δὲν εἶναι ἐνδεὴς ἐκεῖνος ποὺ τὴν λαμβάνει.

§53Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Εἴπατε προηγουμένως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πάει στοὺς Ἀμερικανούς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν δολλάρια, νὰ τοὺς πῇ νὰ μᾶς δώσουν ἕνα μεγάλο μακροπρόθεσμον δάνειον, διὰ νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰ 10 δισεκατομμύρια δραχ. ποὺ ἔχομεν δαπάνας. Ἐὰν μᾶς τὸ δώσουν, λύεται τὸ Ἑλληνικὸν πρόβλημα. Ἐὰν ὅμως εἴπουν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν: «Κυρία Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ποὺ ἰσχυρίζεσαι ὅτι ὁ τόπος σας εἶναι πτωχός, τὶ μέτρα ἐλάβατε, διὰ νὰ περιορίσητε τὸ ὕψος τοῦ προϋπολογισμοῦ; Τὶ θὰ τοὺς ἀπαντήσῃ; Διότι βλέπετε ὅτι δὲν εἶναι τόσο ἁπλοῦν, νὰ μᾶς δώσουν τὰ δισεκατομμύρια, διὰ νὰ ἀνορθωθῇ τὸ Κράτος. Ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ ἄλλα μέσα, τὰ ὁποῖα ἠδύναντο, ἀσφαλῶς, αἱ Κυβερνήσεις ἅπασαι, ἀπὸ τῆς πρώτης μεταπελευθερωτικῆς, μέχρι καὶ τῆς σημερινῆς, νὰ εἶχον λάβει διὰ νὰ μὴ φθάσῃ τὸ Κράτος εἰς τὸ σημεῖον νὰ μὴ ἐπαρκῇ εἰς τὰς στοιχειώδεις ἀνάγκας του, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, προπολεμικῶς εἶχε τὴν δυνατότητα αὐτήν. Ὥστε σᾶς συμπληρώνω εἰς τὴν σκέψιν σας, ὅτι, εἶναι δυνατὸν μία Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ πῇ στοὺς ξένους νὰ μᾶς ἔλθουν ἀρωγοί, καὶ λέγω ὅτι, εἰς μίαν τοιαύτην διατύπωσιν, οἱ ξένοι θὰ ἀντιδιατυπώσουν: Τὶ μέτρα ἐλάβατε διὰ τὸν τόπον σας, διὰ νὰ σᾶς βοηθήσωμεν καὶ ἡμεῖς; Διότι οἱ ξένοι γνωρίζουν τὰ παρ’ ἡμῖν πολὺ καλύτερον ἡμῶν.

§54Κ. ΔΗΛΑΒΕΡΗΣ. Ἐγὼ ὁμιλῶ περὶ τῶν ἐξόδων τῆς κρατικῆς διοικήσεως καὶ ἰσχυρίζομαι ὅτι τὰ ἔξοδα αὐτὰ εἶναι τεράστια διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἐν σχέσει μὲ τὸ σημερινὸν εἰσόδημα τῶν Ἑλλήνων. Ἐμένα ὅμως δὲν μὲ ἐνδιαφέρει τὸ τὶ κάμνει ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἐμένα μὲ ἐνδιαφέρει τοῦτο: Ἡ τακτικὴ τῆς φορολογίας καὶ ἡ ὕψωσις τοῦ τιμαρίθμου τῆς ζωῆς ἐμποδίζει τὸν λαὸν νὰ κινηθῇ. Καὶ λέγω ὅτι, ἂν ἦτο δυνατὸν οἱ ξένοι νὰ ἐννοήσουν, πόσον ρόλον παίζουν τὰ κρατικὰ ἔξοδα εἰς ἕνα τόπον ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει εἰσόδημα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον, μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα συμβαίνει, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παράσχουν ἕνα μακροπρόθεσμον δάνειον. Βεβαίως θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις ἐνωρίτερον, νὰ μὴ εἶχε φθάσει εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπαλλήλων, εἰς τὸν ὁποῖον ἔχει φθάσει σήμερον. Ἐδῶ ἀκριβῶς εἶναι τὸ παράπονόν μου καὶ δι’ αὐτὸ φωνάζω ἐγὼ ἐπὶ ἔτη καὶ ἐν τούτοις ὅταν ἐπῆγα εἰς τοὺς εἰδικοὺς καὶ τοὺς εἶπον ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς εἶναι ὑψηλὸς μοῦ ἀπήντησαν: «Τὶ ἐννοεῖτε, ὅτι εἶναι ὑψηλός. Πῶς θέλετε λοιπὸν νὰ λυθῇ τὸ δημοσιονομικὸν ζήτημα τῆς Ἑλλάδος καὶ νὰ εἰσαχθοῦν καὶ νὰ κινηθοῦν τὰ κεφάλαια, τὰ ὁποῖα ἄλλοτε εἶχε καὶ τὴν ἔκαμναν νὰ ζῇ ὡς διὰ μαγείας. Πολλοὶ ὄχι μόνον δὲν τὸ ξεύρουν αὐτό, ἀλλὰ λέγουν καὶ τὰ ἀντίθετα. Γνωρίζω ὅτι ἐγένετο προπαγάνδα καὶ ἐλέχθη ἐν Ἀμερικῇ ὅτι δύναται ἡ Ἑλλὰς διὰ τῶν ἰδίων της πόρων νὰ καλύψῃ τὸν προϋπολογισμόν της. Οἱ ξένοι νομίζουν ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἠμπορεῖ διὰ τῶν ἰδίων της δυνάμεων νὰ ἀναδημιουργηθῇ. Ὁ ἴδιος ὁ Πρόεδρος τῆς Νοτιοαφρικανικῆς Ἑνώσεως, ὁ Στρατάρχης Σμάτς, ἐλθὼν ἐδῶ, μᾶς εἶπεν: «Ἀντλήσατε ἐκ τῶν ἰδίων ὑμῶν δυνάμεων». Ἀλλ’ οὐδεὶς δύναται νὰ ἀναμφισβητήσῃ παραβλέπων τὴν ἐπιφανειακὴν πολυτελῆ ἐμφάνισιν τῶν Ἀθηνῶν, πόσον ἐπὶ ξυροῦ ἀκμῆς ἵσταται ἡ Ἑλλάς. Ἐὰν ζῶμεν τώρα, εἶναι διότι εἴμεθα Ἕλληνες. Κατορθώνει ὁ Ἕλλην νὰ ἑλίσσεται ὅπως δὲν θὰ ἠμποροῦσε νὰ κάμῃ κανεὶς ἄλλος. Εἶναι μεγάλος ὁ Ἕλλην καὶ θὰ ἠμποροῦσε νὰ κάμῃ πολλά, ἀλλὰ δὲν τὸν ἀφήνουν οἱ ἐχθροὶ τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συνοδοιπορεῖ μὲ τοὺς ἐχθροὺς τῆς Ἑλλάδος, ὁ προϋπολογισμὸς δηλαδὴ ὁ τεράστιος ποὺ εἶναι ἡ κατάρα τῆς ἐποχῆς. Τὸ λέγω τοῦτο καὶ παρακαλῶ νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικά. Μόνον μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸ κακὸν ἠμπορεῖ νὰ διορθωθῇ. Δὲν ζητῶ ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λύσουν μόνον των τὸ πρόβλημα καὶ νὰ διορθώσουν τὸ κακόν. Χρειάζεται καὶ ἡ εἰλικρινὴς συμβολὴ καὶ ἡ προσπάθεια τῆς Βουλῆς. Ὅταν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀντιληφθῇ τὴν εἰλικρινῆ προσπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς πρὸς μείωσιν τῶν φόρων, ὅταν ἀντιληφθῇ ὅτι βαίνομεν πρὸς μείωσιν τῆς φορολογίας, θὰ δημιουργήσῃ μίαν κίνησιν, ἡ ὁποία θὰ καταπλήξῃ τὸν κόσμον. Ἐνῷ ἐὰν σήμερον εὑρεθῶμεν πρὸ νέων φορολογικῶν νομοσχεδίων, θὰ ἔχωμεν ὡς ἀποτέλεσμα 200–300 χιλιάδας ἐργατῶν νὰ μείνουν ἄνευ ἐργασίας.

§55Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Τὰ χρήματα ὅλα αὐτὰ τὰ κερδηθέντα γίνονται ἐπιχειρήσεις εἰς τὸν τόπον ἢ ἐξακολουθεῖ ἡ οἰκτρὰ νοοτροπία νὰ ἀποθησαυρίζωνται, διὰ νὰ ὑπάρχῃ εἰς περίπτωσιν κρίσεως εὔκολος διαφυγή; Αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ ἀνησυχεῖ τὴν στιγμὴν αὐτήν. Μεταξὺ λοιπὸν τοῦ τοιούτου ἀποθησαυρισμοῦ καὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀναμφισβητήτως εἶναι καλύτερος ὁ προϋπολογισμός. Καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν ποὺ ἕνα μέρος διατίθεται κατὰ τρόπον κακὸν ἢ ἀσκόπως τὸ παίρνουν οἱ πτωχοί.

§56Κ. ΔΗΛΑΒΕΡΗΣ. Ἐφ’ ὅσον θὰ ὑπάρχῃ πίστις εἰς τὸ Κράτος τότε θὰ κινηθοῦν τὰ κεφάλαια. Ὁ Παπαστράτος δὲν θὰ εἶναι κουτὸς νὰ τὰ βγάλῃ ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα.

§57Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ μὴ παραβλέπετε τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ ἀπροθυμία τοῦ κεφαλαίου δὲν ὀφείλεται εἰς τὴν ἔλλειψιν τῆς οἰκονομικῆς πίστεως ἢ εἰς τὴν μεγάλην φορολογίαν, ἀλλ’ εἰς τὸ ὅτι τὸ κεφάλαιον ἀποφεύγει τοὺς κινδύνους, ἔστω καὶ ἂν εἶναι Ἑλληνικὸν κεφάλαιον. Καὶ τοὺς κινδύνους τοὺς ὁποίους ὅλοι ἡμεῖς οἱ ἄλλοι τοὺς ὑφιστάμεθα ἀγογγύστως τὸ κεφάλαιον θέλει νὰ τοὺς ἀποφύγῃ καὶ δὲν ἐννοεῖ νὰ συμμερισθῇ. Αὐτὰ τὰ λέγω πρὸς χάριν τῆς ἀληθείας καὶ διότι πρέπει νὰ τὰ εἴπω, ἀνεξαρτήτως πρὸς τὴν ὑφισταμένην ἀνάγκην νὰ ἀκολουθήσωμεν μελετημένην καὶ συστηματικὴν πολιτικήν, συνεπῆ οἰκονομικὴν πολιτικήν.

§58Κ. ΔΗΛΑΒΕΡΗΣ. Λοιπόν, κύριοι, ὅταν τὸ ζήτημα αὐτὸ λυθῇ θὰ ὑπάρξῃ ἐργασία καὶ θὰ ζήσῃ καλὰ ὁ ἐργάτης καὶ τὸ ἡμερομίσθιον θὰ ρυθμισθῇ καλῶς. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτό. Πρέπει τὸ Κράτος νὰ προβῇ καὶ εἰς ἄλλας παραχωρήσεις ὑπὲρ τοῦ ἐργάτου. Ὀφείλει τὸ Κράτος ἐπὶ τέλους νὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον περὶ διευκολύνσεως τῶν οἰκοδομούντων. Αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις θὰ δώσῃ εἰς ἑκατοντάδας χιλιάδων ἐργατῶν ὅλων τῶν εἰδικοτήτων ἐργασίαν. Δεύτερον, ὀφείλει νὰ δώσῃ λύσιν εἰς τὸ περιλάλητον ζήτημα τῆς δεσμεύσεως τῶν ἀκινήτων κατὰ τὸ διάστημα τῆς κατοχῆς. Ὑπάρχουν πολλοὶ οἱ ὁποῖοι ἠγόρασαν ἕνα ἀκίνητον καὶ θέλουν νὰ κτίσουν ἀλλὰ δὲν γνωρίζουν ἐὰν εἶναι δικό τους. Ἄλλοι θέλουν νὰ πωλήσουν ἕνα ἀκίνητον διὰ νὰ κάμουν μίαν ἐπιχείρησιν καὶ δὲν ἠμποροῦν, διότι δὲν γνωρίζουν ἐὰν εἶναι δικό τους. Νὰ ἐπανέλθῃ, τρίτον, ὁ νόμος περὶ ξενοδοχειακῆς πίστεως. Ὁ νόμος αὐτὸς εἶχεν ἔλθει, ἐψηφίσθη ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, ἀλλὰ τὴν τελευταίαν στιγμὴν ὁ ἀξιότιμος κ. Βαμβέτσος, ὁ ὁποῖος, πρὸς τιμήν του, πάντοτε ἀκούεται καὶ εἰσακούεται ὑπέβαλε τροπολογίαν, δυνάμει τῆς ὁποίας ὁ ξενοδόχος πληρώνει συνθετικὸν φόρον ἡ ὁποία ἐγένετο ἀσμένως δεκτή, ἐμοῦ διαμαρτυρομένου διὰ τὴν προσθήκην αὐτήν. Τέταρτον νὰ διορθωθοῦν οἱ δρόμοι. Δὲν ξεύρετε πόσον θὰ ἀνακουφίσῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ ὅταν λυθῇ. Εἶναι ἐντροπὴ νὰ δαπανῶνται δισεκατομμύρια ἐκ τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ νὰ μὴ δίδεται σημασία εἰς τὴν πλουτοπαραγωγικὴν αὐτὴν πηγήν, ἡ ὁποία θὰ δώσῃ ὤθησιν καὶ εἰς ἄλλην πλουτοπαραγωγικὴν πηγήν, τὸν τουρισμόν, καὶ ἐργασίαν εἰς τοὺς ἐργάτας. Ὀφείλει ἔπειτα ἡ Βουλὴ νὰ φέρῃ πρὸς συζήτησιν τὸ τεράστιον νομοθέτημα, τὸν Ἀγορανομικὸν Κώδικα, ὁ ὁποῖος ἐπέρασε διὰ βοῆς, χωρὶς νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ φέρῃ κανεὶς ἀντιρρήσεις.

§59Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡμεῖς διεμαρτυρήθημεν, ἰδίως διὰ τὸ ἄρθρον ποὺ ἐπιτρέπει τὴν μετατροπὴν τῆς ποινῆς.

§60Κ. ΔΗΛΑΒΕΡΗΣ. Δι’ οἱονδήποτε λόγον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμῃ οἱανδήποτε ἐργασίαν, διότι θὰ εὑρεθῇ μεταξὺ συμπληγάδων πετρῶν καὶ ὑφάλων, μεταξὺ φόρου ἐπιτηδεύματος καὶ τῆς πτώσεως τῆς δραχμῆς καὶ τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀντιεργατικόν.

§61Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Περιμένω τόσην ὥραν διὰ νὰ ἀκούσω ποίαν γνώμην ἔχετε διὰ τὴν καλουμένην ἀστυφιλίαν.

§62Κ. ΔΗΛΑΒΕΡΗΣ. Ὅλα ὅσα σᾶς εἶπον, συντελοῦν εἰς τὸ νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἀστυφιλία. Ὅταν τὸ Κράτος μαζεύῃ εἰς τὰ κέντρα ὅλον τὸν κόσμον καὶ τοῦ δίδει δουλειά, ἑπόμενον εἶναι καὶ φυσικόν, νὰ αὐξάνεται ἡ ἀστυφιλία. Ὅταν ὅμως ὁ κόσμος ἐπιδοθῇ εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις, τότε εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα θὰ σφύζῃ ἡ ἐργασία καὶ κανεὶς δὲν θὰ κάθηται εἰς τὴν Πρωτεύουσαν διὰ νὰ εἰσπράττῃ ὡρισμένας δραχμάς, ἀλλὰ θὰ ἐργάζεται εἰς τὰ ἔργα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ δίδουν τροφὴν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Καὶ ὅταν γίνουν ὅλα αὐτά, κύριοι συνάδελφοι, θὰ πρέπει τὸ Κράτος νὰ κάμῃ στροφὴν πρὸς τὴν ἐλευθέραν οἰκονομίαν. Πρέπει νὰ γίνῃ ἐκεῖνο ποὺ ἐγίνετο τὸν παλαιὸν καλὸν καιρὸν τῆς ἐλευθέρας κινήσεως τοῦ συναλλάγματος ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ, ὡς ἐπακόλουθον, τὸν συναγωνισμὸν καὶ τὴν πτῶσιν τῶν τιμῶν, πρέπει νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν παλαιὰν καλὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ δολλάριον ἄφθονον ἤρχετο εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ εἶχε πίστιν καὶ διετηρεῖτο εἰς τὴν αὐτὴν τιμὴν καὶ διετιμᾶτο αὐτομάτως καὶ φυσιολογικῶς, ὅπως πρέπει νὰ γίνῃ καὶ τώρα. Ὅταν τὸ Κράτος ἀφήσῃ τὸν λαὸν ἐλεύθερον θὰ ἐπανέλθῃ τὸ ὡραῖον θέαμα τῆς προπολεμικῆς ἐποχῆς ὁπότε τὸ δολλάριον, ἄφθονον, διετιμᾶτο ἀναλόγως πρὸς τὴν δραχμήν, μὲ βάσιν τὴν πίστιν. Καὶ ὅταν γίνουν ὅλα αὐτά, αὐτομάτως τὸ ἡμερομίσθιον θὰ λάβῃ μίαν διατίμησιν φυσιολογικὴν καὶ θὰ γίνῃ τοιοῦτον, ὥστε ὁ ἐργάτης νὰ ἀποταμιεύῃ. Ἐγὼ κηρύσσομαι ἀμείλικτος ἐχθρὸς ὅλων τῶν νεωτεριστικῶν συστημάτων, τὰ ὁποῖα ἀποχωρίζουν τὸν ἐργάτην εἰς ἰδιαιτέραν κοινωνικὴν τάξιν καὶ τὸν βάζουν νὰ παλαίῃ μὲ τὴν κοινωνικὴν τάξιν ποὺ δὲν λέγεται «ἐργάτης», καθ’ ὅσον ὁ ἀποχωρισμὸς αὐτὸς εἶναι τὸ μεγαλύτερον ἔγκλημα κατὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διότι ὁ διαφορισμὸς αὐτὸς ἀπολήγει εἰς βάρος τῶν ἐργατῶν ἀλλὰ καὶ τῆς καθ’ ὅλου Ἐθνικῆς οἰκονομίας τῆς χώρας. Αὐτὴ ἡ διαμάχη εἶναι ἀπὸ τὰ ζητήματα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ τεθοῦν μέσα εἰς τὸ κόσκινο τῆς ἐξετάσεώς των ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Δι’ ἐμέ, κύριοι, ὁ ἐργάτης, καθ’ ὃ παραγωγικὸν στοιχεῖον, εἶναι ἐπαγγελματίας ἰσότιμος πρὸς ὅλους τοὺς ἄλλους ἐπαγγελματίας ποὺ δὲν εἶναι ἐργάται, μὲ τὸν ἐπαγγελματίαν καὶ τὸν βιομήχανον, εἶναι δὲ ἐντροπὴ νὰ τὸν ἀποξενώνωμεν καὶ νὰ τοῦ ἀποκλείωμεν τὴν δυνατότητα τῆς ἐξελίξεως. Ἐγώ, βλέπω τοὺς ἐργάτας μου, ὡς συνεργάτας. Ἐδῶ, εἰς τὴν Ἑλλάδα, ποὺ δὲν ἔχομεν μεγάλας βιομηχανίας καὶ μεγάλα ὀρυχεῖα, ὁ ἐργάτης δύναται νὰ ἐξελιχθῇ, δύναται αὔριον, μετὰ 6 μῆνας, νὰ γίνῃ ἔμπορος καὶ μετὰ ἓν ἔτος νὰ ἀνοίξῃ μαγαζί, μπορεῖ οὗτος νὰ πάῃ ψηλά, ἐγὼ τὸν θέλω ὑποψήφιον ἑκατομμυριοῦχον καὶ εὐεργέτην τοῦ Ἔθνους, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ πλεῖστον τῶν ἐπαγγελματιῶν ἐμπόρων καὶ βιομηχάνων, προέρχεται ἀπὸ τὸν ἐργατικὸν κόσμον. Νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάξιον τῆς Βουλῆς νὰ δέχεται νὰ γίνωνται τοιαῦτα ὄργια............. (δὲν ἠκούσθη). Μὲ αὐτὰ ποὺ εἶπα, κύριοι, τελειώνω. Ἐκεῖνο ποὺ θὰ ἤθελα, συνοψίζων, νὰ σᾶς εἴπω, εἶναι, νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω καὶ πάλιν τὸ ζήτημα ὅτι ὁ τακτικὸς Προϋπολογισμὸς εἶναι πολὺ μεγαλύτερος ἀπὸ τὸ εἰσόδημα διότι αὐτὸ φέρει τὴν Ἑλλάδα εἰς ἕνα ἀδιέξοδον, εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη ζωτικὴ νὰ σκεφθῶμεν ὅτι πρέπει νὰ τὸν ἐλαττώσωμεν ἔστω καὶ ἐξελικτικῶς, διότι τότε μόνον θὰ δυνηθῶμεν νὰ δημιουργήσωμεν Ἐθνικὸν εἰσόδημα. Ἐλπίζω αὐτὰ ποὺ εἶπον νὰ ἔχουν κάποιαν συνέχειαν καὶ εὔχομαι εἰς τὴν ἐργατικὴν καὶ τὴν ἀγροτικὴν τάξιν, προκοπήν. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω.

§63Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Σᾶς συγχαίρω διότι, ὡς ἐργοστασιάρχης, ἔχετε αὐτὰς τὰς φιλεργατικὰς ἰδέας.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, οἱ ἑπόμενοι συνάδελφοι οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐγγεγραμμένοι διὰ νὰ ὁμιλήσουν, εἶναι 26. Παρακαλῶ νὰ συναινέσητε ὅπως περιορισθῇ ὁ χρόνος τῶν ἀγορεύσεων εἰς ¼ τῆς ὥρας διὰ νὰ δυνηθῶμεν εἰς τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου νὰ ἐξαντλήσωμεν τὸ θέμα.

§65Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐγὼ θὰ ἔλεγα καὶ κάτι ἄλλα, ὅτι τὸ θέμα εἶναι σπουδαιότατον, ἀλλὰ νὰ συζητῆται ὡς θέμα πολιτικὸν καὶ οὐχὶ ὡς θεωρία ἀκαδημαϊκή.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§67ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 μ. μ. μὲ ἀντικείμενον Ἡμερησίας διατάξεως, νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 9.15′ μ. μ.).