1946.12.09

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 82α

Δευτέρα 9 Δεκεμβρίου 1946

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6.15′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Δρόσος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Γ. ΔΡΟΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Μ. Καροῦσος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.

§4Μ. ΚΑΡΟΥΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Ἀθηνῶν ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς ἀφίξεως εἰς Ἑλλάδα τῆς Κυπριακῆς ἀντιπροσωπείας ἐκφράζει τὴν ἐλπίδα, ὅτι τὸ φίλον Ἀγγλικὸν Ἔθνος θὰ πραγματοποιήσῃ τὸν Πανελλήνιον πόθον τῆς Ἑνώσεως Κύπρου μετὰ τῆς Μητρὸς Ἑλλάδος. Ἐπιτροπὴ σπουδαστῶν Ἀνωτάτης Γεωπονικῆς Σχολῆς Ἀθηνῶν ἐκφράζουν τὴν ἀγανάκτησίν των διὰ παραγνώρισιν Ἐθνικῶν μας διεκδικήσεων καὶ εἰς ἔνδειξιν πένθους ἀνήρτησαν τὴν σημαίαν τῆς Σχολῆς μεσίστιον καὶ διέκοψαν τὰ μαθήματά των διὰ μίαν ἡμέραν. Ὁ Φαρμακευτικὸς Σύλλογος Θεσ)νίκης ἐκφράζει τὴν εὐχήν, ὅπως ἐπιτευχθῇ ἡ ποθουμένη συνεννόησις τῶν πολιτικῶν κομμάτων τῆς Χώρας καὶ ὁ σχηματισμὸς Κυβερνήσεως Ἐθνικῆς Σωτηρίας. Ἡ Ἐθνικὴ Ἕνωσις Βορείων Ἑλλήνων ζητεῖ ἐνίσχυσιν τῶν ἐν Μακεδονίᾳ εὑρισκομένων στρατιωτικῶν δυνάμεων πρὸς ἀντιμετώπισιν ἀναρχοκομμουνιστῶν, ἀποδοκιμάζει μέτρα κατευνασμοῦ, εὔχεται ἕνωσιν πολιτικῶν κομμάτων κλπ. Ἐπαρχιακαὶ Ἐπιτροπαὶ Ἐπαγγελματιῶν αὐτ)στῶν, κατόχων αὐτοκινήτων πωληθέντων παρὰ τοῦ Κράτους διαμαρτύρονται δι’ ἀθρόας κατασχέσεις αὐτ)νήτων καὶ ζητοῦν ἄμεσον κατάργησιν Νομοθετικοῦ Διατάγματος, πρὸς πρόληψιν κοινωνικοῦ σάλου. Ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Πειραιῶς διαμαρτύρεται κατ’ ἀποφάσεως ἱδρύσεως ὑπηρεσίας ἀγορῶν ἐξωτερικοῦ ἐκτοπιζούσης πολυπληθῆ τάξιν εἰσαγωγέων καὶ ἐμπόρων. Ἡ Ἐπιτροπὴ γονέων καὶ φοιτητῶν Θεσ)νίκης διαμαρτύρονται διὰ πρότασιν παρ’ ὁμάδος βουλευτῶν περὶ εἰσαγωγῆς εἰς ἰατρικὴν σχολὴν τῶν υἱῶν ἰατρῶν καὶ μόνον καὶ ζητοῦν ἀπόρριψιν τούτου. Ὁ βουλευτὴς κ. Β. Στεφανόπουλος καταθέτει τηλεγράφημα κατοίκων Μανωλάδος, δι’ οὗ ἀναφέρουσιν ὅτι ὁ ποταμὸς Βέργας ὑπερχειλίσας κατέκλυσε 15.000 στρέμματα καὶ ζητοῦν λῆψιν ἐπειγόντων μέτρων. Ἀπαντήσεις διαφόρων Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ.κ. βουλευτῶν. Ι. Ἀπάντησις Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν. Α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Χούτα Σ. καὶ Παπαγεωργίου Ν. 1. Ἡ χορήγησις εἰς τοὺς Ἀξ)κοὺς τοῦ ἀντιτίμου τῶν μερίδων τροφῆς ἐπὶ 45 ἡμέρας ἐγένετο δυνάμει τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ ἀπὸ 20.3.36 Β. Διατάγματος. Κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο δικαιοῦνται: Οἱ Ἀνώτατοι 4 μερίδες. Οἱ Ἀνώτεροι 3 μερίδες. Οἱ Κατώτεροι 2 μερίδες. Ἐκ τῶν μερίδων τούτων τὴν μίαν λαμβάνουν εἰς εἶδος, τὰς δὲ λοιπὰς ἔλαβον εἰς χρῆμα πρὸς δραχμὰς 3.000 ἑκάστην, πρὸς ἔμμεσον οἰκονομικήν των ἐνίσχυσιν. Οὕτω ἐφηρμόσθη κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου. Διὰ τοὺς ὁπλίτας προβλέπεται μία μόνον μερὶς ἣν λαμβάνουν εἰς εἶδος διὰ τοῦ παρεχομένου συσσιτίου διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ ὁποίου χορηγοῦνται ἐπὶ πλέον 500 δραχμαὶ ἡμερησίως. Τῆς βελτιώσεως ταύτης δὲν δικαιοῦνται οἱ Ἀξιωματικοί. 2. Ἐπίδομα οἰκογενειακῶν βαρῶν ὡς καὶ τὰ λοιπὰ ἐπιδόματα χορηγοῦνται καὶ εἰς τοὺς μονίμους καὶ ἐθελοντὰς ὑπαξιωματικοὺς κατὰ τὸ αὐτὸ ποσοστὸν ἐπὶ τοῦ βασικοῦ των μισθοῦ ὡς καὶ διὰ τοὺς ἀξιωματικούς. 3. Ὁ βασικὸς μισθὸς τοῦ μὲν λοχίου εἶναι 90.000 μηνιαίως, τοῦ ἐπιλοχίου 110.000, τοῦ ἀνθ)στοῦ 140.000 καὶ τοῦ ἀνθ)γοῦ 150.000, κατὰ συνέπειαν ἡ ὑφισταμένη κλιμάκωσις ἀποδοχῶν δὲν ἐμφανίζει ἀδικίαν εἰς βάρος τῶν ὀλιγώτερον ἀμειβομένων. ΙΙ. Ἀπάντησις τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Ἀθηνῶν κ. Κ. Καλαμαρᾶ. Αἱ προαγωγαὶ ὑπαλλήλων τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου καὶ τῶν λοιπῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν ἐνεργοῦνται κατόπιν προηγουμένης γνώμης τῶν ἁρμοδίων Ὑπηρεσιακῶν Συμβουλίων. Κατὰ τὸ ἄρθρον 29 τοῦ Ν. Δ. 27.6.1935 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν ὑπαγομένων Ὑπηρεσιῶν» αὗται ἐνεργοῦνται κατ’ ἀπόλυτον ἐκλογὴν ἀδιαφόρως τῆς σειρᾶς ἀρχαιότητος τῶν ὑποψηφίων. Ὑπ’ ὄψει τοῦ Συμβουλίου τίθεται ὀνομαστικῶς πίναξ τούτων, κατὰ σειρὰν ἀρχαιότητος ἐν τῷ τελευταίῳ βαθμῷ, τὸ δὲ Συμβούλιον γνωματεύει περὶ τῶν προακτέων κατ’ ἀπόλυτον ἐκλογὴν λαμβάνον ὑπ’ ὄψει τὸν ἐν γένει ἀτομικὸν τῶν κρινομένων φάκελλον καὶ τὰ παρὰ τοῦ ὡς ἄνω ἄρθρου εἰδικώτερον καθοριζόμενα κριτήρια, ἤτοι τὰς ἐκθέσεις περὶ τῆς ὑπηρεσιακῆς ἱκανότητος καὶ ὑπαλληλικῆς ποιότητος, τὰς τυχὸν ἐπιβληθείσας ποινὰς ὡς καὶ τὰς προσωπικὰς γνώμας ἢ πληροφορίας τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου περὶ ἑνὸς ἑκάστου τῶν ὑποψηφίων. Αἱ ἐπὶ κατοχῆς γενόμεναι, κατόπιν γνώμης τοῦ Ὑπηρεσιακοῦ Συμβουλίου ἢ ἄνευ ταύτης, προαγωγαί, ἠκυρώθησαν διὰ τοῦ ἄρθρου 3 τῆς Συντακτικῆς Πράξεως 59)1945. Κατὰ τὰς μετὰ τὴν ἰσχὺν τῆς Συντακτικῆς ταύτης Πράξεως γενομένας παρὰ τοῦ Συμβουλίου ἐκ νέου προαγωγὰς τὸ Συμβούλιον, εἴς τινας περιπτώσεις, ἐγνωμοδότησε περὶ τῆς μὴ ἐκ νέου προαγωγῆς ὑπαλλήλων προαχθέντων ἐπὶ κατοχῆς ἤ, εἰς τὰς ἑτέρας περιπτώσεις, περὶ τῆς κατὰ πρῶτον προαγωγῆς ὑπαλλήλων μὴ προαχθέντων κατὰ τὴν Κατοχήν, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν αὐτῶν ὡς ἄνω τεκμηρίων. Ἡ ἐφαρμογὴ τῶν διατάξεων τῶν νόμων δύναται δεδικαιολογημένως νὰ ἐμφανίσῃ ὑπάλληλον μὲ ὀλιγώτερον χρόνον ὑπηρεσίας προαγόμενον πρὸ ἄλλου συναδέλφου του μὲ περισσότερον χρόνον ὑπηρεσίας, ἀλλὰ μὲ ὀλιγώτερα ἐφόδια. ΙΙΙ. Ἀπάντησις Ὑπουργοῦ Κοινωνικῆς Προνοίας. Α) Ἐπὶ ὑπ’ ἀριθ. 231 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Ἡρακλείου κ. Πολυχρονάκη, σχετικῶς μὲ ἀπαλλοτρίωσιν διὰ τὴν προσφυγικὴν ἀποκατάστασιν εἰς θέσιν Παττέλες Ἡρακλείου–Κρήτης εἰς βάρος τοῦ Ἀριστείδου Πασχαλίδου. Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα. 1) Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 69839)1937 ἀποφάσεως τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ Κρατικῆς Ὑγιεινῆς καὶ Ἀντιλήψεως δημοσιευθείσης εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. Βʹ 102)3.6.1937 Φ.Ε.Κ. ἀπηλλοτριώθη ἔκτασις εἰς θέσιν Παττέλες Ἡρακλείου Κρήτης μεγαλειτέρα καὶ εἰς βάρος Ἀριστ. Πασχαλίδη ἐξ 207,17, μ2 ἤτοι (ἀγροῦ 6742 μ2 καὶ ἀμπέλου 13975 μ2) πρὸς ἀποκατάστασιν προσφύγων. Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1597)1939 ἀποφάσεως τοῦ Προέδρου Πρωτοδικῶν Ἡρακλείου, καθωρίσθη ὁριστικὴ τιμὴ μονάδος ἀποζημιώσεως. Τῆς ἀνωτέρω ἀπαλλοτριώσεως δὲν ἔχει γίνει μέχρι στιγμῆς οὐδεμία παρακατάθεσις. Ὁ Πασχαλίδης δὲν ἐκοινοποίησε τὴν ὑπὲρ αὐτοῦ δικαστικὴν ἀπόφασιν ἵνα ἀρχίσῃ ἡ διαδικασία τῆς ἀναγνωρίσεως τῆς κυριότητός του καὶ καταβληθῇ ἡ ὀφειλομένη ἀποζημίωσις πλὴν ὅμως κατόπιν τοῦ Νόμου 18)11.11.44 αὕτη πρέπει νὰ πληρωθῇ εἰς πληθωρικὰς δρχ. καὶ κατὰ συνέπειαν ἡ ὀφειλὴ εἶναι ἀνύπαρκτος. Ὡς πρὸς τὸ ἕτερον αἴτημά του τῆς ἐπιστροφῆς δηλ. τῆς ὑπολοίπου ἐκτάσεώς του τῆς μὴ χρησιμοποιηθείσης εἰσέτι δέον νὰ τηρηθῇ ἡ διαδικασία τῆς ἄρσεως τῆς ἀπαλλοτριώσεως καὶ ἐφ’ ὅσον ἤθελε βεβαιωθῆ ὅτι αὕτη δὲν ἀναγκαιοῖ διὰ τὴν προσφυγικὴν ἀποκατάστασιν, ἥτις συνεπείᾳ τοῦ πολέμου ἀνεστάλη προσωρινῶς. Ὁ κ. Δ. Λόντος (Ὑπουργὸς Ναυτικῶν), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας καὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Νομ. Διατάγματος 57)1946 «περὶ ἀποσυμφορήσεως Σώματος Ἀξιωματικῶν Β. Ν. καὶ καθορισμοῦ ὀργανικῶν θέσεων Γενικῶν Ἀξιωματικῶν καὶ μαχίμων Πλοιάρχων Β. Ν.» καὶ παρακαλεῖ ὅπως κηρυχθῇ ὑπηρεσιακὸν καὶ κατεπεῖγον δυνάμει τοῦ ἄρθρου 49 τοῦ Συντάγματος καὶ ψηφισθῇ εἰς μίαν καὶ μόνην ἀνάγνωσιν. Ὁ κ. Α. Κακαρᾶς (Ὑπουργὸς Ὑγιεινῆς), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Α. Ν. 1565)1939 «περὶ Κώδικος ἀσκήσεως τοῦ Ἰατρικοῦ λειτουργήματος» μετὰ τὴν κατάργησιν τοῦ Ν. Δ. 698)1941 καὶ τῆς δημοσιεύσεως αὐτῶν εἰς ἑνιαῖον κείμενον». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Ἀθανασίου, Ι. Φωτόπουλος, Ε. Μαλαμίδας, Α. Ἀντωνίου, Χ. Καραΐσκος, Μ. Βαρβιτσιώτης, Α. Τσιρώνης, Χ. Πίψος, Θ. Κονίτσας, Π. Οἰκονομίδης, Π. Σπηλιώτης κ. ἄ., καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ προσαυξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν εἰσακτέων εἰς τὰς Ἀνωτάτας Σχολὰς τοῦ Ε. Μ. Πολυτεχνείου καὶ τῶν Πανεπιστημίων Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Βασιλειάδης, Π. Ντεντιδάκης, Ι. Ντόζης, Α. Μπακάλμπασης, Μ. Ἀλιβιζᾶτος, Ε. Λουλακάκης, Δ. Μαντούβαλος, Σ. Χούτας, Γ. Μαῦρος κ. ἄ., καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἑρμηνείας τῆς διατάξεως 4 τοῦ Ν. Δ. 1741)42 «περὶ καταβολῆς ἀποδοχῶν εἰς οἰκογενείας αἰχμαλώτων καὶ ἐξαφανισθέντων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Κουλουμβάκης, Δ. Στεφανόπουλος, Δ. Λεονάρδος, Ε. Κουσαῆς, Κ. Σταμούλης, Σ. Πολυζωγόπουλος κ. ἄ., καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ προσθήκης 4ου ἐδαφίου εἰς τὸ ἄρθρον 149 παράγρ. 2 τοῦ Νόμου 2039)39». Ἡ ἐπὶ τῶν Μεταφορῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ ἀδικημάτων καταναλωτικῶν ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας» καὶ 2) «περὶ καθορισμοῦ ὀργανικῶν θέσεων τοῦ προσωπικοῦ ἐνίων σιδηροδρομικῶν δικτύων καὶ ρυθμίσεως ζητημάτων ἀφορώντων τὸ προσωπικὸν αὐτῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Θ. Κονίτσας, Σ. Σχινᾶς, Κ. Κορόζος, Β. Κρῖκος καὶ Χ. Θηβαῖος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων περὶ φορολογίας τοῦ οἴνου». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Κορόζος καὶ Θ. Κονίτσας, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως Εἰρηνοδικείου εἰς τὸν τέως Δῆμον Ἀνδανείας κλπ.». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Μπουρνιᾶς, Δ. Κούτσικας, Χ. Μητσιάλης, Π. Οἰκονομίδης κ. ἄ., καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κρίσεως Ἀξιωματικῶν καὶ Ἀνθυπασπιστῶν τοῦ Στρατοῦ Ξηρᾶς τελούντων ἐκτὸς ὑπηρεσίας καὶ ὀργανικῶν θέσεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Μαῦρος καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ προσαυξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν εἰσακτέων εἰς τὰς Ἀνωτάτας Σχολὰς Ε. Μ. Πολυτεχνείου». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Οἰκονομίδης, Ι. Μπερνίτσας, Χ. Λαδᾶς, Ι. Μπουρνιᾶς, Μ. Βαρβιτσιώτης, Κ. Παπαγιάννης κ. ἄ., καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ προσαυξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν εἰσακτέων εἰς τὴν Ἀρχιτεκτονικὴν Σχολὴν Ε. Μ. Πολυτεχνείου». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Βαμβέτσος, Χ. Θηβαῖος καὶ Π. Λυκουρέζος, καταθέτουν τροπολογίας α) ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ ψηφίσματος ΙΓʹ καὶ β) εἰς τὴν παρ. 1 τοῦ ψηφίσματος Θʹ ἀμφοτέρων περὶ ἐξυγιάνσεως τῶν Δημοσίων ὑπηρεσιῶν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Α. Ἀντωνίου ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του.

§6Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Διὰ τῆς ἐρωτήσεώς μας, κύριοι βουλευταί, ἀποβλέπομεν ὅπως συστήσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ λάβῃ μέτρα διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῆς δημοσίας ὁδοῦ Λαρίσης–Τρικάλων. Θὰ εἶναι λογικώτερον, προτιμότερον καὶ ἀσφαλῶς περισσότερον ἐνδεδειγμένον ἐκ τῶν περιστάσεων, ὅπως συστήσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ μέτρα προστασίας τοῦ ὁδικοῦ δικτύου ἐν Θεσσαλίᾳ. Διότι ὅταν αἱ ὁδοὶ ἀχρηστεύωνται συνεπείᾳ τοποθετήσεως ναρκῶν, ἀλλὰ καὶ συνεπείᾳ τῆς προσβολῆς των ἐκ μέρους τῶν συμμοριῶν, εἶναι προφανὲς ὅτι πᾶσα δαπάνη ἐπισκευῆς τῶν ὁδῶν ἀποβαίνει ματαία καὶ ἀνωφελής. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς δύναται νὰ λεχθῇ, ὅτι ἡ ἀσφάλεια τοῦ ὁδικοῦ δικτύου ἐν Θεσσαλίᾳ εὑρίσκεται εἰς οἰκτρὰν κατάστασιν. Δὲν πρόκειται μόνον περὶ τοῦ κινδύνου ἐκ τῆς τοποθετήσεως ναρκῶν ἢ περὶ τοῦ κινδύνου διὰ τοὺς κυκλοφοροῦντας ἐπὶ τοῦ ὁδικοῦ τούτου δικτύου ἐκ τῆς δράσεως τῶν ποικιλονύμων καὶ διαφόρου ἰδεολογικῆς προελεύσεως συμμοριῶν, αἱ ὁποῖαι δροῦν εἰς τὴν περιοχὴν ἐκείνην. Ἀκούομεν τελευταίως ἀπὸ στόμα ἐπισήμων, νὰ γίνεται λόγος περὶ λήψεως ἀποτελεσματικῶν μέτρων διὰ τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν διαφόρων αὐτῶν συμμοριῶν. Τὸ ἀληθὲς εἶναι ὅτι ἡ κατάστασις, ἀπὸ ἀπόψεως ἀσφαλείας, ἐσημείωσεν δεινὴν ἐπιδείνωσιν. Καθ’ ἣν ἀκριβῶς ἐποχὴν ἀνηγγέλετο, πρὸ 20ημέρου ἢ μηνός, ὅτι ἀπόλυτος ἀσφάλεια εἶχεν ἀποκατασταθῆ ἐν Θεσσαλίᾳ, εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ γνωρίζωμεν, ἐκ προσφάτου ταξιδίου μας εἰς τὴν περιοχὴν ἐκείνην, ὅτι τὴν ἰδίαν ἀκριβῶς στιγμὴν ..........

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς σας νὰ ὁμιλήσετε.

§8Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Εἶναι συναφὲς τὸ ζήτημα τῆς ἀσφαλείας μὲ τὴν ἐπισκευὴν τῶν ὁδῶν. Τὴν ἰδίαν ἀκριβῶς, λέγω, ἐποχήν, ἐπεξέτεινον τὴν δρᾶσιν των, αἱ ἀριστεραὶ ἰδίως συμμορίαι, καὶ εἰς τὴν πεδινὴν περιοχὴν τῆς Θεσσαλίας. Δύναται νὰ γίνῃ λόγος περὶ ἐμφανίσεως ἑνὸς νέου ἀνταρτικοῦ ὅπλου, τοῦ ἀνταρτικοῦ ἱππικοῦ. Διότι, πράγματι, τὰς τελευταίας ἡμέρας, δυνάμεις ἐφίππων ἀνταρτῶν ἔκαμον ἐμφάνισιν εἰς σημεῖα ἐλάχιστα ἀπέχοντα ἀπὸ τῆς ἀρτηρίας περὶ ἧς ὁ λόγος, καὶ μὲ δύναμιν 150 περίπου ἀνδρῶν, δηλαδὴ μιᾶς ἴλης. Ἐπειδὴ ὅμως ἐλπίζομεν, ὅτι, ἀργὰ ἢ γρήγορα, ἡ ἀσφάλεια θὰ ἀποκατασταθῇ εἰς τὴν περιοχὴν ἐκείνην, διὰ τοῦτο ἔχομεν νὰ συστήσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως μὲ ἐνδιαφέρον ἀποβλέψῃ εἰς τὴν ζωτικὴν αὐτὴν ἀρτηρίαν. Ἀσφαλῶς ἡ Δυτικὴ ἰδίως Θεσσαλία θὰ ἐξυπηρετεῖτο ἐὰν κατεσκευάζετο ἡ ὁδὸς Καρδίτσης–Δομοκοῦ, διότι, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, θὰ ἐξοικονομεῖτο ἀπόστασις 100 τοὐλάχιστον χιλιομέτρων. Ἐπειδὴ ὅμως τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας, πρέπει νὰ καταβληθῇ πᾶσα προσπάθεια ἐπισκευῆς τῆς ὁδοῦ αὐτῆς. Διότι ἐκεῖ εἶναι ἡ μόνη ὁδός, ἡ ὁποία ἐξυπηρετεῖ τὰς συγκοινωνιακὰς ἀνάγκας ὁλοκλήρου τῆς Δυτικῆς Θεσσαλίας, ἀλλὰ καὶ τῆς Ἠπείρου — εἶναι δὲ προφανές, ὅτι ἡ ὁδὸς αὐτὴ δὲν ἐμφανίζει μόνον ἐνδιαφέρον σήμερον ἀπὸ ἀπόψεως συγκοινωνιακῆς ἐξυπηρετήσεως τῆς περιοχῆς ἐκείνης, ἀλλ’ ἐμφανίζει ἐπίσης καὶ μέγα ἐνδιαφέρον ἀπὸ ἀπόψεως ἀσφαλείας. Τὸ ποσὸν τῶν 100 ἑκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον διετέθη διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῆς ὁδοῦ αὐτῆς, εἶναι ποσὸν λίαν ἀνεπαρκές. Δι’ αὐτὸ θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως εἰ δυνατόν, ἐξοικονομηθοῦν πόροι ἐξ ἄλλων κονδυλίων, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν ἴσως νὰ χρησιμοποιηθοῦν σήμερον, λόγῳ τῆς καταστάσεως, ὅπως συμβαίνει μὲ τὴν δαπάνην διὰ τὴν ὁδὸν Γρεβενῶν–Τρικκάλων, διότι, πράγματι, διὰ τῆς πλήρους ἐπισκευῆς τῆς ὁδοῦ αὐτῆς θὰ ἐξυπηρετηθοῦν ὄχι μόνον αἱ συγκοινωνιακαὶ ἀνάγκαι τῆς περιοχῆς ἐκείνης, ἀλλὰ καὶ φλέγοντα ζητήματα ἀσφαλείας ἐπίσης θὰ τύχουν ἐξυπηρετήσεως. (Χειροκροτήματα).

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημ. Ἔργων ἔχει τὸν λόγον.

§10Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Θὰ ἤμην εὐτυχής, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Δημ. Ἔργων, ἐὰν τὸ μόνον παράπονον τὸ ὁποῖον θὰ διετυποῦτο, ὡς πρὸς τὴν κατάστασιν τῶν ὁδῶν θὰ ἦτο ὅτι ἡ ὁδὸς Λαρίσης–Τρικάλων δὲν εἶναι εἰς καλὴν κατάστασιν. Ἐγὼ ὁ ἴδιος ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι καμμία ὁδὸς δὲν εὑρίσκεται εἰς καλὴν κατάστασιν. Τὸ αἴτιον τὸ ἠξεύρετε ὅλοι, ὅτι εἶναι ἡ ἀνεπάρκεια τῶν πιστώσεων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει αἱ τελευταῖαι ἐλάχιστοι πιστώσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπῆρχον, διετέθησαν παρ’ ἐμοῦ διὰ τὸν ὁδικὸν σύνδεσμον Καρδίτσης–Τρικάλων, διότι ἐφαίνετο ὅτι ἡ Καρδίτσα ἦτο ἐντελῶς ἀπομεμονωμένη, ἰδίᾳ κατὰ τὴν χειμερινὴν περίοδον, ἐνῷ αἱ ἄλλαι συγκοινωνίαι ἠμπορεῖ νὰ μὴ εἶναι ἀπολύτως καλαί, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ὑπάρχουν. Αὐτὰ εἶναι ἡ ἀπάντησις εἰς τὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. βουλευτοῦ.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μπακατσέλος ἐπὶ ἐρωτήσεώς του πρὸς τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς Παιδείας καὶ Οἰκονομικῶν, ἐὰν διετέθησαν αἱ ἀπαιτούμεναι πιστώσεις διὰ τὸν διορισμὸν προσωπικοῦ, διδακτικοῦ καὶ διοικητικοῦ, πρὸς πλήρωσιν χηρευουσῶν ἑδρῶν καὶ κενῶν θέσεων τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης καὶ ἐὰν ἀπεφασίσθη ἡ πλήρωσις τῶν ἑδρῶν καὶ θέσεων αὐτῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§12Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὸ τελευταῖον δεκαήμερον τοῦ παρελθόντος Ἰουλίου ἐγένετο, ἔν τινι αἰθούσῃ τοῦ βουλευτηρίου, σύσκεψις τῶν βουλευτῶν Βορείου Ἑλλάδος διὰ τὴν ἐξεύρεσιν τρόπου ἐπιλύσεως τῶν ἀπασχολούντων τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης ζητημάτων. Κατ’ αὐτήν, εἰς ἣν παρέστησαν καὶ ὅλοι οἱ Γενικοὶ Διοικηταὶ Βορείου Ἑλλάδος, ὡς καὶ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, διεπιστώθη ἡ ἀθλιεστάτη οἰκονομικὴ κατάστασις αὐτοῦ, ὅτι ὁ προϋπολογισμός του τοῦ ἔτους 1946–1947 ἐκ 3.250.000:000 δραχ. παρουσιάζει ἔλλειμμα 3.000.000.000. Καὶ τοῦτο, κύριοι βουλευταί, διότι ὁ φόρος 3% ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων διὰ τῶν τελωνείων ἐμπορευμάτων ἐν Μακεδονίᾳ καὶ Θράκῃ, ὁ ὁποῖος ἀπετέλει τὴν κυρίαν πρόσοδον τοῦ Πανεπιστημίου, δὲν ἀποδίδει σήμερον εἰμὴ ἐλάχιστα ποσά, ὡς ἐκ τῆς μὴ ὑπάρξεως κινήσεως εἰς τοὺς λιμένας ἐκείνους. Διεπιστώθη, ἐπίσης, κατὰ τὴν σύσκεψιν ὅτι ὑπάρχουν 312 κεναὶ θέσεις διδακτικοῦ, διοικητικοῦ, βοηθητικοῦ καὶ ὑπηρετικοῦ προσωπικοῦ, ἤτοι καθηγητῶν 31, ἐπιμελητῶν βοηθῶν κλπ. 142, βοηθῶν σπουδαστηρίων 30, διδακτικοῦ προσωπικοῦ 18, προσωπικοῦ βιβλιοθηκῶν 16, κλητήρων 59, καθαριστριῶν 36. Διεπιστώθη, ἐπίσης, ὅτι τὰ ἐργαστήρια λειτουργοῦν ἀτελέστατα. Ἡ σύσκεψις ἐκείνη ἐξέλεξε μίαν Ἐπιτροπήν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνέθεσε τὴν ἐντολὴν νὰ ἔλθῃ εἰς ἐπαφὴν μὲ τοὺς ἁρμοδίους, ἐνώπιον τῶν ὁποίων νὰ θέτῃ τὰ ζητήματα τοῦ Πανεπιστημίου. Πράγματι ὁ κ. Προεδρεύων τότε — καὶ ἤδη — τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ παράκλησιν τῆς Ἐπιτροπῆς αὐτῆς, συνεκάλεσεν εἰς σύσκεψιν τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς Συντονισμοῦ, Οἰκονομικῶν καὶ Παιδείας. Εἰς τὴν σύσκεψιν αὐτὴν παρέστησαν καὶ τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶχον τὴν τιμὴν νὰ καταλέγωμαι, ἐδόθη δὲ ἡ ὑπόσχεσις ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους ὅτι θὰ κατεβάλετο προσπάθεια ἱκανοποιήσεως τῶν αἰτημάτων τοῦ Πανεπιστημίου — καὶ συγκεκριμένως ὅτι θὰ κατεβάλετο προσπάθεια νὰ ἱκανοποιήσουν μίαν πρότασιν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλε βουλευτὴς ἐξ Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, ὅπως ἐκ τῶν προσόδων, τὰς ὁποίας θὰ πραγματοποιήσῃ τὸ Κράτος ἐκ τῆς ἐκποιήσεως τῶν καπνῶν, τῶν εὑρεθέντων κατὰ τὴν ἀποχώρησιν τῶν Βουλγάρων, διατεθῇ ἓν ποσὸν 2 δισεκατομμυρίων διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἀναγκῶν τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Προσφάτως, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπαντῶν εἰς νεωτέραν μου ἐρώτησιν, ἀπήντησεν ὅτι: «Ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπή, κατὰ τὴν συνεδρίασιν αὐτῆς τῆς 31.10.1946 ἐνέκρινε πίστωσιν 300.000.000 δραχμῶν διὰ τὸν ἐξοπλισμὸν τῶν ἐργαστηρίων τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ....... (ἀναγινώσκει) .......». Τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης, βλέπον ὅτι τὸ Κράτος δὲν μποροῦσε νὰ διαθέσῃ παρὰ μόνον αὐτὰ τὰ ποσὰ περιώρισεν τὸν προϋπολογισμόν του εἰς δύο δισεκατομμύρια καὶ τὸ προσωπικόν του εἰς τὸ ἀπαραίτητον, εἰς 146, ἐκ τῶν ὁποίων 12 καθηγηταί. Τώρα γεννᾶται εἰς τὴν Βουλήν, ἴσως, τὸ ἐρώτημα πῶς λειτουργεῖ τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης; Τὴν ἀπάντησιν τὴν δίδει ὁ Πρύτανις τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης εἰς ἓν ὑπόμνημά του εἰς τὸ ὁποῖον χαρακτηριστικῶς λέγει τὰ ἑξῆς: «Γεννᾶται βεβαίως ...... .... (ἀναγινώσκει) ..........».

§13Χ. ΛΑΔΑΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν, κύριε συνάδελφε;

§14Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Εὐχαρίστως.

§15Χ. ΛΑΔΑΣ. Εἶχον ζητήσει τὸν λόγον καὶ ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτή, θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας — ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει εὐθύνην βεβαίως ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἀλλὰ πρέπει νὰ τὸν ἐνισχύσωμεν — ὅτι ὁ νόμος τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν ἀπὸ τὴν Βουλὴν περὶ φοιτητῶν παρελθόντων ἐτῶν, κατέστη ἐν ἀχρηστίᾳ, διότι κατ’ οὐδένα τρόπον δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ οὔτε νὰ ἀσκηθοῦν οὔτε νὰ προσέλθουν εἰς ἐξετάσεις. Ἐκλήθησαν ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιον νὰ καταβάλλουν ἀπάντησιν εἰς ἐρώτημα ἐὰν θέλουν νὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὸν παλαιὸν ἢ τὸν νέον νόμον. Μάλιστα ἔξω ἀπὸ τὶς πόρτες τοῦ Πανεπιστημίου, ἐγένετο ἡ ἐρώτησις ὡς ἑξῆς: Παλαιοημερολογίτης ἢ νεοημερολογίτης; Καὶ ἀφήνετο νὰ ἐννοηθῇ ὅτι ἐὰν κανεὶς ὑπέκειτο εἰς ἐξετάσεις ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νέου νόμου, εἶναι προωρισμένος νὰ καταδιωχθῇ καὶ νὰ μὴ καταλήξῃ ποτὲ εἰς ἀποτέλεσμα εὐνοϊκόν, σύμφωνον μὲ τὴν μελέτην του. Ἐλπίζομεν ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, διὰ τὸν ὁποῖον προχθὲς ἀκόμη ἐπείσθημεν ὅτι ἔχει δίκαιον ὅταν ἀγωνίζηται, θὰ θελήσῃ νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ προσῆκον νομοθετικὸν μέτρον, δυνάμει τοῦ ὁποίου αὐτὴ ἡ δυνητικὴ διάταξις νὰ γίνῃ ὑποχρεωτικὴ διὰ νὰ παύσῃ ἡ πολεμικὴ τῶν καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου, οἱ ὁποῖοι ἀρνοῦνται νὰ ἐφαρμόσουν τὸν νόμον. Τὰ Πανεπιστήμια, τὰ Συμβούλια Ἐπικρατείας, τὸ Νομικὸν Συμβούλιον, ἱδρύθησαν δι’ ἄλλον σκοπὸν καὶ ὄχι διὰ νὰ καταργοῦν τὴν Βουλὴν τῶν Ἀντιπροσώπων.

§16Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Εἰς ἄλλο ἔγγραφον, κύριοι βουλευταί, ἡ Πρυτανεία λέγει: «Ἵνα καταστῇ ......... (ἀναγινώσκει)........». Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω καὶ ἤδη παρακαλῶ τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς νὰ πληροφορήσουν τὴν Βουλὴν ποῖα μέτρα ἔλαβον διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

§17Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναδέλφου ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀπαντήσω τὰ ἑξῆς: Τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης συντηρεῖται κατὰ τὸν καταστατικὸν νόμον τῆς ἱδρύσεως αὐτοῦ διὰ τῶν εἰσπράξεων τοῦ Τελωνείου Θεσσαλονίκης. Ἀφ’ ἧς, ὅμως, ἔπαυσαν αἱ εἰσπράξεις αὐταὶ λόγῳ τοῦ πολέμου καὶ τῆς ἐπακολουθησάσης καταστάσεως, τὸ Πανεπιστήμιον περιῆλθεν εἰς μίαν κατάστασιν ἀδιεξόδου. Παρὰ ταῦτα οἱ μισθοὶ τῶν καθηγητῶν κατεβάλοντο ἐκ μέρους τοῦ Κράτους καὶ συνεπῶς δὲν ἔχει εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ παραπονεθῇ τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης καὶ οἱ κάτοικοι καὶ μόνον ἀπομένει τὸ σημεῖον τῆς συγκροτήσεως τοῦ Πανεπιστημίου, τῶν ἐργαστηρίων καὶ τῆς ἐν γένει κινήσεως αὐτοῦ. Εἶναι γνωστὴ ἡ κατάστασις ἡ οἰκονομικὴ τοῦ Κράτους. Παρὰ ταῦτα ἀπεφασίσθη καὶ ἐδόθη ἓν ποσὸν ἑνὸς δισεκατομμυρίου. Ἐκ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ τοῦ ἑνὸς δισεκατομμυρίου ἀπεστάλησαν πρὸ δύο ἀκριβῶς ἑβδομάδων 300.000.000. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν συμπλήρωσιν τῶν καθηγητῶν, πρὸ ἕξ ἡμερῶν ὑπέγραψα Βασιλικὸν διάταγμα δυνάμει τοῦ ὁποίου διορίζονται καθηγηταὶ τῆς Γεωπονικῆς Σχολῆς οἱ κ.κ. Χρήστου καὶ Κορωναῖος, ψηφισθέντες ἀπὸ τὴν Σχολὴν κατόπιν προκηρύξεως τῆς ἕδρας ἐπὶ τῇ βάσει νόμων ἰσχυόντων ἐξ ὑπαρχῆς μέχρι σήμερον, καὶ δεύτερον τὸν διορισμὸν τοῦ καθηγητοῦ Κανάτσου εἰς τὴν Φυσικομαθηματικὴν Σχολήν. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς λοιποὺς καθηγητάς, ἔχουν προκηρυχθῆ ἕδραι καὶ εὐθὺς ὡς ἐπιλεγοῦν, ἐγκριθοῦν καὶ ψηφισθοῦν ἐκ μέρους τῆς Σχολῆς θὰ ἐκδοθοῦν τὰ σχετικὰ διατάγματα. Γενικῶς ἡ κατάστασις τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης δὲν εἶναι οἷα διεξετραγώδησεν ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος. Ἐκείνη ἡ Σχολή, ἡ ὁποία δέον νὰ τύχῃ μεγαλυτέρας προσοχῆς εἶναι ἡ Σχολὴ ἡ Ἰατρικὴ τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ἡ Ἰατρικὴ Σχολὴ συνεστήθη κατὰ τὸν χρόνον τῆς κατοχῆς. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ἔπρεπε τότε νὰ συσταθῇ πρὶν ἢ ἐξευρεθοῦν ἐκ τῶν προτέρων τὰ μέσα τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἔχῃ μία τοιαύτη Σχολή. Διὰ τοῦτο καταβάλλεται πᾶσα προσπάθεια, ὥστε νὰ λειτουργήσῃ ἡ Σχολὴ δοθέντος ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ Ἰατρικὴ Σχολὴ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν ἀκόμη εὑρίσκεται εἰς μίαν κατάστασιν ὄχι καλῆς λειτουργίας, ὄχι ἐξ ὑπαιτιότητος ἢ τῆς πολιτικῆς ἢ τῆς ἡγεσίας ἢ τοῦ διδακτικοῦ προσωπικοῦ τοῦ Πανεπιστημίου, ἀλλὰ λόγῳ ἐλλείψεως μέσων τὰ ὁποῖα ἐπὶ τοῦ παρόντος λείπουν εἰς πᾶσαν ἐπιδίωξιν τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας. Καὶ ἤδη εἰσέρχομαι εἰς τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν βουλευτὴς κ. Λαδᾶς. Ἐψηφίσθη ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς καὶ εἰδικῶς τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως εἰς νόμος ὑπ’ ἀριθ. 132. Ὁ νόμος αὐτός, ἔχει σκοπὸν τὴν ἐκκαθάρισιν τοῦ Πανεπιστιμίου. Τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν ἀριθμεῖ περὶ τοὺς 27.000 φοιτητάς, ὅσους φοιτητὰς δὲν ἀριθμεῖ οὐδένα τῶν Πανεπιστημίων τοῦ κόσμου. Οἱ φοιτηταὶ αὐτοὶ ἔχουν φοιτητικὴν ἡλικίαν 25 καὶ 30 ἐτῶν. Ἡ κατάστασις αὐτὴ πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ ἐκκαθαρισθῇ. Πρέπει τὸ Πανεπιστήμιον νὰ φθάσῃ νὰ ἔχῃ 2 ἢ 3 ἢ 4 χιλιάδας, ὅσους περίπου ἔχει καὶ τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης, ὅσους ἔχουν τὰ ξένα Πανεπιστήμια, δοθέντος μάλιστα ὅτι ἄλλα ἔχουν 1000 μέχρι 2000 φοιτητῶν. Ἐρωτᾶται ὅμως, ἐὰν συμφέρῃ σήμερον εἰς ὅλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, ἡ μείωσις αὐτὴ τῶν φοιτητῶν, ἢ μήπως δι’ ἄλλους λόγους, ὅπως ἐκ τῆς πείρας δυνάμεθα νὰ ἀποφανθῶμεν, δὲν συμφέρει ἡ μείωσις αὐτή. Αὐτὴν τὴν μείωσιν τῶν φοιτητῶν, τὴν ἐκκαθάρισιν καὶ τὴν ἐπάνοδον εἰς τὴν κατάστασιν τὴν προπολεμικήν, ἠθέλησε τὸ Ὑπουργεῖον καὶ τὰ ἐνέκρινε ἡ Βουλή. Ἤδη, ὅμως, τὸν νόμον αὐτόν, ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη, αἱ Σχολαὶ ἅπασαι μηδὲ μιᾶς ἐξαιρουμένης ἔκριναν, ὡς νόμον δυνητικόν.

§18Χ. ΛΑΔΑΣ. Ὑπάρχουν νόμοι δυνητικοί;

§19Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Ὑπάρχουν νόμοι δυνητικοί, οἱ παρέχοντες εὐχέρειαν εἰς τοὺς πολίτας. Δὲν ὑπάρχουν ὅμως νόμοι δυνητικοί, δι’ ἱδρύματα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς τάξιν ὑποταγῆς ἢ ἐξαρτήσεως ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου. Διὰ τοῦτο ἔχω λάβει τὴν ἀπόφασιν νὰ εἰσαγάγω μίαν ὀλιγόλογον πρότασιν νόμου, ἡ ὁποία νὰ εἰσαγάγῃ αὐθεντικὴν ἑρμηνείαν, ὅπως ἀκριβῶς εἶπεν καὶ ὁ κ. Λαδᾶς, διὰ νὰ πειθαρχήσουν, τέλος πάντων, ἅπαντες οἱ ἀποτελοῦντες τὴν Ἑλληνικὴν Παιδείαν, εἰς αὐτὴν ταύτην τὴν Ἑλληνικὴν Πολιτείαν, τὴν ὁποίαν τινὲς τείνουν νὰ ἐξαρθρώσουν, ἀνεξαρτήτως ἂν εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐτάχθησαν νὰ ἐμπνεύσουν εἰς τὴν νεότητα τὴν Ἑλληνικήν, τὴν πειθαρχίαν.

§20Χ. ΛΑΔΑΣ. Καὶ κυρώσεις.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Παπανδρέου ἔχει τὸν λόγον.

§22Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κατὰ τὴν πρόσφατον ἐπίσκεψίν μου εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης, μοῦ ὑπεβλήθη ἡ παράκλησις, ὅπως τὴν ἐπαναλάβω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἐνώπιον ἡμῶν, αἱ πιστώσεις, τὰς ὁποίας ἐπηγγέλθητε νὰ ἀποσταλοῦν πράγματι, διότι τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης στερεῖται πράγματι, ὅπως μοῦ εἶπον, καὶ προσωπικοῦ καὶ πιστώσεων. Κατὰ τὴν παρουσίαν μου ἐκεῖ, τὰ τριακόσια ἑκατομμύρια δὲν εἶχον ἀκόμη παραλειφθῆ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργέ, εἶναι ἡ πίστωσις τοῦ ἑνὸς δισεκατομμυρίου, τὴν ὁποίαν ἀπεφασίσατε, νὰ ἀποσταλῇ συντόμως, εἰς τρόπον ὥστε πράγματι νὰ συνεχισθῇ ἀπρόσκοπτος ἡ λειτουργία.

§23Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε, θὰ προσπαθήσω νὰ ἀποσταλῇ τὸ ποσὸν αὐτό.

§24Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, θέλω νὰ σᾶς βοηθήσω, καὶ θέλω μὲ τὴν εὐκαιρίαν αὐτὴν νὰ ἐκφράσω μίαν γενικωτέραν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν ὑποθέτω ὅτι συμμερίζεται ὁλόκληρος ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία. Τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ Τελωνειακοὶ πόροι ἔπαυσαν νὰ ὑπάρχουν, δὲν ἐπιτρέπετε νὰ ὁδηγήσῃ εἰς στέρησιν τῶν οἰκονομικῶν μέσων τοῦ Πανεπιστημίου. Ἂν εἰς μίαν δεδομένην στιγμὴν ἐκρίθη, ὅτι τοπικοὶ πρέπει νὰ εἶναι οἱ πόροι τῆς συντηρήσεως τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, οὐδεὶς δέχεται, ὅτι τοῦτο ἐπιτρέπεται νὰ ἀποτελέσῃ μόνιμον κατάστασιν. Τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης δὲν ἀποτελεῖ τοπικὴν ἀλλὰ ἐθνικὴν ἀνάγκην καὶ ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος εἶναι πρόθυμον νὰ συμβάλῃ πρὸς συντήρησίν του. (Χειροκροτήματα).

§25Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, ἀνέλαβε τὸ Κράτος καὶ καταβάλλει τοὺς μισθοὺς τῶν καθηγητῶν, δεύτερον ἀνέλαβε νὰ δώσῃ τὸ ποσὸν τοῦ ἑνὸς δισεκατομμυρίου, τὸ ὁποῖον νομίζει ὅτι θὰ ὁλοκληρωθῇ πέραν τοῦ ποσοῦ τῶν 3 δισεκατομμυρίων ποὺ ἐδόθησαν, τρίτον, ἐκεῖνο ἀπὸ τὸ ὁποῖον πάσχει τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης δὲν εἶναι κυρίως ἡ ἔλλειψις καθηγητῶν, ἡ ἔλλειψις ὑπάρχει. Ἀλλὰ κυρίως ἡ ἔλλειψις βοηθητικοῦ προσωπικοῦ. Διὰ τοῦτο ἐζήτησα ἀπὸ τὸν συνάδελφόν μου τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐγκρίνῃ τὸ ⅓ τοῦ προσωπικοῦ. Ἔφθασα καὶ εἰς αὐτὴν ἀκόμη τὴν συγκατάβασιν νὰ σταλῇ τὸ ⅓ καὶ ἐλπίζω νὰ τὸ στείλῃ. Πάντως διὰ τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης, ὅπως καὶ τὸ Πανεπιστήμιον τῶν Ἀθηνῶν, εἰδικώτερον διὰ τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης, λόγῳ τῆς ἀνάγκης τὴν ὁποίαν διαβλέπω καὶ λόγῳ τῆς προελεύσεώς μου ὡς πολιτευτοῦ τῆς Βορείου Ἑλλάδος, αἰσθάνομαι ἰδιαιτέραν στοργήν. Καὶ νομίζω ὅτι θὰ ἐπιτύχω ὅπως πραγματοποιηθοῦν ὅλαι αἱ ἀπόψεις τῶν κυρίων συναδέλφων.

§26Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν 3 Τ μᾶς δώσῃ σχετικὰς πληροφορίας.

§27Ν. ΠΕΡΡΩΤΗΣ (Ὑπ. ΤΤΤ). Ἡ ὑπόδειξις τοῦ κ. συναδέλφου, εἶναι ὀρθὴ καὶ ἔδωσα ἐντολὴν νὰ ἀπολαμβάνουν τὰ τηλεγραφήματα τῶν κ.κ. βουλευτῶν εἰδικωτέρας ἐκπτώσεως.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Ἰασονίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Δημάρχου Λαγκαδᾶ σχετικῶς μὲ τὰ Λουτρὰ Λαγκαδᾶ.

§29Λ. ΙΑΣΟΝΙΔΗΣ. Παρακαλῶ τὸ κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπως μεριμνήσῃ καὶ γίνουν δεκτὰ τὰ διατυπούμενα αἰτήματα, διότι πρόκειται περὶ πόρου, ὅστις εἶναι οὐσιώδης διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς πόλεως.

§30Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Μόλις ἔλαβον γνῶσιν τῆς ἐρωτήσεως, διέταξα τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀπαιτουμένην ἔρευναν καὶ νὰ ὑποβάλῃ τὴν δέουσαν ἔκθεσιν, ὅπως ἐπαναλειτουργήσουν τὰ λουτρὰ ὄχι μόνον τοῦ Λαγκαδᾶ, ἀλλὰ καὶ ὅλης τῆς Ἑλλάδος, ἀπὸ τοῦ προσεχοῦς θέρους.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Μελᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§32Ι. ΜΕΛΑΣ. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι οὔτε σοβαρόν, νὰ ἀπευθύνωμεν ἐρωτήσεις πρὸς τοὺς τοίχους τῆς Βουλῆς. Εἶναι ἡμέρα κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου καὶ οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ ἀπουσιάζουν. Νομίζω ὅτι διερμηνεύω τὴν γνώμην ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν νὰ παρευρίσκωνται κατὰ τὰ ἡμέρας τοῦ ἐλέγχου καὶ παρακαλῶ συγχρόνως νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐν λόγῳ ἐρώτησις καὶ νὰ συζητηθῇ κατὰ προτίμησιν.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Τουρκοβασίλης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν Δημ. Ἔργων σχετικῶς μὲ τὴν χορήγησιν ἐκσκαφέων διὰ τὴν διοχέτευσιν τῶν ὑδάτων τῶν διαφόρων ἑλῶν.

§34Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπέβαλον τὴν ἐρώτησιν ταύτην καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων νὰ μᾶς πληροφορήσῃ σχετικῶς.

§35Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Ἀναμένονται ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐκσκαφεῖς, οἱ ὁποῖοι εὐθὺς ὡς φθάσουν θὰ ἀποσταλοῦν, ὅπου εἶναι ἐπείγουσα ἀνάγκη.

§36Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Πρέπει νὰ ξεύρετε ὅτι εἰς τὴν Ἀρκαδίαν ὁλόκληρος περιοχὴ κατακλύζεται ἀπὸ τὰ μικρὰ ἕλη. Ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ πᾶνε ἐκσκαφεῖς νὰ βγάλουν τὰ νερὰ ἀπὸ τῆς καταβόθρες αὐτές, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποδοθοῦν εἰς τὴν καλλιέργειαν 15.000 στρέμματα.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Κωστόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν Ὑγιεινῆς διὰ τὴν μὴ προτίμησιν τῆς Θεσσαλονίκης διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Νοσοκομείου 1000 κλινῶν Ἀχέπας.

§38Α. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἐρώτησις εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης. Ὡς προηγουμένως ἐδηλώθη ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας καὶ ἀπὸ τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος, τὸν ἀρχηγόν μου, καταφαίνεται σαφῶς ὅτι τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης πρέπει καὶ ἐθνικῶς καὶ ἠθικῶς νὰ ἐνισχυθῇ. Περὶ αὐτοῦ δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία. Ὑπάρχει μία νοοτροπία, ὅτι ὅλα τὰ ἱδρύματα, τὰ ὁποῖα εἶναι πρὸς χρῆσιν τοῦ κοινοῦ, πρέπει νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα, εἰς δὲ τὴν Βόρειον Ἑλλάδα νὰ μὴ ὑπάρχῃ κανένα παρὰ μόνον ἓν νοσοκομεῖον καὶ ἓν μαιευτήριον. Ἂν ἀφαιρέσωμεν ὀλίγα νοσοκομεῖα, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν εἰς Δράμαν καὶ Καβάλλαν καὶ τὰ ὁποῖα ἐλλείψει κλινῶν εἶναι τελείως ἀνεπαρκῆ, δὲν ὑπάρχει κατ’ οὐσίαν νοσοκομειακὴ περίθαλψις εἰς Βόρειον Ἑλλάδα καὶ παρουσιάζεται τὸ φαινόμενον ὅλοι οἱ ἀσθενεῖς τῆς Βορείου Ἑλλάδος νὰ ἔρχωνται εἰς Θεσσαλονίκην καὶ ἐλάχιστοι, ὅσοι δύνανται, νὰ ἔρχωνται μὲ τὰ πλοῖα εἰς Ἀθήνας, διὰ τὴν θεραπείαν των. Πάντως ἡ νοοτροπία νὰ ἱδρυθῇ τὸ νοσοκομεῖον τῆς ΑΧΕΠΑ εἰς Ἀθήνας, ὅπου ὑπάρχουν τόσα ἄλλα νοσηλευτικὰ ἱδρύματα ἐπαρκῆ δι’ ἱκανὸν ἀριθμὸν κατοίκων, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀλλάξῃ καὶ πρέπει τὸ νοσοκομεῖον τοῦτο νὰ ἱδρυθῇ εἰς Θεσσαλονίκην.

§39Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἀφῆστε πρῶτα νὰ ἔλθῃ τὸ νοσοκομεῖον.

§40Α. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως ἀπὸ τῆς ὑποσχέσεως μέχρι τῆς πραγματοποιήσεως, ὑπάρχει μεγάλη διαφορά. Πάντως νὰ μὴ ἀπογυμνωθῇ ἡ Θεσσαλονίκη ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς κοινωνικῆς.

§41Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Εἶναι ζήτημα τῶν δωρητῶν καὶ ὄχι τῆς Κυβερνήσεως.

§42Α. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ δωρηταὶ ὑπακούουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ εἰσηγηθῇ ποῦ θὰ ἱδρυθῇ τὸ νοσοκομεῖον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, νομίζω ὅτι ἡ στοργὴ τῆς Κυβερνήσεως πρέπει νὰ εἶναι μεγαλυτέρα πρὸς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, διότι ὅσα συμβαίνουν εἰς Βόρειον Ἑλλάδα εἶναι ἀρκετὰ σοβαρά, τόσον ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικῆς, ὅσον καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῆς, ὥστε νὰ δυνηθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὸν πόνον τοῦ λαοῦ τῆς Βορείου Ἑλλάδος. Θὰ ἐπεθύμουν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ νὰ μᾶς τονίσουν καὶ νὰ ὑποσχεθοῦν εἰς τὸ προσεχὲς μέλλον τὰ νοσοκομειακὰ ἱδρύματα θὰ ἐγκατασταθοῦν εἰς Θεσσαλονίκην.

§43Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ (Προεδρεύων Κυβερν.). Τὸ θέμα δὲν δύναται νὰ ἀφορᾷ τὴν Κυβέρνησιν. Εἶναι ζήτημα δωρεᾶς, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ δοθῇ σύμφωνα μὲ τὰς ἀξιώσεις τῶν δωρητῶν. Ἐγὼ εἶμαι σύμφωνος ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἐξασκήσῃ ὅλην τὴν ἐπιρροήν της ἐπὶ τῶν δωρητῶν, διότι ἡ Θεσσαλονίκη — παντοῦ δηλαδὴ αἱ ὑγειονομικαὶ ἐλλείψεις καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα εἶναι τεράστιαι — καὶ χάριν τῆς ἐξυπηρετήσεως τοῦ Πανεπιστημίου της ἔχει ἀνάγκην νὰ ἐνισχυθῇ. Θὰ ἐξασκήσωμεν ὅλην τὴν ἐπιρροήν μας, ὥστε γὰ ἱδρυθῇ ἐκεῖ τὸ νοσοκομεῖον αὐτό.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας συζητήσεως

ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ.

§45Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡρίστε, κύριε Θεμελῆ.

§47Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Ὑπέβαλον μία ἐρώτησιν διὰ τὴν ἀνάθεσιν τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἐναερίων συγκοινωνιῶν εἰς τὴν Ἑταιρείαν ΤΑΕ. Ἡ προθεσμία παρῆλθεν ἄπρακτος καὶ μετέτρεψα τὴν ἐρώτησιν εἰς ἐπερώτησιν. Σύμφωνα μὲ τὸ ἄρθρον 51 τοῦ Κανονισμοῦ, ἡ ἐπερώτησίς μου αὐτὴ ἔπρεπε νὰ συζητηθῇ ὡς πρῶτον θέμα τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνον ἐὰν δὲν σᾶς ἐδόθησαν οἱ φάκελλοι, τότε ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ τὴν μεταβάλλετε εἰς ἐπερώτησιν.

§49Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Ἀκριβῶς δὲν ἔγινεν αὐτὸ καὶ τὴν μετέτρεψα εἰς ἐπερώτησιν.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνον ὅταν ζητῆτε κατάθεσιν φακέλλων καὶ δυνάμει τοῦ ἄρθρου 51 τοῦ Κανονισμοῦ, ἔπρεπε νὰ ζητήσετε νὰ συζητηθῇ ὡς πρῶτον θέμα.

§51Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος, κύριε Πρόεδρε, εἶχα ζητήσει νὰ κατατεθοῦν ὡρισμένα στοιχεῖα καὶ βλέπω νὰ ἔρχεται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐρωτήσεων τὸ δεύτερον μέρος τῆς ἐπερωτήσεως ὡς ἐρώτησις, χωρὶς νὰ μοῦ ἔχουν κοινοποιηθῇ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα. Ἐρωτᾶται· θὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑποβάλω ἐπερώτησιν διὰ τὴν ὑποβολὴν τῶν ἐγγράφων, ὥστε ἑνιαίως νὰ εἰσαχθῇ τὸ θέμα;

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως πρέπει νὰ ὑποβληθῇ ἐπερώτησις, διότι ὡς ἐρώτησις δὲν ἔχει νόημα. Ὁ κ. Ε. Ἀβέρωφ ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του ἀπευθυνομένης πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς Δημ. Ἔργων, Οἰκονομικῶν καὶ Γεωργίας σχετικῶς μὲ τὴν στέγασιν τῶν πυροπαθῶν.

§53Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Ὅταν, κύριοι συνάδελφοι, περὶ τὰ τέλη Ἰουλίου συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανώσεως τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων ἀνοικοδομήσεως, ἡ συζήτησις ἐγενικεύθη καὶ ἐπεξετάθη καὶ ἐπὶ τοῦ ὅλου θέματος τῆς ἀνοικοδομήσεως. Τότε ἡ συζήτησις εἶχε λάβει κάποιαν εὐρύτητα, ἐν τούτοις ὅμως, νομίζω ὅτι δὲν ἐξήντλησε τὸ σοβαρώτατον αὐτὸ θέμα, τόσον περισσότερον σοβαρόν, διότι πρόκειται περὶ ζητήματος θίγοντος τὴν ὑγείαν μεγάλου μέρους τοῦ Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ καὶ διότι μὲ ἰδιαιτέραν μακαριότητα αὐτὸ τὸ ἀντιμετωπίζει ἡ Κυβέρνησις. Ἐθεώρησα ὅτι ὀρθὸν ἦτο νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ τὸ θέμα καὶ πάλιν μὲ τὴν εὐκαιρίαν τῆς ἐπερωτήσεως τῆς 18 παρελθόντος Μαΐου, καίτοι εἶναι κάπως ὀξύμωρον νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ ἀνοικοδομήσεως τὴν ὥραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχομεν καταστροφὰς οἰκισμῶν ἀκόμη περισσοτέρας ἀπὸ ἐκείνας, τὰς ὁποίας εἴχομεν ὅταν κατετέθη ἡ ἐπερώτησις. Τὸ πόσον τὸ ζήτημα εἶναι σοβαρὸν δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ ἀναπτύξω, διότι ἂν καὶ δὲν θίγῃ οὔτε τὰς Ἀθήνας, οὔτε τὸν ὑδροκέφαλον τῆς Ἀττικῆς, οὔτε μεγάλας περιφερείας τῆς Χώρας, ὅλοι γνωρίζομεν ὅτι θίγει 126.000 οἰκογενείας τῆς ὑπαίθρου καὶ περίπου ἄλλας τόσας τῶν πόλεων καὶ ὅτι αἱ περισσότεραι εἶναι οἰκογένειαι τῶν ὀρεινῶν περιφερειῶν, αἱ ὁποῖαι τὸν χειμῶνα ζοῦν ὑπὸ κτηνώδεις συνθήκας. Ἀποφεύγω νὰ χρωματίσω περισσότερον τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ καταφανῇ πόσον σοβαρὸν εἶναι ἐκ τῆς συνεχίσεως τῆς συζητήσεως. Καὶ ἤδη εἰσέρχομαι εἰς τὸ κύριον θέμα. Τὸν Ἰούλιον, μετὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, εἶχε τεθῆ τὸ ἐρώτημα ἐὰν ἐπέτυχεν ἢ ἀπέτυχεν ἡ προσωρινὴ στέγασις. Ἔκτοτε ἐπείσθην ἀκόμη περισσότερον ἐπὶ τῆς ὀρθότητος τῆς ἀπόψεως, τὴν ὁποίαν εἶχα ὑποστηρίξει, δηλαδὴ ἐπὶ τοῦ ὅτι ἀπέτυχεν ἡ προσωρινὴ στέγασις. Δὲν λέγω τοῦτο, διότι κατὰ τὸ συνέδριον, τὸ ὁποῖον ἔγινεν εἰς Παρισίους, τὸν Ἰούλιον 1946, ἡ διάσκεψις αὐτή, ἡ ὁποία περιελάμβανεν ὅλας τὰς συμμάχους χώρας τῆς Εὐρώπης καὶ τὴν Ἀμερικήν, εἰς τὴν διακήρυξιν τῶν βασικῶν ἀρχῶν τῆς ἀνοικοδομήσεως διετύπωσε τὴν γνώμην ὅτι ἐργασία, ὑλικὰ καὶ οἰκονομικοὶ πόροι παρουσιάζουν τοιαύτην στενότητα διεθνῶς, ὥστε πρέπει νὰ καθοδηγηθοῦν πρὸς τὴν μόνιμον καὶ ὄχι τὴν προσωρινὴν στέγασιν. Δὲν ἐπιμένω ἐπὶ τῆς ὀρθότητος τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, διότι αὐτὰ εἶπε ἡ διάσκεψις τῆς ἀνοικοδομήσεως εἰς Παρισίους, ἀλλὰ διότι ἔχω σήμερον μίαν προσωτικὴν ἀντίληψιν τῶν πραγμάτων, διαπιστώσας τὰ πράγματα ἀπὸ ἐπίσκεψίν μου καὶ περιοδείαν μου ἐπὶ 2½ μῆνας εἰς ἀρκετὰ πυροπαθῆ χωριὰ τῆς Ἠπείρου. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω ποία εἶναι ἡ κατάστασις ἐκεῖ, διότι ἀσφαλῶς ὅσοι δὲν ἐπεσκέφθησαν τὰ χωριὰ αὐτά, δὲν γνωρίζουν καὶ δὲν φαντάζονται τὴν κατάστασιν. Παρὰ τὴν ὀργάνωσιν καὶ τὴν τεραστίαν ἐργασίαν τὴν ὁποίαν ἀπέδωσε ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, ἡ κατάστασις εἶναι τραγικὴ καὶ τὸ ἀποδοθὲν ἔργον δὲν ὑπῆρξε ὠφέλιμον διὰ τοὺς πληθυσμούς, διότι ἡ τεθεῖσα βάσις ὑπῆρξεν ἐσφαλμένη. Εἰς χωρία τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς ὑψόμετρον ἀνώτερον τῶν χιλίων μέτρων, ἔγιναν προσωρινὰ στέγαστρα τῶν ὁποίων οἱ τοῖχοι εἶναι λασπόκτιστοι, ἡ στέγη μὲ πισσόχαρτο, τὸ ὁποῖον συνεχῶς στάζει τὰ νερὰ τῆς βροχῆς, σπίτια χωρὶς πάτωμα, χωρὶς ὀροφή, χωρὶς τζάκι. Αὐτὰ εἶναι τὰ προσωρινὰ στέγαστρα, τὰ ὁποῖα μᾶς ἐστοίχισαν 2.000.000 χάρτινες ἀγγλικὲς λίρες. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ χωρία, οἱ εὐπορώτεροι κάτοικοι κατώρθωσαν νὰ κάμουν μόνοι ἐπιδιορθώσεις καὶ βελτιώσεις τῶν οἰκιῶν, εἰς πολλὰς δὲ περιπτώσεις ὅπου οἱ κάτοικοι δὲν εἶχον χρήματα διὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν τὴν κατάστασιν αὐτήν, ἠναγκάσθησαν νὰ πωλήσουν τὰ ζῶα των διὰ νὰ προβοῦν εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν προσωρινῶν αὐτῶν στεγάστρων. Ἐπίσης ὑπὸ φρικτὰς συνθήκας εἰς τὰ πυροπαθῆ χωρία τῆς Ἠπείρου εὑρίσκονται καὶ τὰ σχολεῖα, τὰ ὁποῖα στεγάζονται εἰς προσωρινὰ στέγαστρα καὶ προφανῶς δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ ἡ διδασκαλία κατὰ τοὺς χειμερινοὺς μῆνας εἰς αὐτά. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ θὰ ἤθελα νὰ διατυπώσω ἕνα παράπονο, διότι τὸ Ὑπουργεῖον Ἀνοικοδομήσεως ἐκ τοῦ ὑστερήματος, τὸ ὁποῖον εἶχε, ξυλείας, ἀπεφάσισε καὶ διέθεσε 1000 κυβικὰ μέτρα ξυλείας διὰ τὴν κατασκευὴν θρανίων τῶν διδακτηρίων, καὶ ἐκ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ, οὔτε ἓν κυβικὸν μέτρον διετέθη δι’ ὁλόκληρον τὴν Ἤπειρον. Ἀλλὰ τώρα αὐτὴ ἡ κατάστασις, τὴν ὁποίαν περιέγραψα ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανεὶς ὅτι ἀνήκει εἰς τὸ παρελθὸν καὶ ὅτι ἔγινε, ἔγινε· τὸ ζήτημα εἶναι τί θὰ γίνῃ αὔριον. Ἠμπορεῖ νὰ ἐξακολουθήσουν αὐταὶ αἱ 226.000 οἰκογένειαι ἐκ τῶν ὁποίων ἐπαναλαμβάνω αἱ 126.000 εἶναι τῆς ὑπαίθρου, νὰ ἐξακολουθήσουν νὰ ζοῦν καὶ ἄλλους χειμῶνας ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας εἰς τὰ ὑπόστεγα;

§54Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Τὸ ποσοστὸν στεγάστρων εἰς τὴν Ἤπειρον ἀνέρχεται εἰς 20% τῶν ὅλων καταστροφῶν, ἐνῷ ἔχουν γίνει αἱ μεγαλύτεραι καταστροφαί, ἐνῷ εἰς τὴν Πελοπόννησον, ἡ ὁποία εἶναι ὀλιγώτερον κατεστραμένη, τὸ ποσοστὸν στεγάστρων ἀνῆλθε εἰς 74%.

§55Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Κύριε συνάδελφε, ὅπως συνήθως καὶ εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα ἡ Ἤπειρος ἔλαβε τὸ μερίδιον τῆς ἀδικίας. Ἀλλὰ τὸ μερίδιον αὐτὸ τῆς ἀδικίας, θὰ ἠμποροῦμε διὰ πρώτην φορὰν νὰ εἴπωμεν ὅτι εὐτυχῶς τὸ ἔλαβε διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, διότι πρέπει νὰ ἐλπίζωμεν ὅτι θὰ γίνῃ κάποια μόνιμος στέγασις τὴν ὁποίαν θὰ δικαιούμεθα νὰ λάβωμεν εἰς μεγαλυτέραν ἀναλογίαν. Δυστυχῶς, ὅμως, δὲν βλέπω καὶ ἐκεῖ τὴν ἀπαιτουμένην προσπάθειαν. Ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι εἶμαι ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἤλπισαν ὅτι τὸ ἐνδιαφέρον τὸ ὁποῖον ἔδειξεν ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς κ. Γονατᾶς, θὰ ἐπέφερε πραγματικὸν ἀποτέλεσμα διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν, δὲν βλέπω ὅμως τὸ ἐνδιαφέρον ἐκδηλούμενον εἰς οὐσιαστικὰ μέτρα. Ἡ ὑπόθεσις ἐχωρίσθη εἰς ἓν τεχνικὸν σκέλος καὶ εἰς ἓν οἰκονομικὸν σκέλος. Καὶ ὡς πρὸς τὸ τεχνικὸν σκέλος, νομίζω ὅτι ἀπεδόθη ἡ ἐργασία καὶ ἀπεδείχθη ἡ ἱκανότης τῆς Χώρας νὰ ἀντιμετωπίσῃ εἰς τὸ μέλλον τὸ πρόβλημα τῆς ἀνοικοδομήσεως, χωρὶς νὰ ἔχῃ ἀνάγκην νὰ καταφύγῃ εἰς ξένας ἀγορὰς διὰ τὴν προμήθειαν τῶν περισσοτέρων ὑλικῶν. Διότι κατέχω στοιχεῖα, βάσει τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται ἡ ἱκανότης τῶν Ἑλλήνων τεχνικῶν νὰ προσφέρουν ὑλικὰ διὰ τὴν μόνιμον στέγασιν ἐκ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν καμμένων δασῶν. Ὡς γνωρίζητε, εἴχαμε τὸ ἀτύχημα πέρυσυ τὸ καλοκαῖρι, νὰ ἔχωμεν μεγάλας πυρκαϊὰς καὶ ὡς γνωρίζετε μία πυρκαϊὰ δάσους δὲν καταστρέφει τὸ ξύλον τοῦ δένδρου, ἀλλὰ δημιουργεῖ μίαν καψάλαν, ἡ ὁποία ὅταν ἐγκαίρως ὑλοτομηθῇ ἀποτελεῖ ὑλικὸν χρήσιμον, δίδει ξυλείαν χρησιμοποιήσιμον. Ἀπὸ τοὺς κορμοὺς δένδρων τῶν καψαλῶν θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθοῦν 170.000 μέτρα ξυλείας καὶ τὸ ὅτι 40.000 κυβικὰ μέτρα εὑρίσκονται ἤδη εἰς τὰ πριστήρια, ἀποδεικνύει ὅτι κατεβλήθη μία ἀξιέπαινος προσπάθεια καὶ δηλοῖ ὅτι ὑπῆρξε ὀργάνωσις καὶ πρόθυμος δρᾶσις. Ἡ ἀπόκτησις ἐντὸς τῆς Χώρας, ἄσχετον ἂν ἀπὸ θλιβερὰν αἰτίαν, 150 χιλ. κυβικῶν ξυλείας, εἶναι ἀξιοσημείωτος, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι πρὸ τοῦ πολέμου ἡ κατανάλωσις ξυλείας εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀνήρχετο εἰς 100 χιλιάδας κυβικὰ ἐτησίως καὶ ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τῆς μονίμου στεγάσεως ἀνέρχεται εἰς 250 χιλ. κυβικὰ ξυλείας. Συνεπῶς ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ξυλείας, τὸ ὁποῖον εἶναι βασικόν, τὸ Ὑπουργεῖον ἐπροχώρησεν ἱκανοποιητικά. Ἐγκατεστάθησαν καὶ 14 κεραμουργεῖα, ὥστε καὶ ἀπὸ ἀπόψεως κεράμων θὰ εὑρεθῶμεν εἰς καλὴν σχετικῶς κατάστασιν. Ἐπίσης ἡ Χώρα δύναται νὰ προσφέρῃ τὰ σιδηρικὰ οἰκοδομῶν, διότι μὲ μικρὰν εἰσαγωγὴν πρώτων ὑλῶν θὰ δύναται νὰ τὰ παράγῃ ὅλα ἐδῶ. Θὰ μᾶς λείψουν μόνον αἱ λαμαρῖνες, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ τὰς ἐγκαταστάσεις τῶν στεγῶν τῶν ὀρεινῶν περιφερειῶν, ὅπου δὲν δύνανται νὰ μεταφερθῶσι αἱ κέραμοι. Ἐάν, ὅμως, τεχνικαὶ κατεβλήθησαν προσπάθειαι καὶ ἐὰν ἐγώ, ὁ ἀντιπολιτευόμενος, ἀνεγνώρισα ἀρκετὰς ἐπιτυχίας ἐπὶ τῶν σημείων αὐτῶν, ὀφείλω νὰ εἶμαι κατηγορηματικὸς καὶ δριμὺς διὰ τὴν μακαριότητα καὶ τὴν ἀδιαφορίαν, ἡ ὁποία ἐξεδηλώθη ὡς πρὸς τὸ οἰκονομικὸν σκέλος τῆς ἀνοικοδομήσεως. Διότι ἀφ’ ἑνὸς ἡ ἀνοικοδόμησις χρειάζεται ὑλικὰ καὶ τεχνικὴν ὀργάνωσιν, ἀφ’ ἑτέρου χρειάζεται χρήματα. Ὅταν τὸν Ἰούλιον συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον περὶ στεγάσεως, εἶχον εἴπῃ ὅτι ἔχομεν ὑποχρέωσιν ἐπὶ τόσων βασικῶν ζητημάτων νὰ ἐξεύρωμεν πόρους ἐκ τῶν ἐσωτερικῶν, θύελλα δὲ τότε ἠγέρθη ἐκ μέρους τῶν κυβερνητικῶν βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι μοῦ εἶπον ὅτι διαπράττω ἔγκλημα ὁμιλῶν περὶ ἐσωτερικῶν πόρων, διότι θὰ ἔλθουν αἱ ἐπανορθώσεις καὶ αἱ ἀποζημιώσεις ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ ὅτι τὸ πρόβλημα τῆς στεγάσεως δὲν θὰ λυθῇ δι’ ἐσωτερικῶν πόρων. Ἔ, κύριοι! Οὔτε ἐπανορθώσεις, οὔτε ἀποζημιώσεις ἦλθον. Δὲν θέλω νὰ μεμφθῶ τὴν Κυβέρνησιν, διότι μὲ ὑπερβολικὴν αἰσιοδοξίαν ἀπέβλεψε εἰς ἐπανορθώσεις καὶ ἀποζημιώσεις, ἠμπορῶ ὅμως νὰ τὴν μεμφθῶ ὅτι δὲν προέβλεψε ὅτι δὲν θὰ ἤρχοντο ἢ θὰ ἤρχοντο ἀνεπαρκεῖς ἢ θὰ ἤρχοντο ἀργά. Ἠμπορῶ νὰ τὴν μεμφθῶ σήμερον, ὁπότε γνωρίζομεν ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἔλθουν, οὔτε ἐπανορθώσεις, οὔτε ἀποζημιώσεις διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν καὶ ἐν τούτοις ἐξακολουθεῖ νὰ ἀντιμετωπίζῃ τὸ ζήτημα μὲ μακαριότητα, τὴν ὁποίαν δικαιολογοῦν μόνον αἱ πολυκατοικίαι εἰς τὰς ὁποίας ζῶμεν ἐν Ἀθήναις. Τὸ νὰ ἀφήνωμεν τοὺς ὀρεινοὺς πληθυσμοὺς νὰ ζοῦν χειμῶνας εἰς τρώγλας, εἶναι μία τοὐλάχιστον ἀποκαρδιωτικὴ ἀδιαφορία πρὸς μεγάλο καὶ πολύτιμον μέρος τοῦ λαοῦ μας. Τεχνικῶς εἴδομεν ὅτι αἱ περισσότεραι προϋποθέσεις διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν, δημιουργοῦνται διὰ τῆς ἐργασίας τῶν τεχνικῶν μας. Αἱ δημοσιονομικαί, ὅμως, προϋποθέσεις, εἶναι ζήτημα τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου δὲν ἠκούσαμεν τίποτε ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν ἠξεύρωμεν τὶ σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν ἐξεύρεσιν τῶν πόρων, τῶν ἀναγκαίων διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν. Θὰ ἀναμένῃ καὶ πάλιν ἐπανορθώσεις, ἢ θὰ ἀνεύρῃ — ὡς πρέπει — ἐσωτερικοὺς πόρους; Ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐκφράσῃ τὴν γνώμην της διὰ νὰ γνωρίζωμεν ἐὰν θὰ ἐξακολουθήσῃ ἀκόμη νὰ ὑποσκάπτεται ἡ ὑγεία ἰδίως τῶν ὀρεσιβείων. Πάντως ἐὰν αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως — ἥτις συνεπάγεται βαρυτάτας εὐθύνας — βεβαίως δὲν εἶναι ἡ ἰδική μας πολιτική. Ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω, καθώρισε σαφῶς κατὰ τὴν κριτικὴν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, τὴν πολιτικήν μας, εἰπὼν ἐπὶ λέξει (ἀναγινώσκει): «Τὸ ζήτημα τῆς ἀνοικοδομήσεως δὲν δύναται βεβαίως νὰ λυθῇ παρὰ μόνον μὲ τὴν βοήθειαν τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἀλλὰ ἐπειδὴ τὸ ζήτημα θίγει ἀξιόλογον μέρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ θέτει εἰς κίνδυνον τὴν ὑγείαν πολυτίμων πληθυσμῶν, τὸ Κόμμα μου φρονεῖ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει διὰ τῆς ἐπιβαρύνσεως τῆς μὴ θιγείσης ὑπὸ τοῦ πολέμου ἰδιοκτησίας, καὶ δι’ οἱουδήποτε ἄλλου συνδυασμοῦ, νὰ ἐξεύρῃ ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ πόρους, ὥστε νὰ προσφέρῃ τὸ ταχύτερον μικρὰν ὑγιεινὴν στέγην εἰς ὅλους ὅσους ἀπώλεσαν τὰς οἰκίας των. Τοῦτο εἶναι δι’ ἡμᾶς ζήτημα κοινωνικῆς δικαιοσύνης, ζήτημα ἐθνικῆς ἀλληλεγγύης, ζήτημα οἰκονομικῆς σκοπιμότητος». Αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτικὴ τοῦ κόμματος εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω, ἀλλὰ ἐδῶ δὲν πρόκειται νὰ πολιτικολογήσωμεν, πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσωμεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἐγκατελείφθησαν καὶ ὅταν τοὺς ἐπισκεπτόμεθα εἰς τὰ σπίτια τους μᾶς λέγουν· κυτᾶχτε ποῦ ζοῦμε, πῶς γινόμεθα φυματικοὶ καὶ πῶς ἀρρωσταίνομε τὸν χειμῶνα ἀπὸ πνευμονία.

§56Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Ὑποστηρίζετε ὅτι διὰ τῆς ἐπιβαρύνσεως τῆς ἰδιοκτησίας εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ τὸ πρόβλημα τῆς στεγάσεως; Ἡ ἰδιοκτησία, κύριοι, ἔχει φθάσει εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε κατ’ οὐσίαν νὰ εἶναι ἀνύπαρκτος.

§57Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Τὴν ἄλλην φορὰν ποὺ ὡμίλησα περὶ ἀνευρέσεως ἐσωτερικῶν πόρων, κύριε συνάδελφε, σεῖς πάλιν μοῦ εἴπατε ὅτι διαπράττω ἔγκλημα νὰ ὁμιλῶ περὶ ἐσωτερικῶν πόρων καὶ τώρα πάλιν μᾶς λέτε τὰ ἴδια. Σεῖς θεωρούσατε καὶ θεωρεῖτε αὐτὸ ἔγκλημα καὶ ἐγὼ σᾶς ἀπαντῶ ὅτι ἐγὼ θεωρῶ ἔγκλημα νὰ πεθαίνουν Ἕλληνες ἀπὸ κρῦο καὶ βροχή, ἐνῷ ἄλλοι Ἕλληνες ζοῦν σὲ λαμπρὰ ἢ καὶ πολυτελῆ σπίτια.

§58Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Ὅταν ὑπηρετοῦσα ὡς ἔφεδρος ἀξιωματικός, ἤμουν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν στεγάσεως, καὶ γνωρίζω ὅτι εἰς τὴν περιφέρειαν Κολωνακίου διὰ διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας ἀπηγορεύετο νὰ γίνουν ἐπιτάξεις καὶ ἐγένοντο ἐπιτάξεις μόνον εἰς τοὺς συνοικισμούς.

§59Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Ἐφθάσαμε, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ σημεῖον ποὺ γνωρίζομεν ὅλοι, καὶ ἐλπίζω ὅτι πρέπει νὰ προσγειωθῶμεν εἰς τὴν νέαν κατάστασιν. Τί θὰ κάμωμεν διὰ τὸ ζήτημα τῆς στεγάσεως; Τὸ ζήτημα εἶναι οἰκονομικόν. Γνωρίζω ὅτι αἱ πληγαὶ τῆς Ἑλλάδος εἶναι μεγάλαι, γνωρίζω ἀρκετὰ καλὰ τὴν μείωσιν ἡ ὁποία ἐπῆλθεν εἰς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα καὶ τὴν παραγωγὴν τῆς Χώρας, ἀλλὰ παρὰ ταῦτα παραμένει τὸ γεγονὸς ὅτι Ἕλληνες πολλοὶ ζοῦν εἰς τρώγλας καὶ ἀσθενοῦν λόγῳ αὐτοῦ καὶ παραμένει ἡ ὑποχρέωσις τοῦ Κράτους ὅπως φανῇ ἀλληλέγγυον, ὅπως ἔλθῃ βοηθὸς καὶ τοὺς προσφέρῃ τὴν δυνατότητα ἀποκτήσεως στέγης. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Τὸ θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου μὲ παρέσυρεν ὁ κ. συνάδελφος, τὸ εἶχα θέσει τὸν Ἰούλιον μῆνα, καὶ εἶχα κάμει ἕναν ὑπολογισμόν, ὁ ὁποῖος ἐστηρίζετο εἰς τοὺς ἀκολούθους συλλογισμούς. Ἐὰν ἡ ἰδιοκτησία τῶν Ἀθηνῶν δὲν κατεστράφη καὶ κατεστράφη ἡ ἰδιοκτησία τῶν χωρικῶν, αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ἐν Ἀθήναις εἶχαν ἀντιαεροπορικὰς πυροβολαρχίας, στηθείσας ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ὀφείλεται εἰς κάποιαν κρατικὴν μέριμναν ἡ ὁποία ἔσωσε τὰ σπίτια τῶν Ἀθηνῶν. Ὅταν, λοιπόν, ἐσώθησαν ὡρισμέναι μεγάλαι ἰδιοκτησίαι καὶ ἄλλαι κατεστράφησαν, ὑπάρχει τὸ ἠθικὸν ἔρεισμα ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι δὲν ἐθίγησαν νὰ πληρώσουν κάτι ἐλάχιστον διὰ νὰ διορθωθοῦν ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι κατεστράφησαν. Ὁ ὑπολογισμὸς τὸν ὁποῖον ἔκαμα, καὶ τὸν ὁποῖον δύναμαι νὰ θέσω εἰς τὴν διάθεσίν σας, εἶναι ὅτι ἂν ὅλη ἡ ἀκίνητος ἰδιοκτησία τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία δὲν ἐθίγει ἀπὸ τὸν πόλεμον καὶ ἡ ὁποία εἶναι ἀνωτέρα τῆς προπολεμικῆς ἀξίας τῶν 100 χιλ. δραχ., ὑποχρεωθῇ νὰ καταβάλῃ τριῶν μηνῶν ἐνοίκια...

§60Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Αὐτὰ τὰ ἔχω εἰπῆ πρὸ 6 μηνῶν, κύριε συνάδελφε.

§61Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Ἡ ἰδιοκτησία εἶναι ἀνύπαρκτος.

§62Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Ὁ ὑπολογισμὸς εἶναι ὁ ἑξῆς: ὅτι ἂν τὸ ἐνοίκιον μιᾶς τριμηνίας καταβάλουν αἱ ἰδιοκτησίαι αἱ ὁποῖαι ἔχουν προπολεμικὴν ἀξίαν πέραν τῶν 100 χιλ. δραχ., καὶ ἂν τὴν φορολογίαν αὐτὴν καταβάλουν οἱ ἰδιοκτῆται, ἐφ’ ὅσον ἡ κατοικία των εἶναι ἐλευθέρα ἐνοικιοστασίου, οἱ ἐνοικιασταὶ δὲ ἐφ’ ὅσον προστατεύονται ἀπὸ τὸ ἐνοικιοστάσιον, τότε θὰ εἰσπράξωμεν ἕνα ἔσοδον 20 δισεκατομμυρίων. Θὰ μοῦ εἰπῆτε τὶ κάνουν τὰ 20 δισ.; Ἀπαντῶ, ὅτι ἔχοντες τὰ ὑλικὰ ποὺ προανέφερα, μὲ τὰς τιμὰς ἡμερομισθίων τοῦ Ἰουλίου ἐκάμαμεν 20.000 σπίτια τῶν δύο δωματίων, μὲ τὰ σημερινὰ ἡμερομίσθια κάνουμε 8.000 σπίτια. Ἄν νομίζετε ὅτι εἶναι ἀσήμαντον νὰ κατασκευάσωμεν τὰ 20.000 σπίτια μὲ μίαν ἀσήμαντον ἐπιβάρυνσιν, θὰ διαφωνήσωμεν ριζικῶς.

§63Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Νὰ πᾶμε εἰς τὴν βιομηχανίαν, ἡ ὁποία κερδίζει, ὄχι εἰς τὴν ἰδιοκτησίαν ἡ ὁποία εἶναι ἀνύπαρκτος.

§64Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Κύριε συνάδελφε, σεῖς ποὺ προστατεύετε τὴν ἰδιοκτησίαν μὲ τόσην θέρμην, ἀδιαφορῆτε διὰ τὴν ὑγείαν τῶν πυροπαθῶν, θὰ ἔπρεπε νὰ σκεφθῆτε ὅτι ἐὰν εἴχαμε ἐφαρμόσῃ αὐτὸ τὸ μέτρον τὸν Ἰούλιον, θὰ εἴχαμε λύσει μερικῶς τὸ πρόβλημα, τοὐλάχιστον διὰ τὰ ὀρεινὰ μέρη, τὰ ὁποῖα ὑποφέρουν περισσότερον. Εἴπατε διὰ τὴν βιομηχανίαν. Θὰ σᾶς εἴπω μίαν ὡρισμένην κατηγορίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέδειξα τότε πρὸς φορολογίαν. Γνωρίζω ἀνθοῦσαν βιομηχανίαν, ἡ ὁποία τὸ 1940 χρεωστοῦσε 100 ἑκατομμύρια προπολεμικῶν δραχμῶν. Τὶ θὰ γίνουν αὐτὰ τὰ χρέη. Θὰ ἐξακολουθήσωμεν νὰ τὰ θεωροῦμε σβυσμένα; Εἶναι καὶ αὐτὴ μία ἀρίστη ἀπὸ πάσης ἀπόψεως φορολογητέα ὕλη. Ἄν καλέσωμεν νὰ πληρώσουν μέρη μόνον τῶν χρεῶν αὐτῶν, τὰ ὁποῖα εἶχον συνάψει οἱ μεγάλοι ὀφειλέται πρὸ τοῦ πολέμου, πρόκειται, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἔχωμεν περίπου ἄλλα 50 δισεκατομμύρια, μόνον ἀπὸ αὐτὴν τὴν φορολογητέαν ὕλην καὶ τὸ ποσὸν δύναται νὰ γίνῃ μεγαλύτερον ἂν προβῶμεν εἰς μεγαλυτέραν ἐπιβάρυνσιν. Καὶ σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι μὲ 50 δισεκατομμύρια θὰ κατεσκευάζαμεν τὸν Ἰούλιον 50.000 σπίτια καὶ σήμερον θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἔχωμεν περὶ τὰ 20.000 σπίτια. Τέλος εἴχαμε ζητήσει ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ παύσῃ ὑφισταμένη αὐτὴ ἡ ἐκκρεμότης τῶν ἀκινήτων τῶν πωληθέντων ἐπὶ κατοχῆς. Θὰ ἔχετε ὅλοι σας λάβη ὑπομνήματα καὶ θὰ ἔχετε δεχθῆ ἐπιτροπὰς τῶν μὲν κηρυσσομένων ὑπὲρ τῆς μονιμοποιήσεως τῆς καταστάσεως, τῶν δὲ ὑπὲρ τῆς ἀνατροπῆς της. Αὐτὴ ἡ ἐκκρεμότης νομίζω ὅτι τὸ ἠθικώτερον θὰ ἦτο νὰ λυθῇ διὰ μιᾶς σοβαρᾶς φορολογίας τῆς ἰδιοκτησίας τῆς κτηθείσης ἐπὶ κατοχῆς καὶ διὰ τοῦ προϊόντος τῆς φορολογίας νὰ ἀποζημιωθοῦν ἀφ’ ἑνὸς οἱ πωληταὶ μικρῶν ἀκινήτων ἀξίας κατωτέρας τῶν 100 ἢ 200 χιλιάδων, ἀφ’ ἑτέρου τὸ ὑπόλοιπον νὰ διατεθῇ πρὸς κατασκευὴν τῶν δύο δωματίων δι’ ἐκείνους ποὺ ἔχασαν τὸ σπίτι των, τὴν ὥρα ποὺ ὁ ἄλλος ἀγόραζε ἢ ἐπώλει τὴν πολυκατοικίαν ἢ ἔστω τὴν κατοικίαν τῶν 4, 5 δωματίων. Αὐτὰ τὰ εἴπαμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸν Ἰούλιον. Οὐδὲν ἐγένετο, καὶ ἐκαταντήσαμε ὄχι εἰς τὸ νὰ ἐργαζόμεθα ὀλίγον, ἀλλὰ νὰ σταματοῦμε τὴν ἐργασίαν. Θὰ σᾶς δώσω, κύριοι, ἕνα χαρακτηριστικὸν παράδειγμα. Εὑρισκόμην εἰς Ἤπειρον, εἰς μεγάλο κέντρον κατεργασίας ξύλων, ὅπου εὑρίσκοντο 20 χιλ. μ3 ξυλείας εἰς κούτσουρα. Καὶ τὸν Ὀκτώβριον ἦλθε μίαν ἡμέραν ἕνα τηλεγράφημα ἀπὸ τὸ Ὑφυπουργεῖον Ἀνοικοδομήσεως ἔχον ὡς ἑξῆς: «Λόγῳ ἐλλείψεως πιστώσεων, ἀναστέλλεται πᾶσα μεταφορὰ καὶ πρῆσις ξυλείας». Ἰδού, κύριοι, ποῦ ὡδήγησεν ἡ ἀδιαφορία τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ἀνοικοδόμησιν. Εἴκοσι χιλιάδες μ3 ξυλείας δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ κατεργασθῶμεν, διότι τὸ Ὑπουργεῖον δὲν διαθέτει οὔτε 50 ἑκατομμύρια διὰ νὰ τὰ κατεργασθῇ. Δύνασθε νὰ μοῦ εἰπῆτε ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ δημιουργηθῇ ὁ πόρος τῶν 20 δισεκατομμυρίων ἀπὸ τὴν ἰδιοκτησίαν; Παρέλειψα ἴσως νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ φορολογία τῶν ἀκινήτων τῶν μεταβιβασθέντων ἐπὶ κατοχῆς τὰ ὁποῖα ἀνέρχονται εἰς 300.000, ἐκ τῶν ὁποίων 288.000 δὲν παρουσίασαν ἄλλην μεταγραφήν, ἀλλὰ παρέμειναν εἰς χεῖρας τοῦ πρώτου ἀγοραστοῦ....

§65Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τί ποσὸν ἀντιπροσωπεύουν αὐταὶ αἱ ἀγοραπωλησίαι;

§66Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Δὲν ἔχω ἀκριβῆ αὐτὸν τὸν ἀριθμόν, ἀλλὰ θὰ σᾶς εἴπω τοῦτο, κύριε Πρόεδρε: Ἄν αὐταὶ αἱ 288.000 οἰκίαι φορολογηθοῦν μὲ μικρὰν φορολογίαν διὰ τὰς πωλήσεις τοῦ πρώτου ἑξαμήνου, ὁπότε ἡ δραχμὴ εἶχεν ἀξίαν, μὲ μεγαλειτέραν κατὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος, καὶ μὲ πολὺ μεγαλειτέραν ἀργότερα, καὶ ἂν γίνῃ κλιμάκωσις τῆς φορολογίας ἀναλόγως τῆς ἀξίας τῶν πωληθέντων ἀκινήτων, κατὰ τοὺς ἰδικούς μου ὑπολογισμούς, ἡ φορολογία αὐτὴ θ’ ἀποδώσῃ 250 δισεκατομμύρια. Καὶ ὑπάρχουν ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι ὑπελόγισαν τὴν ἀπόδοσιν αὐτῆς τῆς φορολογίας εἰς 500 δισεκατομμύρια. Δὲν γνωρίζω, κύριοι, ἂν εἶναι μακαριότης ἢ ἂν εἶναι πολιτικὴ γραμμή, ἂν εἶναι ἡ κοσμοθεωρία εἰς τὴν ὁποίαν πιστεύει ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ οὐδεμία ἐκ τῶν φορολογιῶν αὐτῶν ἐπεβλήθη. Οὐδεμία ἐκ τῶν φορολογιῶν αὐτῶν ἐπεβλήθη, εἴτε ἀπὸ ἀτολμίαν, εἴτε ἀπὸ παθολογικὴν αἰσιοδοξίαν, εἴτε λόγῳ προγραμματικῶν κατευθύνσεων. Καὶ αἱ οἰκογένειαι τῶν πυροπαθῶν ἐξακολουθοῦν νὰ ζοῦν ὑπὸ τὰς στέγας αἱ ὁποῖαι στάζουν, εἰς τὸ χῶμα τὸ ὁποῖον ἀναπληροῖ τὸ πάτωμα, κάτω ἀπὸ τὸ σχισμένο πισσόχαρτο, τὸ ὁποῖον ἀναπληροῖ τὴν στέγην καὶ τὴν ὀροφήν. Καιρὸς εἶναι νὰ τολμήσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ θίξῃ καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ ἡ κατάστασις. Ἡμεῖς ἐπανειλημμένως προειδοποιήσαμεν τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔλυσε μερικῶς τὸ τεχνικὸν μέρος τῆς ἀνοικοδομήσεως, εἶναι ἀνάγκη νὰ λύσῃ καὶ τὸ οἰκονομικόν, διότι, ἐπαναλαμβάνω τοὺς λόγους τοῦ Ἀρχηγοῦ μου, εἶναι ζήτημα κοινωνικῆς δικαιοσύνης, ἐθνικῆς ἀλληλεγγύης καὶ οἰκονομικῆς σκοπιμότητος. (Χειροκροτήματα).

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βασιλειάδης ἔχει τὸν λόγον.

§68Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ προλαλήσας ἀνέπτυξε τὸ ζήτημα λίαν ἐκτενῶς. Νομίζει ἡ Κυβέρνησις πλέον, ὅτι εἶναι τοῦτο ζήτημα ἐπερωτήσεως τῶν βουλευτῶν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν; Ἐγὼ δὲν νομίζω. Ἡ Κυβέρνησις ἂς ἀκούσῃ τὰς γοερὰς φωνὰς τῆς ἀπελπισίας, τὰς ὁποίας οἱ ἄστεγοι ρίπτουν, ἀλλ’ εἰς ὦτα μὴ ἀκουόντων. Ὁ κ. Ἀβέρωφ ἀνέφερεν ὅτι ἔλιπον μερικὰ ἑκατομμύρια διὰ τὴν κατεργασίαν ξυλείας. Ἐγὼ καταγγέλω τὸν Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων ὅτι ἐζητήσαμεν τὴν περασμένην ἑβδομάδα ὀλίγα κεραμίδια διὰ νὰ στεγασθοῦν μερικοὶ ἄστεγοι ἀπὸ 4 ἐτῶν, καὶ μοῦ ἀπήντησαν ὅτι δὲν ἔχουν 500 κεραμίδια εἰς τὴν Λαμίαν, διότι δὲν ἐπαρκοῦσεν ἡ πίστωσις διὰ τὴν μεταφορὰν ὀλίγων χιλιάδων κεραμιδιῶν ἀπὸ τὴν Χαλκίδα εἰς τὴν Λαμίαν. Ὁ κόσμος ζῇ εἰς τὴν βροχὴν καὶ εἰς τὰ χιόνια. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι δὲν εἶναι ζήτημα ἐπερωτήσεως, ἀλλὰ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Κοθρῆς ἔχει τὸν λόγον.

§70Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον, ἔπειτα ἀπὸ τὴν ὁμολογουμένως ἐμπεριστατωμένην ἀγόρευσιν τοῦ ἐκλεκτοῦ συναδέλφου κ. Ἀβέρωφ. Ἀλλὰ καὶ ἐγὼ δὲν εὑρίσκομαι ἐνταῦθα παρὰ ὡς ἐκπρόσωπος μιᾶς περιφερείας, ἡ ὁποία ἔχει ὑποστῆ τὸν ἀπηνέστερον διωγμὸν κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς, τῆς περιφερείας τῆς Ἱεραπέτρας Κισσάμου Κρήτης, ἡ ὁποία ὄχι μόνον διωγμοὺς προσώπων ὑπέστη, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς καταστροφὰς ἀψύχων συγκαταλέγεται εἰς τὴν πρώτην σειρὰν καταστροφῶν τῆς Χώρας μας. Ἡ περιφέρεια αὐτὴ ἐκ 5 χωρίων, ἐκτὸς τῆς κωμοπόλεως, κατεστράφη ὁλοκληρωτικῶς ἀπὸ τὴν μανίαν τοῦ κατακτητοῦ, ὑπέστη δὲ καὶ ἄλλας καταστροφὰς ἀπὸ τοὺς βομβαρδισμοὺς τῶν ἐχθρικῶν ἀεροπλάνων κατὰ τὴν κατάληψιν τῆς Κρήτης ὑπὸ τῶν Γερμανῶν. Ὅταν ἐγένοντο αἱ ἐκλογαὶ καὶ ἐπεσκέφθην τὴν περιφέρειάν μου αὐτὴν καὶ εἶδα τὴν κατάστασιν τὴν οἰκτράν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται οἱ κάτοικοι, ἐνθυμίζοντες τὴν παλαιὰν ἀγρίαν ἐποχὴν τῶν νομάδων φυλῶν, ἐνόμισα ὅτι εἶχα τὸ δικαίωμα νὰ τοὺς ὑποσχεθῶ, ἂν ὄχι τίποτε ἄλλο, τοὐλάχιστον ὅτι μίαν ἐλαφρὰν στοργὴν θὰ ἐξεδήλωνε τὸ Κράτος διὰ τὴν περιφέρειαν ταύτην καὶ ὁπωσδήποτε θὰ τοὺς ἀνεκούφιζε, ἔστω καὶ διὰ μιᾶς προσωρινῆς περιθάλψεως κατὰ τὸ διάστημα καθ’ ὃ θὰ ἐρχόμεθα ἐδῶ διὰ νὰ ἐμφανισθῶμεν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Διὰ τοῦτο ἡ πρώτη ἐπερώτησις τὴν ὁποίαν ὑπέγραψα ἅμα τῇ ἀφίξει μου εἰς Ἀθήνας κατὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς, ἦτο ἡ ἐπερώτησις ἡ ὁποία ἦλθε σήμερον ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν. Δὲν ἤλπιζα ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ παρέλθουν 8 μῆνες διὰ νὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν ἡ ἐπερώτησις. Ἀλλά, δυστυχῶς, παρ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα, ἡ ἐπερώτησίς μας δὲν ἔχει χάσει οὐδόλως τὴν ἐπικαιρότητά της. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλά, δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι περισσότερον ἐπίκαιρος εἶναι σήμερον. Διότι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι ὑπῆρχε μία βασιμωτέρα ἐλπὶς περὶ μιᾶς ταχυτέρας ρυθμίσεως τοῦ ζητήματος. Σήμερον ὑπάρχει πλήρης ἀπογοήτευσις, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα αὐτό. Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην εἶχον λάβει προσωπικὰς ὑποσχέσεις παρὰ τῶν Ὑπηρεσιῶν Ἀνοικοδομήσεως ὅτι, εἰδικῶς εἰς τὴν κωμόπολιν τῆς Ἱεράπετρας θὰ ἀνεγείροντο ἀμέσως 100 περίπου οἰκίσκοι, διὰ τὴν στέγασιν τῶν ἐχουσῶν ἄμεσον ἀνάγκην στεγάσεως οἰκογενειῶν, καὶ ὅτι θὰ ἐδίδετο καὶ οἰκονομικὴ ἐνίσχυσις. Ἤλπιζα ὅτι ὕστερα ἀπὸ τὸ ὀκτάμηνον αὐτὸ διάστημα, θὰ ἦτο εἰς θέσιν τὸ Ὑπουργεῖον νὰ ἱκανοποιήσῃ ὄχι κἂν τὰς νέας ἐπαγγελίας τῆς Κυβερνήσεως, τὰς ὁποίας ἔδωσεν ὅταν ἀνέλαβε τὴν ἐξουσίαν, ἀλλὰ τοὐλάχιστον ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα αἱ Ὑπηρεσίαι τῆς Ἀνοικοδομήσεως μᾶς ὑπεσχέθησαν προτοῦ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἀναλάβῃ τὴν ἀρχήν. Δυστυχῶς, εὑρίσκομαι σήμερον εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν, παρ’ ὅλον τὸν σεβασμὸν τὸν ὁποῖον τρέφω πρὸς τοὺς κατευθύνοντας σήμερον τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Δημοσίων Ἔργων, νὰ δηλώσω ὅτι ὄχι μόνον δὲν μὲ ἱκανοποίησαν αἱ ἐνέργειαι τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, ἀλλ’ ὅτι μὲ ἀπεγοήτευσαν πλήρως κατὰ ἕνα τρόπον οἰκτρὸν καὶ τραγικὸν καὶ δὲν γνωρίζω πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμφανισθῶ πάλιν εἰς τὴν περιφέρειάν μου. Δὲν γνωρίζω, κύριοι συνάδελφοι, κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἀντιμετωπίσω πάλιν τὴν τραγικὴν κατάστασιν τῶν γυμνητευόντων καὶ τῶν ἀστέγων κατοίκων, οἱ ὁποῖοι ἐὰν εἶχον τοὐλάχιστον μίαν στέγην, θὰ ἠδύναντο κάπως καλύτερον νὰ καλύψουν τὰς ἄλλας ἀνάγκας των. Τόση εἶναι ἡ ἀπογοήτευσις τῶν κατοίκων τῆς ἐπαρχίας ταύτης, ὥστε ὅταν τοὺς ἐπεσκέφθη τελευταίως μηχανικὸς τοῦ Ὑπουργείου, τὸν ἐκυνήγησαν μὲ τὰ ξύλα, διότι ἔχουν πεισθῆ ὅτι τὸ Κράτος τοὺς κοροϊδεύει. Δὲν θέλω νὰ παραγνωρίσω, κύριοι συνάδελφοι, τὰς δυσκολίας τὰς ὁποίας ἀντιμετωπίζει τὸ Κράτος, δὲν θέλω νὰ ἀγνοήσω τὸ δύσκολον τῶν περιστάσεων, τὰς ὁποίας διερχόμεθα. Ἀλλὰ παρ’ ὅλα αὐτά, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὁμολογήσω ὅτι ὑπάρχει καὶ μία ἔλλειψις ἱκανότητος, μία ἔλλειψις ἐνδιαφέροντος, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ εἶναι ἀνάλογον πρὸς τὰς ἐξαιρετικὰς συνθήκας, τὰς ὁποίας διερχόμεθα. Διότι δὲν εἶναι σήμερον ἡ ἐποχή, καθ’ ἥν, κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ ἀντιμετωπίζωμεν τὸ πρόβλημα μὲ τὸν τρόπον τὸν ἤρεμον καὶ τὸν φυσικόν, μὲ τὸν ὁποῖον θὰ τὸ ἀντιμετωπίζαμεν εἰς παλαιοτέραν ἐποχήν. Σήμερον χρειάζεται λῆψις ἐξαιρετικῶν ἀποφάσεων καὶ ἐξαιρετικῶν μέτρων. Θὰ ἤμουν εὐχαριστημένος, κύριοι, νὰ ἀκούσω μετ’ ὀλίγον τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων νὰ παρέχῃ τοιαύτας ἐξηγήσεις, αἱ ὁποῖαι νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἄρουν τὴν ἀπογοήτευσιν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Ἀλλὰ πολὺ φοβοῦμαι ὅτι δὲν θὰ δυνηθῶ νὰ ἱκανοποιηθῶ ἀπὸ τὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἑπομένως νὰ ἐμφανισθῶ ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ λαοῦ εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου. Διότι, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἱκανοποιούμεθα ἡμεῖς ὡς ἀντιπολίτευσις. Θὰ ἱκανοποιηθῶμεν ἐὰν παράσχωμεν θετικὰς ὑπηρεσίας εἰς τὸν λαόν, διότι μόνον τοιουτοτρόπως εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετηθῇ ὁ κόσμος. Δὲν ἱκανοποιούμεθα ἐὰν αὔριον μεταβῶμεν εἰς τὰς ἐπαρχίας μας καὶ εἰποῦμεν εἰς τοὺς ἐκλογεῖς μας ὅτι: Τί νὰ σᾶς κάνουμε, ἡμεῖς εἴμεθα ἀντιπολίτευσις, δὲν ἠμποροῦμε νὰ κάνουμε τίποτε, φταίει ἡ Κυβέρνησις. Θὰ ἤμην ἱκανοποιημένος, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἦτο εἰς θέσιν νὰ μοῦ παράσχῃ τὰ μέσα νὰ εἰπῶ «μπράβο! ἐπετέλεσε τὸ καθῆκον της». Ὅταν λέγω ὅτι ἐπετέλεσε τὸ καθῆκον της, δὲν ἐννοῶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις σήμερον εἶναι εἰς θέσιν νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα τῆς στέγης. Δὲν ἐννοῶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι εἰς θέσιν νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα τῆς ἀνοικοδομήσεως. Ἐννοῶ ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπανειλημμένως μᾶς ὑπεσχέθησαν αἱ ὑπηρεσίαι καὶ τὸ ὁποῖον δὲν ἔγινε, ὅτι ἠμπορεῖ δηλαδὴ νὰ δοθῇ μία προσωρινὴ βοήθεια, μία προσωρινὴ στέγασις, ὅτι ἠμποροῦν νὰ γίνουν μερικὰ σπίτια. Αἱ ὑπηρεσίαι μᾶς ὑπεσχέθησαν ὅτι ἠμποροῦσαν νὰ δοθοῦν ὀλίγα ὑλικὰ διὰ νὰ στεγασθοῦν οἱ κάτοικοι εἰς μίαν προσωρινὴν στέγην.

§71ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀναλόγως τῆς δυναμικότητος, ἔγινε ὅ,τι ἔπρεπε νὰ γίνῃ.

§72Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Ἐδῶ διαφωνοῦμεν, κύριε συνάδελφε, ὅτι δὲν ἐγένετο οὔτε αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ, ἀνάλογα μὲ τὴν δυναμικότητα τοῦ Κράτους. Ἐπαναλαμβάνω· θὰ ἤμην εὐτυχὴς νὰ ἀκούσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ παράσχῃ τοιαύτας ἐξηγήσεις, ὥστε νὰ διαψευσθῶ δι’ αὐτὰ τὰ ὁποῖα μέχρι τώρα εἶπα. (Χειροκροτήματα).

§73Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Δηλῶ προκαταβολικῶς ὅτι ἡ ἀπάντησίς μου δὲν θὰ ἱκανοποιήσῃ τὸν κ. Κοθρῆν. Νὰ μὴ περιμένῃ νὰ μείνῃ ἱκανοποιημένος ἀπὸ τὰς ἐξηγήσεις τὰς ὁποίας θὰ δώσω, διότι δὲν θὰ ἀποτελοῦν ἀπάντησιν εἰς ὅσα ὁ ἴδιος πρόχειρα ἀνέπτυξε. Θὰ ἀπαντήσω περισσότερον εἰς τὸν κ. Ἀβέρωφ, ὁ ὁποῖος, μελετήσας τὸ θέμα, ἠσχολήθη κατὰ τὴν ἀγόρευσίν του μὲ μερικὰ ζητήματα, ἐκ τῶν ὁποίων προκύπτει ὅτι κατέχει τὸ ζήτημα τῆς στεγάσεως. Ὡμολόγησεν ὁ κ. Ἀβέρωφ, ὅτι αἱ πιστώσεις αἱ ὁποῖαι διετέθησαν διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν, ἐχρησιμοποιήθησαν κατὰ τὸν πλέον πρόσφορον τρόπον. Ὡμολόγησεν ὅτι περιεφρουρήθη ὁ Ἑλληνικὸς πλοῦτος τῆς ξυλείας, ὁ ὁποῖος εἶναι δυσεύρετος, καθ’ ὅλην τὴν Εὐρώπην καὶ καθ’ ὅλον τὸν κόσμον καὶ συνέδρια διεθνῆ συνέρχονται διὰ τὴν κατανομήν, τὴν ἀνάλογον εἰς ἑκάστην Χώραν, ὄχι ἐκείνης ἡ ὁποία θὰ ἱκανοποιήσῃ ὅλας τὰς ἀνάγκας της, ἀλλὰ ἐκείνης ἡ ὁποία τῆς ἀναλογεῖ, ἐκ τῶν ὑπαρχόντων ἀποθεμάτων ξυλείας. Καὶ εἰς ἄλλο σημεῖον ὑπῆρξε διαφωνία μεταξὺ κ. Ἀβέρωφ καὶ κ. Κοθρῆ, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι θὰ ἔπρεπε δι’ ἑνὸς προχείρου μέτρου ὁπωσδήποτε νὰ στεγασθοῦν οἱ ἄστεγοι, ἐνῷ ὁ κ. Ἀβέρωφ, πολὺ σωστά, εἶπεν ὅτι τὰ χρήματα ποὺ δαπανῶνται εἰς προχείρους στεγάσεις εἶναι χαμένα, καὶ ἑπομένως δὲν πρέπει νὰ γίνεται σπατάλη δυσευρέτων ὑλικῶν. Δὲν εἴπατε αὐτό, κ. Ἀβέρωφ;

§74Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Ναί! σωστό! Ἐὰν καλῶς ἀντελήφθημεν, τὸ πρόγραμμά σας καὶ ἀπὸ ὅσα εἴχατε εἰπῆ καὶ ἀπὸ ὅσα ἔγραψαν αἱ ἐφημερίδες καὶ ἀπὸ τὰ δημοσιεύματα τοῦ Ὑπουργείου σας, εἶναι τὸ ἑξῆς: Λόγῳ τῶν περιωρισμένων πιστώσεων, τὰς ὁποίας κατ’ ἐμὲ καλῶς διαθέτετε, προετοιμασία ὑλικῶν, μέριμνα διὰ τὴν προφύλαξιν τῆς παραγωγῆς ξυλείας ἐκ τῶν δασῶν, προετοιμασία καὶ ἄλλων ὑλικῶν, ὥστε τὴν ἄνοιξιν νὰ γίνῃ μία μεγάλη ἐξόρμησις διὰ τὴν μόνιμον στέγασιν. Ἤδη, ἐκτὸς τοῦ ὅτι δὲν δίδονται πιστώσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ σᾶς ἐπέτρεπαν τὴν ἐξόρμησιν αὐτήν, εὑρισκόμεθα πρὸ τοῦ ἑξῆς φαινομένου: Νὰ χορηγοῦνται ὑλικὰ δι’ αὐτοστέγασιν. Αὐτὸ εἶναι μία πολιτική. Ἀλλὰ ἔρχεται εἰς ἀντίθεσιν πρὸς τὸ πρόγραμμα τὸ ὁποῖον ἔχετε καταστρώσει. Θὰ ἤθελα νὰ πληροφορήσητε τὴν Βουλὴν ποῖον πρόγραμμα πρόκειται νὰ ἰσχύσῃ, ἐκεῖνο τῆς ὁριστικῆς στεγάσεως διὰ μιᾶς ἐξορμήσεως τὴν ἄνοιξιν ἢ τῆς χορηγήσεως ὑλικῶν δι’ αὐτοστέγασιν; Δὲν εἰσέρχομαι εἰς κριτικήν, ἐρωτῶ αὐτὴν τὴν στιγμήν.

§75Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Αὐτὸ νομίζω ἔχει καταστῆ γνωστὸν εἰς ὅλους, ὅσοι κατάγονται ἀπὸ περιφερείας εἰς τὰς ὁποίας ὑπάρχουν κατεστραμμένα οἰκήματα. Δὲν εἴπομεν ὅτι θὰ κρατήσωμεν τὸ ὑλικὸν αὐτὸ διὰ νὰ κάμωμεν τὴν ἐξόρμησιν τὴν ἄνοιξιν. Ἐξεδώσαμε ἐγκυκλίους πρὸς ὅλους τοὺς Νομάρχας καὶ ὅλας τὰς περιφερείας, εἰς τὰς ὁποίας λέγομεν ὅτι εἰς ὅλους, ὅσοι εἶναι εἰς θέσιν νὰ κατασκευάσουν ἐξ ἰδίων τὰ τείχη, ἡ ὑπηρεσία τῆς στεγάσεως παρέχει ξυλείαν, κεράμους, τζάμια καὶ καρφιά. Νομίζω ὅτι πολλοὶ ἐκ τῶν κυρίων βουλευτῶν δύνανται νὰ βεβαιώσουν ὅτι γίνεται ἤδη τοῦτο.

§76ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα! Βεβαίως!

§77Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Καὶ εἰς τὴν Ἤπειρον ἐπίσης νομίζω ὅτι ἠμποροῦν νὰ βεβαιώσουν ὅτι ἐφαρμόζεται τοῦτο.

§78Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Παρέχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι χορηγοῦνται, ἀλλὰ ὄχι ἐπαρκῶς καὶ μὲ ἐπιβάρυνσιν τῶν ἐξόδων μεταφορᾶς ἀπὸ τοὺς ἰδίους, τὰ ὁποῖα ἔξοδα εἶναι τεράστια διότι πρόκειται νὰ μεταφερθοῦν κατόπιν πορείας 12–14 ὡρῶν. Ἀλλὰ τότε μοῦ δίδετε τὸ ἑξῆς ἐπιχείρημα, ἢ μᾶλλον μοῦ δημιουργεῖτε τὴν ἑξῆς εἰκόνα: Ὅτι ἐγκαταλείπεται πλέον ἡ ὁριστικὴ στέγασις. Ἐὰν θυσιάσετε καὶ αὐτὰ τὰ ὑλικὰ ποὺ κατωρθώσατε νὰ δημιουργήσητε, τότε πρέπει νὰ γνωρίζουν οἱ πυροπαθεῖς ὅτι τὸ Κράτος καταργεῖ τὴν ἰδέαν τῆς ὁριστικῆς στεγάσεώς των.

§79Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Μοῦ φαίνεται ὅτι εἶναι ὀλίγον περίεργος ἡ ἀπορία σας. Ἐὰν ἕνα μέρος τῆς στεγάσεως εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ σήμερον, νὰ μὴ τὸ κάμωμεν, ἀλλὰ νὰ ἀναμείνωμεν τὴν ἄνοιξιν, ὁπότε θὰ ἀρχίσῃ ἡ ὁλοκληρωτικὴ στέγασις;

§80Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Προσωρινὴ θὰ εἶναι, κύριε Πρόεδρε. Πρόκειται περὶ πληθυσμῶν, οἱ ὁποῖοι πάσχουν ὅσον οὐδεὶς ἄλλος εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§81Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Ἔρχεσθε ὀλίγον εἰς ἀντίθεσιν μὲ τὴν ἀντίληψιν τῶν ἄλλων, οἱ ὁποῖοι λέγουν νὰ μὴ τοὺς ἀφήσουμε αὐτὸν τὸν χειμῶνα νὰ μείνουν χωρὶς στέγην. Δὲν ἠμποροῦν ὅλοι νὰ στεγασθοῦν ἀπὸ τώρα, ἀλλὰ τοὐλάχιστον ἂς στεγασθοῦν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν δυνατότητα καὶ ἀλληλοβοηθοῦνται, φαίνεται δὲ ὅτι εἶναι ἀρκετοί. Προκαλοῦμεν οὕτω τὴν ἀτομικὴν ἐργασίαν καὶ τὴν ἀμοιβαίαν βοήθειαν καὶ εἰς συμπλήρωμα ἔρχεται ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἡμεῖς, τὸ Κράτος, δίδομεν. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς μεταφορᾶς, πράγματι ἐξηντλήσαμεν τὰς πιστώσεις εἰς τὴν παρασκευὴν τῶν ὑλικῶν καὶ δὲν μᾶς ἔμειναν τοιαῦται διὰ τὰς μεταφοράς. Ἐλαχίστας πιστώσεις ἐδώσαμεν εἰς τὴν ἀστικὴν στέγασιν. Τὸ μεγαλύτερον μέρος τὰς διεθέσαμεν εἰς τὴν ἀγροτικὴν στέγασιν, καὶ δικαίως, καὶ πάλιν μὲ προτιμήσεις τῶν παραμεθορίων, τῶν ὀρεινῶν καὶ ἔπειτα τῶν ἄλλων. Ἐκάναμε καὶ αὐτὴν τὴν διαβάθμισιν προτιμήσεως. Βεβαίως ἦλθε τὸ ζήτημα τῆς μεταφορᾶς τῶν ὑλικῶν ἀπὸ τὰ σημεῖα, εἰς τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν τὰ ὑλικὰ αὐτὰ μέχρι τῶν τόπων εἰς τοὺς ὁποίους θὰ ἠμποροῦσαν νὰ χρησιμοποιηθοῦν. Εἶναι βαρύτατα τὰ μεταφορικὰ αὐτὰ καὶ αἱ ὑπηρεσίαι μου τὰ ὑπελόγισαν εἰς 5 δισεκατομμύρια, τὰ ὁποῖα καὶ ἐξηντλήσαμεν. Κάναμε μερικὰς ἐξαιρέσεις. Καὶ ὁ κ. Κοθρῆς θὰ ἔπρεπε, ἴσως, νὰ εἶναι ὀλιγώτερον αὐστηρός, διότι ἡ ἐξαίρεσις ἔγινε καὶ διὰ τὴν Κρήτην, γιὰ κάποιο χωριὸ αὐτῆς, τὸ ὁποῖον ὑπῆρξεν ὁλοκαύτωμα τῶν ἐχθρῶν καὶ γιὰ ἕνα–δυὸ ἄλλα, καθὼς καὶ διὰ τὸ Δίστομο, ἐκάναμε ἐξαιρέσεις καὶ ἐπληρώσαμε τὰ μεταφορικά. Ἀλλὰ ἂν ἐκάναμε τὰς ἐξαιρέσεις αὐτάς, τὰς ἐκάναμεν δικαίως μὲ μόνον κριτήριον τὴν ἀναγνώρισιν τῶν βαρυτάτων θυσιῶν τὰς ὁποίας ὑπέστησαν, λόγῳ τῶν ἐθνικῶν ὑπηρεσιῶν τὰς ὁποίας προσέφερον. Ἐλπίζομεν κατ’ αὐτὰς νὰ δοθοῦν συμπληρωματικαὶ πιστώσεις. Εὑρίσκεται τὸ ζήτημα τῶν νέων πιστώσεων εἰς τὸ Οἰκονομικὸν Συμβούλιον καὶ τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἐξετάζει ἐν τῷ συνόλῳ τὰς ἀνάγκας, μεταξὺ τῶν ὁποίων περιλαμβάνεται καὶ αὐτὴ τὴν ὁποίαν σᾶς εἶπον. Ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον σκέλος, τὸ οἰκονομικόν, ὅπως τὸ ὠνόμασεν ὁ κ. Ἀβέρωφ. Εἰς αὐτὸ νομίζω ὅτι ἦλθεν εἰς τὴν θεωρίαν τῆς αὐταρκείας τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις δὲν δέχεται· τῆς αὐταρκείας τοῦ νὰ ἐπανορθώσῃ δηλαδὴ τὰς ζημίας, τὰς ὁποίας ὑπέστη ἡ Χώρα, διὰ τῶν ἰδίων της δυνάμεων. Καὶ ὑπέδειξεν ὁ κ. Ἀβέρωφ διαφόρους πόρους, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἀντεμετωπίζετο τὸ πρόγραμμα τῆς ἀνοικοδομήσεως.

§82Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἀφοῦ δὲν εἴχατε πιστώσεις ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, κατ’ ἀνάγκην θὰ βράσουμε εἰς τὸ ζουμί μας. Ἐπέτυχεν ἡ Κυβέρνησις τίποτε ἀπ’ ἔξω; Δὲν ἐπέτυχε.

§83Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Αὐτὴν τὴν θεωρίαν τῆς αὐταρκείας ὑπῆρξε κάποιος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, προηγουμένης Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἠθέλησε νὰ τὴν ἐφαρμόσῃ. Νομίζω, ὅτι ὅλα τὰ ἄλλα Κόμματα εὑρέθησαν ἀντίθετα καὶ νομίζω, ὅτι καὶ ὡς θεωρία, αὐτὴ μᾶς ἐζημίωσεν, διότι ἀπέμεινεν ἀκόμα ἡ ἐντύπωσις εἰς μερικοὺς τῶν ἔξω οἰκονομικῶν παραγόντων, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχει τὴν δυνατότητα ἐκ τῶν ἰδίων της πόρων νὰ ἀνοικοδομηθῇ. Συνεπῶς ἡ Βουλὴ διατελεῖ ἐν γνώσει τῆς πραγματικῆς καταστάσεως. Δὲν χρειάζονται διθύραμβοι, διὰ νὰ εἴπωμεν τὰς καταστροφάς, τὰς ὁποίας ὑπέστη ἡ Ἑλλάς, οὔτε λόγοι, διὰ τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται οἱ ἀγροτικοὶ μας πληθυσμοί. Πρέπει νὰ ὁμιλῶμεν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς πραγματικότητος καὶ νὰ μὴν θέλωμεν νὰ ἐπιρρίψωμεν εὐθύνας, ἐκεῖ, ὅπου δὲν ὑπάρχουν. Καὶ νὰ μὴ νομίζητε, ὅτι οἱαδήποτε μεταβολὴ Κυβερνητική, θὰ λύσῃ διὰ μαγείας, ἕνα πρόβλημα, τὸ ὁποῖον μόνον του καὶ ἐκ τῶν ἰδικῶν μας δυνάμεων, δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ λυθῇ. (Χειροκροτήματα).

§84Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ δευτερολογήσω, δι’ ὀλίγων λέξεων. Ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, δὲν νομίζω νὰ ἱκανοποίησεν κανένα. Ὁ κ. Γονατᾶς, συνέστησεν, νὰ ὁμιλῶμεν βάσει τῆς πραγματικότητος. Τὸν πληροφορῶ, ὅτι ὡμίλησεν βάσει τῆς πραγματικότητος τῶν Ἀθηνῶν, βάσει τῆς πραγματικότητος τοῦ ὑδροκεφάλου τῆς Ἀττικῆς καὶ ὄχι βάσει τῆς πραγματικότητος τῶν πυροπαθῶν χωρίων μας. Ἐὰν ὡμίλει, μὲ τὴν πραγματικότητα ἐκείνην, δὲν θὰ μοῦ ἔλεγεν, ὅτι ἀνέπτυξα τὴν θεωρίαν τῆς αὐταρκείας. Δὲν ἰσχυρίσθην, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι αὐτάρκης. Ἔχει βαθυτάτας πληγὰς νὰ ἐπουλώσῃ. Ἀλλὰ αἱ ἐπανορθώσεις δὲν ἦλθον. Ἐνίσχυσις ἐξ οἱουδήποτε Κράτους δὲν ἦλθεν. Καὶ ὁσηδήποτε καὶ ἂν ἔλθῃ, ἔχομεν τόσα νὰ κάμωμεν διὰ τὸ συγκοινωνιακόν μας δίκτυον, τόσα διὰ τὴν παραγωγικήν μας μηχανήν, ὥστε δὲν θὰ περισσεύσῃ τίποτε διὰ τὴν στέγασιν. Καὶ ἐνῷ πιστεύω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ ἡ θεωρία τῆς αὐταρκείας, ἐνῷ πιστεύω, ὅτι τὸ σῶμα τῆς Ἑλλάδος εἶναι γεμᾶτον πληγάς, πιστεύω, ὅτι ἀπὸ τὰς σάρκας, ποὺ ἀπομένουν εἰς τὴν Ἑλλάδα, θὰ εὕρωμεν πόρους, πρέπει νὰ εὕρωμεν πόρους, διὰ νὰ δώσωμεν εἰς τοὺς ἀστέγους μας μίαν μικρὰν ὑγιεινὴν στέγην.

§85Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἔστω καὶ μὴ ὑγιεινήν.

§86Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης, κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἐν ὀνόματι αὐτῆς, ἀπευθύνω ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς τοὺς βουλευτὰς τῆς πλειοψηφίας, νὰ ἀσκήσουν οἱανδήποτε πίεσιν δύνανται, διὰ νὰ ἐξευρεθοῦν αὐτοὶ οἱ πόροι. Εἶναι πόροι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐξευρεθοῦν ἀπὸ τὰς σάρκας αἱ ὁποῖαι μᾶς ἀπομένουν, ἀλλὰ εἶναι ζήτημα στοιχειώδους ἐθνικῆς ἀλληλεγγύης νὰ ἐξευρεθοῦν. (Χειροκροτήματα).

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Γιαννόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἀφορώσης τὴν ἐκκαθάρισιν τῆς Διοικήσεως γενικῶς ἀπὸ τὰ ἀναρχικὰ καὶ ἐγκληματικὰ στοιχεῖα.

§88Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν, κύριοι βουλευταί, πρὸ 7 περίπου μηνῶν, κατέθετα τὴν ἐπερώτησίν μου, ἐπὶ τῆς ὁποίας λαμβάνω τὸν λόγον, δὲν ἐσκόπουν νὰ ἐλέγξω τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἐπρόκειτο περὶ τῶν πρώτων ἡμερῶν τοῦ Μαΐου, κατὰ τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις ἠρίθμει ἐλαχίστων ἡμερῶν βίον. Σκοπὸς τῆς ἐπερωτήσεώς μου ἦτο νὰ παρακινήσω τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἱκανοποιήσῃ μίαν λαϊκὴν ἀξίωσιν, διὰ τὴν ἐκκαθάρισιν τοῦ ὑπαλληλικοῦ σώματος, τὸ ὁποῖον ἠπειλεῖτο ἀπὸ τὰς χειρίστας διαθέσεις μερικῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἐλησμόνησαν τὸν προορισμόν των. Μετὰ τοῦτο ἐπηκολούθησε τὸ γνωστὸν ψήφισμα τῆς ἐξυγιάνσεως καὶ τοῦτο ἐπηκολούθησαν ἄλλα ψηφίσματα, τῶν ὁποίων ἡ συζήτησις, συνεχίζεται. Ἤδη, ὅτε ἔφθασεν πρὸς συζήτησιν ἡ ἐπεοώτησίς μου, νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι εἶναι καιρὸς πλέον, νὰ ἀλλάξῃ ὁ σκοπὸς τῆς ἐπερωτήσεώς μου, καὶ νὰ παύσῃ νὰ ἀποτελῇ λόγον παρακινήσεως τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ μεταβληθῇ εἰς ἐπερώτησιν πραγματικοῦ ἐλέγχου. Ἠκούσθησαν πολλά, κύριοι βουλευταί, ἐν σχέσει μὲ τὴν θέσιν τῶν ὑπαλλήλων ἔναντι τοῦ Κράτους. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐκθέσω καὶ ἐγὼ τὴν ἰδικήν μου γνώμην. Κατ’ ἐμὲ οἱ ὑπάλληλοι, δὲν εἶναι μόνον οἱ ἀσκοῦντες μίαν διοικητικὴν ἁπλῶς ἐξουσίαν. Οἱ ὑπάλληλοι, ἐν τῇ συνειδήσει τῇ λαϊκῇ, δηλαδὴ ἐν τῇ πραγματικότητι, ἐμφανίζουν αὐτὸ τοῦτο τὸ Κράτος. Ἔχω τὴν ἀντίληψιν, ὅτι τόσον ὁ κάτοικος τῆς ὑπαίθρου, ὅσον καὶ ὁ κάτοικος τῆς πόλεως, τὸ Κράτος, τὸ βλέπει, ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ ὑπαλλήλου. Ὁ χωρικὸς τὸ Κράτος τὸ βλέπει εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ δασοφύλακος, εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ εἰσπράκτορος, εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ ἀστυνομικοῦ. Ὁ κάτοικος τῆς πόλεως, τὸ Κράτος τὸ βλέπει εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ Εἰσαγγελέως, εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ Ἐφόρου, εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ Ταμίου καὶ ἐκ τῆς συμπεριφορᾶς τῶν προσώπων καὶ ἐκ τῆς πολιτείας τῶν ὑπαλλήλων τούτων, ἐξαρτᾶται καὶ ὁ χαρακτηρισμὸς τοῦ Κράτους εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ πολίτου. Ἐάν, κύριοι βουλευταί, ὁ ὑπάλληλος ἐκεῖνος παρουσιάζεται ὡς ἀνήθικος, ὡς αὐθαίρετος, ὡς ἄπατρις, ὡς ἀνίκανος, τὸν χαρακτηρισμὸν τοῦτον, τὸν μεταβιβάζει εἰς τὸ Κράτος, καὶ ὁ πολίτης ἔχει τὴν ἀντίληψιν ὅτι ἔχει ἀπέναντί του Κράτος ἀνήθικον, Κράτος αὐθαίρετον, Κράτος ἀνίκανον. Αὐτὸ εἶναι μία ἐκ τῶν ὑψίστων ἀποστολῶν τοῦ ὑπαλλήλου, νὰ παρουσιάζῃ τὸ Κράτος. Ἐπὶ πλέον, κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ὁ ὑπάλληλος ἐπιτελεῖ καὶ μίαν ἄλλην ὑψηλοτέραν ἀκόμη ἀποστολήν, ὅτι εἶναι ὁ δημόσιος παιδαγωγός. Διὰ τοῦ παραδείγματός του, παραδειγματίζει τοὺς πολίτας. Ὁ χρηστὸς ὑπάλληλος, ὁ ἔντιμος, ὁ φιλότιμος, ὁ φιλόπατρις, διδάσκει διὰ τῶν παραδειγμάτων του τὸν πολίτην, τὴν κοινωνίαν ὁλόκληρον, νὰ βαδίζῃ τὸν δρόμον τῆς ἀρετῆς, τὸν δρόμον τοῦ καθήκοντος. Αὐτή, κυρίως, δι’ ἐμέ, κ. βουλευταί, εἶναι ἡ ἀποστολὴ τῶν ὑπαλλήλων καὶ θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ὑποστηρίξω, ὅτι ἡ ἑκάστοτε κυβερνῶσα κατάστασις ἐν τῷ καταρτισμῷ τῆς Ὑπαλληλικῆς Ἱεραρχίας μόνον εἰς τὰς ἰδιότητας ταύτας, μόνον εἰς τὴν ἀποστολὴν ταύτην δὲν ἀπέβλεψε. Τὸ ζήτημα τῆς συνθέσεως τοῦ ὑπαλληλικοῦ κόσμου, ἀπετέλεσεν πάντοτε ζήτημα κομματικῆς οἰκονομίας. Καὶ τὸ ἀτύχημα εἶναι, ὅτι τοῦτο δὲν ἀπετέλεσεν τὸ χαρακτηριστικὸν γνώρισμα τῶν κομματικῶν καταστάσεων μόνον, ἀλλ’ ἀτυχῶς καὶ τῶν ἀκομματίστων τοιούτων. Ἀκριβῶς καὶ αἱ Κυβερνήσεις ἐκεῖναι αἱ ὑπηρεσιακαί, αἱ Κυβερνήσεις ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουσιν τὴν προέλευσιν ἐκ τοῦ λαοῦ, ἐν τῇ ἐκλογῇ τῶν ὑπαλλήλων δὲν ἀπέβλεψαν εἰς τὰς ἰδιότητας αὐτάς, εἰς τὴν ἀποστολὴν αὐτὴν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Καὶ διὰ τοῦτο παρουσιάζεται σήμερον—ὄχι σήμερον, παρουσιάζετο ἔκτοτε—τὸ μέγα αὐτὸ πρόβλημα, τὸ ὑπαλληλικόν, τὸ ὁποῖον κατ’ ἐμὲ ἐν τούτῳ κυρίως ἔγκειται, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι δὲν ἐργάζονται μὲ τὴν ὑπαλληλικὴν συνείδησιν, ἡ ὁποία εἶναι ἀπαραίτητος διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ καθήκοντός των. Καὶ εἰσήχθη κάποτε ἕνας τρόπος, ὁ ὁποῖος ἐπιστεύθη ἀπό τινας ἀφελεῖς ὅτι θὰ ἤρκει ἵνα δημιουργήσῃ μίαν ὑπαλληλικήν, ἀνάλογον πρὸς τὸν σκοπόν της, ἱεραρχίαν, τὸ σύστημα τῶν διαγωνισμῶν. Ἀλλὰ τοῦτο καὶ μόνον δὲν ἦτο ἀρκετόν. Ὅλα τὰ ἐλαττώματα καὶ αἱ ἐλλείψεις τῶν ὑπαλλήλων συνέβη, κύριοι βουλευταί, μέχρι πρό τινων ἐτῶν νὰ ἀνάγωνται εἰς ἕνα κύκλον περιωρισμένον, ὁ ὁποῖος περιλαμβάνει τὰς ἐλλείψεις καὶ τὰ ἐλαττώματα τὰ ἀναφερόμενα εἰς τὸ ἦθος, εἰς τὴν ἐπάρκειαν, εἰς τὴν κατάρτισιν, εἰς τὴν διαγωγήν, εἰς τὴν κοινωνικὴν θέσιν. Δὲν ἦτο τόσον εὐρὺς ὡς κατέληξε μεταγενεστέρως, κατὰ τὰ τελευταῖα δηλαδὴ ἔτη, ὁ κύκλος οὗτος. Ηὐρύνθη μέχρι τοιούτου σημείου, ὥστε δὲν ἔχομεν πλέον νὰ παρατηρήσωμεν μόνον τὸν νωχελῆ ὑπάλληλον, τὸν ὑπάλληλον τὸν μὴ ἀνταποκρινόμενον εἰς τὴν κοινωνικήν του ἀποστολήν. Ἔχομεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸν ὑπάλληλον τὸν διεστραμμένον ἐντελῶς ψυχικῶς, τὸν ὑπάλληλον τὸν λησμονήσαντα ὅτι πρέπει νὰ ἐμπνέεται ἀπὸ ἀπόλυτον πίστιν, ἀπὸ ἀπόλυτον συναίσθησιν τοῦ πρὸς τὴν πατρίδα καθήκοντος. Μία διδασκαλία, ἡ ὁποία θέλει νὰ διεκδικῇ ὑπὲρ αὐτῆς τὸν τίτλον τῆς ἰδεολογίας, τὸν ὁποῖον ἀπολύτως τῆς ἀρνοῦμαι, διότι πρόκειται περὶ διδασκαλίας, ἡ ὁποία διακρίνεται μόνον δι’ ἕνα ἐγκληματικὸν ἐγωϊσμόν, διὰ τὴν ἀπάτην, διὰ τὴν κακοήθειαν, διὰ τὴν πλήρη ἄρνησιν τοῦ πατριωτικοῦ αἰσθήματος, εὗρε μεγίστην καλλιέργειαν μέσα εἰς τὸν ὑπαλληλικὸν κόσμον καὶ κατέληξαν οἱ ὑπάλληλοι νὰ γίνουν οἱ φορεῖς τῆς διδασκαλίας ἐκείνης καὶ νὰ τοὺς ἴδωμεν κατὰ τὴν περίφημον περίοδον τῆς Ἐαμοκρατίας, ἡγουμένους ἐν τῇ διαδόσει τῆς διδασκαλίας ἐκείνης, ἡ ὁποία ἀπετέλει καὶ ἄρνησιν αὐτοῦ τούτου τοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον ἐκαλοῦντο νὰ ὑπηρετήσουν. Καὶ κατήντησε, κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν ἐπάρατον ἐκείνην ἐποχὴν τῆς τριετίας νὰ εὑρισκόμεθα πρὸ ὑπαλλήλων βασανιστῶν, πρὸ ὑπαλλήλων ἐγκληματιῶν, πρὸ ὑπαλλήλων λεηλατητῶν, πρὸ ὑπαλλήλων διδασκόντων τὴν ἄρνησιν παντὸς πατριωτικοῦ αἰσθήματος. Δὲν ἠξεύρω πόσοι ἐξ ὑμῶν εἴχατε τὴν κακὴν τύχην νὰ εὑρεθῆτε ὑπὸ τὴν κατάστασιν ἐκείνην ἐντὸς τοῦ κύκλου τῆς δράσεως τῶν κακούργων ἀναρχικῶν. Ἐγὼ ἤμην εἷς ἴσως ἐκ τῶν ἐλαχίστων, ὁ ὁποῖος ἐπὶ ἑπτάμηνον ὁλόκληρον ἐγνώρισα τὴν συμφορὰν τῆς Ἐαμοκρατίας. Μέσα εἰς τὰ στρατόπεδα τὰ ἐαμικά, τί νομίζετε, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἀντεμετώπισα; Πάντοτε τὸν δημόσιον ὑπάλληλον ἐπὶ κεφαλῆς πάσης ἀθλιότητος, πάσης βαναυσότητος, πάσης ἀντεθνικῆς διδασκαλίας. Ἐκεῖ τηλεγραφηταὶ ἐπὶ κεφαλῆς, ἐκεῖ ὑπάλληλοι τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἐκεῖ ὑπάλληλοι τῶν Δημοσίων Ἔργων, ἐκεῖ οἱ δικηγόροι, ἐκεῖ οἱ διδάσκαλοι. Ἐκεῖ βλέπετε νὰ διακρίνεται ὁ δημόσιος ὑπάλληλος διὰ τὴν μοχθηρίαν του, διὰ τὴν σκαιότητά του, διὰ τὸν φανατισμόν του τὸν ἀντεθνικόν. Αὐτὰ ἔζησα ἐπὶ ἑπτάμηνον ὁλόκληρον. Καὶ μὲ τοιαύτην σύνθεσιν ὑπαλληλικοῦ κόσμου, κύριοι βουλευταί, ἦλθε τὸ νόμιμον Κράτος, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, νὰ Κυβερνήσῃ τὴν Ἑλλάδα. Δὲν εἶναι παράδοξον πῶς τὸ λαϊκὸν αἰσθητήριον ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, ἀντελήφθη ὅτι μὲ τοιοῦτον ὑπαλληλικὸν ὑλικὸν εἶναι ἀδύνατος ἡ διακυβέρνησις τῆς Χώρας, καὶ μία ἀπὸ τὰς ἀξιώσεις, τὰς ὁποίας ἔθεσε ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ὁ λαὸς εἰς τοὺς ὑποψηφίους ὅλων τῶν παρατάξεων, ἦτο ἡ ἐκκαθάρισις τῆς Κρατικῆς μηχανῆς ἀπὸ τοὺς κακοὺς αὐτοὺς ἐργάτας. Δὲν θὰ ἀρνηθῶ, κύριοι βουλευταί, ὅτι μέσα εἰς τὸν ὑπαλληλικὸν κόσμον ὑπάρχουν καὶ διακεκριμέναι φυσιογνωμίαι καὶ ὅτι, αἱ διακεκριμέναι αὐταὶ φυσιογνωμίαι ἴσως ἀποτελοῦν καὶ τὴν μεγάλην πλειονότητα. Ἀλλὰ πιστεύω ὅτι τὸ κακὸν εἶναι δυναμικώτερον τοῦ ἀγαθοῦ, ὅτι οἱ κακοὶ ὑπάλληλοι εἶναι ἱκανώτεροι νὰ δίδουν τὸν τύπον εἰς τὸν ὑπαλληλικὸν κόσμον, παρὰ οἱ ἀγαθοὶ ὑπάλληλοι, καὶ διὰ τοῦτο εὑρισκόμεθα πρὸ τοῦ σημερινοῦ καταντήματος. Ἀπευθύνω ἓν ἐρώτημα εἰλικρινὲς καὶ τίμιον, πρὸς τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Μένουν ἱκανοποιημένοι ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας των; Νομίζουν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ κυβερνήσουν μὲ τὸ ὑπαλληλικὸν προσωπικὸν τὸ ὁποῖον ἕκαστος Ὑπουργὸς διαθέτει; Ποσάκις δὲν εὑρέθησαν οἱ κύριοι βουλευταὶ πρὸ τῆς διαμαρτυρίας καὶ δηλώσεων Ὑπουργῶν, οἱ ὁποῖοι βεβαιοῦν ὅτι ἐδόθησαν διαταγαί, καὶ ἔμειναν ἀνεκτέλεστοι, ὅτι θέλουν νὰ προβοῦν εἰς ὡρισμένας ἐνεργείας εἰς τὰ Ὑπουργεῖα των, καὶ ὅτι εὑρίσκονται ἀντιμέτωποι τῆς κωλυσιεργείας τῆς γραφειοκρατίας. Ἠκούσαμεν τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Ἐφοδιασμοῦ νὰ μᾶς λέγῃ κατ’ ἐπανάληψιν ὅτι διέταξε διανομὰς τῶν ἀγαθῶν, καὶ ὅτι τοῦτο δὲν ἐπετελέσθη, χάρις εἰς τὴν ἀντίδρασιν τῶν ὑπαλλήλων. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὡμολόγησε ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, συμβαίνει εἰς ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα, καὶ ὅλοι ἡμεῖς, κύριοι βουλευταί, τὸ ἀντιλαμβανόμεθα καθημερινῶς. Οἱ κακοὶ ὑπάλληλοι δὲν ἀποτελοῦν τί ἄλλο, παρὰ τὴν χειροτέραν ἐνίσχυσιν τῆς ἀνατρεπτικῆς κινήσεως. Κατέχουν τὰ πόστα μὲ μίαν ρητὴν καὶ κατηγορηματικὴν ἀποστολήν, νὰ ἀντιδροῦν δι’ ὅλων των τῶν δυνάμεων κατὰ τῆς εὐθείας πορείας τοῦ Κράτους. Εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι ἡ ψυχὴ ὅλων τῶν κυρίων Ὑπουργῶν θὰ ἔχῃ ἀγανακτήσει ἐναντίον τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν, καὶ ἐν τούτοις, ἔχει παρέλθει ὁλόκληρον πεντάμηνον ἀπὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ περιφήμου ἐκείνου περὶ ἐξυγιάνσεως ψηφίσματος, καὶ εὑρισκόμεθα εἰσέτι πρὸ τοῦ αὐτοῦ ὑπαλληλικοῦ κόσμου. Δὲν εἴδομεν οὐδεμίαν μεταβολήν. Καθ’ ὅλον, λέγω, τὸ ἑπτάμηνον διάστημα τῆς αἰχμαλωσίας μου, συνήντησα σωρείαν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι δὲν μετεβλήθησαν ἔκτοτε· ἐξακολουθοῦν νὰ ἐμμένουν εἰς τὰς ἀνατρεπτικὰς καὶ ἐγκληματικάς των ἰδέας. Πρόκειται περὶ λεηλατητῶν, περὶ ἐγκληματιῶν συνειδητῶν, ἐμμενόντων εἰς τὰς ἀντιλήψεις των, καὶ ὁμολογούντων καὶ βεβαιούντων ὅτι δὲν ἐννοοῦν νὰ μεταβάλουν τακτικήν. Καὶ ὅμως οὐδένα ἐκ τῶν ὑπαλλήλων ἐκείνων γνωρίζω νὰ ἀπεμακρύνθη ἐκ τῆς ὑπηρεσίας. Δὲν ἠξεύρω πόσοι ἐπαύθησαν, ὅσους, ὅμως, ἐγὼ γνωρίζω κατὰ σύμπτωσιν ὡς ἐγκληματίας καὶ ἐμμένοντας εἰς τὸν δρόμον των, οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν ἀπεμακρύνθη τῆς ὑπηρεσίας. Οὐδεὶς π. χ. ἐκ τῶν τηλεγραφητῶν γνωρίζω νὰ ἐπαύθη.

§89ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μερικοὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν δικασθῆ εἰς θάνατον, εἶναι προϊστάμενοι ὑπηρεσίας.

§90Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ στρατοπεδάρχης μου, ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξε ἐκ τῶν μεγαλυτέρων βασανιστῶν, ἐξακολουθεῖ νὰ κατέχῃ ἐν Πάτραις τὴν θέσιν του. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον ἐπετεύχθη ἦτο νὰ ἀπομακρυνθῇ τοῦ Πύργου καὶ νὰ εὑρίσκεται ἤδη εἰς τὰς Πάτρας εἰς καλλιτέραν θέσιν.

§91ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί θέσιν;

§92Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς ὑπηρεσίαν ἐκεῖ τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς. Γνωρίζω τὸν λεηλατητὴν τῆς οἰκίας μου, ἐφοριακὸν ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος μετετέθη ἐκ Πύργου, προεφυλακίσθη καὶ ἀπελύθη δυνάμει τοῦ νόμου περὶ ἀποσυμφορήσεως, καὶ ἤδη κατέχει διακεκριμένην θέσιν εἰς τὴν Ἐφορίαν Αἰγίου.

§93Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. Κατέθεσα πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἰς τὴν Βουλὴν μίαν ἀναφορὰν τῶν θυμάτων Μελιγαλᾶ, τὰ ὁποῖα διεμαρτύροντο, ὄχι διότι ἦσαν προηγουμένως ὑπάλληλοι καὶ παρέμειναν ὑπάλληλοι, ἀλλὰ διότι 2 ἐκτελεσταὶ διωρίσθησαν ὑπάλληλοι τώρα.

§94ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διορίζονται κουκουέδες τώρα.

§95Α. ΚΑΚΑΡΑΣ (Ὑπ. Ὑγιεινῆς). Πῶς ὀνομάζεται ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς;

§96Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Χριστόπουλος.

§97Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ὁ ἰατρὸς ...... ἐκ τῶν ὑπευθύνων τῶν σφαγῶν τοῦ Μελιγαλᾶ, ἔχει διορισθῆ ἰατρὸς εἰς τὸν Ἐρυθρὸν Σταυρόν.

§98Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. Διωρίσθη αὐτὸς ποὺ μὲ ἅρπαξε καὶ μὲ ἐφυλάκισε καὶ διωρίσθη ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς Κυβερνήσεως Σοφούλη καὶ παραμένει ἀκόμη εἰς τὴν θέσιν του.

§99Α. ΚΑΚΑΡΑΣ (Ὑπ. Ὑγιεινῆς). Δὲν ἀφορᾷ τὸ Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς. Ὅπως ξεύρετε ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς ὑποχρεοῦται νὰ χρηματοδοτῇ τὸν Ἐρυθρὸν Σταυρόν, χωρὶς νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἐλέγχῃ τοὺς Ὑπαλλήλους. Εἰς τὸ μέλλον θὰ ὑποβάλλω εἰδικὸν νομοσχέδιον.

§100Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀποκαλύψω ἕνα ὑπηρεσιακὸν ἔγγραφον, ὑποβληθὲν ἐκ μέρους Ἀνθυπασπιστοῦ τῆς Χωροφυλακῆς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἀσφαλείας, ὅπου ἀναφέρεται ὅτι εἰς ἕναν ἐλασίτην Ἀνθυπασπιστὴν τῆς Χωροφυλακῆς, ὁ ὁποῖος τὸν ἐφρούρει κατὰ τὸ διάστημα τῆς καταλήψεως τῶν Πατρῶν ἀπὸ μέρους τῶν ἀνταρτῶν, τοὺς ἐβασάνισε καὶ ὑπῆρξε σκληρότατος, εἰς αὐτὸν ἀπενεμήθη μετάλλιον βραβεύσεως.

§101ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πότε; Πότε;

§102Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τώρα. Πρὸ 20 ἡμερῶν περίπου.

§103Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. Εἰς τὴν Ἑταιρείαν Λιπασμάτων, ὑπηρετεῖ εἷς ἀξιωματικὸς τοῦ ΕΛΑΣ, ὀνόματι Τσάφος, ὁ ὁποῖος εἰς τὸν Βόλον εἶχε διαπράξει πολλαπλᾶ ἐγκλήματα. Ἡ Ἑταιρεία Λιπασμάτων διὰ νὰ τὸν προστατεύσῃ ἀπὸ τὴν δίωξιν τὴν ὁποίαν ὑφίσταται ἀπὸ τὰς ἀρχάς, τὸν ἔστειλεν εἰς τὴν Πύλον διὰ νὰ χαθοῦν τὰ ἴχνη του.

§104Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι τὴν εὐθύνην τῆς καταστάσεως αὐτῆς τὴν φέρουν οἱ Ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι δὲν καταβάλλουν τὴν δέουσαν ἔρευναν νὰ διακρίνουν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν ἐγκληματίαι καὶ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀκατάλληλοι, λόγῳ τῆς ἰδεολογίας των, ἢ μᾶλλον τῆς ἀντεθνικῆς καὶ ἐγκληματικῆς αὐτῶν ροπῆς, νὰ παραμένουν εἰς τὰς τάξεις τῶν ὑπαλλήλων. Ἀλλὰ πρέπει νὰ καταλογίσωμεν μίαν εὐθύνην καὶ εἰς ἡμᾶς, διότι εἶναι ἐπίσης βεβαιωμένον ὅτι πολλοὶ ἐκ τῶν βουλευτῶν τιθέμεθα ἑκάστοτε προστάται αὐτῶν τῶν ὑπαλλήλων καὶ συνιστῶμεν εἰς τοὺς Ὑπουργούς, ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἄξιοι συστάσεως. Ἀλλὰ θὰ εἶχον τὴν ἀξίωσιν ἀπὸ τοὺς Ὑπουργοὺς τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως νὰ δείξουν κάπως χαρακτῆρα ἄμεμπτον εἰς παρομοίας περιπτώσεις. Νομίζω ὅμως, κύριοι βουλευταί, ὅτι δὲν ἀρκοῦνται οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ εἰς τὴν μὴ πλήρη ἐκκαθάρισιν, ἀλλὰ διὰ λόγους κομματικῆς, ἴσως, σκοπιμότητος — διότι ἠκούσθη καὶ τοῦτο — ἐννοοῦν νὰ κολακεύουν καὶ τοὺς δῆθεν παραστρατημένους καὶ πρὸς τοῦτο δὲν διστάζουν νὰ τοὺς τοποθετοῦν καὶ εἰς μίαν κρατικὴν θέσιν, ἀδιαφοροῦντες διὰ τὰς ὀλεθρίας παντοειδεῖς συνεπείας. Καὶ διὰ τοῦτο ἔχω τὰς ἀφορμάς μου. Κύριοι, σᾶς ἐκούρασα. Θὰ ἤθελα νὰ τελειώσω, ἀφοῦ κάμω προηγουμένως μίαν δήλωσιν. Δὲν ἀνήκω, βέβαια, εἰς τὴν Κυβερνητικὴν παράταξιν. Ἐν τούτοις ὅμως συμπαθέστατα φέρομαι πρὸς αὐτὴν καὶ τὴν ὑποστηρίζω εἰς ὅλας τὰς παρουσιαζομένας περιστάσεις. Παρὰ ταῦτα, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκφράσω τὴν ἀντίληψίν μου, ὅτι ἡ παράλειψίς των αὐτὴ εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν τῆς ὑπαλληλικῆς ἱεραρχίας, ὀφείλεται εἰς ἔλλειψιν θάρρους καὶ πίστεως ἐπὶ τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἐκλήθησαν νὰ ἐπιτελέσουν. (Χειροκροτήματα).

§105Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ (Προεδρεύων Κυβερν.). Ὁ ἐπερωτήσας ἀξιότιμος κ. βουλευτὴς Ἠλείας, νομίζω ὅτι πολὺ χαρακτηριστικὰ διεξετραγώδησε τὴν ὅλην κατάστασιν τοῦ δημοσιοϋπαλληλικοῦ μας κόσμου, ὁ ὁποῖος καθ’ ὅλην αὐτὴν τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς καὶ τῆς ἀνταρσίας ἐξέφυγεν ἀπὸ μίαν παράδοσιν, τὴν ὁποίαν εἶχον οἱ παλαιότεροι ὑπάλληλοι καὶ διὰ τὴν ὁποίαν ἐσεμνύνετο τὸ Κράτος καί, ὅπως ὁ ἴδιος ὡμολόγησεν, ἐξακολουθεῖ νὰ ὑπάρχῃ μία μεγάλη μερὶς ὑπαλλήλων μὲ ὑπαλληλικὴν συνείδησιν, οἱ ὁποῖοι παρὰ τὸ γλίσχρον τῶν ἀποδοχῶν των, ἐξακολουθοῦν νὰ ἐκτελοῦν τὸ καθῆκον των εὐσυνειδήτως. Μέσα εἰς ὅλον αὐτὸν τὸν κυκεῶνα, ὁ ὁποῖος ἐδημιουργήθη, ὀφείλετε νὰ ἀναγνωρίσητε ὅτι πολλοὶ καὶ ἐξ ἡμῶν πολλάκις συνιστῶμεν πρὸς διορισμὸν ἀνθρώπους τῶν ὁποίων, ἴσως, δὲν ἔχομεν πλήρη συνείδησιν τῆς δράσεώς των καθ’ ὅλην αὐτὴν τὴν περίοδον καὶ ἐπέρχεται οὕτω μία σύγχυσις. Ἡ Κυβέρνησις, ἐκ τῶν πρώτων, ἀντελήφθη τὴν κατάστασιν αὐτὴν καὶ ἐπεζήτησε τὴν ἐξυγίανσιν τοῦ δημοσιοϋπαλληλικοῦ κόσμου, καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ψηφίσματος ἐκείνου ἠκούσθησαν παρόμοιαι γνῶμαι, μὲ αὐτὰς τὰς ὁποίας ὁ ἐπερωτήσας ἀξιότιμος κ. βουλευτὴς Ἠλείας ἐξέθεσε. Καὶ εὑρισκόμεθα ἀκόμη ἐν τῇ συζητήσει αὐτῇ καὶ δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι παρουσιάζουν τὰς περισσοτέρας ἐπικρίσεις, ἐξ ἐκείνων τῶν ἰδίων προέρχονται καὶ τὰ προσκόμματα, δύναται νὰ εἴπῃ κανείς, εἰς τὴν καλυτέραν καὶ ταχυτέραν ἐκκαθάρισιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ζητοῦν ὅσο τὸν δυνατὸν περισσοτέρας ἐγγυήσεις, ζητοῦν ἀπολογίας, δευτεροβάθμιον Δικαστήριον, ζητοῦν νὰ προσφεύγουν καὶ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας! Ὅλα αὐτὰ εἶναι ἄριστα ἀπὸ ἀπόψεως ἀπολύτου δικαιοσύνης, δι’ ὁμαλὰς περιστάσεις, ἀλλὰ τὸ ἐπεῖγον νομίζω θὰ ἐπέβαλε τὴν ταχυτέραν διαδικασίαν, οὕτως ὥστε νὰ ἀπαλλαγῇ ὁ ὑπαλληλικὸς κλάδος ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα τὸν δυσφημοῦν καὶ τὰ ὁποῖα, ἐν ταὐτῷ, ἀποτελοῦν καὶ ἐμπόδιον εἰς τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τοῦ Κράτους καὶ φέρουν προσκόμματα εἰς τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν. Ὑπάρχουν, βέβαια, περιπτώσεις ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι τὰ τηλεγραφήματα ποὺ παίρνουν τὰ μεταδίδουν καὶ εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους, διὰ νὰ εἰδοποιοῦνται, καὶ χίλιες–δυὸ ἄλλες παραβάσεις κάμνουν τῶν καθηκόντων των. Εἴμεθα σύμφωνοι. Δὲν ἠμπορεῖτε ὅμως νὰ μᾶς κατηγορήσητε, ὅτι τὴν ἐδημιουργήσαμεν ἡμεῖς αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Ἡμεῖς προσπαθοῦμεν νὰ τὴν διορθώσωμεν. Καὶ δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, νὰ θελήσῃ νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ψήφισιν τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα λαμβάνει ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν ἐκκαθάρισιν τοῦ δημοσιοϋπαλληλικοῦ κόσμου. (Χειροκροτήματα).

§106Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τὸ παράπονον τῆς Βουλῆς, εἶναι ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπισπεύδει τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Τὴν πρωτοβουλίαν τὴν ἔχει ἡ Κυβέρνησις. Τὸ νομοθέτημα κατετέθη καὶ συζητεῖται ἐπ’ ἄπειρον. Νὰ καθήσωμεν μίαν νύκτα ὁλόκληρον καὶ νὰ τὸ ψηφίσωμεν. Βραδύτατα ὑπέβαλεν ἡ Κυβέρνησις τὸ ψήφισμα, πολὺ βραδέως, βραδύτατα γίνεται καὶ ἡ ἐκτέλεσίς του. Ἤρχισεν ἡ μέθοδος τῆς τροπολογίας τοῦ ἀρχικοῦ ψηφίσματος δι’ ὑποψηφισμάτων κλπ., καί, σᾶς βεβαιῶ, εἰλικρινῶς, ὅτι μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν εἶναι δυνατὸν νὰ περάσουν δύο χρόνια, χωρὶς νὰ καταλήξωμεν εἰς ἀποτελέσματα. Ἀπορῶ πῶς ἡ Κυβέρνησις εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσῃ εἰς τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς Χώρας, ὅταν ἔχει ὅλ’ αὐτὰ τὰ φίδια μέσα εἰς τὸν κρατικὸν ὀργανισμόν.

§107Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τὸ ψήφισμα ἐψηφίσθη εἰς τὰς ἀρχὰς Αὐγούστου. Τί ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τότε;

§108Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις ὑπέχει μίαν εὐθύνην. Καὶ ἡ εὐθύνη της εἶναι βαρυτάτη ἐν τῷ σημείῳ αὐτῷ, τῆς ἐξυγιάνσεως τῶν ὑπαλλήλων. Οὔτε δικαιολογεῖται ἡ Κυβέρνησις μὲ τὸ ὅτι ἡ Βουλὴ συζητεῖ τὸ νομοσχέδιον. Ὁσάκις εἰσηγήθημεν εἰς τὴν Βουλὴν νομοθετήματα καὶ ἐπεμείναμεν διὰ τὴν ἐπιψήφισιν αὐτῶν, ἐμείναμεν ὁλοκλήρους νύκτας διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ τέρμα. Ὄταν ἐρχώμεθα τώρα εἰς τὰς 6, ἀρχίζομεν τὰς ἐρωτήσεις εἰς τὰς 7, παρουσιάζεται καὶ ἓν ἄλλο ζήτημα, ἡ νομοθετικὴ ἐργασία περιορίζεται εἰς ἡμίσειαν ὥραν. Ἡ Κυβέρνησις ὑπέχει τὴν εὐθύνην, διότι αὐτὴ ἡγεῖται τῆς πλειοψηφίας. Καὶ ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ δώσῃ γοργότερον ρυθμὸν εἰς τὸ ἔργον της, διότι οἱ καιροὶ οὐ μενετοί.

§109Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὡς νομικὸς ἀποφαίνομαι ἀδιστάκτως, ὅτι οὐδεμία ἀπολύτως ὑπῆρχε ἀνάγκη εἴτε ψηφίσματος, εἴτε νόμου, διὰ νὰ ἐκδιωχθοῦν τῶν ὑπαλληλικῶν τάξεων οἱ προδόται, οἱ ἀνήκοντες εἰς τὸ ΕΑΜ καὶ Σία.

§110Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀπασχολήσει τὴν Βουλὴν ἐπὶ τέσσαρας συνεδριάσεις. Νομίζω ὅτι αὔριον — εἶναι πρῶτον ἐγγεγραμμένον — ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἀποφασίσῃ ὁριστικῶς. Ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀκόμη ἐγγεγραμμένοι περὶ τοὺς 20 καὶ συζητεῖται ἀπ’ ἀρχῆς τὸ ψήφισμα.......

§111Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Εἴτε 20, εἴτε 120, αὔριον νὰ τελειώσῃ.

§112ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ τὸ συζητήσωμεν ἀπόψε.

§113Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Καὶ τώρα ἠμπορεῖ νὰ σταματήσῃ ὁ ἔλεγχος καὶ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§114Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Καὶ ἀπόψε, κ. Ὑπουργέ, ἂν θέλετε νὰ καθήσωμεν νὰ τὸ ψηφίσωμεν.

§115ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἂν δέχεται νὰ διακοπῇ ὁ Κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος διὰ νὰ τὸ συζητήσωμεν ἀπόψε.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Οἰκονόμου, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης διὰ τίνα λόγον α) δὲν ἐτοποθετήθη ἀπὸ ἔτους καὶ πλέον Εἰρηνοδίκης καὶ Γραμματεὺς Εἰρηνοδικείου εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον Φουσιάνων–Ἐδέσσης, β) διατὶ δὲν συνεπληρώθη ἡ ἀπὸ πολλοῦ κενὴ θέσις τοῦ Εἰρηνοδικείου Ἐδέσσης κλπ.

§117Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ ἐπερώτησις αὕτη, εἶναι συναφὴς καὶ πρὸς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 163. Σᾶς παρακαλῶ νὰ ἀπαντήσητε ἐπ’ αὐτῶν διὰ νὰ ἴδω ἐὰν χρειάζεται νὰ ἀνταπαντήσω.

§118Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ἡ 163 εἶναι μία ὁλόκληρος συζήτησις, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν ὅλην δικαιοσύνην. Ἂν μοῦ ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς διαβάσω εἰς τὴν Βουλὴν ὀλίγα λόγια, διὰ νὰ καταλάβῃ ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαντήσω ἐπ’ αὐτῆς: «Ἐπερωτᾶται ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης διὰ τίνα λόγον α) Παρέλειψε νὰ διατάξῃ....... (ἀναγινώσκει), β), γ), δ), ε), στ), ζ) .....». Τί σχέσιν ἔχουν αὐτὰ μὲ τοὺς Εἰρηνοδίκας, διὰ τοὺς ὁποίους ὁμιλεῖτε εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 3 ἐπερώτησιν;

§119Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Διαβάσατε καλὰ ὁλόκληρον τὴν ἐπερώτησιν;

§120Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ σειρά της θὰ ἀπαντήσω.

§121Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Ἀπαντήσατε εἰς τὴν τρίτην ἐπερώτησιν.

§122Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Εἰρηνοδίκαι ἐλλείπουν 105, διὰ τοὺς ὁποίους δὲν ἔχω κατορθώσει νὰ ἔχω ἕως τώρα πίστωσιν. Μόλις ἠρχίσαμεν νὰ κάμωμεν ἐκκαθάρισιν κατώρθωσα νὰ πάρω πίστωσιν διὰ 50 Εἰρηνοδίκας. Ἐξ αὐτῶν ἔχουν διορισθῆ 30. Ἀλλ’ αὐτὸ τὸ ζήτημα δὲν παρακωλύει τὴν λειτουργίαν τῶν Εἰρηνοδικείων, διότι ὑπάρχει νόμος ὁ ὁποῖος ἐπιτρέπει τὸν διορισμὸν Παρέδρων. Ἂν δὲν πηγαίνουν οἱ Πάρεδροι, εἶναι ζήτημα τοῦ Προέδρου Πρωτοδικῶν, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ἔχουν παντοῦ, ὅπου δὲν ὑπάρχουν Εἰρηνοδίκαι, Παρέδρους.

§123Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχει μία περιφέρεια, ἡ ὁποία ἔχει καὶ αὐτὴ 20.000 Ἑλλήνων. Στερεῖται Εἰρηνοδίκου ἐπὶ δύο χρόνια, στερεῖται γραμματέως Εἰρηνοδικείου στερεῖται ὑπογραμματέως, στερεῖται συμβολαιογράφου. Δὲν νομίζετε, κύριοι, ὅτι καὶ αὐτοὶ οἱ Ἕλληνες θέλουν τοὐλάχιστον ἕνα Γραμματέα διὰ νὰ κάμουν ἕνα πληρεξούσιο, μίαν διαθήκην, μίαν ἔνορκον βεβαίωσιν; Μᾶς λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ στείλῃ. Ἀπὸ τοὺς 30 ποὺ διώρισεν ἔπρεπε νὰ στείλῃ πρῶτα ἕναν ἐκεῖ. Πόσοι ὑπάρχουν εἰς τὰς Ἀθήνας Εἰρηνοδίκαι.....

§124Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Μὴ συγκρίνετε τώρα τὰς Ἀθήνας.

§125Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Διατί, κ. Ὑπουργέ, νὰ μὴ τὰς συγκρίνω; Ἐγὼ ἠξεύρω ὅτι Γραμματεὺς Πρωτοδικείου εἶναι ἀπεσπασμένος εἰς τὸ Πταισματοδικεῖον Ἀθηνῶν, καὶ ἠμπορῶ νὰ σᾶς τὸν κατονομάσω. Διατὶ ὁ κ. Γραμματεὺς αὐτὸς νὰ μὴ πάῃ ἐκεῖ πέρα;

§126Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Δὲν ἠμπορεῖ νὰ πάῃ Γραμματεὺς Πρωτοδικείου εἰς τὸ Πταισματοδικεῖον.

§127Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, σκεφθῆτε καὶ τὰ μέρη ἐκεῖνα. Μὴ τὰ ἐγκαταλείπετε ἔτσι. Ἐμφανίσατε καὶ ἐκεῖ πλήρη τὴν ὑπόστασιν τῆς Πολιτείας. Ἡ Δικαιοσύνη, ξέρετε ποῖον ρόλον σπουδαιότατον παίζει διὰ τὴν τήρησιν τῆς τάξεως. Εἶναι ἴσως ὁ κυριώτερος παράγων, ὅταν ἔχετε Δικαιοσύνην, ἔχετε κατὰ 50% τὴν τάξιν. Ὅταν ἕνα πληθυσμόν, κ. Ὑπουργέ, τὸν ἀφίνετε ἄνευ δικαστηρίων, πῶς θέλετε νὰ ἔχετε τάξιν; Φροντίσατε δι’ αὐτὸ νὰ συμπληρώσετε τὰ δικαστήρια αὐτοῦ τοῦ Νομοῦ. Εἶναι ἐθνικὴ ἀνάγκη. Πᾶρτε τους ἀπὸ τὰς Ἀθήνας καὶ στεῖλτε τους ἐκεῖ. Κόψτε τὸν μισθὸ σὲ ὅσους δὲν θέλουν νὰ πᾶνε. Πρέπει νὰ τὸ καταλάβουν ὅτι πρέπει νὰ πᾶνε.

§128Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Σᾶς κάνω τὴν δήλωσιν, ὅτι εἰς ὅλα τὰ δικαστήρια, πλὴν τῶν Εἰρηνοδικείων, ὑπάρχει πλήρης σύνθεσις.

§129Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Τὸ δικό μας δὲν ἔχει.

§130Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ἡ Ἔδεσσα; Πόση εἶναι ἡ σύνθεσις;

§131Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Τέσσαρες εἶναι.

§132Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Τέσσαρες ἔχει.

§133Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Εἶναι δύο Πρωτοδίκαι καὶ δύο Πάρεδροι. Ἔχετε ἕναν Πρωτοδίκην, τοῦ ὁποίου 100 νεώτεροι εἶναι Ἐφέται ἀπὸ διετίας. Εἰς ἐκεῖνον θὰ ἐμπιστευθῆτε τὴν ἀπονομὴν τῆς Δικαιοσύνης; Σᾶς παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ, νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει καὶ τὰς περιφερείας ἐκείνας. Μὴ τὰς ἀφίνετε γυμνάς. (Χειροκροτήματα).

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μοῦ εἴπῃ ἐὰν θέλῃ νὰ διακόψωμεν τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον καὶ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν;

§135Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Μάλιστα, κύριε Πρόεδρε, καὶ νὰ τελειώσωμε τὸ νομοθέτημα περὶ ἐξυγιάνσεως τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν.

§136Χ. ΛΑΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ὁ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος εἶναι προνόμιον τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Δὲν μπορεῖ, δυὸ φορὲς τὴν ἑβδομάδα ὁ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος νὰ διακόπτεται .....

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Ἐγὼ ἀπηυθύνθην πρὸς ὅλην τὴν Βουλήν, καὶ τὴν παρεκάλεσα νὰ μοῦ εἴπῃ τί ἀποφασίζει.

§138Χ. ΛΑΔΑΣ. Δὲν συμφωνοῦμεν εἰς τὴν διακοπὴν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Ὅταν εἶναι κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος, θὰ εἶναι κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος. Τέσσαρας συνεδριάσεις ἐκάναμε διὰ τὴν ἐξυγίανσιν. Ὡμίλησαν 2 ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ 11 ἀπὸ τὴν Συμπολίτευσιν. Ἄς μὴ μιλοῦν τόσοι πολλοὶ ἀπὸ τὴν Συμπολίτευσιν. (Τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου καταλαμβάνει ὁ κ. Ι. Θεοτόκης).

§139Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἡμεῖς δὲν διαφωνοῦμεν, κύριε Πρόεδρε. Θεωροῦμεν σπουδαιοτάτην τὴν ἀνάγκην νὰ τερματισθῇ τὸ ζήτημα τῆς ἐξυγιάνσεως τῶν Δημοσίων ὑπηρεσιῶν. (Χειροκροτήματα). Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν θέλομεν νὰ γίνῃ τὸ ταχύτερον συζήτησις.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε προτείνω νὰ συνεχίσωμεν τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον καὶ αὔριον, εἰς τὰς 6 ἀκριβῶς, νὰ ἀρχίσωμεν τὴν συζήτησιν διὰ τὴν ἐξυγίανσιν.

§141ΦΩΝΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§142Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ὁ Κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος εἶναι δικαίωμα τῆς μειοψηφίας καὶ οὐδεμία πλειοψηφία εἶναι ἱκανὴ νὰ ἐξαφανίσῃ τὸ δικαίωμα αὐτὸ τῆς μειοψηφίας. Καὶ εἷς μόνον βουλευτὴς ἐπερωτῶν ἐὰν δὲν θελήσῃ ἀσφαλῶς δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας διακόπτουσα τὸν ἔλεγχον. Ὅλοι ἡμεῖς, κύριοι βουλευταί, γνωρίζομεν τοὺς κινδύνους οἱ ὁποῖοι δημιουργοῦνται ἐκ τῆς παρατεταμένης αὐτῆς συζητήσεως τοῦ νομοθετήματος τοῦ διορθωτικοῦ τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν, τοῦ νομοθετήματος περὶ ἐξυγιάνσεως τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν καὶ εἴπομεν, ἐὰν ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος αἰσθάνεται αὐτὴν τὴν ἀνάγκην, ἂς συγκατατεθῇ νὰ διακοπῇ ὁ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος καὶ νὰ εἰσέλθωμεν ἀπόψε εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ θέματος αὐτοῦ. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν ἀντιπολίτευσιν νὰ δεχθῇ νὰ ἄρῃ τὰς ἀντιρρήσεις της τὰς δεδικαιολογημένας, νὰ ἀναβάλωμεν τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον καὶ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ψηφίσματος περὶ ἐξυγιάνσεως τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν. (Φωναὶ ἐκ τῆς ἀριστερᾶς: Ὄχι, ὄχι!)

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν ἀντιρρήσεις νὰ συνεχίσωμεν τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον καὶ αὔριον νὰ συζητήσωμεν τὸ ψήφισμα.

§144Χ. ΛΑΔΑΣ. Τετράκις εἰσήχθη τὸ νομοθέτημα, πρῶτον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ τετράκις ἀρχίσαμεν αὐτὸ στὰς 5.30′ ἕως τὰς 7 καὶ καταναλίσκουμε τὴν μισὴ καὶ πλέον συνεδρίασιν εἰς ἄλλα ζητήματα πλὴν τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Λοιπὸν παρακαλοῦμε νὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν πρῶτον αὔριον, νὰ μποῦμε ἀμέσως εἰς τὴν συζήτησιν, νὰ περιορίσωμεν τὴν ὥραν τῶν ἀγορεύσεων καὶ νὰ τὸ ψηφίσωμεν τὸ ταχύτερον.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον θὰ συζητήσωμεν τὸ ζήτημα τῆς ἐξυγιάνσεως πρῶτον καὶ θὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν μέχρις ὅτου τελειώσῃ τὸ ζήτημα αὐτό. Τώρα συνεχίζομεν τὸν ἔλεγχον.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ι. Λαυρεντίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του.

§147Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, διὰ τῆς Συντακτικῆς Πράξεως 59 ἥτις τόσον πολὺ ἠστόχησεν τοῦ σκοποῦ εἰς τὸν ὁποῖον ἀπέβλεψε καὶ ἐξήρθρωσεν κυριολεκτικῶς τὴν κρατικὴν μηχανήν, μεταξὺ τῶν πολλῶν ἄλλων ὑπαλλήλων οἵτινες ἀπελύθησαν ἐκ τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν τῶν Ὑπουργείων, ἀπελύθησαν καὶ 642 ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ. Οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ ἐδικαιοῦντο κατὰ προτίμησιν ἐπαναπροσλήψεως διὰ τὴν κάλυψιν τῶν κενῶν ὀργανικῶν θέσεων, κεναὶ δὲ ὀργανικαὶ θέσεις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ ὑπῆρχον τόσαι ὅσαι ἦσαν ἀρκεταὶ διὰ νὰ ἀπορροφήσουν τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν τῶν ὑπαλλήλων, οἵτινες ἀπελύθησαν διὰ τῆς Συντακτικῆς Πράξεως 59. Δυστυχῶς, ὁ νομοθέτης τῆς Συντακτικῆς αὐτῆς Πράξεως 59, ὁ σοφὸς κατὰ τὰ ἄλλα Βαρβαρέσσος πρῶτος κατεστρατήγησε τὴν Συντακτικὴν αὐτὴν Πρᾶξιν. Τὸ ἄρθρον 10 τῆς Συντακτικῆς Πράξεως, τὸ ὁποῖον ὅλοι ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, λέγει ἐπὶ λέξει «Ὑπάλληλοι ἢ ὑπηρέται...... (ἀναγινώσκει)......». Καὶ ἡ προτίμησις αὐτὴ δὲν θὰ εἶχεν ἰσχὺν μόνον εἰς ἐκείνας τὰς περιπτώσεις εἰς τὰς ὁποίας θὰ ἀπητεῖτο διαγωνισμὸς διὰ τὴν πλήρωσιν τῶν κενῶν ὀργανικῶν θέσεων. Ὁ κύριος Βαρβαρέσσος, τότε Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, εἶχε διορίσει ἀπ’ εὐθείας εἰς κενὰς ὀργανικὰς θέσεις οὐχὶ ἐκ τῶν ὑπαλλήλων τῶν ἀπολυθέντων διὰ τῆς 59 Συντακτικῆς Πράξεως, ἀλλὰ ἄλλους ἀπ’ εὐθείας ἔξωθεν καὶ ἔφθασεν μάλιστα, αὐτὸς ὁ ὁποῖος διηπόρει πῶς κατὰ τὸ διάστημα τῆς κατοχῆς διωρίσθησαν ἀπ’ εὐθείας εἰς μεγάλους βαθμοὺς — καὶ μεγάλοι βαθμοὶ θεωροῦνται καὶ αὐτοὶ οἱ τῶν Τμηματαρχῶν — ἔφθασεν νὰ διορίζῃ ὁ ἴδιος εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Διευθυντοῦ αʹ τάξεως καὶ διώρισεν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Διευθυντοῦ αʹ τάξεως δύο ὑπαλλήλους ἀπ’ εὐθείας. Πλὴν αὐτῶν διώρισεν καὶ περὶ τοὺς 5 Τμηματάρχας, 8–10 εἰσηγητὰς καὶ ἄλλους, ἐν συνόλῳ 60. Εἶχε τὴν εὐχέρειαν τοῦ διορισμοῦ ἀπ’ εὐθείας δυνάμει τοῦ ἄρθρου 36 τοῦ νόμου 431 ὅστις εἶναι καὶ ὁ ἐν ἰσχύϊ ὀργανισμὸς τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ. Ἡ διάταξις αὕτη τοῦ ἄρθρου 36 τοῦ νόμου 431 ἦτο μεταβατικὴ καὶ εἶχεν ἑξάμηνον ὅριον δυνάμει τοῦ ὁποίου, ἠδύνατο ὁ Ὑπουργὸς νὰ διορίζῃ ἀπ’ εὐθείας. Μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἰσχύος τῆς διατάξεως διὰ τοῦ Α. Ν. 952 ὁ κύριος Καρτάλης ἐζήτησε τρίμηνον μεταβατικὴν ἰσχὺν τῆς ἰδίας διατάξεως καὶ φαίνεται καὶ ὁ κύριος Στεφανόπουλος δὲν ἠδύνατο νὰ ἀντιστῇ εἰς τὸν πειρασμὸν καὶ ἔπρεπε μαζὶ μὲ τοὺς Βαρβαρεσοπλήκτους καὶ Καρταλοπλήκτους νὰ ὑπάρχουν καὶ Στεφανοπουλόπληκτοι. Διώρισεν ὁ κύριος Στεφανόπουλος ἀπ’ εὐθείας 25 καὶ μεταξὺ αὐτῶν δύο διευθυντάς, δύο τμηματάρχας καὶ πολλοὺς ἄλλους κατωτέρων βαθμῶν. Ὅταν ἔκαμα τὴν ἐπερώτησίν μου ἐπίστευον ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ θὰ ἐσταμάτα τοὐλάχιστον. Δυστυχῶς, ἡ ἐπερώτησίς μου εἰς οὐδὲν συνέτεινεν καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐσκέφθη τὸ ὡλοκλήρωσε. Χωρὶς νὰ εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι παραγνωρίζουν τὰς ἀνάγκας τὰς ὁποίας δύναται νὰ ἔχῃ ἕνας πολιτευόμενος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ εἴπω ὅτι δὲν θὰ ὀρθοποδήσωμεν ἐὰν τοὺς ἰδικούς μας δὲν τοὺς κρίνωμεν μὲ τὸ αὐτὸ μέτρον μὲ τοὺς ἄλλους. Δυστυχῶς τὸ κακὸν ἐσυνεχίσθη καὶ ὑπέστησαν καὶ οἱ πολεμισταί τῆς Ἀλβανίας, ὅτι ὑπέστη καὶ ἡ πολεμίστρια Ἑλλὰς ἀπὸ τὸν Ὀργανισμὸν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Μεταξὺ αὐτῶν τῶν 642 ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ εἶναι 310 ὑπάλληλοι τοῦ Ἀγορανομικοῦ Σώματος. Οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ εἶχον ἐπιλεγῆ βάσει τυπικῶν καὶ οὐσιαστικῶν προσόντων ἀπὸ ἀνωτάτους ἀξιωματικοὺς μεταξὺ 5.000 πολεμιστῶν καὶ ἐπελέγησαν ὡς οἱ ἀριστεῖς. Νομίζω δὲ ὅτι δὲν ὑπῆξεν ὑπηρεσία τελειοτέρα ἀπὸ ἀπόψεως συνθέσεως προσωπικοῦ. Οἱ 160 εἶναι τελειόφοιτοι Πανεπιστημίου, περὶ τοὺς 90 εἶναι πτυχιοῦχοι καὶ μόνον περὶ τοὺς 10 ἢ τοὺς 15 εἶναι τῶν μέσων σχολῶν. Οἱ ὑπάλληλοι τοῦ εἰδικοῦ αὐτοῦ σώματος δὲν ἦσαν μόνον οἱ ἥρωες τῶν Ἀλβανικῶν βουνῶν οἱ ὁποῖοι ἡρωϊκώτατα ἐπολέμησαν καὶ οἱ ὁποῖοι ἀπέδωκαν καὶ ἐν τῇ ἐκτελέσει τῆς ὑπηρεσίας των ἀλλὰ εἶναι καὶ αὐτοὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι διαρκοῦντος τοῦ κινήματος παρέλαβον τὸ ἐλεύθερον Κράτος ἀπὸ τὴν πλατεῖαν τοῦ Συντάγματος καὶ τὸ ἐξέτεινον ἐκεῖ ὅπου εἶναι σήμερον. 80 ἐξ αὐτῶν ἐξακολουθοῦν νὰ εὑρίσκονται ἐν ἐπιστρατεύσει. Ἔχω στοιχεῖα τὰ ὁποῖα θὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ καὶ δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι ὁ νέος ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ μὲ τὴν δραστηριότητα καὶ ἀντικειμενικότητα ἡ ὁποία τὸν διακρίνουν θὰ θελήσῃ ὄχι μόνον τὰς ἐκκενωθησομένας θέσεις μελλοντικῶς νὰ καλύψῃ ἐξ αὐτῶν ποὺ δικαιοῦνται, ἀλλὰ καὶ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι παρανόμως καὶ κατὰ καταστρατήγησιν τοῦ ἄρθρου 10 τῆς Συντακτικῆς Πράξεως 59 ἔχουν διορισθῆ, θ’ ἀπολύσῃ. Νομίζω ὅτι εἶναι χρέος τιμῆς ν’ ἀποκαταστήσωμεν τοὺς παλαιοὺς πολεμιστὰς καὶ ἔπειτα ν’ ἀποκαταστήσωμεν τοὺς ἄλλους.

§148Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ἤθελα καὶ ἐγὼ θερμῶς νὰ συνηγορήσω ὑπὲρ τῶν ἀπόψεων, τὰς ὁποίας ἐξέθεσεν ὁ κύριος συνάδελφος. Ὅσα εἶπεν ὁ κύριος Λαυρεντίδης, τὰ γνωρίζω ἐξ ἰδίας πείρας, διότι ὑπηρέτησα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ καὶ εἶναι ἀκριβέστατα. Ὅταν ἀπελύθησαν δυνάμει τῆς 59 Συντακτικῆς Πράξεως ὅλως ἐπιπολαίως οἱ ὑπάλληλοι, τὴν ἑπομένην τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ δὲν ἠδύνατο νὰ λειτουργήσῃ καὶ παρετηρήθη τὸ παράδοξον νὰ παρακαλέσῃ ὁ τότε Ὑπουργὸς τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς ὁποίους ἀπέλυσε νὰ παραμείνουν προσφέροντες τὰς ὑπηρεσίας των εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Κατόπιν αὐτοὺς τοὺς ὑπαλλήλους, τοὺς ὁποίους ἀπέλυσεν, τῶν ὁποίων πολλοὶ εἶχον σχετικῶς μεγαλυτέρους βαθμούς, ἠναγκάσθη νὰ τοὺς ὀνομάσῃ ἐκτάκτους ὑπαλλήλους, ἡμερομισθίους. Αὐτοὶ οἱ ἔκτακτοι ἡμερομίσθιοι ὑπάλληλοι, ὡρισμένοι ἐξ αὐτῶν, διοικοῦν σήμερον ἀκόμη τμήματα τοῦ Ὑπουργείου καὶ εἶναι ἄριστοι ὑπάλληλοι, ὅπως ὀρθότατα εἶπεν ὁ κύριος Λαυρεντίδης, οἱ περισσότεροι ἐξ αὐτῶν. Ἀλλ’ ὑπάρχει τὸ περίφημον ἄρθρον 36 τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου, τὸ ὁποῖον εἰσήγαγεν εἰς τὸν Ὀργανισμὸν τοῦ Ὑπουργοῦ, τὸ ὁποῖον ἐπέτρεπεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ διορίσῃ ὑπαλλήλους ἀπ’ εὐθείας. Καὶ ἀντί, ὡς ὤφειλον οἱ ἑκάστοτε Ὑπουργοὶ νὰ συμμορφωθοῦν πρὸς τὸ ἄρθρον 10 τῆς Συντακτικῆς Πράξεως 59, προέβησαν εἰς ἀθρόους διορισμούς. Καὶ λυποῦμαι, κύριοι, τονίζων ὅτι καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ὄχι ὁ σημερινός, ἀλλ’ ὁ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, προέβη εἰς ὅλως ἀδικαιολογήτους διορισμοὺς νέων ὑπαλλήλων. Θὰ ἤθελα δὲ νὰ παρακαλέσω νὰ ἔχετε τὴν περιέργειαν νὰ διαβάσητε τὸν πίνακα τῶν διορισθέντων αὐτῶν νέων ὑπαλλήλων διὰ νὰ ἴδητε ποία ὑψηλὴ ὑπηρεσιακὴ ἀνάγκη ὑπηγόρευσε τὴν λῆψιν τοιούτου ἐκτάκτου μέτρου. Τὰ 80% τῶν διορισθέντων ὑπαλλήλων εἰς κατωτέρους καὶ ἀνωτέρους βαθμοὺς κατάγονται ἐκ τοῦ Νομοῦ Ἀχαΐας. Ὑπάρχουν καὶ δύο, οἱ ὁποῖοι κατάγονται ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν τὴν ἰδικήν μου. Ἀλλὰ καὶ αὐτῶν ἡ παρουσία εἶναι εὐεξήγητος. Κύριοι, κατόπιν ὅλων αὐτῶν, νομίζω ὅτι δὲν μποροῦμεν, νὰ συζητοῦμε σοβαρῶς περὶ ἐξυγιάνσεως. Ἐκεῖ ἔχομε φθάσει καὶ συνεπῶς δὲν ἠμπορεῖ οὔτε ἐξυγίανσις νὰ γίνῃ, οὔτε ἐκκαθάρισις, οὔτε τίποτε ἀπολύτως. Ἐλπίζω, ὅτι ὁ νέος Ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ θὰ θελήσῃ νὰ ἀκολουθήσῃ ἐντελῶς διάφορον τακτικήν. Εἶμαι βέβαιος, μᾶλλον, ὅτι θὰ θελήσῃ νὰ τὴν ἀκολουθήσῃ. Καὶ θὰ ἐπεθύμουν νὰ μάθω, ποῖα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς ὅλως ἀνωμάλου ὑπηρεσιακῆς καταστάσεως, τὴν ὁποίαν ἐκληρονόμησεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς καὶ διὰ τὴν ὁποίαν βεβαίως, ὁ ἴδιος δὲν εὐθύνεται.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ ἔχει τὸν λόγον.

§150Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Κύριοι βουλευταί, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσω εἰς μίαν ἐπερώτησιν, ἡ ὁποία δὲν ἀφορᾷ ἐμένα προσωπικῶς, ἀφορᾷ ὅμως τὴν Κυβέρνησιν, δεδομένου, ὅτι ὁ τέως Ὑπουργὸς ἀνῆκεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τῆς ὁποίας καὶ ἐγὼ ἀποτελῶ μέλος. Ὅπως ὀρθῶς ἀνέπτυξεν ὁ κύριος Λαυρεντίδης, μὲ τὴν 59 Πρᾶξιν ἀπελύθησαν 642 ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ, ἐκ τῶν ὁποίων οἱ περισσότεροι ἀνῆκον εἰς τὴν εἰδικὴν Ἀγορανομικὴν Ὑπηρεσίαν, τὸ Ἀγορανομικὸν Σῶμα. Ὁμολογῶ καὶ ἐγώ, ἐκ μιᾶς μελέτης ποὺ ἔκαμα τῆς ποιότητος τῶν Ὑπαλλήλων καὶ τῆς μορφώσεώς των, ἐσχημάτισα τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι πρόκειται περὶ ἀξίων ὑπαλλήλων, περὶ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἐπετέλεσαν τὸ καθῆκον των, κατὰ τὰς δυσκόλους στιγμὰς τῆς κατοχῆς, κατὰ τὸν καλύτερον δυνατὸν τρόπον. Οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ ἐπαναπροσελήφθησαν ὡς ἔκτακτοι, εὐθὺς ἅμα τῇ ἀπολύσει των. Καὶ συγκεκριμένως: «Ὡς ἀνάπηροι....... (ἀναγινώσκει).......». Οἱ ὑπόλοιποι εἶναι ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἠθέλησαν νὰ διορισθοῦν, ὡς ἔκτακτοι, διότι ἠσχολήθησαν μὲ ἄλλας ἐργασίας, αἱ ὁποῖαι ἦσαν περισσότερον προσοδοφόροι καὶ ἐνδιαφέρουσαι δι’ αὐτούς. Ἔτσι ἔχει τὸ ζήτημα τῶν Ὑπαλλήλων αὐτῶν, τῶν ἀπολυθέντων βάσει τῆς 59 Πράξεως, ὅτι δηλαδὴ οἱ περισσότεροι ἐξ αὐτῶν ὑπηρετοῦν ὡς ἔκτακτοι αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, ὅπως ὁ κύριος Λαυρεντίδης ἀνέπτυξεν καὶ γι’ αὐτὸ μὲ ὀλίγας λέξεις θ’ ἀσχοληθῶ μὲ τὸ ζήτημα αὐτό. Οἱ ὑπάλληλοι αὐτοί, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπαναπροσληφθοῦν, βάσει τοῦ Ὀργανισμοῦ δηλαδὴ τοῦ νόμου 451. Ὁ νόμος 451, ὅπως ξεύρετε κύριοι βουλευταί, ἐδημοσιεύθη ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῆς δημοσιεύσεως τῆς 59 Πράξεως ἐδημοσιεύθη δὲ κατ’ ἐπίκλησιν τῆς Πράξεως αὐτῆς, καίτοι ἐδημοσιεύθη μερικὰς ἡμέρας ἐνωρίτερον. Ὁ κανονισμὸς αὐτὸς προβλέπει διαγωνισμὸν διὰ τὴν πρόσληψιν τῶν ὑπαλλήλων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἐπεθύμουν οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ἀγορανομικοῦ Σώματος καὶ οἱ ἄλλοι οἱ ἀπολυθέντες βάσει τῆς Πράξεως 59. Ἀκοῦστε τὸ ἄρθρον τοῦ νόμου 451 «Κατὰ τὴν πρώτην....... (ἀναγινώσκει).......». Τὸ ἄρθρον τοῦτο εἶναι μεταβατικὴ διάταξις, ἡ ὁποία δὲν ἴσχυσε, παρὰ ἐπὶ ἓν ἑξάμηνον. Κατὰ τὸ διάστημα αὐτό, καθ’ ὃ ἴσχυσεν ἡ διάταξις αὐτή, ἡ μεταβατικὴ τοῦ νόμου 451, δὲν διωρίσθη κανείς, ἀπὸ τὰς προηγουμένας Κυβερνήσεις. Δὲν ἀφορᾷ λοιπόν, τὸν ἐπερωτώμενον Ὑπουργόν, διότι, ὅπως εἴπομεν τὸ ἑξάμηνον τὸ ὁποῖον διέρρευσεν, καθ’ ἣν στιγμὴν δὲν ἦτο Ὑπουργὸς ὁ κύριος Στεφανόπουλος, οὔτε καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Ἐδόθη μία παράτασις τοῦ ἑξαμήνου ἐπὶ τρίμηνον ἀκόμη, βάσει τοῦ νόμου 952. Ὑπουργὸς τότε ἦτο ὁ κύριος Καρτάλης, ὁ ὁποῖος δὲν προέβη εἰς τὸν διορισμὸν ἀπολυθέντων βάσει τῆς Πράξεως 59, ἀλλὰ μόνον δι’ ὡρισμένον, περιωρισμένον ἀριθμὸν ὑπαλλήλων, τοὺς ὁποίους ἐνόμισεν, ὅτι λόγῳ τῆς ἐπιστημονικῆς των καταρτίσεως καὶ πείρας, ἐδικαιολογεῖτο ὁ διορισμός, ἄνευ τῆς τηρήσεως τῶν διατυπώσεων, περὶ διορισμῶν κλπ. Ὅταν ἦλθεν ὁ κύριος Στεφανόπουλος ἐζήτησεν ἀκόμη μίαν παράτασιν ἐπὶ τρεῖς μῆνας, ἀλλ’ ὑπὸ τοὺς ἑξῆς ὅρους: «................ ...... (ἀναγινώσκει)........». Δηλαδὴ διὰ τῆς διατάξεως τῆς μεταβατικῆς, ὁ πρώην Ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, ἔθετεν ἕνα περιορισμὸν καὶ περιώριζεν τοὺς διορισμούς, εἰς τοὺς ὁποίους εἶχε δικαίωμα νὰ προβῇ, μόνον εἰς 25 καὶ ἐπὶ τῷ ὅρῳ, ὅτι θὰ ἀπολυθοῦν ἕτεροι 75. Προέβη πράγματι ὁ κύριος Ὑπουργὸς εἰς διορισμὸν 25 Ὑπαλλήλων. Τώρα, ὅσον ἀφορᾷ τὴν καταγωγήν των, σχετικῶς δὲν ἐμελέτησα. Ἀλλὰ ὁ κύριος συνάδελφος μᾶς εἶπεν, ὅτι τὰ 80% κατάγονται ἀπὸ τὴν ἰδίαν περιφέρειαν ποὺ κατάγεται καὶ ὁ κύριος Ὑπουργός. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι, νομίζω ὑπόθεσις τὴν ὁποίαν ἠμποροῦμεν νὰ ψέξωμεν, ἐφ’ ὅσον οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ εἶναι κατάλληλοι διὰ τὴν κατάληψιν τῶν θέσεων αὐτῶν. Οἱ 25 διορισθέντες ὑπάλληλοι, εἶναι ὑπάλληλοι κατωτέρων βαθμῶν. Ἔχω ἐδῶ τὴν κατάστασιν τῶν διορισθέντων. Εἶναι εἷς διευθυντὴς τὸν ὁποῖον ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ διορίσῃ διὰ νὰ καλύψῃ μίαν διεύθυνσιν ἡ ὁποία παρουσίαζε κενόν, ἔχει ὅμως τὰ ἀπαιτούμενα διὰ τὴν θέσιν ταύτην προσόντα. Εἶναι κατόπιν ἕνας τμηματάρχης, δύο εἰσηγηταί, ὅλοι δὲ οἱ ἄλλοι εἶναι ἀκόλουθοι καὶ γραφεῖς. Ὅλοι οἱ ἄλλοι κατέλαβον θέσεις τὰς ὁποίας δὲν ἐπεθύμουν νὰ καταλάβουν οἱ ἀπολυθέντες βάσει τῆς 59 Πράξεως, διότι οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ κατεῖχον ἀνωτέρας θέσεις, καὶ αὐτοὶ ἐπιδιώκουν νὰ καταλάβουν τὰς ἀνωτέρας θέσεις. Δὲν ἐνδιαφέρονται διὰ τὰς θέσεις τῶν ἀκολούθων καὶ τῶν Γραφέων, τὰς ὁποίας κατέλαβον οἱ 21 διορισθέντες ὑπὸ τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ.

§151Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Εἶναι ὀρθὸν νὰ διορίζωνται ἀπ’ εὐθείας διευθυνταὶ καὶ τμηματάρχαι;

§152Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Ὁ Ὀργανισμὸς τοῦ Ὑπουργείου ὑπ’ ἀριθ. 451 καὶ ὁ νόμος 952 ὁ ὁποῖος παρέτεινε τὴν ἰσχὺν αὐτῶν τῶν μεταβατικῶν διατάξεων, δίδει πλήρη ἐλευθερίαν εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ προβῇ εἰς τοιούτους διορισμούς. Καὶ ἐν τούτοις ὁ κύριος Στεφανόπουλος δὲν προέβη παρὰ εἰς τὸν διορισμὸν 2 μόνον ἀνωτέρων ὑπαλλήλων. Θὰ πῇ λοιπὸν ὅτι ἔκαμε καλὴν χρῆσιν τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἐστάλη εἰς τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τοῦ Ὑπουργείου ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, διὰ τοῦ ὁποίου ἐζήτει νὰ παύσῃ τὴν ἐξέτασιν τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν, τὸ ἔκαμε κατόπιν διαταγῆς ἢ μᾶλλον κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως μὴ προβῇ εἰς καμμίαν ἐξέτασιν διορισμοῦ ὑπαλλήλων εἰς τὰ διάφορα Ὑπουργεῖα διὰ λόγους, οἱ ὁποῖοι ἀφοροῦν τὸν προϋπολογισμόν. Τὸ γνωρίζετε πολὺ καλὰ καὶ πιστεύω ὅτι θὰ ἔχετε γνῶσιν τῆς ἐγκυκλίου αὐτῆς τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Αὐτὸς ἦτο ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἐσταμάτησεν ἡ ἐξέτασις τῶν ὑπαλλήλων ἐκ μέρους τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ὁ κ. Στεφανόπουλος ὑπέβαλε πρὸς ψήφισιν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ περὶ Ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ Α. Ν. 451. Ἦτο πράγματι ἕνας νέος Ὀργανισμὸς τοῦ Ὑπουργείου, βάσει τοῦ ὁποίου θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ὁ διορισμὸς ὅλων τῶν ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων συνεπείᾳ τῆς Συντακτικῆς Πράξ. 59 καὶ μάλιστα ἄνευ διαγωνισμοῦ ὅπως αὐτοὶ θὰ ἐπεθύμουν καὶ ὅπως ἐπιβάλεται ἴσως καὶ εἶναι οἱ περισσότεροι πολεμισταὶ τοῦ Ἀλβανικοῦ πολέμου. Δυστυχῶς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον ἐσταμάτησε τὸν Ὀργανισμὸν αὐτόν, διότι δὲν ἠθέλησε νὰ ἐγκρίνῃ τὰς ἀναγκαίας πιστώσεις διὰ τὴν κάλυψιν τῶν δαπανῶν, τὰς ὁποίας δημιουργεῖ ὁ νόμος αὐτός. Ὁμολογῶ ὅτι αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ εὑρίσκονται ἀπὸ ἀπόψεως ὀργανώσεως εἰς τὴν χειροτέραν θέσιν ὅλων τῶν ἄλλων ὑπηρεσιῶν. Ἐκ τῶν 600 θέσεων μονίμων ὑπαλλήλων μόνον οἱ 160 ὑπάλληλοι εἶναι μόνιμοι, ὅλοι δὲ οἱ ἄλλοι εἶναι ἔκτακτοι ἢ ἀπεσπασμένοι ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι ἔχουν τὴν ὑπαλληλικὴν παράδοσιν καὶ τὴν ὑπαλληλικὴν συνείδησιν τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου. Δι’ αὐτὸ οἱοσδήποτε Ὑπουργὸς θὰ δυσκολευθῇ πολὺ νὰ ἀνέλθῃ τὸν γολογοθᾶν αὐτόν, ἐὰν δὲν ἐνισχυθῇ ἀπὸ τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου. Ἡ ἐπιθυμία μου καὶ ἐμὲ εἶναι νὰ διορθώσω ὅσον δύναμαι τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου. Θὰ εἰσηγηθῶ καὶ ἐγὼ εἰς τὴν Βουλὴν ἕνα νόμον, ὁ ὁποῖος θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἀδικιῶν αὐτῶν καὶ ἐπὶ πλέον νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ὀργάνωσιν τοῦ ἀποσυντεθειμένου αὐτοῦ Ὑπουργείου. Δὲν ξεύρω ἂν τὰ οἰκονομικὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψουν νὰ ζητήσω τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου αὐτοῦ, ἀλλὰ θὰ κάμω ὅ,τι εἶναι δυνατὸν διὰ νὰ τὸ ἐπιτύχω. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς διορισμοὺς νομίζω ὅτι θὰ πρέπει νὰ γίνωνται μὲ τὸ πνεῦμα τῆς κρίσεως καὶ τῆς μορφώσεως τῶν ὑπαλλήλων. Δι’ αὐτὸ καὶ ἀφ’ ἧς ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἔδιωξα κανένα ὑπάλληλον πλὴν ἑνός, ὁ ὁποῖος εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ φύγῃ διὰ τὴν Δωδεκάνησον διὰ τὴν ὀργάνωσιν τοῦ ἐπισιτιστικοῦ προβλήματος τῆς Δωδεκανήσου.

§153Η. ΜΠΑΤΖΙΟΣ. Ὁ συνολικὸς ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ ἀνέρχεται εἰς 7.500. Ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς εἶναι ὄντως ἰλιγγιώδης δεδομένου ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον αὐτὸ δὲν πρόκειται παρὰ νὰ διαχειρισθῇ ἐφόδια τῆς UNRRA ἀξίας 460 δισεκατομμυρίων. Ἐρωτῶ: Τὶ σκέπτεσθε νὰ κάμετε ἐπ’ αὐτοῦ; Διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δίδομεν εἰς τὸν λαὸν τὸ δικαίωμα νὰ λέγῃ ὅτι ἔχομεν Ὑπουργεῖον, διὰ νὰ ἐφοδιάζωμεν τοὺς ὑπαλλήλους καὶ ὄχι τὸν λαόν.

§154Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Δὲν εἶναι ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ αὐταί, εἶναι ὑπηρεσίαι τοῦ πρώτου διαμερίσματος καὶ ὑπηρεσίαι τῆς ΕΦ–ΕΞ. Αἱ ὑπηρεσίαι αὐταὶ δὲν ἀνήκουν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἐφοδιασμοῦ, εἶναι ἰδιότυποι ὀργανισμοὶ καὶ ὑπηρεσίαι, αἱ ὁποῖαι ἐξαρτῶνται καὶ δὲν ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ, ἀλλὰ ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὰ Ὑπουργεῖα Οἰκονομικῶν, Συντονισμοῦ καὶ Ἐφοδιασμοῦ. Αὐταὶ αἱ ὑπηρεσίαι διευθύνονται ἀπὸ μίαν ἐπιτροπὴν μὲ ἕνα πρόεδρον, ὁ ὁποῖος ἔχει τὸ δικαίωμα προσλήψεως καὶ ἀπολύσεως ὑπαλλήλων. Οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ δὲν εἶναι κἂν ὑπάλληλοι, εἶναι ἐργάται καὶ ἐργατοϋπάλληλοι καὶ δὲν εἶναι κἂν ὑπεύθυνος ὁ ἑκάστοτε Ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ διὰ τὴν συγκρότησιν καὶ τὴν σύνθεσιν αὐτῶν τῶν ὑπηρεσιῶν. Ὁμολογῶ καὶ ἐγὼ ὅτι ἀντιμετωπίζω μίαν στενοχωρίαν ὡς πρὸς τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ θὰ ἐπιχειρήσω νὰ ἐκκαθαρίσω αὐτὴν τὴν κατάστασιν καὶ νὰ συγκεντρώσω αὐτὰς τὰς ὑπηρεσίας, εἴτε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ, εἴτε εἰς ἄλλα Ὑπουργεῖα, ὥστε νὰ εἶναι ἕνας ὑπεύθυνος δι’ ὅλην αὐτὴν τὴν διαχείρισιν καὶ δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς πολυμόρφους ὀργανισμούς. Εἶναι ἕνα ἔργον δύσκολον καὶ θὰ χρειασθῇ καὶ ἀγὼν σοβαρός, διότι οἱ ὑπάλληλοι τοῦ πρώτου διαμερίσματος εἶναι ὑπάλληλοι τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, διότι αἱ παλαιότεραι Κυβερνήσεις, διὰ νὰ μὴ δημιουργήσουν κοινωνικὸν ζήτημα, δὲν τοὺς ἀπέλυσαν. Ἄλλοτε ἡμεῖς εἰσηγήθημεν ἄλλους τρόπους διαχειρίσεως τῶν ἐφοδίων καὶ μάλιστα τοὺς εἶχα ἀναπτύξει ἕνα πρακτικώτερον σχέδιον καὶ δι’ αὐτὸ ἠθέλησα νὰ γίνῃ καὶ ἡ ἐξελεγκτικὴ ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ διαπιστώσῃ κατὰ ποῖον τρόπον ἐλειτούργησεν αὐτὸς ὁ ὀργανισμὸς διαχειρίσεως ἐφοδίων καὶ δι’ αὐτὸ ἐδέχθην καὶ ἐπέμεινα νὰ συγκροτηθῇ τὸ συντομώτερον ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτή. Θὰ σᾶς παρακαλέσω μάλιστα νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ τὸ σοβαρώτατον αὐτὸ ζήτημα εἰς ἄλλην συνεδρίασιν, διότι ἀντιμετωπίζω καὶ ἐγὼ μίαν σοβαρωτάτην κατάστασιν καὶ θὰ τὴν ἀντιμετωπίσῃ καὶ οἱοσδήποτε μέλλων Ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Λεονάρδος).

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Βουλῆς κατελθὼν μοῦ εἶπεν ὅτι προτάσει τῆς Κυβερνήσεως πρέπει νὰ ψηφισθοῦν μερικὰ νομοσχέδια εἰς τὰ ὁποῖα δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις.

§156ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Αʹ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ πρὸ τοῦ 1946–47 οἰκ. ἔτη πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν Εἰδ. Προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ οἰκ. ἔτους 1946–47».

§158ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ πρὸ τοῦ 1946–47 οἰκ. ἔτη πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν Εἰδ. Προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ οἰκ. ἔτους 1946–47». Αʹ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως θεμάτων ἀφορώντων τὸ Δημόσιον Χρέος».

§160ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ρυθμίσεως θεμάτων ἀφορώντων τὸ Δημόσιον Χρέος». Αʹ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναπροσαρμογῆς ἐνίων περιουσιακῶν ὑποχρεώσεων τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου».

§162ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀναπροσαρμογῆς ἐνίων περιουσιακῶν ὑποχρεώσεων τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου». Αʹ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 10 τῆς ὑπ’ ἀριθ. 59)45 Συν. Πράξεως».

§164ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 10 τῆς ὑπ’ ἀριθ. 59)45 Συν. Πράξεως». Αʹ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συγχωνεύσεως τῆς Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρείας Κατερίνης Α. Ε. μετὰ τῆς Ἑλληνικῆς Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρείας Α. Ε.».

§166ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συγχωνεύσεως τῆς Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρείας Κατερίνης Α. Ε. μετὰ τῆς Ἑλληνικῆς Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρείας Α. Ε.». Αʹ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπαλλοτριώσεως τοῦ ἐν τῇ κτηματικῇ περιφερείᾳ Δήμητρας καὶ Βάχλιας Γορτυνίας ἰσχύοντος δικαιώματος εἰσπράξεως δεκατημορίου ἐπὶ τῆς παραγωγῆς ἀλλοτρίων καλλιεργουμένων κτημάτων».

§168ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀπαλλοτριώσεως τοῦ ἐν τῇ κτηματικῇ περιφερείᾳ Δήμητρας καὶ Βάχλιας Γορτυνίας ἰσχύοντος δικαιώματος εἰσπράξεως δεκατημορίου ἐπὶ τῆς παραγωγῆς ἀλλοτρίων καλλιεργουμένων κτημάτων». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων περὶ φορολογίας τοῦ οἴνου».

§170ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§171Σ. ΣΧΙΝΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅπως δεχθῆτε καὶ αὐξηθῇ εἰς τὸ διπλάσιον τὸ ἀφορολόγητον ποσὸν ὀκάδων οἴνου, τὸ ὁποῖον οἱ παραγωγοὶ κρατοῦν δι’ ἰδίαν των κατανάλωσιν δηλαδὴ ἀπὸ 300 εἰς 600 ὀκάδας.

§172Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑφυπ. Οἰκον.). Δὲν δύναμαι νὰ τὸ δεχθῶ. Ἐὰν ἐπιμείνετε εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὸ ἀποσύρω. Ἐξ ἄλλου ἐὰν αὐξηθῇ ἡ ποσότης, ὡς ζητεῖτε, θὰ ἐπιφέρῃ μείωσιν τῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων περὶ φορολογίας τοῦ οἴνου». Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§174ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 5. 45′ μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 9.20′ μ. μ.).