1946.11.21

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 70η

Πέμπτη 21 Νοεμβρίου 1946

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6.30′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Ταλιαδοῦρος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Σ. Σγουρόγλου ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Σ. ΣΓΟΥΡΟΓΛΟΥ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ Ἡρακλείου Κρήτης κ.κ. 1) Σ. Γιαλαμάκης, 2) Ν. Κρασαδάκης, 3) Γ. Πετρακογιώργης, 4) Ε. Παπαδημητρόπουλος, 5) Κ. Πολυχρονάκης, 6) Γ. Φουντουλάκης, 7) Ε. Λουλακάκης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Ἡρακλείου, ἰδίᾳ δὲ τῶν ὀρφανῶν, χηρῶν, ἀδελφῶν κλπ. θυμάτων τῶν τυφεκισθέντων ὑπὸ τῶν Γερμανῶν Ἡρακλειωτῶν, ἐν τῇ ὁποίᾳ διατυποῦνται παραστατικῶς τὰ διαδραματισθέντα ἐγκλήματα καὶ ἐκφράζονται διαμαρτυρίαι διὰ τὴν ὑπὸ τῶν δικαστικῶν ἀρχῶν Ἡρακλείου καταβαλλομένην προσπάθειαν ὅπως ἡ δίκη προδοτῶν καὶ δοσιλόγων διεξαχθῇ εἰς Χανιὰ καὶ οὐχὶ εἰς Ἡράκλειον, ἐπὶ προφανῇ σκοπῷ ἐξυπηρετήσεων τούτων. Οἱ Παλαιοὶ Πολεμισταὶ Ἔβρου ἀποστέλλουν τὸ κάτωθι τηλεγράφημα: «Πρὸ τῶν Σεπτῶν Σκηνωμάτων, τῶν ὑπερασπιστῶν τοῦ ΣΚΡΑ ποὺ ἀπήντησαν οἱ Ἕλληνες δὲν παραδίδονται, Ἀκρίται Θράκης, Παλαιοὶ Πολεμισταὶ Ἀλεξανδρουπόλεως, περιφερείας, κλίνομεν εὐλαβῶς γόνυ, καταγγέλλομεν ὑπευθύνως τασσόμενοι πλευρὸν Κυβερνήσεως ἕτοιμοι θυσιασθῶμεν ἐναντίον καθαρᾶς πολεμικῆς ἐνεργείας Βορείων γειτόνων Πατρίδος». Ὁ βουλευτὴς Χαλκιδικῆς κ. Ι. Λαμπρόπουλος, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Δημάρχου Νέων Μουδανιῶν, δι’ ἧς καταγγέλλονται ὑπερβολαὶ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου Χαλκιδικῆς, χαρακτηρίσαντος ἅπαντας σχεδὸν ἐπαγγελματίας καὶ καφεπώλας ἀκόμη τοῦ Δήμου τούτου ὡς πλουτήσαντας, ζητεῖ δὲ ὅπως διαταχθῇ Ἐπιθεωρητὴς καὶ ἐνεργήσῃ ἐπειγόντως ἀνακρίσεις. Ἡ Ὁμοσπονδία Βιοτεχνῶν Μαγνησίας διαμαρτύρεται κατ’ ἀποφάσεως «περὶ ἐκπτώτου τῆς διοικήσεώς της» καὶ ζητεῖ ἀνάκλησιν τῆς ἀποφάσεως ταύτης. Αἱ ἐπιλαχοῦσαι μαθήτριαι κατὰ τὰς ἐξετάσεις τὰς εἰσαγωγικὰς εἰς τὰς παιδαγωγικὰς Ἀκαδημίας, Ἀρσακείου, Μαρασλείου καὶ Ραλλείου ζητοῦν ὅπως εἰσαχθῶσι πᾶσαι, συμφώνως πρὸς τὰς ἀρχικὰς προκηρύξεις τῶν ἀνωτέρω Ἀκαδημιῶν. Ἡ Πανελλήνιος Ἕνωσις Θερμαστῶν Θαλάσσης διαμαρτύρεται ἐντόνως διὰ θλιβερὰ γεγονότα ΣΚΡΑ καὶ ζητεῖ ἄμεσον σύλληψιν καὶ τιμωρίαν τῶν προδοτῶν. Οἱ ἀρτοποιοὶ Κορινθίας ζητοῦν τὴν ψήφισιν κατατεθέντος νομοσχεδίου «περὶ ἀρτοποιῶν καὶ λειτουργίας ἀρτοποιείων». Οἱ Ἐπαγγελματίαι καὶ Βιοτέχναι Βόλου καὶ περιφερείας πληροφορηθέντες θλιβερὰ γεγονότα παραμεθορίου διαμαρτύρονται κατὰ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νόμου «περὶ μέτρων ἐπιεικείας» καὶ ζητοῦν λῆψιν ἀποφασιστικῶν μέτρων. Ἡ Νομαρχία Φωκίδος ἀποστέλλει αἴτησιν τοῦ Ἀναστασίου Μπιλάλη, κατοίκου Ἀμφίσσης, ζητοῦντος παράτασιν δικαιώματος ὑποβολῆς αἰτήσεων πρὸς ἀπονομὴν συντάξεων εἰς παθόντας ἐκ κακουχιῶν πολέμου κλπ. Ἐπιτροπὴ κατοίκων Ἀλεξανδρουπόλεως ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τοῦ πρώτου Πανεβρίου Συνεδρίου ὑπὸ τὴν προεδρίαν Νομάρχου, συμμετεχόντων Ἐπάρχων, Δημάρχων καὶ Προέδρων διαφόρων Κοινοτήτων, ὑποβάλλει πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν εὐλαβῆ χαιρετισμὸν καὶ διαδηλοῖ πίστιν διὰ τὴν καταβαλλομένην προσπάθειαν ἀνασυγκροτήσεως τῆς Χώρας. Οἱ ἐπὶ κατοχῆς ἐξασκήσαντες τὸ ἐπάγγελμα ἀρτοποιοί, Σερρῶν, διαμαρτύρονται δι’ ἀπαγόρευσιν ἐξασκήσεως ἐπαγγέλματός των καὶ ζητοῦν χορήγησιν ἀδείας. Ἐπιτροπὴ Ἀξιωματικῶν αὐτεπαγγέλτως ἀποστρατευθέντων Χανίων διὰ πολιτικοὺς λόγους, κατὰ τὸ ἔτος 1927, ζητοῦν ὅπως εἰς τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον «περὶ ἀποκαταστάσεως Ἀξιωματικῶν Χωροφυλακῆς», τεθῇ διάταξις προβλέπουσα καὶ διὰ τοὺς ἐν λόγῳ Ἀξιωματικούς. Οἱ Πρόεδροι διαφόρων Ἑνώσεων καὶ Σωματείων τῆς Κοινότητος Ἐμμανουὴλ Παππᾶ, ζητοῦν ἐπειγόντως ἀποστολὴν διδασκάλων πρὸς πλήρωσιν τῶν κενῶν θέσεων. Οἱ κάτοικοι Ξηροκάμπου Σπάρτης, διαμαρτύρονται δι’ ἄνανδρον δολοφονίαν Ἀνθυπολοχαγοῦ Ε. Ἀρμούζη καὶ χωρικῶν παρὰ τὴν θέσιν Μονοδένδρι ὑπὸ κομμουνιστῶν καὶ ζητοῦν λῆψιν μέτρων κατὰ τῶν ἀναρχικῶν. Οἱ καπνεργάται καὶ καπνεργάτριαι Κομοτινῆς, ζητοῦν ὅπως καταβληθῇ εἰς τοὺς ἀνέργους καπνεργάτας Παλαιᾶς Ἑλλάδος ἐπίδομα ἀνεργίας 50% ἐπὶ τοῦ βασικοῦ ἡμερομισθίου των. Ἡ Ἕνωσις ἀγοραστῶν ἀκινήτων 1941–44 Κερκύρας, διαμαρτύρεται διὰ μελετωμένην ἀκύρωσιν ἀγοραπωλησιῶν. Οἱ ὑποψήφιοι φοιτηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν ζητοῦν ὅπως μὴ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν εἰσακτέων φοιτητῶν εἰς τὰς διαφόρους σχολάς. Ὁ κ. Π. Κάντζιας (Ὑπ. Ἐφοδιασμοῦ) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἐπαναφορᾶς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ ἐπὶ τῆς διανομῆς, διαθέσεως κλπ. τῶν μονοπωλειακῶν εἰδῶν, ἅλατος, πυρείων καὶ φωτιστικοῦ πετρελαίου». Ὁ κ. Α. Περρωτῆς (Ὑπουργὸς Τ.Τ.Τ.) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τῆς Τ.Τ.Τ. Ὑπηρεσίας». Ὁ κ. Δ. Χέλμης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἀναπροσαρμογῆς ἐνίων περιοδικῶν ὑποχρεώσεων τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. Σταθόπουλος, Α. Πέγιος, Κ. Παπαδόπουλος, Σ. Πηλείδης, Β. Βύζας, Π. Ἠλιάδης, Σ. Παπάζης καὶ Α. Ἰατροῦ, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεων τινῶν ἀφορωσῶν τὸ προσωπικὸν τῶν ὑπηρεσιῶν ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ν. Ἀθανασίου, Ε. Κουσαῆς, Ν. Παπαγεωργίου, Ι. Φωτόπουλος καὶ Κ. Μπαλτᾶς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεων τινῶν ἀφορωσῶν τὸ προσωπικὸν τῶν ὑπηρεσιῶν ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. Σταθόπουλος, Κ. Δημητρακόπουλος, Κ. Καλαμαρᾶς, Ν. Καράμπελας καὶ Σ. Σχινᾶς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ Α. Ν. 875)1937 καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων περὶ διαχειρίσεως καὶ διοικήσεως δασῶν νόμων».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Παπαληγούρας ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§6Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ εἴπω, πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, μίαν θερμὴν παράκλησιν, ἀφορῶσαν τὴν τακτικὴν καὶ κατὰ τὰ Πανεπιστημιακὰ θέσμια λειτουργίαν ἀνωτάτων ἱδρυμάτων. Θὰ γνωρίζετε, ὅλοι οἱ κ.κ. βουλευταί, ὅτι εἰς τὸ γνωστὸν ψήφισμα περὶ ἐξυγιάνσεως περιλαμβάνεται καὶ διάταξις, ἄσχετος πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ εἰρημένου νομοθετήματος, διὰ τῆς ὁποίας ἐπιτρέπεται ὁ ἀπ’ εὐθείας καὶ ἄνευ τῆς τηρήσεως τῶν συνήθων διατυπώσεων, διορισμὸς ὑπαλλήλων. Ἐκυκλοφόρησαν ὡρισμέναι φῆμαι, τὰς ὁποίας δὲν θέλω καθόλου νὰ πιστεύσω, ὅτι ὑπάρχει σκέψις νὰ ἐφαρμοσθῇ αὐτή, ἡ περὶ διορισμοῦ διάταξις τοῦ σχεδίου ἐξυγιάνσεως, προκειμένου περὶ καθηγητῶν ἀνωτάτων Ἱδρυμάτων. Θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ἐὰν εἶναι διατεθειμένος νὰ προβῇ εἰς μίαν δήλωσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ νὰ μᾶς βεβαιώσῃ ὅλους, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ προκειμένου περὶ τῶν Πανεπιστημίων καὶ τῶν ἄλλων ἀνωτάτων Σχολῶν, αὐτὴ ἡ εἰδικὴ διάταξις τοῦ ψηφίσματος.

§7Ν. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις θὰ κάνῃ περιορισμὸν τῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα τῆς ἐχορήγησεν ἡ Ἐθνοσυνέλευσις;

§8Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐχορήγησεν εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς ὡρισμένα δικαιώματα, δὲν τοὺς τὰ ἐχορήγησε διὰ νὰ τὰ ἀσκήσουν ὁπωσδήποτε. Τοὺς τὰ ἐχορήγησε διὰ νὰ τὰ ἀσκήσουν συμφώνως μὲ τὸ συμφέρον τὸ ἐθνικόν, τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι εἶναι εἰς τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου. Καὶ ἤθελα νὰ ἠξεύρω, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, προτίθεται νὰ ἐφαρμόσῃ ἢ προτίθεται νὰ μὴν ἐφαρμόσῃ τὸν εἰρημένον νόμον........ (θόρυβος) ....... Διατὶ δὲν μὲ ἀφήνετε νὰ ὁμιλήσω;

§9Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Διότι θέλουν νὰ διορίσουν, οἱ ἄνθρωποι.

§10Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἔδωσα πίστιν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, θὰ ἤθελεν ἢ πρόκειται νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν διάταξιν ταύτην. Κυκλοφοροῦν ἐν πάσῃ περιπτώσει, τοιαῦται φῆμαι καὶ πρέπει ἅπαξ καὶ διὰ παντὸς νὰ μάθῃ τὸ Σῶμα, ὅτι τὰ Πανεπιστημιακὰ ἱδρύματα θὰ λειτουργοῦν, ὅπως λειτουργοῦν τὰ ἱδρύματα αὐτὰ εἰς ὅλας τὰς ἄλλας, τὰς πεπολιτισμένας χώρας. Κύριοι, εἴπατε ὅτι θὰ κάνετε τὴν ἐκκαθάρισιν, κάνετέ την, ἀλλὰ δὲν σημαίνει, ὅτι ἅπαξ γενομένης τῆς ἐκκαθαρίσεως θὰ ἐξακολουθήσῃ ἐπ’ ἄπειρον νὰ διορίζωνται παρὰ προσώπων ἀναρμοδίων καὶ χωρὶς νὰ τηροῦνται οἱ συνήθεις τύποι, καθηγηταὶ τῶν Πανεπιστημίων.

§11Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἡ ἐκκαθάρισις ἐγένετο ἐπὶ σκοπῷ, νὰ ἀπομακρύνῃ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι βαρύνονται. Ἀλλὰ δὲν θὰ ἦτο ἐκκαθάρισις ἐὰν ἀπεμακρύναμεν ἕναν ἄλλον ὁ ὁποῖος δυνάμει τῆς διατάξεως τοῦ νόμου δὲν πρέπει νὰ ὑπηρετῇ, νὰ εἰσπηδήσῃ ἄλλος διὰ τὸν Α ἢ Β λόγον.

§12Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ ἁπλῆς ἐρωτήσεως, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἐπιτρέπονται διακοπαί.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ αἱ παρεμβάσεις.

§14Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας νὰ δώσῃ ἀπάντησιν.

§15Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Θέλω νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς: Δὲν ἔχω σκοπὸν ἐλέγχου. Εἶναι μία πληροφορία, τὴν ὁποίαν ἐζήτησα.

§16Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἐρωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναδέλφου, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Βουλήν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον γνωρίζει νομίζω, ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε παρακολουθήσεως τοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰδικώτερον τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας, δὲν ἐννοεῖ νὰ προβῇ εἰς πράξεις, αἱ ὁποῖαι θὰ φέρουν ἀναστάτωσιν, εἰς ὅσα μέχρι τοῦδε καλῶς ἐν τῇ Χώρᾳ τηροῦνται. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὑπάρχει ἓν ψήφισμα, τὸ ὁποῖον παρέχει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ γενικῶς εἰς τὸν Ὑπουργὸν τὴν δυνατότητα νὰ προβῇ εἰς τὴν κρίσιν ὑπαλλήλων πάσης φύσεως καὶ παντὸς βαθμοῦ. Παρὰ ταῦτα, τὸ δικαίωμα τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, θὰ τὸ ἀσκήσῃ μετὰ πάσης συνέσεως, ὥστε δὲν θὰ εὑρεθῇ οὐδεὶς ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ ἐκπλαγῇ ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος τοῦ ἔργου τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας. Ἡ ἀπάντησις αὐτή, ἐν συνεχείᾳ μὲ τὸ ἔργον τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, τὸ μέχρι τοῦδε συντελεσθέν, νομίζω ὅτι ἀποτελεῖ ἱκανοποιητικὴν ἀπάντησιν τοῦ ἐρωτήματος τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, τὸ ὁποῖον ὀρθῶς ἐτέθη ἀπὸ μέρους του. Ὄντως ἂν τὸ ἐρώτημα ἐτέθη ἐκ μέρους τοῦ κ. συναδέλφου, θὰ τὸ ἀπεδεχόμην μετὰ μεγίστης εὐχαριστήσεως καὶ ἐδήλωσα ὅτι θὰ τὸ ἀποδεχθῶ. Ἄν ὅμως τὸ ἐρώτημα τοῦτο ἀποτελῇ τὸν ἀντίλαλον σκέψεων τῶν ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ διδασκάλων, οὗτοι ἔδει νὰ ἔχουν περισσοτέραν ἐμπιστοσύνην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὁ ὁποῖος μέχρι τοῦδε δὲν ἔχει δώσει τοιαῦτα δείγματα ἀσυνεσίας. Εἰδικώτερον, κύριοι, ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, προχθὲς καὶ ἴσως καὶ χθές, διότι ἤμην ἀπὼν τὴν στιγμὴν ἐκείνην, ἀνέφερεν ὡρισμένας πληροφορίας ἐν σχέσει μὲ τὴν λειτουργίαν τῶν σχολείων εἰς τὴν Δυτ. Μακεδονίαν καὶ εἰδικῶς καὶ τὰς πόλεις Ἔδεσσαν, Νάουσαν καὶ Ἀρδέαν. Ἐγὼ ἐκτιμῶ τὸ ἔργον τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, ὡς καὶ τὴν προσπάθειαν καὶ τὸ ἐνδιαφέρον του, δὲν θέλω δὲ νὰ δώσω ἀφορμὴν συζητήσεων καὶ ἀντεγκλήσεων. Θέλω ὅμως νὰ ἐπαναφέρω τὰ πράγματα εἰς τὴν ἀλήθειαν, τὴν ὁποίαν δὲν ἠθέλησε νὰ ἀποκρύψῃ ἢ ἄλλως πως νὰ διαμορφώσῃ κακῶς ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, ἀλλὰ δὲν ἠδυνήθη νὰ πληροφορηθῇ τὰ ὅσα ἐπληροφορήθη ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς πλήρους ἀκριβείας. Ὅταν ἤκουσα ὅτι εἰς τὴν Νάουσαν, μίαν πόλιν μαρτυρικήν, εὑρέθη εἷς καὶ μόνον διδάσκαλος, ἐξεπλάγην, διότι ἐνόμιζον ὅτι ὑπάρχουν διδάσκαλοι, δὲν ἤμην βέβαια ὑποχρεωμένος νὰ γνωρίζω καὶ τὰ ὀνόματά των, τὴν πρωΐαν τῆς ἑπομένης ἡμέρας ἐπεκοινώνησα τηλεφωνικῶς μὲ τὴν Θεσσαλονίκην καὶ κατόπιν μὲ τὴν Νάουσαν, Ἔδεσσαν καὶ Ἀρδέαν, ἔλαβον δὲ τὰς ἑξῆς πληροφορίας, τὰς ὁποίας μᾶς ἐβεβαίωσε καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος Ὑπουργὸς Βορείου Ἑλλάδος. Εἰς τὴν Νάουσαν ὑπηρετοῦν οἱ κάτωθι δημοδιδάσκαλοι (ἀναγινώσκει) καὶ δύο, τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα δὲν ἠδυνήθην νὰ ἀντιληφθῶ ἀπὸ τηλεφώνου. Συνεπῶς 10 δημοδιδάσκαλοι, τρεῖς δὲ καθηγηταί, τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα ἀναφέρω, Νικολαΐδης, Μαγκῆς καὶ Λαμπαδίας. «Ἐν Ἐδέσσῃ ὑπηρετοῦν ................... (ἀναγινώσκει)....................». «Εἰς δὲ τὴν Ἀρδέαν, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάγεται ἡ κωμόπολις τοῦ Σκρᾶ, ὑπηρετοῦν .................. (ἀναγινώσκει)....................». Εἶναι ἀληθὲς ὅτι θὰ ἔδει εἰς τὴν Νάουσαν νὰ ἦσαν ὀλίγοι περισσότεροι διδάσκαλοι, ἀλλ’ εἶναι ἐπίσης ἀληθὲς ὅτι μετὰ μίαν ἐπιδρομὴν οἱ εἰρηνικοὶ αὐτοὶ ἄνθρωποι, διότι, εἰρήσθω ἐν παρόδῳ, δὲν εἶναι ὅλοι ἀπολύτως εἰρηνικοί, ἀλλ’ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι πράγματι εἰρηνικοί, ἀνεχώρησαν εἰς Θεσσαλονίκην. Ἔδωσα σαφεῖς καὶ συγκεκριμένας διαταγὰς ἢ νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὴν θέσιν των ἢ νὰ ἀπολυθοῦν ὡς ἐγκαταλείψαντες πέραν τοῦ δεκαημέρου τὴν ὑπηρεσίαν των. Κατὰ συνέπειαν ἴσως καὶ ἐντὸς τῆς αὔριον νὰ εἶναι εἰς τὴν θέσιν των. Πρέπει δὲ ἡ Βουλὴ νὰ ἔχῃ τὴν πεποίθησιν ὅτι τὰ σχολεῖα θὰ λειτουργήσουν ὁπωσδήποτε, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει Κράτος Ἑλληνικόν.

§17Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐν σχέσει μὲ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἐδώσατε, οἱ διδάσκαλοι αὐτοὶ εὑρίσκονται πράγματι εἰς τὴν Νάουσαν ἢ εἶναι ἁπλῶς τοποθετημένοι ἐκεῖ;

§18Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Εὑρίσκονται, ὑπηρετοῦν ἐκεῖ. Ἐὰν ἦσαν ἁπλῶς τοποθετημένοι, θὰ ἔλεγον τότε ἀόριστα πράγματα. Ἀνέγνωσα μάλιστα καὶ τὰ ὀνόματά των.

§19Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν πρόκειται νὰ κάμω μακρὰν καὶ διὰ πολλῶν φράσεων ἀντίκρουσιν τῶν ὅσων εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας. Θὰ ἀρκεσθῶ νὰ εἴπω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων, ὅτι ὁ Διοικητὴς τοῦ τάγματος Ναούσης, ὁ Διοικητὴς Χωροφυλακῆς καὶ οἱ μόνοι δέκα ἔγκριτοι πολῖται, οἱ ὁποῖοι ἐτόλμησαν νὰ μὲ πλησιάσουν εἰς τὴν Νάουσαν ἐνώπιον τῶν βουλευτῶν κ. κ. Θεμελῆ καὶ Βογιατζῆ, μοῦ ἐδήλωσαν ὅτι οὐδὲν σχολεῖον λειτουργεῖ, οὔτε τὸ Γυμνάσιον, οὔτε τὰ Δημοτικὰ σχολεῖα καὶ ὅτι ἅπαντες οἱ διδάσκαλοι, ἀσχέτως ἐὰν εἶναι ὀργανικῶς τοποθετημένοι εἰς τὴν Νάουσαν ἢ ὄχι, ἀπουσιάζουν ἐκ Ναούσης. Δηλῶ τοῦτο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων διὰ νὰ πληροφορήσω καὶ αὐτήν, ἀλλὰ καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὁ ὁποῖος ὡς φαίνεται βασισθεὶς ἐπὶ τῶν ὀργανικῶν τοποθετήσεων αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο, ἐνόμισεν ὅτι ἐδικαιοῦτο νὰ διαψεύσῃ μάρτυρας αὐτόπτας ὡς ἡμεῖς.

§20Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Εἶναι νεώτεραι αἱ πληροφορίαι αὐταί.

§21Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, θὰ σᾶς παρακαλέσω, νὰ μὴ ἐπιμένετε εἰς τὴν διάψευσιν τριῶν μελῶν τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, χωρὶς νὰ μεταβῆτε μόνοι προηγουμένως διὰ νὰ διαπιστώσετε ὅτι ψευδόμεθα. Δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ διαπιστώνετε ὅτι ψευδόμεθα, ὅταν οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν μετέβη εἰς τὴν Νάουσαν.

§22Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Δὲν ἠμφισβήτησεν οὐδείς, καὶ οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητήσῃ ὅτι σᾶς τὸ εἶπον, τὸ ἐὰν εἶναι ἀληθές, ἢ ἐὰν εἶναι κάτι τι ὑπερβολικὸν δὲν ἀποκλείεται. Τὸ ὅτι σᾶς τὸ εἶπον, οὐδεὶς εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἀμφισβητήσῃ. Εἶναι ἐνδεχόμενον ὅμως, δὲν ἀποκλείεται, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ τὸ ἀποκλείετε, νὰ σᾶς παρουσίασαν κατά τι ὑπερβολικώτερον τὰ πράγματα. Συνεπῶς, μὴ ἐπιμένετε ὅτι σᾶς διαψεύδομεν.

§23Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε, κύριοι, νὰ σᾶς εἴπω ὅτι αὐτὸς οὗτος ὁ τέως Γενικὸς Διοικητὴς Βορείου Ἑλλάδος Κ. Κόττας, κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν, ἐδήλωσεν ὅτι ἠναγκάσθη νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀπόσπασιν ἁπάντων τῶν ἐκπαιδευτικῶν καὶ τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων τῆς Ναούσης. Ἑπομένως, αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Κόττας προέβη εἰς τὴν ἐπικύρωσιν ἀνακοινῶ εἰς τὸν κ. Γενικὸν Διοικητὴν Βορείου Ἑλλάδος κ. Ροδόπουλον, ὅτι καὶ ἂν ἀκόμη προέβη εἰς τὴν ἀναστολὴν τῶν ἀποσπάσεων αἱ ὁποῖαι πράγματι εἶχον γίνει, ἡ ἀναστολὴ αὐτή, τὴν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἐπεσκέφθην τὴν Νάουσαν, δὲν εἶχεν οὐσιαστικῶς πραγματοποιηθῆ. Εἶναι ἐνδεχόμενον, μετὰ τὸ παρελθὸν Σάββατον, κατὰ τὸ ὁποῖον εὑρισκόμην εἰς Νάουσαν, νὰ μετέβησαν. Ἀλλά, κατὰ τὸ παρελθὸν Σάββατον, οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν εὑρίσκετο ἐκεῖ. Ἐπίσης, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀπαντήσω εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ἐν σχέσει πρὸς τὴν Ἀρδέαν.

§24Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Παρέστην μάρτυς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, ὅταν ἀνεκοίνωσαν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας τὰ γεγονότα τῆς Ναούσης...... ...... (δὲν ἀκούεται)........ τότε Βορείου Ἑλλάδος, ἀπέσπασε μέγαν ἀριθμὸν ἐκπαιδευτικῶν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Διέταξεν ἀμέσως, ἐπὶ παρουσίᾳ μου, τὰς ὑπηρεσίας, νὰ κάμουν ἔγγραφον πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ ν’ ἀρνηθῇ τὴν ἀποδοχὴν τῆς τοιαύτης ἀποσπάσεως ἢ μετακλήσεως εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ὑπαλλήλων.

§25Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ εἰς τόσον κρισίμους περιστάσεις, τὰ ἔγγραφα δὲν ἔχουν τόσην ἀξίαν ὅσον ἡ ἀνάληψις προσωπικῆς εὐθύνης διὰ τὴν ἐγκατάστασιν, εἰς τὰς ἐπικινδύνους περιοχάς, τῶν ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀποσπασθῆ. Τὰ ἔγγραφα δὲν εἶχον ἀποτέλεσμα. Αὐτὸ ἀκριβῶς ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλήν. Ἀπὸ ἀπόψεως τυπικῆς, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, λαβὼν γνῶσιν τὴν ἀποσπάσεων, καλῶς ἔπραξεν. Ἀπὸ ἀπόψεως οὐσιαστικῆς, προέβη εἰς ἐνέργειαν ἡ ὁποία οὐδὲν εἶχε τοιοῦτον ἀποτέλεσμα. Ὄσον ἀφορᾷ τὴν Ἀρδέαν, κύριοι βουλευταί, τὴν παρελθοῦσαν Κυριακήν, ἡμέραν κρίσιμον, τὴν ἡμέραν δηλ. ἀκριβῶς κατὰ τὴν ὁποίαν διὰ πρώτην φορὰν οἱ ἀντάρται ἐπετέθησαν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἡμέρας, ἐκτὸς ἑνός, οἱ ἄλλοι ἀπουσίαζον, οἱ ἄλλοι ἐκπαιδευτικοὶ ἀπουσίαζον. Ἴσως, νὰ εἶχον μεταβῆ εἰς τὴν Ἔδεσσαν, ἴσως νὰ ἀπουσίαζον λόγῳ τῶν γεγονότων τὰ ὁποῖα εἶχον σημειωθῆ. Πάντως, κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην, μεταβὰς εἰς τὴν Κοινότητα ἢ μᾶλλον εἰς τὸν Δῆμον —διότι ἡ Ἀρδέα προήχθη εἰς Δῆμον—καὶ ζητήσας ὅπως συγκεντρωθοῦν ἐκεῖ ὅσοι πολῖται ἢ δημόσιοι ὑπάλληλοι ἐπεθύμουν νὰ μὲ ἴδουν, εἶδον τοὺς πολίτας ἐκείνους τοὺς ἐλαχίστους οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν τόλμην νὰ παρουσιασθοῦν ........... (Στρεφόμενος πρὸς τὴν πτέρυγα τῆς Συμπολιτεύσεως). Μὴ γελᾶτε, κύριοι, διότι ἔπρεπε νὰ... ..... (Θόρυβος ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως). Δὲν εἶναι δυνατόν, νομίζω, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ διεξαχθῇ συζήτησις.

§26Ε. ΔΕΔΟΥΣΗΣ. ........... (δὲν ἀκούεται)............ οὔτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας σᾶς διαψεύδει. Σᾶς διαψεύδουν αἱ ἐπίσημαι Κρατικαὶ Ἀρχαί.

§27Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαριστῶ πολύ. Κύριοι βουλευταί, θὰ παρακαλέσω, ὅταν ὁμιλῶ περὶ μιᾶς περιοχῆς εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ἔχει κανεὶς τὴν δυνατότητα οὔτε κἂν νὰ μειδιάσῃ, σεῖς νὰ μὴ γελᾶτε.

§28Ε. ΓΟΝΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα ψυχολογικῆς ἀντιδράσεως. Ὄταν ὁ ρήτωρ εἶναι σοβαρός, δὲν ὑπάρχουν γέλοια. Ὄταν ὁ ρήτωρ εἶναι κωμικός, θὰ γελάσουν. (Θόρυβος). Δὲν ἀφορᾷ ὑμᾶς. Ἀνακαλῶ, ἂν νομίζετε ὅτι ἀφορᾷ ὑμᾶς.

§29Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγώ, κύριοι, δὲν ἀκούω τοιαύτας λέξεις. Δὲν συνηθίζω νὰ ἀκούω τοιαύτας λέξεις.

§30Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ἄς θεωρηθῇ ὡς μὴ λεχθεῖσα ἡ φράσις.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. ........... (Κάτι λέγει εἰς τὸν ρήτορα, μὴ ἀκουόμενος).

§32Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω, ἀντὶ νὰ κάμνετε παρατηρήσεις εἰς ἐμέ, νὰ κάμνετε παρατηρήσεις εἰς τοὺς διακόπτοντας. Νὰ ἐπεμβαίνετε ἐκεῖ ὅπου πρέπει καὶ ὄχι ἐκεῖ ὅπου δὲν πρέπει.

§33Δ. ΣΑΡΡΗΣ. ................... (δὲν ἀκούεται) ...........

§34Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἂν μετέβην εἰς τὰ γραφεῖα τοῦ Δήμου, διότι αὐτὸ προεκάλεσε τὴν ἀντίδρασιν τὴν ὀλίγον διάφορον ἐκείνης τὴν ὁποίαν θὰ ἤλπιζον καὶ θὰ ἀνέμενον οἱ πληθυσμοὶ τῆς Βορείου Ἑλλάδος—τὴν ἀντίδρασιν ἐκ μέρους σας—, ἂν μετέβην εἰς τὰ γραφεῖα τοῦ Δήμου, δὲν μετέβην δι’ ἄλλον λόγον, ἀλλὰ διότι αὐτὸ τοῦτο τὸ τμῆμα μὲ παρεκάλεσε νὰ μεταβῶ ἐκεῖ καὶ αὐτοὶ οὗτοι οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἐδέχοντο, κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην, τὴν σκληροτέραν τῶν ἐπιθέσεων, μὲ παρεκάλεσαν νὰ καλέσω τοὺς πολίτας καὶ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους καὶ νὰ ὁμιλήσω πρὸς αὐτοὺς καὶ ὡμίλησα πρὸς τοὺς ὀλίγους οἱ ὁποῖοι ἐτόλμησαν νὰ ἐπικοινωνήσουν μὲ ἐμὲ καὶ τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ διετύπωσα ἐρωτήσεις καὶ ἐπληροφορήθην αὐτὰ τὰ ὁποῖα σᾶς ἀνεκοίνωσα. Πέραν αὐτῶν, κύριοι, νομίζω ὅτι δὲν δικαιοῦμαι νὰ προχωρήσω. Σᾶς ἐπληροφόρησα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα διεπίστωσα βάσει τῶν μαρτυριῶν τῶν γεγονότων ὑπ’ αὐτῶν τούτων τῶν ἁρμοδίων. (Θόρυβος). Κύριοι, γίνεται εἷς φαῦλος κύκλος. Διαρκῶς παραπονεῖσθε ὅτι ὑπάρχει ὀξύτης ἐκ μέρους μου. Πάντοτε τὴν δημιουργεῖτε μὲ τὰς διακοπάς. Μὲ ἀναγκάζετε νὰ μεταβάλλωμαι εἰς ὀξὺν ὁμιλητήν. Οὐδέποτε ἀρχίζω νὰ ὁμιλῶ μὲ ὀξύτητα.

§35Ε. ΓΟΝΗΣ. Τὸ κάμνετε καὶ δὲν τὸ ἀντιλαμβάνεσθε.

§36Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, εἰδικῶς ὁ κ. βουλευτὴς ποὺ ὡμίλησεν αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐκεῖνος ποὺ εἶπε τὴν λέξιν τὴν ὁποίαν εἶπε, δὲν ἔπρεπε νὰ μὲ διακόψῃ.

§37Ε. ΓΟΝΗΣ. Δὲν ἀφοροῦσε ὑμᾶς.

§38Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴ εἶναι, κύριοι βουλευταί, ἡ ἀλήθεια. Ἐὰν θέλετε, πληροφορηθῆτε την. Ἐὰν δὲν θέλετε, μείνατε εἰς τὸ σκότος τὸ ὁποῖον σᾶς κατέχει. (Χειροκροτήματα).

§39Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Κύριοι βουλευταί, διὰ τὸ ζήτημα τῆς Ἀρδέας, χθὲς τὴν πρωΐαν ἐπεκοινώνησα μὲ τὴν Γενικὴν Διοίκησιν Μακεδονίας καὶ ἐκεῖθεν μὲ τὴν Ἀρδέαν. Ἦτο ἀδύνατον νὰ πληροφορηθῶ πόσοι διδάσκαλοι ὑπηρετοῦν ......... (Δὲν ἀκούεται)... .................... Ἡ Ἀρδέα, τὸ............... ἡ πρωτεύουσα Ἀλμωπίας, ἀπέχει ἀπὸ μὲν τὸ Σκρᾶ 12 χιλιομ. ἀπὸ δὲ τὴν Νώτιαν 8 χιλ. Ὅταν γίνεται μάχη εἰς ἀπόστασιν 8 χιλιομ., φυσικὸν εἶναι νὰ εἶναι ἅπαντες οἱ κάτοικοι καὶ οἱ ὑπάλληλοι μακράν. Τὴν ἑσπέραν ὅμως ἐπληροφορήθην ὅτι ὄντως ὑπηρετοῦν οἱ 11 δημοδιδάσκαλοι, οἱ 5 νηπιαγωγοὶ καὶ οἱ 3 καθηγηταί. Κατὰ συνέπειαν, τὸ ζήτημα εἶναι λελυμένον ἀπὸ πάσης πλευρᾶς, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔφερεν ἁπλῶς ἀριθμούς, ἀλλὰ σᾶς ἔφερεν ὀνόματα τὰ ὁποῖα οὐδεὶς δύναται νὰ διαψεύσῃ. Δὲν θέλω μὲ τοῦτο νὰ κατηγορήσω τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος. Ἁπλῶς, λέγω, ὅτι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔλαβεν, ἦσαν ἀνακριβεῖς οὐχὶ ἐξ ὑπαιτιότητος αὐτοῦ, ἀλλ’ ἐξ ὑπαιτιότητος ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τοῦ τὰς ἔδωσαν. Πρέπει νὰ γνωρίζετε, κύριοι, ὅλοι σας—καὶ συμπολιτευόμενοι καὶ ἀντιπολιτευόμενοι—ὅτι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας δὲν εἶμαι ἐκ τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι πείθονται εἰς ἀριθμοὺς καὶ τῶν ὁποίων δύναται νὰ διαλάθῃ τῆς προσοχῆς ὅ,τι δήποτε καὶ ὅτι εἶμαι εἰς θέσιν νὰ κάμω, ὥστε νὰ πειθαρχήσουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας. (Χειροκροτήματα).

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Μόνη συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 87)1946 Ν. Δ. «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 116)1946 Συν. Πράξεως κ.λ.π.». Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Μεταφορῶν ἔχει τὸν λόγον.

§41Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ὑπ. Μεταφορῶν). Εἶχον τὴν τιμὴν πρὸ ὀλίγου χρόνου, κ. βουλευταί, νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, σχέδιον νόμου βάσει τοῦ ὁποίου ἐξητεῖτο ἡ κύρωσις τῆς ὑπ’ ἀριθ. 116 Συντακτικῆς Πράξεως, διὰ τῆς ὁποίας εἶχεν ἀποφασισθῆ ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως ἡ ἀπόδοσις τῶν σιδηροδρόμων τῆς Γαλλικῆς Ἑταιρείας. Τὸ σχέδιον ἐκεῖνο τοῦ νόμου, κυρωθὲν ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἤδη ἀποτελεῖ τὸν ὑπ’ ἀριθμὸν 87)1946 νόμον. Διατάξεις τινὲς ὅμως τοῦ νόμου ἐκείνου, ἐκρίθη ἀναγκαῖον ὅπως ὑποστῶσι ποιάν τινα τροποποίησιν, κυρίως κατὰ δύο σημεῖα αὐτῶν. Πρῶτον, ὅσον ἀφορᾷ τὸ σημεῖον τοῦ ἐλέγχου, τὸν ὁποῖον θὰ ἀσκῇ τὸ Κράτος ἐφεξῆς ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ καὶ τῆς ἐν γένει λειτουργίας τῆς Ἑταιρείας τῶν Γαλλοελληνικῶν Σιδηροδρόμων, ἡ ὁποία ἐνῷ εἰς τὸ παρελθὸν παρέμενεν ἐντελῶς ἀνεξέλεγκτος, ἐφ’ ἑξῆς θὰ ὑπόκειται εἰς ἕνα αὐστηρὸν ἔλεγχον ἀπὸ μέρους τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Στρατοῦ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀνταποκρίνεται πρὸς τὰς γενικωτέρας ἀνάγκας, τὰς ὁποίας ὑπαγορεύει κυρίως ἡ θέσις τοῦ σιδηροδρομικοῦ ἐκείνου δικτύου. Τὸ δεύτερον μέρος τῶν τροποποιήσεων, ἀφορᾷ τὰς τυχὸν ἀντιρρήσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀνέκυπτον κατὰ τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν λογαριασμῶν μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, δηλ. τῶν Σ.Ε.Κ., καὶ τῆς Γαλλοελληνικῆς Ἑταιρείας. Προκειμένου δηλαδὴ νὰ παραλάβῃ τὴν διαχείρισιν τοῦ δικτύου τῶν Σιδηροδρόμων ἐκείνων, ἡ Ἑλληνογαλλικὴ Ἑταιρεία θὰ ζητήσῃ βεβαίως καὶ τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν λογαριασμῶν κατὰ τὸ διάστημα ἐκεῖνο κατὰ τὸ ὁποῖον διεχειρίσθησαν τὸ δίκτυον τοῦτο οἱ Σιδηρόδρομοι τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Συνεπῶς, τὸ νομοσχέδιον, καθ’ ὅλα τυπικόν, δὲν παρουσιάζει τί τὸ ἰδιάζον, ὥστε νὰ προκαλῇ ἰδιαίτερον ἐνδιαφέρον. Ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου καὶ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς, εἰς τὴν ὁποίαν εἶχε παραπεμφθῆ τοῦτο, τὸ ἔκρινεν ὡς ἐντελῶς ὑπηρεσιακὸν καὶ ζητεῖ τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ ὡς ἔχει. Θὰ παρακαλέσω, συνεπῶς, τὴν Βουλήν, ἵνα δεχθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ συμπλήρωμα τοῦ προγενεστέρου, ὥστε νὰ μὴ παρουσιάζῃ θέματα πρὸς γενικωτέραν ἔρευναν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φ. Μανουηλίδης ἔχει τὸν λόγον.

§43Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν ἐπέρασαν οὔτε τρεῖς μῆνες ἀφ’ ὅτου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Μεταφορῶν, ἔφερε νομοθέτημα σχετικὸν μὲ τὴν μεταβίβασιν τῶν Σιδηροδρόμων τῆς Δυτ. Θράκης εἰς τὴν Γαλλοελληνικὴν Ἑταιρείαν καὶ πρὶν παρέλθουν οἱ τρεῖς αὐτοὶ μῆνες ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Μεταφορῶν, ἀναγκάζεται νὰ ὑποβάλῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νέον νομοσχέδιον, τροποποιοῦν ὡρισμένας διατάξεις τοῦ προηγουμένου. Σύμφωνα μὲ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, αἱ σημεριναὶ τροποποιήσεις ὑποβάλλονται πρὸς ἱκανοποίησιν τῆς Γαλλοελληνικῆς Ἑταιρείας, κατόπιν ἀντιρρήσεων καὶ διαμαρτυριῶν, τὰς ὁποίας ὑπέβαλε καὶ πρὸς τὸν Ἀντιβασιλέα καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν διὰ νὰ μεταβάλουν ὡρισμένας διατάξεις τοῦ νομοθετήματος ἐκείνου. Εἴχομεν προειδοποιήσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Μεταφορῶν, ὅτι, ἀπὸ τὴν Γαλλοελληνικὴν Ἑταιρείαν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ἐπὶ δεκάδας ἐτῶν ταλαιπωρούμεθα, δὲν θὰ εἶχε τίποτε ἄλλο παρὰ διαμαρτυρίας καὶ ἀντιρρήσεις καὶ τακτικὴν κακομεταχειρίσεως τοῦ πληθυσμοῦ ὅστις πάντοτε θὰ ὑποφέρῃ ἀπὸ τὰ δρομολόγια τῶν ἐργασιῶν της εἰς τὴν Δυτικὴν Θράκην. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς εἶπε τότε, ὅτι εἶχε πιεσθῆ ἔξωθεν καὶ ὅτι ἠναγκάσθη νὰ φέρῃ τὸ νομοθέτημα ἐκεῖνο, ηὐχήθημεν δὲ ἡμεῖς ἡ Γαλλοελληνικὴ Ἑταιρεία νὰ μεταβάλῃ τακτικὴν καὶ νὰ ἱκανοποιήσωμεν καὶ τοὺς καλοὺς ἐξωτερικοὺς φίλους μας. Βλέπω ὅμως ὅτι οὐδεμία ἀνταπόδοσις μᾶς ἐδόθη ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ἔξωθεν παρὰ ἐμείναμεν μόνον μὲ τὴν παραχώρησιν εἰς τὴν Γαλλοελληνικὴν Ἑταιρείαν τῶν Σιδηροδρόμων, ἡ δὲ Ἑταιρεία, τρεῖς μῆνας μετὰ τὸ νομοθέτημα ἐκεῖνο, ἀποδεικνύουσα ὅτι δὲν μεταβάλλει συστήματα, ἐγείρει ἀντιρρήσεις, καταφεύγει εἰς διαμαρτυρίας καὶ ἀναγκάζει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Μεταφορῶν νὰ ἐπανέλθῃ σήμερον διὰ νὰ τροποποιήσῃ δύο διατάξεις τοῦ νομοθετήματος ὑπ’ ἀριθ. 87, τυπικὰς κατὰ τὸν κ. Ὑπουργόν, ἀλλὰ θὰ μᾶς ἐπιτρέψῃ ἡμεῖς νὰ ἔχωμεν τὴν γνώμην ὅτι αἱ τροποποιούμεναι αὗται διατάξεις δὲν εἶναι τυπικαί. Ἀκριβῶς αἱ διατάξεις αὗται δεικνύουν τὴν κακοπιστίαν τῆς Ἑταιρείας, δεικνύουν ὅτι δὲν ἔχει ἀποβάλλει τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον, δεικνύουν ὅτι θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ μᾶς τυραννῇ καὶ ταλαιπωρῇ καὶ ὅτι ἡμεῖς θὰ νομοθετοῦμεν, αὐτὴ δὲ δὲν πρόκειται νὰ ἀλλάξῃ τὴν τακτικήν της, οἱ δὲ δυστυχεῖς πληθυσμοὶ τῆς Δυτικῆς Θράκης θὰ ὑποφέρουν ἀπὸ τὴν κακομεταχείρισιν τῆς ξένης αὐτῆς Ἑταιρείας. Ποῖαι εἶναι αἱ διατάξεις, τῶν ὁποίων τὴν τροπολογίαν ζητεῖ παρὰ τοῦ Σώματος ὁ κ. Ὑπουργός; Ἡ πρώτη ἀφορᾷ τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ λεπτοῦ καὶ νευραλγικοῦ ζητήματος τῶν ὑπαλλήλων της, ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι καὶ ἄλλοτε εἴπομεν ὅτι δὲν εἶναι Γάλλοι, οὔτε Ἕλληνες — εἶναι, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, φραγκολεβαντῖνοι — διὰ τοὺς ὁποίους χρειάζεται προσοχὴ εἰς τὴν παραμεθόριον ἐκείνην περιοχὴν τοῦ Πυθίου, ὅπου ἀνέγνωσα χθὲς τηλεγράφημα ὅτι γίνονται συγκεντρώσεις ἀνταρτῶν καὶ Βουλγάρων. Εἰς τὸ ἐπίμαχον ἐκεῖνο σημεῖον ἡ ὑπηρεσία αὐτῶν πρέπει νὰ εὑρίσκεται ὑπὸ τὸν ἀπόλυτον ἔλεγχον τοῦ Κράτους καὶ πολὺ δικαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐζήτησε νομοθετικῶς τοῦτο. Ἔρχεται ὅμως ἡ Ἑταιρεία καὶ τὸ πρῶτον πρᾶγμα ποὺ ζητεῖ νὰ μεταβάλῃ εἶναι, ὅπως ὁ ἔλεγχος αὐτὸς μὴ γίνεται διὰ τῆς ἀπ’ εὐθείας νομοθετικῆς ὁδοῦ παρὰ νὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ἀναφέρωνται εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς διὰ διαταγμάτων νὰ ρυθμίζῃ τὸ ζήτημα τοῦ ἐλέγχου ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τῆς Ἑταιρείας. Συνεπῶς, φρονῶ, ὅτι τὸ ζήτημα δὲν εἶναι διόλου τυπικόν, ἀλλ’ ὅτι, ἀντιθέτως, εἶναι λίαν βασικὸν καὶ οὐσιαστικόν. Δεύτερον ζήτημα, τοῦ ὁποίου ζητεῖ τὴν τροποποίησιν ἡ Ἑταιρία καὶ φέρει ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὁ κ. Ὑπουργός, εἶναι οἱ λογαριασμοί. Ἔχομεν νὰ κάμωμεν, κύριοι, μὲ ἀνθρώπους κακοπίστους καὶ εἰς τοὺς λογαριασμούς των. Πάντοτε οἱ λογαριασμοὶ εἶναι πρὸς ὄφελός των καὶ εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ποὺ ὑπάρχει ἡ Ἑταιρία αὐτή, τὸν τελευταῖον δὲ καιρὸν βεβαίως κατόπιν τῶν μεσολαβησάντων γεγονότων πολὺ δικαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔθεσεν εἰς τὸ προηγούμενον νομοθέτημα τοῦ ὁποίου τώρα ζητεῖται ἡ τροποποίησις, τὸν ὅρον ὅπως οἱ λογαριασμοὶ αὐτοὶ ἐὰν τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον καὶ ἡ Ἑταιρία δὲν μένουν σύμφωνοι νὰ παραπέμπωνται εἰς τὸ Ἐφετεῖον. Δὲν τὸ ἐδέχθη ὅμως ἡ Ἑταιρία, διότι θέλει νὰ διαιωνίζῃ τὰ ζητήματα καὶ διότι θέλει νὰ ἐκμεταλλευθῇ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον αὐτή, ἡ ὁποία ποτὲ δὲν παρεχώρησε τίποτε πρὸς τοὺς ἀτυχεῖς αὐτοὺς πληθυσμούς. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, κύριοι, ἀλλ’ ἐκ περισσοῦ ζητεῖ ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ συμφωνία μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἑταιρείας νὰ ἐφαρμόζεται ἡ παλαιὰ σύμβασις. Δηλαδὴ αὐτὰ τὰ νομοθετήματα τὰ ὁποῖα ψηφίζομεν, καταλήγουν εἰς ἕνα μηδέν, διότι ἐὰν πρόκειται διὰ τὸ ζήτημα τῶν οἰκονομικῶν ἀνταλλαγμάτων τὰ ὁποῖα θὰ ζητήσῃ ἡ Ἑταιρία νὰ καταφύγωμεν εἰς τὴν παλαιὰν σύμβασιν, τότε εἶναι περιττὴ ὅλη αὐτὴ ἡ διαδικασία καὶ ἀποδεικνύεται ὅτι εἰς τὰς ἀντιρρήσεις καὶ τὰς διαμαρτυρίας τῆς Ἑταιρίας ἐκάμφθημεν, ὑπεχωρήσαμεν καὶ ἐκάμαμεν αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐζητοῦσε. Καὶ δὲν ἀπορῶ δι’ αὐτό. Ἀπὸ τὸν καιρὸν ποὺ ὑπάρχει Ἑταιρία, ἡμεῖς εἴμεθα δοῦλοι της. Τυραννικὴ καὶ κακὴ Ἑταιρία, καταδυναστεύουσα τοὺς πληθυσμούς. Προβλέπω ὅτι θὰ ἐξακολουθήσῃ τὰς ἰδίας πιεστικὰς μεθόδους. Εὔχομαι ἡ αἰσιοδοξία τὴν ὁποίαν εἶχεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι διὰ τῶν νομοθετημάτων του θὰ κατώρθωνε νὰ τὴν ἐπαναφέρῃ εἰς τὴν εὐθεῖαν ὁδόν, νὰ ἐκπληρωθῇ, ἀλλά, ἀπὸ τὰ πρῶτα δείγματα τῶν ἀντιρρήσεων καὶ τῶν διαμαρτυριῶν ἔναντι τῶν ὁποίων εἶναι ἠναγκασμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑποχωρήσῃ καὶ νὰ φέρῃ τροπολογίας, ἀποδεικνύεται ὅτι ἐγὼ τοὐλάχιστον εἶχον δίκαιον, διαμαρτυρηθεὶς ἀπὸ μιᾶς ἀρχῆς, κατὰ τῶν ὑποχωρήσεων τὰς ὁποίας ἐπιζημίως κάμνομεν πρὸς τὴν Ἑταιρίαν. Φαντάζομαι ὅτι, δὲν ὑπάρχει ζήτημα ἐξωτερικῆς πιέσεως, τὸ ὁποῖον ὑπηνίχθη ἡ Κυβέρνησις κατ’ ἐπανάληψιν, διότι ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις φιλικὴ πρὸ ἡμᾶς, ὡς τοὐλάχιστον πιστεύομεν, δὲν δίδει καὶ τόσην ἐξαιρετικὴν σημασίαν εἰς τὸ ζήτημα, παρὰ ὅλα αὐτὰ δημιουργοῦνται ἀπὸ τοὺς Ἕλληνας ἐν Ἀθήναις ἀντιπροσώπους τῆς Γαλλικῆς Ἑταιρίας, οἱ ὁποῖοι διαρκῶς προκαλοῦν ζητήματα, οἱ ὁποῖοι κάθε ἄλλο παρὰ ὡς Ἕλληνες συμπεριφέρονται εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, οἱ ὁποῖοι συνεργάζονται μὲ διαφόρους ἄλλους ὑπόπτους τύπους, καὶ δημιουργοῦν πάντοτε δυσχερείας εἰς τὸ Δημόσιον, τὸ ὁποῖον συνεθλίβη ἐκ νέου μετ’ αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς πληθυσμοὺς οἱ ὁποῖοι ὑπέφεραν εἰς τὸ παρελθὸν καὶ ἐκ μέρους τῶν ὁποίων καὶ πάλιν διαμαρτύρομαι, διότι κατορθώνει ἡ Ἑταιρία τὴν κακήν της μεταχείρισιν καὶ τὴν καταδυνάστευσιν τῶν πληθυσμῶν, νὰ τὴν περιβάλλῃ καὶ μὲ τὴν συγκατάθεσιν τῶν κατὰ καιροὺς Κυβερνήσεων.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Παπανικολάου ἔχει τὸν λόγον.

§45Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ζήτημα τῆς Γαλλοελληνικῆς Ἑταιρίας μᾶς ἀπησχόλησεν ἐπὶ μακρὸν ἄλλοτε, καὶ ἐξετέθησαν αἱ ἀντιλήψεις ἡμῶν ἐπὶ τούτου. Δυστυχῶς, ὡς καὶ τότε εἴπομεν, πρόκειται περὶ μιᾶς Ἑταιρίας ἡ ὁποία βία ἐπεβλήθη ὑπὸ τῆς Ἀντὰντ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, εἰς Κράτος σύμμαχον, διότι καθ’ ὃν χρόνον ὁ Ἑλληνικὸς Στρατὸς ἡτοιμάζετο νὰ προελάσῃ κατὰ τὸ 1920 πρὸς κατάληψιν τῆς Θράκης, μὲ τὴν ἀπειλὴν ὅτι θὰ ἐμποδίσουν τὸν Ἑλληνικὸν Στρατὸν νὰ προελάσῃ, κατέλαβον οἱ Γάλλοι τὴν Θράκην, οἱ ὁποῖοι οὔτε λίγο οὔτε πολὺ ὑπεστήριξαν κατόπιν ὅτι ἔπρεπε νὰ παραχωρηθῇ αὕτη εἰς τοὺς Βουλγάρους. Οἱ λοιποὶ σύμμαχοι, οἱ ὁποῖοι ἀνεγνώρισαν τὴν μεγάλην συμβολὴν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸν πόλεμον ἐκεῖνον καὶ τὰς θυσίας τὰς ὁποίας ὑπέστη αὕτη, δὲν ἠκολούθησαν τὴν Γαλλίαν κατὰ τὸ συνέδριον τῆς εἰρήνης, ἀλλὰ παρεχώρησαν τὴν Θράκην εἰς τὴν Ἑλλάδα, διὰ νὰ μὴ εἴπω ἀπέδωκαν τὴν Θράκην εἰς τὴν Ἑλλάδα, διότι ὄντως ἐπρόκειτο περὶ τμήματος Ἑλληνικωτάτου. Καὶ ἐνῷ ἐπὶ τόσα ἔτη ἡ Ἑταιρεία αὐτὴ οὐδὲν δικαίωμα εἶχεν ὡς βίᾳ ἐγκατασταθεῖσα ὑπὸ τῶν Γάλλων, οἱ ὁποῖοι ἐπέβαλον νὰ ἀγορασθοῦν αἱ ὁμολογίαι τῶν Αὐστριακῶν τότε μετόχων διὰ πιέσεων καὶ ἀπειλῶν τὰς ὁποίας ἤσκησαν ἐπ’ αὐτῶν, ἐνῷ οὐδὲν λέγω δικαίωμα εἶχεν ἐπὶ τῆς γραμμῆς αὐτῆς, διότι πρὸ ἡμῶν εἶχε καταληφθῆ, ὡς γνωστόν, ἡ Θράκη ὑπὸ τῶν Βουλγάρων καὶ εἶχεν γίνει σύμβασις ἐξαγορᾶς τῆς γραμμῆς ταύτης ὑπὸ τῆς Βουλγαρίας, ὑφ’ ἧς μάλιστα εἶχε καταβληθῆ καὶ ἡ πρώτη δόσις καὶ ἑπομένως τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος διαδεχθὲν τοὺς Βουλγάρους δὲν ἔπρεπεν οὔτε τῆς γραμμῆς νὰ στερηθῇ, ἀλλ’ οὔτε καὶ νὰ πληρώσῃ τι εἰς τὴν Ἑταιρείαν, ἐν τούτοις διὰ λόγους γενικωτέρους, διὰ λόγους ἐθνικούς, διὰ λόγους οἱ ὁποῖοι ἠνάγκασαν τὴν τότε Κυβέρνησιν νὰ ὑποχωρήσῃ, εὑρισκόμεθα καὶ σήμερον πρὸ τῆς αὐτῆς, ὡς καὶ πρότερον, καταστάσεως, κατόπιν τῆς ἀσκηθείσης καὶ πάλιν πιέσεως ἐκ μέρους τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, δηλαδὴ πρὸ τῆς 1 Ἀπριλίου 1946. Ἐπρόκειτο κατ’ ἀκολουθίαν περὶ ἀνειλημμένων ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἡ παροῦσα Κυβέρνησις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀθετήσῃ. Γεννᾶται ὅμως τὸ εὔλογον ἐρώτημα πῶς, μετὰ τὴν κατάληψιν τῆς γραμμῆς ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, εὐθὺς μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν ἐπὶ Κυβερνήσεως ὑπὸ τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, δὲν ἀντέδρασεν ἡ μετέπειτα Κυβέρνησις τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ὥστε τὸ δίκτυον τοῦτο νὰ μὴ περιέλθῃ καὶ πάλιν εἰς χεῖρας τῆς λῃστρικῆς Γαλλοελληνικῆς Ἑταιρίας; Κύριοι, ἡ ἀπάντησις εἰς τὸ ἐρώτημα τοῦτο εἶναι εὔκολος. Ἀπεξενώθημεν καὶ πάλιν τοῦ δικτύου, ἕνεκεν ἀνεπαρκείας τοῦ τότε πρεσβευτοῦ τῆς Ἑλλάδος ἐν Παρισίοις, καὶ ἐπὶ πλέον διότι Ἕλληνες ὁμολογιοῦχοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὰ 40% τῶν μετοχῶν, ἐφρόντισαν νὰ ἐνισχύσουν τὴν ἄποψιν τῶν Γάλλων ὁμολογιούχων καὶ ἐπεβλήθη εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ἡ ἐκ νέου ἀπόδοσις τῆς γραμμῆς εἰς τὴν Ἑταιρίαν. Καὶ ἤδη εὑρισκόμεθα πρὸ ἑνὸς γεγονότος τετελεσμένου, ἀνεπιδέκτου ἐπὶ τοῦ παρόντος οἱασδήποτε μεταβολῆς. Ἀλλὰ πρέπει, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Μεταφορῶν, σύμφωνα πρὸς τὴν σύμβασιν ἡ ὁποία ὑφίσταται μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ Ἑταιρίας νὰ ὑποχρεωθῇ αὕτη νὰ θέσῃ ἀμέσως εἰς κίνησιν ἐπαρκῆ ἀριθμὸν ὀχημάτων καὶ ἀτμομηχανῶν, διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ ἐπαρκῶς τὸ τμῆμα τοῦτο τῆς Λώρας. Ὑποχρεοῦται νὰ ἐπισκευάσῃ ἀμέσως τὰ ἐπισφαλῆ τμήματα τῆς γραμμῆς εἰς τρόπον ὥστε ἡ ὑπὸ τῶν ἁμαξοστοιχιῶν διαδρομὴ τοῦ μήκους τῶν 170 χιλιομέτρων, ὑπαγομένων εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῆς Ἑταιρείας, πραγματοποιηθῇ ἐντὸς 3 τὸ πολὺ ὡρῶν καὶ οὐχὶ ἐντὸς 10 καὶ πλέον ὡρῶν ὡς γίνεται σήμερον.

§46Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Καὶ μὲ διακοπάς.

§47Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Μάλιστα. Καὶ μὲ διακοπάς. Καὶ τοῦτο, διότι ἡ γραμμὴ εἶναι τελείως κατεστραμμένη καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ θρηνήσωμεν καὶ θύματα ἐξ ἐκτροχιάσεων. Δι’ ὃ ἐπαναλαμβάνω ὅτι πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὴν Ἑταιρίαν νὰ ἀγοράσῃ ἀμέσως τὸ ὑλικὸν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον χρειάζεται διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸ τμῆμα αὐτὸ τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς, νὰ ἐπισκευάσῃ δὲ καὶ τὴν σιδηροδρομικὴν γραμμήν, διότι δὲν εἶναι νοητὸν νὰ ἀναχωρῇ ἡ ἁμαξοστοιχία εἰς τὰ 8 τὸ πρωΐ ἀπὸ τὴν Ἀλεξανδρούπολιν καὶ νὰ φθάνῃ τὴν 1ην μ.μ. εἰς τὸ Σουφλί, τὸ ὁποῖον ἀπέχει μόλις 69 χιλιόμετρα ἐξ Ἀλεξανδρουπόλεως.

§48Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι μόνον ἡ καθυστέρησις τῶν ἐπιβατῶν, ἀλλὰ εἶναι καὶ ἐπικίνδυνον λόγῳ τῶν ἐπικρατουσῶν συνθηκῶν σήμερον, νὰ παραμένῃ ὥρας ὁλοκλήρους εἰς τὴν ὕπαιθρον ἡ ἁμαξοστοιχία. Αὐτὸ δημιουργεῖ καὶ ἄλλους κινδύνους. Ἤδη ἔχομεν κάτι τηλεγραφήματα, ὅτι γίνονται συγκεντρώσεις εἰς τὸ Πύθιον. Τὰ μέτρα ταῦτα, ὡς καὶ ἄλλα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀναπτύξω ἀμέσως, θὰ ἐξαναγκάσουν τὴν Ἑταιρίαν νὰ προτείνῃ ταχέως τὴν ἐξαγορὰν τοῦ δικτύου. Ἐὰν τὰ μέτρα τὰ προβλεπόμενα ὑπὸ τῆς συμβάσεως ἐφαρμοσθῶσιν μετ’ ἀκριβείας καὶ αὐστηρότητος, δύνασθε νὰ εἶσθε βέβαιος κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἐντὸς δύο μηνῶν ἀπὸ σήμερον θὰ σᾶς κάμῃ πρότασιν ἐξαγορᾶς ἡ ἰδία ἡ Ἑταιρία, διότι τὸ ὑλικὸν τὸ ὁποῖον τῆς χρειάζεται, ἀξίζει περίπου 3 δισεκ. Δέον νὰ τονισθῇ ὅτι ὑπολογίζω κατὰ προσέγγισιν τὸ χρηματικὸν ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ ἀπαιτηθῇ διὰ νὰ ἀγορασθῇ τὸ ὑλικὸν τὸ ὁποῖον χρειάζεται διὰ νὰ ἐξυπηρετηθῇ τὸ τμῆμα αὐτό, κατὰ τρόπον κάπως ἀνεκτόν, τὸ ποσὸν δὲ τοῦτο, καθ’ ἃς ἔχω ἀσφαλεῖς πληροφορίας, ἀδυνατεῖ σήμερον νὰ διαθέσῃ ἡ Ἑταιρία. Διὰ νὰ δυσχερανθῇ δὲ ἔτι μᾶλλον ἡ ἀποκατάστασις τῆς κανονικῆς λειτουργίας τοῦ δικτύου, ὀφείλει τὸ Κράτος νὰ καταγγείλῃ ἀμέσως τὴν ἣν συνῆψε μετὰ τῆς Ἑταιρίας σκανδαλώδη σύμβασιν τὴν 17ην Ὀκτωβρίου 1925, καθ’ ἣν ὑποχρεοῦται τοῦτο ἄνευ ἀντιστοίχου ἀνταλλάγματος, νὰ πληρώνῃ εἰς τὴν Ἑταιρίαν τὰς ζημίας αὐτῆς εἰς τὸ τέλος ἑκάστης τετραετίας. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἠθικὸν τοῦτο. Δὲν γνωρίζω πῶς καὶ διατὶ ἡ τότε Κυβέρνησις ἐδέχθη τὸν ὅρον αὐτόν. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀρθῇ τὸ δικαίωμα τοῦτο ἀπὸ Ἑταιρίαν ποὺ πίνει τὸ αἷμα τοῦ λαοῦ, ὄχι μόνον τοῦ Ἕβρου, ἀλλ’ ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος, διότι παρεμποδίζει νὰ διοχετευθοῦν ἐκεῖθεν, εἰς τὰ Κέντρα, τὰ ἄφθονα προϊόντα τῆς περιφερείας ἐκείνης, λόγῳ τῶν μεγάλων κομίστρων τὰ ὁποῖα λαμβάνει. Δὲν νομίζω, λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ τῆς πληρώνωμεν καὶ ἀποζημιώσεις διὰ τὰς ζημίας τὰς ὁποίας ἔχει, ἀφοῦ ζημίαν μᾶλλον παρὰ ὠφέλειαν εἰς τὸ Κράτος παρέχει. Ἐπίσης, δέον ὁ ἔλεγχος τοῦ Κράτους ἐπὶ τῶν ὑπαλλήλων αὐτῆς νὰ ᾖ αὐστηρότατος, διότι πρόκειται περὶ γραμμῆς ἡ ὁποία βαίνει κατὰ μῆκος τῶν Τουρκικῶν συνόρων καὶ φθάνει εἰς τὸ Βουλγαρικὸν ἔδαφος, εἶναι δὲ ἀνάγκη οἱ ὑπάλληλοι νὰ εἶναι γνωστῶν ἐθνικῶν φρονημάτων. Δὲν ἠμποροῦν νὰ εἶναι φραγκολεβαντῖνοι. Δὲν δύνανται νὰ εἶναι ξένης ὑπηκοότητος. Πρέπει δὲ ὅλοι οἱ ξένοι νὰ ἀποβληθοῦν καὶ νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὴν Ἑταιρίαν νὰ χρησιμοποιήσῃ Ἕλληνας ἐθνικόφρονας, Ἕλληνας πραγματικούς. (Χειροκροτήματα). Θὰ παρακαλέσω, ἑπομένως, τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅπως δεχθῇ τὰς ὑπὸ τοῦ κ. Φ. Μανουηλίδου καὶ ἐμοῦ προταθείσας τροποποιήσεις διὰ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τὸ καταψηφίσωμεν.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Χρυσοστόμου ἔχει τὸν λόγον.

§50Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Εἶναι ἡ μοῖρα, κύριοι βουλευταί, τῆς μικρᾶς καὶ ἱστορικῆς μας Πατρίδος καὶ εἰς τὰ πλέον ἀσήμαντα ζητήματά της, τὰ ἐρειδόμενα ἐπὶ ἀναμφισβητήτων δικαίων, νὰ δέχεται τὰ ἀνέλπιστα καὶ ἄδικα ραπίσματα, ἀπὸ τοὺς λεγομένους μεγάλους. Ποῖος θὰ ἐφαντάζετο ποτέ, ὅτι μία σιδηροδρομικὴ γραμμὴ εὑρισκομένη κατὰ μῆκος τοῦ Ἕβρου καὶ ἐξυπηρετοῦσα μίαν μικρὰν ἐπαρχίαν, ὅτι θὰ ἐγίνετο διὰ τὴν τάλαιναν Πατρίδα μας, ὅτι θὰ ἐγίνετο ἀντικείμενον ἐκμεταλλεύσεως μὲ αἰχμὰς θιγούσας καὶ αὐτὰ ἀκόμη τὰ ἐθνικά μας συμφέροντα; Κάμνω μνείαν εἰς τὴν Βουλήν, ὅσα καὶ ἄλλοτε ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος τῆς περιφήμου σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Ἕβρου ἐλέχθησαν ἀκροθιγῶς εἰς τὴν Βουλήν, εὐρύτατα δὲ ἐν τοῖς πολιτικοῖς παρασκηνίοις, ὅτι δηλαδὴ ἡ γραμμὴ αὐτή, ἡ ὁποία θὰ ἔπρεπεν ἐπὶ τέλους νὰ περιέλθῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐφ’ ὅσον καὶ ἡ τῆς Βουλγαρικῆς γραμμῆς τῶν Ἀνατολικῶν σιδηροδρόμων περιῆλθεν εἰς τὴν Βουλγαρίαν, καὶ τῆς Τουρκικῆς περιῆλθεν εἰς τὴν Τουρκίαν, θὰ ἔπρεπεν, ὕστερα ἀπὸ τόσας θυσίας, τὰς ὁποίας ὑπέστη ἡ Ἑλλὰς νὰ ἀπέκτα δικαίωμα ἐπὶ τῆς γραμμῆς αὐτῆς. Ἀλλὰ διὰ τὴν Ἑλλάδα δὲν ὑπάρχουν δικαιώματα.

§51Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Καὶ εἰς τὴν Βουλὴν ἔχει ἀναπτυχθῆ εὐρύτατα τὸ θέμα.

§52Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Καὶ εἰς τὴν Βουλὴν ἔχει ἀναπτυχθῆ, ἀλλὰ τὸ καθ’ ἡμᾶς, δὲν ἠθελήσαμεν νὰ εὐρύνωμεν τὴν συζήτησιν, διότι δὲν ἠθελήσαμε νὰ δημιουργήσωμεν δυσχερείας διπλωματικὰς εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἔλεγον, λοιπόν, ὅτι καὶ τὸ ζήτημα αὐτὸ διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἀπετέλεσεν εἰς τὴν Συνδιάσκεψιν τῆς εἰρήνης μέγα θέμα, μέγα ἐμπόδιον. Καὶ ἐπιέσθη ἡ Ἑλλὰς εἰς τὰ παρασκήνια, δὲν ξεύρω τίνων μεγαλουπόλεων ὅπου συνεζητοῦντο τὰ ζητήματα τὰ διεθνῆ τοῦ κόσμου καὶ ἐπιέσθη ἡ Ἑλλὰς, καὶ ἠπειλήθη ἡ Ἑλλὰς καὶ ἠπειλήθησαν τὰ ἐθνικά της δίκαια. Ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἄρτι ἀφιχθέντος διπλωμάτου κ. Πολίτου, ἀλλὰ καὶ ὁ κ. Ρέντης γνωρίζει ἐπίσης περὶ τούτων. Ἐπιέσθη, λέγω, ἡ Ἑλλὰς καὶ ἠναγκάσθησαν αἱ Κυβερνήσεις, αἱ προκάτοχοι καὶ ἡ παροῦσα, νὰ ὑποκύψουν πρὸ τῶν πιέσεων τῶν μετόχων καὶ νὰ δεχθοῦν τὴν γραμμὴν αὐτὴν νὰ τὴν ἀποδώσουν καὶ πάλιν εἰς τοὺς περιφήμους αὐτοὺς ξένους μετόχους, ξένους ἐκμεταλλευτάς. Ἡ Κυβέρνησις εὑρισκομένη ὑπὸ τὴν τοιαύτην ἀμείλικτον οἱονεὶ πίεσιν, ὑπὸ ἕνα καταπέλτην, ὑπὸ τὸν ὁποῖον ἠπειλοῦντο τὰ ἐθνικά μας ζητήματα, ἠναγκάσθη νὰ ὑποκύψῃ. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου καὶ ἐπὶ ἄλλων, λέγω, ἠπειλήθη ἡ Κυβέρνησις καὶ ἠναγκάσθη νὰ παραδώσῃ διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον....

§53Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Μεταφορῶν). Δὲν ἠπειλήθη ἡ Κυβέρνησις.

§54Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Δὲν ἠπειλήθη ἡ Κυβέρνησις;

§55Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Μεταφορῶν). Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ ἐκτελέσῃ τὴν ὑπ’ ἀριθμὸν 66 Συντακτικὴν Πρᾶξιν τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως.

§56Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Δὲν ὁμιλῶ περὶ τῆς παρούσης μόνον Κυβερνήσεως, κ. Ὑπουργὲ τῶν Μεταφορῶν, ὁμιλῶ περὶ τῶν Κυβερνήσεων γενικῶς. Ἐννοῶ ὅτι ἐπιέσθησαν καὶ ἠπειλήθησαν καὶ ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις καὶ ἡ Κυβέρνησις ἡ Ὑμετέρα.

§57Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς, λέγοντας ὅτι δὲν ἐπιέσθη ἡ Κυβέρνησις, νομίζω, ὅτι θέλει νὰ τὴν καλύψῃ. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι εἴμεθα μέλη τῆς πρώτης Κυβερνήσεως ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ κ. Πουλίτσα, ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ νῦν Πρωθυπουργὸς, μᾶς παρουσίασε σχέδιον νόμου ἀφορῶν τὴν Σιδηροδρομικὴν γραμμὴν αὐτήν, καὶ παρεκάλεσε τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον νὰ τὸν ψηφίσωμεν. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ὑπῆρξε κάποια πίεσις.

§58Χ. ΛΑΔΑΣ. Συνεχεῖς πιέσεις, καὶ μάλιστα διευθυνόμεναι ἀπὸ Ἕλληνα, ὁ ὁποῖος μᾶς ἀπηύθυνεν ἔγγραφον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ Γαλλιστὶ καὶ τοῦ τὸ ἐπέστρεψα.

§59Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Συναφὴς πρὸς τὴν ἀναμφισβήτητον ταύτην μαρτυρίαν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Βενιζελικῶν Φιλελευθέρων εἶναι καὶ ἡ ἡμετέρα μαρτυρία. Ἄν ἐνθυμῆται ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Μεταφορῶν, ὅταν ἐγένετο συζήτησις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Μεταφορῶν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, μᾶς εἴπατε, ὅτι εἴχατε ἕνα Συμβούλιον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Μεταφορῶν καὶ ὅτι ἐμεσολάβησαν τότε καὶ ξέναι προσπάθειαι. Συνεπῶς ἦτο ἔκδηλος ἡ πίεσις τὴν ὁποίαν ὑφίστατο ἡ Κυβέρνησις. Δὲν κατηγοροῦμεν τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν πρόκειται περὶ κατηγορίας. Κατηγοροῦμεν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μᾶς ὑπεσχέθησαν κατὰ τὸ δὴ λεγόμενον «Λαγοὺς μὲ πετραχήλια» καὶ ὅμως μᾶς ἀρνοῦνται μίαν ἐλαχίστην ἀπόδειξιν δικαιοσύνης, μίαν μικρὰν σιδηροδρομικὴν γραμμήν, ἀνήκουσαν εἰς ἡμᾶς. Καὶ ἐν τούτοις, ὅμως, ἔγινεν ὅ,τι ἔγινεν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς εἰρήνης, ἀπὸ τὸ Κράτος ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μᾶς ὑπεσχέθη ὅσα μᾶς ὑπεσχέθη. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ Κυβέρνησις εἰσάγει μίαν τροποποίησιν. Ἡ τροποποίησις αὕτη τοῦ βασικοῦ νόμου τοῦ ἀφορῶντος τὴν σιδηροδρομικὴν γραμμήν τοῦ Ἕβρου, εἶναι τυπικὴ καὶ συμφωνοῦμεν μὲ τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμον πρὸς τὴν Βουλὴν οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι ἐξ Ἕβρου. Ἐκεῖνο, ὅμως, τὸ ὁποῖον, κύριε Ὑπουργέ, ἔχομεν νὰ ἀνακοινώσωμεν πρὸς τὴν Βουλὴν, εἶναι τοῦτο, καὶ τὸ ὁποῖον πιθανὸν νὰ ἀγνοῇ, τὸ ὁποῖον γνωρίζομεν ἐκ πηγῆς αὐθεντικῆς, τὴν ὁποίαν δυνάμεθα νὰ σᾶς ὑποδείξωμεν κατόπιν, γνωρίζομεν ὅτι δυνάμει συμβάσεως παλαιᾶς ὑφισταμένης μεταξὺ τῆς Ἑταιρίας αὐτῆς ἢ τῶν προκατόχων της καὶ τῆς Τουρκικῆς Κυβερνήσεως, συνεπῶς τῆς Ἑλλάδος ὡς διαδόχου, ἡ Γαλλοελληνικὴ Ἑταιρία εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ συντηρῇ τὴν γραμμήν της καὶ διὰ τὴν συντήρησιν αὐτῆς ὑπάρχει ποσὸν ἀποθέματος εἰς ράβδους χρυσοῦ ἐναποτιθεμένου εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλβετίας, μοὶ κατηγγέλθη δὲ τοῦτο ἀπὸ πρόσωπον καθ’ ὅλα ἀξιόπιστον, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑποχρεωμένη σύμφωνα μὲ τὴν σύμβασιν νὰ ἐκποιήσῃ διὰ τὴν συντήρησιν τῆς γραμμῆς της. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπὸ σημείωσιν τὴν πληροφορίαν αὐτήν, τὴν ὁποίαν φέρω ὡς βεβαιοτάτην καὶ ἔγκυρον, νὰ ἀνερευνήσῃ καὶ νὰ ἀνεύρῃ τὴν ἀλήθειαν καὶ νὰ ζητήσῃ καὶ νὰ ἀξιώσῃ ἀπὸ τὴν Ἑταιρίαν νὰ ἐκποιήσῃ τὸν χρυσόν της καὶ νὰ συντηρήσῃ τὴν γραμμήν της. Διότι ἄλλοτε διὰ νὰ μεταβῇ τις ἀπὸ τὴν Ἀλεξανδρούπολιν εἰς τὴν Ὀρεστιάδα, ἔκαμε 3–4 ὥρας. Σήμερον φεύγετε τὸ πρωΐ εἰς τὰς 7 καὶ φθάνετε εἰς τὰς 5 μ.μ. Ὁ συρμὸς δὲν δύναται ταχέως νὰ κινηθῇ λόγῳ τοῦ ὅτι εἶναι κατεστραμμένη ἡ γραμμὴ καὶ συνεπῶς ἐκτὸς τοῦ ὅτι σταματᾶ ἡ συναλλαγή, ἡ κίνησις, ἔχομεν καὶ τὸν κίνδυνον, τὸν ὁποῖον ἔθιξεν ὁ προλαλήσας συνάδελφος κ. Μανουηλίδης, ὅτι μὲ τὴν βραδύτητα τῆς γραμμῆς καὶ μὲ τὴν μεγάλην ἀναρχίαν εἰς τὸν Ἕβρον εἶναι δυνατὸν νὰ θρηνήσωμεν πολλὰ θύματα, διότι καρκινοβατεῖ, εἶναι χελώνη βαδίζουσα ἡ ἁμαξοστοιχία αὐτή, καὶ ἡ Ἑταιρία νὰ εἶσθε βέβαιος, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι δὲν θὰ θελήσῃ ποτὲ νὰ βελτιώσῃ τὴν κατάστασίν της. Θὰ ἐπιδιώξῃ πάσῃ θυσίᾳ νὰ τὴν χειροτερεύσῃ, διὰ νὰ μᾶς ἐκβιάσῃ νὰ τὴν ἐξαγοράσωμεν μὲ ὑπέρογκα ποσὰ τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν μέχρι τὸ 1957, ὅτε λήγει ἡ σύμβασις, εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ συντηρῇ μέχρι καὶ τῆς τελευταίας ἀκόμη λεπτομερείας τὸ τροχαῖον αὐτῆς ὑλικόν, ἐνῶ σήμερον δὲν ὑπάρχει κἂν τοσοῦτον ὑλικόν, τὸ δὲ ἐλάχιστον, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει, ἀπεσύρθη ἀπὸ τοὺς Σ.Ε.Κ. Πρόκειται περὶ 50– 60 ὀχημάτων ἀχρήστων τελείως καὶ συνεπῶς κινδυνεύομεν νὰ μὴ ἔχωμεν σιδηροδρομικὴν γραμμὴν εἰς τὸν Ἕβρον, εἶναι δὲ σπουδαία ἡ γραμμὴ αὕτη, διότι εἶναι κόμβος διεθνής, ἀπ’ ἐκεῖ διέρχεται τὸ Σεμπλὸν τῆς Ἀνατολῆς καὶ πηγαίνει πρὸς τὴν Κωνσταντινούπολιν. Συνεπῶς εἶναι ὑψίστης σημασίας καὶ ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως ἡ γραμμὴ αὕτη. Εἶμαι ὅμως ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω τοῦτο. Σήμερον ἀνέγνωσα εἰς ἐφημερίδας τῆς Θεσσαλονίκης ὅτι ὁ σιδηροδρομικὸς σταθμὸς τοῦ Κιοκᾶ ὁ ὁποῖος ἀπέχει περὶ τὰ 3–4 χιλιόμετρα ἐκ τῆς Ἀλεξανδρουπόλεως, ὑπέστη τὴν δευτέραν προσβολὴν τῶν ἀναρχικῶν. Μίαν ἄλλην ὑπέστη πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ποὺ ἐξηφανίσθη ὁ ἀτυχὴς ταγματάρχης Κολυβάτης καὶ δευτέραν χθὲς τὴν ἑσπέραν. Συνεπῶς ὑπεράνω ὅλων ἐπείγει, ἂν καὶ ἀκαίρως, ἀλλὰ κατ’ ἐμέ, λίαν ἐπικαίρως λέγω τοῦτο καὶ πρέπει εἰς κάθε θέμα νὰ τονίζωμεν τὴν ἀνάγκην τῆς ἐπαναφορᾶς τῆς τάξεως καὶ τῆς ἀσφαλείας, ὑπεράνω ὅλων πρωτεύει καὶ ἀπὸ τὰ ζητήματα τὰ οἰκονομικὰ καὶ ἀπὸ τὰ ζητήματα τὰ σιδηροδρομικὰ καὶ ἀπὸ πάντα, πρωτεύει ἡ ἐπαναφορὰ τῆς τάξεως καὶ τῆς ἀσφαλείας καὶ κάμνω ἔκκλησιν καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς ὅλα τὰ κόμματα νὰ εὕρωμεν τὴν λύσιν τῆς ἑνότητος, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ λύσωμεν τὸ σπουδαῖον θέμα τῆς δημοσίας τάξεως, διότι τὶ τὴν θέλομε τὴν σιδηροδρομικὴν γραμμὴν καὶ καλῶς ἔχουσαν, ὅταν εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν κυριαρχίαν τῆς ἀναρχίας. (Χειροκροτήματα).

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Α. Μπακάλμπασης ἔχει τὸν λόγον.

§61Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἐνόμισα, κύριοι βουλευταί, ὅτι θὰ εὑρισκόμην σήμερον πρὸ ἑνὸς νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον θὰ ἐνεφάνιζε πρότασιν ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας ἐξαγορᾶς τῶν σιδηροδρόμων ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, διότι ἡ κατάστασις, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ γραμμὴ αὕτη εἶναι τοιαύτη, ὥστε δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν ποτὲ ἡ ἑταιρεία νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ἀνειλημμένας ὑπ’ αὐτῆς ὑποχρεώσεις. Ἐν τούτοις ὅμως ὁ ἑλιγμὸς αὐτὸς καὶ πάλιν ἐξακολουθεῖ καὶ ἀντὶ σχεδίου ἐξαγορᾶς, βλέπομεν ἕνα νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλεται ἐκ μέρους τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ, τοῦ ὁποίου ἀντιλαμβανόμεθα τὸ δύσκολον τῆς θέσεως. Ἡ γαλλοελληνικὴ ἑταιρεία μᾶς ἀπησχόλησεν ἀπὸ τὸ 1923. Παράπονα κατ’ ἐπανάληψιν διετυπώθησαν ἐκ μέρους ἐκπροσώπων τῆς Θράκης, καὶ διὰ τὸν τρόπον τῆς συγκοινωνίας καὶ διὰ τὴν λειτουργίαν τῆς ἐν λόγῳ γραμμῆς, εἰς δυσχερεῖς δὲ στιγμάς, ὅπως ἡ παροῦσα, πάντοτε ἡ ἑταιρεία αὐτὴ ἐνεφάνιζε μίαν ἀνεπάρκειαν τοιαύτην, ὥστε νὰ παραβλάπτῃ εἴτε ἑκουσίως, εἴτε ἀκουσίως καὶ αὐτὰ ἀκόμη τὰ ἐθνικὰ δίκαια τῆς Ἑλλάδος. Πρέπει νὰ σᾶς δηλώσω τὸ ἑξῆς, ὅτι ἡ γαλλοελληνικὴ ἑταιρεία ἦτο ἐκείνη ἡ ὁποία ἀπὸ τὸ 1923 ἀπετέλεσε τὴν πέτραν τοῦ σκανδάλου εἰς τὰς σχέσεις μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γαλλίας, ἦτο ἐκείνη, ἡ ὁποία δι’ ὡρισμένων ἰσχυρῶν παραγόντων, τοὺς ὁποίους ἐχρησιμοποίει ἑκάστοτε εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς Γαλλίας, ἐδηλητηρίαζε τὰς σχέσεις μεταξὺ τῶν δύο χωρῶν καὶ συνετέλει, ὥστε νὰ μείνουν ἐν ἐκκρεμότητι πλεῖστα ὅσα ζητήματα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἐξαρτᾶται μία δικαίωσις τῆς Ἑλλάδος, δικαίωσις καὶ ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ ἐπιπέδου, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐπιπέδου. Ὁ κύριος ὑπουργὸς ἐνεφάνισε τὸ νομοσχέδιον ὡς νομοσχέδιον τυπικόν. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῆ νὰ δηλώσω ὅτι ἡ ἀνατροπὴ τοῦ ἤδη ἐν ἰσχύϊ νομοθετικοῦ διατάγματος δὲν ἀποβλέπει παρὰ μόνον εἰς νέον ἐκβιασμὸν χωρὶς ἡ Ἑταιρεία νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἀνέλαβεν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὑπαρχούσης συμβάσεως. Ἡμεῖς εἴχομεν καθιερώσει τὴν ἀρχὴν ὅπως ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν σιδηροδρόμων εὑρίσκεται εἰς χεῖρας τοῦ Κράτους καὶ δὴ προκειμένου περὶ σιδηροδρόμου, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς μίαν συνοριακὴν περιοχήν, ὅπως εἶναι ὁ Νομὸς Ἕβρου. Μία γραμμή, ἡ ὁποία ἀνήκει εἰς μίαν ἑταιρείαν τῆς ὁποίας τὰ ὄργανα εἶναι ὄργανα, εἰς τὰ ὁποῖα δὲν δικαιούμεθα νὰ ἔχωμεν ἀπόλυτον ἐκτίμησιν καὶ πίστιν, νομίζω ὅτι παραβλάπτει τὰ συμφέροντα τῆς χώρας. Καὶ διὰ τοῦτο κατὰ τὴν ἀντίληψιν ἡμῶν, τὸ νομοσχέδιον δὲν ἔχει τυπικὸν χαρακτῆρα, ἔχει ἐκβιαστικὸν χαρακτῆρα, τοῦ ὁποίου ὅμως τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ τὴν ἀντοχήν, τὴν ὁποίαν θὰ ἐπιδείξῃ ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς καὶ ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις. Εἶναι γεγονὸς ὅτι ἡ ἑταιρεία δὲν θὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις της, δὲν θὰ θελήσῃ νὰ ἐξοδεύσῃ αὐτὰ τὰ ἀποθέματα τὰ ὁποῖα ἔχει ὥστε νὰ κλεισθῇ εἰς τὸ ἀνάλογον ὑλικὸν μὲ τὸ ὁποῖον θὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις της ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Καὶ ἐν τούτοις ὅταν θὰ ἀρχίσουν αἱ διαμαρτυρίαι ἐκ μέρους τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ τότε θὰ ἀρχίσουν καὶ αἱ γνωσταὶ πιέσεις αἱ ὁποῖαι θὰ ἐκμηδενίσουν τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ κυρίου ὑπουργοῦ. Φρονῶ ὅτι ὀρθότερον θὰ ἦτο νὰ μὴ ἀποδεχθῇ ὁ κύριος ὑπουργὸς τὰς ὑποδείξεις ἐκ μέρους τῶν κυρίων αὐτῶν καὶ νὰ ἐμμείνῃ τοὐλάχιστον εἰς τὰς ὑποδείξεις τῶν συναδέλφων μας ὥστε νὰ μὴ ἀναγκασθῇ ἐντὸς ὀλίγου νὰ ὑποβάλῃ καὶ πάλιν ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς νέα νομοσχέδια.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Μεταφορῶν ἔχει τὸν λόγον.

§63Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ὑπ. Μεταφ.). Τὸ παράπονον τὸ διατυπωθὲν ἀπὸ μέρους τῶν κ. κ. συναδέλφων δὲν μὲ ἀφήνει ἀσυγκίνητον ἀλλὰ τοὐναντίον ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Μεταφορῶν καὶ μοῦ ἐδόθη ἔκτοτε ἡ ἀφορμὴ νὰ ἐξετάσω τὰ παράπονα τοῦ Θρακικοῦ πληθυσμοῦ βαθύτατα ἐπίστευσα εἰς τὴν βασιμότητα τούτων ὥστε εὐλόγως νὰ μὴ εἶναι εὐχαριστημένοι ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας τῆς Γαλλοελληνικῆς Ἑταιρείας. Ἡ Κυβέρνησις ὀψέποτε δοθῇ ἀφορμὴ ἵνα ἐκθέσῃ τὴν πολιτικὴν τῆς σχετικῶς μὲ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῶν σιδηροδρόμων θὰ εἶναι εὐτυχὴς νὰ παρουσιάσῃ τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἐπετέλεσε μέχρι σήμερον διότι τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως εἶναι τοιοῦτον ὥστε νὰ δικαιοῦται αὕτη νὰ εἶναι ἀπολύτως ὑπερήφανος διὰ τὰ μέχρι τοῦδε συντελεσθέντα. Θὰ ἦτο ἑπομένως παράλειψις ἐκ μέρους τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ ἐὰν οὗτος μεριμνήσας διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῶν σιδηροδρόμων θὰ ἔμενε ἀδιάφορος διὰ τὴν περίπτωσιν ἐκείνην ἡ ὁποία μάλιστα ἰδιαιτέρως πρέπει νὰ παρακολουθῆται χάριν καὶ τῆς ἀσφαλείας τοῦ Κράτους. Καθὼς ἀνέφερα καὶ εἰς προγενεστέραν μου ὁμιλίαν τὸ δίκτυον τῶν σιδηροδρόμων ἐκείνων ἐπετάχθη κατὰ τὸ παρελθὸν ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως ἡ ὁποία ἐνήργησεν ἀπολύτως δεδικαιολογημένως. Βραδύτερον ἄλλη Κυβέρνησις ἐξηναγκάσθη νὰ δεχθῇ τὰς ἀπόψεις τῆς ὑπ’ ἀριθ. 116 Συντακτικῆς Πράξεως καὶ ἤδη ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἐκτελοῦσα τὰς διατάξεις τῆς Συντακτικῆς ἐκείνης Πράξεως εἰσήγαγε πρὸ ὀλίγου τὸ νομοσχέδιον περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἀποδόσεως τοῦ δικτύου τῆς Γαλλοελληνικῆς Ἑταιρείας. Σήμερον δὲ συμπληροῦται τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο δι’ ἐντελῶς ἀσημάντων νέων διατάξεων ἔναντι πολλαπλῶν ἀντιρρήσεων αἱ ὁποῖαι προεβλήθησαν ἐκ μέρους τῆς Γαλλοελληνικῆς Ἑταιρείας. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον ἔχει ἀξίαν δὲν εἶναι διατάξεις αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται αὐτὴν τὴν στιγμὴν κύριοι βουλευταὶ ἐνώπιον ἡμῶν. Ὁ σημερινὸς ὑπουργὸς τῶν Μεταφορῶν ὁ ὁποῖος γνωρίζει τὴν ὅλην ἐλεεινὴν κατάστασιν τοῦ δικτύου ἐκείνου καὶ γνωρίζει τὴν ἀδυναμίαν τῆς ἑταιρείας ἵνα ἐκτελέσῃ τὰς συμβατικὰς τῆς ὑποχρεώσεις ἔχει μελετήσει τὸν τρόπον καθ’ ὃν θὰ ἀντιμετωπισθοῦν αἱ μεταφοραὶ ἀφ’ ἑνὸς εἰς τὸν τομέα ἐκεῖνον, καὶ κατὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω νὰ προσέξουν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι οἱ προερχόμενοι ἀπὸ τὴν περιφέρειαν ἐκείνην, ἔχει δὲ καὶ ἀμετάτρεπτον τὴν ἀπόφασιν νὰ ὑποχρεώσῃ τὴν ἑταιρείαν νὰ ἐκπληρώσῃ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως κατὰ τρόπον αὐστηρὸν καὶ παραδειγματικὸν τὸν ὁποῖον δὲν ἐγνώρισεν εἰς τὸ παρελθόν.

§64Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Τὸ σημειώνομεν ἐπειδὴ ὁμιλεῖτε περὶ ἀκάμπτου ἐφαρμογῆς τὴν ὁποίαν θὰ κάμετε τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως ἀπέναντι τῆς ἑταιρείας σᾶς λέγω ὅτι κατὰ τὴν εἰσηγητικήν σας ἔκθεσιν ἐκάμφθητε πρὸ τῶν ἀντιρρήσεων καὶ τῶν διαμαρτυριῶν τὰς ὁποίας ἡ ἑταιρεία ἔκαμε καὶ ἐφέρατε τὰς δύο αὐτὰς προσθήκας. Σᾶς προειδοποιῶ δὲ ὅτι αἱ πιέσεις μιᾶς ἑταιρείας τὴν ὁποίαν δοκιμάζομεν ἐπὶ ὁλοκλήρους δεκαετίας θὰ συνεχισθοῦν καὶ τὰ ὡραῖα σχέδια, ἀπεύχομαι βεβαίως, ἀλλὰ φοβοῦμαι ὅτι δὲν θὰ ἐφαρμοσθοῦν οἱ δὲ πληθυσμοὶ θὰ ἐξακολουθοῦν νὰ πιέζωνται.

§65Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ὑπ. Μεταφ.). Ἦτο φυσικὸν καὶ ἑπόμενον, κύριοι βουλευταί, ἡ ἐκκαθάρισις τῶν λογαριασμῶν μεταξὺ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ τῆς Γαλλοελληνικῆς Ἑταιρείας νὰ προκαλέσῃ ἀντιρρήσεις καὶ ἀμφισβητήσεις. Αἱ ἀμφισβητήσεις ἐκ μέρους τῆς Ἑταιρείας ὑπεβλήθησαν κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ 87 νομοθετικοῦ διατάγματος. Ὑπῆρχαν καὶ παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ἔπρεπε ὁπωσδήποτε ἐφ’ ὅσον τὰς εὕρισκα ὅτι ἦσαν λογικαὶ νὰ τὰς δεχθῶ ἐφ’ ὅσον ἦσαν ἀζήμιοι διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν καταδυνάστευσιν τὴν ὁποίαν ἔχουν ὑποστῆ οἱ πληθυσμοὶ καὶ τὴν ὁποίαν περιέγραψαν οἱ προλαλήσαντες εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω καὶ τοῦτο ὅτι ἐνῶ μέχρι τοῦδε οὐδεὶς ἠσκεῖτο ἔλεγχος ὡς πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους τῆς ἑταιρείας καὶ συνέπεια ἦτο εἴτε κατάσκοποι, εἴτε Ἀρμένιοι, εἴτε Λεβαντῖνοι νὰ συμπεριλαμβάνωνται στὸ προσωπικὸν τῆς Ἑταιρείας, ἀφ’ ἧς ἀνέλαβε ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἡ ἑταιρεία ὑπήχθη ὑπὸ αὐστηρὸν ἔλεγχον ἀνώτατος δὲ ἀξιωματικὸς τοῦ Ἐπιτελείου τοῦ Στρατοῦ παρακολουθεῖ καὶ ἐλέγχει τὰς κινήσεις καὶ τὰς σκέψεις καὶ τὸ ἔργον ὅλων ἐκείνων τῶν ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι σήμερον εὑρίσκονται εἰς τὸ προσωπικὸν τῆς Ἑταιρείας. Παραλλήλως πρὸς τὸ ἔργον αὐτό, ὑπάρχει τὸ ψήφισμα περὶ ἐκκαθαρίσεως καὶ εἶναι ἑπόμενον ἀριθμός τις ἐκ τῶν ὑπαλλήλων τῆς Ἑταιρείας οἱ ὁποῖοι δὲν σκέπτονται καὶ δὲν ἐργάζονται ἐθνικῶς νὰ ἀπομακρυνθῇ. Θὰ γίνῃ ἕνας ἔλεγχος καὶ ὁ ἔλεγχος θὰ εἶναι συστηματικὸς καὶ μεθοδικὸς καὶ τοῦτο πρέπει νὰ γίνῃ πρὸ παντὸς ἀντιληπτόν. Κατὰ τοῦτο πρέπει νὰ μείνωμεν εὐχαριστημένοι διότι ὡς Κυβέρνησις παρελάβομεν μίαν σύμβασιν, σύμβασιν παλαιὰν ἡ ὁποία ἀπετέλει πληγὴν χαίνουσαν, ἀσθένειαν χρονίαν, καὶ τὴν ὁποίαν φυσικὸν ἦτο νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ θεραπεύσωμεν ἐντὸς βραχυτάτου χρονικοῦ διαστήματος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει χωρὶς νὰ δύναμαι νὰ ἐπεκταθῶ περισσότερον εἰς τοὺς σκοποὺς καὶ τὰς ἐνεργείας τὰς ὁποίας καταβάλλω ὡς ὑπουργὸς τῶν Μεταφορῶν διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν λογικῶν αἰτημάτων μας, τῶν βασικῶν ζητημάτων, θέλω νὰ πιστεύω ὅτι δὲν θὰ εἶναι μακρὰν ἡ στιγμὴ διὰ νὰ παρουσιάσωμεν, διὰ νὰ ἐξαγγείλωμεν ἄλλα μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ ἱκανοποιήσουν ἀπόλυτα τὸ κοινὸν αἴσθημα (χειροκροτήματα).

§66Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐρωτήσω τὸν κύριον ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Μεταφορῶν ἐπὶ τοῦ ἑξῆς συγκεκριμένου θέματος. Ἐὰν οἱ γενικοὶ κοινωνικοὶ νόμοι ποὺ ἀφοροῦν τὴν προστασίαν τῶν μισθωτῶν περιλαμβάνουν καὶ τὸ προσωπικὸν τῆς Γαλλοελληνικῆς ἑταιρείας. Καὶ ἐξηγοῦμαι εἰς περίπτωσιν ποὺ αὔριον ἡ Κυβέρνησις συνάψῃ μίαν γενικὴν σύμβασιν ἡ ὁποία θὰ ἀποσκοπῇ τὴν βελτίωσιν τῆς οἰκονομικῆς θέσεως τῶν ὑπαλλήλων τῶν Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν, τὸ προσωπικὸν τῆς Γαλλοελληνικῆς Ἑταιρείας θὰ ὑπαχθῇ ὑπὸ τὴν γενικὴν καθολικὴν σύμβασιν;

§67Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ὑπ. Μεταφ.). Ἐξαίρεσιν ὁ κανὼν δὲν ἔχει. Κατέθεσα σχέδιον νόμου τὸ ὁποῖον μεριμνᾷ δι’ ὡρισμένα ζητήματα τὰ ὁποῖα θὰ ἐξυπηρετήσουν τὰ καλὰ στοιχεῖα τῶν Γαλλοελληνικῶν Σιδηροδρόμων. Παραλλήλως πρὸς τοῦτο ὑπεσχέθην καὶ τὰ μέτρα τῆς ἐξυγιάνσεως τὰ ὁποῖα θὰ μᾶς δώσουν τὴν διάκρισιν τῶν καλῶν ὑπαλλήλων καὶ τῶν μὴ καλῶν.

§68Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Ἐγὼ λέγω τοῦτο. Πάρετε τὴν ἄποψιν ὅτι εἰς περίπτωσιν ποὺ αὔριον ἡ Κυβέρνησις κάμνει μίαν γενικὴν συλλογικὴν σύμβασιν ἐργασίας διὰ τὴν οἰκονομικὴν βελτίωσιν τῆς θέσεως τῶν ὑπαλλήλων τῶν Α. Ε. Αὐτὴ ἡ συλλογικὴ σύμβασις ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ προστασίαν καθολικὴν καὶ συνεπῶς θὰ ἔχῃ χαρακτῆρα ἐφαρμογῆς καὶ εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα; Τὸ προσωπικὸν τῆς Γαλλοελληνικῆς ἑταιρείας θὰ συμπεριλαμβάνεται;

§69Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ὑπ. Μεταφ.). Ἐφ’ ὅσον θὰ εἶναι γενικὸν τὸ μέτρον θὰ συμπεριλαμβάνεται, θὰ ὑπαχθῇ εἰς αὐτὸ καὶ ἡ Γαλλοελληνικὴ ἑταιρεία.

§70Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Παρακαλῶ νὰ διατυπωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ αὐτό.

§71Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κύριος συνάδελφος εἶναι σοβαρώτατον. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς μισθοδοσίας δεδομένου ὅτι πρόκειται περὶ νομικοῦ προσώπου ἰδιωτικοῦ δικαίου, ἡ περίπτωσις συλλογικῆς συμβάσεως ὡς πρὸς τὸν κανονισμὸν τῆς μισθοδοσίας ἐργαζομένων ἀναμφισβητήτως θὰ ὑπαχθῇ καὶ ἡ Γαλλοελληνικὴ ἑταιρεία, ἀλλὰ τὸ ζήτημα εἶναι ἄλλο. Οἱ ὑπάλληλοι τῆς Γαλλοελληνικῆς ἑταιρίας εἶχον ἓν εἰδικὸν Ταμεῖον Συντάξεων, ἀνεξάρτητον τοῦ Ταμείου τῶν ὑπαλλήλων Κρατικῶν Σιδηροδρόμων. Τὸ Ταμεῖον αὐτὸ δὲν ἱκανοποιοῦσε τοὺς ὑπαλλήλους, ἀλλὰ ἤδη διὰ τῆς ἐπανόδου τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν εἰς τὴν Γαλλοελληνικὴν ἑταιρείαν ἐπανέρχεται ἐν ἰσχύϊ τὸ Ταμεῖον αὐτὸ Συντάξεων, συνεπῶς δοθέντος ὅτι οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ μετὰ πάροδον δεκαετίας θὰ ἐπανέλθουν πάλιν εἰς τοὺς σιδηροδρόμους τοὺς ἰδικούς μας πρέπει νὰ ληφθῇ μέριμνα οὕτως ὥστε τὰ τοῦ Ταμείου αὐτοῦ δικαιώματα καὶ αἱ ὑποχρεώσεις ἐξομοιωθοῦν μὲ τὰ Ταμεῖα τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Σ.Ε.Κ. Τὸ ζήτημα εἶναι σοβαρὸν καὶ παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ ἀπαντήσῃ.

§72Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ὑπ. Μεταφ.). Ἐὰν δῆτε τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὑπέβαλα χθὲς εἰς τὴν Βουλὴν θὰ δῆτε ὅτι ἤρχισεν ἡ ἀπαρχὴ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα θὰ ἐφαρμοσθοῦν.

§73Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Ὅταν ἦσαν οἱ Γαλλοελληνικοὶ σιδηρόδρομοι εἰς τοὺς Σ.Ε.Κ. τὸ μισθολόγιον ἐγένετο βάσει τοῦ μισθολογίου αὐτοῦ ἤδη τὸ προσωπικὸν διαμαρτύρεται ὅτι ἡ Γαλλοελληνικὴ ἑταιρεία δὲν ἐφαρμόζει τὰ μισθολόγια αὐτά. Συνεπῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτόν, ἀλλὰ μισθολόγια νὰ ἔχουν οἱ Σ.Ε.Κ. καὶ ἄλλα ἡ Γαλλοελληνικὴ ἑταιρεία. Πρέπει νὰ γίνῃ ἀφομοίωσις καὶ τοῦ μισθολογίου καὶ τῶν συντάξεων καὶ τῶν 2 ἑταιρειῶν.

§74Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ὑπ. Μεταφ.). Κατετέθη χθὲς τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν ὅπου θὰ ἴδητε ὅτι ἤρχισαν λαμβανόμενα τὰ μέτρα καὶ ἐν συνεχείᾳ θὰ ἔχωμεν τὴν ἀνακοίνωσιν καὶ ἄλλων μέτρων.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ νομοσχέδιον;

§76ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 87)46 Ν. Δ. «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 116 Συντ. Πράξεως κ.λ.π.». Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 10 Μαΐου 1946 «περὶ ἀνασυστάσεως θέσεως Προέδρου Ἑλληνικοῦ Προξενικοῦ Δικαστηρίου Ἀλεξανδρείας». Ὁ κύριος Κ. Παπακωνσταντίνου ἔχει τὸν λόγον.

§78Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Εἰσάγεται νομοσχέδιον κυρώσεως νομοθετικοῦ διατάγματος τῆς μετεκλογικῆς Κυβερνήσεως τῆς 10.5.46. διὰ τοῦ ὁποίου ἀνασυνιστᾶται ἡ θέσις τοῦ Προέδρου τοῦ Προξενικοῦ Δικαστηρίου Ἀλεξανδρείας. Εἰς τὸ Προξενικὸν Δικαστήριον τῆς Ἀλεξανδρείας μέχρι τοῦ 1938 ὑπηρέτουν 2 τακτικοὶ δικασταί, ὁ Πρόεδρος καὶ εἷς πάρεδρος. Ἀπὸ τοῦ 1938 ἐπὶ Κυβερνήσεως Μεταξᾶ κατηργήθη ἡ θέσις τοῦ Προέδρου ἐπειδὴ κατόπιν τῆς συνθήκης τοῦ Μοντρὲ περιωρίσθη ἡ ἁρμοδιότης τοῦ Προξενικοῦ Δικαστηρίου. Ἡ κατάστασις αὐτὴ διετηρήθη μέχρι τῆς ἐποχῆς, διαρκούσης τῆς ὁποίας ἡ μακρὰν τῆς χώρας Κυβέρνησις τῆς Ἑλλάδος ἐν Αἰγύπτῳ ἐπανασυνέστησε τὴν θέσιν τοῦ Προέδρου τοῦ Προξενικοῦ Δικαστηρίου. Ἡ πρᾶξις αὕτη εἶχεν ὡς συνέπειαν τὴν ἄρσιν ἀτόπου ἐνεργείας, ἐξ ἀφορμῆς τῆς ὁποίας τὸ Προξενικὸν Δικαστήριον τῆς Ἑλλάδος ἐνεφανίζετο μειονεκτοῦν μεταξὺ τῶν ἄλλων Προξενικῶν Δικαστηρίων, διότι πάντα τὰ λοιπὰ δικαστήρια διευθύνονται ὑπὸ προέδρου. Ἡ ἀνασύστασις τῆς θέσεως τοῦ Προέδρου ἦτο ἐπιβεβλημένη καὶ χάριν τῆς ὀρθῆς τοῦ δικαίου ἀπονομῆς, διότι ὁ ἀπομένων μοναδικὸς δικαστής πάρεδρος εἶχε τεραστίαν ἐργασίαν δεδομένου ὅτι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἀπὸ τοῦ 1935–1945 συμφώνως πρὸς τὰ ἐπίσημα στοιχεῖα τὰ ὁποῖα δίδονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης ἀπὸ τὸ Γενικὸν Προξενεῖον τῆς Ἀλεξανδρείας, τὸ Προξενικὸν Δικαστήριον ἐξέδιδε κατὰ μέσον ὅρον 300 ἀποφάσεις πολιτικὰς ἐτησίως. Καὶ εἰδικώτερον: «Κατὰ τὸ ἔτος 1941 ἐξεδόθησαν 264 τῆς τακτικῆς διαδικασίας, τὸ 1942, 234 καὶ τὸ 1943, 315 ἀποφάσεις..... (ἀναγινώσκει).....». Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Καΐρου, ὡς εἶπον, ἀνασυνέστησεν ἐν ἔτει 1944 τὴν θέσιν τοῦ Προέδρου, διατηρηθεῖσαν μέχρι τοῦ 1945, ὁπότε καὶ πάλιν κατηργήθη. Ὁ Ἑλληνικὸς Δικηγορικὸς σύλλογος Ἀλεξανδρείας, αἱ ὀργανώσεις τῆς Ἑλληνικῆς παροικίας Ἀλεξανδρείας, τὸ Προξενεῖον Ἀλεξανδρείας, δι’ ἀλεπαλλήλων ἐγγράφων εἶχον ὑποδείξει τὴν ἀνάγκην τῆς ἀνασυστάσεως τῆς θέσεως τοῦ Προέδρου τοῦ Δικαστηρίου. Δὲν διαφεύγει τὴν ἀντίληψιν πάντων ὅτι πρόκειται περὶ δικαστηρίου λειτουργοῦντος εἰς χώραν, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάρχουν καὶ μικτὰ δικαστήρια καὶ τὰ προξενικὰ δικαστήρια τῶν ἄλλων χωρῶν. Ἐξ ὅλων τούτων τῶν δικαστηρίων τοῦ ἑτεροδικοῦντος πληθυσμοῦ, μόνον τὸ Ἑλληνικὸν Προξενικὸν δικαστήριον ἔπαυσεν διευθυνόμενον ὑπὸ τοῦ Προέδρου. Εἶναι φυσικὸν νὰ ἐμφανίζεται μειωμένον ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς. Ἀλλά, ὡς εἶπον, εἷς μόνον τακτικὸς δικαστὴς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὸν μέγαν φόρτον ἐργασίας. Πράγματι, πλὴν τῶν ἀποφάσεων αὐτῶν τῆς ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης ὁ πάρεδρος εἶναι ἐπιφορτισμένος μὲ τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἀποδείξεων καὶ μὲ ἄλλας ὑποθέσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν συσσωρευθῆ εἰς τὸ προξενικὸν δικαστήριον. Ἡ ὑποβληθεῖσα ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ἡ ὁποία ἐτέθη ὑπ’ ὄψει τῆς Κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἀναβιβάζει τὴν ἐτησίαν δαπάνην τῆς θέσεως τοῦ Προέδρου τοῦ προξενικοῦ δικαστηρίου εἰς 24 ἑκατομμύρια δρχ. περίπου.

§79Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. 27 ἑκατομμύρια.

§80Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. 28 ἑκατομμύρια ἔστω. Ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν ὅμως τοῦ Γενικοῦ Προξενείου τῆς Ἀλεξανδρείας προκύπτει ὅτι τὰ ἔσοδα τοῦ ἰδίου δικαστηρίου ἀνέρχονται εἰς 44 χιλιάδας μεταλ. δραχμὰς περίπου ἢ εἰς λίρας Αἰγύπτου 6.300, αἱ ὁποῖαι μᾶς δίδουν 138 ἑκατομμύρια δραχμάς. Εἶναι λοιπὸν ἀναμφισβήτητον ὅτι ἡ δαπάνη τῆς θέσεως αὐτῆς ὑπερκαλύπτεται ἀπὸ τὰς εἰσπράξεις τοῦ δικαστηρίου. Μετὰ τὴν κατάργησιν τῆς θέσεως τοῦ Προέδρου ἡ δικαιοσύνη ἀπενέμετο ὑπὸ τοῦ παρέδρου καὶ δύο δικηγόρων. Οἱ δικηγόροι τῆς Ἀλεξανδρείας διαμαρτύρονται διότι ἡ ἀπονομὴ τῆς δικαιοσύνης δὲν γίνεται ἀπὸ τακτικοὺς κατὰ πλειοψηφίαν τοὐλάχιστον δικαστὰς καὶ διότι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἐπιφορτίζωνται οἱ ἴδιοι μὲ τὰ ἔργα τοῦ ἀπελθόντος Προέδρου. Ἐπίσης ὑποδεικνύεται ἡ ἀνάγκη ὑπάρξεως Προέδρου καὶ Παρέδρου διὰ νὰ ὑπάρχῃ ἡ εὐχέρεια τῆς ἀναπληρώσεως ἐν περιπτώσει κωλύματος ἢ ἀπουσίας. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς εἰσηγοῦμαι τὴν παραδοχὴν τοῦ νομοσχεδίου.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Γ. Μαῦρος ἔχει τὸν λόγον.

§82Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1937 ὑπεγράφη ἐν Μοντρὲ σύμβασις μεταξὺ Αἰγύπτου καὶ ἄλλων Εὐρωπαϊκῶν χωρῶν διὰ τῆς ὁποίας κατηργοῦντο αἱ διομολογήσεις ἐν Αἰγύπτῳ. Τὴν συμφωνίαν αὐτὴν ὑπέγραψεν καὶ ἡ Ἑλλάς. Ἀλλ’ ἡ κατάργησις τῶν διομολογήσεων γίνεται ἀμέσως μὲν διὰ τὸ πλεῖστον τῶν ὑποθέσεων, ὁλοκληρωτικῶς δὲ τὸ 1949. Τὰ προξενικὰ δικαστήρια θὰ ἐξακολουθοῦν μέχρι τοῦ 1949 νὰ δικάζουν ἐπὶ ὑποθέσεων τῆς προηγηθείσης ἁρμοδιότητος ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον πρόκειται κατὰ τὸ ἄρθρον 3 τῆς συμβάσεως περὶ ζητημάτων προσωπικῆς καταστάσεως δηλαδὴ περὶ ζητημάτων γάμων καὶ διαζυγίων κλπ. Μετὰ τὴν σύμβασιν τοῦ Μοντρὲ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις τὸ 1938 περιώρισε τὸν ἀριθμὸν τῶν δικαστῶν εἰς ἕνα, διότι αἱ ὑποθέσεις ἦσαν πράγματι ἐλάχισται, ὁ δὲ ἀριθμὸς τῶν 300, τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ κύριος συνάδελφος εἶναι ἐλάχιστοι ἂν ληφθῇ ὑπ’ ὄψει ὅτι δικαστὴς τοῦ Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν δικάζει εἰς μίαν καὶ μόνην συνεδρίασιν 50–100 ὑποθέσεις τῆς Προεδρικῆς διαδικασίας. Συνεπῶς ἔχομεν περιπτώσεις δικαστῶν τῆς Πρωτευούσης οἱ ὁποῖοι ἐκδίδουν χιλιάδας ἀποφάσεις κατ’ ἔτος. Ἀλλ’ ὁ ὑπὸ ψήφισιν νόμος ἔχει καὶ μίαν ἄλλην ἱστορίαν ἡ ὁποία ἤρχισεν ἐπὶ Κυβερνήσεως Βούλγαρη καὶ Ὑπουργίας Κυριακοπούλου, συνεχίσθη ἐπίσης ἐπὶ Κυβερνήσεως Σοφούλη καὶ περατοῦται μὲ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Ἡ ἱστορία εἶναι ἡ ἑξῆς: Κατὰ Ἰανουάριον 1946 ὁ ἐν Καΐρῳ Πρεσβευτὴς τῆς Ἑλλάδος ἐπληροφόρησε τὴν Κυβέρνησιν περὶ ἑνὸς ἐκτρόπου τὸ ὁποῖον ἐλάμβανε χώραν εἰς τὸ προξενικὸν δικαστήριον Ἀλεξανδρείας. Τὸ ἔκτροπον ἦτο τοῦτο. Κατὰ Ὀκτώβριον 1945 εἶχε τοποθετηθῆ ἀπὸ τὸ Ἀνώτατον Δικαστικὸν Συμβούλιον εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ προαχθέντος ἐμμίσθου παρέδρου ἕνας ἄλλος δικαστὴς τοῦ μέχρι τότε ὑπηρετοῦντος τοποθετηθέντος ἐν Ἑλλάδι. Ὁ ἀντικαταστάτης εἶχε σταλῆ πρὶν σχηματισθῇ ἡ Κυβέρνησις Σοφούλη. Ὁ μέχρι τότε ὑπηρετῶν ἠρνεῖτο νὰ παραδώσῃ ὑπηρεσίαν εἰς τὸν ἀντικαταστάτην του. Κατόπιν αὐτοῦ καὶ κατόπιν συνεννοήσεως τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν καὶ Δικαιοσύνης, ἐστάλη ἔγγραφον εἰς τὸν ἐν Καΐρῳ Πρεσβευτὴν διὰ τοῦ ὁποίου παρηγγέλλετο νὰ συστήσῃ εἰς τὸν δικαστὴν αὐτὸν νὰ παραδώσῃ ἀμέσως τὴν θέσιν του βάσει τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου. Ἀντ’ αὐτοῦ ὁ δικαστὴς ἐνέμενε καὶ δὲν παρέδιδε ὑπηρεσίαν ἀψηφῶν τὰς διαταγὰς καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου. Συγχρόνως κατεκλύζοντο τὰ Ὑπουργεῖα Δικαιοσύνης καὶ Ἐξωτερικῶν ἀπὸ σειρὰν ἐγγράφων διαφόρων συλλόγων φιλανθρωπικῶν καὶ ἄλλων τῆς Ἀλεξανδρείας διὰ τῶν ὁποίων ἐζητεῖτο ἡ παραμονὴ τοῦ ἐν λόγῳ δικαστοῦ. Κατόπιν τούτου ἡ Κυβέρνησις ἔκρινεν ὅτι ὁ δικαστὴς ὁ ὁποῖος ἠρνήθη νὰ ἐκτελέσῃ ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου καὶ προεκάλεσε δημοψήφισμα ὑπὲρ τῆς παραμονῆς του, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐκτελέσῃ τὰ καθήκοντά του καὶ νὰ δικάσῃ τὸν Ἑλληνισμὸν τῆς Αἰγύπτου τὸν ὁποῖον ὑπεχρέωσε δι’ ἐγγράφων νὰ ζητῇ τὴν παραμονήν του. Κατόπιν τούτου διετάξαμεν τὸν Πρεσβευτὴν Καΐρου νὰ ἐκβάλῃ διὰ τῆς βίας τὸν ἀπειθοῦντα εἰς τὰς διαταγὰς τῆς Κυβερνήσεως δικαστικὸν καὶ συμπολίτην τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ὁ ὁποῖος ἦτο εἰς τὸ βῆμα πρὸ ὀλίγου. Ὀφείλω νὰ κάμω ἐνταῦθα καὶ μίαν δήλωσιν ὅτι ὁ δικαστικὸς περὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλῶ εἶναι ἐκ τῶν ἀρίστων ἀπὸ ἀπόψεως καταρτίσεως δικαστικῆς ὅπως εἶναι ἐξαίρετος δικαστικὸς καὶ ὁ σταλεὶς εἰς ἀντικατάστασίν του. Τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον ἕνα σκοπὸν ἔχει, νὰ ἐξοικονομήσῃ ἕνα ὡρισμένον πρόσωπον καὶ νὰ λύσῃ ἕνα ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐγεννήθη πρὸ 8 μηνῶν καὶ ἐπροκάλεσε τὴν ἀγανάκτησιν τῶν προηγουμένων Κυβερνήσεων, διότι δὲν ὑπάρχει βαρύτερον παράπτωμα διὰ δικαστικὸν ἀπὸ τοῦ νὰ μεταχειρίζεται τοιαῦτα μέσα, πρὸς ματαίωσιν τῆς ἐκτελέσεως κυβερνητικῶν διαταγῶν καὶ ἀποφάσεων τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου.

§83Χ. ΛΑΔΑΣ. Θέλομεν νὰ μάθωμεν τὶ ἀπέγινε, ποίαν τιμωρίαν ὑπέστη.

§84Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Τὸν ἀνακαλέσαμεν ἐδῶ διὰ νὰ ἀσκήσωμεν πειθαρχικὴν δίωξιν ἐναντίον του, ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ ἔπεσεν ἡ Κυβέρνησις. Τὸ νομοθέτημα αὐτὸ ἐπροκάλεσε ἀγανάκτησιν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Δικαιοσύνης καὶ μεταξὺ τῶν συναδέλφων τῆς συμπολιτεύσεως. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ καθ’ ἣν προκαλεῖται ἀγανάκτησις ἀπὸ τοιαῦτα νομοθετήματα εἰς συναδέλφους τῆς συμπολιτεύσεως καὶ ἡ ἀγανάκτησις αὐτὴ ἐξαφανίζεται ὅταν τὰ θέματα ἔλθουν εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς συζήτησιν. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι ὁ ἀξιότιμος κύριος Θεοφανόπουλος εἶπεν ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ περάσῃ νομοθέτημα τὸ ὁποῖον ἐπιβαρύνει τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης μὲ 7 μισθοὺς δικαστῶν ἐν Ἑλλάδι, καθ’ ἣν στιγμὴν δὲν ἔχουν τὰ μέσα οἱ ἐν Ἀθήναις καὶ εἰς τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα δικαστικοὶ νὰ προμηθευθοῦν τὰ κείμενα τῶν νόμων καὶ δὲν λαμβάνουν οὔτε τὴν ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας συνάδελφος εἶπεν ὅτι ἐπιβάλλεται παράστασις καλυτέρα τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἡ Ἑλληνικὴ ἐν Αἰγύπτῳ εἶνε δημιουργήσει τὴν δευτέραν αὐτὴν θέσιν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐκεῖ παραμονῆς της. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ὅταν εὑρίσκετο ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εἰς τὸ Κάϊρον ὑπῆρχε πράγματι περισσοτέρα ἐργασία λόγῳ τοῦ πλήθους τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν οἱ ὁποῖοι εὑρίσκοντο ἐκεῖ. Ἀλλὰ σήμερον δὲν συντρέχει κανεὶς λόγος, δι’ ὃ καὶ κατηργήθη ἡ δευτέρα θέσις εὐθὺς μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς ταχυτέρας παραστάσεως τῆς Ἑλλάδος, νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ μὴ γίνῃ λόγος περὶ πομπωδεστέρας παραστάσεως εἰς ἕνα τομέα, ὁ ὁποῖος ἅπτεται τῆς κυριαρχίας φίλης χώρας τῆς ὁποίας κυριαρχίας τὴν πλήρη ἀποκατάστασιν προθύμως ἐψήφισεν ἡ Ἑλλὰς καὶ εἰς τὸ Μοντρὲ μαζὶ μὲ ἄλλα Εὐρωπαϊκὰ Κράτη.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Κ. Καλλίας ἔχει τὸν λόγον.

§86Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐκτὸς ἀπὸ τὴν προσωπικὴν ἱστορίαν τοῦ νομοθετήματος ἐκτὸς ἀπὸ τὸν προσωπικόν του χαρακτῆρα νομίζω ὅτι ὑπάρχει μία οὐσιωδεστέρα πλευρά. Λέγω οὐσιωδεστέρα πλευρὰ ἀπὸ τὸν προσωπικὸν χαρακτῆρα, διότι πιθανὸν κατὰ τὴν φύσιν του ἕνα νομοθέτημα νὰ εἶναι προσωπικόν, ἀλλὰ νὰ μὴ εἶναι ἐπιλήψιμον, ἄξιον κατακρίσεως. Ἐκτὸς ὅμως τῶν δύο αὐτῶν μειονεκτημάτων ὑπάρχει ἡ ἑξῆς κατὰ τὴν γνώμην μου οὐσιωδεστέρα πλευρά. Εἰς ἐποχὰς οἰκονομικῆς καὶ γενικωτέρας ἐθνικῆς κρισιμότητος καὶ ἡ νομοθετικὴ πρωτοβουλία πρέπει νὰ ἔχῃ μίαν λιτότητα, νὰ διαπνέεται ἀπὸ τὴν συνείδησιν τοῦ ἀπολύτως ἀναγκαίου καὶ νὰ μὴ δίδῃ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι εἰς ἄλλα μὲν εἴμεθα ἐκτάκτως φειδωλοὶ ἐνῷ ἐκεῖ ὑπάρχουν ἠθικοὶ λόγοι συνηγοροῦντες νὰ παραβλέψωμεν τὴν οἰκονομικὴν σκοπιμότητα, εἰς ἄλλας δὲ περιπτώσεις νὰ κοπτώμεθα διὰ τὴν δημιουργίαν θεσμῶν πολυτελῶν, εἰς προσθήκας θέσεων αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν οὐσιώδη οἰκονομικὴν ἐπιβάρυνσιν. Ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου προκύπτει ὅτι ἡ διαφορὰ τῆς μισθοδοσίας τοῦ δικαστικοῦ ὁ ὁποῖος προορίζεται νὰ καταλάβῃ τὴν ὑπὸ τοῦ νομοθετήματος ἱδρυομένην θέσιν εἶναι 24 ἑκατομμύρια. Ἄν οἱοσδήποτε πτωχὸς Ἀσφαλιστικὸς Ὀργανισμὸς ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀπεγυμνώθησαν διὰ τοῦ Ν. 18 ἐζήτει τόσην ἐνίσχυσιν, θὰ ἐγένετο μακρὰ συζήτησις ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν ἂν πρέπει νὰ δοθῇ. Καὶ ἐκεῖ τὰ χρήματα ἦτο δυνατὸν νὰ προσφέρουν μίαν ὑπηρεσίαν εἰς φάρμακα ἢ εἰς οἱανδήποτε ἄλλην ἐνίσχυσιν μισθωτῶν βιοπαλαιστῶν. Ἐδῶ δι’ ἑνὸς νομοθετήματος προστίθεται μία δαπάνη 24.000.000. Βέβαια δὲν πνίγεται ἡ Ἑλλάς, δὲν παθαίνει τὸ ἰσοζύγιον τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἀπὸ τὰ 24.000.000. Ἀλλὰ ὑπάρχει μία ἄλλη ἠθικὴ ζημία, ἡ ζημία τῶν ἀνίσων κριτηρίων. Ἐπὶ τῇ βάσει, λοιπόν, αὐτῆς τῆς ἀρχῆς, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι στιγμὴ νὰ ψηφισθῇ νομοθέτημα προσθέτον μίαν θέσιν ἡ ὁποία, ἐὰν δὲν εἶναι ἐντελῶς περιττή, πάντως δὲν εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαία.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Α. Βαμβέτσος ἔχει τὸν λόγον.

§88Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶμαι ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου, ὄχι διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξαν οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες, διότι ἐὰν πράγματι ἦτο ἀπαραίτητον νὰ δημιουργηθῇ ἡ θέσις, χάριν μείζονος κύρους, Προέδρου Πρωτοδικῶν ἢ Ἐφέτου ἐν Ἀλεξανδρείᾳ, δὲν θὰ ἤξιζε τὸν κόπον νὰ συζητῶμεν διὰ τὸ μικρὸν ποσὸν τῶν 24.000.000, τὰ ὁποῖα θὰ ἀπαιτηθοῦν διὰ τὴν εὐπρόσωπον παράστασιν. Αἱ ἀντιρρήσεις μου εἶναι βασικώτεραι, λυποῦμαι δὲ διότι ἀπουσιάζει ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Καθὼς εἶπεν ὁ κύριος ἐξ Ἀθηνῶν βουλευτής, ἡ συνθήκη τοῦ Μοντρέ, ἡ ὁποία ὑπεγράφη τὴν 8 Μαΐου 1937, προβλέπει τὴν κατάργησιν τῆς ἑτεροδικίας ἐν Αἰγύπτῳ, ἡ ὁποία ἔδει ν’ ἀρχίσῃ ἐφαρμοζομένη ἀπὸ τὴν 15 Ὀκτωβρίου τοῦ 1937 δι’ ὅλας τὰς ἄλλας δίκας, πλὴν τῶν ἀφορωσῶν τὴν προσωπικὴν κατάστασιν καὶ ἡ ὁποία ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἀρχίζει ἐφαρμοζομένη ἀπὸ τὴν 14ην Ὀκτωβρίου τοῦ 1949, ὅσον ἀφορᾷ τὴν προσωπικὴν κατάστασιν. Δηλαδὴ τὰ Προξενικὰ Δικαστήρια δὲν δικάζουν παρὰ μόνον ὑποθέσεις προσωπικῆς καταστάσεως καὶ αὐτὰς μέχρι τοῦ 1949. Εἶναι γνωστόν, κύριοι, μὲ ποίαν δυσφορίαν ἡ φίλη Ἐπικράτεια προσβλέπει εἰς τὸν θεσμὸν τῶν Μικτῶν Δικαστηρίων καὶ τῶν Προξενικῶν τοιούτων καὶ πόσον θίγεται ἀπὸ τὴν διατήρησιν αὐτῶν τῶν θεσμῶν, οἱ ὁποῖοι τῆς ὑπενθυμίζουν ἕνα δυσάρεστον παρελθόν, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Αἰγυπτιακὸς λαὸς ἀγωνίζεται ὑπὲρ τῆς πλήρους ἀνεξαρτησίας του. Τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐχθρικῆς κατοχῆς κατέφυγεν εἰς τὴν Αἴγυπτον, ὅτι ἐκεῖ ἐφιλοξενήθη ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ στρατὸς καὶ ἐν γένει αἱ ἑλληνικαὶ ἔνοπλοι δυνάμεις, ἡ ὅλη στάσις τῆς Αἰγυπτιακῆς Κυβερνήσεως ἔναντι τῶν Ἑλλήνων καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα, νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ σκεφθῇ ὡριμότερον καὶ νὰ χωρήσῃ πρὸς τὴν πολιτικήν της ἐν σχέσει πρὸς τὴν θέσιν ἡμῶν ἐν Αἰγύπτῳ. Εἶναι, κύριοι, μεγάλα τὰ συμφέροντα, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν ἐν Αἰγύπτῳ ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἑλλάδα. Μέγα μέρος Ἑλλήνων διαβιοῖ ἐκεῖ καὶ ἀποκομίζει σημαντικὰ ὀφέλη ἐκ τῆς ἐν Αἰγύπτῳ διαβιώσεώς του καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον τὸ πνεῦμα τῆς ἀνεξαρτησίας νὰ ἐπηρεάσῃ κατά τινα τρόπον τὴν ὁμαλὴν διεξαγωγὴν τῶν ὑποθέσεων τῶν ὑφισταμένων σήμερον ἐν Αἰγύπτῳ ἐπιχειρήσεων. Εἶναι φυσικὸν εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς χώρας, αἱ ὁποῖαι ζητοῦν νὰ ἀποκτήσουν πλήρη ἀνεξαρτησίαν, νὰ δημιουργῆται ἓν πνεῦμα μισοξενίας καὶ δὲν θὰ ἔπρεπε ἡμεῖς ἐντεῦθεν νὰ μὴ κάμωμεν ὅ,τι ἐξαρτᾶται ἀπὸ ἡμᾶς διὰ νὰ δημιουργήσωμεν ἐκ τῶν προτέρων μίαν κατάστασιν ὁμαλωτέραν διὰ τὴν διαβίωσιν τῶν Ἑλλήνων ἐν Αἰγύπτῳ κάμνοντες μίαν χειρονομίαν, ἡ ὁποία θὰ ἦτο τελείως ἄνευ σημασίας λόγῳ τοῦ μικροῦ χρονικοῦ διαστήματος ὅπερ μεσολαβεῖ μέχρι τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν θὰ καταργηθοῦν τὰ προξενικὰ δικαστήρια καὶ δεικνύοντες κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ὅτι ἡμεῖς πρῶτοι δίδομεν τὸ παράδειγμα τῆς ἀναγνωρίσεως τῆς πλήρους αἰγυπτιακῆς ἀνεξαρτησίας. Ἐγὼ θὰ ἐπρότεινον εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον προσωρινῶς καὶ νὰ προβῇ εἰς διπλωματικὰ διαβήματα ἐπὶ τῷ τέλει ὅπως δείξῃ τὴν καλὴν διάθεσιν ἡμῶν, ὅτι πρῶτοι ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες θὰ παραιτούμεθα τοῦ προνομίου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ διαρκέσῃ ἐπ’ ὀλίγον, συγχρόνως δὲ ὅπως ἐπιτύχῃ ὡρισμένας παραχωρήσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ διηυκόλυνον καὶ τοὺς ὅρους τῆς διαβιώσεως τῶν Ἑλλήνων ἐν Αἰγύπτῳ, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐκδίκασιν τῶν διαφορῶν τῶν μετὰ τὴν κατάργησιν τῶν Μικτῶν καὶ Προξενικῶν Δικαστηρίων. Θὰ ἦτο π. χ. δυνατὸν ἡ Ἑλλάς, ἡ ὁποία θὰ ἔδιδε πρώτη τὸ παράδειγμα αὐτό, νὰ ἐπιτύγχανε τὸν διορισμὸν Ἑλλήνων ἰθαγενῶν δικαστῶν εἰς τὰ Αἰγυπτιακὰ δικαστήρια, τὰ ὁποῖα θὰ δικάζουν τὰς ὑποθέσεις μετὰ τὴν κατάργησιν τῶν Μικτῶν καὶ Προξενικῶν δικαστηρίων. Εἶναι ζήτημα λεπτοῦ διπλωματικοῦ χειρισμοῦ. Δὲν νομίζω, ὅτι ἡ στιγμὴ εἶναι κατάλληλος νὰ δημιουργήσωμεν ἕνα νέον νόμον διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἐπιρωννύωμεν ἓν δυσάρεστον διὰ τὴν Αἴγυπτον καθεστώς, ἐνῷ θὰ ἠδυνάμεθα διὰ τῆς διπλωματικῆς ὁδοῦ νὰ ἐπιτύχωμεν πολὺ περισσότερα ὠφελήματα ἀπὸ τὸ ἀμφισβητουμένης ἀξίας τῶν Μικτῶν ἢ τῶν Προξενικῶν Δικαστηρίων. Εἶναι τόσον σπουδαῖα τὰ ἐκκρεμῆ ζητήματα καὶ τόσον σπουδαῖα τὰ ὠφελήματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποκομίσητε ἐκ τῆς δημιουργίας τῆς θέσεως αὐτῆς σήμερον, ὥστε χωρὶς καμμίαν συζήτησιν ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν, θὰ παρεκάλουν νὰ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ νὰ συζητηθῇ τὸ ζήτημα ἐπ’ αὐτῆς τῆς βάσεως, τουτέστιν ἂν κρίνεται σκόπιμος ἡ διατήρησις τοῦ δικαστηρίου αὐτοῦ, ἀντὶ νὰ κάμωμεν μίαν εὐγενῆ προσφορὰν πρὸς τὴν Αἴγυπτον, ἀποδεικνύοντες καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ πρὸς τὴν χώραν ταύτην δι’ ὅσα ὑπὲρ ἡμῶν ἔπραξε κατὰ τὸ διάστημα τῆς περιόδου ἐκείνης καὶ ἐπιτυγχάνοντες πολὺ μεγαλύτερα ὠφελήματα, ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπετυγχάνομεν διατηροῦντες αὐτό. (Χειροκροτήματα).

§89Χ. ΛΑΔΑΣ. Θεωροῦμεν ὅτι ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Τρικάλων, ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος, ἀνέπτυξεν, εἶναι πρότασις, ἡ ὁποία πρέπει νὰ μὴ μείνῃ ἄνευ ἀπαντήσεως. Εἶναι ἀστεῖον νὰ νομίζωμεν ὅτι μὲ τὸ νὰ δικάζωνται διαζύγια ἕως τὸ 1946 διαπράττεται κάτι τι τὸ σπουδαῖον. Διότι ἀφ’ ἑνὸς δὲν ὑπάρχουν τόσα διαζύγια, αἱ δὲ ἀποφάσεις, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ πολλοῦ λόγου ἄξιος συνάδελφός μας ἐκ Κορινθίας δὲν ἀποδεικνύουν ὅτι πράγματι πρόκειται περὶ πολλῶν ὑποθέσεων. Διότι διακεκριμένος νομικός, ὅπως εἶναι, θὰ γνωρίζῃ ὅτι ὅταν λέγωμεν 250 καὶ 300 ἀποφάσεις, μεταξὺ αὐτῶν περιλαμβάνονται καὶ αἱ προδικαστικαὶ ἀποφάσεις καὶ αἱ ἀποφάσεις περὶ παρατάσεως προθεσμίας πρὸς διεξαγωγὴν ἀποδείξεων. Δὲν γνωρίζω ἂν ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας τοιαύτας ὑποθέσεις διαζυγίων ἐν Ἀλεξανδρείᾳ, ἡμεῖς ὅμως, οἱ ὁποῖοι εἴχομεν τὴν τύχην ἢ τὴν ἀτυχίαν νὰ μελετήσωμεν δικογραφίας, εἴδαμε τόσα χαρτιά, τὰ ὁποῖα μποροῦν νὰ πληρώσουν τρεῖς τόμους τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως. Ἑπομένως ὅταν ὁμιλῶμεν περὶ 300 ἀποφάσεων διαζυγίων, ἀποφάσεων ἐπὶ ὑποθέσεων προσωπικῆς καταστάσεως, ἐν τῇ πραγματικότητι θὰ πρόκειται περὶ δέκα τὸ πολὺ διαζυγίων, δηλαδὴ ἕνα τὸν μῆνα. Καὶ εἶναι ζήτημα, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει ὅτι τὰ δικαστήρια εἰς τὴν Αἴγυπτον δὲν λειτουργοῦν ὅπως τὰ δικαστήρια ἐδῶ καθ’ ὅλον τὸ ἔτος, οὔτε οἱ δικηγόροι ἐργάζονται καὶ τὸ καλοκαῖρι. Διότι εἰς τὴν Αἴγυπτον, ὅταν πατήσῃ ὁ Μάϊος, κλείνουν τὰ πάντα καὶ ξανανοίγουν τὸν Νοέμβριον. Ὥστε οἱ δικασταὶ ἐργάζονται μόνον τοὺς θερινοὺς μῆνας.

§90Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Πρόκειται περὶ τῶν διαζυγίων τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν.

§91Χ. ΛΑΔΑΣ. Τὸ ξεύρω. Αὐτὸ θὰ εἴπω. Ὅταν δὲ πρόκειται περὶ ὑποθέσεων προσωπικῆς καταστάσεως, δὲν πρέπει νὰ μᾶς διαφεύγῃ τὸ γεγονὸς ὅτι, ὅταν εἷς τῶν δύο διαδίκων δὲν εἶναι ἑλληνικῆς ὑπηκοότητος, τότε δὲν εἶναι ἁρμόδια τὰ ἑλληνικὰ προξενικὰ δικαστήρια, εἶναι ἁρμόδια τὰ Μικτὰ Δικαστήρια. Τώρα νὰ φθάσωμεν ἀπ’ εὐθείας εἰς τὴν κατάργησιν; Τὸ ζήτημα τοῦτο, λέγει ὁ κ. Βαμβέτσος, καλὸν θὰ ἦτο νὰ ἐξετασθῇ ὡς ἀντάλλαγμα κάποιας ἄλλης παραχωρήσεως. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει καὶ τὴν ψυχολογίαν τῶν Ἑλλήνων ἐκεῖ, οἱ ὁποῖοι θεωροῦν κάτι τὸ νὰ ἔχουν τὸ δικαστήριόν τους εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ὑπαχθοῦν ἔστω καὶ διὰ τὸ διαζύγιόν των. Καὶ πολλὰ πράγματα δὲν τὰ καταλαβαίνουν ἐκεῖ, τὰ ὁποῖα καταλαβαίνουμε ἡμεῖς ὡς λόγους διαζυγίου καὶ ἑπομένως καλὸν εἶναι νὰ ὑπάρχουν διὰ τὰ διαζύγια. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅταν δικάζωνται μόνον τὰ διαζύγια ἀπὸ τὰ Προξενικὰ δικαστήρια δὲν νομίζω ὅτι δικαιολογεῖται ἡ ἀνασύστασις τῆς θέσεως τοῦ Προέδρου τοῦ Προξενικοῦ δικαστηρίου. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπωμεν ὅτι ὑπάρχει πολλὴ ἐργασία. Ἄλλωστε τὰ μέλη ἀπὸ τὰ ὁποῖα συνεπληροῦτο τὸ δικαστήριον, οἱ δύο δικηγόροι, ἦσαν πάντοτε διακεκριμένα, καὶ κατὰ τῶν ἀποφάσεών των, ἐν συνεργασίᾳ μετὰ τοῦ Προεδρεύοντος τοῦ δικαστηρίου, οὐδέποτε ἐγεννήθησαν παράπονα διὰ μὴ ἀμεροληψίαν, διότι εἶναι πάντοτε μελετημέναι καὶ ἐξαιρετικὰ δίκαιαι, θὰ ἴδητε δὲ ὅτι σπανιώτατα ἀποφάσεις τοῦ Προξενικοῦ δικαστηρίου Ἀλεξανδρείας μετερρυθμίσθησαν ἀπὸ τὸ Ἐφετεῖον. Τώρα θὰ ἤθελα νὰ προσθέσω καὶ τοῦτο. Ἔχετε καμμιὰ φορὰ πάρει, κύριοι βουλευταί, τὰ νομοθετικὰ διατάγματα, πού, ἀπὸ τὴν ἡμέραν ποὺ παρευρισκόμεθα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἔχομεν μεταβάλει εἰς νόμους; Ἐμετρήσατε ποτὲ πόσα δισεκατομμύρια διετέθησαν πρὸς κάθε κατεύθυνσιν ἐλαφρᾷ τῇ καρδίᾳ, χωρὶς κἄν νὰ ἐπέμβῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν; Εἶναι ἀνάγκη νὰ σταματήσωμεν καὶ τότε θὰ ἔχωμεν τὸ ἠθικὸν ἀνάστημα νὰ ἀρνηθῶμεν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τὰ σπίτια μας μέχρι τὴν Βουλὴν μᾶς συνοδεύουν ζητοῦντες αὐξήσεις, θέσεις κλπ. Καὶ θὰ δώσωμεν τὸ παράδειγμα, ἀκριβῶς, μὴ ψηφίζοντες δευτέραν θέσιν εἰς Δικαστήριον ἑδρεῦον ἔξω τῆς Ἑλλάδος, προσωρινῶς. Ἐγὼ προσωπικῶς πολὺ ἀμφιβάλλω δι’ αὐτὸ τὸ «προσωρινῶς». Εἶναι δυνατὸν νὰ δώσωμεν αὐτὸ τὸ παράδειγμα, ἀποσύροντες τὸ νομοσχέδιον. Διότι ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ συμφωνήσω μὲ τὰς ἀντιρρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Μαύρου, ὅτι πρόκειται νὰ πάῃ τὸ πρόσωπον αὐτὸ ἐκεῖ.

§92Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Εἶναι ἤδη τοποθετημένος ἐκεῖ.

§93Χ. ΛΑΔΑΣ. Δὲν ἠδύναμαι νὰ συμφωνήσω ὅτι τὸ νομοσχέδιον πρέπει νὰ ἀπορριφθῇ διότι ἀφορᾷ ὡρισμένον πρόσωπον τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ πάῃ ἐκεῖ, διότι φυσικὰ ἐὰν θὰ περάσῃ ἀπὸ τὸ Ἀνώτατον Δικαστικὸν Συμβούλιον ὁ διορισμός, κατὰ πᾶν τεκμήριον τὸ Ἀνώτατον Δικαστικὸν Συμβούλιον πρέπει νὰ πιστεύσωμεν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁρίσῃ διὰ τὴν θέσιν αὐτὴν Δικαστὴν πού, παρ’ ὅλον τὸ ἄμεμπτον δικαστικὸν καὶ ἐπιστημονικόν του παρελθόν, ἔφθασε νὰ κάμῃ ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα, ὥστε νὰ προκληθῇ ἡ βιαία ἔξωσίς του ἐκ τοῦ δικαστικοῦ καταστήματος, παρέχων τὸ δικαίωμα τῶν σχολίων εἰς μίαν παροικίαν, ἡ ὁποία τιμᾷ τὴν Ἑλλάδα καὶ πρέπει νὰ εἶναι τὸ παράδειγμα εἰς ξένην χώραν ἀπὸ πάσης ἀπόψεως.

§94ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑπηρετεῖ ἤδη ἐκεῖ.

§95Χ. ΛΑΔΑΣ. Ὑπηρετεῖ ἐκεῖ. Ἀλλ’ ἐκεῖνο ποὺ ἔκαμε ὅλον τὸν θόρυβον, εἶναι διὰ νὰ μείνῃ. Ὑπηρετεῖ καὶ ὁ ἄλλος κύριος ἐκεῖ, καὶ ἄλλοι Δικασταὶ μεταβαίνοντες εἰς Ἀλεξάνδρειαν πανδρεύονται ἐκεῖ, καὶ ἂν ἐξακολουθήσωμεν οὕτω, μὴ ἐκπλαγῆτε ἂν ἴδητε νομοσχέδιον ποὺ θὰ ὁρίζῃ τὰς θέσεις τοῦ Προξενικοῦ Δικαστηρίου εἰς τόσας, ὅσοι εἶναι οἱ δικασταὶ οἱ ὁποῖοι, ὑπηρετοῦντες ἐκεῖ, ἔλαβον σύζυγον ἐξ Ἀλεξανδρείας. (Χειροκροτήματα).

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Πολίτης ἔχει τὸν λόγον.

§97Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, νομίζω ὅτι περὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐλέχθησαν περισσότερα ἀπ’ ὅ,τι πράγματι ἀξίζει τὸ νομοσχέδιον. Δὲν νομίζω ὅτι οὔτε λόγοι γοήτρου, οὔτε λόγοι πραγματικῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν συμφερόντων τοῦ Ἑλληνισμοῦ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὑπαγορεύουσι τὴν ἀνασύστασιν τῆς θέσεως αὐτῆς. Ἐὰν πρόκειται περὶ ἁπλῆς κυρώσεως νομοθετικοῦ διατάγματος καὶ ἡ τοποθέτησις ἔχει γίνει ἤδη, εἶναι ἄλλο ζήτημα. Δὲν νομίζω ἐπὶ πλέον, ὅτι εἶναι κατάλληλος ἡ στιγμὴ ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ τοιοῦτον νομοσχέδιον. Διὰ τοὺς λόγους τούτους, δηλοῦμεν ὅτι ἡμεῖς θὰ καταψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον.

§98Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Λυποῦμαι εἰλικρινῶς, διότι ὁ ἀξιότιμος κ. Μαῦρος ἠθέλησε νὰ ἀναμίξῃ τὸ πρόσωπον τοῦ Προέδρου τοῦ Προξενικοῦ Δικαστηρίου, εἰς τὴν σημερινὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἐντοπισθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην ἢ οὔ τῆς ἀνασυστάσεως τῆς θέσεως αὐτοῦ. Κατὰ τὴν ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπεξεργασίαν τοῦ νομοσχεδίου ἠγνόουν τὸ πρόσωπον τοῦ τοποθετηθέντος εἰς τὸ Προξενικὸν Δικαστήριον. Βραδύτερον ἐπληροφορήθην ὅτι πρόκειται περὶ δικαστοῦ καταγομένου ἐκ τῆς ἐπαρχίας μου, ὁ ὁποῖος καὶ πρότερον κατεῖχε τὴν θέσιν ἐκείνην καὶ δι’ ὃν ὁ κ. Θ. Τσάτσος, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐν Αἰγύπτῳ, ἐκφράζεται ἐνθουσιωδῶς.

§99Χ. ΛΑΔΑΣ. Εἶναι ἐκεῖ ὁ Δικαστὴς αὐτός;

§100Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ὁ τοποθετηθεὶς ἐκεῖ, βάσει τοῦ ὑπὸ κύρωσιν Νομοθετικοῦ Διατάγματος, Πρόεδρος τοῦ Προξενικοῦ Δικαστηρίου, ἔχει ἤδη ἀναλάβει τὰ καθήκοντά του ἀπὸ τὰς ἀρχὰς τοῦ Ἰουνίου τοῦ 1946. Πρόκειται περὶ τοῦ Ἐφέτου Γιαννοπούλου, τοποθετηθέντος μετ’ ἀπόφασιν τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου. Ὁμοίως εὑρίσκεται ἐκεῖ καὶ τὸ δεύτερον μέλος τοῦ Δικαστηρίου. Ὁμολογῶ ὅτι ἡ ἄποψις τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξεν ὁ κ. Βαμβέτσος, εἶναι ἀξία πολλῆς συζητήσεως. Ἀλλὰ τὴν στιγμὴν αὐτήν, δὲν πρόκειται νὰ συζητηθῇ, καὶ νὰ κριθῇ, ἐὰν λόγοι διπλωματικοὶ ὑπαγορεύουν τὴν ὁλοσχερῆ τοῦ Προξενικοῦ Δικαστηρίου κατάργησιν, ἀλλὰ ἐὰν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ θέσις Προέδρου εἰς τὸ ὑπάρχον καὶ λειτουργοῦν δικαστήριον καὶ ἐάν, ἑπομένως, πρέπει νὰ ἀκυρωθῇ ἢ νὰ κυρωθῇ τὸ νομοθετικὸν διάταγμα, κατ’ ἐφαρμογὴν τοῦ ὁποίου ἀπὸ τοῦ Ἰουνίου τοῦ 1946 ἔχει ἤδη ἐγκατασταθῆ καὶ ἀσκεῖ τὰ καθήκοντά του ὁ Πρόεδρος τοῦ Προξενικοῦ Δικαστηρίου. Ὁμολογῶ, ἐπίσης, ὅτι δὲν ἔχω κάμει τὸν ὑπολογισμὸν τῆς δαπάνης, τὴν ὁποίαν συνεπάγονται τὰ νομοσχέδια, τὰ προτεινόμενα ὑπὸ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, καὶ τὰ ψηφιζόμενα ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Ἀλλά, ἐπίσης, δὲν μοῦ ἐδόθη ποτὲ ἡ εὐκαιρία νὰ κάμω τὸν ὑπολογισμὸν τῆς δαπάνης, τὴν ὁποίαν προεκάλεσαν, αἱ νομοθετικαὶ καὶ ἄλλαι πράξεις τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία κατ’ οὐσίαν ἦτο ὑπηρεσιακή, ἐπιφορτισμένη μὲ τὴν ὑποχρέωσιν τῆς ἐνεργείας τῶν ἐκλογῶν διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς πολιτικῆς ὁμαλότητος.

§101Χ. ΛΑΔΑΣ. Διατί τὰ λέγετε αὐτά; Βλέπετε ὅτι εἶχε δίκαιον ὁ κ. Μαῦρος, ὅταν σᾶς εἶπεν ὅτι εἶναι πατριώτης σας......

§102Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Πιστεύω ὅτι ὁ κ. Μαῦρος, δι’ ἄλλους λόγους στρέφεται κατὰ τοῦ τοποθετηθέντος Προέδρου, θέλω δὲ νὰ ἐλπίζω ὅτι δὲν τοῦ εἶναι ἀντιπαθὴς ἐπειδὴ εἶναι συμπολίτης μου. Ἐὰν ὁ ἤδη ὑπηρετῶν εἶναι ἀνεπαρκής, τὸ Ἀνώτατον Δικαστικὸν Συμβούλιον δύναται νὰ τὸν ἀνακαλέσῃ. Ἐπειδὴ ἐλέχθη ὅτι ἐδῶ δὲν κάμνομεν τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ψηφίζωμεν, καὶ νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὸν Προϋπολογισμὸν τῆς Χώρας, λέγω καὶ ὁμολογῶ τὴν ἀδυναμίαν μου, αὐτὴν τὴν ἔλλειψίν μου, ὅτι δὲν ἔκαμα τὸν ὑπολογισμὸν τῆς δαπάνης, τὴν ὁποίαν ἔχει ἐπισσωρεύσει ἡ Κυβέρνησις μὲ τὰ νομοσχέδιά της. Προσωπικῶς πιστεύω, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀνταπεκρίθη εἰς τὴν ἀποστολήν της, εἰδικῶς δὲ τὸ περὶ οὗ ἡ συζήτησις νομοσχέδιον ἐξυπηρετεῖ πραγματικὴν ἀνάγκην. Ἀλλὰ δὲν μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ κάμω τὸν ὑπολογισμὸν τῆς δαπάνης τὴν ὁποίαν ἐπεσσώρευσε ἡ Ὑπουργία τοῦ κ. Μαύρου. Πάντως θὰ ἦτο παράδοξον νὰ ἀρνηθῶμεν τὴν θεραπείαν μιᾶς ἀνάγκης ἐπειδὴ δὲν εἶναι συμπαθὲς τὸ κατέχον τὴν θέσιν ταύτην πρόσωπον, εἰς ὡρισμένους βουλευτάς.

§103Χ. ΛΑΔΑΣ. Νὰ τὸ κάμετε. Εἴδατε νὰ στείλωμεν ἐκεῖ κανέναν γαμβρόν;

§104Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Διὰ νὰ μὴν μείνῃ ἡ Βουλὴ μὲ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι δὲν ψηφίζει νόμον περὶ ἀνασυστάσεως θέσεως, ἀλλά, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, περὶ διατηρήσεως ὑφισταμένης καταστάσεως, ὑπενθυμίζω ὅτι πρόκειται περὶ νόμου ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη εἰς τὰς 11 Μαΐου 1946, προτοῦ συνέλθῃ δηλαδὴ ἡ Βουλή. Ἐὰν εἶναι βάσιμον τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ἤδη ὑπάρχει κατάστασις δημιουργουμένη καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἄρωμεν αὐτὴν τὴν κατάστασιν, τότε δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ συζητῶμεν περὶ τῆς κυρώσεως τῶν νομοθετημάτων, τῶν ἐκδοθέντων ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως πρὸ τῆς συνόδου τῆς Βουλῆς, διότι ὅλα ἔχουν δημιουργήσει μίαν κατάστασιν. Πρόκειται περὶ ἀνασυστάσεως δευτέρας θέσεως καὶ ἐπ’ αὐτοῦ πρόκειται νὰ λάβῃ ἀπόφασιν τὸ Σῶμα.

§105Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τὸ γεγονὸς καὶ μόνον ὅτι θὰ ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον, μολονότι πρόκειται περὶ κυρώσεως νομοθετικοῦ διατάγματος, ἐφαρμοσθέντος ἤδη, νομίζω ὅτι θὰ εἶναι ἔνδειξις μιᾶς εὐγενοῦς χειρονομίας πρὸς τὴν φίλην Κυβέρνησιν καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν τὴν νοοτροπίαν τῶν λαῶν τῆς Ἀνατολῆς, δὲν δύνανται παρὰ νὰ ἐκτιμήσουν ποίαν ἀξίαν θὰ ἔχῃ μία τοιαύτη χειρονομία. Τὸ γεγονὸς ὅτι ὑπάρχουν Ἕλληνες ἐκεῖ, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ἔχουν ἕνα Ἕλληνα Δικαστήν, ἕνα Ἐφέτην, εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἐπιχείρημα ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου. Διότι, δυστυχῶς, οἱ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ Ἕλληνες, οἱ ζῶντες ἰδίως εἰς χώρας μὴ πλήρους κυριαρχίας, ἔχουν κακοσυνηθίσει, καὶ θὰ εἶναι εἰς βάρος των, ἐὰν φέρωνται πρὸς τὸν ἐντόπιον πληθυσμὸν κατὰ τρόπον οὐχὶ σύμφωνον πρὸς τὴν εὐθιξίαν, τὴν ὁποίαν ἔχουν οἱ πληθυσμοὶ αὐτοί. Πρέπει νὰ ἀντιληφθοῦν ὅτι αἱ χῶραι, αἱ ἀποκτήσασαι προσφάτως τὴν ἀνεξαρτησίαν των, θέλουν νὰ τὴν ἀσκήσουν πλήρως καὶ δὲν βλέπουν εὐχαρίστως ξένους εἰς τὸν τόπον των. Πρέπει νὰ διευκολύνωμεν τὴν θέσιν τῶν κακῶς σκεπτομένων Ἑλλήνων, ὅταν μετά τινα χρόνον θὰ καταργηθοῦν τὰ Προξενικὰ καὶ τὰ Μικτὰ Δικαστήρια. Ἐπίσης, ὑπάρχει ἓν ἄλλο ἐκκρεμὲς ζήτημα, τὸ ζήτημα τῶν Πατριαρχικῶν Δικαστηρίων, καὶ ἓν διάβημα Ἑλληνικόν, θὰ ὑποβοηθήσῃ καὶ τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος αὐτοῦ. Εἶναι τόσον μέγα τὸ ζήτημα, ὥστε δὲν νομίζω ὅτι τόσον ἐπωφελὴς θὰ εἶναι ἡ συζήτησις, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἐξάντλησιν τοῦ θέματος ἀπόψε, ἀλλὰ νὰ ἐπανασυζητήσῃ τὸ ζήτημα μὲ τὸν ἁρμόδιον κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, πρὶν καταλήξῃ εἰς ἀπόφασιν ἐπ’ αὐτοῦ. Δὲν ἀντιλαμβάνεσθε, κύριε Ὑπουργέ, ποίαν σημασίαν θὰ ἔχῃ μία τοιαύτη χειρονομία, καὶ πῶς οὐδεὶς λόγος ὑπάρχει νὰ ψηφίσωμεν ἀπόψε τὸ ἤδη ἐφαρμοζόμενον νομοσχέδιον, ἐνῷ ἡ χειρονομία μας θὰ ἔχῃ εὐρυτάτην ἀπήχησιν κατὰ τὰς παρούσας ψυχολογικὰς στιγμάς, κατὰ τὰς ὁποίας διεξάγονται συζητήσεις ὡς πρὸς τὴν ἀνεξαρτησίαν τῆς Αἰγύπτου.

§106Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Κύριοι συνάδελφοι, ὁμολογῶ ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ στραφῇ ἡ συζήτησις μᾶλλον κατὰ τῆς καταργήσεως τῆς θέσεως τοῦ Προέδρου τοῦ Προξενικοῦ Δικαστηρίου Ἀλεξανδρείας, καὶ ὄχι κατὰ τῆς ἀνασυστάσεως αὐτῆς. Διότι, ἐὰν εἶναι κάτι πράγματι περίεργον, εἶναι διὰ ποῖον λόγον ὁ Ἀναγκαστικὸς νόμος 218 τοῦ 1945 κατήργησε τὴν θέσιν τοῦ Προέδρου τοῦ Προξενικοῦ Δικαστηρίου καὶ κατώρθωσε διὰ τῆς καταργήσεως αὐτῆς νὰ ἀφήσῃ νὰ περιπέσῃ ἕνα Δικαστήριον, ἱστορικὸν πραγματικῶς, εἰς κατάστασιν Εἰρηνοδικείου. Λυποῦμαι εἰλικρινῶς, διότι εἶμαι ἠναγκασμένος, ἀπαντῶν εἰς τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον κ. Βαμβέτσον, νὰ τοῦ εἴπω ὅτι, δικηγορήσας ἐπὶ μακρὰ ἔτη, τὴν μισὴν ζωήν μου, εἰς τὰ Προξενικὰ καὶ Μικτὰ Δικαστήρια τῆς Ἀλεξανδρείας, γνωρίζω πολὺ καλλίτερον καὶ ἀπὸ τὸν κ. Βαμβέτσον καὶ ἀπὸ ὅλους ὑμᾶς τὴν ζωὴν τῆς Ἀλεξανδρείας καὶ τὴν ζωὴν τῶν Δικαστηρίων αὐτῆς. Ἔζησα τόσον πολὺ τὴν ζωὴν αὐτὴν καὶ ἔχω τὰς καλλιτέρας ἀναμνήσεις τοῦ κύρους τοῦ Προξενικοῦ Δικαστηρίου τῆς Ἀλεξανδρείας.

§107Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν εἶπον ἐγὼ τέτοιο πρᾶγμα.

§108Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ἐλυπήθην εἰλικρινῶς, διότι, εὐθὺς ὡς ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης, εὗρον τὴν κατάστασιν αὐτήν, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη διὰ τῆς καταργήσεως τοῦ Προξενικοῦ Δικαστηρίου Ἀλεξανδρείας — διότι περὶ καταργήσεως πρόκειται — ἀπὸ τὸν προκάτοχόν μου διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1945. Δι’ αὐτό, διὰ νομοθετικοῦ διατάγματος ἀμέσως τὸ ἐπανασυνέστησα καὶ εἶμαι ὑπερήφανος διὰ τοῦτο. Διότι γνωρίζω τί σημασίαν ἔχει διὰ τὴν ἐκεῖ ἑλληνικὴν κοινωνίαν τὸ Προξενικὸν Δικαστήριον Ἀλεξανδρείας καὶ γνωρίζω ποία μείωσις ἐγένετο εἰς αὐτὸ διὰ τῆς πράξεως αὐτῆς, τῆς καταργήσεως.

§109Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Δὲν τὸ κατήργησα ἐγώ.

§110Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Μὲ συγχωρεῖτε, ὁμιλῶ διὰ τὸν καταργήσαντα.

§111Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τὴν ἐζήσατε ὑπὸ τὸ καθεστὼς τῆς ἑτεροδικίας, ὄχι τῆς ἀφυπνισθείσης ἐθνικῆς συνειδήσεως τῆς Αἰγύπτου. Εἶναι μεγάλη διαφορά, κ. Ὑπουργέ.

§112Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ὅσον ἀφορᾷ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Βαμβέτσος, τὸ ζήτημα δηλαδὴ τῶν διπλωματικῶν σχέσεων Αἰγύπτου καὶ Ἑλλάδος, ἔχω νὰ εἴπω μόνον τοῦτο, ὅτι οὐδεμίαν ἀπολύτως σχέσιν ἔχει τὸ Προξενικὸν Δικαστήριον Ἀλεξανδρείας μὲ τὰ διπλωματικὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα προκύπτουν μεταξὺ τῶν δύο φίλων χωρῶν. Διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι κατόπιν τῆς συμβάσεως τοῦ Μοντρέ, καὶ κατόπιν τῆς παρατάσεως τῆς ζωῆς τῶν Μικτῶν Δικαστηρίων μέχρι τοῦ 1949, παραμένουν καὶ τὰ Προξενικὰ Δικαστήρια ὅλα, ὅλων τῶν Κρατῶν, μέχρι τοῦ 1949. Ὁμολογῶ ὅτι εἶμαι κατάπληκτος ἐκ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Βαμβέτσου, πῶς εἶναι δυνατόν, μόνη ἡ Ἑλλάς, μεταξὺ ὅλων τῶν Κρατῶν, νὰ ζητήσῃ διπλωματικὰ ἀνταλλάγματα διὰ νὰ μὴν λειτουργήσῃ τὸ Προξενικὸν Δικαστήριον;

§113Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Λυποῦμαι, διότι δὲν ἀντιλαμβάνεσθε τὴν σημασίαν μιᾶς τοιαύτης χειρονομίας. Δὲν γνωρίζετε καθόλου ἐξωτερικὴν πολιτικήν.

§114Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Κύριοι βουλευταί, ἡ οἰκονομικὴ ἐπιβάρυνσις δὲν εἶναι ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον σᾶς ἀπησχόλησε, καὶ αὐτὸ μὲ εὐχαρίστησιν τὸ διαπιστώνω. Ὀφείλει ὅμως νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ ὅλους τὸ κῦρος τοῦ Προξενικοῦ Δικαστηρίου καὶ νομίζω ὅτι δὲν πρέπει κατ’ οὐδένα λόγον νὰ πικράνωμεν τὴν Ἑλληνικὴν κοινωνίαν τῆς Ἀλεξανδρείας διὰ τῆς παρατάσεως μιᾶς καταστάσεως ἡ ὁποία εἶναι δι’ αὐτὴν ἀνυπόφορος. Παράδειγμα, αἱ ἐπανειλημμέναι διαμαρτυρίαι τὰς ὁποίας εὑρῆκα εἰς τὸν φάκελλον τὸν σχετικὸν, μόλις παρέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης καὶ αἱ ὁποῖαι ἐξακολουθοῦν νὰ φθάνουν μέχρι σήμερον, ἡ ἱκανοποίησις ἡ ὁποία ἐπῆλθε εὐθὺς ὡς ἀνασυνεστήθη τὸ Δικαστήριον τοῦτο κλπ. Παρακαλῶ, λοιπόν, θερμότατα, ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, διότι εἶναι μία ἀνάγκη πραγματικὴ ἐκ τῆς ὁποίας δὲν ἐπιβαρύνεται ὁ προϋπολογισμὸς πολύ, διότι μόνον μέχρι τοῦ 1949 θὰ ἐξακολουθήσουν ὑφιστάμενα τὰ Προξενικὰ Δικαστήρια.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Ὑπάρχει πρότασις, ὑπογεγραμμένη ὑπὸ 10 βουλευτῶν, δι’ ἧς προτείνεται ὀνομαστικὴ ψηφοφορία.

§116Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι γνωστόν. Νὰ παρακληθοῦν οἱ κύριοι συνάδελφοι νὰ ἀποσύρουν τὴν πρότασιν. Θὰ καταπονηθῇ ἡ Βουλὴ ἄνευ λόγου.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις ἀποσύρεται. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ νομοσχέδιον;

§118ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς πρώτην κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον συζήτησιν τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 10 Μαΐου 1946 «περὶ ἀνασυστάσεως θέσεως Προέδρου Ἑλληνικοῦ Προξενικοῦ Δικαστηρίου Ἀλεξανδρείας». Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§120Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Κύριοι βουλευταί, λόγῳ ὑπερβασιῶν τοῦ ἡμερησίου Τύπου, ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην, καὶ λυπεῖται εἰλικρινῶς δι’ αὐτό, νὰ καταθέσῃ ψήφισμα διὰ τοῦ ὁποίου λαμβάνονται μέτρα σχετικῶς μὲ τὰ ἀδικήματα τοῦ Τύπου. Καταθέτω τὸ σχέδιον τοῦτο ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον ὡς βάσιν ἔχει τὴν ἐπέκτασιν τῶν περιπτώσεων τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ Συντάγματος καὶ εἰς τὰ ἀνακύψαντα ἐκ τῆς σημερινῆς καταστάσεως ἀδικήματα.

§121Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Πρέπει νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν διαδικασίαν, τὴν διαγραφομένην ἀπὸ τὸ ψήφισμα Αʹ. Θὰ πάῃ δηλαδὴ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν πρῶτα κλπ.....

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ συγκαλέσωμεν αὔριον τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπήν.

§123Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἔχομεν αὔριον συνεδρίασιν.

§124Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, παρατηρῶ ὅτι ἡ Βουλὴ ζητεῖ νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε τὸ ψήφισμα. Νομίζω ὅτι ὀρθότερον εἶναι νὰ μὴν ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ψήφισιν ἀπόψε, δοθέντος ὅτι ὑπάρχει γενικωτέρα ἀντίληψις νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία θὰ τὸ ἐπεξεργασθῇ. Δὲν γνωρίζω ἐὰν θὰ ἐδέχετο ἡ ἀντιπολίτευσις νὰ γίνῃ αὔριον τὸ ἀπόγευμα ἡ συζήτησις. Ἐὰν δὲν δέχεται, θὰ παρακαλέσω νὰ γίνῃ μία εἰδικὴ συνεδρίασις τὸ Σάββατον.

§125ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον! Αὔριον!

§126Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Συμφωνοῦμεν ἀπολύτως νὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν αὔριον τὸ ἀπόγευμα. Θὰ παρακαλέσω, ὅμως, νὰ μᾶς διανεμηθῇ ἐγκαίρως.

§127Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Νὰ κατατεθῇ καὶ ἡ ἔκθεσις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, διότι ἄλλως δὲν θὰ ἠμπορέσωμε νὰ τὸ συζητήσουμε.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον, ὥραν 5.30′;

§129ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, δι’ αὔριον καὶ ὥραν 5.30′ μ.μ. (Ὥρα 9 μ.μ.).