1946.11.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 71η

Παρασκευὴ 22 Νοεμβρίου 1946

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6 μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Δρόσος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Γ. ΔΡΟΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Μ. Καροῦσος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Μ. ΚΑΡΟΥΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ἐπαγγελματίαι πωληταὶ ἀνταλλακτικῶν καὶ εἰδῶν αὐτοκινήτων, διαφόρων ἐπαρχιῶν, πληγέντων κατὰ τὸν Ἑλληνοϊταλικὸν πόλεμον ἐκ τῆς διαθέσεως τοῦ ἐμπορίου των εἰς τὸ Κράτος, ζητοῦν ὅπως διατεθοῦν εἰς αὐτοὺς τὰ διατεθέντα παρὰ τῆς ΟΥΝΡΡΑ εἴδη ἀνταλλακτικῶν αὐτοκινήτων. Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Μπινόπουλος καταθέτει τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐθνικοφρόνων Μεσοκάμπου Φλωρίνης, διὰ μελετωμένην ἀντικατάστασιν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος ταύτης. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Ἰωάννου, διὰ τηλεγραφήματός του ἀναφέρει τὴν ὑπὸ τῶν ἀναρχοκομμουνιστῶν ἐπίθεσιν κατὰ τῶν Ἑλληνικῶν φυλακίων Πλικαδίου καὶ Χιονάδος Κονίτσης καὶ τὴν ὑπ’ αὐτῶν ἀπαγωγὴν τῆς φρουρᾶς τούτου. Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Μπέλλας καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Θεσσαλονίκης, ζητούσης ρύθμισιν ζητημάτων κινήσεως αὐτοκινήτων συνεταιριστικῶν ὀργανώσεων. Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Μπέλλας καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν καὶ Συνεταιρισμῶν Ἀμπελουργῶν Θεσσαλονίκης, ζητούντων δικαίαν ἐπίλυσιν αἰτημάτων των. Νομιμόφρονες τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης καὶ Δημόσιοι ὑπάλληλοι τῆς νήσου Πάρου καὶ ἡ Πανελλήνιος Ἕνωσις Ἐφέδρων Ἀξιωματικῶν πολέμου 1940–41 διαμαρτύρονται δι’ ἄδικον ἐπίθεσιν Σλαυοκομμουνιστῶν ἐναντίον Ἀκριτῶν μας καὶ ζητοῦν λῆψιν αὐστηροτέρων μέτρων. Ὁ τέως Πρόεδρος τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς Ἰματισμοῦ Φραγκῖσκος Σαράντης, διὰ τηλεγραφικῆς ἀναφορᾶς του, ζητεῖ τὴν σύστασιν ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς ἐξ ἀντιπροσώπων τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἐνώπιον τῆς ὁποίας καλούμενος νὰ ἐκθέσῃ τὴν ὅλην ὑπόθεσιν τοῦ ζητήματος τῆς διαχειρίσεως τῶν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ἀνωτέρω Ὀργανισμοῦ τεθέντων εἰδῶν ἱματισμοῦ κλπ. ἐπὶ σκοπῷ διαφωτίσεως τῆς Βουλῆς. Ἐκπρόσωποι τῶν Συνεταιρισμῶν Ρίου Πατρῶν διαμαρτύρονται δι’ αὔξησιν φορολογίας οἴνου καὶ ζητοῦν ἀναστολὴν φορολογίας ἐπὶ ποσοστοῦ 700 ὀκάδων. Οἱ ἀρτοποιοὶ περιφερείας Ξυλοκάστρου, ζητοῦν ψήφισιν τοῦ κατατεθέντος νομοσχεδίου «περὶ ἀρτοποιῶν καὶ λειτουργίας ἀρτοποιείων». Ἐργάται τοῦ Κρατικοῦ Ἐργοστασίου Ἀρβυλῶν διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ἐπαναλειτουργίαν τούτου πρὸς ὄφελος τῆς Ἐθνικῆς οἰκονομίας. Ἡ Ἕνωσις Συντακτῶν Ἀθηναϊκῶν Ἐφημερίδων ἀποστέλλει τὸ κάτωθι ἔγγραφον: «Κύριον ΙΩΑΝΝΗΝ ΘΕΟΤΟΚΗΝ Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Ἐνταῦθα Κύριε Πρόεδρε, ἡ Βουλή, σταθμίζουσα τὸ ἐξαιρετικὸν τῶν σημερινῶν περιστάσεων θὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος περὶ ἀδικημάτων τοῦ Τύπου. Ἡ Ἕνωσις τῶν Συντακτῶν Ἡμερησίων Ἐφημερίδων Ἀθηνῶν, ἀμέσως ἐνδιαφερομένη διὰ πᾶν ὅ,τι ἀφορᾷ τὸν Τύπον, ἔχει τὴν τιμὴν νὰ ἐπιστήσῃ ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος ἐπὶ τῷ τέλει ὅπως τὰ δι’ αὐτοῦ θεσπιζόμενα περιοριστικὰ τῆς ἐλευθερίας τοῦ Τύπου μέτρα εἶναι τοιαῦτα, ὥστε νὰ ἀποβλέπουν αὐστηρῶς καὶ εἰδικῶς εἰς τὸ νὰ μὴ βλάπτεται τὸ Ἔθνος. Ἐπὶ πλέον, ἐπειδὴ αἱ ἐξαιρετικαὶ περιπτώσεις παρέρχονται τὰ δὲ νομοθετήματα μένουν, παρακαλοῦμεν ὅπως προβλεφθῇ, ἵνα τὰ ἐν λόγῳ μέτρα ἰσχύουν μόνον ἐφ’ ὅσον χρόνον αἱ κρίσιμοι περιστάσεις τὰ ἐπιβάλλουν. Μετ’ ἐξαιρέτου τιμῆς

Ὁ Πρόεδρος

Ν. ΚΡΑΝΙΩΤΑΚΗΣ

Ὁ Γεν. Γραμματεὺς

Ε. ΘΩΜΟΠΟΥΛΟΣ»

Ἀπαντήσεις διαφόρων Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ. κ. βουλευτῶν. Ὑπὸ τῶν κ. κ. Λ. Εὐταξία (Ὑφυπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν), Α. Περρωτῆ (Ὑπουργοῦ Ἐμπορ. Ναυτιλίας) καὶ Φ. Δραγούμη (Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν) κατατίθενται αἱ κάτωθι ἀπαντήσεις εἰς Ἐρωτήσεις καὶ Ἐπερωτήσεις. Ἐπὶ τῆς κατὰ τὴν ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς 8.11.46 κατατεθείσης ἐπερωτήσεως ὑπὸ τῶν κ.κ. Γ. Μπακατσέλου, Γ. Βογιατζῆ καὶ Γ. Θεμελῆ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν: 1) Ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 31.10.1946 ἐνέκρινε πίστωσιν δραχμῶν τριακοσίων ἑκατομμυρίων διὰ τὸν ἐξοπλισμὸν τῶν Ἐργαστηρίων τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης καὶ 2) Πρὸς ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἰδίου Πανεπιστημίου ἐνεγράφη εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους ἐπιχορήγησις ἐκ δραχμῶν 340.000.000.

Ὁ Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ

Ἐπὶ τῶν κατατεθεισῶν ὑπ’ ἀριθ. 11 καὶ 48 ἐρωτήσεων καὶ 31, 33 καὶ 133 ἐπερωτήσεων τῆς ΞΑʹ)8.11.46 Συνεδριάσεως τῆς Βουλῆς, ἀπευθυνομένων πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, σχετικῶς μὲ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα προτίθεται νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις πρὸς ἀνακούφισιν τῶν Δημοσίων Ὑπαλλήλων, τῶν Ἀστυνομικῶν καὶ τῶν Συνταξιούχων. Ἡ Κυβέρνησις ἀναγνωρίζουσα πλήρως τὴν δυσχερῆ οἰκονομικὴν κατάστασιν εἰς ἣν ἔχουν περιέλθει οἱ Δημόσιοι Ὑπάλληλοι ἐν γένει καὶ οἱ Συνταξιοῦχοι, μελετᾷ μετὰ προσοχῆς τὰ κατάλληλα μέτρα ἅτινα δέον νὰ ληφθῶσι πρὸς ἀνακούφισιν αὐτῶν ἐν τῷ πλαισίῳ τῶν παρεχομένων σήμερον δυνατοτήτων ὑπὸ τῆς δημοσιονομικῆς καὶ οἰκονομικῆς καταστάσεως τῆς χώρας. Πρὸς τὸν σκοπὸν δὲ τοῦτον ἐχορηγήθησαν δωρεὰν πρό τινος εἰς πάντας τοὺς πολιτικοὺς Δημοσίους Ὑπαλλήλους τρόφιμα ἀξίας 100.000 δραχμῶν, ἐνῷ ἡ καταβολὴ τῶν μισθῶν καὶ συντάξεων καθόλου πάντων τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων γίνεται ἀνὰ δωδεκαήμερον ἤτοι ἐν τῇ πράξει γίνεται αὔξησις τῶν ἀποδοχῶν καὶ τῶν συντάξεων κατὰ 25%, ἤδη δὲ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ τῶν γενομένων ἐγγράφων δηλώσεών του πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Τύπου, τὸ ἑσπέρας τῆς 12 τρέχοντος μηνός, καθώρισε σαφῶς τὸ ζήτημα περὶ νέας ἀμέσου εἰς εἶδος ἐνισχύσεως τῶν Δημοσίων ἐν γένει ὑπαλλήλων καὶ λοιπῶν μισθωτῶν ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῶν σημερινῶν δυνατοτήτων τοῦ Δημοσίου. Εἰδικώτερον ὅσον ἀφορᾷ τοὺς Ἀστυνομικοὺς σημειοῦται ὅτι οὗτοι προσθέτως λαμβάνουσιν οἱ πλεῖστοι ἐπίδομα ἐπιφυλακῆς διὰ τὰς 15 περίπου ἡμέρας μηνιαίως. Νέαι παροχαὶ εἰς χρῆμα ὑπὸ τὰς σημερινὰς περιστάσεις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῶσιν, ἄλλως ἡ χώρα θὰ ἀχθῇ εἰς πληθωρισμόν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Νοεμβρίου 1946.

Ὁ Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ

Ἐπὶ τῶν κατατεθεισῶν ὑπ’ ἀριθ. 15 ἐρωτήσεως καὶ 14, 47 καὶ 70 ἐπερωτήσεων τῆς ΞΑʹ)8.11.46 Συνεδριάσεως τῆς Βουλῆς, ἀπευθυνομένων πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν σχετικῶς μὲ τὴν ἀναστολὴν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 113)46 Σ. Π. κλπ. Ὡς γνωστὸν διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 59)45 Σ. Π. 1) ἀπελύθησαν τῆς ὑπηρεσίας ἅπαντες οἱ ἐπὶ κατοχῆς διορισθέντες ὑπάλληλοι καὶ 2) ἀφῃρέθησαν ἅπαντες οἱ βαθμοὶ καὶ αἱ ἀπονομαὶ μισθῶν, αἱ δοθεῖσαι ἐπὶ κατοχῆς εἰς τοὺς ὑπαλλήλους. Τῶν ὡς ἄνω μέτρων δι’ αὐτῆς τῆς 59 Σ. Π. ἐξῃρέθησαν α) οἱ ἀνάπηροι καὶ β) τὰ θύματα πολέμου. Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 113)46 Σ. Π. ἐξῃρέθησαν τῶν ὡς ἄνω μέτρων (τῆς 59 Σ. Π.) καὶ ἄλλαι τινὲς κατηγορίαι ὑπαλλήλων ὡς εἶναι οἱ παλαιοὶ πολεμισταὶ τοῦ μεγάλου πολέμου, οἱ τυχόντες ἀριστείου ἀνδρείας πολεμισταὶ ὅλων τῶν πολέμων, τὰ τέκνα τῶν θυμάτων πολέμου κλπ. Κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ὡς ἄνω 113)46 Σ. Π. προέκυψαν πλεῖστα ζητήματα λόγῳ τῆς ἀσαφοῦς διατυπώσεως τῶν διατάξεών της, ἀναφερόμενα α) εἰς τὸν χρόνον τῆς ἐφαρμογῆς αὐτῆς διά τε τὴν ἀπόκτησιν τῶν ἀπωλεσθέντων βαθμῶν κλπ. καὶ τὴν καταβολὴν ἀποδοχῶν, τοὐτέστιν ἂν αἱ σχετικαὶ διατάξεις τῆς ὑπ’ ἀριθ. 113 Σ. Π. θὰ ἰσχύσωσιν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεώς της ἢ ἀναδρομικῶς ἀφ’ ἧς δηλονότι ἴσχυσε καὶ ἡ 59 Σ. Π. Ἡ ἐπίλυσις τοῦ ζητήματος τούτου ἰδίᾳ ὡς πρὸς τὴν ἀναδρομικὴν καταβολὴν ἀποδοχῶν εὐνόητον τυγχάνει ποίαν σημασίαν ἔχει διὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, β) εἰς τὴν ἔκτασιν τῆς ἐφαρμογῆς της δεδομένου ὅτι προέκυψε τὸ ζήτημα ἂν αὕτη περιλαμβάνει καὶ τοὺς πολεμιστὰς τῶν πολέμων 1912–13, γ) ὡς πρὸς τὸν χρόνον τῆς ἐφαρμογῆς της ἰδίᾳ ὅσον ἀφορᾷ τὰς προαγωγὰς εἰς τοὺς ἀνωτέρω βαθμοὺς τῆς ὑπαλληλικῆς ἱεραρχίας καθ’ ὅσον κατεδίκαζεν εἰς μαρασμὸν τοὺς λοιποὺς ὑπαλλήλους οἵτινες ὑπηρετοῦντες εὐδοκίμως ἀπὸ μακροῦ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἐτίθεντο εἰς τὸ ἀριστερὸν τῶν εὐεργετουμένων ἐκ τῆς 113 Σ. Π. συναδέλφων των, προκειμένου νὰ προαχθῶσιν εἰς τὸν ἀνώτερον βαθμόν, ἐνῷ θὰ ἔδει καὶ οὗτοι ἐξ ἴσου νὰ κρίνωνται μὲ ἐκείνους. Δι’ ἅπαντας τοὺς ἀνωτέρω λόγους ἐκρίθη ὅτι ἔδει νὰ γίνῃ ἐπικειμένη μελέτη τοῦ ὅλου ζητήματος καὶ νὰ ἐξετασθῶσι μετὰ προσοχῆς ἅπασαι αἱ πλευραὶ αὐτοῦ, ὥστε μέτρον θεωρηθὲν ὀρθὸν νὰ μὴ ἐμφανίζεται ἐκ τῆς ἐσπευσμένης ἐφαρμογῆς του ἄδικον καὶ ἀλυσιτελές. Σημειωτέον ὅτι ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως τῆς 59 Σ. Π. μέχρι σήμερον τὸ πλεῖστον τῶν ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων (συνεπῶς καὶ οἱ ὑπαγόμενοι εἰς τὴν 113 Σ. Π.) ἀπερροφήθη εἰς κενὰς θέσεις τῶν Δημοσίων ὑπηρεσιῶν εὐεργετικοὶ δὲ νόμοι ψηφισθέντες ἐν τῷ μεταξὺ ἱκανοποίησαν ἐν πολλοῖς καὶ τοὺς ὑπηρετοῦντας οἵτινες εἶχον ἀπωλέσει τοὺς βαθμούς των κατ’ ἐφαρμογὴν τῆς 59 Σ. Π. Τοιοῦτοι νόμοι εἶναι α) ὁ Α. Ν. 610)45 ὁ ρυθμίσας τὴν μισθολογικὴν ἐξέλιξιν τῶν γραφέων, β) ὁ Α. Ν. 515)45 ὁ ρυθμίσας τὴν διαβάθμισιν τῶν δημοδιδασκάλων, ὁ Α. Ν. 877)46 ἀφορῶν τὴν διαβάθμισιν τῶν Τ.Τ.Τ. ὑπαλλήλων, δ) ὁ Α. Ν. 1074)46 διαβαθμίσας τὸ ἰδιωτικὸν προσωπικὸν τοῦ Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν κλπ. Ἐκρίθη ὅθεν ἐπιβεβλημένη ἡ ἀναστολὴ τῆς 113)46 Σ. Π. ἐγένετο δὲ τοῦτο διὰ τοῦ Ν. Δ. τῆς 10)11 Μαΐου 1946. Ἡ μελέτη δὲ τοῦ ὅλου ζητήματος ἀνετέθη εἰς τὴν συσταθεῖσαν Ἐπιτροπὴν πρὸς κατάρτισιν τοῦ ὑπαλληλικοῦ κώδικος, ἥτις θέλει καταρτίσει καὶ τὸ τελικὸν σχέδιον καὶ λήψεως μέτρων ὑπὲρ τῶν ὑπαχθέντων εἰς τὰς διατάξεις τῆς 59 Σ. Π. πολεμιστῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Νοεμβρίου 1946.

Ὁ Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ

Ἐπὶ κατατεθείσης ἐρωτήσεως ὑπ’ ἀριθ. 64 τῆς ΞΑʹ Συνεδριάσεως 8.11.45 τῆς Βουλῆς ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν σχετικῶς μὲ παροχὴν τοῦ ἐπιδόματος 15% εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῶν Β. Ἐπαρχιῶν καὶ εἰς τοὺς ὑπηρετοῦντας ὑπαλλήλους ἐν Κρήτῃ. Τὸ παρεχόμενον εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῶν Β. Ἐπαρχιῶν τῆς Χώρας ἐπίδομα 15% ἐπὶ τοῦ βασικοῦ μηνιαίου μισθοῦ των, δὲν παρέχεται οὔτε ὡς ἐπίδομα γραμμῆς τῶν πρόσω οὔτε πρὸς κάλυψιν τῶν ζημιῶν ἃς ἔπαθον οἱ ὑπάλληλοι κατὰ τὸν τελευταῖον πόλεμον καὶ τὴν Κατοχήν, ἀλλὰ παρέχεται διὰ νὰ διευκολύνῃ ἂν ὄχι νὰ προσελκύσῃ μετάβασιν τῶν ὑπαλλήλων εἰς τὰς Β. Ἐπαρχίας, καθ’ ὅσον ἄλλως ἦτο λίαν δύσκολος ἡ μετάβασις τοῦ ὑπαλλήλου εἰς τὴν εἰς ἣν ἐτοποθετεῖτο θέσιν του. Εἶναι δὲ γνωστὸν πόσον δυσχερὴς καθίσταται ἡ ἐπάνδρωσις τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν τῆς Βορείου Ἑλλάδος, ἰδίᾳ ὑπὸ τὰς σημερινὰς αὐτόθι συνθήκας, ὥστε, κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ ἐπίδομα εἰδικὸν διὰ τὰς παραμεθορίους περιοχὰς ἐδίδετο, ὅπερ, ὡς εἰκός, δὲν παρείχετο εἰς τοὺς ὑπηρετοῦντας ἐν Κρήτῃ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Νοεμβρίου 1946.

Ὁ Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ

Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Κιζάνη (ἀριθ. βιβλ. 222)619). Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι τὰ αἰτηθέντα στοιχεῖα ἀπεστάλησαν ὑμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 47639) 2231 ἀπὸ 14.11.45 ἐγγράφου μας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Νοεμβρίου 1946.

Ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας

Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ

Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Σφαέλλου. 1) Μόλις ἔλαβον γνῶσιν τῆς ὑποθέσεως ταύτης συνεκρότησα Ἐπιτροπὴν πραγματογνωμοσύνης περὶ τῆς καταστάσεως τοῦ διατεθέντος εἰς Μ.Τ.Σ. ὑλικοῦ τοῦ στρατοῦ ὡς ἀχρήστου καὶ ἐκποιηθέντος ὑπὸ τούτου. 2) Ἡ ἔκθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς ταύτης μετὰ τῶν λοιπῶν στοιχείων διεβιβάσθη εἰς τὸν Ἀναθεωρητὴν τῆς Στρατ. Δικαιοσύνης μὲ τὴν ἐντολὴν ὅπως ἐνεργήσῃ ἔνορκον ἀνάκρισιν διὰ τὴν διερεύνησιν τῆς ὑποθέσεως ἀπὸ πάσης πλευρᾶς καὶ τὸν καταλογισμὸν τῶν εὐθυνῶν, ἐφ’ ὅσον ἤθελον προκύψῃ στοιχεῖα ἐπιβαρυντικά. 3) Ὁ ἐρωτῶν βουλευτὴς παρακαλεῖται ὅπως ἀναμείνῃ τὸ πέρας τῆς διαταχθείσης ἀνακρίσεως, ὁπότε θὰ παρασχεθῶσιν αὐτῷ καὶ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ σχετικὰ στοιχεῖα καὶ θὰ γνωστοποιηθῶσιν αἱ ἐπιβληθησόμεναι τυχὸν κυρώσεις. 4) Πάντως διετάχθη ἡ κατάσχεσις τοῦ ὑλικοῦ τούτου μέχρι νεωτέρας μου ἀποφάσεως. 5) Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ἀνεξελέγκτου παραδόσεως εἰς ἰδιώτην Πειραιῶς καὶ ἄλλου δῆθεν ἀχρήστου ὁπλισμοῦ προερχομένου ἐκ Κρήτης, ἡ Ε.Σ.Α. οὐδεμίαν ἔχει σχετικὴν πληροφορίαν ἐπὶ τούτου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 10 Νοεμβρίου 1946.

Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν

Φ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ

Οἱ κ. κ. Κ. Τσαλδάρης (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καὶ Α. Κακαρᾶς (Ὑπουργὸς Ὑγιεινῆς) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἐν Νέᾳ Ὑόρκῃ τῇ 22ᾳ Ἰουλίου 1946 ὑπογραφέντος μεταξὺ τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν πρωτοκόλλου περὶ τοῦ Διεθνοῦς Γραφείου Δημοσίας Ὑγιεινῆς». Ὁ κ. Δ. Παπαδημητρίου (Ὑπουργὸς Μεταφορῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ καθορισμοῦ Ὀργανικῶν θέσεων τοῦ προσωπικοῦ ἐνίων σιδηροδρομικῶν δικτύων καὶ ρυθμίσεως ζητημάτων ἀφορώντων τὸ προσωπικὸν αὐτῶν». Ὁ κ. Α. Παπαδῆμος (Ὑπουργὸς Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας). Καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ πρὸ τοῦ 1946–47 Οἰκονομικὰ ἔτη πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν Εἰδικὸν Προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Οἰκονομικοῦ ἔτους 1946–47». Ὁ κ. Λ. Εὐταξίας (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτει σχέδια νόμων 1) «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 10 τῆς ὑπ’ ἀριθ. 59)1945 Συντακτικῆς Πράξεως» καὶ 2) «περὶ ρυθμίσεως παραβάσεών τινων διατάξεων τοῦ νόμου 3501)1928». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ τῶν ἀδικημάτων τοῦ τύπου». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Δαρβέρης καταθέτει πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4448 τῆς 10)14 Σεπτεμβρίου 1929». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Σωτηρόπουλος καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ τῶν ἀδικημάτων τοῦ Τύπου». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Βαχλιώτης, Μ. Βολουδάκης, Ν. Κρασαδάκης, Γ. Βασιλειάδης κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κρίσεως Ἀξιωματικῶν καὶ Ἀνθυπασπιστῶν τοῦ Στρατοῦ Ξηρᾶς τελούντων ἐκτὸς ὑπηρεσίας καὶ Ὀργανικῶν θέσεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Καλλίας καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ τῶν ἀδικημάτων τοῦ Τύπου». Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Πολυζωγόπουλος καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μικτῶν γάμων τελεσθέντων πρὸ τῆς 23ης Φεβρουαρίου 1946». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Μουτζουρίδης καὶ Α. Ἀναγνωστόπουλος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Μαΐου 1946 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου περὶ φορολογίας πλουτισάντων». Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Ἀβέρωφ καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τὸ προσωπικὸν τῶν ὑπηρεσιῶν ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Μαλινδρέτος καὶ Α. Μπασιάκος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῶν Α. Ν. 683 καὶ 765 τοῦ 1935 περὶ ρυθμίσεως τοῦ προσωπικοῦ τῶν Τραπεζῶν κλπ.».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ ὅπως συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 49 παράγρ. 2 τοῦ Συντάγματος καὶ τὸ ἄρθρον 35 παράγρ. 2 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, δεχθῇ ἡ Βουλὴ ἵνα ταχθῇ εἰς τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπὰς προθεσμία μέχρι καὶ τῆς προσεχοῦς Τρίτης πρὸς ὑποβολὴν τῶν ἐκθέσεών των ἐπὶ τῶν εἰς ταύτας ἐκκρεμούντων σχεδίων νόμων ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ τοιούτων κατατεθέντων πρὸ τῆς 11ης Νοεμβρίου ἐ. ἔ.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἔχει τὸν λόγον ὁ βουλευτὴς κ. Σαμαρᾶς, ὅστις θὰ ὁμιλήσῃ ἀναφορικῶς μὲ τὴν ἑορταζομένην σήμερον ἐπέτειον τῆς καταλήψεως τῆς Κορυτσᾶς.

§8Σ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὴν 22 Νοεμβρίου τοῦ 1940, ὁ ἡρωϊκὸς Στρατός μας, μετὰ πολυήμερον τιτάνειον ἀγῶνα εἰς τοὺς ὄγκους τοῦ Μόραβα καὶ τοῦ Ἰβάν, συνέτριψε τὴν ἀντίστασιν τῶν Ἰταλικῶν Μεραρχιῶν καὶ τῶν μετ’ αὐτῶν συνεργαζομένων Ἀλβανικῶν ταγμάτων καὶ εἰσῆλθε νικηφόρος εἰς τὴν Κορυτσᾶν καὶ ὕψωσεν ἐν αὐτῇ ὑπερήφανον τὴν Ἑλληνικὴν σημαίαν. (Χειροκροτήματα).

§9Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ζήτω ἡ Βόρειος Ἤπειρος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς αἰθούσης καὶ τῶν θεωρείων).

§10Σ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Οἱ κάτοικοι Κορυτσᾶς, τῶν ὁποίων ἡ πίστις πρὸς τὴν μητέρα Ἑλλάδα οὔτε ἐπ’ ἐλάχιστον εἶχε μειωθῆ ἀπὸ τὴν προπαγάνδαν τὴν Ἰταλικὴν καὶ τὰς πιέσεις καὶ τοὺς διωγμοὺς τῶν Ἀλβανῶν, μὲ ἐνθουσιασμὸν καὶ μὲ δάκρυα χαρᾶς ὑπεδέχθησαν τοὺς ἀδελφοὺς ἐλευθερωτὰς στρατιώτας. Ὁ δὲ ἐνθουσιασμός των ἦτο τόσον μεγάλος, ὥστε οἱ ἄνδρες τοῦ 27ου Συντάγματος, οἱ ὁποῖοι εἰσῆλθον εἰς τὴν Κορυτσᾶν ἐφιλοξενήθησαν, παρὰ ταῖς οἰκογενείαις τῶν Κορυτσαίων.

§11Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ζήτω ὁ Ἑλληνικὸς Στρατός. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς αἰθούσης καὶ τῶν θεωρείων).

§12Σ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Δυστυχῶς, ἡ ἡρωϊκὴ καὶ πολυπαθὴς αὐτὴ ἐπαρχία, ἐξακολουθεῖ νὰ στενάζῃ ὑπὸ τὸ πέλμα τῶν τυράννων τοῦ Ἐμβὲρ Χότζα. Ἡ σημερινὴ ἐπέτειος τῆς θρυλικῆς μάχης τοῦ Μόραβα καὶ Ἰβάν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Ἑλληνικὸς Στρατὸς ὄχι μόνον ἀπέδωσεν τὴν ἐλευθερίαν εἰς τὴν Κορυτσᾶν καὶ κατόπιν ἀπελευθέρωσεν ὁλόκληρον τὴν Β. Ἤπειρον, ἀλλὰ καὶ ἔσωσεν τὴν ἐλευθερίαν τῆς Ἑλλάδος καὶ ὅλου τοῦ κόσμου, ἔπρεπε νὰ ἑορτασθῇ σήμερον πανηγυρικῶς. Δυστυχῶς, μόνον ὁ Δήμαρχος Ἀθηναίων, ὁ τετιμημένος Ἀρχιστράτηγος τῆς Στρατιᾶς Δυτικῆς Μακεδονίας κ. Πιτσίκας, κατέθεσεν σήμερον στέφανον εἰς τὸ μνημεῖον τοῦ Ἀγνώστου Στρατιώτου, εἰς μνήμην τῶν ἡρώων τῆς μάχης ταύτης. Ὁ ὁμιλῶν, ὡς ἐκπρόσωπος τῶν ἀλυτρώτων ἀκόμη συμπατριωτῶν μου Κορυτσαίων, μὴ δυνάμενος νὰ ράνω μὲ ἄνθη τὰ μνήματα τῶν ἡρώων τῆς μάχης ταύτης, κλείνω εὐλαβῶς τὸ γόνυ πρὸ τῶν ἱερῶν σκιῶν των. Ἐλπίζω δὲ ἢ μᾶλλον εἶμαι βέβαιος, ὅτι τὸ ταχύτερον, θὰ εἶμαι εἰς θέσιν ὅπως καὶ ἐπὶ τόπου ἑορτάσωμεν τὴν σημερινὴν ἐπέτειον τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς Κορυτσᾶς. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς αἰθούσης καὶ τῶν θεωρείων).

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ τῶν ἀδικημάτων τοῦ Τύπου». Τὸν λόγον ἔχει ὁ βουλευτὴς κ. Θηβαῖος, ὡς εἰσηγητής.

§14Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. Ἀξιότιμοι κύριοι βουλευταί, εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους, ὅτι ἀπὸ ἑνὸς αἰῶνος καὶ πλέον, ἐνεφανίσθη ὡς θεωρία ἀρχικῶς ἡ Μαρξιστικὴ διδασκαλία, ἡ ὁποία ἀνέτρεπε τὰς θεμελιώδεις φιλοσοφικὰς καὶ κοινωνικὰς ἀρχὰς τοῦ μέχρι σήμερον κρατοῦντος συστήματος, ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ παρελθόντος πολέμου, ἀπέβη ὁ κίνδυνος τῆς ἀνατροπῆς πραγματικότητος. Ἔκτοτε δὲ ἡ διεθνὴς σύγκρουσις συνίστατο εἰς τὴν πάλην τῶν νέων ἰδεῶν, αἱ ὁποῖαι ἐφαρμοσθεῖσαι ἐν τῇ πράξει ἀλλαχοῦ, ἀπέτυχον καὶ τῶν παλαιῶν ἰδεῶν, αἱ ὁποῖαι ἐφηρμόσθησαν ἐπὶ αἰῶνας αἰώνων καὶ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν ὁποίων ὀφείλεται ὁ σύγχρονος πολιτισμός. Εἶναι ἐπίσης γνωστὸν ὅτι ἀποτελεῖ ἀρχὴν τῆς τρίτης διεθνοῦς ὅτι μέσον ἐπιτυχίας αὐτῶν τῶν ἰδεῶν, εἶναι ἡ ἀπαθλίωσις τῶν μαζῶν καὶ κατάλληλοι περιστάσεις, πρὸς τοῦτο εἶναι οἱ πόλεμοι, κατὰ τοὺς ὁποίους τὰ συγκρουόμενα κράτη ἐξασθενίζουν, αἱ μᾶζαι ἀπαθλιοῦνται καὶ εἶναι πρόσφοροι εἰς τὰς ἰδέας αὐτάς. Ἡ εὐκαιρία δυστυχῶς ἐδόθη καὶ εἰς ἡμᾶς κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ τελευταίου μεγάλου πολέμου, ὁ ἐθνικόφρων κόσμος χάρις εἰς τὴν ἑνότητα τοῦ 1940 καὶ τὸ ἀκμαῖον ἐθνικὸν φρόνημα, ἔγραψε τὰς ὡραιοτέρας σελίδας τῆς ἱστορίας. Μὲ τὴν πτῶσιν τοῦ κράτους, μὲ τὴν ἀπώλειαν τῆς ἐλευθερίας, μὲ τὴν ἔλλειψιν καθοδηγήσεως, ἐδόθη ἡ εὐκαιρία τῆς διασπάσεως καὶ τῆς μειώσεως τοῦ ἐθνικοῦ φρονήματος διὰ τῆς διαιρέσεως τοῦ ἐθνικόφρονος κόσμου. Ἄσκοπα πολιτικὰ ζητήματα, διαμάχαι πολιτειακαί, διαφοραὶ κομματικαὶ διευκόλυναν τὸ ἔργον τῆς ἀνατροπῆς καὶ προεκάλεσαν τὰ γνωστὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἐστοίχισαν αὐτὸ τοῦτο τὸ βραβεῖον τοῦ ἀγῶνος μας. Καὶ ἐὰν ὑφίστανται εὐθῦναι, δι’ ὅσους ὑφίστανται, διὰ τοὺς χρόνους τῆς δουλείας, δυστυχῶς δὲν ἐτελείωσαν καὶ κατὰ τοὺς χρόνους τῆς ἀπελευθερώσεως. Ὁ ἐθνικόφρων κόσμος, φοβοῦμαι ὅτι δὲν ἀντελήφθη τὴν ἔκτασιν τοῦ κινδύνου, δὲν ἐμελέτησε τὸ πρόβλημα, δὲν συνέλαβε τὴν εἰκόνα καὶ δὲν καθώρισε τὰ δραστικὰ ἐκεῖνα μέτρα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ κατορθώσῃ νὰ συντηρήσῃ ὅ,τι λέγεται Ἑλλάς. Διότι ἡ ἀνατροπὴ τῶν ἰδεῶν, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζεται ὁ εὐρωπαϊκὸς πολιτισμὸς καὶ ἡ ἐφαρμογὴ ξένων, σκοτεινῶν καὶ ἀμφιβόλου ἐφαρμογῆς ἰδεῶν ἐν Ἑλλάδι, εἶναι μὲν ἐφαρμόσιμος εἰς τὴν ἡμετέραν γεωργαφικὴν ἔννοιαν ἀλλ’ αὕτη δὲν θὰ εἶναι Ἑλλάς. Ὀφείλομεν, κύριοι, ὅλοι νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ πρόβλημα ἐν ὅλῃ τῇ ἐκτάσει τοῦ κινδύνου, ἀλλὰ δυστυχῶς ἡ ἀμφιβολία καὶ ἡ διστακτικότης ἢ καὶ ἀμφότερα μᾶς ἔκαμαν, ὥστε νὰ ὑποτιμήσωμεν τὸν κίνδυνον καὶ οὕτως ἤρχισε σειρὰ μέτρων, δι’ ὧν ὄχι μόνον δὲν ἀντιμετωπίζεται τὸ πρόβλημα, ἀλλ’ ἀντιστρόφως παρέχονται τὰ μέτρα τῆς ἐπιτεύξεως τοῦ ἐπιδιωκομένου σκοποῦ. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω τὴν Βάρκιζαν, τὴν ἀποσυμφόρησιν, διὰ νὰ φθάσω εἰς τὰ μέτρα τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Ἡ νῦν Κυβέρνησις, ἐλθοῦσα μὲ τὴν λαϊκὴν ἐντολὴν καὶ μὲ τὸ λαϊκὸν αἴτημα τῆς ἀνορθώσεως τῶν ἐθνικῶν ἀξιῶν, τὰς ὁποίας ἀντίξοοι περιστάσεις ἢ κακοὶ χειρισμοὶ εἶχον θέσει ἐν ἀμφιβόλῳ καὶ μὲ τὸ αἴτημα τῆς ἐπιβολῆς τῆς τάξεως, δὲν κατώρθωσε τὸ αἴτημα τοῦτο νὰ τὸ καταστήσῃ ἐν ὅλῃ τῇ ἐκτάσει του πραγματικότητα, ὄχι διότι ἔλλειπον οἱ νόμοι, ἀλλὰ διότι ἔλλειπεν τὸ θάρρος καὶ ἡ αὐστηρότης διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων αὐτῶν. Καὶ ἔχομεν σειρὰν μέτρων, τὰ ὁποῖα μαρτυροῦν συμπτωματικὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ ζητήματος. Ἔχομεν τὸ ψήφισμα περὶ ἐκτάκτων μέτρων, τὸ ὁποῖον ἐδώσαμεν, ἀλλὰ δὲν ἀπέδωσε τοὺς καρποὺς ποὺ ἔπρεπε, διότι δὲν ἐφηρμόσθη μεθ’ ὅλης τῆς ἀπαιτουμένης αὐστηρότητος, διὰ νὰ ἐπιφέρῃ τὸ ἀποτέλεσμα. Καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σύστημα τῆς ἐξυγιάνσεως, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐλπίζαμεν ὅτι θὰ ἀπαλλάξωμεν τὸν κρατικὸν ὀργανισμὸν ἀπὸ τὰ ἀντεθνικὰ στοιχεῖα καὶ θὰ δημιουργήσωμεν Κράτος, τὸ ὁποῖον νὰ ἐκτελῇ τὰς διαταγάς, διότι οἱαδήποτε Κυβέρνησις ὁσασδήποτε καὶ ἂν ἔχῃ ἱκανότητας δὲν δύναται νὰ ἐπιτύχῃ, ὅταν τὸ ὑπαλληλικὸν σῶμα δὲν σκέπτεται ἐθνικῶς, ὁπότε ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ μοιραίως θὰ ἀποτύχῃ καὶ ἔχομεν σήμερον τὸ ἀποτέλεσμα ὅτι ἐκδίδονται διαταγαί, αἱ ὁποῖαι δὲν φθάνουν μέχρι τοῦ πρωτοκόλλου καὶ αἱ ὁποῖαι πλαστογραφοῦνται καὶ ἐν γένει πᾶν μέσον λαμβάνεται διὰ τὴν ἀποτυχίαν τῶν κυβερνητικῶν μέτρων. Συνεπῶς, καὶ τὸ μέτρον τῆς ἐξυγιάνσεως δὲν ἐφηρμόσθη, ὡς θὰ ἔδει. Καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σύστημα τοῦ κατευνασμοῦ. Δὲν μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ εἴπω περὶ αὐτοῦ ἐδῶ, ὅ,τι εἶπον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τὴν ἐπεξεργασθεῖσαν τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο. Ἐπίστευα καὶ πιστεύω ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, ὑπῆρξεν ἀπ’ ἀρχῆς ἄστοχον, διὰ τὸν λόγον ὅτι ἔθετεν ὡς θεμελιώδη προϋπόθεσιν μέτρα ἐπιεικείας. Τὴν συγγνώμην δίδουν οἱ ἰσχυροί, ὅταν δὲν εἶσθε ἰσχυρὸς δὲν δίδετε συγγνώμην, διότι τότε γίνεσθε κωμικὸς καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποδώσουν ἀποτελέσματα ταῦτα. Ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ δημιουργήσωμεν Κράτος, τὸ ὁποῖον νὰ ἐπιβάλῃ τὸν νόμον καὶ ὕστερα νὰ συγχωροῦμεν. Καὶ ἤδη μετὰ 48 ὥρας, ἐρχόμεθα εἰς ἕνα νέον μέτρον, τὸ ὁποῖον ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας. Αἰτία τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ μέτρου αὐτοῦ εἶναι ὡρισμένα γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἀνεκαλύφθησαν διὰ δημοσιεύματός τινος. Δύο πράγματα δύναται νὰ συμβαίνουν· ἢ τὰ ἀποκαλυφθέντα εἶναι σοβαρά, ἢ εἶναι ἀστεῖα. Καὶ ἐὰν μὲν εἶναι σοβαρὰ εὑρισκόμεθα πρὸ ἐπαναστατικοῦ κινήματος, ὁπότε δὲν νομίζω ὅτι τὸ μέτρον τῆς κατασχέσεως τοῦ τύπου πρέπει νὰ θεωρηθῇ ἀρκετόν, πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ προχωρήσῃ περαιτέρω καὶ νὰ ἀναζητήσῃ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑπεύθυνοι. Ἐὰν δὲν εἶναι σοβαρά, δὲν ἀξίζει τὸν κόπον νὰ ἀπασχολούμεθα. Θέλω μὲ τοῦτο νὰ εἴπω ὅτι τὸ προτεινόμενον μέτρον, δὲν εἶναι ἐπαρκές, διότι μὲ τὴν κειμένην νομοθεσίαν δυνάμεθα νὰ φέρωμεν τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα, ἀρκεῖ νὰ ἐφαρμόσωμεν αὐτὴν μετὰ σθένους. Οὐχ ἧττον ἔκρινεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὅτι δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἀρνηθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ ζητούμενον μέτρον. Καὶ τοῦτο ἀποτελεῖ δικαιολογίαν, διότι ἡ Κυβέρνησις τὴν στιγμὴν αὐτὴν ἔχει εἰς χεῖρας της τὰς κειμένας διατάξεις τῶν Ποινικῶν νόμων, ἔχει τὸν εἰδικὸν νόμον περὶ τύπου, τὸν νόμον 5060, ἔχει ἐπίσης τὴν συντακτικὴν πρᾶξιν 15 τοῦ κ. Πλαστήρα, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει τὴν ἄρσιν τῆς ἰσχύος ὡρισμένων διατάξεων τοῦ Συντάγματος. Ἑπομένως ἔχει ἐπαρκῆ ὁπλισμόν, ἀλλὰ δὲν θέλει νὰ φθάσῃ μέχρι προληπτικῶν μέτρων. Ἀποτελεῖ, βεβαίως, τοῦτο μίαν ἀξίαν προσοχῆς προσπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως, κατ’ ἐμὲ ὅμως δὲν δικαιολογεῖται ὁ σκοπὸς αὐτός. Διότι ἂς πάρωμεν τὸ προχθεσινὸν γεγονός. Ἐδημοσιεύθη ἓν ἀνακοινωθέν, τὸ ὁποῖον, καίτοι κατεσχέθη, κατέστη γνωστὸν εἰς ὅλους. Ἑπομένως δὲν ἐπετεύχθη ὁ σκοπὸς νὰ μὴ ἔλθῃ εἰς γνῶσιν τοῦ κόσμου, διότι καὶ πρὸ τῆς κατασχέσεως ἔν τινι μέτρῳ κατέστη γνωστὸν διὰ τοῦ τύπου. Ἀλλὰ δὲν εἶναι καὶ σκόπιμον, διότι, ὅπως εἶπον ἐν ἀρχῇ, ἐὰν εἶναι σοβαρὸν δέον νὰ ἀντιμετωπισθῇ εἰς τὴν ρίζαν του, ἀλλὰ καὶ γενικώτερον πρέπει νὰ καθίσταται γνωστὴ ἡ ἀλήθεια εἰς τὸν κόσμον. Οὐχ ἧττον ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔχει τὰς πληροφορίας καὶ τὰς εὐθύνας τῆς διακυβερνήσεως, νομίζει ὅτι δὲν πρέπει νὰ χωρήσῃ μέχρις ἀναστολῆς τοῦ ἄρθρου 14 περὶ ἐλευθεροτυπίας, ἀλλὰ προτείνει νὰ τῆς ἐπιτραπῇ νὰ ἐπεκτείνῃ τὰς περιπτώσεις τοῦ ἄρθρου 14 καὶ εἰς ἄλλας μορφάς, διότι τὸ ἄρθρον 14 ἐπιτρέπει τὴν κατάσχεσιν τῶν φύλλων διὰ δημοσιεύματα κατὰ τῆς δημοσίας αἰδοῦς κλπ., ἐπειδὴ ὅμως νομίζει ὅτι αὐταὶ αἱ περιπτώσεις δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς ἠθέλησε νὰ τὰς ἐπεκτείνῃ καὶ νομίζω ὅτι δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ τῆς ἀρνηθῶμεν καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν αὐτὴν τὸ νομοθέτημα εἶναι ἄξιον πάσης συστάσεως. Ἤδη ἡ Ἐπιτροπή μας ἐνόμισεν, ὅτι ἔδει νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν τροποποίησιν τοῦ τεθέντος ὑπ’ ὄψιν σχεδίου ψηφίσματος, διότι ἐνεφάνιζε σημαντικὰς νομοθετικὰς ἀτελείας. Δὲν ἠξεύρω ποίας ἐκ τῶν προταθεισῶν τροποποιήσεων τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θὰ δεχθῇ. Πάντως τὸ ψήφισμα ἐνεφάνισεν τὰς ἑξῆς ἀτελείας. Ὡς ἔχει διατυπωμένον τὸ ἄρθρον 1 «......... (ἀναγινώσκει).........», θὰ εἶχε συνέπειαν τὴν μεταφορὰν εἰς τὸ Ἐφετεῖον ὅλων τῶν ἀδικημάτων περὶ ὧν κάνει λόγον ὁ νόμος 5060. Ὁ νόμος 5060 ὁμιλεῖ περὶ κατασχέσεως, περὶ ἐκδόσεως ἐφημερίδων καὶ περὶ πολλῶν ἄλλων πραγμάτων, τὰ ὁποῖα οὐδεὶς λόγος συντρέχει νὰ τὰ μεταφέρωμεν εἰς τὸ Ἐφετεῖον καὶ νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὸ Ἐφετεῖον μὲ σωρείαν ὑποθέσεων ἄνευ σημασίας. Ἐνομίσαμεν λοιπόν, ὅτι ἔπρεπε νὰ προσδιορίσωμεν τὰς περιπτώσεις ἐκείνας τοῦ νόμου 5060, αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἀξιόλογοι καὶ εἶχον ποιὰν τινὰ σχέσιν μὲ τὴν ἔκρυθμον περίοδον, τὴν ὁποίαν διερχόμεθα. Καὶ τὰς περιωρίσαμεν εἰς τὰς περιπτώσεις ἐκείνας «...... (ἀναγινώσκει)......», καὶ ἀναλόγους τοιαύτας περιπτώσεις, διότι δὲν νομίζομεν, ὅτι ὁ σκοπὸς τῆς Κυβερνήσεως ἦτο νὰ καταστήσῃ ἁρμόδιον τὸ Ἐφετεῖον νὰ ἐπιληφθῇ ὑποθέσεων, αἱ ὁποῖαι τιμωροῦνται μὲ μίαν χρηματικὴν ποινὴν 20.000 δραχμῶν καὶ φυλάκισιν ἑνὸς μηνός. Τοῦτο θὰ εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα μόνον τὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ Ἐφετείου καὶ τὴν ἀχρήστευσιν τοῦ προσωπικοῦ πρὸς ἐκπλήρωσιν τοῦ σκοποῦ αὐτοῦ.

§15Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ἔκαμα δήλωσιν σχετικὴν καὶ εἶπον, ὅτι δέχομαι νὰ τροποποιηθοῦν τὰ ἄρθρα 10, 11, 12, 13 καὶ 38.

§16Χ. ΛΑΔΑΣ. Εἴπατε, ὅτι εὑρίσκετε δικαίαν τὴν τροπολογίαν, ἀλλὰ θὰ ἀπαντήσετε τὸ βράδυ.

§17Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Εἶπον, ὅτι θὰ συνεννοηθῶ μὲ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως.

§18Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 2 τοῦ σχεδίου τῆς Κυβερνήσεως, προτείνεται ὅπως ἐπεκταθῇ τὸ δικαίωμα κατασχέσεως τῶν ἐφημερίδων καὶ εἰς ἄλλας περιπτώσεις. Αὐτὸ ἐγέννησε μίαν σειρὰν διαφωνιῶν ἐνώπιον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, τὰς ὁποίας δὲν κρίνω σκόπιμον νὰ ἀναφέρω. Ἐὰν ἐκ τῶν ὑστέρων εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν δώσουν ἀφορμὴν εἰς ἰδιαιτέραν συζήτησιν, θὰ τὰς ἀναφέρω. Ἡ Ἐπιτροπὴ κατέληξεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἦτο σκοπιμώτερον ἀντὶ νὰ ἀπαριθμῇ τὰς καθέκαστα περιπτώσεις, αἱ ὁποῖαι προβλέπονται καὶ εἰς ἄλλα κείμενα νόμων, καὶ νὰ δώσῃ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι δημιουργεῖται νέον δίκαιον, ἐνῷ ὑφίσταται τὸ δίκαιον αὐτό, ἐθεώρησε σκόπιμον νὰ τροποποιήσῃ τὸ ἄρθρον αὐτὸ καὶ νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν κατ’ ἀναλογίαν πρὸς τὸ ἄρθρον 14 ἐπιβολὴν κατασχέσεως εἰς τὰς περιπτώσεις τοῦ ἄρθρου 129 τοῦ Ποινικοῦ νόμου, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀνάλογοι. Τρίτη ἀλλοίωσις, τὴν ὁποίαν ἐπέφερεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ, εἶναι ἡ προθεσμία τῶν τριῶν ἡμερῶν ἐντὸς τῆς ὁποίας εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἀποφανθῇ τὸ Συμβούλιον ἂν πρέπει νὰ διατηρηθῇ ἢ οὐ ἡ κατάσχεσις. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐδέχθη ὅτι εἶναι μεγάλον τὸ διάστημα διὰ μίαν ἐφημερίδα, ἡ ὁποία θὰ ἐτίθετο ὑπὸ κατάσχεσιν ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας. Ἡ ἐξασφάλισις τῆς ἐλευθερίας τοῦ τύπου εἶναι ἀγαθὸν πολιτιμώτατον καὶ ἐπιβάλλει ὡς ὑποχρέωσιν τοῦ δικαστηρίου νὰ σπεύδῃ παραμερίζον κάθε ἄλλην ὑπόθεσιν, πότε ἐντὸς βραχυτάτου χρονικοῦ διαστήματος νὰ λύῃ τὸ θέμα, ἂν ὑφίσταται ἢ δὲν ὑφίσταται περίπτωσις κατασχέσεως, καὶ ἂν πρέπει νὰ τερματισθῇ ἡ κατάσχεσις. Κατὰ τὸ ἄρθρον 14 τοῦ Συντάγματος, δικαίωμα ἀνακοπῆς κατὰ τοῦ βουλεύματος τοῦ Συμβουλίου τοῦ ἐπικυροῦντος τὴν κατάσχεσιν τῆς ἐφημερίδος, ἔχει μόνον ὁ δημοσιογράφος καὶ ὁ Εἰσαγγελεύς. Ἐκρίθη σκόπιμον νὰ ἀναγνωρισθῇ τὸ δικαίωμα τοῦτο καὶ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα. Ἐπειδὴ ὁ Εἰσαγγελεὺς θὰ τὸ ἀσκήσῃ προφανῶς εἰς τὴν περίπτωσιν ἄρσεως τῆς κατασχέσεως, δὲν νομίζω ὅτι ἔχει νὰ ὠφελήσῃ πολύ, ἀλλὰ θὰ ὑπάρξουν ἴσως περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας θὰ ἔπρεπε νὰ ἀκουσθῇ καὶ ἡ γνώμη τοῦ δικαστηρίου τελικῶς, καὶ δι’ αὐτὸ ἐδέχθη ἡ Ἐπιτροπὴ τὸ δικαίωμα τῆς ἀνακοπῆς ἐκ μέρους τοῦ Εἰσαγγελέως. Εἰς τὸ τρίτον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 2 εἰσάγεται διάταξις διὰ τῆς ὁποίας ἐφαρμόζεται ἀναδρομικῶς ἡ κατάσχεσις αὐτή. Προφανῶς ἐν ὄψει τῆς γενομένης κατασχέσεως, ἐκρίναμεν ὅτι δὲν ἦτο ὀρθὸν καὶ διὰ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἀναδρομικὴν ἐφαρμογὴν τῆς διατάξεως αὐτῆς. Διότι πρῶτον δημιουργεῖ ἐντύπωσιν διὰ γεγονὸς τὸ ὁποῖον θὰ ἀποδειχθῇ ὅτι δὲν εἶναι μεγάλης σημασίας, καὶ δεύτερον διότι ἡ καθιέρωσις ἀναδρομικῶν διατάξεων πάντοτε δὲν εἶναι ἀξιοσύστατος καὶ τρίτον διότι αἱ ὑποχρεώσεις τοῦ Κράτους διὰ τὴν περίπτωσιν ἀποζημιώσεως εἶναι ἀνύπαρκτοι. Καὶ συνεπῶς δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ θέσωμεν τοιαύτην διάταξιν. Τέλος παρεδέχθη ἡ Ἐπιτροπὴ δύο ἑτέρας καινοτομίας. Εἰς τὸ ἄρθρον 3 προβλέπεται ἡ ποινὴ τῆς εἱρκτῆς μόνον εἰς τὰς περιπτώσεις τῶν ἄρθρων 10 καὶ 12. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐνόμισεν ὅτι θὰ ἦτο συνεπέστερον νὰ ἐπεκτείνωμεν εἰς ὅλα τὰ ἄρθρα τὴν ποινὴν τῆς εἱρκτῆς. Καὶ τέλος ἐθέσαμεν χρονικὸν περιορισμὸν ἰσχύος τοῦ ψηφίσματος τούτου ἑξάμηνον, καὶ ἐπιτρέπομεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ Β. Δ., μετὰ προηγουμένην πρότασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, νὰ παρατείνῃ τὴν ἰσχὺν τοῦ ψηφίσματος διὰ ἓν ἄλλο ἑξάμηνον. Εὔχομαι καὶ ἐλπίζω, ὅτι ὁ χρόνος αὐτὸς εἶναι πλέον ἢ ἐπαρκής, διότι ἀλλοίμονον ἂν ὁ χρόνος οὗτος μᾶς εὕρῃ καὶ πάλιν ἀλληλομαχομένους. Διότι ἢ θὰ ἔχῃ ἐπέλθῃ συμφωνία, καὶ τότε θὰ ἔχωμεν εἰσέλθῃ εἰς εἰρηνικὴν περίοδον, καὶ τότε δὲν θὰ ἔχωμεν ἀνάγκην τῶν μέτρων αὐτῶν, ἢ θὰ ἔχῃ ἐκραγῆ πόλεμος. Πάντως ἔδει νὰ ἐξηγηθῇ ὅτι πρόκειται περὶ μέτρου προσκαίρου καὶ μὴ ἀποτελοῦντος μόνιμον νομοθετικὴν μεταρρύθμισιν τῆς Χώρας. Μετὰ τὰς παρατηρήσεις ταύτας, θὰ ἤθελον νὰ ἐκφράσω τὴν εὐχήν, ὅπως ἡ Βουλὴ ἀποδεχθῆ τὸ μέτρον τοῦτο καὶ δώσῃ τὴν εὐχέρειαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἵνα ἐν τῇ εὐθύνῃ αὐτῆς, ἐφαρμόσῃ τὸ μέτρον τοῦτο καὶ πᾶν ἄλλο μέτρον τὸ ὁποῖον κρίνει σκόπιμον πρὸς ἐπιτυχίαν τοῦ ὑπ’ αὐτῆς ἐπιδιωκομένου σκοποῦ.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Βαμβέτσος ἔχει τὸν λόγον.

§20Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, βάσκανος μοῖρα ἐφθόνησε τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὶν παρέλθῃ 24ωρον ἀπὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ ψηφίσματος τῶν μέτρων κατευνασμοῦ, ἀναγκάζεται νὰ εἰσαγάγῃ σχέδιον ψηφίσματος περὶ μέτρων αὐστηροτέρων. Ἦτο προβλεπόμενον, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτύχῃ αὐτὴ ἡ νέα πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὅτι φυσικῶς θὰ ἠναγκάζετο θᾶττον ἢ βράδιον ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπανέλθῃ εἰς ἐντονώτερα μέτρα. Ἀλλὰ βεβαίως οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν θὰ ἐφαντάζετο, ὅτι ἡ μεταβολὴ αὐτὴ θὰ ἦτο τόσον ταχεῖα. Ἡμεῖς, ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας, ὑπεστηρίξαμεν, ὅτι οὐδεμία ὑπῆρχεν ἀνάγκη νέων νομοθετημάτων διὰ νὰ καταστείλῃ ἡ Κυβέρνησις τὸ ἀνατρεπτικὸν κίνημα. Εὑρίσκοντο ἐν τῇ νομοθεσίᾳ, τῇ τότε ἰσχυούσῃ, πλέον ἢ ἐπαρκεῖς διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἂν ὑπῆρχον ἄλλαι ἰδιότητες παρὰ τῇ Κυβερνήσει, θὰ ἦσαν ἐπαρκεῖς διὰ νὰ ἐπιβάλουν τὸ Κράτος τοῦ νόμου. Καθὼς ἔλεγον τὸ πρωΐ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, δὲν ἦσαν οἱ νόμοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι χρειάζονται. Ἄνδρες χρειάζονται, διὰ νὰ ἐπιβάλουν τοὺς νόμους. Δυστυχῶς ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀπέδειξεν ὅτι ἔχει τὸ τελευταῖον αὐτὸ ἐφόδιον καὶ ἠναγκάσθη ἀπὸ τῶν πρώτων ἡμερῶν νὰ προσφύγῃ εἰς σειρὰν νομοθετημάτων, τὰ ὁποῖα ὅπως εἶπα καὶ ἔγραψα, ἀποτελοῦν ἕνα εἶδος τονωτικοῦ ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα χρησιμοποιοῦν οἱ ἄτολμοι, ὅταν πρόκειται νὰ προβοῦν εἰς μίαν γενναίαν πρᾶξιν. Ἡμεῖς ἐτονίσαμεν ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας τῆς ἀναλήψεως τῆς ἀρχῆς ὑπὸ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ὅτε οἱ κίνδυνοι ἦσαν ἐλάχιστοι, ὅτι ἐὰν ἐλαμβάνετο σειρὰ μέτρων, διὰ τῶν ὁποίων θὰ καθιστῶμεν ἐφαρμόσιμον τὸν νόμον καὶ θὰ ἑδραιοῦτο ἡ κατάστασις, ἀφοῦ ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Ἀσφαλείας ἔλεγεν ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ἑκατοντάδος ἀνδρῶν, οἱ ὁποῖοι εὐκόλως ἦτο δυνατὸν τότε νὰ συλληφθοῦν ἢ ἐξοντωθοῦν. Πρὶν ἀναπτύξω τὰ νομοθετικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ εἰσήχθησαν, θὰ ἤθελον νὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Βουλὴν διατάξεις, τὰς ὁποίας περιεῖχε τὸ ἰσχῦον δίκαιον διὰ τοιαύτας περιπτώσεις. Ὁ κοινὸς ποινικὸς νόμος περιέχει τὰς ἑξῆς διατάξεις, τῶν ὁποίων ἡ ἁπλῆ ἐφαρμογὴ θὰ ἦτο ὑπερπερισσὴ διὰ νὰ ἔχωμεν σήμερον τάξιν καὶ ἀσφάλειαν ἐν τῇ Χώρᾳ. Τὸ ἄρθρον 123 τοῦ Ποινικοῦ νόμου λέγει: «Ὡς ἔνοχος ἐσχάτης προδοσίας τιμωρεῖται μὲ θάνατον.... 2. Ὅστις συνώμοσε, διήγειρε στάσιν θέλων νὰ μεταβάλῃ τὸ καθεστὼς πολίτευμα διὰ βιαίων μέσων.... 4. ὅστις θέλων νὰ προσαρτήσῃ τὸ βασίλειον εἰς ξένην τινὰ ἐπικράτειαν ἢ νὰ τὸ ἐντάξῃ εἰς ταύτην ἢ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον νὰ ἀποσπάσῃ ἓν μέρος ἐκ τοῦ ὅλου τῆς Ἐπικρατείας ἢ νὰ εὐκολύνῃ τὰ πρὸς τοιοῦτον τέλος τείνοντα σχέδια, συνώμοσεν ἐντὸς τοῦ Κράτους ἢ συνεννοήθη μὲ ξένους ἢ διήγειρε στάσιν ἢ ἔλαβε μετοχὴν εἰς τοιαύτας προδοτικὰς ἑνώσεις. 5. ὅστις μεταχειρίζεται μηχανορραφίας κλπ. εἶναι δὲ ἀδιάφορον, ἐὰν αἱ μηχανορραφίαι αὗται ἢ αἱ συνενώσεις ἐπέφερον πολεμικὰς πράξεις ἢ ὄχι». Τὸ ἄρθρον 124 δίδει τὴν ἔννοιαν τῆς συνωμοσίας, κατὰ δὲ τὸ ἄρθρον 125 τιμωρεῖται ἐπίσης μὲ θάνατον «ὅστις καθ’ οἱονδήποτε τρόπον διεγείρει ἐμφύλιον πόλεμον ἢ πρὸς διέγερσιν αὐτοῦ ὁπλίζει τοὺς πολίτας κατ’ ἀλλήλων» καὶ ὅστις ἔγινεν ἀρχηγὸς ἐνόπλου τινὸς συμμορίας. Κατὰ τὸ ἄρθρον 127 τιμωροῦνται ἐπίσης μὲ θάνατον οἱ ἄνευ προσταγῆς ἢ ἀδείας τῆς Κυβερνήσεως συλλέγοντες στρατιώτας καὶ οἱ ἐν γνώσει καὶ ἑκουσίως συλλεγόμενοι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον πρὸς στρατείαν. Τὸ ἄρθρον 129 τιμωρεῖ ὡς αὐτουργὸν μὲν τὸν προσκαλέσαντα εἴς τινα τῶν ἀνωτέρω πράξεων ἐὰν τὴν πρόσκλησιν ἐπηκολούθησε κακούργημα, ἄλλως μὲ τὴν ποινὴν τῆς ἀποπείρας. Τέλος τὸ ἄρθρον 130 τιμωρεῖ καὶ αὐτὸν τὸν ἁπλῶς λαμβάνοντα γνῶσιν τοιούτων σχεδίων καὶ μὴ καταγγείλαντα αὐτὰ ἐντὸς 24 ὡρῶν. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, κύριοι, αὐταὶ καὶ μόνον αἱ διατάξεις δι’ οἱανδήποτε Κυβέρνησιν δὲν ἦσαν ἀρκεταὶ διὰ νὰ ἐπιβάλῃ ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς τὸ Κράτος τοῦ νόμου καὶ νὰ τιμωρήσῃ τοὺς ἀπειθοῦντας, ἐὰν εἶχε τὸ θάρρος νὰ τὸ πράξῃ; Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις, μὴ ἔχουσα τὸ θάρρος, ἐζήτησε τονωτικὰ καὶ ἤδη πρὶν συνέλθῃ ἡ Βουλὴ ἐδημοσίευσεν εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως τῆς 3.5.46 Β. Διάταγμα διὰ τοῦ ὁποίου ἐτέθη προσωρινῶς ἐν ἰσχύϊ καθ’ ἅπασαν τὴν ἐπικράτειαν ὁ νόμος περὶ καταδιώξεως τῆς ληστείας, τὴν δὲ ἑπομένην ἡμέραν ἐξέδωσε δύο Ν. Δ. ἀπούσης τῆς Βουλῆς, τὸ ἓν περὶ ἐπανασυστάσεως τῶν Ἐπιτροπῶν δημοσίας ἀσφαλείας, τὸ ἕτερον περὶ λήψεως μέτρων πρὸς ἐμπέδωσιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, δι’ ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ νόμου τοῦ 1945, τοῦ ὁποίου ἡ ἰσχὺς εἶχε λήξει. Ἀλλὰ οὔτε αὐτὰ ἐπήρκεσαν καὶ μᾶς ἔφερε τὸ ψήφισμα περὶ ἐκτάκτων μέτρων ἀσφαλείας, ἡ ἑπτάμηνος ἐφαρμογὴ τῶν ὁποίων ἀπέδειξε τὴν Κυβερνητικὴν ἀποτυχίαν ἧς ἀποτέλεσμα ἦτο ἡ μεταστροφὴ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία μᾶς ἔφερε τὸ ψήφισμα κατευνασμοῦ διὰ νὰ παραδώσουν τὰ ὅπλα οἱ ἀναρχικοί. Ποῖον τὸ ἀποτέλεσμα, δὲν διστάζομεν νὰ προΐδωμεν καὶ ὑποθέτω ὅτι κανεὶς ἐξ ὑμῶν δὲν ἔχει καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι τὸ ψήφισμα αὐτὸ δὲν θὰ φέρῃ οὔτε τὸ παραμικρὸν ἀποτέλεσμα. Ἀλλά, ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις ἦτο ἥσυχος, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπαναφερθῇ ἡ γαλήνη διὰ τοῦ ψηφίσματος, ἔξαφνα χθὲς παρετηρήθη μία καταπληκτικὴ νευρικότης, ἀλλεπάλληλα Ὑπουργικὰ Συμβούλια, δηλώσεις ἐπὶ δηλώσεων καὶ ἀνακοίνωσις ἑνὸς ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπεβάλετο εἰς τὴν Βουλὴν μέχρι τῶν ἑσπερινῶν ὡρῶν, ἕως ὅτου κατετέθη τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον ψηφίσματος. Ποία ἦτο ἡ ἀφορμή; Ἕνα ἀνόητον δημοσίευμα τὸ ὁποῖον τὴν ἀνησυχοῦσε, καὶ εἰς τὸ ὁποῖον οὐδεὶς ἔδωκε τὴν παραμικρὰν προσοχήν, καὶ τὸ ὁποῖον ἤρκεσε διὰ νὰ πανικοβάλῃ τὴν Κυβέρνησιν καὶ διὰ νὰ μεταδώσῃ τὸν πανικὸν της καὶ εἰς τὸν κόσμον, ὁ ὁποῖος δὲν ἐγνώριζε τί συμβαίνει, ὅταν ἔβλεπε νὰ ζητοῦνται τοιαῦτα ἔκτακτα μέτρα. Τί ἦτο τὸ ἀνακοινωθὲν τῶν δύο δῆθεν ἀρχιστρατήγων τοῦ Δημοκρατικοῦ Στρατοῦ τῆς Βορείου Ἑλλάδος, τὸ εἴδατε σήμερον ὅτε τὸ κείμενόν του ἐδημοσιεύθη κατόπιν τῆς ἀποφάσεως τοῦ Δικαστηρίου. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις πρὸ μιᾶς τοιαύτης καταστάσεως ἔχασε τὴν ψυχραιμίαν της καὶ μετέδωκε τὸν πανικὸν εἰς τὸν λαόν, φαντάζεσθε ποία θὰ ἦτο ἡ συνέπεια ἐὰν ἐλάμβανον χώραν σοβαρώτερα γεγονότα. Ἀποτέλεσμα τῆς ἐλλείψεως ψυχραιμίας καὶ τοῦ πανικοῦ, ἦτο τὸ σχέδιον ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν. Κύριοι, διὰ τοῦ σχεδίου αὐτοῦ ψηφίσματος, ἐπιδιώκονται δύο τινά, ἀφ’ ἑνὸς μεταβολὴ τῶν ἰσχυουσῶν δικονομικῶν διατάξεων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τροποποίησις τοῦ ἰσχύοντος Συντάγματος. Ἐνομίσαμεν ἤδη ἀπὸ τῆς χθές, ὅτι εἴχομεν καθῆκον νὰ ἐπιστήσωμεν ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ἀσκόπου τοῦ ὑπ’ αὐτῆς λαμβανομένου μέτρου. Εἴπομεν, ὅτι δὲν θὰ ἦτο σκόπιμον προχείρως νὰ τροποποιήσωμεν τὸ Σύνταγμα διὰ μιᾶς τοιαύτης διατάξεως ἐκ μιᾶς κωμικῆς ἀφορμῆς, τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν πρόκειται μετ’ ὀλίγον νὰ ἀναθεωρηθῇ τὸ Σύνταγμα καὶ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἤδη εἰς χεῖρας της ἰσχυούσας διατάξεις ἐπαρκεῖς, αἱ ὁποῖαι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὴν κατοχυρώσουν ἀπὸ οἱανδήποτε παρομοίαν ἀπόπειραν. Τὸ ἰσχύον δίκαιον ὅσον ἀφορᾷ τὸν τύπον, εἶναι ὁ νόμος 5060 τοῦ 1931. Χάριν τῆς ἱστορίας, ὀφείλω νὰ τονίσω, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς ἐξεδόθη ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν μετεῖχε μεταξὺ τῶν ἄλλων ὁ ἀξιότιμος κ. Κουλουμβάκης, ἀλλὰ τότε τὸ Λαϊκὸν Κόμμα διὰ τῶν ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ ἀντιπροσώπων του, ἀντετάχθη ἐναντίον ἐκείνου τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐθεώρησε τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ὡς ἀνελεύθερον καὶ ὡς φίμωτρον τοῦ τύπου. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω χάριν τῆς ἱστορίας ὅσα ἔλεγε τότε ἡ μειοψηφία τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἐν τῇ Βουλῇ. Τὸ νομοσχέδιον, ἔλεγε, «συνετάχθη ὑπὸ πνεῦμα ἀδυσωπήτως πρὸς τὸν τύπον δυσμενὲς.... σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ὁ περιορισμὸς τῆς ἐλευθεροτυπίας ἐν τῇ παρὰ τοῦ τύπου ἀσκήσει τοῦ δημοσίου ἐλέγχου.... Ἀλλ’ εἰς ποῖον πολιτικὸν ἄρθρον ἀντιπολιτευομένης ἐφημερίδος ὁ Εἰσαγγελεὺς τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἤθελεν εὕρῃ τοιαύτην πρόκλησιν ἢ διέγερσιν;.... Κηρυσσόμεθα ἀπολύτως καὶ ἐξ ὁλοκλήρου κατ’ ἀρχὴν ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου τούτου, μὴ διστάζοντες νὰ κηρύξωμεν τὰς λαϊκὰς ἐλευθερίας ἐν διωγμῷ». Ποῖαι ἦσαν αἱ διατάξεις αὐτοῦ τοῦ νομοθετήματος, αἱ ὁποῖαι προεκάλουν τὴν τοιαύτην τινὰ ἀγανάκτησιν; Τὸ νομοθέτημα αὐτὸ ἐξεδίδετο ὑπὸ τοῦ Κράτους τοῦ Συντάγματος τοῦ 1927. Ἀλλ’ ἡ σχετικὴ περὶ τύπου διάταξις τοῦ Συντάγματος 1927 εἶναι ἐντελῶς ὁμοία, μὲ ἀσήμαντον φραστικὴν μεταβολήν, πρὸς τὴν διάταξιν τὴν ἰσχύουσαν τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ Συντάγματος 1911. Ὥστε ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς τὸ γεγονὸς ὅτι ἄλλο Σύνταγμα ἴσχυε τότε καὶ ἄλλο ἰσχύει σήμερον δὲν ἔχει ἀπολύτως καμμίαν σημασίαν. Διὰ τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ, ἐν ἄρθρῳ 10, τιμωρεῖται «ὁ δημοσίᾳ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον προκαλῶν ἢ διεγείρων εἰς διάπραξιν κακουργήματος ἢ πλημμελήματος διὰ φυλακίσεως μέχρι τριῶν ἐτῶν ἢ διὰ χρηματικῆς ποινῆς.... ὁ δημοσίᾳ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον ἐγκωμιάζων διαπραχθὲν κακούργημα ἢ πλημμέλημα καὶ ἐκθέτει οὕτως εἰς κίνδυνον τὴν δημοσίαν τάξιν...». Ἐν ἄρθρῳ 11 «ὁ δημοσίᾳ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον προκαλεῖ ἢ διεγείρει εἰς ἀπείθειαν κατὰ τῶν νόμων ἢ νομίμων διαταγμάτων τῆς Κυβερνήσεως...» καὶ ἐν ἄρθρῳ 12 «ὁ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον ἐκ προθέσεως προκαλῶν ἢ διεγείρων πρόσωπα ὑπηρετοῦντα ἐν τῷ στρατῷ τῆς ξηρᾶς ἢ τῆς θαλάσσης ἢ ἐν τῇ ἀεροπορίᾳ εἰς παράβασιν ὑπηρεσιακῆς τινος ὑποχρεώσεως....». Τέλος τὸ ἄρθρον 44 ἐπιτρέπει τὴν κατάργησιν ἐφημερίδων καὶ ἐντύπων ἕνεκεν προσβολῆς κατὰ τῆς Χριστιανικῆς Θρησκείας, ἕνεκεν ἀσέμνων δημοσιευμάτων καὶ ἕνεκεν δημοσιεύσεως εἰδήσεων ἀναγομένων εἰς κινήσεις τοῦ κατὰ γῆν καὶ θάλασσαν στρατοῦ ἢ εἰς ἔργα ὀχυρώσεως καὶ ἕνεκεν παραβάσεως τῶν ἐν ἄρθρῳ 38 τοῦ νόμου ἀπαγορεύσεων. Ἡ ἀπαγόρευσις αὕτη εἶναι ἡ ἀναφερομένη εἰς τὰς στρατιωτικὰς ἀσκήσεις κλπ. Αὐταὶ λοιπὸν αἱ διατάξεις ἴσχυον καὶ ἰσχύουν καὶ σήμερον. Ἀλλ’ ἠκολούθησε καὶ ἕνας νόμος ἐπὶ Δικτατορίας. Εἶναι ὁ νόμος 1092 τοῦ ἔτους 1938. Ὁ νόμος αὐτὸς ἐξεδόθη ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ἀναστολῆς τῶν Συνταγματικῶν διατάξεων καὶ μάλιστα προεβλέπετο ἐν τῷ νόμῳ, ὅτι ἡ διάταξις ἡ ἀφορῶσα τὴν κατάσχεσιν τῶν ἐντύπων θὰ ἴσχυε μόνον ἐφ’ ὅσον χρόνον θὰ ἴσχυεν ἡ διὰ τοῦ Διατάγματος τῆς 4ης Αὐγούστου 1936 προβλεπομένη ἀναστολὴ τῆς ἰσχύος τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ Συντάγματος. Ἔχομεν λοιπὸν μίαν δικτατορικὴν πρᾶξιν καὶ ἂς ἴδωμεν τὶ λέγει ἡ Δικτατορία ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος. Ἡ Δικτατορία ἐπιτρέπει τὴν κατάσχεσιν ἐφημερίδων περιοδικῶν: α) ἕνεκεν προσβολῆς κατὰ τῆς ὀρθοδόξου Χριστιανικῆς θρησκείας, β) ἕνεκεν προσβολῆς κατὰ τῆς Πατρίδος, γ) ἕνεκεν προσβολῆς κατὰ τῶν προσώπων τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως, τῆς Α. Β. Υ. τοῦ Διαδόχου καὶ τῶν μελῶν τῆς Βασιλικῆς Οἰκογενείας, δ) ἕνεκεν προσβολῆς κατὰ τῶν βάσεων τοῦ ἰσχύοντος πολιτεύματος — ἀπὸ ἐδῶ ἀντέγραψε τὴν φράσιν τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον —ε) ἕνεκεν προσβολῆς κατὰ τοῦ προσώπου τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὡς καὶ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, στ) ἕνεκεν δημοσιεύσεως εἰδήσεων ἀναγομένων εἰς κινήσεις τοῦ κατὰ γῆν, θάλασσαν ἢ ἀέρα στρατοῦ ἢ εἰς ἔργα ὀχυρώσεως τῆς Χώρας ἀπὸ ξηρᾶς, θαλάσσης καὶ ἀέρος καὶ δι’ ἄλλας τυπικὰς παραβάσεις τοῦ νόμου (ἔκδοσις ἄνευ ἀδείας, λαχεῖα, κ.λ.π.). Ὑπῆρχε δὲ καὶ μία ἐξαιρετικὴ διάταξις, προσφυὴς εἰς ὁλοκληρωτικὸν καθεστώς, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιτρέπεται κατάσχεσις προκειμένου περὶ δημοσιευμάτων ἐπιζημίων εἰς τὰ Ἐθνικὰ συμφέροντα ἐν γένει κατὰ τὴν ἀνεξέλεγκτον κρίσιν τοῦ Ὑφυπουργοῦ Τύπου καὶ Τουρισμοῦ. Αὐταὶ ἦσαν αἱ διατάξεις τὰς ὁποίας εἰσήγαγεν ἡ Δικτατορία καὶ αἱ ὁποῖαι αὐτομάτως ἔπαυσαν νὰ ἰσχύουν ἀφ’ ἧς καὶ πάλιν ἐτέθη εἰς ἐφαρμογὴν τὸ Σύνταγμα.

§21Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ἴσως νὰ μὴ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν σας ὅτι ὁ 1092 τοῦ 1938 εἶναι ἕνας νόμος ὁ ὁποῖος ἐγένετο καθ’ ὃν χρόνον ὑπῆρχεν ἄρσις τῶν διατάξεων τοῦ Συντάγματος.

§22Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τὸ εἴπομεν.

§23Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Θέλω νὰ εἴπω, τὶ γίνεται ὁ 1092 τοῦ 1938 ὅταν κατόπιν ἐπανῆλθεν ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ Συντάγματος; Ἐπ’ αὐτοῦ τὰ δικαστήρια ἔχουν ἀποφανθῆ περὶ τοῦ κύρους τοῦ 1092.

§24Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Εἶπον ὅτι τὸ ἄρθρον αὐτό, τὸ ἀφορῶν τὴν κατάσχεσιν ἐντύπων κατὰ ρητὴν διάταξιν τοῦ νόμου 1092, ἴσχυεν ἐφ’ ὅσον χρόνον θὰ διήρκει ἡ ἀναστολὴ τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ Συντάγματος. Ἑπομένως ἀπὸ τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἔπαυσεν ἡ ἀναστολή, αὐτομάτως ἔπαυσεν καὶ ἡ ἰσχὺς τοῦ ἄρθρου 51. Σᾶς τὸ ἀναφέρω, κύριε Ὑπουργέ, δι’ ἄλλους λόγους, σᾶς τὸ ἀναφέρω ὡς μίαν ἔνδειξιν τοῦ τὶ εἶπεν ἡ Κυβέρνησις Δικτατορίας εἰς ἐποχὴν μὴ ἰσχύοντος Συντάγματος διὰ νὰ συγκρίνω τὴν διάταξιν αὐτὴν μὲ τὴν διάταξιν τὴν ὁποίαν εἰσάγετε σεῖς σήμερον. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν σᾶς τὸ ἀναφέρω, ὄχι διὰ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι πρόκειται περὶ ἰσχυούσης διατάξεως σήμερον. Σήμερον ἡ Κυβέρνησις προτείνει διὰ τοῦ ψηφίσματος, ὡς προεῖπον δύο εἰδῶν διατάξεις. Διατάξεις δικονομικὰς καὶ διατάξεις οὐσιαστικάς. Ἀρχίζω ἀπὸ τὰς δευτέρας. Ἡ οὐσιαστικὴ διάταξις εἶναι ὅτι τροποποιεῖται τὸ ἄρθρον 17 τοῦ Συντάγματος. Καὶ ἐρωτῶ: Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοήσητε ὅτι ἡ ἀφορμὴ αὐτὴ τὴν ὁποίαν ἐξέθεσα πρὸ ὀλίγου, αὐτὸ δηλαδὴ τὸ ἀνόητον χθεσινὸν δημοσίευμα, εἶναι ἀφορμὴ ἐπαρκής, δικαιολογοῦσα ὥστε ἐσπευσμένως, προτοῦ ἔλθῃ μὲ τὴν σειράν του τὸ Σύνταγμα πρὸς ἀναθεώρησιν, νὰ λάβωμεν μίαν ἀπόφασιν μεμονωμένην περὶ ἀναθεωρήσεως ἑνὸς καὶ μόνον ἄρθρου τοῦ Συντάγματος; Ἤξιζε δηλαδὴ τὸν κόπον αὐτὴ ἡ ἀφορμὴ διὰ νὰ τροποποιήσωμεν μίαν παγίαν καὶ μόνιμον διάταξιν τοῦ Συντάγματος; Ὁσάκις, κύριοι, λαμβάνουν χώραν γεγονότα ἔκτακτα, εἰς περιπτώσεις ἐκτάκτους, τὰ γεγονότα αὐτὰ ἀντιμετωπίζονται διὰ μέτρων ἐκτάκτων καὶ τοιαῦτα μέτρα προβλέπει ἡ ἰσχύουσα νομοθεσία. Τὸ ἔτος 1935, μετὰ τὸ τότε κίνημα, ἐξεδόθη ἡ Συντακτικὴ Πρᾶξις ΚΔʹ τῆς τότε Κυβερνήσεως Παναγῆ Τσαλδάρη, ἡ ὁποία προέβλεπε τὴν δυνατότητα τῆς ἀναστολῆς ὡρισμένων διατάξεων τοῦ Συντάγματος. Ὅταν μετὰ τὸ στασιαστικὸν κίνημα τοῦ Δεκεμβρίου ἔγινε ἡ περιώνυμος ἐκείνη συμφωνία τῆς Βαρκίζης ὑπὸ διεθνῆ αἰγίδα, τότε τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐτέθη καὶ πάλιν ὑπὸ συζήτησιν καὶ ἀνεγνωρίσθη ὑπὸ ἀμφοτέρων τῶν ἀνίσων συναλλασσομένων ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τὴν αἰγίδα τοῦ κύρους τῶν ἐπιβλεψάντων ἐπὶ τῆς συνάψεως τῆς συμφωνίας ἐκείνης, ὅτι τὸ Κράτος θὰ ἠδύνατο νὰ ἐκδώσῃ μίαν πρᾶξιν ὁμοίαν μὲ τὴν Συντακτικὴν πρᾶξιν ΚΔʹ μετὰ τὴν συνομολόγησιν τῆς συμβάσεως ἐκείνης. Ἡ συμφωνία συνωμολογήθη τὴν 12 Φεβρουαρίου 1945. Τὴν ἑπομένην δὲ ἐξεδόθη ἡ Συντακτικὴ Πρᾶξις 15 τῆς τότε Κυβερνήσεως Πλαστήρα διὰ τῆς ὁποίας ὡρίζετο σχεδὸν ὁμοιομόρφως πρὸς τὴν Συντακτικὴν πρᾶξιν ΚΔʹ τοῦ 1935 ὅτι συμφώνως, διὰ νὰ μὴ εἴπωμεν εἰς ἐκτέλεσιν, μὲ τὸ πνεῦμα τῆς συμφωνίας τῆς Βαρκίζης «ἐν περιπτώσει διαταράξεως ἢ ἀπειλῆς τῆς Δημοσίας Τάξεως ἐπιτρέπεται ν’ ἀνασταλοῦν αἱ διατάξεις τῶν ἄρθρων: 5, 6, 10, 11, 12, 14, 20 καὶ 95 τοῦ Συντάγματος, καθ’ ὅλην τὴν Ἐπικράτειαν ἢ μέρος αὐτῆς, ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει διὰ διαταγμάτων ἐκδιδομένων προτάσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἡ παροῦσα πρᾶξις ἰσχύει μέχρι τῆς ψηφίσεως τοῦ Συντάγματος ὑπὸ τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως». Ἔχομεν λοιπὸν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον μίαν διάταξιν ηὐξημένης τυπικῆς ἰσχύος ἰσχύουσαν μέχρι σήμερον καὶ μέχρι τῆς ἡμέρας κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ θέσωμεν εἰς ἰσχὺν τὸ νέον Σύνταγμα, διὰ τῆς ὁποίας παρέχεται τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν εἰς αὐτὰς τὰς ἐκτάκτους περιπτώσεις νὰ ἀναστείλῃ τὴν ἰσχὺν ὡρισμένων διατάξεων τοῦ Συντάγματος.

§25Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ἐδῶ δὲν πρόκειται περὶ ἀναστολῆς εἴτε ἐν ὅλῳ εἴτε ἐν μέρει τοῦ ἄρθρου 14, ἐδῶ πρόκειται περὶ συμπληρώσεως αὐτοῦ. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: εἰς τὴν Συντακτικὴν πρᾶξιν ποὺ ἀνεφέρατε ὑπάρχει δικαίωμα συμπληρώσεως;

§26Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἀμέσως, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ μοῦ κάμνετε μαθήματα νομικῆς· ξεύρετε ὅτι ἡμεῖς δίδομεν μαθήματα νομικῆς, δὲν παίρνομεν. Ἔλεγον, κύριοι, ὅτι ὑπάρχει ἡ Συντακτικὴ αὐτὴ πρᾶξις ἡ ὁποία παρέχει εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα νὰ ἀναστείλῃ τὴν ἰσχὺν διατάξεων τοῦ Συντάγματος. Καὶ τὴν γνώμην αὐτὴν ἐνόμισα, ὅτι εἶχα καθῆκον φιλικὸν νὰ ὑποβάλω χθὲς εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀντελήφθην, καὶ προκύπτει ἄλλωστε ἐκ τῶν ἐπιγενομένων, ὅτι προετιμήθη τῆς ὁδοῦ ἐκείνης ἡ ὁδὸς αὐτή. Ποῖοι εἶναι οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι ὠθοῦν τὴν Κυβέρνησιν νὰ προτιμήσῃ τὴν λύσιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος ἀντὶ τῆς ἐκδόσεως ἑνὸς Βασιλικοῦ διατάγματος περὶ ἄρσεως τῆς ἰσχύος τῶν διατάξεων αὐτῶν τοῦ Συντάγματος; Δὲν δύναται κανεὶς βεβαίως μετ’ ἀσφαλείας νὰ εἴπῃ, ἀλλὰ δύναται ἴσως νὰ τοὺς μαντεύσῃ. Θὰ εἶναι προδήλως λόγος ἀναγόμενος εἰς σχέσεις ἡμῶν πρὸς τὸ ἐξωτερικόν. Δὲν θὰ ὁμιλήσω περὶ συμβουλῶν ἢ συστάσεων, διὰ νὰ ἀποφύγω ἐνδεχομένας διακοπὰς καὶ διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ μεταξὺ μας καμμία παρεξήγησις, ἀλλὰ θὰ εἴπω ὅ,τι εἶπον καὶ ἄλλην μίαν φοράν, ὅτι ὑποθέτω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ ἐκτιμήσει τοῦ συνόλου τῶν ἐξωτερικῶν σχέσεων ἔκρινεν ὅτι δι’ αὐτὴν θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ἀσκήσῃ τὴν πολιτικήν της μὲ ἄλλα μέτρα ἀντὶ νὰ τὴν ἀσκήσῃ ὡς θὰ ὤφειλε καθ’ ἡμᾶς νὰ τὴν ἀσκῇ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ. Εἶπον σήμερον τὴν πρωΐαν ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι τὸ γεγονὸς αὐτὸ καὶ μόνον, ἢ ἓν ἐξ ὅλων τῶν γεγονότων ἤ, μεταξὺ τῶν ἄλλων, καὶ τοῦτο εἶναι δι’ ἐμὲ ἀπόδειξις τῆς ἀκαταλληλότητος τῆς παρούσης Κυβερνήσεως διὰ τὸν χειρισμὸν τῶν ζητημάτων ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς ἀσφαλείας. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν αἰσθάνεται ἑαυτὴν πλήρη ἠθικῆς ἐλευθέραν εἰς τὸ νὰ ἐκδώσῃ νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα ἴσως θὰ ἦσαν καταλληλότερα καὶ προσφορώτερα διὰ τὸν σκοπὸν αὐτόν, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι αἰσθάνεται τὴν θέσιν της ἐν τῷ ἐξωτερικῷ οὐχὶ τόσον ἰσχυρὰν ὥστε νὰ δύναται νὰ ἀντιμετωπίσῃ πᾶσαν ἐκεῖθεν συνοφρύωσιν. (Θόρυβος ἐκ τῆς δεξιᾶς). Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μου, ὅτι, ἐάν, ἀντὶ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, τὴν θέσιν της κατεῖχε Κυβέρνησις εὐρυτέρου σχηματισμοῦ ἀπολαμβάνουσα τῆς ἐμπιστοσύνης μεγάλων μαζῶν ἐν τῇ χώρᾳ, ἀλλὰ καὶ ἀπολαμβάνουσα βεβαίως μεγαλυτέρων συμπαθειῶν τῆς διεθνοῦς κοινῆς γνώμης, ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ λάβῃ οἱονδήποτε μέτρον χωρὶς νὰ ἀκούσῃ τὴν παραμικρὰν ἐναντίον τοῦ μέτρου της ἀντίρρησιν. Διότι μέτρον λαμβανόμενον ἐκ μέρους τοιαύτης Κυβερνήσεως θὰ ἦτο ἀδιάβλητον, ἐνῷ μέτρον οἱονδήποτε ἔστω καὶ ἐπιεικέστερον, λαμβανόμενον ὑπὸ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως θὰ εἶναι μέτρον διαβλητόν. Εἶναι μία ἀδυναμία ἐνυπάρχουσα ἐν τῇ μονοπλεύρῳ συνθέσει τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἄγει αὐτὴν εἰς τὸ νὰ μὴ ἔχῃ τὸ θάρρος τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν ἔξωθεν ἐρχομένων ὑποδείξεων ἢ τῶν ἔξωθεν γνωμῶν, διότι αἰσθάνεται ὅτι δὲν εἶναι ἀρκετὰ ἰσχυρά, ὥστε νὰ ἀντιμετωπίσῃ αὐτὰς τὰς γνώμας καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἀναγκάζεται νὰ βολιδοσκοπῇ καὶ νὰ κατευθύνεται ἀναλόγως ἀνευθύνων ἴσως ὑποδείξεων καὶ νὰ μὴ κάμνῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀξιοῖ σήμερον ἡ ἐμφανὴς γνώμη τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἡ γνώμη αὐτὴ εἶναι ὅτι πρέπει πάσῃ θυσίᾳ νὰ ἐπιβληθῇ ἡ τάξις ἐν τῇ χώρᾳ καὶ νὰ κατασταλῇ τὸ ἀντεθνικὸν καὶ ἀναρχικὸν κίνημα. Μὴ αἰσθανομένη λοιπὸν τοὺς ὤμους αὐτῆς ἀρκετὰ ἰσχυρούς, εἰσάγει πρὸς ἐπιψήφισιν τὸ ψήφισμα αὐτό, διὰ τοῦ ὁποίου προτιμᾷ νὰ τροποποιήσῃ διατάξεις τοῦ Συντάγματος. Τοῦτο βέβαια εἶναι βασικῶς ἐσφαλμένον. Δὲν νομίζω δηλαδή, ὅτι καιρικαὶ περιστάσεις εἶναι δυνατὸν νὰ δικαιολογήσουν τὴν τροποποίησιν νόμου παγίου καὶ μάλιστα τοῦ θεμελιωδεστέρου νόμου, ὡς εἶναι τὸ Σύνταγμα, καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἀντετάχθην ἐναντίον τοῦ ψηφίσματος ὅσον ἀφορᾷ τὸ οὐσιαστικὸν μέρος. Ἀλλὰ καὶ δι’ ἕνα ἕτερον λόγον τὸ ψήφισμα αὐτὸ ἐπαναλαμβάνει σχεδὸν εἰς δύο σημεῖα τὸ ἰσχῦον Σύνταγμα ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ Συντάγματος ἐπιτρέπει τὴν κατάσχεσιν τῶν ἐντύπων ἕνεκα προσβολῆς κατὰ τῆς Χριστιανικῆς Θρησκείας ἢ κατὰ τοῦ προσώπου τοῦ Βασιλέως ἢ ἕνεκα δημοσιεύματος ἀντικειμένου πρὸς τὴν δημοσίαν αἰδώ....... Προστίθεται ὅμως καὶ ἡ ἄλλη περίπτωσις τῆς δημοσιεύσεως εἰδήσεων ἢ ἀνακοινώσεων ἀναγομένων εἰς στρατιωτικὰς κινήσεις ἢ ἔργα ὀχυρώσεως τῆς χώρας. Τὴν διάταξιν αὐτὴν τὴν τελευταίαν τὴν περιέλαβεν ἄνευ οὐδενὸς λόγου τὸ Κυβερνητικὸν σχέδιον. Μᾶς ἔδωκε μίαν ἀκατάληπτον ἐξήγησιν ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς ὁ κύριος ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργός, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ ἔπρεπε νὰ περιληφθῇ, διότι ἐν τῷ μεταξὺ τὸ Σύνταγμα τοῦ 1927 ἀντεκατεστάθη ὑπὸ τοῦ Συντάγματος τοῦ 1911. Ὁμολογῶ, ὅτι καὶ ἐγὼ καὶ οἱ μετ’ ἐμοῦ νομικοὶ ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, δὲν ἠδυνήθημεν νὰ ἀντιληφθῶμεν τὴν νομικὴν σημασίαν τῆς ἐξηγήσεως αὐτῆς. Μᾶς ἀνέφερε καὶ μίαν ἀπόφασιν τοῦ Ἀρείου Πάγου τῆς ὁποίας μᾶς ἀνέφερε καὶ τὸν ἀριθμὸν —ὁ ὁποῖος εἶναι ἀσφαλῶς ἐσφαλμένος διότι δὲν ἠδυνήθην νὰ τὴν ἀνεύρω μὲ τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν— ἀλλὰ πολὺ ἀμφιβάλλω ἐὰν ὁ Ἄρειος Πάγος θὰ ἦτο δυνατὸν ποτέ, νὰ διατυπώσῃ τὴν κολοσσιαίαν ἀμάθειαν ὅτι τροποποιουμένου, μεταβαλλομένου τοῦ Συντάγματος καὶ ἐν τῷ νέῳ Συντάγματι ἐπαναλαμβανομένης τῆς αὐτῆς διατάξεως, τὴν ὁποίαν εἶχε καὶ τὸ προηγούμενον Σύνταγμα, θὰ πρέπει νὰ ἐκδοθῇ νόμος ὁ ὁποῖος νὰ ἐπαναλάβῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔλεγεν ὁ προηγούμενος, ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ ἄλλου Συντάγματος ἐκδοθείς. Διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἔπρεπε ἐνδεχομένως σωρεία ὅλη νομοθετημάτων νὰ ἐπαναληφθῇ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπανεφέραμεν εἰς ἰσχὺν τὸ Σύνταγμα τοῦ 1911 ἀντὶ τοῦ Συντάγματος τοῦ 1927 καὶ ἐκεῖ ἀκόμη ὅπου δὲν ὑπάρχει καμμία διαφορὰ μεταξὺ τῶν δύο Συνταγμάτων. Ἑπομένως οὐδεμία ὑπάρχει δικαιολογία διὰ τὴν διάταξιν αὐτὴν ὅπως ἐπίσης οὔτε διὰ τὴν πρώτην διάταξιν ἐφ’ ὅσον σήμερον τὸ πολίτευμα εἶναι Βασιλευομένη Δημοκρατία καὶ προστατεύεται διὰ τοῦ Συντάγματος τὸ πρόσωπον τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος. Φαντάζομαι ὅτι αἱ δύο αὐταὶ διατάξεις εἶχον μᾶλλον διακοσμητικὸν χαρακτῆρα καὶ ὅτι ἐτέθησαν μόνον διὰ νὰ δικαιολογήσουν τὴν ἑπομένην διάταξιν, ἡ ὁποία δικαιολογεῖ τὴν κατάσχεσιν τῶν χθεσινῶν ἐντύπων διὰ τὴν συγκεκριμένην ἐκείνην περίπτωσιν. Ἔχομεν δηλαδὴ πλέον σαφῶς διαγραφομένην μίαν ἀπόπειραν τροποποιήσεως τῆς Συνταγματικῆς νομοθεσίας ἐξ ἑνὸς καὶ μόνον μεμονωμένου ἐπεισοδίου. Ἀλλὰ πιστεύω ἐπίσης, ὅτι ὁ περιορισμὸς τῆς ἐλευθερίας τοῦ τύπου, γενόμενος καθ’ ὃν τρόπον γίνεται ἀπόπειρα νὰ γίνῃ καὶ δυνάμενος ἐνδεχομένως νὰ ἐπεκταθῇ παρουσιάζει ἕνα σοβαρώτατον κίνδυνον καὶ δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ περιορίσωμεν ἔτι πλέον τὴν ἐλευθεροτυπίαν τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχομεν τὰς δρακοντείους διατάξεις τὰς ὁποίας ἀνέφερα προηγουμένως, καὶ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ δρᾶσται τῶν πράξεων αὐτῶν κινδυνεύουν πολὺ σοβαρώτερον ἀπὸ τὰς διατάξεις τοῦ Ποινικοῦ Νόμου παρὰ ἀπὸ τὴν κατάσχεσιν τῶν ἐντύπων, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν γνωρίζομεν ὅτι δὲν εἶναι τόσον δύσκολος ἡ διάθεσις φέϊγ–βολὰν καὶ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπὸ τὸ Κράτος τοῦ κατακτητοῦ ἐκυκλοφόρει ἐν Ἑλλάδι ἐν ἀφθονίᾳ καὶ καθημερινῶς ὁ παράνομος τύπος καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς. Νομίζω λοιπόν, ὅτι πρόκειται περὶ ἐνεργείας ἡ ὁποία μάλιστα ἔχει κάποιον ἀψυχολόγητον χαρακτῆρα, διότι κάτι τι τὸ ἀπηγορευμένον δημιουργεῖ εἰς τὸν πολίτην τὴν ἐπιθυμίαν νὰ λάβῃ γνῶσιν, νὰ ἀναγνώσῃ, διὰ νὰ μάθῃ τί εἶναι ἐπὶ τέλους ἐκεῖνο τὸ πρᾶγμα ποὺ ἐπρόκειτο νὰ δημοσιευθῇ. Καὶ ἀσφαλῶς διὰ τῆς χθεσινῆς, οὐχὶ λίαν εὐφυοῦς πράξεως τοῦ νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἔκδοσις τῶν ἐφημερίδων μὲ λευκὰς στήλας, ἐδημιουργήθη μία μεγάλη περιέργεια εἰς τὸ κοινόν, τὶ νὰ εἶναι τὰ φοβερὰ καὶ τρομερὰ πράγματα τὰ ὁποῖα περιεῖχε τὸ δημοσίευμα. Εἶναι δὲ εὐχάριστον ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Δικαιοσύνη, ἱσταμένη, ὅπως πάντοτε ἐπίστευον καὶ πιστεύω, εἰς τὸ ὕψος της δὲν ἠθέλησε νὰ δικαιώσῃ τὰ διοικητικὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως καὶ διὰ μιᾶς ὀρθοτάτης νομικῆς ἀποφάσεως, ἡ ὁποία εἶδε χθὲς τὴν νύκτα τὸ φῶς, ἦρε τὴν κατάσχεσιν καὶ ἐπέτρεψεν τὴν δημοσίευσιν αὐτοῦ τοῦ περιφήμου δημοσιεύματος καὶ ἐπέτρεψεν εἰς τὸν κόσμον νὰ ἴδῃ ὅτι ὅλα αὐτὰ εἶναι μία ἥκιστα σοβαρὰ ὑπόθεσις, ἡ ὁποία ὑπόθεσις δὲν ἤξιζε κἂν τὸν κόπον νὰ προκαλέσῃ τὸν πανικὸν αὐτὸν παρὰ τῇ Κυβερνήσει. Ἰδού, κύριοι, ποῖοι εἶναι οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους νομίζω ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ δὲν πρέπει κατ’ οὐδένα τρόπον νὰ εἰσαχθῇ. Ἐὰν πράγματι αἱ σημεριναὶ συνθῆκαι ἐπιβάλλουν διάφορον ἀντίληψιν περὶ τῶν διατάξεων τοῦ Συντάγματος ἔχομεν ὅλον τὸν καιρὸν ἐν τῇ ἐργασίᾳ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος νὰ σκεφθῶμεν ἠρέμως ἀλλὰ καὶ ὡρίμως περὶ τοῦ ἐὰν πράγματι αἱ διατάξεις αὐταὶ εἶναι ἐπαρκεῖς πρὸς κατοχύρωσιν τῆς τάξεως ἐν τῇ χώρᾳ. Πρέπει, κύριοι, ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ νὰ φυλάσσωμεν, ὅσοι πιστεύομεν εἰς τὰ δημοκρατικὰ ἰδεώδη, τὴν ἐλευθερίαν τοῦ τύπου καὶ εἶναι προτιμότερον εἰς τὰς ἐκτάκτους περιστάσεις νὰ προβαίνωμεν εἰς τὴν λῆψιν ἐκτάκτων μέτρων, ὡς εἶναι ἡ Συντακτικὴ Πρᾶξις 15, παρὰ νὰ ἐρχώμεθα νὰ κάμνωμεν Συνταγματικὰς διατάξεις, ἐπιτρεπούσας τὴν κατάσχεσιν ἐντύπων. Φαντάζεσθε ποία κατάχρησις δύναται νὰ γίνῃ ἀπὸ μίαν ἀντικοινοβουλευτικὴν Κυβέρνησιν καὶ κατὰ συνέπειαν εἶναι προτιμότερον νὰ μὴ ἔχωμεν τὴν διάταξιν περὶ κατασχέσεως, παρὰ νὰ τὴν ἔχωμεν ὡς προτείνεται σήμερον.

§27ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ ψήφισμα εἶναι ἑξαμήνου διαρκείας.

§28Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρότασις τῆς ἐπιτροπῆς, οὐχὶ τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ πλειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς ἐδέχθη κατ’ ἀρχὴν τὸ ψήφισμα, ἡ μειοψηφία τὸ ἀπέρριψεν. Κατόπιν εἰς τὴν μεταγενεστέραν συζήτησιν εὑρέθη μία μέση λύσις, ἀφοῦ κατ’ ἀρχὴν ἐγένετο κατὰ πλειοψηφίαν τὸ ψήφισμα δεκτόν, νὰ τεθῇ τοὐλάχιστον ἓν χρονικὸν ὅριον διὰ νὰ γίνῃ ἡ διάταξις μεταβατική. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν γνωρίζομεν μέχρι τῆς στιγμῆς ἐὰν εἶναι σύμφωνον μὲ τὴν ἄποψιν τῆς Κυβερνήσεως.

§29Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ναὶ καὶ σᾶς ἐξήγησα καὶ τὸν λόγον.

§30Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω τὸ τὶ μᾶς εἴπατε τὸ μεσημέρι, ἐπιθυμῶ δὲ νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἐγὼ καὶ οἱ συνάδελφοι δὲν ὁμιλοῦμεν ἐπὶ ματαίῳ, ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν εἰς τὴν Βουλὴν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν εἰς τὴν ἐπιτροπήν: ὅτι ἐπὶ μερικῶν σημείων συνεφωνήσατε πρὸς τὰς ἀπόψεις της, ἀλλ’ ἐπεφυλάχθητε νὰ μᾶς δώσητε ἀπάντησιν τὸ ἀπόγευμα ἀφοῦ πρῶτον συνεννοηθῆτε μὲ τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Κατὰ συνέπειαν μέχρι τῆς στιγμῆς, ποὺ θὰ μᾶς δώσετε τὴν ἀπάντησιν, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ συζητῶμεν ἐπὶ ἐκείνων τὰ ὁποῖα περιέχει τὸ νομοσχέδιον. Ἐὰν μεταβάλετε τὴν διάταξιν, τότε βεβαίως ἓν μέρος ἐκείνων τὰ ὁποῖα εἴπομεν θὰ κριθῇ περιττόν. Μία ἑτέρα διάταξις περιεχομένη ἐν τῷ σχεδίῳ εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐπιδιώκει νὰ δοθῇ ἀναδρομικὸς χαρακτὴρ εἰς τὴν ὑπὸ ψήφισιν διάταξιν. Τοῦτο εὐτυχῶς σχεδὸν παμψηφεὶ ἡ ἐπιτροπὴ — πλὴν δύο ψήφων — τὸ ἀπέρριψε καὶ ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ δεχθῇ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς νὰ μὴ ἔχῃ ἀναδρομικὴν ἰσχὺν ἡ διάταξις, ἔστω καὶ ἐὰν κατετέθη ἀγωγὴ ἐναντίον τοῦ Δημοσίου διὰ τὴν παράνομον κατάσχεσιν τῶν φύλλων καὶ ζητεῖται ποία καὶ πόση ἀποζημίωσις. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Συντάγματος ἐξεθέσαμεν κατ’ ἐπανάληψιν τὴν ἄποψιν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέπεται εἰς τὸ Κράτος ὡς διάδικος νὰ ἐκδίδῃ νομοθετικὰ μέτρα ἐπὶ ἐκκρεμῶν δικῶν, κατὰ τὰς ὁποίας αὐτὸ εἶναι ἀναμεμιγμένον. Τὸ Κράτος, τὸ κυρίαρχον Κράτος, ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ, ὅτι δὲν δύναται νὰ νομοθετῇ, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εἶναι Κράτος διάδικον, διατάξεις διὰ τῶν ὁποίων ἐπεμβαίνει τὸ κράτος κυρίαρχον εἰς τὰς σχέσεις Κράτους διαδίκου, τοῦ Κράτους φίσκους. Ἀλλὰ λέγει καὶ αὐτὸ ἀκόμη. Νομίζω, ὅτι τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ διοίκησις προβαίνει εἰς μίαν κατάσχεσιν ἢ ἐπιβολὴν λογοκρισίας καὶ ἐκ τῆς ἐνεργείας της ταύτης, ὁ οἱοσδήποτε πολίτης, ὁπωσδήποτε καὶ ἂν ὀνομάζεται, ἔχει τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἀδικεῖται, δέον νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα τῆς προσφυγῆς εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια καὶ πρέπει τὸ Κράτος νὰ ἀντιμετωπίζῃ τὴν εὐθύνην τῶν ἀντισυνταγματικῶν ἢ παρανόμων πράξεων τῶν ὀργάνων του, χωρὶς νὰ ἐπικαλῆται τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν διὰ νὰ ἀναιρέσῃ τὰς συνεπείας τῶν πράξεων αὐτοῦ. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους τὸ ἄρθρον 2 δὲν πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὸν ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Καὶ ἀπομένει τώρα τὸ σημεῖον τῶν δικονομικῶν διατάξεων. Ἐπὶ τούτου νομίζω, ὅτι ὑπῆρξεν ἀρκετὰ σαφὴς ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Εὐβοίας, ὁ ὁποῖος σᾶς ἀνεκοίνωσε ποῖαι αἱ συνέπειαι τῆς ἐφαρμογῆς τῆς διατάξεως ταύτης. Καθ’ ὃν τρόπον ὑποβάλλεται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἡ διάταξις θὰ εἰσάγονται κατὰ ἑκατοντάδας αἱ ὑποθέσεις ἐνώπιον τῶν 5μελῶν Ἐφετείων καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ πεντηκονταπλασιασθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν μελῶν τῶν Ἐφετείων διὰ νὰ δύνανται νὰ ἐπαρκοῦν ταῦτα μόνον εἰς τὰς ἐν λόγῳ δίκας. Ἡ Κυβέρνησις διὰ δηλώσεως τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης εἶπεν, ὅτι εἶναι πρόθυμος νὰ περιορίσῃ τὴν διάταξιν αὐτὴν εἰς μόνον τὰς παραβάσεις τῶν 3–4 διατάξεων τοῦ νόμου τοῦ 1931. Ἐὰν τυχὸν ἡ Βουλὴ ἤθελεν ἀποδεχθῆ κατ’ ἀρχὴν τὸ ψήφισμα, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τὴν ὁποίαν αὕτη ἐδέχθη κατὰ μεγίστην πλειοψηφίαν. Αὐταί, κύριοι, εἶναι αἱ ἀπόψεις μου, τὰς ὁποίας εἶχα νὰ ἐκφέρω ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος. Ἀλλὰ πρὶν περατώσω τὸν λόγον ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω, ὅτι τὰ διάφορα νομοθετήματα, αἱ ἀμφιβολίαι, αἱ ἀμφιταλαντεύσεις, ὅλα αὐτὰ εἶναι ἀποτελέσματα μιᾶς βασικῶς ἐσφαλμένης πολιτικῆς, ἡ ὁποία τηρεῖται κατὰ τὸ τελευταῖον ἑπτάμηνον. Ἐὰν ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ἠκούοντο αἱ συστάσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἑπομένως ἡ Κυβέρνησις ἐλάμβανε τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἦσαν ἀπαραίτητα διὰ τὴν ἐπιβολὴν τῆς τάξεως, δὲν θὰ εὑρισκόμεθα εἰς τὸ σημεῖον ποὺ εὑρισκόμεθα σήμερον καὶ δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν ὁ οἱοσδήποτε φίλος τῆς Ἑλλάδος καὶ ὁ ἐπιθυμῶν τὸν προσανατολισμόν μας εἰς τὸ διεθνὲς κλῖμα νὰ μᾶς κάμῃ τὸ παραμικρὸν παράπονον διότι ἡ χώρα αὐτὴ ἐπιθυμεῖ νὰ ἐπιβάλῃ τὴν τάξιν, ἐπιθυμεῖ νὰ διατηρήσῃ τὴν ἀκεραιότητά της (χειροκροτήματα). Διότι, κύριοι, ἡ σημερινὴ κατάστασις εἶναι βεβαίως ἀποτέλεσμα τῆς γεωγραφικῆς θέσεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα, ἀλλὰ ποῖον θὰ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ νὰ δεχθῶμεν συμβουλὰς, ἢ συστάσεις, ἢ ὑποδείξεις, ἢ γνώμας, ἢ τοῦ νὰ ἀκούσωμεν τοιαύτας γνώμας, ἢ τοῦ νὰ δεχθῶμεν τοιαύτας ὑποδείξεις τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπὸ μίαν ἀτολμίαν διακινδυνεύομεν τὴν διατήρησιν καὶ ἑδραίωσιν τῆς εἰρήνης εἰς τὸν τόπον μας. Ποῖος εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὰς ἀρχὰς τῆς χώρας μας νὰ ἀμυνθοῦν ἐναντίον τῶν ἐπιβουλευομένων τὴν εἰρήνην; Καὶ ποῖος θὰ εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δὲν ἐπιθυμεῖ τὴν καταστολὴν τῆς ἀναρχίας καὶ ἐπιθυμεῖ νὰ διατηρήσῃ μίαν πέμπτην φάλαγγα, ἡ ὁποία αὔριον θὰ καταστήσῃ ἀδύνατον τὴν ἄμυναν, τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἔλθῃ ἔξωθεν ἐπιδρομή; Εἶναι ἀδύνατον νὰ φαντασθῶμεν, ὅτι φίλοι πραγματικοὶ τῆς Ἑλλάδος, δυνάμενοι νὰ γνωρίζουν τὴν κατάστασιν, εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς ἀποτρέψουν ἀπὸ τοῦ νὰ λάβωμεν μέτρα ἐξασφαλιστικὰ τῆς ἀκεραιότητος καὶ τῆς αὐτοτελείας μας. Ἀλλ’ ὅπως εἶπον καὶ πρὸ ὀλίγου, μία μονοπλεύρως συγκεκροτημένη Κυβέρνησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ τὸ θάρρος νὰ ἐμφανίσῃ τὰς ἀπόψεις ἡμῶν καὶ ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι μία μεταβολὴ τῆς Κυβερνήσεως θὰ παρεῖχε καὶ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ εἰς τοὺς ἔξω τὴν βεβαιότητα ὅτι ἡ ἀσφάλειά του δὲν εἶναι πλέον ἐν κινδύνῳ (ψίθυροι ἐκ τῆς δεξιᾶς). Καὶ ὅμως, κύριοι, εἶναι ὀλιγώτερον ἴσως δυσάρεστα αὐτά, τὰ ὁποῖα σᾶς λέγομεν ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα κινδυνεύετε νὰ πάθετε, ἐὰν δὲν ἀκούσετε αὐτά, τὰ ὁποῖα σᾶς λέγομεν. (Χειροκροτήματα). Αἱ πλειοψηφίαι, κύριοι, ἔρχονται, καὶ παρέρχονται, ὑπῆρξαν πολλάκις πλειοψηφίαι, αἱ ὁποῖαι κατέστησαν ἐλάχισται μειοψηφίαι καὶ ὑπῆρξαν ἀρχηγοὶ πλειοψηφιῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπλήρωσαν πολὺ ἀκριβὰ τὰς γνώμας τῆς πλειοψηφίας των. Ἑπομένως μὴ σπεύδετε καὶ μὴ ἐνθαρρύνεσθε τόσον πολὺ ἀπὸ τὴν κομματικήν σας σήμερον ἐπικράτησιν, σήμερον ὑπεράνω πάντων εἶναι τὸ συμφέρον τῆς χώρας, σήμερον ἡ Ἑλλὰς αἱμάσσει, σήμερον ὁλόκληροι περιφέρειαι στενάζουν καὶ σφάζονται καὶ ἑπομένως ἐὰν ἐπιμείνετε εἰς τὰς ἀπόψεις σας, θὰ εὑρεθῆτε ἐπὶ ἐρειπίων. (Χειροκροτήματα).

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης ἔχει τὸν λόγον.

§32Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ἐπιφυλάσσομαι, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀπαντήσω εἰς τὰς τυχὸν ἀντιρρήσεις τόσον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ὅσον καὶ κατ’ ἄρθρον τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ πιστεύσετε ὅτι αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν ὑμῶν ποίας τροπολογίας θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δεχθῇ ἡ Κυβέρνησις οὕτως ὥστε νὰ μὴ γίνῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔγινε μέχρι τοῦδε ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας ὅτε συνεζήτουν ἐπὶ τροποποιήσεων ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ Κυβέρνησις ἤδη ἔχει ἀποφασίσει νὰ δεχθῇ. Γενικώτερον ἡ Κυβέρνησις συμφωνεῖ ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ εἶναι πάγιον νομοθέτημα τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα καὶ διότι πρόκειται περὶ ἐκτάκτου περιστάσεως τὴν ὁποίαν θέλει αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἀλλὰ κυρίως διότι πρόκειται πολὺ ταχέως — καὶ θέλω νὰ τὸ ἐλπίζω — νὰ ἀναθεωρηθῇ τὸ Σύνταγμα καὶ κατὰ τὴν ἀναθεώρησιν τοῦ Συντάγματος εἴμεθα βέβαιοι ὅτι θὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν ὅσα ἡ πεῖρα μᾶς ἐδίδαξε καὶ ὅσα θὰ παραστῇ ἀνάγκη νὰ κριθοῦν ὡς τροπολογητέαι διατάξεις τοῦ Συντάγματος. Δι’ αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις συμφωνεῖ ὅπως ἡ ἰσχὺς τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ εἶναι μόνον ἑξάμηνος. Ἐὰν θέλετε δύναται νὰ προστεθῇ ὅτι δύναται νὰ ἐξακολουθήσῃ ἰσχῦον ἐπὶ ἓν ἀκόμη ἑξάμηνον κατ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ὑπ’ εὐθύνην αὐτοῦ. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ ἄρθρον 1 συνεφωνήσαμεν ἤδη εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἔχω τὴν τιμὴν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως νὰ σᾶς ἀνακοινώσω ὅτι πράγματι θὰ πρέπει εἰδικῶς νὰ ἀναφερθοῦν τὰ προβλεπόμενα ἄρθρα καὶ ὡς τοιαῦτα ἀπὸ συμφώνου μὲ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, θεωροῦμεν τὰ ἄρθρα 10, 11, 12, καὶ 38. Ἡ Κυβέρνησις ἀντιτίθεται ἀπολύτως εἰς τὸ νὰ γίνῃ τροποποίησις τοῦ ἄρθρου 2 ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὅτι πρέπει νὰ εἰδικευθοῦν αἱ περιπτώσεις αἱ ὁποῖαι ἀναγράφονται πέραν τῶν περιπτώσεων τὰς ὁποίας προβλέπει τὸ ἄρθρον 14 τοῦ Συντάγματος. Δηλαδὴ δὲν θὰ δεχθῇ νὰ ἀναφερθῇ ἁπλῶς ἐν τῇ διατάξει, ὅπως ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ προτείνῃ, ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ἄρθρον 129 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου. Ἐὰν ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχῃ ἀντίρρησις ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἀπαντήσω κατὰ τὸ τέλος τῆς συζητήσεως διὰ ποίους λόγους ἡ Κυβέρνησις ἀρνεῖται ἀπολύτως τοιαύτην μεταβολήν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πράγματι καὶ τὴν μεσημβρίαν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ κατόπιν συνεννοήσεως μὲ τὸν ἀξιότιμον κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νομίζομεν ὅτι πρέπει νὰ μεταβάλωμεν εἶναι ἡ ἀοριστία τοῦ ἐδαφίου α ἄρθρον 2. Ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ἐδεχόμην τροποποίησιν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κύριος Καλλίας εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἔχει διανεμηθῆ, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐδάφιον α τοῦ ἄρθρου 2. Πάντως οἱαδήποτε διευκρίνησις ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ μὲ ἄλλην τυχὸν διατύπωσιν, θὰ μᾶς εὕρισκε συμφώνους ἐφ’ ὅσον θὰ εἶναι ἀνάλογος πρὸς τὴν ὑπὸ τοῦ κ. Καλλία προταθεῖσαν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀναδρομικὴν ἰσχύν, πρέπει νὰ τονίσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἀναδρομικῆς ἰσχύος κατασχέσεων, διότι αἱ κατασχέσεις ὅπως γνωρίζετε αἴρονται ἢ ἀκυροῦνται διὰ βουλεύματος τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐκδοθῇ ἐντὸς 24 ὡρῶν. Ἑπομένως αὐτὴ ἡ διάταξις οὐδεμίαν πρακτικὴν σημασίαν θὰ εἶχεν. Ἐὰν τίθεται καὶ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις τὸ θέλῃ ἀκόμη ὡς ζήτημα, εἰς τὸ ὁποῖον ἐμμένει, εἰς τὴν Βουλήν, τοῦτο γίνεται διότι ἐκ τῆς διατάξεως αὐτῆς προκύπτουν ἀστικαὶ ὑποχρεώσεις διὰ τὸ Δημόσιον καὶ τὰς ἀστικὰς αὐτὰς ὑποχρεώσεις ἡ Κυβέρνησις τοὐλάχιστον νομίζει ὅτι πρέπει νὰ ἀποφύγῃ. Διότι τὸ περὶ οὗ πρόκειται δημοσίευμα, δὲν εἶναι δημοσίευμα ἀνόητον ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κύριος Βαμβέτσος. Εἶναι δημοσίευμα τὸ ὁποῖον ἔχει ἐξαιρετικὴν ἐθνικὴν σημασίαν. Εἶναι μία καμπὴ τοῦ τρόπου τῆς ἐπιδρομῆς ἡ ὁποία γίνεται ἐναντίον τοῦ Κράτους. Νομίζω λοιπὸν ὅτι θὰ ἦτο ἄδικον ἐφόσον καὶ αὐτὸ τὸ βούλευμα τὸ ἀνεγνώρισεν ὡς ἐπαναστατικὸν δημοσίευμα καὶ ἐφόσον εἶναι ἀναμφισβήτητον τὸ ἀξιόποινον τῆς πράξεως αὐτῆς, ἡμεῖς νὰ ἔλθωμεν διὰ τῆς διαγραφῆς τῆς διατάξεως αὐτῆς νὰ δώσωμεν δικαίωμα εἰς τὸν ἔνοχον νὰ λάβῃ ἀπὸ τὸ Δημόσιον ἀποζημίωσιν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἄποψις τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπίσης ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 παράγραφος 2 θέτω ὑπ’ ὄψιν ὑμῶν ὅτι ἡ Κυβέρνησις συμφωνεῖ ὅπως πλὴν τῶν ἄρθρων 10, 11 καὶ 12 τεθῇ καὶ τὸ 38 ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπίτασιν τῆς ποινῆς.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κύριος Σ. Παπουτσάνης.

§34Σ. ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, οὐδενὸς ἐξ ὑμῶν διέφυγε τὴν προσοχὴν ἡ ἀνώμαλος κατάστασις ὡς αὕτη διεμορφώθη εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ ἥτις ἔκρυθμος κατάστασις ἐπετάθη τὰς τελευταίας ἡμέρας ἐπικινδύνως διὰ τὸ Κράτος καὶ διὰ τὴν ἀκεραιότητα τῆς χώρας. Ἐξ ἀφορμῆς τῆς προκυψάσης αὐτῆς ἐκρύθμου καταστάσεως, ἡ Κυβέρνησις εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ λάβῃ ὡρισμένα μέτρα τὰ ὁποῖα ἐνόμισεν ὅτι δύναται νὰ θεραπεύσουν τὸ κακόν. Ἐν πρώτοις ἐζήτησε ψήφισιν ὑπὸ τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως τοῦ ψηφίσματος περὶ ἐκτάκτων μέτρων. Εἴχομεν τὴν εὐκαιρίαν καὶ τότε νὰ εἴπωμεν ὅτι διὰ τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ δὲν θὰ ἐθεραπεύετο ἡ ὑφισταμένη ἀνώμαλος κατάστασις, καὶ ὅτι δὲν θὰ ἐπετυγχάνοντο οἱ ἐπιδιωκόμενοι δι’ αὐτοῦ σκοποί. Μετ’ ὀλίγας ἡμέρας μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ ψηφίσματος ἐκείνου, ἡ ἔκρυθμος κατάστασις, ἡ ὁποία ἐπεκράτει εἰς ὁλόκληρον τὴν ὕπαιθρον χώραν καὶ ἰδίως εἰς τὴν Θεσσαλίαν, ἐνετάθη ἐπικινδύνως εἰς τὰ σύνορα. Καὶ πρὸ ὀλίγων μόλις ἡμερῶν καλούμεθα νὰ παραστῶμεν μάρτυρες εἰς γεγονότα τὰ ὁποῖα συνετάρασσον τὸ Πανελλήνιον. Ὡς δεύτερον μέτρον καταπολεμήσεως τοῦ Κομμουνισμοῦ καὶ τῆς ἐκρύθμου καταστάσεως ἡ ὁποία προέκυψε ἦτο ἡ ψήφισις τοῦ ψηφίσματος περὶ ἐξυγιάνσεως τῶν κρατικῶν ὑπηρεσιῶν. Τρίτον ψήφισμα τὸ ὁποῖον εἰσήχθη ἐνώπιον ἡμῶν καὶ διὰ τοῦ ὁποίου πάλιν ἡ Κυβέρνησις ἐσκόπει τὴν θεραπείαν τῆς προκυψάσης καταστάσεως καὶ τὴν ἄρσιν τῶν ἀνωμαλιῶν ἦτο τὸ ψήφισμα περὶ μέτρων ἐπιεικείας, ἤδη δὲ 48 ὥρας μόλις μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ ψηφίσματος τούτου φέρεται ἐνώπιον ἡμῶν τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα περὶ λήψεως ἐκτάκτων μέτρων κατὰ ἀδικημάτων τοῦ τύπου. Βεβαίως πιστεύομεν καὶ ἡμεῖς ὅτι ἐπεβάλλετο καὶ ἐπιβάλλεται νὰ ληφθοῦν αὐστηρὰ καὶ δραστικὰ μέτρα κατὰ τοῦ Κομμουνισμοῦ καὶ τῶν πάσης φύσεως ἐκδηλώσεών του. Πιστεύομεν ὅτι ἄνευ τῆς λήψεως τοιούτων μέτρων αἱ ἀνωμαλίαι αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργήθησαν καὶ αἱ ὁποῖαι ἀπειλοῦν αὐτὴν ταύτην τὴν ἀκεραιότητα τῆς χώρας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεραπευθοῦν. Ἀλλὰ συγχρόνως πιστεύομεν ὅτι αἱ ἀνωμαλίαι αὗται καὶ ἡ ἔκρυθμος αὕτη κατάστασις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεραπευθοῦν μόνον διὰ νομοθετικῶν μέτρων, ἀλλ’ ὅτι χρειάζεται ἀκόμη νὰ ἐμπιστευθῇ ἡ Κυβέρνησις, εἴτε ἡ παροῦσα, εἴτε ἄλλη ἡ ὁποία ἴσως θὰ σχηματισθῇ εἰς τὸ μέλλον ἐπὶ εὐρυτέρας βάσεως, νὰ ἐμπιστευθῇ λέγομεν τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῶν τῶν μέτρων εἰς χεῖρας ἰσχυρὰς αἱ ὁποῖαι θὰ παρέχουν ὅλας τὰς ἐγγυήσεις θὰ φέρουν τὸ ἐπιδιωκόμενον ἀποτέλεσμα καὶ θὰ διορθώσουν τὰ κακῶς ἔχοντα. Ὑπὸ τὸ κράτος αὐτῆς τῆς ἐκρύθμου καταστάσεως, ἡ Κυβέρνησις ἐθεώρησε σκόπιμον λαμβάνουσα ἀφορμὴν ἐξ ἑνὸς ἐμπρηστικοῦ δημοσιεύματος καὶ ἔχουσα τὴν γνώμην ὅτι μέγα κακὸν προσγίνεται εἰς τὸν τόπον διὰ τῆς δημοσιεύσεως ὑπὸ τοῦ τύπου τῆς ἀριστερᾶς ὡρισμένων εἰδήσεων, νὰ εἰσαγάγῃ ἐνώπιον τῆς συνελεύσεως τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα. Βεβαίως, ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, οὐδεὶς ἀρνεῖται ὅτι ἐπιβάλεται ἡ λῆψις αὐστηρῶν μέτρων κατὰ τοῦ Κομμουνισμοῦ. Ἀλλὰ ἐρωτᾶται, δύναται νὰ ἐπιτύχῃ τοὺς ἐπιδιωκομένους ὑπ’ αὐτοῦ σκοποὺς τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα; Θὰ μᾶς ἐπιτρέψῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ νομίζωμεν, ὅτι τὰ διὰ τοῦ ψηφίσματος θεσπιζόμενα μέτρα καὶ αἱ εἰσαγόμεναι κατὰ παρέκκλισιν τοῦ Συντάγματος διατάξεις, δὲν δύνανται νὰ τελεσφορήσουν. Διότι ἡ ἄκρα ἀριστερὰ ἔχει ὀργάνωσιν ἐπιστημονικὴν εἰς τὸ σύστημα τῆς διαφωτίσεώς της, καὶ δύναται νὰ λειτουργήσῃ εἰς κάθε περίπτωσιν τὸ σύστημα αὐτό, ἀκόμη καὶ ἐν παρανομίᾳ. Εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους ὅτι κατὰ τοὺς χρόνους τῆς κατοχῆς, πόσον τεχνικῶς, πόσον ἐπιτηδείως, πόσον ἄνευ κινδύνων τῶν ἐκδοτῶν αὐτῶν τῶν ἐντύπων, ἐκυκλοφόρουν ἔντυπα τὰ ὁποῖα εἶχον τὴν προέλευσίν των κυρίως ἐκ τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς. Καὶ ἐνῷ ἡ ἄκρα ἀριστερὰ καὶ δὴ τὸ Κ.Κ.Ε. ἔχει τόσον ὠργανωμένον σύστημα διαφωτίσεως, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ λειτουργήσῃ, ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν ἀκόμη καὶ ἐν παρανομίᾳ, ἀντιθέτως διεπιστώσαμεν τὴν ἔλλειψιν παντὸς συστήματος καὶ μεθόδου ἐκ μέρους τοῦ ἐπισήμου Κράτους πρὸς καταπολέμησιν τῶν κομμουνιστικῶν μεθόδων διαφωτίσεως. Ἀλλ’ ἐνῷ δὲν πρόκειται τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα, κατὰ τὴν ταπεινὴν ἡμῶν γνώμην, νὰ ἐπιτύχῃ τοὺς ἐπιδιωκομένους σκοπούς, ἀντιθέτως, νομίζομεν, ὅτι δύναται νὰ δημιουργήσῃ ζητήματα εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ Ἔθνος ἡμῶν νὰ ἐκθέσῃ ἀκόμη περισσότερον εἰς τὴν διεθνῆ κοινὴν γνώμην καὶ τοὺς μεγάλους φίλους ἡμῶν, τοὺς συμμάχους μας, ὅτι τὸ Κράτος πλέει πλησίστιον πλέον, πρὸς τὴν γραμμὴν τῆς Δικτατορίας, πρὸς τὴν γραμμὴν τῆς λήψεως μέτρων τὰ ὁποῖα θίγουν τὰς ἐλευθερίας τὰς θεσπιζομένας καὶ προστατευομένας ὑπὸ τοῦ Συντάγματος. Ἀκόμη πιστεύω ὅτι τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοθέτημα πρόκειται, ἐνῷ δὲν θὰ ἐπιτύχῃ τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπόν, ἀντιθέτως νὰ δημιουργήσῃ ζητήματα διὰ τὴν Κυβέρνησιν, διότι τὸ Κράτος καὶ πάλιν νομίζω ὅτι θὰ φανῇ ἀνίσχυρον νὰ θέσῃ εἰς ἐφαρμογὴν μὲ ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα καὶ αὐτὸ τὸ νομοθέτημα. Διότι τὸ Κ.Κ.Ε., τὸ ὁποῖον εὐθύνεται διὰ τὴν δημιουργηθεῖσαν ἔκρυθμον κατάστασιν, δὲν πρόκειται νὰ δειλιάσῃ ἐνώπιον τῶν θεσπιζομένων νέων διατάξεων. Τοὐναντίον δὲ πιστεύομεν ὅτι θὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν γραμμὴν τὴν ὁποίαν ἐχάραξεν, καὶ ἡ ὁποία κυρίως ὑπαγορεύεται εἰς αὐτὸ ἔξωθεν. Πιστεύομεν ἀκόμη, ὅτι καὶ ἐὰν τυχὸν ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκετο εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀφαιρέσῃ τὴν ἄδειαν ἐκδόσεως ἀπὸ μίαν ἀπὸ τὰς κομμουνιστικὰς ἐφημερίδας, ἡ ἐφημερὶς αὐτὴ καὶ πάλιν θὰ ἐκυκλοφόρει παρανόμως καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν θὰ ἡρωοποιοῦντο οἱ ἐκδόται ὡς καὶ οἱ ἐμπνευσταὶ καὶ ὑποκινηταὶ αὐτῆς. Ἀκόμη νομίζομεν ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ εἰσαχθῇ τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως, διότι, διὰ τῆς ἐπιψηφίσεώς του, θὰ δοθῇ ἔστω καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων, ἔρεισμα εἰς τὴν ἄκραν ἀριστεράν, ἡ ὁποία σήμερον δὲν ἔχει οὐδένα ἠθικὸν ἢ ἄλλο ἔρεισμα εἰς τὸν ἀγῶνα της, ὅτι ἀγωνίζεται διὰ τὰς ἐλευθερίας της καὶ διότι ὁ τύπος ἐφιμώθη.

§35Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. (Δὲν ἀκούεται).

§36Σ. ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ. Ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας, ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκεται ὁ τόπος καὶ ὅταν θεσπίζωνται μέτρα κατευνασμοῦ καὶ ἐπιεικείας, δὲν μπορεῖτε νὰ εἰσάγητε μέτρα φιμώσεως τοῦ τύπου, δυνάμενα νὰ δημιουργήσουν ζητήματα καὶ παρεξηγήσεις εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἀκόμη, κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιδιωχθῇ ἡ ψήφισις τοῦ παρόντος ψηφίσματος ὑπὸ τῆς Βουλῆς, διότι τὸ μέτρον αὐτὸ εἶναι ἄντικρυς καὶ καταφανῶς ἀντίθετον πρὸς τὰ μέτρα ἐπιεικείας, τὰ ὁποῖα μόλις προχθὲς ἐζήτησεν ἀπὸ ἡμᾶς νὰ ψηφίσωμεν ἡ Κυβέρνησις. Βεβαίως εἶναι ἐπάναγκες νὰ ληφθῶσι μέτρα αὐστηρὰ ἀλλὰ καὶ ἀποτελεσματικὰ πρὸς καταπολέμησιν τοῦ κομμουνισμοῦ. Νὰ ληφθῶσι μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ τὸν καταστήσουν ἀκίνδυνον, νὰ ληφθῶσι μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ ἔχουν ὡς ἀποτέλεσμα τὸν ἀφοπλισμὸν τῶν ἀνταρτῶν τοῦ Κ.Κ.Ε., οἱ ὁποῖοι μάχονται εἰς τὰ σύνορα καὶ οἱ ὁποῖοι δροῦν καὶ κινοῦνται κατ’ ἐπιταγὴν ἔξωθεν. Θὰ ἔπρεπε ὅμως τὰ μέτρα αὐτὰ διὰ νὰ εἶναι τελεσφόρα καὶ νὰ ἐπιτύχουν τὰ ὑπ’ αὐτῶν ἐπιδιωκόμενα ἀποτελέσματα, νὰ ληφθοῦν ὑπὸ Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία νὰ ἐμπνέῃ ἐμπιστοσύνην καὶ εἰς τὴν Δεξιὰν καὶ εἰς τὴν Ἀριστεράν, ὅτι εἶναι εἰς θέσιν καὶ ὅτι ἔχει τὴν δύναμιν νὰ τὰ ἐφαρμόσῃ καὶ νὰ ἐπιτύχῃ τοὺς ὑπ’ αὐτῶν ἐπιδιωκομένους σκοπούς. Ἀκόμη τὰ μέτρα αὐτὰ δέον νὰ εἶναι προϊόν ἐπιστημονικῆς μελέτης, νὰ ἐφαρμοσθοῦν μὲ σύστημα καὶ πρὸ παντὸς τὰ ἐκτελεστικὰ ὄργανα πρὸς ἐφαρμογὴν αὐτῶν τῶν μέτρων, δέον νὰ εἶναι ἰσχυρὰ καὶ ἱκανὰ νὰ ἐπιβάλουν τὴν θέλησιν τοῦ Κράτους. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, καὶ εἰς διαπίστωσιν τῆς μὴ ὑπάρξεως ἢ καὶ θεσπίσεως μέτρων ὑπὸ τοῦ Κράτους, τὰ ὁποῖα νὰ καταπολεμοῦν πραγματικῶς τὸν κομμουνισμόν, θὰ μὴ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναφέρω πληροφορίας τινὰς ἀπολύτως θετικὰς καὶ εἰς γνῶσιν τῆς Ἀσφαλείας περιελθούσας, περὶ τῆς δράσεως τοῦ Κ.Κ.Ε. καὶ τῶν ἐξαρτωμένων ἀπὸ αὐτὸ κομμάτων. Τὴν παρελθοῦσαν Τετάρτην ἔλαβε χώραν σύσκεψις τοῦ Ἀγροτικοῦ Κόμματος τῆς Ἑλλάδος, τὸ ὁποῖον εἶναι γνωστὸν τοῖς πᾶσι ὅτι ἐμπνέεται καὶ καθοδηγεῖται ὑπὸ τοῦ Κ.Κ.Ε., ἀκόμη δὲ ὅτι εἶναι καὶ ἐξάρτημα αὐτοῦ. Κατὰ τὴν σύσκεψιν αὐτήν, ἐξητάσθη ἡ προκύψασα κατάστασις. Καὶ ἠθέλησαν οἱ παριστάμενοι κατὰ τὴν σύσκεψιν αὐτὴν νὰ διαπιστώσουν ποῦ ἐπέτυχε μέχρι τοῦδε εἰς τὸ ἔργον του τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα, καὶ τὰ ἀπὸ αὐτὸ ἐξαρτώμενα κόμματα, καὶ ποῦ ἀπέτυχε. Θέματα τῆς συνεδριάσεως ἦσαν: 1) Ἡ ἐξέτασις τῆς ἐπιτυχίας εἰς τὸ τμῆμα τῆς διαφωτίσεως, 2) εἰς τὸ οἰκονομικὸν τμῆμα καὶ 3) εἰς τὴν ἀνταρτικὴν κίνησιν. Τοὺς ἀπησχόλησεν ἰδιαιτέρως, τὸ οἰκονομικὸν θέμα, καὶ ἠσχολήθησαν ἐπ’ ἀρκετὴν ὥραν μὲ τὴν ἀποτυχίαν τῆς τελευταίας ἀπεργίας τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων. Καὶ ἀφοῦ διεπίστωσαν τὰ αἴτια τῆς ἀποτυχίας τῆς ἀπεργίας αὐτῆς, ἔδωσαν ὁδηγίας εἰς ὡρισμένα ἰδίᾳ μαχητικὰ στελέχη τοῦ Ἀγροτικοῦ Κόμματος, παριστάμενα, διὰ τὴν ἔντασιν τῆς δράσεως, καὶ διὰ τὴν δημιουργίαν τῶν προϋποθέσεων, καὶ τῶν ψυχολογικῶν συνθηκῶν πρὸς ἐπιτυχίαν μίας νέας ἀπεργίας. Συγχρόνως ἐδόθησαν ὁδηγίαι εἰς τοὺς παρισταμένους ὅπως τὴν κίνησιν τὴν ἀνταρτικὴν τῆς ὑπαίθρου, θελήσουν καὶ ἐπιδιώξουν νὰ μεταφέρουν καὶ εἰς τὴν πόλιν, καὶ νὰ δημιουργήσουν καταλλήλως τὰς ψυχολογικὰς προϋποθέσεις διὰ τὴν δημιουργίαν δέους εἰς τὴν κοινὴν γνώμην. Ὡς μέσον τῶν ἐπιδιωκομένων αὐτῶν σκοπῶν, ἦτο καὶ ἡ σύστασις περὶ ἐπανεμφανίσεως τῶν χωνιῶν, τὰ ὁποῖα πράγματι ἐνεφανίσθησαν χθὲς εἰς διάφορα σημεῖα τῆς πόλεως.

§37Χ. ΛΑΔΑΣ. Αὐτὴ ἡ πληροφορία σας διὰ τὰ χωνιά, δημοσιεύεται σήμερον καὶ εἰς τὰς ἐφημερίδας.

§38Σ. ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ. Καὶ ἐρωτῶ, κύριοι συνάδελφοι, διατὶ ἡ Γενικὴ Ἀσφάλεια, περὶ τῆς ὁποίας εἶμαι βέβαιος ἀπολύτως, ὅτι τελεῖ ἐν γνώσει καὶ ἐν πλήρει λεπτομερείᾳ τῆς συνεδριάσεως καὶ ἄλλων συνεδριάσεων τοῦ ΚΚΕ καὶ λοιπά, διατὶ δὲν εἰσηγεῖται τὴν λῆψιν μέτρων, διὰ νὰ καταστήσῃ αὐτοὺς τοὺς κυρίους, τοὺς ὑπονομεύοντας τὸ Κράτος καὶ συνωμοτοῦντας κατ’ αὐτοῦ, κατὰ τῆς ἐθνικῆς ὑποστάσεως, κατὰ τῆς Κρατικῆς μηχανῆς, νὰ τοὺς καταστήσῃ ἀκινδύνους;

§39Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Αὐτὴ δὲν εἰσηγεῖται, ἢ οἱ πρὸς οὓς ἡ εἰσήγησις δὲν λαμβάνουν μέτρα.

§40Σ. ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ. Δὲν ἠξεύρω, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς τὸ πῶ...

§41Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρόεδρ. Κυβερν.). Προτείνετε νὰ συλλαμβάνωνται ὅλοι αὐτοί, οἱ κατ’ ἰδίαν συνωμοτοῦντες;

§42Σ. ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ. Λέγω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἀντὶ νὰ ψηφίζωμεν μέτρα τὰ ὁποῖα μένουν εἰς τὰ χαρτιά, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ εὕρωμεν μέσα πρακτικά, καὶ τρόπους πρακτικοὺς διὰ νὰ καταστήσωμεν ἀκίνδυνον τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα καὶ τὸ κομμουνιστικὸν σύστημα.

§43Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρόεδρ. Κυβερν.). Μέτρα τοιαῦτα ὑπάρχουν, αἱ συλλήψεις καὶ αἱ ἐκτοπίσεις.

§44Σ. ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ. Ὑπάρχουν, κύριε Πρόεδρε, καὶ ἄλλα μέτρα πρακτικά. Τὴν στιγμὴν αὐτήν, ποὺ θέλομεν ἢ ἀποφασίζομεν, κ. Πρόεδρε, νὰ παρεκκλίνωμεν ἀπὸ οὐσιώδεις διατάξεις τοῦ Συντάγματος, θὰ ἠμπορούσαμεν θαυμάσια νὰ εἴπωμεν, ὅτι θέτομεν τὸ Κ. Κ. ἐκτὸς νόμου, καὶ ὅτι συλλαμβάνομεν τοὺς ἐπιβουλευομένους κατὰ τοῦ Κράτους. (Χειροκροτήματα).

§45Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὅπερ δὲν θὰ ἦτο οὔτε κἂν παρέκκλισις ἀπὸ τοῦ Συντάγματος.

§46Σ. ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ. Αὐτὸ λέγω καὶ ἐγώ, κύριε Βαμβέτσο.

§47ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τότε ἡ Ἀντιπολίτευσις θὰ εἶχεν ἀντιρρήσεις, ὅπως ἔχει καὶ σήμερον.

§48Σ. ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς εἴπω διὰ μίαν ἀκόμη φοράν, ὅπως σᾶς εἶπον καὶ κατὰ τὴν προηγουμένην ἀγόρευσίν μου, ὅταν εἶχον τὴν τιμὴν ν’ ἀγορεύσω ἐνώπιόν σας, διὰ τὰ μέτρα ἀσφαλείας, ὅτι ἂν καὶ ἀνήκω εἰς τὴν πλειοψηφίαν, καὶ γνωρίζω ἄριστα τὰς ὑποχρεώσεις μου, ὡς συμπολιτευομένου, ἐν τούτοις νομίζω ὅτι ἐξ ἴσου εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαπιστώνω ὡρισμένας καταστάσεις, καὶ νὰ λέγω τὰς ἐπιστημονικάς μου ἀντιρρήσεις ἐπὶ τῶν ἑκάστοτε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἐρχομένων σοβαρῶν θεμάτων, ὡς τὸ ὑπὸ κρίσιν. Τὰ μέτρα ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ ληφθοῦν εἰς τὰς δεινὰς αὐτὰς περιστάσεις τὰς ὁποίας διέρχεται τὸ Ἔθνος, κατὰ τοῦ Κομμουνισμοῦ, θὰ ἠδύναντο νὰ τελεσφορήσουν λαμβανόμενα καὶ ἐφαρμοζόμενα μόνον ἀπὸ μίαν Κυβέρνησιν ἐθνικῆς ἑνώσεως ὁλοκλήρου τοῦ ἐν τῇ Βουλῇ πολιτικοῦ κόσμου, εἰς ἥν, ἀπαραιτήτως, θὰ μετεῖχε καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Ἀλλά, διὰ νὰ μὴ κατηγορηθῶ πάλιν, ἀπὸ τοὺς κυρίους ἐν τῇ συμπολιτεύσει συναδέλφους, ὅτι εἰσάγω καινὰ δαιμόνια, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναγνώσω περικοπὴν φίλης πρὸς ἡμᾶς ἐφημερίδος, τῆς «Βραδυνῆς», συνδεομένης δὲ μὲ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, ἡ ὁποία, καὶ αὕτη ἔφθασεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ διαπιστώσῃ ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ σωθῇ ὁ τόπος, ἄνευ τῆς ἑνώσεως ὁλοκλήρου τοῦ ἐν τῇ Βουλῇ ἐθνικόφρονος πολιτικοῦ κόσμου. Λέγει ἡ ἐφημερὶς «Βραδυνή», εἰς σημερινὴν ἀνοικτὴν ἐπιστολήν της πρὸς τὴν Α. Μ. τὸν Βασιλέα «Ὅτι κοινὴ ἐπιθυμία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἶναι σήμερον ὁ σχηματισμὸς Κυβερνήσεως ἐθνικῆς ἑνώσεως .... (ἀναγινώσκει) .........». Κύριοι βουλευταί, ἂν καὶ θὰ μοῦ εἴπητε καὶ πάλιν, ἴσως πολλοὶ ἐκ τῆς μειοψηφίας, ὅτι ἡ φωνή μου εἶναι φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ.....

§49Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Μετὰ 40 μῆνας, θὰ πάρετε ἀπάντησιν.

§50Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὄχι 40, ἀλλὰ 88.

§51Σ. ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ. Ἐπιθυμῶ καὶ πάλιν νὰ κάμω ἔκκλησιν πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ τὴν Συμπολίτευσιν νὰ ὑπακούσουν εἰς τὴν ἐπιθυμίαν ὁλοκλήρου τοῦ ἐθνικόφρονος Ἑλληνικοῦ κόσμου, διὰ νὰ δώσουν Κυβέρνησιν ἐθνικῆς ἑνώσεως, ἱκανὴν ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὰς κρισίμους περιστάσεις, διὰ τὸ Ἔθνος. Ὅσον ἀφορᾷ, κύριοι συνάδελφοι, τὴν κατ’ ἄρθρον ἐξέτασιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοθετήματος, θὰ εἶχον νὰ κάμω τὰς ἑξῆς παρατηρήσεις: Νομίζω ὅτι αἱ προβλεπόμεναι περιπτώσεις ὑπὸ τῶν διαφόρων διατάξεων τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοθετήματος, ὅπως εἶπε καὶ ὁ προλαλήσας ἀξιότιμος συνάδελφος καὶ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας, βουλευτὴς Τρικάλων κ. Βαμβέτσος, ὅτι θὰ ἠδύναντο νὰ κολασθοῦν καὶ νὰ θεραπευθοῦν ἐξ ἴσου ἱκανοποιητικὰ διὰ τῶν κειμένων διατάξεων καὶ δὴ τῶν διατάξεων τοῦ κοινοῦ Ποινικοῦ νόμου. Ἐὰν δὲ ἐφηρμόζοντο αὐστηρῶς αἱ διατάξεις τοῦ κοινοῦ Ποινικοῦ νόμου, δὲν ἦτο ἀναγκαία ἡ προσφυγὴ εἰς ἄλλο νομοθέτημα, εἰμὴ μόνον, ἴσως καὶ συμπληρωματικῶς, εἰς τὴν Συντακτικὴν Πρᾶξιν 115, ἡ ὁποία παρεῖχεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν εὐχέρειαν νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς διαφόρους περιπτώσεις ἐκτραχηλισμοῦ τοῦ τύπου ὡς καὶ τὰς περιπτώσεις ἐκείνας, ἀνακοινώσεων καὶ δημοσιευμάτων τοῦ ΚΚΕ, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐζημίουν τὸ ἐθνικὸν συμφέρον. Εἰς τὸ ἄρθρον 1ον εἰδικώτερον, φρονῶ, ὅτι αἱ προβλεπόμεναι ὑπ’ αὐτοῦ περιπτώσεις περιλαμβάνονται ὅλαι εἰς τὸν Ποινικὸν νόμον. Εἰς τὸ ἄρθρον 2 νομίζω ὅτι ἡ διατύπωσις αὐτοῦ, ὡς εἶχεν ἐν τῷ κατατεθέντι, ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, σχεδίῳ ψηφίσματος, ἦτο ἀόριστος. Εἰς τὸ τρίτον ἄρθρον νομίζομεν, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη εἶναι ὑπὲρ τὸ δέον αὐστηρὰ καὶ θὰ ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ὡς συνέπειαν εἰς περίπτωσιν ἐφαρμογῆς αὐτῆς, τὴν ὑπὸ τὰ ὄμματα τοῦ ἐπισήμου Κράτους καὶ τῆς Κυβερνήσεως κυκλοφορίαν λαθραίου τύπου. Καὶ γενικῶς τὸ νομοθέτημα θὰ ἔδει νὰ εἶναι πλέον εἰδικευμένον, προβλέπον συγκεκριμένως τὰς ἑκάστοτε περιπτώσεις ἐφαρμογῆς του — μᾶλλον δὲ περιοριστικῶς. (Χειροκροτήματα).

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Καλλίας ἔχει τὸν λόγον.

§53Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Νομίζω, κ. συνάδελφοι, ὅτι τῆς ἐξετάσεως τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος πρέπει νὰ προηγηθῇ τὸ ξεκαθάρισμα μερικῶν γεγονότων καὶ ἐννοιῶν συναφῶν. Τὸ κείμενον, τὸ ὁποῖον ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ ψηφίσματος — ἕνα κείμενον ἐθνικῶς ἀνάξιον, ἀλλὰ καὶ ἀνάξιον λόγου — περιέχει κατὰ κόρον τὴν φράσιν, ὅτι προέρχεται ἀπὸ τὸν «δημοκρατικὸν στρατόν». Οὐδὲν τούτου ψευδέστερον, διότι οὔτε «στρατὸς» εἶναι ὁ συρφετὸς τῶν πολλῶν κακῶν καὶ τῶν ὀλίγων παραπλανηθέντων, οἱ ὁποῖοι ἔσφαξαν γυναῖκας καὶ παιδιὰ εἰς τὸ Σκρᾶ καὶ εἰς τὰς ἄλλας πόλεις, οὔτε «δημοκρατικὸς» εἶναι ὁ συρφετὸς αὐτός, διότι ἡ ἔννοια τῆς Δημοκρατίας εἶναι συνδεδεμένη μὲ τὴν Ἐλευθερίαν καὶ τὴν πειθὼ καὶ ὄχι μὲ τὴν βίαν καὶ τὸ ἔγκλημα. (Χειροκροτήματα). Δευτέρα διευκρίνησις ἀπαραίτητος, εἶναι ἡ ἑξῆς: Ἡ ἀνάλυσις τῆς σημερινῆς θέσεως τοῦ κομμουνισμοῦ ἔναντι τοῦ ἐθνικοῦ ζητήματος. Γνωρίζομεν, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἄλλοτε ὁ κομμουνισμὸς ἐπίστευεν εἰς τὸν διεθνισμόν. Καὶ ἂν ἀκόμη δὲν πιστεύωμεν εἰς τὴν ὀρθότητα τῆς ἰδέας του, εἴτε διότι ἀντιτιθέμεθα εἰς αὐτήν, εἴτε διότι τὴν θεωροῦμεν οὐτοπιστικήν, πάντως εἶναι μία ἰδέα, ἡ ὁποία ἠδύνατο νὰ εἶναι σεβαστή, ἐφ’ ὅσον περιεῖχε τὴν ἀμοιβαιότητα. Σήμερον ὅμως, ὁ κομμουνισμός, ὁ Ἑλληνικὸς κομμουνισμός, καὶ ἐννοῶ κυρίως τὴν νοοτροπίαν τῆς κομμουνιστικῆς ἡγεσίας ὡς καὶ τὴν τῶν στελεχῶν τοῦ κομμουνισμοῦ, δὲν εἶναι κἂν διεθνιστικός. Εἶναι ἐθνικιστὴς διὰ λογαριασμὸν ξένης Πατρίδος. (Χειροκροτήματα). Ἐν ὀνόματι, δηλαδή, τῆς διαδόσεως τῆς κομμουνιστικῆς ἰδεολογίας ἐπιδιώκει τὴν ἐπέκτασιν, τὴν γεωγραφικὴν, τῶν κομμουνιστικῶν Κρατῶν — καὶ ἐντεῦθεν ὁ τεράστιος κίνδυνος. Ὑπάρχει καὶ μία τρίτη ἔννοια, ἡ ὁποία ἔχει ἀνάγκην διευκρινίσεως, ἡ ἔννοια τοῦ φασισμοῦ. Ἠλέγξαμεν ἐπανειλημμένως δριμύτατα τὴν Κυβέρνησιν, διότι ὄχι μόνον δὲν κατώρθωσε νὰ καταστείλῃ τὴν ἀνταρσίαν τῶν βορείων ἐπαρχιῶν παρὰ τὰ σύνορα τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ καὶ διότι δὲν κατώρθωσεν ἐπίσης νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ἀπρόσωπον ἔννοιαν τῆς νομιμότητος καὶ τὴν ἴσην μεταχείρισιν τῶν πολιτῶν εἰς τὴν ὑπόλοιπον Ἑλλάδα. Αἱ ὑπερβασίαι αὐταί, ἀποτελοῦν κλασσικὴν κυβερνητικὴν ἀποτυχίαν, ἀλλὰ δὲν συνιστοῦν τὸ φαινόμενον τοῦ φασισμοῦ. Διότι διὰ νὰ ὑπάρχῃ φασισμός, χρειάζεται ἡ συγκεκριμένη βούλησις ἐπιβολῆς μονίμου κοινωνικοῦ καὶ πολιτικοῦ καθεστῶτος, ὡρισμένου τύπου (αὐταρχικοῦ). Τοιαύτη ὅμως βούλησις δὲν ὑπάρχει ἀναμφισβητήτως εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Ὑπάρχει, ἑπομένως, κυβερνητικὴ ἀποτυχία, ὅπως συνέβαινε νὰ ὑπάρχῃ τοιαύτη καὶ προτοῦ ἀναφανῇ εἰς τὴν Εὐρώπην ὁ φασισμός. Ὑπάρχει περίπτωσις αὐστηρᾶς κριτικῆς, ἀκόμη καὶ παραχωρήσεως τῆς κυβερνητικῆς θέσεως μετὰ τὴν ἀποτυχίαν, ἀλλὰ καὶ δίκαιον καὶ ἀναγκαῖον εἶναι νὰ διακηρυχθῇ, δὲν ὑπάρχει φασισμὸς εἰς τὴν Ἑλλάδα. Μετὰ τὴν διευκρίνησιν αὐτῶν τῶν ἐννοιῶν, ἔρχομαι, κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ σχεδίου ψηφίσματος. Ἡ ἐλευθερία τοῦ τύπου εἶναι ἡ προφιλεστέρα τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ ἀνθρώπου. Ἐπιτρέπει τὴν ἐξωτερίκευσιν τῶν διανοημάτων, ἀποτελεῖ βάσιν τοῦ πολιτεύματος, ἀποτελεῖ καὶ ἀνθρωπίνης ἀξιοπρεπείας ἐκδήλωσιν. Οἱαδήποτε προσβολὴ κατὰ τῆς ἐλευθερίας τοῦ τύπου πρέπει νὰ μᾶς εὑρίσκῃ κατ’ ἀρχὴν λίαν διστακτικούς. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπὶ τῇ βάσει σκέψεων νευρικῶν, ἐπὶ τῇ βάσει σκέψεων αἱ ὁποῖαι δὲν περιέχουν ἐπαρκῆ προεργασίαν καὶ μελέτην τοῦ ζητήματος, νὰ καταλήξωμεν εἰς τὸ νὰ δεχθῶμεν νὰ θέσωμεν μίαν κηλῖδα, ἔστω καὶ μικράν, εἰς τὸν χάρτην τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ Τύπου. Οἱ δισταγμοὶ αὐτοὶ εἶναι δισταγμοί, οἱ ὁποῖοι δὲν ὁδηγοῦν εἰς πλήρη ἄρνησιν, ἀλλ’ ὁδηγοῦν εἰς σοβαρὰς σκέψεις, τὰς ὁποίας παρακαλῶ νὰ προσέξητε ὅλοι καὶ νὰ τὰς κρατήσετε εἰς τὴν συνείδησίν σας μέχρι τῆς στιγμῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ φθάσῃ ἡ ὥρα τῆς ψηφοφορίας. Δὲν ἐπιτρέπεται, λέγω, νὰ θέσωμεν αὐτὴν τὴν κηλῖδα, ἀλλὰ πρέπει μὲ βαθεῖαν ἐπίγνωσιν τῆς σημασίας — καὶ τῆς πραγματικῆς καὶ τῆς ἐντυπωσιακῆς — τὴν ὁποίαν ἔχει οἱοσδήποτε περιορισμὸς τῆς ἐλευθερίας τοῦ Τύπου, νὰ προσέξωμεν μήπως τὸ μέτρον βλάπτει καὶ δὲν ὠφελεῖ. Ὁ προσδοκώμενος σκοπὸς ἀπὸ τὴν ἐπιβολὴν τοῦ περιορισμοῦ, δὲν εἶναι βεβαίως, ὁ ἀποκλεισμὸς τῆς μεταδόσεως τῶν ἀνατρεπτικῶν ἰδεῶν, διότι γνωρίζομεν, ὅτι τὸ σύστημα τῆς ὀργανώσεως τῶν συνωμοτικῶς λειτουργουσῶν ὀργανώσεων, ἐπιτρέπει τὴν διάδοσιν τῶν ἀπηγορευμένων γνωμῶν δι’ ἀπηγορευμένων μέσων. Ἕνα μόνον σκοπὸν δύναται νὰ ἔχῃ ἡ ψήφισις τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου. Ὁ σκοπὸς αὐτὸς εἶναι σκοπὸς γοήτρου, νὰ μὴ περιέχῃ δηλαδὴ ὁ ἐπισήμως καὶ ἐλευθέρως κυκλοφορῶν Τύπος, ἀνατρεπτικὰς προκηρύξεις, ἀνατρεπτικὰ καθαρῶς ἐπαναστατικὰ δημοσιεύματα. Δὲν ὑποτιμῶ τὴν σημασίαν καὶ τὴν ἀξίαν τοῦ σκοποῦ, ἀλλὰ διερωτῶμαι καὶ θὰ διερωτῶμαι μέχρι τῆς τελευταίας στιγμῆς, ἐὰν ἀξίζει αὐτὸς ὁ σκοπὸς τὴν ἔκδοσιν εἰδικοῦ ψηφίσματος, προβλέποντος περιορισμὸν τῆς ἐλευθερίας τοῦ Τύπου. Ἀλλὰ ἐάν, κύριοι βουλευταί, καταλήξωμεν εἴτε ὅλοι ἡμεῖς, εἴτε ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς, εἰς τὸ ὅτι ἀξίζει αὐτὸς ὁ σκοπὸς τὴν ἔκδοσιν τοιούτου ψηφίσματος, ἀναμφισβητήτως εἶναι ἀνάγκη νὰ προσέξωμεν εἰς τὸ περιεχόμενον, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπέλθουν εἰς τὸ ὑποβληθὲν σχέδιον ψηφίσματος οὐσιωδέστατοι μεταβολαί, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀποτελοῦν ἁπλῶς τροπολογίας, ἀποτελοῦν βασικὰς προϋποθέσεις παραδοχῆς καὶ τῆς ἀρχῆς. Ἡ πρώτη προϋπόθεσις εἶναι ἡ προσωρινότης τοῦ μέτρου. Εὐτυχῶς ἡ Κυβέρνησις ἀπεδέχθη τὴν προσωρινότητα καὶ ἔχει ἰδιαιτέραν σημασίαν ἡ παραδοχὴ τῆς προσωρινότητος, διότι ἀκριβῶς ἡ διάρκεια, ἡ μονιμότης τῶν περιορισμῶν, ἀποτελεῖ κακὸν καὶ χαρακτηριστικὸν μεγαλύτερον, οὐσιωδέστερον καὶ χειρότερον καὶ αὐτοῦ ἀκόμη τοῦ περιεχομένου. Τὸ δεύτερον εἶναι ἡ μὴ ἀναδρομικότης. Ὡς πρὸς τὴν ἀναδρομικότητα, κύριοι βουλευταί, θὰ ἔπρεπε νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸ ἑξῆς: Ἡ ἀναδρομικότης ἐτέθη προφανῶς, διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν, ἡ ὁποία ἔδωκε ἀφορμὴν εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ ψηφίσματος. Ἀλλ’ ἀκριβῶς προάσπισιν, ἀσπίδα τοῦ ψηφίσματος, ἀποτελεῖ ἡ ἐκδοθεῖσα δικαστικὴ ἀπόφασις, ἡ ὁποία ἀποδεικνύει ἀνεξαρτησίαν τῶν Δικαστηρίων, ἐπὶ τῆς ὁποίας εἶναι δυνατόν, κατὰ κάποιον λόγον, νὰ θεμελιωθῇ ἡ ἄμυνα τοῦ μέλλοντος τυχὸν νὰ ψηφισθῇ σχεδίου ψηφίσματος. Αἱ δὲ μικραὶ ὑλικαὶ συνέπειαι, εἶναι ἀνάξιαι λόγου καὶ αὐταὶ δὲν ἀποδεικνύουν τίποτε ἄλλο, ἐὰν ἐπιβληθοῦν εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἀμφίβολον, δὲν ἀποδεικνύουν, λέγω, τίποτε ἄλλο, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι τὰ δικαστήρια ἐφαρμόζουν τοὺς νόμους ἔναντι οἱουδήποτε.

§54Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ὀρθόν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ὀρθὸν καὶ δὲν εἶναι ὠφέλιμον καὶ δὲν εἶναι καθόλου σκόπιμον καὶ δὲν εἶναι ἐθνικόν, τὰ Δικαστήρια νὰ ἀγνοοῦν πράγματα, τὰ ὁποῖα γνωρίζουν καὶ οἱ τελευταῖοι τῶν πολιτῶν. Διότι οἱ κύριοι Δικασταὶ ὀφείλουν νὰ γνωρίζουν, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ὑπάρχει πολιτικὸν Κόμμα Κομμουνιστικόν, ἀλλ’ ὑπάρχει μία συμμορία δολοφόνων, λωποδυτῶν, ἐμπρηστῶν, ἐχθρῶν τῆς Πατρίδος των. Τὸ πραγματικὸν αὐτὸ γεγονός, ὤφειλον νὰ τὸ γνωρίζουν καὶ ἐπ’ αὐτοῦ νὰ στηρίξουν τὴν ἀπόφασίν των. (Χειροκροτήματα).

§55Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε συνάδελφε, ὅσον περισσότερον εἶναι μετρημέναι καὶ συγκρατημέναι εἰς ἐκφράσεις αἱ δικαστικαὶ ἀποφάσεις, τόσον μεγαλύτερον καὶ τὸ κῦρος τῶν Δικαστηρίων. Προκειμένου, περὶ τοῦ κρισίμου ἄρθρου, τοῦ ἄρθρου 2, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἐδήλωσεν, ὅτι ἀποδέχεται ἐκ τῆς ὑποβληθείσης ἐπιβοηθητικῆς παρ’ ἐμοῦ τροπολογίας, τὴν διατύπωσιν τῆς περιπτώσεως Α τοῦ πρώτου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 2. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ὁλόκληρος ἡ παράγραφος ἔχει ἀνάγκην μεταβολῆς. Βεβαίως νομίζω, ὅτι ἡ διατύπωσις τῆς περιπτώσεως Α τῆς παραγράφου 1, πρέπει νὰ γίνῃ ὅπως ἔχει διατυπωθῆ εἰς τὴν τροπολογίαν, δηλαδή, ὅταν τὸ κείμενον τοῦ δημοσιεύματος εἶναι στασιαστικοῦ περιεχομένου σκοπῆ τὴν βιαίαν ἀνατροπὴν τῶν δημοκρατικῶν βάσεων τοῦ ἰσχύοντος πολιτεύματος. Νομίζω, ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι καὶ αἱ ὑπόλοιποι παράγραφοι ἔχουν ἀνάγκην μεταβολῆς. Ἡ παράγραφος Γ, δηλαδή, διότι ἡ Β ἀποτελεῖ ἐπανάληψιν κειμένου Δικαίου, δικαίου ἰσχύοντος καὶ ἴσως εἶναι περιττή.

§56Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς παρακαλέσω· «τῶν δημοκρατικῶν βάσεων τοῦ πολιτεύματος». Τὸ πολίτευμά μας περιέχει καὶ μὴ δημοκρατικὰς βάσεις;

§57Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ὄχι.

§58Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Λοιπὸν «τῶν βάσεων τοῦ πολιτεύματος», ἀφοῦ μόνον δημοκρατικὰς περιέχει.

§59Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐφ’ ὅσον αἱ βάσεις τοῦ πολιτεύματος εἶναι δημοκρατικαί, διατὶ φοβούμεθα νὰ ἐκστομίσωμεν τὴν λέξιν;

§60Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν φοβούμεθα καθόλου, ἀλλὰ φοβούμεθα νὰ κάνωμεν διακρίσεις, ὅτι ὑπάρχουν καὶ κάποιαι, αἱ ὁποῖαι ἔχουν καὶ βάσεις μὴ δημοκρατικάς. Οὐδεὶς Ἕλλην ἔχει βάσεις μὴ δημοκρατικάς, παρὰ μόνον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ δολοφονήσουν τὴν Πατρίδα των. Αὐτοὶ οἱ κακοῦργοι ἔχουν βάσεις ἀντιδημοκρατικάς.

§61Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ βάσις τοῦ Πολιτεύματος, δὲν ἐξαρτᾶται οὔτε ἀπὸ τὰς ἰδέας τῆς μιᾶς πλευρᾶς, οὔτε καὶ ἀπὸ τὰς ἰδέας τῆς ἄλλης πλευρᾶς. Ἔχει ἀντικειμενικὴν ὕπαρξιν.

§62Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἄλλη πλευρά. Ἡ πλευρὰ αὐτή, ἀποτελεῖ μίαν ὀλιγάριθμον συμμορίαν.

§63Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπαναλαμβάνω ὅτι δὲν ἔχει οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὰς γνώμας, οἱασδήποτε πλευρᾶς, τὸ κείμενον τοῦ πολιτεύματος, τὸ ὁποῖον ἔχει δημοκρατικὰς βάσεις. Τὸ νὰ εἶναι, λοιπόν, δημοκρατικαὶ αἱ βάσεις τοῦ πολιτεύματος καὶ νὰ χαρακτηρίζωνται ὡς τοιαῦται, διατὶ βλάπτει;

§64Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ γίνωνται αὐταὶ αἱ διακρίσεις.

§65Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἑπομένην παράγραφον, τὴν παράγραφον δηλαδὴ Γ, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ διατυπωθῇ κατὰ τρόπον σαφέστερον, κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ εἶναι ἀνάλογος πρὸς τὸν σκοπὸν καὶ νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ δίδῃ ἀφορμὴν εἰς ὑπερβολὰς καὶ ὑπερβασίας. Λέγει τὸ κείμενον: «......... (ἀναγινώσκει) ............». Εἶναι ἀνεπαρκὲς τὸ «Στρέφεται κατὰ τῆς δημοσίας τάξεως», χρειάζεται πληρέστερος καὶ σαφέστερος προσδιορισμός. Νομίζω ἡ διατύπωσις ἡ πλήρης καὶ ἀδιάβλητη θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ ὡς ἑξῆς: «...... (ἀναγινώσκει) ............». Νὰ ἀποδειχθῇ δηλαδὴ ὅτι στρέφεται κατὰ φαινομένων σημαντικῶν καὶ ὁμαδικῶν καὶ ὄχι κατὰ ἀτομικῶν μικροπαρεκτροπῶν. Αὐταὶ εἶναι αἱ παρατηρήσεις μου ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2. Ὡς πρὸς τὴν προθεσμίαν τῆς ἐκδόσεως τοῦ βουλεύματος, νομίζω καὶ ἐγὼ ὅτι ἡ 24ωρος προθεσμία εἶναι ἐπαρκής. Ἴσως θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ κατ’ ἐξαίρεσιν παράτασις 24 ἀκόμη ὡρῶν, ὅταν ἡ κατάσχεσις λαμβάνει χώραν ἐκτὸς τῆς ἕδρας Δικαστηρίου, ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον ἡ κατάσχεσις γίνεται ἐντὸς τῆς ἕδρας, τὸ διάστημα τῶν 24 ὡρῶν εἶναι ὑπερεπαρκές. Κύριοι συνάδελφοι, αὐταὶ εἶναι αἱ συγκεκριμέναι τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι ἔχουν προϋπόθεσιν τὴν κατ’ ἀρχὴν παραδοχήν. Νομίζω ὅμως καταλήγων, ὅτι ὅλοι μαζὶ ἀπὸ κοινοῦ, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξετάσωμεν μέχρι τῆς τελευταίας στιγμῆς, ἂν ὑπάρχῃ ἡ ἐθνικὴ σκοπιμότης παραδοχῆς οἱουδήποτε περιορισμοῦ μέλλοντος νὰ ἀποτελέσῃ μικρὰν ἔστω κηλῖδα εἰς τὸν χάρτην τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ Τύπου. (Χειροκροτήματα).

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Δημητρᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§67Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἕνα εἰδικὸν δημοσίευμα ποὺ προεκάλεσε τὴν κατάσχεσιν τῶν ἐφημερίδων, εἶναι ἐκεῖνο ποὺ προεκάλεσε καὶ τὴν κατάθεσιν σχεδίου ψηφίσματος περὶ ἀδικημάτων τοῦ Τύπου. Δὲν πρόκειται νὰ κρίνω τὴν συνταγματικότητα, τὴν αὐστηρῶς νομικὴν πλευρὰν τοῦ κατατεθέντος ψηφίσματος, ἀλλὰ τὰ αἴτια ἐκεῖνα ποὺ ἐδημιούργησαν μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἠνάγκασε τὴν Κυβέρνησιν νὰ καταθέσῃ τὸ ψήφισμα. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου μίαν ἀνταπόκρισιν τῆς ἐν Ἀθήναις ἀνταποκριτρίας τοῦ «Νταίηλυ Γουώρκερς» τοῦ Λονδίνου. Ἡ ἀνταποκρίτρια αὐτή, θέτει ὡς βάσιν καὶ ἐπιζητεῖ νὰ γίνῃ πιστευτὸν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὅτι ἡ γένεσις τῶν συμμοριῶν ὀφείλεται σὲ αἴτια ἑνὸς ἀπροκαλύπτου διωγμοῦ καὶ συνεπῶς ἐπιζητεῖται ἡ δημιουργία τῆς ἐντυπώσεως, ὅτι ὅλοι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι εὑρέθησαν εἰς τὰ βουνά, εἶναι οἱ διωκόμενοι ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ δὲν ἠμποροῦν νὰ ζήσουν κάτω ἀπὸ τὸ ὑφιστάμενον καθεστὼς καὶ ὅτι συνεπῶς εὑρισκόμενοι ἐν ἀμύνῃ ἐπῆραν τὴν ἄγουσαν πρὸς τὰ βουνά. Ἡ ἰδία, ἡ ἀνταποκρίτρια αὐτὴ τοῦ «Νταίηλυ Γουώρκερς», τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ ἐπίσημον ὄργανον τοῦ Ἀγγλικοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος, ἀναφέρει, διότι φαίνεται ὅτι ἦταν πάρα πολὺ καλὰ πληροφορημένη, μίαν σειρὰν μαχῶν, ὅπως τὰς ἀποκαλεῖ, τῶν ὁμάδων αὐτῶν, τῶν μικροομάδων αὐτῶν ποὺ ἐγεννήθησαν καὶ αἱ ὁποῖαι ἐπολέμησαν μὲ λιανοντούφεκα, καὶ ἀναφέρει τὰ ἀποτελέσματα αὐτῶν τῶν μαχῶν. Συγκεκριμένως ἡ ἀνταποκρίτρια αὐτή, λέγει: «......... (ἀναγινώσκει) ........ Σωτηρίαν». Ὅλοι αὐτοὶ ἐσκοτώθησαν ἀμυνόμενοι. Ἡ ἰδία, ὅμως, ἡ ἀνταποκρίτρια, ἐπιζητοῦσα νὰ ἡρωοποιήσῃ τὴν προσπάθειαν αὐτήν, λέγει τοῦτο, ὅτι εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς μάχας οὐδεὶς τῶν συμμοριτῶν ἐφονεύθη, καὶ μάλιστα διὰ τὰς τέσσαρας πρώτας μάχας ἀναφέρει τὴν λέξιν, οὔτε μία μύτη δὲν ἐμάτωσεν. Αὐτὴ ἡ ἀνταπόκρισις, ἡ ὁποία ἔχει ὡς κύριον ἀντικειμενικὸν σκοπὸν νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι αὐτὸ τὸ ἀνταρτικὸν κίνημα δὲν προέρχεται ἀπὸ ὑποδαυλίσεις ἢ ἐπιδράσεις τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἀλλὰ εἶναι γέννημα τοῦ ἐσωτερικοῦ. Ἐπαναλαμβάνεται ἐντονώτερον εἰς ἕνα ἀνακοινωθέν, τὸ ὁποῖον ἐπιγράφεται ὡς ἀνακοινωθὲν τοῦ «Ἑλληνικοῦ Δημοκρατικοῦ Στρατοῦ». Ἀλλὰ αὐτὸς ὁ τίτλος ἔχει ἕνα σκοπὸν καὶ ἔχει τὸν σκοπὸν νὰ ἐξαπατήσῃ διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν τὴν Δημοσίαν γνώμην τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἡ ὁποία ἤρχισε νὰ συζητῇ περὶ ἐγκλημάτων διαπραττομένων ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος, παρὰ ὠργανωμένων συμμοριῶν, οὕτως ὥστε νὰ προσδώσῃ μορφὴν δικαιολογίας καὶ νὰ συγκαλύψῃ διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ τὸν καθαρῶς λῃστρικὸν χαρακτῆρα αὐτῶν τῶν συμμοριῶν. Τέτοια δὲν εἶναι ἡ ἐπίδρασις εἰς τὸ ἐσωτερικόν, ἀπὸ ἀπόψεως ἀντιδράσεως εἰς τὴν πολιτικὴν ἐπίδοσιν τῆς ὠργανωμένης κομμουνιστικῆς πτέρυγος, λόγῳ ἀκριβῶς αὐτῶν τῶν ἐγκλημάτων, ὥστε καὶ αὐτὸ τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα τῆς Ἑλλάδος δὲν ἐβγῆκε Δημοσίᾳ νὰ πατρονάρῃ τὴν ἐν γένει κίνησιν, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν ὅτι στελέχη ἰδικά του, ἀπὸ τὰ καλλίτερά του, ἀπὸ τὰ πλέον ἔμπιστά του καὶ μάλιστα νέοι, εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀπαρτίζουν αὐτὲς τὶς ὁμάδες. Αὐτὸ τὸ γεγονός, τὸ γεγονὸς λέγω, ὅτι τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα δὲν ἐβγῆκε νὰ πατρονάρῃ τὸν «Ἑλληνικὸν Δημοκρατικὸν Στρατὸν» ὀφείλεται εἰς τοῦτο. Ἔχει πλήρη ἐπίγνωσιν, ὅτι τὰ ἐγκλήματα ποὺ ἔχουν διαπραχθῆ, ἔχουν προκαλέσει τὴν δικαίαν ἀγανάκτησιν ὅλων τῶν λαϊκῶν μαζῶν, ἰδιαιτέρως ὅμως, ὅλων τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν, διότι οἱ ἀγροτικοὶ πληθυσμοί, οἱ ὁποῖοι ἀκόμη αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς ὡρισμένας περιοχὰς εὑρίσκονται κάτω ἀπὸ τὸν φόβον, ὑπὸ μίαν διαρκῆ ἀπειλήν, διότι εἰς τὰς περιοχὰς ἐκείνας ποὺ δρᾷ ἡ ὁμὰς τῆς συμμορίας, ποὺ δρᾷ δηλαδὴ ἡ ἀναρχικὴ ἐκδήλωσις, οἱ ἀγροτικοί μας πληθυσμοί, δὲν ἔχουν ἐπαρκῆ μέσα ἀμύνης καὶ κατὰ συνέπειαν, κάτω ἀπὸ τὴν πίεσιν τοῦ φόβου ἐμφανίζονται ὡς παρακολουθοῦντες τοὺς κομμουνιστάς. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἄλλην περίπτωσιν τοῦ ἰδίου ψηφίσματος τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος καταφαίνεται, ὅτι καθορίζοντες θέσιν οἱ κομμουνισταὶ ἐπάνω εἰς τὰ γεγονότα, ζητοῦν νὰ ἀποδώσουν τὴν ἐν γένει γέννησιν αὐτοῦ τοῦ κινήματος εἰς ἐξωτερικὰ αἴτια, ἄλλα αἴτια σχετιζόμενα ὄχι ἀπὸ τὴν πλευρὰν τῶν χωρῶν ἐκείνων τοῦ Βορρᾶ, ἀλλὰ ἀπὸ τὰς χώρας μὲ τὰς ὁποίας διατηροῦμεν στενωτέρας σχέσεις. Ἡ ἐν γένει θέσις, δηλαδὴ ἡ πολιτικὴ θέσις τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν, εἶναι μία θέσις πολιτικῆς «Δουρείου ἵππου». Οἱ Ἕλληνες κομμουνισταὶ ἐπιζητοῦν νὰ ἐπιτύχουν τώρα, μὲ ἕνα καινούργιον πολιτικὸν ἑλιγμόν, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶχον ἐπιτύχει κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς. Ἀποβάλλοντας ἀφ’ ἑνὸς τὴν μορφὴν τοῦ συμμοριακοῦ χαρακτῆρος, τοῦ χαρακτῆρος, ὅπου περικλείει τὸ ἔγκλημα, διότι αὐτὰ τὰ στοιχεῖα τῶν φονευθέντων δὲν προέρχονται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, προέρχονται ἀπὸ τοὺς κομμουνιστάς, οἱ δὲ κομμουνισταὶ εἶναι πληροφορημένοι καλύτερον παντὸς ἄλλου διὰ τὰ θέματά των. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς, λοιπόν, αὐτῆς τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα ἐπιζητεῖ νὰ κάμῃ ἕνα πολιτικὸν ἑλιγμόν, νὰ ἐπανδρωθῇ μὲ εὐρύτερα συνθήματα, ὅπως συνέβη κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς. Τότε τί παρετηρήθη; Ἱδρύθη ἕνα ἐθνικὸν ἀπελευθερωτικὸν μέτωπον· εἰς αὐτὸ προσεχώρησαν μεγάλα στρώματα τοῦ λαοῦ, πλεῖστοι ὅσοι ἀξιωματικοὶ καὶ πλεῖστοι ὅσοι διανοούμενοι καὶ μάλιστα εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἡ διακήρυξις τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος ἔλεγεν, ἀδιαφοροῦμεν ἐὰν εἶσθε βασιλικοί, λαϊκοί, βενιζελικοὶ ἢ ὁποιουδήποτε πολιτικοῦ φρονήματος. Αὐτὸ ἐγένετο ἕως ὅτου ρίψῃ ἕνα σύνθημα, ἡγηθῇ μιᾶς ἀπελευθερωτικῆς προσπαθείας, πάρῃ τὰ ἡνία τοῦ ἐπιτελείου στὰ χέρια καὶ μετὰ μὲ τὴν διοίκησιν στὰ χέρια νὰ πραγματοποιήσῃ τοὺς συγκεκριμένους πολιτικούς του σκοπούς, καὶ ἕνας ἀπ’ αὐτοὺς ἦτο ἡ κατάληψις τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας. Τὸ ἴδιο, ὑπὸ μίαν ἄλλην διαφορετικὴν μορφήν, σήμερον μὲ τὰς νέας θέσεις τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος ἐπιζητεῖται. Δὲν ἐμφανίζεται τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα ὡς υἱοθετοῦν ἀπὸ τῆς ἀπόψεως συνεργείας τὴν ἐν γένει δρᾶσιν τῶν συμμοριῶν, ἀλλ’ ἐμφανίζεται ὡς τὸ πολιτικὸν καὶ κοινωνικὸν ὑποστήριγμα αὐτῆς τῆς προσπαθείας. Ἀλλ’ ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ἀπὸ τὸ ἀποτέλεσμα αὐτὸ τῶν ἐνεργειῶν βγῇ τοῦτο, ἡ ἀναρχία, ἡ ὁποία ὀλίγον κατ’ ὀλίγον κατατρίβει ὄχι πλέον τοὺς πολιτικοὺς θεσμούς, ὄχι μόνον τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἀρκετὰ ἔχει φθαρῆ, ἀλλὰ κατατρίβει καὶ φθείρει διαρκῶς ὁλόκληρον τὸν παραγωγικόν μας μηχανισμόν. Μοῦ ἔλεγαν ὅτι, ἐκτὸς τοῦ κινήματος τῆς ὑπαίθρου, ἡ ἐν γένει αὐτοῦ προσπάθεια δὲν ἀποβλέπει εἰς τὴν κατάληψιν πόλεων, καὶ πολὺ ὀρθὰ οἱ κομμουνισταὶ δὲν βάζουν τὰς συμμορίας νὰ καταλάβουν πόλεις, ἐκτὸς τῶν περιπτώσεων ἐκείνων, ποὺ συντρέχουν πολιτικοὶ λόγοι, διότι ἀφ’ ἑνὸς ζητοῦν διὰ τῶν προσπαθειῶν των νὰ ἀποκόψουν τὴν ἐν γένει ἀγροτικὴν οἰκονομίαν ἀπὸ τὰ ἀστικὰ κέντρα, ἀφ’ ἑτέρου δὲ μίαν μεγάλην μερίδα πληθυσμοῦ νὰ συνωθήσουν μέσα εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα, νὰ ἐπέλθῃ μία νέκρωσις αὐτῶν τῶν ἀστικῶν κέντρων καὶ ἡ κρίσις νὰ προσλάβῃ ὄχι μόνον οἰκονομικήν, ἀλλὰ καὶ κοινωνικὴν μορφήν. Ἔτσι ἡ ἐν γένει διαμόρφωσις τῆς καταστάσεως εἶναι αὐτή. Ἀναφέρει ἡ ἰδία ἀνταποκρίτρια, ὅτι 70 συμμορίται ὀργώνουν μὲ ὁπλοπολυβόλον τὸν κάμπον τῆς Κατερίνης. Αὐτὸ τί σημαίνει; Ὅτι ὁλόκληρος ἡ ἀγροτικὴ αὐτὴ περιοχή, ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν αὐτῶν τῶν ὁπλοπολυβόλων, δὲν δύναται νὰ ἀναπνεύσῃ ἐλευθέρως, δὲν δύναται νὰ κινηθῇ ὁ παραγωγός, δὲν δύναται νὰ ἔλθῃ εἰς μίαν ἀπ’ εὐθείας ἐπικοινωνίαν μὲ τὰ ἀστικὰ κέντρα. Καὶ ἔρχομαι νὰ εἴπω αὐτό, διότι τὸ ἴδιον συμβαίνει καὶ εἰς ὁλόκληρον τὴν περιοχὴν τῶν Γρεβενῶν καὶ εἰς ἄλλα κέντρα καὶ ἀδίκως πολλοὶ κατέκριναν τὸν ἀξιότιμον κύριον ἀρχηγὸν τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, τὸν κ. Κανελλόπουλον, ὅταν ἔκαμε μίαν ἔκθεσιν τῶν γεγονότων. Τὸ γεγονὸς εἶναι ἕνα, ὅτι εἰς πλείστας ὅσας ἀγροτικὰς περιοχὰς κυριαρχεῖ τὸ πνεῦμα τῆς ἀναρχίας καὶ αὐτά, τὰ ὁποῖα οἱ ἴδιοι οἱ κομμουνισταὶ ὁμολογοῦν, ἡμεῖς πιστεύω, ὅλοι τὰ δεχόμεθα ὡς σωστά. Καὶ ἐρωτῶ· κατὰ ποίαν λογικὴν εἶναι τὰ θύματα αὐτοί, ποὺ μὲ τὰ ὁπλοπολυβόλα ἀπειλοῦν τοὺς πληθυσμοὺς τῆς Κατερίνης καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐντεταλμένοι διὰ τὴν διατήρησιν τῆς τάξεως, ἔπεσαν θύματα τοῦ καθήκοντος; Αὐτὰ τὰ λέγω εἰς ἀπάντησιν τῆς ἀνταποκρίσεως, ἡ ὁποία ἐδημοσιεύθη εἰς τὸ ἐπίσημον ὄργανον τοῦ Ἀγγλικοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος. Ἀλλὰ τίθεται καὶ ἕνα ἄλλο ζήτημα, ἀπὸ τὸ σημερινὸν ἀνακοινωθὲν καὶ ἐν συσχετίσει μὲ τὰ προηγούμενα. Δεχόμεθα ἀκόμη ὅτι οἱ κομμουνισταὶ δὲν τροφοδοτοῦνται ἀπὸ πουθενά, δεχόμεθα ὅτι αὐτὰ τὰ ὅπλα, τὰ ὁποῖα βρῆκαν, τὰ ἀπέκτησαν πολεμώντας μὲ λιανοντούφεκα καὶ μὲ αὐτὰ πολεμοῦν. Ποῖος εἶναι ὁ κύριος ἀντικειμενικός τους σκοπός; Ὁ ἀντικειμενικὸς σκοπὸς τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος, καὶ κατὰ συνέπειαν τοῦ ἐξαρτήματος τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος, τῶν κατ’ ἐντολὴν τοῦ Κόμματος αὐτοῦ δρώντων συμμοριῶν, εἶναι διπλός. Ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ δημιουργῆται ἕνας πολιτικὸς ἀντιπερισπασμός, ὁ ὁποῖος νὰ παρεμποδίζῃ κάθε ἀνορθωτικὴν προσπάθειαν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ διατηρῇ τὴν δημοσίαν γνώμην, ὄχι ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος, ὅσον εἰς τὸ ἐξωτερικόν, διαρκῶς ἐστραμμένην πρὸς τὴν ἑλληνικὴν ὑπόθεσιν. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις, ἡ ὁποία ἔχει διαμορφωθῆ ἀποτέλεσμα δὲ αὐτῆς τῆς καταστάσεως ἦτο τὸ ἀνακοινωθέν, τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη καὶ τὸ ὁποῖον ἐπιζητεῖ τοῦτο, διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν νὰ μανουβράρῃ — δι’ αὐτὸ ἐτόνισα ὅτι ἀσκεῖται πολιτικὴ δουρείου ἵππου, ἐκ μέρους τῶν κομμουνιστῶν — τὸ δημοσίευμα ἐπιζητεῖ νὰ ἐμφανίσῃ διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν ὅλους τοὺς δρῶντας εἰς τὰς συμμορίας ὡς ὑπερπατριώτας, ὡς ἐμπνεομένους ἀπὸ ἰδιαίτερα καὶ ἀνώτερα ἰδανικά, ἑλληνικὰ βέβαια ἰδανικά, ἀλλ’ ἀκόμη καὶ ὡς μοναδικοὺς ὀπαδοὺς τῆς ἀρχῆς τῆς ἀνεξαρτησίας. Ἀλλὰ δὲν γνωρίζω τί θὰ συνέβαινεν εἰς οἱανδήποτε ἄλλην χώραν, χώραν πραγματικῶς ἐλευθέραν καὶ πραγματικῶς ἀνεξάρτητον, ἐὰν συνέβαινον αὐτά, ποὺ συμβαίνουν εἰς τὴν Χώραν μας. Δὲν γνωρίζω τί θὰ συνέβαινεν εἰς τὴν Ἀγγλίαν, ἐὰν μερικαὶ συμμορίαι ἐκτυποῦσαν τοὺς σταθμοὺς χωροφυλακῆς ἢ κατώρθωναν νὰ ἀποκόψουν τοὺς ἀγροτικοὺς πληθυσμοὺς καὶ νὰ δημιουργήσουν μία κατάστασιν, ἡ ὁποία κάθε ἄλλο παρὰ κατάστασις συμβαδίζουσα μὲ τὴν εὐνομίαν εἶναι. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γνωρίζω, εἶναι τοῦτο, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζουσα αὐτὴν τὴν κατάστασιν ἐντονώτερον ἀπὸ 2–3 μηνῶν, δὲν ἀντεπεκρίθη εἰς τὰς περιστάσεις καὶ δὲν κατώρθωσε νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἐκείνους τοὺς κινδύνους, οἱ ὁποῖοι ἦσαν φανεροί. Ἀκόμη νομίζω ὅτι καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον φέρει ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, καὶ ἐὰν ἀκόμη ψηφισθῇ δὲν πρόκειται νὰ προσθέσῃ εἰς τὸ ἐνεργητικόν της τίποτε, διότι εἰς τὰ χέρια της ἔχει ἀρκετὰς ἐξουσίας καὶ διότι, καὶ ἐὰν ἀκόμη ληφθοῦν κατὰ τοῦ Τύπου τὰ μέτρα ταῦτα, ὑπάρχει ὁ παράνομος τύπος, τὸν ὁποῖον καλῶς χρησιμοποιοῦν οἱ κομμουνισταί, ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ἡ ὁμιλοῦσα ἐφημερίς, ἡ ὁποία εἶναι ἰσχυροτέρα ἀπὸ κάθε ἄλλην ἐφημερίδα. Κατὰ συνέπειαν, νὰ προσέξωμεν τί θὰ κάμωμεν εἰς τοὺς τομεῖς δράσεως τῶν κομμουνιστῶν καὶ οἱ τομεῖς αὐτοὶ εἶναι ἐκεῖνοι, ποὺ ἔχουν σχέσιν μὲ τὴν παράλυσιν τῶν μέσων τῆς διορμήσεως, εἶναι οἱ τομεῖς, ποὺ ἔχουν σχέσιν μὲ τὴν ἀποκοπὴν τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν ἀπὸ τὰ ἀστικὰ κέντρα καὶ οἱ τομεῖς ἐκεῖνοι, ποὺ ἔχουν σχέσιν μὲ τὸ ὀξύτατον κοινωνικὸν πρόβλημα εἰς τὰς πόλεις. Εἰς αὐτοὺς τοὺς τομεῖς ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν οἰκονομικῶν προβλημάτων, θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ καλέσῃ εἰς μίαν πνευματικὴν ἐπιστράτευσιν ὅλον τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ νὰ προχωρήσῃ μὲ πλήρη τὴν πεποίθησιν ὅτι θὰ τονώσῃ ὁλόκληρον τὸν ἑλληνικὸν λαόν. Ἀλλ’ ἐὰν αὐτὸ τὸ ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις, εὐθὺς ἅμα τῇ ἀναλήψει τῆς ἀρχῆς, ἔχω τὴν βεβαιότητα ὅτι θὰ εἶχεν ἀποτέλεσμα καὶ ἐπιτυχίαν. Τώρα νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἀνάγκην ἐνισχύσεως, καὶ θετικῆς ἐνισχύσεως, ἔχει τὴν ἀνάγκην τῆς βοηθείας ὅλου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου καὶ ἔχει ἀνάγκην τῆς βοηθείας ὅλων. Καὶ ἀπὸ αὐτῆς τῆς πλευρᾶς, νομίζω ὅτι ἦλθε πλέον ὁ καιρὸς ν’ ἀνοίξουν τὰ μάτια τῶν τυφλῶν καὶ τῶν πλέον ......... μεταξὺ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν βλέπουν τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα καὶ δὲν βλέπουν τὰς ἀνάγκας μιᾶς ἐθνικῆς ἑνώσεως, ἡ ὁποία θὰ στηρίζεται εἰς τὴν ἐμπιστοσύνην ὅλου τοῦ Ἔθνους. Ἀντὶ τῶν ψηφισμάτων, λοιπόν, νομίζω ὅτι ἕνας εἶναι ὁ δρόμος, ἡ πλήρης ἑνότης ὅλου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ἡ πλήρης ἕνωσις τῶν κομμάτων, ἡ ἠθικὴ καὶ πνευματικὴ ἐπιστράτευσις τοῦ λαοῦ καὶ ἡ γενικὴ κινητοποίησις ὅλων τῶν δυνάμεων, ὅλων τῶν Ἑλλήνων χέρι μὲ χέρι, πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς καταστάσεως. (Χειροκροτήματα).

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Κωστόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§69Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν σχέδιον ψηφίσματος ἀποτελεῖ μίαν νέαν φάσιν ἢ καλύτερον μίαν νέαν διακύμανσιν τῆς Κυβερνητικῆς πολιτικῆς ἐπὶ τοῦ ἀγωνιώδους προβλήματος τὸ ὁποῖον ἀπὸ τίνος χρόνου ἀντιμετωπίζει καὶ τὸ ὁποῖον ἐνεφανίσθη μὲν ἀρχικῶς ὡς πρόβλημα δημοσίας τάξεως, ἀλλ’ ἐξειλίχθη καὶ ἐμφανίζεται σήμερον ὡς πρόβλημα ἀφορῶν αὐτὴν τὴν ἐθνικήν μας ὑπόστασιν. Δὲν πρόκειται νὰ εἰσέλθωμεν εἰς λεπτομερείας ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ προβλήματος, οὔτε νὰ καταλογίσωμεν εὐθύνας. Δὲν εἶναι, ἄλλωστε, ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ θέμα αὐτὸ συζητεῖται ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ εἶναι πρόσφατος ἡ σχετικὴ συζήτησις ἡ ὁποία ἐγένετο ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς ψηφίσεως τῶν μέτρων κατευνασμοῦ. Ἀλλ’ ἀκριβῶς τὸ γεγονὸς ὅτι τὴν ἑπομένην τῆς ψηφίσεως τῶν μέτρων κατευνασμοῦ εἰσάγεται πρὸς συζήτησιν τὸ σημερινὸν ψήφισμα, καθιστᾷ περισσότερον ἔκδηλον, περισσότερον κατάφωρον, τὴν Κυβερνητικὴν διακύμανσιν ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ. Διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν ὅτι τὰ διάφορα μέτρα ποὺ ἐψηφίσαμεν κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας, καὶ τὰ ἔκτακτα μέτρα τάξεως, καὶ τὰ μέτρα κατευνασμοῦ, καὶ τὸ σημερινὸν σχέδιον ψηφίσματος εἰς ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν σκοπὸν ἀποβλέπουν, δηλαδὴ εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ ἐπαναστατικοῦ κομμουνισμοῦ. Καὶ εἶναι καιρὸς ἐπὶ τέλους νὰ τακτοποιήσωμεν τὰς σκέψεις μας ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, νὰ χαράξωμεν μίαν σαφῆ καὶ μόνιμον πολιτικήν, νὰ συνθέσωμεν μίαν παγίαν στρατηγικήν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἀποφεύγωνται αἱ διακυμάνσεις τοῦ λοιποῦ καὶ τὸ Κράτος νὰ μὴ εὑρίσκεται ἀφωπλισμένον πρὸ τῶν ποικιλοτρόπων ἐκδηλώσεων καὶ τεχνασμάτων τοῦ νέου αὐτοῦ ἐχθροῦ. Εἶναι γνωσταὶ αἱ συνθῆκαι ὑπὸ τὰς ὁποίας ἐδημιουργήθη ἡ ἀνάγκη τοῦ σημερινοῦ ψηφίσματος καὶ ἀπὸ τῆς ὁποίας προεκλήθη τοῦτο. Ἐγένετο κατάσχεσις ἐφημερίδων καὶ ἡ κατάσχεσις αὕτη ἐγένετο μέσα εἰς μίαν ἀτμόσφαιραν νευρικότητος, τὸ συμβούλιον τῶν Πλημμελειοδικῶν, ἐνώπιον τοῦ ὁποίου εἰσήχθη κατὰ τὸν νόμον ἡ ὑπόθεσις ἐξέδωκε τὴν ἀπόφασίν του χθὲς τὸ βράδυ, ἀκύρωσαν τὴν κατάσχεσιν. Δὲν συμμερίζομαι τὴν πικρίαν ὡρισμένων συναδέλφων ἢ καὶ ὡρισμένης μερίδος τῆς κοινῆς γνώμης διὰ τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν τοῦ Συμβουλίου τῶν Πλημμελειοδικῶν, ἀλλὰ οὔτε συμμερίζομαι καὶ τὸν ἐνθουσιασμὸν τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς διὰ τὴν ἀπόφασιν αὐτήν. Διότι πιστεύω ὅτι ἡ ἀπόφασις αὐτὴ τιμᾷ ἀσφαλῶς τὸ σημερινὸν Κράτος καὶ τὴν Δικαιοσύνην μας, ἀποτελοῦσα μίαν πρακτικὴν ἀπόδειξιν περὶ τῶν ἐγγυήσεων τὰς ὁποίας παρέχουν οἱ Δημοκρατικοὶ θεσμοὶ τῆς πολιτείας μας. Ἀλλά, ἔγινε ὅτι ἔγινε, καὶ ἐξεδόθη ἡ ἀπόφασις αὕτη. Θὰ ἐπερίμενε κανεὶς ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀντιμετώπιζε τὸ ζήτημα τοῦτο μὲ περισσοτέραν ψυχραιμίαν καὶ ὀλιγωτέραν νευρικότητα. Ἀντ’ αὐτῶν, εἰσάγει τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα. Οἱ προλαλήσαντες εἰσηγηταὶ ἀνέπτυξαν ἤδη τὰς ἀπόψεις των ἐπὶ τῶν διαφόρων σημείων τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου ψηφίσματος, ὥστε νὰ μὴν εἶμαι ἀναγκασμένος νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ μακρὸν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ἐξ ἄλλου, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἐδήλωσεν ὅτι ἀποδέχεται ὡρισμένας τροπολογίας, τὰς ὁποίας ἐδέχθη ἡ ἰδία Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ τῶν ὁποίων τὰς περισσοτέρας διεκδικεῖ ἡ ἀντιπολίτευσις. Εἶναι εὐχῆς ἔργον, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπεδέχθη τὴν διάταξιν ἡ ὁποία καθορίζει σαφῶς τὸν μεταβατικὸν χαρακτῆρα καὶ τὴν περιωρισμένην ἰσχὺν τοῦ ψηφίσματος, διότι ἐὰν τὸ ἀντίθετον συνέβαινε, ἐὰν δὲν ἐγένετο δεκτὴ ἡ τροπολογία αὐτή, θὰ εἰσήγετο τὸ ψήφισμα ὡς μία παγία καὶ μόνιμος μεταρρύθμισις ἐπὶ τῶν θεμάτων τῶν ἀφορώντων τὸν Τύπον, μεταρρύθμισις ἡ ὁποία θὰ ἦτο ἀντίθετος πρὸς τὸ Δημοκρατικὸν πολίτευμα καὶ πρὸς τὸ γενικώτερον διεθνὲς πνεῦμα. Θὰ ἦτο δὲ ἡ μὴ ἀποδοχὴ καὶ κατὰ τοῦτο κακή, ὅτι θὰ προεξόφλη τρόπον τινὰ τὴν γνώμην καὶ τὴν ἄποψιν τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως ἐπὶ ζητημάτων κεφαλαιωδῶν τοῦ νέου συνταγματικοῦ χάρτου, δεδομένου ὅτι ἡ τροποποίησις τοῦ Συντάγματος πρόκειται νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ προσεχῶς διὰ μακρῶν καὶ δὲν θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ καθιερώσωμεν μίαν τοιαύτην τακτικὴν ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπεδέχθη, ἐπίσης, τὴν κατάργησιν τῆς διατάξεως περὶ ἀναδρομικότητος.

§70Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Σᾶς εἶπον τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐδέχετο, ἐὰν ἐδέχετο ἡ Βουλὴ τοῦτο, δηλαδὴ νὰ μὴ ἐπιβαρύνωμεν τὸ Δημόσιον. Ἔτσι δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν.

§71Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς ξεκαθάρισε τὴν ἄποψίν του. Ἀφήνει τὴν Βουλὴν ἐλευθέραν, νομίζων ὅτι θὰ ἦτο κακὸν νὰ ὑποχρεωθῇ τὸ Δημόσιον.

§72Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ἀποδίδομεν σημασίαν εἰς τὸ ζήτημα, κατόπιν τοῦ βουλεύματος ποὺ ἐξεδόθη.

§73Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαφωνίσω ριζικῶς πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν. Καὶ διαφωνῶ διὰ τὸν ἴδιον, ἀκριβῶς, λόγον τὸν ὁποῖον ἀνέφερα προκειμένου περὶ τῆς ἀποφάσεως, τὴν ὁποίαν ἐξέδωκε τὸ Συμβούλιον Πλημμελειοδικῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς νομίζει ὅτι θίγεται ἴσως ἡ φιλοτιμία τοῦ Κράτους, ἐὰν καταδικασθῇ διὰ μιᾶς ἄλλης ἀποφάσεως τοῦ Δικαστηρίου εἰς ὡρισμένην ἀποζημίωσιν λόγῳ κακῆς ἐνεργείας τῶν ὀργάνων του. Αὐτὸ εἶναι τὸ βασικὸν σημεῖον ἐπὶ τοῦ ὁποίου διαφωνῶ μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν. Διότι ἡ καταδίκη τοῦ Κράτους εἰς ἀποζημίωσιν, δὲν θὰ ἀποτελέσῃ βάρος, ἀλλὰ τοὐναντίον τίτλον τιμῆς διὰ τὸ Κράτος. Ἄλλωστε, καὶ ἐγὼ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, συμμερίζομαι τὰς ἰδέας τοῦ κ. συναδέλφου ἐκ Τρικάλων, ὅτι δὲν ὑπάρχει εὐθύνη τοῦ Δημοσίου.

§74Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν ὑπάρχει εὐθύνη τοῦ Δημοσίου.

§75Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Δὲν πρόκειται διὰ πράξεις δικαστῶν, ἡ ἀποζημίωσις εἶναι διὰ τὴν κατάσχεσιν ἡ ὁποία ἤρθη κατόπιν βουλεύματος.

§76Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴτε τὸ ἓν συμβαίνει, εἴτε τὸ ἄλλο, παίρνω τὴν χειροτέραν ἄποψιν, δηλαδὴ ὅτι τὸ Κράτος ἔχει εὐθύνην. Καὶ ἐρωτῶ, δέχεται ἡ Βουλὴ διὰ μιᾶς ἀναδρομικῆς διατάξεως νὰ ματαιώσῃ τὴν ἀνύπαρκτον, ἴσως, ἢ τὴν ἐνδεχομένην εὐθύνην τοῦ Δημοσίου, ἢ τῶν ὑπαλλήλων του; Εἶναι ἐπιτετραμμένον ὑπὸ τὰς σημερινὰς περιστάσεις νὰ δεχθῶμεν ἀναδρομικότητα ποινικῆς διατάξεως, διότι περὶ ποινικῆς διατάξεως πρόκειται κατ’ οὐσίαν, μόνον καὶ μόνον διὰ ν’ ἀπαλλάξωμεν τὸ Κράτος ἢ τὰ ὄργανα του μιᾶς εὐθύνης; Καὶ δὲν θ’ ἀπετέλει ἀντιθέτως τίτλον τιμῆς τὸ γεγονὸς, ὅτι τὸ σημερινὸν Κράτος θ’ ἀνελάμβανεν εὐθέως τὴν εὐθύνην τῆς ἀποζημιώσεως; Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐπιμένομεν ἰδιαιτέρως ἐπὶ τῆς ἀνάγκης, ὅπως διαγραφῇ ἡ διάταξις περὶ ἀναδρομικότητος. Ἕν ἄλλο σημεῖον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἠσχολήθησαν καὶ οἱ προηγηθέντες εἰς τὸ βῆμα συνάδελφοι, εἶναι τὸ ἐδάφιον 1 τοῦ ἄρθρου 2. Εἶναι εὐτύχημα ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δέχεται τὴν διατύπωσιν τοῦ κ. Καλλία, καὶ δὲν θέλω ν’ ἀπασχολήσω περισσότερον τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῶν κινδύνων τοὺς ὁποίους θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δημιουργήσῃ ἡ ἀρχικὴ διατύπωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, κινδύνων τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξα ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἕν ἄλλο σημεῖον, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς δὲν μᾶς διηυκρίνισε, εἶναι κατὰ πόσον ἐπιμένει ὅπως ἡ προθεσμία κατὰ τὴν ὁποίαν θ’ ἀποφανθῇ τὸ Συμβούλιον παραμείνῃ 3ήμερος.

§77Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ἐπιμένω ἀπολύτως.

§78Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι διότι καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαφωνήσω. Καὶ θὰ ζητήσω ἀπὸ τὴν Βουλὴν ὅπως ἐξαρθῇ εἰς τὴν πλήρη κατανόησιν τοῦ ζητήματος. Διατὶ νὰ δεχθῶμεν μίαν τροποποίησιν παγίας συνταγματικῆς διατάξεως, κειμένης ἀπὸ τοῦ 1864, ἐπάνω εἰς μίαν στιγμὴν νευρικῆς ἐξάψεως; Πράγματι ἀπὸ τοῦ 1864, νομίζω δὲ ὅτι ὑπάρχει καὶ εἰς τὸ Σύνταγμα τῆς Συνταγματικῆς Βασιλείας, ἀλλὰ πάντως ἀπὸ τοῦ 1864 ἰσχύει ὁ θεσμὸς ὅτι ἐν περιπτώσει κατασχέσεως, τὸ Συμβούλιον εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ ἐκδώσῃ ἀπόφασιν ἐντὸς 24 ὡρῶν. Καθ’ ἣν στιγμὴν ἀπὸ τοῦ 1864, ὅτε ὁ ρυθμὸς τῆς ζωῆς ἦτο χαλαρώτερος ἀπὸ ὅ,τι εἶναι σήμερον, ἰσχύει τὸ 24ωρον, εἶναι δυνατὸν ν’ ἀντιμετωπίσωμεν σήμερον παράτασιν τῆς προθεσμίας εἰς 3 ἡμέρας καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ ρυθμὸς τῆς ζωῆς ἔχει γίνει περίπου κινηματογραφικὸς καὶ ὅταν τὸ σταμάτημα μιᾶς ἐφημερίδος ἐπὶ 3ήμερον ἀποτελεῖ πλήρη οἰκονομικὴν ἐξόντωσιν;

§79Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Πρόκειται περὶ τῆς κατασχέσεως τῶν φύλλων, δὲν σταματᾶ ἡ ἐφημερίς.

§80Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ναί, ἀλλ’ αὐτὸ νομίζετε ὅτι δὲν εἶναι ἐπικίνδυνον; Διατὶ θέλετε νὰ δίδωμεν μορφὴν ἀντιδραστικὴν εἰς σύγχρονα νομοθετήματα; Ποία εἶναι ἐπὶ τέλους ἡ ἀνάγκη ν’ αὐξηθῇ τὸ 24ωρον; Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπεκαλέσθη ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς, τὸ γεγονὸς ὅτι τὸ Συμβούλιον ἐχρειάσθη νὰ συνεδριάσῃ χθὲς μέχρις ἑσπέρας. Ἀλλὰ τοῦτο ὠφείλετο εἰς τὴν ἔλλειψιν νόμου, ἀπὸ σήμερον, ὅτε θὰ ὑπάρχῃ νόμος, δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ συνεδριάσῃ περισσότερον τῆς ὥρας. Καὶ ἂν ἐπὶ τέλους αἱ τρεῖς ἡμέραι ἐπρόκειτο νὰ ἐφαρμοσθοῦν μόνον ἐναντίον τῶν ἐφημερίδων τῶν ἀναρχικῶν στοιχείων, ἔστω. Ἀλλὰ ποῖος ἐγγυᾶται ὅτι ὁ νόμος δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ δὲν θὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς μέσον ἐξοντώσεως τῶν πολιτικῶν ἀντιπάλων τῆς ἑκάστοτε Κυβερνήσεως; Ὁ Τύπος σήμερον εἶναι βιομηχανικὴ ἐπιχείρησις, δὲν εἶναι ὅπως ἦτο τὴν παλαιὰν ἐποχὴν καὶ δὲν εἶναι νοητὸν νὰ καταφέρωνται κατ’ αὐτοῦ τοιαῦτα πλήγματα. Αὐταὶ ἦσαν αἱ κυριώτεραι παρατηρήσεις καὶ αἱ ὁποῖαι μᾶς κάμνουν νὰ εἴμεθα διστακτικοὶ ἔναντι τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Καὶ ἀνάμεσα ἀπὸ τὰς παρατηρήσεις αὐτάς, προβάλλει αὐτομάτως τὸ ἐρώτημα· διατὶ ἐπὶ τέλους ἡ Κυβέρνησις ἔκαμε τόσον θόρυβον γύρω ἀπὸ τὴν ἐγκληματικήν, ἀναμφισβητήτως, αὐτὴν δημοσίευσιν, τὴν ἀνώδυνον ὅμως, ἐν σχέσει μὲ ἄλλας δημοσιεύσεις αἱ ὁποῖαι γίνονται καθημερινῶς; Περιῆλθεν εἰς χεῖρας μου φύλλον τοῦ χθεσινοῦ «Ριζοσπάστη» καὶ παραπλεύρως ἀκριβῶς πρὸς τὸ ἀπαλειφθὲν δημοσίευμα, περιείχετο 3στηλος ἀπόφασις τοῦ Πολιτικοῦ Γραφείου τοῦ Κ.Κ.Ε., ἡ ὁποία ἦτο τραγικῶς ἐγκληματικὴ καὶ διὰ τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἔχουν κινητοποιηθῇ ὅλοι οἱ Εἰσαγγελεῖς.

§81Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Προτείνετε τὴν δίωξιν τοῦ Κ.Κ.Ε. ὡς κόμματος;

§82Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, δὲν εἶπον αὐτό. Εἶπον διατὶ συνεκινήθη ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὸ ἕνα καὶ ὄχι ἀπὸ τὸ ἄλλο.

§83Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἐρωτῶ τὸν κ. Κωστόπουλον· προτείνει, δι’ ὅσων λέγει, τὴν δίωξιν τοῦ Κ.Κ.Ε.;

§84Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Παντὸς παραβιάζοντος τὸν νόμον.

§85Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐρώτησίς σας, ἀπευθυνομένη πρὸς ἕνα βουλευτήν, μὴ μετέχοντα τῶν Κυβερνητικῶν εὐθυνῶν καὶ ἀγνοοῦντα ὡρισμένα στοιχεῖα, εἶναι κατ’ ἀνάγκην ἁπλοῦν σχῆμα λόγου καὶ δὲν χρήζει ἀπαντήσεως. Ἀλλ’ ἡ ἐρώτησίς σας προδίδει τὴν ἀνάγκην, τὴν ὁποίαν αἰσθάνεται ἡ Κυβέρνησις ὅπως ἀντλήσῃ χρωματισμὸν ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ἀλλ’ ἀσχέτως πρὸς αὐτό, ἡ ἐρώτησίς μου ἦτο πῶς συνεκινήθη ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐκινητοποίησε τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα καὶ συνέταξε σχέδιον ψηφίσματος συντακτικοῦ περιεχομένου δι’ ἕνα ἐγκληματικόν, ἀλλ’ ἀνόητον δημοσίευμα, καὶ δὲν συγκινεῖται διὰ πλῆθος ἄλλων ἀληθῶς ἐπικινδύνων δημοσιεύσεων. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἐρώτησίς μου, ἡ ὁποία καὶ αὐτὴ ἀποτελεῖ σχῆμα λόγου καὶ δὲν ἀπαιτεῖ καμμίαν ἀπάντησιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι βουλευταί, ἡ πολιτικὴ μερὶς εἰς τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω, δὲν ἔχει τὴν πρόθεσιν νὰ δημιουργήσῃ δυσχερείας εἰς τὸ Κυβερνητικὸν ἔργον ὑπὸ τὰς σημερινὰς κρισίμους περιστάσεις, πολὺ δὲ ὀλιγώτερον τὴν πρόθεσιν ὅπως συντελέσῃ εἰς τὸ νὰ μείνῃ τὸ Κράτος ἄοπλον ἔναντι τῶν κινδύνων τῆς ἀναρχίας. Εἶναι, ἄλλωστε, γνωστὴ ἡ ἱστορία τοῦ Κόμματος τῶν Βενιζελικῶν Φιλελευθέρων καὶ ὁμιλεῖ ἀφ’ ἑαυτῆς. Ἡ πρόθεσίς μας εἶναι νὰ ἐξοπλίσωμεν πράγματι τὸ Κράτος, ἀλλὰ νὰ τὸ ἐξοπλίσωμεν μὲ ὅπλα σύγχρονα καὶ ὄχι μὲ μεσαιωνικὰς πανοπλίας, αἱ ὁποῖαι καὶ τὰς κινήσεις του δυσκολεύουν καὶ τὸ ἀφήνουν περισσότερον ἐκτεθειμένον εἰς τοὺς κινδύνους, οἱ ὁποῖοι τὸ περιστοιχίζουν. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Λαδᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§87Χ. ΛΑΔΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, προκειμένου νὰ μεταβῇ εἰς τὴν δευτέραν πρωτεύουσαν τῆς Ἑλλάδος, τὴν Θεσσαλονίκην, ἔκαμε μίαν σοφὴν δήλωσιν εἰς τὰς ἀποψινὰς ἐφημερίδας, ὅτι εἰς τὸν πόλεμον τῶν νεύρων πρέπει νὰ ἀντιταχθῶμεν διὰ τῆς κυριαρχίας τῶν νεύρων. Πραγματικῶς εἶναι συμβουλὴ σοφωτάτη. Ἔχει περισσοτέραν ἔννοιαν καὶ πλήρη ἐφαρμογὴν τὴν στιγμὴν αὐτὴν διὰ τὸ νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον καλούμεθα νὰ συζητήσωμεν. Διότι δὲν συμφωνῶ, οὔτε μὲ τὸν ἀξιότιμον κ. Βαμβέτσον, ὅτι εἶναι γελοῖον τὸ δημοσίευμα περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται καὶ τὸ ὁποῖον ἀνεγνώσαμεν ὅλοι εἰς τὰς ἐφημερίδας, οὔτε μὲ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἰσχυρίζονται ὅτι εἶναι σοβαρώτατον καὶ ὅτι πρέπει νὰ κινήσωμεν γῆν καὶ οὐρανὸν καὶ νὰ ἐφαρμόσωμεν τὴν πανάκειαν τῆς ἐθνικῆς ἑνώσεως. Κάθε ἕνας ποὺ ἀνεβαίνει εἰς τὸ βῆμα τὸν τελευταῖον καιρόν, ὁμιλεῖ περὶ ἐθνικῆς ἑνώσεως διὰ νὰ τὴν καταψηφίσῃ ἔπειτα. Εἶναι δὲ γνωστὸν ὅτι ἡ ἐθνικὴ ἕνωσις ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ τὸν ρυθμιστὴν τοῦ πολιτεύματος, καὶ εἶναι περισσότερον γνωστὸν ὅτι ἔγιναν ἐκλογαὶ καὶ ὁ λαὸς εἶπεν ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἔχει δικαίωμα νὰ κυβερνήσῃ καὶ νὰ ἔχῃ τὰς εὐθύνας της. Ἐγώ, λέγω, διαφωνῶ καὶ πρὸς τὰς δύο ἀπόψεις. Καὶ δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω διατὶ ὅταν ἐκαίοντο ὁλόκληρα χωρία, ὅταν αὐτοκτονοῦσαν ἀξιωματικοὶ διὰ νὰ μὴ πέσουν εἰς χεῖρας ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔκαμον τὰς ἐπιθέσεις αὐτάς, δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω διατὶ ἡ Κυβέρνησις ἐπέμεινε τότε καὶ μὲ αὐτὰ τὰ δεδομένα τῆς ἐπιθέσεως τοῦ Σκρᾶ νὰ ψηφίζῃ τὰ μέτρα ἐπιεικείας καὶ μόλις ὕστερα ἀπὸ 24 ὥρας ἐκυκλοφόρησεν ἕνα παληόχαρτο, ἀμέσως μετέβαλε τὴν πολιτικήν της καὶ ζητεῖ τώρα ἄλλα μέτρα, τὰ ὁποῖα, ὀρθῶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας συνάδελφος, ἐνθυμίζουν κάποιαν μεσαιωνικότητα. Ἀλλ’ ὅταν θέλουν νὰ κάμουν κακόν, θὰ τὸ κάμουν μὲ τὸν «Ριζοσπάστην»; Ὅταν ἔχωμεν τὸ FEUIL-LES VOLANTES, ὅταν ἔχωμεν τὸ ραδιόφωνον, τὴν ἀνταποκρίτριαν τοῦ «Νταίηλυ Γουώρκερ», τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος τῆς Ἀγγλίας, ὅταν ἔχωμεν ὅλα αὐτὰ τὰ παληόπαιδα μὲ τὰ χωνιὰ νὰ λέγουν χειρότερα πράγματα, διατὶ μᾶς ἐκίνησαν μόνον τὰ ὅσα ἔγραψε ὁ «Ριζοσπάστης» τὴν ἀγανάκτησιν; Ἀλλὰ δίπλα ἀπὸ τὸ δημοσίευμα αὐτὸ ἔγραφε καὶ ἄλλα σοβαρώτερα, διὰ τὰς μάχας τὰς ὁποίας δίδει τὸ Ἀπελευθερωτικὸν μέτωπον, κατὰ τρόπον ποὺ νὰ ἐμφανίζωνται ὡς ἀληθὲς πολεμικὸν ἀνακοινωθέν, τὰ ὁποῖα δὲν μᾶς ἐκίνησαν τὴν προσοχήν, οὔτε ἐπροκάλεσαν τὴν ἀγανάκτησιν. Καὶ ἐρχόμεθα τώρα καὶ ἀπαντῶμεν μὲ ἔκτακτα μέτρα εἰς δύο ἐγκληματίας ποὺ ὑπογράφουν τὸ δημοσίευμα καὶ οἱ ὁποῖοι ὁμιλοῦν περὶ δημοκρατικοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ, καθ’ ἣν στιγμὴν οὔτε δημοκρατικός, οὔτε βασιλικὸς στρατὸς ὑπάρχει, ἀλλ’ ὑπάρχει μόνον ἐθνικὸς στρατός. (Χειροκροτήματα). Δικαιολογούμεθα, καθ’ ἣν ὥραν σφάζονται γυναικόπαιδα νὰ συζητῶμεν περὶ μέτρων ἐπιεικείας καὶ περὶ ἐξαιρετικῶν μέτρων, διότι μία φυλλάδα ἔγραψε αὐτὴν τὴν ἠλιθιότητα, μία φυλλάδα ἡ ὁποία ἐλησμόνησε ὅτι δὲν ὑπάρχει παρὰ μιὰ πανστρατιὰ ἑλληνική, ἄνδρες, γυναῖκες καὶ παιδιὰ μέχρι βρεφῶν, καὶ ὅτι τὰ σύνορα τῆς Ἑλλάδος τὰ ὑποστηρίζει ἡ ψυχὴ τῶν παιδιῶν της; Ποῦ ἀκούσθηκαν δι’ αὐτὰ τὰ πράγματα νὰ μᾶς ἀπασχολοῦν μὲ τὰ ἀρθρίδια τοῦ α ἢ τοῦ β νόμου. Ἐπαναλαμβάνω, λοιπόν, ὅτι ἡ φερομένη — καὶ δὲν ἀμφιβάλλω — ὡς λεχθεῖσα φράσις ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἦτο πραγματικῶς σοφή. Ἐδῶ ἕνα ἀπὸ τὰ δύο συμβαίνει: Ἢ ἡ Κυβέρνησις, κατὰ τὸ σύνηθες γινόμενον, δὲν ἐπίστευεν εἰς τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν εἶχε πρὸ 48 ὡρῶν, ὅταν ἔφερε τὸ ψήφισμα τῶν μέτρων ἐπιεικείας, καθὼς ἡμεῖς, ἄλλωστε, διὰ τῆς δηλώσεώς μας τὸ ἐδηλώσαμεν, ὅτι δὲν πιστεύομεν ὅτι τὰ πιστεύει καὶ δι’ αὐτὸ δὲν θὰ τὸ ψηφίσωμεν, διότι κανεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐπιτύχῃ εἰς μίαν πολιτικὴν ποὺ δὲν τὴν πιστεύει, ἢ ἔχασε ὀλίγον τὴν ψυχραιμίαν, ἢ τὸ τρίτον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐκτὸς τῆς διαζεύξεως αὐτῆς, κἄτι ἄλλο ὑποκρύπτεται πίσω ἀπὸ ἐκεῖνο ποὺ ὀνομάζομεν ψήφισμα. Ἐγὼ τιμίως καὶ εὐσυνειδήτως λέγω, ἐνώπιον ἡμῶν, κύριοι βουλευταί, ὅτι εἶναι ἀδύνατον ἡ Κυβέρνησις, ὅταν ἔκαμεν αὐτὰ τὰ Ὑπουργικὰ Συμβούλια καὶ ὅλον αὐτὸν τὸν θόρυβον, καὶ τὴν τυμπανοκρουσίαν, νὰ ἐπρόκειτο νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ μὲ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, μὲ τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησε τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἀπασχολεῖ σήμερον τὴν Βουλὴν. Κἄτι ἄλλο ἤθελεν ἡ Κυβέρνησις καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ εἴμεθα κἄπως ἐπιεικεῖς ὅταν ἐμφανίζωνται τοιαῦτα νομοθετήματα. Εἶναι λυπηρὸν βέβαια, τὸ θέαμα τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ὅταν ἔχωμεν νὰ συζητήσωμεν τὸ σχέδιον αὐτὸ ὡς ὑπεβλήθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ τιμία καὶ εὐσυνείδητος ἀπάντησις θὰ ἦτο ἕνα μεγαλοπρεπέστατον ΟΧΙ. Διότι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίζωμεν ὅτι συνεχίζομεν μίαν πολιτικὴν ὡς ἀναγκαίαν, δηλαδὴ τὴν πολιτικὴν τῆς ἐπιεικείας καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἐντὸς 24 ὡρῶν νὰ λέγωμεν πράγματα, τὰ ὁποῖα, ἐνῷ δὲν πρόκειται τίποτε νὰ πραγματοποιήσουν καὶ οὔτε τὸ παραμικρότερον περιεχόμενον εἰς τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον προτίθεται ἡ Κυβέρνησις ἢ μᾶλλον λέγει ὅτι προτίθεται, δίδουν ὅμως τὸ δικαίωμα εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι καραδοκοῦν, ὅπως ἄλλοτε εἶπον, διὰ νὰ δολοφονήσουν τὴν Ἑλλάδα, δίδουν τὸ δικαίωμα νὰ συκοφαντοῦν καὶ νὰ τονώσουν τὴν πολιτικὴν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἔχουν διὰ νὰ ὑποδείξουν ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὸ ἔργον κατὰ τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον προχωρεῖ. Διότι τὶ λέγει; Τὶ εἶναι αὐτὸ τὸ ψήφισμα; ὅλα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα λέγει τὸ σχέδιον ψηφίσματος καὶ πολὺ περισσότερα, πολὺ αὐστηρότερα ὑπάρχουν εἰς τὸν ποινικὸν νόμον. Ἐκτὸς ἂν αὐτὸ τὸ ψήφισμα παρ’ ὅλον ὅτι ἐμφανίζεται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ὡς σχέδιον ψηφίσματος διὰ καταστολὴν αὐτῶν τῶν μεγάλων ἐγκλημάτων, εἶναι καὶ αὐτὸ σχέδιον κατευνασμοῦ (γέλωτες). Διότι μόνον ὡς σχέδιον κατευνασμοῦ δύναται νὰ τὸ φέρῃ αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις. Ἀφοῦ, ἐνῷ ὑπάρχουν ἄρθρα τοῦ ποινικοῦ νόμου, τὰ ὁποῖα ὁμιλοῦν περὶ ἐπιβολῆς ποινῆς θανάτου, ζητεῖται νὰ ψηφίσωμεν νόμον ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλει ποινὰς μέχρι φυλακίσεως ὀλίγων μηνῶν καὶ πρόστιμον. Καθ’ ἣν στιγμήν, κ. βουλευταί, κινδυνεύουν χωρία καὶ σφάζονται ἄνθρωποι καὶ αὐτοκτονοῦν ἀξιωματικοὶ διὰ νὰ μὴ πέσουν εἰς χεῖρας ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἰσχυρίζονται ὅτι εἶναι παιδιὰ τοῦ λαοῦ, ἐμφανιζόμεθα καὶ ἀντιμετωπίζομεν τὰς θυσίας καὶ τὰς σφαγὰς ταύτας μὲ φυλακίσεις ἐλαχίστων μηνῶν καὶ μὲ κατασχέσεις μερικῶν φύλλων ἐφημερίδων. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Κεφαλληνίας εἶπεν κάτι τὸ ὁποῖον δὲν ξεύρω ἐὰν τὸ ἐπρόσεξεν ἡ Βουλή. Εἶναι ὁ μόνος ὁ ὁποῖος ἔθεσεν, καίτοι διὰ μακρῶν, τὴν χεῖρα ἐπὶ τὸν τύπον τῶν ἥλων. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι κάνουν τὴν ἀνταρσίαν ἀντελήφθησαν, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἐπιτίθενται κατὰ τῆς Ἑλλάδος εἶναι ὁ τρόπος ὁ ὁποῖος τοὺς ἀποξενώνει ὄχι μόνον ἀπὸ τὴν συμπάθειαν τῶν ξένων ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴν συμπάθειαν τῶν Ἑλλήνων καὶ ἔχουν ἀνάγκην νὰ παριστάνουν τὸν πατριώτην, νὰ παριστάνουν τὸν ὑπερέλληνα. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ ἀνεχθῇ ὄχι Ἕλλην ἀλλ’ οἱαδήποτε ἀνθρωπίνη ὕπαρξις τὸ σφάξιμο παιδιῶν 2 ἐτῶν, οὔτε τὸν ἀκρωτηριασμὸν καὶ τὰ σήματα ἐπὶ τῆς κοιλίας τῶν ἀπογυμνουμένων ἀξιωματικῶν. Καὶ ἐπειδὴ τὸ κατενόησαν προέβησαν εἰς αὐτὸ τὸ δημοσίευμα. Καὶ εἶναι τοῦτο, κύριοι, πράγματι πολιτικὸς ἑλιγμὸς καὶ εἰς τὸν πολιτικὸν αὐτὸν ἑλιγμὸν ἔπεσεν μέσα μὲ τὰ μοῦτρα ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐταράχθη καὶ ἔφερεν αὐτὰ τὰ μέτρα τῶν ὁποίων ζητεῖται ἡ ἐπιψήφισις. Πράγματι οἱ ἐγκληματίαι ἐγκαταλείποντες τὸν πραγματικὸν σκοπόν των ὁ ὁποῖος ἐνεφανίζετο εἰς ὅλας τὰς πράξεις των, διὰ τὰς ὁποίας δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη μαρτυριῶν διότι καλύτεροι μάρτυρες ἀπὸ τὰ πράγματα δὲν ὑπάρχουν, ἐσκέφθησαν νὰ κάνουν πολιτικὴν πλέον καὶ νὰ ἀρχίσουν τὸν πόλεμον τῶν νεύρων κατὰ τὸ παλαιὸν ἐκεῖνο σύστημα. Αὐτὸς ὁ πόλεμος τῶν νεύρων μόνον μὲ τὴν κυριαρχίαν τῶν νεύρων μας καὶ μὲ τὴν μὴ ἀπώλειαν τῆς ψυχραιμίας μας εἶναι δυνατὸν νὰ κατανικηθῇ. Διότι ἄλλως, ἐὰν νομίζωμεν ὅτι μὲ τὴν κατάσχεσιν δύο φύλλων ἢ μὲ τὴν ἐνώπιον, τοῦ Δικαστηρίου δίκην 5 ἀνθρώπων εἰς τοὺς ὁποίους θὰ ἐμφανισθῇ ὁ ἑσμὸς τῶν δικηγόρων, τοὺς ὁποίους καλύτερον ἀπὸ κάθε ἄλλον γνωρίζει ὁ ἀγαπητός μου συνάδελφος κύριος Θεοφανόπουλος, διὰ νὰ γίνεται καθ’ ὃν τρόπον γίνεται ὑπεράσπισις, ἐὰν νομίζωμεν, λέγω, ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ, κύριοι, τὴν ἄμυναν ἐναντίον αὐτῶν τῶν ἀντεθνικῶν ἐνεργειῶν εἴμεθα ἠπατημένοι κατὰ τρόπον οἰκτρόν. Ἐδῶ ὑπάρχουν οἱ νόμοι, δὲν θέλω νὰ φθάσω εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Τρικκάλων εἶπεν ὅτι οἱ νόμοι καὶ οἱ ἀτελέστεροι, ὅταν ἐφαρμόζωνται ἀπὸ ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ξεύρουν νὰ τοὺς ἐφαρμόσουν, ἔχουν ἀποτελέσματα καὶ οἱ νόμοι οἱ τελειότεροι, ὅταν ἐφαρμόζωνται ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν γνωρίζουν ἢ δὲν θέλουν ἢ δὲν δύνανται νὰ τοὺς ἐφαρμόσουν, εἶναι σὰν νὰ μὴ ὑπάρχουν. Ἕνα εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι διὰ τοῦ γελοίου αὐτοῦ τοῦ χαρτιοῦ, τὸ ὁποῖον φέρει τὰς ὑπογραφὰς ὀνομάτων τὰ ὁποῖα δὲν θέλω νὰ ὀνομάσω, γίνεται πρῶτα πρῶτα πολιτικὸς ἑλιγμός, γίνεται ἕνας ἀγὼν νεύρων κατὰ τοῦ ὁποίου πρέπει νὰ ἀπαντήσωμεν μὲ τὴν ψυχραιμίαν μας. Ἀλλοίμονον ἂν τὴν χάσουμε καθ’ ἣν στιγμὴν δύο ἡμέρες προηγουμένως δὲν τὴν εἴχαμε χάσει ὅταν ὁλόκληρα χωρία ἐξηφανίζοντο ἀπὸ τοῦ προσώπου τῆς γῆς διὰ μέσων βιαίων. Κύριοι βουλευταί, εἶπα ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κεφαλληνίας συνάδελφος ἔθεσε τὸν δάκτυλον ἐπὶ τὸν τύπον τῶν ἥλων. Ποία εἶναι ἡ ἀπάντησις ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ δοθῇ εἰς αὐτὸ τὸ δημοσίευμα; Πρῶτον, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγορασθοῦν φύλλα τοῦ «Ριζοσπάστη» ἢ τῆς ἐφημερίδος ποὺ τὸ ἐδημοσίευσε καὶ νὰ διανεμηθοῦν δωρεάν. Ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριὰ νὰ διανεμηθῇ ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος ἔκανε ὅλους τοὺς Ἕλληνας νὰ τὸν ἀκούσουν ὄρθιοι ἕνα βράδυ ἢ ἕνα μεσημέρι εἰς τὸ Ραδιόφωνον, περὶ Κορυτσᾶς, κάποιου ἀντισυνταγματάρχου τοῦ ἱππικοῦ, τοῦ Βλάχου, ὁ ὁποῖος ὡμίλει μὲ τὴν ψυχήν του, νὰ μοιρασθῇ λοιπὸν αὐτὸς ὁ λόγος μαζὶ μὲ τὸ «Ριζοσπάστη» καὶ τότε θὰ σᾶς εἰπῶ ἐὰν εἶναι προτιμοτέρα ἡ προπαγάνδα τῶν 5μελῶν Ἐφετείων, ποὺ δὲν ξεύρω τί ἀποτελέσματα θὰ ἔχουν, ἢ ἡ προπαγάνδα αὐτὴ ἡ ἀποτεινομένη εἰς ἀνθρώπους γνωρίζοντας γραφὴν καὶ ἀνάγνωσιν, εἰς Ἕλληνας ἔχοντες πρὸ παντὸς Ἑλληνικὴν καρδιά. Ποία θὰ ἦτο προτιμοτέρα; Μὲ ποίαν καλυτέραν μέθοδον θὰ ἠδύνασθε νὰ ἀνατρέψητε αὐτὴν τὴν μωρίαν ἡ ὁποία ἐκυκλοφόρησε διὰ τῶν φύλλων αὐτῶν; Δὲν εἶναι λοιπὸν ἀναγκαῖον, κύριοι βουλευταί, νὰ καταλήξωμεν εἰς ἔκτακτα μέτρα, ἐκτὸς ἐὰν θέλωμεν νὰ δώσωμεν τὴν εἰκόνα ὅτι τίποτε ἀπὸ ὅ,τι κάνομε τὸ πιστεύομεν. Ὁμιλοῦμεν περὶ δυναμικῶν μέτρων καὶ ἐννοοῦμεν, ὅπως τὸ εἶπεν ὁ κύριος Γύπαρης, Ὑπουργεῖον Ἐθιμοτυπίας. Λέμε μέτρα ἐπιεικείας καθ’ ἣν στιγμὴν σκοτώνονται οἱ ἄνθρωποι καὶ καίγονται τὰ χωριά. Λέμε μέτρα αὐξήσεως νέων δικαιοδοσιῶν, κατασχέσεως κλπ. ὅταν βγαίνῃ ἕνα φύλλον χαρτιοῦ τὸ ὁποῖον εἶναι ἠλίθιον καὶ ἀνώδυνον. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν τίνα λόγον ἔχει τὸ ψήφισμα αὐτὸ ὅπως ἔρχεται; Ὅπως μάλιστα ὑπεβλήθη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἦτο καταπληκτικόν. Ἐγὼ ἤμουν ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος διετύπωσα τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ἔκανε δεκτὴν ὁ κύριος Ὑπουργός, διότι μία ἁπλῆ ἐξύβρισις οὔτε κἂν διὰ τοῦ τύπου γενομένη ἢ ἕνα Λαχεῖον εἰς μίαν ἐφημερίδα ἢ μία προσβολὴ τιμῆς τιμωρουμένη μὲ πρόστιμον 100 δραχμῶν ἢ κράτησιν 30 ἡμερῶν θὰ ἀπησχόλει τὸ 5μελὲς Ἐφετεῖον. Εὐτυχῶς ὁ κύριος Ὑπουργὸς κατενόησε ὅτι ἦτο ἔλλειψις σοβαρότητος αὐτὰ νὰ δικάζωνται εἰς τὸ 5μελὲς Ἐφετεῖον. Καὶ τὸ περίεργον εἶναι ὅτι, ἐνῷ πολλὰ ἀπὸ τὰ ἄλλα δικάζονται ἀπὸ τὰ κακουργιοδικεῖα, τὰ δικαστοενορκοδικεῖα, αὐτὸ διατηρεῖται. Καὶ ἐὰν σὲ ἐξυβρίσουν καὶ εἶσαι ὑπάλληλος διὰ τὸν δημόσιον βίον δικάζεται ὁ ἔνοχος ἀπὸ τὸ μικτὸν Δικαστήριον τῶν Δικαστῶν καὶ τῶν ἐνόρκων. Ἐὰν σὲ ἐξυβρίσουν καὶ σοῦ εἰποῦν ὅτι αὐτὸς ὁ μασκαρᾶς κρατάει τὸ σπίτι μου τζάμπα καὶ πληρώνει τὰ ¾, αὐτὸ τὸ ἀδίκημα θὰ ἔπρεπε νὰ πάῃ εἰς τὸ 5μελές, ἔλεγε τὸ ψήφισμα.

§88Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Τὰ πιστεύετε αὐτὰ ποὺ λέτε;

§89Χ. ΛΑΔΑΣ. Βεβαίως τὰ πιστεύω. Καὶ σεῖς τὰ ἐπιστεύσατε τόσον ποὺ τὰ ἀλλάξατε.

§90Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ἄλλα ἀλλάξαμε.

§91Χ. ΛΑΔΑΣ. Τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου 5060 τοῦ 1931 προβλεπόμενα ἀδικήματα καὶ πάντα τὰ ἀδικήματα τοῦ τύπου ὑπάγονται εἰς τὸ 5μελὲς Ἐφετεῖον, ἔτσι ἔλεγε τὸ σχέδιον.

§92Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Καὶ ἡ ἐξύβρισις διὰ τὸ σπίτι ποὺ εἴπατε πρὸ ὀλίγου; Ἀφῆστε αὐτά, κύριε συνάδελφε. Ἄλλωστε εἴπαμε νὰ μὴ κάνωμεν ἐπ’ αὐτοῦ συζήτησιν διὰ νὰ μὴ κωλυσιεργῶμεν.

§93Χ. ΛΑΔΑΣ. Αὐτὸ εἶναι ἄλλο κεφάλαιον. Ἅμα φύγουν τὰ πρῶτα αὐτὰ τὶ παραμένει; ἡ κατάσχεσις τῆς ἐφημερίδος. Καὶ τοῦ κάνει ἐντύπωσιν μάλιστα τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ μὴ τυχὸν ὑποχρεωθῇ τὸ Δημόσιον νὰ πληρώσῃ ἀποζημίωσιν διότι ἔγινε μία κατάσχεσις παράνομος κατόπιν τῆς ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου τῶν Πλημμελειοδικῶν. Πρῶτον, κύριε Ὑπουργέ, ἔχετε βάλει μίαν 3μηνον προθεσμίαν. Ἡ προθεσμία αὐτὴ ἕως ὅτου πάει εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, θὰ λήξῃ, ἐκτὸς ἂν τὴν αὐξήσωμεν. Ἑπομένως, ὁ σκοπός, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκετε εἶναι ἀνεφάρμοστος. Διὰ τὴν ἀποζημίωσιν, τὴν ὁποίαν εἴχατε εἶναι γνωστὴ ἡ διάταξις, ὅτι διὰ τὰς πράξεις τῶν Δικαστικῶν ἀρχῶν δὲν ὀφείλεται ἀποζημίωσις ἀπὸ τὸ Δημόσιον. Πρῶτον, πῶς θὰ ὀφείλεται ἀποζημίωσις, ἀφοῦ δι’ οἱανδήποτε περίπτωσιν, ποὺ ὀφείλεται ἀποζημίωσιν πρέπει νὰ τὸ πῆτε; Ἡ Δικαστικὴ ἀπόφασις περὶ κατασχέσεως πρέπει νὰ τὸ πῇ τὸ βούλευμα ὅτι εἶναι παράνομον καὶ ὀφείλεται ἀποζημίωσις. Ἔπειτα εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ ἀρχίσωμεν νὰ κάνωμεν ἐφαρμογὴν ἀναδρομικὴν τῆς ποινῆς διὰ νὰ μὴ πληρώσωμεν ἀποζημίωσιν διὰ μίαν κατάσχεσιν παράνομον, εἰδικώτερον δὲ ὅταν ἔρχεται τὸ Συμβούλιον καὶ λέγει, ὅτι εἶναι ἀξιόποινος πρᾶξις καὶ μάλιστα εἶναι ἀξιόποινος κατὰ τὸν νόμον 5060 ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ ἄρθρον 127 τοῦ ποινικοῦ νόμου καὶ ἑπομένως δὲν χωρεῖ οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι πρέπει νὰ εἶναι μωρὸς ὁ δικαστὴς ὁ ὁποῖος θὰ εἴπῃ ὅτι πρέπει τὸ δημόσιον νὰ πληρώσῃ ἀποζημίωσιν, διότι μερικὰ φύλλα δὲν ἐκυκλοφόρησαν ἐγκαίρως. Ἐκτὸς ἐὰν θέλωμεν νὰ κάνωμεν ἀναδρομικότητα τῆς Ποινικῆς Διατάξεως, τὴν ὁποίαν ὅμως πρῶτον, ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι τὴν ἀπέκρουσεν ὁ κύριος Ὑπουργός. Δεύτερον, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐφαρμοσθῇ αὐτὴ ἡ διάταξις ἀναδρομικῶς.

§94Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Αὐτὸ λέγω καὶ ἐγώ.

§95Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἑπομένως, λέγω, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ τὴν δεχθῆτε. Μένει λοιπὸν τὸ ταπεινὸν ζήτημα τῆς δῆθεν ἀποζημιώσεως, τὸ μὴ ἐρειδόμενον εἰς τὸν νόμον καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι ἐκτὸς πάσης ἀμφισβητήσεως, ὅτι θὰ ἀποτύχῃ διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, κύριοι βουλευταί, ὅτι, ὡς εἶπον, ἐπρόκειτο περὶ ἀξιοποίνου πράξεως καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ ζητηθῇ ἀποζημίωσις δι’ αὐτὴν τὴν παρεμπόδισιν τῆς κυκλοφορίας, ἐπὶ 6 ὥρας τοῦ φύλλου αὐτοῦ. Τώρα παρεμένει καὶ ἕνα ἄλλο, τὸ ἄρθρον 2 τοῦ σχεδίου. Ἐὰν τὸ εἰσηγάγετε πρὸς συζήτησιν ὅπως τὸ ἐτροποποίησεν ἡ Ἐπιτροπή, θὰ ἠδύνατο νὰ συζητηθῇ, διότι ὅπως ὀρθῶς εἶπεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ὁ κύριος Καλλίας, νομίζω, ὅταν εἰσάγωμεν εἰς αὐτὰς τὰς περιστάσεις, νέας νομοθετικὰς διατάξεις, πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ὅτι εἶναι ἀνοικτὰ τὰ στόματα καὶ τὰ αὐτιὰ ἕτοιμα πρὸς ἐκμετάλλευσιν καὶ τῆς τελευταίας λέξεώς μας καὶ πρέπει νὰ βάζωμεν εἰς τὴν πλάστιγγα ἀπὸ τὴν μία μεριὰ τὴν σκοπιμότητα τοῦ μέτρου καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριὰ τὸ ἀδιάβλητον αὐτοῦ καὶ νὰ δοῦμε, ἡ ζημία τὴν ὁποία θὰ πάθωμεν ἐκ τῆς διαβολῆς, θὰ εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ ἰσοφαρίσῃ τὸ κέρδος ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς τῆς διατάξεως; Ἔτσι καταντήσαμε νὰ βλέπωμε τὰ πράγματα, καὶ θέλομεν δὲν θέλομεν θὰ ὁμιλῶμεν περὶ χρωμάτων καὶ κλιμάτων. Ἡ οὐσία εἶναι μία, ὅτι εἶναι ἀνάγκη, νὰ μὴ παρεμβάλλωμεν ἡμεῖς, εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν διάθεσιν νὰ προστατεύσουν τὴν Ἑλλάδα, διότι ἔτυχε νὰ εἴμεθα μικροὶ καὶ νὰ δικαζώμεθα αὐτὴν τὴν ὥραν. Πρέπει νὰ μὴ παρεμβάλλωμεν προσκόμματα, διὰ οἱασδήποτε διατάξεως ἢ πολιτικῆς, ἡ ὁποία ἐνῷ δὲν πρόκειται νὰ ἔχῃ οὐδεμίαν σκοπιμότητα, δίδει ἀφορμὴν καὶ ἐπιχειρήματα εἰς τὴν διαβολήν. Ἐὰν λοιπὸν βάλωμεν αὐτὰ τὰ πράγματα ἐπάνω εἰς τὴν πλάστιγγα, εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ εἰποῦμε ὅτι μποροῦμε σήμερον νὰ ψηφίζωμεν κατασχέσεις ἐφημερίδων ἕνεκα προσβολῆς κατὰ τῶν βάσεων τοῦ ἰσχύοντος Πολιτεύματος; Ποία εἶναι ἡ βάσις τοῦ ἰσχύοντος Πολιτεύματος; Ὁ Βασιλεύς.

§96Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Διὰ νὰ ἀποφύγωμεν ὅλα αὐτὰ εἶπον ὅτι ἐδέχθημεν τὴν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Καλλία.

§97Χ. ΛΑΔΑΣ. Δὲν ἀλλάζει πολὺ τὸ πρᾶγμα. Ὅταν πάῃ ὁλόκληρος ἡ τροπολογία ὡς ἄρθρον 2, εἶναι διάφορον ἀπὸ τὸ ὅταν πάρετε μόνον τὴν παράγραφον 1 καὶ τὴν τροποποιήσετε κατὰ τὸν κύριον Καλλίαν. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς δὲν δέχεται ὁλόκληρον τὴν τροπολογίαν τοῦ ἄρθρου 2, δέχεται τὴν τροπολογίαν, τὴν ἀφορῶσαν τὴν ἀρχὴν τοῦ ἄρθρου 2 καὶ διατηρεῖ τὸ ὑπόλοιπον ἄρθρον.

§98Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ὁ κύριος Καλλίας τὸ δέχεται.

§99Χ. ΛΑΔΑΣ. Ὁ κύριος Καλλίας ἠμπορεῖ νὰ τὸ δέχεται. Ἐγὼ δὲν εἶμαι ὁ κύριος Καλλίας καὶ δὲν τὸ δέχομαι. Ἐγὼ λέγω, ὅτι ἐὰν συνεζητεῖτο, ὅπως εἶναι τροποποιημένον τὸ ἄρθρον 2 ἀπὸ τὸν κύριον Καλλίαν, δύναται νὰ συζητηθῇ τὸ πρᾶγμα, ἀλλ’ ὅταν ψηφισθῇ ὡς σεῖς τὸ ζητεῖτε, τὸ πρᾶγμα δὲν ἀλλάσσει. Νὰ μὴ ξεχνᾶτε ἐπὶ πλέον, ὅτι καμμία φορὰ μπορεῖ νὰ τὸ χρησιμοποιήσουν οἱ ἀντίπαλοί σας, ἂν φθάσουν εἰς τὴν ἐξουσίαν. Βλέπω μάλιστα ἐμπρός μου τὸν κύριον Σαρρῆν τὸν βλέπω νὰ δικάζεται διὰ τὸν λόγον, ποὺ ἐξεφώνησεν ἐνώπιον τοῦ 5μελοῦς Ἐφετείου. Εἶπεν, ὅτι ἡ ἡγεσία εἰς τὰς διαταγάς της ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν πολιτικὸν περιεχόμενον. Αὐτό, ἂν τὸ γράψῃ ὁ ὁποιοσδήποτε ἄνθρωπος, εἶναι ὅ,τι χρειάζεται, διὰ νὰ λεχθῇ ὅτι στρέφεται κατὰ τῆς Δημοσίας Τάξεως. Ὅταν λέγῃ τις ὅτι ἡ ἡγεσία τοῦ στρατοῦ κανονίζει τὰς διαταγὰς μὲ πολιτικὸν περιεχόμενον. Εἶναι ἢ δὲν εἶναι πρόκλησις πρὸς διασάλευσιν τῆς τάξεως.

§100Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Δὲν ἔχει ἀναδρομικὴν δύναμιν.

§101Χ. ΛΑΔΑΣ. Εὐτυχῶς. Εἶναι λοιπὸν ἐπιτετραμμένον, νὰ τοὺς δώσωμεν ὅπλον, νὰ λέγουν, ὅτι προσπαθοῦμε νὰ φιμώσωμεν τὸ στόμα τοῦ Φιλελευθέρου Ἑλληνικοῦ Λαοῦ; Ἐὰν μόνον ἐπρόκειτο περὶ καταβολῆς σοβαρῶν ἐνεργειῶν, θὰ ἦτο ἐντελῶς μάταιον, διότι ὑπάρχουν αὐστηρότερα ἄρθρα τῆς ἰσχυούσης νομοθεσίας, τὰ ὁποῖα δὲν τὰ πιάνει κανεὶς διότι καῖνε. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως δὲ αὐτῆς, δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ ἀξιωθῇ ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅταν μάλιστα χθὲς ἀκόμη ἐψηφίσθησαν μέτρα ἐπιεικείας, ληφθέντα ὑπὸ τὴν ἰδίαν Κυβέρνησιν, ὅταν μάλιστα πρέπει νὰ προφυλαττώμεθα ἐναντίον πάσης διαβολῆς, δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ ἀξιωθῇ ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ ψήφισμα τοῦτο. Τώρα, κύριοι βουλευταί, συνηθίζεται, ὅταν κατεβαίνωμεν ἀπὸ τὸ βῆμα, νὰ κάνωμεν κάποια κορῶνα καὶ ἐγώ, ἐπειδὴ ἀτυχῶς ὁμιλῶ πολλὲς φορὲς τὴν ἡμέραν, δὲν κάνω κορῶνα. Ἡ μόνη κορῶνα ποὺ χρειάζεται εἶναι νὰ ἀποφασίσωμεν νὰ ἐφαρμόσωμεν τοὺς κειμένους νόμους καὶ πρὸ παντός, εἰς ὅλα τὰ πράγματα, νὰ ἀποφασίσωμεν νὰ κάνωμεν ἕνα πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον νὰ παρακολουθῶμεν καὶ νὰ ἐφαρμόζωμεν μὲ συνέπειαν. Ὄχι ἕνα πρωΐ νὰ κάνῃ ἡ Κυβέρνησις κοστολόγησιν ἐμπορευμάτων καὶ τὸ ἄλλο πρωΐ νὰ λέγῃ ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις, ὄχι κοστολόγησις ἐμπορευμάτων. Ὁ ἕνας Ὑπουργὸς ἔκτακτα δυναμικὰ μέτρα, ὁ ἄλλος μέτρα ἐπιεικείας καὶ εἰς τὸ τέλος ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει καὶ 3ος ὑπουργὸς Δημοσίας ἀσφαλείας, ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὁ δυστυχής, ἀναλαμβάνει νὰ ἄρῃ τὸν Σταυρὸν τοῦ Μαρτυρίου καὶ εἰσάγει ἕνα πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἀξίζει οὔτε τῆς τιμῆς τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία ἐγένετο ἀπόψε ἐδῶ (παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 11.45′. (Ὥρα 10.00′ μ. μ.).

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 11.45′ μ. μ.).

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κύριος Γ. Μαῦρος.

§104Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, νομίζω ὅτι σκοπὸς τῶν κοινοβουλευτικῶν συζητήσεων εἶναι νὰ ἐπιτευχθῇ διαφώτισις ἐπὶ τῶν κρινομένων νομοσχεδίων. Ἐφ’ ὅσον κατὰ τὴν πρωϊνὴν συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπῆλθε συμφωνία Ἐπιτροπῆς καὶ Ὑπουργοῦ ἐπὶ ὡρισμένων σημείων τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος, νομίζω ὅτι ἡ δραστικὴ βολὴ ἐναντίον τῶν διατάξεων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι δὲν ὑπόκεινται πλέον ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, ἐφ’ ὅσον ὁ Ὑπουργὸς ἐδέχθη τὰς ἀπόψεις τῆς Ἐπιτροπῆς, δὲν ἔχει κανένα λόγον. Ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν πρόκειται νὰ ἐπιτεθῶ κατὰ τῶν διατάξεων ἐκείνων τοῦ σχεδίου, εἰς τὰς ὁποίας ὁ ὑπουργὸς πεισθείς, ἐδέχθη τὰς ἀπόψεις τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἀλλὰ νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὅταν ἡ Κυβέρνησις χθὲς εἰσηγεῖτο ὑπὸ καθεστὼς ἀναμφισβητήτου ἐκνευρισμοῦ τὸ ψήφισμα καὶ ἤθελε νὰ ψηφισθῇ τὴν ἰδίαν νύκτα, νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις διέπραξεν ἓν σφάλμα ὑποτιμήσασα τὴν σημασίαν τοῦ ζητήματος. Διότι τὸ πρόβλημα τοῦ τύπου δὲν εἶναι πρόβλημα ἁπλοῦν. Ἡ ἐλευθερία τοῦ τύπου εἶναι μία ἀπὸ τὰς μεγαλυτέρας κατακτήσεις τῶν δημοκρατικῶν πολιτευμάτων καὶ ὁ τύπος, ὁσάκις κρίνονται αἱ ἐλευθερίαι του, ἐπιδεικνύει μίαν ἀλληλεγγύην καὶ δὴ ἀλληλεγγύην ὄχι μόνον ἐσωτερικήν, ἀλλὰ παγκόσμιον. Ἐκεῖ ὀφείλεται τὸ γεγονὸς ὅτι τὸ Λαϊκὸν Κόμμα τῷ 1931, ὅταν ἡ Βουλὴ ἐκείνη ἐψήφισε τὸν νόμον 5060 ἐκήρυξε τὰς λαϊκὰς ἐλευθερίας ἐν διωγμῷ. Ἴσως ἐκεῖ ὀφείλεται καὶ ἓν ἄλλο περιστατικόν, τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν πρὸ 8 μηνῶν, τὸ ἑξῆς: Ὡρισμένη μερὶς τοῦ Ἀθηναϊκοῦ τύπου εἶχεν ἀρχίσει νὰ ὑβρίζῃ κατὰ τρόπον ἀνήκουστον ἀρχηγοὺς ξένων κρατῶν καὶ ξένους πρεσβευτάς, ἀντιπροσώπους των ἐδῶ. Ἡ Κυβέρνησις εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν περίπτωσιν, ἡ ὁποία, ἄλλωστε, προεβλέπετο ἀπὸ τὸν νόμον 5060, ὁ ὁποῖος ἀπαγορεύει τὰς ὕβρεις ἐναντίον ἀρχηγῶν ξένων κρατῶν ἢ τῶν ἐδῶ διπλωματικῶν των ἀντιπροσώπων. Ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη δὲν ἔκαμε τίποτε ἄλλο—ἐννοῶ τὴν Κυβέρνησιν Σοφούλη— ἀπὸ τοῦ νὰ προβῇ εἰς μίαν σύντμησιν τῶν προθεσμιῶν, ἐντὸς τῶν ὁποίων θὰ ἐδικάζοντο τὰ ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα ἐστρέφοντο ἐναντίον τῶν Ἀρχηγῶν ξένων κρατῶν ἢ τῶν ἐδῶ διπλωματικῶν ἀντιπροσώπων των. Δὲν ἠμπορεῖτε, κύριοι βουλευταί, νὰ φαντασθῆτε ὁποίαν ἀντίδρασιν προεκάλεσεν αὐτὸ τὸ μέτρον τὸ καθαρῶς δικονομικὸν καὶ τὶ θόρυβος διεθνὴς προεκλήθη. Ἀντιλαμβάνεσθε λοιπόν, τὶ δύναται νὰ προκαλέσῃ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοθέτημα, εἰσαγόμενον ἀσκόπως, ὡς ἐτονίσθη ἐκ τῆς ἀγορεύσεως τῶν προλαλησάντων ρητόρων, ἐφ’ ὅσον ἡ ὑφισταμένη νομοθεσία καλύπτει ὅλα ἀνεξαιρέτως τὰ ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα προβλέπονται ἀπὸ τὸ σημερινὸν ψήφισμα. Διότι τὶ νέον εἰσάγει εἰς τὴν μεταρρύθμισιν; Νομίζω ὅτι ἐπαναλαμβάνει διατάξεις τὰς ὁποίας περιέχει ἡ Νομοθεσία. Ἄρα, εἰσάγει τι τὸ περιττόν. Μερικὰς τὰς ἐπαναλαμβάνει ὑπὸ χειροτέραν διατύπωσιν ἀπὸ τὴν κειμένην νομοθεσίαν. Τέλος περιέχει μίαν γενικότητα καὶ εἰς τὴν διατύπωσιν τοῦ κυρίου Καλλία τὴν ὁποίαν ἐδέχθη ὁ κύριος Ὑπουργός, ὅταν ὁμιλῇ περὶ ἐνεργειῶν στρεφομένων ἐναντίον τῆς ἀσφαλείας τοῦ Κράτους. Κύριοι βουλευταί, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα τὸ ψήφισμα λαμβάνει εἶναι μέτρα κατασταλτικὰ δηλαδὴ δὲν ἀφίστανται ἀπὸ τῶν κανόνων τοῦ Συντάγματος, οἱ ὁποῖοι ἀπαγορεύουν τὴν καθιέρωσιν προληπτικῶν μέτρων κατὰ τοῦ τύπου. Ἀλλὰ προϋπόθεσις τῶν κατασταλτικῶν μέτρων εἶναι ἡ ὅσον τὸ δυνατὸν ἀκριβεστέρα διατύπωσις τῶν στοιχείων ἐκείνων τὰ ὁποῖα συνιστοῦν τὸ ἀδίκημα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβάλωνται μέτρα κατασταλτικὰ δι’ ἀδίκημα κατὰ τῆς ἀσφαλείας τοῦ Κράτους, ἢ κατὰ τῶν βάσεων τοῦ Πολιτεύματος, χωρὶς νὰ καθορίζεται τοῦτο συγκεκριμένως καὶ ἀκριβῶς διότι ὁ δημοσιογράφος, ὅταν γράφῃ, δὲν γνωρίζει πῶς θὰ κριθῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γράφει, ἂν ἀντίκειται δηλαδὴ εἰς τὰς βάσεις τοῦ Πολιτεύματος ἢ ὑπονομεύει τὴν ἀσφάλειαν τοῦ Κράτους. Δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν καὶ τοῦτο ὅτι ὑπὸ τὸ Κράτος τοῦ διχασμοῦ, ὑπὸ τὸ ὁποῖον βιοῖ ὁ τόπος ἀλλὰ καὶ τὰ Ἀστικὰ κόμματα ἀκόμη, ὑπὸ τὸ Κράτος τοῦ διχασμοῦ, ὑπὸ τὸ ὁποῖον ἡ μία παράταξις κατηγορεῖ τὴν ἄλλην ὡς δρῶσαν ἀντεθνικῶς ἢ ὑπονομεύουσαν τὴν ἀσφάλειαν τῆς Χώρας, εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν σοβαραὶ καταχρήσεις κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ. Δὲν γνωρίζω ἐὰν τὸ σχέδιον ψηφίσματος, δὲν εἶναι δραστικώτερον ἀπὸ τὸν προληπτικὸν ἔλεγχον. Εἶμαι βέβαιος ὅτι εἶναι πολὺ δραστικώτερον. Δὲν θὰ γνωρίζουν οἱ δημοσιογράφοι τὶ θὰ κριθῇ ἀπὸ ὅσα γράφουν ὡς ὑποπίπτοντα εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ψηφίσματος ἢ ὄχι, ἀπὸ τὰ ἁρμόδια ὄργανα. Τὸ πρόβλημα τοῦ τύπου εἶναι ἓν ἀπὸ τὰ δυσχερέστερα προβλήματα τοῦ Δημοσίου Δικαίου. Ὑπάρχει πρόβλημα τύπου ὄχι μόνον ἐδῶ, ἀλλὰ εἰς ὅλα τὰ Δημοκρατικὰ Κράτη, διότι τὸ ἰδεῶδες τῶν Δημοκρατιῶν εἶναι ἡ ἐλευθερία τοῦ τύπου. Προβάλλει ὅμως συγχρόνως καὶ ἡ ἀνάγκη τῆς ἐξασφαλίσεως τοῦ Κράτους καὶ τῆς προσωπικότητος τῶν πολιτῶν. Προϊὸν τῶν δύο τάσεων αὐτῶν εἶναι αἱ Συνταγματικαὶ περὶ τύπου διατάξεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι προϊὸν συμβιβασμοῦ. Αἱ διατάξεις περὶ τύπου εἰς τὸ ἡμέτερον Σύνταγμα ἀπαντῶνται εἰς ὅλα τὰ Συντάγματα τῶν Δημοκρατικῶν Ἐθνῶν. Καὶ ἐκεῖ ἀντιμετωπίζομεν περίπτωσιν κιτρίνου τύπου διότι ὅπως ἐξειλίχθη ἡ ἐλευθεροτυπία εἰς τὴν Εὐρώπην καταντᾷ αὐτήν, νὰ τὴν ἀπολαμβάνῃ περισσότερον ὁ κίτρινος τύπος παρὰ αἱ σοβαραὶ ἐφημερίδες. Τὸ πρόβλημα εἶναι τεθειμένον πρὸ πολλοῦ χρόνου εἰς ὅλην τὴν Εὐρώπην, καὶ δὲν ἔχει λυθῆ ἀκόμη. Δὲν νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔπραξε ὀρθῶς, ἐπιθυμήσασα ἐντὸς 24 ἢ 48 ὡρῶν νὰ λύσῃ τὸ πρόβλημα τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὴν κοινὴν γνώμην ὅλων τῶν Δημοκρατικῶν Ἐθνῶν. Ἐκτὸς αὐτοῦ, δημιουργεῖται ἡ ἐντύπωσις, ὡς ἐκ τοῦ ἐπείγοντος καὶ τοῦ ἐκνευρισμοῦ μὲ τὸν ὁποῖον τὸ νομοσχέδιον εἰσήχθη εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι μέχρι τώρα τὸ Κράτος ἦτο περίπου ἀφρούρητον, ὅτι δὲν ὑπάρχει νομοθεσία διὰ νὰ τὸ προστατεύσῃ ἀπὸ τοιαύτας ἐπιθέσεις καὶ ἀπὸ τὸν κίνδυνον ἀπὸ τὸν ὁποῖον αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον ἐσκέφθη νὰ τὸ προστατεύσῃ. Ἡ Νομοθεσία διαθέτει δραστικὰ μέτρα, δὲν νομίζω δέ, ὅτι ἡ ἀφορμὴ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ ἀνακοινωθέντος περὶ τοῦ λεγομένου Δημοκρατικοῦ Στρατοῦ ἦτο ἐπαρκής. Δὲν γνωρίζω ἐπίσης ἐὰν μὲ τὰ σημερινὰ μέσα διαβιβάσεων εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμποδίσητε τὰς ἀνακοινώσεις τοιούτων εἰδήσεων εἰς τὸ κοινόν. Χθές, ὅλα τὰ ραδιόφωνα ὡμίλουν περὶ τοῦ ἀνακοινωθέντος. Πῶς εἶναι δυνατὸν ὅταν ξέναι ἐφημερίδες γράφουν περὶ αὐτοῦ, πῶς εἶναι δυνατὸν μία τοιαύτη εἴδησις, ἔστω ψευδής, νὰ κρύπτεται ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ; Ὑπεστηρίχθη ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον εἰσηγητήν, πρῶτον ὁμιλήσαντα, δεύτερον εἰσηγητὴν τῆς μειοψηφίας κύριον Βαμβέτσον, ὅτι δὲν ἐνδείκνυται ἴσως ἡ λῆψις μέτρων ἐν προκειμένῳ, διότι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κάμνωμεν χρῆσιν τῆς Συντακτικῆς Πράξεως 15 ἡ ὁποία ἐδημοσιεύθη ἐπὶ Κυβερνήσεως Πλαστήρα. Ἡ πρᾶξις αὕτη δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Διοίκησιν, ἵνα διὰ διατάγματος, ὁσάκις ὑπάρχει ἔκτακτος ἀνάγκη ἀναστέλῃ τὴν ἰσχὺν ὡρισμένων θεμελιωδῶν διατάξεων τοῦ Συντάγματος. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἂν τὴν συντακτικὴν ἐκείνην πρᾶξιν ὑπηγόρευσεν μία ἀδήριτος ἀνάγκη, μετὰ τὸ Δεκεμβριανὸν κίνημα καὶ τὴν συμφωνίαν τῆς Βάρκιζας, σήμερον, ὑφισταμένης ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς, θὰ ἀπετέλει προσβολὴν ἐναντίον τοῦ Σώματος, τὸ νὰ ὁμιλῶμεν περὶ δυνατότητος ἀναστολῆς τῆς ἰσχύος θεμελιωδῶν τοῦ Συντάγματος διατάξεων, διὰ Διατάγματος, χωρὶς νὰ ἐρωτᾶται ἡ ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία.

§105ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Θὰ ἠδύνατο ἡ Βουλὴ μὲ ἓν ψήφισμα νὰ ἀνανεώσῃ τὴν Συντακτικὴν Πρᾶξιν.

§106Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἰσχύει ἢ ὄχι ἡ Συντακτικὴ Πρᾶξις 15;

§107Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι.......

§108Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἰσχύει ἢ δὲν ἰσχύει;

§109Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κατ’ ἐμέ, δὲν ἰσχύει.

§110Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἰσχύει. Ὁμιλῶ οὕτω διότι εἶναι ἀπὼν ὁ κύριος Βαμβέτσος, ὁ ὁποῖος θὰ ἠδύνατο νὰ σας ἀπαντήσῃ.

§111Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι, ὑφισταμένης Βουλῆς, αὐτὰ τὰ ἔκτακτα μέτρα ἔπαυσαν αὐτομάτως νὰ ἰσχύουν.

§112Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ὁ κύριος Βαμβέτσος ὡμίλησε περὶ ἐν ἰσχύϊ διατάξεως.

§113Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς ἐκπνεύσασα.

§114Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. «Ἰσχύει μέχρι ......... (ἀναγινώσκει) ..........». Ἐφ’ ὅσον εἶναι ὑπὸ τὴν αἵρεσιν τῆς παρ’ ἡμῶν ἐγκρίσεως καὶ ἡμεῖς δὲν ἐπελήφθημεν, ἰσχύει. Ἐφ’ ὅσον ἡμεῖς δὲν τὸ ἐκάναμεν ἀκόμη, ἰσχύει.

§115Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ἰσχύει.

§116Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Εἴτε ἰσχύει, εἴτε δὲν ἰσχύει, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλῶμεν περὶ ἄρσεως τῆς ἰσχύος Συνταγματικῶν διατάξεων συνεδριαζούσης ὑπὸ τῆς Βουλῆς, διὰ Διατάγματος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ὁμιλῇ περὶ τοιούτων μέτρων.

§117Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἡ Συντακτικὴ Πρᾶξις 15 ἰσχύει. Τὸ ζήτημα εἶναι τοῦτο ὅτι διὰ τῆς πράξεως αὐτῆς ἐπιτρέπεται, διὰ Διατάγματος, ἡ ἀναστολὴ ὡρισμένων διατάξεων τοῦ Συντάγματος. Ἐδῶ, δὲν πρόκειται περὶ ἀναστολῆς, ἀλλὰ περὶ συμπληρώσεως. Συνεπῶς, δὲν δύναται νά......... (δὲν ἠκούσθη). Ἐδῶ λέγει, ἀναστέλλονται ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει. Ἀλλ’ οὔτε ἡ ἐν μέρει ἀναστολὴ ἔχει σημασίαν. Καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ ἐφαρμογὴ τῆς Συντακτικῆς Πράξεως ὑπ’ ἀριθ. 15. Ἰσχύει ὅμως.

§118Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, λυποῦμαι διότι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν ἐδέχθη τὰς παρατηρήσεις τῆς ἀντιπολιτεύσεως ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀναδρομικὴν διάταξιν. Αὕτη καθιερώνει ἀναδρομικῶς ἓν ἀδίκημα, αὐτό, εἶναι πολὺ σπουδαῖον διὰ νὰ τὸ ἐπιχειρήσωμεν μὲ τόσην προχειρότητα. Εἰς τὰς εὐρωπαϊκὰς νομοθεσίας, καθιέρωσις ἀδικήματος ἀναδρομικῶς ........ (θόρυβος)........ Ὁ σκοπὸς εἶναι νὰ καλύψῃ μίαν ἄστοχον ἐνέργειαν τῆς Διοικήσεως. Κύριοι βουλευταί, νομίζω ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ ἀρκετὰ ἐλέχθησαν. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ δίδῃ αὐτὴ τὸ παράδειγμα τῆς κακοπιστίας. Καὶ νὰ ἤθελον ἀκόμη νὰ παρατηρήσω τοῦτο. Ἀντὶ νὰ εἰσαγάγῃ τὴν διάταξιν αὐτὴν θὰ ἔδει νὰ καλέσῃ τοὺς δημοσιογράφους οἱ ὁποῖοι ἐζημιώθησαν ἀπὸ τὴν πρᾶξιν τῆς Διοικήσεως καὶ νὰ τοὺς ἀποζημιώσῃ.

§119ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ πρᾶξις 6 τὶ εἶναι; Καὶ διατὶ τὴν ἐκάματε;

§120Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Δὲν τὴν ἔκαμα ἐγώ. Σᾶς εἶπα ὅτι εἰς ὅλα τὰ εὐρωπαϊκὰ Κράτη δύο μόνον ἐξαιρέσεις τῆς ἀναδρομικότητος τῶν Ποινικῶν Νόμων ἐπετράπησαν, εἰς τὰ ἐγκλήματα πολέμου καὶ συνεργασίας μετὰ τοῦ ἐχθροῦ.

§121Χ. ΛΑΔΑΣ. Εἰς τὴν δίκην τῆς Νυρεμβέργης ἐθεωρήθη, κατὰ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, ὅτι ἐγένετο παράβασις τῶν ἀγράφων γενικῶν κανόνων τοῦ Ποινικοῦ δικαίου.

§122Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰσήχθη νέον διεθνὲς δίκαιον δυνάμει τοῦ ὁποίου τιμωροῦνται οἱ ἀρχηγοὶ τῶν Κρατῶν ποὺ προκαλοῦν πόλεμον.

§123Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἐναντίον τῆς ἀναδρομικότητος τῆς διατάξεως ὡμίλησε καὶ ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς κύριος Θηβαῖος, ἀλλὰ μὲ ἓν ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον, νομίζω, ὅτι δὲν εὐσταθεῖ. Εἶπεν, ὅτι αἱ ἀπαιτήσεις, καὶ ἂν ὑπάρχουν, εἶναι μικραὶ καὶ ἀσήμαντοι. Δὲν νομίζω ὅτι αὐτὸ ἠμπορεῖ νὰ βαρύνῃ εἰς τὴν κρίσιν.

§124Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀστικὴ ἀξίωσις.

§125Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἐπίσης ἐλέχθη ἀπὸ τὸν συνάδελφον κύριον Κωστόπουλον, ὅτι ἡ χθεσινὴ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου τῶν Πλημμελειοδικῶν τιμᾷ τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν βλέπω ποίαν σχέσιν ἔχει ἡ Κυβέρνησις μὲ τὴν ἀπόφασιν αὐτήν.

§126Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπα ὅτι τιμᾷ τὴν δικαιοσύνην καὶ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Δὲν εἶπα τὴν Κυβέρνησιν.

§127Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἐπίσης θὰ ἐπρότεινα ἂν τελικῶς τὸ ψήφισμα ἐγκριθῇ ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία περὶ ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ διατάξεως σχετικῆς τοῦ νόμου 890.

§128Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ὁ νόμος 890 εἶχε καταργήσει ἕνα σύνολον νόμων δικτατορικῶν (;) καὶ εἶχε διατηρήσει μίαν διάταξιν μόνον. Ἄρθρον 2: «Ὅστις ἐπιδιώκει τὴν ἐφαρμογὴν ἰδεῶν ἐχουσῶν ὡς ἔκδηλον σκοπὸν τὴν διὰ βιαίων μέσων ἀπόσπασιν ἢ αὐτονόμησιν μέρους τῆς Ἐπικρατείας ἢ ἐνεργεῖ ὑπὲρ τῆς ἐφαρμογῆς αὐτῶν προσηλυτισμόν». Αὐτὴ εἶναι ἡ διάταξις. Ὁ κύριος Μαῦρος προτείνει νὰ τεθῇ καὶ αὐτή.

§129ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ γίνῃ δεκτή.

§130Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ἐπειδὴ ὑπηνίχθητε καὶ ἐκάματε σύγκρισιν μὲ τὸ νομοσχέδιον «περὶ τύπου» τῆς Κυβερνήσεως Σοφούλη, ἤθελα νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι ἐπρόκειτο περὶ Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία δὲν προήρχετο ἐκ τοῦ λαοῦ καί, συνεπῶς, εἶναι ἀμφίβολον ἐὰν εἶχε δικαίωμα νὰ νομοθετῇ, ὅτι δὲν ἐπρόκειτο περὶ δικονομικῶν διατάξεων ἁπλῶς, ἀλλ’ ὑπῆρχον εἰς τὴν Συντακτικὴν ἐκείνην Πρᾶξιν δύο διατάξεις οὐσιαστικαί. Πρῶτον, ἐπεβάλλετο παῦσις τῆς ἐφημερίδος, ἡ ὁποία χαρακτηρίζεται ὡς μέτρον προληπτικὸν καὶ ἀντισυνταγματικόν, καί, δεύτερον, ἡ κατάσχεσις παρὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ Συντάγματος. Ἐπὶ πλέον, δι’ εἰδικοῦ ἄρθρου, ἠπειλεῖτο δίμηνος ποινὴ ἀπολύσεως κατὰ τῶν δικαστῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ παρέβαινον τὰς δικονομικὰς αὐτῆς διατάξεις. Ἦτο πολὺ βαρεῖα καὶ περιεῖχεν οὐσιαστικὰς διατάξεις ἡ Συντακτικὴ Πρᾶξις ἐκείνη δι’ αὐτὸ δικαίως ἐπροκάλεσε τὴν ἀντίδρασιν, τὴν ὁποίαν ἐπροκάλεσεν.

§131Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἐν τούτοις δι’ αὐτῆς ἐτιμωρήθησαν δύο δημοσιογράφοι, οἱ ὁποῖοι προσέβαλον τὸν Ἀρχηγὸν μιᾶς Μεγάλης καὶ Συμμάχου Δυνάμεως. Ἄλλως θὰ εὑρίσκετο ἀκάλυπτος ἡ Κυβέρνησις.

§132Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Καὶ βάσει τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 5060 ἐπίσης θὰ ἐδικάζοντο, ἐὰν ἐκρίνετο ὅτι ἦσαν ἔνοχοι. Τὸ θέμα εἶναι ὅτι, ὡς εἶπον, διὰ τῆς Συντακτικῆς Πράξεως 87 δὲν ἐπήρχετο ἁπλῶς σύντμησις δικονομικῶν προθεσμιῶν, ἀλλ’ ἐπεβάλετο παῦσις καὶ κατάσχεσις ἐφημερίδων, μέτρα δηλαδὴ ἀντισυνταγματικά.

§133Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, οἱ δημοσιογράφοι ἠνωχλήθησαν κυρίως διὰ τὴν ταχύτητα τῆς ἐκδικάσεως τοῦ ἀδικήματος, οὐδεὶς μοῦ παρεπονέθη διὰ τὰς οὐσιαστικὰς διατάξεις τοῦ νόμου. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ νομοθετῇ, εἰς τὸν κύριον Λυκουρέζον ἀπαντῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις Βενιζέλου τὸ 1931, ἔχουσα τὰ 9)10 τῶν βουλευτῶν, εἶχε δικαίωμα νὰ νομοθετῇ καὶ ἐν τούτοις τὸ Λαϊκὸν Κόμμα δὲν ἐδίστασε νὰ κηρύξῃ τὰς λαϊκὰς ἐλευθερίας ἐν διωγμῷ. (Χειροκροτήματα).

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Π. Σωτηρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§135Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα ἀναφέρεται εἰς τὰ ἀδικήματα τοῦ τύπου. Ἀνεπτύχθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου αἱ πολιτικαὶ καὶ αἱ νομικαὶ ἀπόψεις ἐπὶ τοῦ νομοθετήματος, δὲν ἐξετέθη ὅμως ἡ πρακτικὴ ἄποψις τοὐτέστιν ἡ δυνατότης τῆς ἐφαρμογῆς τῶν διατάξεων, αἱ ὁποῖαι εἶναι νενομοθετημέναι εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ ἐκείνων αἱ ὁποῖαι ἤδη προτείνονται. Αἱ πολιτικαὶ ἀπόψεις αἱ ὁποῖαι ἐξετέθησαν, εἶναι ὅτι, διὰ τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ, ἐπιδιώκεται ἄμυνα ἐναντίον τοῦ ἐπαναστατικοῦ κομμουνισμοῦ, ἄμυνα ἐναντίον πράξεων, αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ φέρουν βλάβην εἰς τὴν Ἐπικράτειαν, εἰς τὸ σύνολον τῆς κοινωνικῆς ζωῆς. Αἱ ἐκτεθεῖσαι αὐταὶ πολιτικαὶ ἀπόψεις δὲν μὲ εὑρίσκουν σύμφωνον. Ἀπὸ τῆς ἕδρας ταύτης, ἐν τῇ Βουλῇ, ἐγένετο συζήτησις καὶ ἐδημιουργήθη σάλος διὰ τὸν Κομμουνισμόν, τὰς θεωρίας του καὶ τὰς ἐπιδιώξεις του. Καὶ λέγοντες Κομμουνισμὸν ὅλοι μας ἐννοοῦμε τὶς θεωρίες ἐκεῖνες αἱ ὁποῖαι εἶναι γνωσταὶ καὶ αἱ ὁποῖαι ἐπήγασαν ἀπὸ φιλοσοφικὰ συστήματα κατὰ τὸ τέλος τοῦ παρελθόντος καὶ τὸ πρῶτον ἥμισυ τοῦ παρόντος αἰῶνος καὶ ἀνεπτύχθησαν εἰς πολιτικὰ προγράμματα εἰς ὁλόκληρον τὸν κόσμον κατὰ τὴν μεταπολεμικὴν περίοδον, ἐπραγματοποιήθησαν δὲ ἐν Ρωσίᾳ. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ φρονῶ ὅτι σήμερον ὁ Κομμουνισμὸς θεωρητικῶς διέρχεται κρίσιν. Ἐπέρασεν τὸ στάδιον κατὰ τὸ ὁποῖον κατώρθωνε νὰ γεννήσῃ τὴν θρησκευτικὴν πίστιν καὶ τὰς πεποιθήσεις αἱ ὁποῖαι ἔδιδον εἰς αὐτὸν τὴν ψυχοπνευματικὴν δύναμιν διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τοὺς σκοποὺς εἰς τοὺς ὁποίους ἔτεινε, τοὐτέστιν εἰς τὴν ἐπέκτασιν παγκοσμίως τοῦ Σοσιαλιστικοῦ συστήματος’ ὅπως τὸ διδάσκουν καὶ τὸ ἐδίδαξαν οἱ ἱεροφάνται τῆς θεωρίας αὐτῆς. Ὁ Κομμουνισμὸς πλέον καὶ ἰδιαίτατα μεταπολεμικῶς εἰς τὴν χώραν μας μετεβλήθη εἰς μίαν ἐπαναστατικὴν πολιτικὴν κίνησιν......

§136Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Πάντοτε ἦτο ἐπαναστατικός.

§137Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ναί, ἀλλ’ ὄχι Ἰμπεριαλιστική, ἡ ὁποία ἀποσκοπεῖ νὰ καταλάβῃ βιαίως τὴν ἐξουσίαν ὅπως καὶ ἄλλοτε εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐπεχειρήθησαν βίαιαι ἐπαναστατικαὶ πράξεις, πρὸς κατάληψιν τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας.

§138Π. ΓΥΠΑΡΗΣ. Αὐτοὶ ἦσαν ἐπαναστάται, δὲν ἦσαν ἀναρχικοί.

§139Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὰ ὑπόλοιπα Κράτη τῆς Εὐρώπης ὁ κομμουνισμὸς προσαρμόζεται ἀναλόγως πρὸς τὰς περιστάσεις καὶ δρᾷ πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ ἰδίου σκοποῦ. Τὸ κέντρον τῆς κινήσεως αὐτῆς εἶναι τὰ Κράτη ἐκεῖνα, ἢ τὸ Κράτος ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐφήρμοσεν εἰς τὴν πρᾶξιν τὴν πολιτικὴν θεωρίαν τοῦ ἐπαναστατικοῦ σοσιαλισμοῦ καὶ εἴτε τὸ θέλομεν εἴτε δὲν τὸ θέλομεν εἶναι συνδεδεμένη ἡ ἐπαναστατικὴ αὐτὴ πολιτικὴ κίνησις μὲ τὸ κέντρον αὐτὸ ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἕλκει τὴν δύναμιν καὶ τὸ ὁποῖον δίδει τὴν ἐμπιστοσύνην εἰς τοὺς ὀπαδοὺς διὰ τὴν δυνατότητα τῆς ἐπικρατήσεως καὶ τῆς ἐπιβολῆς των. Προκειμένου συνεπῶς σήμερον νὰ ἀπασχοληθῶμεν καὶ ἀπασχολούμεθα μὲ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς καταστάσεως ἡ ὁποία εἶναι ἀντιμετώπισις ἐπαναστατικῆς πολιτικῆς κινήσεως σκοπούσης τὴν κατάληψιν τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας καὶ ἡ ὁποία καμουφλάρεται μεταχειριζομένη θεωρητικὰ προπετάσματα μὲ τὰ ὁποῖα συνεγείρει τὰς μάζας, θὰ πρέπει νὰ παύσωμεν βυζαντινολογοῦντες περὶ τοῦ Κομμουνισμοῦ καὶ τῶν θεωριῶν του καὶ νὰ ἀντιληφθῶμεν ὅτι πρέπει ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι δὲν τὸ ἀποδεχόμεθα, οἱ ὁποῖοι φρονοῦμεν ὅτι ἡ ἀνθρωπότης ἠγωνίσθη ὅπως δι’ εἰρηνικῶν μέσων καθορίζῃ τοὺς θεσμοὺς ὑπὸ τοὺς ὁποίους θέλει νὰ διαβιώσῃ ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι πιστεύομεν ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἰσχύσουν τὰ βίαια ἐπαναστατικὰ μέσα σύμφωνοι μὲ τὰς ἀρχὰς διὰ τὰς ὁποίας ἐπολεμήσαμεν καὶ ἐθυσιάσθημεν κατὰ τὸν πόλεμον αὐτόν, πιστεύοντες εἰς αὐτὰ ὅλα νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν ἐπαναστατικὴν πολιτικὴν αὐτὴν κίνησιν, ποὺ ἐπιδιώκει μὲ βίαια μέσα τὴν κατάληψιν τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας, νὰ τὴν ἀντιμετωπίσωμεν διὰ τῶν μέσων ἐκείνων τὰ ὁποῖα μᾶς δίδει τὸ δικαίωμα νὰ μεταχειρισθῶμεν ἡ ὁμόθυμος θέλησις τῆς πλειονότητος τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Καὶ τὰ μέσα αὐτὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὰ ἔχῃ οὐδεὶς ἄλλος παρὰ μόνον τὸ Κράτος, ἡ κοινωνία, ἡ ὁποία εἶναι ὠργανωμένη εἰς τὸ Κράτος, μὲ τὴν δύναμιν τὴν Κρατικὴν τὴν ὁποίαν ἔχει καὶ μὲ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων τοὺς ὁποίους ἔχουν νομοθετήσει οἱ προηγούμενοι ἡμῶν, οἱ πατέρες ἡμῶν καὶ ὅσους ἄλλους τοὺς ὁποίους ἡμεῖς κρίνομεν ἀναγκαῖον νὰ νομοθετήσωμεν κατὰ τὴν μεταπολεμικὴν αὐτὴν περίοδον κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἐπαναστατικὴ πολιτικὴ κίνησις κάμνει τὴν ἐξόρμησίν της πρὸς κατάληψιν βίᾳ τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν Εὐρώπην. Κατηγορήθη ἡ Κυβέρνησις ὡς εἰσάγουσα τὸ νομοθέτημα αὐτό, νομοθέτημα ἀντίθετον ἀπὸ τὸ προηγουμένως εἰσαχθὲν νομοθέτημα περὶ μέτρων ἐπιεικείας. Ἔχω, κύριοι, τὴν γνώμην ὅτι οὐδεμία ἀντίθεσις ὑπάρχει μεταξὺ τοῦ πρώτου καὶ τοῦ παρόντος νομοθετήματος. Τὸ πρῶτον νομοθέτημα ἀποσκοπεῖ προκειμένου τὸ Κράτος νὰ κάμῃ τὴν ὁριστικὴν ἐξόρμησιν τὴν ὁποίαν ὀφείλει νὰ κάμῃ, ἐὰν θέλῃ νὰ ἐπιζητήσῃ, ὅπως εἰς κάθε φρούριον προκειμένου νὰ τὸ καταστρέψητε εἶσθε ὑποχρεωμένοι νὰ ζητήσητε ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶναι μέσα νὰ παραδοθοῦν, ἔτσι καὶ ἡ Κυβέρνησις μὲ τὴν πρόθεσιν ὅπως λάβῃ αὐστηρότατα καὶ ὁριστικὰ μέτρα κινητοποιοῦσα τὰς δυνάμεις, τὰς κρατικάς, ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἐψηφίσαμεν καὶ διὰ τοῦ ὁποίου παρεσχέθη ἡ εὐκαιρία εἰς πάντα μὴ ἐπιθυμοῦντα, εἰς πάντα παρασυρθέντα, εἰς πάντα μετανοήσαντα, νὰ προσέλθῃ εἰς τὸ Κράτος νὰ παραδώσῃ τὸν ὁπλισμόν του καὶ νὰ μὴ εὑρεθῇ εἰς τὸν ἀγῶνα τὸν ἐπαναστατικὸν καὶ νὰ μὴ εἶναι παρὼν καὶ νὰ μὴ συνεχίσῃ τὸν ἀγῶνα ἐναντίον τοῦ Κράτους πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ τὸ καταλύσῃ βιαίως. Τὸ νέον νομοθέτημα τὸ ὁποῖον κεῖται ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν, εἶναι ἐπακόλουθον τοῦ προηγουμένου. Θέτει δηλαδὴ τὸν φραγμὸν ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τοὺς ἀρχηγοὺς τῆς πολιτικῆς ἐπαναστατικῆς καὶ βιαίας αὐτῆς κινήσεως νὰ χρησιμοποιήσουν ψευδεῖς εἰδήσεις, ψευδῆ μέσα διὰ τοῦ τύπου συνεγείροντα καὶ προκαλοῦντα τοὺς πολίτας ἐναντίον τοῦ Κράτους. Τὸ νομοθέτημα ἔχει δικονομικὰς κυρίως διατάξεις. Τὸ νομοθέτημα αὐτό, κύριοι, ὡς ὀρθότατα παρετήρησαν οἱ προλαλήσαντες, δὲν ἔχει οὐσιαστικὰς νέας διατάξεις. Ἀλλὰ τὶ τὸ ἐξαιρετικὸν ἔχει; Ἐπιζητεῖ νὰ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἡγοῦνται τῆς ἐπαναστατικῆς κινήσεως, νὰ ἀφαιρέσῃ τὸ μέσον διὰ τῆς κατασχέσεως τῆς ἐφημερίδος — νὰ ἀφαιρέσῃ τὸ μέσον ἐκεῖνο μὲ τὸ ὁποῖον θὰ συνεγείρουν τοὺς Ἕλληνας, εἰς τὸν ἀγῶνα τὸν ὁποῖον ἐπιχειροῦν ξένοι πρὸς βιαίαν ἐπικράτησιν πολιτικὴν καὶ κατάλυσιν τοῦ Κράτους. Τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα εἰσάγει τὸ νομοθέτημα δὲν εἶναι οὐσιαστικὰ ὅπως εἶπον καὶ οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι. Ὑπάρχουν ἤδη περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας ἐπιτρέπεται κατάσχεσις τῶν ἐφημερίδων — ὑπάρχουν καὶ ἀνάλογοι διατάξεις αἱ ὁποῖαι προβλέπουν — προστίθενται δὲ διὰ τοῦ νομοθετήματος καὶ ἄλλαι περιπτώσεις, ὄχι οὐσιαστικαὶ περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ἐπιτρέπεται ἡ κατάσχεσις καὶ τῆς ἐφημερίδος, τοῦ ὅπλου δηλαδὴ τὸ ὁποῖον μεταχειρίζονται αὐτοὶ διὰ νὰ συνεγείρουν τοὺς ὑπολοίπους Ἕλληνας. Ἔχει ἑπομένως δικονομικὰς διατάξεις τὸ νομοθέτημα. Πρῶτον διὰ τὴν ὑπαγωγὴν τῶν ἀδικημάτων αὐτῶν εἰς τὸ Πενταμελὲς Ἐφετεῖον, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ διαφωνήσω μὲ τὸν κύριον συνάδελφον, τὸν κύριον Λαδᾶν, ὅπως καὶ μὲ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος ἀπεδέχθη τροποποίησιν, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ μεταβάλλει τὸ κείμενον τοῦ νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου προβλέπεται ὅτι: «τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου 5060...... (ἀναγινώσκει).....». Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ, κύριε Ὑπουργέ, νὰ φρονῶ ὅτι ὀρθότατα εἴχατε διατυπώσει τὸ νομοθέτημα. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἀπαντήσω ὅτι δὲν εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ νομοθετήματος αὐτός. Ὁ σκοπὸς εἶναι ὅπως εἰς τὸ εἰδικὸν πενταμελὲς Ἐφετεῖον, ἡ δύναμις τοῦ τύπου ἡ ἀπεριόριστος πρὸ τῆς ὁποίας ὁ Πρωτοδίκης καὶ ὁ ἀντεισαγγελεὺς κάμπτονται ὅπως ξεύρετε ὅταν δικάζουν ἓν ἀδίκημα καὶ δικάζουν μιὰ ἐφημερίδα μεγάλης κυκλοφορίας, ὁ πρωτοδίκης τῶν δύο ἐτῶν καὶ ὁ ἀντεισαγγελεὺς δὲν δύναται νὰ ἔχῃ τὴν ψυχικὴν δύναμιν διὰ νὰ σταθῇ ὑπεράνω τῆς δυνάμεως τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ τύπος, καὶ ὁ ὁποῖος τύπος θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξουθενώσῃ τὸν πρωτοδίκην ἢ τὸν ἀντεισαγγελέα. Ἐνῷ ἀντιθέτως τὸν Ἐφέτην ὁ ὁποῖος ἔχει μίαν σταδιοδρομίαν 20 ἐτῶν δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸν ἐπηρεάσῃ. Συνεπῶς ὀρθῶς ὁ νομοθέτης ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς εἶχεν ὁρίσει ὡς ἁρμόδια τὰ πενταμελῆ Ἐφετεῖα διὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν ἀδικημάτων τοῦ τύπου.

§140Γ. ΜΕΛΑΣ. Προβλέπεται ὑπὸ τοῦ νόμου, ἀλλ’ ὑπάρχουν τὰ ὁρκωτὰ δικαστήρια.

§141Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἔχω πολλὰς ἀντιρρήσεις διὰ τὰ ὁρκωτὰ δικαστήρια καὶ εἶναι θέμα ποὺ θὰ συζητηθῇ εὐρύτατα εἰς τὰ σχετικὰ ἄρθρα τοῦ Συντάγματος. Ἐὰν οἱ κύριοι συνάδελφοι κρίνουν ὅτι, διότι εἶναι μικρότερα ἀδικήματα θὰ πρέπει νὰ πᾶνε εἰς τὰ κατώτερα δικαστήρια, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ φρονῶ ὅτι οὐχὶ ὀρθῶς ἐγένετο δεκτὴ ἡ ὑποστηριχθεῖσα ἄποψις. Συνεπῶς τὸ πρῶτον ἄρθρον εἶναι δικονομικοῦ περιεχομένου. Τὸ δεύτερον ἄρθρον εἶναι ἐπίσης, χωρὶς νὰ εἰσαγάγῃ νέας οὐσιαστικὰς διατάξεις προσθέτει διατάξεις κατὰ τὰς ὁποίας εἶναι δυνατὴ ἡ κατάσχεσις τῶν ἐφημερίδων καὶ εἰς τὰς ὑπ’ αὐτοῦ προβλεπομένας περιπτώσεις, τὰς ἀναφερομένας εἰς τὴν παράγραφον 1 τοῦ ἄρθρου 2. Διὰ τὰς περιπτώσεις αὐτὰς εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν μίαν τροπολογίαν ἥτις ἀποσκοπεῖ νὰ ἀποσαφηνίσῃ καὶ διὰ τὸν Εἰρηνοδίκην τοῦ τελευταίου Ἑλληνικοῦ χωριοῦ, πότε ἐπιτρέπεται ἡ κατάσχεσις. Ἐπὶ τῶν ἀναφερομένων ἐκείνων περιπτώσεων, προτείνω ὅπως ἐπιτρέπεται ἡ κατάσχεσις ἐφημερίδος ἕνεκα ἀμέσου προσκλήσεως πρὸς τοὺς πολίτας, ὅπως διὰ τῆς βίας μεταβάλωσι τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους ἢ πρὸς ἐμφύλιον πόλεμον.

§142Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐὰν εἶναι ἔμμεσος;

§143Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ὅμως μία ἐφημερὶς καλῇ τοὺς πολίτας αὔριον νὰ ἀνέλθουν εἰς τὴν πλατεῖαν τοῦ Συντάγματος καὶ νὰ προέλθουν εἰς τὴν κατάλυσιν τῆς Βουλῆς, νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ ἐπιτρέπεται ἡ κατάσχεσις. Αὐτὸ εἶναι σύμφωνον καὶ μὲ ὅσα προηγουμένως εἶπον περὶ τῆς τακτικῆς τῆς πολιτικῆς κινήσεως, ἡ ὁποία ἀποσκοπεῖ τὴν βίᾳ μεταβολὴν τῶν κρατούντων θεσμῶν, εἶναι σύμφωνον καὶ μὲ τὰς ἀρχὰς τοῦ χάρτου τοῦ Ἀτλαντικοῦ, αἱ ὁποῖαι ἐπεκυρώθησαν ἀπὸ τὴν ἀνθρωπότητα ὁλόκληρον, ἡ ὁποία διεκήρυξε τὴν κατάλυσιν τῆς βίας τὴν ὁποίαν εἶχον ἀνεγείρει τὰ φασιστικὰ Κράτη, καὶ ἐν πνεύματι ὁμονοίας καὶ σεβασμοῦ τῆς θελήσεως τῆς πλειοψηφίας, ἐδημιούργησαν τοὺς θεσμοὺς μὲ τοὺς ὁποίους θέλουν νὰ διαβιοῦν οἱ ἄνθρωποι, ἢ τὴν μεταβολὴν τῶν θεσμῶν τὴν ὁποίαν ἡ πλειοψηφία τῶν ἀνθρώπων θὰ ἐπεθύμει νὰ μεταβάλῃ καὶ νὰ ὁρίσῃ καθ’ ὃν τρόπον αὐτοὶ ἤθελον. Τὴν τοιαύτην προσθήκην, ἡ ὁποία περιέχει καὶ τὴν προσβολὴν κατὰ τῶν βάσεων τοῦ πολιτεύματος, ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλὴν ὡς μίαν ἐπὶ πλέον προσθήκην ὅτι «ἐπὶ ζητημάτων ἐθνικοῦ συμφέροντος ἡ δημοσιεύσασα ψευδεῖς εἰδήσεις ἐφημερὶς ὑποχρεοῦται νὰ δημοσιεύσῃ διάψευσιν κλπ.». Κύριοι, ὁ νόμος περὶ Τύπου, ἔχει μίαν διάταξιν, διὰ τῆς ὁποίας «ἐπιτρέπεται ὅπως εἰς τοὺς ἐξυβριζομένους... ...... (ἀναγινώσκει) .........». Ἐνῷ, λοιπόν, ὑπὸ τοῦ νόμου ἔχει ἐπιτραπῆ εἰς τὸν ἰδιώτην ὅπως προασπίζῃ τὸν ἑαυτόν του ἐναντίον ἀναληθειῶν, ἐναντίον ψευδοῦς μεταχειρίσεως, ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία εἶναι ἐντολοδόχος τοῦ συνόλου τοῦ λαοῦ, νὰ μὴ ἔχῃ τὸ δικαίωμα, ὅταν αἱ ἐφημερίδες καταχωροῦν εἰδήσεις ἀνακριβεῖς καὶ ἀντεθνικάς, αἱ ὁποῖαι προσβάλλουσι τὸ ἐθνικὸν συμφέρον—κάμνω διάκρισιν τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος ἀπὸ τὸ δημόσιον τοιοῦτον—νὰ μὴ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ δώσῃ μίαν ἀνακοίνωσιν εἰς τὴν ἐφημερίδα τὴν δημοσιεύσασαν τὴν ἀνακριβῆ αὐτὴν δήλωσιν, ἐπανορθοῦσα τὴν ἀλήθειαν.

§144Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἤθελα τὴν ἑξῆς διευκρίνισιν. Προηγουμένως, ὑπερασπιζόμενος τὸ ψήφισμα, εἴπατε ὅτι περιέχει ἀποκλειστικῶς δικονομικὰς διατάξεις. Ἀλλ’ αὐτὴ ἡ διάταξις εἶναι καθαρῶς οὐσιαστικὴ διάταξις καὶ δὲν ἔχει τὴν θέσιν της.

§145Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν εἴχατε ὀλίγην ὑπομονὴν νὰ μὲ ἀκούσητε, θὰ ἐβλέπατε ὅτι θὰ ἐξηγήσω τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξα τὴν διάταξιν αὐτήν. Ἐγὼ δὲν ἐπρόφθασα νὰ ἀναγνώσω τὴν διάταξιν καὶ νὰ ἐξηγήσω τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι μὲ ὤθησαν νὰ ὑποβάλλω τὴν διάταξιν αὐτὴν καὶ νὰ τὴν θεωρήσω περισσότερον συντελεστικὴν καὶ ἀπὸ τὴν κατάσχεσιν. Ἡ διάταξις αὐτή, κύριοι, δὲν εἶναι καινοφανής, δὲν εἶναι ἰδική μου διάταξις. Ἡ διάταξις αὐτὴ συνεζητήθη διὰ μακρῶν καὶ ἀπὸ τὰ ξένα κοινοβούλια καὶ τοὺς συνταγματολόγους, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν ἐναντίον τῆς ἀπολύτου ἐλευθερίας, ἡ ὁποία παρέχεται εἰς τὸν τύπον, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ μίαν δύναμιν τεραστίαν, διότι ὁ τύπος διαμορφώνει τὴν κοινὴν γνώμην. Ἐναντίον αὐτῆς τῆς δυνάμεως, ποὺ ἔχει, νὰ διαμορφώσῃ τὴν κοινὴν γνώμην ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐκπροσωπεῖ τὴν ὁλότητα εἰς κοινοβουλευτικὸν δημοκρατικὸν πολίτευμα, ὅπως ἔχομεν ἡμεῖς, δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἀφήνῃ ἀσύδοτον τὴν πληροφοριοδότησιν τοῦ κόσμου αὐτοῦ, ὥστε αὐτὸς ἐπὶ ψευδῶν στηριζόμενος εἰδήσεων, εἰς ψευδῆ νὰ καταλήγῃ συμπεράσματα. Ἐδέχθησαν, λοιπόν, ἅπαντες ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι περιορισμὸς τοῦ τύπου. Ἐπὶ πλέον ὅμως ἔχει καὶ ἠθικοπλαστικὴν δύναμιν ἡ διάταξις αὐτή, διότι ἡ ἐφημερὶς ἀναγινώσκεται ἀπὸ κόσμον, ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν πεποίθησιν ὅτι αὐτὰ ποὺ γράφει ἡ ἐφημερὶς εἶναι ἀληθῆ. Ὅταν ὅμως γράψῃ μίαν εἴδησιν καὶ τὴν ἑπομένην ὑπάρξῃ μία δήλωσις τῆς Κυβερνήσεως ἀποδεικνύουσα τὴν ἀνακρίβειαν τῆς εἰδήσεως αὐτῆς, τοῦ ἀναγνώστου τῆς ἐφημερίδος αὐτῆς κλονίζεται ἡ ἐμπιστοσύνη ἐπὶ τὴν ἀλήθειαν τῶν εἰδήσεων τῆς ἐφημερίδος καὶ τὴν πετάει. Ἑπομένως διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς ὁ ἐκδότης θὰ προσέχῃ τὰς δημοσιευομένας εἰδήσεις, εἰς τὴν περίπτωσιν δὲ αὐτὴν ἡ κοινὴ γνώμη διαμορφώνεται ἐπάνω εἰς τὴν ἀλήθειαν. Φρονῶ, λοιπόν, ὅτι πρέπει τὸ δικαίωμα αὐτὸ νὰ τὸ δώσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ δὲν νομίζω ὅτι τοῦτο ἀντίκειται εἰς τὸ Σύνταγμα, διότι τὸ Σύνταγμα ὁμιλεῖ καὶ λέγει, ὅτι ἕκαστος δύναται νὰ δημοσιεύῃ ἐλευθέρως τοὺς στοχασμούς του, ἀλλ’ ἐδῶ πρόκειται νὰ ἐμποδίσωμεν νὰ σερβίρωνται ψευδεῖς εἰδήσεις.

§146Γ. ΜΕΛΑΣ. Προκειμένου περὶ ἀνασκευῆς ἀπὸ κυβερνητικὴν πηγὴν καὶ αἱ ἐφημερίδες αἱ μὴ προσκείμεναι εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι ἐντελῶς ἄνευ προηγουμένου, ὅτι θὰ παρέλκουν τὴν δημοσίευσιν. Κατὰ πᾶσαν βεβαιότητα, θὰ δημοσιευθῇ ἀπὸ τὸν τύπον τὸν φιλικὸν καὶ μὴ καὶ πάντως θὰ τύχῃ τῆς δημοσιότητος.

§147Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ τέως Πρωθυπουργὸς τῆς Γαλλίας κ. Ἑρριώ, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀναπτύξει τὴν ἄποψιν αὐτήν, ἀνέπτυξε πλεῖστα ὅσα ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι τοῦ παρόντος νὰ ἀναπτύξω.

§148Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Συμφωνῶ μὲ τὴν ἀρχὴν τῆς τροπολογίας, ἀλλὰ διὰ νὰ τὴν συμπληρώσω, λέγω ὅτι θὰ πρέπει ὄχι μόνον νὰ εἶναι ὑποχρεωμένη μία ἐφημερὶς νὰ δημοσιεύῃ τὴν ἐπανόρθωσιν τῶν ἀνακριβῶν εἰδήσεων, ἡ ὁποία γίνεται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὰς ἁρμοδίας ἀρχάς. Διότι ἂν μία τοπικὴ ἐφημερὶς δημοσιεύῃ ψευδῆ εἴδησιν, αἱ ἁρμόδιαι ἀρχαὶ θὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα τῆς διαψεύσεως τῆς ἀνακριβοῦς εἰδήσεως.

§149Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἐσκέφθην, ἀλλὰ θέλω τὸν ἔλεγχον νὰ τὸν κάμῃ ἡ Κυβέρνησις, ὁ Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ τὸν ἔλεγχον τῆς Βουλῆς. Θέλω νὰ θέσω τὴν ἐνέργειαν αὐτὴν τοῦ Ὑπουργοῦ ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τῆς Βουλῆς. Αὐταὶ εἶναι αἱ διατάξεις, αἱ ἀναφερόμεναι ἐν τῇ τροπολογίᾳ, καὶ αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους ὑπέβαλα αὐτήν. Θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω ὅλους ὑμᾶς, πῶς φαντάζεσθε τὴν ἐφαρμογὴν τῆς κατασχέσεως, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἐφαρμόσωμεν πράγματι τὸν νόμον. Ἐγὼ τὴν ἀντιλαμβάνομαι ὡς ἑξῆς. Αἱ ἐφημερίδες τυπώνονται εἰς τὰς 4½ τὸ πρωΐ, ὁπότε καὶ πηγαίνουν ἀπὸ τὸ τυπογραφεῖον εἰς τὸ πρακτορεῖον. Ἐὰν θέλωμεν νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους, πρέπει νὰ ἔχωμεν εἰς τὰς 4½ τὸ πρωΐ τὸν ἁρμόδιον Εἰσαγγελέα νὰ τὶς διαβάζῃ ὅλες αὐτὲς τὶς ἐφημερίδες καὶ νὰ λέγῃ, π. χ., αὐτὴ ἡ ἐφημερὶς ἔχει αὐτὸ τὸ ἐπιλήψιμον καὶ ἑπομένως ἀπαγορεύω τὴν κυκλοφορίαν της.

§150Χ. ΛΑΔΑΣ. Καὶ ἐκεῖ ποὺ δὲν ὑπάρχουν πρακτορεῖα, ποὺ κυκλοφοροῦν μὲ τὰ παιδιά;

§151Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἀφήνω τὰ φέϊγ–βολὰν καὶ τὰ λοιπὰ ἔντυπα, καὶ ὁμιλῶ διὰ τὰς ἐφημερίδας. Σᾶς λέγω, λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ ἔχωμεν τὸν Εἰσαγγελέα νὰ κάθεται τὸ πρωΐ εἰς τὰς 4½ νὰ κάμῃ τὴν δουλειὰν ποὺ σᾶς εἶπα. Ἐὰν τοῦτο δὲν κάμωμεν, νομοθετοῦμεν εἰς τὴν ἄμμον. Ἐὰν δηλαδὴ κυκλοφορήσῃ τὸ φύλλον καὶ φύγει ἀπὸ τὸ πρακτορεῖον καὶ διανεμηθῇ, καὶ φύγουν τὰ τραῖνα καὶ γενικῶς κυκλοφορήσει, τότε θὰ πρέπει νὰ κινητοποιήσῃ ὁ Εἰσαγγελεὺς ὅλην τὴν ἀστυνομικὴν δύναμιν καὶ ὅλην τὴν χωροφυλακήν, διὰ νὰ τὰ πιάσῃ. Ὑποβάλλω συνεπῶς ὑπὸ τὴν κρίσιν τῶν μελῶν τοῦ Κοινοβουλίου καὶ τῆς Κυβερνήσεως τὴν ἄποψιν τῆς πρακτικῆς ἐφαρμογῆς τῶν νομοθετουμένων μέτρων. Κατ’ ἐμέ, ἐὰν πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ διάταξις ὀρθῶς, πρέπει ὑποχρεωτικῶς ἕνας ἐκ τῶν κυρίων Εἰσαγγελέων εἰς τὰς Ἀθήνας, Θεσσαλονίκην καὶ Πάτρας, τοὐλάχιστον νὰ λαμβάνῃ γνῶσιν εὐθὺς ὅταν τὰ φύλλα παραδίδωνται εἰς τὰς πρακτορεῖα εἰς τρόπον ὥστε νὰ δύναται νὰ ἀπαγορεύῃ τὴν κυκλοφορίαν τῶν ἐχόντων τί τὸ ἐπιλήψιμον φύλλων.

§152Χ. ΛΑΔΑΣ. Θὰ μένῃ ἄγρυπνος ὅλην τὴν νύκτα ὁ κ. Εἰσαγγελεύς;

§153Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ κοιμᾶται ἀπὸ τὶς 7 μέχρι τὶς 4½ ὥστε νὰ εἶναι ξύπνιος εἰς τὴν ὥραν του. Καὶ αὐτὰ μὲν προκειμένου περὶ τῶν ἑλληνικῶν ἐφημερίδων. Ὁ κόσμος, ὅμως, ξέρει Γαλλικά, Γερμανικά, Ἀγγλικά, καὶ συνεπῶς διαβάζει διάφορα ξένα φύλλα, τὰ ὁποῖα κυκλοφοροῦν. Καὶ ἐρωτᾶτε, πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλέγχωμεν τὸ περιεχόμενον αὐτῶν; Ἐὰν θέλωμεν τελεσφόρα μέτρα, ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ δημιουργήσωμεν μίαν ὑπηρεσίαν! ἡ ὁποία εἶναι ἀναγκαία διὰ νὰ παρακολουθῇ ὅλα αὐτὰ τὰ μέτρα. Ἄλλως, κύριοι, βυζαντινολογοῦμεν ὅπως καὶ οἱ πρόγονοι ἡμῶν, ὅταν ἔπιπτε τὸ Βυζάντιον. (Χειροκροτήματα).

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπασιάκος ἔχει τὸν λόγον.

§155Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Ἐλευθερία τοῦ λόγου καὶ τῆς σκέψεως, ἐλευθερία ἐκλογῆς τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ λαοῦ, ἐλευθερία ἐλέγχου τῶν κυβερνώντων. Ἰδοὺ αἱ τρεῖς βάσεις ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζονται τὰ ἐλεύθερα πολιτεύματα, τὰ δημοκρατικά, τὸ κοινοβούλιον. Καὶ ἐὰν αἱ πρῶται δύο ἐλευθερίαι εἶναι ἀναμφισβητήτως βασικαί, πιστεύω ὅτι ἡ ἐλευθερία τοῦ ἐλέγχου τῶν κυβερνώντων εἶναι μεγαλυτέρα πάσης ἄλλης. Εἶναι φυσικὸν, κύριοι βουλευταί, ὁ ἔλεγχος τῶν κυβερνώντων νὰ ἀσκῆται ὑπὸ τῶν μελῶν τοῦ κοινοβουλίου. Εἶναι ἀναγκαῖον ὅμως, νὰ ἐξευρεθῇ ἕνας ἄλλος τρόπος, ἕνα ἄλλο μέσον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐλέγχωνται οἱ κυβερνῶντες, ἵνα διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ ὁλοκληρωθῇ ὁ θεσμὸς τοῦ κοινοβουλίου. Ἡ πλειοψηφία, κατὰ μίαν προσφυᾶ φράσιν τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῶν Δημοκρατῶν καὶ Σοσιαλιστῶν, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κυβερνᾷ, ἡ δὲ μειοψηφία δικαιοῦται καὶ ὀφείλει νὰ ἐλέγχῃ, καὶ τὸ δικαίωμα τοῦτο τῆς μειοψηφίας ἀσκεῖται κατὰ τὸν καλύτερον τρόπον διὰ τῆς λεγομένης ἐλευθερίας τοῦ τύπου. Ὁ τύπος καὶ ἐὰν ἀκόμη ἐξελιχθῇ εἰς τετάρτην ἐξουσίαν ἐν τῇ πολιτείᾳ, ἀσκεῖ μίαν μεγάλην ἐπίδρασιν ἐπὶ ὅλων τῶν πολιτικῶν ζητημάτων τῆς χώρας. Ἀπὸ τοῦ σημείου ὅμως τούτου, τοῦ νὰ ἔχῃ ἀπόλυτον ἐλευθερίαν ὁ τύπος, μέχρι τοῦ σημείου νὰ φθάσῃ εἰς τὴν ἀσυδοσίαν, ὑπάρχει μεγάλη ἀπόστασις, διότι ὅταν ὁ τύπος ἐκτρέπηται, δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ ἡ πολιτεία νὰ ἐπιτρέπῃ εἰς αὐτὸν τὴν τοιαύτην ἐκτροπὴν καὶ νὰ καθίσταται συνυπεύθυνος εἰς τὴν ἀνατροπὴν τῆς ἐννοίας τοῦ Κράτους, τῆς ἐννοίας τῆς πολιτείας. Καὶ κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη καὶ κατὰ τὸ 1911 ὑπῆρχον ἄνδρες πολιτικοί, λευκανθέντες εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν κοινῶν, ἀλλὰ ἄνθρωποι μακάριοι, ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἐψήφισαν τὸ Σύνταγμα τὸ 1911, ἐνόμισαν ὅτι εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ λάβουν μέτρα προστατευτικὰ τῆς κοινωνίας, κατὰ τῶν παρεκτροπῶν τοῦ τύπου, καὶ ἐθέσπισαν εἰς τὸ ἄρθρον 14 διατάξεις περιοριστικὰς κατὰ τὰς ὁποίας θὰ ἠδύνατο ἡ πολιτεία, δρῶσα κατασταλτικῶς κατὰ τῶν παρεκτροπῶν τοῦ τύπου, νὰ προβαίνῃ ἀκόμα καὶ εἰς κατασχέσεις, ἀλλὰ οἱ ἀκέραιοι καὶ οἱ ἀγαθοὶ ἐκεῖνοι ἄνδρες ἐνῷ ἐπέτρεψαν εἰς τὸ ἄρθρον 14 εἰς οἱονδήποτε πολίτην νὰ δημοσιεύῃ προφορικῶς, ἐγγράφως καὶ διὰ τοῦ τύπου τοὺς στοχασμούς του, τηρῶν τοὺς νόμους τοῦ Κράτους, εἴπομεν ὅτι ὁ τύπος εἶναι ἐλεύθερος, ἡ λογοκρισία ἀπαγορεύεται, ἐπέτρεψαν ὅμως κατ’ ἐξαίρεσιν τὴν κατάσχεσιν πότε; Ὅταν προσεβάλετο ἡ χριστιανικὴ θρησκεία, τὸ πρόσωπον τοῦ Βασιλέως, προσεβάλοντο τὰ χριστιανικὰ ἤθη καὶ ἡ δημοσία αἰδώς. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ φαντασθοῦν οἱ πολιτικοὶ ἐκεῖνοι ἄνδρες, ὅτι θὰ ἐνεφανίζοντο τμήματα τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὰ ὁποῖα θὰ ἤθελον διὰ πράξεων θετικῶν νὰ θέσουν ἐν κινδύνῳ αὐτὴν ταύτην τὴν ὑπόστασιν τοῦ Κράτους. Δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς, τὸ Σύνταγμα τοῦ 1911 εἰς τὸ ἄρθρον 14, κατονομάζει τὰς περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας γίνεται κατάσχεσις τῶν ἐφημερίδων καὶ δὲν περιέλαβε τὴν περίπτωσιν ἕνεκα τῆς ὁποίας εἰσήχθη τὸ ὑπὸ ψήφισιν ψήφισμα. Ὅταν, λοιπόν, κύριοι βουλευταί, καὶ ὅταν ἰδίως ὑμεῖς οἱ ἀντιλέξαντες κατὰ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος, ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας τοὺς κινδύνους τοὺς τρομερούς, τοὺς ὁποίους διατρέχει ἡ πολιτεία ἀπὸ ἐπαναστατικὰ δημοσιεύματα τοῦ τύπου, ὅταν ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας ὅτι δρῶσι συμμορίαι αἱ ὁποῖαι ἔσχον τὴν αὐθάδειαν νὰ δημοσιεύσουν εἰς τὸν ἡμερήσιον τύπου εἴδησιν, κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ ἔνοπλοι ἐκεῖναι συμμορίαι ἀποτελοῦν τὸν δημοκρατικὸν στρατὸν τῆς Ἑλλάδος, σᾶς ἐρωτῶ, ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ἀρνηθῆτε εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ὑπευθύνως διαχειρίζονται τὴν πολιτικὴν ἐξουσίαν, τὴν λῆψιν οἱουδήποτε μέτρου διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἀποτραπῇ ὁ κίνδυνος τῆς πολιτείας, ὁ κίνδυνος ἡμῶν ὅλων; Δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα αὐτό, διότι ἐπανειλημμένως διεκηρύξατε ὅτι μαζὶ μὲ ἡμᾶς τοὺς ἀποτελοῦντας τὴν κυβερνῶσαν παράταξιν, πιστεύετε ὅτι ἀντιτάσσεσθε καὶ σεῖς ὅπως καὶ ἡμεῖς ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ. Δὲν δύνασθε νὰ ἔχετε ἀντίρρησιν εἰς πᾶν μέτρον τὸ ὁποῖον προτείνει ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν τήρησιν τῆς ἐννόμου τάξεως.

§156Γ. ΜΕΛΑΣ. Ἀνεξαρτήτως χρησιμότητος ἢ σκοπιμότητος;

§157Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Ἡ σκοπιμότης εἶναι ἡ τήρησις μιᾶς πολιτικῆς. Σεῖς, ὡς ἀντιπολίτευσις, ἀσκεῖτε μίαν πολιτικὴν καὶ ἡ ἑτέρα πλευρὰ ἀσκεῖ τὴν κυβερνητικὴν πολιτικήν. Ἀπὸ τοῦ σημείου νὰ ἐλέγχετε τὴν ἀσκουμένην πολιτικήν, μέχρι τοῦ σημείου ν’ ἀρνῆσθε τὰ μέσα πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς ἐννόμου τάξεως, ὑπάρχει ἀπόστασις. Δικαίωμά σας εἶναι νὰ κατηγορῆτε τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν ἀσκῇ πολιτικὴν κατευνασμοῦ ἢ ἔντονα μέτρα κατὰ τῶν συμμοριῶν, ὄχι ὅμως καὶ νὰ ἀρνῆσθε τὰ μέσα διὰ τὴν τήρησιν τῆς τάξεως, ἀφοῦ συμφωνεῖτε ἐπὶ τῆς πολιτικῆς ταύτης γραμμῆς. Ὁ κ. Βαμβέτσος εἶπεν, ὅτι ἂν ἐνόμιζε ἡ Κυβέρνησις ὅτι διαταράσσεται ἡ τάξις, ἠδύνατο νὰ θέσῃ εἰς ἐφαρμογὴν τὴν ὑπ’ ἀριθ. 15 Σ. Π. τῆς Κυβερνήσεως Πλαστήρα. Ἐδήλωσε, δηλαδή, ὅτι παρείχετο εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ εὐχέρεια νὰ θέσῃ εἰς ἐφαρμογὴν τὸ μεῖζον καὶ ἐν τούτοις ὑπεστήριξε ὅτι δὲν ἐγκρίνει τὸ ἔλασσον καὶ δὲν θὰ ψηφίσῃ τὸ ψήφισμα. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Βαμβέτσος νὰ εἴπω ὅτι δὲν ἀσκεῖ ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ ἀντιπολίτευσιν καλόπιστον. Καὶ ὅταν ἡ ἀντιπολίτευσις δὲν ἀσκῆται κατὰ τρόπον καλόπιστον, μὴ νομισθῇ ὅτι ἀδικεῖ τὴν Κυβερνητικὴν παράταξιν, ἑαυτὴν ἀδικεῖ ἡ ἀντιπολίτευσις. Καὶ ὅταν διακηρύσσῃ ὅτι εἶναι ἀπαραίτητος ὁ σχηματισμὸς Κυβερνήσεως συνασπισμοῦ, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργήσῃ εἰς τὸν λαὸν καὶ εἰς ἡμᾶς τοὺς ἀντιπροσώπους του, τὴν πεποίθησιν ὅτι εἰς μίαν τοιαύτην Κυβέρνησιν ἐθνικοῦ συνασπισμοῦ, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συνεργασθῶμεν, ὅταν ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς δὲν ἀσκῆται καλόπιστος ἀντιπολίτευσις; Ἀφοῦ ὁ κ. Βαμβέτσος κατηγορεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅτι δὲν εἰσάγει τὴν τελείαν ἀναστολὴν τοῦ Συντάγματος, πῶς τὴν κατηγορεῖ διότι προτείνει τὸ ἔλασσον; Τὸ διατὶ προτείνει τὸ ἔλασσον, εἶναι ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσῃ τὰ μέσα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ ὀρθῶς εἰσάγει τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα, ἐν συνεχείᾳ τῶν μέτρων ἐπιεικείας. Τὸ μέτρον τῆς ἐπιεικείας ἐπεκρίθη καὶ ἐκ τῆς ἰδικῆς μας πλευρᾶς καὶ ἐκ τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Κακῶς ὅμως, διότι διὰ τοῦ ψηφίσματος ἐκείνου δὲν εἶπεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἀμνηστεύει τοὺς ἐγκληματίας. Ἀντιστρόφως εἶπεν ὅτι τοὺς συνειδητοὺς συμμορίτας, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὑψώσει τὰ ὅπλα κατὰ τῆς Πατρίδος καὶ γίνονται ὄργανα ξένων προπαγανδῶν, δὲν πρόκειται ποτὲ νὰ ἀμνηστεύσῃ. Ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν μέτρων ἐπιεικείας στρέφεται πρὸς τὰ θύματα τῶν συνειδητῶν συμμοριτῶν, πρὸς τοὺς παραπλανηθέντας. Ἐκείνους θέλει νὰ σώσῃ ἀπὸ τὴν καταστροφὴν καὶ νὰ τοὺς ἐπαναφέρῃ εἰς τοὺς κόλπους τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας. Ἀλλὰ καὶ τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα τοὺς αὐτοὺς σκοποὺς ἐπιδιώκει. Ἐλέχθη ἐκ μέρους τοῦ κ. Λαδᾶ καὶ ἄλλου τινὸς συναδέλφου, ὅτι τὸ δημοσίευμα τοῦ «Ριζοσπάστη» καὶ τῆς «Ἐλευθερίας» ἦτο ἀνόητον.

§158Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπον ὅτι εἶναι ἀνόητον, εἶπον ὅτι εἶναι πολιτικόν.

§159Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Ἄλλος συνάδελφος, εἶπεν ὅτι εἶναι ἀνόητον. Λέγω, λοιπόν, ὅτι ὄχι μόνον δὲν ἦτο ἀνόητον, ἀλλ’ οἱ συνειδητοὶ συμμορῖται γνωρίζουν πολὺ καλὰ τί κρύπτεται ὀπίσω ἀπὸ τὰς ὡραίας ἐκείνας φράσεις, αἱ ὁποῖαι περιείχοντο εἰς τὸ δημοσίευμα ἐκεῖνο. Τὸ δημοσίευμα ἐκεῖνο δὲν ἀπηυθύνετο πρὸς τοὺς συμμορίτας, ἀπηυθύνετο πρὸς τὰ ἀτυχῆ θύματα καὶ τοὺς παραπλανηθέντας καὶ πρὸς τοὺς νέους τῆς Καισαριανῆς καὶ τῆς Κοκκινιᾶς, οἱ ὁποῖοι περιμένουν τὸ σύνθημα τῆς ἐξεγέρσεως. Προσπαθοῦν οἱ συμμορῖται νὰ πείσουν αὐτοὺς ὅτι ὁ δῆθεν δημοκρατικὸς στρατὸς δὲν ἐπιθυμεῖ τὴν ἀπόσπασιν ἐπαρχιῶν τῆς Ἑλλάδος, ἀλλ’ ἀντιθέτως θέλει νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἀκεραιότητα τῆς Χώρας. Δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς εἶναι ἐπικίνδυνον τὸ δημοσίευμα. Δὲν θὰ ἦτο ἡ Κυβέρνησις ἀξία τῆς ἀποστολῆς της, ἀλλ’ οὔτε ἡ Συνέλευσις τῆς ἰδικῆς της ἂν δὲν ἐξοπλίσῃ τὴν Κυβέρνησιν μὲ μέσα προληπτικά. Καὶ τὸ ἔργον τῆς Πολιτείας δὲν εἶναι νὰ καταστέλλῃ καὶ τιμωρῇ τὸ ἔγκλημα, ἀλλὰ νὰ τὸ προλαμβάνῃ. Ὅταν ἀφίνωμεν τὸ ἔγκλημα ἐκδηλούμενον καὶ τελειούμενον, τότε θὰ ἔχωμεν θύματα δύο μορφῶν. Θὰ ἔχωμεν τὸν ἄνθρωπον ὁ ὁποῖος ἐφονεύθη καὶ τὸν φονέα εἰς τὰς φυλακάς. Ἔργον τῆς πολιτείας εἶναι νὰ προλαμβάνῃ τὸ ἔγκλημα. Καὶ ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχῃ τὰ μέσα νὰ προβῇ εἰς κατάσχεσιν δημοσιευμάτων, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχουν ὡς ἄμεσον ἀποτέλεσμα τὴν ἔναρξιν τῆς ἐξεγέρσεως καὶ ἐν τῇ πόλει τῶν Ἀθηνῶν, εἰς τὶ θὰ ὠφελήσῃ τὸ μέτρον τῆς ποινικῆς διώξεως ἐνώπιον οἱουδήποτε δικαστηρίου, ὅταν ἡ στάσις θὰ ἔχῃ ἀρχίσει ἐκδηλουμένη; Θὰ ἐπροτίμων ἔστω ποιάν τινα κατάχρησιν τοῦ προληπτικοῦ μέτρου παρὰ νὰ ἀφίσωμεν τὸν τύπον ἀσύδοτον, διὰ νὰ ἴδωμεν καμμίαν ἡμέραν εἰς τὸν «Ριζοσπάστην» προκήρυξιν πρὸς τοὺς νέους νὰ λάβουν τὰ ὅπλα καὶ νὰ σφάξουν τὸν ἑλληνικὸν λαόν. Καὶ ἡ μειοψηφία αὐτή, ἡ ὁποία εἶναι ἐλαχίστη, ἀλλὰ καὶ ἔνοπλος, δὲν γνωρίζω μετὰ τινὰ χρόνον ἂν δὲν δημοσιεύσῃ εἰς τὸν «Ριζοσπάστην»: «Δημοκρατικοὶ πολίτες τῶν Ἀθηνῶν, ὅλοι στὰ ὅπλα!». Καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν ἀτυχίαν νὰ κυβερνοῦν τὴν Ἑλλάδα τὸν Δεκέμβριον 1944, μὲ αὐτὰς τὰς ἀντιλήψεις ἐνεπνέοντο, ἔδρων καὶ ἐκοιμῶντο. Ἐνόμιζον οἱ τότε Κυβερνῶντες, ὅτι εἶχον καὶ τὴν ὑλικὴν δύναμιν, ἀλλὰ καὶ τὸ ἠθικὸν κῦρος διὰ νὰ ἀποτρέψουν τὸ αἱματοκύλισμα τοῦ τόπου. Καὶ τὸ αἱματοκύλισμα τοῦ τόπου, δυστυχῶς ἐπῆλθεν. Οἱ κίνδυνοι ἦσαν τρομεροί. Καὶ ἀντὶ τινὲς ἐκ τῶν ρητόρων νὰ βάλωσιν κατὰ τοῦ ψηφίσματος, θὰ ἔπρεπε ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ νὰ συνταχθῇ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ τῆς εἴπῃ ὅτι τῆς παρέχει ὄχι μόνον αὐτὸ τὸ μέσον, ἀλλὰ κάτι περισσότερον. Καὶ θὰ ἔπρεπε κυρίως καὶ διὰ λόγους πολιτικοὺς νὰ συνταχθῇ ὁλόκληρος ἡ Βουλή, διὰ νὰ δημιουργήσῃ τὴν δυνατότητα, ὅπως προσῆκον, τῆς ἐπιτεύξεως τῆς περιφήμου αὐτῆς Κυβερνήσεως τῆς ἐθνικῆς ἑνώσεως, εἰς τὴν ὁποίαν ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν ἐμπιστοσύνην, καὶ δὲν ἔχω ἐμπιστοσύνην διότι ὑπάρχει ἕνα παρελθὸν βαθύ, τὸ ὁποῖον μᾶς χωρίζει. Ὑπάρχει ἕνας ἐγωϊσμὸς συναφὴς μὲ τὸν χαρακτῆρα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς μίαν Κυβέρνησιν νὰ χωρέσουν πάρα πολὺ πολιτικοὶ ἡγέται. Ἴσως–ἴσως, αὐτὸ θὰ ἀντέκειτο καὶ πρὸς τὸν Κοινοβουλευτισμόν, πρὸς τὴν Δημοκρατίαν, δύο ὅρους περὶ τοὺς ὁποίους πολὺς θόρυβος ἔχει γίνει εἰς τὸ παρελθὸν καὶ μάλιστα ἀπὸ τὴν παράταξιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία ἔβαλε, δικαίως κατὰ τὴν γνώμην μου, κατὰ τῆς Δικτατορίας τῆς 4ης Αὐγούστου.

§160Β. ΣΑΓΙΑΣ. Ὅλοι ἐβάλομεν κατὰ τῆς 4ης Αὐγούστου ἀπὸ κοινοῦ, ἐκτὸς ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δὲν ἤθελον νὰ βάλουν.

§161Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Καὶ βάλλοντες κατὰ τῆς Δικτατορίας ἐκείνης, ἀπεδύθημεν εἰς ἀγῶνας ὑπὲρ τῆς Δημοκρατίας καὶ ὑπὲρ τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ. Καὶ ἀποδυθέντες εἰς τοιούτους ἀγῶνας, τί ἐλέγομεν; Ἐλέγομεν ὅτι θέλομεν τὴν Δημοκρατίαν, θέλομεν τὸν Κοινοβουλευτισμόν. Ἀποστέργομεν τὰ βίαια καθεστῶτα καὶ τὰ αὐταρχικά. Καὶ ἐρωτῶ τὴν Βουλήν: Ὁμιλοῦντες περὶ Δημοκρατίας, κύριοι, τὶ ἐννοοῦμεν; Ἐννοοῦμεν νὰ κυβερνᾶται ὁ τόπος ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν καὶ ἡ μειοψηφία νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα καὶ τὸ καθῆκον νὰ ἐλέγχῃ τὴν Κυβέρνησιν.

§162Β. ΣΑΓΙΑΣ. Ἀπὸ τὴν παμψηφίαν δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κυβερνᾶται ἡ Δημοκρατία;

§163Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Ὅταν τὸ κυριαρχοῦν στοιχεῖον τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ εἶναι νὰ κυβερνᾷ ἡ πλειοψηφία καὶ νὰ ἐλέγχῃ ἡ μειοψηφία, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἐρωτῶ: Ἡ συνένωσις ἐπὶ τὸ αὐτὸ ὅλων τῶν πολιτικῶν ἀρχηγῶν τῆς πλειοψηφίας καὶ τῆς μειοψηφίας, κατὰ τίνα τρόπον προάγει τὴν ἔννοιαν τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ; Ἄλλος συνάδελφος τῆς Συμπολιτεύσεως, συμπαθέστατος, τῆς παρατάξεως τῆς κυβερνητικῆς, ἐκφράζει μίαν ἀντίληψιν, διὰ τὴν ὁποίαν ἀντίληψιν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, ἐξέφρασε παρεμφερεῖς ἀντιλήψεις: Ὅταν ἡ πλειοψηφία μὲ τὴν μειοψηφίαν ἑνοῦνται, τί τὸ ἄτοπον;

§164Β. ΣΑΓΙΑΣ. Ἡ πλειοψηφία ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κυβερνᾷ στηριζομένη ἐπὶ τοῦ τεκμηρίου ὅτι ἐκπροσωπεῖ τὴν παμψηφίαν, διότι ἄλλως δὲν θὰ ἐδικαιοῦτο νὰ κυβερνᾷ.

§165Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. συνάδελφος, νὰ τοῦ εἴπω ὅτι πλανᾶται, καὶ μάλιστα κατὰ τρόπον ὄχι ἐπιτρεπόμενον εἰς πολιτικοὺς ἄνδρας, τῆς πείρας καὶ τῆς περιωπῆς τοῦ κ. Σαγιᾶ, διότι ἡ κοινὴ γνώμη διαμορφοῦται ἀναλόγως τῶν πραγματικῶν περιστατικῶν καὶ δὲν εἶναι ἀναλλοίωτος. Καὶ ἂν θεωρηθῇ πρὸς στιγμὴν ἀληθὲς ὅτι ἡνωμένοι ἡ πλειοψηφία μὲ τὴν μειοψηφίαν, ἀπαρτίζουν τὴν παμψηφίαν καὶ εἶναι ἐφικτὴ κατ’ ἀρχὴν ἡ δημιουργία μιᾶς Κυβερνήσεως συνασπισμοῦ, εὐθὺς ἅμα τῷ σχηματισμῷ τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης θὰ ἐκδηλωθοῦν ρεύματα καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς καὶ ἐντὸς αὐτῆς ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ εἶναι σύμφωνος ἐπὶ ὅλων τῶν ζητημάτων, διότι τοῦτο εἶναι ἀφύσικον καὶ διότι ἡ συμφωνία ὅλων τῶν ἀνθρώπων ἐπὶ ὅλων τῶν ζητημάτων εἶναι, βεβαίως, ἀφύσικος. Ἐάν, λοιπόν, πρόκειται νὰ δημιουργήσωμεν μίαν παμψηφίαν καὶ ἂν πρόκειται αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις μετὰ δύο–τρεῖς ἡμέρας νὰ διασπασθῇ, θὰ ἐπροτίμων νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν ἀρχὴν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, διότι στηρίζεται ἐπὶ τῆς πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχομεν ἐξωτερικὰ γνωρίσματα ὅτι ἔπαυσεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ ἔχῃ πρὸς ταύτην ἐμπιστοσύνην, οὐδεὶς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ παύσῃ νὰ κυβερνήσῃ τὸν τόπον. Καὶ τούτου δοθέντος, θὰ πρέπει ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ καθορίσῃ κατὰ τρόπον σαφέστερον τὴν θέσιν της καὶ θὰ πρέπει νὰ παράσχῃ τὴν βοήθειάν της εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§166Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Οὐδέποτε ἐφέρομεν προσκόμματα εἰς τὴν δρᾶσιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐδηλώσαμεν ἐπανειλημμένως ὅτι προκειμένου περὶ μέτρων, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς δημοσίας τάξεως, εἴμεθα πρόθυμοι νὰ ψηφίσωμεν ὅλα τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως, καίτοι πιστεύομεν ὅτι εἰς χεῖρας τῆς παρούσης Κυβερνήσεως τὰ μέτρα εἶναι ἄσκοπα.

§167Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Ἀξίαν δὲν ἔχουν οἱ λόγοι. Ἀξίαν ἔχουν τὰ ἔργα. Ἀπόδειξις δὲ ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν ἤσκησε καλῶς τὸ ἔργον της, εἶναι ὅτι πολλάκις εἰς τὸ ψήφισμα τῶν ἐκτάκτων μέτρων, εἰς κάθε ἄρθρον, ἐζήτει ὀνομαστικὴν ψηφοφορίαν.

§168Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Διότι αἱ ἀντιρρήσεις μας ἦσαν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον ἐπεξεργασίαν τοῦ νομοσχεδίου.

§169Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Ἕνας ἦτο ὁ σκοπὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Πῶς νὰ πέσῃ ἡ Κυβέρνησις. Καὶ τὸ ἐκπληκτικώτερον εἶναι ὄχι μόνον τὸ πῶς θὰ πέσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ καὶ τὸ πῶς μαζὶ μὲ τὴν Κυβέρνησιν θὰ κάμωμεν μίαν ἄλλην Κυβέρνησιν. Τὸ σύνολον τῆς προσπαθείας σας δὲν ἀπέδειξεν ὅτι εἰλικρινῶς σεῖς θέλετε νὰ βοηθήσητε τὴν Κυβέρνησιν. Ἕνας καὶ μόνος ὁ σκοπός σας: Πῶς θὰ πέσῃ ἡ Κυβέρνησις. Ὁ ἀντικειμενικός σας σκοπὸς εἶναι προφανῶς νὰ πέσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ μαζὶ μὲ τὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν νὰ κάμετε Κυβέρνησιν συνασπισμοῦ εὐρυτέρου.

§170Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἡμεῖς, ὅμως, θέλομεν νὰ κάμωμεν μόνοι μας Κυβέρνησιν.

§171Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Σεῖς, τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ὄχι, ἀλλ’ οἱ ἄλλοι ὁμιλοῦν περὶ πτώσεως τῆς Κυβερνήσεως καὶ σχηματισμοῦ Κυβερνήσεως ἐθνικῆς ἑνώσεως. Ὁπότε προβάλλει τὸ ἐρώτημα: Τί ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις; Ἐπέτυχεν ἢ δὲν ἐπέτυχεν; Ἐὰν ἀπέτυχεν ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ συμπράξητε εἰς μίαν Κυβέρνησιν ἀποτυχοῦσαν. Ὁ σκοπός σας ὁ ἀντικειμενικός, εἶναι νὰ πέσῃ ἡ Κυβέρνησις. Ἀλλὰ δὲν θὰ πέσῃ ἡ Κυβέρνησις, διότι στηρίζεται εἰς τὴν μεγάλην πλειοψηφίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ εἴτε βοηθήσῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις εἴτε ὄχι, ἡμεῖς εἴμεθα βέβαιοι ὅτι θὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὰς προσδοκίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τοῦτο πράττοντες ἴσως μετά τινα χρόνον προλειαίνετε τὸ ἔδαφος διὰ νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις ἐθνικῆς ἑνώσεως. Καταλήγων λοιπόν, κύριοι βουλευταί, συντάσσομαι ἀπολύτως μὲ τὸ κυβερνητικὸν νομοσχέδιον καὶ διότι τοῦτο δὲν εἰσάγει οὐσιαστικὰς διατάξεις, ἀλλ’ εἰσάγει ἁπλῶς δικονομικὰς διατάξεις. Διότι εἰλικρινῶς πιστεύω, ὅτι ἡ περιβόητος καταδίκη τοῦ πενταμελοῦς Ἐφετείου, κατ’ οὐδένα λόγον θὰ συνετίσῃ τοὺς δημοσιογράφους. Μὲ ἐνδιαφέρει μόνον, κυρίως, τὸ 2ον μέρος τοῦ ψηφίσματος, μὲ ἐνδιαφέρει ἡ συμπλήρωσις τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ Συντάγματος, ὥστε νὰ ἐπιτρέπεται ἡ κατάσχεσις ἐφημερίδος, τὴν ὁποίαν δὲν προβλέπει τὸ ἄρθρον 14.

§172Χ. ΛΑΔΑΣ. Εἶναι γρουσούζικος ὁ νόμος περὶ Τύπου. Καὶ ἡμεῖς ὅταν τὸ κάναμεν, μετὰ ἐγένοντο ἐκλογαὶ καὶ ἐπέσαμεν.

§173Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει αὐτό. Φρονῶ καὶ ἐντόνως ὑποστηρίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ λάβῃ ὅλα τὰ κατάλληλα μέτρα, διὰ νὰ προασπίσῃ τὰς ἀπειλουμένας ἐλευθερίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σίδερης ἔχει τὸν λόγον.

§175Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἡ τήρησις τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἡ ἀποκατάστασις τῆς διασαλευθείσης τοιαύτης, εἶναι στοιχειώδης ὑποχρέωσις τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ ἔκτασις ὅμως, τὴν ὁποίαν προσέλαβεν ἡ ἀνταρσία, ἔχει μεταθέσει πλέον τὸ ζήτημα αὐτό, ἀπὸ τοὺς στενωτάτους Κυβερνητικοὺς κύκλους εἰς εὐρύτερα πλαίσια, ὥστε ἡ ἀποκατάστασις τῆς δημοσίας τάξεως νὰ ἀποτελῇ ὑπέρτατον ἐθνικὸν καθῆκον. Εἰς τὴν ἐπιτέλεσιν τοῦ ἐθνικοῦ αὐτοῦ καθήκοντος, ὅλοι οἱ εὑρισκόμενοι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ μεθ’ ἡμῶν ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶναι σύμφωνος. Εὑρισκόμεθα ὅλοι, ἐπὶ τῶν αὐτῶν ἐθνικῶν ἐπάλξεων. Ὑπάρχει ὅμως ἡ περίεργος ἀντίληψις, ὅτι διαφωνίαι ὡς πρὸς τὰς μεθόδους, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ἀκολουθηθοῦν διὰ νὰ ἐπιτευχθοῦν οἱ σκοποί, πρὸς τοὺς ὁποίους ὅλοι τείνομεν, ἀποτελοῦν παρεμπόδισιν τοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν μὴ δοθῇ καὶ βαρύτερος χαρακτηρισμὸς καὶ διατυποῦται ὑπὸ ἄλλων μὲν ἡ ἀπορία, ὑπὸ ἄλλων δὲ ἡ ἀξίωσις, νὰ μὴν ἔχῃ οὐδεμίαν ἀντίρρησιν ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἀλλὰ συντασσομένη πρὸς τοὺς ἐπιδιωκομένους σκοπούς, νὰ δίδῃ ἑκάστοτε ψῆφον καταφατικὴν εἰς πᾶν μέτρον, τὸ ὁποῖον εἰσηγεῖται ἡ Κυβέρνησις. Διαφωνία τῆς ἀντιπολιτεύσεως πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἀποτελεῖ σχεδὸν ἐθνικὴν προδοσίαν, ἔγκλημα. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ἐὰν τοῦτο συνέβαινε, ἐπὶ παντὸς ζητήματος, τὸ ὁποῖον φέρει γενικώτερον καὶ ἐθνικὸν ἀκόμα χαρακτῆρα, θὰ ἦτο περιττὴ ἡ ὕπαρξις τοῦ Κοινοβουλίου. Μία πλειοψηφία θὰ ἀνεδείκνυε μίαν Κυβέρνησιν, θὰ ἐκαλεῖτο δὲ ἑκάστοτε νὰ ἀνανεώνῃ διὰ τῆς ψήφου της τὴν ἐμπιστοσύνην πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ αἱ συζητήσεις θὰ ἦσαν περιτταί. Ἐάν, ὅπως ἀπεδείχθη ἐκ τῶν ρητόρων τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, διαφωνοῦμεν πρὸς τὸ ψήφισμα τοῦτο, πόρρω ἀπέχει ἀπὸ τοῦ νὰ μὴ εὐχώμεθα ἐξ ὅλης ψυχῆς καὶ νὰ μὴ θέλωμεν νὰ συντελέσωμεν δι’ ὅλου τοῦ ἠθικοῦ κύρους, τὸ ὁποῖον ἔχει πᾶς πολιτικὸς καὶ πᾶν Κόμμα, εἰς τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ ἐπιδιωκομένου σκοποῦ. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ Συμπολίτευσις αἰσθάνεται, ὅτι ἔχει εὐθύνας, ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὸ ἴδιον συναίσθημα καὶ ἴσως βαθύτερον ἀκόμη, ἕνεκα τῆς ἀποστολῆς της, ἔχει καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις. Δὲν διαφωνοῦμεν, λοιπόν, διότι ἁπλῶς θέλομεν νὰ κάμωμεν ἀντιπολίτευσιν καὶ πολὺ περισσότερον δὲν διαφωνοῦμεν εἰς ἔργον, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἐν μέσῳ πολυπληθῶν δυσχερειῶν προσπαθεῖ νὰ φέρῃ εἰς πέρας, εἰς ἔργον ἐξόχου ἐθνικῆς σημασίας, εἰς ἔργον ἐθνικῆς σωτηρίας. Διεφωνήσαμεν ὅμως, ὅταν εἰσήγαγε τὸ ψήφισμα διὰ τὰ ἔκτακτα μέτρα καὶ ἐτονίσαμεν, ὅτι ἀνεξαρτήτως, τοῦ ὅτι ἦτο ἐντελῶς περιττὸν τὸ σχέδιον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη τὰς πρωϊνὰς ὥρας καὶ ἐκ τοῦ ὁποίου ἡ Κυβέρνησις ἐξήρτησεν τὴν ἀποκατάστασιν τῆς δημοσίας τάξεως, διεφωνήσαμεν, λέγω, ὅτι τὸ ψήφισμα τοῦτο, δὲν ἦτο προωρισμένον νὰ εὐσταθήσῃ. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ εἰσέλθω εἰς ἀνάπτυξιν τῶν λόγων, διὰ τοὺς ὁποίους ἡμεῖς, οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, πιστεύομεν ὅτι ἠστόχησεν τὸ ψήφισμα αὐτό. Ἀρκεῖ τὸ γεγονός, ὅτι ἐπὶ 8 μῆνας καὶ πλέον παριστάμεθα μάρτυρες τοῦ τραγικοῦ δράματος, τὸ ὁποῖον παίζεται εἰς τὴν Χώραν μας. Δὲν παραγνωρίζω τὰς δυσχερείας, τόσον τὰς εὑρισκομένας πέραν τῆς δυνατότητος οἱασδήποτε Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ὅσον καὶ τὰς δυσχερείας τὰς κειμένας εἰς τὸ εἶδος τῆς πάλης, ἡ ὁποία διεξάγεται. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει αἱ προβλέψεις τὰς ὁποίας ἐκάμαμεν σχετικῶς μὲ τὰ ἔκτακτα μέτρα, μέχρι τῆς στιγμῆς ἐπηλήθευσαν. Εὐχόμεθα ὁλοψύχως εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ εὐοδωθοῦν εἰς σύντομον χρονικὸν διάστημα καὶ τὰ μέτρα ἐκεῖνα καὶ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα εἰσάγει. Δὲν θὰ τὴν φθονήσωμεν διὰ τὴν δάφνην τῆς νίκης, ἀλλὰ φοβούμεθα ὅτι ἡ νίκη ὕστερα ἀπὸ κάμποσον χρονικὸν διάστημα θὰ εἶναι Καδμεία. Τοὺς ἐνδοιασμοὺς αὐτούς, τὰς ἀντιρρήσεις αὐτὰς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, κατέστησα καὶ εἰς ἰδιωτικὴν συνομιλίαν γνωστὰς εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἐνόμισα ἐξ ὀνόματος τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι ἔπρεπε, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν της ἐπὶ τοῦ ἐξόχως λεπτοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον θίγει τὸ ὑπὸ συζήτησιν σχέδιον ψηφίσματος. Ἐὰν ὁ τύπος δὲν ἔχει γίνει ἀκόμα ἡ 4η ἐξουσία τοῦ Κράτους, εἶναι πάντως μία δύναμις, τῆς ὁποίας ἡ σημασία δὲν περιορίζεται μόνον εἰς τὰ ὅρια ἑκάστου Κράτους. Εἶναι παγκόσμιος δύναμις καὶ τὰ μέτρα τὰ λαμβανόμενα σχετικῶς μὲ τὸν τύπον μιᾶς Χώρας, ἔχουν βαθυτέραν ἀπήχησιν εἰς τὸν παγκόσμιον τύπον καὶ ἡ ἀπήχησις τῆς δυσαρεσκείας τοῦ παγκοσμίου τύπου, δύναται νὰ εἶναι ἐπιβλαβὴς εἰς τὴν Χώραν μας. Εὐτυχῶς δὲν διετυπώθη ψήφισμα, διὰ τοῦ ὁποίου αἴρονται ἅπασαι αἱ ἐλευθερίαι τοῦ τύπου, ἀλλὰ ὅπως εἶναι διατυπωμένον τὸ ψήφισμα θὰ ἀστοχήσῃ καὶ αὐτοῦ τοῦ σκοποῦ του. Ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία διεξάγεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, εἶναι συζήτησις ἐξόχως πολιτικοῦ χαρακτῆρος, δὲν εἶναι συζήτησις περὶ διατυπώσεως τροπολογιῶν καὶ ἀναδρομῆς εἰς τὰς κειμένας διατάξεις· εἶναι συζήτησις περὶ τοῦ πολιτικῶς ἢ μὴ συμφέροντος αὐτοῦ, εἶναι συζήτησις περὶ τοῦ εὐστόχου ἢ μὴ εὐστόχου τῆς ἐφαρμογῆς του. Διαφωνοῦμεν, λοιπόν, πρὸς τὸ ψήφισμα καὶ κηρυσσόμεθα ἐναντίον τούτου, διότι ἡ μὲν ἀφορμὴ πρὸς κατάθεσιν τοῦ ψηφίσματος εἶναι πενιχρά, πενιχροτάτη, ἡ διατύπωσις εἶναι τεταραγμένη καὶ οἱ σκοποὶ ἀτελῶς διατυπωμένοι καὶ ἴσως καὶ ἀτέχνως συγκεκαλυμένοι. Ποία εἶναι ἡ ἀρχὴ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος; Ἐκ τῆς βραχυτάτης εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἀφορμὴ καὶ βαθύτερα αἰτία θὰ ἔλεγον, διὰ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ ψηφίσματος, εἶναι (ἀναγινώσκει): «Ὑπερβασίαι τοῦ ἡμερησίου ἰδίως τύπου...........». Ἐπιζητεῖ, δηλαδή, ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ ὁμιλήσωμεν γλῶσσαν ἀπερίφραστον, τὴν ἐπιβολὴν περιορισμῶν εἰς τὸν τύπον. Αὐτοὶ οἱ περιορισμοὶ τοῦ Τύπου, ὑπάρχει πιθανότης ὅτι θὰ τελεσφορήσουν; Ὑπάρχει πιθανότης ὅτι διὰ τῆς κατασχέσεως μιᾶς οἱασδήποτε ἐφημερίδος, διὰ τῆς παραπομπῆς τῶν ὑπευθύνων ἐπὶ παραβάσει τοῦ ψηφίσματος ἐνώπιον τῶν Πενταμελῶν Ἐφετείων, ὅτι θὰ στερηθῇ ἡ ἀνταρσία τῶν πολυειδῶν καὶ πολλαπλῶν μέσων, τὰ ὁποῖα διαθέτει καὶ συστηματικῶς ἐφαρμόζει, διὰ νὰ ἐπιδιώξῃ καὶ διαδώσῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλει; Ὑπάρχει πιθανότης ὅτι ἐκ τῆς τοιαύτης ἐφαρμογῆς τοῦ ψηφίσματος ἐναντίον ὡρισμένων ἐφημερίδων ὑποστηριζουσῶν τὴν ἀνταρσίαν, ὅτι θὰ ὠφεληθῇ ὁ ἐθνικόφρων τύπος; Ἢ μήπως καὶ ἂν ἐφθάνομεν εἰς δραστικώτερα μέτρα ἀποκοπῆς παντὸς ὀργάνου τῆς δημοσίας γνώμης, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐπικίνδυνον διὰ τὴν διαμόρφωσιν αὐτῆς, μήπως καὶ ἐὰν ἐφθάναμεν εἰς τόσον δραστικὰ μέσα θὰ ἐστερεῖτο ἡ ἀνταρσία ὅλων τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα ἔχει διὰ τὴν διάδοσιν τῶν ἰδεῶν της; Ἐλέχθη ὅτι μίαν ἡμέραν θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ ἑνὸς ἄρθρου τοῦ «Ριζοσπάστη», τὸ ὁποῖον θὰ καλέσῃ τὸν λαὸν εἰς τὰ ὅπλα. Ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι αὐτὸ θὰ ἦτο τὸ καταστάλαγμα τῆς προηγουμένης ἐργασίας, διότι ἄλλωστε τί τὸ ὄφελος νὰ δημοσιεύσῃ ἓν ἄρθρον καὶ νὰ ἐπέμβῃ ἡ Εἰσαγγελία καὶ κληθῇ ἡ δημοσία δύναμις, ἀνεξαρτήτως τούτου, εἶναι τις εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, ὁ ὁποῖος νὰ δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ὅσα συμβαίνουν εἰς τὰ κομμουνιστικὰ κόμματα τοῦ ἐξωτερικοῦ, ὅσα συμβαίνουν εἰς τὰ Βαλκάνια καὶ ὅσα συμβαίνουν εἰς τὴν Ἐπικράτειάν μας, ὅλα αὐτὰ εἶναι ἀποτελέσματα εἴτε ἀρθρογραφίας ἀνατρεπτικῆς, εἴτε δημοσιεύσεως εἰδήσεων καὶ οὕτω καθεξῆς; Δὲν νομίζω, λοιπόν, ὅτι τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον εἰσηγῆται ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐπιτύχῃ τοῦ σκοποῦ του. Τὰ φανερὰ μέσα θὰ τὰ διαδεχθοῦν τὰ ἐν κρυπτῷ συντελούμενα καὶ τὰ ἐν κρυπτῷ συντελούμενα εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δημιουργοῦν περισσοτέρους κινδύνους. Δὲν πιστεύω ὅτι ἐκ τοιούτων δημοσιευμάτων καὶ πολὺ ὀλιγώτερον πιστεύω ὅτι ἐξ ἀνακοινωθέντων οἱουδήποτε τύπου παρασύρονται ὅσοι καταφεύγουν εἰς τὰ ὅπλα. Τὰ αἴτια εἶναι πολὺ βαθύτερα καὶ ἡ πύκνωσις τῶν τάξεων τῶν ἀνταρτῶν δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποδοθῇ εἰς ἀνακοινωθέντα οἷον τῶν δύο φερομένων στρατηγῶν, τοῦ δῆθεν δημοκρατικοῦ, ἀλλὰ πράγματι ἀντεθνικοῦ στρατοῦ. Ἢ μήπως τάχα τὸ ἄλλο θέμα τῆς κατασχέσεως τῶν ἐφημερίδων θὰ δώσῃ ἓν πλῆγμα εἰς τὰς ἐφημερίδας, αἱ ὁποῖαι θέλουν νὰ ἐξακολουθήσουν τὸ ἔργον αὐτό; Δὲν βλέπω, λοιπόν, τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα εἰσηγῆται ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχουν τὸν σκοπόν, διὰ τὸν ὁποῖον προορίζονται. Ἀντὶ τούτου βλέπω ὅτι ἐρχόμεθα εἰς μίαν σύγκρουσιν πρὸς θεμελιώδη θεσμὸν τοῦ πολιτεύματός μας, θεσμόν, τὸν ὁποῖον δυνάμεθα βεβαίως προσωρινῶς νὰ ἀναστείλωμεν, ὅταν πράγματι ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ τὸν ἀναστείλωμεν, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ τὸν κλονίζωμεν ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη νὰ κλονίζεται. Ἀντιθέτως, διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ θὰ τονώσωμεν περισσότερον τὸν παράνομον τύπον καὶ ἐπιπροσθέτως θὰ ἐκτεθῶμεν εἰς ὅλας τὰς παρεξηγήσεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἐτονίσθησαν ἀπόψε, παρεξηγήσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ φέρουν τὴν κυβέρνησιν εἰς περισσότερον δύσκολον θέσιν. Διότι πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ ὅτι ὁσονδήποτε καὶ ἂν θέλωμεν νὰ ἀδιαφορῶμεν καὶ νὰ παρουσιάζωμεν ὅτι τὰ βέλη τὰ ὁποῖα ρίπτονται κατὰ τῆς Ἑλλάδος, εἴτε γενικῶς εἴτε ἐν τῷ προσώπῳ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τὰ βέλη αὐτὰ δὲν μᾶς θίγουν, εἶναι γεγονός, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι μᾶς θίγουν καὶ μᾶς θίγουν βαθύτατα. Ἀλλὰ πῶς — θὰ διατυπωθῇ τὸ ἐρώτημα — πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ σταματήσῃ αὐτὸ τὸ κακό; Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ἓν κακὸν πρέπει νὰ σταματήσῃ, εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθοῦν διάφοροι τρόποι, ἀλλ’ ἀσφαλῶς ὁ τρόπος, ὁ ὁποῖος ἐπιζητεῖται διὰ τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ, δὲν εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἀγάγῃ εἰς τὸν σκοπόν. Ὄχι μόνον δὲν θὰ ἀγάγῃ εἰς τὸν σκοπόν, ἀλλὰ θὰ ἐκθέσῃ καὶ τὰ φύλλα τὰ ἐθνικόφρονα εἰς πολυειδεῖς κινδύνους. Διότι τίποτε δὲν εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μπορεῖ νὰ σταματήσῃ τὰς διωκτικὰς ἀρχὰς καὶ μάλιστα τὴν διοίκησιν, ἡ ὁποία εὑρίσκεται τόσον ἀντιμέτωπος πρὸς τὰς ἰδεολογίας, αἱ ὁποῖαι δὲν γίνονται δεκταὶ ἀπὸ αὐτήν, τίποτε δὲν θὰ τὴν ἐμποδίσῃ νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν δράσιν της καὶ πέραν τοῦ «Ριζοσπάστου» ἢ οἱασδήποτε ἄλλης παρομοίας ἐφημερίδος καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ ἀπόπειρα τῆς δημοσιεύσεως εἰς τὴν «Ἐλευθερίαν», ἡ ὁποία δὲν εἶναι κομμουνιστικὴ ἐφημερίς, ἔδωκεν λαβὴν εἰς τὴν δίωξιν αὐτῆς, ἀποδεικνύει τοῦτο. Ἐνῷ δὲ σήμερον, ποὺ δὲν ὑπάρχει διάταξις οἱαδήποτε, ἡ τιθεμένη διὰ τοῦ ἄρθρου 1, διὰ τῆς ὁποίας πάντα τὰ ἀδικήματα τοῦ τύπου ὑπάγονται εἰς τὸ Ἐφετεῖον καὶ ἀφαιρεῖται ὁ τύπος ἀπὸ τὸν δικαστήν, τὸν ὁποῖον ὁρίζει τὸ Σύνταγμα, τὸ ὁρκωτὸν δικαστήριον, τί θὰ γίνῃ δι’ ὅλα τὰ ἀδικήματα τοῦ τύπου, ἐὰν ἑκάστοτε θεωρεῖ ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ὅτι πρέπει νὰ πᾶνε — καὶ βέβαια πρέπει νὰ πηγαίνουν — εἰς τὸ Ἐφετεῖον; Εἶναι κατάλυσις μιᾶς ἄλλης ἀρχῆς τοῦ Συντάγματος, ὅτι τὰ ἀδικήματα τοῦ τύπου δικάζοναι ἀπὸ τὰ ὁρκωτὰ δικαστήρια. Τὸ θέμα εἶναι ἐξαιρετικὰ σπουδαῖον. Ἡ Κυβέρνησις βεβαίως θέλει νὰ εὕρῃ ἕνα τρόπον ἀντιμετωπίσεως τοῦ ζητήματος, ἀλλὰ νομίζω ὅτι αὐτὴ ἡ βεβιασμένη ἀντιμετώπισις τοῦ ζητήματος δὲν θὰ σᾶς δώσῃ κανὲν ἀπὸ τὰ ἀποτελεσματικὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ἐπιζητεῖ.

§176Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ ὑπαγάγωμεν εἰς τὴν διαδικασίαν τῶν πενταμελῶν Ἐφετείων αὐτὰ τὰ ἀδικήματα εἶναι μόνον τὸ ταχύτατον τῆς διαδικασίας. Πρέπει νὰ ξεύρουν ὅτι ἂν πᾶνε εἰς τὰ ὁρκωτὰ δικαστήρια αὐτὰ τὰ ἀδικήματα, οὔτε μετὰ ἕνα χρόνον θὰ δικασθοῦν. Ἐνῷ μὲ τὰ πενταμελῆ Ἐφετεῖα σὲ 10–15 ἡμέρες θὰ ἔχουν ἐκδικασθῇ. Αὐτὸς εἶναι ὁ μόνος καὶ κύριος λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον εἶναι ἀνάγκη αὐτὰ τὰ ἀδικήματα νὰ παραπεμφθοῦν εἰς τὰ πενταμελῆ Ἐφετεῖα. Εἶναι ἡ δικονομία παντελῶς διάφορος.

§177Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Θὰ συνεφώνουν μαζί σας, κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν δὲν ὑπῆρχε τὸ ἄρθρον 95 τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον διὰ νὰ ἀφαιρῇ ἀπὸ τὴν τακτικὴν διαδικασίαν καὶ νὰ παραπέμπῃ εἰς τὴν διαδικασίαν τῶν ὁρκωτῶν Δικαστηρίων, ἔχει λόγους βασίμους καὶ σπουδαίους. Καὶ θὰ συνεφώνουν, νὰ ρυθμισθῇ τὸ ζήτημα κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ λείψῃ ἡ προδικασία, καὶ νὰ δύνασθε νὰ συνθέσητε διαφορετικὰ τὰ ὁρκωτὰ δικαστήρια. Ἀλλὰ ἐπειδὴ δὲν εὐχεραίνεται ἡ ἐκδίκασις.....

§178Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Μόνον μὲ τὸ ψήφισμα.

§179Β. ΣΑΓΙΑΣ. Ἐφ’ ὅσον ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον εἰς τὸ Σύνταγμα ὁρίζεται ὅτι τὰ ὁρκωτὰ Δικαστήρια δικάζουν τὰ ἀδικήματα περὶ τύπου, εἶναι εἷς καὶ μόνον, τὰ ἀδικήματα τοῦ τύπου νὰ δικάζωνται ἀπὸ τοὺς ἐκπροσώπους τῆς κοινωνίας. Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργόν. Τοῦ παρέχονται περισσότεραι ἐγγυήσεις μὲ τὰς ἄλλας ἁρμοδιότητας, παρὰ ἀπὸ τὰς ἐγγυήσεις τὰς ὁποίας παρέχει ἡ ἐθνικόφρων κοινωνία μὲ τοὺς ἐκπροσώπους της, ὥστε νὰ χρειάζεται νὰ ἀνατρέψωμεν ἄρδην τὰς Συνταγματικὰς ἀρχάς, αἱ ὁποῖαι ἰσχύουν ἀπὸ 50ετίας, διὰ νὰ μᾶς ἐκθέσουν εἰς ἐπικρίσεις;

§180Χ. ΛΑΔΑΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ μεγαλύτερον ἐπιχείρημα.

§181Β. ΣΑΓΙΑΣ. Καὶ δι’ αὐτοῦ, κύριοι, δὲν ἀποδεικνύεται τίποτε ἄλλο, παρὰ μόνον ὅτι ἡ Κυβέρνησις παραπαίει καὶ ἐξακολουθεῖ παραπαίουσα. (Χειροκροτήματα).

§182Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Τὸ ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀτελῶς διατυπωμένον, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία. Ποῖος εἶναι ὁ σκοπός; Ὁ σκοπὸς εἶναι νὰ κτυπηθῇ ὁ κομμουνιστικὸς τύπος. Ἀλλὰ θὰ ἠρώτων τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως: Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις πολιτικὴν ἔχει νὰ μὴ κηρύξῃ ἐκτὸς νόμου τὸ Κ. Κ., ἀπέδειξε δὲ ὅτι τοιαύτη εἶναι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως διὰ μιᾶς ἐρωτήσεως, τὴν ὁποίαν ἔθεσε κατὰ τὴν ἐξέλιξιν τῆς συζητήσεως, ποῖον θὰ εἶναι τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον θὰ κρίνῃ ὅτι ἡ ἀρθρογραφία τοῦ «Ριζοσπάστου», ἡ ὁποία στρέφεται κατὰ τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος, ποῖον θὰ εἶναι τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον θὰ κρίνῃ ἐὰν εἶναι ἀξιόποινος ἢ ὄχι πρᾶξις; Διότι ἐὰν ἀναγνωρίζετε, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἀναγνωρίζετε, διὰ λόγους διεθνεῖς καὶ ἄλλους, τὴν ὕπαρξιν τοῦ Κ. Κ., πῶς εἶναι δυνατόν, νὰ δεχθῆτε νὰ ἀσκῆται δίωξις δι’ ἄρθρα, ἀνατρεπτικώτατα ἄρθρα, διὰ τῶν ὁποίων θίγονται βαρύτατα, ὄχι πλέον ἡ Δημοκρατικὴ βάσις τοῦ Πολιτεύματος, ἀλλὰ αὐταὶ αὗται αἱ βάσεις τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος; Ἢ θὰ δεχθῆτε ὅτι τὸ Κ. Κ. δύναται νὰ κηρύσσῃ τὴν ἰδεολογίαν του, καὶ τότε δὲν δύνασθε νὰ διενεργῆτε διώξεις ἢ ....... (δὲν ἠκούσθη) ....... Πῶς δέ, ὅταν δὲν θὰ εἶσθε εἰς θέσιν νὰ προβῆτε εἰς δίωξιν τοῦ «Ριζοσπάστου», καὶ τὰ παντὸς εἴδους κηρύγματά του, θὰ δυνηθῆτε νὰ ἀσκήσετε ἔλεγχον κατὰ μιᾶς ἐφημερίδος, ἡ ὁποία θὰ δημοσιεύσῃ μίαν εἴδησιν, ὅτι ἐπληροφορήθη, ὅτι ἔκαμεν αὐτὸ καὶ ἐκεῖνο μία ἀνταρτικὴ συμμορία; Δημοσιογράφοι, πρὸς φίλους μου, εἶπον, ὅτι εἶναι τοιαύτη ἡ ἐνέδρα ἡ ὁποία συντελεῖται ἐναντίον τοῦ τύπου, ὥστε θὰ ἦτο ἀνδρικώτερον καὶ τιμιώτερον νὰ ὁρισθῇ προληπτικὴ λογοκρισία, διότι μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀμυνθοῦν.

§183Β. ΣΑΓΙΑΣ. Κομμουνισταὶ ἦσαν;

§184Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ὄχι, ἐθνικόφρονες.

§185Β. ΣΑΓΙΑΣ. Μόνον κομμουνισταὶ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ εἴπουν αὐτό.

§186Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Οἱ δημοσιογράφοι δὲν φοβοῦνται τὸν νόμον, διότι οὐδέποτε, οἱ Ἕλληνες δημοσιογράφοι, ἐδημοσίευσαν κατὰ τῆς Πατρίδος, καὶ ἐζήτησαν ν’ ἀποσπασθοῦν ἐδάφη ἀπὸ τὴν Πατρίδα. Ὁ Ἕλλην δημοσιογράφος εἶναι Ἕλλην καὶ τὸ ψήφισμα δὲν στρέφεται ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων δημοσιογράφων, ἀλλὰ ἐναντίον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι Ἕλληνες, ἀλλὰ ἐξυπηρετοῦν ξένα συμφέροντα. Ὁ Ἕλλην δημοσιογράφος δὲν φοβεῖται, διότι οὐδέποτε θὰ σκεφθῇ, οὐδέποτε θὰ διανοηθῇ, νὰ στραφῇ κατὰ τῆς Πατρίδος, καὶ νὰ προκαλέσῃ ἐμφύλιον σπαραγμόν. Μέχρι σήμερον ἔχομεν ἀποδείξεις τρανοτάτας, ὅτι ὁ δημοσιογραφικὸς κόσμος τῆς Ἑλλάδος, δύναται νὰ εἶναι ὑπερήφανος, διότι ὑπῆρξε πάντοτε πατριώτης καὶ ἔχυσε ποταμοὺς αἱμάτων ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας, καὶ τῆς ἀκεραιότητος τοῦ ἐδάφους τῆς Πατρίδος του.

§187Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Τὸ ἄδικον εἶναι ὅτι οἱ πατριωτικοὶ λόγοι τοῦ κ. συναδέλφου δὲν ἐξαντλοῦν τὸ θέμα. Διότι δὲν εἶναι μόνον ἡ κήρυξις ἀποσπάσεως τμημάτων τῆς Ἑλλάδος καὶ παράδοσις Ἑλληνικῶν χωρῶν, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἄπειρα ἄλλα θέματα, τὰ ὁποῖα διὰ τῶν ἀορίστων τοῦ ψηφίσματος διατάξεων περὶ τῶν βάσεων τοῦ πολιτεύματος, δημοσίας ἀσφαλείας καὶ τάξεως, εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ θίξουν καὶ ἐθνικόφρονες δημοσιογράφοι. Δὲν ὑπάρχει τὸ μέτρον, δὲν ὑπάρχει τὸ κριτήριον καὶ ἰδίως τονίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει τὸ κριτήριον ἀκόμη καὶ διὰ τοὺς κομμουνιστάς. Ἄν, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις ἤθελε νὰ χωρήσῃ εἰς ἀντιμετώπισιν τοῦ κομμουνιστικοῦ κινδύνου καὶ ἐνόμιζεν — καὶ ἐγὼ τὸ νομίζω καὶ συμφωνῶ εἰς αὐτὸ μὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως — ὅτι ἔπρεπε νὰ φθάσῃ εἰς ριζικὰ μέτρα, τότε αὐτὸ δὲν εἶναι ριζικὸν μέτρον. Δὲν νομίζω, λοιπόν, ὅτι, ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας, τὸ μέτρον τοῦτο θὰ ἔχῃ περισσότερα ἀγαθὰ ἀποτελέσματα, ἀπὸ τὰ ἐπιζήμια ἀποτελέσματα. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν δηλαδὴ ὅτι θεωρεῖ τὸ μέτρον ἐντελῶς ἀλυσιτελές, ἀλλὰ καὶ ἐν τ’ αὐτῷ ὅτι ἐγκλείει πολλοὺς κινδύνους, τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ἐνῷ εἶναι σύμφωνον πρὸς τὸν ἐπιδιωκόμενον γενικώτερον σκοπὸν καὶ παρέσχε μέχρι σήμερον — διὰ μετριοπαθοῦς ἀντιπολιτεύσεως — ἀκεραίαν τὴν ἠθικήν του συνδρομὴν εἰς τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κηρυχθῇ κατὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου. (Χειροκροτήματα).

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Λαγᾶκος ἔχει τὸν λόγον.

§189Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Μακρὰ ἱστορικὴ πεῖρα ἔχει πείσει, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἶναι ἐξαιρετικῶς ἐπικίνδυνον νὰ θίγωνται βασικαὶ διατάξεις, ἁπτόμεναι τῶν ἀτομικῶν ἐλευθεριῶν ἢ τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ τύπου. Ἡ ἐπέμβασις πρὸς ἄρσιν τῶν ἐλευθεριῶν τούτων πρέπει νὰ γίνεται μὲ λῆψιν ἐντελῶς ἰδιαζουσῶν προφυλάξεων καὶ εἰς περιστάσεις πραγματικῶς ἐξαιρετικάς. Ἡ ἐκτίμησις ἀκριβῶς τῶν ἐξαιρετικῶν περιστάσεων τούτων, εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία πρέπει ν’ ἀποτελέσῃ τὸ κριτήριον τῆς ἐπιψηφίσεως ἢ ὄχι τῆς ἀρχῆς τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος. Πρέπει μετὰ συνέσεως καὶ ψυχραιμίας νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν κατάστασιν. Ἀκριβῶς, ἐπειδὴ φοβοῦμαι ὅτι οὔτε ἡ ψυχραιμία, οὔτε ἡ σύνεσις ἐπιβάλλουν τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου, διὰ τοῦτο, κατ’ ἀρχήν, ἡ ἀντιπολίτευσις εἶχεν ὡρισμένους ἐνδοιασμοὺς ὡς πρὸς τὸ σκόπιμον τῆς ἐπιβολῆς τῶν μέτρων. Ἡ Κυβέρνησις εὑρέθη ἠναγκασμένη νὰ ἀντιμετωπίσῃ μίαν ὡρισμένην καὶ σαφῆ περίπτωσιν. Τὴν περίπτωσιν ἐκείνην κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπεβάλετο ἡ λῆψις τοῦ μέτρου τῆς κατασχέσεως ἐντύπων, τὰ ὁποῖα εἶχον περιεχόμενον, τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνατο νὰ χαρακτηρισθῇ, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ διασαλεύσῃ τὴν δημοσίαν τάξιν ἢ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ Κράτους. Ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ εὑρέθη πράγματι πρὸ ἑνὸς νομοθετικοῦ κενοῦ, διότι τὸ ἄρθρον 14 τοῦ Συντάγματος προβλέπει σειρὰν ἄλλων περιπτώσεων, ἀλλὰ τὴν περίπτωσιν κατασχέσεως ἐντύπων λόγῳ περιεχομένου καθαπτομένου ἢ προσβάλλοντος τὴν δημοσίαν τάξιν ἢ ἀσφάλειαν τοῦ Κράτους δὲν τὴν περιελάμβανεν. Ὑπεστηρίχθη ὅτι ὑπάρχει κάτι τί πλέον ἐν τῇ κειμένῃ νομοθεσίᾳ, ἡ ὑπ’ ἀριθ. 15 Συντακτικὴ Πρᾶξις, διὰ τῆς ὁποίας παρείχετο ἡ εὐχέρεια εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ πλέον πρόσφορα καὶ ἐκτεταμένα μέτρα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνταχθῶ, ἐγὼ τοὐλάχιστον καὶ τὸ Κόμμα μας, εἰς τὴν ἄποψιν, ὅτι ἦτο ἐπιβεβλημένη ἡ λῆψις τοιούτων μέτρων. Ἄν ἡ Κυβέρνησις δὲν νομίζει ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ λῆψις τῶν μειζόνων τούτων μέτρων, δὲν ἐννοῶ κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἤρχετο ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ τῆς εἴπῃ, ὅτι συγκατατίθεται, ὅπως ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τρικάλων συνάδελφος ὑπέμνησεν, εἰς τὴν λῆψιν εὐρυτέρων μέτρων εἰς τὴν χρῆσιν δηλαδὴ τῶν διατάξεων τῆς 15 Συντακτικῆς Πράξεως. Διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς συγκεκριμένης περιπτώσεως ἡ Κυβέρνησις εὑρέθη πρὸ ἑνὸς νομοθετικοῦ κενοῦ. Ἀκριβῶς ἡ περίπτωσις αὐτὴ καθορίζει καὶ τὸ περιεχόμενον καὶ τὴν ἔκτασιν τοῦ συνταγματικοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον ἐπεδίωξε νὰ λάβῃ, καθορίζει δηλαδὴ τὴν ὑποχρέωσιν τῆς Κυβερνήσεως νὰ ρυθμίσῃ αὐστηρῶς καὶ συγκεκριμένως μόνον τὴν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ ληφθοῦν μέτρα κατασχέσεως ἐντύπων, ἐχόντων αὐτὸ τὸ περιεχόμενον. Ἀτυχῶς, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ αὐτῆς τῆς περιπτώσεως, ἡ Κυβέρνησις, ὑπερακοντίζουσα τὴν ἀνάγκην, ἐπεκτείνεται εἰς τὴν θέσπισιν μέτρων, τὰ ὁποῖα δὲν νομίζομεν ὅτι ἐπιβάλλονται ἀπὸ τὴν ψύχραιμον καὶ συνετὴν ἐκτίμησιν τῶν ἀναγκῶν τῆς παρούσης στιγμῆς. Διότι δὲν ἐννοοῦμεν διὰ ποῖον λόγον θέλει νὰ περιλάβῃ διατάξεις, κατὰ τὰς ὁποίας ἔστω διὰ τῆς τροποποιήσεως δικονομικῶν διατάξεων, ὑπάγονται ὑπὸ τὴν δικαιοδοσίαν τῶν 5μελῶν Ἐφετείων τὰ ἀδικήματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εὐκόλως καὶ ταχέως κατὰ τὴν κειμένην νομοθεσίαν δύνανται νὰ δικασθοῦν ἀπὸ τὰ Πλημμελειοδικεῖα, εἴτε ἀπὸ τὰ Κακουργιοδικεῖα. Διότι, κ. Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, εἰς μίαν διακοπήν σας πρὸς τὸν κ. Σίδερην, ὑπεστηρίξατε ὅτι ἐπιδιώκετε τὴν παραπομπὴν εἰς τὰ 5μελῆ Ἐφετεῖα τῶν ἀδικημάτων αὐτῶν χάριν τῆς ταχύτητος καὶ τῆς εὐχερείας τῆς καταστολῆς τῶν ἀδικημάτων αὐτῶν. Ἀλλὰ σᾶς ἔχει διαφύγει ὅτι ὁ ἐν ἰσχύει νόμος 5060, δι’ εἰδικῆς διατάξεως αὐστηρᾶς, ἐπιβαλούσης καὶ κυρώσεις εἰς τοὺς βραδύνοντας ἢ ἀμελοῦντας δικαστάς, ὁρίζει συντομωτάτην διαδικασίαν παραπομπῆς τῶν ἀδικημάτων αὐτῶν. Πράγματι εἰς τὸ ἄρθρον 46 τοῦ νόμου 5060 ὑπάρχει προθεσμία 8 ἡμερῶν διὰ τὴν περαίωσιν τῆς ἀνακρίσεως καὶ 40 ἡμερῶν διὰ τὴν παραπομπὴν καὶ ἐκδίκασιν τῶν ὑποθέσεων αὐτῶν. Συνεπῶς ὁ δικαιολογητικὸς λόγος, τῆς εὐχεροῦς καὶ ταχείας παραπομπῆς καὶ ἐκδικάσεως ἀπὸ τὰ 5μελῆ Ἐφετεῖα, νομίζω ὅτι δὲν εὐσταθεῖ. Δὲν βλέπω, ἑπομένως, διὰ ποῖον λόγον πρέπει νὰ θεσπισθῇ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 1, ἔστω καὶ ὅπως μεταγενεστέρως ἡ Κυβέρνησις τὴν ἀπεδέχθη, περιορίζουσα τὴν ἰσχὺν της ἐπὶ ὡρισμένων μόνον ἀδικημάτων. Ὑπάρχει, βεβαίως, τὸ κενὸν περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησα προηγουμένως. Ἀλλ’ εὑρισκόμεθα ἀπὸ ἑπταμήνου, κύριοι συνάδελφοι, πρὸ μιᾶς καταστάσεως, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις, ἐνώπιον τῶν ποικίλων καὶ πολυπλόκων μορφῶν τὰς ὁποίας προσλαμβάνει ἡ πάλη τοῦ κομμουνισμοῦ ἐναντίον τοῦ Κράτους, ἡ Κυβέρνησις ἔρχεται ἑκάστοτε ἀσθμαίνουσα καὶ θέτει ὑπὸ τὴν κρίσιν μας — πολλὰς δὲ φορὰς μᾶς θέτει καὶ εἰς δίλημμα ὄχι μόνον πολιτικόν, ἀλλὰ καὶ συνειδήσεως — ἔκτακτα μέτρα, παράβασιν ὡρισμένων βασικῶν διατάξεων....

§190Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ψήφισιν αὐθεσπερεί.

§191Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Πολὺ ὀρθῶς. Διατάξεων, λέγω, αἱ ὁποῖαι, εἰς οὐδὲν ἀποτέλεσμα καταλήγουν. Διότι, ἀντὶ νὰ ἀντιμετωπίζουν τὸν Κομμουνισμόν, καταλήγουν εἰς ἐνίσχυσιν αὐτοῦ. Μὲ τὸν ρυθμὸν καὶ μὲ τὸν τρόπον αὐτόν, φοβοῦμαι, ἕνεκα τῆς ἐπινοητικότητος ποὺ χαρακτηρίζει τὸν κομμουνισμόν, ὅτι κάθε δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας θὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, διότι ἑκάστοτε θὰ ἀνακαλύπτεται ἄλλος τρόπος παραβάσεως τῶν Ποινικῶν νόμων, νὰ ψηφίζωμεν συνεχῶς νέα ἐξαιρετικὰ μέτρα καὶ νὰ καταναλίσκωμεν τοιουτοτρόπως ὅλας τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς εἰς τὸ νὰ παρακολουθοῦμεν τὰς ἐναλασσομένας μορφὰς τῆς κομμουνιστικῆς τακτικῆς ἐν τῇ πάλῃ της κατὰ τοῦ Κράτους. Νομίζω ὅτι μᾶς λείπει ἡ ψυχραιμία, μᾶς λείπει μία ἐπισκόπησις ἀνωτέρα καὶ μᾶλλον ψύχραιμος τῆς καταστάσεως. Διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι ἤδη ἡ Συνταγματικὴ Ἐπιτροπὴ ἀσχολεῖται — καὶ ἀσχολεῖται συντόνως τὸν τελευταῖον καιρὸν — μὲ τὴν τροποποίησιν τῶν ἀναθεωρητέων διατάξεων τοῦ Συντάγματος. Οὐδὲν ἐκώλυε τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπὴν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 14 νὰ λάβουν μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπλήρουν τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ κενὸν καὶ δὲν θὰ μᾶς ἐνεφάνιζον ὡς ἐπιδιώκοντας τὴν λῆψιν μέτρων ἐσπευσμένων καὶ κυρίως ἀλυσιτελῶν εἰδικῶς ὡς πρὸς τὸ θέμα τῶν κατασχέσεων. Ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἔχει ὅλα τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα τῆς ἐπιτρέπουν τὴν μόρφωσιν ἀσφαλοῦς κρίσεως περὶ τῆς ὑπάρξεως ἐπειγούσης ἐθνικῆς ἀνάγκης πρὸς ἐπιβολὴν τῶν κατασχέσεων, εἰς τὰς περιπτώσεις καὶ μόνον δημοσιεύσεων καθαπτομένων τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἀσφαλείας τοῦ Κράτους, τὸ Κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω, νομίζω ὅτι δὲν δύναται πραγματικῶς νὰ ἀρνηθῇ τὴν εὐχέρειαν αὐτὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Βεβαίως διατηρεῖ ὅλας τὰς ἐπιφυλάξεις του ὡς πρὸς τὴν ἀποτελεσματικότητα καὶ ὡς πρὸς τὴν νόμιμον διαχείρισιν τῶν μέτρων αὐτῶν. Διότι, ἀτυχῶς, ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι μέχρι σήμερον ἡ διαχείρισις τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα παρέσχεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, δὲν ἐγένετο οὔτε ταχέως, οὔτε ἀποτελεσματικῶς, οὔτε κἂν μετὰ τῆς προσηκούσης νοημοσύνης. Μ’ ὅλον τοῦτο, διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ ἔστω καὶ ἡ ὑπόνοια, ἡ ὁποία πρὸ ὀλίγου διετυπώθη ἀπὸ ἀξιότιμον συνάδελφον, ὅτι μόνον διὰ λόγους ἐρχόμεθα ἑκάστοτε νὰ εἴμεθα ὑπὲρ τῆς ἐθνικῆς ἑνώσεως καὶ ὅτι ἐν τῇ πράξει παρεμβάλλομεν στοιχεῖα τὰ ὁποῖα δημιουργοῦν μᾶλλον χάσμα, διὰ τὸν λόγον τοῦτον τὸ Κόμμα μας θὰ φθάσῃ μέχρι ψηφίσεως τῆς μιᾶς μόνον ἐνδεδειγμένης ἐκ τῶν περιστάσεων καὶ θεμιτῆς περιπτώσεως, τῆς περιπτώσεως δηλαδὴ τοῦ ἐδαφίου γʹ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος. Διότι ὅλαι αἱ ἄλλαι διατάξεις, νομίζομεν ὅτι καὶ ἀντιμετωπίζονται ἀπὸ τὴν κειμένην νομοθεσίαν καὶ δὲν ἔχουν κανὲν ἰδιαίτερον οὐσιαστικὸν νόημα. Διότι πράγματι ὡς πρὸς τὸ ἄρθρον πρῶτον, ἐφ’ ὅσον ἡ πρόβλεψις καὶ ἡ ἐπιβολὴ τῆς καταστολῆς τῶν ἀδικημάτων αὐτῶν γίνεται μὲ τὴν κειμένην νομοθεσίαν, νομίζω ὅτι οὐδεμίαν σκοπιμότητα εἴτε εἰδικὴν εἴτε γενικωτέραν ἐξυπηρετεῖ. Τὸ ἄρθρον 3, ἐπίσης, τὸ ὁποῖον περιέχει εἴτε ἐπίτασιν ποινῶν, εἴτε ἀναδρομικότητα ποινῶν, εἶναι νομίζω ἀπαράδεκτον, διότι ἠδύναντο τὰ θέματα τὰ ὁποῖα ρυθμίζει νὰ ἀποτελέσουν ἀντικείμενον καθαρᾶς νομοθετικῆς ρυθμίσεως καὶ ὄχι προσφυγῆς εἰς τὸ ηὐξημένον ἔχον τυπικὴν δύναμιν Συντακτικὸν ψήφισμα. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀναδρομικότητα τῆς ποινῆς, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει, διότι ἀναδρομικότης ποινῆς ὑπάρχει εἰς τὰς διατάξεις αὐτοῦ, εἴμεθα ριζικῶς ἀντίθετοι. Γίνεται βεβαίως εἰς ἐντελῶς ἐξαιρετικὰς περιπτώσεις καὶ ὅταν δὲν ὑπάρχει συντεταγμένη ἐξουσία νὰ ἐπιβάλλῃ ποινάς, ὅπως π.χ. κατὰ τὴν κατοχήν, γίνεται παρέκβασις τῆς παγίας αὐτῆς διατάξεως τοῦ Ποινικοῦ Δικαίου καὶ τοῦ Δημοσίου Δικαίου, τῆς ἐπιβολῆς δηλαδὴ ἀναδρομικῆς ποινῆς ἀλλ’ αὐτὸ γίνεται ὑπὸ συνθήκας ἐντελῶς ἐξαιρετικὰς καὶ εἶναι τρόπον τινὰ μία ἀναπλήρωσις μιᾶς πραγματικῆς ἀδυναμίας ὑφισταμένης κατὰ τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἐπιβληθοῦν αἱ διατάξεις αὐταί. Ἐρχόμεναι ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ αἱ Κυβερνήσεις ἀπελευθερώσεως καὶ ἐπειδὴ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχουν προβλέψει προηγουμένως, τὰς ἐντελῶς ἐξαιρετικὰς περιπτώσεις υἱοθετοῦν ἕνα δικαιότατον καὶ ἐντονώτατον λαϊκὸν αἴσθημα ἐπιβάλλουν ποινὰς διὰ πράξεις ἐκτελεσθείσας προηγουμένως.

§192Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Σεῖς γνωρίζετε ὅτι εἰς τὴν ἐπιτροπὴν συνεφώνησα μὲ τὴν ἄποψίν σας καὶ συμφωνῶ ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ θὰ πρέπει νὰ ἐξαλειφθῇ, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέμε ὅτι εἶναι καὶ ποινικὴ διάταξις. Εἶναι καθαρῶς διοικητικὴ πρᾶξις τὴν ὁποίαν δυνάμεθα νὰ ἐπικυρώσωμεν ἢ ὄχι, ἀναλόγως τοῦ ἂν θὰ ἐφαρμόσωμεν τὴν διάταξιν τῆς ἀναδρομικῆς ἰσχύος τῆς διατάξεως. Θὰ ἤθελον νὰ μὴ λησμονηθῇ τοῦτο: Ὅτι ὅπως εἴπατε, ἐφηρμόσθησαν ἀναδρομικῶς ποιναί, π.χ. ἐφηρμόσθη εἰς εὐρυτέραν κλίμακα καὶ ἐφαρμόζεται ὁ νόμος περὶ δοσιλόγων, ὁ ὁποῖος εἶναι καθαρῶς ἀναδρομικὸς καὶ ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι ἐπὶ κατοχῆς, ἀλλὰ μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν.

§193Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Ἀφορᾷ πράξεις ἐκτελεσθείσας κατὰ τὴν κατοχήν, ὅτε δὲν ὑπῆρχε νόμιμος ἐξουσία. Ἡ οὐσία εἶναι ὅτι ἡ πρᾶξις τῆς κατασχέσεως ἐπιφέρει ζημίας ἀποτελεῖ καθ’ ἑαυτὴν ἀδιακρίτως τοῦ τύπου τὸν ὁποῖον περιάπτεται, ἀποτελεῖ ποινικὴν διάταξιν εἶναι ἰδιωτικὴ ποινὴ ἢ μᾶλλον ἡ παρεπομένη ποινὴ ἀκολουθοῦσα τὴν κυρίαν ποινὴν καὶ ὡς τοιαύτη εἶναι μᾶλλον ποινικοῦ χαρακτῆρος καὶ περιεχομένου.

§194ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§195Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ἡ ἔννοια τῆς μὴ ἀναδρομικότητος εἰς τὸν Ποινικὸν νόμον στηρίζεται μόνον εἰς τὸ ἀξίωμα τοῦ NULLA POENA SINE LEGE.

§196Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Ἐξακολουθῶ νὰ πιστεύω ὅτι ὑφ’ ἣν μορφὴν ἐμφανίζεται ἡ διάταξις αὐτὴ ἔχει σκοπὸν νὰ καλύψῃ μίαν περίπτωσιν ἡ ὁποία ἔχει καθαρῶς ποινικὸν χαρακτῆρα, διότι ὅπως καὶ τὸ βούλευμα τοῦ Συμβουλίου Πλημμελειοδικῶν ἀναφέρει, ἡ πρᾶξις αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν εἶναι κολάσιμος, ἡ πρᾶξις διὰ τὴν ὁποίαν ἐχώρησεν ἡ κατάσχεσις. Ἐρχόμεθα, λοιπόν, ἐκ τῶν ὑστέρων τρόπον τινὰ νὰ καλύψωμεν μίαν πρᾶξιν, ἔστω καὶ τῆς διοικήσεως, ἡ ὁποία εἶναι αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν παράνομος.

§197Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι, ἀλλὰ δὲν εἶναι ποινή.

§198Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Ἐγὼ συντάσσομαι μὲ τὴν ἄποψιν, ὅτι εἶναι καὶ ἐξ ἄλλου λόγου ἀλυσιτελὴς ἡ διάταξις αὐτή, διότι νομίζω ὅτι δὲν θεμελειοῦται κἂν δικαίωμα ἀποζημιώσεως ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔπαθον καὶ ἐν τῇ πράξει ποτὲ δὲν θὰ εὑρεθῇ πολιτικὸν δικαστήριον τὸ ὁποῖον νὰ δεχθῇ νὰ ἐπιδικάσῃ ἀποζημίωσιν, διὰ γεγονὸς ἀναφερόμενον εἰς ἐνέργειαν καθ’ ἑαυτὴν ἀξιόποινον.

§199Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). Εἰς τὴν παράνομον ὁπλοφορίαν, ὁ νόμος ἐπιβάλλει μίαν ποινήν. Τὸ ὅπλον διὰ τοῦ ὁποίου ἐξετελέσθη ἡ πρᾶξις κατάσχεται. Ἡ κατάσχεσις αὐτὴ εἶναι ποινή; Εἶναι τόσον σαφὲς τὸ πρόγραμμα, τόσον ἐξώφθαλμον, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται συζήτησις.

§200Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Βεβαίως εἶναι ποινή. Ἀποτελεῖ στέρησιν περιουσίας.

§201Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Ἡ περίπτωσις τὴν ὁποίαν ἠθέλησεν ἡ Κυβέρνησις νὰ καλύψῃ, δηλαδὴ νὰ ἀποφύγῃ τὴν καταβολὴν ἀποζημιώσεως, διὰ μίαν πρᾶξιν ἡ ὁποία καθ’ ἑαυτὴν ἀπεδείχθη ὅτι εἶναι παράνομος, νομίζω ὅτι δὲν θὰ ἀνακύψῃ ἐν τῇ πράξει. Διατὶ λοιπόν, ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ ἡ ἄποψις τῆς πλευρᾶς αὐτῆς ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ποινῆς, νὰ καθιερώσωμεν ἓν κριτήριον τὸ ὁποῖον δὲν ξεύρω ποῦ μπορεῖ νὰ καταλήξῃ;

§202Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι σωστόν.

§203Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Διότι, νομίζω ὅτι δὲν συντρέχει οὔτε ἡ περίπτωσις τῆς σκοπιμότητος ἡ ὁποία νὰ ἐπιβάλλῃ τὴν θέσπισιν τῶν διατάξεων αὐτῶν. Ὑπὸ τὰς ἐπιφυλάξεις ταύτας καὶ ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ περιορισθῇ τὸ ψήφισμα μόνον εἰς τὴν εἰδικὴν καὶ συγκεκριμένην ἀφορμήν, ἡ ὁποία ἀπετέλεσε τὴν ἀφετηρίαν τῆς ὑποβολῆς του, δηλαδὴ τὴν παροχὴν εὐκαιρίας διὰ τῆς συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 14, νὰ καλυφθῇ ἡ ἀνάγκη εἰς τὴν ὁποίαν πράγματι θέλει νὰ δώσῃ ἀπάντησιν ἡ Κυβέρνησις, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν αὐτὴν τασσόμεθα ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου καὶ τοῦτο δι’ ὡρισμένην χρονικὴν περίοδον μὴ ὑπερβαίνουσαν τὸ 6μηνον, ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ καὶ ὡς πρὸς τὰ ἄρθρα 1 καὶ 3 εἴμεθα ριζικῶς ἀντίθετοι.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μαντούβαλος ἔχει τὸν λόγον.

§205Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν πρόκειται νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν μὲ ὅσα ἐλέχθησαν. Σὰν γιατρὸς ποὺ εἶμαι, θὰ ἔλθω ἀμέσως εἰς τὸ πρακτικὸν μέρος καὶ εἰς τὴν διάγνωσιν τὴν πραγματικήν. Δὲν θὰ ὁμιλήσω οὔτε διὰ τυπικὸν μέρος τοῦ ζητήματος, οὔτε διὰ τὸ νομικὸν ἀλλ’ οὔτε καὶ διὰ τὸ οὐσιαστικόν, ἀλλὰ θὰ ὁμιλήσω μόνον μέσα εἰς τὴν σημερινὴν πραγματικότητα. Καὶ ἡ σημερινὴ πραγματικότης μᾶς λέγει, ἐὰν θέλωμεν νὰ εἴμεθα δίκαιοι καὶ εἰλικρινεῖς μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, μᾶς λέγει ὅτι διὰ νὰ καταβάλλωμεν τοὺς ἀντιπάλους μας, πρέπει νὰ ἀφίσωμεν τὰ μίση, τὰ πάθη καὶ τὸ πολιτικὸν συμφέρον καὶ τὰς ἀντιθέσεις μας καὶ νὰ πολεμήσουμε ὅλοι μαζὶ τοὺς ἐχθροὺς τῆς πατρίδος μας, μὲ τὰ ἴδια ὅπλα καὶ μὲ τὴν ἰδίαν ἀγριότητα ἐὰν θέλετε, διὰ νὰ μπορέσουμε νὰ τοὺς καταβάλλωμεν. Τὸ κακὸ ἔφθασε μέχρι τέτοιου σημείου, ποὺ ὡρισμένοι πρὸ ἐμοῦ λαλήσαντες παρεδέχθησαν ὅτι εἶναι ἐθνικὴ ἀνάγκη νὰ πολεμηθῇ ὁ κομμουνισμός. Ἐγὼ τὴν γνώμην αὐτὴν τὴν εἶχα πρὸ πολλοῦ, ἀλλὰ τὴν ἐπαναλαμβάνω καὶ τώρα. Διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔχουν ὀργανωθῆ ὄχι μόνον ἀπὸ τῆς στρατιωτικῆς πλευρᾶς, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς προπαγάνδας. Ἔχουν ὀργανωθῆ μέσα εἰς τὸ ἴδιον πλαίσιον καὶ ὅ,τι εἰπῇ ὁ ἕνας, ὁ πρῶτος, ἂς πάρωμε τὸν Ζαχαριάδη, μεταβιβάζεται μέχρι τοῦ τελευταίου ἀμέσως. Πῶς τὸ κατορθώνουν αὐτό; Ὅλοι βέβαια ἔχουμε ἀντιληφθῆ πῶς τὸ κατορθώνουν. Ὑπάρχει τέτοια συνεννόησις, τέτοια ὀργάνωσις καὶ συσπείρωσις ποὺ καὶ εἰς τὸν δρόμον ἀκόμη ποὺ συναντῶνται χωρὶς νὰ εἰποῦν τίποτε, μὲ τὰ βλέμματα, εἶναι ἱκανοὶ νὰ συνεννοηθοῦν. Εἶναι ἱκανοὶ νὰ μεταδώσουν τὶ ἔχει μέσα στὸ κεφάλι του ὁ καθένας καὶ μέσα εἰς τὴν καρδιά του εἰς τὸν ἄλλον τὸν σύντροφόν των, τὸν ὁποῖον εὑρίσκουν τυχαίως εἰς τὸν δρόμον. Ἐν ὅσῳ λοιπὸν ἔχουμε τὰ δεδομένα αὐτά, ὅσα ψηφίσματα καὶ ἂν κάνουμε δὲν μποροῦμε νὰ φέρωμε κανένα ἀποτέλεσμα. Πρέπει νὰ ἔλθουμε ἀμέσως εἰς τὴν πρᾶξιν. Τί ἐπιβάλλεται νὰ γίνῃ διὰ νὰ σώσουμε τὴν σημερινὴν κατάστασιν; Ἡ γνώμη μου εἶναι ὅτι πρέπει κανεὶς νὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ τοὺς Ἀρχηγούς. Νὰ τοὺς κλείσουμε μέσα εἰς ἕνα δωμάτιο καὶ νὰ δουλέψῃ ἀμέσως βούρδουλας. (Γέλωτες, χειροκροτήματα). Ἅμα φᾶνε ξύλο μέχρις ἀναισθησίας, τοὺς δηλωθεῖ δὲ συγχρόνως ὅτι ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης τὸ παραμικρὸν ἐπεισόδιον ἐὰν συμβῇ θὰ τὸ πληρώσουν μὲ τὸ κεφάλι τους, θὰ παραλύσουν ἀμέσως. Θὰ παραλύσῃ ὁ ἐγκέφαλος, τὸ κέντρον, θὰ παραλύσουν καὶ τὰ ἄκρα. Ἄλλως πῶς, ὅ,τι γίνῃ ματαιοπονία εἶναι, δὲν φθάνουμε εἰς τὸ ἀποτέλεσμα ποὺ ἐπιδιώκουμε. Διότι σήμερα αὐτοί, μὲ τὰ μέσα συνεννοήσεως ποὺ διαθέτουν, θὰ πᾶνε σὲ ἕνα τυπογραφεῖο μία ἐγκύκλιο μυστική, τὴν ὁποία μὲ τὰ ὄργανά τους θὰ τὴν κυκλοφορήσουν αὐθημερὸν καὶ θὰ λάβουν γνῶσιν ὅλοι οἱ ὀπαδοί. Θὰ μεταχειρισθοῦν ἀσύρματο τὸν ὁποῖον εἶμαι βέβαιος ὅτι ἔχουν μέσα ἐδῶ εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ συνεννοοῦνται ὄχι μόνον μὲ τὸ ἐσωτερικόν, ἀλλὰ καὶ παρὰ ἔξω. Ἀπόδειξις εἶναι ὅτι μόλις ἔγιναν τὰ γεγονότα τοῦ Σκρᾶ, τὰ ἀντελήφθησαν ἐδῶ εἰς τὴν Ἀθήνα. Ἔχω ἐπιστολὴν τὴν ὁποίαν ἔλαβα χθὲς — δὲν εἶχα ὑπ’ ὄψιν ὅτι θὰ ἀνέβω εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ τὴν φέρω — τοῦ Λοχαγοῦ Φανοῦ, ὁ ὁποῖος μοῦ γράφει ὁλόκληρον τὴν ἱστορίαν καὶ πῶς συνέβησαν τὰ γεγονότα. Εἰς τὸ σημεῖον λοιπὸν αὐτὸ δὲν εὑρίσκουν ἐμπόδιον. Ἐνισχύονται περισσότερον. Ἐν ὅσῳ, λοιπόν, δὲν ἠμποροῦμε, δὲν ξέρω διὰ τίνα λόγον δὲν ἠμποροῦμε νὰ συλλάβουμε τὸν Ζαχαριάδη μὲ τὴν παρέα του, δὲν κάνουμε τίποτε. Ἐγὼ δι’ αὐτὸ βασανίζω πολὺν καιρὸ τώρα τὸ μυαλό μου, καὶ δὲν μπορῶ νὰ τὸ καταλάβω, κι’ ἴσως τὸ βασανίσω γιὰ καιρὸ ἀκόμη. Ἴσως εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ φταίῃ τὸ «κλῖμα», τὸ «χρῶμα», ὁ «οὐρανός». Δὲν ξέρω τί φταίει. Ἐγὼ ἔχω δύο περιστατικὰ μὲ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς τοὺς ὁποίους μίαν ἡμέραν εὑρῆκα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἀσφαλείας καὶ ἤκουσα τὰς παραφροσύνας ποὺ ἔλεγαν. Ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὲ ἀφήσῃ νὰ τοὺς μιλήσω, διότι ἤκουσα ὅτι ζητοῦσαν ἄδειαν ἐράνου, ἐλευθερία, τὸ ἕνα τὸ ἄλλο, τί θέλετε καὶ δὲν ζητοῦσαν.

§206ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποιὸς ἦταν ὁ Ὑπουργός;

§207Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς καταστάσεως τῆς ἰδικῆς μας, ἐγὼ πάντως δὲν ἤμουν Ὑπουργός. Καὶ γιὰ νὰ σᾶς λύσω τὴν ἀπορία καὶ τὴν περιέργεια, σᾶς λέγω, ὅτι ἦταν ὁ κ. Θεοτόκης. Ἐζήτησα, λοιπόν, ἀπὸ τὸν κ. Θεοτόκην νὰ μοῦ δώσῃ τὴν ἄδεια νὰ ἐπέμβω. Δὲν μοῦ τὴν ἔδωσε ἂν καὶ ἔπρεπε νὰ μοῦ τὴν δώσῃ. Τοῦ εἶπα ὅτι τὸ αἷμα ποὺ τὰ καθάρματα αὐτὰ μοῦ ἔχυσαν, μοῦ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ σηκωθῶ ἐπάνω, νὰ τοὺς ἁρπάξω ἀπὸ τὸ αὐτὶ καὶ νὰ τοὺς πετάξω στὸ δρόμο. Δὲν εἶχα τελειώσει τὴ φράση μου, τὸ ἔστριψαν καὶ ἔφυγαν οἱ κύριοι.

§208Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (μὲ εἰρωνείαν). Μᾶλλον τὸ ἀντίθετο συνέβη. Δὲν εἴχατε τελειώσει τὴν φράσιν σας καὶ αὐτοὶ ἔμειναν, ἐνῷ σεῖς ἐφύγατε. (Γέλωτες).

§209Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κ. Ὑπουργέ. Διότι ἡ στιχομυθία συνεχίσθηκε καὶ αὐτοὶ ἔφυγαν χωρὶς νὰ μιλήσουν καθόλου. Μάλιστα τὸ ἔγραψαν καὶ τὰ φύλλα τους, ὅτι δὲν ἤθελαν νὰ κάνουν συζήτησιν μαζί μου. Μοῦ λέγει κατόπιν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅταν αὐτοὶ ἔφυγαν, εἶσαι ἐκνευρισμένος καὶ κάθισε γιὰ νὰ ἡσυχάσῃς. Μείνετε ἥσυχος γι’ αὐτὸ κ. Ὑπουργέ, τοῦ ἀπήντησα, φροντίστε ὅμως νὰ μὴ μαζεύετε εἰς τὸ Γραφεῖον σας τὰ καθάρματα αὐτά, γιὰ νὰ μὴ μὲ ἐρεθίζουν. Διότι ἐγὼ γι’ αὐτοὺς ἔχω ἀποκρυσταλλώσει ὡρισμένας σκέψεις. Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι δὲν θέλουν μὲ τὸ γάντι. Θέλουν νὰ τοὺς μεταχειρίζεται κανεὶς μὲ τὰ ἴδια μέσα, τὰ ἴδια μέτρα καὶ τὸ ἴδιο σύστημα. Ἀφοῦ λοιπὸν ὑπάρχει διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς τὸ φάρμακο, γιατὶ δὲν τὸ μεταχειριζόμεθα; Ἐκεῖνο ποὺ εἴδατε μπροστὰ στὰ μάτια σας, καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖο θὰ εἶχε οἱοσδήποτε ὅταν ἀπεφάσιζε νὰ δράσῃ μὲ πρωτοβουλίαν, χωρὶς νὰ ἐρωτήσῃ οὔτε τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, οὔτε τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ ἤρχετο ἐδῶ μέσα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ θὰ ἔλεγεν ὅτι ἐγὼ, διὰ νὰ προλάβω τὰ πράγματα, θὰ κάνω αὐτό, δὲν θέλετε κύριοι, δὲν ἐγκρίνετε τὰς ἐνεργείας μου; Θὰ τὸ ἔλεγε λοιπὸν αὐτὸ ἐδῶ καὶ εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Θὰ ἔλεγεν ὅτι ἐκτελεῖ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον μίαν ἐθνικὴν ὑπηρεσίαν. Ἐὰν δὲν ἐδέχοντο θὰ ὑπέβαλε τὴν παραίτησή του. Τότε οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν θὰ ἐκινοῦντο ὅπως κινοῦνται. (Στρεφόμενος πρὸς τὴν Ἀριστερὰν πτέρυγα): Ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν μίαν ἀλήθειαν, ὅτι τὸ ἔρεισμα τὸ ἠθικὸ τὸ παρέχει ἡ παράταξις αὐτή. Στὶς πλάτες τὶς δικές σας στηρίζονται. Ἐὰν τὰ καθάρματα αὐτὰ δὲν ἐστηρίζοντο στὶς πλάτες τὶς δικές σας δὲν θὰ εἶχαν τὴν τόλμη νὰ σηκώσουν τὸ ἀνάστημά των. Καὶ ἐγὼ αὐτὸ τὸ πιστεύω καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι καὶ σεῖς τὸ πιστεύετε. Δὲν πρόκειται, ἐὰν πέσωμεν ἡμεῖς, νὰ ἔλθετε σεῖς, καθαρὰ καὶ ξάστερα, θὰ ἔλθουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι δυναμικώτεροι καὶ ἀπὸ σᾶς καὶ ἀπὸ ἡμᾶς, δηλαδὴ οἱ κουκουέδες, ὁ Ζαχαριάδης, νὰ εἶσθε βέβαιοι περὶ αὐτοῦ, καὶ ὅπως κινδυνεύει τὸ δικό μου κεφάλι, κινδυνεύουν καὶ τὰ δικά σας. Δὲν θὰ περάσῃ ψυχικὸ αὐτὴν τὴν φοράν. Ποῖον τώρα εἶναι τὸ φάρμακον ποὺ θὰ μεταχειρισθῶμεν; Χρειάζεται πρῶτα–πρῶτα νὰ ἀρθοῦν ὡρισμένα πράγματα, νὰ φύγῃ ἀπὸ τὴ μέση τὸ ὑλικὸν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ψαρεύουν μέσα ἀπὸ τὰς κοινωνικὰς μάζας καὶ τὸ στέλλουν ἔξω. Τὸ ὑλικὸν αὐτὸ τὸ ἀναγκάζει ἡ πεῖνα, ἡ δυστυχία καὶ ἡ ἀνεργία. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ πρέπει νὰ προσέξωμεν πολὺ τόσον ἡ Κυβέρνησις, ὅσον καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία. Ὑπάρχει, ὅπως ξεύρετε, ἀνεργία ἀφάνταστος, ὑπάρχουν ἄνθρωποι οἰκογενειάρχαι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἠμποροῦν νὰ πάρουν οὔτε τὸ ψωμὶ τῶν παιδιῶν των καὶ τὸν πλησιάζει ὁ κατάλληλος κομμουνιστὴς καὶ τοῦ λέγει: «ἔλα ἐδῶ, θὰ σοῦ δώσω χρήματα» καὶ δυστυχῶς, διὰ τὸν κομμουνισμόν, δίδουν ὅλοι χρήματα, οἱ Παπαστράτηδες, οἱ δικοί σας οἱ Φίξηδες καὶ ἐγώ, ποὺ ἀπὸ τὸ πρωΐ ἕως τὸ βράδυ καὶ ἀπὸ τὸ βράδυ ἕως τὸ πρωΐ γυρίζω ὅλην τὴν Πειραϊκὴν κοινωνίαν, σᾶς λέγω ὅτι τὸ Συμβούλιον ὅλων τῶν ὀργανώσεων καὶ σωματείων κάθε ἑβδομάδα κάνουν ἔρανον καὶ ἐνισχύουν τὸν κομμουνισμόν. Μεγάλοι, λοιπόν, καὶ μικροί, ὅσοι ἐργάζονται, δίδουν εἰς τὸν κομμουνισμὸν ἀβέρτα καὶ λίρες καὶ δραχμές. Διὰ νὰ ἐκλείψῃ ἡ κατάστασις αὐτή, χρειάζεται, κατὰ τὴν γνώμην μου, νὰ διαλυθοῦν αἱ ὀργανώσεις αὐταί, ὅλαι αἱ ὀργανώσεις, νὰ εὑρεθῇ τρόπος ἐξευρέσεως ἐργασίας εἰς τοὺς ἀνέργους, ὥστε τὸ ἀνθρώπινον ὑλικὸν νὰ μὴ γίνεται ἐμπορεύσιμον καὶ νὰ μὴ δύνανται οἱ κομμουνισταὶ νὰ τὸ πλησιάζουν. Ἐκεῖνος, ποὺ ὑποφέρει, μέσα εἰς τὴν πεῖνα καὶ τὴν ἀπόγνωσι, χωρὶς νὰ ἔχῃ μέσα του τὰς κομμουνιστικὰς ἰδέας, ἀναγκάζεται νὰ γίνῃ κομμουνιστής, διότι τοῦ δίδουν 1–2 λίρες, τὸν πληρώνουν ἕως ὅτου νὰ γίνῃ καὶ αὐτὸς ἐγκληματίας καὶ μετὰ τὸν ἐγκαταλείπουν καὶ μετὰ γίνεται σύντροφος ἀχώριστος. Τὸ ψήφισμα, ποὺ ἐψηφίσαμεν προχθές, δὲν πρόκειται νὰ ἀποδώσῃ τίποτα, διότι ὅσοι πῆγαν εἰς τὸ βουνὸ δὲν φεύγουν. Στὸ βουνὸ δὲν ὑπάρχουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι νὰ μὴ βαρύνωνται μὲ τέσσαρα καὶ πέντε ἐγκλήματα ὁ καθένας. Ἐὰν πῆραν μερικοὺς διὰ τῆς βίας καὶ τοὺς πῆγαν στὸ βουνό, αὐτοὶ δὲν θὰ ἠμπορέσουν νὰ φύγουν. Διὰ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν ψηφίσματος πρόκειται ἡ Κυβέρνησις, ὅπως ἤκουσα νὰ λέγουν οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι καὶ νομικοί, νὰ διορθώσῃ μίαν τυπικὴν καὶ νομικὴν ἄποψιν. Εἶμαι τῆς γνώμης ὅτι ὅλη ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ δώσῃ τὴν εὐκαιρίαν αὐτὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καίτοι ἡ γνώμη μου εἶναι ὅτι καὶ αὐτὸ τὸ ψήφισμα δὲν πρόκειται νὰ ἀποδώσῃ τίποτε. Ἴσως καὶ ἐδῶ νὰ εἶναι τὸ χρῶμα καὶ τὸ κλῖμα, νὰ ἴδωμεν ὅμως πόσον καιρὸν αὐτὰ τὰ χρώματα καὶ τὰ κλίματα θὰ τὰ ἔχωμεν εἰς τὴν πλάτην μας. Ἀπὸ ἡμᾶς, κύριοι συνάδελφοι, ἐξαρτῶνται νὰ λείψουν καὶ τὰ χρώματα καὶ τὰ κλίματα καὶ ἡμεῖς ὅλοι πρέπει νὰ κάμωμεν ἀνακωχὴν καὶ προτείνω ἀνακωχήν. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ σημερινὴ Βουλὴ εἶναι ὁμοιογενής, διαπνέεται ἀπὸ ἐθνικὰ αἰσθήματα, ἐθνικὰ καὶ πατριωτικὰ συγχρόνως, καὶ μοῦ φαίνεται ὅτι δὲν εἶναι δύσκολον νὰ παραμερίσωμεν τὰς ἀντιθέσεις μας καὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον φέρω ἐγὼ ὡς πρότασιν, αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ ἐπιβάλλωμεν. Ἡ πρότασις αὐτὴ στηρίζεται ἐπάνω εἰς τὴν λαϊκὴν καὶ εἰς τὴν ἑλληνικὴν πραγματικότητα καὶ ἐφ’ ὅσον τὴν θέλει ὁ λαὸς, ὅλοι μας πρέπει νὰ τὴν ἀποδεχθῶμεν καὶ ὄχι πλέον μὲ λόγια, ὄχι μὲ ἀγορεύσεις, ἀλλ’ ὅλοι ὡς εἷς ἄνθρωπος, χωρὶς νὰ καταφύγωμεν εἰς αὐστηρὰ μέσα, εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ τὸ κατορθώσωμεν καὶ θὰ ἐκκαθαρισθῇ ἡ κατάστασις ἐντὸς μιᾶς ἑβδομάδος. Εἶμαι βέβαιος ὅτι αὐτοὶ οἱ κύριοι, ὅταν ἴδουν ὅτι ἐδῶ μέσα δὲν ἔχουν προστάτας καὶ ὅτι ὁ ἐθνικόφρων κόσμος εἶναι ἡνωμένος, θὰ παραδώσουν τὰ ὅπλα καὶ ἂν δὲν τὰ παραδώσουν θὰ τοὺς κυνηγήσωμε μὲ τὰ ἴδια ἄγρια μέσα.

§210Β. ΣΑΓΙΑΣ. Ἐπειδὴ εἴπατε ἀποσυμφόρησιν, εἶδα τὸν κ. Μαῦρο.

§211Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Διατὶ νὰ κατηγορῆτε τὸν κ. Μαῦρο, ἀφοῦ καὶ ἡμεῖς φέρομεν τὸ ἴδιο νομοσχέδιον. Ἐγὼ εἶμαι ντόμπρος καὶ λέγω τὴν ἀλήθειαν.

§212Β. ΣΑΓΙΑΣ. Ἡμεῖς δὲν κάμωμεν ἀποσυμφόρησιν, δίδομεν ἀμνηστίαν.

§213Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Λοιπόν, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει ὅλους μας, εἶναι πῶς θὰ κατασταλῇ ἡ ἀνταρσία, ἡ ὁποία ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε δὲν εἶναι ἐσωτερικὸν ζήτημα, δὲν εἶναι ζήτημα κουκουέδων, εἶναι καὶ ἐξωτερικόν, εἶναι καὶ τῶν γειτόνων μας. Αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ πάρωμε ὡς γεγονός, διότι καθὼς εἴδατε εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις ἐσκοτώθηκε καὶ Σέρβος στρατιώτης, μὲ σερβικὴν στολήν. Ἐξ ἄλλου εἶναι γεγονὸς ὅτι ὑπάρχουν σχολαὶ μέσα εἰς τὴν Σερβίαν ποὺ τοὺς διδάσκουν πῶς θὰ εἰσβάλλουν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ πῶς θὰ σφάζουν. Ἐὰν δὲν ἡσυχάσουν αὐτοὶ οἱ κύριοι, θὰ εἰσβάλουν ἄτακτοι ὁμάδες ἀπὸ τὴν Σερβίαν καὶ τὴν Βουλγαρίαν καὶ τὴν Ἀλβανίαν καὶ θὰ σφάξουν ὅσους δυνηθοῦν καὶ θὰ ἴδητε τότε ὅτι τὸ κακὸν ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ἐκείνης νὰ σταματήσῃ καὶ θὰ ἴδητε ὅτι ὁ τόπος καὶ ἡ κατάστασις θὰ ξεκαθαρίσῃ ὡς διὰ μαγείας. Σᾶς λέγω τὸ ἑξῆς: Τὴν Μικρὰν Ἀσίαν τὴν ἐγύρισα ὁλόκληρη καὶ ἔφθασα μέχρι τῆς Ἀγκύρας. Εἶδαν οἱ Τοῦρκοι ὅτι τοὺς ἐκάμαμε κακὸ καὶ ἤλλαξαν τακτικήν. Τώρα ὅμως, εἴμεθα οἱ καλύτεροι φίλοι, ἅμα μὲ τοὺς Βουλγάρους τοὺς κάνομεν τὰ ἴδια καὶ τοὺς πάρωμε τὸ αἷμα κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον καὶ αὐτοὶ θὰ γίνουν αὔριον οἱ καλύτεροι φίλοι μας καὶ θὰ ἡσυχάσουν. Τὰ πράγματα πρέπει νὰ λέγωνται ὠμά, ὅταν θὰ ξεύρουν οἱ ἀντίπαλοί μας ὅτι δὲν μένομεν ἀπαθεῖς ἀλλὰ θὰ πάρωμε τὴν ξιφολόγχη καὶ τὸ ὅπλον, τότε ἀλλάζουν. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ παρακαλέσω νὰ δώσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ ὅπλον αὐτὸ ποὺ ζητᾶ, ἀλλὰ νὰ φροντίσωμεν νὰ κάμωμεν μίαν ἐπιστράτευσιν ἀπὸ τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ δι’ ἀτομικῶν προσκλήσεων, νὰ πᾶμε ἐκεῖ ποῦ πρέπει νὰ ἀσφαλίσωμεν τὰ σύνορά μας καὶ νὰ φτιάξωμε μεταβατικὰ ἀποσπάσματα ποὺ νὰ γυρνᾶν στὰ χωριά, ὥστε νὰ ξεύρῃ ὁ χωριάτης ὅταν φεύγῃ τὸ ἀπόσπασμα σὲ μιὰ ὥρα θὰ εἶναι πάλιν ἐκεῖ. Αὐτὸ ποὺ κάμωμεν σήμερα εἶναι ἕνα κρυφτοῦλι εἰς βάρος τῶν Βορείων πληθυσμῶν τῆς Ἑλλάδος, τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ προσέξωμεν, διότι διὰ τοὺς Ἕλληνας ἐκείνους ἐπιβάλλεται κάθε θυσία ἀπὸ ὅλους μας. (Χειροκροτήματα).

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, ἐὰν δέχεται κατ’ ἀρχὴν τὸ Ψήφισμα.

§215ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Ἄρθρον 1ον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει τὸν λόγον.

§217Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Τὸ ἄρθρον 1 ἔχει οὕτω: «....... (ἀναγινώσκει) .......».

§218Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ἡ ἐξύβρισις κατὰ τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως θὰ ὑπάγεται εἰς τὰ πενταμελῆ Ἐφετεῖα; Ὅπως εἶναι διατυπωμένον λέγει ὅτι ἐξαιροῦνται μόνον οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι.

§219Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Δὲν περιλαμβάνονται τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ ἐξαίρεσις εἶναι διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Δὲν ὑπάρχει διάταξις διὰ τοὺς Ὑπουργούς.

§220Β. ΣΑΓΙΑΣ. Ὁ κ. συνάδελφος ἐρωτᾷ ἐφ’ ὅσον εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ δὲν ἐξαιροῦνται τῆς ἁρμοδιότητος τῶν Ἐφετείων παρὰ μόνον οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι, μήπως τυχὸν τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως πηγαίνουν εἰς τὰ Ἐφετεῖα;

§221Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Δὲν ὑπάρχει ἀδίκημα Ὑπουργῶν. Διὰ τὸν δημόσιον αὐτῶν βίον.

§222Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ἀδικήματα ἀφορῶντα τὸν δημόσιον βίον θὰ ἐκδικάζωνται ἀπὸ τὰ 5μελῆ Ἐφετεῖα;

§223Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. Πρόκειται περὶ τῶν ἀδικημάτων τοῦ τύπου;

§224Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Αὐτὰ τὰ εἶπον δι’ ἣν περίπτωσιν δὲν εἰδικεύσαμεν τὰ ἄρθρα. Ἐφ’ ὅσον εἰδικεύσαμεν τὰ ἄρθρα δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ προσθέσωμεν καὶ «διὰ τοῦ τύπου», διότι πρόκειται περὶ τῶν ἀδικημάτων τὰ ὁποῖα προβλέπουν τὰ ἄρθρα 10, 12 καὶ 38. Δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν ἄλλην ἐξαίρεσιν πλέον.

§225Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. Συνεπῶς τὸ νομοθέτημα δὲν ἀφορᾷ τὰ ἀδικήματα τοῦ τύπου.

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1ον, δεκτόν;

§227ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 1 ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἄρθρον 2ον.

§229Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ἡ διατύπωσις τῆς τρίτης περιπτώσεως εἶναι τόσον γενικὴ καὶ θὰ δώσῃ τόσας ἀφορμὰς εἰς ὑπερβολὰς καὶ ὑπερβασίας, ὥστε εἶναι ἐντελῶς ἀπαράδεκτος. Νομίζω ὅτι ἡ διατύπωσις «ὅταν....... (ἀναγινώσκει) .......», περιορίζει τὰς ὑπερβολάς.

§230Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι σαφεστάτη ἡ διάταξις.

§231Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ μὴν ἐπιμείνετε εἰς ἐπιψήφισιν τῆς 3 παραγράφου περὶ ἀναδρομικότητος. Παρακαλῶ νὰ διαγραφῇ, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον αἱ ζημίαι αἱ προκαλούμεναι παρὰ τῶν δικαστῶν δὲν βαρύνουν τὸ δημόσιον. Ἑπομένως ἐὰν θὰ δημιουργήσωμεν κακὴν ἐντύπωσιν δὲν θὰ ὠφελήσωμεν εἰς τίποτε. Ἐκτὸς αὐτοῦ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ παραγράψωμεν δικαίωμα ἂν ὑπάρχῃ.

§232Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προσθέσω τὴν φωνή μου εἰς τὴν τοῦ κ. Θηβαίου. Ἄλλωστε δὲν θὰ εὑρεθῇ δικαστὴς ὁ ὁποῖος θὰ βγάλῃ ἀπόφασιν δεχομένην αἴτησιν ἀποζημιώσεως. Παρακαλῶ ν’ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις.

§233Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ἡ 3ήμερος προθεσμία εἶναι περιττή. Θὰ παρακαλέσω ἐπὶ τῶν τριῶν προτάσεων νὰ γίνῃ ψηφοφορία δι’ ἀναστάσεως.

§234Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ὄχι, θὰ μείνῃ ἡ προθεσμία.

§235Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Δὲν ἐννοῶ διατὶ ἐπιμένετε ἐπὶ τῆς προθεσμίας;

§236Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Νὰ κάμωμεν ἕνα συμβιβασμόν, νὰ δεχθῶ 48ωρον προθεσμίαν.

§237Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ κατάσχεσις περιλαμβάνει τὴν κατάσχεσιν τοῦ ὑπὸ κυκλοφορίαν φύλλου. Ἡ ἰδία ἐφημερὶς δὲν δύναται νὰ τοποθετῇ εἰς τὴν θέσιν ἕνα ἄλλο δημοσίευμα καὶ νὰ τὸ κυκλοφορῇ;

§238Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ὄχι.

§239Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ κατάσχεσις ἑπομένως, τί περιέχει;

§240Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ἡ Κυβέρνησις δέχεται τὴν ἀπάλειψιν τῆς παραγράφου 3.

§241Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ἡ μόνη οὐσιαστικὴ διάταξις εἶναι τὸ ἐδάφιον γʹ καὶ παρακαλῶ ἐπ’ αὐτοῦ λόγῳ τῆς σημασίας του, νὰ γίνῃ ψηφοφορία ὄχι δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ἀλλὰ δι’ ἀναστάσεως.

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 2 ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§244Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ὁ κ. Π. Σωτηρόπουλος, ὑπέβαλε τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἀποδέχεται, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 καθ’ ἣν αἱ βάσει τοῦ παρόντος ψηφίσματος ἐπιβαλλόμεναι ποιναὶ δὲν ἀναστέλλονται, οὔτε ἐξαγοράζονται. Ἐπίσης γίνεται δεκτὸν ὅτι ἡ ἰσχὺς τοῦ παρόντος ψηφίσματος εἶναι ἑξάμηνος, δυναμένη νὰ παραταθῇ ἐπὶ ἓν εἰσέτι 6μηνον μετ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. (Ἀκολούθως γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 4 ἕως 6).

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον ψηφίσματος «περὶ τῶν ἀδικημάτων τοῦ τύπου», ὡς ἐτροπολογήθη. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἐπιθυμεῖ νὰ κάμῃ μίαν ἀνασκευὴν λεχθέντων εἰς τὴν Βουλήν.

§246Φ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 18 τοῦ μηνός, καθ’ ἣν δυστυχῶς δὲν παρευρισκόμην, ὁ ἐκ Θεσσαλονίκης ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Σαρρῆς, ἐπέρριψε μομφὴν κατὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Βρεττανικῆς Ὀργανωτικῆς τοῦ Στρατοῦ μας Ἀποστολῆς στρατηγοῦ κ. Ρῶλινς, εἰπὼν ἀκριβῶς τὰ ἑξῆς, ὡς ἀναγράφονται εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικά: «Ἡ Ἀγγλικὴ Ἀποστολὴ εὑρίσκεται ἐδῶ μ’ ἐπὶ κεφαλῆς ἕνα ἀξιοσέβαστον καὶ καθ’ ὅλα ἄξιον ἐκτιμήσεως κύριον, ὁ ὁποῖος ὅμως δὲν παύει νὰ εἶναι ὁ Ταγματάρχης τοῦ 1939, ὁ ἡττηθεὶς εἰς Δουνκέρκην, καὶ καταστρέφει λόγῳ τοῦ διεθνοῦς κλίματος ἕνα στρατόν, ὁ ὁποῖος τοσαύτας ὑπηρεσίας προσέφερε καὶ κατὰ τὸν πόλεμον, ὁ ὁποῖος ἐνίκησεν, ὁ ὁποῖος ἔγραψε τὸ ἔπος τῆς Ἀλβανίας. Αὐτὴ εἶναι ἡ βασικὴ αἰτία, διὰ τὴν ὁποίαν ὁ στρατός μας σήμερον δὲν εὑρίσκεται εἰς τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἔπρεπεν νὰ εὑρίσκεται». Ὀφείλω, ὡς πρὸς τὴν μομφὴν ταύτην, ν’ ἀναφέρω τὰ ἑξῆς: Ὁ Ταγματάρχης τοῦ 1939 ἀποτελεῖ αὐθεντίαν τοῦ Ἀγγλικοῦ Στρατοῦ, εἰδικώτερον εἰς τὰ ζητήματα τοῦ πυροβολικοῦ. Ὁ στρατηγὸς Ρῶλινς, ἔλαβε μέρος, βεβαίως, εἰς τὴν ἀποχώρησιν τῆς Δουνκέρκης, ἀλλὰ ἡ ἐπιχείρησις αὕτη παρὰ πάντων τῶν εἰδημόνων ἀναγνωρίζεται ὡς λαμπρὸν στρατιωτικὸν κατόρθωμα. Μετὰ ταῦτα ὁ στρατηγὸς Ρῶλινς ἐτοποθετήθη εἰς τὴν Δυτικὴν Ἀφρικήν, ὅπου ὑπηρέτησεν καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῶν ἐν Ἀφρικῇ ἐπιχειρήσεων. Κατόπιν ἔλαβεν μέρος εἰς τὴν ἀπόβασιν τῆς Νορμανδίας, ὡς ἀρχηγὸς τοῦ Πυροβολικοῦ τοῦ 3ου Σώματος Στρατοῦ. Καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς ἐκστρατείας ταύτης ἔμεινεν ὡς ἀρχηγὸς τοῦ Πυροβολικοῦ καὶ κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ 1945 ἀνέλαβε τὴν Διοίκησιν τῆς περιφήμου 49ης Μεραρχίας εἰς τὴν Ὁλλανδίαν, ὅπου ἡ Μεραρχία αὐτὴ κατέλαβεν τὸ Χάρλεμ καὶ προήλασε μέχρι τῆς Οὐτρέχτης. Μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ πολέμου ὁ στρατηγὸς Ρῶλινς ἡγήθη τῆς Μεραρχίας του ἐντὸς τοῦ Γερμανικοῦ ἐδάφους. Ἡ Μεραρχία αὕτη συγκαταλέγετο μεταξὺ τῶν Δυνάμεων Κατοχῆς ἐντὸς καὶ πέριξ τῆς περιοχῆς τοῦ Ρούρ. Κατόπιν ἀπεστάλη εἰς τὴν Ἑλλάδα ὡς ἀρχηγὸς τῆς Βρεττανικῆς Ὀργανωτικῆς τοῦ Στρατοῦ Ἀποστολῆς. Ὅ,τι δύναμαι νὰ βεβαιώσω, εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὅτι ὡς ἀρχηγὸς τῆς ἐν Ἑλλάδι Ἀποστολῆς, ἐκτελεῖ τὰ καθήκοντά του κατὰ τρόπον ἀξιοθαύμαστον μὲ περισσὸν ἐνδιαφέρον διὰ τὴν πρόολον τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ καὶ μὲ ἁγνὴν ἀγάπην διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Εἶναι ἐκ τῶν ἐκλεκτοτέρων ἀξιωματικῶν τοῦ Ἀγγλικοῦ Στρατοῦ. Καθὼς δὲ μὲ ἐβεβαίωσεν, τὸν παρελθόντα Μάϊον εἰς Παρισίους, αὐτὸς οὗτος ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Μεγάλης Βρεττανίας κ. Μπέβιν, ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις ἐφρόντισε ν’ ἀποστείλῃ ὡς μέλη τῶν Ὀργανωτικῶν Ἀποστολῶν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων καὶ τῆς χωροφυλακῆς καὶ ἀστυνομίας εἰς τὴν Ἑλλάδα τοὺς ἀρίστους ἀξιωματικούς, οὓς διέθετεν αὕτη. Ὁ κ. Τσῶρτσιλ, τέλος, ἐδήλωσε περὶ τοῦ στρατηγοῦ Ρῶλινς ὅτι «ἀπεστείλαμεν εἰς τὴν Ἑλλάδα τὸν ἄριστον τῶν στρατηγῶν μας». Σημειωτέον, ὅτι ἡ Ἀγγλικὴ Ὀργανωτικὴ Ἀποστολὴ εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ἐπεμβαίνει διόλου εἰς τὰ τῆς Διοικήσεως τοῦ Στρατεύματος. Ἀπασχολεῖται μὲ τὴν Ὀργάνωσιν καὶ τὴν ἐκπαίδευσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ καὶ μόνον μ’ αὐτάς. Νομίζω, ὅτι ταῦτα ἔπρεπε νὰ λεχθοῦν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, διὰ νὰ ἀποκατασταθῇ πλήρως ἡ ἀλήθεια. (Χειροκροτήματα).

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὅπως μὲ ἐξουσιοδοτήσῃ καὶ ἐπικυρώσω ὑπ’ εὐθύνη μου τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως.

§248ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§249ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§250ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§251ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 5.30′ μ. μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 3.15′ π. μ.).