1946.12.10

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 83η

Τρίτη 10 Δεκεμβρίου 1946

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6.00′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Σ. Σγουρόγλου ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Σ. ΣΓΟΥΡΟΓΛΟΥ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ βουλευτὴς κύριος Κ. Κορόζος ὑπέβαλε αἴτησιν ζητῶν τὴν ἄδειαν τῆς Βουλῆς ν’ ἀπουσιάσῃ ἐπὶ ἕνα μῆνα προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἐὰν δέχεται νὰ χορηγηθῇ ἡ αἰτουμένη ἄδεια.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρέσχε τὴν ἔγκρισίν της διὰ τὴν χορήγησιν ἀδείας εἰς τὸν βουλευτὴν κ. Κ. Κορόζον. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Ταλιαδοῦρος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κλπ.

§6Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Ἀττικ)τίας κ. Λ. Κουτσοπέταλος καταθέτει ὑπόμνημα τῶν ἀμπελουργικῶν καὶ οἰνοποιητικῶν Συν) κῶν Ὀργανώσεων τῆς Ἑλλάδος αἰτουμένων τὴν μείωσιν τοῦ φόρου ἀποταμιεύσεως οἴνου, ἀπαλλαγὴν ἀπὸ τοῦ φόρου τούτου τῶν ποσοτήτων τῶν προοριζομένων διὰ τὰς ἀτομικὰς καὶ καλλιεργητικὰς ἀνάγκας τῶν παραγωγῶν, κλιμιάκωσιν τοῦ φόρου ἀναλόγως τῶν τοπικῶν τιμῶν πωλήσεως, καταβολὴν αὐτοῦ, κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ οἴνου αὔξησιν τῆς τιμῆς ἐξαγορᾶς, στεμφυλοπνεύματος, μείωσιν τοῦ φόρου λειτουργίας τῶν διημέρων ἀμβύκων, καὶ συμμετοχὴν ἀντιπροσώπων Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καθορισμοῦ φορολογίας οἴνου. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Μελᾶς καταθέτει αἴτησιν ὑποψηφίων φοιτητῶν ἐπιτυχόντων κατὰ τὰς εἰσαγωγικὰς ἐξετάσεις πῶν θετικῶν Ἐπιστημῶν καὶ ἀποκλεισθέντων λόγῳ τοῦ περιωρισμένου ἀριθμοῦ εἰσακτέων, ζητούντων ἀναθεώρησιν ἀποφάσεως Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν «περὶ ὡρισμένου ἀριθμοῦ σπουδαστῶν κλπ.». Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Χ. Πιπιλιάγκας διὰ τηλ)ματός του ζητεῖ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς Χωροφυλακῆς διὰ κατατάξεως εἰς ταύτην ἀνδρῶν ἄνευ θητείας πρὸς περιφρούρησιν τῆς ἀσφαλείας. Ἡ Ἕνωσις Συν)σμῶν Λασηθίου καὶ Πεζῶν Κρήτης, διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ παραχώρησιν μέρους ἐκ τῶν εἰσαχθέντων μηχανημάτων Ἀμερικῆς εἰς τοὺς ἐν λόγῳ Συνοικισμούς. Ὁ Νομάρχης Χίου διαβιβάζει τηλεγράφημα διαφόρων ὀργανώσεων καὶ Συλλόγων ὡς καί τοῦ Δήμου Χίου διαδηλούντων τὴν συμπάθειάν των πρὸς τοὺς Ἀκρίτας τῶν συνόρων μας καὶ ἀναφέρει ὅτι πρὸς ἀνακούφισιν τῶν θυμάτων συνελέγη ἐξ ἐράνου ποσὸν ἐκ πεντήκοντα ἑκατομ. δρχ. Αἱ Αὐτοκιν)καὶ Ὀργανώσεις Δράμας διαμαρτύρονται κατὰ τῆς Πανελλαδικῆς Ὁμοσπονδίας Αὐτ)κῶν ὑπεραστικῶν Συγκοινωνιῶν ζητούσης κατάργησιν τοῦ Ν. Δ. 740)46. Αἱ κλαδικαὶ ὀργανώσεις Συνταξιούχων Θεσσαλονίκης ζητοῦν ἀναπροσαρμογὴν συντάξεων, δημιουργίαν Ταμείου Προνοίας, παγίωσιν τοῦ νόμου 85 κλπ. Κάτοικοι Παλαιοῦ Φαλήρου ἐργαζόμενοι εἰς Πειραιᾶ ζητοῦν πύκνωσιν τῶν δι’ αὐτοκινήτων συγκοινωνιακῶν δικτύων πρὸς καλυτέραν ἐξυπηρέτησίν των. Οἱ Σύλλογοι ἀρτοποιῶν Χανίων, Ἄρτης, Ἀγρινίου, Καβάλλας, καὶ ἡ Συντεχνία ἀρτοποιῶν Ἰωαννίνων καὶ Κομοτινῆς ζητοῦν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀρτοποιῶν καὶ λειτουργίας ἀρτοποιείων». Οἱ ἐπιτυχόντες τῆς Σχολῆς Τ.Τ.Τ. Θεσσαλονίκης καὶ ἀποκλεισθέντες λόγῳ τοῦ περιωρισμένου ἀριθμοῦ εἰσακτέων ζητοῦν ὅπως εἰσαχθῶσι καὶ οἱ ἐπιλαχόντες. Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς Ἑνώσεως Τραυματιῶν 1940–41 Μακεδονίας διαμαρτύρεται διὰ τὴν σύλληψιν τοῦ προέδρου αὐτῆς ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Ἀσφαλείας καὶ ζητεῖ ἄμεσον ἀπόλυσίν του. Κρατούμενοι ὡς δοσίλογοι εἰς φυλακὰς Καλλιθέας διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ εἰσέτι κατάργησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ.

6)45 Σ. Π.

Ὁ Δήμαρχος Λετρίνων διὰ τηλεγραφήματός του ἀναφέρει τὴν καταστροφὴν τοῦ σταθμοῦ Λετρίνων κατόπιν τοῦ ἐνσκήψαντος σφοδροῦ κυκλῶνος καὶ ζητεῖ ἄμεσον λῆψιν μέτρων. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Παναρκαδικοῦ Συλλόγου Παλαιῶν Πολεμιστῶν Τριπόλεως διαβιβάζει τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν τοῦ ἐν λόγῳ Συλλόγου διὰ τὰς γενομένας παρὰ τῶν Μεγάλων Συμμάχων ἀδικίας εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος. Ὁ κ. Δ. Λόντος (Ὑπ. Ναυτ.), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν ἄρθρων 68 καὶ 70 τοῦ νόμου 6086)1934 «περὶ Ναυτικῆς Στρατολογίας». Οἱ κ. κ. Π. Χατζηπᾶνος (Ὑπ. Δικαιοσ.) καὶ Σ. Στεφανόπουλος (Ὑπ. Ἐξωτ.) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ συμμετοχῆς τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν διὰ τὰ ἐγκλήματα πολέμου». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Παπακωνσταντίνου, Π. Μουντζουρίδης, Κ. Καλαμαρᾶς, Α. Ἰατροῦ, Σ. Σχινᾶς κ. ἄ. καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ Ὀργανισμοῦ τῆς Ὀδοντιατρικῆς Σχολῆς τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Ντεντιδάκης, Η. Λαγᾶκος, Α. Ὀρφανίδης, Δ. Μαρσέλλος, Θ. Κιζάνης, Α. Καλατζᾶκος, Σ. Σαββίδης, Δ. Μαντούβαλος, κ. ἄ. καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ πραστασίας φαρμακοποιῶν ἀναπήρων πολέμου». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Λεονάρδος, Ι. Μπερνίτσας, Ι. Μπουρνιᾶς, Ε. Σαμαρᾶς, Ν. Ἀθανασίου, Σ. Παπουτσάνης, Π. Οἰκονομίδης, κ. ἄ. καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ παρατάσεως προθεσμίας τοῦ μόνου ἄρθρου τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ.». Ἡ ἐπὶ τῶν Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ τῶν ἀποσπωμένων εἰς Βόρειον Ἑλλάδα ὡς Ἱεροκηρύκων κληρικῶν καὶ περὶ τῶν Ἐφημερίων τῶν Νεκροταφείων» καὶ 2) «περὶ ἐπεκτάσεως τῶν περὶ Ἱεροκηρύκων διατάξεων καὶ εἰς τὴν Νῆσον Κρήτην καὶ περὶ τοῦ τρόπου διαθέσεως τῶν προσόδων τῆς Μοναστηριακῆς περιουσίας Κρήτης». Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ Ἱδρύσεως παρὰ τῷ Ἀναγκαστικῷ Συνεταιρισμῷ Ἀμπελοκτημόνων Χαλκίδος (ΑΣΑΧ) Εἰδικοῦ Ταμείου Καλαποδίου καὶ ἀρδεύσεως ἐν γένει Ληλαντίου πεδίου καὶ 2) «περὶ ὀργανώσεως τῆς τοπογραφικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν δικαιωμάτων τοῦ Δήμου Λουτρακίου ἐπὶ τῶν Ἰαματικῶν πηγῶν κλπ.» καὶ 2) «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἡνωμένων Πολιτειῶν Β. Ἀμερικῆς Συμφωνίας διὰ τὴν ἀποδέσμευσιν τῶν ἐν ταῖς Ἡνωμέναις Πολιτείαις Ἑλληνικῶν περιουσιακῶν στοιχείων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Κορόζος, Χ. Στεργιόπουλος, Ι. Μπουρνιᾶς καὶ Χ. Λαδᾶς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας διατάξεών τινων τοῦ Κώδικος περὶ Δικηγόρων καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Στρᾶτος καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως Εἰρηνοδικείου εἰς τὸν τέως Δῆμον Ἀνδανείας Ἐπαρχίας Μεσσηνίας κλπ.». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Μπερνίτσας καὶ Κ. Μπακόλλας καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ προσαυξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν εἰσακτέων εἰς τὴν Ἀρχιτεκτονικὴν Σχολὴν Ε. Μ. Πολυτεχνείου». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Κοθρῆς καὶ Κ. Παπαδάκης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως Εἰρηνοδικείου εἰς τὸν τέως Δῆμον Ἀνδανείας Ἐπαρχίας Μεσσηνίας κλπ.». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Κωστόπουλος, Φ. Μανουηλίδης, Γ. Σταμάτης, Α. Παπαχρήστου κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ εἰσαγωγῆς εἰς τὰ Πανεπιστήμια Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης φοιτητῶν κλπ.». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ν. Ἔξαρχος, Γ. Σταμάτης, Ν. Μαλλιάκας καὶ Α. Παπαχρήστου καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ προσαυξήσεως τῶν εἰσακτέων εἰς Ἀνωτάτας Σχολὰς Ε. Μ. Πολυτεχνείου». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Μπάρδας, Π. Σπηλιώτης, Γ. Τζωρτζόπουλος, Κ. Μπαλτᾶς, Ε. Καζαντζῆς κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως προθεσμίας πρὸς ὑποβολὴν δικαιολογητικῶν ὑπαγωγῆς εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου 4506)1930 κλπ.».

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔλαβον, κύριοι βουλευταί, τὸ ἀκόλουθον ἔγγραφον ἐκ μέρους τοῦ Πρεσβευτοῦ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς κ. Λίνκολ Μὰκ Βῆ: «Πρὸς τὸν Α. Ε. τὸν κ. Ι. Θεοτόκην Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Ἀθήνας Ἀγαπητέ μου κ. Θεοτόκη, Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν μὲ παρεκάλεσε νὰ Σᾶς γνωρίσω τὴν λῆψιν τοῦ τηλεγραφήματός Σας διαμαρτυρίας κατὰ τῆς ἀποφάσεως τῆς Ἐδαφικῆς καὶ Πολιτικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Διασκέψεως Παρισίων ἐν σχέσει μὲ τὴν Ἑλληνοβουλγαρικὴν μεθόριον. Τὸ ὡς ἄνω τηλεγράφημα ἐλήφθη ἐγκαίρως ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι τὸ μετέδωσε πρὸς τοὺς ἁρμοδίους ἀντιπροσώπους τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν παρὰ τῷ Ο.Η.Ε.

Εἰλικρινῶς Ὑμέτερος

ΛΙΝΚΟΛ ΜΑΚ ΒΗ

Πρεσβευτὴς Ἀμερικῆς».

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνέχεια τῆς μόνης συζητήσεως ἐπὶ τῶν τριῶν σχεδίων ψηφισμάτων «περὶ ἐξυγιάνσεως τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν». Ὑπενθυμίζω εἰς τοὺς κ. κ. βουλευτὰς ὅτι ἰσχύει ἡ ληφθεῖσα ἀπόφασις ὅπως οἱ ἀγορηταὶ περιορίζουν τὰς ἀγορεύσεις των εἰς ἓν τέταρτον τῆς ὥρας. Ὁ κ. Χ. Ψαρρὸς ἔχει τὸν λόγον.

§9Χ. ΨΑΡΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ἡ θύελλα, ἡ ὁποία ἐσάρωσε τὴν Πατρίδα μας καὶ συνέτριψε τὸν κοινωνικὸν ὀργανισμὸν καὶ αὐτὴν τὴν κοινωνίαν μας, ἐδημιούργησε τὴν ἀναπόδραστον ἀνάγκην τῆς ἐκκαθαρίσεως, ἢ ὅπως θέλουν τὰ ψηφίσματα τῆς ἐξυγιάνσεως τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν. Πράγματι δύο κατηγορίαι τοιούτων ὑπαλλήλων, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔγιναν ὄργανα τοῦ κατακτητοῦ καὶ ἐξυπηρέτησαν ἐν συνειδήσει τοὺς σκοποὺς αὐτοῦ, εἶναι ἀναμφιβόλως ἀνάγκη νὰ ἀποβληθοῦν τοῦ κρατικοῦ ὀργανισμοῦ, διότι ἀληθῶς ἐξηυτέλισαν τὴν ἔννοιαν τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος. Ἡ ἄλλη κατηγορία ἀνήκει εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ὄχι βέβαια ὅπως θέλει τὸ ψήφισμα ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου 1944, ἀλλὰ πολὺ προγενέστερα ἐκμεταλλευθέντες καὶ διαστρέψαντες τὴν ἱερὰν ὑπόθεσιν τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως, ἐχρησιμοποίησαν τὴν ἱερὰν αὐτὴν ὑπόθεσιν διὰ τοὺς ταξικοὺς σκοπούς των καὶ διὰ τὸν ἐμφύλιον πόλεμον, ἵνα ἐπιβάλλουν τοὺς πολιτικοὺς ἀντεθνικούς των σκοπούς. Ποίων κακῶν ἐγένοντο παραίτιοι οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, εἶναι εὔκολον νὰ κατανοηθῇ. Ἀρκεῖ νὰ σκεφθῇ κανεὶς ποία θὰ ἦτο ἡ θέσις τῆς Ἑλλάδος σήμερον, ἂν δὲν εἶχε τὸ ἀτύχημα νὰ ἐμπέσῃ εἰς τοὺς πλοκάμους τοῦ κομμουνιστικοῦ ἐγκλήματος. Ἡ κατηγορία αὐτὴ τῶν ὑπαλλήλων, ὄχι ὅπως εἶπον μόνον ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου 1944, ὅπως θέλει τὸ ψήφισμα, ἀλλὰ πολὺ προγενέστερα, πρέπει νὰ δώσουν λόγον διὰ τὰς ἐγκληματικάς των ἐνεργείας καὶ ν’ ἀποβληθοῦν τοῦ κρατικοῦ ὀργανισμοῦ, διότι μόνοι των, κύριοι συνάδελφοι, ἔθεσαν τὸν ἑαυτόν των ἐκτὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ νόμου. Ὄταν μάλιστα ἀναλογίζωμαι ποίους μεγάλους σκοποὺς ἔχει σήμερον ἡ Πατρίς μας, ὅτε εὑρίσκεται εἰς τὰς παραμονὰς μιᾶς ἐξορμήσεως πρὸς ἀνασυγκρότησιν, εἶναι βέβαιον ὅτι αἱ κατηγορίαι αὐταὶ ἀμφότεραι πρέπει νὰ εἶναι ἀπόβλητοι. Διότι εἶναι ἀδύνατον, ὅταν ὁ κρατικὸς ὀργανισμὸς καὶ οἱ ἄλλοι συναφεῖς ὀργανισμοὶ ἔχουν εἰς τοὺς κόλπους των αὐτοὺς τοὺς ὑπαλλήλους, εἶναι ἀδύνατον οἱαδήποτε πρόοδος νὰ συντελεσθῇ ἐπὶ οἱουδήποτε ἐθνικοῦ ἔργου. Καίτοι τὸ Κόμμα, τοῦ ὁποίου ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀποτελῶ μέλος, ἔχει τὴν βεβαιότητα ὅτι εἶναι ἀπαραίτητος ἡ ἐκκαθάρισις τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν ἀπὸ τοὺς ὑπαλλήλους αὐτούς, ἐν τούτοις εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ δηλώσῃ ὅτι θὰ καταψηφίσῃ τὸ ψήφισμα αὐτό. Θὰ τὸ καταψηφίσῃ δὲ διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους. Εἶναι γνωστὸν ἐκ τοῦ παρελθόντος, ὅτι ἡ ἐκκαθάρισις τῶν Δημοσίων ὑπηρεσιῶν εἶναι ἔργον μέγα. Ἀπὸ τοῦ 1909 γνωρίζομεν κάλλιστα, ὅτι ὅλαι αἱ ἐκκαθαρίσεις ἀπέτυχαν καὶ ὅλαι αὐταὶ ἐδημιούργησαν τὰς κατηγορίας τῶν παθόντων, αἱ ὁποῖαι ἀπέβησαν μάστιξ διὰ τὸν δημόσιον προϋπολογισμὸν καὶ συνετέλεσαν ὥστε ἡ πολιτικὴ ζωὴ τῆς Χώρας νὰ διασαλευθῇ. Κύριοι, τὸ ἔργον αὐτὸ εἶναι σοβαρώτατον. Δὲν νομίζω ὅτι τὸ ἔργον αὐτὸ δύναται νὰ τὸ ἐπωμισθῇ οἱαδήποτε μονόπλευρος ἢ κομματικὴ Κυβέρνησις. Λυποῦμαι, διότι διαπιστῶ ὕστερα ἀπὸ τοὺς μῆνας, καθ’ οὓς ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἀνέλαβε τὸ βάρος τῆς ἐξουσίας, λυποῦμαι ὅτι οὐδὲν ἀπὸ τὰ μεγάλα ζητήματα, τὰ ὁποῖα τὴν ἀπησχόλησαν ἔφερε εἰς πέρας. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπεκταθῶ περισσότερον, ἀρκεῖ νὰ ὑπομνήσω τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας τάξεως, τὸ ζήτημα τῆς διεκδικήσεως τῶν ἐθνικῶν δικαίων, τὸ ζήτημα τῆς ἀνοικοδομήσεως.

§10Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἔχει τόσας ἄλλας εὐθύνας ἡ Κυβέρνησις.

§11Χ. ΨΑΡΡΟΣ. Μέχρις ὥρας δὲν νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔπεισε οὐδένα ἐξ ἡμῶν, ὅτι εἶναι ἱκανὴ νὰ φέρῃ εἰς πέρας εὐτυχὲς οἱονδήποτε σοβαρὸν γεγονός. Αὐτὴ ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις μᾶς ἔπεισε διὰ τῶν πράξεών της ὅτι ἀμφιβάλλει περὶ τῆς ἱκανοποιήσεως τῆς ἀξιώσεως τῆς ἐξυγιάνσεως διότι ἔχομε 8 μῆνας καὶ εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ μᾶς ἐμφανίσῃ ἀποτέλεσμα ἡ Κυβέρνησις. Ὄλοι μας εἴμεθα σύμφωνοι διὰ τὴν ἐξυγίανσιν τῶν ὑπηρεσιῶν. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ: Δὲν ἦτο τὸ πρώτιστον ἔργον τὸ ὁποῖον ὤφειλε νὰ τὴν ἀπασχολήσῃ; Ἐὰν ἀπὸ τοῦ Μαΐου ἔφερε τὰ ψηφίσματα αὐτὰ ἐνώπιόν μας — καὶ τότε βέβαια δὲν θὰ εἴχομεν κανένα λόγον νὰ τῆς ἀρνηθῶμεν τὴν ἐμπιστοσύνην καὶ ἡμεῖς, ἡ ἀντιπολίτευσις, διότι πιστεύομεν εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν — δὲν θὰ εἶχε λήξει ἤδη αὐτὸ τὸ ζήτημα; Εἶναι δυνατὸν νὰ συζητοῦμεν σήμερον περὶ παρατάσεως προθεσμίας μετὰ 8 μῆνας; Βεβαίως, ἔχετε τὸ δικαίωμα καθένας ἀπὸ σᾶς νὰ ἐρωτήσητε: «Σεῖς τί πιστεύετε;». Ἐγώ, κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι θιασώτης καὶ θερμὸς ὀπαδὸς τῆς ἐθνικῆς ἑνώσεως. Πιστεύω εἰς τὸ Συμβόλαιον τοῦ Παναθηναϊκοῦ, τὸ ὁποῖον ὑπέγραψαν τὰ πολιτικὰ κόμματα καὶ νομίζω ὅτι εἶναι εἰς βάρος των, διότι μέχρι σήμερον δὲν εὗρον τὸν τρόπον νὰ ἐπιδιώξουν αὐτὴν τὴν ἐθνικὴν ἑνότητα. Οὐδὲν μέγα ζήτημα, οὐδὲν Κόμμα, εἶναι εἰς θέσιν νὰ φέρῃ εἰς πέρας. Διότι τὰ ζητήματα αὐτὰ εἶναι τρομερά· εἶναι ζητήματα τὰ ὁποῖα καὶ ἐὰν ὅλοι οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες ἦσαν ἡνωμένοι, δὲν θὰ τὰ ἔφερον εἰς πέρας. Ἀρνοῦμαι, λοιπόν, νὰ δώσω τὴν ἐμπιστοσύνην μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὄχι δι’ ἄλλον τινὰ λόγον, ἀλλὰ διότι διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ, θέλω νὰ ρίψω μίαν φωνὴν διαμαρτυρίας διὰ τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ Χώρα μας, διῃρημένη πολιτικῶς. Ἐγώ, κύριοι, πιστεύω ὅτι ὅλοι ἐδῶ εἴμεθα συμπολίτευσις. Ἡ ἀντιπολίτευσις εἶναι ἐκτὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς. Ἔπρεπε νὰ εὕρωμεν τὸν τρόπον. Καὶ εἶναι εἰς βάρος τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, διότι δὲν εὗρε τὸν τρόπον νὰ ἑνωθῇ καὶ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ φοβερὰ αὐτὰ προβλήματα, καὶ σήμερον, 8 μῆνας μετὰ τὰς ἐκλογάς, ὅπου ὅλοι ἐπιστεύσαμεν ὅτι διὰ τῆς διενεργείας ἐλευθέρων ἐκλογῶν καὶ διὰ τῆς ἀνόδου λαοπροβλήτου Κυβερνήσεως, θὰ τὰ προηγάγομεν, εἶναι φανερὸν ὅτι οὐδὲν ζήτημα προήχθη. Κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλω νὰ διαπιστώσω μετὰ θλίψεως, ὅτι ἡ ἐκ τῶν ἐλευθέρων ἐκλογῶν προελθοῦσα Κυβέρνησις, δὲν εἶναι ἐκείνη τὴν ὁποίαν ὡραματίσθημεν, ὄχι μόνον ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι τὸ πρῶτον εἰσήλθομεν εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ καὶ οἱ ἄλλοι οἱ παλαιότεροι. Διότι μετὰ τοιοῦτον κατακλυσμὸν ἐπιστεύσαμεν ὅτι θὰ ἐγίνετο μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία δὲν θὰ ἦτο κομματική, ἡ ὁποία θὰ ἔθετεν ὑπεράνω ὅλων τὸν νόμον καὶ θὰ ἐπεθύμει νὰ κάνῃ ἕνα Κράτος δικαίου, εἰς τὸ ὁποῖον ὁ νόμος θὰ ἦτο ὁ ἀληθὴς αὐτοκράτωρ. Δυστυχῶς, κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις δὲν εἶναι μόνον κομματική, εἶναι παλαιοκομματικὴ κλασσικοῦ τύπου. Μάλιστα, κύριοι, διότι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα τὴν ἐνδιαφέρουν συνήθως, δὲν λέγω ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἐξαιρέσεις, εἶναι τὰ κομματικὰ κριτήρια, χωρὶς νὰ ἐννοῇ ὅτι ἡ παροῦσα περίπτωσις ἐπέβαλε τὰ κομματικὰ κριτήρια νὰ τεθοῦν ἐκποδών. Γνωρίζω ὑπὲρ πάντα ἄλλον πόσον θλιβερά, πόσον δύσκολη εἶναι ἡ θέσις τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν Ὑπουργῶν. Δὲν νομίζω ὅτι ζηλεύει κανεὶς τὴν θέσιν τῶν κυρίων Ὑπουργῶν, οὔτε φρονεῖ κανεὶς ὅτι δὲν ἄγονται ἀπὸ ἕνα ἀληθῆ πατριωτισμὸν εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς Πατρίδος. Ἀλλὰ δὲν κατώρθωσεν ἡ Κυβέρνησις νὰ δημιουργήσῃ τὸν συναγερμὸν ἐκεῖνον τῶν ψυχῶν, νὰ ἀνυψώσῃ τὸ πολιτικὸν ἐπίπεδον καὶ νὰ δημιουργήσῃ μίαν πνοὴν ἀνωτέραν, ἡ ὁποία νὰ συνήρπαζε τὸν ἐθνικὸν πολιτικὸν κόσμον διὰ νὰ ἀνταπεξέλθῃ κατὰ μιᾶς ἀντεθνικῆς ὀργανώσεως, ἥτις κατώρθωσε νὰ δημιουργήσῃ διὰ τοὺς ὀπαδούς της ψευδῆ συνθήματα, ἀλλὰ συνθήματα, νὰ δημιουργήσῃ ἐγκληματικὴν ἰδεολογίαν, ἀλλὰ ἰδεολογίαν καὶ ἡ ὁποία, μὴ πρὸς κακοφανισμόν μας, ἐδημιούργησε εἰς τοὺς ὀπαδούς της τοιαύτην αὐτοθυσίαν, ὥστε πρὸς θλῖψιν μας μᾶς παρουσίασαν οἱ ὀπαδοί της, εἰς ὡρισμένας στιγμάς, πράξεις ἀληθῶς ἡρωϊκάς, καίτοι ἐγκληματικὰς κατὰ τῆς Πατρίδος· ἐν τούτοις τὴν ἐνέπνευσε. Αὐτὴν τὴν ἐγκληματικὴν ὀργάνωσιν δὲν ἠμποροῦμε κατ’ ἄλλον τινὰ τρόπον νὰ τὴν πολεμήσωμε, παρὰ ἀφοῦ δημιουργήσωμεν καὶ εἰς τὸν ἐθνικὸν κόσμον τὴν ἰδίαν ἰδέαν τῆς αὐτοθυσίας. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ὅτι τὰ ψηφίσματα διαπνέονται ἀπὸ κομματικὰ κριτήρια, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ ἐξετάσητε τὸ ἄρθρον 10, τοὺς διορισμούς. Ἐνῷ καιρὸς ἦτο νὰ τεθῇ ἕνα τέρμα εἰς αὐτὴν τὴν μέθοδον, δὲν εἶδον ποσῶς ἀπὸ τῆς ἀνόδου τῆς Κυβερνήσεως τὴν διενέργειαν οἱουδήποτε διαγωνισμοῦ. Ὁ μόνος διαγωνισμὸς εἶναι τὰ κομματικὰ κριτήρια. Κύριοι συνάδελφοι, καιρὸς εἶναι νὰ συνέλθωμεν. Νομίζω ὅτι ἐφθάσαμεν εἰς τὴν στιγμὴν ποὺ ἔφθασαν οἱ Ἑβραῖοι, οἱ ὁποῖοι ὅταν διήρχοντο τὸν ποταμὸν τῆς Βαβυλῶνος «ἐμνήσθησαν τῶν θυσιῶν των καὶ ἔκλαυσαν πικρῶς». Μετ’ οὐ πολύ, θὰ κλαύσωμεν καὶ ἡμεῖς· κλαίομεν ἤδη, ἀλλὰ θὰ κλαύσωμεν περισσότερον. Εἰς ἡμᾶς ὅλους, ἰδιαιτέρως εἰς τοὺς βουλευτὰς τῆς πλειοψηφίας, ἀπόκειται νὰ εὕρωμεν τρόπον, ὥστε νὰ συγκροτηθῇ αὐτὴ ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία νὰ ἐπωμισθῇ δι’ ἕνα ὡρισμένον χρόνον ὅλα τὰ βάρη τῆς ἐξουσίας καὶ κατόπιν, ἔχομεν καιρὸν νὰ κάνωμεν τὴν πολιτικήν μας, τὴν συμπολίτευσιν καὶ τὴν ἀντιπολίτευσιν.

§12Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἔχετε τὴν ἐντύπωσιν ὅτι θὰ τὰ βγάλῃ πέρα καλλίτερα ἀπὸ αὐτὴν τὴν Κυβέρνησιν;

§13Χ. ΨΑΡΡΟΣ. Εἶσθε εὐχαριστημένος ἀπὸ τὴν μέχρι τοῦδε δρᾶσιν τῆς Κυβερνήσεως;

§14Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἔχω ὑπομονήν.

§15Χ. ΨΑΡΡΟΣ. Φαίνεται ὅτι ἡ ὑπομονή σας εἶναι ἀνεξάντλητος.

§16Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ὅπως καὶ ἡ δική σας αἰσιοδοξία εἶναι ἀνεξάντλητος.

§17Χ. ΨΑΡΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν ἔχω τὴν ἀπόλυτον αἰσιοδοξίαν, ἀλλὰ ἀναμένω μίαν βελτίωσιν τῆς καταστάσεως. Τὴν ἀναμένω μὲ ἀγωνίαν ὅπως καὶ σεῖς. Ἀφοῦ ἡ μέθοδος αὐτή, τὴν ὁποίαν ἐπὶ 8 μῆνας ἤδη δοκιμάζομεν, ἀσφαλῶς ἀπέτυχεν, δὲν εἶναι καιρὸς νὰ δοκιμάσωμεν καὶ τὴν νέαν; Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἔχω ἄλλα νὰ σᾶς εἴπω. Νομίζω ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ σκεφθῶμεν διὰ τὸ σύνολον τοῦ Ἔθνους. Ἀρκετὰ ἐσκέφθημεν δι’ ἀτομικὰ ἢ κομματικὰ συμφέροντα. Καιρὸς εἶναι νὰ τὰ ἐγκαταλείψωμεν αὐτά, ἔστω καὶ προσωρινῶς. Διότι μετ’ οὐ πολύ, ἀμφιβάλλω, ἐὰν καὶ αὐτὸ δύναται, ὄχι νὰ σώσῃ, ἀλλὰ κάπως νὰ βελτιώσῃ τὴν κατάστασιν. (Χειροκροτήματα).

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μπακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§19Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τὴν μακρὰν αὐτὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος «περὶ ἐξυγιάνσεως τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων», πρέπει νὰ ἐξαχθῇ ἓν συμπέρασμα· ἓν συμπέρασμα τὸ ὁποῖον θ’ ἀποτελέσῃ τὴν ἀφετηρίαν λήψεως μέτρων πρὸς πραγματικὴν ἐξυγίανσιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Καὶ διὰ νὰ ἐξαχθῇ τὸ συμπέρασμα αὐτό, πρέπει νὰ διακρίνωμεν τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν ἀπὸ τὴν ἐξυγίανσιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Καὶ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν, δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι τὸ θέμα ἐξηντλήθη. Ἀλλὰ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐξυγίανσιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, τὸ θέμα οὐδὲ κἂν ἐθίγη. Ἀνεπτύχθησαν πολλαὶ θεωρίαι καὶ πολλαὶ γνῶμαι, ἀλλὰ οὐδὲν μέτρον ἢ σύστημα ὑπεδείχθη, κατάλληλον πρὸς ἐξυγίανσιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἠκούσαμεν πολλὰς ἀγορεύσεις, καὶ δὲν δύναμαι, βεβαίως, νὰ ἀποσιωπήσω τὴν ρητορικὴν ἐντύπωσιν τὴν ὁποίαν ἐπροξένησαν πολλαὶ ἐξ αὐτῶν, ὅπως π. χ. ἡ τοῦ νεαροῦ, ἀλλὰ θαυμαστοῦ, συναδέλφου ἐξ Ἀργολιδοκορινθίας κ. Παπαληγούρα. Πάσχει ὅμως καὶ ἡ ἀγόρευσις αὐτὴ ἀπὸ τὴν συνήθη ἐκείνην ἔλλειψιν, τὴν ὁποίαν παρουσιάζουν ὅλαι αἱ ἀγορεύσεις, αἵτινες περιορίζονται μόνον εἰς ἐπίκρισιν, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ἡ ἐπίκρισις τοῦ κ. συναδέλφου ἐγένετο ἀπὸ τὰ ὕψη τῆς θεωρίας, συμφώνως, ἄλλως τε, καὶ πρὸς τὰς ἀρχὰς τοῦ κόμματος εἰς ὃ ἀνήκει, καὶ ὑπὸ τὴν στοργικὴν παρακολούθησιν τοῦ Ἀρχηγοῦ του. Ἀνήκω εἰς τοὺς πεζοὺς ἐκείνους ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀρέσκονται ἢ δὲν ἀντέχουν εἰς τὴν ἀπὸ νεφέλας ἔρευναν τῶν ἐπιγείων πραγμάτων καὶ προτιμοῦν τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ζητημάτων μὲ πρακτικὰ μέσα καὶ συστήματα δυνάμενα νὰ ἐφαρμοσθοῦν. Καὶ διὰ νὰ ἀνεύρωμεν τὰ μέσα τῆς ἐξυγιάνσεως τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων — μὴ συγχέετε τὸ ζήτημα αὐτὸ μὲ τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν — πρέπει νὰ καθορίσωμεν τὸ ἀντικείμενον τῆς ἐξυγιάνσεως. Τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα, οὐδόλως προβλέπει περὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Τὸ περιεχόμενόν του ἀναφέρεται εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν. Ὡς πρὸς τὴν ἐξυγίανσιν ὅμως τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, τὸ ζήτημα θίγεται ἁπλῶς ἀπὸ τὸν τίτλον τοῦ ψηφίσματος, καὶ τοῦτο κατὰ παραδρομὴν τῆς κυριολεξίας. Θὰ πλανηθῶμεν, ἐὰν πιστεύσωμεν ὅτι ἡ ἐκκαθάρισις τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν ἀποτελεῖ ἐξυγίανσιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ὁ ὅρος «ἐξυγίανσις» προϋποθέτει νόσον, καὶ δέον νὰ διαγνώσωμεν καὶ νὰ θεραπεύσωμεν αὐτήν, διότι ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ δημιουργήσωμεν βάσιν, ἐπὶ τῆς ὁποίας νὰ στηρίξωμεν τὴν ἐξυγίανσιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἡ νόσος ἔγκειται οὐχὶ εἰς τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας, ἀλλὰ ἐνυπάρχει εἰς τὸν δημόσιον ὑπάλληλον. Νοσεῖ ἡ Διοίκησις, διότι νοσοῦν οἱ ὑπάλληλοι. Ποσάκις σεῖς, κύριοι βουλευταί, ἡμεῖς ὅλοι, δὲν εὑρέθημεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀνέλθωμεν τὴν κλίμακα τῶν Ὑπουργείων καὶ ἄλλων δημοσίων ὑπηρεσιῶν διὰ νὰ προωθήσωμεν, διὰ νὰ φέρωμεν εἰς πέρας νομίμους, ἀλλὰ παρημελημένας, ὑποθέσεις, ἀφορώσας τὴν ἐκλογικήν μας περιφέρειαν, τὸν Νομόν, ἢ Κοινότητά τινα, ἢ τοὺς συμπολίτας μας ἐν γένει ἢ ἀτομικῶς; Ἡ ἔλλειψις ὑπαλληλικῆς προσωπικότητος, ἢ ἔλλειψις ἐπαγγελματικῆς αὐτοπεποιθήσεως καὶ ὑπαλληλικῆς συνειδήσεως, ἡ ἀβουλία, ἡ εὐθυνοφοβία καὶ ἡ ἐκ τούτων προσήλωσις εἰς τοὺς τύπους, ἀποτελματώνουν καὶ τὰς πλέον ἐπειγούσας ὑποθέσεις, γενικὰς ἢ ἰδιωτικάς. Καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἀκριβῶς ἡ Διοίκησις εὑρίσκεται, ἐν συγκρίσει πρὸς τὴν Διοίκησιν ἄλλων Κρατῶν καὶ προηγμένων λαῶν, ὅπως εἴμεθα καὶ ἡμεῖς, εἰς πρωτόγονον κατάστασιν. Πολὺς λόγος ἐγένετο ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, καὶ δικαίως, περὶ τῆς οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἀλλὰ ὁ ἀτυχὴς Ἕλλην ὑπάλληλος, δὲν στερεῖται μόνον τῶν μέσων τῆς ἀνέτου συντηρήσεώς του. Στερεῖται καὶ τῶν στοιχειωδῶν μέσων τῆς ὑπαλληλικῆς μορφώσεώς του, ὅπως καταστῇ ἱκανὸς νὰ ἀνταποκριθῇ πρὸς τὴν ἀποστολήν του. Καὶ τὸ πρῶτον ὀφείλεται κατὰ μέγα μέρος εἰς τὸ ὅτι «τῇ Ἑλλάδι μὲν ἀείποτε πενίῃ σύντροφός ἐστι», ὡς λέγει ὁ Ἡρόδοτος. Καὶ ἡ πενίῃ αὐτὴ κατέστη μεγαλυτέρα μετὰ τὸν ὀλέθριον αὐτὸν πόλεμον, κατὰ τὸν ὁποῖον ἡμεῖς προσεφέραμεν, χάριν τῶν παραδόσεών μας καὶ τῆς τιμῆς τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος, πᾶν ὅ,τι ἦτο ἀνθρωπίνως δυνατόν, καὶ μὲ περισσὴν ἀπερισκεψίαν ἐθυσιάσαμεν χάριν τῶν πλουσίων καὶ μεγάλων συναγωνιστῶν μας λαῶν, πᾶν ὅ,τι εἴχομεν, καὶ πέραν πάσης ἀνθρωπίνης δυνατότητος. Τὸ δεύτερον ὅμως, ἡ παντελὴς στέρησις τῶν μορφωτικῶν μέσων, ὀφείλεται εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Πολιτείαν καὶ εἰς τοὺς ἑκάστοτε κυβερνήσαντας αὐτήν. Δὲν κατέστησαν ἱκανοὶ νὰ συλλάβωσι τὴν μεγάλην ἔννοιαν καὶ τὴν μεγάλην σημασίαν τοῦ ζητήματος τῆς ἐξυγιάνσεως τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Φοβοῦμαι δὲ ὅτι καὶ ἡμεῖς ἀκόμη δὲν κατενοήσαμεν αὐτήν, ἐφ’ ὅσον ἀσχολούμεθα, καθ’ ὃν τρόπον ἀσχολούμεθα, μὲ τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα. Ὅταν τὸ πρῶτον ἦλθε τὸ ψήφισμα περὶ ἐξυγιάνσεως τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπήν, ἧς ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι μέλος, εἶπον τότε καὶ λέγω καὶ τώρα ὅτι, διὰ νὰ καθορίσωμεν τὴν ἔκτασιν τῆς ἐκκαθαριστικῆς του ἰσχύος πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει τοὺς γεννεσιουργοὺς λόγους καὶ τὰς ἀφορμὰς ἀπὸ τὰς ὁποίας προέκυψεν ἡ ἀνάγκη αὐτοῦ. Ἠκούσαμεν ὅλοι προεκλογικῶς πανταχόθεν συστάσεις καὶ ἐντολὰς, ὅπως ἐκκαθαρίσωμεν τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας ἀπὸ τὰ ἀναρχικὰ καὶ ἀνατρεπτικὰ στοιχεῖα, ἀπὸ τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὄχι μόνον δὲν πιστεύουν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Πολιτείαν, ἀλλὰ καὶ ὑπονομεύουν αὐτήν. Ἐὰν οἱ ἀναρχικοὶ δὲν ἐνεφανίζοντο ἐπὶ τῆς σκηνῆς καὶ ἐὰν δὲν ἐλάμβανον χώραν τὰ ἐπάρατα κινήματα καὶ αἱ καταστροφαί, τὸ ψήφισμα αὐτὸ δὲν θὰ ἤρχετο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς σήμερον. Ἐκπηγάζει ἀπ’ ὡρισμένην πηγὴν καὶ ὡρισμένους λόγους καὶ ἔχει ὡρισμένον σκοπόν. Ἀποσκοπεῖ εἰς τὴν ἄμυναν τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας ἐναντίον τῶν ἐπιβουλευθέντων καὶ ἐπιβουλευομένων αὐτήν. Ἴσως δικαιολογεῖται ἡ ἐπέκτασίς του καὶ εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν ὑπηρεσιῶν καὶ ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι συνειργάσθησαν κατὰ τὸν χρόνον τῆς κατοχῆς προδοτικῶς μετὰ τοῦ ἐχθροῦ καὶ ἐκ προθέσεως νὰ ὠφελήσουν αὐτὸν καὶ νὰ βλάψουν τὴν Πατρίδα. Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ πέραν τῶν δύο αὐτῶν περιπτώσεων. Καὶ ἐνῷ ἡ Πολιτεία οὐδέποτε παρέσχε τὰ μέσα εἰς τοὺς ὑπαλλήλους πρὸς ὑπαλληλικὴν μόρφωσιν αὐτῶν, ἐνῷ οὐδέποτε προέβλεψε διὰ τὴν δημιουργίαν ἱκανῶν ὑπαλλήλων, ἔρχεται τώρα, διὰ τῆς παραγράφου 4 τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ἐν λόγῳ ψηφίσματος, νὰ ἐνεργήσῃ ἐκκαθάρισιν ὑπαλλήλων δι’ ἔλλειψιν ἱκανότητος καὶ ἐπιστημονικῆς μορφώσεως. Ἡ περίπτωσις αὕτη δὲν πρέπει νὰ περιληφθῇ εἰς τὸν σκοπὸν τοῦ ψηφίσματος. Ἐξηνέχθησαν διάφοροι γνῶμαι ὡς πρὸς τὸν τρόπον καὶ ὡς πρὸς τὸ ὄργανον τῆς ἐκκαθαρίσεως. Τινὲς ὑπέδειξαν ὡς ὄργανον ἐκκαθαρίσεως Διακομματικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἄλλοι Συμβούλια ἐξ ὑπαλλήλων. Ἐγώ, ἔχων ὑπ’ ὄψει μου τὴν ἐντολὴν τὴν ὁποίαν ἐλάβομεν ἀπὸ τὸν λαόν, νομίζω ὅτι ἡ ἐκκαθάρισις πρέπει νὰ γίνῃ ἀπὸ τὸν πολιτικὸν κόσμον, τὸν καὶ μόνον ὑπεύθυνον ἔναντι τοῦ λαοῦ, καὶ ὄχι ἀπὸ τὰ Συμβούλια ἐκ δημοσίων ὑπαλλήλων, τὰ ὁποῖα διὰ πολλοὺς λόγους, καὶ ἰδίᾳ ἐκ συναδελφικῆς ἀλληλεγγύης, μεροληπτικῶς ἢ πλημμελῶς θὰ ἐνεργήσουν τὴν ἐκκαθάρισιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὸ ψήφισμα αὐτὸ ἀποβλέπει, παρὰ τὸν τίτλον του, εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν καὶ οὐχὶ εἰς τὴν ἐξυγίανσιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔδει κυρίως νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλήν. Μετὰ μίαν τοιαύτην ἀναστάτωσιν καὶ ἐξάρθρωσιν τῶν πάντων καὶ ἀπὸ σεβασμὸν πρὸς τὰς προσδοκίας τοῦ λαοῦ, θὰ ἔπρεπε ριζικώτερον νὰ μελετήσωμεν τὸ ζήτημα καὶ βασικώτερον νὰ ἀσχοληθῶμεν μὲ τὴν ἐξυγίανσιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τὴν κατάρτισιν τοιούτων, κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ δύνανται οὗτοι νὰ ἀνταποκρίνωνται εἰς τὴν μεγάλην ἀποστολήν των. Καὶ ἐφ’ ὅσον οἱ ἁρμόδιοι δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐπινοήσουν μέσα καὶ σύστημα πρὸς κατάρτισιν καὶ δημιουργίαν ὑπαλλήλων ἱκανῶν, θὰ ἠδύναντο νὰ προσφύγουν εἰς ἄλλα Κράτη καὶ νὰ μελετήσουν τὰ συστήματα τὰ ὁποῖα ἐφαρμόζουν ἐκεῖνα πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτόν. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ἐκθέσω ἐν ὀλίγοις, τί γίνεται ἀλλαχοῦ, καὶ πρὸς ἀποφυγὴν μακρυγορίας, νὰ εἴπω τί ἐγένετο ἐν Ἀγγλίᾳ κατὰ τὸ πρόσφατον παρελθόν. Διαρκοῦντος τοῦ πολέμου καὶ κατὰ τὸ ἔτος 1943 συνεστήθη ἐν Λονδίνῳ, κατόπιν ἐντολῆς τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, μία δεκαμελὴς Ἐπιτροπὴ πρὸς μελέτην καὶ καθορισμὸν τῶν μέσων καταρτίσεως δημοσίων ὑπαλλήλων, ὑπὸ τὸν τίτλον «COMMITTEE ON THE TRAINING OF CIVIL SERVANTS». Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν ἐμπεριστατωμένην ἔκθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς ἐκείνης, τὴν ὑποβληθεῖσαν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Προβλέπει τὴν ἵδρυσιν Κολλεγίου καὶ ἄλλων Σχολῶν διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, καὶ φθάνει μέχρι λεπτομερειῶν διὰ τὴν ἄσκησιν αὐτῶν, αἱ ὁποῖαι λεπτομέρειαι θὰ ἐφαίνοντο περίεργοι εἰς ἡμᾶς, ὅπως π. χ. ἐκείνη κατὰ τὴν ὁποίαν εἷς πρωτοείσακτος ὑπάλληλος τοποθετεῖται ὡς πωλητὴς γραμματοσήμων καὶ ἄλλοι ὑποψήφιοι τοιοῦτοι προσέρχονται εἰς τὴν θυρίδα ὡς ἀγορασταὶ γραμματοσήμων. Ὁ πωλητὴς παρακολουθεῖται καὶ διδάσκεται ἀπὸ πεπειραμένον ὑπάλληλον, πῶς πρέπει νὰ διεξάγῃ τὴν ὑπηρεσίαν του καὶ πῶς πρέπει νὰ συμπεριφέρεται πρὸς τὸ κοινόν. Αὐτὸ εἶναι ἐλάχιστον παράδειγμα, ἀλλὰ χαρακτηριστικόν. Ἡ ἔκθεσις αὕτη θὰ ἠδύνατο νὰ χρησιμεύσῃ ὡς πρότυπον, καθ’ ὃ μέρος, τοὐλάχιστον, δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐδῶ, εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις νὰ συστήσῃ μίαν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία νὰ μελετήσῃ καὶ νὰ ἐκπονήσῃ σχέδιον καταρτίσεως καὶ μορφώσεως τῶν Ἑλλήνων δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἡ ἀποπομπὴ ὀλίγων ὑπαλλήλων ἀπὸ τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας, διὰ παραπτώματα τούτων, δὲν ἀποτελεῖ ὀργάνωσιν τῆς Διοικήσεως, καὶ ἡ ἀνάγκη τοιαύτης ἐκκαθαρίσεως θὰ προκύπτῃ πάντοτε, ὅπως συνέβη πολλάκις καὶ κατὰ τὸ παρελθόν, ἐφ’ ὅσον δὲν θέλομεν λάβει ριζικὰ καὶ ἐπιστημονικὰ μέτρα πρὸς ἐξυγίανσιν καὶ κατάρτισιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Εἶναι περίεργον τὸ ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ οὐδέποτε ἀπησχόλησεν οὐδεμίαν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, πολὺ δὲ περισσότερον δὲν ἀπησχόλησεν οὔτε ἀπασχολεῖ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Δὲν εἶναι εὔκολον, κύριοι βουλευταί, νὰ σᾶς ἀναλύσω ἐν ἐκτάσει εἰς μίαν καὶ μόνην ἀγόρευσιν τὸ σύστημα τὸ καθιερωθὲν ἐν Ἀγγλίᾳ, ὅπου, ἄλλως τε, ἡ Διοίκησις δὲν εὑρίσκετο ἐν πρωτογόνῳ καταστάσει, ὅπως συμβαίνει παρ’ ἡμῖν. Ἀλλὰ μήπως ἡ Κυβέρνησις προέβη καὶ εἰς τὴν ἐπὶ τόσους μῆνας μελετωμένην ἐκκαθάρισιν; Εἶναι ἀμφίβολον ἂν ἐν τέλει προβῇ εἰς αὐτήν. Ζήτημα τὸ ὁποῖον χρονίζει ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον, χάρις εἰς τὴν ἀνατολίτικην ἀναβλητικότητα, ἡ ὁποία μᾶς χαρακτηρίζει, προώρισται ν’ ἀποτελματωθῇ καὶ νὰ παραμείνῃ ἄλυτον. Ἀλλὰ εἶναι μόνον ὁ τρόπος αὐτὸς τῆς ἐκκαθαρίσεως, ὁ ὁποῖος θὰ ἔπρεπε νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ; Εἶναι μόνον αὐτὸς τὸ μέσον ἀμύνης τῆς Πολιτείας καὶ τῆς Κοινωνίας κατὰ τῶν ἀνατρεπτικῶν στοιχείων; Τὸ προέχον καὶ οὐσιῶδες ζήτημα εἶναι τὸ πῶς θὰ ἀποστερήσωμεν τὰ ἀνατρεπτικὰ στοιχεῖα τῆς εὐχερείας νὰ ἐκμεταλλεύωνται τὴν ἀθλιότητα, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται οὐ μόνον οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι, ἀλλὰ καὶ τὸ μέγιστον μέρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἡ ἐκκαθάρισις τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ὑπὲρ τῆς ὁποίας εἶμαι βεβαίως, εἶναι παρονυχὶς ἔναντι τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ληφθοῦν πρὸς δημιουργίαν καταστάσεως Πολιτειακῆς καὶ Κοινωνικῆς, πρὸ τῆς ὁποίας νὰ θραύεται κάθε ἀνατρεπτικὴ προσπάθεια καὶ ἀντεθνικὴ ἐνέργεια. Τοῦτο ἐγὼ νομίζω ὅτι θὰ ἐγένετο ἀποτελεσματικώτερον, ἐὰν ὅλα τὰ ἐθνικόφρονα στοιχεῖα τῆς Χώρας, συνεσπειροῦντο περὶ τὴν ἰδέαν αὐτὴν καὶ ὕψωναν τὴν σημαίαν τῆς Κοινωνικῆς Ἀναμορφώσεως, ὅλοι ὁμοῦ, ἔχοντες ὡς ἀντιπάλους μόνον τὰ ἐπαίσχυντα ἐκεῖνα ὄργανα τῶν ξένων προπαγανδῶν, καὶ τὰ ὁποῖα ὑπονομεύουν τὴν Ἑλληνικὴν Πολιτείαν, μὲ τὸν σκοπὸν νὰ καταστήσουν αὐτὴν Σοβιετικὴν Ἐπαρχίαν. Πρέπει πάντες, καὶ ἰδιαιτέρως σεῖς οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων, νὰ ἐξαρθῆτε πράγματι ὑπεράνω τῶν κομματικῶν μικροϋπολογισμῶν, καὶ ἐν τῇ μεγαλοφροσύνῃ, ἡ ὁποία σᾶς διακρίνει, καὶ πρέπει νὰ σᾶς διακρίνῃ, νὰ ἀφήσετε κατὰ μέρος τὰς μικρολογίας καὶ νὰ συσπειρωθῆτε ὅλοι περὶ τὴν προσπάθειαν τῆς δημιουργίας ἀρραγοῦς κοινωνικῆς βάσεως, ἐπὶ τῆς ὁποίας νὰ ἑδραιωθῇ τὸ ἐθνικὸν καὶ κοινωνικόν μας οἰκοδόμημα. Ἐὰν τοῦτο δὲν συντελεσθῇ, ἡ ἐκκαθάρισις τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν θὰ παραμείνῃ πρόχειρον μέτρον ἄνευ θετικοῦ ἀποτελέσματος. Θὰ ἀποτελῇ ἀσήμαντον ἐνέργειαν ἔναντι τοῦ ὅλου κοινωνικοῦ τέλματος, ἐκ τοῦ ὁποίου ἀναθρώσκουν αἱ ὑπαλληλικαὶ νόσοι. Μόνον δημιουργία κοινωνίας μὲ βάσιν τὴν κοινωνικὴν δικαιοσύνην, θὰ θέσῃ τέρμα εἰς τὰς ἀνωμαλίας αὐτάς. Μόνον ὅταν θὰ ἀπαλλάξωμεν τὰ ἄτομα καὶ τὴν κοινωνίαν ἀπὸ τὴν τυραννίαν τῶν στερήσεων, θὰ ἀποξενώσωμεν τοὺς ἀντεθνικῶς ἐργαζομένους ἀπὸ τὴν κυρίαν βάσιν των καὶ τῶν μέσων τοῦ προσηλυτισμοῦ ἀθώων θυμάτων. Ἀλλὰ ἡμεῖς ἀφήκαμεν εἰς τὸν ὑπόκοσμον τῆς διανοήσεως νὰ χρησιμοποιῇ ὡς σύνθημα τὴν κοινωνικὴν ἀναμόρφωσιν καὶ νὰ προβάλλῃ διαρκῶς τὴν ἀθλιότητα τῶν δυστυχούντων καὶ νὰ παρασύρῃ πολλοὺς εἰς τὴν νοσηρὰν ἰδεολογίαν του. Δὲν εἶναι μόνον ἡ οἰκονομικὴ ἀθλιότης τῶν ὑπαλλήλων, ἡ ὁποία πρέπει μόνον νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ. Εἶναι καὶ ἡ οἰκονομικὴ ἀθλιότης καὶ ἡ ἀθλία διαβίωσις καὶ ὁ ὑποσιτισμὸς τοῦ μεγίστου μέρους τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν ἀφανῆ πηγὴν ἐκ τῆς ὁποίας προέρχονται οἱ δημιουργοὶ τῶν ἀνωμαλιῶν. Πρέπει νὰ στηρεύσῃ ἡ πηγὴ αὐτὴ διὰ νὰ ἑδραιωθῇ καλὴ Διοίκησις, καλὴ Πολιτεία, ἤρεμος Κοινωνία. Καὶ θὰ στειρεύσῃ, ἐὰν διανοίξωμεν τὸν δρόμον εἰς τὴν οἰκονομικὴν κοινωνίαν πρὸς ἀνεύρεσιν καὶ ἐπίτευξιν τοῦ σκοποῦ της, ὅστις εἶναι τὸ «εὖ ζῆν» τῶν ἀποτελούντων αὐτήν. Τὸ πῶς θὰ ἐπιτευχθῇ αὐτό, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ θέμα μιᾶς ἀγορεύσεως ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Εἶναι ζήτημα πολυετοῦς σχεδίου, συνεννοήσεως καὶ συνεργασίας ὁλοκλήρου τοῦ ἐθνικόφρονος πολιτικοῦ κόσμου τῆς Χώρας, ὅστις νὰ χαράξῃ μεγάλας καὶ ριζικὰς κοινωνικὰς γραμμάς. Καὶ θὰ ἀνεύρῃ τὰς γραμμὰς αὐτάς, ἐὰν ἐκκινήσῃ εἰς τὰς σκέψεις του ἀπὸ τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον συνεκροτήθη καὶ ὑφίσταται ἡ Κοινωνία μας. Θὰ εὕρῃ ὅτι κύριον μέλημα ὅλων ἡμῶν πρέπει νὰ εἶναι ἡ δημιουργία βιοτικοῦ ἐπιπέδου, κάτωθι τοῦ ὁποίου νὰ μὴ κατέρχεται οὐδεὶς τῇ ὑποχρεωτικῇ μερίμνῃ τῆς Πολιτείας. Ἐν τοιαύτῃ καὶ μόνον περιπτώσει θὰ ἐκλείψουν οἱ ἐκμεταλλευταὶ τῆς δυστυχίας τῶν ἄλλων, ὅπως ἐκλείπουν οἱ ἀνωφελεῖς κώνωπες ὅταν ἓν τέλμα μεταβάλλεται εἰς εὔφορον ἀγρόν. Μὴ πλανᾶσθε, κύριοι κυβερνῶντες. Δὲν θὰ ἐπιτύχετε τίποτα μὲ τὰς παρονυχίδας αὐτὰς τῶν προχείρων ἐκκαθαρίσεων. Πρέπει νὰ λάβετε ριζικὰ μέτρα καὶ νὰ θέσετε μεγάλας καὶ εὐρείας βάσεις σταθερᾶς οἰκονομικοκοινωνικῆς καταστάσεως, ἀναλόγου πρὸς τὰς μεταπολεμικὰς ἀξιώσεις καὶ προσδοκίας τοῦ Λαοῦ. Ἀρκετὰ ἀπησχολήθητε καὶ σεῖς καὶ οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων, καὶ ἀρκετὰ ἀπησχολήσατε ἡμᾶς ὅλους, μὲ τὸ δευτερεῦον ζήτημα τῆς διευρύνσεως τῆς Κυβερνήσεως, καὶ τὸ ὁποῖον ζήτημα θὰ ἠδύνατο νὰ ἔχῃ λυθῇ χωρὶς τοσαύτας συζητήσεις. Ἔχω δὲ τὴν ὑπόνοιαν ὅτι οὐδεὶς ἐκ τῶν ἐνδιαφερομένων θέλει πράγματι τὴν διεύρυνσιν αὐτήν, διότι ἐὰν πράγματι φρονῆτε ὅτι αὕτη θὰ ὠφέλει τὴν Χώραν καὶ ἂν πράγματι ἐπιθυμῆτε αὐτὴν δὲν θὰ ἐθέτατε ὅρους μὴ δυναμένους νὰ ἐκπληρωθοῦν. Πᾶς τις θὰ ἦτο εὐτυχής, ἐὰν εἶχε τὴν εὐχέρειαν, ἐὰν ἦτο Ἀρχηγὸς τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἐπωφεληθῇ τῆς περιστάσεως διὰ νὰ γράψῃ μίαν ὡραίαν σελίδα τοῦ πολιτικοῦ του βίου, θέτων τὴν Πρωθυπουργίαν ἐπὶ τοῦ βωμοῦ τῶν συμφερόντων τῆς Πατρίδος του. Καὶ σεῖς, κύριοι ἀντιπολιτευόμενοι, ἔχετε τὴν εὐχέρειαν νὰ γράψετε μίαν ὡραίαν σελίδα τῆς Πολιτικῆς σας ἱστορίας. Ἐὰν θέλετε πράγματι τὴν διεύρυνσιν τῆς Κυβερνήσεως, μὴ θέτετε ὅρους ἀπαραδέκτους. Τὰ συμπεράσματα ἐξάγονται ἀπὸ γεγονότα καὶ οὐχὶ ἀπὸ λόγους. Καὶ τὸ μέχρι τοῦδε συμπέρασμα εἶναι ὅτι δὲν ἐπιθυμεῖτε, τόσον σεῖς ὅσον καὶ ἡ συμπολίτευσις, τὴν διεύρυνσιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν διὰ ταύτης ἐξυπηρέτησιν τῆς Χώρας, καὶ μόνον ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐπιθυμεῖ αὐτήν. Δὲν δύνασθε νὰ παραπλανᾶτε αὐτόν. Σᾶς παρακολουθεῖ μετὰ προσοχῆς. Οὔτε εἶναι δυνατὸν ὁλόκληρος λαὸς νὰ ἐξαπατᾶται ἐπ’ ἄπειρον, ὅπως ἔλεγε καὶ ὁ Ἀβραὰμ Λίγκολν. Ἄς ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ ζήτημα τῆς ὀργανώσεως τῆς Διοικήσεως, πρὸς τὴν ὁποίαν ἄμεσον σχέσιν ἔχει τὸ ὑπὸ συζήτησιν ψήφισμα. Προτείνω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως συγκροτήσῃ πολυμελὲς ὄργανον, τὸ ὁποῖον, ἔχον ὑπ’ ὄψει του καὶ τὰ πορίσματα εἰς τὰ ὁποῖα ἀλλαχοῦ κατέληξαν, προκειμένου περὶ ἐξυγιάνσεως τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ὀργανώσεως τῆς Διοικήσεώς των, νὰ μελετήσῃ καὶ νὰ ἐκπονήσῃ σύστημα καὶ τρόπον τῆς πραγματικῆς ἐξυγιάνσεως τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τῆς ὀργανώσεως τῆς Διοικήσεώς μας. Πληροφοροῦμαι, ὅτι συνεκροτήθη ἓν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ὡς σκοπὸν ἔχει τὴν σύνταξιν «Κώδικος τῶν Ὑπαλλήλων». Ἐπιβάλλεται ἡ σύνταξις τοιούτου Κώδικος. Ἀλλὰ περὶ ποίων ὑπαλλήλων θὰ προβλέπῃ ὁ Κῶδιξ αὐτός; Περὶ τῶν ὑπαλλήλων οἱ πλεῖστοι τῶν ὁποίων δὲν ἔχουν κατανοήσει ἀκόμη τί εἶναι δημόσιος ὑπάλληλος, ὅτι ἐκπροσωπεῖ τὸ Κράτος, οἱ ὁποῖοι στεροῦνται ἐπαγγελματικῆς καταρτίσεως καὶ δημοσιοϋπαλληλικῆς συνειδήσεως; Πρέπει νὰ προηγηθῇ ἡ ἐξυγίανσις καὶ ἡ δημιουργία ὑπαλλήλων καὶ νὰ ἐπακολουθήσῃ ἡ σύνταξις τοῦ Κώδικος, τοῦ προβλέποντος περὶ θέσεων, διορισμῶν, ἀδειῶν καὶ ἐξασφαλίσεως αὐτῶν. Θὰ ἀπετόλμουν νὰ εἴπω ὅτι ἡ ἐξυγίανσις τῶν ὑπαλλήλων πρέπει νὰ προηγηθῇ καὶ τῆς διὰ Συνταγματικῆς διατάξεως καθιερώσεως τῆς μονιμότητος αὐτῶν. Δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ ὑποστηρίξῃ τις τὴν ἄρσιν τῆς διὰ τοῦ ἄρθρου 114 τοῦ Συντάγματος ὁριζομένης μονιμότητος. Νομίζω ὅμως, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ καθορισθῇ μία μεταβατικὴ περίοδος, κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ προπονηθοῦν, νὰ καταρτισθοῦν καὶ νὰ δημιουργηθοῦν πραγματικοὶ δημόσιοι ὑπάλληλοι καὶ κατόπιν νὰ καταστοῦν μόνιμοι διὰ Συνταγματικῆς διατάξεως. Αἱ προβλέψεις καὶ ἐνέργειαι αὐταί, ἀλλαχοῦ εἶναι συνηθέστατοι. Ἀποτελοῦν τὸ Ἄλφα τῆς ὀργανώσεως τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν. Ἐξετάζεται πρωτίστως καὶ κυρίως ποῖος εἶναι καὶ τί εἶναι ὁ ὑποψήφιος ὑπάλληλος. Δὲν ἀρκεῖ μόνον τὸ δίπλωμα τοῦ Γυμνασίου ἢ τοῦ Πανεπιστημίου. Πολλάκις οἱ τοιοῦτοι διπλωματοῦχοι, ἄνευ ἄλλης καταρτίσεως, ἀπεδείχθησαν ἀνίκανοι καὶ ἀκατάλληλοι. Καὶ ἴσως δὲν εἶχεν ἄδικον ἕνας ἀπόφοιτος τοῦ δημοτικοῦ σχολείου ἐν Νέᾳ Ὑόρκῃ, Ντὰν ὀνόματι, ὁ ὁποῖος ἐξειλίχθη εἰς ἀρθρογράφον καὶ Διευθυντὴν μιᾶς μεγάλης ἐκεῖ ἐφημερίδος, λέγων «ἀπαλλάξατέ με ἀπὸ τοὺς διπλωματούχους». Ἐὰν οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ δὲν ἔχουν χρόνον νὰ μελετήσουν τ’ ἀλλαχοῦ ἐφαρμοζόμενα συστήματα, διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῆς Διοικήσεως, θὰ τὸ θεωρήσω ὑψίστην τιμήν μου ἐὰν τεθῶ εἰς τὴν διάθεσίν των καὶ παράσχω τὰς σχετικὰς πληροφορίας. Ἐὰν δὲν λάβωμεν ριζικὰ μέτρα πρὸς ἐξυγίανσιν τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου καὶ ἐὰν δὲν ἀποβλέψωμεν εἰς τὸ στοιχεῖον ἄνθρωπος, περιοριζόμενοι μόνον εἰς τὸ στοιχεῖον ὄργανον, οὐδέποτε ἡ Ἑλληνικὴ Διοίκησις θὰ φθάσῃ εἰς τὸ ὕψος τοῦ μεγάλου προορισμοῦ της. (Χειροκροτήματα).

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Μαζαράκης ἔχει τὸν λόγον.

§21Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Οὐδεὶς ἀρνεῖται, βεβαίως, ὅτι οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι, ὁ κρατικὸς αὐτὸς ὀργανισμός, ὑποφέρουν δεινῶς. Οὐδεὶς ἀρνεῖται ἐπίσης ὅτι ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τοῦ Κράτους δὲν ἐπιτρέπει μεγάλας δαπάνας, ὅπως θὰ εἶναι ἡ αὔξησις τῆς μισθοδοσίας αὐτῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κατ’ ἐπανάληψιν ἐδήλωσεν ὅτι ἀναγνωρίζει τὸ δίκαιον τῶν ὑπαλλήλων, ἀλλὰ φοβεῖται τὸν πληθωρισμόν. Νομίζω ὅτι δύναται νὰ ἐπιφέρῃ οἰκονομίας, καταργῶν πολλὰς θέσεις ἀνωτάτων καὶ ἀνωτέρων ὑπαλλήλων, τελείως ἀργομίσθων, αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργήθησαν κατὰ τὴν τελευταίαν δεκαετίαν μὲ μίαν ἀφέλειαν, διὰ νὰ μὴ εἴπω βαρυτέραν ἔκφρασιν, τῶν ὑπογραψάντων Ὑπουργῶν, οἱ ὁποῖοι μὴ εὑρίσκοντες πλέον λέξεις εἰς τὸ λεξικὸν διὰ νὰ ὀνομάσουν τοὺς τίτλους τῶν δημιουργουμένων ἀξιωμάτων αὐτῶν, παρέθετον 2 καὶ 3 λέξεις «Ἀνώτερος Διοικητικὸς Ἐπιθεωρητής!».

§22Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἐπὶ τοιούτου θέματος, εἶσθε ὁ ἁρμοδιώτερος ὅλης τῆς Βουλῆς.

§23Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θέλῃ πραγματικῶς τὴν ἐκκαθάρισιν, πρέπει προτοῦ προβῇ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, νὰ ἀπολύσῃ πάντας τοὺς ἄνευ νόμου διορισθέντας ἀνωτάτους καὶ ἀνωτέρους ὑπαλλήλους, διὰ τοὺς ὁποίους, ἐπαναλαμβάνω, μὲ μίαν ἀφέλειαν μοναδικήν, οἱ κατὰ τὴν τελευταίαν δεκαετίαν Ὑπουργοί, προσέθετον εἰς τὸ δεύτερον ἄρθρον τοῦ διατάγματος. «Ὁ διορισμὸς οὗτος, δὲν ὑπόκειται εἰς τοὺς νόμους «περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων», παραμένουσι δὲ ἄνευ γραφείου, ἄνευ ὑπηρεσίας, ἄνευ ἐκθέσεων. Εἶχον εἰσηγηθῆ εἰς τὴν ἁρμοδίαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τὴν κατάργησιν τοῦ θεσμοῦ «Γενικῶν Διοικητικῶν Ἐπιθεωρητῶν». Οἱ βουλευταί, οἱ μετέχοντες τῆς Ἐπιτροπῆς, σχεδὸν πάντες, ὑπέγραψαν πρότασιν νόμου περὶ ἀπολύσεως αὐτῶν καὶ ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Καλκάνης, ἔσπευσε νὰ καταργήσῃ αὐτὸν τὸν θεσμὸν τῶν Γενικῶν Διοικητικῶν Ἐπιθεωρητῶν. Ἀλλὰ παραμένει καὶ ἄλλος κλάδος 9 διοικητικῶν ἐπιθεωρητῶν, ἀντὶ τῶν δύο, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρχον. Ἠρώτησα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μοῦ εἴπουν ποῦ εἶναι τὰ γραφεῖα των; Μοῦ ἀπήντησαν ὅτι δὲν ἔχουν. Μετέβη κανεὶς εἰς τὴν ἐπαρχίαν; Ἔκαμε κανεὶς ἔκθεσιν; Ὄχι, μοῦ ἀπήντησαν, «λόγῳ τῆς καταστάσεως δὲν μετέβησαν». Ὁ κ. Καλκάνης, ὑπεσχέθη ὅτι θὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον καταργοῦν καὶ αὐτὰς τὰς ἀργομίσθους θέσεις, ἀλλ’ ἀνέλαβε τώρα ἄλλο Ὑπουργεῖον καὶ μέχρι σήμερον δὲν ὑπεβλήθη τοιοῦτον νομοσχέδιον. Ἀλλὰ ἐκτὸς τούτου, καὶ ἄλλην πολυτέλειαν θέσεων παρετήρησα: Ἐπὶ Κυβερνήσεως Βενιζέλου, ἐθεσπίσθη εἰς ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα ὁ θεσμὸς τῶν διευθυντῶν, εἰς τοὺς ὁποίους προήγοντο τμηματάρχαι τῶν Ὑπουργείων, οἱ ὁποῖοι εἰσῆλθον κατόπιν διαγωνισμοῦ καὶ ἐκέκτηντο μακρὰν εὐδόκιμον ὑπηρεσίαν. Τώρα ἐδημιουργήθησαν θέσεις γενικοῦ διευθυντοῦ καὶ Γενικοῦ Γραμματέως. Εἶναι, οὕτω, τρεῖς βαθμοὶ ἀνώτατοι: Γενικοῦ Γραμματέως, Γενικοῦ Διευθυντοῦ καὶ Διευθυντοῦ. Ἐρωτῶ, τοὺς κυρίους Ὑπουργούς, νὰ μοῦ εἴπουν τὴν ὑπηρεσίαν ἑκάστου τῶν βαθμούχων τούτων. Καὶ εἶναι λυπηρόν, διότι ἐνῷ ὁ θεσμὸς τῶν διευθυντῶν προβλέπει προσόντα καὶ εὐδόκιμον ὑπηρεσίαν, οἱ Γενικοὶ Γραμματεῖς, διορίζονται ἄνευ προσόντων, μόνον μὲ τὸ δίπλωμα τοῦ Πανεπιστημίου, δικηγόροι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, καὶ μὲ πλήρη ἄγνοιαν τῆς λειτουργίας τῆς ὑπηρεσιακῆς μηχανῆς, καὶ ἑπομένως ἢ ὑπογράφουν τυφλά, ὅπως ὄχι πρὸ πολλοῦ ἐδηλώθη εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, ἢ ἀπέχουν ὅλως διόλου τῆς ὑπηρεσίας. Ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλον θεσμὸν θὰ ἤθελα νὰ ἐπισείσω εἰς ἄλλην συνεδρίασιν τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς. Ἐπὶ τῶν προσόντων τῶν Νομαρχῶν. Πρόκειται περὶ ἑνὸς ζητήματος τὸ ὁποῖον ἀνέκαθεν ὑπεστήριξα περὶ προσόντων διὰ τοὺς Νομάρχας, καὶ ὑποστηρίζω, διότι ἔχω δεδομένα, ἐκ τῆς μακρᾶς μου διοικητικῆς ὑπηρεσίας, τῆς ἀγραμματωσύνης, τῆς κακοηθείας καὶ τῆς ἀμαθείας πολλῶν Νομαρχῶν. Μόνον δύο λέξεις θὰ σᾶς εἴπω, διὰ νὰ ἐννοήσητε ἐὰν ἔχω δίκαιον. Νομάρχης Εὐβοίας, ἠγνόει τὴν γεωγραφίαν, ὄχι μόνον τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ καὶ τοῦ Νομοῦ τὸν ὁποῖον ἐτάχθη νὰ διοικήσῃ καὶ ἠθέλησε νὰ μεταβῇ ἀπὸ τὴν Χαλκίδα εἰς τὴν Σκῦρον μὲ ἁμάξι!! (Γέλωτες). Πρὸ ἔτους, διωρίσθη εἰς ἕνα Νομόν, εἰς τὸν ὁποῖον ἔπρεπε νὰ δίδωμεν μεγαλυτέραν προσοχήν, λόγῳ τῆς μειονότητος τὴν ὁποίαν περιλαμβάνει, τὸν Νομὸν Θεσπρωτίας, ἕνα γκαρσόνι τῶν Χαυτείων!! Ἐδημιούργησα δημοσιογραφικὸν ἀγῶνα καὶ ἠναγκάσθη ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἀνακαλέσῃ τὸ Διάταγμα. Ἠρώτησε δὲ κάποιος ἐκ τῶν ἰθυνόντων τότε. «Μὰ γιατὶ τόσος θόρυβος; Ποῦ εἶναι αὐτὴ ἡ Θεσπρωτία;».

§24Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Μᾶς ἔχουν ξεχάσει τελείως, κύριε συνάδελφε.

§25ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑπηρετεῖ αὐτός. Ἐπαναδιωρίσθη. Σᾶς τὸ λέγω ἐγώ.

§26Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Πιθανόν. Ἐὰν τὸν διώρισαν, εἶναι ἄξιοι μομφῆς οἱ διορίσαντες! Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει καὶ μία ἀνισότης εἰς τὴν μισθοδοσίαν τῶν ὑπαλλήλων, τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν. Ὁ ἀξιότιμος τέως Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Καλκάνης, εἶχε ὑποβάλει πρὸς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, μίαν ἔκθεσιν εἰς τὰς 24 Ἰουλίου 1946 καὶ ἐπεκαλεῖτο τὴν προσοχὴν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐπὶ τῆς ἀνισότητος αὐτῆς τῶν μισθοδοσιῶν. Κατὰ τὴν ἔκθεσιν αὐτὴν οἱ διοικητικοὶ ὑπάλληλοι, πληρώνονται ὀλιγώτερον πάντων τῶν ἄλλων. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν σχετικὴν περικοπήν: «Οὕτω ὁ Ὑπουργικὸς Διευθυντὴς αʹ τάξεως, ἀνωτάτη βαθμὶς τῆς Διοικητικῆς Ἱεραρχίας, εἰς ἣν μετὰ μακρὰν εὐδόκιμον σταδιοδρομίαν ἀναδείκνυνται οἱ μετὰ Πανεπιστημιακοῦ πτυχίου καὶ κατόπιν διαγωνισμοῦ εἰς τὴν εἰσαγωγικὴν βαθμίδα τοῦ Ἀκολούθου ἀρχικῶς καὶ εἶτα Γραμματέως βʹ τάξεως εἰσελθόντες, ἔχει ἐξομοιωθῇ, ἀπὸ ἀπόψεως ὀργανικοῦ μισθοῦ, πρὸς τὸν Εἰσηγητὴν τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας καὶ τὸν Πρωτοδίκην, εἰσαγωγικὰς βαθμίδας τοῦ Δικαστικοῦ Κλάδου. Ἐν συγκρίσει μὲ τοὺς στρατιωτικοὺς ὁ Διευθυντὴς αʹ τάξεως ἐξωμοιώθη μισθολογικῶς μὲ λοχαγόν, μοίραρχον, Ἀστυνόμον βʹ τάξεως, Ὑποδιοικητὴν Πυροσβεστικῆς Ὑπηρεσίας βʹ τάξεως. Ἡ σύγκρισις δὲ αὕτη ἀπὸ ἀπόψεως συνολικῶν ἀποδοχῶν ἢ ἄλλων παροχῶν, ὡς εἴδη διατροφῆς, ἱματισμοῦ καὶ ὑποδήσεως, ἄγει εἰς ἔτι μείζονα μείωσιν τῆς Διοικητικῆς Ἱεραρχίας. Ἐπὶ πλέον εἰς τοὺς Δικαστικοὺς λειτουργοὺς παρεσχέθη ἐσχάτως κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν τῆς 31 Μαρτίου ἐ. ἔ., δυνάμει τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1091 Α. Ν. καὶ ἐπίδομα 40–50% ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν ἀποδοχῶν αὐτῶν (ἀπόφασις Ὑπουργοῦ Δικαιοσύνης 21885 ἀπὸ 14.3.1946), ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι οἱ λοιποὶ ὑπάλληλοι ἀπολαμβάνουσιν ἀνάλογον ποσὸν ὡς ἐπίδομα ἐκ προσθέτων ὑπηρεσιῶν καὶ ὑπερωριῶν. Τοῦτο ὅμως δὲν εἶναι ἀληθές, διότι μόνον δι’ ὡρισμένους ὑπαλλήλους ὡρισμένου Κλάδου Κεντρικῶν ἰδίᾳ Ὑπηρεσιῶν, προβλέπεται ἀμοιβὴ ἐκ συνεργείων, ἐνῷ ἡ πλειονότης τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Κέντρου καὶ ἡ ὁλότης σχεδὸν τῶν ἐν ταῖς Ἐπαρχίαις ὑπηρετούντων δὲν μετέχωσιν εἰς συνεργεῖα. Ἐνῷ ἡ θέσις τῆς Διοικητικῆς Ἱεραρχίας ἐν τῷ Κράτει εἶναι γενικῶς δυσμενὴς ἀπὸ μισθολογικῆς ἀπόψεως, ἔναντι ἄλλων κλάδων τῆς Κρατικῆς Ἱεραρχίας, οἱ διοικητικοὶ ὑπάλληλοι τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν εὑρίσκονται εἰς ἔτι χείρονα θέσιν μειονεκτοῦντες καὶ ἔναντι ὅλων τῶν ἄλλων Κλάδων τῆς Διοικητικῆς Ἱεραρχίας, ὡς κατωτέρω θέλομεν ἐκθέσει ἐνδεικτικῶς. Οὕτω διὰ νὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν: 1) Οἱ ἐφοριακοὶ ὑπάλληλοι λαμβάνουσιν ἐκ ποσοστῶν τῆς βεβαιώσεως τῶν φόρων καὶ ἐξ ἀμοιβῆς συνεργείων ποσὸν ἴσον πρὸς ἕνα σχεδὸν εἰσέτι μισθόν. 2) Οἱ ταμειακοὶ λαμβάνουν τὸ αὐτὸ ποσὸν ἐκ ποσοστῶν ἐπὶ τῆς εἰσπράξεως τῶν φόρων καὶ ἐξ ἀμοιβῆς συνεργείων. 3) Οἱ τελωνειακοὶ ἐπίσης λαμβάνουσι τὸ αὐτὸ περίπου ποσὸν ἐκ ποσοστῶν ἐκ τῆς εἰσπράξεως τῶν φόρων καὶ ἐξ ὑπερωριῶν. 4) Οἱ ὑπάλληλοι τῶν Τ.Τ.Τ., ἐκτὸς τῶν εὐεργετικῶν διαβαθμίσεων ὧν ἔτυχον, λαμβάνουσι 75% εἰσέτι ἐκ τοῦ μισθοῦ των δι’ ἐξαιρεσίμους ἡμέρας. 5) Οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ Κεντρικοὶ καὶ Ἐπαρχιακοὶ λαμβάνουσιν εἰσέτι 50% ἐπὶ τοῦ μισθοῦ των δι’ ὑπερωρίας, οἱ δὲ ἐξ ἄλλων ὑπηρεσιῶν ἀπεσπασμένοι εἰς τὰς Ὑπηρεσίας Ἐφοδιασμοῦ λαμβάνουσι σχεδὸν ἕνα εἰσέτι μισθόν. 6) Οἱ διδάσκαλοι, λόγῳ τῶν εὐεργετικῶν διαβαθμίσεων λαμβάνουσιν οἱ περισσότεροι μισθὸν τμηματάρχου καὶ οἱ νεώτεροι ἀνάλογον, πάντως ἀνώτερον κατὰ ἕνα ἢ δύο βαθμοὺς ἐκείνου, ὃν ἐλάμβανον πρότερον, καίτοι ἐργάζονται τὸ ἥμισυ τοῦ ἔτους. Καὶ μόνον οἱ Διοικητικοὶ ὑπάλληλοι τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, οἵτινες ἐκπροσωποῦσι τὴν διοίκησιν εἰς τὰς Ἐπαρχίας, μειονεκτοῦσι σοβαρῶς ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως, ἔναντι ὅλων τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων καὶ φυσικὸν εἶναι νὰ μαραίνηται ὁ ζῆλος των καὶ νὰ μὴ ἀποδίδουσιν ἐπὶ μεγίστῃ ζημίᾳ τῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐμπεπιστευμένα εἰς τὴν Διοίκησιν τοῦ Κράτους. Ἐξ ἐκθέσεων καὶ ἀναφορῶν τῶν Γεν. Διοικητῶν καὶ Νομαρχῶν, διαπιστοῦται ὅτι οἱ Διοικητικοὶ ὑπάλληλοι ἔχουσι περιέλθει εἰς τὴν ἐσχάτην οἰκονομικὴν ἐξαθλίωσιν, ὥστε νὰ προσέρχωνται εἰς τὰ Γραφεῖα των μὲ ἀθλιεστάτην ἐμφάνισιν προκαλοῦσαν τὸν οἶκτον τῶν πολιτῶν. Παρελείψαμεν ν’ ἀναφέρωμεν ὅτι ὁ Νομάρχης, Ἀνώτατος Κρατικὸς λειτουργὸς καὶ Ἐκπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως ἐν τῷ Νομῷ, λαμβάνει μόλις 10 χιλ. δραχμῶν ἡμερησίως, ἅτινα, ὡς εἰκός, δὲν ἐπαρκοῦσι οὔτε δι’ ἔξοδα παραστάσεως. Μετὰ τὴν εἰσήγησιν αὐτὴν τὴν ὁποίαν ἔκαμα περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς συζητήσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς ἐκκαθάρισιν ἡ ὁποία πρέπει νὰ γίνῃ συμφώνως πρὸς ὡρισμένα ἄρθρα τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος. Καὶ πρῶτον ἀποδέχομαι καὶ ἐγὼ ὡς καὶ ἄλλοι προλαλήσαντες συνάδελφοι, ὅτι μόνον οἱ δύο λόγοι τῆς ἀπολύσεως πρέπει νὰ μείνουν, δηλαδὴ ἡ συνεργασία μετὰ τῶν κατακτητῶν καὶ ἡ συμμετοχὴ εἰς τὸ ἐπαναστατικὸν κίνημα, διότι οἱ ἄλλοι δύο λόγοι οἱ ἀναφερόμενοι εἰς τὸ σχέδιον νόμου, ὡς π.χ. ἡ ἔλλειψις σωματικῆς ἢ διανοητικῆς ἱκανότητος ἢ ψυχικὴ κατάπτωσις παρέλκουν· ὁμολογεῖτε δηλαδή, κύριοι Ὑπουργοί, ὅτι ὑπάρχουν καὶ παράφρονες εἰς τὴν ὑπηρεσίαν; Ἂν ὑπάρχουν τοιοῦτοι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπολυθῶσιν ἐπὶ τῇ βάσει προνοούντων περὶ τούτων σχετικῶν διατάξεων. Καὶ ἀπορῶ πῶς οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ ὑπάγονται εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν προβλεπομένων ὑπὸ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου. Δέχομαι ἑπομένως μόνον τοὺς δύο λόγους πρὸς ἀπόλυσιν καὶ γενικῶς ἡ ἐκκαθάρισις, ἐκτὸς τῶν ἀνωτέρων, περὶ ὧν θὰ κρίνῃ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, νὰ γίνῃ παρὰ τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν. Δὲν δέχομαι ὅτι ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ μετὰ σύμφωνον γνώμην τοῦ Συμβουλίου Ἀνωτέρων Ὑπαλλήλων, διότι ἐπὶ τέλους ἄνθρωποι εἶναι καὶ οἱ ὑπάλληλοι καὶ συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ θελήσουν νὰ ἀπομακρύνουν συναδέλφους των ὅσον καὶ ἂν διώκονται δι’ ὑπηρεσιακὴν ἀνεπάρκειαν, ἴσως φοβούμενοι καὶ ἀνταπόδοσιν εἰς περίπτωσιν κυβερνητικῆς μεταβολῆς. Ἐπίσης νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ συντομευθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν ὁ χρόνος τῆς ἐκκαθαρίσεως καὶ νὰ μὴ δοθῇ παράτασις, διότι τοιουτοτρόπως θὰ ἔχωμεν τοὺς ὑπαλλήλους νὰ εὑρίσκωνται διαρκῶς εἰς ἀνησυχίαν. Μετὰ τὰ ἀνωτέρω, ἐπαναλαμβάνω, θὰ παρακαλέσω τοὺς κ. κ. Ὑπουργούς, ἀφοῦ προβῶσιν εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν νὰ λάβουν πρόνοιαν περὶ τῆς οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τῶν παραμενόντων δημοσίων ὑπαλλήλων, οἵτινες ἐκτὸς τῆς ἱκανότητος αὐτῶν, εἶναι καὶ πατριῶται ὅπως ἀκόμη καὶ τελευταίως ἀπέδειξαν, διότι ἐνῷ ἐπρόκειτο νὰ ἀπεργήσουν, ἐγκατέλειψαν τὴν ἰδέαν αὐτὴν ὅταν εἶδον ὅτι οἱ ἐχθροὶ τῆς Ἑλλάδος ἠθέλησαν νὰ εἰσελάσουν εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα καὶ ἐφόνευσαν τόσους γενναίους ἀξιωματικοὺς καὶ ὁπλίτας. (Χειροκροτήματα).

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Δηλαβέρης ἔχει τὸν λόγον.

§28Κ. ΔΗΛΑΒΕΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐζήτησα τὸν λόγον διότι ἐπιθυμῶ νὰ θέσω ὑπὸ τὴν κρίσιν καὶ ὑπὸ τὴν προσοχὴν ὑμῶν τὸ πῶς ἐννοῶ τὴν οὐσιαστικὴν ἐξυγίανσιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν, τὴν τελεσφόρον ἐξυγίανσιν καὶ τὴν ἀποτελεσματικήν. Θέλω ἐπίσης δι’ ὀλιγίστων νὰ ἐξάρω πρὸς ὑμᾶς τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους νομίζω ὅτι μία οὐσιαστικὴ ἐξυγίανσις ἀποτελεῖ ἐπιτακτικὴν ἐθνικὴν ἀνάγκην. Ἐπίσης θέλω νὰ φέρω εἰς τὴν ἐπιφάνειαν ὡρισμένα προβλήματα ἀκανθώδη, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ συνεπιλυθοῦν μὲ τὸ ζήτημα τῆς ἐξυγιάνσεως, προβλήματα ἀκανθώδη, τὰ ὁποῖα ἡ παροῦσα Βουλὴ δὲν πρέπει νὰ παρέλθῃ χωρὶς νὰ ἀντιμετωπίσῃ. Τὸ ζήτημα μιᾶς μερικῆς ποιοτικῆς ἐκκαθαρίσεως δημοσίων ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι καταφώρως κατεπρόδωσαν τὴν Ἑλλάδα καὶ τὸ πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν καθῆκον των φυσικὰ δὲν εἶναι ἀντικείμενον συζητήσεως. Ἐγὼ μάλιστα ἀπορῶ πῶς ἡ Κυβέρνησίς μας μετὰ τόσης χλιαρότητος καὶ βραδύτητος ἐπελήφθη τῆς ἐκπληρώσεως μιᾶς ἐπιτακτικῆς ἐντολῆς, τὴν ὁποίαν μᾶς ἐπέβαλεν ὁ κυρίαρχος Ἑλληνικὸς λαός, ὅταν μᾶς ἐξέλεξε. Δὲν ὁμιλῶ περὶ τῆς ἐπιτακτικῆς ταύτης στοιχειώδους ὑποχρεώσεως, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Κυβέρνησις, ὁμιλῶ περὶ οὐσιαστικῆς ἐξυγιάνσεως. Ἐννοῶ, δηλαδὴ ὅτι πρέπει νὰ ἐκκαθαρισθοῦν πρόσωπα καὶ ἰδέαι ἀκόμη, ἐπὶ τῷ τέλει νὰ πρυτανεύσουν εἰς τὴν Ἑλλάδα αἱ Ἑλληνοπρεπεῖς κατευθύνσεις, ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἐπὶ τέλους θὰ ὁδηγήσουν τὴν Ἑλλάδα εἰς τὴν ἀνάρρωσιν. Νομίζω, ἐν πρώτοις, ὅτι δὲν νοεῖται ἐξυγίανσις τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν, ἐὰν δὲν συνδυασθῇ αὕτη μὲ ἐξυγίανσιν ποσοτικήν. Πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσωμεν ὅλα τὰ προβλήματα κατὰ πρόσωπον καὶ εὐθαρσῶς. Νομίζω, κύριοι, ἢ μᾶλλον ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων σήμερον, ὡς ἔχουν τὰ πράγματα, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὸν ἀριθμὸν τῶν συνταξιοδοτουμένων προσώπων ἀποτελεῖ διὰ λόγους οἰκονομικούς, κάτι τὸ ἀνάρμοστον διὰ τὴν πενομένην Ἑλλάδα, ἡ ὁποία ἀκόμη δὲν ἔχει εἰσέλθει εἰς τὸ στάδιον τῆς ἀναρρώσεως. Λέγων δὲ ὅτι ἀποτελεῖ κάτι τὸ οἰκονομικῶς ἀνάρμοστον, ἐννοῶ ὅτι τὸ βάρος, τὸ ὁποῖον ἔχει τεθῇ ἐπὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, λόγῳ ποικίλων λόγων, εἶναι τοιοῦτον, ὥστε δὲν ἐπιτρέπει εἰς τὴν Ἑλλάδα νὰ εἰσέλθῃ κἂν εἰς τὸ στάδιον τῆς ἀναρρώσεως. Πολλοί, διὰ νὰ ἐξεύρουν ἐὰν ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων εἶναι ὁ πρέπων, παραλληλίζουν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐδῶ ὑπαλλήλων μὲ τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπαλλήλων ἄλλων κρατῶν. Λέγουν, π. χ., ἡ Βουλγαρία ἔχει τόσον πληθυσμόν, τόσους ὑπαλλήλους, ἡ Ἰταλία ἔχει τόσον πληθυσμόν, τόσους ὑπαλλήλους, συνεπῶς καὶ ἡ Ἑλλὰς δὲν ἔχει ὑπερβολικὸν ἀριθμὸν δημοσίων λειτουργῶν. Σημειωτέον, ὅτι, ὅταν ὁμιλῶ περὶ ἀριθμοῦ δημοσίων ὑπαλλήλων, δὲν ἐννοῶ μόνον τοὺς ὑπαλλήλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πληρώνονται ἐκ τοῦ δημοσίου θησαυροῦ, ἀλλ’ ἐννοῶ τὸ σύνολον τῶν μὴ ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων, τὸ σύνολον τῶν ὑπαλλήλων τῶν ἀνηκόντων εἰς διαφόρους ὀργανισμούς, ὀργανώσεις, συνεταιρισμούς, Ταμεῖα καὶ ἄλλα νομικὰ πρόσωπα δημοσίου δικαίου καὶ τῶν ὁποίων οἱ ὑπάλληλοι πληρώνονται ἐν ἀμέσῳ ἢ ἐμμέσῳ ἐπιβαρύνσει τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, διότι ὅλα αὐτὰ ἀποτελοῦν τὸ βάρος τοῦ λαοῦ, διὰ τὸν ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὁμιλῶ. Ὁ παραλληλισμὸς ὅμως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπαλλήλων τῆς Ἑλλάδος μὲ τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπαλλήλων τῆς Βουλγαρίας ἢ τοῦ Βελγίου, ἢ τῆς Ἰταλίας εἶναι σφαλερός. Διότι ὅλα τὰ ἄλλα Κράτη ἔχουν τὸ ἐθνικόν των εἰσόδημα καὶ διαθέτουν μέρος αὐτῶν διὰ τὸν τακτικόν των προϋπολογισμόν. Ἡ Ἑλλὰς ὅμως, καὶ δὴ μόνον ἡ Ἑλλὰς ἐξ ὅλων τῶν Κρατῶν, δὲν ἔχει ἐθνικὸν εἰσόδημα! Ἡ Ἑλλὰς πρόκειται νὰ ἀποκτήσῃ ἐθνικὸν εἰσόδημα, ἐὰν ἀφεθῇ ἐλευθέρα πρὸς τοῦτο ὑπὸ τῶν πρυτανευουσῶν σήμερον νεωτεριστικῶν ἰδεῶν. Ἀλλὰ τίνι τρόπῳ θὰ ἀποκτήσῃ εἰσόδημα ἡ Ἑλλάς; Τὸ ἐντόπιον εἰσόδημα εἶναι καθ’ ἑαυτὸ ἀνεπαρκές, διὰ νὰ θρέψῃ 7½ ἑκατομμύρια κατοίκων καὶ ὄχι μόνον ἔχει μειωθῇ πολὺ λόγῳ τοῦ πολέμου, ἀλλ’ ἔχει μειωθῇ καὶ ἐκ τοῦ λόγου, ὅτι αἱ ἀγοραὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ, αἱ ὁποῖαι πρὸ τοῦ πολέμου ἠξιοποίουν τὴν ἐντοπίαν παραγωγήν, ἔχουν ἀπαγορευθῇ σήμερον διὰ τὴν Ἑλλάδα. Εἶναι, λοιπόν, ἡ Ἑλλὰς περιωρισμένη εἰς ἕνα πενιχρότατον εἰσόδημα τελείως ἀνεπαρκές, διὰ νὰ διατηρήσῃ τὸν πληθυσμόν της. Πῶς, λοιπόν, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποκτήσῃ ἡ Ἑλλὰς εἰσόδημα; Ἡ Ἑλλάς, κύριοι, ἔχει τὸν ἰδικόν της τρόπον νὰ ἀποκτήσῃ ἐθνικὸν εἰσόδημα καὶ ὁ τρόπος αὐτὸς εἶναι ὁ πρωτότυπος ἑλληνικὸς τρόπος. Ὅταν, κύριοι βουλευταί, ὑπάρχῃ πίστις ἐπὶ τὸ Κράτος, ἐμφανίζεται συνήθως εἰς τὴν Ἑλλάδα χρῆμα, χρῆμα διαρκῶς ἀνανεούμενον, ἀφθόνως εἰσερχόμενον εἰς τὴν Ἑλλάδα. Πόθεν ἔρχεται τὸ χρῆμα, δὲν εἶναι πάντοτε γνωστόν, ὁπωσδήποτε ἔρχεται χρῆμα καὶ τὸ χρῆμα αὐτό, συνδυαζόμενον μὲ τὴν Ἑλληνικὴν ἐπιχειρηματικὴν ἰδιοφυΐαν, ἀξιοποιεῖ τὴν Ἑλλάδα, δημιουργεῖ παραγωγήν, δημιουργεῖ εἰσαγωγὴν ἀγαθῶν καὶ συγχρόνως ἀντίστοιχον ἀγοραστικὴν δύναμιν, δηλαδὴ δημιουργεῖ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὸ ὁποῖον οὕτω καὶ μόνον εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ὅταν δὲ δημιουργῆται τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον, δημιουργεῖται καὶ φορολογητέα ὕλη, ἡ ὕλη ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἀντλεῖ τὸ Κράτος, ὅσα χρειάζεται διὰ τὸν Κρατικὸν προϋπολογισμόν. Ἀλλ’ ἀκριβῶς αὐτὸν τὸν μηχανισμόν, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ σώσῃ τὴν Ἑλλάδα — καὶ θὰ τὴν εἶχε σώσει, ἂν δὲν ἔπνεον αἱ ἀντίξοοι ἰδέαι, αἱ ὁποῖαι κυριαρχοῦν σήμερον — αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν τρόπον, τὸν παραλύει, τὸ γεγονὸς τοῦ δυσαναλόγου μὲ τὸ εἰσόδημα κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὁ Κρατικὸς προϋπολογισμός, κύριοι, τείνει νὰ ἀπομυζήσῃ τὰ κεφάλαια τὰ ἀπομένοντα ἀκόμη εἰς τὴν Πατρίδα μας. Καὶ συγχρόνως ἀποκόπτει ὁριστικῶς τὰ κεφάλαια τοῦ ἐξωτερικοῦ, τὰ ὁποῖα εἶναι ἡ μόνη ἐλπὶς ἀνορθώσεως τῆς Ἑλλάδος. Δισεκατομμύρια δολλάρια, τὰ ὁποῖα θὰ εἶχον δημιουργήσῃ βιοτικὸν ἐπίπεδον καὶ φορολογητέαν ὕλην, δισεκατομμύρια δολλάρια, τὰ ὁποῖα θὰ εἶχον κάμει τὴν Ἑλλάδα νὰ διαλάμπῃ, ὡς λαὸς ἀναδημιουργούμενος, φοβοῦνται τὴν Πατρίδα μας καὶ μένουν μακρὰν ἡμῶν. Καὶ ὄχι μόνον ἑκατὸν Λίμπερτυ διὰ μιᾶς καταποντίζει ὁ ὑπερβολικὸς κρατικὸς προϋπολογισμός, ἀλλὰ τὸ πᾶν συντρίβει καὶ ὁδηγεῖ τὴν Ἑλλάδα, κύριοι βουλευταί, πρὸς τὴν ἐξαθλίωσιν. Ἄν σὺν Θεῷ, ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ νὰ θίξῃ τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα, τότε θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ ἀναπτύξω πρὸς ὑμᾶς λεπτομερῶς τὸν τραγικὸν καὶ ἀπαίσιον μηχανισμὸν τὸν ἀπότοκον τοῦ ὑψηλοῦ προϋπολογισμοῦ, μὲ τὸν ὁποῖον παρεμποδίζεται ἡ δημιουργία εἰσοδήματος, μὲ τὸν ὁποῖον ἡ δραχμὴ καταπίπτει, μὲ τὸν ὁποῖον ὁ τιμάριθμος συνεχῶς ἀνέρχεται, τὸν μηχανισμὸν ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἐμφανίζει τὰ ἀποτελέσματα ταῦτα, διὰ τὸν λόγον, ὅτι ἐτηρήθη ὑπὸ τοῦ Κράτους πολὺ ὑψηλότερος τοῦ δέοντος προϋπολογισμός. Καὶ διότι δὲν ἐλύθη εἰσέτι τὸ μέγα τοῦτο θέμα. Διὰ τῶν ὅσων ὀλίγων εἶπον, ἐσκιαγράφησα νομίζω, τὸ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ νοηθῇ ἐξυγίανσις τῶν Δημοσίων ὑπηρεσιῶν καὶ τοῦ Κράτους ἐν γένει, ἂν δὲν ἀντιμετωπίσωμεν τὸ ζήτημα τὸ οἰκονομικόν, διὰ νὰ ἐξευρεθοῦν αἱ πρέπουσαι ἰδέαι καὶ νὰ λυθῇ ἐν γένει, τὸ δημοσιοοικονομικὸν ζήτημα τῆς Ἑλλάδος. Ἔρχομαι εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν τὴν ποιοτικήν. Ἐγώ, κύριοι, νομίζω, ὅτι ὁ Δημόσιος λειτουργὸς πρέπει νὰ εἶναι καθ’ ὅλα ἀνεπίληπτος, νὰ εἶναι σεβαστός, νὰ εἶναι πιστὸς τοποτηρητὴς καὶ φρουρὸς τῶν Ἑλληνοπρεπῶν παραδόσεων τῆς καθεστηκυίας τάξεως καὶ ἐν γένει τῶν Πατρίων. Τὰς ἰδιότητας αὐτὰς δυστυχῶς δὲν ἔχουν οἱ κρατικοὶ ὑπάλληλοι ἐν Ἑλλάδι. Οἱ Δημόσιοί μας ὑπάλληλοι ἀποτελοῦν στρατιὰς πεινώσας. Οὔτε ἐπαρκῶς πληρώνονται, ἀλλ’ οὔτε εἶναι οἱ πιστοὶ φρουροὶ τῶν Ἑλληνοπρεπῶν παραδόσεων. Ἔπρεπε σήμερον οἱ Δημόσιοι ὑπάλληλοι, κύριοι, νὰ εἶναι ὁ πυρὴν τῆς ἀντιστάσεως τοῦ Ἔθνους, ἔναντι ὅλων τῶν ἀντιξόων ἰδεῶν, αἱ ὁποῖαι ὡς θύελλα ἔχουν ἐνσκήψει εἰς τὴν Χώραν μας καὶ καταστρέφουν τὸ ἐθνικὸν καὶ τὸ οἰκονομικόν μας μέλλον. Ἔπρεπε νὰ εἶναι τοποτηρηταὶ καὶ ὑποστηρικταὶ τῶν Πατρίων παραδόσεων τῆς ὀρθοδόξου Ἑλληνικῆς τακτικῆς. Δὲν εἶναι ὅμως τοιοῦτοι οἱ Δημόσιοι ὑπάλληλοι. Ἀντὶ νὰ ἀντέχουν κατὰ τῶν ἀντιξόων ρευμάτων, αὐτοὶ ἀποτελοῦν τὸ μίασμα. Αὐτοὶ εἶναι οἱ δέκται πάσης κακῆς ἰδέας, ἡ ὁποία κακῇ τῇ μοίρᾳ ἐνέσκηψεν εἰς τὴν Χώραν μας, λόγῳ τῶν δυστυχιῶν καὶ τῶν ξένων προπαγανδῶν. Καὶ ἐμιάνθη ἡ καρδία τοῦ Ἔθνους, δηλαδὴ ὁ Κρατικὸς μηχανισμός. Καὶ ἀντὶ τὸ Κράτος νὰ ἵσταται ἀλώβητον, ἵνα φθάσῃ εἰς τὴν ἀνόρθωσιν μὲ τὰς ὑγιεῖς του ἀρχάς, ἵνα μὴ πέσῃ θῦμα διαφόρων ἰδεῶν, αἱ ὁποῖαι ἔρχονται καὶ παρέρχονται, οἱ Δημόσιοι ὑπάλληλοι τὸ ὤθησαν πρὸς τὰς θυέλλας καὶ τοὺς κυκλῶνας. Τοιουτοτρόπως τὸ Κράτος σήμερον, πρέπει νὰ τὸ εἴπωμεν, βαίνει κατὰ κρημνόν. Θὰ σᾶς εἴπω σχετικῶς μερικὰ παραδείγματα. Γνωρίζομεν ὅλοι, ὅτι κακοποιεῖται ἡ Ἑλληνικὴ γλῶσσα. Γνωρίζετε ὅλοι, ὅτι τὰ μικρὰ παιδιὰ σήμερον μανθάνουν πρῶτον, ἡ πράξη τῆς πράξης καὶ ἔπειτα, ἡ πρᾶξις τῆς πράξεως, δηλαδὴ μανθάνομεν πρῶτον τὴν κακοποιημένην γλῶσσαν καὶ ἀργότερον τὸν ὀρθὸν τύπον.

§29Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἔπρεπε νὰ ἔχουν διδαχθῇ ἐπαρκῶς Ἑλληνικὰ γράμματα καὶ οἱ συντάξαντες τὸ συζητούμενον ψήφισμα.

§30Κ. ΔΗΛΑΒΕΡΗΣ. Ὁπωσδήποτε εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ συμβαῖνον σήμερα εἰς τὴν στοιχειώδη ἐκπαίδευσιν, εἶναι ἐθνικῶς ἐπιζήμιον, διὰ διαφόρους λόγους, τῶν ὁποίων ἡ ἀπαρίθμησις δὲν εἶναι τοῦ παρόντος. Τὰ περὶ γλώσσης ἀνέφερα, διότι ἀκολουθῶν τὴν σκέψιν μου, θέλω νὰ εἴπω τοῦτο, ὅτι ἐνῷ ἔπρεπεν οἱ Δημόσιοι λειτουργοὶ νὰ εἶναι ὑποστηρικταὶ καὶ βράχοι ἀκλόνητοι ὑπὲρ τῆς Πατρώας γλώσσης, καὶ ἐνῷ ἔπρεπε νὰ ἀντικρούουν οἱονδήποτε τρίτον, ὁ ὁποῖος ἤθελεν ἐπιτεθῆ κατὰ τῆς κειμένης γλώσσης, ἐν τούτοις οἱ ἴδιοι οἱ Δημόσιοι λειτουργοὶ εἶναι οἱ φορεῖς τοῦ μιάσματος τοῦ μαλλιαρισμοῦ.

§31Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀπὸ ἐκεῖ ἔπρεπε νὰ ἀρχίσῃ τὸ ἔργον μας. Ἀπὸ τὴν ἐκπαίδευσιν.

§32Κ. ΔΗΛΑΒΕΡΗΣ. Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας: Ἂν θέλῃ νὰ ἀλλάξῃ τὰ σχετικὰ σχολικὰ βιβλία, εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ ἀλλάξῃ ἢ θὰ εὕρῃ ἀντίδρασιν ἀπὸ τοὺς διδασκάλους καὶ τοὺς Ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου του; Δὲν τὸ κάμετε, κ. Ὑπουργέ, διότι εὑρίσκετε ἀντίδρασιν. Θέλω νὰ καταλήξω μὲ αὐτό, εἰς τὸ νὰ παραστήσω πόσον εὐρεῖαν ἐννοῶ τὴν ἐκκαθάρισιν. Θέλω νὰ παραστήσω, ὅτι καμμία ἐκκαθάρισις δὲν θὰ γίνῃ, ἐὰν μόνον δύο τρεῖς κομμουνίζοντες φύγουν ἀπὸ τὸ συγκρότημα τὸ Ὑπαλληλικόν.

§33Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἶναι σύμφωνοι μαζί μας, ὁ κ. Ὑπουργὸς Παιδείας καὶ τῆς Δικαιοσύνης. Ἀλλοῦ φαίνεται εἶναι τὸ σκόνταμα.

§34Κ. ΔΗΛΑΒΕΡΗΣ. Θὰ φθάσω εἰς ἄλλο ζήτημα. Πολλοὶ προλαλήσαντες εἶπον, πολὺ ὀρθῶς ζητοῦμεν ἀπὸ τὸν Δημόσιον ὑπάλληλον, ὅσα πρέπει νὰ ζητοῦμεν, ὅταν δὲν πληρώνεται, ὅταν πεινᾷ; Αὐτὸ τὸ εἶπον πολὺ ὀρθῶς, ἀλλὰ δὲν λύεται τὸ ζήτημα ἂν τυχὸν ἀποφασίσωμεν νὰ δώσωμεν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους διπλάσιον, τριπλάσιον, τετραπλάσιον μισθόν. Διότι μόλις ὁ Δημόσιος ὑπάλληλος λάβῃ τὸν μισθόν του, ἡ πρώτη σκέψις ποὺ θὰ κάνῃ, θὰ εἶναι, ἆραγε μετὰ 5, 6, 7 ἑβδομάδας ἢ μῆνας θὰ ἔχουν τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα παίρνει σήμερον τὴν ἰδίαν ἀνταλλακτικὴν δύναμιν; Ὁ Δημόσιος ὑπάλληλος γνωρίζει ἐκ τῶν προτέρων ὅτι τὰ σημερινὰ χρήματα μετά τινα καιρὸν δὲν θὰ ἔχουν τὴν αὐτὴν ἀγοραστικὴν δύναμιν. Γνωρίζει ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ἐδῶ δὲν τὸ συζητοῦμεν, ὅτι ὁ Δημόσιος προϋπολογισμὸς εἶναι σήμερον ἀνώτερος ἀπὸ τὸ σημερινὸν ἐθνικὸν εἰσόδημα. Οἱ Δημόσιοι ὑπάλληλοι γνωρίζουν, ὅτι ἐνῷ τὸ εἰσόδημα ποὺ εἶναι προωρισμένον διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ λαοῦ, εἶναι κάτω τῶν 3 δισεκατομμυρίων τὴν ἡμέραν, τὸ Δημόσιον ζητεῖ χάριν τοῦ ἰδίου αὑτοῦ προϋπολογισμοῦ, 6 δισεκατομμύρια τὴν ἡμέραν! Πῶς εἶναι δυνατὸν αὐτὸς ὁ μηχανισμὸς νὰ λειτουργήσῃ χωρὶς νὰ αὐξάνεται ὁ τιμάριθμος τῆς ζωῆς ἀλματωδῶς, συμπαρασύρων εἰς τὴν ἄνοδον τὰς ἀνάγκας τοῦ Δημοσίου; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ παίρνῃ τὸ Δημόσιον 6 δισεκατομμύρια τὴν ἡμέραν, ἐνῷ τὸ σύνολον τοῦ εἰσοδήματος, ἀπὸ τὸ ὁποῖον θὰ ζήσῃ ὁ λαός, εἶναι μόνον 3 δισεκατομμύρια; Εἶναι μαθηματικὴ ἀνάγκη νὰ αὐξάνουν αἱ τιμαὶ καὶ μαζὶ μὲ τὰς τιμὰς νὰ ἀνέρχεται αὐτὸς οὗτος ὁ προϋπολογισμός! Καὶ ἐνῷ γνωρίζει ὁ Δημόσιος ὑπάλληλος, ὅτι μοιραίως καὶ συνεχῶς αὐξάνονται αἱ τιμαί, γνωρίζει ἐξ ἄλλου, ὅτι πᾶσα προσπάθεια συμπιέσεως τῶν τιμῶν εἶναι ματαία.

§35Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι ὁ ὑπάλληλος δὲν ἠμπορεῖ νὰ κάνῃ αὐτὰς τὰς σκέψεις, συνεπείᾳ τῆς ἀσκουμένης πολιτικῆς, διότι πεινᾷ συνεχῶς.

§36Κ. ΔΗΛΑΒΕΡΗΣ. Συμφωνῶ, ἀλλ’ εἶναι βέβαιον ὅτι τὸ ἀστικὸν καθεστὼς — πρέπει νὰ τὸ εἴπωμεν καθαρὰ — δὲν μειδιᾷ εἰς τὸν δημόσιον ὑπάλληλον. Οὐδαμοῦ βλέπει μίαν αἰθρίαν καὶ ἀναγκάζεται νὰ τὸ ρίχνῃ ἔξω, κατὰ τὸ κοινῶς λεγόμενον. Ὑπάρχουν σήμερον πλῆθος κοινωνικοοικονομικαὶ θεωρίαι, αἱ ὁποῖαι εἶναι θλιβεραὶ διὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ ὀλέθριαι. Ἐννοῶ τὰς ἰδέας τὰς ὁποίας ἔχουν οἱ Δημόσιοι ὑπάλληλοι περὶ τοῦ παρεμβατισμοῦ, περὶ Σοσιαλισμοῦ, ἰδέας αἱ ὁποῖαι προφανῶς καὶ τεραστίως ἐμποδίζουν τὴν Ἑλλάδα νὰ ἀνορθωθῇ διὰ τῆς πίστεως, τοῦ ἀφθόνου χρήματος καὶ τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας. Καὶ ἐρωτῶ, λοιπόν’ ἡ ἐκκαθάρισις ὀλίγων ἐμφανῶς κομμουνιζόντων ποίαν ἔννοιαν ἔχει, ὅταν τὸ σύνολον ὠθῇ τὴν Ἑλλάδα πρὸς τὴν καταστροφήν, πρὸς τὴν ἐξαθλίωσιν ποὺ ζητεῖ ὁ κομμουνισμός; Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ζητῶ ἐκκαθάρισιν οὐσιαστικὴν καὶ ὄχι μόνον ἐκκαθάρισιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι συνεπάθησαν τὸ κίνημα ἢ ἐπῆραν ἕνα ὅπλο. Δὲν νομίζω, ὅτι ὁμιλοῦμεν σοβαρῶς περὶ ἐξυγιάνσεως Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν, τοῦ Κράτους. Αὐτά, τὰ ὁποῖα σᾶς εἶπον, δεικνύουν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλήσωμεν περὶ ἐκκαθαρίσεως, ἡ ὁποία εἶναι συνδεδεμένη μὲ πληρωμὴν τοῦ Δημοσίου ὑπαλλήλου, μὲ τὸν περιορισμὸν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων, μὲ τὴν ἐξασφάλισιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ, μὲ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς φορολογητέας ὕλης, ἂν δὲν ἀντιμετωπισθῇ ἀπὸ τὴν Βουλὴν τὸ οἰκονομικὸν θέμα. Ὀκτὼ μῆνες παρῆλθον καὶ δὲν ἀντεμετωπίσθη ἀκόμη ἀπὸ τὴν Βουλὴν τὸ σπουδαῖον αὐτὸ θέμα. Ὅλα τὰ ζητήματα ἐξονυχίζονται, ἀλλὰ ὄχι τὸ ζήτημα αὐτό. Πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ ἀντιμετωπίσῃ ὁπωσδήποτε καὶ τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα. Πρέπει ὅσοι ἔχουν ἰδέας θετικὰς νὰ τὰς ἐκθέσουν. Ὅσοι θέλουν, τοιαύτην ἢ τοιαύτην κατεύθυνσιν τοῦ Κράτους, νὰ τὴν εἴπουν. Εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ γίνῃ αὐτὸ ποὺ ζητῶ, διότι αἱ γενικαὶ κατευθύνσεις εἶναι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι θὰ μᾶς δώσουν ἢ τὴν ἀνόρθωσιν ἢ τὴν κατάπτωσιν. Σήμερον οἱ ὑπάλληλοι μαζὶ μὲ τοὺς Ὑπουργοὺς ἀσκοῦν ἰδική τους πολιτικήν, χωρὶς ἡ Βουλὴ νὰ ἔχῃ προηγουμένως ἀποκαθάρῃ τὰς νέας ἰδέας, αἱ ὁποῖαι ἄλλως τε, κατ’ ἐμέ, εἰς τὰς Συνταγματικὰς ἐλευθερίας τοῦ οἰκονομικοῦ ἀνθρώπου παρουσιάζουν, χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν ἂν εἶναι ὀρθαὶ αὐταὶ αἱ ἰδέαι ἢ ὄχι. Μετὰ τὸν κλυδωνισμὸν ποὺ ὑπέστη ἡ Ἑλλὰς καὶ ἀφοῦ σὺν Θεῷ ἔχομεν μίαν Βουλήν, πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ ἴδῃ πῶς θὰ στερεωθῇ ἡ δραχμή, πόθεν θὰ ἀντλήσῃ ὁ λαὸς τὸ βιοτικὸν του ἐπίπεδον, ἀφοῦ σήμερον εἶναι τοῦτο μετέωρον, ποῖαι ἰδέαι εἶναι ὀρθαί, ποῖαι προδοτικαὶ τῆς ἀνορθώσεως. Πῶς θὰ κάνωμεν ἐκκαθάρισιν τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ, ἂν δὲν λύσωμεν αὐτὰ τὰ στοιχειώδη ζητήματα τῆς Χώρας. Πρέπει ἀκόμη νὰ ἐξετάσωμεν πῶς θὰ ζητήσωμεν τὴν ξένην βοήθειαν, ποῦ θὰ κατευθυνθῇ ἡ ξένη βοήθεια, πρέπει ὅλα τὰ μεγάλα οἰκονομικὰ ζητήματα νὰ τὰ ἐξετάσωμεν, ἵνα καὶ οἱ κυβερνῶντες βαδίζουν σύμφωνα μὲ τὴν θέλησιν τῆς Βουλῆς. Νὰ καθορίσωμεν μίαν ἡμέραν συζητήσεως τοῦ οἰκονομικοῦ ζητήματος, εἰς τὴν ὁποίαν οἱ παρεμβατισταί, οἱ ἔχοντες δηλαδὴ διαφόρους θεωρίας νὰ λάβουν τὸν λόγον καὶ νὰ τὰς εἴπουν, προσηρμοσμένας μὲ τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα, νὰ διασταυρωθοῦν αἱ γνῶμαι, ἵνα μὴ χαθῇ ἡ Ἑλλάς. Κύριοι, ἡ Ἑλλὰς πρέπει νὰ ἀνορθωθῇ. Κἄτι πταίει, ὥστε ἡ Ἑλλὰς τόσον τρομακτικὰ νὰ ὑστερῇ εἰς ἀνόρθωσιν. Εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Βουλὴ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα, χάριν τοῦ μέλλοντος τοῦ λαοῦ καὶ τῆς Ἑλλάδος. Θέλω αὐτὸ τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἀπὸ τὴν παροῦσαν Βουλήν. Νὰ ἀποκαθαρθοῦν αἱ ἰδέαι, ἄλλως καμμία ἐξυγίανσις δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ. Πρὸς ἄρσιν ὅμως παρεξηγήσεως λέγω, ὅτι τὴν ἐξυγίανσιν θὰ τὴν ψηφίσω, διὰ νὰ μὴ φέρω δυσχερείας εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Διατηρῶ ὅμως τὰς ἐπιφυλάξεις, τὰς ὁποίας διετύπωσα πρὸς τὴν Βουλήν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Μελᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§38Ι. ΜΕΛΑΣ. Οὐδείς, κύριοι βουλευταί, ἔχων συνείδησιν τῆς ἐννοίας τοῦ Κράτους καὶ συναίσθησιν ἅμα τῆς ὑπευθύνου ἀποστολῆς του, εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ κατ’ ἀρχὴν ἀντίρρησιν ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἐκκαθαρίσεως τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν. Φρονοῦμεν ἐν τούτοις, ὅτι ὅπως καὶ εἰς τὰς ἄλλας περιπτώσεις τῶν ἐκτάκτων μέτρων, τὰ ὁποῖα προσήγαγεν ἐνταῦθα κατὰ καιροὺς ἡ Κυβέρνησις, ὅτι αἱ σχετικαὶ ποινικαὶ καὶ πειθαρχικαὶ διατάξεις, ἦσαν ἐπαρκεῖς πρὸς τακτοποίησιν τοῦ θέματος. Τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα εἶναι σύνολον οὐσιαστικῶν καὶ δικονομικῶν ἀναδρομικῶν ποινῶν. Καὶ αἱ μὲν οὐσιαστικαὶ διατάξεις εἶναι δυνατὸν νὰ κολάζωνται ἐκ τοῦ ὑπάτου νόμου τῆς Κοινῆς Σωτηρίας, ἀλλ’ ἐπὶ τῶν δικονομικῶν διατάξεων ἔχομεν οὐσιώδεις καὶ βασικὰς ἀντιρρήσεις τὰς ὁποίας ἐν συντόμῳ ἐπιθυμῶ νὰ διατυπώσω. Καὶ πρῶτον ἔχομεν τὴν πεποίθησιν ὅτι τὸ κριτήριον πρέπει νὰ εἶναι διακομματικόν. Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ νὰ κρίνῃ τὴν τύχην τοῦ ὑπαλλήλου, ἀλλὰ συγχρόνως νὰ ὑπάρξῃ καὶ ὁ θεσμὸς τῆς ἀπολογίας. Ἐπειδή, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ καλεῖται εἰς ἀπολογίαν ὁ κατηγορούμενος ἐπὶ ἀδικήματι εἰς βαθμὸν πταίσματος καὶ νὰ στερεῖται τοῦ «θλιβεροῦ προνομίου» τῆς ἀπολογίας ὁ ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος κακῶς ἢ καλῶς, εὐτυχῶς ἢ ἀτυχῶς, ἐντίμως ἢ ἐκτὸς τιμῆς, ἔθεσε τὸν δημοσιοϋπαλληλικὸν βίον σκοπὸν τῆς ζωῆς του; Βεβαίως συμφωνοῦμεν ὅτι ὑπὸ τὰς σημερινὰς περιστάσεις δὲν πρέπει νὰ χωρήσῃ ἡ ἀναστολὴ τῆς ἐκτελέσεως τῆς ἐπιβληθείσης ποινῆς, ἀλλὰ πέραν τῆς μὴ ὑπάρξεως τῆς ἀναστολῆς τῆς ἀποφάσεως, θὰ πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ἀναντιρήτως τὸ δευτεροβάθμιον κριτήριον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀποφανθῇ περὶ τῆς ὁριστικῆς τύχης τοῦ ἐκτοπιζομένου ἐκ τῆς ὑπηρεσίας ὑπαλλήλου, ὁ ὁποῖος καλεῖται νὰ μὴν ἐπανίδῃ διὰ βίου τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν. Τὸ ψήφισμα, κύριοι βουλευταί, φέρεται ὡς ψήφισμα ἐξυγιάνσεως καὶ ἠθικοῦ καθαρμοῦ. Νομίζομεν ὅτι ἐὰν ὁ χαρακτηρισμὸς δὲν ἐτέθη ἐξ ἀβλεψίας, ἀποτελεῖ τοὐλάχιστον εὐφημισμόν. Βεβαίως ἐκ τῶν τεσσάρων παραγράφων τοῦ ἀρχικοῦ σχετικοῦ ἄρθρου εἰς τὰ ὁποῖα φέρονται ἀναγραφόμενα τὰ ὑποκείμενα τοῦ ἀδικήματος, ὑπάρχουν τέσσαρες κατηγορίαι ἐνόχων, αἱ ὁποῖαι ἦτο δυνατὸν ἀθροιστικῶς νὰ δικαιολογήσουν τὴν περίπτωσιν τοῦ ἠθικοῦ καθαρμοῦ. Κύριοι βουλευταί, ὁ ἠθικὸς καθαρμὸς δυστυχῶς εἰς τὴν Χώραν αὐτὴν τῆς τιμῆς, δὲν ἔλαβε χώραν. Ἀντιθέτως πολλάκις, οἱ ἔνοχοι ἐπεβραβεύθησαν. Ἐὰν, κύριοι βουλευταί, διατυπώνομεν τὰς ἀντιρρήσεις αὐτάς, τὸ πράττομεν, διότι πιστεύομεν ὅτι μόνον ἐκκαθάρισις, διότι περὶ ἐκκαθαρίσεως πρόκειται καὶ ὀφείλομεν ἐντόλμως νὰ ὀνομάσωμεν τὴν ὑπόθεσιν μὲ τὸ ἴδιον αὐτῆς ὄνομα, ἐκκαθάρισις στηριζομένη ἐπὶ προϋποθέσεων Δικαιοσύνης, δύναται νὰ εὐσταθήσῃ. Διότι ἡ ἐκκαθάρισις, ἡ ὁποία δὲν θὰ ἔχῃ βάσιν καμμίαν Δικαιοσύνην, δὲν θὰ ἔχῃ καὶ σταθερότητα καὶ μονιμότητα. Ἂν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ πλειοψηφία πιστεύουν ὅτι μὲ τὰς διατάξεις τοῦ ψηφίσματος, ὡς ἔχουν, εἶναι δυνατόν, νὰ ἐπιτύχῃ ἐκκαθάρισιν, ἐὰν πιστεύουν, ὅτι τὸ ἀντικείμενον τοῦ ψηφίσματος, δὲν εἶναι βαρυτάτη νόσος ἔχουσα ἀνάγκην στοργικῆς θεραπείας, ἀλλὰ ὅτι τυπικαί τινες διατάξεις καὶ ἀποφάσεις, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκκαθαρίσουν τὴν ὑπόθεσιν, θὰ ἀποδείξουν καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ πλειοψηφία, ὅτι πάσχουν ἀνιάτως ἀπὸ τὴν ἰδίαν πλάνην, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἔπασχον καὶ οἱ Δικασταὶ καὶ οἱ Νομοθέται τοῦ Μεσαίωνος, οἱ ὁποῖοι παρορῶντες τὰς βαθυτέρας πηγὰς τοῦ ἐγκλήματος, τὰς παραγωγικὰς ἀφορμὰς τοῦ ἐγκλήματος καὶ καρατομοῦντες τὸν ἐγκληματίαν, ἐπανεπαύοντο, νομίζοντες ἀσφαλῶς ὅτι ἐξαλείφουν τὸ ἔγκλημα. Πιστεύομεν, ὅτι καὶ εἰς τὴν παροῦσαν περίπτωσιν, ὅπως καὶ εἰς τὰς ἄλλας περιπτώσεις, ἔχομεν τὸ δικαίωμα, νὰ ἐνθυμηθῶμεν ἐπικαίρως τοὺς λόγους ἑνὸς μεγάλου στοχαστοῦ τοῦ Πάλεϋ, ὁ ὁποῖος μᾶς ὑπέδειξεν: «Προσέξατε τοὺς ἀνθρώπους τῶν ἄκρων! Μὴ τοὺς ἐμπιστεύεσθε. Κατεχόμενοι, ὅπως κατέχονται, ὑπὸ ἰδιάζοντος πάθους, σπανίως κατορθώνουν νὰ εἶναι δίκαιοι!» (Χειροκροτήματα).

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Π. Ἠλιάδης ἔχει τὸν λόγον.

§40Π. ΗΛΙΑΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀσφαλῶς δὲν θὰ εἶμαι ὁ μόνος εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὁ ὁποῖος ἐγνώρισε τὸν ὑπάλληλον καὶ τὸν ἔζησε. Καὶ ἐν προκειμένῳ ἐφ’ ὅσον ἡ συζήτησις περιστρέφεται εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἐξυγιάνσεως τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν, νομίζω, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ἔχουν τὸν ἄρχοντα λόγον ἔπρεπε νὰ εἶναι, ὅσοι ἔζησαν τὴν ζωὴν τοῦ Δημοσίου ὑπαλλήλου καὶ πρὸ παντὸς τὰς τελευταίας αὐτὰς τοὐλάχιστον δεκαετηρίδας. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ καταλέγωμαι μεταξὺ αὐτῶν. Ἔζησαν ἐπὶ πολλὰ ἔτη, ὡς Δημόσιος ὑπάλληλος καὶ μπορῶ, νὰ εἴπω χωρὶς νὰ περιαυτολογήσω, ὅτι κατέχω τὴν ψυχοσύνθεσίν του, τὴν νοοτροπίαν του, τὰ προτερήματά του καὶ τὰ ἐλαττώματά του. Ὑπῆρχε πάντοτε καὶ θὰ ὑπάρχῃ, ἀλλὰ καὶ τώρα πολὺ περισσότερον, ἀπὸ κάθε ἄλλην ἐποχὴν ὑπάρχει, ἡ πραγματικὴ ἀνάγκη ἐξυγιάνσεως, ὄχι μόνον τοῦ Δημοσιοϋπαλληλικοῦ κόσμου, ἀλλὰ καὶ ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ κόσμου. Διότι ὁ Δημοσιοϋπαλληλικὸς κόσμος, ἀποτελεῖ μέρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ὁποῖος ὑπέστη τόσα πολλὰ κατὰ τὴν διαρρεύσασαν τετραετίαν καὶ ἔχασε τόσον μέγα μέρος ἀπὸ τὸ ἐθνικόν του ἔρμα, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς λέγω, εἶναι αὐτός, ὁ ὁποῖος μᾶς δίδει καὶ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Συνεπῶς δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ νὰ ὑπέστησαν καὶ αὐτοὶ ἀναγκαίαν ἂς εἴπω, ἐξέλιξιν, ἐπὶ τὰ χείρω δυστυχῶς. Ἑπομένως ὑφίσταται ἡ ἀνάγκη τῆς ἐκκαθαρίσεως καὶ πρέπει νὰ γίνῃ αὕτη. Ἀλλὰ ἐξεταστέον, πρὸ τῶν σκληρῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ληφθοῦν, διότι ἐκκαθάρισις καὶ ἀπόλυσις διὰ τὸν ὑπάλληλον, ἔχοντα ἔστω καὶ ὀλίγων ἐτῶν ὑπηρεσίαν, εἶναι κάτι τὸ πολὺ σκληρόν, ἐπειδὴ ἐνδέχεται νὰ εἶναι καὶ προστάτης οἰκογενείας, ἐνδέχεται νὰ ἔχῃ ὑποχρεώσεις πολλὰς καὶ μεγάλας, ἐξεταστέον λέγω, πρὶν προβῶμεν εἰς τὰ μέτρα αὐτά, μήπως ὑπάρχῃ καὶ κάποιος ἄλλος ὑπεύθυνος, διὰ τὴν κατάντιαν αὐτὴν τοῦ Δημοσίου ὑπαλλήλου. Καὶ νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι πολὺ βαθὺ καὶ πολὺ περίπλοκον καὶ ὅτι τοῦ σημερινοῦ καταντήματος τοῦ ὑπαλλήλου καὶ τῶν σχετικῶν εὐθυνῶν, δὲν εἶναι ἀμέτοχος ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία. Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, ἕνας ὑπάλληλος νυχθημερὸν δὲν ἔχῃ ἄλλην σκέψιν, παρὰ τὸ πῶς θὰ ἀνταπεξέλθῃ κατὰ τῶν βιοτικῶν συνθηκῶν, ἐὰν ἕνας ὑπάλληλος νέος, στερεῖται τῶν μέσων τῆς ζωῆς, ὄχι πλέον τῶν ἐπαρκῶν, ἀλλὰ τῶν σχετικώτατα ἐπαρκῶν, ἐὰν ὁ Δημόσιος ὑπάλληλος διαρκῶς βλέπῃ μπροστά του τὸ φάσμα τῆς πείνης, τὸ φάσμα τῆς ἀνεχείας, τὸ φάσμα τῆς στερήσεως τῶν πάντων, εἶναι δὲ ὅλα αὐτὰ ἀσφαλῶς σύμβουλοι κακοί, καὶ ἂν εἰς τὰς στερήσεις αὐτάς, προστεθῇ καὶ ἔλλειψις ἀνατροφῆς, ἴσως καὶ ἀγωγῆς, ἔλλειψις ἕρματος ἠθικοῦ, καὶ παραδόσεως οἰκογενειακῆς, τότε ὁ ὑπάλληλος αὐτός, γίνεται εὔκολος λεία τῶν πρώτων Σειρήνων, αἱ ὁποῖαι θὰ τοῦ ψιθυρίσουν καινούργιους Παραδείσους καὶ θὰ τοῦ δείξουν τρόπους ἄλλους, καλυτέρας κατ’ αὐτὸν καὶ ἀμεσωτέρας θεραπείας τῶν ἀναγκῶν του. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι τὸ πλεῖστον τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων πένεται. Παραλλήλως εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι καὶ οἱ ὑποληφθεισόμενοι ἀκόμη ὑπάλληλοι μετὰ τὴν ἐκκαθάρισιν, ἂν θὰ ἐξακολουθοῦν νὰ διαβιοῦν ὑπὸ τὰς συνθήκας, ὑπὸ τὰς ὁποίας σήμερον διαβιοῦν, ἀσφαλῶς καὶ αὐτοὶ πολὺ γρήγορα θὰ καταλήξουν ἐκεῖ, ὅπου εἶχον καταλήξει οἱ ἐκκαθαρισθησόμενοι, ἰδίως δὲ οἱ νέοι τὴν ἡλικίαν, διότι οἱ ἡλικιωμένοι καὶ οἱ γέροντες καὶ ἐὰν εὑρεθοῦν πρὸ οἱασδήποτε ἀνάγκης καὶ πιέσεως, δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀλλάξουν νοοτροπίαν, οὔτε νὰ μεταβληθοῦν εἰς ἐκσκαφεῖς τοῦ Κρατικοῦ καὶ κοινωνικοῦ οἰκοδομήματος. Ἀλλὰ οἱ νεώτεροι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ἀποκτήσει ἀκεραίαν τὴν ὑπαλληλικὴν συνείδησιν, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν παραδόσεις, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν χαρακτῆρα καὶ ἔρμα μέσα τους, ἀσφαλῶς πολὺ γρήγορα καὶ ἐὰν ἀκόμη μείνουν μετὰ τὴν ἐκκαθάρισιν καὶ ἐὰν τίποτε τὸ τρωτόν, δὲν εἶχον εἰς βάρος των εἰς τὸ παρελθόν, θὰ καταντήσουν μὲ τὴν σημερινὴν κατάστασίν των, μὲ τὸ σημερινὸν μισθολόγιον, θὰ καταντήσουν λέγω εἰς τὴν θέσιν τῶν ἐκκαθαρισθησομένων καὶ ἀκόμη χειροτέραν. Καὶ τότε ἀσφαλῶς θὰ καταλάβωμεν τὴν βασικὴν πλάνην μας. Δὲν θέλω μὲ αὐτό, νὰ εἴπω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ ἐκκαθάρισις. Τουναντίον, ὑπάρχουν ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ἔδρασαν ἀτίμως, ὑπάρχουν ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ἔδρασαν κατὰ τοῦ Κράτους, κατὰ τῆς Πατρίδος, ἐγένοντο ἐπιλήσμονες τῶν ὑποχρεώσεών των. Ὑπάρχουν Δημόσιοι Ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι νυχθημερὸν σκέπτονται, πῶς νὰ ἀπαθλιώσουν καὶ νὰ διαλύσουν τὸ Κράτος καὶ τὴν ὑπόστασίν μας, τὴν Ἐθνικήν. Δι’ αὐτοὺς βεβαίως, δὲν θὰ ζητήσω τίποτε. Ὅλοι αὐτοὶ πρέπει νὰ φύγουν. Πρέπει νὰ φύγουν, διότι δι’ αὐτοὺς δὲν ὑπάρχει πιθανότης νὰ ἀνανήψουν, δὲν ὑπάρχει πιθανότης νὰ βελτιωθοῦν. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ὅπως μᾶς ἐδίδαξεν, ἡ πεῖρα τοῦ παρελθόντος, εἰς τὰς ἐκκαθαρίσεις αὐτάς, πολλὲς φορὲς γίνονται καὶ ἀδικίαι, πολλὲς φορὲς καίγονται μὲ τὰ ξερὰ μαζὶ καὶ τὰ χλωρά. Ἴσως αὐτὸ νὰ εἶναι ἀναπόφευκτον, ἀλλὰ ὑποχρέωσις ἰδική μας εἶναι, νὰ κατοχυρώσωμεν τὸ δίκαιον καὶ τὸ ἀναπόφευκτον αὐτὸ κακόν, νὰ τὸ περιορίσωμεν, ὅσον τὸ δυνατόν, εἰς τὸ ἐλάχιστον. Δι’ αὐτὸ θὰ ἤθελον τὰ συμβούλια τὰ ὁποῖα θὰ κρίνουν τοὺς ἐκκαθαριστέους ὑπαλλήλους νὰ ἀπαρτίζωνται ἀπὸ πρόσωπα ἀπολύτου κύρους, ἀπὸ πρόσωπα ἀπολαύοντα τῆς γενικῆς ἐμπιστοσύνης ὅλων τῶν παρατάξεων καὶ ὅλων τῶν κομμάτων τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Δὲν θὰ ἤθελον ποτὲ εἰς οὐδένα ὑπάλληλον ἐκκαθαρισθησόμενον νὰ τοῦ μείνῃ τὸ παράπονον ὅτι ἐξεδιώχθη ἀπὸ τὴν ὑπαλληλικὴν οἰκογένειαν ἁπλῶς διότι δὲν ἀνῆκεν εἰς τὴν κυβερνητικὴν παράταξιν. Διότι εἶναι ἀναπόφευκτον καὶ τὰ τοιαῦτα παράπονα καὶ ἀκριβῶς πρέπει αἱ ἐγγυήσεις τοῦ νόμου, νὰ κάμουν καὶ τοὺς ἐκκαθαρισθησομένους νὰ πιστεύσουν, ὅτι δικαίως ἐτιμωρήθησαν. Πρέπει νὰ τοὺς δώσωμεν τὴν δυνατότητα νὰ πιστεύσουν, ὅτι δὲν ἐγένετο ἀδικία εἰς βάρος των. Ἀλλὰ παραλλήλως μὲ αὐτά, πρέπει, κύριοι συνάδελφοι καὶ ἓν ἄλλο σημεῖον τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει μας. Δὲν προβλέπεται ἀπολογία τῶν ἐκκαθαρισθησομένων ὑπαλλήλων. Ἐγὼ νομίζω ὅτι τὸ δικαίωμα τῆς ἀπολογίας εἶναι ἀναφαίρετον, δικαίωμα θεῖον, ἀνώτερον γραπτῶν νόμων. Δὲν θὰ ἤθελα ποτὲ ὁ ἐκκαθαρισθησόμενος ὑπάλληλος νὰ κριθῇ ἀναπολόγητος. Καὶ θὰ παρακαλέσω θερμῶς τὸν κύριον ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργόν, νὰ δεχθῇ σχετικὴν τροπολογίαν.

§41Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Τὸ ἀποδέχομαι αὐτό.

§42Π. ΗΛΙΑΔΗΣ. Θὰ τὸ ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου. Καὶ τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ ἄρθρον 2 τοῦ ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον ἐδέχθη τὰ περισσότερα πυρὰ τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Τὸ ἄρθρον 2 περιέχει πλὴν τῶν λόγων οἱ ὁποῖοι συντρέχουν διὰ τὴν διαγωγὴν τοῦ ὑπαλλήλου καθ’ ὡρισμένην ταραχώδη περίοδον καὶ λόγους ἐκκαθαρίσεως, διὰ διαγωγὴν ἀσυμβίβαστον καὶ ἔλλειψιν ἤθους. Καὶ ὡς πρὸς τὴν ἀσυμβίβαστον διαγωγήν, ἡ ὁποία ἐπεδείχθη τυχὸν ἀπὸ τῆς ἀναστολῆς μέχρι τῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος, βέβαια τὸ πρᾶγμα εἶναι πολὺ ἐκτεταμένον καὶ μπορεῖ νὰ χωροῦν πολλαὶ καὶ ποικίλαι ἀντιλήψεις καὶ ἀπόψεις. Ἀλλ’ ἡ τελευταία παράγραφος τοῦ ἐδαφίου 2 ἡ ὁποία ὁμιλεῖ περὶ ἐλλείψεως ἤθους καὶ ἡ ὁποία ὑπέστη τὴν μεγαλυτέραν ἐπίθεσιν καὶ ἐζητήθη ἡ διαγραφή της, διότι ἀκριβῶς περιέχει τὴν λέξιν «ἦθος» νομίζω, ὅτι εἶναι τὸ σπουδαιότερον μέρος τοῦ ψηφίσματος. Ἐγώ, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἀναγνωρίζω ὑπάλληλον ἔχοντα ἦθος ὡς κομμουνιστήν. Ἐγὼ δὲν ἀναγνωρίζω ὑπάλληλον ἔχοντα χαρακτῆρα ἔντιμον, ὡς κομμουνιστήν. Δὲν πρέπει νὰ γίνεται σύγχυσις, οὔτε νὰ νομισθῇ τὸ πρᾶγμα ὡς παραδοξολογία. Τὸ ἦθος καὶ ὁ χαρακτήρ, παίζουν τὸν μεγαλύτερον καὶ τὸν σοβαρώτερον ρόλον εἰς πᾶσαν βιοτικήν μας ἐκδήλωσιν καὶ πρὸ παντὸς εἰς τὴν σταδιοδρομίαν τῶν ὑπαλλήλων. Ὑπάλληλος στερούμενος ἤθους εἰς οἱανδήποτε παράταξιν ἐθνικιστικὴν ἢ δεξιὰν καὶ ὑπερδεξιὰν καὶ ἂν ἀνήκῃ κύριοι συνάδελφοι, δὲν δύναται νὰ εἶναι ὑπάλληλος καὶ πρέπει νὰ φύγῃ. Τουναντίον ἂν εἷς ὑπάλληλος εἶναι γνωστὸς ὅτι εἶναι ἔντιμος, ὅτι εἶναι χαρακτῆρος ἠθικοῦ καὶ ἂν ἀκόμη δι’ αὐτὸν ὑπάρχῃ ἀπὸ οἱανδήποτε πηγὴν ἢ πλευρὰν ἡ κατηγορία, ὅτι διέκειτο εὐμενῶς πρὸς τὸ Κ. Κ. ἢ ὑπῆρξεν ἐαμίτης, ἐφ’ ὅσον τὸ ἦθος του εἶναι διαπιστωμένον, αὐτὸς ὁ ὑπάλληλος δὲν πρέπει νὰ φύγῃ ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, διότι δι’ αὐτὸν ὑπάρχουν ὅλαι αἱ πιθανότητες, ὅτι θὰ ἐπανέλθῃ ἐκεῖ ἀπὸ ὅπου δὲν ἔπρεπε νὰ φύγῃ. Διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι ἀκόμη καὶ εἰς τὰς τάξεις τοῦ ΕΛΑΣ ὑπηρέτησαν ὑπάλληλοι καὶ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἦσαν ἐλασίται εἰς τὴν ψυχήν. Ὑπηρέτησαν πατριῶται διάφοροι καὶ πολλοί, οἱ ὁποῖοι κάθε ἄλλο παρὰ κομμουνισταὶ ἦσαν, ἀλλ’ εὑρέθησαν τυχαίως καὶ μοιραίως εἰς τὴν παράταξιν ἐκείνην καὶ ὅταν εὗρον τὴν δυνατότητα, πρῶτοι ἔσπευσαν ν’ ἀπομακρυνθοῦν. Πῶς αὐτοὺς τοὺς ὑπαλλήλους θὰ τοὺς χαρακτηρίσωμεν ὡς κομμουνιστὰς καὶ θὰ ζητήσωμεν νὰ τοὺς κόψωμεν τὸ ψωμὶ τῶν οἰκογενειῶν των; Δι’ ὅλ’ αὐτά, κύριοι συνάδελφοι, θὰ παρεκάλουν τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὅλην τὴν Βουλὴν εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, δηλαδὴ τοῦ ἤθους καὶ χαρακτῆρος καὶ τῆς προγενεστέρας ἑκάστου ὑπαλλήλου διαγωγῆς, νὰ δοθῇ ἡ δέουσα βαρύτης καὶ προσοχή, ὥστε τὸ ἦθος, ὁ χαρακτὴρ καὶ ἡ προγενεστέρα διαγωγή, νὰ ἀποτελέσουν τὸ πρῶτον καὶ κυριώτερον μέρος τοῦ κριτηρίου.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Δ. Παπαδημητρίου ἔχει τὸν λόγον.

§44Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν κανεὶς ἐρωτηθῇ πόσος κόσμος καθ’ ἑκάστην κινεῖται εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ πόσοι πολῖται μᾶς ἐπισκέπτονται καθ’ ἑκάστην εἰς τὰ γραφεῖα μας καὶ ἐν συνεχείᾳ ἐρωτηθῇ ποίας μορφῆς ἦσαν αἱ ὑποθέσεις αἱ ὁποῖαι ἀπησχόλησαν τὸν κόσμον ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος μᾶς ἐπισκέπτεται, εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσῃ ὅτι ὁ κόσμος αὐτὸς κατὰ 95% δὲν εἶχε ὑποθέσεις, ἀλλὰ θὰ ἦτο δυνατὸν ἀπὸ τὸ σπίτι του καὶ ἀπὸ τὸ χωριό του ὑποβάλων μίαν αἴτησιν εἰς τὸ Κράτος νὰ τελειώσῃ τὴν ὑπόθεσίν του. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι εὑρισκόμενος εἰς τὴν περιοχήν μου ἤκουσα ἕνα τσοπάνον ὁ ὁποῖος ἔλεγε ὅτι ὑπῆρξε περίοδος κατὰ τὴν ὁποίαν ἔλεγον ἄλλοι τσοπάνηδες ὅτι δὲν ὑπῆρχε λόγος νὰ φυλᾶνε τὰ κοπάδια τους, διότι τὰ φύλαγε ὁ Βενιζέλος. Δηλαδὴ τότε ἐλειτούργει ὁ νόμος καὶ ὁ κόσμος τῶν ὑπαλλήλων εὑρίσκετο προσηλωμένος εἰς τὸ καθῆκον του. Διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τοῦτο εἶναι ἀπαραίτητον νὰ δώσωμεν τὴν ἐμπρέπουσαν ἀγωγὴν εἰς τὸν ὑπάλληλον εἰς τρόπον ὥστε νὰ εἶναι ἐνήμερος περὶ τὴν ἐπίλυσιν τῶν ζητημάτων τῆς ἁρμοδιότητός του. Διὰ νὰ ἐργασθῇ ὅμως ὁ ὑπάλληλος εἶναι ἀπαραίτητον καὶ νὰ πληρώνεται. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι τῆς στιγμῆς ταύτης νὰ τονίσω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὸ Ἔθνος ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ τούτου βήματος ὅτι οἱ ὑπάλληλοι πρέπει νὰ πληρώνωνται, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος καὶ νὰ ὑποδείξω καὶ τὴν λύσιν πρὸς θεραπείαν τῆς σοβαρᾶς ταύτης νόσου. Θὰ ἦτο πράγματι δημοκοπία, θὰ ἦτο ξένον πρὸς τὸν ἡμέτερον ἐθνοπρεπῆ χαρακτῆρα ἂν ἔλεγον ὅτι τὸ Κράτος πρέπει διὰ τῶν μέσων τῶν σημερινῶν νὰ ἐπιλύσῃ τὴν πράγματι δύσκολον ταύτην αἴτησιν τοῦ ὑπαλληλικοῦ κόσμου. Ἄλλωστε δὲν εἶναι καὶ τῆς παρούσης στιγμῆς νὰ εἰσηγηθῶμεν τὰ μέτρα μὲ τὰ ὁποῖα θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀναγνωρίσῃ εἰς τὸν ὑπάλληλον ὅτι πρέπει καὶ ἐκεῖνος νὰ ζῇ διὰ νὰ ἀξιώσῃ παρὰ τοῦ ὑπαλλήλου ἀκριβῶς τὴν ἀκριβῆ τήρησιν καὶ ἐκτέλεσιν τοῦ καθήκοντός του. Ἡ πενία, κύριοι βουλευταί, διακρίνει τὸν λαόν μας ὁ ὁποῖος εἶναι πτωχὸς καὶ ἡ ἐργασία του δὲν ἀποδίδει ἰδίως ὑπὸ τὰς σημερινὰς περιστάσεις. Ἀλλ’ ὁ ὑπάλληλος εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκτελῇ ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον ἐτάχθη. Εἶναι ὑποχρεωμένος συνελόντι εἰπεῖν νὰ σέβεται τὸν ὅρκον τὸν ὁποῖον ἔδωσεν εἰς τὴν πολιτείαν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι σκέπτονται καὶ λέγουν κατὰ τῆς πολιτείας. Τοὺς ὑπαλλήλους αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι ζητοῦν τὴν ἀνατροπὴν τοῦ Κράτους ἔχει τὸ δικαίωμα ἀλλὰ καὶ τὴν ὑποχρέωσιν ἡ πολιτεία ἐκπροσωπουμένη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ τοὺς ἀπομακρύνῃ ἀπὸ τοῦ σώματος τῆς πολιτείας. Ἀλλὰ ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ κρίνουν περὶ τούτου; Μήπως ἡ ἀνθρωπίνη ματαιότης καὶ ἡ ἀνθρωπίνη ἐπιπολαιότης καὶ ὁ κομματισμὸς ἀποτελοῦν κριτήρια; Ἐπ’ αὐτοῦ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τύχῃ τὸ θέμα τοῦτο ἰδιαιτέρας προσοχῆς καὶ ἐκεῖνοι ποὺ πράγματι καὶ ἀποδεδειγμένως δὲν πιστεύουν εἰς τοὺς νόμους, ἐκεῖνοι ποὺ ἐνεργοῦν πράγματι ἐναντίον τῆς πολιτείας, ἐκεῖνοι ποὺ πράγματι κατέστησαν ἐπιλήσμονες τῶν ὑποχρεώσεών των ἔναντι τοῦ Κράτους, ν’ ἀποβληθῶσι. Τοῦτο θὰ κρίνῃ ἀσφαλῶς ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία ἀπορρέει ἐκ τοῦ λαοῦ καὶ εἶναι ὑποχρεωμένη ἔναντι τοῦ Ἔθνους, ἔναντι τῆς Ἱστορίας καὶ τῆς ἡσυχίας, διότι πρᾶξις ἀδικίας τῆς Κυβερνήσεως, πρᾶξις ξένη πρὸς τὴν δικαιοσύνην θὰ εἶναι πρᾶξις ἡ ὁποία θὰ ὁδηγήσῃ εἰς συμφορὰς τοῦ λαοῦ, διότι πράγματι ἄλλαι ἐκκαθαρίσεις εἰς ἄλλους χρόνους ἀπέβησαν ἐπὶ κακῷ. Δι’ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν λόγον δικαίως ἐπετράπη ἡ ἀπολογία τοῦ ὑπαλλήλου. Δὲν φρονῶ ὅτι θὰ εὑρεθῇ Ὑπουργὸς ποὺ θὰ ἀπολύσῃ ἕνα πολίτην διότι ἐπὶ τέλους ἀνήκει εἰς ἕνα κόμμα. Ἕνα καὶ μόνον θὰ σκεφθῇ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ κρίνῃ ἂν εἶναι Ἕλλην καὶ πιστεύῃ τὴν Πατρίδα. Ἂν ταῦτα ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας καὶ ἀποκαθάρωμεν τὸν ὑπαλληλικὸν ὀργανισμὸν καὶ σκεφθῶμεν καὶ ἀμείψωμεν τοὺς ὑπαλλήλους, ἂς πιστεύσωμεν πὼς δημιουργῶμεν τὸ Κράτος ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀξιοῖ ὁ ἁπλούστερος τῶν πολιτῶν καὶ ἀτυχῶς δὲν ἀντιλαμβανόμεθα ἡμεῖς ὡς ὑπεσχέθημεν ἀτυχῶς εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. (Χειροκροτήματα).

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Δ. Κούτσικας ἔχει τὸν λόγον.

§46Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. Τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα, κύριοι βουλευταί, εἶναι σπουδαιότατον ἐξ ὅσων ἀπησχόλησαν τὴν σημερινὴν συνέλευσιν καθὼς ἡ κρατικὴ μηχανὴ ἀποτελεῖ αὐτὴν ταύτην τὴν ὑπόστασιν τοῦ Κράτους. Κύριοι βουλευταί, ὅπως ἕνας ἀνθρώπινος ἢ ἄλλος ζωϊκὸς ὀργανισμὸς διὰ νὰ λειτουργῇ κανονικὰ πρέπει νὰ ἔχῃ καρδίαν ἡ ὁποία νὰ ἔχῃ ὑγιῶς, οὕτω καὶ ἕνα Κράτος διὰ νὰ λειτουργήσῃ κανονικῶς πρέπει ἀπαραιτήτως νὰ ἔχῃ κρατικὴν μηχανὴν ἡ ὁποία νὰ εὑρίσκεται ἐν ὑγειᾷ καταστάσει. Εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ κρατικὴ μηχανὴ τοῦ σημερινοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους δὲν λειτουργεῖ κανονικῶς, ὅτι νοσεῖ καὶ νοσεῖ βαρύτατα. Ἡ δὲ νόσος ἀπὸ τὴν ὁποίαν κατατρύχεται ἡ κρατικὴ μηχανὴ εἶναι αὔξουσα καὶ καθίσταται ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν μᾶλλον σοβαρὰ ἀποβαίνει ἐπικίνδυνος διὰ τὴν ὑπόστασιν τοῦ Κράτους. Διὰ νὰ ἔχωμεν Κράτος, κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ ἔχωμεν δημοσίους ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι μὲ εὐσυνειδησίαν νὰ ὑπηρετοῦν τὸ Κράτος εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκονται καὶ ὑπηρετοῦν καὶ ἀπὸ τὸ ὁποῖον μισθοδοτοῦνται. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἔχωμεν ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι νὰ εἶναι ἀντάξιοι τοῦ Κράτους τὸ ὁποῖον τοὺς διατηρεῖ εἰς τὰς θέσεις των, πρέπει νὰ ἀμείβωνται καὶ ἐπαρκῶς, κατὰ τρόπον τοιοῦτον ὥστε ὄχι βέβαια νὰ ζοῦν μίαν ζωὴν πλουσιοπάροχον ἀλλὰ βασιζομένην ἐπὶ τῶν στοιχειωδῶν μέσων διὰ τὴν συντήρησιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τῶν οἰκογενειῶν των. Δὲν δυνάμεθα βεβαίως νὰ εἴπωμεν ὅτι οἱ σημερινοὶ δημόσιοι ὑπάλληλοι ἀμείβονται κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε τὸ Κράτος νὰ ζητῇ ἀπὸ αὐτοὺς νὰ τὸ ὑπηρετοῦν τιμίως καὶ εὐσυνειδήτως, δὲν φρονῶ ὅμως ἂν ἡ κακοδαιμονία αὐτὴ κατατρέχῃ ὅλους τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους ὅτι τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν κακὴν πρόθεσιν τῆς Κυβερνήσεως ἢ εἰς ἄλλο τι παρὰ ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον εἰς τὴν δυσχέρειαν τὴν οἰκονομικὴν τὴν ὁποίαν ἀντιμετωπίζει ἡ Κυβέρνησις καὶ ἕνεκα τῆς ὁποίας δὲν δύναται ν’ ἀμείψῃ ἐπαρκῶς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Δὲν ἐξετάζω ἂν οἱ μισθοὶ τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων εἶναι ἐπαρκεῖς διότι τὸ θέμα ἀνάγεται εἰς περίπτωσιν ἄλλην καὶ ἂν θὰ συζητηθῇ τοῦτο εἰς τὴν Βουλὴν θὰ μᾶς δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ ἐκφέρωμεν τὴν γνώμην μας ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Σήμερον ἐξετάζω ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον τὰς ὑποχρεώσεις τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων πρὸς τὸ Κράτος. Εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον ὅτι πολλοὶ ὑπάλληλοι δὲν ἐτήρησαν τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας εἶχον πρὸς τὸ Κράτος. Καὶ ἄλλοι μὲν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ἐπέδειξαν διαγωγὴν ἀσυμβίβαστον ἄλλοι δὲ συνειργάσθησαν μὲ τὸν ἐχθρὸν ἐπὶ βλάβῃ τῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους καὶ τοῦ λαοῦ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐμπίπτει αὐτὴ ἡ διάταξις καὶ πρέπει νὰ θεωρηθοῦν κριτέοι ἐὰν πρέπει νὰ παραμείνουν εἰς τὴν θέσιν των. Ἐκτὸς τῶν δημοσίων αὐτῶν ὑπαλλήλων ὑπάρχει καὶ ἄλλη κατηγορία ἐξ αὐτῶν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐστράφησαν ἐναντίον τοῦ Κράτους τὸ ὁποῖον μέχρι χθὲς καὶ ἀκόμη καὶ σήμερον τοὺς μισθοδοτεῖ. Καὶ ἐὰν σήμερον δὲν τοὺς μισθοδοτεῖ ἐπαρκῶς ὑπῆρξεν ἐποχή, πρὸ τοῦ πολέμου, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ δημόσιος ὑπάλληλος ἠμείβετο καλὰ καὶ ἡ θέσις του ἦτο ζηλευτή. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν δικαιολογοῦνται οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι κατηγορήθησαν ἢ κατεδικάσθησαν διότι συνειργάσθησαν μὲ τοὺς ἐχθροὺς τῆς Πατρίδος αὐτοὶ ἀπέβαλον τὴν ἰδιότητα καὶ τὴν ἰθαγένειαν τὴν Ἑλληνικὴν (χειροκροτήματα). Ἐκτὸς ὅμως τῶν ὑπαλλήλων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἠκολούθησαν τὰς ἐπαναστατικὰς ὀργανώσεις αἱ ὁποῖαι ἐπολέμησαν ἐναντίον τοῦ Κράτους καὶ χύνουν ἀδελφικὸν αἷμα ἔχομεν καὶ ἄλλους ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὰς θέσεις των καὶ σαμποτάρουν τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος καὶ τὰς ὑπηρεσίας του. Καθημερινῶς βλέπομεν τοὺς κομμουνιστὰς δημοσίους ὑπαλλήλους νὰ ἐνεργοῦν ἀντεθνικῶς καὶ ἐναντίον τῶν συμφερόντων τῆς Ἑλληνικῆς πολιτείας. Πόσες φορὲς δὲν μᾶς ἔτυχε νὰ τοὺς ἴδωμεν εἴτε ἀδιαφοροῦντας πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις των εἴτε μὴ ἐξυπηρετοῦντας τὸν λαὸν εἴτε ἀκόμη νὰ κάθωνται εἰς τὴν καρέκλαν τους καὶ νὰ ὀνειροπολοῦν ὅπως αἱ νεάνιδες κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ Σουλεϊμὰν τοῦ μεγαλοπρεποῦς. Δι’ αὐτὸ ἐπιβάλλεται ἡ ἐκκαθάρισις τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἐπιβάλλεται ἐπίσης λόγῳ τοῦ ὅτι αἱ προεκλογικαὶ ἐπαγγελίαι μας ἦσαν αὐταί. Εἴτε συμπολιτευόμενοι εἴτε ἀντιπολιτευόμενοι ὑπεσχέθημεν εἰς τὸν λαὸν ὅτι ἓν ἐκ τῶν πρώτων μας μελημάτων θὰ ἦτο ἡ ἐκκαθάρισις τῶν πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους, ἀπὸ τοὺς ἀναρχοκομμουνιστὰς οἱ ὁποῖοι ἐπρόδωσαν καὶ κατέλυσαν τὸ Κράτος. Διαισθάνομαι ὅλον τὸν φόβον τὸν ὁποῖον δοκιμάζει ἡ ἀντιπολίτευσις ὡς πρὸς τὴν σύστασιν τῆς ἐπιτροπῆς διὰ τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Φοβεῖται ἡ ἀντιπολίτευσις ὅτι θὰ προσλάβῃ κομματικὸν χαρακτῆρα ἡ ἐκκαθάρισις καὶ πιθανὸν νὰ ἐκκαθαρισθοῦν ὑπάλληλοι ὑπηρεσιακῶς καλοὶ ἐπὶ μόνῳ τῷ ὅτι εἶναι δημοκρατικοὶ τὰ φρονήματα καὶ ὅτι ἀνήκουν εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν. Δὲν συμμερίζομαι τὸν φόβον αὐτὸν διότι εἶμαι εἰς θέσιν νὰ τονίσω ὅτι ἀπὸ κυβερνητικῆς πλευρᾶς ἡ ἐκκαθάρισις θὰ ἔχῃ χαρακτῆρα καὶ σκοπὸν καθαρῶς ἐθνικὸν καὶ ὄχι κομματικόν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύσω ὅτι θὰ ἐκκαθαρισθοῦν ὑπάλληλοι δημοκρατικοὶ οἱ ὁποῖοι ὅμως κατὰ τὰ ἄλλα εἶναι καλοὶ ὑπάλληλοι. Εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι ἡ ἐκκαθάρισις ὡς θὰ γίνῃ θὰ δώσῃ εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν τὸ δικαίωμα νὰ ἐλέγξῃ τὴν Κυβέρνησιν διότι δὲν ἐγένετο αὐστηρὰ καὶ παρέμειναν ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ παραμείνουν. Φρονῶ καὶ πιστεύω ὅτι καὶ ἡ συμπολίτευσις καὶ ἡ ἀντιπολίτευσις θὰ ἐψήφισαν τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐξυγιάνσεως ἐν τῇ πεποιθήσει ὅτι τοῦτο εἶναι καθαρῶς ἐθνικὸν διότι καὶ συμπολιτευομένους καὶ ἀντιπολιτευομένους μᾶς ἑνώνει ὁ πόνος διὰ τὴν Ἑλλάδα. (Χειροκροτήματα).

§47Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἡ τελειοτέρα καὶ ἀκραιφνεστέρα δημοκρατία εἰς τὸν κόσμον εἶναι νομίζω ἡ Δημοκρατία τῆς Ἑλβετίας. Ἔχει ψηφίσει νόμον ὅτι τίθενται ἐκτὸς νόμου οἱ κομμουνισταί. Ἐγὼ δὲν θὰ ἤθελα τοιοῦτον νόμον εἰς τὴν Ἑλλάδα. Θὰ ἤμουν ἐπιεικὴς νὰ δεχθῶμεν κομμουνισμόν, ἀλλὰ νὰ ψηφίσωμεν ὄχι τὸ ὑπὸ συζήτησιν ψήφισμα, ἀλλὰ ψήφισμα ὅτι ὁλοφάνερα, καταφανέστατα, ἐκδηλώτατα, ἀναμφισβήτητα τὸ Κ.Κ.Ε. τὸ ΕΑΜ, ἡ ΕΠΟΝ καὶ Σία ἀποτελοῦν κατὰ τὸ ἄρθρον 124 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου συνωμοσίαν, δηλαδὴ ἕνωσιν πλειόνων τῶν δύο προσώπων πρὸς ἐκτέλεσιν ἐσχάτης προδοσίας. Ἐπίσης ὅτι ἀποτελεῖ συμμορίαν κατὰ τὸ ἄρθρον 66 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐὰν πλειότεροι τῶν δύο ἑνωθοῦν πρὸς διάπραξιν πολλῶν καὶ διαφόρων ἀξιοποίνων πράξεων, δηλαδὴ φόνον, λωποδυσίαν, φθορὰν ξένης ἰδιοκτησίας, παράνομον κατακράτησιν κλπ. ἀποτελοῦν ἐγκληματικὴν συμμορίαν. Λοιπὸν θὰ ἐπεθύμουν ἕνα ψήφισμα ὅτι οἱ ἀνήκοντες εἴτε κατὰ τὸ παρὸν εἴτε κατὰ τὸ παρελθὸν εἰς τὸ Κ.Κ.Ε., τὸ Ε.Α.Μ., τὴν Ε.Π.Ο.Ν. καὶ τὰ παρόμοια τίθενται ἐκτὸς νόμου. Συνέπεια ἑνὸς τοιούτου ψηφίσματος θὰ ἦτο νὰ ἀπολυθοῦν οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐκτὸς νόμου. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, κύριοι, θὰ ἐλύομεν τὸ ζήτημα γενικά, ριζικὰ καὶ δημοκρατικώτατα. Κύριοι, οἱ ὁποῖοι εἴτε συκοφαντοῦντες, εἴτε παραπλανώμενοι ἀπὸ προδοτικὰ καθάρματα, λέγετε ὅτι εἰς τὴν Πατρίδα μας ὑπάρχει μοναρχοφασισμός, δὲν δύνασθε νὰ μᾶς ἀρνηθῆτε νὰ ἔχωμεν Ποινικὸν Νόμον. Ἐφαρμόζομεν τὸν Ποινικὸν Νόμον καὶ ἐν τούτοις, δημοκρατικώτεροι ἀπὸ τοὺς Ἑλβετοὺς ἐπιτρέπομεν τὸν Κομμουνισμόν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, κύριοι, καὶ ἐν ἐπιστήμῃ καὶ ἐν ἀληθείᾳ καὶ ἐν πραγματικότητι, θὰ ἐνομοθετοῦμεν. Δὲν θὰ καταψηφίσω τὸ ψήφισμα, διότι δὲν βλέπω νὰ ἔχῃ καμμίαν σκοπιμότητα καί, ἑπομένως, τὶ πειράζει καὶ ἂν δὲν τὸ ψηφίσω.

§48Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐκ μέρους τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἔχω νὰ κάμω τὴν ἑξῆς δήλωσιν: (ἀναγινώσκει). «Διὰ τοὺς λόγους, οὓς ἐπανειλημμένως διὰ τῶν δηλώσεων ἡμῶν κατὰ τὰς συζητήσεις ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως ἐξεθέσαμεν, ὧν ἕνεκα κατεψηφίσαμεν εἰς αὐτὴν τὰ σχετικὰ ὑπὸ συζήτησιν ψηφίσματα καὶ δι’ ὅσους λόγους ἐξέθεσα κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς συζητήσεως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐξ ὀνόματος τοῦ Κόμματος, δηλοῦμεν ὅτι, καὶ ἤδη θὰ καταψηφίσωμεν τὴν ἀρχὴν τῶν ὑπὸ συζήτησιν ψηφισμάτων καὶ δὲν θ’ ἀναμιχθῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἄρθρων».

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω, κύριοι βουλευταί, τὴν ἑξῆς δήλωσιν τοῦ Κόμματος τῶν Βενιζελικῶν Φιλελευθέρων: «Καθὼς ἐδηλώσαμεν καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ παρόντος ψηφίσματος καίτοι κατ’ ἀρχὴν διατεθειμένοι νὰ ὑποβοηθήσωμεν τὴν ἐξυγίανσιν τῶν Κρατικῶν Ὑπηρεσιῶν, προκειμένου περὶ περιπτώσεων συνεργασθέντων μετὰ τοῦ ἐχθροῦ, ἢ συμπραξάντων κατὰ τὸ Δεκεμβριανὸν κίνημα, δὲν δυνάμεθα νὰ ἐγκρίνωμεν τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα ὡς εἶναι διατυπωμένον οὔτε δυνάμεθα νὰ ἐμπιστευθῶμεν εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν τὴν ἐφαρμογήν του, λόγῳ τοῦ μονοπλεύρου αὐτῆς καὶ τοῦ μέχρι τοῦδε τρόπου ἐφαρμογῆς. Διὰ τοὺς λόγους τούτους δηλοῦμεν ὅτι θὰ καταψηφίσωμεν τόσον τὸ ἀρχικὸν ψήφισμα ὅσον καὶ τὰς τροποποιήσεις αὐτοῦ. Σ. Βενιζέλος».

§50Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ἐκ μέρους τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος ἀναγινώσκω τὴν ἑξῆς δήλωσιν: «Τὸ Ἐθνικὸν Ἑνωτικὸν Κόμμα ἂν καὶ πιστεύῃ κατ’ ἀρχὴν εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς ἐκκαθαρίσεως τῶν ὑποπεσόντων εἰς βαρέα παραπτώματα ὑπαλλήλων, (ὡς ἡ συνεργασία μετὰ τοῦ κατακτητοῦ, αἱ ἀντεθνικαὶ στασιαστικαὶ ἢ ἐγκληματικαὶ πράξεις καὶ αἱ πρωτοβουλίαι ἀνελευθέρων καὶ ἀντισυνταγματικῶν ἐνεργειῶν κατὰ τὸ διάστημα τῆς δικτατορίας), δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφίσῃ οὔτε κατ’ ἀρχὴν ὑπὲρ τοῦ Κυβερνητικοῦ σχεδίου ψηφίσματος, διότι τοῦτο οὔτε σαφῶς προσδιορίζει τοὺς λόγους ἀπολύσεως κατὰ τρόπον ἀνεπίδεκτον ὑπερβολῶν καὶ καταχρήσεων, οὔτε παρέχει τὰς ἀπαραιτήτους ἐγγυήσεις δικαίας κρίσεως».

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον ψηφίσματος «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπὸ στοιχεῖον Θʹ Ψηφίσματος «περὶ ἐξυγιάνσεως τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν»;

§52ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον ψηφίσματος «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπὸ στοιχεῖον Θʹ Ψηφίσματος «περὶ ἐξυγιάνσεως τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν». Δέχεται ἡ Βουλὴ εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον ψηφίσματος «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπὸ στοιχεῖον ΙΓʹ Ψηφίσματος «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ Θʹ Ψηφίσματος «περὶ ἐξυγιάνσεως τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν»;

§54ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον ψηφίσματος «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπὸ στοιχεῖον ΙΓʹ Ψηφίσματος «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ Θʹ Ψηφίσματος «περὶ ἐξυγιάνσεως τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν». Δέχεται ἡ Βουλὴ εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον ψηφίσματος «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Θʹ Ψηφίσματος «περὶ ἐξυγιάνσεως τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν»;

§56Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ἐπὶ τοῦ ἐδαφίου 4. Εἰς τὴν παράγραφον 2 τοῦ ἄρθρου 7 προστίθεται τὸ ἑπόμενον ἐδάφιον: «παρερχομένης τῆς προθεσμίας.... .... (ἀναγινώσκει) ........».

§57Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἀντὶ νὰ εἰπῆτε «καὶ ἄνευ τῆς ἀπολογίας» νὰ εἰπῆτε, διὰ νὰ περιληφθῇ καὶ ἡ περίπτωσις τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας θεωροῦνται ἔγκυροι ἐφ’ ὅσον ἐγένοντο συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τῶν ψηφισμάτων πρὸ τῆς παρούσης τροπολογίας.

§58Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ἄρθρον 4. Καταργεῖται ἡ παράγραφος 1 καὶ 4 τοῦ ἄρθρου 2: «αἱ ἐπὶ τῇ βάσει ........ (ἀναγινώσκει) ..........». Δεκτόν. Προχωρῶ εἰς τὰς τροπολογίας. Ὑπάρχει μία τροπολογία σχετικὴ μὲ τὰ ὑπηρεσιακὰ Συμβούλια: «...... (ἀναγινώσκει)..........».

§59ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτή, δεκτή.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία ἐγένετο δεκτή.

§61Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Δευτέρα τροπολογία: «Δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ..... (ἀναγινώσκει)..........».

§62ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτή, δεκτή.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία ἐγένετο δεκτή.

§64Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Τρίτη τροπολογία εἰς τὸ ἄρθρον 10. Μετὰ τὴν φράσιν «τῶν δημοσίων... ....» προστίθεται ἡ φράσις «ὡς καὶ νομικῶν προσώπων Δημοσίου Δικαίου».

§65Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κατὰ τὶ εἶναι ἀναγκαῖον διὰ νὰ ἐκκαθαρισθοῦν ὡρισμέναι κατηγορίαι νὰ γίνωνται διορισμοὶ καὶ ἄνευ κρίσεων; Ποίαν σχέσιν ἔχει αὐτὸ μὲ τὴν ἐκκαθάρισιν;

§66Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Λέγετε κάπου εἰς ἕνα ἄρθρον ὅτι ὁ ἀπολυθεὶς συνεπείᾳ τοῦ ψηφίσματος δημόσιος ὑπάλληλος δὲν δικαιοῦται νὰ διορισθῇ δικηγόρος. Ἀφοῦ ὁ ἀπολυθεὶς δὲν δικαιοῦται νὰ διορισθῇ δικηγόρος, πῶς ὁ δικηγόρος ὁ ὁποῖος εἶναι περισσότερον ἔνοχος τῶν ἀπολυθέντων μένει δικηγόρος;

§67Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Διότι ἀπερρίφθη. Αὐτὸ συνεζητήθη διὰ μακρῶν.

§68Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸ γνωρίζω. Ἀλλὰ ἐδημιουργήθη μία καταφανὴς ἀντίφασις.

§69Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 9 λέγετε τὸ ἑξῆς: «...... (ἀναγινώσκει).......». Τὶ σημαίνει τὸ «μετὰ κρίσιν»;

§70Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Τὸ «μετὰ κρίσιν» σημαίνει ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχουν ἀποφάσεις δυνάμει τῶν ὁποίων νὰ ἔχουν ἀπολυθῆ.

§71Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν ὑπάρχουν ἀποφάσεις καὶ ἔχουν ἀπολυθῆ δὲν ἠμποροῦν νὰ διορισθοῦν;

§72Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ὄχι.

§73Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσοι ἀπελύθησαν κατόπιν κρίσεως αὐτοὶ δύνανται νὰ ἀπολυθοῦν. Ὅσοι ἀπελύθησαν ἄνευ κρίσεως αὐτοὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ ἐπαναδιορισθοῦν;

§74Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ὅσοι ἀπελύθησαν μετὰ κρίσιν τίθενται ἐκ νέου ὑπὸ κρίσιν.

§75Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ δὲν εὑρίσκω, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι εἶναι λογικόν, νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα νὰ ἐπαναδιορισθοῦν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἀπελύθησαν κατόπιν κρίσεως καὶ νὰ μὴ δίδεται τὸ δικαίωμα νὰ ἐπαναδιορισθοῦν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐκρίθησαν, δὲν εἶναι δικαιολογημένη ἀπὸ κάποιο συμβούλιον ἡ ἀπόλυσίς των. Νομίζω, ὅτι τὸ ἀντίθετον, ἔπρεπε νὰ γίνῃ.

§76Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Τὸ πρῶτον ψήφισμα ἐψηφίσθη. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἐπανέλθωμεν πάλιν.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἐπανέλθωμεν.

§78Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐρωτῶ τὸν κύριον Ὑπουργόν, νὰ ἀπαντήσῃ, εἶναι λογικόν; ἕνας ὑπάλληλος τοῦ ὁποίου ἐξητάσθη ὁ φάκελλος καὶ εὑρέθη ὅτι ὑπέπεσεν εἰς ὡρισμένα παραπτώματα καὶ ἀπελύθη, αὐτὸς εἶναι δυνατὸν νὰ κριθῇ καὶ ὁ ὑπάλληλος, τοῦ ὁποίου, δὲν ἐξητάσθη ὁ φάκελλος νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαναδιορισθῇ; Ἐπιμένετε εἰς αὐτό, κύριε Ὑπουργέ;

§79Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ἔχει ψηφισθῆ τὸ πρῶτον ψήφισμα.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ε. Κουσαῆς ἔχει τὸν λόγον.

§81Ε. ΚΟΥΣΑΗΣ. Ἔχομεν τὴν πληροφορίαν, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι ὑμεῖς ἐξεφράσατε τὴν ἑξῆς γνώμην ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 9. Ἡ φράσις «μετὰ κρίσιν» ἀναφέρεται εἰς τὴν σειρὰν τοῦ 9 ἄρθρου, ποὺ λέγει «ἐπικυροῦται ἢ ἀκυροῦται οἱαδήποτε ἀπόλυσις, μετὰ κρίσιν» δηλαδὴ ὅτι τὸ «μετὰ κρίσιν» ἀναφέρεται εἰς τὴν φράσιν αὐτὴν καὶ συνεπῶς συμπεριλαμβάνονται καὶ οἱ ὑπάλληλοι οἱ ἀπολυθέντες ὁπωσδήποτε ἀλλὰ μὴ κριθέντες. Αὐτὴν τὴν πληροφορίαν ἔχομεν, ὅτι ἐξεφράσθητε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§82Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ἀντιθέτως, ἔκαμα δήλωσιν ἑρμηνευτικήν, δυνάμει τῆς ὁποίας, εἶπον, ὅτι τὸ «μετὰ κρίσιν» ἀποκλείει τὴν Συντακτικὴν Πρᾶξιν 59 καθὼς καὶ τὴν Συντακτικὴν Πρᾶξιν 63.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Φ. Μανουηλίδης ἔχει τὸν λόγον.

§84Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω, κύριοι βουλευταί, δήλωσιν τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος: «Τὸ Δημοκρατικὸν Σοσιαλιστικὸν Κόμμα δι’ ἐπανειλημμένων δηλώσεών του πρὸς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ πρὸς τὴν Βουλὴν ἔχει δηλώσει ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν ἐγένετο δεκτὴ ἡ διὰ διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς ἐγγύησις τοῦ ἀδιαβλήτου τῆς ἐκκαθαρίσεως βάσει ἐθνικῶν καὶ ποιοτικῶν κριτηρίων ἡ περαιτέρω ἐφαρμογὴ καὶ ἔκτασις τῆς ἐκκαθαρίσεως ἀφορᾷ μόνον τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Τὸ Δημοκρατικὸν Σοσιαλιστικὸν Κόμμα ἐμμένον εἰς τὰς δηλώσεις του, δὲν θὰ ψηφίσῃ τὴν ἀρχὴν τοῦ ψηφίσματος «περὶ ἐξυγιάνσεως τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν», οὔτε θ’ ἀναμιχθῇ εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν αὐτοῦ.

§85Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Τελευταία τροπολογία, εἶναι ἡ ἑξῆς, ἡ σχετικὴ μὲ τοὺς ἐκπαιδευτικούς: «Ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος....... (ἀναγινώσκει).........».

§86Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ συνάδελφος κύριος Πολυζωγόπουλος καὶ ἐγώ, ἔχομεν νὰ παρατηρήσωμεν, τὰ ἑξῆς ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ ὑπὸ στοιχεῖον Θʹ Ψηφίσματος. Ἔχει γίνει κακὴ ἐφαρμογή, αὐτῆς τῆς διατάξεως, τῆς ἀναφερομένης εἰς τοὺς ὑπαλλήλους, ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀπολυθῆ ἄνευ κρίσεως τῶν Συμβουλίων, διότι τὸ κόμμα, ἐτέθη μετὰ τὰς λέξεις «μετὰ κρίσιν», ἐνῷ δὲν ἐψηφίσθη οὕτως.

§87Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Κύριε Σωτηρόπουλε, αὐτὸ ἔχει ψηφισθῆ, δὲν δυνάμεθα νὰ τὸ συζητήσωμεν.

§88Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. ......... (δὲν ἀκούεται).........

§89Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ἔκαμα δήλωσιν ἑρμηνευτικὴν καὶ τὸ ἐξεκαθάρισα τὸ ζήτημα.

§90Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ μὲν τὰς Συντακτικὰς Πράξεις, ἐπηκολούθησαν ἄλλαι Πράξεις καὶ ἐκεῖ ἐπανορθώθησαν αἱ ἀδικίαι. Ἐκ τούτου δὲν γίνονται αἱ ἀδικίαι καταφανεῖς. Νὰ κάνετε μίαν δήλωσιν, ὅτι περιλαμβάνονται καὶ οἱ ἄλλοι, κύριε Ὑπουργέ.

§91Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Δυνάμει τοῦ ἄρθρου 10, ἔχει δικαίωμα ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς καὶ ἐν προκειμένῳ, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, νὰ προβαίνῃ εἰς διορισμὸν ἐντὸς τῆς ἁρμοδιότητός του. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἐδῶ, ἐνόμισεν, ὅτι θὰ ἠδύνατο χάριν τῆς ταχείας πληρώσεως, τῶν ἑδρῶν τοῦ Πανεπιστημίου, νὰ προβῇ εἰς συμπλήρωσιν τῶν κενῶν ἑδρῶν τοῦ Πανεπιστημίου, κατόπιν γνώμης τῆς Σχολῆς. Αἱ Σχολαὶ ἀπηξίωσαν ἀπαντήσεως οὐσιαστικῆς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας καὶ συνεπῶς παραμένει ἐκκρεμὲς τὸ ζήτημα. Ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦτο μόνον. Δυνάμει τῆς ἐκκαθαρίσεως, ἐκκενώθησαν ὡρισμέναι ἕδραι τῶν Πανεπιστημίων καὶ τῶν Ἀνωτάτων Ἐκπαιδευτικῶν Ἱδρυμάτων. Ὑπάρχει ἡ πληροφορία, ὅτι τὰ Πανεπιστήμια καὶ τὰ Ἀνώτερα ἐκπαιδευτικὰ Ἱδρύματα, θέλουν, νὰ παρελκύσουν τὴν πλήρωσιν τῶν κενῶν ἑδρῶν, αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργήθησαν βάσει τῆς ἐκκαθαρίσεως, διὰ νὰ παραμείνουν κεναὶ αἱ ἕδραι, ὥστε ὀψέποτε ἤθελεν συμβῆ μεταβολὴ τῆς πλειοψηφίας τῆς Κοινοβουλευτικῆς, νὰ εὕρουν κενὰς τὰς ἕδρας οἱ ἀπολυθέντες καὶ νὰ ἐπανέλθουν. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλεται ἡ τροπολογία, ἡ ὁποία προβλέπει διὰ τὴν πλήρωσιν τῶν ἑδρῶν τοῦ Πανεπιστημίου, διὰ τῶν οἰκείων Σχολῶν, μόνον μὲ τὴν συντομωτέραν διαδικασίαν, τὴν ὁποίαν προβλέπει ἡ Συντακτικὴ Πρᾶξις ὑπ’ ἀριθ. 60 τοῦ 1945, διὰ νὰ λήξῃ, αὐτὴ ἡ κατάστασις.

§92Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς τροπολογίας αὐτῆς, διότι διὰ ταύτης, τίθεται περιορισμὸς εἰς τὸ δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ, τὸ ἀπορρέον ἐκ τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ ψηφίσματος, ἐφ’ ὅσον ὁ Ὑπουργὸς διὰ τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ ψηφίσματος, ἔχει ἀπεριόριστον τὸ δικαίωμα, ἄνευ οὐδεμιᾶς διατυπώσεως νὰ διορίζῃ. Διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς περιορίζεται τὸ δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ προβλέπεται μία διαδικασία ὑφισταμένη καὶ εἰς προηγουμένας διατάξεις. Ἐγὼ κάνω μόνον τὴν ἑξῆς προσθήκην· ὅτι ἡ ἐξαιρετικὴ αὐτὴ διάταξις θὰ ἰσχύσῃ ἐφ’ ὅσον χρόνον ἐφαρμόζεται τὸ ἄρθρον 10 τοῦ ψηφίσματος. Δηλαδὴ κατὰ τὴν τρίμηνον προθεσμίαν καὶ ληγούσης τῆς προθεσμίας ἐπανέρχονται εἰς ἰσχὺν αἱ διατάξεις τῶν τακτικῶν Πανεπιστημιακῶν νόμων. Νομίζω, ὅτι δι’ αὐτῆς τῆς προσθήκης τὸ ζήτημα τερματίζεται.

§93Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). «Ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος..... (ἀναγινώσκει).....».

§94Χ. ΛΑΔΑΣ. Σοβαρῶς πιστεύετε, ὅτι θὰ λέγωνται καθηγηταὶ τῶν Πανεπιστημίων ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ γίνουν καθηγηταὶ διὰ τῆς διαδικασίας, τὴν ὁποίαν προβλέπει τὸ ψήφισμα περὶ ἐξυγιάνσεως; Εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωμεν καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου διὰ ψηφίσματος; Ἡ δήλωσις ἔχει σχέσιν μὲ τὴν ἐκκαθάρισιν, ὄχι μὲ τὴν κατασκευὴν καθηγητῶν.

§95Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. Τὸ θέμα τῆς τακτοποιήσεως τῶν ἑδρῶν τοῦ Πανεπιστημίου, εἶναι θέμα τεράστιον. Ὡρισμέναι σχολαὶ καὶ εἰδικῶς ἡ Νομικὴ Σχολή, ἡ ὁποία ἐξέθρεψε τοὺς ἡγήτορας τοῦ κομμουνισμοῦ, ἀποτελοῦνται ἀπὸ μίαν κλίκαν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι διαθέτουν ἐπὶ τεσσαράκοντα ἔτη τὴν πλειοψηφίαν καὶ ἔχουν ἤδη ἑτοίμους τοὺς ἀντικαταστάτας τοῦ Σβώλου καὶ τοῦ Ἀγγελοπούλου. Τὸ θέμα εἶναι μέγιστον, ἂν θέλετε τὸ Πανεπιστήμιον νὰ τὸ ἀποδώσωμεν εἰς τὴν ἐθνικὴν παιδείαν, πρέπει νὰ μελετηθῇ σοβαρῶς καὶ νὰ ληφθοῦν τὰ μέτρα, διὰ τῶν ὁποίων τὸ Πανεπιστήμιον θὰ ἀποδίδῃ ἐπιστήμονας ἐρευνητὰς τῆς ἀληθείας, ἀλλὰ πρὸ παντὸς ἐπιστήμονας πιστεύοντας εἰς τὴν Ἑλλάδα. Θὰ παρακαλέσω τὴν Συνέλευσιν νὰ τὸ πάρῃ τὸ ζήτημα στὰ σοβαρά. Ὑπάρχει μία πρότασις, ἡ ὁποία δυστυχῶς δὲν ἐξητάσθη παρὰ τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Συντάγματος.

§96ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποία;

§97Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. Ἡ ἑξῆς: Ὁ Βενιζέλος, κατὰ τὸ 1913, ἔκαμε διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος μίαν Ἐπιτροπὴν ἐξ ἀνθρώπων κύρους, ἡ ὁποία ἐξεκαθάρισε τὸ Πανεπιστήμιον. Νὰ ἐπαναφέρωμεν τὸ διάταγμα αὐτό, ἢ νὰ εὕρωμεν κάποιον τρόπον καλλίτερον, ἂν νομίζετε. Ἀλλ’ ὄχι ἔτσι προχείρως νὰ ἐπιτρέψητε εἰς τὰς σχολὰς νὰ προβοῦν εἰς τὴν πλήρωσιν τῶν ἑδρῶν. Ἡ πλειοψηφία δὲν ἀρνεῖται οἱονδήποτε τρόπον καλλίτερον.

§98Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Ἡ ἐκλογὴ τῶν καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τῶν ἄλλων ἀνωτάτων ἱδρυμάτων τῆς Χώρας, ἐγένετο μέχρι τοῦδε ἐπὶ τῇ βάσει ὡρισμένων νόμων. Ἐκ τῶν νόμων τούτων ἀπόκλισιν ἀπετέλεσεν ἡ ἀπόφασις ἡ παλαιὰ τῆς Κυβερνήσεως Βενιζέλου, ἡ ὁποία ὥρισε τριμελεῖς ἐπιτροπὰς ἐκ τῶν ὁποίων πράγματι προέκυψαν καὶ ἐξελέγησαν ἄξιοι καὶ τοῦ ὀνόματος καὶ τῆς ἐπιστήμης. Ἡ τροπολογία, ἡ ὁποία εἰσάγεται καὶ διὰ τὴν ὁποίαν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας δὲν ἔχει καμμίαν γνώμην, οὔτε ὑπὲρ οὔτε κατά, καὶ θέλει νὰ ἀφίσῃ τὴν Βουλὴν ἐλευθέραν τελείως διὰ νὰ κρίνῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἀπὸ ἀπόψεως καθαρῶς ἐθνικῆς, παρέχει ἁπλῶς μίαν προθεσμίαν, δοθέντος ὅτι πάλιν ἀνάγεται ἡ ἐκλογὴ καὶ ἡ κρίσις τῶν καθηγητῶν εἰς τὰς Σχολάς. Κατὰ τοῦτο διαφωνῶ μὲ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον κ. Θηβαῖον, διότι εἴτε ἡ τροπολογία ψηφισθῇ εἴτε ἀφεθῇ, ὡς ἔχει, ἡ παλαιὰ νομοθεσία, εἴτε ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 60 Συντακτικὴ Πρᾶξις, πάλιν ἡ κρίσις διὰ τὴν ἐκλογὴν ἀφίεται εἰς τὰς Σχολάς. Ἐν ταῖς σχολαῖς ὑπηρετοῦν ἄριστοι καθηγηταὶ ἀπὸ πάσης ἀπόψεως μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι τὸ ἐπικρατοῦν ἐκεῖ πνεῦμα δὲν συμβαδίζει μὲ τὸ πνεῦμα τῆς ἐποχῆς, εἶναι διάφορον πρὸς τὸ πνεῦμα τῆς Βουλῆς. Συνεπῶς εἴτε γίνουν Ἐπιτροπαί, τὰς ὁποίας ἐκλέγει καὶ πάλιν ἡ πλειοψηφία θὰ ἔχωμεν ἀντιρρήσεις ἐκ τῆς πλευρᾶς ἐκείνης, εἴτε τὰς ἐκλέξει ὁ Ὑπουργός, θὰ μοῦ εἴπητε ἐπίσης τὸ αὐτὸ ὅτι δὲν ἐξελέγησαν οἱ κράτιστοι ἐπιστήμονες. Συνεπῶς δὲν υἱοθετῶ πλήρως τὴν τροπολογίαν, ἐφ’ ὅσον κατὰ τὸν νόμον ἀφίεται τὸ δικαίωμα τῆς ἐκλογῆς εἰς τὰς Σχολάς. Ἐὰν δὲν θέλετε νὰ μείνῃ τὸ δικαίωμα αὐτὸ εἰς χεῖρας τῶν Σχολῶν, ἂς γίνουν Ἐπιτροπαί, ὅπως ἐπὶ Κυβερνήσεως Βενιζέλου.

§99Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Εἰς χεῖρας τῶν Σχολῶν, ἂν θέλετε νὰ εἶναι ἀδιάβλητοι οἱ διορισμοὶ τῶν καθηγητῶν.

§100Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι τώρα γίνεται κατ’ ἄρθρον συζήτησις καὶ τοῦ πρώτου ψηφίσματος. Ἑπομένως τὸ ἄρθρον 10 πρέπει νὰ κριθῇ ἐν τῷ συνόλῳ του. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἀκόμη, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἀντελήφθην, ἐψηφίσθη οὕτω τὸ πρῶτον ψήφισμα......

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐψηφίσθη οὕτω. Ἐψηφίσθη κανονικώτατα.

§102Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κανονικώτατα ψηφίζεται, ἀφοῦ καὶ τὰ τρία συζητοῦνται ἀπὸ κοινοῦ.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι.

§104Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ἐὰν ἔχει ψηφισθῆ, ἔρχεται τὸ ζήτημα τῆς παρατάσεως τῆς προθεσμίας τοῦ ἄρθρου 10. Νομίζω ὅτι τὸ ἄρθρον 10, δὲν ἔχει οὐδεμίαν θέσιν ἐν τῷ συνόλῳ του εἰς τὸ ψήφισμα, δὲν ἔχει οὐδεμίαν σχέσιν πρὸς τὴν ἐκκαθάρισιν καὶ μόνον δημιουργεῖ λόγους νέας μελλοντικῆς ἐκκαθαρίσεως διότι ὁ ἄνευ κρίσεως διορισμὸς τὶ σχέσιν ἔχει μὲ τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν παρεκτραπέντων εἰς τὸ παρελθόν; Νομίζω ὅτι ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον 10, ἀπ’ ἀρχῆς ἦτο ἄτοπον καὶ περιττὸν καὶ δὲν πρέπει νὰ παραταθῇ ἡ προθεσμία του. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦ Πανεπιστιμίου, ὀρθοτέρα εἶναι ἡ διάταξις, ἡ ὁποία σέβεται τὴν ἐλευθερίαν καὶ ἀνεξαρτησίαν τοῦ Πανεπιστημίου καὶ ἐκ τῶν τροπολογιῶν, προτιμοτέρα εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία δεσμεύει περισσότερον τὴν Κυβέρνησιν καὶ σέβεται περισσότερον τὴν ἐπιστημονικὴν κρίσιν τῶν ὑποψηφίων Καθηγητῶν ὑπὸ τῶν Σχολῶν.

§105Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν θέλετε, πράγματι, νὰ σώσετε τὸ κῦρος τοῦ Πανεπιστημίου, θὰ σᾶς συνίστων νὰ χωρίσητε τὴν τύχην τοῦ Πανεπιστημίου ἀπὸ τὴν τύχην τοῦ ψηφίσματος. Ἀφίσατε τὸ Πανεπιστήμιον ἔξω τοῦ ψηφίσματος καὶ καταρτίσατε διὰ μιᾶς ἐμπεριστατωμένης μελέτης μίαν νέαν νομοθεσίαν, βάσει τῆς ὁποίας θὰ ὀργανώσωμε τὰ ζητήματα αὐτά. Ἐὰν ὅμως παρ’ ὅλην τὴν ἔκκλησιν, τὴν ὁποίαν σᾶς κάμνω, ἐν πλήρη πεποιθήσει ὅτι συμμερίζομαι μαζὶ μὲ τὸν συνάδελφον τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ ὅλης τῆς Βουλῆς, τὴν θέλησιν καὶ τὴν διάθεσιν, ὄχι νὰ διατηρήσωμεν τὸ Πανεπιστήμιον ὡς ἔχει, ἀλλὰ νὰ τὸ βελτιώσωμεν, ἐὰν παρὰ τὴν ἔκκλησιν ταύτην ἐμμείνετε εἰς τὴν διατήρησιν τοῦ ἄρθρου 10, τότε καὶ ἐγὼ προτιμῶ τὴν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Ἀλιβιζάτου, ἡ ὁποία ἐπαναφέρει εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῶν Σχολῶν τὴν ἐκλογὴν αὐτῶν, διότι θὰ ἦτο ἄδικον νὰ τὴν κάμῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὄχι αἱ Σχολαί.

§106Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις δὲν υἱοθετεῖ τὴν τροπολογίαν αὐτήν. Ἀφίνει εἰς τὴν ἀπόλυτον κρίσιν τῆς Βουλῆς τὴν ἀπόφασιν, κατόπιν τῆς γενομένης συζητήσεως.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Τουρκοβασίλης ἔχει τὸν λόγον.

§108Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, 2 λέξεις μόνον ἐπὶ ἑνὸς θέματος σοβαρωτάτου. Οἱοσδήποτε τρόπος καὶ ἐὰν καθορισθῇ ἐκλογῆς τῶν Καθηγητῶν τῶν Πανεπιστημίων, εἶναι ἀδύνατος ὁ τρόπος αὐτὸς νὰ μὴ διαβληθῇ. Εἴτε ἀφίσωμεν τὸ δικαίωμα αὐτὸ εἰς τὰς Σχολάς, εἴτε κάμωμεν 3μελεῖς ἐπιτροπάς, εἴτε ἀφίσωμεν τὸν Ὑπουργόν, πάντοτε ὑπάρχουν ἐπιχειρήματα ὑπὲρ καὶ κατά. Θὰ ἤθελον καὶ ἐγώ, κύριοι βουλευταί, τὰ Πανεπιστήμια, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ τὰ διαχωρίσωμεν ἀπὸ τὰ ἄλλα ἐκπαιδευτικὰ ἱδρύματα, καὶ νὰ μελετήσωμεν κατ’ ἕνα τρόπον περισσότερον ἄρτιον, τόσον τὴν ἐξυγίανσιν αὐτῶν, ὅσον καὶ τὴν ὀργάνωσιν τῶν Πανεπιστημίων μας καὶ ἐν γένει τῶν ἀνωτάτων ἐκπαιδευτικῶν καθιδρυμάτων, ἰδίᾳ δὲ ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς ἐκλογῆς τῶν καθηγητῶν, ὅστις ἀποτελεῖ σπουδαιότατον μέλημα τῆς Πολιτείας. Ἡ διὰ τῶν Σχολῶν ἐκλογὴ τῶν καθηγητῶν, θεωρητικῶς ἀποτελεῖ τὸν ἰδιωδέστερον τρόπον ἐκλογῆς. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅμως, ὅτι δὲν εἶμαι ἐνθουσιασμένος ἀπὸ τὰς ἀποφάσεις τῶν Σχολῶν τῶν Πανεπιστημίων, διότι ἐνῷ ὅλοι εἴμεθα σύμφωνοι ὅτι πρέπει νὰ διατηρῆται ἀκεραία ἡ ἀνεξαρτησία τοῦ Πανεπιστημίου, δυστυχῶς, τὸ λέγω μὲ πόνον ψυχῆς καὶ μὲ βαθεῖαν θλῖψιν, αἱ Σχολαὶ κακομεταχειρίσθησαν συνηθέστατα τὸ δικαίωμά των αὐτό. Οὕτω διὰ νὰ γίνῃ κανεὶς Καθηγητὴς θὰ πρέπει, προηγουμένως, νὰ ἐξευτελισθῇ κατὰ τὸν χειρότερον τρόπον ἐνώπιον τῶν μελλόντων συναδέλφων του καθηγητῶν, τῶν εὑρισκομένων ἐν ἐνεργείᾳ, διὰ νὰ κατορθώσῃ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἐκλογήν του ὡς Καθηγητοῦ, ἢ νὰ προσχωρήσῃ εἰς ὡρισμένην κλίκα, ἐκ τῶν πολλῶν αἵτινες ὑπάρχουσιν ἐν ἑκάστῃ Σχολῇ. Διότι ἀτυχῶς ὑπάρχουν κλῖκαι καὶ εἰς τὰ Πανεπιστήμια. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, οὐδεὶς ἀξιοπρεπὴς ἐπιστήμων δέχεται νὰ ὑποβληθῇ εἰς τοὺς ἐξευτελισμοὺς αὐτοὺς καὶ προτιμᾷ νὰ μείνῃ μακρὰν τῶν Πανεπιστημίων, ἐπὶ ζημίᾳ τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς σπουδαζούσης νεότητος. Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ βία, καὶ αὐτὸ θὰ τὸ κρίνῃ ἡ Κυβέρνησις, θὰ συνίστων καὶ ἐγὼ τὰ Πανεπιστήμια νὰ μείνουν διὰ βραδύτερον, διὰ νὰ μελετήσωμεν ἕνα ἄρτιον σύστημα ὀργανώσεως αὐτῶν. Τὰ Πανεπιστήμια εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα προκαλοῦν τὴν ἀφύπνισιν εἰς τὸν λαὸν καὶ μορφώνουσι τὴν ἡγέτιδα αὐτοῦ τάξιν. Τὰ μεγάλα πεπολιτισμένα καὶ ἐθνικὰ Κράτη τῆς Εὐρώπης εἰς τὰ Πανεπιστήμιά των ὀφείλουν κατὰ μέγιστον μέρος τὴν μεγάλην των ἀκμήν. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις νομίζει ὅτι τὸ ζήτημα δὲν εἶναι ἐπεῖγον, θὰ ἤθελον νὰ τὸ διαχωρίσῃ. Λυποῦμαι, βεβαιώνων ὅτι αἱ Σχολαὶ τῶν Πανεπιστημίων δὲν κάμουν πάντοτε καλὴν χρῆσιν τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ καὶ πλήσσουν αἱ ἴδιαι τὴν ἀνεξαρτησίαν αὐτῶν διὰ τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ἄλλοτε ἐκάμομεν ἀγῶνας καὶ εἶναι γνωστόν. Σπανιώτατα προέτειναν αἱ Σχολαὶ τοὺς καλλιτέρους καὶ ἐὰν ὑπάρχουν ἐκλεκτοὶ Καθηγηταί, αὐτοὶ διωρίσθησαν εἴτε ἀπὸ Κυβερνήσεις, εἴτε ἀπὸ 3μελεῖς Ἐπιτροπάς.

§109Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ὄχι, κύριε Τουρκοβασίλη, ὑπάρχουν καὶ Καθηγηταὶ διωρισθέντες κατὰ τὴν κανονικὴν διαδικασίαν.

§110Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἐξαιρέσεις ὑπάρχουν πάντοτε, ἀλλὰ μόνον ἐξαιρέσεις.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Λυκουρέζος ἔχει τὸν λόγον.

§112Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριοι βουλευταί, καίτοι ἔχω ὑπογράψει μίαν σχετικὴν τροπολογίαν ἐπὶ τῆς ὁποίας ἀμέσως θὰ ἐπανέλθω, ὁμολογῶ ὅτι συμφωνῶ μὲ ὅσα ἀνέπτυξεν ὁ συνάδελφος κ. Τσάτσος. Ἐφ’ ὅσον μάλιστα καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ὁ ὁποῖος γνωρίζει, καὶ γνωρίζει καλλίτερον ἡμῶν, καὶ πρέπει νὰ τὰ γνωρίζῃ τὰ πράγματα τῶν Πανεπιστημίων καὶ τῶν Ἀνωτάτων Σχολῶν, δὲν λαμβάνει ἐπὶ τοῦ θέματος ὑπεύθυνον θέσιν, νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὸ νὰ παρακαλέσωμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ φέρῃ εἰδικὸν νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον νὰ ρυθμίζῃ τὸ ζήτημα τῶν Πανεπιστημίων καὶ τῶν Ἀνωτάτων ἐκπαιδευτικῶν ἱδρυμάτων. Ἐὰν ἡ Βουλή, παρὰ ταῦτα, θέλῃ νὰ προχωρήσῃ καὶ νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ψήφισιν τῶν προταθεισῶν τροπολογιῶν, νομίζω ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ γίνεται ἐπίκλησις Συντακτικῆς Πράξεως, ἡ ὁποία ἀνεστάτωσε τὸ Πανεπιστήμιον, τῆς περιφήμου 60 Συντακτικῆς Πράξεως, ἡ ὁποία ἐγένετο δῆθεν διὰ νὰ ἐπιφέρῃ τὴν τάξιν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, ἐνῷ αὐτὴ μαζὶ μὲ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 72 Συντακτικὴν Πρᾶξιν ἔφερε τὴν πλήρη ἀναστάτωσιν καὶ τὸν πλήρη ἐκτραχηλισμὸν τοῦ Πανεπιστημίου. Ἐὰν ἐπιμείνῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὸ νὰ θεωρηθοῦν ἀπὸ τοῦδε ἐν προκηρύξει αἱ ἕδραι, προτείνω νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ Κανονισμὸς τῶν Σχολῶν, συντεμνομένων τῶν προθεσμιῶν κατὰ τὸ ἥμισυ.

§113Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Κύριοι συνάδελφοι, εἶπον καὶ προηγουμένως, ὅτι εἴτε τὸ πρῶτον ληφθῇ ὑπ’ ὄψει σήμερον ἡ τροπολογία, εἴτε ἀφεθοῦν αἱ διατάξεις τῆς κρίσεως ἐκ μέρους τῶν Σχολῶν, ἐπὶ τῇ βάσει ὅλων τῶν μέχρι τοῦδε ἰσχυσάντων Νόμων, ἐρχόμεθα εἰς τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα. Ἡ λύσις αὕτη, εἶπον καὶ προηγουμένως, εἶναι καὶ ἡ ὀρθοτέρα. Ἰδεωδεστέρα λύσις θὰ εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία...... (δὲν ἠκούσθη)......., προσώπων ὡρισμένων γνωριζόντων ὡρισμένας ἀπόψεις καὶ δυναμένων νὰ δώσουν λύσεις ὀρθοτέρας. Πάντως ἐγὼ ἀφίνω ἐλευθέραν τὴν Βουλὴν νὰ κρίνῃ ἐπὶ τῆς ἀποδοχῆς ἢ μὴ τῆς τροπολογίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 60 Συντακτικὴν Πρᾶξιν, δὲν ἔχει σημασίαν, διότι εἰς ἀμφοτέρας τὰς περιπτώσεις τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ κ. Λυκουρέζος, δὲν πρόκειται παρὰ προθεσμιῶν.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Καλαμαρᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§115Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀξιότιμος κ. Τουρκοβασίλης, πολὺ ὀρθῶς ἔθεσε τὸ ζήτημα ἐν σχέσει μὲ τὸν διορισμὸν καθηγητῶν ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ. Μὲ τὸν καθηγητὴν κ. Μακκᾶν δὲν ἔχω καμμίαν σχέσιν, ἀλλὰ φέρω τὴν περίπτωσίν του ὡς παράδειγμα. Ὁ κ. Μακκᾶς, λοιπόν, ἄριστος χειρουργός, διεθνοῦς φήμης, ἀπερρίφθη ἀπὸ τὴν Ἰατρικὴν Σχολὴν τοῦ Πανεπιστημίου ὡς ἀνάξιος νὰ καταλάβῃ τὴν θέσιν ταύτην! Ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι πολλάκις ὑπέβαλον τίτλους καὶ ἐργασίας ἐπιστημονικὰς καὶ ὅμως ἀπερρίφθησαν.

§116Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἕνας ἄλλος, διετέλεσεν ἐπιμελητὴς κάποιου καθηγητοῦ ἐπὶ 20 χρόνια, καὶ δὲν ἔγινεν οὔτε διδάκτωρ!

§117Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ. Τὸ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου. Ὑπάρχουν ἄριστοι ἐπιστήμονες, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἰατρικὴν Σχολήν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς ἄλλας Σχολὰς συμβαίνει αὐτό, οἱ ὁποῖοι ἔχουν συγγράψει ἔργα ἄξια λόγου, διεθνῶς ἐξηλεγμένα, καὶ ὅμως οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, διότι ἔχουν μίαν ὑπερηφάνειαν καὶ διότι δὲν θέλουν νὰ ἀκολουθήσουν τὸν δρόμον τῆς ταπεινωσύνης, τὸν ὁποῖον ὡραιότατα περιέγραψεν ὁ κ. Τουρκοβασίλης, εὑρίσκονται ἐκτὸς τοῦ Πανεπιστημίου, ἐνῷ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εὑρίσκωνται ἐντὸς αὐτοῦ καὶ νὰ ἀποδώσουν πολλά. Ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῶν ἐκτάκτων καθηγητῶν. Ὁ θεσμὸς αὐτὸς ὑφίσταται εἰς ὅλας τὰς Σχολὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ, διοριζομένων εἰς τὰς θέσεις ταύτας ἀρίστων ἐπιστημόνων, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὸ φυτώριον τῶν μελλόντων νὰ διδάξουν τὴν φοιτητιῶσαν νεολαίαν. Δυστυχῶς καὶ ὁ θεσμὸς αὐτὸς εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπέστη πλήρη χαλάρωσιν. Ἔρχομαι εἰς αὐτὸ ποὺ εἶπεν ὁ κ. Λαδᾶς. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ἀρίστους ἐπιστήμονας, οἱ ὁποῖοι δὲν κατώρθωσαν νὰ γίνουν οὔτε διδάκτορες. Δὲν θὰ ἤθελα νὰ ἐπεκταθῶ εἰς τὸ θέμα, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον παρουσιάζεται ἡ εὐκαιρία εἶναι ἀνάγκη νὰ μελετήσωμεν ὅλως ἰδιαιτέρως τὸ ζήτημα. Τὸ Πανεπιστημιακόν μας ζήτημα, γενικῶς, νοσεῖ καὶ πρέπει νὰ τὸ προσέξωμεν. Συμφωνῶ μὲ τὴν ἄποψιν τῶν κ.κ. Θηβαίου καὶ Τουρκοβασίλη νὰ ἀναβληθῇ τὸ θέμα αὐτό, ὥστε νὰ τὸ συζητήσωμεν καὶ τὸ μελετήσωμεν αὐτοτελῶς. Ἔχετε ὅλοι ὡρισμένας ἀπόψεις, θὰ ἔλθετε ἐν τῷ μεταξὺ εἰς ἐπαφὴν καὶ μὲ Πανεπιστημιακοὺς λειτουργοὺς καί, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ συνεισφέρετε, ὥστε νὰ πραγματοποιηθῇ ἕνας ἰδιαίτερος ὀργανισμὸς τοῦ Πανεπιστημίου, ὁ ὁποῖος νὰ ἀποδώσῃ καρποὺς εἰς τὴν φοιτιῶσαν νεολαίαν.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Λαγᾶκος ἔχει τὸν λόγον.

§119Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Διαμαρτυρόμεθα ἐντόνως, ἐναντίον τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ ψηφίσματος, διότι αὐτὸ ἀποτελεῖ καὶ τὴν ἀχίλλειον πτέρναν αὐτοῦ. Πράγματι ἐξ αὐτοῦ φαίνεται ὅτι ἡ Κυβέρνησις δημιουργεῖ τὴν ὅλην ἐκκαθάρισιν ἐν ὄψει τῶν διορισμῶν καὶ τῶν τοποθετήσεων, τὰς ὁποίας ἐπιδιώκει. Ἀλλά, πρὸς Θεοῦ, ἂν πρόκειται νὰ γίνῃ κάποια ἐξαίρεσις, νὰ γίνῃ ὑπὲρ τοῦ Πανεπιστημίου. Τὸ Πανεπιστήμιον πρέπει νὰ κατοχυρωθῇ ὡς πρὸς τὴν ἀνεξαρτησίαν του καὶ νὰ μείνῃ ἐκτὸς τῆς εὐκαιρίας, τὴν ὁποίαν παρέχει τὸ ἄρθρον 10. Τοῦτο θὰ ἀπετέλῃ μίαν συνεχῆ πηγὴν ἀκαταστασίας καὶ ἀρρυθμίας ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ, ἐπὶ ἀνυπολογίστῳ βλάβῃ καὶ ζημίᾳ τῆς ὅλης ἐκπαιδεύσεως.

§120Μ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν συζητοῦμεν ἐὰν θὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 60 Συντακτικὴ πρᾶξις ἢ ὄχι, καὶ ἐὰν θὰ πληρωθοῦν ἢ ὄχι αἱ ἕδραι, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι ἡ Συντακτικὴ αὐτὴ Πρᾶξις εἶναι ἐν πλήρει ἐφαρμογῇ καὶ ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ μόνον — εἰς αὐτὸ παρακαλῶ νὰ προσέξουν ὅλοι οἱ κύριοι συνάδελφοι — ἐπὶ τῶν ἀπολυθέντων βάσει τῆς ἐκκαθαρίσεως. Ἤδη, ἐπὶ παραδείγματι, εἰς τὴν Ἰατρικὴν Σχολὴν ἔχουν προκηρυχθῆ διὰ διατάγματος, ἐκδοθέντος τὴν αὐτὴν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν διεβιβάζετο ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ πρὸς τὴν Σχολὴν διὰ νὰ ἐκφράσῃ τὴν γνώμην της, 5 ἕδραι αὐτῆς, ἀπομένουν δὲ μόνον 2, κενωθεῖσαι βάσει τῆς ἐκκαθαρίσεως. Εἰς τὰς ἄλλας Σχολὰς συμβαίνει τὸ αὐτό. Δηλαδὴ ἐνῷ συζητοῦμεν ἐὰν θὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ Συντακτικὴ Πρᾶξις 60, αὕτη εἶναι ἐν πλήρει ἐφαρμογῇ καὶ διὰ τῆς ἀναβολῆς τῆς ψηφίσεως τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν σᾶς φέρω, ἐξαιροῦνται τῆς πληρώσεως αἱ ἕδραι μόνον τῶν ἐκκαθαρισθέντων.

§121Χ. ΛΑΔΑΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε; Ἔχει καμμίαν σχέσιν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 60 Συντακτικὴ Πρᾶξις μὲ τὴν ἐκκαθάρισιν;

§122Μ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Μάλιστα, καὶ ἰδοὺ ποία εἶναι ἡ σχέσις. Βάσει τοῦ ἄρθρου 10, ἀπὸ τὸ ὁποῖον φυσικὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐξαίρεσις τοῦ Πανεπιστημίου, ἔχει δικαίωμα ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας νὰ προβῇ εἰς ἀπ’ εὐθείας διορισμόν. Διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς, δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Σχολὴν νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐκλογὴν συντεμνομένων τῶν προθεσμιῶν. Ἐπειδὴ δὲ ὁ συνάδελφος κ. Λυκουρέζος, δὲν θέλει νὰ ἀναφέρεται ἡ ὑπ’ ἀριθ. 60 Συντακτικὴ Πρᾶξις, δέχομαι, ἐὰν τὸ δέχεται καὶ ἡ Βουλή, νὰ γίνῃ ἡ τροπολογία ὡς ἑξῆς: «Ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος προκηρύσσονται αὐτοδικαίως ........... (ἀναγινώσκει) ...........».

§123Χ. ΛΑΔΑΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ τελευταῖον. Αὐτὸ νὰ μᾶς ἐξηγήσετε.

§124Μ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Νὰ σᾶς ἐξηγήσω. Ἐάν, αὐτὴν τὴν στιγμήν, δὲν τεθῇ ἡ διάταξις αὐτή, θὰ φθάσωμεν εἰς ἓν κενόν, διότι ἤδη ἔχουν προκηρυχθῆ ὡρισμέναι ἕδραι καὶ ἄλλαι θὰ προκηρυχθοῦν μετὰ 10 ἡμέρας καὶ θὰ ἀσκηθῇ μία πίεσις ἐπὶ τῶν καθηγητῶν καὶ τῶν ὑποψηφίων διὰ νὰ γίνουν παζαρεύματα, διότι ὁ σημερινὸς ἀντίπαλος τοῦ ἐκλεγομένου σήμερον καθηγητοῦ, εἶναι φυσικὸν νὰ εἶναι εἰς δυσμενεστέραν θέσιν. Ἐκτὸς ἐὰν ἐγένετο αὔριον ἡ ἐκλογή.

§125Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἐντὸς τῆς προθεσμίας δὲν γίνῃ ἡ πλήρωσις τῶν ἑδρῶν, ποίαν κύρωσιν ἔχετε κατὰ τῆς Σχολῆς.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, ἐὰν δέχεται τὴν τροπολογίαν.

§127Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ἡ Κυβέρνησις τὴν ἀποσύρει.

§128Μ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ (μὲ ζωηρὸν τόνον φωνῆς). Ἐὰν ἀποσυρθῇ, κύριοι βουλευταί, ἡ τροπολογία, ὀφείλει νὰ προστεθῇ μία διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀκυρωθοῦν αἱ προκηρύξεις καὶ γενικῶς ἡ Συντακτικὴ Πρᾶξις 60, βάσει τῆς ὁποίας ἐγένοντο ὅλαι αἱ ἀπόπειραι τῶν ὀργίων εἰς τὸ Πανεπιστήμιον.

§129Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἄ! Ὥστε αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐγένετο ἡ τροπολογία! Νὰ ἀκυρωθοῦν αἱ προκηρυχθεῖσαι ἕδραι! Αὐτὸ ὅμως, εἶναι ἐπέμβασις εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Καθόλου δὲν μποροῦν νὰ ἀκυρωθοῦν. (Θόρυβος).

§130Μ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐδῶ ὑπάρχει τὸ ἑξῆς γεγονός, ὅτι αἱ ἕδραι αἱ ὁποῖαι ἐκκενώθησαν διὰ τῆς ἐκκαθαρίσεως, δὲν προκηρύσσονται. Καὶ ἐρωτῶ, κύριοι.....

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ σᾶς παρακαλῶ, κ. Ἀλιβιζᾶτε, ἡ τροπολογία ἀπεσύρθη.

§132Μ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Τὴν τροπολογίαν δὲν τὴν ὑπέβαλεν ἡ Κυβέρνησις καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τὴν ἀποσύρῃ. Ἡ Βουλὴ ἔχει δικαίωμα νὰ ἀποφανθῇ ἐὰν τὴν δέχεται ἢ ὄχι. Κατὰ συνέπειαν, νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις δὲν τὴν δέχεται.

§134Μ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐὰν τὴν δέχεται.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν, νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ συνέπειαν ἡ τροπολογία δὲν γίνεται ἀποδεκτή. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ, ἐὰν δέχεται εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον ψηφίσματος «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Θʹ ψηφίσματος «περὶ ἐξυγιάνσεως τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν», ὡς ἐτροποποιήθη;

§137ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα! Μάλιστα!

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον ψηφίσματος «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Θʹ ψηφίσματος «περὶ ἐξυγιάνσεως τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν», ὡς ἐτροποποιήθη. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως ἔχει τὸν λόγον.

§139Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω σχέδιον νόμου «περὶ τοῦ τρόπου παρατάσεως τοῦ ὁρίου ἡλικίας τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων». Διὰ τοῦ ἄρθρου 32 τοῦ κωδικοποιηθέντος νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Σώματος Ἀστυνομίας Πόλεων», καθορίζεται ὅριον ἡλικίας τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Σώματος τὸ 60ον, ἐκτὸς ἐὰν ἐν συγκεκριμμένῃ περιπτώσει ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἀστυνομίας ἤθελε κρίνει ὅτι ἡ ἀποχώρησις τοῦ ἀξιωματικοῦ κατὰ τὴν συμπλήρωσιν τῆς ὡς ἄνω ἡλικίας ἀποβαίνει ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ συμφέροντος τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων, ὁπότε δύναται νὰ δοθῇ παράτασις ἑνὸς ἔτους, δυναμένη καὶ νὰ ἐπαναληφθῇ δι’ ἄλλο ἓν ἔτος ἑκάστοτε καὶ ἐν συνόλῳ, οὐχὶ ἐπέκεινα τῶν 5 ἐτῶν. Αὐτὸς εἶναι ὁ ἰσχύων σήμερον νόμος. Ὅπως ὅμως ἀκούσατε, ἐνῷ ὁμιλεῖ περὶ ὅλων τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων, δὲν ἀναφέρει τί γίνεται προκειμένου περὶ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων, καὶ ἐνῷ λέγει ὅτι δι’ ὅλους τοὺς ἄλλους δύναται ὁ Ἀρχηγὸς νὰ παρατείνῃ τὸ ὅριον ἡλικίας, διὰ τὸν Ἀρχηγὸν παραλείπει νὰ εἴπῃ τί γίνεται. Προστίθεται, λοιπόν, διάταξις, ἡ ὁποία εἶναι ἀκριβῶς ὁμοία μὲ τὴν προηγουμένην, μὲ μόνην τὴν διαφορὰν ὅτι προκειμένου περὶ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων, κρίνει ὁ Ὑπουργὸς Δημοσίας Τάξεως ὑπὸ τὰς αὐτὰς ὡς ἄνω προϋποθέσεις, ὁπότε δύναται νὰ δοθῇ παράτασις ἑνὸς ἔτους καὶ νὰ ἐπαναληφθῇ ἑκάστοτε δι’ ἓν ἀκόμη ἔτος καὶ μέχρι 5 ἐν συνόλῳ. Κατὰ πᾶσαν τῶν ἀνωτέρω περιπτώσεων, ἐκδίδεται τὸ σχετικὸν Βασιλικὸν διάταγμα. Παρακαλῶ τὸ κατατιθέμενον σχέδιον νόμου νὰ θεωρηθῇ κατεπεῖγον, λόγῳ τῶν περιστάσεων καὶ νὰ ψηφισθῇ εἰς μίαν καὶ μόνην συζήτησιν.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§141ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 9.20′ μ.μ.).