1947.04.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 104η

Τρίτη 29 Ἀπριλίου 1947

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6.30′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Σ. Σγουρόγλου ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Σ. ΣΓΟΥΡΟΓΛΟΥ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Εἰς τοὺς πίνακας τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν, τοὺς περιλαμβανομένους εἰς τὰ σημερινὰ πρακτικά, ἐπέρχονται αἱ ἑξῆς διορθώσεις: 1) Εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας ὁ κύριος Νικήτας Βαρβιτσιώτης ἀντικαθίσταται διὰ τοῦ κυρίου Μιλτ. Βαρβιτσιώτη. 2) Εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας οἱ κ. κ. Σπ. Θεοτόκης καὶ Χ. Ζαλοκώστας ἀντικαθίστανται διὰ τῶν κ. κ. Χρ. Θηβαίου καὶ Παυσ. Λυκουρέζου. 3) Εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ προστίθεται ὡς 40ον μέλος ὁ κ. Γ. Βαρβούτης.

§4Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Τὸν λόγον κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῶν πρακτικῶν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅ,τι ἔχετε πρὸς διόρθωσιν νὰ δώσητε σημείωσιν.

§6Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ἠλείας). Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι θὰ ἐδικαιούμην νὰ εἶμαι μέλος τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ὑπουργείου Μεταφορῶν., ὡς διατελέσας Ὑπουργός.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, διότι τὰ μέλη ὁρίζονται ἀπὸ τοὺς Ἀρχηγοὺς τῶν Κομμάτων. Παρακαλεῖται ὁ Γραματεὺς κ. Α. Ταλιαδοῦρος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κλπ.

§8Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Κωστόπουλος καταθέτει τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν δι’ ἀλλεπάλληλα αἱματηρὰ γεγονότα Βερροίας καὶ ζητεῖ λῆψιν μέτρων δραστικῶν. Ὁ βουλευτὴς Λακωνίας κ. Ν. Καράμπελας ἀποστέλλει τηλεγράφημα ζητῶν τὴν στρατιωτικὴν καὶ ναυτικὴν ἐνίσχυσιν Γυθείου καὶ ἀκτῶν Πάρνωνος–Ταϋγέτου.

§9Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀναφοραὶ τοιαύτης σοβαρότητος πρέπει νὰ συζητῶνται πάραυτα χωρὶς νὰ ἀναμένουν τὴν σειράν. Ὁ βουλευτὴς Χαλκιδικῆς κ. Β. Βασιλικὸς καταθέτει ὑπόμνημα τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Χαλκιδικῆς διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ ἔκδοσιν εἰσέτι ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου περὶ καταβολῆς τῆς διαφορᾶς ἀναπροσαρμογῆς τιμῆς σίτου. Ὁ Γεωργικὸς Πιστωτικὸς Συνεταιρισμὸς κάτω Σχολαρίου Θεσσαλονίκης «Ἡ Ἅμιλλα» ζητεῖ ἄμεσον μείωσιν τιμῆς διαθέσεως θειϊκοῦ χαλκοῦ. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Κ. Καραΐσκος ἀποστέλλει τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν κατὰ τοῦ Νομάρχου καὶ Ἐφόρου Δράμας διὰ τὴν μὴ ἐκτέλεσιν διαταγῆς Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν ἀφορώσης τὴν προστασίαν πυροπαθῶν Δράμας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Καλατζόπουλος καταθέτει τηλεγράφημα ἐπιτροπῆς Προέδρων Κοινοτήτων τῆς ἐπαρχίας Ναυπακτίας διαμαρτυρομένων διότι δὲν λαμβάνεται πρόνοια διώξεως ἀναρχικῶν συμμοριῶν, αἵτινες λυμαίνονται τὴν ἐπαρχίαν ὁλόκληρον καὶ ζητούντων λῆψιν μέτρων ἀσφαλείας. Ὁ βουλευτὴς Πρεβέζης καὶ Ἄρτης κ. Α. Καζαντζῆς ἢ Εὐριπίδης καταθέτει ὑπόμνημα κατοίκων τῆς ἐπαρχίας Τζουμέρκων Ἠπείρου ζητούντων τὴν κατασκευὴν ὁδοῦ διὰ τὴν συγκοινωνίαν των μετὰ τῶν Κέντρων Ἄρτης καὶ Ἰωαννίνων. Ὁ βουλευτὴς κ. Β. Σαγιᾶς καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῶν ἐν Πάτραις δημοδιδασκάλων ζητούντων λῆψιν νομοθετικῆς προνοίας, προικοδοτήσεως τῶν θυγατέρων τῶν δημοδιδασκάλων. Ὁ βουλευτὴς Λακωνίας κ. Ν. Καράμπελας ἀποστέλλει τηλεγράφημα δι’ οὗ ἀναφέρεται ὅτι κακῶς καὶ ἐν ἀγνοίᾳ του ὁ Νομαρχῶν Λακωνίας ἀνέφερε τὴν ὕπαρξιν παρακρατικῶν ὀργανώσεων εἰς Λακωνίαν καὶ ὅτι μόνον μονάδες αὐτασφαλείας ὑπαίθρου ὑπάρχουσι τὰς ὁποίας ὁ Λαὸς περιβάλλει μετ’ ἐμπιστοσύνης. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Χ. Πιπιλιάγκας ἀποστέλλει τηλεγράφημα δι’ οὗ ἐκφράζεται ἡ ἀγανάκτησις τοῦ Λαοῦ Μακεδονίας διὰ μελετωμένην κατάργησιν Γενικῆς Διοικήσεως Δυτικῆς Μακεδονίας. Ὁ Γεωργικὸς Πιστωτικὸς Συνεταιρισμὸς Παλαιοῦ Χαρμάνκιοϊ περιφερείας Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ ἀναπροσαρμογὴν τιμῆς σιτηρῶν συγκεντρώσεως 1946. Ἡ Ἕνωσις Καπνοπωλῶν Δράμας ζητεῖ αὔξησιν ποσοστοῦ κέρδους εἰς 15%. Ὁ Σύλλογος Μουσικῶν Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ρύθμισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τῆς συμφωνικῆς ὀρχήστρας Θεσσαλονίκης. Ὁ Ἀγροτικὸς πληθυσμὸς Κερκύρας ζητεῖ ὅπως προστατευθῇ ἡ Ἕνωσις Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν παρὰ τοῦ Κράτους. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Πανθεσσαλικοῦ Κτηνοτροφικοῦ Συνδέσμου ζητεῖ ὅπως κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀναγκαστικῆς ἐκμισθώσεως γαιῶν ἀποκλεισθῇ προτίμησις οἱουδήποτε ἄλλου πρὸ ἱκανοποιήσεως ἀναγκῶν ὑπαρχόντων μισθωτῶν μικροκτηνοτρόφων. Ἡ Ἕνωσις Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Διδυμοτείχου ἐκφράζει ἱκανοποίησίν της διὰ τὸν νόμον περὶ συγκεντρώσεως σίτου. Ἡ Ἕνωσις Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Βόλου διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ἀναπροσαρμογὴν τῆς τιμῆς συγκεντρώσεως σιτηρῶν. Οἱ Πρόεδροι διαφόρων Κοινοτήτων ἐπαρχίας Παιονίας διαμαρτύρονται δι’ ἀντικατάστασιν ἐπάρχου Κωνσταντίνου Χριστοφορίδου καὶ ζητοῦν ἄμεσον ἀνάκλησιν τούτου. Ἐπιτροπὴ καθαιρεθέντων Κοινοτικῶν Συμβούλων Νήσου Θήρας διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ Ἐπάρχου Βενιέρη διὰ τὴν σκανδαλώδη μεροληπτικὴν ἐνέργειάν του, καθαιρέσαντος τούτους καὶ ζητεῖ τὴν ἀνάκλησιν αὐτῶν. Οἱ κ. κ. Κ. Τσαλδάρης (Ὑπ. Ἐξωτ.) καὶ Μ. Κότσιανος (Ὑπ. Ὑγιεινῆς) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ἐν Νέᾳ Ὑόρκῃ τὴν 22 Ἰουλίου 1946 ὑπογραφεισῶν Διεθνῶν Ὑγειονομικῶν Συμβάσεων». Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης (Ὑπ. Γεωργ.) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ Διοικήσεως καὶ Διαχειρίσεως τῶν δι’ ἀρδεύσεις χρησιμοποιουμένων ὑδάτων». Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Ὀργανισμοῦ Προστασίας Ἀμπελουργῶν Ἀττικοβοιωτίας κειμένων διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Πολεμίδης, Μ. Καροῦσος, Ι. Μελᾶς, Γ. Ἀριστείδου, Α. Ἀντωνόπουλος, Α. Μιχαλακόπουλος κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναστολῆς ἐκτελέσεως δικαστικῶν ἀποφάσεων διατασσουσῶν ἄρσιν ἐπιτάξεως». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Λόντος καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναστολῆς ἐκτελέσεως δικαστικῶν ἀποφάσεων διατασσουσῶν ἄρσιν ἐπιτάξεως».

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἀνακοινώσεων τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. Κ. Ρέντης ἔχει τὸν λόγον.

§11Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Εἶναι φανερὸν ὅτι ἡ ἀντιπολίτευσις δὲν ἀποβλέπει εἰς παρέλκυσιν τῆς συζητήσεως. Εἶμαι μόλις ὁ δεύτερος, ὁ ὁποῖος λαμβάνω τὸν λόγον. Ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως εὑρίσκεται εἰς τὰ στάδια τῆς ἐφαρμογῆς της καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις ἔχει πάντα λόγον νὰ ἀποφύγῃ συζήτησιν διονυχιστικήν, τὴν ὁποίαν ἐπιφυλάσσεται νὰ διεξαγάγῃ βραδύτερον, ὅταν ὁ χρόνος δείξῃ ὅτι εἶναι εὔθετος ἡ στιγμή. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ στρατὸς διεξάγει ἐκκαθαριστικὰς ἐπιχειρήσεις καὶ δὲν θὰ ἠθέλομεν νὰ δώσωμεν τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἀπὸ ὡρισμένας διαφορὰς ἀπόψεων ἀποβλέπομεν νὰ φέρωμεν ἐμπόδιον εἰς τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκει ἡ Κυβέρνησις. Πράγματι ἡ Κυβέρνησις στηρίζεται εἰς τὴν μεγίστην πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς καὶ ὀφείλουν οἱ Ἕλληνες πολῖται νὰ πειθαρχήσουν πρὸς τὰς ἐντολάς της. Ἐὰν ὑπάρχουν ἄλλαι πολιτικαὶ ἀπόψεις, αὗται ἔχουν θεωρητικὸν χαρακτῆρα—δὲν ἔχουν χαρακτῆρα παρεμποδίσεως ἢ ἐμπνεύσεως ἀπειθαρχίας πρὸς τὰς ἐπιταγὰς τοῦ Κράτους. Αἱ συνθῆκαι τόσον αἱ ἐξωτερικαί, ὅσον καὶ αἱ ἐσωτερικαί, ἐμφανίζονται μᾶλλον ἐπιδεινωμέναι αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ἡ Διάσκεψις τῆς Μόσχας, εἰς τὴν ὁποίαν ὅλοι ἠλπίσαμεν ὅτι θὰ σημειώσῃ καμπὴν πρὸς τακτοποίησιν τῆς εἰρήνης ἐν Εὐρώπῃ, δὲν κατώρθωσε νὰ δώσῃ τὰ προσδοκώμενα ἀποτελέσματα. Ἡμεῖς ὅμως, ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐν Ἑλλάδι, δὲν εἴμεθα ἀπαισιόδοξοι. Παρὰ τὴν ἀποτυχίαν, τὴν μὴ πρόοδον τῆς Διασκέψεως τῆς Μόσχας, ἔχομεν ἐμπιστοσύνην ὅτι τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα διαιροῦν τοὺς Μεγάλους Συμμάχους, θὰ λυθοῦν συμβιβαστικῶς καὶ ὅτι, ἐκ τῆς συμβιβαστικῆς λύσεως τῶν ἄλλων θεμάτων, θὰ ἔχῃ νὰ ὠφεληθῇ καὶ ἡ Ἑλλάς! Περὶ τῶν δηλώσεων καὶ τοῦ διατάγματος τοῦ Προέδρου τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν κ. Τρούμαν ὁ ἀρχηγός μας διὰ δηλώσεών του τότε καὶ διὰ τοῦ τηλεγραφήματός του καὶ διὰ δηλώσεων ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, καθώρισε τὰς ἀπόψεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι ἡ ἀπροκάλυπτος αὐτὴ ἐνίσχυσις τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ἐρχομένη εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Μεγάλη Βρεταννία ἐφάνη καμπτομένη πρὸ δυσχερειῶν οἰκονομικῶν καὶ ἄλλων, ὅτι ἡ ἐνίσχυσις αὕτη, ἡ διδομένη εἰς τὴν Ἑλλάδα, θὰ συντελέσῃ, ὥστε νὰ ἐπέλθῃ ἄνευ ἄλλης αἱματοχυσίας ἡ ἐσωτερικὴ εἰρήνευσις τῆς Χώρας, πρῶτον, διότι παρέχει τὸ ἐπιχείρημα ὅτι τὸ Κράτος, ὑποστηριζόμενον ὄχι μόνον παρὰ τῆς Μεγάλης Βρεταννίας ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας τῆς Ἀμερικῆς, ἔχει ὁλόκληρον τὴν δύναμιν νὰ ἀντιμετωπίσῃ οἱανδήποτε ἀνταρσίαν καί, ἀφ’ ἑτέρου, ὅτι ἔχει τὴν ἠθικὴν ἐπιβολὴν καὶ τὴν συμπαράστασιν, ὥστε νὰ λύσῃ εἰρηνικῶς τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα διαιροῦν τοὺς Ἕλληνας. Αὐτὴν τὴν ἔννοιαν δίδει ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ δι’ αὐτὸ ἐχαιρέτισε μὲ ὅλον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, τὸ διάγγελμα τοῦ Προέδρου Τρούμαν. Ὡς ἐξειλίχθησαν αἱ διαπραγματεύσεις εἰς τὴν Μόσχαν δὲν ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ ὑποβάλῃ ἡ Ἑλλὰς τὸ ζήτημα τὸ ἐκκρεμὲς τὸ ὁποῖον τὴν ἐνδιαφέρει, τῆς Βορείου Ἠπείρου. Πάντως τὸ θέμα μένει ἀνοικτὸν νὰ ὑποβληθῇ εἰς μίαν ἄλλην εὐκαιρίαν μετὰ τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος τῆς συνθήκης εἰρήνης μετὰ τῆς Αὐστρίας. Ἐλπίζω δὲ ὅτι ἐν τῷ μεταξὺ ἡ Κυβέρνησις θὰ λάβῃ ὅλα τὰ μέτρα ὥστε νὰ τονωθῇ τὸ αἴσθημα τοῦ δικαίου τῆς Ἑλλάδος ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ἀπὸ τὴν Ἀμερικήν, διότι ἀπὸ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας ἐνεφανίσθη διστακτικότης ὅσον ἀφορᾷ τὸ δίκαιον τῆς Ἑλλάδος ἐπὶ τῆς Βορείου Ἠπείρου. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ αἰσθήματα τῶν Ἑλλήνων ἐπὶ τῆς νήσου Κύπρου εἶναι θέμα ἔξω τῶν διαπραγματεύσεων μεταξὺ τῶν Μεγάλων Συμμάχων. Ὑπάρχει ὅμως ἕνα σημεῖον αἰσιοδοξίας ὅτι μία προσωπικότης ὅπως ὁ Λόρδος Ἔμερυ εἰς ἄρθρον τὸ ὁποῖον ἐδημοσιεύθη εἰς τὸν Ἀγγλικὸν τύπον φαίνεται νὰ κατανοῇ τὴν βάσιν, τῶν πόθων τοῦ Κυπριακοῦ καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Δὲν προχωρεῖ εἰς τὴν λύσιν τόσον ὅσον ἡμεῖς θὰ ἐπεθυμούσαμε, πάντως ὅμως δέχεται ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἱκανοποιηθῇ ἕνας πόθος ἀφορῶν τοῦτο, ὅτι οἱ Κύπριοι νὰ θεωρηθοῦν Ἕλληνες, ὑπήκοοι. Γνωρίζω ὅτι καὶ ἄλλος Ἄγγλος διαπρεπὴς πολιτικὸς διαπνεόμενος ἀπὸ φιλικώτατα αἰσθήματα πρὸς τὴν Ἑλλάδα, ἔχει ἀναλάβει νὰ εἰσηγηθῇ καὶ πρὸς τὸν Λόρδον Ἔμερυ καὶ πρὸς τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν πρόοδόν τινα πρὸς λύσιν τοῦ ζητήματος τούτου καὶ νομίζω ὅτι ἡ ὁδὸς αὕτη τῆς διὰ τῶν Ἄγγλων ἐπιδιώξεως λύσεως καὶ ἱκανοποιήσεως τῶν πόθων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τοῦ Κυπριακοῦ, εἶναι ὁ καταλληλότερος τρόπος τῆς διευθετήσεως τοῦ ζητήματος. Ἐὰν εἰς τὴν πρότασιν ἰοῦ Λόρδου Ἔμερυ προστεθῇ κάτι τι, ἴσως πλησιάσωμεν περισσότερον πρὸς τὴν λύσιν. Ἐὰν ἀντὶ μόνον νὰ γίνεται δεκτὸν ὅτι οἱ Κύπριοι θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι Ἕλληνες ὑπήκοοι προχωρούσαμεν εἰς τὸ ὅτι οἱ Κύπριοι οἱ Ἕλληνες ὑπήκοοι θὰ ἔπρεπε νὰ μετέχουν τῆς διοικήσεως τῆς Ἑλλάδος καὶ οἱ Ἕλληνες νὰ μετέχουν τῆς διοικήσεως τῆς νήσου, νομίζω ὅτι θὰ ὑπῆρχε μεγαλυτέρα συμπλησίασις τῶν ἀπόψεων καὶ θὰ ἠδύνατο νὰ εὑρεθῇ λύσις διατηρήσεως τῆς ἐκ μέρους τῆς Μεγάλης Βρεταννίας τῶν ἐπικυριαρχικῶν δικαιωμάτων ἐπὶ τῆς νήσου, ὥστε εἰς δεδομένην στιγμὴν νὰ δικαιολογήσῃ τὰς βάσεις τὰς στρατιωτικὰς καὶ τὰς ναυτικὰς ἐπὶ τῆς νήσου χωρὶς τοῦτο νὰ ἀποτελῇ ἐμπόδιον εἰς τὸ νὰ ἀποτελῇ ἡ Κύπρος μέλος τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν διοίκησίν της. Καὶ νομίζω ὅτι φίλοι τῆς Ἑλλάδος ἐν Μεγάλῃ Βρεταννίᾳ, Βρεταννοί, θὰ ἠδύναντο νὰ προχωρήσουν τὰς ὑποδείξεις των πρὸς τοιαύτην κατεύθυνσιν. Ἄλλα, τινὰ θέματα τὰ ὁποῖα ἐθίγησαν ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς ἴσως θὰ ἔπρεπε νὰ ἀχθοῦν πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν ἐπὶ τῶν ἐξωτερικῶν ὑποθέσεων ἐπιτροπήν. Θέματα τοιαῦτα θὰ ἦσαν τὸ ζήτημα τῆς διατηρήσεως ἢ μὴ Σλαυοφώνων μειονοτήτων ἐν Μακεδονίᾳ τὸ ζήτημα τοῦ ἐλευθέρου λιμένος τῆς Θεσσαλονίκης καὶ τὸ ζήτημα ἴσως τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξετασθῇ, τῆς ἴσης φιλίας πρὸς τὰς Μεγάλας Συμμάχους δυνάμεις ὄχι διότι ὑπάρχει παρέκκλισίς τις ἀπὸ μέρους τῆς Ἑλλάδος πρὸς τὰς Μεγάλας Δυνάμεις ἀπὸ τῆς βάσεως αὐτῆς, ἀλλὰ διότι ἄλλα γεγονότα ἐμφανίζουν ὅτι δὲν ὑφίσταται πράγματι μέτρον ἴσης φιλίας ἐκ μέρους ὅλων τῶν Μεγάλων Δυνάμεων πρᾶγμα τὸ ὁποῖον λυπεῖ βαθύτατα τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἡμεῖς ἡ Ἀντιπολίτευσις οὔτε ζήτημα ἐμπιστοσύνης, οὔτε πολιτικὸν ζήτημα θέτομεν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἐπὶ τῇ βάσει βραχυτάτης ἄλλως τε ἀνακοινώσεως τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως· διαπιστοῦμεν τοῦτο μόνον ὅτι ἐξακολουθεῖ νὰ ὑπάρχῃ διαφορὰ ἀντιλήψεων ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀκολουθητέαν πολιτικήν, διαφορὰ ἡ ὁποία προέκυψε κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ παρελθόντος Ἰανουαρίου. Διαπιστοῦμεν ὅτι, ἐνῷ τότε κατεβλήθη προσπάθεια νὰ φανῇ ὅτι ὁμοία εἶναι ἡ πολιτικὴ ἢ θὰ ἦτο ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, διαπιστοῦμεν ὅτι δὲν ὑπῆρξεν ὁμοία ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν πιστεύει ἡ ἀντιπολίτευσις πρὸς τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις. Δὲν θέλομεν νὰ εἰσέλθωμεν εἰς λεπτομερείας, οὔτε ἐπιδιώκομεν νὰ πείσωμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ υἱοθετήσῃ τὴν ἰδικήν μας πολιτικήν. Ἐλέχθη ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ Ἀντιπολίτευσις ἢ ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀποβλέπει ὡς μέσον θεραπείας τῆς ἐσωτερικῆς ἀναιμίας εἰς γενικὴν ἀμνηστίαν ἔρχεται εἰς ἀντίφασιν πρὸς ἑαυτόν διότι δὲν ἐγνώριζεν ὅτι ὑπάρχει ἑνοχὴ τῶν ὁμόρων εἰς τὴν ἀνωμαλίαν τὴν ἐσωτερικὴν τῆς Ἑλλάδος καὶ νὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ διευκρινήσωμεν ὅτι δὲν ὑφίσταται καμμία ἀντιγνωμία μεταξὺ τῶν δύο αὐτῶν θεμάτων. Ὑπάρχουν μέτρα τὰ ὁποῖα παρερμηνεύει ὅτι δῆθεν ἀποτελοῦν μέτρα ὑπὲρ τῶν ἀνταριῶν τὰ ὁποῖα ὅμως εἰς τὴν τελικὴν των ἐφαρμογὴν δὲν εἶναι ὑπὲρ τῶν ἀνταρτῶν ἀλλὰ ἐναντίον τῶν ἀνταρτῶν. Πολλάκις μέτρα ἐπιεικείας δὲν ἐνισχύουσι τὴν ἀνταρσίαν ἀλλὰ τὴν ἐξασθενοῦν, ὅπως μέτρα βίας καὶ αὐστηρότητος δὲν ἐξασθενοῦν τὴν ἀνταρσίαν ἀλλὰ τὴν ἐνισχύουν. Γνωρίζετε πόσαι παρακρατικαὶ ὀργανώσεις ἐγένοντο ἀκουσίως τῶν στρατολόγων τῆς ἀνταρσίας καὶ ἀντιθέτως πόσον μέτρα ἐπιεικείας ληφθέντα ἔστω τοπικῶς ἀπὸ ἀρχηγοὺς τῆς χωροφυλακῆς συνετέλεσαν εἰς τὸ νὰ διαλυθοῦν ἀνταρτικαὶ ὁμάδες.

§12Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Παραδείγματος χάριν ἡ ἀποσυμφόρησις.

§13Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ἡ ἀποσυμφόρησις, κύριε συνάδελφε, σᾶς ἐπιτρέπει νὰ κατέλθετε εἰς τὰς ἐκλογὰς ἀνενόχλητοι, νὰ διασχίσετε ὁλόκληρον τὴν ὕπαιθρον χώραν χωρὶς κανεὶς νὰ σᾶς ἐνοχλήσῃ. Ἡ ἀποσυμφόρησις ἐγένετο τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1945 καὶ αἱ ἐκλογαὶ ἐγένοντο τὴν 31 Μαρτίου τοῦ 1946. Πιθανὸν ἡ πέννα νὰ περιέλαβε καὶ ἐγκληματίας εἰς τὸ μέτρον αὐτό.

§14ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὅλοι ἐγκληματίαι ἦσαν.

§15Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ἀλλὰ καμμία μητέρα χωροφύλακος δὲν ἐπένθησεν ἀπὸ τὸ μέτρον ἐκεῖνο· καὶ ὅταν ἀνελάβατε τὴν ἐξουσίαν σεῖς, μετὰ τὰς ἐκλογὰς καὶ δύο μῆνας βραδύτερον, τὸν Μάϊον τοῦ 1946, διεπιστώσατε διὰ τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Δημοσίας Τάξεως, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ὅλοι οἱ ἀντάρτες εἰς τὴν Ἑλλάδα συνεποσοῦντο μόνον εἰς 500. Δὲν δύναται νὰ γίνῃ σύγχυσις ἀποσυμφορήσεως καὶ ἀφορμῶν ὑποτροπῆς τοῦ ἐμφυλίου πολέμου. Εὐθυνόμεθα ἡμεῖς μέχρι τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν διεξηγάγομεν τὰς ἐκλογὰς διὰ τὴν ἡσυχίαν καὶ τὴν τάξιν εἰς τὴν χώραν ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῶν ἀριστερῶν συμμοριῶν. Δὲν ὑπέστη κανεὶς ἀπὸ σᾶς οὔτε βίαν, οὔτε νοθείαν κατὰ τὰς ἐκλογὰς καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ μέχρι τοῦ Σεπτεμβρίου, κατὰ τὸ Δημοψήφισμα, δὲν ἠνοχλήθητε καὶ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μεταστρέψητε τὰ γεγονότα, λόγῳ τῆς κακῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἐφηρμόσατε, ὅτι αὐτὰ ὀφείλονται εἰς τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλάβομεν ἡμεῖς. (Χειροκροτήματα ἐκ μέρους τῆς ἀριστερᾶς). Πιθανὸν ἡμᾶς ὡς Κόμμα, τὸ μέτρον νὰ μᾶς ἔβλαψε, διότι ἔρχεται εἰς ἀντίθεσιν μὲ τὸ δημόσιον αἴσθημα, ἀλλὰ ἡμεῖς, ἀποβλέποντες εἰς τὸ γενικώτερον ἐθνικὸν συμφέρον, προετιμήσαμεν νὰ ὑποστῶμεν ἧτταν ἐκλογικήν, διὰ νὰ ἐξυπηρετήσωμεν τὸ Ἔθνος. (Χειροκροτήματα ἐκ μέρους τῆς ἀριστερᾶς). Διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε ποῖον εἶναι τὸ ὅπλον αὐτὸ τῆς ἐπιεικείας, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ ἀναγνώσητε.......

§16ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἔχετε παρὰ νὰ πᾶτε εἰς τὴν Μακεδονίαν.

§17Κ. ΡΕΝΤΗΣ. ..... τὰ ὄργανα τὰ κομμουνιστικά, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ ἀναγνώσητε τὴν ἀρθρογραφίαν τοῦ τύπου τοῦ κομμουνιστικοῦ καὶ τὰς κρίσεις μὲ τὰς ὁποίας ὑποδέχεται τὴν πρότασιν τοῦ Ἀρχηγοῦ μας, τοῦ κ. Σοφούλη, ἡ ὁποία ἐπανελήφθη πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν. Ἰδοὺ τὶ γράφει ἡ «Ἐλεύθερη Ἑλλάδα» εἰς τὸ φύλλον τοῦ Σαββάτου: 26 Ἀπριλίου τοῦ 1947 «ἀπὸ τὸν καιρόν.......... (ἀναγινώσκει)........». Δὲν ἀποτελεῖ ἐνίσχυσιν τῆς ἀνταρσίας, ἀποτελεῖ τρόμον τῆς ἀνταρσίας τὸ ὅπλον, τὸ ὁποῖον ἐπισείει ὁ ἀρχηγός μας, κύριος Σοφούλης. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Διότι ἀπομονώνεται τὸ ἔγκλημα καὶ διαχωρίζεται ἡ εὐθύνη ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ εἶχον ἐξακολουθήσει νὰ κρατοῦν τὰ ὅπλα τῆς ἀνταρσίας καὶ τὰ ὁποῖα θὰ ἔστρεφον πλέον σαφῶς καὶ κατὰ τρόπον παραδεδεγμένον ἀπὸ ὅλον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι τὰ στρέφουν ὑποκινούμενοι ἔξωθεν ἐναντίον τῆς Ἑλληνικῆς ἀκεραιότητος, ἐναντίον τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους. Ἀπατᾶσθε εἰς τὴν ἑρμηνείαν τὴν ὁποίαν δίδετε, ὅσον ἀφορᾷ τὴν πολιτικὴν ἀπήχησιν, τὴν ὁποίαν ἔχουν ὡρισμένα μέτρα, τὰ ὁποῖα εἰσηγήθη ἡ Ἀντιπολίτευσις. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ, ὅπως εἶπον. Ἡμεῖς δὲν πρόκειται νὰ πείσωμεν οὔτε τὴν Κυβέρνησιν, οὔτε τὴν μεγίστην πλειοψηφίαν τῆς Συνελεύσεως, ἡ ὁποία τὴν πολιτικὴν τὴν ἰδικήν μας δὲν τὴν ἀκολουθεῖ. Ἁπλῶς διευκρινίζομεν τὴν πολιτικήν μας ἀντίθεσιν ἀπέναντι τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ ἔχωμεν βραδύτερον, ὅταν τερματισθῇ τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἔχωμεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ συζητήσωμεν ἠρεμώτερον ἐπ’ αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δεδομένων. Ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὴν ἐπαγγελίαν τῆς Κυβερνήσεως, τῆς ἐπιβολῆς τοῦ Κράτους τοῦ νόμου, πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν. Ἐὰν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν προέβη εἰς τὰς δηλώσεις, ὅτι διελύθη «ὁ μῦθος τῶν παρακρατικῶν ὀργανώσεων» δι’ ἐντύπωσιν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, θὰ ἤθελον καὶ ἐγὼ νὰ ἀποφύγω νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Θὰ ἠδυνάμεθα ὅμως, νὰ τὸ συζητήσωμεν ἰδιαιτέρως. Ἀλλὰ προέβη εἰς μίαν πρόκλησιν καὶ πρόσκλησιν πρὸς τὰ μέλη τῆς Συνελεύσεως καὶ εἶπεν, ὅτι, τέλος πάντων, ἂν ἔχετε ἀντίρρησιν δώσατέ μου τὰ στοιχεῖα νὰ πεισθῶ καὶ ἐγώ, ὅτι ἴσως οἱ Νομάρχαι δὲν ἀναφέρουν τὴν ἀλήθειαν. Ἀλλὰ θὰ ἔλεγον, διατὶ νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ συζήτησις δημοσία καὶ δὲν ἠδύνατο ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἴσως νὰ καλέσῃ ἰδιαιτέρως βουλευτὰς ἀνήκοντας εἴτε εἰς τὸ Κόμμα τὸ Λαϊκόν, εἴτε εἰς Κόμματα, τὰ ὁποῖα συμπράττουν μετὰ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος σήμερον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ λάβῃ πληροφορίας; Ἐὰν ἤθελε π. χ. πληροφορίας διὰ τὸν Νομὸν Ἀργολιδοκορινθίας, διατὶ νὰ μὴ καλέσῃ τὸν συνάδελφον κ. Παπαληγούραν καὶ νὰ τοῦ εἴπῃ, ὅτι ὁ κ. Νομάρχης, ὁ ὁποῖος ἰσχυρίζεται, ὅτι δὲν ὑπάρχουν ὀργανώσεις παρακρατικαὶ εἰς τὸν Νομὸν Ἀργολιδοκορινθίας, ἐὰν λέγῃ τὴν ἀλήθειαν ἢ ὄχι; Ἢ διατὶ νὰ μὴ ἀναγνώσῃ τὰ ἄρθρα, ἢ μίαν περικοπὴν ἄρθρου τοῦ ἀξιοτίμου κ. Μανουηλίδη, ἢ τοῦ κ. Ἀβέρωφ, τὰ ὁποῖα ἐδημοσιεύθησαν καὶ νὰ κρατήσῃ τὰ τηλεγραφήματα, νὰ μὴ τὰ δώσῃ ἀμέσως εἰς τὴν δημοσιότητα, διὰ νὰ μὴ δημιουργηθῇ ἐντύπωσις ἐλλείψεως σοβαρότητος, ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα αὐτό; (Χειροκροτήματα ἐκ μέρους τῆς Ἀριστερᾶς). Τὸ ὅτι ὑπῆρχον παρακρατικαὶ ὀργανώσεις, τὸ διεπιστώσατε οἱ στηρίζοντες τὴν Κυβέρνησιν διὰ τῶν δηλώσεων τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως κ. Μαξίμου, κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 27 Ἰανουαρίου.

§18Ι. ΠΑΝΤΟΣ. Καὶ ἐπὶ τῆς ἰδικῆς σας Κυβερνήσεως ὑπῆρχον ὀργανώσεις. Ἐγὼ διέλυσα πολλὰς Κομμουνιστικὰς συμμορίας εἰς τὴν Χαλκίδα.

§19Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Δὲν διαφωνοῦμεν ἐπ’ αὐτοῦ. Ἐγὼ ἄλλοτε ὑπεστήριξα, ὅτι αἱ ὀργανώσεις αἱ παρακρατικαί, τῆς ἄκρας Δεξιᾶς, ἱδρύθησαν τῇ ἀνοχῇ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Ναυάρχου Βούλγαρη. Ὥστε ἐπ’ αὐτοῦ, ἀξιότιμε κύριε συνάδελφε, δὲν ἔχομεν καμμίαν διαφωνίαν. Ἡμεῖς προσεπαθήσαμεν νὰ περιορίσωμεν, κατὰ τὸ δυνατὸν καὶ στάσιν, ἕνεκα τῆς ὁποίας ἐκηρύξαμεν στρατιωτικὸν νόμον εἰς τὰς Καλάμας. Συνεπῶς εἶναι γνωστόν, ὅτι ὑφίσταντο παρακρατικαὶ ὀργανώσεις ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας. Τὸ ζήτημα εἶναι, Κυβέρνησις προελθοῦσα ἐκ τῶν ἐκλογῶν καὶ ἔχουσα τὸ λαϊκὸν κῦρος, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς δὲν εἴχομεν καὶ ἡ ὁποία εἶχε καὶ ἠθικὴν ἐπιβολὴν ἐπὶ τῶν στοιχείων τῆς Δεξιᾶς, ἐὰν περιώρισε τὰς παρακρατικὰς ὀργανώσεις ἢ τὰς ηὔξησεν. Εὐθύνην ἔχετε σεῖς σήμερον διὰ τὴν δρᾶσιν τῶν παρακρατικῶν ὀργανώσεων ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας. Σεῖς ὑποσχέθητε τὴν διάλυσιν αὐτῶν καὶ τρεῖς μῆνας μετὰ τὴν ὑπόσχεσίν σας μᾶς ἐμφανίζετε τηλεγραφήματα τῶν Νομαρχῶν, διὰ νὰ μᾶς εἴπητε ὅτι εἶναι μῦθος ἡ ὕπαρξις παρακρατικῶν ὀργανώσεων. Ἤθελα νὰ ἐρωτήσω· ποῖος ἔδωσε τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ εἰς τὸν Ἀθανάσιον Μελέτην ἀπὸ τὸ Βασιλικὸ τῆς Κορινθίας, ὁ ὁποῖος διέπραξε φόνον κατὰ τὸ 1946 καὶ ἐφόνευσεν ἕνα ὀνόματι Τομαρᾶν καὶ ἔκτοτε ἐκκρεμεῖ ἡ δίωξις ἐπὶ φόνῳ; Ποῖος, ἀντὶ νὰ τὸν καλέσῃ καὶ νὰ τὸν δικάσῃ, τοῦ ἔδωσε τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ καὶ σήμερον δρᾷ ὡς ἀρχηγὸς παρακρατικῆς ὀργανώσεως εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ τέως Δήμου Σικυῶνος ὁ Ἀθανάσιος Μελέτης, μὲ ἐπωμίδας ἀξιωματικοῦ, φονεὺς μὴ δικασθεὶς ἀκόμη ἀπὸ τὰ δικαστήρια;

§20Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Ποῖος τοῦ ἔδωσε τὸν βαθμόν;

§21Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ὁ κ. Μάξιμος, ὁ Πρόεδρος τῆς ἰδικῆς σας Κυβερνήσεως. Καὶ ὄχι μόνον δὲν διελύθη ἡ ὀργάνωσις αὐτή, ἀλλὰ ἔδωσαν βαθμὸν εἰς ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος τρομοκρατεῖ τὴν περιφέρειαν καὶ ἐπιβάλλει φορολογίας, ὑπὸ τὸν τύπον ὅτι θὰ ἀγοράσῃ ὅπλα, τὰ ὁποῖα μεταπωλεῖ, καὶ αὐτὸ δὲν τελειώνει ποτὲ καὶ ἐπιβάλλει συνεισφοράς, διότι, λέγει, πρέπει νὰ σταλοῦν ἄνδρες εἰς τὰ ὀρεινά, διότι δῆθεν ἐνεφανίσθησαν συμμορῖται καὶ καλοῦνται οἱ ἔμποροι νὰ καταβάλουν τὰ ἔξοδα. Καὶ τώρα τελευταίως, ἐτέθη καὶ ἄλλη φορολογία διὰ τὰς οἰκογενείας τῶν ἐπιστράτων καὶ αὐτὴν τὴν διαχειρίζεται ὁ κ. Μελέτης. Καὶ ἤθελα νὰ ξεύρω ποῦ ἀποδίδουν λογαριασμὸν ὅλοι αὐτοὶ οἱ κύριοι, οἱ ὁποῖοι ἀγοράζουν ὅπλα καὶ οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται διὰ νὰ προστατεύσουν τὰς οἰκογενείας τῶν ἐπιστράτων; Ὅποιος φθάνει βάζει φόρο σήμερον εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον τῆς καταπτώσεως περιήλθομεν.

§22Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σεῖς, κύριε Ρέντη, διακρίνεσθε καὶ ἐπὶ διπλωματικῇ πείρᾳ καὶ δίδω μεγάλην πίστιν εἰς ὅσα λέγετε. Θὰ ἤθελα νὰ μοῦ λύσετε μίαν ἀπορίαν. Ἀσκεῖτε μία πολιτικήν, ἐναντίον τίνος ἀσκεῖτε τὴν πολιτικὴν αὐτήν;

§23Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ὄχι, ἀπαντῶ εἰς τὸ τηλεγράφημα τοῦ κ. Νομάρχου καὶ εἶπα ὅτι καλύτερον ἦτο νὰ μὴ ἀχθῇ ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως. Ἐὰν θέλετε νὰ τὸ συζητήσωμεν ἰδιαιτέρως, θέλετε καὶ δημοσίᾳ, δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν νὰ τὸ συζητήσωμεν.

§24Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζετε ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι ἡ συνισταμένη τῆς Ἑλλάδος;

§25Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι ὁ συντελεστής τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἐθνικῆς Συνεργασίας. Ὁ σεβαστός μου Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ κ. Μάξιμος, εἰς τὰς 27 Ἰανουαρίου εἶπε τὰ ἑξῆς: «Τὸ Κράτος παρέχον αὐτὴν τὴν ἀποτελεσματικὴν προστασίαν τῶν πολιτῶν......... (ἀναγινώσκει)......». Εἰς αὐτὸ ἀπαντῶ, ὅτι τρεῖς μῆνας βραδύτερον, ὄχι μόνον οἱ ἔνοπλοι δὲν ἀφωπλίσθησαν, ἀλλὰ τοὺς ἀπενεμήθη καὶ βαθμὸς ἀξιωματικοῦ, μολονότι καταδιώκονται διὰ φόνους.

§26Α. ΜΟΥΣΤΡΟΥΦΗΣ. Εἰς τὸν Νομὸν Μαγνησίας ἔδρων μέχρι πρὸ ὀλίγου δύο ὁμάδες παρακρατικαί, ἡ τοῦ Καλαμπαλίκη καὶ τοῦ Τσέλιου. Καὶ ἡ μὲν πρώτη διελύθη ἐντελῶς, ὁ δὲ Τσέλιος κληθεὶς νὰ παραδοθῇ καὶ μὴ ὑπακούσας, ἐφονεύθη ὑπὸ ὀργάνων τῆς Χωροφυλακῆς.

§27Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Αὐτὸ ἀποτελεῖ ἱκανοποίησιν, διότι ἄλλοτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀναφέρω παρεμπιπτόντως ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως μίαν ἐπιδρομὴν ὀργανώσεως, ἡ ὁποία ἐγένετο μὲ ὁρμητήριον τὸ Ἀγγελόκαστρον τῆς Κορινθίας ἐναντίον πολιτῶν εἰς τὴν Ἐπίδαυρον, συνάδελφος δὲ τῆς συμπολιτεύσεως μὲ διέκοψε καὶ μοῦ εἶπεν, ὅτι οἱ κακοποιηθέντες δὲν ἦσαν φιλελεύθεροι, ἀλλὰ κομμουνισταί. Τὸ γεγονὸς ἀποτελεῖ πιστοποίησιν ὅτι ὑπῆρχε συμμορία, ὅτι ἐκακοποίησε πολίτας, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι οἱ πολῖται αὐτοὶ ἦσαν κομμουνισταί, ὡσὰν ἡ ὕπαρξις συμμορίας καὶ ἡ κακοποίησις κομμουνιστῶν νὰ εἶναι θέμα ἐκτὸς τῶν ὁρίων τοῦ Κράτους καὶ τοῦ νόμου. Καὶ ἀναφέρομαι εἰς αὐτὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ὑπῆρχον παρακρατικαὶ ὀργανώσεις τοιούτου εἴδους καὶ ἔχω καὶ ἄλλας καταγγελίας ὅσον ἀφορᾷ τὴν περιφέρειάν μου.

§28Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. Ὑπεβάλατε μήνυσιν ἐναντίον τοῦ Μελέτη;

§29Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ὄχι, ἀλλὰ παρεκάλεσα τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Τάξεως νὰ λάβῃ μέτρα διὰ τὴν τακτοποίησιν τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς.

§30Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. Ἐνῷ παραπονεῖσθε ἐναντίον τοῦ Μελέτη, δὲν ὑπεβάλατε μήνυσιν. Ἡμεῖς ὅμως ὑπεβάλαμεν μηνύσεις ἐναντίον τῶν φονέων τῶν ἀδελφῶν μας καὶ τῶν συγγενῶν μας. Σεῖς τοὺς ἀφήσατε ἐλευθέρους ἀπὸ τὰς φυλακάς.

§31Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Δὲν ἔχει σημασίαν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐξαπολύσατε τοὺς πολίτας, ὁπλίσατέ τους ἐναντίον τῶν ἄλλων πολιτῶν. Ἕτερον ἑκάτερον. Παρεδέχθητε ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ ἔργον σας καὶ ἐπ’ αὐτοῦ διαφωνοῦμεν, διότι σεῖς αὐτὸ ἐπιδιώκετε. Ἐγὼ ὡς Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ηὗρα 70.000 ἐντάλματα ἐκκρεμῆ καὶ 16.000 ἐντὸς τῶν φυλακῶν, δηλαδὴ περίπου 100.000 ἄτομα καταδιωκόμενα. Δὲν εἶχα στρατὸν διὰ νὰ συλλάβω 100.000 καταδιωκομένους, οὔτε φυλακὰς νὰ τοὺς κλείσω, οὔτε δικαστήρια νὰ τοὺς δικάσω. Ἀλλὰ προέκυψε καὶ ἕνα ἄλλο θέμα, τὸ ὁποῖον σᾶς ἐνδιαφέρει, τὸ νὰ γίνουν ἐκλογαὶ καὶ διὰ νὰ γίνουν ἐκλογαὶ ἔπρεπε νὰ ληφθῇ κάποιο μέτρον, διότι δὲν ἠμπορούσατε νὰ πᾶτε εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ μὲ καταδιωκομένους 100.000 ἀνθρώπους δὲν εἶχον κῦρος αἱ ἐκλογαί. Δι’ αὐτὸ περιωρίσθη ἡ δίωξις ἐναντίον τῶν αὐτουργῶν. Ἐλέχθη ἀπὸ μερικοὺς ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ διωχθοῦν οἱ αὐτουργοί, ἀλλ’ οἱ ἠθικοὶ αὐτουργοί. Βεβαίως ἔπρεπε νὰ διωχθοῦν καὶ οἱ ἠθικοὶ αὐτουργοί, ἀλλὰ πάντως δὲν ἦτο δυνατὸν οὔτε νὰ συλληφθοῦν, οὔτε νὰ διωχθοῦν, οὔτε νὰ φυλακισθοῦν 100.000 ἄνθρωποι. Τώρα ἐὰν νομίζωμεν ὅτι, εὐθὺς ὡς ἀποκατεστάθη τὸ ἐλεύθερον Κράτος, πρέπει νὰ ὁπλίσωμεν πολίτας νὰ φονεύουν ὅποιον αὐτοὶ νομίζουν, ὅτι εἶναι ὑπεύθυνος νὰ τὸν δικάζουν καὶ νὰ τὸν ἐκτελοῦν, κάμετέ το αὐτὸ τὸ Κράτος, ἡμεῖς χωρίζομεν τὰς εὐθύνας μας ἀπὸ τὰς ἰδικάς σας. (Χειροκροτήματα). Ἔχω διὰ τὸν νομὸν Ἀρκαδίας ὡρισμένα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν εἰς τὸν τύπον καὶ διὰ τὰ ὁποῖα ὑπεβλήθη ἐπερώτησις. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως θὰ ἦτο εἰς θέσιν νὰ δώσῃ σήμερον πληροφορίας, ἢ θέλει βραδύτερον, διότι δὲν ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσω ἀκριβῶς αὐτὴν τὴν στιγμὴν πληροφορίας.

§32Ν. ΖΕΡΒΑΣ (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). Διέταξα ἀνακρίσεις καὶ μόλις λάβω τὸ πόρισμα τούτων θὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς δώσω πληροφορίας.

§33Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Νομίζω ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀντὶ νὰ μᾶς ἐρωτήσῃ κατὰ πόσον αἱ ἀπαντήσεις τῶν Νομαρχῶν ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν ἀλήθειαν, θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ἐρωτήσῃ τὸν συνάδελφόν του Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Τάξεως, νὰ ἐλάμβανεν ἐκεῖθεν πληροφορίας καὶ κατόπιν νὰ ἐνεφάνιζεν εἰς τὴν δημοσιότητα τὰ τηλεγραφήματα. Περαίνων τὴν ἀγόρευσίν μου, ἔχω νὰ εἴπω τοῦτο, ὅτι ὑφίσταται ἕνα ζήτημα δυσπιστίας εἰς τὴν Ἑλλάδα, δυσπιστίας ἐκείνων πρὸς τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνησις παρέχει μέτρα ἐπιεικείας. Δυσπιστία ἐφαρμογῆς, δυσπιστία ἐὰν κανεὶς κατέλθῃ ἐκ τῆς ἀνταρσίας καὶ παραδώσῃ τὰ ὅπλα κατὰ πόσον θὰ εἶναι σεβαστός. Δὲν λέγω ἀπέναντι τοῦ Στρατοῦ, ἐκεῖνοι θὰ τὸν περιφρουρήσουν, ἀλλὰ ὅταν ὑπάγῃ στὸ χωριό του, δὲν ὑπάρχει ἀσφάλεια.

§34ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Παρεδόθησαν πάρα πολλοὶ καὶ τοὺς περιεποιήθησαν. Πόθεν ἔχετε τὰς πληροφορίας σας;

§35Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ἔχω δύο πληροφορίες, ὅτι ἔμειναν τελείως ἐλεύθεροι μερικοὶ εἰς τὴν περιφέρειαν Βόλου, ἀλλὰ ὅταν ἔφθασαν εἰς τὸ χωριό των, ἐκεῖ δὲν πέρασαν καλά. Ἀφ’ ἑτέρου ἔχω ἕνα ἄλλο δεδομένον. Ὄτι δύο οἱ ὁποῖοι παρουσιάσθησαν κεκαλυμμένως — διότι πρέπει νὰ γνωρίζετε ὅτι οἱ ἀντάρται δὲν φοβοῦνται μόνον τὸ Κράτος, φοβοῦνται καὶ τοὺς κομμουνιστὰς — καὶ εἰδοποίησαν τὴν Ἀστυνομίαν νὰ μεταβῇ εἰς ἕνα ὡρισμένον μέρος νὰ τοὺς συλλάβῃ καὶ ἐπῆγε πράγματι ἡ Ἀστυνομία καὶ τοὺς συνέλαβε τοὺς παρέπεμψεν εἰς τὸ Στρατοδικεῖον καὶ τοὺς κατεδίκασαν εἰς θάνατον. Δὲν νομίζω ὅτι αὐτὰ συντελοῦν εἰς τὴν ἐξασθένησιν τῆς ἀνταρτικῆς κινήσεως. Πρέπει νὰ εἶναι πολιτικώτερος κανείς.

§36ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὰ ἔχετε ἐξακριβώσει αὐτά, κύριε συνάδελφε; Ἡμεῖς ἔχομεν ἀντιθέτους πληροφορίας.

§37Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ἠμπορεῖ. Ἀφ’ ἑτέρου ὑπάρχει ἀναμφιβόλως ὁ φόβος, ὅτι μία διευθέτησις ἐσωτερική, πιθανὸν νὰ δώσῃ τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα νὰ διαβρώσῃ τὸ Κράτος, ἐὰν καταλάβῃ ὅτι αὐτὸ εἶναι μία μικρὰ μειοψηφία. Ἰδού, λοιπόν, δύο σημεῖα δυσπιστίας, ὅτι εἰς μίαν εἰρηνικὴν διευθέτησιν φοβούμεθα ὅτι τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα δὲν θὰ εἶναι εἰλικρινές, ἀλλὰ θὰ ἐπιχειρήσῃ καὶ πάλιν μίαν νέαν ἀνταρσίαν καὶ μία διὰ τῆς βίας κατάληψιν τῆς Ἀρχῆς. Καὶ ἀπὸ τοῦ ἄλλου μέρους μία δυσπιστία τῶν ἀνταρτῶν, ὅτι ἂν κατέλθουν ἀπὸ τὰ βουνὰ θὰ καταδιωχθοῦν εἰς τὰ χωριά των. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι τὸ ἐνδιαφέρον τὸ ὁποῖον ἐπέδειξαν αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι τῆς Ἀμερικῆς θὰ εἶναι δυνατὸν τελικῶς νὰ θεραπεύσῃ τὸν φόβον, τὴν δυσπιστίαν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ πρὸς τὰς δύο αὐτὰς κατευθύνσεις. Καὶ μὲ τὴν εὐχὴν αὐτὴν ἐλπίζομεν εἰς μίαν καλυτέραν αὔριον.

§38Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἀργολιδοκορινθίας, εἰς τὸ διάστημα τῆς ἀγορεύσεώς του μὲ ἀνέφερεν. Ἐπειδὴ αἱ δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου βουλευτοῦ, δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὴν πραγματικότητα καὶ δημιουργοῦν ἓν προσωπικὸν ζήτημα, παρακαλῶ νὰ μοῦ δοθῇ ὁ λόγος διὰ νὰ δώσω ἐξηγήσεις εἰς τὴν Βουλήν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλή;

§40ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§41Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν ἐσκεπτόμην νὰ ἀνέλθω ἐπὶ τοῦ βήματος διὰ νὰ συζητήσω κατὰ τὴν παροῦσαν φάσιν τὸ πρόβλημα τῆς δημοσίας τάξεως, οὔτε πρόκειται τὴν στιγμὴν αὐτὴν νὰ ἐπεκταθῶ. Ἀλλὰ ἐπειδὴ εἰς τὸν τύπον τὸν φιλικῶς προσκείμενον πρὸς τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἐπανελήφθη καὶ τὴν περασμένην ἑβδομάδα ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον δὲν ἀνταποκρίνεται πρὸς τὴν ἀλήθειαν, τὰ αὐτὰ δὲ ἐπληροφορήθην ὅτι ἐπανέλαβεν ὁ ἀξιότιμος φίλος καὶ πολιτευτὴς Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας, ἐπιθυμῶ νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὴν Βουλὴν πῶς τότε ἐλέχθησαν ὡρισμένα πράγματα. Οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν, ἀνάγονται εἰς τὴν ἀγόρευσιν, τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ κάμω ἐνώπιον τοῦ Σώματος κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ψηφίσματος περὶ ἐκτάκτων μέτρων. Κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην, ἠρωτήθην, ὡς θὰ ἐνθυμῆται ἡ Βουλή, ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, διατὶ ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει εἰς τὴν διάταξιν ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν ἄρσιν τοῦ ἀσύλου τῆς κατοικίας. Καὶ ἐξήγησα τότε πρὸς τὴν Βουλὴν ρητῶς καὶ κατηγορηματικῶς, ὅτι ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον γίνεται ἡ ἀνταρτικὴ κίνησις, δὲν ἐπιτρέπει εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἔχῃ ἀκριβῆ ἀντίληψιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀνταρτῶν. Διότι μόνον τοὺς πυρῆνας καὶ ἀριθμόν τινα συμμοριτῶν, ἀνηκόντων εἰς τοὺς πυρῆνας, ἦτο δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ γνωρίζῃ, δεδομένου ὅτι ὁσάκις ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ μία ἐπιχείρησις συμμοριακῆς φύσεως προσετίθεντο εἰς τοὺς πυρῆνας αὐτοὺς προσωρινῶς ἀντάρται, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸν ὑπόλοιπον χρόνον ἐξετέλουν τὰ εἰρηνικά των ἔργα δῆθεν καὶ μετὰ τὴν «ἐπιχείρησιν» ἐλάμβανον τὴν μορφὴν τοῦ δημοκρατικοῦ πολίτου. Εἰς τὴν ἰδίαν ἀκριβῶς ἀγόρευσιν, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἐπὶ τοῦ προκειμένου παρερμηνεία, σᾶς ἀνέφερα ἐκτὸς τῶν ἀριθμῶν τῶν 537 συμμοριτῶν καὶ τῶν 55 συμμοριῶν. Ἀλλὰ εἶναι προφανές, ὅτι ἐφ’ ὅσον τὴν ἰδίαν ἡμέραν καὶ ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος ἀπέδειξα πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εἶναι γνωστὸς ὁ ἀριθμὸς τῶν συμμοριτῶν, ἡ μνεία τοῦ ἀριθμοῦ τῶν 537 δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ εἶναι ρητὴ δήλωσις περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν πυρήνων, οἱ ὁποῖοι τότε ἦσαν γνωστοὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§42Γ. ΜΕΛΑΣ. Δὲν ἐγένετο συζήτησις περὶ πυρήνων.

§43Χ. ΛΑΔΑΣ. Ποῦ εἶναι ἡ ἀγόρευσίς σας;

§44Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Μοῦ φαίνεται εἰς τὸν 2ον τόμον, σελὶς 237. Ἑπομένως, κύριοι βουλευταί, ὅλον τὸ ζήτημα τοῦ ἀριθμοῦ τῶν πυρήνων τῶν συμμοριῶν αἱ ὁποῖαι ἦσαν γνωσταὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὅλον τὸ θέμα τοῦ συνόλου τῶν συμμοριτῶν, οἱ ὁποῖοι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην εἶχον διττὴν ὑπόστασιν, ὁτὲ μὲν νὰ ἐνεργοῦν συμμοριακῶς, ἐκτελοῦντες πράξεις συμμοριακῆς φύσεως ἐναντίον τῶν φιλησύχων πολιτῶν, ὁτὲ δὲ ἐλάμβανον καὶ αὐτοὶ τὸν μανδύαν τοῦ χωρικοῦ ὁ ὁποῖος ἐκτελεῖ φιλειρηνικὰ ἔργα. Δικαιοῦμαι, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, μὲ ὅλον τὸν σεβασμὸν τὸν ὁποῖον τρέφω πρὸς τὸν ἀξιότιμον πολιτευτὴν Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας, νὰ τὸν παρακαλέσω, ὅταν ἀνέρχεται ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου καὶ μεταχειρίζεται κείμενα διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τὰς πολιτικάς του ἀντιλήψεις, νὰ ἔχῃ τοὐλάχιστον τὴν ἀντικειμενικότητα, τὰ κείμενα νὰ τὰ ἀναφέρῃ ἐν συνόλῳ καὶ νὰ ἔχῃ τὴν καλωσύνην νὰ διαβάζῃ πληρέστερα τὰς ἀγορεύσεις. (Χειροκροτήματα).

§45Χ. ΛΑΔΑΣ. Τότε ἐβεβαιώσατε τὴν Βουλὴν, ὅτι ὅλα ἦσαν θαυμάσια.

§46Γ. ΜΕΛΑΣ. Τὸ θάρρος σας ἐκεῖνο, κατέστρεψε τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ Κόμμα σας.

§47Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Ἐπιθυμῶ, κατόπιν τῆς ἀγορεύσεως τοῦ σεβαστοῦ πολιτευτοῦ ἐξ Ἀργολιδοκορινθίας, νὰ κάμω μίαν διασάφησιν ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Ὁ κ. συνάδελφος, ἀνέφερε τὰ ἄρθρα μου εἰς τὸ «Βῆμα», εἰς τὰ ὁποῖα μνημονεύω δρᾶσιν συμμοριῶν δεξιᾶς εἰς τοὺς Νομοὺς Τρικάλων–Λαρίσης, τὰς ὁποίας ἐχαρακτήρισεν ὡς παρακρατικὰς ὀργανώσεις. Ὀφείλω νὰ δώσω τὴν ἑξῆς διασάφησιν, ἐξ ὅσων διεπίστωσα. Αἱ συμμορίαι αἱ ὁποῖοι δροῦν ἐκεῖ καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ προσαγάγω στοιχεῖα εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν δύνανται νὰ χαρακτηρισθοῦν ὡς παρακρατικαί. Οὐδὲν κρατικὸν ὄργανον τὰς ὑποστηρίζει, ἐκτὸς ἴσως ἐλαχίστων κατωτέρων, τὰ ὁποῖα ἴσως κατὰ τὸ παρελθὸν εἶχον δεσμοὺς μετ’ αὐτῶν. Ἐκ τῶν ἀνωτέρων ὀργάνων τοῦ Κράτους, οὐδέν. Ἀντιθέτως διεπίστωσεν ὅτι τὰ διοικητικὰ ὄργανα, καὶ τὰ στρατιωτικά, προσπαθοῦν νὰ τοὺς ἐξολοθρεύσουν. Αἱ συμμορίαι αὐταί, ὅπως ἔγραψα, εἶναι καθαρῶς ληστρικαὶ συμμορίαι — πιθανῶς νὰ εἶχον εἰς τὴν ἀρχὴν μίαν μορφὴν αὐτοαμύνης τοῦ πληθυσμοῦ — καὶ αὐτοτιτλοφοροῦνται τῆς δεξιᾶς, διὰ νὰ ἔχουν κάποιαν κάλυψιν εἰς τὴν ληστρικήν των δρᾶσιν. Ἔχω ὡρισμένα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ φέρω εἰς γνῶσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἀναμφισβητήτως δὲν εἶναι παρακρατικαὶ ὀργανώσεις, εἶναι ληστρικαὶ καὶ καταδιώκονται. (Χειροκροτήματα).

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Χούτας ἔχει τὸν λόγον.

§49Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Ὁσονδήποτε ἐπιεικῶς καὶ ἐὰν θέλωμεν νὰ κρίνωμεν τὰς κυβερνητικὰς δηλώσεις καὶ ἀνασκοπήσωμεν τὸ μέχρι τοῦδε ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἀνεύρωμεν πλείστας ὅσας οὐσιώδεις παραλείψεις καὶ σφάλματα σοβαρά. Ἐγώ, ὡς ἀνήκων εἰς τὴν κυβερνητικὴν παράταξιν, δὲν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐλέγξω τὸ ὅλον κυβερνητικὸν ἔργον. Τοῦτο εἶναι καθῆκον τῆς ἀντιπολιτεύσεως καὶ εὐτυχῶς τὸ ἐκτελεῖ μετὰ ζήλου περισσοῦ. Ἐγὼ ἀπὸ τῆς ἰδικῆς μου σκοπιᾶς, ἐπιθυμῶ νὰ ἐπισημάνω μίαν οὐσιώδη παράλειψιν τῆς Κυβερνήσεως, παράλειψιν καθήκοντος καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου καὶ μόνον προτίθεμαι νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπ’ ὀλίγον κύριοι βουλευταί. Καταγγέλλω τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν πρωτοφανῆ ἀγνωμοσύνην της καὶ ἀστοργίαν της ἔναντι τῶν ὀλίγων ἐκείνων Ἑλλήνων, εἰς τὸ αἷμα καὶ τὰς θυσίας τῶν ὁποίων ὀφείλεται ἀναμφισβητήτως ἡ νεωτέρα ἐθνική μας παλιγγενεσία. Καταγγέλλω τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν ἐνώπιον Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων διὰ τὴν πρωτοφανῆ ἀστοργίαν της ἔναντι τῶν θυμάτων καὶ ἀναπήρων τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως. Ἀπὸ ἔτους, κύριοι βουλευταί, ἡ παροῦσα Ἐθνοσυνέλευσις πανηγυρικῶς καὶ ἐπιτακτικῶς ἀπεφάνθη ὅτι δέον νὰ ληφθοῦν μέτρα ὑπὲρ τῶν θυμάτων καὶ ἀναπήρων τοῦ τελευταίου ἐθνικοῦ μας ἀγῶνος. Κατηρτίσθη μία Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἐπὶ 3 μῆνας ἐντατικῶς καὶ ἐπιμόνως εἰργάσθη καὶ κατήρτισε τὰ σχετικὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ὅμως ὄχι μόνον δὲν τὰ ὑπέβαλε εἰς τὴν Βουλὴν ἡ Κυβέρνησις ἡ προηγουμένη, ἀλλὰ οὔτε καὶ ἡ σημερινὴ πρὸς ὁριστικὴν τακτοποίησιν τοῦ ζητήματος τούτου. Πρὸ ἡμερῶν μάλιστα, ὅταν ἐζητήθησαν ἐξηγήσεις ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν διὰ τὴν τύχην τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν, οὗτος ἀπήντησεν ὅτι ἐχάθησαν καὶ ὅτι ἴσως θὰ εὑρίσκωνται εἰς κάποιο συρτάρι. Πιστεύομεν, ὅτι οὐδεὶς δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ ὅτι ἐὰν δὲν ὑπῆρχον οἱ ὀλίγοι αὐτοὶ Ἕλληνες κατὰ τὴν κρισιμωτάτην ἐκείνην περίοδον τοῦ ἐθνικοῦ μας βίου νὰ προσφέρουν τὴν ζωήν των, σήμερον Ἑλλὰς δὲν θὰ ὑπῆρχεν. Ἄν τὰ ἄλλα Ἔθνη τῆς Εὐρώπης, τὰ ὁποῖα ἔτυχε νὰ πέσουν ὑπὸ τὸν ζυγὸν τοῦ κατακτητοῦ, ὀφείλουν εἰς τοὺς ἀγωνιστὰς τῆς Ἐθνικῆς των Ἀντιστάσεως τὴν διάσωσιν μόνον τῆς τιμῆς των, ἡ Ἑλλάς, πιστεύω ἀπολύτως ἐπ’ αὐτοῦ, ὀφείλει ἐπὶ πλέον αὐτοῦ, αὐτὴν ταύτην τὴν ὕπαρξίν της. Ἄν δὲν ὑπῆρχον αἱ ἐθνικαὶ ὀργανώσεις καὶ αἱ ἐθνικαὶ ὁμάδαι Ἑλλήνων ἀνταρτῶν ν’ ἀγωνισθοῦν κατὰ τοῦ κομμουνισμοῦ, ἀλλὰ κυρίως κατὰ τοῦ κατακτητοῦ, ἀσφαλῶς τὸ ΕΑΜ θὰ εἶχεν ἐπιτύχῃ τὴν μονοπώλησιν τοῦ ἀγῶνος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως παρὰ τὸ πλευρὸν τῶν συμμάχων καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει — δὲν παραδέχομαι ἀμφισβήτησιν ἐπ’ αὐτοῦ — οἱ σύμμαχοι θὰ τὸ ἀνεγνώριζον ὡς μίαν DE FACTO κατάστασιν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Οἱ ἀγωνισταὶ αὐτοί, ἀπετέλεσαν τότε τὴν μόνην ἐκδήλωσιν ὑπάρξεως ἐθνικιστικῆς παρατάξεως ἐν Ἑλλάδι. Ἀντὶ ὅμως τὸ παράδειγμα τῶν ὀλίγων αὐτῶν Ἑλλήνων νὰ τὸ προσέξῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸ ἀξιοποιήσῃ καὶ νὰ τὸ προβάλῃ ὡς παράδειγμα φωτεινὸν πρὸς μίμησιν εἰς τὰς μεταγενεστέρας γενεάς, τὸ ἠγνόησε καὶ τὸ παρεσιώπησεν. Ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι εὑρισκόμεθα εἰς ἐπαφὴν μὲ τὸν κόσμον αὐτόν, ὁ ὁποῖος ἠγωνίσθη μαζί μας, βλέπομεν τὸ δρᾶμα εἰς τὸ ὁποῖον ζῇ. Ὑπάρχουν χιλιάδες ἀνάπηροί μας, ὁλοσχερῶς τυφλοί, ὑπάρχουν ἑκατοντάδες ἀνάπηροί μας ἠκρωτηριασμένοι, ὑπάρχουν θύματα καὶ ὀρφανὰ τὰ ὁποῖα ἐπαιτοῦν εἰς τοὺς δρόμους καὶ τὸ Κράτος αὐτό, ἐνῷ εὑρίσκει χρήματα νὰ τροφοδοτήσῃ καὶ μισθοδοτήσῃ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι τὸ ὑπονομεύουν, ἐννοῶ τοὺς μὴ Ἕλληνας ὑπαλλήλους μισθοδοτουμένους ἀπὸ τὸ Κράτος, δὲν κατώρθωσεν ὅμως νὰ εὕρῃ ὀλίγα χρήματα διὰ νὰ ἀνακουφίσῃ τὸν πόνον τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. (Χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ σᾶς κουράσω ἐπὶ πολύ. Τὸ ζήτημα πιστεύω ὅτι τὸ κατέχετε ἀπολύτως, καὶ πιστεύω ἐπὶ πλέον ἀκραδάντως, ὅτι ὑπὸ τῶν αὐτῶν αἰσθημάτων μὲ ἐμὲ κατέχεσθε. Ὀλίγα μόνον θὰ εἴπω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὡς ἔκκλησιν πρὸς αὐτὰ τὰ πατριωτικά της αἰσθήματα. Κύριοι, ἐν ὀνόματι τῶν χιλιάδων ἀναπήρων, χηρῶν καὶ ὀρφανῶν, τὰ ὁποῖα γυμνὰ σήμερον καὶ πεινασμένα διερωτῶνται ἂν καλῶς ἢ κακῶς ἔπραξαν οἱ προστάται των ποὺ τὰ ἐγκατέλειψαν ἔρημα εἰς τὸν κόσμον αὐτόν, χάριν μιᾶς Ἑλλάδος ἀστόργου καὶ ἀγνώμονος (χειροκροτήματα), ἐν ὀνόματι, κύριοι κυβερνῆται, τῶν χιλιάδων ἐκείνων ἡρώων ἀδελφῶν μας, οἱ ὁποῖοι ἐθελοντικῶς μαχόμενοι ἔπεσαν ὑπὲρ τῆς τιμῆς καὶ τῆς ἐλευθερίας τῆς Πατρίδος μας καὶ μὲ τὸ γλυκὺ ὅραμα μιᾶς Ἑλλάδος ἐλευθέρας καὶ μεγάλης ποὺ μὲ στοργὴν θὰ ἔσφιγγεν εἰς τὰς ἀγκάλας της τὰ ὀρφανά των τέκνα, ἐν ὀνόματι τῆς αὐστηρᾶς κρίσεως τῶν ἐπερχομένων γενεῶν καὶ τῆς ἱστορίας, σᾶς καλῶ νὰ ἐπιτελέσετε τὸ καθῆκον σας αὐτό. Δὲν διστάζω, κύριοι, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ παράλειψις αὐτοῦ καὶ μόνον τοῦ καθήκοντός σας εἶναι ἱκανὴ νὰ σᾶς τοποθετήσῃ ἀπὸ ἀπόψεως ἱστορικῆς εἰς τὴν χορείαν τῶν μικρῶν κυβερνητῶν τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα).

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φ. Δραγούμης ἔχει τὸν λόγον.

§51Φ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κύριοι, δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος ποὺ δὲν θὰ ὑπεστήριζον Κυβέρνησιν συνασπισμοῦ εὐρυτέρου, ἀφοῦ καθ’ ὅλον τὸ διάστημα, ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τοῦ δημοψηφίσματος καὶ τοῦ πέρατος τῆς συνδιασκέψεως τῶν Παρισίων, δὲν ἔπαυσα μὲ ὅλα τὰ μέσα, εἴτε εἰς ἰδιαιτέρας συνομιλίας, εἴτε εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, εἴτε καὶ δημοσία καὶ διὰ τοῦ τύπου, νὰ ὑποστηρίζω τὴν ἀνάγκην σχηματισμοῦ Κυβερνήσεως ὄχι ἁπλῶς εὐρυτέρου, ἀλλ’ εὐρυτάτου συνασπισμοῦ, ἡ ὁποία, εἰ δυνατόν, νὰ περιελάμβανεν εἰς τοὺς κόλπους της ὅλα τὰ ἀντιπροσωπευόμενα εἰς τὴν Βουλὴν κόμματα. Μόλις ἐπέστρεψα ἀπὸ τὴν διάσκεψιν τῶν Παρισίων, κατὰ τὰ τέλη Ὀκτωβρίου, διὰ τὴν ἀκρίβειαν ἀπὸ τῆς 25 Ὀκτωβρίου μέχρι τῆς 29, εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ἔκαμα δηλώσεις εἰς τὰς ἐφημερίδας, διὰ τῶν ὁποίων ἐτόνιζα τὴν ἀνάγκην σχηματισμοῦ Κυβερνήσεως εὐρυτάτου συνασπισμοῦ, διότι ὑπὸ τὸν σχηματισμὸν Κυβερνήσεως τοιαύτης, ἐξηρτῶντο ὅλα τὰ μεγάλα συμφέροντα τοῦ τόπου, τὰ ἐσωτερικὰ καὶ ἐξωτερικά. Αὐτὴ ἡ οἰκονομικὴ καὶ τεχνικὴ βοήθεια τῶν συμμάχων μας ἐξηρτᾶτο ἀπὸ τὸν σχηματισμὸν τοιαύτης Κυβερνήσεως. Ἐπέτεινε δὲ αὐτὴν τὴν πεποίθησίν μου, τὴν ὁποίαν εἶχα σχηματίσει εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐκ τῶν ἐπαφῶν μου μὲ ὅλους τοὺς ἐκπροσώπους τῶν συμμάχων, καὶ ἡ ἀντίληψίς μου ἐπὶ τῆς ἐσωτερικῆς καταστάσεως. Διὰ τοῦτο ὑπὸ τῶν στηλῶν τῶν ἐφημερίδων τῆς Θεσσαλονίκης ἐκήρυξα τότε, ἐπὶ πλέον τῆς ἀνάγκης τοῦ σχηματισμοῦ Κυβερνήσεως εὐρυτάτου συνασπισμοῦ, καὶ τὴν ἀνάγκην πραγματικοῦ ἐθνικοῦ συναγερμοῦ. Ἤμην βέβαιος, ὅτι ὁ σχηματισμὸς τοιαύτης Κυβερνήσεως θὰ ἐπέδρα ἐπὶ τοῦ ἠθικοῦ τῶν μαχομένων ἐνόπλων δυνάμεων καὶ τοῦ νομιμόφρονος λαοῦ καὶ ὅτι ἀντιθέτως θὰ ἐμείωνε τὸ ἠθικὸν τῶν συμμοριτῶν. Πρὸ παντός, ὅμως, θὰ παρεῖχεν ὄχι μόνον σπουδαίαν διευκόλυνσιν εἰς τοὺς μεγάλους μας συμμάχους — καθόλα συμφώνους μεταξὺ των ὡς πρὸς τὸ εἶδος καὶ τὸν τρόπον τῆς ἀναγκαίας βοηθείας διὰ τὴν Ἑλλάδα — ἀλλὰ καὶ τὴν ἀπαραίτητον προϋπόθεσιν ὥστε αἱ Η.Π.Α. νὰ ἀναδεχθοῦν τὴν οἰκονομικὴν καὶ τεχνικὴν ἀρωγὴν διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τοῦ Κράτους, διὰ τὴν ἀνόρθωσιν τῶν καταστροφῶν τῆς Χώρας καὶ εἰδικώτερον διὰ τὸν ἐφοδιασμὸν καὶ τὴν ἀναδιοργάνωσιν τῶν ἐνόπλων μας δυνάμεων. Ὡς γνωστὸν τὰς δαπάνας τῶν ἐνόπλων δυνάμεών μας μέχρι τῆς 1 Ἀπριλίου ἐ. ἔ., κατὰ παράτασιν προκληθεῖσαν ἀπὸ ἔκκλησιν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ὅτε ἀκόμη εἴμεθα εἰς Παρισίους, εἶχεν ἀπ’ ἀρχῆς ἀναλάβη ἡ Ἀγγλία. Ὅπως ἐπίσης καὶ τὰς δαπάνας τῶν Βρεταννικῶν δυνάμεων, τῶν φιλοξενουμένων εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως. Αὐτὴν τὴν πεποίθησιν εἶχον σχηματίσει ἐπὶ τῇ βάσει, ὅπως σᾶς εἶπον, τῶν ἐπαφῶν μὲ τοὺς ξένους εἰς Παρισίους. Ἐπίστευον, ὅτι τὴν ἀρωγὴν αὐτήν, μόνον κατόπιν πλήρους διευρύνσεως τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐλπίζωμεν. Τρανὴν ἐπιβεβαίωσιν τῆς πεποιθήσεώς μου αὐτῆς, ἔσχον μόλις ἐπέστρεψα ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην εἰς τὰς Ἀθήνας, προτοῦ κἂν ἀναλάβω τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀλλὰ καὶ εὐθὺς ὡς ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ἔσχον νεωτέραν, ἀκόμη τρανωτέραν ἐπιβεβαίωσιν αὐτῆς μου τῆς ἀντιλήψεως. Ἐπειδὴ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀναφέρω τὸ εἶδος καὶ τὸν τρόπον τῶν διαφόρων διαβημάτων, τὰ ὁποῖα εἶχον γίνει σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα αὐτό, παραπέμπω τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως εἰς ἕνα τηλεγράφημα τοῦ Πρέσβεώς μας εἰς Οὐάσιγκτων τῆς 2 Νοεμβρίου— ὡς γνωστὸν ἀνέλαβα τὸ Ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν τὴν 3 Νοεμβρίου—ὁμοίως παραπέμπω τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰς προηγουμένας δύο ἐκθέσεις μου, τὰς ὁποίας ὑπέβαλα ὡς Ὑφυπουργὸς Ἐξωτερικῶν εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰς τὸν μακαρίτην Βασιλέα Γεώργιον τὴν 31 Ὀκτωβρίου. Μετὰ τὴν ἐπιβεβαίωσιν τῆς 12 Νοεμβρίου, ἔσπευσα καὶ ἐπεσκέφθην τὸν Πρόεδρον τῆς τότε Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Τσαλδάρην καὶ τοῦ ἀνεκοίνωσα τὴν πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν εἶχα λάβει ἵνα δυνηθῇ νὰ προβῇ ἄνευ ἀναβολῆς εἰς τὸ ἀπαραίτητον ἐπίσημον διπλωματικὸν διάβημα διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ τῆς οἰκονομικῆς ἀρωγῆς. Ἀνήγγειλα ἐπίσης τὴν πληροφορίαν εἰς τὸν Βασιλέα Γεώργιον, διὰ τὸν ὁποῖον ἐγνώριζον ἀπὸ τὸ Λονδῖνον, ὅπου εἶχον μεταβῆ νὰ ἐπισκεφθῶ αὐτὸν τὸν Σεπτέμβριον πρὶν κατέλθῃ οὗτος εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅτι εἶχεν ἐπιθυμίαν διακαῆ, κατερχόμενος νὰ ἐπιτύχῃ σχηματισμὸν Κυβερνήσεως εὐρυτάτου συνασπισμοῦ. Ὑπάρχει εἰς τὰ ἐμπιστευτικὰ ἀρχεῖα τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν ἡ σχετικὴ ἔκθεσίς μου τῆς 12 Νοεμβρίου, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως νὰ προσέξουν. Δυστυχῶς, δὲν εἶναι παρόντες οὔτε ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀλλὰ παρακαλῶ τὰ παρόντα μέλη νὰ προσέξουν πάρα πολὺ αὐτὰ τὰ ὁποῖα τοὺς λέγω, διὰ νὰ ἐπισύρουν εἰς αὐτὰ τὴν προσοχὴν τῶν ἀπόντων. Περαιτέρω ἐπιβεβαίωσιν περιεῖχεν ὁ λόγος τοῦ Στρατάρχου Σμὰτς ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον τοῦτο τὴν 14 Δεκεμβρίου 1946. Ὁ Στρατάρχης Σμὰτς εἶπε τὰ ἑξῆς μὲ πολλὴν λεπτότητα, διὰ νὰ μὴ νομισθῇ ὅτι ἐπεμβαίνει εἰς τὰ ἐσωτερικὰ τῆς Ἑλλάδος: «Ἐν τούτοις ὅμως ἐδῶ, ὡς καὶ εἰς ἄλλα σημεῖα τοῦ ἐκρύθμου μεταπολεμικοῦ μας κόσμου, ἐπικρατεῖ ἀνίατος διχόνοια — τὰ πολιτικὰ καὶ κομματικὰ πάθη εἶναι ἐξημμένα, ὑπάρχει δὲ καὶ ἔλλειψις ἐθνικῆς ἑνότητος — ἡ διχόνοια δὲ αὕτη προσθέτει σημαντικῶς εἰς τὰς ὑφισταμένας δυσχερείας καὶ κινδύνους. Μία κατάστασις ἀπαιτοῦσα ἰσχυρὰν ἐθνικὴν Κυβέρνησιν ὀφείλει ἀντιθέτως ν’ ἀντιμετωπισθῇ διὰ μὴ διῃρημένων πολιτικῶν δυνάμεων καὶ πολιτικῶν φρονημάτων. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἡ Ἑλλὰς χρειάζεται ἴσως περισσότερον παντὸς ἄλλου εἰς τὴν κρατοῦσαν περίοδον ἐντάσεως εἶναι κατὰ πρῶτον μὲν λόγον ἐθνικὴν ἑνότητα — ἰσχυρὸν συναίσθημα τῆς καταστάσεως, ἀνάγκης καὶ εὐθύνης — κατὰ δεύτερον δὲ λόγον τὴν σθεναρὰν ὑποστήριξιν τῶν ἰσχυρῶν φίλων καὶ συμμάχων αὐτῆς ἐν τῷ ἐξωτερικῷ, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν τὰς ἀνάγκας αὐτῆς εἰς τὴν παροῦσαν ἀδυναμίαν της....». Αὐτὰ εἶπεν ἐδῶ ὁ Στρατάρχης Σμάτς, τὴν 12 Δεκεμβρίου. Σημειωτέον ὅτι ὁ Στρατάρχης θεωρεῖται ὡς ὁ Νέστωρ τῆς Βρεταννικῆς Συμπολιτείας. Ὁ Στρατάρχης Σμὰτς μᾶς εἰδοποίησε πρῶτος περὶ τοῦ κινδύνου, τὸν ὁποῖον διατρέχει ἡ Μακεδονία καὶ δὴ ἡ Θεσσαλονίκη, ἀπὸ τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1946. Ἐκ τούτων καὶ ἐξ ἄλλων, τὰ ὁποῖα δυστυχῶς δὲν μπορῶ νὰ ἀναφέρω δημοσία, ἐξάγεται ὅτι ἡ ἀργοπορία τοῦ σχηματισμοῦ τοιαύτης Κυβερνήσεως, ποὺ νὰ ἐκπροσωπῇ ὁλόκληρον τὸν ἐθνικόφρονα λαὸν ἡνωμένον, ὑπῆρξεν ὁ κυριώτερος λόγος τῆς μὴ ἐγκαιροτέρας ἔξωθεν οἰκονομικῆς καὶ τεχνικῆς ἐνισχύσεως μας. Ἀπόδειξις τοῦ ἰσχυρισμοῦ μου εἶναι ὅτι εὐθὺς μετὰ τὸν ὁριστικὸν καταρτισμὸν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἀπήτησε διάστημα χρόνου πέραν τοῦ μηνὸς — καθὼς ἐνθυμεῖσθε, ἡ Κυβέρνησις ἐσχηματίσθη περὶ τὰ τέλη Ἰανουαρίου, ἀλλὰ μόνον μετὰ ἕνα μῆνα συνεπληρώθη — προήχθη ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ διπλωματικὸν διάβημα τῆς 4 Μαρτίου, τὸ ὁποῖον ὁ Πρόεδρός της μᾶς ἀνεκοίνωσε προχθές, τοὐτέστιν ἐσημειώθη ἀπώλεια χρόνου τοὐλάχιστον τεσσάρων μηνῶν. Ὡς πρὸς τὸν συντονισμὸν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων πρὸς συντριβὴν τῶν ὁλοκληρωτικῶν συμμοριῶν, γνωρίζω ἀπὸ τὴν σύντομον διάβασίν μου ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν — σύντομον μὲν ἀλλ’ εἰς ἐποχὴν ἐξαιρετικῶς κρίσιμον διὰ τὴν ὀργάνωσιν τοῦ στρατοῦ καὶ διὰ τὸν ἀντισυμμοριακὸν ἀγῶνα — ὅτι ὁ συντονισμὸς καὶ ὁ ἄμεσος ἀντικειμενικός του σκοπός, δηλαδὴ ἡ κατασυντριβὴ τῶν συμμοριτῶν, καθωρίσθη ἀποφασιστικῶς, εὐθὺς μετὰ τὴν ἐδῶ ἐπίσκεψιν τοῦ Στρατάρχου Μοντγκόμερυ, κατὰ τὰς πρώτας ἡμέρας τοῦ Δεκεμβρίου, μόλις εἶχεν ἀναχωρήσει ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς Ἀμερικήν, καθὼς καὶ ὅτι ἀπὸ τότε εἶχεν ὁρισθῆ καὶ ἡ ἔναρξις τῶν συντονιστικῶν ἐπιχειρήσεων διὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ λήγοντος μηνός. Θὰ παρακαλέσω τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως καὶ πάλιν νὰ προσέξουν τὰ πρακτικὰ τῆς συνεδριάσεως τοῦ Συμβουλίου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ κ. Γονατᾶ, διότι τότε ἔλειπεν ὁ κ. Τσαλδάρης εἰς Ἀμερικήν, καθὼς καὶ τὴν ἀπὸ ἐμὲ τὸν ἴδιον, ὡς Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, κήρυξιν τῆς ἐνάρξεως τῶν ἀσκήσεων τῶν ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν τῆς 17ης Δεκεμβρίου, καὶ τὰ δύο κείμενα τὰ ὁποῖα, δυστυχῶς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνακοινωθοῦν. Εἴχαμεν ἔκτοτε σαφεστάτην γνῶσιν τοῦ ὅτι θὰ ἠδυνάμεθα νὰ συγκεντρώσωμεν ὅλας μας τὰς δυνάμεις ἐναντίον τῶν συμμοριτῶν μὴ ἀπασχολούμενοι ἀπὸ τὴν φροντίδα τῶν συνόρων ὡς καὶ ὅτι ἡ ὑπόθεσις τῶν συνόρων τῆς Ἑλλάδος δὲν ἦτο ὑπόθεσις μόνον Ἑλληνική. Ἦτο ἐπίσης γνωστὸν ὅτι ὁ συμμοριακὸς ἀγὼν θὰ ἐνετείνετο κατὰ τὴν ἄνοιξιν, κατὰ τὴν περίοδον, δηλονότι, τῶν ἑξῆς διασυμμαχικῶν καὶ διεθνῶν συνεδρίων, ἤτοι α) κατὰ τὴν σύνοδον τοῦ Συμβουλίου τῶν Ὑπουργῶν Ἐξωτερικῶν τῶν τεσσάρων Μεγάλων Συμμάχων εἰς Νέαν Ὑόρκην, β) κατὰ τὴν σύνοδον τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἡνωμένων Ἐθνῶν, γ) κατὰ τὴν ὑπογραφὴν τῶν συνθηκῶν εἰρήνης εἰς Παρισίους, δ) κατὰ τὴν παρουσίαν εἰς τὴν Ἑλλάδα τῆς μικτῆς Ἐπιτροπῆς Ἐρεύνης τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας, ε) καθ’ ὅλον τὸ τρίμηνον διάστημα — λῆγον τὴν 10 Μαΐου — ἀπὸ τῆς ὑπογραφῆς τῶν συνθηκῶν εἰρήνης, μετὰ τὸ πέρας τοῦ ὁποίου ὑποχρεωτικὴ εἶναι ἡ ἐκκένωσις ὑπὸ τῶν συμμαχικῶν στρατῶν τῶν κατεχομένων πρώην ἐχθρικῶν ἐδαφῶν, καὶ ἐσχάτως μὲ τὴν ἀποτυχίαν τῆς διασκέψεως τῆς Μόσχας, προσετέθη καὶ στ) τὸ συνέδριον διὰ τὸν κανονισμὸν τοῦ ζητήματος τῆς Αὐστρίας. Ἐκ τῶν λόγων τούτων, εὐνόητον καθίσταται, ὅτι ἦτο ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ μὴ χαθῇ οὔτε μία ἡμέρα οὔτε μία ὥρα διὰ τὴν ἔγκαιρον παροχὴν τῆς οἰκονομικῆς βοηθείας εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὥστε νὰ εἴμεθα ἕτοιμοι πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία ἦτο γνωστόν, ὅπως εἶπα καὶ προηγουμένως, ὅτι θὰ ἐδημιουργεῖτο κατὰ τὴν ἄνοιξιν μὲ τὴν μεγίστην προσπάθειαν τῶν ὁλοκληρωτικῶν συμμοριτῶν κατὰ τῆς ἑνότητος καὶ ἀκεραιότητος τῆς Ἑλλάδος. Ἡμεῖς ὅμως ἠσχολούμεθα μᾶλλον μὲ τὴν κατανομὴν τῆς πολιτείας καὶ τῆς ἐπικρατείας εἰς φέουδα καὶ τεμάχια κομματικά, ἀντὶ νὰ σπεύδωμεν νὰ παράσχωμεν τὴν ἀπαραίτητον προϋπόθεσιν διὰ τὴν ἔξωθεν ἀρωγήν. Ἦλθεν ἐπὶ τέλους ἡ ἐκδήλωσις τῆς προθέσεως τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς μὲ ἔκθυμον προτροπὴν καὶ σύμφωνον γνώμην τῆς Μεγάλης Βρεταννίας νὰ παρασχεθῇ πᾶσα οἰκονομικὴ καὶ τεχνικὴ ἀρωγὴ εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν Τουρκίαν. Κατὰ τὸ διάστημα ὅμως τοῦτο, ἐχάθη ὁ κύριος μοχλὸς τῆς ἐκ μέρους τῆς Ἑλλάδος ἐφαρμογῆς τῆς πολιτικῆς ταύτης, ὁ Βασιλεὺς Γεώργιος ὁ Βʹ. Θεωρῶ ὑψίστην ὑποχρέωσίν μου, ὡς μέλος τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἐθνικῆς Ἑνώσεως καὶ Ἀπελευθερώσεως εἰς Μέσην Ἀνατολήν, ὡς καὶ τῆς πρώτης Κοινοβουλευτικῆς Κυβερνήσεως, μετὰ τὰς ἐκλογὰς καὶ τὸ δημοψήφισμα καὶ ὡς μέλος τῆς Ἑλληνικῆς Ἀντιπροσωπείας εἰς τὴν Διάσκεψιν τῶν Παρισίων, νὰ διακηρύξω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τὴν ἄμεσον ἀντίληψίν μου ὅτι κατὰ τὴν κοσμογονικὴν περίοδον ἀπὸ τῆς καταλήψεως ὑπὸ τῶν Ἰταλῶν τῆς Ἀλβανίας τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1939 μέχρι τῆς ἡμέρας τοῦ θανάτου τοῦ Βασιλέως, οὐδεὶς Ἕλλην ἔπραξε μετὰ μεγαλυτέρας εὐσυνειδησίας καὶ πληρότητος τὸ καθῆκον του πρὸς τὴν Πατρίδα ἀπὸ Ἐκεῖνον. Ἡ αὐτοθυσία του παρείχετο συνεχὴς καὶ συνέβαλεν ὄχι μόνον εἰς τὴν σωτηρίαν τῆς Πατρίδος του, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν προαγωγὴν τῆς ὅλης διασυμμαχικῆς καὶ οἰκουμενικῆς ὑποθέσεως τῆς ἐλευθερίας, τοῦ δικαίου καὶ τῆς μελλοντικῆς εἰρήνης τοῦ κόσμου. Ἄνευ τοῦ Βασιλέως Γεωργίου τοῦ Βʹ, ἡ Ἑλλὰς δὲν θὰ εἶχεν ἀκολουθήσει τόσον ἀποφασιστικῶς καὶ σταθερῶς τὸ ἀνηφορικὸ μονοπάτι τοῦ καθήκοντος, τοῦ ἡρωϊσμοῦ, τοῦ μαρτυρίου, τῆς τιμῆς καὶ τῆς δόξης καὶ δὲν θὰ εἶχε προσφέρει εἰς τὴν ἀνθρωπότητα τοιαύτην πολύτιμον ὑπηρεσίαν. Ἀπεδείχθη περιτράνως πλέον, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1939 ἠκολούθει τὸν μόνον σωστὸν δρόμον διὰ τὴν Ἑλλάδα. Ἀναμφιβόλως δέ, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν εἰς αὐτὸν νὰ ἐπιτύχῃ τίποτε ἀπ’ ὅσα κατώρθωσεν, ἂν δὲν ἐνεσάρκωνεν ἐνσυνειδήτως τὴν ἁγνὴν καὶ ἁδρὰν θέλησιν τῆς ὑγιοῦς μεγάλης μάζης τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀλλ’ ἡ ἀνεξάντλητος ψυχική του δύναμις, διέβρωσε τὴν σωματικὴν προώρως. Ἀπὸ ἀνάμεσά μας ἔφυγεν ἱκανοποιημένος, ὡς πρὸς τὰς γενικὰς γραμμὰς τῆς πολιτείας του. Εἶχεν ἐπανέλθει εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐλευθέραν πάλιν, μὲ νέαν γνησίαν ἐκδήλωσιν τῆς λαϊκῆς θελήσεως. Εἶχε προλάβει ν’ ἀκούσῃ τὴν προαγγελίαν τῆς ἀποφάσεως τῶν φίλων μας περὶ ἀρωγῆς εἰς τὴν Ἑλλάδα. Δὲν εἶχεν ὡστόσον ἀκόμη σημάνει ἡ ὥρα τῆς ἐπισφραγίσεως τῆς ἑνώσεως τῆς Δωδεκανήσου δι’ ἐπισκέψεώς του πρὸς αὐτήν. Δὲν εἶχε προφθάσει κἂν νὰ περιοδεύσῃ εἰς τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα καὶ μάλιστα εἰς τὴν Βόρειον, ὅπου ἀπὸ τῶν πρώτων ἑβδομάδων τῆς ἐπιστροφῆς του ἐπόθει διακαῶς νὰ μεταβῇ, διὰ νὰ ἔλθῃ εἰς ἐπαφὴν μὲ τὸν λαόν της, ποὺ τόσα ὑπέφερε καὶ ὑποφέρει προασπίζων τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὴν ἑνότητα τοῦ Ἔθνους. Τοῦτο οὐδέποτε θὰ παύσῃ νὰ εὐγνωμονῇ καὶ νὰ θαυμάζῃ τὸν καρτερικὸν ἥρωα καὶ θὰ τ’ ἀποδείξῃ τηρώντας πιστὰ τὰς ὑποθήκας, ποὺ μᾶς ἀφῆκε μὲ τὸ ὑπέροχον παράδειγμά του. Τὴν πίστιν μας εἰς τὸν νέον Βασιλέα διεδηλώσαμεν μ’ ἐνθουσιασμὸν πρὸ ἡμερῶν, κατὰ τὴν ὁρκωμοσίαν του. Πολλὰ ἐμπόδια θὰ εὕρῃ καὶ ὁ Βασιλεὺς Παῦλος εἰς τὸν δρόμον του, ἀλλ’ οἱ ἠθικοὶ ἆθλοι τοῦ προκατόχου του, ἐλπίζω νὰ ἔχουν καταστήσει τὸν σωστὸν δρόμον βατώτερον. Θὰ ἤθελον ἐδῶ νὰ ἐρωτήσω τὴν Κυβέρνησιν — ἀλλὰ δυστυχῶς ἀπουσιάζει καὶ ὁ Πρόεδρός της καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν — ἐὰν θὰ ἐδέχετο, ὅπως ἐπρότεινεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Ρέντης, τὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα ἔθιξε χθὲς ὁ κ. Ι. Πολίτης, δηλαδὴ τὸ ζήτημα τῶν Βουλγαροφώνων καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἐλευθέρας ἐμπορικῆς διεξόδου τῶν βορείων γειτόνων μας διὰ τοῦ λιμένος τῆς Θεσσαλονίκης, αὐτὰ τὰ ζητήματα νὰ συζητηθοῦν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Ἀρχηγῶν ὅλων τῶν κομμάτων, τῶν ἀντιπροσωπευομένων εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ἀπὸ τοὺς διατελέσαντας Ὑπουργοὺς τῶν Ἐξωτερικῶν, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται Ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δέχεται αὐτὴν τὴν λύσιν, τὴν ὁποίαν συνιστῶ καὶ ἐγὼ ἐκθύμως, τότε δὲν θὰ εὑρεθῶ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀπαντήσω καὶ νὰ διορθώσω ὡρισμένα σημεῖα, τῶν ὅσων εἶπεν ὁ κ. Πολίτης, καὶ τῆς διατυπώσεως τὴν ὁποίαν ἔκαμε, ἴσως χωρὶς νὰ προσέξῃ, ὁ κ. Ρέντης, ὁμιλῶν περὶ μειονότητος σλαυϊκῆς.

§52Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ἡ Κυβέρνησις πάντοτε ἐθεώρησε χρήσιμον τὸν θεσμὸν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξωτερικῶν, ὑπὸ τὴν ἑνιαίαν της σύνθεσιν. Δυστυχῶς, κατὰ τὴν τελευταίαν περίπτωσιν, ἡ πρόσκλησίς της δὲν εὗρε πλήρη ἀνταπόκρισιν.

§53Φ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἐὰν ἡ πρόσκλησις ἐπαναληφθῇ, θὰ εἶναι ἐπιτυχεστέρα.

§54Γ. ΜΕΛΑΣ. Τί ἀκριβῶς ὑπαινίσσεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν;

§55Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Τὴν περίπτωσιν τῆς Κύπρου.

§56Γ. ΜΕΛΑΣ. Ἦτο τόσον σαφὴς ἡ ἄποψις τῶν μὴ παραστάντων, ὥστε νομίζω ὅτι ἡ παρουσία των εἰς ἰδιαιτέραν σύσκεψιν τῆς Ἐπιτροπῆς δὲν θὰ εἶχε τίποτε νὰ προσθέσῃ. Πάντοτε ἄλλοτε, ἐπὶ ἐθνικῶν ζητημάτων, προθυμότατα παρέστημεν καὶ θὰ παραστῶμεν καὶ εἰς τὸ μέλλον.

§57Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ἡ ἀντιπολίτευσις ζητεῖ πρόσκλησιν καὶ ἐνίοτε ἡ Κυβέρνησις δὲν τὴν ἀποδέχεται. Κατ’ ἐξαίρεσιν εἰς τὴν τελευταίαν περίπτωσιν, ἡ Κυβέρνησις παρεκάλεσε καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν ἀπεδέχθη.

§58Γ. ΜΕΛΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θέλετε νὰ ἀφήσετε ἐντυπώσεις καὶ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀφήσω νὰ παραμείνουν ἐντυπώσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ὁδηγήσουν εἰς σφαλερώτατα συμπεράσματα τὴν κοινὴν γνώμην. Τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, θέλετε νὰ ὑπαινιχθῆτε, ὅτι δὲν παρηκολούθησε τάχα τὸν παλμὸν τῆς κοινῆς γνώμης ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Πρόκειται περὶ πλάνης, τὴν ὁποίαν δὲν δύναμαι νὰ ἀφήσω νὰ παραμείνῃ, διότι γνωρίζετε ὅτι ἡ πρωτοβουλία προῆλθεν ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ μόνον συρομένη ἡ Κυβέρνησις ἔστερξε νὰ δεχθῇ ἓν κολοβὸν ψήφισμα.

§59Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Κύριε Πρόεδρε, αἱ τοιαῦται ἐκφράσεις εἶναι περίεργοι. Πρόκειται περὶ ἑνὸς συγκεκριμένου θέματος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις παρεκάλεσε νὰ γίνῃ μία συνεδρίασις τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ δὲν εὗρεν ἀνταπόκρισιν.

§60Γ. ΜΕΛΑΣ. Τὸ νὰ μὴ εὕρῃ ἀνταπόκρισιν, δὲν σημαίνει ἔλλειψιν ἐθνικοῦ παλμοῦ τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἀκριβές.

§61Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Πέραν τοῦ περιστατικοῦ τούτου, δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ παρακολουθήσω τὸν συνάδελφον, εἰς τὸ διατυπωθὲν ὕφος, τὴν πρωτοβουλίαν καὶ τὸ προνόμιον τοῦ ὁποίου τοῦ προσφέρω ἀπολύτως.

§62Γ. ΜΕΛΑΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν εὐγενῆ ἀνταπόκρισιν, ἀλλὰ δὲν ἔχω ἀνάγκην αὐτῆς. Σᾶς λέγω ὅτι ὁ τόνος μου εἶναι ἀπολύτως δικαιολογημένος διότι πρόκειται περὶ Ἐθνικοῦ ζητήματος καὶ θέλετε διὰ νύξεων νὰ ἐπιρρίψητε εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν τάχα ἔλλειψιν Ἐθνικῆς ἀνταποκρίσεως, διὰ νὰ μεταχειριστῶ τὴν ἔκφρασίν σας. Καὶ σᾶς ἀποδεικνύω εἰς τόνον βεβαίως ζωηρόν, διότι τὸ θέμα τὸν δικαιολογεῖ ὅτι τοῦτο δὲν ἀνταποκρίνεται ποσῶς εἰς τὰ πράγματα. Μάρτυς μου ὁλόκληρον τὸ Σῶμα.

§63Φ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὁπωσδήποτε θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν νὰ συστήσῃ εἰς τὴν Βουλήν, νὰ μὴ συζητηθοῦν αὐτὰ τὰ δύο θέματα δημοσίως, προτοῦ συμφωνήσουν ὅλοι οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν, νὰ τηρηθῇ ἑνιαία πολιτικὴ ἀπὸ ὅλα τὰ κόμματα.

§64Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ τὴν ἀποδεχθῇ.

§65Φ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἑπομένως δὲν προχωρῶ εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος. Περαίνων ἐκφράζω τὴν εὐχὴν ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἀναπτύξῃ ἀφ’ ἑνὸς περισσοτέραν πρωτόβουλον καὶ συντονισμένην δραστηριότητα, διὰ νὰ συμμορφωθῇ μὲ τὰς γενικωτέρας γραμμὰς τῆς συμμαχικῆς τεχνικῆς ἀρωγῆς, ὡς πρὸς τὰ μεγάλα προβλήματα τῆς περισυλλογῆς, ἀνασυγκροτήσεως καὶ ἀνορθώσεως καὶ ἀφ’ ἑτέρου περιορίσῃ ἀντιστοίχως τὴν φροντίδα περὶ τὰ στενῶς ἐννοούμενα κομματικὰ συμφέροντα τῶν κομμάτων, τὰ ὁποῖα τὴν ἀπαρτίζουν. Διότι μόνον οὕτως αἱ συμβουλαὶ καὶ τεχνικαὶ ὁδηγίαι τῶν μεγάλων φίλων Δημοκρατιῶν τῆς Δύσεως, αἱ ὁποῖαι μᾶς βοηθοῦν, θὰ ἀποδώσουν τὸ ἀνώτατον μέτρον ὠφελείας. Αἱ μεταπολεμικαὶ διεθνεῖς περιστάσεις εἶναι πρωτοφανεῖς εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς ἀνθρωπότητος. Τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος οὐδέποτε ἐκινδύνευσε κατὰ τὴν τρισχιλιετῆ ἱστορίαν του τόσον, ὅσον σήμερον. Ἑπομένως ὑποχρεούμεθα ὅλοι μας νὰ καταβάλωμεν πᾶσαν προσπάθειαν καὶ θυσίαν διὰ τὴν κοινὴν σωτηρίαν.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Ζησόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§67Δ. ΖΗΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι προηγουμένως 3 φορὰς ἔχω ἐγγραφῆ εἰς πίνακα ρητόρων, διὰ νὰ ὁμιλήσω, ἐν τούτοις ἡ κατοχὴ τοῦ βήματος ἀπὸ συναδέλφους οἱ ὁποῖοι παρεβίαζον τὴν κανονικὴν ὥραν, ἀσφαλῶς προκειμένου νὰ θέσουν ζητήματα σοβαρὰ ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς, καθίστα τὰς συνεδριάσεις μακροχρονίους, κατὰ τρόπον ὥστε κατέστη ἀδύνατον νὰ ὁμιλήσω. Σήμερον ἐγγραφείς, διὰ τετάρτην φοράν, αἰσθάνομαι ἰδιαιτέραν ἱκανοποίησιν διότι μοῦ δίδεται ἡ ἐξαιρετικὴ τιμὴ νὰ ἀπευθυνθῶ πρὸς τὸ Σῶμα τῶν ἐκπροσώπων τοῦ Ἔθνους. Ὁμιλῶ, κύριοι συνάδελφοι, ὡς βουλευτής, τοῦ Νομοῦ Κοζάνης, ἀνταποκρινόμενος εἰς τὴν ψῆφον ἐπιλέκτων καὶ τιμίων συμπατριωτῶν μου, οἱ ὁποῖοι μὲ ἀπέστειλαν, ὡς ἐκπρόσωπόν των, ὑπὸ τὴν σημαίαν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος. Γνωρίζω, τὰς ταλαιπωρίας τῶν ἀκροατῶν ἀπὸ τὰς μακρὰς ὁμιλίας καὶ ἐστὲ βέβαιοι, ὅτι θὰ προσπαθήσω, νὰ μὴ σᾶς κουράσω. Χρέος ἔχω νὰ φέρω εἰς γνῶσιν τῆς Βουλῆς, τὴν περιφέρειαν τὴν ὁποίαν ἐκπροσωπῶ. Ὁ Νομὸς Κοζάνης, ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, εἶναι Νομὸς παραπίνδιος, ἀκραῖος Νομὸς τῆς Βορείου Ἑλλάδος, ὁ ὁποῖος ἔδωκεν εἰς τὴν ἐπιστράτευσιν τοῦ 1939 τὰ τέκνα του, ἐπήνδρωσε τὰ βόρεια σύνορα τῆς Πατρίδος, ἔδωκε τὰ τέκνα του, μαζὶ μὲ τὰ τέκνα τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος κατὰ τὴν ἱστορικὴν ἐξόρμησιν τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1940 καὶ εἶναι ἐπίσης, ὁ Νομὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος μόλις αἱ πτέρυγες μιᾶς τρομερωτάτης δουλείας ἐκάλυψαν τὴν Ἑλλάδα, ἔδωκε τὰ πρῶτα θύματα εἰς τὸν βωμὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως. Ἐκάησαν χωρία καὶ κωμοπόλεις ἀπὸ τοῦ 1942, ἐσημειώθησαν ἑκατόμβαι ὁλόκληροι, χωρὶς μόλα ταῦτα νὰ ἐκδηλωθῇ ἐκ μέρους τοῦ πληθυσμοῦ αὐτοῦ δημοσίᾳ ἐπίδειξις, διότι ἡμεῖς οἱ βόρειοι συνηθίσαμεν νὰ διερχώμεθα βωβοὶ τὸ δρᾶμα εἰς τὴν ἐξόρμησιν καὶ τὴν ἄμυναν τῆς Πατρίδος. Χρέος ἔχω ἐπίσης νὰ ἐπισημάνω κάτι, τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ἰδιότυπον μορφὴν εἰς τὴν ἀκραίαν ἐκείνην περιοχήν, καθ’ ἣν ἐποχὴν ἅπασα ἡ Ἑλλὰς ἐστέναζε ὑπὸ τὸ Ἀξονικὸν πέλμα. Εἰς τὸν Νομὸν Κοζάνης, ἐσημειώθη τὸ πρῶτον κροῦσμα τῆς Πανελληνίου ἐξεγέρσεως. Εἰς τὸν Φαρδύκαμπον, συνελήφθη ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, ὁλόκληρον τάγμα ἐξ 700 Ἰταλῶν, μὲ 15 ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς καὶ πυροβόλα καὶ ὁπλοπολυβόλα, ἀπὸ μίαν Πανελλήνιον ἐξόρμησιν, ἀνδρῶν γυναικῶν καὶ γερόντων, οἱ ὁποῖοι ἐνεθύμισαν σελίδας Μεσολογγίου καὶ Σουλίου. (Χειροκροτήματα). Τούτου ἕνεκα, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι πλεονασμός, ὁ ὁποῖος θὰ κουράσῃ τὰ μέλη τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, διότι χρέος ἔχω διὰ τοὺς γενναίους ἐκείνους προμάχους τῶν ἀγώνων τῆς Πατρίδος, νὰ ὁμιλήσω εἰς τὴν Βουλὴν δι’ ὀλίγων διὰ νὰ τονίσω τὴν ἔννοιαν καὶ τὴν οὐσίαν τῆς θέσεώς των. Διερωτώμεθα, κύριοι συνάδελφοι, ἡμεῖς οἱ βόρειοι, διατὶ εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων καὶ διατὶ εἰς τὸν τύπον τῆς Πρωτευούσης γίνεται μνεία τῶν λέξεων «ἐμφύλιος πόλεμος». Ἡμεῖς ἔχομεν κατανοήσει τοὺς κινδύνους καὶ βλέπομεν ὅτι πρόκειται περὶ Ἐθνικοῦ Πολέμου, περὶ πολέμου, ὁ ὁποῖος γίνεται ἀπὸ πλευρᾶς Ἑλληνικῆς ἐναντίον ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἐξυπηρετοῦν ξένα συμφέροντα. Πρόκειται λοιπὸν οὐχὶ περὶ «ἐμφυλίου πολέμου» ἀλλὰ περὶ Ἐθνικοῦ κυριολεκτικῶς πολέμου. Ἐπίσης ἡμεῖς οἱ βόρειοι, μὲ μεγάλην δυσαρέσκειαν ἀκούομεν τὴν λέξιν «ἀντάρτες», τοῦτο διότι εἶμαι ἀπὸ περιφέρειαν, ἡ ὁποία ἔδωκεν εἰς τὴν λέξιν ἀντάρτης κάτι, τὸ ὁποῖον συγκινεῖ σήμερον, τὴν κατὰ τὸν Μακεδονικὸν ἀγῶνα 1903–1907 παιδικήν μας ψυχὴν καὶ κάμνει νὰ δακρύζουν οἱ ὀφθαλμοὶ τῶν γερόντων. Ἡ λέξις ἀντάρτης δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χαρακτηρίζῃ τὰ συμμοριακὰ συγκροτήματα. (Χειροκροτήματα). Αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἠκούσθησαν μὲ βαθεῖαν συγκίνησιν εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, διότι ἡ Βόρειος Ἑλλάς, προσεδόκα καὶ ἐζήτει ἀπ’ ἀρχῆς τὴν πραγματοποίησιν τοῦ αἰτήματος, τοῦ ὁλοκληρωτικοῦ αἰτήματος τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, τὴν Κυβέρνησιν τὴν σημερινήν, τῆς Ἐθνικῆς Συνεργασίας. Κατανοεῖ τὰς ἀντιξοότητας, ἀντιλαμβάνεται τοὺς φραγμοὺς καὶ γνωρίζει τὴν γενναιόψυχον καρδίαν ὅλων τῶν συμμετεχόντων πολιτικῶν ἀρχηγῶν. Μηδὲ αὐτῆς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως θέτομεν ἐν ἀμφισβητήσει τὴν ἐθνικὴν πρόθεσιν. Ἀλλ’ ἔχω χρέος, ἂς ἐπιτραπῇ εἰς ἐμέ, νὰ δηλώσω πρὸς τὴν πτέρυγα τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι πλανᾶται πλάνην οἰκτρὰν ὅταν φρονῇ ὅτι ὁ κατευνασμὸς εἶναι ἱκανὸς νὰ ἀναχαιτίσῃ τὸ ἔγκλημα τῶν ὀρδῶν τοῦ βορρᾶ. Ὅταν ἐκυβέρνα ἡ Κυβέρνησις τοῦ ἐπιλεγομένου Κέντρου τοῦ σεβαστοῦ ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, δέκα ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν παρουσιάσθησαν εἰς Κοζάνην εἰς τὸν ἀρχηγὸν τῆς χωροφυλακῆς ὀνόματι ἂν δὲν ἀπατῶμαι, Ὀρφανουδάκην, εἰς τὸν ὁποῖον εἶπον ὅτι ἐνῷ ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς Βάρκιζας μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης εἰς τὴν Δυτικὴν Μακεδονίαν καὶ ἰδιαίτατα εἰς τὸν Νομὸν Κοζάνης, δὲν ἐνεφανίζετο οὐδὲ ἴχνος συμμορίτου ἐλασίτου καὶ ἐγὼ ἐπεζοπόρουν μερικὰς φορὰς φθάνων μέχρι τῶν στρατηγείων καὶ τῶν κρησφυγέτων τῆς κατοχικῆς ἐλασοκρατίας, ἐν τούτοις ἐν ὄψει τῶν ἐκλογῶν εἰς τὴν περιφέρειαν Σερβίων, δὲν ἐμφανίζεται τὸ μεταβατικὸν ἀπόσπασμα, τὸ ὁποῖον καθηλώσατε καὶ δι’ αὐτὸ οἱ διαφωτισταὶ εἰσέρχονται εἰς τὰ χωρία ἀπειλοῦντες τοὺς χωρικοὺς ἐὰν ψηφίσουν. Ξεύρετε τί μοῦ εἶπε; Τί θέλετε, κύριε; Νὰ πάρω μὲ τὸ ἀπόσπασμα τοὺς χωρικοὺς ἀπὸ τὸν γιακᾶ νὰ τοὺς πάω εἰς τὰς κάλπας; Ἔμεινα κατάπληκτος, ἀλλὰ δὲν ἤμην πεπειραμένος πολιτικὸς διὰ νὰ τοῦ δώσω τὴν ἀπάντησιν. Καὶ ἀναφέρω εἰς τὴν πτέρυγα τῶν Φιλελευθέρων ἓν παράδειγμα. Εἰς τὴν περιφέρειάν μου ὑπῆρχεν ἀπὸ τῆς Βάρκιζας μέχρι τῶν ἐκλογῶν καὶ ὀλίγον ἀργότερον, ἐλασίτης φυγόδικος. Ὅταν ὅμως παρουσιάσθη αὐθορμήτως εἰς τὸν Εἰσαγγελέα Κοζάνης, ἀφέθη ἐλεύθερος χωρὶς νὰ θιγῇ παρ’ οὐδενός. Συνελήφθη, κύριοι, πρὸ ἑβδομάδων μαχόμενος εἰς τὰς τάξεις τῶν συμμοριτῶν. Δὲν εἶναι λοιπὸν δυνατὸν νὰ πιστεύσωμεν εἰς οἱανδήποτε φαινομενικὴν ὑποταγήν τῶν καὶ μετὰ λύπης μου βέβαια τὸ λέγω, διότι σήμερον σφάζεται ὁ Νομός μου κυριολεκτικῶς. Καὶ ὅπως πρὸ ἐπταμήνου εἶπον ὅτι εἶμαι πλέον βουλευτὴς ψιλῷ ὀνόματι, μὴ δυνάμενος νὰ μεταβῶ ἐπὶ τόπου, ἵνα ἐπισκεφθῶ τοὺς πάσχοντας συμπατριώτας μου, ἐπαναλαμβάνω καὶ τώρα ὅτι, δυστυχῶς, ἡ ἀποσυμφόρησις ἔδωκε τοὺς ἡγέτας εἰς τὰ συμμοριακὰ συγκροτήματα. Τὰ ποίμνια τῶν συμμοριτῶν ἦσαν διαλελυμένα καὶ ἔφθασαν μὲ τὴν ἀποσυμφόρησιν τὰ γκεσέμια. (Χειροκροτήματα). Μὲ ἰδιαιτέραν συγκίνησιν ὁ λαὸς τῆς Βορείου Ἑλλάδος, ἀνέγνωσε τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως..... (ἀναγινώσκει). Θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ ὅμως νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν τῆς Κυβερνήσεως, δύο καὶ μόνον χαρακτηριστικὰ παραδείγματα τοῦ πνεύματος οἰκονομίας τὸ ὁποῖον διέπει τὰς ὑπηρεσίας. Προχθὲς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Τ.Τ.Τ. ἐπεσκέφθην τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Τ.Τ.Τ. διὰ νὰ τοῦ δηλώσω ὅτι ὑπάρχουν διευθυνταὶ τῶν Τ.Τ.Τ. τῆς Δυτικῆς Μακεδονίας, τοποθετημένοι ὀργανικῶς εἰς τὸ Ὑπουργεῖόν του καὶ μισθοδοτούμενοι ἐν Ἀθήναις ἀνὰ πᾶν δεκαπενθήμερον, μὴ μεταβαίνοντες ὅμως εἰς τὰς θέσεις των ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ κατὰ τρόπον ὥστε αἱ ὑπηρεσίαι των εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν Νομῶν, ὡς λ. χ. ἐν Κοζάνῃ, νὰ διοικῶνται ἀπὸ κατωτέρους ὑπαλλήλους. Καὶ ὅταν εἷς ἀνώτερος ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου τούτου μοῦ εἶπεν ὅτι εἶναι ζήτημα στέγης καὶ ἀσφαλείας, τοῦ ἀπήντησα, νομίζετε ὅτι ἡ κεφαλὴ τοῦ Γεν. Διοικητοῦ Δυτικῆς Μακεδονίας ἢ τοῦ ἤδη Νομάρχου Κοζάνης, εἶναι ὀλιγώτερον πολυτιμοτέρα τῶν κυρίων διευθυντῶν; Ἐπίσης μέχρι τοῦ πολέμου εἴχαμεν ἓν Ὑπουργεῖον, τῆς Συγκοινωνίας. Τώρα ἀριθμοῦνται τέσσαρα Ὑπουργεῖα, Μεταφορῶν, Τ.Τ.Τ., Δημοσίων Ἔργων καὶ Ἀνοικοδομήσεως εἰς τὸ ὁποῖον διετέθησαν πολλὰ χρήματα διὰ πολυτελεῖς ἐκδόσεις βιβλίων καὶ σχεδιαγραμμάτων διὰ μηδαμινὰς στεγαστικὰς ἐργασίας.

§68ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Γίνονται καὶ στατιστικαὶ κύριε συνάδελφε, αἱ ὁποῖαι εἶναι πολύτιμοι.

§69Δ. ΖΗΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔρχομαι ἀπὸ ἕνα τόπον ὁ ὁποῖος ἔχει 6 χρόνια ἀστέγους. Ἄν σεῖς νομίζετε ὅτι μπορεῖτε νὰ τὸν στεγάσετε μὲ πολυτελεῖς ἐκδόσεις καὶ στατιστικάς, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ συμφωνήσω μαζί σας, διότι βιάζομαι νὰ ἴδω ἐστεγασμένους τοὺς ἀτυχεῖς ἐκείνους συμπατριώτας μου οἱ ὁποῖοι στεγάζονται κάτω ἀπὸ μία κεραμίδα διὰ νὰ σώσουν τὴν οἰκογένειάν των. Λυποῦμαι διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως ἀπουσιάζει, διότι πρέπει νὰ μοῦ δώσῃ μίαν ἐξήγησιν εἰς ἕνα ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον μοὶ ἔθεσαν δι’ ἐπιστολῶν καὶ προφορικῶς. Τί σημαίνει, κύριοι συνάδελφοι, αἰφνιδιασμός; Πρὸ ἡμερῶν ἀνεγνώσαμεν ὅλοι, ὅτι ὁ Διοικητὴς τοῦ Λόχου Χωροφυλακῆς, ὁ ὁποῖος σήμερον εὑρίσκεται εἰς τὰς Αἰωνίους Μονάς, ἐνῷ εὑρίσκετο πλησίον κρησφυγέτου συμμοριτῶν, δὲν ἔλαβε στοιχειωδῶς μέτρα προνοίας καὶ συνεπείᾳ τούτου ἠφανίσθησαν δεκάδες χωροφυλάκων.

§70Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐννοεῖτε διὰ τὸν Πάρνωνα; Νὰ σᾶς δώσω μίαν πληροφορίαν. Ὁ Ἀξιωματικὸς ἐκεῖνος μὲ τοὺς ἄνδρας του ἐπολέμησεν ἡρωϊκώτατα ἐπὶ μακρὰς ὥρας καὶ εἶχε καὶ τηλέφωνον καὶ ἐτηλεφώνησεν, ἀλλὰ δυστυχῶς αἱ ἐπικουρίαι ἐβράδυνον ἀσυγχωρήτως. Ἐπολέμησεν ἡρωϊκώτατα.

§71Δ. ΖΗΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνισχύω τὴν πληροφορίαν σας, κύριε Κουλουμβάκη, μὲ πρόσφατον ἐπιστολὴν διὰ τὰ τραγικὰ ἐπεισόδια τῆς ὡραίας κωμοπόλεως Βελβενδοῦ ἡ ὁποία ἠρίθμει ἑκατοντάδας σπίτια καὶ ἐπὶ κατοχῆς δὲν ἐθίγη οὔτε θρὶξ τῆς κεφαλῆς της, κατὰ τὸ δὴ λεγόμενον. Ἐν τούτοις σήμερον κατέστη ὁλοκαύτωμα, διότι κατεστράφησαν ἀπὸ τοὺς συμμορίτας 40 σπίτια καὶ τὰ δημόσια κτίρια καὶ ἐσφάγησαν δεκάδες πολιτῶν. Μοῦ γράφει λοιπὸν ἕνας φίλος μου:.... ..... (ἀναγινώσκει)...... Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς συμμοριακῆς καταστάσεως, θὰ πρέπει νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλή, ἀπὸ ἕνα καταγόμενον ἀπὸ περιφέρειαν εἰς τὴν ὁποίαν, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς ὁ «ἡρωϊκὸς» κατὰ τὸ λεγόμενον, ΕΛΑΣ, εἶχε τὰς ἐξορμητηρίους βάσεις του, ὅτι οἱ συμμορίται ἀποτελοῦν συγκρότημα ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὑποστῆ μίαν διαταραχὴν καὶ ὑπόκεινται εἰς μίαν ἐπίδρασιν ὡρισμένων ἀνθρώπων, ἐνεργούντων διὰ λογαριασμὸν τρίτων συμφερόντων. Καὶ ὑπάρχει ἐκ παραλλήλου, κύριοι συνάδελφοι, καὶ μία δυνάστευσις ἐπὶ τοῦ πληθυσμοῦ ὀφειλομένη εἰς τὸ γεγονός, ὅτι τὸ Κράτος, παρὰ τὴν προσπάθειάν του ἀκόμη, δὲν ἐπρόλαβε νὰ δώσῃ σημεῖα τῆς παρουσίας του. Αἱ συμμορίαι αὐταὶ εἶναι φθειριῶσαι, ἄς μοῦ ἐπιτραπῇ ἡ φράσις, εἶναι διαλελυμέναι καὶ ἀντιστάσεως μὴ οὔσης, δημιουργοῦν ἔπος καὶ γεννοῦν θρῦλον. Μοῦ γράφει ἕνας ἄλλος φίλος μου σήμερον καὶ μοῦ λέγει ὅτι: (ἀναγινώσκει). Εἴμεθα βέβαιοι, ὅπως καὶ ὁ λαὸς της Βορείου Ἑλλάδος, ἔχει ἀπόλυτον τὴν βεβαιότητα, ὅτι με τὴν σημερινὴν καὶ μόνον Κυβέρνησιν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν εἰς αἴσιον ἀποτέλεσμα. Ἡ ἔκκλησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, διὰ της ὁποίας ἐπιζητεῖται ἡ συμπαράστασις ὅλων τῶν πτερύγων τῆς Βουλῆς, νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἀποδεκτὴ καὶ ὀφείλω νὰ διερμηνεύσω καὶ τοῦ λαοῦ τὴν ἐπιθυμίαν, ὅτι ὅλοι πρέπει νὰ συνεισφέρωμεν κατὰ δύναμιν διὰ τὴν ἐπιτυχίαν του σκοποῦ αὐτοῦ. (Χειροκροτήματα).

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ε. Κοθρῆς.

§73Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει ἡ γνώμη ὅτι ὅταν τις ἀποτελῇ μέλος τῆς Κυβερνώσης παρατάξεως, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀνέρχεται ἐπὶ τοῦ βήματος καὶ νὰ ὁμιλῇ ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων της Κυβερνήσεως, εἴτε αὗται τὸ πρῶτον γίνονται, εἴτε ἐμφανίζονται ἐνώπιον ἡμῶν ὑπὸ τὴν μορφὴν τοῦ Κυβερνητικοῦ ἀπολογισμοῦ, ὅπως ἐνεφανίσθησαν αἱ δηλώσεις τὰς ὁποίας ὁ σεβαστὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔκαμεν ἐνώπιον τοῦ Σώματος πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων σήμερον διεξάγεται ἡ συζήτησις. Νομίζω ἀντιθέτως ὅτι ἐπιβάλλεται περισσότερον εἰς ἡμᾶς τοὺς βουλευτὰς τῆς πλειοψηφίας, ὅταν μάλιστα ἡ πλειοψηφία αὐτὴ δὲν εἶναι ὁμοιογενὴς ἀλλὰ ἀποτελεῖται ἀπὸ κόμματα μὲ διάφορα πολιτικὰ προγράμματα, τὰ ὁποῖα ὅμως συνεργάζονται εἰς μίαν ἐξαιρετικὴν διὰ τὸ Ἔθνος περίστασιν, ἁπλῶς καὶ μόνον διὰ νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ Ἐθνικὸν ζήτημα καὶ ὄχι διὰ νὰ ἱκανοποιήσουν κομματικὰς ἐπιδιώξεις καὶ ὄχι διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ ἐφαρμόσουν ὅπως ἐκεῖνοι αἰσθάνονται καὶ σκέπτονται τὸ πολιτικὸν πρόγραμμα τὸ ὁποῖον ἐξήγγειλον διὰ τῶν προγραμματικῶν των δηλώσεων κατὰ τὰς ἐκλογάς. Νομίζω, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ κριτικὴ τῶν Κυβερνητικῶν πράξεων γινομένη εἴτε ἀπὸ μέλη τῆς Κυβερνήσεως, εἴτε ἀπὸ τοὺς βουλευτὰς ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζεται ἡ Κυβέρνησις, προσφέρει πολύτιμον ὑπηρεσίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὸ Σῶμα καὶ εἰς τὸν τόπον. Ἡ διαφορὰ πρέπει νὰ εἶναι εἰς τὸν τρόπον τῆς κριτικῆς μας. Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα δημαγωγίας ἐπὶ τῶν Κυβερνητικῶν πράξεων, οὔτε νὰ τὰ ἐξάρωμεν πλέον τοῦ δέοντος. Ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ εἴμεθα ἀντικειμενικοὶ κριταὶ αὐτῶν, ὥστε καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀκούσασα τὰς γνώμας ἡμῶν νὰ προσανατολισθῇ ἐπὶ τῆς ὀρθῆς θέσεως τῶν ζητημάτων. Μὲ τὰς σκέψεις αὐτὰς ἀνέρχομαι καὶ ἐγὼ εἰς τὸ βῆμα ἀνήκων εἰς ἕνα κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον βέβαια ἀπολύτως πειθαρχῶ καὶ τὸ ὁποῖον διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν γενικωτέρων συμφερόντων τοῦ τόπου μὲ πραγματικὴν κομματικὴν ζημίαν ἐδέχθη νὰ συνεργασθῇ εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν τῆς Ἐθνικῆς συνεργασίας, διότι τοῦτο ἐπιβάλλουν αἱ ἐξαιρετικῶς κρίσιμοι στιγμαὶ τὰς ὁποίας ἀντιμετωπίζει τὸ Ἔθνος. Ὁ σεβαστὸς κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὡμίλησεν ἐπὶ τοῦ Κυβερνητικοῦ ἀπολογισμοῦ πράγματι κατὰ τρόπον ἐμφανίζοντα τὴν σεμνότητα ἡ ὁποία διακρίνει καὶ αὐτὸν καί τους συνεργαζομένους μετ’ αὐτοῦ ἀρχηγούς. Λέγει ἐν συντομίᾳ τὸ Κυβερνητικὸν ἔργον, ἀναπτύσσει μὲ μετριοπάθειαν τὸ ἐπιτελεσθὲν ἔργον, δὲν δίδει ὑποσχέσεις ἀλλὰ ἁπλῶς δηλώνει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπιτελεῖ τὸ καθῆκον της ὅπως πρέπει νὰ τὸ ἐπιτελέσῃ καὶ κάθε Ἕλλην. Δὲν προσδοκεῖ ἡ Κυβέρνησις ἔπαινον, λέγει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἦτο ἄδικον νὰ τὸν διεξεδίκῃ ἀλλὰ ὅσοι ἀπαρτίζουν αὐτὴν γνωρίζουν ὅτι αἱ περιστάσεις σήμερον δὲν ἐπιτρέπουν νὰ πράξωμεν ἄλλο τι, εἰμὴ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὡς Ἕλληνες πρέπει νὰ πράξωμεν. Πράγματι, κύριοι συνάδελφοι, ὅσοι ἔχομεν τὴν τύχη ἢ τὴν ἀτυχίαν σήμερον νὰ ἀναμιγνυώμεθα ἐνεργῶς εἰς τὴν πολιτικὴν καὶ νὰ αἴρωμεν ἐπὶ τῶν ὤμων τὸ τρομακτικὸν βάρος τὸ ὁποῖον αἴρει ἐπὶ τῶν ὤμων του ὁ πολιτικὸς κόσμος τῆς χώρας, γνωρίζομεν ὅτι δὲν ἔχομεν τίποτε ἄλλο νὰ περιμένωμεν παρὰ μόνον ὄξος καὶ χολήν. Γνωρίζομεν ὅτι αἴρωμεν τὸν σταυρὸν τοῦ μαρτυρίου καὶ ὅτι εἰς ἀντάλλαγμα τῶν ὑπηρεσιῶν μας δὲν ἀναμένομεν παρὰ μόνον τὴν ἠθικὴν ἱκανοποίησιν, τὴν ὁποίαν θὰ αἰσθανώμεθα ἐσωτερικῶς, ὅτι πράγματι ἐπιτελοῦμεν τὸ καθῆκον μας πρὸς τὴν χώραν. Καὶ συνεχίζων ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὁμιλεῖ καὶ περὶ τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Πράγματι ὀφείλομεν νὰ ἐκδηλώσωμεν τὰς εὐχαριστίας μας πρὸς τὴν Ἀμερικανικὴν Κυβέρνησιν, διότι ἐξετέλεσε τὸ καθῆκον της ἀπέναντι τῆς χώρας μας. Πράγματι ὀφείλουν καὶ ἡ μεγάλη Δημοκρατία τῆς Ἀμερικῆς καὶ οἱ μεγάλοι μας σύμμαχοι, ὀφείλουν νὰ ἐνισχύσουν τὴν μικράν μας χώραν ἡ ὁποία χωρὶς παζάρια, ἄνευ ἀνταλλαγμάτων μὲ πλήρη συναίσθησιν τῆς πραγματικότητος τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, μὲ πλήρη γνῶσιν τῶν καταστροφῶν τὰς ὁποίας θὰ ὑφίστατο, εἰσῆλθεν εἰς τὸν παγκόσμιον ἀγῶνα καὶ προσέφερε πράγματι, ὅπως ὅλοι ὡμολόγησαν καὶ ὁμολογοῦν, πολυτίμους ὑπηρεσίας διὰ τὴν νίκην τῶν Δημοκρατιῶν ὑπὲρ τῶν ἐλευθεριῶν τῶν λαῶν. Καὶ δὲν εἶναι ὀρθὸν καὶ δὲν εἶναι δίκαιον ἡ μικρὰ αὐτὴ χώρα ἡ ὁποία προσέφερεν ὑπὲρ τὰς δυνάμεις της καὶ ἡ ὁποία εἶναι γνωστὸν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνοικοδομηθῇ, νὰ ἀνασυγκροτηθῇ ἄνευ τῆς ἐξωτερικῆς βοηθείας, δὲν εἶναι ὀρθὸν λέγω καὶ δίκαιον νὰ ἐγκαταλειφθῇ εἰς τὴν τύχην της καὶ νὰ ὑποστῇ πλήρη κοινωνικὴν καὶ οἰκονομικὴν διάλυσιν. Εὐχαριστοῦμε λοιπὸν τὴν μεγάλην αὐτὴν Ἀμερικανικὴν Δημοκρατίαν διότι ἔστω καὶ ἀργὰ ἐπιτελεῖ ἕνα μεγάλο καθῆκον πρὸς τὴν μικρὰν ἀλλὰ ἡρωϊκὴν χώραν μας καὶ ὑποσχόμεθα ὅτι καὶ ἡμεῖς συναισθανόμενοι τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα σήμερον θὰ κάνωμεν καλὴν χρῆσιν τῆς βοηθείας αὐτῆς. Καὶ προχωρῶν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς δηλώσεις του τοῦ Κυβερνητικοῦ ἀπολογισμοῦ λέγει ὅτι: «Ἡ Κυβέρνησις συνεπὴς πρὸς τὰς ἐπαγγελίας της δὲν....... (ἀναγινώσκει)......... ἀνασυγκροτήσεως». Καὶ προχωρῶν εἰσέτι, ὑπόσχεται τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Κράτους τοῦ Δικαίου, ὑπόσχεται νὰ ἐφαρμόσῃ μέτρα κατὰ τῶν αὐτοδικούντων καὶ ἐν τέλει λέγει ὅτι ἡ παρανομία δὲν ὠφελεῖ ἀλλὰ ἡ παρανομία ἐνισχύει τὴν παρανομίαν. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ μοῦ ἔρχονται εἰς τὴν μνήμην τὰ ὅσα ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶπεν εἰς τὴν Βουλὴν, ἀπαντῶν εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἂν ἐνθυμοῦμαι καλῶς ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὡμίλησε μὲ τὴν συναίσθησιν τοῦ καθήκοντος τὸ ὁποῖον τοῦ ἐπιβάλλουν αἱ κρίσιμοι Ἐθνικαὶ περιστάσεις. Συνιστᾷ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν γενναιότητα, συνιστᾷ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ δώσῃ ἀμνήστευσιν πλήρη τοῦ παρελθόντος, ὥστε νὰ δυνηθῇ ἡ χώρα νὰ βαδίσῃ ἀπερίσπαστος πρὸς τὸ μέλλον της. Ἐὰν αὐτὴ ἡ σύστασις ἐγένετο πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἐκτὸς τῆς Βουλῆς καὶ ἀπὸ ἀνευθύνους πολιτικούς, ἴσως θὰ ἠδυνάμεθα νὰ τὴν παρέλθωμεν ἄνευ συζητήσεως, ἀλλὰ εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν γίνεται ἐπισήμως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν αὐτὴ τὴν σύστασιν τὴν ἔκανε ὁ ἀρχηγὸς τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τοῦτο σημαίνει ὅτι πιστεύει ὅτι ἐὰν ἐκεῖνος ἦτο Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐκυβέρνα τὴν χώραν, τὴν στιγμὴν ταύτην, ὅτι ἐκεῖνος θὰ ἦτο γενναιότερος καὶ θὰ ἐφήρμοζε τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀκολουθεῖ. Νομίζω, ὅτι ἡ κατηγορία, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθῇ τοιαύτη κατηγορία, εἶναι βαρεῖα ἀπέναντι ὅλων ἡμῶν καὶ τῶν ἀποτελούντων τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἡμῶν οἱ ὁποῖοι στηρίζομεν αὐτήν. Διότι ἐμπεριέχει τὴν ἔννοιαν, ὅτι ἡμεῖς δυνάμεθα τὴν στιγμὴν ταύτην, χάριν τῆς σωτηρίας τοῦ τόπου, χάριν αὐτῆς τῆς πολιτικῆς τάξεως διὰ τὴν ὁποίαν ὅλοι μας ἐνδιαφερόμεθα, ὅτι δυνάμεθα νὰ εἴμεθα γενναιότεροι. Εἶμαι δὲ ὑποχρεωμένος καὶ ἐγὼ νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου καὶ νὰ λάβω θέσιν ἐπὶ τοῦ σοβαροῦ τούτου ζητήματος, θέσιν τὴν ὁποίαν νομίζω ὅτι ἔχει καὶ ὁ ἀρχηγός μου καὶ ὅλοι οἱ βουλευταὶ τοῦ κόμματος εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω. Πιστεύω ἀπόλυτα ὅτι οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνηθῇ νὰ ὑποστῇ θυσίας, νὰ προβῇ εἰς ὑποχωρήσεις ἢ νὰ κάμῃ παραχωρήσεις προκειμένου νὰ ἐπιτευχθῇ τὸ ἱερὸν τοῦτο ἀγαθόν, τῆς ἡσυχίας καὶ τῆς τάξεως. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κάμνει ἴσως δυσπίστους καὶ ἐγκρατεῖς τοὺς ἀρχηγούς μας εἰς τὸ νὰ ἀποδεχθοῦν τὴν εὐρυτάτην λύσιν, τὴν ὁποίαν προτείνει ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἶναι ἡ ἀμφιβολία ἐὰν ἡ λύσις αὕτη θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιφέρῃ τὸ ποθούμενον ἀποτέλεσμα. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ ἀρχηγός μου, ὁ ὁποῖος τόσας καὶ τόσας θυσίας χάριν τοῦ γενικοῦ συμφέροντος τοῦ τόπου—καὶ μὲ τόσην ἀνιδιοτέλειαν— ἔκαμεν, εἶμαι βέβαιος ὅτι οὐδέποτε θὰ ἠρνεῖτο εἰς τοιαύτας παραχωρήσεις, οὐδέποτε θὰ ἠρνεῖτο νὰ διευκολύνῃ μίαν τοιαύτην ἐξέλιξιν τῶν πραγμάτων. Τὸ ἀπέδειξεν ἄλλως τε, μὲ τὴν προσπάθειάν του εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα Κρήτην, ὅπου πάντοτε προσεπάθησε καὶ προσπαθεῖ νὰ ἀμνηστευθῇ τὸ παρελθὸν—καὶ ὅπου πραγματικὰ ἐπέτυχε νὰ ἐπικρατήσῃ ἕνα πλῆρες δημοκρατικὸν καθεστώς, τὸ ὁποῖον σήμερον νὰ ἀφαιρῇ κάθε ἠθικὸν ἔρεισμα ἀπὸ κάθε προσπάθειαν πρὸς δημιουργίαν ἀνταρσίας. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον, λοιπόν, σήμερον διαχωρίζει, κατ’ ἐμέ, μεταξὺ τῶν ἀπόψεων τῶν ἰδικῶν μας καὶ τῶν ἀπόψεων, τὰς ὁποίας διετύπωσεν ὁ σεβαστὸς ἀρχηγὸς τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν εἶναι διαφορὰ προγράμματος, δὲν εἶναι ἀντίθεσις εἰς τὸν σκοπόν, εἶναι ἴσως διαφορὰ ἀντιλήψεως ὡς πρὸς τὰ μέσα τῆς ἐπιτεύξεώς του. Ἡμεῖς πιστεύομεν ὅτι πρέπει νὰ εἴμεθα ἐγκρατέστεροι. Ἐγὼ προσωπικῶς ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι θὰ ἤμην πλέον ἐπιεικής. Ἀλλά, βέβαια, ἡ γνώμη ἡ ἰδική μου δὲν ἔχω τὴν ἀξίωσιν νὰ ἐπηρεάσῃ τὴν γνώμην τοῦ Σώματος ἢ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως, διότι ὁ χειριζόμενος τὴν ἐξουσίαν, σκέπτεται διαφορετικώτερα ἀπὸ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἔξω αὐτῆς, ὅπως διαφορετικώτερα σκεπτόμεθα καὶ ἡμεῖς οἱ δικηγόροι, ὅταν ὑποστηρίζωμεν τὰς ὑποθέσεις μας, ἀπὸ τοὺς δικαστάς, οἱ ὁποῖοι κάθηνται ἐπὶ τῆς ἕδρας καὶ ἔχουν ὅλην τὴν εὐθύνην. Δὲν δυνάμεθα, λοιπόν, μὲ ἐλαφρὰν τὴν καρδίαν νὰ ἐπικρίνωμεν τὰς κυβερνητικὰς πράξεις, ὅταν δὲν ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας ὅλα τὰ στοιχεῖα τὰ ἀπαραίτητα, ἐπὶ τῶν ὁποίων ὀφείλομεν νὰ βασισθῶμεν διὰ νὰ μορφώσωμεν πλήρη καὶ ἀντικειμενικὴν αὐτῶν ἐκτίμησιν. Ἡμεῖς ὀφείλομεν νὰ διαφωτίζωμεν τὴν Κυβέρνησιν, ὀφείλομεν νὰ φροντίζωμεν νὰ διαπιστώνωμεν τὴν καλὴν αὐτῆς πίστιν. Καὶ ὅταν εἶναι ἐν καλῇ πίστει, τότε εἴμεθα βέβαιοι ὅτι θὰ προσέξῃ καὶ πᾶσαν τυχὸν ἀντίθετον γνώμην καὶ ὅτι θὰ φροντίσῃ νὰ διορθώσῃ ὅ,τι τυχὸν ἐσφαλμένον ἐγένετο. Εἰς τὴν προκειμένην, λοιπόν, περίπτωσιν, τῆς γενικῆς ἀμνηστίας, ὁμολογῶ, κύριοι, μὲ ὅλον τὸ θάρρος τὸ ὁποῖον πιστεύω ὅτι ἔχω εἰς τὰς γνώμας μου, ὅτι ἐγὼ προσωπικῶς, δὲν θὰ ἠρνούμην νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Ἡ Κυβέρνησις ὅμως ἔχει μίαν διαφορετικὴν γνώμην, διότι ἐκείνη ἔχει, ὅπως εἶπα, καὶ τὴν εὐθύνην. Ἡμεῖς πιστεύομεν ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ οὐσιαστικὴ διαφορὰ μεταξὺ τοῦ ἑνὸς τῶν κομμάτων τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ τῶν κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Πιστεύομεν καὶ ὑποστηρίζομεν, ὅτι, τοὐλάχιστον, τὸ κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω, τὸ διέπει ἀπόλυτος καλὴ πίστις εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς πεισθῇ ὁ ἀρχηγός μας ὅτι εἶναι δυνατὸν οἱονδήποτε μέτρον πραγματικά, εἰλικρινά, εὐθέως καὶ τιμίως, νὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν ἡσυχίαν τοῦ τόπου, εἶμαι βέβαιος ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο θὰ τύχῃ τῆς ἀπολύτου ἐγκρίσεως αὐτοῦ. Ἡμεῖς, κύριοι συνάδελφοι, εἰσήλθομεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία ἐσχημάτισε τὴν πρώτην μετὰ τὰς ἐκλογὰς Κυβέρνησιν τῆς Χώρας, ἀνεγνώρισεν ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συνεχίσῃ μόνη της τὴν κυβερνῶσα τὴν Χώραν, ἀνεγνώρισεν ὅτι αἱ δυνάμεις της δὲν ἦσαν ἀρκεταὶ διὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸ τεράστιον ἔργον, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἀναλάβει. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ὀφείλω μετὰ παρρησίας καὶ μὲ ὅλην τὴν ἐκτίμησιν καὶ τὸν σεβασμόν, τὸν ὁποῖον τρέφω πρὸς τοὺς συναδέλφους τῆς Συμπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι ἐσχημάτισαν τὴν πρώτην Κυβέρνησιν καὶ τοὺς ἀρχηγοὺς αὐτῆς, ὀφείλω, λέγω, νὰ ὁμολογήσω, ὅτι δὲν ἠδυνήθησαν νὰ σταθοῦν τότε εἰς τὸ ὕψος τῶν περιστάσεων. Διότι, κατὰ τὴν γνώμην μου, ὁ σχηματισμὸς μιᾶς Κυβερνήσεως στηριζομένης ἐπὶ τῆς πλειοψηφίας, ὡς αὕτη προῆλθε καὶ διεμορφώθη μετὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 31 Μαρτίου, διέφερε κατὰ πολὺ ἀπὸ τὸν σχηματισμὸν Κυβερνήσεως κατὰ τὰς παλαιὰς ἐκείνας Κοινοβουλευτικὰς ἐποχάς, κατὰ τὰς ὁποίας ἡ Χώρα μας δὲν εἶχε νὰ διατρέξῃ τοὺς κινδύνους, ποὺ διατρέχει σήμερον, καὶ δὲν εὑρίσκετο ὑπὸ τὴν συρροὴν τῶν ἀνωμάλων καὶ ἐξαιρετικῶν αὐτῶν περιστάσεων, ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκεται σήμερον. Εἶχον δηλαδή, τὴν ἀξίωσιν, ὅταν ἐσχηματίσθη ἡ πρώτη Κυβέρνησις ἔπειτα ἀπὸ μίαν δεκαετῆ στέρησιν τῶν πολιτικῶν μας ἐλευθεριῶν, εἶχον, λέγω, τὴν ἀξίωσιν ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ νὰ ἐννοήσῃ ἀμέσως καὶ νὰ συναισθανθῇ ἀπόλυτα, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ μόνη της εἰς τὸ τεράστιον ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς πλήρους ὁμαλότητος τῆς χώρας. Ὅτι ὤφειλε νὰ σκεφθῇ καὶ νὰ παραδεχθῇ ὅτι, καὶ ἐὰν συμπτωματικὰ τῆς ἐδόθη ἡ πλειοψηφία, εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ χρησιμοποιήσῃ εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας κάθε χρήσιμον καὶ τίμιον στοιχεῖον, ὁπουδήποτε τοῦτο καὶ ἂν ἀνῆκε. Εἶχον, δηλαδή, τὴν ἀξίωσιν ἐγὼ ἀπὸ τὴν πρώτην αὐτὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ σκεφθῇ τίνος Κόμματος Κυβέρνησις εἶναι, νὰ μὴ σκεφθῇ ποῖοι ἦσαν οἱ φίλοι οἱ ὁποῖοι τὴν ὑπεστήριξαν κατὰ τὰς ἐκλογάς, ἀλλὰ νὰ σκεφθῇ ὅτι τὴν ἡμέραν ἐκείνην ἀνέλαβε τὸ τεράστιον ἔργον τῆς ἀνορθώσεως ὑπὸ ἐξαιρετικῶς ἀνωμάλους συνθήκας καὶ ὅτι ὤφειλε διὰ νὰ ἐπιτύχῃ νὰ χρησιμοποιήσῃ καὶ νὰ συναγείρῃ ὅλας τὰς ἠθικὰς καὶ ὑλικὰς δυνάμεις τοῦ Ἔθνους· καὶ ὅταν τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ κάμῃ μόνη της ἀλλ’ ἐν συνεργασίᾳ μὲ ὅλα τὰ ἠθικὰ καὶ ὑλικὰ στοιχεῖα τοῦ τόπου, ἄλλως ἐὰν δὲν τὸ κάμῃ αὐτὸ εἶναι καταδικασμένη εἰς πλήρη χρεωκοπίαν. Δυστυχῶς αὐτὸ δὲν ἐγένετο· τοῦτο δὲ ἀπεδείχθη καὶ ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἐξέγερσιν τῶν ἰδίων της στελεχῶν. Καὶ ἐνθυμούμεθα ὅλοι ὅτι ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου παρήλασαν—καὶ εἶναι πρὸς τιμὴν τῶν συναδέλφων τῆς συμπολιτεύσεως τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης —παρήλασαν λέγω συνάδελφοι τῆς συμπολιτεύσεως τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης οἱ ὁποῖοι ἀπανειλημμένως κατέκριναν αὖ τὴν διὰ τὴν τακτικήν της, ἀδιάφορον ἂν οἱ συνάδελφοι ἐκεῖνοι, δὲν εἶχον τὸ θάρρος νὰ φθάσουν καὶ μέχρι πλήρους διαχωρισμοῦ τῶν εὐθυνῶν. Καὶ ἐνθυμούμεθα ὅτι ὅλοι μας ὡμολογήσαμεν ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ πλήρης ἕνωσις τῶν δυνάμεων τοῦ Ἔθνους, ἐν τούτοις ὅμως δὲν κατωρθώσαμε νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα αὐτὸ καὶ ἔπρεπε νὰ μεσολαβήσουν γεγονότα ἐπὶ γεγονότων καὶ προσπάθειαι ἐπὶ προσπαθειῶν διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ καταλήξωμεν ὅπου κατελήξαμεν. Ἀποτέλεσμα αὐτῆς τῆς τακτικῆς εἶναι κατὰ τὴν γνώμην μου καὶ ἡ σημερινὴ κατάστασις διότι ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι παρ’ ὅλην τὴν εἰλικρινῆ προσπάθειαν τὴν ὁποίαν κατέβαλεν ἡ Κυβέρνησις, παρ’ ὅλην τὴν πραγματικὰ εἰλικρινῆ διάθεσιν τῶν ἀρχηγῶν τῶν συμμετεχόντων εἰς τὴν Κυβέρνησιν κομμάτων, ὅπως ἐπιτύχουν νὰ ἐπιβάλουν καὶ τὸν κατευνασμὸν καὶ τὴν δημοσίαν τάξιν, χωλαίνομεν καὶ ἐξακολουθοῦμεν νὰ χωλαίνωμεν καὶ θὰ χωλαίνωμεν ἐὰν δὲν δώσωμεν τὸ πνεῦμα ἐκεῖνο εἰς τὸν Κοατικὸν ὀργανισμόν, ἐὰν δὲν φέρωμεν τὴν πίστιν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐὰν δὲν πλαισιώσωμεν τὸν Κρατικὸν ὀργανισμὸν μὲ τὸ ἔμψυχον ὑλικὸν τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαραίτητον διὰ νὰ ἀποτελέσῃ τὸν πραγματικὸν φορέα τῆς Κυβερνητικῆς προσπαθείας ἀπὸ τῆς ἀνωτάτης μέχρι τῆς κατωτέρας βαθμίδος του. Καὶ ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, κύριοι συνάδελφοι, καὶ τὸ ὁμολογοῦμεν ἂν καὶ δὲν ἔχωμεν τὸ θάρρος νὰ τὸ εἴπωμεν ἐπισήμως ὅτι ἔχομεν καὶ ἡμεῖς ὡς Κοινοβουλευτικὸν Σῶμα ὑποστῆ μίαν χρεωκοπίαν εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν καὶ ἀποτέλεσμα αὐτῆς εἶναι ἡ πλήρης ἐξάρθρωσις τῆς Κρατικῆς μηχανῆς. Ἀποτέλεσμα τῆς χρεωκοπίας αὐτῆς εἶναι καὶ ἡ ἐξακολούθησις τοῦ ἀνταρτικοῦ ἀγῶνος. Ἐὰν εἴχομεν κατορθώσει νὰ συναγείρωμεν πράγματι καὶ ὁλοκληρωτικῶς τὰς δυνάμεις τὰς ἠθικὰς τοῦ Ἔθνους, σήμερον τὸ ἀνταρτικὸν κίνημα θὰ εἶχε περιορισθῆ εἰς τοιοῦτον βαθμὸν ὥστε θὰ ἦτο ἄνευ σημασίας. Διότι ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, ὀφείλομεν νὰ ἔχωμεν τὸ θάρρος νὰ τὸ εἴπωμεν ὅτι παρ’ ὅλον ὅτι τὸ κίνημα τοῦτο εἶναι εἰς βάρος τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων ὑπάρχει ἐν τούτοις μερὶς ἐθνικῶς σκεπτομένη ἡ ὁποία καλῶς ἢ κακῶς μετὰ συμπαθείας παρακολουθεῖ καὶ ὀφείλομεν τὴν μερίδα αὐτὴν νὰ τὴν διαφωτίσωμεν. Ἀλλὰ διὰ νὰ τὴν διαφωτίσωμεν ὀφείλομεν νὰ ἄρωμεν κάθε ἐμπόδιον καὶ ἰσχυρισμὸν τὸν ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ μεταχειρισθοῦν ὑπὲρ αὐτῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν δέ, κύριοι, νὰ μὴ ὁμολογήσωμεν ὅτι ἀφ’ ἧς στιγμῆς, διὰ νὰ μὴ ἀνατρέξω παλαιότερον, ἔγιναν αἱ ἐκλογαὶ τῆς 31 Μαρτίου καὶ ἐσχηματίσθη Κυβέρνησις δὲν ἐπαύσαμεν νὰ δημιουργοῦμεν ἐρείσματα τὰ ὁποῖα νὰ ἐνισχύουν κάθε προσπάθειαν πρὸς δημιουργίαν τῶν κινήσεων αὐτῶν.

§74Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐὰν τεθῇ ζήτημα ψήφου ἐμπιστοσύνης θὰ ψηφίσω ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως.

§75Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Εἶπον, κύριε συνάδελφε, εἰς τὴν ἀρχήν, ὅτι πειθαρχῶ εἰς τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ κάνω αὐτὴν τὴν στιγμὴν αὐτοκριτικήν. Ἀφ’ ἧς λοιπόν, ἐπαναλαμβάνω, στιγμῆς ἐσχηματίσθη ἡ Κυβέρνησις μετὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 31 Μαρτίου 1946 συνεχῶς ἐπαναλαμβάνω δίδομεν ἐπιχειρήματα εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ἀνταρτικῆς κινήσεως διότι δὲν καταβάλλομεν ποτὲ εἰλικρινῆ προσπάθειαν διὰ τὴν πραγματικὴν ἀνασυγκρότησιν τοῦ δημοσίου μας βίου, δὲν κατεβάλομεν ποτὲ τὴν προσπάθειαν τὴν ὁποίαν, αἱ δυνάμεις μας ἐπιτρέπουν νὰ ἐπιλύσωμεν ταχύτερον, ὅπως αἱ περιστάσεις ἐπιβάλλουν, ὅλα τὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὸ συμφέρον τῶν εὐρέων λαϊκῶν τάξεων, ὥστε νὰ δώσωμεν εἰς τὸν λαὸν νὰ καταλάβῃ ὅτι πράγματι ἀγωνιζόμεθα ὑπὲρ αὐτοῦ. Τώρα μόνον ἐπιτελεῖται τοῦτο: Ὁ σχηματισμὸς τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἐθνικῆς συνεργασίας ἐδημιούργησε λόγῳ τῆς συμμετοχῆς εἰς αὐτὴν νέων στελεχῶν ἡγετικῶν τοῦ τόπου μας, τὰ ὁποῖα πράγματι ἐμπνέουν ἐμπιστοσύνην εἰς τὰς λαϊκὰς μάζας, ἐδημιούργησε λέγω μίαν προσπάθειαν ἐπὶ τὴν καλυτέραν προσπάθειαν τῶν δημοσίων μας πραγμάτων. Τοῦτο ὅμως δὲν εἶναι ἀρκετὸν καὶ μέχρι σήμερον δὲν δυνάμεθα παρὰ νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι δὲν εἴμεθα πλήρως ἱκανοποιημένοι, ἀλλὰ μὲ αὐτὸ ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν συγχρόνως ὅτι τὸ χρονικὸν διάστημα καὶ αἱ συνθῆκαι, ὑπὸ τὰς ὁποίας ἀγωνίζεται ἡ Κυβέρνησις Ἐθνικῆς συνεργασίας εἰς τὴν ὁποίαν μετέχουν τόσα κόμματα καὶ ἡ ὁποία ἔχει νὰ ἀντιμετωπίσῃ τόσα ζητήματα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ διὰ νὰ φανοῦν τὰ ἀποτελέσματα τῆς Κυβερνητικῆς αὐτῆς δράσεως. Ὀφείλομεν ὅμως νὰ ὁμολογήσωμεν ἀκόμη ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὑπὸ τὴν σημερινὴν αὐτῆς μορφήν, πράγματι προσέφερεν πολύτιμον ὑπηρεσίαν εἰς τὸν τόπον. Ἄνευ τοῦ σχηματισμοῦ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως ὑπὸ τὴν μορφήν της τὴν σημερινήν, ἄνευ τῆς συμμετοχῆς εἰς αὐτὴν τῶν κομμάτων, τῶν μέχρι πρό τινος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν τῆς συμπαθείας καὶ τῆς ἐνισχύσεως τοῦ ἐξωτερικοῦ τῆς ὁποίας τυγχάνομεν σήμερον. Ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι εἶναι μὲν δυνατὸν ἡ συμβολή μας εἰς ἀριθμὸν νὰ εἶναι μικρὰ ἀλλὰ ἡ συμβολή μας ἡ ἠθικὴ διὰ τὸν σχηματισμὸν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἀπέραντος. Ἀλλὰ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἔχει ὑποχρέωσιν, συνεπὴς πρὸς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις, συνεπὴς πρὸς ὅσα διὰ τοῦ Κυβερνητικοῦ της λόγου ἐξήγγειλεν νὰ ἐξαντλήσῃ μὲ κάθε ὑπομονὴν κάθε προσπάθειαν διὰ νὰ ἐπέλθῃ πράγματι μία ἐθνικὴ κατευναστικὴ κατάστασις εἰς τὸν τόπον μας, ὀφείλει νὰ ἐξαντλήσῃ κάθε ἐπιείκειαν, ὥστε νὰ ἄρωμεν κάθε δικαιολογίαν ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργήσῃ παρεξηγήσεις καὶ ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀφορμὴ δημαγωγίας εἰς βάρος τοῦ τόπου, εἰς βάρος τῆς σημερινῆς ἐθνικῆς μας καταστάσεως. Δὲν θὰ ζημιώσωμεν ἐὰν αἱ ἀβαρίαι αὐταὶ τὰς ὁποίας θὰ κάνωμεν· θὰ εἶναι ἴσως καὶ ὀλίγον τι ἀδικαιολόγητοι, δὲν θὰ βλάψῃ τὸν τόπον ἐὰν τὸ Κράτος φανῇ ὑποχωρητικώτερον. Ὅταν λέγωμεν ἡμεῖς ὅτι τὸ Κράτος ὀφείλει νὰ φανῇ ὑποχωρητικώτερον, δὲν ἐννοοῦμεν ὑποχώρησιν εἰς βάρος τῆς Κρατικῆς ἀξιοπρεπείας. Δὲν ἐννοῶ ὑποχώρησιν εἰς βάρος τοῦ Κρατικοῦ γοήτρου, δὲν ἐννοῶ Κρατικὸν γόητρον τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ὀργάνων ἐκείνων τὰ ὁποῖα παρεκτρέπονται, διότι τὰ κρατικὰ ὄργανα τὰ ὁποῖα παρεκτρέπονται δὲν ἐκπροσωποῦν τὸ Κράτος καὶ κατὰ συνέπειαν ἡ τιμωρία αὐτῶν δὲν ἀποτελεῖ παράβασιν, οὔτε μείωσιν τοῦ Κρατικοῦ γοήτρου, ἀποτελεῖ συνέπειαν τῆς ἐπιβολῆς τῆς Κρατικῆς δυνάμεως. Ὤφειλε λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις, μὲ ὅλην τὴν εἰλικρίνειαν ἡ ὁποία τὴν διακρίνει, συναισθανομένη πλήρως τὰς εὐθύνας τὰς ὁποίας ἔχει, νὰ ἐπιβάλῃ μετὰ πάσης δυνάμεως τὴν πλήρη στελέχωσιν τοῦ Κρατικοῦ ὀργανισμοῦ, κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὁ ὁποῖος νὰ ἐγγυᾶται εἰλικρινῶς καὶ τιμίως τὴν ἐφαρμογὴν τῶν κατευναστικῶν της προσπαθειῶν. Διότι νομίζω καὶ πιστεύω, ὅτι ἐκεῖ ἔγκειται ἡ διαφορά μας μὲ τὰς ἀπόψεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ὄχι ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ κατευνασμός, ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ κατευνασμός, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθοῦν μέτρα δίκαια. Ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν μίαν συνολικὴν προσπάθειαν, ὅταν τὰ ὄργανα τὰ ὁποῖα θὰ ἀναλάβουν τὴν ἐφαρμογὴν τῶν ἀποφάσεων αὐτῶν τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι τὰ ἐνδεδειγμένα, ὅταν οἱ ἐκπρόσωποι τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς Ἐπαρχίας, εἴτε Νομάρχαι, εἴτε ἀξιωματικοὶ τῆς Χωροφυλακῆς, εἴτε ὄργανα τοῦ Στρατοῦ, εἴτε Δημόσιοι ὑπάλληλοι εἶναι, ὅταν αὐτὰ δὲν ἐμπνέωνται εἰς τὸ ἔργον αὐτῶν, τὸ κατευναστικόν, ὅταν δὲν ἐμπνέωνται μὲ τὸ πνεῦμα τῆς εἰλικρινείας μὲ τὸ ὁποῖον ἐμπνέονται οἱ ἐκδίδοντες τὰς διαταγάς; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθοῦν αἱ διαταγαὶ αὐταί, ὅταν μεταξὺ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐντέλλονται τὴν ἐφαρμογὴν τῶν ἀποφάσεων αὐτῶν, ὑπάρχουν ἀντιθέσεις, μίση, ἐχθρότητες; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθοῦν ὀρθῶς καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ τόπου αἱ ἐκδιδόμεναι διαταγαί; Ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ ἐπιμείνωμεν, εἶναι εἰς τὸν τρόπον τῆς ἐφαρμογῆς τῶν διαταγῶν, τῶν ἀποφάσεων τῶν Κυβερνητικῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὸ σοβαρὸν αὐτὸ ζήτημα τοῦ κατευνασμοῦ, τῆς συμφιλιώσεως καὶ τῆς δημοσίας τάξεως παραλλήλως μὲ τὴν ὀργάνωσιν τοῦ Κρατικοῦ ὀργανισμοῦ.

§76ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Συμφιλίωσιν μὲ τίνας ἐννοεῖτε;

§77Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Μὲ κάθε Ἕλληνα, ὁ ὁποῖος ἔχει εἰλικρινῆ διάθεσιν νὰ ἐργασθῇ.

§78ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὅλοι οἱ Ἕλληνες ἔχομεν διάθεσιν συμφιλιώσεως.

§79Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Πλήρης ἐφαρμογὴ τῶν νόμων, εἰλικρινὴς ἐφαρμογὴ τῶν Κυβερνητικῶν ἀποφάσεων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ ὄργανα, ἐπαναλαμβάνω, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποτελέσωσι τοὺς φορεῖς τῶν ἀποφάσεων αὐτῶν δὲν εἶναι τὰ ἐνδεδειγμένα. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν λέγω τι τὸ νέον, ὅταν ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὁμολογῶ, ὅτι διερχόμεθα τὴν πλέον τραγικὴν περίοδον διὰ τὴν χώραν μας, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸν Κοινοβουλευτισμόν. Εἶναι γεγονὸς καὶ τὸ βλέπετε ὅλοι σεῖς, οἱ ὁποῖοι ὡμιλήσατε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ἐὰν ἡ παροῦσα Βουλὴ δὲν ἠμπορῇ νὰ σταθῇ εἰς τὸ ὕψος τῶν περιστάσεων, δὲν πρόκειται νὰ καταδικασθῶμεν ἡμεῖς μόνον, ἀλλὰ ὁλόκληρος ὁ Κοινοβουλευτισμός. Καὶ ἀντιλαμβάνεσθε ὅλοι σας, ποίαν τεραστίαν σημασίαν διὰ τὸν τόπον θὰ ἔχῃ, ἐὰν ὕστερα ἀπὸ δεκαετίαν ἐπανηρχόμεθα πάλιν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ δημιουργήσωμεν συνθήκας, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπιβάλουν τὴν στέρησιν τῶν πολιτικῶν αὐτῶν ἐλευθεριῶν. Ἐγώ προσωπικῶς πιστεύω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ ὑπάρξουν συνθῆκαι, αἱ ὁποῖαι νὰ δικαιολογοῦν στέρησιν τῶν πολιτικῶν μας ἐλευθεριῶν, ἀλλὰ ὅσον δὲν πιστεύω, τόσον εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐκμετάλλευσις καὶ νὰ δώσωμεν ἐπιχείρημα εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν τὴν κατάργησιν τῶν Δημοκρατικῶν ἐλευθεριῶν. Ἔχομεν λοιπὸν ὑποχρέωσιν, νὰ ἔχωμεν τὸ θάρρος τῆς γνώμης μας, ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ κάνωμεν αὐστηρὰν αὐτοκριτικὴν τῶν πράξεων καὶ ἡμῶν τῶν ἰδίων καὶ τῶν Ὑπουργῶν, τοὺς ὁποίους ὑποστηρίζομεν. Καὶ εἰς τὸ Κυβερνητικὸν ἔργον ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ συμβάλωμεν, διότι νομίζω, ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν συνεβάλομεν ὅσον πρέπει καὶ ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ κινηθῶμεν σήμερον, διὰ νὰ προλάβωμεν τὸ Ἐθνικὸν σκάφος ἀπὸ τὸ νὰ ὁδηγηθῇ εἰς θαλάσσας τόσον τρικυμιώδεις, ὥστε νὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ περισωθῇ καὶ νὰ ὁδηγηθῇ εἰς λιμένα ἀσφαλῆ. (Χειροκροτήματα).

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§81ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον Τετάρτην καὶ ὥραν 6 μ. μ. μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως συνέχειαν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἀνακοινώσεων τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. (Ὥρα 9.3 0′ μ. μ.).