1947.05.09

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 111η

Παρασκευὴ 9 Μαΐου 1947

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 7.00′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Δρόσος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Γ. ΔΡΟΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Κ. Καλλίας ἔχει τὸν λόγον.

§5Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Χθὲς λόγῳ τοῦ γενομένου θορύβου δὲν ἀντελήφθην ὅτι ἐλέχθη ὑπὸ τοῦ κυρίου Βαρβιτσιώτη ἀπευθυνομένου πρὸς τὸν κύριον Παπαληγούραν: «Ναί, διότι ἐσχηματίσατε Κυβέρνησιν μετὰ τὴν εὐωχίαν ποὺ ἐγένετο εἰς τὴν ταβέρνα τοῦ Βασίλαινα». Τοῦτο εἶναι ἀναληθές. Τὸ μόνον γεγονὸς τὸ ὁποῖον χρονικῶς προηγήθη τοῦ σχηματισμοῦ Κυβερνήσεως ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος εἶναι ὅτι ἐπὶ εἰκοσαήμερον καὶ πλέον δὲν ἐσχηματίζετο Κυβέρνησις καὶ εἶχεν ἀναλάβει τὴν Πρωθυπουργίαν ὁ Ἀντιβασιλεύς. Τὸ φημολογηθὲν τοῦτο γεγονὸς περὶ κάποιας συναντήσεως εἰς τὸ κέντρον Βασίλαινα δὲν γνωρίζω ἂν ἀληθεύῃ. Πάντως ἐφημολογήθη περὶ τὰ μέσα Νοεμβρίου καὶ χρονολογικῶς τοὐλάχιστον συνεδέθη πρὸς τὴν σύστασιν καὶ ὄχι πρὸς τὴν συγκρότησιν Κυβερνήσεως Κανελλοπούλου. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ λέγωνται τοιαῦται ἀνακρίβειαι πρὸς παραπλάνησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§6Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Εἶναι ἀπὼν ὁ κύριος Βαρβιτσιώτης καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ἦτο παρών.

§7Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ (Ὑπ. Δημοσ. Ἔργων). Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν χθεσινὴν ψήφισιν τοῦ ψηφίσματος «περὶ ἀπαλλοτριώσεων καὶ ἐπιτάξεων διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῆς χώρας» ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Χατζηγιάννης καὶ ἣν ἀπεδέχθη ἡ Βουλὴ καὶ ἐγώ, ἀφεώρα τὴν δυνατότητα τῆς παρατάσεως τοῦ ψηφίσματος διὰ νόμου ἐπὶ μίαν εἰσέτι 10ετίαν ἀπὸ τῆς λήξεώς του, ἐνῷ εἰς τὰ πρακτικὰ δὲν ἀπεδόθη ὀρθῶς ἡ τροπολογία αὕτη, καὶ παρακαλῶ νὰ γίνῃ ἡ σχετικὴ διόρθωσις. Κατὰ ταῦτα, συναινούσης τῆς Βουλῆς, ἡ παράγραφος 2 τοῦ μόνου ἄρθρου τοῦ ψηφίσματος «περὶ κυρώσεως τοῦ ψηφίσματος Ιʹ τῆς 4 Σεπτεμβρίου 1946 «περὶ ἀπαλλοτριώσεων καὶ ἐπιτάξεων διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῆς χώρας» διορθοῦται ὡς ἑξῆς: «Παρ. 2. Εἰς τὸ ἄρθρον 3 τοῦ ἀνωτέρω ψηφίσματος ἀντικαθίσταται ἡ τελευταία φράσις ὡς ἑξῆς: «Τῆς προθεσμίας ταύτης δυναμένης νὰ παραταθῇ διὰ τῆς νομοθετικῆς ὁδοῦ διὰ μίαν εἰσέτι 10ετίαν.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως ὡς διωρθώθησαν. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Μ. Καροῦσος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κλπ.

§9Μ. ΚΑΡΟΥΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Χ. Πιπιλιάγκας καταθέτει τηλεγράφημα Ἐπιτροπῆς Ἐπαρχίας Βοΐου διαμαρτυρομένης διὰ λεηλασίας, ἐκτελέσεις πολιτῶν, ἀπαγωγὰς οἰκογενειῶν καὶ διεκτραγῳδούσης ὑφισταμένην τραγικὴν θέσιν καταφυγόντων εἰς κέντρα διαδηλούσης δὲ ὁμαδικὴν παραίτησιν Προέδρων Κοινοτήτων καὶ ἀξιούσης ἐπιτοπίαν μετάβασιν Ὑπουργοῦ Δημοσίας Τάξεως καὶ Βουλευτῶν Κοζάνης. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Ν. Παπαγεωργίου ὑποβάλλει ὑπόμνημα ἐκθέτων τὴν κατάστασιν τοῦ Νομοῦ ἀπὸ ἀπόψεως ἀσφαλείας καὶ ὑποδεικνύει μέτρα πρὸς ἐμπέδωσιν τῆς Δημοσίας τάξεως, ζητῶν ἅμα ὅπως τὸ ὑπόμνημά του τοῦτο ἀναγνωσθῇ ὁλόκληρον εἰς τὴν Βουλήν. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. Καλιγκάτσης καὶ Χ. Βόσκογλου καταθέτουν ἀναφορὰν πυροπαθῶν Γιαννιτσῶν ζητούντων χορήγησιν γεωργικῶν ἐφοδίων καὶ οἰκοδομησίμων ὑλικῶν. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Μουσιρούφης, καταθέτει τηλεγράφημα τῆς Ἑνώσεως ἰδιοκτητῶν ἁλωνιστικῶν μηχανῶν Νομοῦ Λαρίσης ζητούντων, ὅπως κατόπιν τῆς γενομένης δεσμεύσεως ἁπάσης τῆς ἐν Βόλῳ παρακαταθήκης γαιάνθρακος ὑπὸ τῶν στρατιωτικῶν καὶ ναυτικῶν ἀρχῶν ἀποσταλῇ ἐγκαίρως ποσότης 1500–2000 τόννων γαιάνθρακος εἰδικῶς διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν ἁλωνιστικῶν μηχανῶν, ἄλλως θὰ καταστῇ ἀδύνατος ὁ ἐπὶ θύραις ἁλωνισμὸς τῶν σιτηρῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Ε. Γαλενιανὸς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου, ὡς καὶ τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν τοῦ Συν)σμοῦ ἐμπόρων οἰκοδομησίμων ὑλικῶν Ἡρακλείου, διαμαρτυρομένων διότι παρελείφθη τὸ Ἐμπορικὸν καὶ Βιομηχανικὸν Ἐπιμελητήριον Ἡρακλείου, κατὰ τὴν συγκρότησιν τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς καταρτισθείσης διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 33547) 23224 τῆς 26 Ἀπριλίου 1947 ἀποφάσεως τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργοῦ. Ὁ βουλευτὴς Λέσβου κ. Νικόλαος Μαλλιάκας καταθέτει τηλεγράφημα τῶν Προέδρων Κοινοτήτων Σκοπέλων, Μεσαγροῦ, καὶ Παπάδου Λέσβου αἰτούντων τακτοποίησιν τῆς συγκοινωνίας Μυτιλήνης–Πειραιῶς δι’ ἀτμοπλοίων ἑτοίμων πρὸς δρομολόγησιν κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Παπαδόπουλος καὶ Δ. Ἰωάννου ζητοῦν τὴν κατάρτισιν νομοσχεδίου «περὶ Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως». Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Χούτας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Ἀγρινίου διαμαρτυρομένου δι’ ἐπαχθῆ φορολογίαν ἐπιτηδεύματος κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀρκαδίας κ. Θεόδωρος Τουρκοβασίλης καταθέτει τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν τῶν κατοίκων τῶν χωρίων τῶν Δήμων Ὀρχομενοῦ καὶ Νάσωνος διὰ τὰς ὑπὸ τῶν ἀναρχοκομμουνιστῶν γενομένας λεηλασίας καὶ σφαγὰς καὶ ζητούντων τὴν λῆψιν στρατιωτικῶν μέτρων διὰ τὴν ἐμπέδωσιν τῆς δημοσίας τάξεως. Ὁ Σύνδεσμος Ἀναπήρων Θέρμου Τριχωνίας καὶ Κορίνθου ζητοῦν ὅπως ἀποτραπῇ μείωσις ποσοστοῦ κρατήσεως νόμου 1226. Οἱ κάτοικοι τῆς περιφερείας Βοΐου διαμαρτύρονται διὰ τὰς ὑπὸ τῶν ἐαμοκομμουνιστῶν καὶ Νοφικῶν ἐγκληματικὰς πράξεις καὶ ζητοῦν τὴν λῆψιν μέτρων ἀσφαλείας. Ἡ ἀστικὴ Ἕνωσις ἰδιοκτητῶν Ἄργους ζητεῖ κατάργησιν τοῦ ἐνοικιοστασίου εἰς τὰς πόλεις κάτω τῶν 15 χιλιάδων κατοίκων, καθολικὴν ἰδιόχρησιν τῶν ἐπὶ κατοχῆς ἐνοικιασθέντων καταστημάτων κλπ. Οἱ κρατούμενοι εἰς τὰς Φυλακὰς «Παύλου Μελᾶ» Θεσσαλονίκης ὡς συνεργασθέντες οἰκονομικῶς μετὰ τοῦ ἐχθροῦ ζητοῦν ἀναθεώρησιν τῶν καταδικαστικῶν των ἀποφάσεων. Ἡ Ὁμοσπονδία Βιοτεχνῶν Σωματείων Πειραιῶς ζητεῖ ἀναστολὴν τῶν ἐξωστικῶν ἀποφάσεων κλπ. Οἱ κάτοικοι καὶ ἐπαγγελματικαὶ ὀργανώσεις λουτροπόλεως Μεθάνων ζητοῦν ὅπως παραχωρηθῇ ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν λουτρῶν τοῦ Δημοσίου εἰς τὸν Δῆμον ἐπὶ πενταετίαν πρὸς θεραπείαν στοιχειωδῶν ἀναγκῶν πολεοδομικῶν, ὑγιεινῆς κλπ. Οἱ Πρόεδροι τῶν Κοινοτήτων Ναυπακτίας, Πλατάνου, Καστανιᾶς κλπ. διαμαρτύρονται διὰ τὸν φόνον ὀκτὼ ἐθνικοφρόνων πολιτῶν εἰς τὴν θέσιν Σταυρὸς παρὰ τῶν ἀναρχοκομμουνιστῶν καὶ ζητοῦν ταχεῖαν λῆψιν μέτρων ἀσφαλείας. Ὁ Νομάρχης Χίου ὑποβάλλει ἀντίγραφον ἀναφορᾶς τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου καὶ τῶν ἐργατικῶν καὶ ὑπαλληλικῶν ἀντιπροσώπων τῶν σωματείων Χίου ζητούντων ἄμεσον ἐπίλυσιν τῶν αἰτημάτων των. Ὁ κύριος Σ. Βενιζέλος (Ὑπ. Ναυτικῶν) ἀποσύρει τὰ κάτωθι σχέδια νόμων. 1) «Περὶ ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ τῶν περὶ Γενικῆς Ἐπιθεωρήσεως τοῦ Β. Ν. διατάξεων καὶ περὶ καταργήσεως τῆς θέσεως ναυάρχου ἀρχηγοῦ». 2) «Περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας καὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Ν. Διατάγματος 57)1946 περὶ ἀποσυμφορήσεως Σώματος ἀξιωματικῶν Β. Ν. καὶ καθορισμοῦ ὀργανικῶν θέσεων γενικῶν ἀξιωματικῶν καὶ μαχίμων Πλοιάρχων Β. Ν.». 3) «Περὶ ἀναθεωρήσεως πινάκων Α καὶ Β τοῦ Α. Ν. 542)1945» καὶ 4) «Περὶ συμμετοχῆς εἰς τὸ Νοσηλευτικὸν ἵδρυμα Μ.Τ.Σ.». Οἱ κ.κ. Μ. Κότσιανος (Ὑπ. Κοινωνικῆς Προνοίας) καὶ Δ. Χέλμης (Ὑπ. Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπανῶν τινων πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1944–45 (βʹ περιόδου) καὶ 1945–46 ἀρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ ἐγγραφῆς τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου οἰκονομικοῦ ἔτους 1947–48». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναστολῆς ἐκτελέσεως δικαστικῶν ἀποφάσεων διατασσουσῶν ἄρσιν ἐπιτάξεως». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Λυκουρέζος καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναστολῆς ἐκτελέσεως δικαστικῶν ἀποφάσεων διατασσουσῶν ἄρσιν ἐπιτάξεως». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Πλατῆς, Γ. Ἀστερίου, Α. Καλαντζάκος, Α. Μουστρούφης, Μ. Καρζῆς, Χ. Θηβαῖος, Ε. Μαλαμίδας, Π. Ντεντιδάκης, καὶ Π. Σταθόπουλος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 59)1945 Συντ. Πράξεως».

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2 ἀναφορᾶς ἀφορώσης τὰ διατεθέντα ὑπὸ τῆς ΟΥΝΡΑ εἴδη διὰ τὸν ὁπλισμὸν τῶν περιελθόντων συνεπείᾳ τῶν πολεμικῶν γεγονότων εἰς κατάστασιν πλημμελοῦς λειτουργίας ἰδιωτικῶν κλινικῶν, ὁ κύριος Ε. Σωτηριάδης ἔχει τὸν λόγον.

§11Ε. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ περὶ ἧς ἡ συζήτησις κατετέθη πρὸ ἑνὸς περίπου ἔτους. Δυστυχῶς ὁ ἀξιότιμος κύριος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς τότε, δὲν ἔλαβε τὴν καλωσύνην νὰ μᾶς δώσῃ τὴν ἀπάντησιν ἐπὶ τῶν ἐρωτήσεων τὰς ὁποίας ὑπεβάλαμεν. Κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην τὸ ζήτημα βεβαίως εἶχεν ἐπικαιρότητα, διότι τὸ ἔργον τῆς ΟΥΝΡΑ εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν χορήγησιν ἐφοδίων ὑγιεινῆς, εὑρίσκετο ἐν ὅλῃ αὐτοῦ τῇ ἐξελίξει. Σήμερον δὲν ὑπάρχει πλέον ζήτημα. Πάντως νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε τὸ Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς νὰ ἐρευνήσῃ τὸ ὅλον ζήτημα διὰ νὰ ἐξακριβώσῃ ποῖα ὑπῆρξαν τὰ κριτήρια βάσει τῶν ὁποίων ἐγένοντο αἱ χορηγήσεις αὐταὶ καὶ ἐὰν τὸ ὅλον ἔργον ἐξετελέσθη ὡς ἔπρεπε νὰ ἐκτελεσθῇ.

§12Μ. ΚΟΤΣΙΑΝΟΣ (Ὑπ. Ὑγιεινῆς). Εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐδόθησαν ὡρισμένα ἰατρικὰ ἐφόδια ἐκ μέρους τῆς Οὔνρρα διὰ τὰς ἰδιωτικὰς κλινικάς. Τὰ ἐφόδια ταῦτα ἐδόθησαν τότε κατ’ ἀρχήν, διότι ἐπίστευσεν ὅτι ἡ ὀργάνωσις αὕτη, ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸς εἰς τὰς κλινικὰς αἱ ὁποῖαι εἶχον καταστραφῆ καὶ τοῦτο διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ ἐκπληρώσουν τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον ὑφίστανται καὶ διὰ τὸν ὁποῖον ἔχουν ἱδρυθῆ. Τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἔχει δοθῆ εἰς τὰς κλινικὰς αὐτὰς δὲν ὑπερβαίνει γενικῶς τὸ 4% τοῦ ὅλου ποσοῦ τὸ ὁποῖον διετέθη διὰ τὰ νοσοκομεῖα καὶ τὰ διάφορα ἀγαθοεργὰ ἱδρύματα. Ἴσως θὰ ἔπρεπε νὰ δώσω ὡρισμένους ἀριθμούς, διὰ νὰ σχηματίσετε μίαν γνώμην. Π. χ. εἰς τὰς Ἀθήνας ἐδόθησαν εἰς ὅλας τὰς κλινικὰς 296 κλῖναι, 233 στρώματα, 228 προσκεφάλαια καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς. Εἰς τὸν Πειραιᾶ ἐδόθησαν 97 κλῖναι εἰς ἰδιωτικὰς κλινικάς, εἰς δὲ τὴν Θεσσαλονίκην 384 κλῖναι 340 στρώματα κτλ. Ἔναντι αὐτῶν, ἐδόθησαν εἰς νοσοκομεῖα κρατικὰ καὶ ἰδιωτικοῦ δικαίου 14.000 κλῖναι. Δηλαδὴ εἰς μὲν τὰς ἰδιωτικὰς κλινικὰς ἐδόθησαν 777 κλῖναι, ἐνῷ εἰς τὰς τοῦ Δημοσίου καὶ ἰδιωτικοῦ δικαίου 14.000 κλῖναι. Κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον ἐδόθησαν 646 (τὸ ὅλον στρώματα εἰς τὰς ἰδιωτικὰς κλινικὰς καὶ 8.000 στρώματα εἰς τὰ νοσοκομεῖα τὰ δημοτικὰ καὶ τοῦ Κράτους. Ἀνάλογα εἶναι καὶ ὅλα τὰ ἄλλα ποσά. Ὑπάρχει ἓν ποσοστὸν κατ’ ἀνώτατον ὅριον 7–8% κλινῶν. Κλινοσκεπάσματα ἐδόθησαν 7000 εἰς ὅλας τὰς κλινικὰς τοῦ Κράτους καὶ 30.000 εἰς τὰ νοσοκομεῖα τὰ κρατικά. Συνεπῶς οἱ ἀριθμοὶ δὲν εἶναι σοβαροί, ὥστε νὰ πιστεύῃ κανείς, ὅτι ἐκ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ παρουσιάζεται ἔλλειψις νοσηλευτικοῦ ὑλικοῦ εἰς τὰ διάφορα κρατικὰ νοσοκομεῖα.

§13ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐνῷ ἐδόθησαν ἰατρικὰ ἐφόδια εἰς τὰς κλινικὰς αἱ ὁποῖαι ἔχουν ὑποστῆ μικρὰς ζημίας, εἰς τὰς κλινικὰς, αἱ ὁποῖαι εἶχον τελείως καταστραφῇ δὲν ἐδόθη ἀπολύτως τίποτε. Ἀφ’ ἑτέρου, ἐνῷ εἰς τὰς κλινικὰς εἰς τὰς ὁποίας ἐδόθησαν τὰ πρῶτα ἐφόδια ἐγένετο μικρὸν κοστολόγιον, σήμερον δίδεται κοστολόγιον πολὺ ηὐξημένον, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ συμφέρῃ εἰς τοὺς ἰατροὺς νὰ παίρνουν τὰ εἴδη αὐτὰ προτιμῶντες νὰ τὰ ἀγοράζουν ἐκ τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς. Καὶ τρίτον, ἐνῷ εἰς τοὺς πρώτους λαβόντας ἐφόδια, ἐδόθη προθεσμία ἐξοφλήσεως εἰς 6 τριμηνιαίας δόσεις, σήμερον ὑποχρεοῦνται ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ λάβουν ἐφόδια νὰ τὰ ἐξοφλήσουν ἐφ’ ἅπαξ. Ὑπάρχουν, δηλαδή, ὄχι μόνον δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά, ἀλλὰ πολλαπλᾶ μέτρα καὶ σταθμά.

§14Μ. ΚΟΤΣΙΑΝΟΣ (Ὑπ. Ὑγιεινῆς). Αἱ κλινικαὶ διῃρέθησαν εἰς τρεῖς κατηγορίας. Εἰς τὴν πρώτην κατηγορίαν περιελήφθησαν αἱ κλινικαὶ μὲ 100% ζημίας, εἰς τὴν δευτέραν μὲ 75% καὶ εἰς τὴν τρίτην μὲ 50% ζημίας. Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τριῶν αὐτῶν κατηγοριῶν μία ἐπιτροπὴ ἀπαρτιζομένη ἀπὸ ἕνα ἐκπρόσωπον τῆς Οὔνρρα, ἕνα τοῦ Ὑγειονομικοῦ Κέντρου καὶ ἕνα τοῦ Ὑπουργείου, προέβη εἰς τὴν κατανομὴν τῶν ποσῶν, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψει καὶ τὰς ποσότητας τὰς ὁποίας ἠδύνατο τὸ Ὑπουργεῖον νὰ διαθέσῃ. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον ἐρώτημα, σᾶς λέγω, ὅτι πράγματι ἐδόθησαν εἰς τὴν ἀρχὴν τὰ ἐφόδια εἰς τὰς κλινικὰς μὲ μίαν ὡρισμένην τιμήν, ἔπειτα ὅμως ἡ τιμὴ αὐτή, ἐπεμβάσει τῆς ΕΦΕΞ ηὐξήθη κατὰ πολύ, εἰς τρόπον ὥστε τὰ σημερινὰ ἐφόδια νὰ μὴ διαφέρουν ἀπὸ ἀπόψεως τιμῶν μὲ τὰς τοιαύτας τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς. Δὲν ἕπεται ὅμως ἐκ τούτου, ὅτι δὲν ἐγένετο ἀναπροσαρμογὴ τῶν τιμῶν δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον πρὸ ἑνὸς ἔτους τὰ ἐφόδια, διότι ἡ ὅλη αὐτὴ συζήτησις τὴν ὁποίαν κάμνομεν, δηλαδὴ ἡ διανομὴ τῶν εἰδῶν, ἤρχισε λαμβάνουσα χώραν ἀπὸ πέρυσι τὸν Ἰούνιον, ἡ τιμὴ ὅμως ἡ ὁποία καθωρίσθη κατὰ τὸν μῆνα Ἰούνιον, ἔχει ἤδη ἀναπροσαρμοσθῆ καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι σήμερον ὀφείλουν εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον καταβάλλουν τὰ ὀφειλόμενα μὲ τὴν ἀναπροσηρμοσμένην τιμήν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ τρίτον ἐρώτημα, εἶναι ἀλήθεια, αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε, ὅτι εἰς τὴν ἀρχὴν καθωρίσθη ὅπως, τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ὀφείλουν αἱ κλινικαὶ καταβάλλεται εἰς 6 τριμηνιαίας δόσεις. Σήμερον ὅμως ἡ ΕΦΕΞ καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἀπαντοῦν ὅπως τὸ ὅλον ποσὸν καταβάλλεται ἐφ’ ἅπαξ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τὴν στιγμὴν αὐτὴν ὑπάρχουν διατακτικαὶ ἐκδοθεῖσαι ὑπὲρ ὡρισμένων κλινικῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐκτελοῦνται, διότι οἱ ἐνδιαφερόμενοι δὲν προσέρχονται νὰ παραλάβουν τὰ εἴδη καὶ τοῦτο τὸ εἶπε διότι αἱ τιμαὶ εἶναι ἴσαι πρὸς τὰς τιμὰς τοῦ ἐμπορίου, εἴτε διότι δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ καταβάλουν τὸ ποσὸν ὁλόκληρον. Ἐν τῷ μεταξὺ ἔχω ζητήσει τὰ σχετικὰ στοιχεῖα ὅσον ἀφορᾷ τὴν Κρήτην καὶ ὅταν θὰ τὰ ἔχω θὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. συνάδελφον. Ἔχω δώσει ἐντολὴν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν νὰ μοῦ δώσῃ κατάλογον τῶν διαφόρων ἐφοδίων τὰ ὁποῖα κατὰ ἐπαρχίας ἐδόθησαν καὶ θὰ εἶμαι εἰς θέσιν εἰς προσεχῆ συνεδρίασιν νὰ δώσω ὅλας τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ἐζητήσατε.

§15Ε. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν δυνατότητες, αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἀπέμειναν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, εἴτε διότι δὲν τὰ παίρνουν οἱ ἰατροί, εἴτε διότι, ἐν πάσῃ περιπτώσει, περισσεύουν, νὰ διατεθοῦν διὰ τὰ νοσηλευτικὰ ἱδρύματα τῆς Χώρας, ἰδιαίτατα διὰ τὸ νοσοκομεῖον Κιλκίς.

§16Μ. ΚΟΤΣΙΑΝΟΣ (Ὑπ. Ὑγιεινῆς). Καταβάλλω κάθε προσπάθειαν, ὥστε νὰ περιορίσω εἰς τὸ ἐλάχιστον τὰς χορηγήσεις εἰς τὰς ἰδιωτικὰς κλινικάς, διότι, πράγματι, αἱ ἀνάγκαι τῶν νοσοκομείων εἶναι τεράστιαι καὶ διότι ἡ ὕπαρξις τῶν ἐν λόγῳ ἐφοδίων εἰς τὴν ἀγορὰν δύναται νὰ καλύψῃ πλέον τὰς ἀνάγκας τῶν ἰδιωτικῶν κλινικῶν πρᾶγμα ποὺ δὲν συνέβαινεν ὅτε τὸ πρῶτον ἐλήφθη τὸ εὐεργετικὸν ὑπὲρ αὐτῶν μέτρον τῆς Οὔνρρα.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 6 ἀναφορᾶς ἀφορώσης τὰ λιγνιτωρυχεῖα τῆς Ἑλλάδος, ὁ κ. Ι. Μπουρνιᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§18Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως μεριμνήσῃ ἵνα ὁ λιγνίτης διατίθεται εἰς τὴν ἀγορὰν καὶ τὴν βιομηχανίαν, διὰ νὰ ἐργασθοῦν τὰ λιγνιτωρυχεῖα, διότι ὑπάρχουν 4.000 οἰκογένειαι αἱ ὁποῖαι ἀποζοῦν ἐκ τῶν λιγνιτωρυχείων ἐνῷ σήμερον μένουν ἄνεργοι.

§19Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Θὰ ἐρευνήσωμεν τὸ ζήτημα.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§21Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα κατέθεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς μου, εἶναι ἐλλιπῆ καὶ δὲν ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν ἀλήθειαν καὶ δι’ αὐτὸ ἐπιφυλάσσομαι νὰ καταθέσω νέαν ἐπερώτησιν.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 2 ἐπερώτησις ἀφορῶσα τὴν ἀναστολὴν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 113 Σ. Π. ἀναβάλλεται διότι δὲν εἶναι παρών, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§23Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ ἔχει κατατεθῆ πρὸ ἑνὸς ἔτους καὶ διαρκῶς ἀναβάλλεται, διότι δὲν ἔρχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Παρακαλῶ νὰ εἶναι ἡ τελευταία ἀναβολή.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, θὰ εἰδοποιηθῇ ὁ κ. Ὑπουργός.

§25ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ νὰ προσκληθῇ νὰ ἔλθῃ.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε ἀναβάλλεται προσωρινῶς ὥστε νὰ εἰδοποιηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ προσέλθῃ. Ἐπὶ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 4 καὶ 219 ἐπερωτήσεων ἀφορωσῶν τὰς Ἑταιρείας Λεσίνι καὶ Λυσιμαχία, ἀναλαβούσας τὴν ἀποξήρανσιν τῶν ὁμωνύμων λιμνῶν καὶ ἑλῶν καὶ τὴν παράβασιν τῶν παρ’ αὐτῶν ἀναληφθεισῶν συμβατικῶν ὑποχρεώσεων, ὁ κ. Π. Κατσώτας ἔχει τὸν λόγον.

§27Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Ἐπερωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων, διατὶ ἡ Ἑταιρεία Λυσιμαχίας δὲν ἐκηρύχθη ἔκπτωτος καίτοι παρέβη τὰς διατάξεις τῆς συμβάσεως συμφώνως τῷ νόμῳ 3640. Κύριοι βουλευταὶ εἰς τὸν Νομὸν Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας πρὸ εἰκοσαετίας περίπου συνεστήθη ἡ Ἑταιρεία Λυσιμαχίας, πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ἀποξηράνσεως τῶν ἑλῶν. Καίτοι δὲ κατ’ ἐπανάληψιν παρέβη τὰς διατάξεις τῆς συμβάσεως, ἐν τούτοις δὲν ἐκηρύχθη ἔκπτωτος καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ ἐκμεταλλεύεται τὰς γαίας. Συγκεκριμένως ἐγένετο σύμβασις δι’ ἐκμετάλλευσιν τοῦ ὑδροβίου δάσους. Ἐξεμεταλλεύθη δὲ τὸ δάσος πρὸς ξύλευσιν καὶ τὰς περιοχὰς ἐκείνας εἰς τὰς ὁποίας παρὰ τὰ ἐκτελεσθέντα ἔργα δὲν ἀπεσύρθησαν τὰ ὕδατα. Συμφώνως μὲ τὴν σύμβασιν ἐκείνην ἓν ποσοστὸν ἀπὸ τὴν ξυλείαν παρεχωρεῖτο κατὰ 35% περίπου διὰ κοινωφελῆ ἔργα εἰς τὰς παραλιμνίους κοινότητας τῶν δήμων Μακρυνείας κλπ. Ἡ ἑταιρεία, ὅμως οὐδέποτε ἐξεπλήρωσε τὰς ὑποχρεώσεις πρὸς τὰς παραλιμνίους κοινότητας, ἰδιαιτέρως δὲ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς δικτατορίας ἐξεμεταλλεύετο τὰς γαίας καὶ ἀντὶ νὰ παραχωρῇ ταύτας εἰς τὰς παραλιμνίους κοινότητας ἢ εἰς συνοικισμοὺς ἀκτημόνων πρὸς ἐκμετάλλευσιν, παρεχώρει μέρος τῶν γαιῶν εἰς τὰς κοινότητας ἀλλὰ ὑπὸ βαρυτάτους ὅρους. Ἡ Ἑταιρεία Λυσιμαχία παρεχώρει ἕνα μέρος τῶν γαιῶν εἰς παραλιμνίους κοινότητας ποσοστοῦ 35% ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου εἰσοδήματος. Ἐπὶ πλέον κάτοικοι τῶν παραλιμνίων κοινοτήτων ἐνῷ εἶχον αὐτοτέλειαν ἐκχωρήσεως ἐκτάσεως πρὸς ἐκμετάλλευσιν, ἡ ἑταιρεία ἀφῄρεσεν ἀπὸ τοὺς κατοίκους τὰς ἐκτάσεις ταύτας τὰς ὁποίας παρεχώρησε πρὸς ἐκμετάλλευσιν εἰς ἄλλους κατὰ μέγα μέρος μὴ καλλιεργητάς. Διὰ τοὺς λόγους τούτους ὑπάρχουν σοβαρὰ παράπονα ὅλων τῶν παραλιμνίων κοινοτήτων, ἰδιαιτέρως δὲ τῶν κοινοτήτων Λυσιμαχίας, Γαβούσης, Μακρυάγκα καὶ τῶν λοιπῶν παραλιμνίων τοιούτων. Ἡ ἑταιρεία Λεσίνι, ἡ ὁποία εὑρίσκεται εἰς τὸ ἔναντι μέρος τῆς ἐπαρχίας Ξηρομέρου, ἡ ὁποία ἀνέλαβε τὴν ἀποξήρανσιν τοῦ μονίμου ἕλους καὶ ἔδωσεν εἰς καλλιέργειαν 25.000 στρέμματα δὲν ἀπεπεράτωσε τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ὤφειλε νὰ ἀποπερατώσῃ συμφώνως πρὸς τὴν σύμβασιν. Κατόπιν τῆς μὴ ἐκτελέσεως τῶν ἔργων τούτων ἔπρεπε νὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος. Ἡ ἰδία ἑταιρεία δὲν παρεχώρει γαίας εἰς ἀκτήμονας ἢ ἔχοντας μικρὰν καλλιεργήσιμον ἔκτασιν, ἀλλὰ παρεχώρησε γαίας εἰς καλλιεργητὰς ἢ εἰς μὴ καλλιεργητὰς οἱ ὁποῖοι δὲν κατεῖχον μεγάλας ἐκτάσεις. Ἐπὶ πλέον παρεχώρει τὰς ἐκτάσεις ταύτας πρὸς καλλιέργειαν λαμβάνουσα ποσοστὸν ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου 65%.

§28Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Αὐτὸ εἶναι φοβερόν, μήπως εἶναι λάθος;

§29Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Εἰδικῶς ἡ ἑταιρεία Λεσίνι, δὲν παρεχώρησε κατὰ τὸ τρέχον ἔτος οὔτε ἓν στρέμμα γῆς πρὸς καλλιέργειαν εἰς ἕνα συνεταιρισμὸν ἀκτημόνων τῆς κοινότητος Ἀστακοῦ, ὁ ὁποῖος ὑπὸ τὸ ὄνομα συνεταιρισμὸς ἐξαγορᾶς ἢ ἐνοικιάσεως γαιῶν περιελάμβανε περὶ τοὺς 600 ἀκτήμονας. Παρεχώρει δὲ μεγάλας ἐκτάσεις, ὅπως καὶ προηγουμένως ἀνεκοίνωσα εἰς τὸ Σῶμα, εἰς συνεταιρισμοὺς ἢ εἰς κοινότητας εἰς τὰς ὁποίας οὐδεμία ἐνασκεῖται ἐπίβλεψις, ὄχι μόνον ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας, ἀλλὰ οὔτε καὶ ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, ἵνα αἱ ἐκτάσεις αἱ ὁποῖαι παρέχονται εἰς τὰς κοινότητας ἢ τοὺς συνεταιρισμοὺς παρέχωνται κατὰ μέγα μέρος εἰς τοὺς ἔχοντας μικρότερον κλῆρον ἢ εἰς τοὺς ἀκτήμονας τοιούτους. Ὑποβάλλομεν τὴν πρότασιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ κηρυχθοῦν ἔκπτωτοι ἀμφότεραι αἱ ἑταιρεῖαι Λεσίνι καὶ Λυσιμαχία νὰ δημιουργηθῇ δὲ εἷς ὀργανισμὸς κρατικός, ὁ ὁποῖος νὰ ἀναλάβῃ τὴν παραχώρησιν τῶν γαιῶν εἰς τὰς παραλιμνίους κοινότητας ἢ συνεταιρισμοὺς ἀκτημόνων πρὸς ἐκμετάλλευσιν. Ὁ ὀργανισμὸς οὗτος θὰ ἀναλάβῃ τὴν διατήρησιν καὶ τὴν βελτίωσιν τῶν ἔργων διὰ μιᾶς φορολογίας στρεμματικῆς ἡ ὁποία θὰ ἐπιβληθῇ εἰς τοὺς κατοίκους, καὶ εἰς τοὺς ἀκτήμονας, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀναλάβουν τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν γαιῶν. Πιθανὸν νὰ ὑπάρχουν δυσκολίαι, ἀλλὰ αὐτὰς εἶναι δυνατὸν νὰ τὰς ἄρῃ ἡ Κυβέρνησις. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν πρὸ 30 ἐτῶν τὸ ἴδιον αὐτὸ Σῶμα εἶχεν ἀποφασίσει τὴν ἀπαλλοτρίωσιν μεγάλων ἐκτάσεων γαιῶν, τῶν ὁποίων οἱ κάτοχοι εἶχον τὴν κυριότητα ἀπὸ πολλῶν δεκάδων ἐτῶν, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον σήμερον νὰ ὑπάρχουν μεγάλαι ἐκτάσεις γῆς, χιλιάδων στρεμμάτων, αἱ ὁποῖαι ἀνήκουν εἰς 2 ἢ 3 ἄτομα, καθ’ ὃν χρόνον, ὑπάρχουν περίοικοι οἱ ὁποῖοι ἢ ἔχουν ἐλάχιστον κλῆρον ἢ στεροῦνται παντελῶς τοιούτου. Θὰ παρακαλέσω, πρὸς πλήρη διαπίστωσιν τῶν ὅσων εἶπον, καὶ πρὸς πλήρη ἐξακρίβωσιν ἀκόμη μεγαλυτέρων λεπτομερειῶν, νὰ σχηματισθῇ μία μικρὰ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐκ 2 ἢ 3 ἀτόμων, ἡ ὁποία ἀφοῦ ἐξετάσῃ λεπτομερῶς τὸ ζήτημα, νὰ ὑποβάλῃ τὸ πόρισμά της εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα λάβῃ ὁριστικὰς καὶ τελικὰς ἀποφάσεις.

§30ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, κύριε Πρόεδρε.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σταμάτης ἔχει τὸν λόγον.

§32Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἐπερώτησίς μου ἀριθμεῖ ζωὴν πολλῶν μηνῶν, ὅσην ἴσως ζωὴν ἀριθμεῖ καὶ ἡ παροῦσα Βουλή, μέχρι σήμερον. Καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι, καθ’ ὃν χρόνον εἶχε κατατεθῆ ἡ ἐπερώτησις, παρουσίαζε μίαν ἐξαιρετικὴν ἐπικαιρότητα, διότι ἐν τῷ μεταξὺ ἐπῆλθον μεταβολαί τινες, αἱ ὁποῖαι, χωρὶς νὰ σταματήσουν τὴν ἐπικαιρότητα τῆς ἐπερωτήσεως, ἐν τούτοις κατέστησαν αὐτὴν ἥσσονος σημασίας. Μὲ ὅλα ταῦτα ὑπάρχουν θέματα, ἐπὶ τῶν ὁποίων δύναται νὰ ἐξακολουθήσῃ κανεὶς νὰ ἐπιμένῃ διὰ τὴν ἐπίλυσίν των, καὶ ὑπάρχουν θέματα τὰ ὁποῖα παρέχουν τὴν εὐκαιρίαν τῆς ἀσκήσεως Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, διότι ἔχω τὴν γνώμην ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Δημοσίων Ἔργων δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ περιορισθῇ εἰς τὴν ἐνέργειαν τὴν ὁποίαν θὰ σᾶς ἀναφέρω παρακατιὼν καὶ τὴν ὁποίαν πρὸ ἡμερῶν ἐπραγματοποίησεν, ἀλλὰ θὰ ἔδει νὰ προβῇ εἰς τὴν λῆψιν καὶ ἄλλων μέτρων, διὰ νὰ ἀπαλλαγῇ ἡ περιφέρεια ἀπὸ τὸ αἶσχος αὐτῆς τῆς ἑταιρείας Λυσιμαχίας, ἡ ὁποία δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ἐκμεταλλεύεται τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμὸν τῆς περιφερείας. Ἡ ἱστορία τοῦ πράγματος ἔχει ὡς ἑξῆς: Ἐν ἔτει 1928 ἐγένετο ὁ νόμος 3640, ὁ ὁποῖος ἐπεκύρωσε μίαν σύμβασιν γενομένην μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ μιᾶς ἑταιρείας, καὶ ἡ ὁποία ἀνέλαβε τὴν ἀποξήρανσιν τῶν ἑλῶν τῆς λίμνης Λυσιμαχίας. Διὰ τῆς συμβάσεως προεβλέπετο, ὅτι ἡ ἑταιρεία θὰ ἐξετέλει ἐντὸς 2ετίας ὡρισμένα τεχνικὰ ἔργα. Εἰδικῶς δὲ καὶ συγκεκριμένως ὑπεχρεοῦτο νὰ ἐκτελέσῃ τὰ ἑξῆς τεχνικὰ ἔργα. (Ἀναγινώσκει). Αὐτὸ ἦτο τὸ σύνολον τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἀνέλαβεν ἡ ἑταιρεία. Ὁ ἀποχετευτικὸς αὖλαξ ἀπῄτει χρονικὸν διάστημα περισσότερον τῶν 15 μηνῶν. Μ’ ὅλα ταῦτα ἡ ἑταιρεία μόλις ἔληξεν ἡ προθεσμία, ἐντὸς τῆς ὁποίας ἔπρεπε νὰ ἐκτελέσῃ τὰ ἔργα αὐτά, ἐζήτησεν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων παράτασιν τῆς προθεσμίας, ἐπικαλεσθεῖσα ὅτι λόγοι ἀνωτέρας βίας δὲν ἐπέτρεψαν τὴν ἐντὸς τῆς ὡρισμένης προθεσμίας ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων αὐτῶν. Τὸ κράτος κατ’ ἐπανάληψιν παρεχώρησε τοιαύτας προθεσμίας καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1941, ὅτε διαρκοῦντος τοῦ πολέμου, ἡ ἑταιρεία ἐπιέσθη ἀπὸ τὸ Κράτος διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων καὶ ἐζήτησε νέαν παράτασιν τῆς προθεσμίας αὐτῆς. Τὸ Κράτος παρεχώρησε μίαν νέαν παράτασιν προθεσμίας μέχρι τοῦ Αὐγούστου 1941 διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τῶν τεχνικῶν καὶ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τῆς ἐκχερσώσεως. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκτέλεσιν ἡ ἑταιρεία δὲν κατέβαλεν οὐδεμίαν προσπάθειαν διότι τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἠκολούθησε ἦτο τὸ ἑξῆς: Ἀνέθετε εἰς τοὺς γεωργοὺς τῆς περιφερείας τὴν διὰ προσωπικῆς αὐτῶν ἐργασίας ἀξιοποίησιν τῶν γαιῶν αἱ ὁποῖαι ἀπεξηραίνοντο καὶ μετὰ τριετίαν τοὺς ἀπέβαλλε καὶ ἐγκαθίστα ἀνθρώπους, τοὺς ὁποίους ηὐνόει. Πρέπει δὲ νὰ σημειώσω ὅτι κατὰ τὸ διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐγένοντο αἱ ἀποχετευτικαὶ ἐργασίαι ἐκ μέρους τῶν ἀγροτῶν, ἡ ἑταιρεία ἐλάμβανεν ὡρισμένον μίσθωμα τὸ ὁποῖον ἀνήρχετο εἰς 35% ἐπὶ τῆς κατὰ στρέμμα παραγωγῆς. Οὕτως εἶχον τὰ πράγματα. Ἐμεσολάβησεν ἡ κατοχὴ καὶ κατὰ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1946 ἡ ἑταιρεία ὑπέβαλε νέαν αἴτησιν παρατάσεως προθεσμίας διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν τεχνικῶν ἔργων καὶ τῶν ἔργων τῆς ἐκχερσώσεως. Ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, κ. Χαβίνης παρεχώρησε μίαν νέαν προθεσμίαν τριῶν ἐτῶν, παρὰ τὰς ἀντιρρήσεις, τὰς ὁποίας εἶχον αἱ ἁρμόδιαι τεχνικαὶ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, διότι ὁ διευθυντὴς τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων εἰς ἔκθεσιν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν εἰς τὸ ἁρμόδιον συμβούλιον, λέγει τὸ ἑξῆς: Ὅτι ἡ ἑταιρεία ἠδύνατο νὰ ἐκτελέσῃ τὰ τεχνικὰ ἔργα διὰ τὰ ὁποῖα ἀνέλαβε ὑποχρέωσιν ἐκ τοῦ νόμου 3640 μέχρι τοῦ Αὐγούστου 1941. Ὁ ἰσχυρισμὸς δὲ τῆς Ἑταιρείας, ὅτι τὰ πολεμικὰ γεγονότα τὰ ὁποῖα ἐμεσολάβησαν ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου μέχρι τοῦ Αὐγούστου 1941 δὲν ἐπέτρεψαν εἰς αὐτὴν νὰ ἐκτελέσῃ τὰ τεχνικὰ ἔργα, δὲν ἦτο ἰσχυρισμός, ὁ ὁποῖος ἠδύνατο νὰ εὐσταθήσῃ διότι ἡ ἰδία ἑταιρεία ἐπέμεινεν εἰς τὴν παράτασιν μέχρι τοῦ Αὐγούστου 1941, γνωρίζουσα ὅτι ὑπάρχουν πολεμικὰ γεγονότα καὶ συνεπῶς γνωρίζουσα καὶ τὰς δυσκολίας αἱ ὁποῖαι προέκυπτον ἐκ τῶν πολεμικῶν τούτων γεγονότων. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ προσπάθεια τὴν ὁποίαν κατέβαλλεν ἡ ἑταιρεία πρὸς παραχώρησιν ἐπανηλειμμένων παρατάσεων, ὠφείλετο εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι ἤθελε νὰ ἐκμεταλλευθῇ τὸ δάσος τὸ ὁποῖον ἦτο πλῆρες εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην. Θὰ σᾶς ἀναφέρω δὲ στατιστικὰς καὶ ἐκθέσεις τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας ἀπὸ τὰς ὁποίας προκύπτει ὅτι ἡ ἑταιρεία ἐπῆρε ἀπὸ τὰ ἕλη τῆς Λυσιμαχίας περίπου 300.000 κυβικὰ μέτρα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἔπρεπεν 180 χιλ. νὰ τὰ παραδώσῃ εἰς ὡρισμένους ὀργανισμούς. Δυστυχῶς, ὅμως, ἡ ἑταιρεία δὲν ἐξεπλήρωσε καὶ τὴν ὑποχρέωσίν της αὐτήν, οὔτε εἰς τὸ ταμεῖον ἐκτελέσεως ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων οὔτε εἰς τὸν Δῆμον Ἀγρινίου, οὔτε εἰς τὰς παραλιμνίους κοινότητας αἱ ὁποῖαι ἐδικαιοῦντο νὰ λάβουν ὡρισμένα ποσοστά. Ὁ Δῆμος Ἀγρινίου ἤγειρε μίαν ἀγωγὴν ἐναντίον τῆς ἑταιρείας αὐτῆς διὰ μίαν ἀπαίτησιν ἐκ δραχμῶν 1.500.000 προπολεμικῶν δραχμῶν καὶ ἡ ὁποία βάσει τοῦ νόμου 18 ὁ ὁποῖος ἐγένετο μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν ἀπεσβέσθη. Ὅταν ὁ κ. Ὑπουργὸς παρεχώρησε τὴν νέαν παράτασιν τῆς προθεσμίας, τὰ γεγονότα νομίζω ὅτι δὲν τοῦ παρεῖχον ὡς καὶ εἰς τὸ ἁρμόδιον συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἀπεφάσισε διὰ τὴν παράτασιν, τὴν εὐκαιρίαν διὰ νὰ ἰσχυρισθοῦν ὅτι λόγοι ἀνωτέρας βίας ἐπέβαλον εἰς τὴν ἑταιρείαν νὰ μὴ ἐκτελέσῃ τὰ τεχνικὰ ἔργα διὰ τὰ ὁποῖα εἶχε ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωσιν. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἐκτὸς τοῦ ὅτι δὲν συντρέχει ἡ περίπτωσις τῆς ἀνωτέρας βίας, εἶχον ὑποβληθῆ ἐκ μέρους τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν ὅπως ἦτο ὁ νομομηχανικὸς Αἰτωλοακαρνανίας, ἐκθέσεις ἐκ τῶν ὁποίων ἐπιστοποιεῖτο ὅτι ὄχι μόνον δὲν συνέτρεχον τοιοῦτοι λόγοι, ἀλλὰ καθ’ ὅλον τὸ προηγηθὲν διάστημα ἀπὸ τοῦ 1928 μέχρι τοῦ 1946, ὅτε ἐκαλοῦντο καὶ πάλιν τὸ συμβούλιον τῶν Δημοσίων Ἔργων καὶ ὁ Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων νὰ παράσχουν νέαν παράτασιν, παρείχετο ἡ χρονικὴ εὐχέρεια εἰς τὴν ἑταιρείαν διὰ νὰ ἐκτελέσῃ ὄχι μόνον αὐτὰ τὰ ἔργα, ἀλλὰ καὶ ἔργα πολὺ μεγαλύτερα. Τὸ Ὑπουργεῖον ἀποφασίσαν νὰ παραχωρήσῃ νέαν προθεσμίαν καὶ τὴν παράτασιν τῆς προθεσμίας μέχρι τοῦ Αὐγούστου 1948 κακῶς ἔπραξε, διότι ἡ ἑταιρεία θὰ ἔδει ἀντὶ νὰ λάβῃ τὴν παράτασιν αὐτήν, νὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος καὶ νὰ παραδοθοῦν αἱ ἐκτάσεις εἰς τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμὸν τῆς περιφερείας μας. Θὰ ἔδει ἡ ἑταιρεία νὰ ἔχῃ παύσῃ νὰ εὑρίσκεται ἐντὸς τῶν ἐκτάσεων αὐτῶν. Οἱ λόγοι ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζω τὴν ἄποψίν μου, ὅτι ἡ ἑταιρεία θὰ ἔδει νὰ ἔχῃ κηρυχθῇ ἔκπτωτος εἶναι οἱ ἑξῆς!: 1) Ὅτι τὰ ἔργα τὰ τεχνικὰ τὰ ὁποῖα θὰ ἔδει νὰ ἔχῃ ἐπιτελέσει ἦσαν ἔργα τὰ ὁποῖα ἀπῄτουν μικρὰν χρονικὴν προθεσμίαν καὶ μικρὰν χρονικὴν διάρκειαν. Ἀπὸ τοῦ 1928 μέχρι τοῦ 1945 εἶχε τὴν χρονικὴν εὐχέρειαν ἡ ἑταιρεία νὰ ἔχῃ ἐκτελέσει τὰ ἔργα. Τὰ πολεμικὰ γεγονότα δὲν ἀπετέλεσαν ἐμπόδιον διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων αὐτῶν, διότι ἡ ἑταιρεία, ὅπως καὶ εἰς τὴν ἔκθεσίν του ὁ ἁρμόδιος εἰσηγητής, εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν Δημοσίων Ἔργων ἀναφέρει, ὅταν τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1941 ἐζήτησε νέαν παράτασιν τῆς προθεσμίας, ᾐτήσατο αὐτὴν μέχρι τοῦ Αὐγούστου τοῦ 1941, ἐν γνώσει καὶ ἐν ὄψει τῶν ἐξελίξεων τῶν πολεμικῶν γεγονότων τῆς περιόδου ἐκείνης. Ἐὰν συνεπῶς προέβλεπεν ὅτι τὰ γεγονότα θὰ ἠμπόδιζον τὴν ἑταιρείαν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὑπολοίπων τεχνικῶν ἔργων, νομίζω, ὅτι αὐτὴ πρώτη θὰ ἦτο ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ ἐζήτει παράτασιν μεγαλυτέραν καὶ θὰ ἐζήτει ἡ προθεσμία νὰ μὴ τελειώνῃ τὸν Αὔγουστον τοῦ 1941 ἀλλὰ εἰς πολὺ ἀπώτερον χρόνον.

§33Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Ἐὰν δὲν κάμνω λάθος ὑπεχρεώθη ἡ ἑταιρεία νὰ παραδώσῃ τὰ 55%.

§34Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Θὰ σᾶς ἀναφέρω, κύριοι συνάδελφοι. Συνεπῶς, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς καὶ μόνης αὐτῆς, νομίζω, ὅτι ἡ ἐπερώτησις διατηρεῖ μίαν ἐπικαιρότητα καὶ ἐὰν δὲν δύναται νὰ ἀσκηθῇ ἔλεγχος διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων, τοῦ ὁποίου ὀφείλω νὰ ἀναγνωρίσω τὸ ἐνδιαφέρον διὰ τὴν μερικὴν ἐπίλυσιν τοῦ ζητήματος τῆς ἑταιρείας Λυσιμαχίας, δύναται νὰ ἀσκηθῇ διὰ τὴν παράλειψιν εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει ὑποπέσει, τοῦ νὰ κηρύξῃ ἔκπτωτον τὴν ἑταιρείαν διὰ παράβασιν βασικῶν ὑποχρεώσεων τὰς ὁποίας προέβλεπεν ὁ νόμος 3460, ὅστις ἐπεκύρωσε τὴν σύμβασιν μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ τῆς ἑταιρείας. Ὅταν κατέθεσα τὴν ἐπερώτησιν, κύριοι συνάδελφοι, ὑπῆρχε καὶ ἕνα ἄλλο ζήτημα τὸ ὁποῖον εὐτυχῶς ἐλύθη, χάρις εἰς τὴν ἐπέμβασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων. Ἡ ἑταιρεία κατεκράτει ἀπὸ τοῦ χρόνου ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἀπεξηράνθησαν ὡρισμέναι γαῖαι, τὰ 55% τῶν ἐκτάσεων καὶ ἡ κατακράτησις αὐτὴ δὲν εἶχε κανένα ἔρεισμα ἐπὶ τοῦ νόμου. Ἠσκήθη, βεβαίως, διὰ τῆς ἐπερωτήσεως ὡρισμένη πίεσις καὶ τὸ ἐνδιαφέρον ὡρισμένων συναδέλφων τοῦ Νομοῦ Αἰτωλοακαρνανίας ἦτο ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κατηύθυνε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων, ὥστε ὅταν ἔκαμε τὴν παραχώρησιν τῆς παρατάσεως τῆς προθεσμίας μέχρι τοῦ Αὐγούστου τοῦ 1948, ν’ ἀποφασίσῃ ταυτοχρόνως νὰ λάβῃ ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν τὰς ἐκτάσεις τοῦ 55% αἱ ὁποῖαι κατὰ κυριότητα καὶ ἐπικαρπίαν ἀνῆκον εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Ἡ ἀπόφασις αὐτὴ ἐθεράπευσεν ἕνα κακὸν τὸ ὁποῖον ὑφίστατο ἀδικαιολογήτως καὶ τὸ ὁποῖον, δυστυχῶς, ὑφίστατο τῇ ἀνοχῇ, ἂν μὴ τῇ ὑποστηρίξει, τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Ἐπιλαμβάνομαι τῆς εὐκαιρίας διὰ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων ὅπως συστήσῃ εἰς τὰς ἁρμοδίας τεχνικὰς ὑπηρεσίας τοῦ Νομοῦ Αἰτωλοακαρνανίας ὅπως ὑπάρξῃ ταχύτης ἐν τῇ ἐγκαταστάσει ἀκτημόνων καλλιεργητῶν ἐπὶ τῶν ἐκτάσεων, αἱ ὁποῖαι περιῆλθον εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, διότι μέχρι τῆς προχθές, ὅτε ἀκόμη εὑρισκόμην εἰς τὴν περιφέρειάν μου, δὲν εἶχε γίνει οὐδεμία ἐγκατάστασις καὶ ἂν ἠδυνήθην νὰ διακρίνω κάτι, διέκρινα μίαν διάστασιν καὶ διαμάχην μεταξὺ τῶν ὑπηρεσιῶν αἱ ὁποῖαι ἐκπροσωποῦν τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων εἰς τὴν περιφέρειάν μου καὶ τῶν ὑπηρεσιῶν αἱ ὁποῖαι ἐκπροσωποῦν τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας. Ἔχω εἰς χεῖρας μου τηλεγράφημα τῆς κοινότητος Καλυβίων ἡ ὁποία διαμαρτύρεται ὅτι, ἐνῷ ἐδικαιοῦτο νὰ λάβῃ χίλια στρέμματα ἀπὸ τὰς ἐκτάσεις αὐτάς, ἐν τούτοις ἀκόμη αἱ ἁρμόδιαι τεχνικαὶ ὑπηρεσίαι, αἱ ὁποῖαι ἐκπροσωποῦν καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Δημοσίων Ἔργων, ἀλλὰ καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, δὲν προέβησαν εἰσέτι εἰς τὴν διανομὴν καὶ τὴν ἐγκατάστασιν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. Μάλιστα εἰς τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ ἀναφέρεται ὅτι, ὁ προϊστάμενος τῆς γεωργικῆς ὑπηρεσίας κ. Χιώτης, ἀναφέρει ὅτι, δὲν θὰ προβῇ εἰς τὴν ἐγκατάστασιν αὐτῶν, ἂν προηγουμένως οἱ κατάλογοι τῆς διανομῆς δὲν ὑποβληθοῦν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας πρὸς ἐπικύρωσιν. Θέλω νὰ πιστεύω ὅτι τοιαύτη ἐντολὴ δὲν θὰ ἔχῃ δοθῆ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Ἐὰν παρὰ ταῦτα ἔχῃ δοθῆ, μία τοιαύτη ἐντολή, θὰ παρακαλέσω καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, νὰ συστήσουν ὅπως οἱ πίνακες τῶν ὑπηρεσιῶν των κηρυχθοῦν προσωρινῶς ἐκτελεστοὶ διότι, ἐφ’ ὅσον θὰ ἀναμείνουν τὴν ὑποβολὴν τῶν καταστάσεων καὶ τὴν ἐπικύρωσιν αὐτῶν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, θὰ παρέλθῃ ἐν τῷ μεταξὺ ὁ χρόνος τῆς καλλιεργείας καὶ θὰ μείνουν ἀκαλλιέργητοι ἐκτάσεις αἱ ὁποῖαι ἀνέρχονται περίπου εἰς 4–5 χιλ. στρέμματα. Κατακρατεῖ ἐπὶ πλέον, κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἑταιρεία καὶ ὡρισμένας ἐκτάσεις αἱ ὁποῖαι ἀνήκουν εἰς τὰς παραλιμνίους Κοινότητας. Συνεπῶς, ἐὰν ἔκρινέ τις, ἐκ τοῦ συνόλου τῶν παραβάσεων εἰς τὰς ὁποίας ὑπέπεσεν ἡ ἑταιρεία, καὶ ἂν ἔκρινεν, ἐπὶ πλέον ἐκ τῆς τακτικῆς, τῆς αἰσχρᾶς ἐκμεταλλευτικῆς τακτικῆς, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἔναντι τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου τῆς περιφερείας ἐκείνης, νομίζω ὅτι ἐπιτακτικὸν καθῆκον ἐπιβάλλει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν ἀπόφασιν τῆς παρατάσεως τῆς προθεσμίας καὶ νὰ κηρύξῃ τὴν ἑταιρείαν ἔκπτωτον. Ἄλλωστε, δὲν εἶναι ἀνάγκη αἱ ἐκτάσεις ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἀξιοποιηθῆ μὲ τὸν ἱδρῶτα καὶ τὸν κόπον τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν τῆς περιφερείας αὐτῆς, νὰ ἀνήκουν εἰς τὴν ἑταιρείαν Λυσιμαχίας ἡ ὁποία ὄχι μόνον δὲν κατέβαλε κανένα κόπον, ἀλλὰ τοὐναντίον εἰσέπραξε πλούσια ποσὰ ἀπὸ τὴν ξυλείαν τὴν ὁποίαν ἀπεκόμισε καὶ ἀπὸ τὴν ὁποίαν δὲν παρέδωσεν οὔτε ἓν κυβικὸν μέτρον εἰς ὡρισμένα ταμεῖα εἰς τὰ ὁποῖα εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ παραδώσῃ καὶ ἐπὶ πλέον, ἐν ὀνόματι τῶν ἔργων αὐτῶν τὰ ὁποῖα εἶχεν ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐκτελέσῃ, κατώρθωσε, τῇ ἐγγυήσει τοῦ Κράτους, νὰ δανεισθῇ ὡρισμένα ἑκατομμύρια δραχμῶν ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ τὸ Ταμεῖον Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων, τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποίησεν ὁ Διευθυντὴς καὶ ὁ Πρόεδρος τοῦ Δ. Σ. τῆς Ἑταιρείας, ὄχι εἰς σκοποὺς ἐκχερσώσεως καὶ ἐκτελέσεως ἔργων τεχνικῶν, ἀλλὰ διὰ τοὺς σκοποὺς τῆς ἀτομικῆς του βιομηχανικῆς ἐπιχειρήσεως καὶ τὰ ὁποῖα ἐξωφλήθησαν, ἐὰν δύναμαι νὰ γνωρίζω καλῶς, μὲ μίαν ὀκᾶν ἀραβοσίτου κατὰ τὴν περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν εἶχεν ἐξανεμισθῆ ἡ ἀξία τῆς δραχμῆς μας.

§35Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. ............................ (δὲν ἠκούσθη).

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις γενικεύσεως τῆς συζητήσεως.

§37Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Θέλω νὰ ἀποσαφηνίσω μίαν ἄποψιν τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. συναδέλφου, κύριε Πρόεδρε. Κάμνετε πρότασιν, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖτε νὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος ἡ ἑταιρεία. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ εἴπητε κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἀντικατασταθῇ. Θέλετε νὰ τὴν ρίψετε εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον; Θὰ ἐπεθύμουν ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ νὰ ἔχω τὰς ἀπόψεις σας.

§38Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριε συνάδελφε, βεβαίως, ὅταν ἀνέλαβα νὰ ἀναπτύξω τὴν ἐπερώτησιν, εἶχα ὑπ’ ὄψιν νὰ προτείνω καὶ ὡρισμένα μέτρα, διὰ τῶν ὁποίων εἶναι δυνατὸν νὰ βελτιωθῇ ἡ κατάστασις. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ δείξετε ὀλίγην ὑπομονὴν καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ ἱκανοποιήσω τὴν ἀνυπομονησίαν καί, ἴσως, τὴν περιέργειάν σας εἰς τὸ σημεῖον αὐτό.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις γενικεύσεως τῆς συζητήσεως, δεόντως ὑπογεγραμμένη. Συνεπῶς, ἡ συζήτησις γενικεύεται.

§40Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Ἑταιρεία ἐπιμένει εἰς τὴν παράτασιν αὐτήν, εἶναι διὰ νὰ ἀποτελειώσῃ, νὰ δώσῃ τὴν περιφέρειαν ἐκείνην. Διότι καὶ εἰς τὴν ἔκθεσιν τῶν ἁρμοδίων τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν, ἡ διὰ τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων πρὸς τὸ Συμβούλιον Δημοσίων Ἔργων, ἀναφέρεται καὶ ὑπογραμμίζεται ἡ ἐξαιρετικὴ σπουδή, τὴν ὁποίαν ἡ Ἑταιρεία ἐπέδειξεν ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἀπὸ τῆς ὁποίας ἀνέλαβε τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην. Ἐὰν ὄχι τοιαύτην, σπουδήν, ἀλλὰ ποσοστὸν καὶ σπουδῆς καὶ δραστηριότητος, τὴν ὁποίαν ἐπέδειξε διὰ τὴν ὑλοτομίαν καὶ ἐκμετάλλευσιν τῆς ξυλείας, ἐπεδείκνυε διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν τεχνικῶν ἔργων καὶ τῶν ἔργων ἐκχερσώσεως, θὰ εἶχον περατωθῆ τώρα ὅλα τὰ τεχνικὰ ἔργα καὶ ἡ Ἑταιρεία θὰ εἶχεν ἐγκατασταθῆ ἐπὶ τῶν ἐκτάσεων, αἱ ὁποῖαι εἶχον ἀποστραγγισθῆ. Παραμένει ὅμως ἀνοικτὸν τὸ ζήτημα τῶν τεχνικῶν ἔργων, διὰ νὰ στηρίζῃ ἑκάστοτε ἐκεῖ ἡ Ἑταιρεία αἰτήσεις παρατάσεως τῆς προθεσμίας, μέχρι τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ εἰσπράξῃ ὁλόκληρον τὴν ξυλείαν τοῦ δάσους τῆς περιφερείας ἐκείνης.

§41Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Πόση ἔκτασις ἔχει ἀποστραγγισθῆ;

§42Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Περὶ τὰ 12.000 στρέμματα, τὸ συνολικὸν ποσὸν δὲ προβλέπεται ὅτι θὰ ἀνέλθῃ εἰς 20.000 στρέμματα. Πάντως, τὸ τεχνικὸν ἔργον, τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ ἐκτελέσῃ ἡ Ἑταιρεία, εἶναι ἡ ἐκτέλεσις ἑνὸς ἀγωγοῦ ἀποχετευτικοῦ ὁ ὁποῖος ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ, διότι ἐστάλησαν κατ’ ἐπανάληψιν διάφοροι ἐκσκαφεῖς, ἀλλ’ ἡ Ἑταιρεία δὲν ἠθέλησε νὰ κάμῃ χρῆσιν αὐτῶν. Οὕτως ἔχουν τὰ πράγματα. Νομίζω, ὅτι ἐξ ὅσων σᾶς ἐξέθεσα, κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἔχετε ἀπολύτως πεισθῆ, ὅτι ἡ Ἑταιρεία κατ’ ἐπανάληψιν παρέβη τὴν σύμβασιν καὶ ρητὰς διατάξεις τοῦ νόμου, βάσει τῶν ὁποίων ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων δὲν δικαιοῦται μόνον, ἀλλ’ ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ κηρύξῃ τὴν Ἑταιρείαν ἔκπτωτον ἀπὸ τὰ ἔργα τῆς Λυσιμαχίας. Ἄλλως τε, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον σήμερον, εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχουν ἄνθρωποι δυστυχεῖς, πεινῶντες — καὶ ἰδίᾳ εἰς τὴν περιφέρειαν τὴν ἰδικήν μας, ἡ ὁποία παρουσιάζει ὀρεινὴν σύνθεσιν πληθυσμοῦ — ὅπου ὑπάρχουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι στεροῦνται καὶ ἑνὸς μέτρου γῆς, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ὑπάρχῃ μία Ἑταιρεία καὶ νὰ κατέχῃ 6–7.000 στρέμματα, τὰ ὁποῖα, ἐπαναλαμβάνω, ἔχουν ἀξιοποιηθῆ μὲ τὸν μόχθον, τὸν ἱδρῶτα καὶ τὸν πόνον τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ τῆς περιφερείας ἐκείνης. Ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου καὶ μόνον, καὶ ἀνεξαρτήτως τοῦ ἂν θὰ συνέτρεχον λόγοι ἐκπτώσεως τῆς Ἑταιρείας, θὰ ἔπρεπε καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων καὶ τὰ ἄλλα ἁρμόδια Ὑπουργεῖα, νὰ προβοῦν εἰς τὴν ἀποπομπὴν τῆς Ἑταιρείας ἀπὸ τὰς ἐκτάσεις αὐτάς. Εὐτυχῶς, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ὑποβολῆς ἑνὸς νομοσχεδίου διὰ τὴν ἐγκατάστασιν ἀναγκαστικῶς ἀκτημόνων καλλιεργητῶν ὑπὸ μορφὴν μισθωτικῆς σχέσεως εἰς διάφορα κτήματα, ὑπεβλήθη, τῇ ἀξιεπαίνῳ πρωτοβουλίᾳ τοῦ κ. Βασιλειάδη καὶ τοῦ κ. Χατζηγιάννη, ἐκπροσωποῦντος τὰς ἀπόψεις τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω, ὑπεβλήθη πρότασις παρέχουσα τὴν εὐχέρειαν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ ἐγκαταστήσῃ ἀναγκαστικῶς ἀκτήμονας καλλιεργητὰς ἐπὶ τῶν ἐκτάσεων, αἱ ὁποῖαι ἀνήκουν καὶ εἰς νομικὰ πρόσωπα ἰδιωτικοῦ δικαίου, ὡς ἡ Ἑταιρεία Λυσιμαχίας καὶ ἡ Ἑταιρεία, ἡ ἐκμεταλλευομένη τὰς ἐκτάσεις τοῦ Λεσινίου. Διότι, ἐὰν δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι διὰ τὴν Ἑταιρείαν Λυσιμαχίας συντρέχουν λόγοι ἐκπτώσεως ἀπὸ τὰς ἐκτάσεις αὐτάς, δὲν δύναμαι νὰ εἴπω τὸ ἴδιον καὶ διὰ τὸ Λεσίνιον ἐξ ὅσων ἀνέγνωσα ἔγγραφων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων. Διότι ἡ Ἑταιρεία ἐκείνη, ἐφάνη ἐπιδείξασα ζῆλον εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων, εἶναι δὲ καὶ τὸ Κράτος ὑπαίτιον, διότι δὲν ἐξετελέσθησαν τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐκτελέσῃ. Ἀλλ’ ὅμως καὶ διὰ τὴν Ἑταιρείαν αὐτὴν συμβαίνει τὸ ἴδιον, νὰ πιέζωνται οἱ ἀγροτικοὶ πληθυσμοὶ καὶ νὰ ἔχῃ, συνεπῶς, τὸ Κράτος τὴν ὑποχρέωσιν διὰ τοῦτο νὰ τὴν ἀποβάλῃ ἀπὸ τὰς ἐκτάσεις, ἔστω καὶ προσωρινῶς, καὶ νὰ ἐγκαταστήσῃ ἐπ’ αὐτῶν τοὺς ἀγροτικοὺς πληθυσμοὺς τῆς περιφερείας. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι δι’ ὅσων σᾶς ἀνέπτυξα κατέστησα σαφὲς τὸ περιεχόμενον τῆς ἐπερωτήσεώς μου. Ἄλλως τε, μετὰ τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, ὅπως σᾶς εἶπον, ἔλαβε — καὶ διὰ τῆς ὁποίας παρεχωρήθησαν αἱ ἐκτάσεις κατὰ 55% εἰς τὸ Κράτος — καὶ μετὰ τὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἐτέθη εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν ἐγκατάστασιν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν ὑπὸ μορφὴν μισθωτικῆς σχέσεως εἰς τὰ διάφορα κτήματα, ἔχει πλέον τὴν εὐχέρειαν τὸ Κράτος νὰ θεραπεύσῃ ἔστω καὶ προσωρινῶς τὴν κατάστασιν. Ἀναμένομεν καὶ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων καὶ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας νὰ ἐκτελέσουν ἔναντι τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ τῆς περιφερείας τὸ καθῆκον των. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι διὰ τὴν ἰδικήν μας περιφέρειαν, ἡ ὑπόθεσις τῆς Ἑταιρείας Λυσιμαχίας παρουσιάζει ζωτικώτατον ἐνδιαφέρον. Εἶναι ἓν ἀπὸ τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ὑπόκεινται εἰς τὴν εὔκολον δημαγώγησιν τῶν ἀνθρώπων, τῶν ἀντεθνικῶς δρώντων καὶ διὰ τοῦτο, νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται ὑποχρέωσις εἰς τὸ Κράτος νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν κατάστασιν, ὥστε νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ πλέον τὴν περαιτέρω ἀντεθνικὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς. Τώρα, ἤθελον νὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν ἐρώτησιν τοῦ συναδέλφου κ. Ἀλετρᾶ: Ποῖα μέτρα ὑποδεικνύομεν εἰς περίπτωσιν ἐκπτώσεως τῆς Ἑταιρείας; Νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν τὰ κτήματα αὐτὰ νὰ παραδοθοῦν εἰς τοὺς ἀκτήμονας καλλιεργητὰς καὶ νὰ ὑπαχθῶσιν ὑπὸ ἕνα Ὀργανισμόν, ὁ ὁποῖος θὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐπίβλεψιν τῶν ἔργων, τῶν τεχνικῶν καὶ τὴν συμπλήρωσιν αὐτῶν, ὁ Ὀργανισμὸς δ’ αὐτὸς θὰ εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, εἴτε κατ’ εὐθεῖαν ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ Κράτους.

§43Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Θὰ τὸν χρηματοδοτήσῃ τὸ Κράτος;

§44Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Βεβαίως.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Λεονάρδος ἔχει τὸν λόγον.

§46Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Οἱ προλαλήσαντες, κύριοι συνάδελφοι, ἐξέφρασαν τὴν δυσφορίαν των κατὰ τῆς Ἑταιρείας, ἡ ὁποία ἀπὸ μακρῶν ἐτῶν ἐργάζεται διὰ τὴν ἀποξήρανσιν τῶν λιμνῶν Λυσιμαχίας καὶ Τριχωνίας. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, εἴμεθα καὶ ἡμεῖς σύμφωνοι, διότι ἡ Ἑταιρεία δὲν ἐβάδισε μὲ τὸν πρέποντα ρυθμὸν εἰς τὸ ἔργον της. Καὶ διὰ τοῦτο, ἐὰν μὲν δι’ αὐτὸ οἱ κύριοι συνάδελφοι κατέθεσαν τὴν ἐπερώτησιν τοὺς συγχαίρω, ἐὰν ὅμως πρόκειται ἢ ἐσκέφθησαν νὰ ἀσκήσουν ἀντιπολίτευσιν κατὰ τοῦ σημερινοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων, ἔχω νὰ εἴπω ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων κ. Γονατᾶς, ἔπραξε πᾶν τὸ δυνατὸν ὅπως προστατεύσῃ τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου.

§47Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἐξῆρον τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων.

§48Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἡ σύμβασις αὐτή, εἶναι γνωστὸν ὅτι ὑπεγράφη τὸ 1926 καὶ ἐτέθη ἀμέσως εἰς ἐφαρμογήν. Ἐν τῇ συμβάσει, ρητῶς ἀνεφέρετο ὅτι ἡ Ἑταιρεία ἔπρεπε νὰ ἐκτελέσῃ τὰ ἔργα ἀποξηράνσεως ἐντὸς διετίας, ἔπρεπε δηλαδὴ ἡ Ἑταιρεία νὰ εἶχε τερματίσει τὰ ἔργα της τὸ 1928. Ἐν τούτοις, μετὰ εἰκοσαετίαν ὁλόκληρον, ἡ Ἑταιρεία εὑρίσκεται εἰς τὴν θέσιν της, ἐξακολουθοῦσα τὸ ἔργον της. Διὰ τὴν τοιαύτην παράτασιν, ἐὰν ὑπάρχῃ εἷς Ὑπουργὸς ὅστις δὲν εὐθύνεται, εἶναι ὁ παρὼν Ὑπουργός, διότι ἡ Ἑταιρεία ἀπὸ τὸ 1928 καὶ μέχρι σήμερον ἐπέτυχεν ἐπανειλημμένας διετεῖς παρατάσεις, δέκα ἐν συνόλῳ, ἀπὸ τοὺς κατὰ καιροὺς Ὑπουργοὺς τῶν διαφόρων Κυβερνήσεων, ἀπὸ τὸ 1928 μέχρι σήμερον. Καὶ ἐρωτᾶται, ἤδη, ἐξετέλεσεν ἡ Ἑταιρεία κατὰ τὸν χρόνον τοῦτον ἔργον ὠφέλιμον; Κατ’ ἐμέ, πράγματι, ἐξετέλεσε. Διότι ἐκεῖ ὅπου ἄλλοτε ὑπῆρχαν τεράστια ἕλη, ἀντικατεστάθησαν ταῦτα σήμερον διὰ 15.000 περίπου στρεμμάτων γαιῶν καλλιεργησίμων. Εἶναι ἐπίσης ἀνάγκη νὰ τονισθῇ ὅτι αἱ γαῖαι αὐταί, δὲν παραμένουσιν ἀκαλλιέργητοι, ἀλλὰ πάντοτε ἕνα μέρος τούτων ἐκαλλιεργεῖτο παρὰ τῆς Ἑταιρείας καὶ ἕνα ἄλλο μέρος παρὰ τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι αὐτὰς τὰς γαίας ἐξ ὁλοκλήρου ἐνέμετο μέχρι σήμερον ἡ Ἑταιρεία παρανόμως, στηριζομένη εἰς τὴν σύμβασιν, ἡ ὁποία ἐκέλευεν ὅτι ἡ διανομὴ τῶν γαιῶν μεταξὺ τῶν δικαιούχων θὰ ἐγίνετο ἅμα τῇ ἀποπερατώσει τῶν ἔργων. Τὰ ἔργα σκοπίμως δὲν ἀποπερατώθησαν καὶ οὕτω ἔμενον εἰς τὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς Ἑταιρείας αἱ ἀποξηρανθεῖσαι γαῖαι. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ὀφείλω νὰ παρατηρήσω ὅτι οἱ κατὰ καιροὺς Ὑπουργοί, δὲν ἔδωσαν προσοχήν. Τί ἔκαμεν, ὅμως, ὁ παρὼν Ὑπουργός, εὐθὺς ὡς ἀνέλαβε τὸ Ὑπουργεῖον; Ἐμελέτησε τὸ ζήτημα καὶ τῇ προτάσει ἐμοῦ καὶ τοῦ βουλευτοῦ κ. Παπαϊωάννου, προέβη εἰς τὴν ἀφαίρεσιν ἀπὸ τὴν Ἑταιρείαν ἑνὸς μεγάλου ἀριθμοῦ στρεμμάτων καλλιεργησίμων 55% ἐπὶ τοῦ συνόλου αὐτῶν. Ἡ Ἑταιρεία, μάλιστα, νομίζουσα ὅτι ἠδικεῖτο, προσέφυγεν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, τὸ ὁποῖον ὅμως ἐδικαίωσε τὸν κ. Ὑπουργὸν ἀπορρῖψαν τὴν προσφυγήν. Ἐν συνεχείᾳ ὁ κ. Ὑπουργὸς δι’ ἐγγράφου του πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας παρεκάλεσεν ὅπως τοῦτο συστήσῃ Ἐπιτροπὴν ἀπὸ τὸν Νομάρχην τὸν Νομομηχανικόν, ὁ ὁποῖος ἐποπτεύει τὰ ἔργα, καὶ ἀπὸ τὸν ἑκάστοτε Πρόεδρον τῆς Κοινότητος καὶ τοὺς ἄλλους ἁρμοδίους, διὰ τὴν διανομὴν πρὸς καλλιέργειαν τῶν γαιῶν εἰς τοὺς ἀκτήμονας καλλιεργητὰς ἐπὶ μισθώματι, τὸ ὁποῖον θὰ περιέρχεται εἰς τὸ εἰδικὸν Ταμεῖον ἀντιπλημμυρικῶν Ἔργων Ἀχελώου, συμφώνως πρὸς τὴν σύμβασιν. Οὕτω ἔχουσι, κύριοι βουλευταί, τὰ πράγματα, νομίζω δέ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς Γεωργίας διέταξε τὸν προϊστάμενον Ἐποικισμοῦ Μεσολογγίου ἵνα διαθέσῃ τὰς γαίας αὐτὰς εἰς τὰς διαφόρους Κοινότητας. Ἐλέχθη ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων ἔπρεπε νὰ κηρύξῃ ἔκπτωτον τὴν Ἑταιρείαν. Ὡς γνωρίζω καὶ αὐτὸ εἶναι ὑπὸ μελέτην ἀλλὰ δὲν εἶναι καὶ εὔκολον τὸ πρᾶγμα, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπὶ εἰκοσαετίαν αἱ Κυβερνήσεις τῆς Χώρας ἀφῆκαν τὰ ἔργα αὐτὰ εἰς χεῖρας τῆς Ἑταιρείας. Καὶ δὲν θέλω νὰ πιστεύσω, βεβαίως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων — διότι ἀπὸ ἐκείνην ἀρχίζομεν — καὶ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, δὲν ἐκήρυξαν ἔκπτωτον τὴν Ἑταιρείαν, χαριζόμεναι εἰς αὐτήν. Αὐτὸ εἶναι κυρίως, τὸ ὁποῖον ἠμπόδισε τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ κηρύξῃ ἀμέσως καὶ ἀμελετήτως ἔκπτωτον τὴν Ἑταιρείαν, ἀφῄρεσεν ὅμως τὰ 55% τῶν γαιῶν παρ’ αὐτῆς.

§49ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ Ἑταιρεία ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ παραδώσῃ τὰ 55% μόνον, ἐνῷ τὸ ὑπόλοιπον 45% δικαιοῦται νὰ τὸ κρατήσῃ ἐπὶ μίαν ἑκατονταετίαν, ἀπὸ τῆς συμβάσεως.

§50Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν πρόκειται νὰ σᾶς κουράσω περισσότερον, θέλω νὰ εἴπω μόνον, ὅτι ἐκτιμῶ τὸ ἐνδιαφέρον τῶν κ.κ. βουλευτῶν τῶν ἐπερωτώντων, ἀλλὰ πρέπει πᾶς καλῆς πίστεως νὰ ὁμολογήσῃ ὅτι ἐν προκειμένῳ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων ἐξετέλεσεν ἀκέραιον τὸ καθῆκον του.

§51Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Θὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπ’ ὀλίγα λεπτά, κύριοι συνάδελφοι. Ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, ἔθεσε τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των. Δὲν εἶμαι μὲ τὸ μέρος τῆς Ἑταιρείας, ἀντιθέτως συμπαθῶ καὶ συνδέομαι μὲ τοὺς περιοίκους καὶ τοὺς κατοίκους τῶν χωρίων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι, ἀναμφισβητήτως δίκαιον ἔχουν νὰ ἀναμένουν ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμὴν τὴν παράδοσιν τῶν γαιῶν πρὸς ἐκμετάλλευσιν καὶ ἐκτέλεσιν τῶν ὅρων συμβάσεως ὑπὸ τῆς Ἑταιρείας. Πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, κύριοι, μίαν μικρὰν λεπτομέρειαν. Δὲν εἶναι ἡ Ἑταιρεία αὐτὴ ἡ ἀναλαβοῦσα ἀρχικῶς τὰ ἔργα. Ὑπῆρξαν δύο ἄλλαι ἀρχικῶς Ἑταιρεῖαι, αἱ ὁποῖαι ἐχρεωκόπησαν, ἐπαναλαμβάνω, καὶ αἱ δύο προκάτοχοι Ἑταιρεῖαι ἐχρεωκόπησαν. Αὐτὴ ἡ σημερινή, εἶναι ἡ τρίτη Ἑταιρεία.

§52Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Ἡ Ἑταιρεία αὐτή, σύμφωνα μὲ ἔκθεσιν τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, ἐπῆρε 300.000 κυβικὰ μέτρα ξυλείας καὶ ἀντὶ νὰ κρατήσῃ 120.000, ἐκράτησεν ὅλας τὰς χιλιάδας. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, ἐὰν ἡ Ἑταιρεία αὕτη ἐπλούτισεν ἢ ὄχι, διότι αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας λέγουν ὅτι ἡ Ἑταιρεία ἐπλούτισεν ἀπὸ τὴν ξυλείαν.

§53Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Ἐγὼ σᾶς ἐρωτῶ: Εἶναι τρεῖς αἱ Ἑταιρεῖαι, αἱ ὁποῖαι ἀνέλαβον τὰ ἔργα αὐτὰ καὶ ὅτι αἱ δύο πρῶται ἐχρεωκόπησαν, αὐτὴ δὲ εἶναι ἡ τρίτη;

§54Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Γνωρίζω τὴν διαδοχήν, ἀλλ’ ὄχι τὴν χρεωκόπησιν.

§55Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Καὶ τὰ ἔσοδα, τὰ ὁποῖα αὕτη ἔλαβε, δὲν εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα προσεδόκα καὶ τὰ ὁποῖα μία ἐπιχείρησις θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προσδοκᾷ. Ἡ Ἑταιρεία αὐτὴ κατώρθωσεν ἔναντι τῶν 20.000 στρεμμάτων, 12.000 κατ’ ἄλλους, 16.000 κατ’ ἄλλους νὰ ἔχῃ εἰς χεῖρας της 6–7.000 στρέμματα. Αἱ γαῖαι αὐταὶ ἐξεμισθώθησαν εἰς τρίτους χωρὶς νὰ ἀναλάβῃ αὐτὴ τὴν ἐκμετάλλευσιν. Συνεπῶς, εὑρίσκονται τὰ στρέμματα αὐτὰ εἰς χεῖρας τῶν καλλιεργητῶν τῶν μερῶν ἐκείνων. Ἐὰν ἡ Ἑταιρεία ἀπολαμβάνῃ κέρδος ἀθέμιτον ἀπὸ τὰς ἐκμισθώσεις, αὐτὸ εἶναι ζήτημα ὄχι τῆς παρούσης συζητήσεως. Τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι ἡ Ἑταιρεία ἔπρεπε νὰ περατώσῃ τὸ ἀποξηραντικὸν ἔργον ἐντὸς ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος καὶ δὲν τὸ ἐπεράτωσεν. Ὑπάρχει, λοιπόν, περίπτωσις ἐκπτώσεως τῆς Ἑταιρείας πρῶτον, καί, δεύτερον, εἶναι σκόπιμον ἡ Ἑταιρεία νὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος; Τὸ ὅτι ἡ Ἑταιρεία δὲν ἐξετέλεσε τὰ ἔργα ἐντὸς ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος, εἶναι ἀναμφισβήτητον. Συνεπῶς, ἐναπόκειται εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ τὴν καταστήσῃ ἔκπτωτον. Ἀλλὰ εἶναι σκόπιμον νὰ καταστῇ ἡ Ἑταιρεία ἔκπτωτος; Κατὰ τὴν γνώμην μου, ἐὰν δὲν ὑπάρξῃ εἷς διάδοχος τῆς Ἑταιρείας, αὐτὸς ὁ ὁποῖος ὄχι ἁπλῶς νὰ ἐκμεταλλευθῇ τὰς γαίας, ἀλλὰ νὰ συνεχίσῃ τὰς προσπαθείας ἀποξηράνσεως τῶν ὑπολοίπων γαιῶν, εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἀντενδείκνυται ἡ ἔκπτωσις. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ τὴν λύσιν τὴν ὁποίαν δίδει ὁ κ. συνάδελφος, νὰ παραχωρήσωμεν, δηλαδή, τὰς γαίας αὐτὰς εἰς ἕνα ἄλλον Ὀργανισμόν, ὅπως αὐτὸν τὸν ὁποῖον ὀνομάζει τῶν ἔργων τοῦ Ἀχελώου, θὰ εἶναι παντελῶς ἀδύνατος. Ὁσονδήποτε καὶ ἐὰν προικοδοτηθῇ ὁ Ὀργανισμὸς αὐτός, εἴτε ἀπὸ τὸ Κράτος, εἴτε ἀπὸ τὴν Τράπεζαν, οὐδέποτε θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ ἡ ἀποξήρανσις τῶν ὑπολοίπων γαιῶν καὶ ἡ περάτωσις τῶν ἔργων αὐτῶν διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ ἀποδοθοῦν καὶ τὰ ὑπόλοιπα στρέμματα εἰς καλλιεργητάς. Διότι μᾶς ἐνδιαφέρει ἡ ἀπόδοσις εἰς τοὺς καλλιεργητὰς τῶν ὑπολοίπων 5, 6, 7, 8, 10.000 στρεμμάτων. Ἐάν, λοιπόν, σκεφθῶμεν ὅτι σκοπός μας εἶναι νὰ μπορέσωμε νὰ πάρωμε ἀπὸ τὸ νερὸ 5–6.000 στρέμματα, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀφήσωμεν τὴν Ἑταιρείαν τὴν ἰδίαν — ἢ ἐὰν θέλετε τὸ Κράτος, ἐὰν ὅμως εἶναι εἰς θέσιν καὶ δὲν πρόκειται νὰ παραπεμφθῇ τὸ ζήτημα εἰς τὸ σχέδιον περὶ ἀνοικοδομήσεως τῆς Χώρας — νὰ ἀφίσωμεν τὴν Ἑταιρείαν καὶ νὰ τὴν ὑποχρεώσωμεν ἐντὸς ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος νὰ ἐκτελέσῃ τὰ ἔργα διὰ νὰ ἀποδοθοῦν εἰς τὴν καλλιέργειαν τὰ 5–6.000 αὐτὰ στρέμματα. Ἐὰν ὅμως πρόκειται νὰ κηρύξωμεν μόνον ἔκπτωτον τὴν Ἑταιρείαν πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ πάρωμεν καὶ τὰ ὑπόλοιπα 45% ἐκ τῶν γαιῶν αὐτῶν διότι τὰ 55% παρεχωρήθησαν εἰς τοὺς κατοίκους ἐκεῖ, τότε, κύριοι, μάταιος ὁ θόρυβος. Ἔχει δίκαιον ὁ κ. συνάδελφος, ποὺ λέγει ὅτι μὲ θεαματικὸν τρόπον εἰσήχθη ἡ ἐπερώτησις. Κινδυνεύομεν, ἐγὼ καὶ ὁ συνάδελφος, νὰ θεωρηθῶμεν ὅτι τασσόμεθα μὲ τὸ μέρος τῆς Ἑταιρείας, ἐνῶ πραγματικῶς οἱ ὑποβαλόντες τὴν ἐπερώτησιν συνάδελφοι, εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δημιουργοῦν προσκόμματα εἰς τοῦτο: Εἰς τὸ νὰ μὴ ἀποδοθοῦν εἰς τὴν καλλιέργειαν 5–6.000 στρεμμάτων τὰ ὁποῖα πρέπει καὶ ἀσφαλῶς θὰ ἀποδοθοῦν, ἐὰν ὑποχρεωθῇ ἡ Ἑταιρεία, ἢ ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων ἀναλάβῃ τὴν συνέχισιν τῶν ἔργων. Νὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος ἡ Ἑταιρεία. Πότε; Ἐὰν τὸ Κράτος δύναται νὰ συνεχίσῃ τὰ ἔργα, ἐὰν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, εἰς τοῦ ὁποίου τὸ πρόσωπον τρέφει ἀπέραντον ἐκτίμησιν ὁλόκληρος ἡ συνέλευσις, ἐὰν δηλώσῃ ὅτι ἔχει ἤδη τὰ μέσα σήμερον ἀπὸ τὸν ὁπλισμόν, τὸν ὁποῖον διαθέτει νὰ συνεχίσῃ τὰ ἔργα αὐτά. Τότε ἔχει καλῶς. Τάσσομαι μὲ τὴν πλευρὰν ἐκείνην. Ἐὰν ὅμως δηλώσῃ ὅτι δὲν δύναται — καὶ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ — ἐὰν δηλώσῃ ὅτι δύναται νὰ συνεχίσῃ τὴν προσπάθειαν τῆς ἐκχερσώσεως καὶ τῆς ἀποδόσεως τῶν ὑπολοίπων στρεμμάτων, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει σκόπιμον εἶναι νὰ παραμείνῃ ἡ ἰδία Ἑταιρεία ὑποχρεουμένη ὅμως, κατὰ τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον τρόπον, νὰ συνεχίσῃ τὸ ἔργον καὶ ἐντὸς ὡρισμένου χρόνου νὰ ἀποδώσῃ καὶ τὰ ὑπόλοιπα στρέμματα εἰς τὴν καλλιέργειαν.

§56Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Μίαν διευκρίνισιν, κύριε συνάδελφε. Θὰ ἤθελα νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ διευκρινίσετε εἰς τὴν Βουλήν, κατὰ ποῖον τρόπον ἡμεῖς, οἱ θεαματικῶς ἐκφρασθέντες, προβάλλομεν προσκόμματα....

§57Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Εἶπον ὅτι κατεθέσατε τὴν ἐπερώτησιν πρὸ 6–7 μηνῶν καὶ ὅτι σήμερον μετεβλήθησαν τὰ πράγματα. Δὲν εἴπατε ὅμως κατὰ ποῖον σημεῖον μετεβλήθησαν τὰ πράγματα. Ὁ Ὑπουργὸς ἔπραξε κάτι παραπάνω ἀπὸ ὅ,τι ἠμποροῦσε.

§58Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κατεθέσαμεν τὴν ἐπερώτησιν τέλος Ἀπριλίου 1946, εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων εἶχεν ἀνακαλέσει προηγουμένην ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργοῦ κ. Χαβίνη, διὰ τῆς ὁποίας ἡ ἔκτασις τῶν 55% παρεχωρεῖτο εἰς τὸ Δημόσιον καὶ ὕστερα ἀπὸ τὴν ἐπερώτησιν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπανῆλθεν, καὶ μετὰ 6 μῆνας, ἐπανεδόθησαν τὰ κτήματα αὐτά. Ἐὰν πάρετε τὸν φάκελλον, θὰ ἰδῆτε ὅτι ἡ ἐπαναπόδοσις τῶν κτημάτων ἐγένετο πρὸ δύο μηνῶν εἰς τὸ Κράτος.

§59ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐκ τῆς συμβάσεως δὲν ὑπάρχουν ἄλλαι κυρώσεις κατὰ τῶν παραβάσεων τῆς Ἑταιρείας, παρὰ μόνον ἔκπτωσις; Ἡ ἐπιβολὴ προστίμου δὲν θὰ μποροῦσε νὰ ἐξαναγκάσῃ τὴν Ἑταιρείαν;

§60Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Δὲν ὑπάρχει, δυστυχῶς, καμμία.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Στρᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§62Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἀνέλθω ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου διὰ νὰ ὁμιλήσω, δι’ ἓν ζήτημα τὸ ὁποῖον πολὺ ὀλίγον ἀφορᾷ τὰ 9)10 τῶν βουλευτῶν, ἀλλὰ πάρα πολὺ ὅλους ἡμᾶς, τοὺς ἐξ Αἰτωλοακαρνανίας προερχομένους. Εἶναι ἀληθὲς αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπε προλαλήσας κ. συνάδελφος, ὅτι τὸ θέμα τῆς Λυσιμαχίας εἶναι θέμα μεγάλης δημαγωγήσεως εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἔκαμεν ἕνα σκόπιμον, ἴσως λάθος, ὅτι ἡ δημοκοπία δὲν γίνεται μόνον ἀπὸ τοὺς ἀριστερούς, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ πολλοὺς ἄλλους. Δι’ αὐτό, καὶ ἐπειδὴ οἱ κάτοικοι τῆς περιφερείας δὲν ξεύρουν τί νὰ πιστέψουν καὶ τί νὰ κάμουν, θὰ ἔπρεπε, μερικαὶ πρακτικαὶ λύσεις νὰ γίνουν δεκταί, διὰ νὰ σταματήσῃ αὐτὴ ἡ ἀτέρμων δημοκοπία, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ τώρα καὶ 20 χρόνια εἰς τὴν περιφέρειαν αὐτήν. Εἶναι ἀληθές, ὅτι διάφοροι Ἑταιρεῖαι προσεπάθησαν νὰ ἀποξηράνουν τὴν περιφέρειαν αὐτήν, ποὺ κατεκλύζετο ἀπὸ ὕδατα. Αὐτὴ ἦτο μία ἐργασία, τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ εἶχεν ἀναλάβει τὸ Κράτος καὶ μᾶλλον αὐτὸ ἦτο τὸ ἐνδεδειγμένον νὰ τὴν ἐκτελέσῃ. Δυστυχῶς τὸ Κράτος, τὸ Ἑλληνικόν, οὔτε τότε, οὔτε καὶ τώρα ἔχει τὰ μέσα νὰ κάμῃ τέτοιου εἴδους ἐργασίας. Δύο Ἑταιρεῖαι ἐπτώχευσαν, τρίτη κατηγορεῖται ὅτι ἐκβιάζει τοὺς ἀνθρώπους, ὅτι ἀποκομίζει κέρδη τεράστια καὶ δυσανάλογα πρὸς τὴν ὑπ’ αὐτῆς παρεχομένην ἐργασίαν. Δὲν πρόκειται νὰ ἐξετάσω, ἐὰν εἶναι αὐτὰ ἀληθῆ ἢ ὄχι. Θὰ ἤθελον, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, μαζὶ μὲ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, διὰ νὰ σταματήσῃ ἡ δημοκοπία, ἡ ὁποία γίνεται εἰς τὴν περιφέρειαν, νὰ ὁρίσουν μίαν ἐξεταστικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἐὰν τυχὸν πράγματι ἡ Ἑταιρεία ἀπεκόμισε κέρδη, ὄχι μόνον ὑπέρογκα ἀλλὰ ἔστω καὶ μικρά, νὰ τῆς τὰ πάρῃ. Θὰ εἶμαι ἐγὼ ὁ πρῶτος, ὁ ὁποῖος θὰ τὸ ψηφίσω. Ἐὰν ὅμως ἡ Ἑταιρεία δὲν ἀπεκόμισε κέρδη, θὰ ἔπρεπε, τέλος πάντων νὰ ἀποφασίσητε νὰ σταματήσητε τὴν δημοκοπίαν. Βεβαίως τὸ νὰ κηρυχθῇ μία Ἑταιρεία ἔκπτωτος, εἶναι κάτι τι τὸ σοβαρόν. Ἀλλὰ ἐὰν αὐτὴ ἡ Ἑταιρεία δὲν ἐξεπλήρωσε τοὺς ὅρους τοὺς συμβατικῶς ἀναληφθέντας, θὰ πρέπει νὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος. Ἀλλὰ πρέπει καὶ ἡμεῖς προηγουμένως, ὡς καλοὶ πολῖται καὶ ὡς καλοὶ πολιτικοί, νὰ προβλέψωμεν τί θὰ γίνῃ ὕστερα...

§63Χ. ΛΑΔΑΣ. Προβλέπει ἡ σύμβασις ἔκπτωσιν ἢ ὄχι;

§64Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Προβλέπει ἡ σύμβασις ἔκπτωσιν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς δηλώσω, ὅτι δὲν δέχομαι διακοπάς. Πρέπει, λοιπόν, νὰ προβλέψωμεν τί θὰ γίνῃ ἐν ᾗ περιπτώσει φύγει ἡ Ἑταιρεία ἢ τὴν διώξῃ τὸ Κράτος, διότι ἐὰν ὄχι ἁπλῶς σταματήσῃ ἡ συνέχισις τῶν ἔργων, ἀλλὰ ἐὰν καὶ διακοπῇ ἡ συντήρησις τῶν ὑπαρχόντων ἤδη ἔργων, δηλαδὴ τῶν διωρύγων καὶ τῶν μέσων ἀποχετεύσεως τῶν ὑδάτων, αἱ ἤδη ἀποκαλυφθεῖσαι ἐκτάσεις θὰ ξαναπλημμυρίσουν, καὶ τότε θὰ φθάσωμεν εἰς τὴν κατάστασιν ποὺ ἤτανε τὸ 1926. Καὶ δὲν εἶναι μόνον αὐτό, ποὺ πρέπει νὰ προβλέψωμεν. Θὰ πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσωμεν καὶ διὰ τὴν συνέχισιν τῶν ἔργων. Ἐγὼ θὰ προτείνω εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ἀπὸ κοινοῦ μὲ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων, ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ ὁρισθῇ μία Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ ἐξετάσῃ τὴν πολιτικὴν τῆς Ἑταιρείας καὶ τὰ κέρδη τὰ ὁποῖα ἀπεκόμισεν ἀπὸ αὐτὰ τὰ ἔργα, δεύτερον θὰ ἐξετάσῃ τὶ θὰ γίνῃ ἐν περιπτώσει κατὰ τὴν ὁποίαν εἴτε θεωρηθῇ ὡς ἔκπτωτος ἡ Ἑταιρεία, εἴτε φύγῃ μόνη της — διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ἤδη ὑπαρχόντων ἔργων καὶ πρὸ παντὸς διὰ τὴν συνέχισιν αὐτῶν τῶν ἔργων— οὕτως ὥστε νὰ ἀποκαλυφθοῦν καὶ αἱ ὑπόλοιποι γαῖαι καὶ τὰ πορίσματα αὐτῆς τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ ἔλθουν ἐνώπιον ἡμῶν διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν ἐν γνώσει πλέον τῆς ὅλης καταστάσεως καὶ ὄχι δημοκοποῦντες νὰ λάβωμεν ἀπόφασιν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων ἔχει τὸν λόγον.

§66Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Ἐγὼ σᾶς εἶχον παρακαλέσει, κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν ἀνατύπωσιν τῶν ἐπερωτήσεων νὰ ἐβάζατε τὴν χρονολογίαν τῆς ὑποβολῆς αὐτῶν καὶ ὄχι ἁπλῶς μόνον τὸν ἀριθμὸν τοῦ βιβλίου. Καὶ νομίζω ὅτι αὐτὸ θὰ ἦτο χρήσιμον, καὶ τὸ εἴχατε ἀποδεχθῆ. Νομίζω, ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ δὲν θὰ εἶχεν ἀντίρρησιν.

§67ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§68Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ (Ὑπ. Δημοσ. Ἔργων). Διότι ἂν εἶχε γίνει τοῦτο τοὐλάχιστον ὁ πρῶτος ὑποστηρίξας τὴν ἐπερώτησιν θὰ ἐφαίνετο μὴ παρακολουθήσας τὰς γενομένας, ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς τῆς ἐπερωτήσεως, ἐνεργείας μέχρι σήμερον τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων. Γενικῶς ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως νομίζω, ὅτι, ὅπως θὰ ἤκουσεν ἡ Βουλὴ δύο ἐκ τῶν ἐπερωτησάντων ἐμέμφθησαν τὰς ἐνεργείας τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων, αἱ δὲ τρεῖς, ἂν μὴ τὰς ἐδικαίωσαν ἀπολύτως, τοὐλάχιστον, δὲν εὗρον, ὅτι θὰ ἠδύνατο νὰ δοθῇ μέχρι τῆς στιγμῆς καλυτέρα λύσις τῆς δοθείσης. Ὅπως ἐλέχθη ἀπὸ τοῦ βήματος εἶναι μία πολὺ παλαιὰ ἱστορία τῆς Ἑταιρείας ἀποξηράνσεως τῆς Λυσιμαχίας. Ὅταν ἡμεῖς διεχειρίσθημεν τὸ πρῶτον ὑπευθύνως τὸ ζήτημα τοῦτο, ἐνομίσαμεν, ὅτι αἱ μακραὶ παρατάσεις, αἱ ἄλλαι ποὺ εἶχον δοθῆ προηγουμένως ἦσαν ἴσως καὶ ἐκεῖναι δικαιολογημέναι, ἀλλά, ὅτι ἡ τελευταία παράτασις, τὴν ὁποίαν ἐδώσαμεν ἡμεῖς ἦτο περισσότερον πάσης ἄλλης δεδικαιολογημένη. Ὅσον καὶ ἐὰν ἐλέχθη, ὅτι κατὰ τὴν περίοδον τὴν πολεμικὴν ἡ Ἑταιρεία εἶχεν ὅλην τὴν εὐχέρειαν νὰ ἐξακολουθήσῃ τὰ ἔργα της μὲ τὸν ρυθμὸν μὲ τὸν ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ ἐργάζεται, καὶ ἐὰν δεχθῶμεν ὅπως ὁ ἕνας εἶπεν ὅτι ἔχασε περισσότερα ἢ ὁ ἄλλος ὅτι ἔχασεν ὀλιγώτερα ἀπὸ τὰ ἐργαλεῖα τὰ ὁποῖα μετεχειρίζετο διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων της, πάντως ὑπέστη εἰς τὰ ὑλικά της μέσα φθοράν, ἥτις ἀναγκαίως ἐπέφερε καθυστέρησιν διὰ τὴν συνέχισιν τῶν ἐργασιῶν της δικαιολογοῦσαν τὴν δοθεῖσαν παράτασιν. Καὶ τὶ ἐδόθη ὡς παράτασις; Ἐδόθη παράτασις μέχρι τοῦ Αὐγούστου τοῦ 1948. Καὶ δὲν νομίζω πὼς κανεὶς αὐτὴν τὴν στιγμὴν θὰ ἐνόμιζεν, ὅτι θὰ ἠμπορούσαμεν ἡμεῖς, ἐὰν ἐκηρύσσαμεν τὴν Ἑταιρείαν ἔκπτωτον νὰ ἐπιτελέσωμεν, ἔστω καὶ κάτι περισσότερον μέχρι τοῦ Αὐγούστου τοῦ 1948, ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον, ἔστω καὶ ἀτελῶς ἔκαμε καὶ θὰ κάμῃ ἕως τότε ἡ σημερινὴ Ἑταιρεία. Ἑπομένως δὲν βλέπω τὸ κέρδος ἐκ τῆς σπουδῆς τοῦ νὰ κηρύξωμεν τὴν Ἑταιρείαν ἔκπτωτον.

§69Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἠμποροῦμεν πρῶτα; Θὰ κάμῃ διαιτησίαν καὶ θὰ τελειώσωμεν τὸν Αὔγουστον τοῦ 1948;

§70Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ οὐσίᾳ, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται διὰ τὴν περιφέρειαν αὐτήν, νομίζω, δὲν θὰ εἶχον νὰ κερδίσουν τίποτε περισσότερον, ἐφ’ ὅσον τὸ Κράτος δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἀπ’ εὐθείας ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων αὐτῶν. Καὶ ἀμφιβάλλω ἐὰν θὰ εὑρίσκετο οἱαδήποτε ἄλλη Ἑταιρεία, ἡ ὁποία θὰ ἐδέχετο νὰ ἀναλάβῃ τὴ συνέχισιν τοῦ ἔργου αὐτοῦ. Ὅπως εἶπεν ὁ κύριος Ἀλετρᾶς, αἱ δύο προηγούμεναι τῆς σημερινῆς Ἑταιρεῖαι ἐπτώχευσαν. Ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ ἐκάμαμεν, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ, δηλαδὴ τὰς διὰ τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἑταιρείας ἀποξηρανθείσας γαίας, τὰς ἀνελάβομεν διὰ νὰ τὰς διαθέσωμεν εἰς τοὺς περιοίκους. Καὶ ἡ ἀπόφασίς μας αὕτη προσεβλήθη εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, τὸ ὁποῖον μᾶς ἐδικαίωσεν. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν εὑρισκόμεθα εἰς διαπραγματεύσεις μὲ τὸν κύριον συνάδελφον Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον θὰ γίνῃ ἡ κατανομὴ τῶν γαιῶν αὐτῶν. Ὅπως καὶ ὁ κύριος Στρᾶτος εἶπεν, ἐὰν ἐσταματοῦσεν ἡ συνέχισις ἔστω ἡ ἀτελὴς καὶ βραδεῖα τῶν ἐργασιῶν, τὰς ὁποίας κάμνει ἡ Ἑταιρεία, ὑπῆρχεν ὁ κίνδυνος νὰ πλημμυρίσῃ καὶ πάλιν ἡ περιοχὴ καὶ νὰ κατακλυσθοῦν πάλιν αἱ γαῖαι, αἱ ὁποῖαι ἔστω καὶ βραδέως ἀπεξηράνθησαν. Δὲν νομίζω, λοιπόν, ὅτι ὑπάρχει καμμία δικαιολογητικὴ αἰτίασις κατὰ τῶν ἐνεργειῶν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς λίμνης Λυσιμαχίας.

§71Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν μοῦ ἀπαντήσατε εἰς τὴν πρότασίν μου περὶ συστάσεως ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς, ὥστε νὰ τελειώσῃ ἡ δημοκοπία, ἡ ὁποία γίνεται, εἰς βάρος ὅλων ἐκείνων τῶν ἀτυχῶν Αἰτωλοακαρνάνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι πέριξ τῆς λίμνης.

§72Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Αὐτὸ ἠμπορεῖ νὰ γίνεται πάντοτε. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ἔχομεν ὑπ’ ὄψει μας, εἶναι ὅτι ἡ Ἑταιρεία αὐτὴ οὐδέποτε διένειμε μέρισμα κερδῶν εἰς τοὺς μετόχους της.

§73Χ. ΛΑΔΑΣ. Διατὶ νὰ γίνῃ ἐξεταστικὴ Ἐπιτροπὴ ὅταν ὁ κύριος Ὑπουργὸς βεβαιώνῃ ὅτι αὐτὴν τὴν ὥραν εὑρίσκεται εἰς διαπραγματεύσεις, διὰ νὰ κατανείμῃ τὰς συνεπείᾳ τῶν ἔργων τῆς Λυσιμαχίας ἀποξηρανθείσας γαίας καὶ ἑπομένως ἡ κατανομὴ αὐτὴ εἰς κλήρους θὰ ἀποτελέσῃ τὴν καλυτέραν ἀπάντησιν.

§74Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κυρίου συναδέλφου δὲν ἐννοεῖ αὐτό, ἐννοεῖ κάτι ἄλλο. Ἐννοεῖ νὰ γίνῃ μία ἐπιτροπὴ διαφωτίσεως, ὄχι ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ ἐλέγξῃ τὴν πολιτείαν τῆς Κυβερνήσεως.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔχει τὸν λόγον.

§76Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Φρονῶ, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ συζητουμένη ὑπόθεσις δὲν ἔχει, οὔτε ἔλαβε, σταθερῶς τὴν μορφὴν ἐπερωτήσεως, ἀλλὰ συζητήσεως καὶ ἀναπτύξεως μιᾶς ὑποθέσεως ἡ ὁποία γενικώτερον βέβαια δύναται καὶ πρέπει νὰ ἐνδιαφέρῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ μάλιστα ὑπὸ τὴν μορφήν, ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τὴν ἐπερώτησιν ὑπὸ τοῦ πρώτου ἀγορεύσαντος κυρίου συναδέλφου ὁ ὁποῖος ἤρξατο τῆς συζητήσεως ὄχι μὲ θέμα τὴν Ἑταιρείαν Λυσιμαχίας, ἀλλὰ τὴν Ἑταιρείαν Λεσσινίου. Ὀφείλω νὰ κάμω γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι εἶναι τρεῖς περιπτώσεις ἀποξηράνσεως γαιῶν, αἱ ὁποῖαι κυριώτερον ἐνδιέφερον καὶ ἐνδιαφέρουν τὰ δύο Ὑπουργεῖα, Δημοσίων Ἔργων καὶ Γεωργίας. Ἡ Κυβερνητικὴ πολιτικὴ ἡ χαραχθεῖσα ἐπ’ αὐτῶν ἐξεδηλώθη τὸ πρῶτον διὰ τὴν Ἑταιρείαν Ξυνιάδος, διότι καὶ ἐκείνη λειτουργεῖ καὶ ἐλειτούργει ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους καὶ ἐκεῖ ἐλύθη τὸ ζήτημα διὰ τοῦ διαχωρισμοῦ τοῦ 55% τῆς ἀποξηρανθείσης ἐκτάσεως ὑπὲρ τοῦ Κράτους καὶ τοῦ 45% ὑπὲρ τῆς Ἑταιρείας. Ἡ σύμβασις ἐκείνη τῆς Ξυνιάδος εἶχε τοῦτο τὸ πλεονεκτικὸν ἔναντι τῆς ἑταιρείας καὶ μειονεκτικὸν ἔναντι τοῦ Κράτους, ὅτι ἐκεῖ ρητῶς παρείχετο τὸ δικαίωμα τῆς ἐκμεταλλεύσεως ἁπασῶν τῶν γαιῶν διαρκουσῶν τῶν ἐργασιῶν ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν. Εἰδικῶς εἰς τὴν ἑταιρείαν Λυσιμαχίας τοιοῦτος ὅρος δὲν περιείχετο, ἑπομένως διαρκουσῶν τῶν ἐργασιῶν, ἐφ’ ὅσον δὲν τῆς παρείχετο τὸ δικαίωμα τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν γαιῶν, ἡ ὑπ’ αὐτῆς γενομένη ἐκμετάλλευσις ἦτο παράνομος. Τοῦτο δυστυχῶς καθ’ ὅλην τὴν διαδρομὴν τοῦ χρόνου τῆς 20ετίας, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἑταιρεία, ἐπανειλημμένως λαβοῦσα παρατάσεις, ὤφειλε νὰ ἐκτελέσῃ τὰ ἔργα, οὐδόλως ἀπέσχε τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν γαιῶν. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι κατὰ τὴν σύμβασιν, ὁ διαχωρισμὸς τῶν δικαιωμάτων ἐπὶ τῶν γαιῶν μεταξὺ ἑταιρείας καὶ τῶν ἄλλων δικαιούχων δέον νὰ γίνῃ μετὰ τὸ τέρμα τῶν ἐργασιῶν, ἀλλὰ τὸ τέρμα ἦτο ἀτέρμον εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν καὶ ἴσως ἀφίνεται ἡ ὑπόνοια ὅτι ἡ συνέχισις τῆς ἐκμεταλλεύσεως, παρέχει μίαν εὐκαιρίαν εἰς τὴν ἑταιρείαν νὰ παρατείνῃ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου. Δὲν νομίζω, οὔτε δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω μέχρι τῆς στιγμῆς, διότι αὐτὸ εἶναι ἔργον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Δημοσίων Ἔργων, ἐὰν εἰς τοῦτο καὶ μόνον ὀφείλεται ἡ παρέλκυσις, ἀλλὰ πάντως αὐτὴ παρέχει μίαν δικαιολογημένην ὑπόνοιαν ὅτι ἠμπορεῖ νὰ δικαιολογήσῃ τὴν μὴ περαίωσιν τῶν ἔργων. Ἐξεδόθη ἡ ἀπόφασις καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἐγὼ ἐφρόνουν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐρευνηθῇ τὸ ζήτημα τῶν εὐθυνῶν τῆς ἑταιρείας καὶ τῆς ἐκπτώσεως αὐτῆς, διότι πιστεύω ὅτι ὑπῆρξαν πολλαὶ παραβάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐδικαιολόγουν τοιοῦτον μέτρον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει προεκρίθη τὸ μέτρον τοῦ διαχωρισμοῦ τῶν γαιῶν. Ὀρθότατον καὶ δικαιότατον μέτρον. Καὶ συνέστη μία Ἐπιτροπὴ διὰ κοινῆς ἀποφάσεως ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου τῶν Δημοσίων Ἔργων μὲ πρόσωπά τινα τῶν δύο Ὑπουργείων, ἡ ὁποία διεχώρισε τὰς ἐκτάσεις. Ἀλλ’ ἡ ἔκτασις, ἡ ὁποία ἀφῃρεῖτο ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν, γεννᾶται τὸ ζήτημα εἰς ποῖον ἀνήκει, εἰς τὸ Δημόσιον, ἢ εἰς τὸ Ταμεῖον ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων Ἀχελώου, ὅπως ὁρίζει ἡ σύμβασις. Κατ’ ἐμὴν γνώμην ἀνήκει εἰς τὸ ταμεῖον κοινωφελῶν ἔργων καὶ ἑπομένως ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συζήτησις αὐτὴν τὴν στιγμὴν περὶ διαθέσεως, ὅπως ἤκουσα νὰ λέγεται, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαλλοτριωθοῦν, ἐφ’ ὅσον ἔχομεν τὸ ἄρθρον 17 τοῦ Συντάγματος, δύνανται ὅμως νὰ ἐκμισθωθοῦν δυνάμει τοῦ τελευταίως ψηφισθέντος νόμου περὶ ἀναγκαστικῆς μισθώσεως κ.λ.π. Κατὰ τὸν νόμον δὲ αὐτὸν ἡ περίπτωσις τῆς προσωρινῆς κατανομῆς τῶν γαιῶν ἀνήκει καὶ ἐνεργεῖται ἀπὸ μίαν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἐπιτροπὴ ὁρίζεται ἀπὸ τὸν νόμον καὶ εἶναι αὐτὴ ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀπαλλοτριώσεων, ἡ ὁποία ἀποτελεῖται ἀπὸ τὸν Πρόεδρον Πρωτοδικῶν, ἀπὸ ἕνα μηχανικὸν καὶ ἕνα γεωπόνον. Ἑπομένως καὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπροτάθη ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου τῶν Δημοσίων Ἔργων ἡ σύστασις εἰδικῆς Ἐπιτροπῆς ἠρευνήθη τὸ ζήτημα ἀλλὰ προσεκόψαμεν εἰς τὸ ζήτημα τοῦ νομίμου τῆς συνθέσεως τῆς Ἐπιτροπῆς, ἑπομένως εἶναι προφανὲς ὅτι τὸ μόνον βάσιμον νομικῶς εἶναι αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὑπεστηρίξαμεν ἡμεῖς καὶ τὸ ὁποῖον θετικῶς ὁρίζει ὁ νόμος.

§77Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ὄχι, διότι πρόκειται περὶ εἰδικῆς καταστάσεως ἐδῶ. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, ἠμπορεῖ οἱανδήποτε ὥραν θέλει νὰ ἀνακαλέσῃ ἢ νὰ τροποποιήσῃ τὴν ἀπόφασίν του. Κατὰ συνέπειαν δὲν ἰσχύουν αἱ διατάξεις τοῦ νόμου, ποὺ λέγετε.

§78Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐκτὸς ἐὰν δὲν τὴν ἀνακαλέσῃ καὶ γίνῃ κοινὴ Ἐπιτροπή.

§79Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ἐὰν ἀνακληθῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ διαχωρισμοῦ, ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ ἀνακληθῇ διότι ἡ ἀπόφασις αὐτὴ εἶναι ἀμφιμερὴς αὐτὴν τὴν στιγμὴν, δὲν δύναται κατ’ ἄλλον τρόπον νὰ γίνῃ ἡ διάθεσις, παρὰ συμφώνως μὲ ἐκεῖνο, ποὺ λέγει ὁ νόμος, ἐκτὸς ἐὰν κάμωμεν ἄλλον νόμον.

§80Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ὁ νόμος δὲν ὁμιλεῖ περὶ τῆς εἰδικῆς αὐτῆς περιπτώσεως. Καλύτερα νὰ μὴ ἐπεκτείνωμεν τὴν περίπτωσιν.

§81Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Χωρὶς νὰ ἔχω τὴν ἀξίωσιν νὰ ὁμιλῶμεν ἐπὶ νομικῶν ζητημάτων, ἐν τούτοις ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι ἔχω κάποιαν περισσοτέραν ἐκτίμησιν εἰς τὰς προσωπικάς μου γνώμας ἐπὶ νομικῶν ζητημάτων ἀπὸ τὰς γνώμας τῶν μὴ εἰδικῶν. Λοιπὸν τὸ ζήτημα τίθεται γενικώτερον, διότι φρονῶ ὅτι ἡ πολιτικὴ πάσης Κυβερνήσεως εἶναι καὶ πρέπει νὰ εἶναι, ὅτι τὰ ζητήματα αὐτὰ τὰ ἀναγόμενα εἰς τὴν καλλιέργειαν τῆς γῆς πρέπει νὰ ρυθμίζωνται ὄχι μὲ τὸ στενὸν πνεῦμα τὸ συμβατικόν, ἀλλὰ μὲ ἕνα γενικώτερον πνεῦμα γεωργοοικονομικῆς, κοινωνικῆς καὶ ἀνθρωπιστικῆς πολιτικῆς, ἀπὸ ἀπόψεως οὐ μόνον τῆς μεγαλυτέρας ἀποδόσεως τῶν γαιῶν ἀλλὰ καὶ τῆς δικαίας ἀμοιβῆς τῆς γεωργικῆς ἐργασίας. Δὲν ἐγνώριζα, κύριοι, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τοιούτου θέματος ἄλλως θὰ ἔφερνα φάκελλον σχετικὸν ὁ ὁποῖος ὑπάρχει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ ἐκ τῆς μαρτυρίας τοῦ ὁποίου προκύπτει, ὅτι ἐνθυμοῦμαι πὼς ὑπάρχει καὶ ἕνα συμφωνητικὸν εἰς τὸ ὁποῖον μία ἐκ τῶν ἑταιρειῶν ἀποξηράνσεως παρουσιάζει τὸ ἑξῆς πρωτοφανὲς νομικῶς φαινόμενον. Ἀντὶ τῆς ἐκμισθώσεως τῶν γαιῶν πρὸς καλλιέργειαν μηχανῶνται τὸ σύστημα τῆς ἐργολαβίας, δηλαδὴ ὁ γεωργὸς παρουσιάζεται ὡς ἐργοδότης καὶ ἡ ἑταιρεία παρουσιάζεται ὡς ἐργολήπτρια, καὶ καταλήγει εἰς τὸ τέλος, νὰ ἀντιστρέφωνται οἱ ὅροι καὶ ὁ γεωργὸς ὑποχρεοῦται μετὰ τὴν σπορὰν νὰ σκαλίσῃ τὰς φυτείας νὰ τὰς ἀραιώσῃ, νὰ τὰς συλλέξῃ, νὰ τὰς μεταφέρῃ εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς ἑταιρείας, καὶ ὅταν ἡ ἑταιρεία θὰ τὰς πωλήσῃ, τότε καλεῖται καὶ αὐτὸς νὰ λάβῃ τὸ μερίδιόν του. Ἀλλ’ ἀφοῦ γίνουν ὅλοι οἱ λογαριασμοὶ τῶν δαπανῶν τῆς ἑταιρείας, καταντᾷ αὐτὸς νὰ πάρῃ ὅταν πρόκειται περὶ σιτηρῶν, τὸ πτύον ἐπ’ ὤμου καὶ τὸ δίκανον καὶ νὰ φύγῃ μὲ κενὰς χεῖρας. Ὅταν δὲ πρόκειται περὶ ἄλλων καλλιεργειῶν νὰ πάρῃ ἕνα 15% ἕως 18% τῆς ἐσοδείας. Τὸ συμφωνητικὸν αὐτὸ θὰ τὸ ἔφερον ἐὰν ἐγνώριζα ὅτι πρόκειται νὰ γίνῃ συζήτησις ἀπόψε, ἀλλ’ ὑπάρχει εἰς τὸ γραφεῖόν μου εἰς τὴν διάθεσιν παντός. Ἐπομένως ἡ ἐπέμβασις τῆς πολιτείας εἶναι ἐπιτακτικὴ εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν, καὶ σᾶς λέγω ὅτι πρόκειται μόνον περὶ μιᾶς τῶν τριῶν ἑταιρειῶν ἀποξηράνσεως.

§82Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. ................. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§83Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ὑπάρχει καὶ ἄλλη παράτασις εἰς τὴν Λυσιμαχίαν. Ἐκ τοῦ νόμου καὶ τῆς συμβάσεως παρέχεται τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς περιοίκους νὰ βόσκουν ἐλευθέρως τὰ ζῷα των ἐφ’ ὅσον δὲν παρεμποδίζεται ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων. Ἐν τούτοις ὅλοι οἱ εἰσάγοντες ζῷα πρὸς βοσκὴν καταγγέλλονται καὶ καταδικάζονται εἰς βαρέα πρόστιμα, διότι ἡ ἑταιρεία ἰσχυρίζεται πάντοτε ὅτι παρεμποδίζεται ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων. Καὶ βλέπομεν τὸ ἑξῆς παράδοξον. Εἰς ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ἀγρὸν δι’ ἄλλον μὲν νὰ μὴ θεωρῆται δι’ ἄλλον δὲ νὰ θεωρῆται ἡ εἴσοδος τῶν ζώων ὡς παραβλάπτουσα τὰ ἔργα καὶ παράβασις τιμωρητέα. Ἀλλὰ καὶ πέραν αὐτῶν ὑπάρχουν παραβάσεις. Ὑπάρχουν ἐκτάσεις γαιῶν τῆς Λυσιμαχίας, περὶ τὴν λίμνην Τριχωνῖδα, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὴν σύμβασιν, ἀνήκουν εἰς τὰς πέριξ αὐτῆς κοινότητας. Ἐν τούτοις καὶ αἱ γαῖαι αὐταὶ καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα ἐκμισθοῦνται ὑπὸ τῆς ἑταιρείας καὶ εἰσπράττονται ὑπ’ αὐτῆς μισθώματα ὅπως καὶ διὰ τὰς ἄλλας γαίας. Τὸ ζήτημα ἦτο ἀποκλειστικῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας δι’ ὃ ἠναγκάσθην νὰ ἐκδώσω ἐπανειλημμένως ἀποφάσεις διότι δὲν εἰσηκούοντο οἱ κάτοικοι ἵνα ἀποκαταστήσω τὰς κοινότητας εἰς τὰς ἐκτάσεις. Δηλαδὴ δὲν παρεχώρησα ἐγὼ τὰς ἐκτάσεις, τὰς ἔχει παραχωρήσει ὁ νόμος. Τὰς παρανομίας ἁπλῶς ἐπεζήτησα νὰ ἐμποδίσω.

§84Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐξετελέσατε τὰς διατάξεις τοῦ νόμου.

§85Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, κύριοι βουλευταί, γεννᾶται καὶ τὸ ἑξῆς ζήτημα. Αἱ γαῖαι αὐταὶ δὲν εἶναι ὅπως ἐξῆλθον ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ δημιουργοῦ ὥστε νὰ δύναται κανεὶς νὰ εἴπῃ ὅτι τὰς δίδει πρὸς τοῦτον ἢ ἐκεῖνον τὸν σκοπόν, χωρὶς νὰ λαμβάνῃ μέριμναν διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς συντηρήσεως αὐτῶν. Καὶ τόσον εἶναι αὐτὸ ἀληθὲς ὥστε ἐκ τελευταίων ἀναφορῶν, τῶν γεωργῶν προκύπτει ὅτι ἐκ τῶν 6.500 στρεμμάτων, τὰ ὁποῖα ἀπεστράγγισεν ἡ ἑταιρεία, τὰ 2.000 στρέμματα εἶναι ἤδη κατακλυσμένα ὑπὸ τῶν ὑδάτων. Καὶ γεννᾶται τὸ ζήτημα, κύριοι θὰ μένουν ἀσυντήρητα τὰ ἔργα αὐτά; Εἶναι ὀρθὸν καὶ σκόπιμον νὰ ἐξακολουθήσουν τὰ ἔργα αὐτὰ μὲ τὴν ἰδίαν ἑταιρείαν ἡ ὁποία ἐπὶ τόσα χρόνια οὕτω ἐπολιτεύθη; Κατ’ ἐμὴν γνώμην, κύριοι, δὲν φρονῶ ὅτι εἶναι σκόπιμον νὰ παραμείνῃ ἡ ἐνεστῶσα κατάστασις. Φρονῶ ὅτι ἄλλος τρόπος πρέπει νὰ ἐξευρεθῇ. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, ἀπὸ τῆς ἰδικῆς της ἀπόψεως ἔχει μίαν ὀργάνωσιν τεχνικὴν μικρῶν ἔργων ἐγγείου βελτιώσεως. Ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ ἔχει ἐπεξεργασθῆ ἕνα σύστημα, διὰ τοῦ ὁποίου εἶναι δυνατὴ ἡ ἐξακολούθησις τῆς ἀποστραγγίσεως καὶ ἐκχερσώσεως τῶν γαιῶν καὶ πέραν αὐτοῦ ἴσως αὐξήσεως μέχρις ἑνὸς σημείου τῆς ἐξασφαλίσεως δι’ ἑνὸς ὀργανισμοῦ αὐτονόμου τῆς συντηρήσεως αὐτῶν, τὸν ὁποῖον ἔχομεν ὑπὸ ἐπεξεργασίαν. Δὲν γνωρίζω οὔτε δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ τέλειον ἀλλὰ εἶναι ἕνας τρόπος.

§86Χ. ΛΑΔΑΣ. Θὰ πρέπει νὰ ἔχωμεν μίαν κοινὴν ἐπιτροπὴν μεταξὺ τεχνικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας καὶ τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων (διότι ὅπως ξεύρετε, εἶναι αἱ διαστάσεις τῶν γνωμῶν τῶν ὑπηρεσιῶν αἱ ὁποῖαι κάμνουν κοινὴν ἐργασίαν).

§87Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὴν πεῖραν τοῦ παρελθόντος καὶ τὰ ἔργα τῆς ἐπιτροπῆς. Πάντως πρέπει νὰ ἐξετασθῇ καὶ μὲ ποῖον τρόπον θὰ λυθῇ τὸ πρόβλημα αὐτό, διότι ὄντως εἶναι σοβαρὸν πρόβλημα.

§88ΕΝΑΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ διὰ τὴν Ξυνιάδα ἡ ἰδία περίπτωσις συντρέχει.

§89Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ἡ ἐπίβλεψις ἐκεῖ ἔχει λήξει, καὶ ἑπομένως εἶναι καθαρῶς ζήτημα γεωργικὸν καὶ εἶναι ὀλιγώτερον δύσκολοι αἱ συνθῆκαι παρ’ ὅ,τι εἶναι εἰς τὴν Λυσιμαχίαν. Φρονῶ λοιπόν, ὅτι ἡ ἀνάπτυξις ἡ ὁποία ἐγένετο ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας χωρὶς βεβαίως νὰ ἔχῃ τὴν μορφὴν τῆς ἐπερωτήσεως, ἀλλὰ τῆς ἀναπτύξεως τῆς ὑποθέσεως ὑπῆρξε καὶ τοῦτο χρήσιμον ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀντελήφθη τὸ πνεῦμα τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅτι ἐπὶ τῶν ζητημάτων αὐτῶν πρέπει νὰ τεθῇ ἕνα τέρμα. Καὶ τὸ τέρμα τοῦτο εἶναι, κύριοι, περισσότερον ἐπιβεβλημένον παρ’ ἡμῖν, διότι εὑρισκόμεθα, ὅπως σᾶς εἶναι γνωστόν, ἐνώπιον μιᾶς ἀνεπαρκείας κλήρων τὴν ὁποίαν ὅπως βαίνουν τὰ γενικώτερα πράγματα πρέπει ν’ ἀντιμετωπίσωμεν ἐντὸς τῶν χωρικῶν μας ὁρίων. Καὶ διὰ νὰ τὴν πραγματοποιήσωμεν, πρέπει νὰ ἐντείνωμεν τὰς προσπαθείας μας, νὰ μὴ ἀφήσωμεν οὔτε σπιθαμὴν γῆς τὴν ὁποίαν νὰ μὴ παραδώσωμεν πρὸς ἐκχέρσωσιν καὶ ἐκμετάλλευσιν τὸ ταχύτερον. Διότι δὲν προσθέτει τίποτε τὸ νὰ εἴπωμεν, ὅτι καταρτίζεται μία ἑταιρεία ἢ ἕνας ὀργανισμὸς ὁ ὁποῖος θὰ ἐπιληφθῇ τῆς ἀποξηράνσεως μιᾶς μεγάλης ἐκτάσεως, ἀλλ’ αὐτὸ θὰ γίνῃ ἔπειτα ἀπὸ εἴκοσιν ἔτη. Ἡμεῖς ἔχομεν ἐπιτακτικὴν ἀνάγκην ἀμέσου χρησιμοποιήσεως πάσης σπιθαμῆς γῆς. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, νομίζω, ὅτι ἡ γενομένη συζήτησις ὑπῆρξεν ἐκτάκτως διαφωτιστική.

§90Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἤθελον νὰ σᾶς ἐρωτήσω διατὶ σκέπτεσθε διὰ τὴν κατάρτισιν τῆς Ἐπιτροπῆς ἡ ὁποία θὰ παραχωρήσῃ τὰ χωράφια, εἶναι τοῦτο ἀληθές;

§91Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ἐγένετο μία πρότασις, ἡ ὁποία δὲν στηρίζεται στὸν νόμον.

§92Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Καὶ σεῖς, πῶς ἄλλως νομίζετε ὅτι θὰ λύσετε τὸ ζήτημα;

§93Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Εὗρον ἀφορμὴν διὰ νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα.

§94Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἤθελα νὰ ἐρωτήσω, ἔχετε διατάξει τὸν νομογεωπόνον νὰ περιέλθῃ τὸν Δῆμον Μακρυνείας καὶ νὰ παραχωρήσῃ τὰ χωράφια αὐτά;

§95Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Βεβαίως.

§96Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Τότε τί διασκέπτεσθε;

§97Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Διότι τὰ ἐδάφη τὰ ὁποῖα διέταξα τὸν νομογεωπόνον νὰ παραχωρήσῃ εἶναι τῆς Τριχωνίτιδος καὶ ὄχι τῆς Λυσιμαχίας.

§98Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Κάποιος εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἔχει σύγχυσιν, καὶ αὐτὸς δὲν εἶμαι ἐγώ.

§99Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Φρονεῖτε, ὅτι ὑπάρχει περίπτωσις νὰ ἐκμισθωθῇ τὸ ὑπόλοιπον τῶν γαιῶν εἰς τρίτους;

§100Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Νομίζω, ὅτι ἐκ τοῦ νόμου ὑπάρχει δικαίωμα.

§101Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Σεῖς ἐστείλατε τὸν νομογεωπόνον καὶ ἐδώσατε καὶ παραχωρητήρια.

§102Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ὅποιος σᾶς τὰ εἶπεν αὐτά, σᾶς παρεπλάνησε. Δὲν πρόκειται περὶ παραχωρητηρίων. Πρόκειται περὶ διαχωρισμοῦ. Καὶ θὰ ἔπρεπεν αὐτὸ νὰ σᾶς εὐχαριστῇ, ἐνῷ βλέπω ὅτι σᾶς λυπεῖ.

§103Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Αὐτὸ εἶναι εἰς βάρος...... αὐτὴ ἡ πρᾶξις ἔπρεπε νὰ περιβληθῇ μὲ σοβαρότητα.

§104Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Χάριν τοῦ κύρους, σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ ἐξακολουθήσετε ὑπ’ αὐτὴν τὴν μορφὴν τὴν συζήτησιν, διότι εἶσθε ἐκτὸς θέματος. Ὅταν ἡ ἑταιρεία κατέλαβεν ἕνα μέρος παρόχθιον, τὸ ὁποῖον ἀνῆκεν εἰς τὴν κοινότητα, δὲν θὰ ἔστελλα τὴν γεωργικὴν ὑπηρεσίαν νὰ διαχωρίσῃ τὰ ὅρια;

§105Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἐπὶ τῇ βάσει τίνος νόμου; Ἂν θέλῃ ὁ κ. Ὑπουργός, νὰ τοῦ φέρωμεν τὸ πρακτικὸν τοῦ κ. Χιώτη.

§106Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐπειδὴ δὲν ἠμποροῦσαν νὰ γνωρίζουν ποῖα κομμάτια θὰ ἔπαιρνεν ἡ κοινότης, ἔκαμαν τὸν διαχωρισμόν.

§107Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ἀκριβῶς, διαχωρισμὸς γίνεται. (Χειροκροτήματα).

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ, ὅπως λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§109ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6 μ. μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 9 μ. μ.).