1946.11.13

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 64η

Τετάρτη 13 Νοεμβρίου 1946

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6.30′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Σ. Σγουρόγλου ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κλπ.

§2Σ. ΣΓΟΥΡΟΓΛΟΥ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Ἅγιοι Ἀνάργυροι Βοΐου, διαμαρτύρονται διὰ φόνον Προέδρου καὶ ἑτέρου πολίτου ὡς καὶ διὰ τὸν τραυματισμὸν δύο γυναικῶν παρὰ συμμοριτῶν καὶ ζητοῦν λῆψιν μέτρων ἀσφαλείας των. Ὁ Πρόεδρος Κοινότητος Γαΐου Παξῶν διαμαρτύρεται διὰ παντελῆ ἔλλειψιν τροφίμων καὶ ἄρτου καὶ ζητεῖ ἄμεσον ἀποστολὴν σιτοφορτίου. Τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Κομοτινῆς καὶ περιφερείας ζητεῖ διπλασιασμὸν ἡμερομισθίων, κατάργησιν νόμου 28)44, ἐφαρμογὴν συλλογικῶν συμβάσεων κλπ. Ὁ Κώστας Ἀλεξόπουλος μικροπωλητὴς κάτοικος Βερροίας καὶ ἐκμισθωτὴς μικροῦ καταστήματος ζητεῖ τὴν ἀπόδοσιν τούτου. Ὁ Φαρμακευτικὸς Σύλλογος Σερρῶν διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος 448 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τῶν φαρμακευτικῶν συλλόγων. Οἱ πολιτικοὶ συνταξιοῦχοι Βόλου ζητοῦν αὔξησιν συντάξεως εἰς τὸ 85% κλπ. Οἱ Γονεῖς καὶ κηδεμόνες τῶν μαθητῶν Γυμνασίου Σιδηροκάστρου ζητοῦν ἐπειγόντως ἀποστολὴν καθηγητῶν πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ἐν λόγῳ Γυμνασίου. Ὁ Σύνδεσμος Γεωπόνων Μακεδονίας Θράκης ἐκφράζει τὴν πικρίαν του διὰ τὴν μὴ ἱκανοποίησιν τῶν Ἐθνικῶν μας διεκδικήσεων καὶ οἰκονομικῶν μας ἐπανορθώσεων καὶ διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἄδικον ταύτην μεταχείρισιν, ἧς ἔτυχεν ἡ Πατρίς. Ὁ Σύλλογος Προσωπικοῦ Κλαδικῶν Ἀσφαλιστικῶν Ταμείων διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ἱκανοποίησιν αἰτημάτων του καὶ ζητεῖ χορήγησιν ἱματισμοῦ, ἐξομοίωσιν ὑπαλλήλων μετὰ τῶν Νομικῶν προσώπων κλπ. Ὁ Σύνδεσμος ὁπλαρχηγῶν Νομοῦ Ρεθύμνης ζητεῖ, ὅπως συμπεριληφθοῦν εἰς τὸν νόμον περὶ συντάξεων καὶ μὲ ἀντίστοιχον διαβάθμισιν τῶν ἐν ἐνεργείᾳ Ἀξιωματικῶν τοῦ στρατεύματος. Ὁ Ἀγροτικὸς κόσμος Αἰγίνης καὶ Πεζῶν διαμαρτύρεται ἐντόνως δι’ ἐπιβληθεῖσαν φορολογίαν οἴνου καὶ ζητεῖ ἀπαλλαγὴν τούτων ἐπὶ ποσοστοῦ τριακοσίων (300) ὀκάδων εἰς ἕκαστον ἀγρότην. Ἡ Ὁμοσπονδία Ἐπαγγελματιῶν Θεσσαλονίκης ζητεῖ τὴν ἐξαίρεσιν τούτων ἐκ τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 11 ἀριθ. 1 τοῦ ἐδαφ. βʹ τοῦ νέου περὶ ἐνοικιοστασίου νόμου. Ἐπιτροπὴ οἰκογενειῶν κρατουμένων εἰς Φυλακὰς Καλλιθέας δυνάμει τοῦ ἄρθρου 4 τῆς ὑπ’ ἀριθ. 6)45 Συντακτικῆς Πράξεως ζητεῖ ὅπως συμπεριληφθῶσιν εἰς τὰ ληφθησόμενα περὶ κατευνασμοῦ μέτρα. Κάτοικοι Ἐρυθρῶν Θηβῶν ζητοῦν ἀποστολὴν διδασκαλικοῦ προσωπικοῦ πρὸς πλήρωσιν τῶν κενῶν θέσεων, τοῦ σχολείου των. Ἡ Ὁμοσπονδία Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Πολέμου Θεσσαλίας διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ νέου νόμου «περὶ ἀποδοχῶν τῶν κατεχόντων πλείονας τῆς μιᾶς ἐμμίσθου θέσεως ὑπαλλήλων κλπ. καὶ ζητεῖ τὴν κατοχύρωσίν της διὰ τῶν προϋπαρχόντων νόμων 4042)29 καὶ 1799)42. Ὁ κ. Κ. Τσαλδάρης (Ὑπ. Ἐξωτ.) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Κ. Ν. 4952)31 καὶ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. τῆς 29ης Ἀπριλίου 1946 «περὶ ἱδρύσεως μονίμου Ἀντιπροσωπείας παρὰ τῷ Ὀργανισμῷ Ἡνωμένων Ἐθνῶν» ὡς ἐκυρώθη διὰ τοῦ νόμου 25)1946». Ὁ κύριος Π. Χατζηπᾶνος (Ὑπ. Δικαιοσύνης) καταθέτει σχέδιον ψηφίσματος «περὶ τροποποιήσεως διατάξεως τοῦ ἄρθρου 15 τοῦ Α. Ν. 533)1945». Ὁ κύριος Δ. Παπαδημητρίου (Ὑπ. Μεταφ.) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 645)1945 «περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν ἐκ τοῦ πολέμου ζημιῶν τῶν σιδηροδρόμων». Ὁ βουλευτὴς κύριος Ε. Σοφούλης καταθέτει πρότασιν νόμου «περὶ συστάσεως Ἐθνικοῦ Ὀργανισμοῦ ἐξυγιάνσεως καὶ ἀρδεύσεως τῶν ἀγροτικῶν περιφερειῶν Μεσοκάμπου καὶ Τουρκομυλωνᾶ Κοινότητος Βαθέος Νομοῦ Σάμου». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Δρόσος, Σ. Σχινᾶς, Κλ. Θεοφανόπουλος, Α. Τσιρώνης, Α. Ἰατροῦ, Η. Μπάτζιος κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεων τινων ἀφορωσῶν τὸ προσωπικὸν τῶν Ὑπηρεσιῶν ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Πολυζωγόπουλος, Γ. Τζωρτζόπουλος, Δ. Πετροπουλᾶκος, Κ. Παπακωνσταντίνου, Μ. Καρζῆς, Ε. Κουσαῆς, Α. Φράγκου, Σ. Σχινᾶς, Γ. Μπάρδας, κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεων τινων ἀφορωσῶν τὸ προσωπικὸν τῶν Ὑπηρεσιῶν ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν καὶ ἄλλων τινων διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς Τρικάλων κ. Ε. Κουσαῆς καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Δημάρχου Μουζακίου, Προέδρου Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Μουζακίου, Προέδρου Κοινότητος Μαυρομματίου, Προέδρου Κοινότητος Μεσοβουνίου, Προέδρου Κοινότητος Στεφανιάδος, Νευροβονίστης καὶ Κερασιᾶς, διὰ τοῦ ὁποίου ἀναφέρουν ὅτι ἀναρχικὰ στοιχεῖα κατέχουν τὰ χωρία Μεσοχώρι, Παλληκαριᾶ, Ροπιτόν, Κνισοβόν, Νευροβουνίστα, Κερασιά, Ἑλληνόκαστρον, Πέτριλον, Στεφανιάδα, Πετρωτὸν καὶ Ἀνθητόν, ἐγκαταστήσαντα ὑπηρεσίας Δικαστηρίων καὶ Τηλεφώνου, φορολογοῦντα προϊόντα, ὑποχρεώσαντα ἐθνικόφρονας πολίτας νὰ τοὺς προμηθεύσωσιν ὑπόδησιν καὶ ὅτι ἐθνικόφρονες πολῖται περιελθόντες εἰς ἀπόγνωσιν ἐγκαταλείπουν τὰς ἑστίας των καταφεύγοντες εἰς ἄλλας περιοχάς. Ζητοῦν δὲ τὴν ἀποστολὴν ἰσχυρᾶς δυνάμεως πρὸς ἐπιβολὴν τῆς τάξεως.

§3Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἔχει ὑποχρέωσιν ἡ Βουλὴ ν’ ἀσχοληθῇ ἀπόψε ἀμέσως ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, ἐν ὀνόματι τῆς πατρίδος.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Δ. Σαρρῆς ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§6Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἰς σημερινὴν τηλεφωνικὴν συνδιάλεξιν μὲ τὴν Θεσσαλονίκην μὲ ἐπληροφόρησαν ὅτι τὴν παρελθοῦσαν νύκτα ἐγένετο ἐπίθεσις κατὰ τῆς Ναούσης ἥτις προήχθη νοτιώτερον ἐπὶ τοῦ κάμπου τῆς .... .... καὶ προσεβλήθησαν τὰ χωρία ................. θύματα, ἐμπρησμοὶ καὶ λεηλασίαι. Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι καὶ πολὺ σοβαρὸν καὶ πολὺ ἐπεῖγον. Ὁ λόγος αὐτὸς εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος μὲ ἤγαγεν εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ ζητήσω τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Ἐνθυμεῖσθε, κύριοι βουλευταί, ὅτι εἰς τὴν ἀγόρευσίν μου τῆς παρελθούσης Πέμπτης καὶ συγκεκριμένως εἰς τὴν περικοπήν μου ἀναφερομένην εἰς τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ ἀσφάλειαν, ἀπέδωσα κατηγορίαν εἰς τὰς Διοικήσεις τῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Θεσσαλίας. Εἶπον ὅτι εἶναι διάχυτος ἡ γνώμη εἰς μίαν μεγάλην μερίδα τοῦ Μακεδονικοῦ καὶ τοῦ Θεσσαλικοῦ λαοῦ, εἰς ἐμὲ δὲ τοῦτο ἔχει καταστῆ συνείδησις, ὅτι ἡ ἀποστολὴ τῆς στρατιωτικῆς ἡγεσίας εἰς τὰς δύο αὐτὰς περιοχὰς δὲν εἶναι ἄμοιρος πολιτικοῦ περιεχομένου. Ὁ ἀξιότιμος κύριος συνάδελφος Κατσώτας μοῦ ἠμφισβήτησε τὸ δικαίωμα νὰ κατηγορήσω τὴν στρατιωτικὴν ἡγεσίαν. Εἶπεν ὅτι ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν δρᾶσιν αὐτῆς. Ἀφ’ ἑτέρου ὁ ἀξιότιμος κύριος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ψυπουργὸς ἐπληροφόρησε τὴν Βουλὴν ὅτι τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα κατέχει τοῦ ἐπιτρέπουν νὰ συμπεράνῃ ὅτι ἡ στρατιωτικὴ ἡγεσία πράττει τὸ καθῆκον της καὶ συνεπῶς οὐδεὶς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τὴν κατηγορήσῃ. Ὑπῆρξα Ταγματάρχης τοῦ Πεζικοῦ, προελθὼν ἀπὸ παραγωγικὴν Σχολήν, ἐφοίτησα εἰς τὴν Σχολὴν Πολέμου —νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε τὴν μικρὰν αὐτὴν παρέκβασιν—διώκησα ἀνταρτικὰς ἐθνικὰς ὁμάδας εἰς τὸ Βέρμιον καὶ ἀλλαχοῦ, ἐχρημάτισα καθηγητὴς τῆς νεωτέρας τακτικῆς εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν, εἶχα τὴν τιμὴν νὰ ἐπανέλθω πάλιν εἰς τὴν Ἤπειρον καὶ νὰ ὑπηρετήσω ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ Στρατηγοῦ Ζέρβα. Συνεπῶς ἔχω πλήρη συναίσθησιν καὶ ἐπίγνωσιν τῶν ὅσων λέγω, καθὼς καὶ τῶν συνεπειῶν τὰς ὁποίας συνεπάγονται τὰ λόγια μου αὐτά. Συνεπῶς τὸ ζήτημα τίθεται ὡς ἑξῆς: Ἢ ἐγὼ εἶμαι ἐν πλάνῃ ἢ ἂν θέλετε ἐκ προθέσεως προσάπτω κατηγορίαν εἰς τὴν Ἀνωτέραν Στρατιωτικὴν Διοίκησιν ἢ πραγματικῶς ἔχω δίκαιον δι’ ὅσα λέγω, ὁπότε τόσον ἡ Κυβέρνησις ὅσον καὶ ἡ Βουλὴ ὀφείλουν νὰ ἐξετάσουν τὸ ζήτημα καὶ νὰ ληφθοῦν τὰ προσήκοντα μέτρα, διότι τὸ ζήτημα εἶναι σοβαρὸν καὶ ἐπεῖγον. Εἶμαι κάτοχος στοιχείων τὰ ὁποῖα προέρχονται ἀπὸ Λοχαγοὺς οἱ ὁποῖοι διοικοῦν Λόχους καὶ οἱ ὁποῖοι προέρχονται ἀπὸ τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων καὶ τὴν στιγμὴν ταύτην εὑρίσκονται ἐπὶ κεφαλῆς τῶν λόχων των εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ ἀγωνίζονται. Συνεπῶς τὰ στοιχεῖα δὲν προέρχονται ἀπὸ τὸ πεζοδρόμιον ἢ ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας. Ὑπάρχουν στοιχεῖα ἐπὶ τῶν συγκρούσεων αἱ ὁποῖαι ἔγιναν εἰς τὸ Ἀργυροπούλιον, εἰς τὴν Ἀγυιάν, Δεσκάτην κλπ. ὅσον ἀφορᾷ τὸ Βʹ Σῶμα Στρατοῦ, ὑπάρχουν στοιχεῖα ἐπὶ τῆς συγκρούσεως τῆς Νιγρίτης............... ὅσον ἀφορᾷ τὴν περιφέρειαν τοῦ Γʹ Σώματος Στρατοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, θέτω τὸ ζήτημα ὡς ἑξῆς: Νὰ τεθῇ τὸ ζήτημα εἰς τὰς Διοικήσεις τῶν περιοχῶν αὐτῶν καὶ νὰ ἐρωτηθοῦν: «Θέλετε νὰ ἐμπεδωθῇ ἡ τάξις καὶ ἡ ἀσφάλεια;» Εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι θὰ εἴπουν ναί. Δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος πιστεύει ὅτι δὲν θέλουν καὶ ὅτι θὰ εἴπουν ὄχι. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἕνα ἐρωτηματικόν. Διὰ νὰ ἐμπεδωθῇ ἡ τάξις καὶ ἡ ἀσφάλεια πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἡ πίστις, πρέπει νὰ πιστεύουν. Διότι καὶ ἡ ὑπερτάτη ἡγεσία δὲν πιστεύει καὶ τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους δὲν πιστεύει θὰ τοὺς ἀναπτύξωμεν ἐφ’ ὅσον δεχθῇ τὴν συζήτησιν ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργός. Ὅταν τὸ Γʹ Σῶμα Στρατοῦ, τὸ Στρατηγεῖον, ὀχυροῦται διὰ συρματοπλεγμάτων καὶ ναρκοπεδίων ἐντὸς τῆς πόλεως Λαρίσης, ἀντιλαμβάνεσθε ἐὰν ὑπάρχῃ πίστις. Καὶ τὶ θέλετε νὰ συμπεράνουν καὶ οἱ ἡγήτορες, οἱ Συνταγματάρχαι καὶ παρακάτω οἱ διάφοροι βαθμοῦχοι, καθὼς καὶ ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ὁ ὁποῖος βλέπει ἐντὸς τῆς Λαρίσης νὰ ὀχυροῦται τὸ Σῶμα Στρατοῦ μὲ ναρκοπέδια καὶ συρματοπλέγματα. Κατὰ συνέπειαν ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐὰν εἶναι διατεθειμένος νὰ δεχθῇ συζήτησιν, ὁπότε θὰ ἀναπτύξω πῶς ἐγένοντο αἱ συγκρούσεις εἰς τὰς περιοχάς, τὰς ὁποίας προανέφερα.

§7Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καταθέτω πρότασιν ὑπογεγραμμένην ὑπὸ 10 βουλευτῶν περὶ συστάσεως ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς δημοσίας ἀσφαλείας καὶ τῆς διαταράξεως τῆς τάξεως. Ζητοῦμεν νὰ ἐφαρμοσθοῦν αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου 58 τοῦ Συντάγματος συμφώνως μὲ τὸ ἄρθρον 8 παράγραφος τελευταία τοῦ Κανονισμοῦ.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ τὸ τηλεγράφημα ἐγέννησεν εὔλογον συγκίνησιν εἰς τὸ Σῶμα ἐρωτῶ τὸ Σῶμα θέλει ἐπὶ τοῦ τηλεγραφήματος νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις;

§9ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§10Φ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑφυπ. Στρατ.). Τοῦ τηλεγραφήματος τούτου μόνον αὐτὴν τὴν στιγμὴν λαμβάνομεν γνῶσιν. Εἶναι ἕνα φαινόμενον τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἐξαιρετικόν. Εἰς πολλὰ τμήματα ἔχουν καταληφθῆ ὡρισμένα χωρία ἀπὸ τὰς συμμορίας. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ εἴπω εἶναι ὅτι γενικῶς ὁ στρατὸς ἔχει ἀρχίσει νὰ ἀναλαμβάνῃ τὴν πρωτοβουλίαν, τὴν ὁποίαν μέχρι τοῦδε εἰς αὐτὸν τὸν κλεφτοπόλεμον τὴν εἶχον αἱ συμμορίαι. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ νὰ γενικευθῇ καὶ νὰ συζητηθῇ ἀπόψε τὸ ζήτημα τοῦτο διότι εἶναι γενικωτέρας φύσεως ἀπὸ μίαν περίπτωσιν τῆς ὁποίας ἡ ἀκρίβεια μπορεῖ νὰ εἶναι πραγματική, ἀλλὰ τῆς ὁποίας δὲν ἔχομεν τὴν βεβαίωσιν ἀπὸ τὰς ἁρμοδίας στρατιωτικὰς Ἀρχὰς καὶ δὴ ἀπὸ τὸ Ἐπιτελεῖον καὶ νομίζω ὅτι θὰ ἠδύνατο νὰ μᾶς ἀγάγῃ εἰς πλάνας καὶ εἰς συζητήσεις περιττὰς καὶ βλαβεράς. Θὰ παρακαλέσω πάρα πολὺ τὸ Σῶμα νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν συζήτησιν ἀπόψε αὐτοῦ τοῦ θέματος. Ὡς πρὸς τὰ ἄλλα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος κύριος συνάδελφος ἐκ Θεσσαλονίκης, τὰ περὶ ἐπιθέσεως ἐναντίον τῆς Ναούσης κ.τ.λ. δὲν ἔχομεν ἐπίσημον ἐπιβεβαίωσιν καμμίαν τοιούτων γεγονότων. Ἔλαβε ἕνα τηλεγράφημα ἰδιωτικὸν ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην. Πάντως αὐτὸ ποὺ ἠμπορῶ νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλὴν καὶ τὴν κοινὴν γνώμην εἶναι ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ ἐπίθεσις ἐναντίον πόλεων ἢ κωμοπόλεων ὅπου ὑφίστανται φρουραί. Ἔχουν ληφθῆ τοιαῦτα μέτρα ὥστε αὐτὸ καθίσταται τελείως ἀδύνατον. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ ὑπόθεσις τῆς ἐκκαθαρίσεως εὑρίσκεται εἰς καλὴν ὁδὸν δὲν πρέπει δὲ νὰ τὴν παραβλάψωμεν μὲ συζητήσεις περιττάς. Διατὶ νὰ ἀναφέρωμεν μόνον γεγονότα τὰ ὁποῖα ἴσως ἠμποροῦν νὰ κάνουν ἐντύπωσιν δυσμενῆ; Ὑπάρχουν ἄλλα γεγονότα, ὅπως ἡ κατατρόπωσις, ἡ τελεία καταστροφὴ συμμορίας εἰς τὴν περιφέρειαν Φλωρίνης παρὰ τὴν λίμνην Πρέσπαν, εἰς τὸ χωρίον Σφήκα, ὅπου συμμορία ἐξωντώθη κυριολεκτικῶς· 24 ἐκ τῶν συμμοριτῶν ἐφονεύθησαν, οἱ δὲ ὑπόλοιποι ἐτράπησαν εἰς φυγὴν εἰς τὸ Ἀλβανικὸν ἔδαφος. Ὑπάρχουν πολλὰ τοιαῦτα παραδείγματα τὰ ὁποῖα δὲν θὰ ἤθελα κἂν νὰ ἀναφέρω διότι αἱ ἐπιχειρήσεις ἐξακολουθοῦν καὶ δὲν θὰ ἦτο καλὸν νὰ γίνεται θόρυβος περὶ ἐπιχειρήσεων αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται ἐν προόδῳ. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὸ Σῶμα νὰ ἔχῃ πεποίθησιν ὄχι μόνον εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν Στρατὸν καὶ τὴν Χωροφυλακὴν ὅτι κάνουν τὸ πᾶν διὰ νὰ ἀναχαιτίσουν αὐτὴν τὴν ἐπίθεσιν ἐναντίον τῆς ἑνότητος καὶ τῆς ἀσφαλείας τοῦ Κράτους.

§11Ν. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Εἰς τὴν ἕδραν ἑνὸς τάγματος ἐξετελέσθη χθὲς ἕνας ἐπιστήμων.

§12Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Θέλομεν νὰ μᾶς εἴπητε ἐντὸς πόσου χρονικοῦ διαστήματος εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμπεδωθῇ ἡ τάξις; Δὲν θέλομεν ἀοριστίας.

§13Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§14Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐὰν δὲν γενικευθῇ ἡ συζήτησις δὲν θὰ ὁμιλήσῃ καὶ ὁ κύριος Σίδερης. Ἐὰν ὁμιλήσῃ ὁ κύριος Σίδερης ζητῶ τὸν λόγον.

§15Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Δὲν θὰ ὁμιλήσω ἐγώ. Ἁπλῶς ἔχω νὰ εἴπω τοῦτο εἰς ὀλίγας λέξεις......

§16Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Καὶ ἐγὼ ὀλίγας λέξεις θέλω νὰ εἴπω.

§17Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἀπευθυνθῆτε τότε εἰς τὸν κύριον Πρόεδρον. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διαπιστοῦται καθ’ ἑκάστην καὶ γίνεται πλέον κοινὴ συνείδησις εἶναι ὅτι ἡ Βουλὴ περὶ πολλὰ καὶ διάφορα τυρβάζει.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅπως προχθὲς ὅλην τὴν ἡμέραν μᾶς ἀπησχολήσατε μὲ τὸν Ρεϊζίνη.

§19Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἀλλ’ εἰς τὰ τρία θεμελιώδη κεφάλαια τὰ ὁποῖα ἐνδιαφέρουν ἐξαιρετικῶς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, εἰς τὰ ἐξωτερικὰ ζητήματα, εἰς τὰ οἰκονομικὰ ζητήματα καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῆς Δημοσίας τάξεως ἡ Βουλὴ σιγᾷ. Τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων δέχεται τὴν συζήτησιν καὶ ἀπόψε, ἐὰν ἀποφασισθῇ. Ἀλλ’ ἐὰν τοῦτο δὲν ἀποφασισθῇ, ζητεῖ νὰ ὁρισθῇ εἰδικὴ συνεδρίασις εἰς τὴν ὁποίαν νὰ ἐξελιχθῇ ἐνώπιον ἡμῶν ὁλόκληρον τὸ δρᾶμα τὸ ὁποῖον παίζεται εἰς τὴν χώραν μας καὶ νὰ μὴ ἀρκεσθῶμεν μόνον εἰς ἀρνητικὰς ἐπικρίσεις, ἀλλὰ νὰ διατυπώσωμεν καὶ θετικὰς γνώμας περὶ τοῦ πρακτέου. Διότι δὲν εἶναι ζήτημα μόνον εὐθύνης τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ εἶναι καὶ ζήτημα ὑποχρεώσεως τῆς Βουλῆς, νὰ συμβάλῃ καὶ αὐτὴ διὰ σαφῶν δηλώσεων περὶ τῆς τηρητέας πολιτικῆς εἰς τὴν προσπάθειαν πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς τάξεως. Ἐὰν λοιπὸν ἀπόψε δὲν θὰ ἐγίνετο δεκτὸν νὰ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις, θὰ κάνωμε πρότασιν καὶ θὰ τὴν διατυπώσωμεν ὑπὸ μορφὴν ἐπερωτήσεως, ἐὰν εἶναι σύμφωνος ἡ Βουλή, θὰ συζητήσωμεν καὶ τὴν πρόταξιν αὐτῆς ὥστε νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα καὶ νὰ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σπουδαιοτέρου ζητήματος τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλήν.

§20Π. ΓΥΠΑΡΗΣ. Μετὰ τὸν ἐνταφιασμὸν τῶν ἐθνικῶν ζητημάτων δὲν μένει κανένα ἄλλο ζήτημα διὰ νὰ συζητήσωμεν παρὰ τὸ ζήτημα τῆς ἐννόμου τάξεως.

§21Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρόεδρ. Κυβερν.). Καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει καμμίαν ἀντίρρησιν ἀπολύτως νὰ ὁρισθῇ μία ἡμέρα. Θὰ ἐπρότεινα μάλιστα εἰς τὴν πρότασιν τοῦ ἀναπληροῦντος τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων νὰ ὁρίσωμεν ἐὰν θέλετε τὴν προσεχῆ Δευτέραν διὰ νὰ συζητήσωμεν αὐτὸ τὸ θέμα.

§22ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον.

§23Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Διὰ νὰ μὴ κάνουμε χωριστὴν συνεδρίασιν δὲν θὰ ἠμποροῦσε νὰ συνδυασθῇ μὲ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης; Μὲ τὴν εὐκαιρίαν αὐτὴν ἠμποροῦμεν νὰ ἀναπτύξωμεν ὁλόκληρον τὸ ζήτημα.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν θέλετε εἰδικὴν συνεδρίασιν νὰ τὴν ὁρίσωμεν τὴν Δευτέραν. Ἢ θέλετε νὰ τὴν συνδυάσωμεν μὲ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου;

§25Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρόεδρ. Κυβερν.). Νομίζω πὼς ἡ Βουλὴ εἶναι σύμφωνος νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις μαζὶ μὲ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατόπιν τῶν δηλώσεων τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ γίνῃ συνδυασμὸς μαζὶ δηλαδὴ μὲ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῶν μέτρων κατευνασμοῦ νὰ συζητηθῇ καὶ τὸ ζήτημα αὐτὸ τῆς Δημοσίας ἀσφαλείας;

§27ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§28Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι θὰ ὑποβληθῇ τὸ ταχύτερον ἡ ἔκθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς.

§29ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον, αὔριον.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Σ. Χούτας ἔχει τὸν λόγον.

§31Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Διὰ τῶν ἐφημερίδων πληροφορούμεθα ὅτι ἡ Κυβέρνησις διὰ νεωτέρου ὑπομνήματός της πρὸς τὸ Συμβούλιον τῶν Τεσσάρων ἐμείωσε τὰς πρὸς Βορρᾶν ἐλαχίστας ἐκείνας ἐθνικάς μας ἐδαφικὰς διεκδικήσεις εἰς τὸ ⅒ τῶν ἀρχικῶν τοιούτων. Νομίζω ὅτι ἐπὶ τοῦ σοβαρωτάτου αὐτοῦ ζητήματος θὰ ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ μερικὰς ἐξηγήσεις εἰς τὸ Σῶμα. Φρονῶ ὅτι αἱ ἐθνικαί μας διεκδικήσεις ἀποτελοῦν πάγιον αἴτημα τοῦ Ἔθνους τὸ ὁποῖον δύναται ἐπὶ γενεὰς γενεῶν νὰ προβάλλεται μέχρις ὅτου εὕρῃ τὴν δικαίωσίν του. Δὲν νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὸ δικαίωμα σήμερον νὰ παραγράφῃ ἢ νὰ μειώνῃ τὸ αἴτημα τοῦτο δεδομένου ὅτι δὲν πρόκειται νὰ εὕρῃ μεγαλυτέραν κατανόησιν ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι συστηματικῶς ἀντιδροῦν εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἱκανοποιήσεως τῶν ἐθνικῶν μας δικαίων. Θὰ ἐπεθύμουν ἐπὶ πλέον νὰ κάμω τὴν σύστασιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως παύσῃ νὰ υἱοθετῇ ἀσυζητητὶ τὰς συμβουλὰς τῶν λεγομένων φίλων μας διότι ἀπεδείχθη περιτράνως ὅτι αἱ συμβουλαὶ αὐταὶ δίδονται διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἰδικῶν των συμφερόντων καὶ ὄχι τῶν ἰδικῶν μας. Θὰ ἐπεθύμουν ὅπως ἡ Κυβέρνησις παραστῇ ὡς ἀπαιτητὴς τῶν ἐθνικῶν μας δικαίων καὶ ὄχι ὡς διαπραγματευόμενος ἐπαίτης. Θὰ ἐπεθύμουν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιδώσῃ ἀκεραίαν τὴν νόταν τῶν ἐθνικῶν μας διεκδικήσεων καὶ νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τοὺς ὀφειλέτας, ἐννοῶ τοὺς δύο συμμάχους, τὴν πλήρη ἐξόφλησίν της. Ἐὰν δὲ αὐτοὶ παρὰ τὸ πλευρὸν τῶν ὁποίων τόσον ἠγωνίσθημεν καὶ τόσον αἷμα ἐχύσαμεν δὲν θελήσουν νὰ τὴν ἐξοφλήσουν τότε θὰ μείνῃ ἴσως εἰς αὐτοὺς κάποια κηλὶς ἱστορική, ἡμεῖς δὲ θὰ σώσωμεν κἄτι ἢ μᾶλλον ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον καὶ κυρίως ἐπολεμήσαμεν, τὴν τιμὴν καὶ τὴν ὑπόληψιν τοῦ ἔθνους, ἡ ὁποία πιστεύω ὅτι μὲ τὰς διαπραγματεύσεις αὐτὰς καὶ μὲ τὰς ὑποχωρήσεις καταπίπτει.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§33Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Δὲν νομίζω ὅτι τὸ θέμα ἠμπορεῖ νὰ τύχῃ ἀπαντήσεως τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν διεξάγονται διαπραγματεύσεις ἐντεῦθεν πρὸς τοὺς ἐν Ἀμερικῇ κατ’ εὐθείαν καὶ διὰ τῶν ἀντιπροσώπων ἡμῶν πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν Μεγάλων Δυνάμεων καὶ φίλων. Ἐὰν ἡ Ἀντιπολίτευσις νομίζῃ ὅτι ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ δημοσία συζήτησις ἐν προκειμένῳ, ἂς τὸ ζητήσῃ καὶ θὰ σκεφθῶμεν πῶς ἠμπορεῖ νὰ συζητηθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς παρόμοιον θέμα. Νομίζω ὅμως ὅτι τὸ θέμα εἶναι ἐξ ἐκείνων τῶν ζητημάτων, τῶν ὁποίων δὲν τελεῖ ἐν ἀγνοίᾳ ἡ Ἀντιπολίτευσις. Διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι αἱ πρὸς τὴν Βουλγαρίαν ἀξιώσεις μας τελοῦσιν ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῆς στρατηγικῆς κατασφαλίσεως τῶν συνόρων, χωρὶς αὐτὸ βέβαια νὰ ἀποτελῇ πλήρη ἱκανοποίησιν τῶν ἐθνικῶν μας διεκδικήσεων ἐπὶ τῶν ὁποίων πιθανὸν τὴν στιγμὴν αὐτὴν νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ διεξαχθῇ εὐρυτέρα συζήτησις. Ἑπομένως τὸ θέμα δὲν εἶναι παρὰ ζήτημα ἀσφαλείας ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἑλλάδος, ὡς ἀντιμετωπίζεται τοῦτο ὑπὸ τῶν συμμάχων μας. Νομίζω ὅτι πέραν τούτου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβῶ εἰς καμμίαν περαιτέρω ἀνακοίνωσιν καὶ πιστεύω ὅτι τόσον ὁ κύριος βουλευτὴς ὁ ὁμιλήσας ἐπὶ τοῦ θέματος, ὅσον καὶ ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος θὰ συμφωνήσῃ εἰς τὸ ὅτι ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας ἐπιβάλλεται ἐν προκειμένῳ νὰ τηρηθῇ μία σχετικὴ σιωπὴ ἕως ὅτου ἴδωμεν ποῦ θὰ ἀχθῇ τὸ ὅλον ζήτημα.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Γ. Παπανδρέου ἔχει τὸν λόγον.

§35Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀνέκαθεν ἐδηλώσαμεν ὅτι ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως τοῦ Ἐθνικοῦ θέματος θὰ ἔλθωμεν εἰς συζήτησιν ὅταν κλείσῃ ὁ κύκλος τῆς Ἐθνικῆς προσπαθείας. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ συγκεκριμένον θέμα τὸ ὁποῖον ἀνεκινήθη καὶ τὸ ὁποῖον πράγματι εἶναι σπουδαῖον καὶ πράγματι, προκαλεῖ τὴν συγκίνησιν τοῦ Ἔθνους, φρονοῦμεν ὅτι ὁ καθορισμὸς τοῦ χρόνου τῆς συζητήσεως ἀνήκει εἰς τὴν ὑπεύθυνον Κυβέρνησιν. Ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις κρίνει ὅτι ὁ σημερινὸς χρόνος δὲν εἶναι εὔθετος πρὸς τοιαύτην συζήτησιν ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπιμείνωμεν.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Γ. Σίδερης ἔχει τὸν λόγον.

§37Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν νομίζομεν ὅτι πρέπει νὰ προκληθῇ συζήτησις. Ἐπιφυλασσόμεθα ὅμως βραδύτερον νὰ κρίνωμεν, ἐὰν αἱ περιστάσεις εἶναι τοιαῦται, κατόπιν συνεννοήσεως καὶ μὲ τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ προκαλέσωμεν συζήτησιν ἢ νὰ δεχθῶμεν τυχὸν προκαλουμένην ἄλλοθεν συζήτησιν.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Σ. Βενιζέλος ἔχει τὸν λόγον.

§39Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὁμολογῶ ὅτι ὅλοι πονοῦμεν διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον μεταχειρίζονται τὴν Ἑλλάδα γενικῶς εἰς τὸ Συνέδριον τῆς Εἰρήνης καὶ εἰδικῶς εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν Τεσσάρων καὶ τὰ λόγια τοῦ κυρίου Χούτα ἔχουν μεγάλην ἀπήχησιν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν διὰ τὴν ἀδικίαν ἡ ὁποία προσγίγνεται. Ἀλλ’ ἐπὶ ἑνὸς τόσον σοβαροῦ θέματος, νομίζω τὴν εὐθύνην καὶ τὴν πρωτοβουλίαν τὴν ἔχει ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία εἶναι καὶ ἁρμοδία νὰ καθορίσῃ τὴν ἡμερομηνίαν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ διεξαχθῇ εὐρυτέρα συζήτησις.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ν. Ζέρβας ἔχει τὸν λόγον.

§41Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ὁ κύριος Χούτας εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἐξέφρασεν τὴν πικρίαν καὶ τὴν ὀδύνην τὴν ὁποίαν αἰσθάνεται τὸ σύνολον τῆς Βουλῆς καὶ τὸ σύνολον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ὄχι μόνον διὰ τὴν κακομεταχείρισιν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν παντελῆ ἄγνοιαν τῆς μόνης νικητρίας εἰς τὸν τελευταῖον πόλεμον χώρας, τῆς Ἑλλάδος. Ἐμείναμεν σύμφωνοι ὅμως ὅπως τὸ θέμα τὸ Ἐθνικὸν πρὶν ἢ λήξῃ ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως καὶ γενικῶς πρὶν ἢ καταβληθῇ κάθε τοιαύτη ὥστε νὰ σταματήσῃ ἔν τινι μέτρῳ ἡ ἀδικία ἐκρίναμεν λέγω σκόπιμον νὰ μὴ συζητήσωμεν ἐπὶ τοῦ παρόντος τὸ θέμα τοῦτο τὸ ἐθνικόν. Ἐφ’ ὅσον δὲ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐξακολουθεῖ νὰ ἔχῃ καὶ νὰ ὑποστηρίζῃ αὐτὴν τὴν γνώμην, νομίζω καὶ ἐγὼ ὅτι αὐτὴν τὴν ὥραν δὲν πρέπει νὰ χωρήσωμεν πρὸς συζήτησιν ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ ζητήματος καίτοι ὁ πόνος καὶ ἡ ὀδύνη μας εἶναι ἄπειρος.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Π. Κανελλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§43Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μεγάλαι, κύριοι βουλευταί, εἶναι αἱ πικρίαι μας καὶ αἱ ἀνησυχίαι. Νομίζω ὅμως ὅτι ἡ στιγμὴ τῆς δημοσίας συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἐθνικῶν μας προβλημάτων ἢ μᾶλλον ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως τῆς Κυβερνητικῆς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁρισθῇ παρὰ μόνον ὑπ’ αὐτῆς ταύτης τῆς ὑπευθύνως διαχειριζομένης τὴν ἐθνικὴν ὑπόθεσιν Κυβερνήσεως. Ἐπιφυλασσόμεθα, ἀναμένομεν, ἀνησυχοῦμεν, ἀλλὰ καὶ ἐλπίζομεν. Ἂς εὐχηθῶμεν νὰ διαλυθοῦν αἱ ἀνησυχίαι μας καὶ νὰ ἐπαληθεύσουν αἱ ἐλπίδες τοῦ Ἔθνους.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τοὺς κ. κ. βουλευτάς, ὅσοι εἶναι μέλη τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν Ἐργασίας, Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, Ἀεροπορίας, Στρατιωτικῶν, Συντονισμοῦ καὶ Ἐξωτερικῶν, νὰ προσέλθουν εἰ δυνατὸν τὴν ἑσπέραν ταύτην ἐντὸς τοῦ δωματίου ὑπ’ ἀριθ. 16 διὰ νὰ συμπληρώσουν τὰ Προεδρεῖα τῶν Ἐπιτροπῶν, ὅσα λόγῳ τῆς ἀνασυνθέσεως τῆς Κυβερνήσεως στεροῦνται Προέδρου καὶ Ἀντιπροέδρου, ὥστε νὰ δυνηθοῦν αἱ Ἐπιτροπαὶ νὰ λειτουργήσουν.

§45Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν κατέθεσα εἰς τὸ Προεδρεῖον δὲν ἀνεγνώσθη οὔτε ὑπὸ τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Βουλῆς, οὔτε ὑπὸ τοῦ Γραμματέως. Ἡ πρότασίς μου ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει):

ΠΡΟΤΑΣΙΣ

«Περὶ ὁρισμοῦ κατὰ τὸ ἄρθρον 58 τοῦ Συντάγματος καὶ τὴν τελευταίαν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν αἰτίων τῆς διαταράξεως τῆς Δημοσίας Τάξεως καὶ Ἀσφαλείας, τῶν ὑποκινητῶν τῆς ἀνταρσίας εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα καὶ τῶν σκοπῶν αὐτῶν». Πρὸς τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Πλεῖσται ὅσαι ἔχουν ὑποβληθῆ ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις εἰδικαὶ καὶ γενικαί, καὶ ἀναφοραὶ καὶ τηλεγραφήματα Κοινοτήτων, Σωματείων, ἰδιωτῶν, κατακλύζουν τὴν Γραμματείαν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ ζητήματος ἀσφαλείας καὶ τῆς διαταράξεως τῆς τάξεως ἐκ τῆς ἐξαπολυθείσης ἀνταρσίας, εἰδικαὶ δὲ πλέον κατηγορίαι ἀπηυθύνθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Κοινοβούλια καὶ Κυβερνήσεις ἀλλοδαπῶν, φίλων καὶ μή, Κρατῶν, ἀσχολοῦνται μὲ τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ ἀντιπροσωπεῖαι τῶν Κοινοβουλίων καὶ τῶν Κυβερνήσεων προβαίνουν εἰς ἐρεύνας καὶ μόνον ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἡ ἰδία πλήρη καὶ σαφῆ γνῶσιν τῶν καταγγελλομένων πραγμάτων. Κατόπιν τούτων οἱ κάτωθι ὑπογεγραμμένοι βουλευταί, συμφώνως μὲ τὸ ἄρθρον 58 τοῦ Συντάγματος καὶ ἄρθρον 8 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, Προτείνομεν Ὅπως συγκροτηθῇ Ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπὴ ἐκ βουλευτῶν, πρὸς ἔρευναν καὶ ἐξακρίβωσιν τῶν αἰτίων τῆς διαταράξεως τῆς δημοσίας τάξεως καὶ δημοσίας ἀσφαλείας, τῶν ὑποκινητῶν τῆς ἀνταρσίας εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα κυρίως, τῶν ἐνεργούντων καὶ ἐνισχυόντων ἠθικῶς καὶ οἰκονομικῶς τὰς ἐγκληματικὰς ὁμάδας καὶ τοὺς σκοποὺς αὐτῶν, χορηγουμένης πάσης ἐξουσίας κατ’ ἄρθρον 5 ν. ΓΨΟΗʹ (3778) τοῦ 1911. Ἀθῆναι τῇ 9 Νοεμβρίου 1946 Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ

§46Χ. ΛΑΔΑΣ. Ποῖον ἄρθρον τοῦ Συντάγματος;

§47Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον 58 τοῦ Συντάγματος. Σύμφωνα μὲ τὸ ἄρθρον, τὴν τελευταίαν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Καὶ ἐζήτησα νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, διότι ὁ κανονισμὸς δὲν ἐφηρμόσθη ἰδιαιτέρως ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 35, παράγραφος τελευταία, ἡ ὁποία ὁρίζει ὅσα εἶπον. Ὁ δὲ κύριος Πρόεδρος ἔπεμψεν τὴν πρότασιν αὐτὴν εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον. Κύριοι, εἰς τὴν Βουλὴν ἀπόκειται νὰ κρίνῃ ἐὰν ὑπῆρξε παράβασις τοῦ Κανονισμοῦ, καὶ νὰ ἀποφασίσῃ ἡ ἰδία διὰ τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεως αὐτῆς.

§48Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ. Ἔχω ἀντίρρησιν ἐπὶ τῆς προτάσεως διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Διότι εἰς περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν γίνει ἀποδεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου συναδέλφου, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ συζήτησις τερματίζεται, διότι θὰ ἐπιληφθῇ Ἐξεταστικὴ Ἐπιτροπή, ἐνῷ ἡμεῖς θέλομεν, νὰ γίνῃ συζήτησις, ν’ ἀποκαλυφθοῦν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ αἴτια καὶ οἱ ὑπεύθυνοι καὶ μετὰ νὰ ὁρισθῇ ἡ ἐξεταστικὴ ἐπιτροπὴ διὰ νὰ κατανείμῃ ἐπὶ πλέον τὰς εὐθύνας εἰς εὐρυτέραν κλίμακα. Χωρὶς τοῦτο ἡ πρότασις ἡ ὁποία ὑπεβλήθη εἶναι ἐλλιπὴς καὶ προστατεύουσα ἐν μέρει τὴν μὴ συζήτησιν. Εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μᾶς ἔλθῃ καὶ ἄλλη Βουλὴ καὶ νὰ μὴν ἔχῃ συζητηθῆ τὸ πρᾶγμα. Οὕτως ἔχουν τὰ πράγματα ἐν τῇ πραγματικότητι ἐν τῇ οὐσίᾳ τῆς ὑποθέσεως.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον εὑρίσκεται ἀπολύτως ἐν τάξει μὲ τὸν Κανονισμὸν διότι ἡ τελευταία παράγραφος τοῦ ἄρθρου 35, ὡς ἐτροποποιήθη λέγει: «...... (ἀναγινώσκει) ......». Δύναται νὰ συζητηθῇ, δὲν θὰ πῇ, ὅτι καὶ ἐπιβάλλεται νὰ συζητηθῇ τοιαύτη. Διὰ τοῦτο ἐπροτάθη νὰ ὑποβληθῇ, νὰ τυπωθῇ, νὰ διανεμηθῇ καὶ κατόπιν νὰ ἔλθῃ ἡ συζήτησις ὥστε οἱ συνάδελφοι νὰ λάβουν γνῶσιν. Συνεπῶς ἀναβάλλεται ἡ συζήτησις μέχρις ὅτου ἡ Βουλὴ λάβῃ γνῶσιν.

§50Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἔχει δικαίωμα νὰ ἀποφασίσῃ.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§52Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ 4 περίπου ἡμερῶν, τὸ λαϊκὸν αἴσθημα εὑρίσκεται ἐν συνεχεῖ ἐρεθισμῷ μὲ τὴν δημοσίευσιν τῶν καθημερινῶν ἀποκαλύψεων εἰς τὸν Τύπον, ὀφειλομένων εἰς μίαν πράγματι ραγδαίαν ἐνέργειαν τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Ὑφυπουργοῦ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ. Τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν συγκινεῖ μόνον τὰς τάξεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι βλέπουν, ὅτι ὑπῆρξαν τὸ θῦμα τῶν σκανδάλων αὐτῶν, ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι συγκινεῖ ὁλόκληρον τὴν Ἑλληνικὴν κοινωνίαν, ὅταν βλέπει ὅτι τὸ προϊόν τῆς φιλανθρωπίας τῶν ξένων πρὸς τὸν πενόμενον Ἑλληνικὸν λαόν, μετεβλήθη εἰς ἀντικείμενον τῆς κακοηθεστάτης καὶ ἐγκληματικωτάτης καταχρήσεως. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ μετεβλήθη καὶ εἰς μέσον ἐνισχύσεως ἀνταρτικῶν καὶ συμμοριακῶν ὁμάδων, ὅπως εἰς τὸν τύπον ἀπεκαλύφθη. Ἀλλὰ ἐπίσης ἡ κοινὴ γνώμη, φρονῶ, κύριοι, ὅτι συγκινεῖται ὑπερβολικὰ ὅταν βλέπει διασυρόμενον τὸ κῦρος ἀνωτάτων Διοικητικῶν Ὀργάνων καὶ ὄχι ὀλίγον μειούμενον καὶ τὸ κῦρος αὐτῆς ταύτης τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐν πάσει περιπτώσει ἦτο ὑποχρεωμένη νὰ ἀσκῇ αὐστηρότατον ἔλεγχον ἐπὶ τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι Διοικητικά της ὄργανα καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι ἐμπεπιστευμένα μὲ τὴν διανομὴν τοῦ ἱματισμοῦ τοῦ ἀνήκοντος εἰς τὰς πενομένας Ἑλληνικὰς τάξεις. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον, φρονῶ, κύριοι, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ μείνῃ καὶ αὐτὴ ἀσυγκίνητος καὶ νὰ ἱκανοποιηθῇ ἐκ τοῦ τρόπου διὰ τοῦ ὁποίου ἔφθασεν εἰς τὴν δημοσιότητα τὸ ζήτημα τοῦτο. Ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον ἔφθασεν εἰς τὴν δημοσιότητα μᾶς εἶναι κάπως πρωτότυπος, δηλαδή, δι’ ἑνὸς Ἀστυνομικοῦ ντέτεκτιβ ἔφθασεν εἰς τὴν δημοσιότητα καὶ ἐπληροφορήθη ὁ λαός, ὅτι γίνονται τοιαῦτα αἴσχη καὶ ἐπανελήφθησαν αἱ ἀποκαλύψεις, κατὰ τὰς ἑπομένας ἡμέρας χωρὶς μέχρι τοῦδε νὰ ἔχωμεν καμμίαν Κυβερνητικὴν πιστοποίησιν περὶ τούτων ὅλων. Φρονῶ, κύριοι, ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν νὰ ἀνησυχήσῃ καὶ νὰ ἀξιώσῃ τὴν ἐπίσημον δήλωσιν τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Ὑφυπουργοῦ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, ἐὰν πράγματι τὰ αἴσχη ταῦτα ἔλαβον χώραν, ἐὰν πράγματι κατὰ τὸν τραγικὸν αὐτὸν τρόπον ἐληστεύθη ἡ πενομένη τάξις καὶ ἐὰν πράγματι ὑπάρχουν Διοικητικὰ ὄργανα, τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα διασύρονται κατὰ τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον διασύρονται ὑπεύθυνα τῶν καταχρήσεων καὶ τέλος ἐὰν τὰ πρόσωπα ταῦτα ἐκλήθησαν νὰ ὑποβάλουν παραίτησιν ἢ ἐστάλησαν ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸν Εἰσαγγελέα. Διότι δὲν ἔχω τὴν ἀντίληψιν, ὅτι ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ μεταχειρισθῶμεν τὰ πρόσωπα αὐτὰ τὰ Διοικητικὰ εἶναι νὰ τοὺς καλέσωμεν ἁπλῶς νὰ ὑποβάλουν ταχέως τὴν παραίτησίν των. Ὁ καλύτερος τρόπος θὰ ἦτο νὰ τοὺς στείλωμεν κατ’ εὐθεῖαν εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν, διὰ νὰ ἐπιληφθῇ ἡ δικαιοσύνη, εἰς δὲ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ γίνουν ἐπίσημοι δηλώσεις καὶ νὰ πεισθῇ οὗτος, ἐὰν πράγματι γίνεται θῦμα τοιαύτης ἐκμεταλλεύσεως, τοιαύτης καταχρήσεως, ἢ ἐὰν ὅλα αὐτὰ ἀποτελοῦν φαντασίαν μυθιστορηματικήν. Διὰ ταῦτα πάντα, ἀπαιτεῖται, φρονῶ, κύριοι, ἐπίσημος δήλωσις τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Ὑφυπουργοῦ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ.

§53Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ τελειώσῃ ἡ συνεδρίασις μὲ αὐτὰ τὰ παρεμβόλιμα θέματα καὶ πάλιν ἡ Βουλὴ κατ’ ἐξοχὴν μάλιστα εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, θὰ εἶχεν ἐπιτελέσει ὁλόκληρον τὸ καθῆκον της διότι ἀσχολεῖται πράγματι μὲ σοβαρώτατα θέματα. Δὲν ἔχομεν ἑπομένως οὐδένα λόγον νὰ ἐνοχλούμεθα διότι παρεμβάλλονται μὲ τόσην καλὴν πίστιν καὶ μὲ τόσην σοβαρότητα πρὸς συζήτησιν τὰ θέματα ὡς εἶναι τὸ θέμα τὸ Ἐθνικόν, τὸ θέμα τῆς Δημοσίας τάξεως, τὸ θέμα τῆς ἐντίμου διαχειρίσεως τῶν ἐφοδίων, τὰ ὁποῖα προορίζονται διὰ τὴν δυστυχίαν τοῦ λαοῦ μας. Ὁ κύριος συνάδελφος διετύπωσε μίαν βασιμωτάτην ἄποψιν. Πράγματι ἡ Βουλὴ ἐνδιαφέρεται νὰ μάθῃ διὰ τὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα ἀνεκοινώθησαν εἰς τὸν τύπον ὑπὸ μορφὴν βαρυτάτην. Διότι πράγματι ἐὰν ἀληθεύουν ὅσα ἐδημοσιεύθησαν εἶναι τραγικὴ ἡ κατάστασις. Εἶναι βάσιμος ἡ ἀπορία διατὶ ἐπὶ τόσους μῆνας Κυβερνητικῆς ἐξουσίας, τοιαύτη κατάστασις ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτραπῇ. Βάσιμον ἑπομένως εἶναι τὸ αἴτημα νὰ ἀκούσῃ ἡ Βουλὴ καὶ ἔπειτα ἀπὸ τὴν ἐξιστόρησιν τῆς καταστάσεως, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ κρίνωμεν ποία πρέπει νὰ εἶναι περαιτέρω ἡ πορεία τῆς συζητήσεως.

§54Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Κύριοι βουλευταί, ἡ ἐρώτησις τοῦ συναδέλφου κυρίου Γιαννοπούλου, καθὼς καὶ ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, μὲ ὑποχρεώνουν νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν πράγματι εἰς ἓν ζήτημα μεγίστου ἐνδιαφέροντος. Βεβαίως θὰ ἀναγκασθῶ νὰ ἀπαντήσω διεξοδικώτερον διὰ νὰ κατατοπίσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῆς ὅλης αὐτῆς ὑποθέσεως καθὼς καὶ ἐπὶ τῆς ἀποστολῆς τῆς ἐπιτροπῆς λεγομένης βοηθείας δωρεὰν διανομῶν. Μετὰ μίαν ἢ δύο ἡμέρας ἀφ’ ὅτου εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀναλάβω τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ, ἔλαβα ἕνα τηλεφώνημα, ὅτι εἰς τὸ παράρτημα διανομῶν Ζαππείου, διανέμονται εἴδη ἱματισμοῦ ὑπὸ τὸν τύπον τῆς δωρεὰν διανομῆς εἰς ἀθλίαν κατάστασιν, εἰς κατάστασιν πραγματικῶν ρακῶν. Δὲν ἠθέλησα, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀκολουθήσω τὸ σύνηθες σύστημα τῶν διοικητικῶν ἀνακρίσεων, οὔτε νὰ ὑπογράψω ὡρισμένα τυπικὰ ἔγγραφα καὶ νὰ διατάξω ὡρισμένους ὑπαλλήλους ἁρμοδίους νὰ προβοῦν κατὰ τὸ σύνηθες εἰς τὴν ἐξέτασιν καὶ τὴν ἔρευναν τοῦ ὅλου αὐτοῦ ζητήματος. Παρεκάλεσα αὐτοστιγμεὶ τὸν ἀξιότιμον κύριον Ὑφυπουργὸν τοῦ Ἐφοδιασμοῦ νὰ λάβῃ τὸν κόπον καὶ χωρὶς καμμίαν εἰδοποίησιν νὰ ἐπισκεφθῇ τὸ παράρτημα αὐτό, καὶ διαπιστώσῃ ἐὰν πράγματι συμβαίνουν τὰ ὅσα μοῦ κατηγγέλθησαν ἀπὸ τηλεφώνου. Ὁ κύριος Ὑφυπουργὸς ἀμέσως ἀνεχώρησεν διὰ τὸ παράρτημα. Δὲν ἔδωσε τὴν ταυτότητα του, καὶ παρέμεινεν ἐκεῖ μεταξὺ τοῦ κόσμου ὁ ὁποῖος ἀνέμενεν ἢ τὴν ἀλλαγὴν διαφόρων εἰδῶν, ἢ καὶ τὴν σειράν του διὰ νὰ παραλάβῃ ἱματισμόν, ὁ ὁποῖος τοῦ εἶχε χορηγηθῆ. Ὁ κύριος Ὑφυπουργὸς κατώρθωσε νὰ διαπιστώσῃ ὅτι μεταξὺ τοῦ κόσμου ὁ ὁποῖος συνωστίζετο, ὑπῆρχον ὡρισμένα ἄτομα τὰ ὁποῖα ἐντὸς σακκιδίων ἔφερον διάφορα κατεστραμμένα ὑφάσματα, ράκη κυριολεκτικῶς, καὶ τὰ ὁποῖα ἄτομα ἦσαν ὅλα ἐφωδιασμένα μὲ σημειώματα τοῦ κ. Κοντονάση διευθυντοῦ τῆς ὑπηρεσίας παροχῆς δωρεὰν ἱματισμοῦ.

§55Χ. ΛΑΔΑΣ. Εἶναι φυλακὴ τώρα;

§56Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Πρέπει νὰ ἴδωμεν κατὰ πόσον εἶναι ἀξιόποινον αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔκαμεν ὁ κύριος Κοντονάσης καὶ τότε νὰ τὸν στείλωμεν φυλακήν.

§57Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐὰν δὲν εἶναι ἀξιόποινον αὐτό, τότε τὶ εἶναι ἀξιόποινον;

§58Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Καὶ αὐτὴ ἡ ἐνέργεια τὴν ὁποίαν ἔκαμα δὲν ἦτο συνήθης. Νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι ἐὰν ὑπάρχῃ κάτι τὸ ἀξιόποινον δὲν πρόκειται νὰ διαφύγῃ οὐδείς. Κατώρθωσε λοιπὸν νὰ διαπιστώσῃ ὁ κύριος Ὑφυπουργὸς ὅτι μεταξὺ τῶν ἀτόμων αὐτῶν, ὑπῆρχον καὶ διάφορα ἄτομα ἐφωδιασμένα μὲ σημειώματα τοῦ κυρίου Κοντονάση, καὶ μίαν ἄλλην κυρίαν ἡ ὁποία εἶναι βοηθὸς τοῦ κυρίου Κοντονάση καὶ τὰ ὁποῖα σημειώματα ἀπηυθύνοντο πρὸς τὴν προϊσταμένην τοῦ παραρτήματος διανομῶν μὲ τὴν σύστασιν νὰ ἀνταλλαγοῦν τὰ ράκη αὐτὰ μὲ ἄλλον ἱματισμὸν εἰς καλὴν κατάστασιν. Ὁ κύριος Ὑφυπουργὸς δὲν ἔχασε τὴν ψυχραιμίαν του καὶ παρέμεινεν ἐπ’ ἀρκετὸν παρατηρῶν.....

§59Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ράκη ἐγχώρια ἢ ἀποσταλέντα;

§60Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Ἦσαν εἰς τοιαύτην κατάστασιν, κύριε Πρόεδρε, ὥστε δὲν μποροῦσε νὰ καταλάβῃ κανεὶς τὴν προέλευσίν των. Καθ’ ἣν στιγμὴν λοιπὸν μία ἐκ τῶν ἐνδιαφερομένων ἐνεχείριζε τὸ σακκίδιον αὐτὸ μὲ τὰ ράκη μὲ τὸ σχετικὸν σημείωμα εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπάλληλον τὴν συνέλαβεν ὁ κύριος Ὑφυπουργός. Ἀνοίγοντας τὸ σακκίδιον ἀπεκαλύφθη ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ὑφασμάτων εἰς οἰκτρὰν κατάστασιν. Τὸ σημείωμα, τὸ ὁποῖον ἔφερε ἡ ἐνδιαφερομένη εἶναι αὐτὸ περίπου (ἀναγινώσκει) «ἐγκρίνεται ἡ ἀλλαγὴ ἑνὸς ἐπανωφορίου. Ὁ Γενικὸς Διευθυντής». Δὲν λέγει ὄνομα, οὔτε πόθεν προέρχεται τὸ σημείωμα, οὔτε ποῖος εἶναι ὁ ἐνδιαφερόμενος.

§61Χ. ΛΑΔΑΣ. Εἰς τὸν ἐπιφέροντα.

§62Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Οὔτε εἰς τὸν ἐπιφέροντα δὲν λέγει. Λέγει «ἐγκρίνεται» αὐτὸ καὶ μόνον.

§63Χ. ΛΑΔΑΣ. Ποῦ ἀπευθύνεται;

§64Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Δὲν ἀπευθύνεται πουθενά. Παρεδίδοντο εἰς τὴν προϊσταμένην τοῦ παραρτήματος δωρεὰν διανομῶν.

§65ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πῶς λέγεται;

§66Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Αὐτὰ τὰ σημειώματα ἀπηυθύνοντο πρὸς τὴν κυρίαν Μαρίαν Καμβύση. Ὁ κύριος ὑφυπουργὸς τὴν στιγμὴν ἐκείνην κατέσχεν εἰς χεῖρας τῆς κυρίας Καμβύση περὶ τὰ 53 σημειώματα, ὡς καὶ αὐτὴ τὸ ὁμολογεῖ εἰς τὴν κατάθεσίν της τὴν ἔγγραφον. Εὐθὺς ἀμέσως ἐπέστρεψεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἐκλήθησαν οἱ ἐνδιαφερόμενοι, ὁ κύριος Κοντονάσης καθὼς καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς διανομῆς δωρεὰν ἱματισμοῦ, διὰ νὰ μᾶς δώσουν στοιχεῖα καὶ πληροφορίας ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς. Πράγματι τὸ ἀπόγευμα τῆς αὐτῆς ἡμέρας, διότι ἡ ἱστορία αὐτὴ συνέβη εἰς τὰς 12.30′–1 τὴν μεσημβρίαν, προσῆλθον εἰς τὸ Γραφεῖον τοῦ κυρίου Ὑφυπουργοῦ ὁ κύριος Σαράντης καὶ ὁ κύριος Κοντονάσης. Ἐπίσης μετ’ ὀλίγον προσῆλθον καὶ ἐγώ, ἔχων ὑπ’ ὄψει μου ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ καὶ νὰ ἐξετασθῇ ἡ ὅλη πλέον ὑπόθεσις. Τότε ὁ κύριος Σαράντης ἐδήλωσεν ὅτι ἐδῶ πρόκειται περὶ μιᾶς ἐπιτροπῆς ἡ ὁποία εἶναι ἐντελῶς ἄσχετος μὲ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, τελείως αὐτοτελοῦς καὶ ἀνεξαρτήτου, ἀποτελουμένης καὶ ἐκ τῶν τεσσάρων Διεθνῶν Ἐρυθρῶν Σταυρῶν, Ἀμερικανικοῦ, Ἀγγλικοῦ, Αὐστραλιανοῦ καὶ ἀντιπροσώπου τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, ἀλλὰ πάντως ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία διατηρεῖ τὴν ἀπόλυτον διοίκησιν καὶ κυριότητα ἐπὶ τῶν δωρεῶν αὐτῶν τῶν ξένων ἀποστολῶν καὶ μὲ δικαίωμα νὰ διαθέσῃ τὰς δωρεὰς αὐτὰς κατὰ τὴν ἀπόλυτον αὐτῆς κρίσιν. Τὸ δὲ Ἑλληνικὸν δημόσιον καλεῖται, βάσει μιᾶς συμβάσεως, ἡ ὁποία ὑπεγράφη νὰ παρακολουθήσῃ τὰ ὄργανα ἐκεῖνα καὶ τὰς ὑπηρεσίας αἱ ὁποῖαι θὰ διηκόλυνον τὴν Κεντρικὴν Ἐπιτροπὴν ἱματισμοῦ, ὡς ἀπεκαλεῖτο, εἰς τὸ ἔργον τῆς διανομῆς τοῦ ἱματισμοῦ καὶ, ἑπομένως, μάλιστα μὲ ὀλίγον ἔντονον ὕφος, ὁ Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς μας ἐδήλωσεν ὅτι κακῶς παρεμβαίνομεν, ἔστω καὶ διὰ νὰ ζητήσωμεν πληροφορίας διὰ τὸ ἔργον τῆς Ἐπιτροπῆς αὐτῆς. Ὁ κύριος Κοντονάσης, ἐν τῷ μεταξύ, καταλλήλως ἐρωτηθείς, ἔδωσε μερικὰς πληροφορίας ὡς πρὸς τὴν ποσότητα τοῦ ἱματισμοῦ ὁ ὁποῖος μέχρι σήμερον διενεμήθη, κατὰ παράκλησιν δὲ τοῦ κυρίου Ὑφυπουργοῦ ὑπέβαλε καὶ σημείωμα ἐνυπόγραφον τῶν ὅσων κατὰ τὴν συζήτησιν ἀνέπτυξεν. Κατὰ τὸ σημείωμα αὐτὸ τὸ ἐνυπόγραφον, προκύπτει ὅτι διετέθη μέχρι σήμερον καθ’ ὅλην τὴν χώραν ὁ ἑξῆς ἱματισμός, βάρους 8.500 τόννων, τεμάχια 17.000.000. Ὑποδήματα βάρους 2.540 τόννων, ζεύγη 4.000.000 δηλαδὴ οἱ ἡμίσεις τουλάχιστον Ἕλληνες ἔπρεπε νὰ ἔχουν πάρει ἓν ζεῦγος ὑποδήματα. Κουβέρται βάρους 601 τόννων, τεμάχια 600.000. Αὐτὸν τὸν δωρεὰν ἱματισμόν, μὴ τὸν συγχέωμεν μὲ τὰς κουβέρτας αἱ ὁποῖαι διενεμήθησαν τελευταίως εἰς τὰς ἐπαρχίας.

§67Χ. ΛΑΔΑΣ. Καὶ ἐκεῖ πρέπει νὰ πάῃ ὁ κύριος Θεοχαρίδης νὰ ἐξετάσῃ.

§68Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Καθὼς ἐπίσης καὶ διάφορα ἄλλα τεμάχια, τὰ ὁποῖα δὲν κατονομάζει εἰδικῶς, τόννους 175 καὶ ἔριον 1100 τόννους. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς ἀναφέρω ὅτι τὸ μαλλὶ τὸ ὁποῖον σήμερον κατέχει τὸ Κράτος ἀπὸ τὰ ἐφόδια τῆς OUNRRA καὶ θεωρεῖ μάλιστα ὅτι πρόκειται περὶ μιᾶς ποσότητος σημαντικῆς — καὶ εἶναι σημαντικὴ — εἶναι 1.200 τόννοι καὶ μάλιστα πρόκειται νὰ κάμωμεν πολιτικὴν παραγωγῆς μας μαλλίνων ὑφασμάτων. Αἱ ποσότητες αὐταὶ μᾶς ἀνησυχοῦν διότι, ἐκ πρώτης ἐντυπώσεως, ἡμεῖς τουλάχιστον καὶ φαντάζομαι καὶ ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ καὶ ὁλόκληρος ἡ κοινὴ Ἑλληνικὴ γνώμη, δὲν ἔχει τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἐγίνοντο τοιαύτης ἐκτάσεως διανομαὶ ἐκ τῆς κατηγορίας αὐτῆς τῶν δωρεὰν διανομῶν, διότι ὅπως εἶπον θὰ ἔπρεπε τὰ ⅔ τοῦ πληθυσμοῦ νὰ ἔχουν 2–3 τεμάχια — σακκάκια, παντελόνια, γιλέκα — ἐπίσης δὲ τὸ ἥμισυ τοῦ πληθυσμοῦ ἀπὸ ἓν ζεῦγος ὑποδημάτων. Μᾶς ἔδωσε λοιπὸν ἀφορμὴν νὰ συνεχίσωμεν πλέον, ἐκτὸς τῆς ἀποκαλύψεως ἐκείνης τῆς ἀλλαγῆς τῶν ρακῶν, μᾶς ὑπεχρέωσε νὰ ἐξακολουθήσωμεν μίαν εὐρυτάτην ἔρευναν ἐπὶ τῆς ὅλης αὐτῆς ὑποθέσεως τοῦ δωρεὰν ἱματισμοῦ. Πρέπει νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει σας τί εἶναι αὐτὴ ἡ ἐπιτροπή, ἡ Κεντρικὴ Ἐπιτροπὴ δωρεὰν ἱματισμοῦ, διότι μέχρι τῆς στιγμῆς εἴχομεν μίαν δήλωσιν τοῦ Προέδρου αὐτῆς ὅτι πρόκειται περὶ ἑνὸς Ὀργανισμοῦ ἐντελῶς αὐτοτελοῦς ποὺ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ οὐδεμίαν Κρατικὴν Ἑλληνικὴν παρέμβασιν καὶ κανένα ἔλεγχον. Μᾶς ὑπεχρέωσε, λοιπόν, νὰ ἐρευνήσωμεν τὸ ὅλον ζήτημα. Σημειωτέον τὸ ἑξῆς: ὅτι κατὰ τὴν ἡμέραν τοῦ αἰφνιδιασμοῦ ὁ ὁποῖος ἐγένετο ἐκ μέρους τοῦ κυρίου Ὑφυπουργοῦ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, ὁ κύριος Ὑφυπουργὸς ἐζήτησε νὰ ἀνοίξουν μερικὲς μπάλες..........

§69Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ὁ κύριος Ὑφυπουργός;

§70Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Μάλιστα, ὁ κύριος Ὑφυπουργός. Τὴν ἐπίσκεψιν εἰς τὸ Πρατήριον διανομῶν ἔκαμεν ὁ κύριος Ὑφυπουργὸς κατὰ παράκλησίν μου.

§71Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἐπειδὴ ὁμιλεῖτε περὶ Ὑφυπουργοῦ, εἶναι ὡς νὰ ξεχνᾶτε τὸν ἑαυτόν σας.

§72Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Ἐζήτησε νὰ ἀνοίξουν μερικὰ δέματα διὰ νὰ ἐξακριβώσῃ ἐὰν μεταξὺ τοῦ ἱματισμοῦ αὐτοῦ ὑπάρχουν καὶ ράκη. Ὄχι μόνον ράκη δὲν διεπίστωσεν νὰ ὑπάρχουν μέσα εἰς τὰ δέματα αὐτά, ἀλλὰ τοὐναντίον κατάπληκτος ἔμεινε πρὸ τῆς ἀρίστης ποιότητος τοῦ ἱματισμοῦ, πρὸ τῆς πολυτελείας τῶν ἐνδυμασιῶν αὐτῶν τῶν μεταχειρισμένων, εἰς βαθμὸν μάλιστα ποὺ ἦλθε συγκεκινημένος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ μοῦ εἶπεν: Οὔτε ἡ γυναῖκα ἡ ἰδική σου οὔτε ἡ ἰδική μου γυναῖκα εἶναι δυνατὸν νὰ φορέσουν τέτοιες γοῦνες. Καὶ ἐὰν ὑπῆρχε κανένα κομμάτι ποὺ νὰ εἶναι ξεσχισμένο, ὑπάρχει εἰδικὸν συνεργεῖον τὸ ὁποῖον ἀμέσως ἐπιμελεῖται τῆς διορθώσεως τῶν κομματιῶν αὐτῶν. Ἄρα, δὲν δικαιολογεῖται διανομὴ ἱματισμοῦ εἰς τοιαύτην κατάστασιν, τὴν ὁποίαν ἐνεφάνησαν τὰ ἐνδύματα ἐκεῖνα τῶν ὁποίων διὰ σημειωμάτων ἐζητεῖτο ἡ ἀλλαγή. Ἐπίσης ὁ κύριος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος μοῦ εἶχε τηλεφωνήσει ἐπίσης, μοῦ εἶπεν ὅτι διεπίστωσεν ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως ὅτι εἰς κλητῆρας τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος διενεμήθη ἱματισμὸς εἰς ἀθλίαν κατάστασιν, μὴ δυνάμενος νὰ χρησιμοποιηθῇ, διότι οἱ κλητῆρες τὰ ἐπέδειξαν μετὰ τὴν διανομήν. Ἐπανέρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τοῦ τί εἶναι αὐτὴ ἡ Κεντρικὴ Ἐπιτροπὴ Ἰματισμοῦ. «Αἱ ἐν Ἑλλάδι ...... (ἀναγινώσκει) ... .....». Αἱ ὀργανώσεις αὐταὶ ἀπεφάσισαν, εὐθὺς μετὰ τὴν καταστολὴν τοῦ κινήματος, τῆς 5ης Ἰανουαρίου 1945, νὰ συνέλθουν ἐπὶ τὸ αὐτὸ διὰ νὰ καταστρώσουν ἓν πρόγραμμα ἑνιαίας δράσεως ἐν Ἑλλάδι. Αὐταὶ αἱ 7 ὡς ἄνω ἀλλοδαπαὶ ὀργανώσεις, συνῆλθον πράγματι τὴν 5ην Ἰανουαρίου καὶ ἀπεφάσισαν ὅπως ἀπὸ κοινοῦ ἀντιμετωπίσουν τὸ πρόβλημα τῆς διανομῆς τῶν ἐφοδίων καὶ τῶν ἐνδυμάτων τῶν δωρεὰν παρεχομένων ὑπὸ τῶν διαφόρων Συμμάχων χωρῶν καὶ ἀπεφάσισαν νὰ συστήσουν ἓν Συμβούλιον τὸ ὁποῖον νὰ ὀνομάσουν «Κεντρικὴν Ἐπιτροπὴν Ἰματισμοῦ» καὶ εἰς τὸ Συμβούλιον αὐτὸ νὰ δοθοῦν αἱ ἁρμοδιότητες ἐκεῖναι τὰς ὁποίας εἶχε τὸ τμῆμα ἢ μᾶλλον νὰ συμπεριληφθῇ καὶ τὸ τμῆμα ἐκεῖνο τοῦ Διεθνοῦς Ἐρυθροῦ Σταυροῦ τὸ ὁποῖον ὑπῆρχε κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς μὲ ἱκανὴν βέβαια δρᾶσιν, διότι δὲν ὑπῆρχεν ἱματισμός, ἀλλ’ ὑπῆρχε κάποια ὑπηρεσία εἰς τὸν Δ.Ε.Σ. Ἀποφάσισαν, λοιπόν, νὰ συντονίσουν τὰς προσπαθείας των καὶ συνέστησαν τὴν ἑξῆς Ἐπιτροπήν: Ἀπὸ ἀντιπρόσωπον τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας, ἀπὸ ἀντιπρόσωπον τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, ἀπὸ ἀντιπρόσωπον τῆς Ἰματιοθήκης, διότι ἠθέλησαν νὰ συμπεριληφθοῦν εἰς τὸν συντονισμὸν αὐτὸν καὶ ὅλες οἱ παράλληλες Ἑλληνικὲς ὀργανώσεις ποὺ ἀσχολοῦνται μὲ τὸ ἔργον αὐτό.

§73Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ποίας Ἰματιοθήκης;

§74Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Τοῦ Παπαστράτου καὶ τοῦ Παιδιοῦ, νομίζω «Τῆς ἐπιτροπῆς διανομῆς βοηθημάτων ἐν Ἑλλάδι ...... (ἀναγινώσκει) ........». Οἱ ἐκπρόσωποι τῶν ὡς ἄνω ὀργανώσεων συνῆλθον ἐκ νέου τὴν 12 Ἰανουαρίου.

§75Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Ποῖα εἶναι τὰ ὀνόματα;

§76Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Θὰ σᾶς τὰ εἴπω ὅλα, κύριοι. Μὴ ἀνησυχῆτε: δὲν πρόκειται νὰ κρύψωμεν τίποτε· αὐτὴν τὴν ὑποχρέωσιν ἔχομεν καὶ αὐτὸ ἐπιδιώκομεν καὶ ἡμεῖς: νὰ εὕρωμεν τὴν ἀλήθειαν χωρὶς νὰ ἀδικηθῇ κανείς, ἂν πράγματι δὲν εἶναι ὑπεύθυνος. Οἱ ἀντιπρόσωποι, λοιπόν, τῶν ὡς ἄνω Ὀργανώσεων συνῆλθον τὴν 12 Ἰανουαρίου, μετὰ ἑπτὰ ἡμέρας ἀφ’ ὅτου συνῆλθεν διὰ πρώτην φορὰν ἡ ἐπιτροπὴ αὐτή. Ἀλλὰ κατὰ τὴν δευτέραν συνεδρίασιν ἐνῷ διὰ τῆς πρώτης ἀποφάσεως τῶν τεσσάρων Ὀργανώσεων ἐκανονίσθη ἡ Κεντρικὴ Ἐπιτροπὴ Ἱματισμοῦ νὰ εἶναι 9μελής, μετὰ τὴν συνεδρίασιν αὐτὴν εὑρέθησαν 11 μέλη, ἴσως προσῆλθον μερικοὶ ἀκόμη, οἱ ὁποῖοι ἐδήλωσαν ὅτι ἐνδιαφέρονται διὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν καὶ ἐγένοντο δεκτοί. Θὰ σᾶς ἀναφέρω τὰ ὀνόματα τῶν μελῶν: «Ὁ κύριος Ψικιώρης, Διευθυντὴς τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας — μὴ δίδετε ὅμως σημασίαν εἰς τὰ ὀνόματα διότι αὐτοὶ ἦσαν ἀξιόλογοι κύριοι ...... (ἀναγινώσκει) ......». Αὐτὸ ἦτο τὸ πρῶτον συμβούλιον, τὸ ὁποῖον συνῆλθε τὴν 12 Ἰανουαρίου καὶ τὸ ὁποῖον ἔθεσε τὰς βάσεις μιᾶς Ὀργανώσεως — ἂς εἴπωμεν — ἀλλὰ κατὰ τρόπον ὑποτυπώδη, τρόπου ὀργανώσεως διανομῆς. Αὐτὴ ἡ ἐπιτροπὴ ἀπὸ τῆς 12 Ἰανουαρίου δὲν κατώρθωσε νὰ καταλήξῃ εἰς ὡρισμένα συμπεράσματα διὰ τὸν τρόπον τῆς διανομῆς. Ἐμελέτα τὸ ζήτημα, ἀλλὰ συγκοινωνίαι δὲν ὑπῆρχον, ὑπῆρχε μία γενικὴ ἀνωμαλία καὶ δι’ αὐτὸ τὸ πρόγραμμα δὲν εἶχε καταστρωθῆ. Τὴν 21 Μαρτίου τοῦ 1945 ὑπεγράφη μία σύμβασις μεταξὺ Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ Διεθνοῦς Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, ἡ ὁποία ἐκανόνιζε τὰς σχέσεις πλέον τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Δ.Ε.Σ., ἐκανόνιζε δὲ τὰ ἑξῆς περίπου, μὲ ὀλίγα λόγια θὰ σᾶς τὰ εἴπω: Ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ ἐφόδια, τὰ ὁποῖα εὑρέθησαν εἰς χεῖρας τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, περιέρχονται εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ὑπὸ ἰδίαν της πλέον εὐθύνην θέλει διαχειρισθῆ αὐτά. Ἐξαιροῦνται ὅμως τὰ εἴδη ἐνδυμασίας, τῶν ὁποίων τὸ δικαίωμα ἰδιοκτησίας παραμένει εἰς τοὺς ἀντιστοίχους δωρητάς, ἤτοι τῆς GREEK WAR RELIEF, ...... (ἀναγινώσκει) ......». Αὐτὰ μόνον ἐξῃρέθησαν καὶ παρέμειναν εἰς τὴν ἰδιοκτησίαν τῶν Ὀργανώσεων, τὰς ὁποίας σᾶς ἀνέφερα, διὰ τῆς συμβάσεως τῆς ὑπογραφείσης μεταξὺ Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ Δ.Ε.Σ. Ἐφ’ ὅσον, λοιπόν, ὑπεγράφη αὐτὴ ἡ σύμβασις ἦτο φυσικόν, ὅτι ἀπεσύρθη ὁ Δ.Ε.Σ. ἐξ Ἑλλάδος, διεδέχθη δὲ τοῦτον τὸ Αʹ Διαμέρισμα ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ κυρίου Σαράντη.

§77Χ. ΛΑΔΑΣ. Ὑπῆρχε τὸ Αʹ Διαμέρισμα.

§78Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Τὸ Αʹ Διαμέρισμα ὑπῆρχε διότι ὁλόκληρος ἡ ὀργάνωσις τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Διαχειρίσεως τῶν βοηθημάτων πρὸς τὴν Ἑλλάδα, παρέμεινεν ὅπως εἶχεν καὶ τοῦτο διότι δὲν ἦτο δυνατὸν ἀμέσως νὰ παραληφθῇ καὶ νὰ ἀλλάξῃ, διότι θὰ ἐγένοντο πολλαὶ διαταραχαί. Ἀλλὰ ἔμεινεν ἀκέφαλον τὸ Αʹ Διαμέρισμα, διότι ὁ Διευθύνων αὐτὸ ἦτο ξένος καὶ μὲ τὴν παράδοσιν ἐκ μέρους τοῦ Δ.Ε.Σ. ἀπεχώρησεν καὶ τότε πῆγε ὁ κύριος Σαράντης.

§79Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Τὸ Αʹ Διαμέρισμα τὸ ἐγνωρίζομεν ὅλοι μας μὲ τὸν τίτλον Δ.Ε.Σ. Μόλις οὗτος ἀπεχώρησε τὸ ἐγνωρίσαμεν ὑπὸ τὸν τίτλον Αʹ Διαμέρισμα. Εὐθὺς λοιπόν, ὡς ἀπεχώρησεν ὁ Δ.Ε.Σ., τὸ Αʹ Διαμέρισμα μετέχει πλέον τῆς 11μελοῦς ἐπιτροπῆς καὶ εἰς τὴν θέσιν τῶν κ. κ. Ἀντιπροσώπων τοῦ Δ.Ε.Σ. BERGLER καὶ ...... ...... μπαίνει ὁ κύριος Σαράντης.

§80ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος τὸν ὑπέδειξεν;

§81ΕΤΕΡΟΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ κύριος Καρτάλης.

§82Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Θὰ σᾶς τὸ εἴπω μὲ τὴν σειράν. Θὰ σᾶς εἴπω καὶ διὰ τὴν παρέμβασιν τοῦ κυρίου Καρτάλη. Ὁ κύριος Σαράντης ἀνέλαβε τὴν Προεδρίαν τοῦ Αʹ Διαμερίσματος μετὰ τὴν ἀνωτέρω σύμβασιν, ἡ ὁποία ὑπεγράφη μεταξὺ Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ Δ. Ε. Σ. Ὡς Πρόεδρος, λοιπόν, τοῦ Αʹ Διαμερίσματος μοιραίως ἔλαβε μέρος εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, εἰς ἀντικατάστασιν τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Δ.Ε.Σ., οἱ ὁποῖοι ἀπεχώρησαν. Ἔτσι ἔγινε μέλος τῆς Κεντρικῆς ἐπιτροπῆς ἱματισμοῦ τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησαν οἱ Ὀργανισμοὶ εἰς τοὺς ὁποίους ἀνῆκε κατ’ ἰδιοκτησίαν ὁ ἱματισμός, ὅταν δὲ ἀπεχώρησεν ὁ Διεθνὴς Ἐρυθρὸς Σταυρὸς ὁ κύριος Σαράντης ὑποκατεστάθη εἰς τὴν θέσιν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν.

§83Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Ἔτσι μοιραίως;

§84Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Δὲν ὑπάρχει οὔτε νόμος οὔτε ἀπόφασις. Ὁ κύριος Σάνστρομ ἀποχωρῶν ἐπῆγε μὲ τὸν νέον ἀντικαταστάτην του τὸν κύριον Σαράντην εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἀπεχαιρέτισεν ὁ κύριος Σάνστρομ καὶ παρέμεινεν ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Αʹ Διαμερίσματος ὁ κύριος Σαράντης.

§85Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Δὲν ὑπάρχει καὶ ἕνα ἔγγραφον τοῦ κυρίου Καρτάλη;

§86Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Μετὰ θὰ σᾶς εἴπω, κύριε συνάδελφε.

§87Β. ΣΑΓΙΑΣ. Ἡ Ε.Φ.Ε.Ξ., κύριε Ὑπουργέ, εἶναι μέσα;

§88Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Ἡ Ε.Φ.Ε.Ξ. δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸν ἱματισμόν. Δίδει μόνον τὰ ἀναγκαῖα χρηματικὰ ποσὰ διὰ τὴν κίνησιν τῶν ἐφοδίων. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Ἐπιτροπῆς ἡ ὁποία ἔγινε τὴν ἡμέραν τῆς ἀποχωρήσεως τῶν ξένων ἡ ἐπιτροπὴ ὁμοφώνως ἐξέλεξεν αὐτὸν ὡς Πρόεδρον, ὡς λέγει τὸ πρακτικόν. Ἡ ἐπιτροπὴ πρὸ τῆς ἀποχωρήσεως τοῦ Διεθνοῦς Ἐρυθροῦ Σταυροῦ εἶχεν ἐκλέξει τὸν Σάνστρομ ἀποχωρήσαντος δὲ αὐτοῦ ἐξελέγη ὁ κύριος Σαράντης καὶ ἔκτοτε ἀρχίζει ἡ Ἐπιτροπὴ οὐσιαστικώτερα τὸ ἔργον της. Μετ’ ὀλίγον χρόνον ὁ κύριος Σαράντης ἀπεχώρησεν τῆς προεδρίας τοῦ Αʹ Διαμερίσματος.

§89ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πότε;

§90Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Τὴν ἡμερομηνίαν τῆς παραιτήσεώς του δὲν τὴν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ἔχω ὅμως ἓν ἔγγραφον ἀπὸ τὸ ὁποῖον μπορεῖ κανεὶς νὰ ἐκτιμήσῃ καὶ τὴν ἡμερομηνίαν.

§91Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ (Ὑφυπ. Ἐφοδ.). Ὁ κύριος Σαράντης παρητήθη εἰς τὰς 5 Φεβρουαρίου 1946. Ὁ κύριος Καρτάλης ὅμως τὸν παρεκάλεσε νὰ παραμείνῃ.

§92Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Θὰ σᾶς ἀναφέρω τὸ ἔγγραφον καὶ ἀπὸ ἐκεῖ φαίνεται καὶ ἡ ἡμερομηνία.

§93Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ὁ κύριος Σαράντης ὑπέβαλε παραίτησιν ὡς Πρόεδρος τοῦ διαμερίσματος ἐπὶ Κυβερνήσεως Κανελλοπούλου. Τὴν ὑπέβαλε εἰς ἐμὲ καὶ πράγματι παρέμεινεν ὁ κύριος Σαράντης εἰς τὴν ἱματιοθήκην ὡς ἐπληροφορήθην ἐκ τῶν ὑστέρων. Ὁ κύριος Σαράντης ὑπέβαλε παραίτησιν ἀπὸ Πρόεδρος τοῦ Αʹ Διαμερίσματος τὸν Νοέμβριον τοῦ 1945 ἐπὶ Κυβερνήσεως Κανελλοπούλου. Δὲν ἐπροφθάσαμεν ὅμως λόγῳ τοῦ ὅτι ἐμείναμε μόνον 20 ἡμέρας νὰ ἐκκαθαρίσωμεν τὸ ζήτημα τῆς παραιτήσεώς του.

§94Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Ἀπὸ Προέδρου τοῦ Διαμερίσματος;

§95Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Μάλιστα. Ὁ κύριος Σαράντης τότε διεχώρισεν τὸ θέμα καὶ εἶπεν ὅτι παραιτεῖται ἀπὸ τὸ διαμέρισμα διότι δὲν μπορεῖ νὰ ἀνταποκριθῇ λόγῳ τοῦ μεγάλου κόπου καὶ διότι ἦτο ἀσθενὴς καὶ ἐδήλωσεν ὅτι θὰ παραμείνῃ Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς ἱματισμοῦ.

§96Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Ὑπὸ ποίαν ἰδιότητα; Διότι κάτι ἔπρεπε νὰ ἐκπροσωπῇ.

§97Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Δὲν ξεύρω.

§98Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Ἐγὼ ἔχω ἓν ἔγγραφον εἰς χεῖρας μου μὲ ἡμερομηνίαν 2.2.46 τὸ ὁποῖον λέγει τὰ ἑξῆς: «Πρὸς τὸν κύριον Σαράντην Πρόεδρον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἱματισμοῦ. Ἐν συνεχείᾳ ...... (ἀναγινώσκει) ......». Διότι μοῦ εἴπατε κύριε Παπαληγούρα τὸν Νοέμβριον.

§99Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Τὴν εἶχεν ὑποβάλλει ἀλλὰ δὲν ἐγένετο ἀποδεκτή.

§100ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος ὑπογράφει τὸ ἔγγραφον;

§101Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Καρτάλης Ὑπουργός. Ἑπομένως κατόπιν τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ τὸ ὁποῖον μπορεῖ νὰ χαρακτηρισθῇ καὶ ὡς ὑπουργικὴ ἀπόφασις θὰ μποροῦσε κανεὶς νὰ ἑρμηνεύσῃ τὴν παραμονὴν τοῦ κυρίου Σαράντη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ὡς ἀντιπροσώπου τῆς Κυβερνήσεως.

§102ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Βεβαίως.

§103Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Διότι δὲν εἶναι οὔτε ἐκπρόσωπος καμμιᾶς ἄλλης ὀργανώσεως ἡ ὁποία νὰ τὸν ὑπέδειξε. Μέχρι στιγμῆς μετεῖχεν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ὡς Πρόεδρος τοῦ Διαμερίσματος μετὰ τὴν παραίτησίν του, ὅμως ἀπὸ τὴν θέσιν αὐτὴν δὲν ἔχει ἄλλην ἰδιότητα καὶ κατόπιν μάλιστα τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ παρὰ τὴν ἰδιότητα τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καίτοι τοιαύτη συμφωνία δὲν ὑπάρχει ἀλλὰ θὰ ἠμποροῦσε νὰ κληθῇ κάποια προσωπικότης νὰ μετάσχῃ ὑπὸ τὴν ἰδιότητα αὐτήν. Ἔτσι ἔχουν τὰ τῆς συστάσεως τῆς ἐπιτροπῆς. Ἔκτοτε ἀρχίζουν αἱ διανομαὶ μὲ γοργὸν ρυθμόν, διάφοροι διατακτικαὶ ἐκδίδονται πρὸς διάφορα σωματεῖα καὶ ὀργανώσεις αἱ ὁποῖαι ἐμφανίζονται ὑπὸ μορφὴν φιλανθρωπικῶν ὀργανώσεων.

§104Β. ΣΑΓΙΑΣ. Ἀπὸ ποῦ ἐξεδίδοντο;

§105Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Αἱ διατακτικαὶ ἐκδίδονται ἀπὸ τὴν ὁλομέλειαν τῆς ἐπιτροπῆς διότι αὐτὴ ἔχει τὴν εὐθύνην καὶ τὴν ἰδιοκτησίαν τῶν εἰδῶν καὶ καταρτίζει καὶ τὸ πρόγραμμα τῶν διανομῶν.

§106Β. ΣΑΓΙΑΣ. Ποῖος ὑπογράφει;

§107Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Ὁ Διευθυντὴς κύριος Κοντονάσης δι’ ὅσας διατακτικὰς κατωρθώσαμε νὰ βροῦμε.

§108ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖαι ὀργανώσεις πῆραν διατακτικάς;

§109Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Αἱ ὀργανώσεις εἶναι ποικίλαι.

§110ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἡ Ἐθνικὴ Ἀλληλεγγύη.

§111Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐταὶ ἔγιναν διανομαὶ καὶ εἰς ἄτομα μεμονωμένα. Ὁ κύριος Κοντονάσης καὶ ὁ κύριος Σαράντης μᾶς εἶπον ὅτι κατὰ κύριον λόγον, αἱ διανομαὶ γίνονται εἰς μεμονωμένα ἄτομα. Ἐν τῷ μεταξὺ εὑρέθησαν καταστάσεις εἰς χεῖρας τῆς ὑπηρεσίας αἱ ὁποῖαι ἀναφέρουν ποικιλονύμους ὀργανώσεις πρὸς τὰς ὁποίας ἐχορηγήθη ἱματισμός. Εἶναι τόσον πολλαὶ αἱ καταστάσεις καὶ αἱ ὀργανώσεις ποὺ θὰ σᾶς ἐκούραζον ἐὰν σᾶς τὰς ἐδιάβαζα ὅλας. Τώρα νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρέμβασιν τὴν ἰδικήν μας. Πῶς ἀπεφασίσαμεν δηλαδὴ νὰ παρέμβωμεν. Ἡμεῖς παρεμβαίνοντες πλέον εἰς τὴν ἔρευναν τοῦ ἔργου τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς, δὲν παρεμβαίνομεν διότι δὲν ἀναγνωρίζομεν τὴν κυριότητα τῶν ἐφοδίων εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτήν, ἀλλὰ παρεμβαίνομεν διὰ νὰ ἐλέγξωμεν τὴν ἰδικήν μας ὑπηρεσίαν, διότι οἱ ξένοι μᾶς ἔδωσαν τὸν ἱματισμὸν καὶ ἐπιμελοῦνται τῆς διανομῆς των, ἀλλὰ μᾶς ἐζήτησαν τὰ ὄργανα νὰ εἶναι ἰδικά μας καὶ συνεπῶς εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ παρακολουθοῦμε τὰ ὄργανά μας, διότι ἔχομεν τὴν εὐθύνην τῆς καλῆς διαχειρίσεως τοῦ ἱματισμοῦ αὐτοῦ, διὰ νὰ διαφυλάξωμεν καὶ τὴν ὑποχρέωσιν αὐτὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐστηρίχθη εἰς τὰ ὄργανά μας. Νομίζομεν λοιπόν, ὅτι εἴχαμεν ὑποχρέωσιν νὰ ἀναλάβωμεν τὸν ἔλεγχον αὐτὸν καὶ νὰ τὸν φέρωμεν εἰς πέρας. (Χειροκροτήματα). Δὲν πρόκειται νὰ δημιουργηθῇ καμμία παρεξήγησις μεταξὺ τῶν ξένων, ὅπως τινὲς ἀφήνουν νὰ ὑπονοηθῇ.

§112Δ. ΜΠΕΗΣ–ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νομικὴν ὑποχρέωσιν ἐννοεῖτε ἢ ἠθικήν;

§113Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Νομίζω ὅτι καὶ νομικὴν καὶ ἠθικὴν ὑποχρέωσιν ἔχομεν καὶ ἀπέναντι τῶν ξένων καὶ ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νὰ ἐλέγξωμεν τὰ ὄργανα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς τὴν διαχείρισιν τοῦ ἱματισμοῦ αὐτοῦ καὶ νομίζω ὅτι θὰ ἦτο παράλειψις τοῦ Ὑπουργείου μου ἐὰν δὲν ἤθελεν ἐπιτελέσει τὸ καθῆκον αὐτό. Βεβαίως δὲν δύναται νὰ μοῦ ζητήσῃ κανεὶς ἀποζημίωσιν, διότι νομικὴν εὐθύνην δὲν ἔχομεν, ἀλλ’ ἠθικὴν ὑποχρέωσιν εἴχομεν. Θὰ σᾶς ἀναφέρω μερικὰ σωματεῖα, εἰς τὰ ὁποῖα ἐδόθη ἱματισμός, διότι ἐδόθη καὶ εἰς ἄτομα, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχουν καταστάσεις διανομῆς. Ἤδη ἐζητήσαμεν ἕνα ἱκανώτατον ὑπάλληλον τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ἐπιθεωρητήν, νὰ ἀναλάβῃ πλέον τὴν ὅλην ἔρευναν τῶν καταστάσεων καὶ ἐν γένει τῆς διαχειρίσεως τῶν ὑπαλλήλων μας. Πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας τὸ ἑξῆς ὅτι, διὰ νὰ καταλάβετε τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἐγένετο ἡ διαχείρισις καὶ διὰ νὰ ἀντιληφθῇ ἡ Βουλὴ πόσας δυσκολίας θὰ ἀντιμετωπίσωμεν εἰς τὸν ἔλεγχον, ἀρκεῖ νὰ σᾶς διαβάσω ὀλίγα λόγια ἐκ τῆς καταθέσεως τῆς μάρτυρος Μαρίας Καμβύση, ἡ ὁποία εἶναι ὑπάλληλος τῆς γενικῆς διευθύνσεως δωρεὰν ἱματισμοῦ «...... (ἀναγινώσκει)......». Ἀπ’ αὐτὰ καταλαβαίνετε κατὰ ποῖον τρόπον ἐγένετο καὶ γίνεται ἡ ὅλη διαχείρισις καὶ ἡ ὅλη παρακολούθησις τοῦ ἱματισμοῦ. Τὰ σωματεῖα εἰς τὰ ὁποῖα παρεχωρεῖτο ἱματισμός, εἶναι ποικίλα καὶ διάφορα καὶ θὰ σᾶς ἀναγνώσω μερικὰ «... ..... (ἀναγινώσκει).........».

§114Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Οἱ τροχιοδρομικοὶ τοῦ Πειραιῶς ἐφωδιάσθησαν;

§115Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Ὑπάρχουν καὶ σωματεῖα ἐργατικὰ τὰ ὁποῖα ἐπίσης ἔλαβον τοιοῦτον ἱματισμόν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐκ πρώτης ὄψεως μᾶς ἐξένισε καὶ μᾶς ὑποχρέωσε νὰ συνεχίσωμεν τὴν ἔρευναν αὐτὴν εἶναι ὅτι ἐκ πρώτης ὄψεως δὲν ἐβλέπαμε νὰ καλύπτεται τὸ τεράστιον ποσὸν τὸ ὁποῖον ἀνέφερε τὸ σχετικὸν σημείωμα ὅτι εἰσήχθησαν, δηλαδὴ τὰ 17.000.000 ἐνδυμασίες καὶ 4.000.000 ζεύγη ὑποδημάτων.

§116Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Ἔχετε ὑπ’ ὄψει εἰς τὰς ἐπαρχίας τὶ ἐστάλη πρὸς διανομήν;

§117Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Ἔχω πληροφορίας ὅτι ἐστάλη ἐλάχιστον ποσόν. Ἐξ ἄλλου εἰς τὸν Πειραιᾶ ὁ ὁποῖος εἶναι μία πόλις ἡ ὁποία ὑπέστη ὅσον ὀλίγαι πόλεις δεινά, καταστροφὰς κατὰ τὴν περίοδον τοῦ πολέμου δὲν ἐδόθησαν αἱ ποσότητες αἱ ὁποῖαι θὰ ἔπρεπε ἐνῷ ἦτο ἐπιβεβλημένον κατὰ προτίμησιν ἡ πόλις αὐτὴ νὰ ἐνισχυθῇ. Θὰ ἔπρεπε ἡ πόλις αὐτὴ κατὰ τὸ ½ τοῦ πληθυσμοῦ της νὰ ἱκανοποιηθῇ ἐκ τοῦ δωρεὰν χορηγουμένου ἱματισμοῦ. Ἐπειδὴ σήμερον δὲν ἔχομεν ἀκριβῆ στοιχεῖα ἐπὶ τῶν ἀνακρίσεων εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀναμείνωμεν καὶ θὰ ἐπανέλθωμεν ὅταν κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ σχετικὸν πόρισμα. Δὲν πρόκειται πάντως νὰ ἀλλάξωμεν τακτικήν, θὰ ἐξακολουθήσωμεν τὰς ἀνακρίσεις καὶ ἐφ’ ὅσον ἀποδειχθῇ ὅτι ὑπάρχει ἐνοχὴ ἀλλ’ ἔστω καὶ ἀμέλεια κατὰ τὴν διαχείρισιν τῶν ἐφοδίων καὶ βοηθημάτων αὐτῶν τῶν συμμαχικῶν χωρῶν θὰ ἐπιβάλωμεν τὰς αὐστηροτέρας κυρώσεις τὰς ὁποίας ἡ Ἑλληνικὴ δικαιοσύνη ἐπιτρέπει. (Χειροκροτήματα).

§118Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ (Ὑφυπ. Ἐφοδ.). Κύριοι βουλευταί, ἐπειδὴ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ παρέλειψε τὴν ἀνάγνωσιν μιᾶς κεφαλαιώδους περικοπῆς τῆς ἐκθέσεως τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ μέχρι τοῦδε Διευθυντὴς τῆς ὑπηρεσίας Ἰματισμοῦ κ. Κοντονάσης καὶ ἡ ὁποία εἶμαι βέβαιος θὰ βοηθήσῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν εἰς τὴν διεξαγομένην συζήτησιν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει ταύτης τὸ κείμενον τοῦτο. Εἰς τὸ τελευταῖον σημεῖον τῆς ἐκθέσεως τὴν ὁποίαν ὑπέβαλε πρὶν διεξαχθῇ ὁ ἔλεγχος — διότι πρὶν διεξαχθῇ ὁ ἔλεγχος ἐκάλεσα τὸν κύριον Κοντονάσην καὶ ἠθέλησα νὰ λάβω πληροφορίας περὶ τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον διενεργεῖται ἡ διανομὴ — ἡ ἔκθεσις λέγει: «....... (ἀναγινώσκει)......». Ἡ δήλωσις αὐτὴ ἔρχεται εἰς τελείαν ἀντίθεσιν μὲ τὰς διανομὰς αἱ ὁποῖαι ἔγιναν εἰς τὰς ὀργανώσεις αἱ ὁποῖαι κατὰ τὸ 75% ἕως 80% ἀνήκουν εἰς τὰς παρατάξεις τῆς «Ἐθνικῆς Ἀλληλεγγύης» καὶ τῶν Συλλόγων, τοῦ «Δικαιώματος τῆς Γυναίκας» ὅπου τὸ διανεμηθὲν ὑλικὸν ὄχι μόνον δὲν ἦτο κακῆς ποιότητος ἀλλ’ ἀπεναντίας ἦτο πολυτελές. Εἰς τὸν ἔλεγχον τὸν ὁποῖον ἔκαμα εἰς τὰ διάφορα δέματα διεπίστωσα μὲ ἔκπληξιν ὅτι ὑπῆρχον καὶ γοῦνες πολυτελεῖς ὁμοίας τῶν ὁποίων δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε αἱ γυναῖκες τῶν κ. κ. βουλευτῶν, οὔτε τῶν κ. κ. Ἀρχηγῶν νὰ φοροῦν. Κύριοι βουλευταί, ἐνδιαφερόμενος νὰ διαπιστώσω ποῖαι ἦσαν αἱ σχέσεις τῶν ἐν λόγῳ ὑπηρεσιῶν ἀλλὰ καὶ τῆς ἐν λόγῳ ἐπιτροπῆς μὲ τὸ Δημόσιον διεπίστωσα ὅτι ἂν καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δὲν εἶχε καμμίαν γνώμην περὶ τοῦ τρόπου τῶν διανομῶν ὑφίστατο ὅλας τὰς δαπάνας τῆς ἐπιτροπῆς. Ὀφείλω ἐπίσης νὰ γνωρίσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς μεταβὰς οὐχὶ δι’ εἰδικὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὸ Λουτράκι ἀλλὰ διὰ περίπατον κατὰ τὰς 2, 7, 13, 20, 27 καὶ 29 Ὀκτωβρίου ἔγινεν ἀφορμὴ ὥστε τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον νὰ πληρώσῃ δι’ αὐτὰς τὰς μετακινήσεις τὸ ποσὸν τῶν 2.170.000 δραχμῶν. Γνωρίζω ἐπίσης, ὅτι ὁ ἱματισμὸς ὁ ὁποῖος διετέθη εἰς τὴν Πρωτεύουσαν κατὰ τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα μᾶς παρέσχεν ἡ ὑπηρεσία σήμερον εἶναι τὰ ἑξῆς: «......... (ἀναγινώσκει)..........».

§119Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ἀναφέρατε ὡρισμένους ἀριθμοὺς δαπανῶν θὰ ἤθελα νὰ πληροφορήσητε τὴν Βουλὴν ἐὰν καὶ κατὰ πόσον αἱ δαπάναι αὐταὶ αἱ βαρύνουσαι τὸ δημόσιον ἐγένοντο δι’ ἐξαπατήσεως τοῦ δημοσίου, ἢ κατόπιν συμφωνίας καὶ ἐὰν γενικῶς τὴν ὕπαρξιν αὐτῆς τῆς ἐπιτροπῆς τὴν ἐπληροφορήθη ἐκ τῶν ἐφημερίδων, ἢ τὴν ἐγνώριζε καὶ τὴν ἤλεγχε τὸ δημόσιον μέχρι τοῦδε.

§120Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ (Ὑφυπ. Ἐφοδ.). Ἐπ’ αὐτοῦ πληροφορῶ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὅτι, βάσει τῆς ἐκχωρήσεως τῶν δικαιωμάτων τῆς ΕΔΒΕ, τὸ ἑλληνικὸν δημόσιον ἀνελάμβανε ὁλοκληρωτικῶς τὴν ὑποχρέωσιν ἔναντι τῆς ΕΔΒΕ ἀκόμη καὶ ἔναντι τοῦ προσωπικοῦ της μὲ τὴν σαφῆ ὑπόσχεσιν ὅτι, τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἀπελύετο τοῦτο, θὰ ἔδιδε καὶ τὰς νομίμους ἀποζημιώσεις. Ἡ ἐν λόγῳ ὑπηρεσία ἐχρηματοδοτεῖτο ἀπὸ τὴν παγίαν προκαταβολήν, ἥτις εὑρίσκετο εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ πρώτου διαμερίσματος. Τὰ ἐντάλματα, μὲ τὰ ὁποῖα ἐπληρώθησαν, ἦσαν κανονικά, ἐφ’ ὅσον ἐξεδόθησαν ἀπὸ τὴν ἐν λόγῳ ἐπιτροπήν, ἄνευ ἐντολῆς τῆς ὁποίας δὲν ἦτο ὑποχρεωμένη ἡ ὑπηρεσία τοῦ πρώτου διαμερίσματος νὰ πληρώσῃ. Κύριοι βουλευταί, εἰς περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ζητηθοῦν πλείονα στοιχεῖα, εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ τὰ παράσχωμεν.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ἔχει τὸν λόγον. Κύριε Πρόεδρε, ἐδοκιμάσαμεν αἴσθημα εἰλικρινοῦς ἀγανακτήσεως ἀπὸ ὅσα ἠκούσαμεν. Δὲν νομίζομεν ὅμως ὅτι ὑπάρχει στάδιον περαιτέρω σήμερον συζητήσεως, διότι τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ἐν ὄψει τῶν ὑπουργῶν εἶναι ἀκόμη σποραδικὰ καὶ πρόχειρα. Τὸ θέμα εἶναι μέγα Ἔπειτα ἀπὸ τὴν ἀρχικὴν αὐτὴν ἀνακοίνωσιν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀναμένομεν, εἶναι ἡ πλήρης καὶ ἡ συστηματικὴ ἔρευνα, ὥστε ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ θέματος νὰ ὑπάρξουν ὑπεύθυνοι ἀνακοινώσεις. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλομεν νὰ προσθέσωμεν εἶναι ὅτι συνοδεύομεν τὴν προσπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως μὲ ὁλόκληρον τὴν ἠθικήν μας ἐπικουρίαν (χειροκροτήματα) καὶ θὰ ἠθέλαμεν ἀκόμη νὰ προσθέσωμεν, διότι πρόκειται περὶ ὀργάνου ξένου καὶ διότι εἶναι ἐνδεχόμενον εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν νὰ ἀνακύψουν ζητήματα διὰ τὴν ἄσκησιν τοῦ ἐλέγχου, θὰ ἠθέλαμεν νὰ προσθέσωμεν ὅτι ὄχι μόνον ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ τὸ Ἔθνος θεωρεῖ ζήτημα τιμῆς τὴν ἐξακρίβωσιν τῆς ἀληθείας (χειροκροτήματα), διότι ἀποτελεῖ βαρύτατον καθῆκον μας καὶ ἀπέναντι τῶν μεγάλων χωρῶν αἱ ὁποῖαι ἀπὸ τὴν ἀγάπην των πρὸς τὴν Ἑλλάδα μᾶς ἔστειλαν τὰ μέσα τοῦ ἱματισμοῦ διὰ τὸν πάσχοντα λαόν μας, καθὼς ἐπίσης καὶ ἀπέναντι τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος δικαιοῦται εἰς πλήρη στοργὴν καὶ ὄχι εἰς ἐκμετάλλευσιν. (Χειροκροτήματα).

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ν. Ζέρβας ἔχει τὸν λόγον.

§123Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ὀφείλομεν νὰ ἐκφράσωμεν τὴν εὐγνωμοσύνην μας καὶ τὸν δίκαιον ἔπαινον εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ καὶ εἰς τὸν κύριον Ὑφυπουργὸν ἐπὶ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν σημασίαν τοῦ θέματος δὲν θὰ ἤθελα νὰ προσθέσω οὔτε ἕνα λόγον, διότι τόσον καλῶς ἐτοποθέτησε τὸ θέμα τοῦτο ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος. Μίαν μόνον ἀπορίαν ἔχω καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κύριον Ὑπουργὸν ἢ Ὑφυπουργὸν ἐπὶ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ μοῦ τὴν ἄρῃ. Εἶναι πρώτη ἡ ὄχλησις, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ νῦν ὑπουργείου ἢ καὶ προϋπῆρξε τοιαύτη καὶ εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν προϋπῆρξε τὶ ἔχει ἐπὶ τῆς ὀχλήσεως αὐτῆς ἀνακοινωθῆ προηγουμένως; Θὰ ἤθελα ἐὰν ἦτο δυνατὸν εἰς ἄλλην ἡμέραν νὰ ἔχωμεν μίαν ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ἀπορίας μας αὐτῆς, διότι ὁμολογουμένως εἶναι τόσον μέγα τὸ θέμα, ὥστε ἀσφαλῶς ἐὰν τὸ πρῶτον ἔρχεται εἰς φῶς μία τεραστίας ἐκτάσεως καταστρατήγησις καὶ καταστραγγάλισις τῶν δικαιωμάτων τοῦ πεινῶντος καὶ δυστυχοῦντος λαοῦ, ἀσφαλῶς ἐὰν τὸ πρῶτον ἔρχεται, θὰ ὀφείλωμεν νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι θὰ ὑπάρχουν παραλείψεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ τύχουν μιᾶς κυρώσεως.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Σ. Βενιζέλος ἔχει τὸν λόγον.

§125Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ εὐχαριστήσωμεν τὸν κύριον Ὑπουργὸν τοῦ Ἐφοδιασμοῦ διὰ τὴν ὄντως διαφωτιστικὴν ἀνάπτυξιν τοῦ ζητήματος, ἡ ὁποία μᾶς προκαλεῖ πραγματικὴν κατάπληξιν. Τὸ κόμμα, τοῦ ὁποίου ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἡγοῦμαι, δηλοῖ ὅτι θὰ ἐνισχύσῃ τὴν Κυβέρνησιν διὰ νὰ μὴ καλύψῃ οὐδένα καὶ οἱονδήποτε ὁ ὁποῖος ἠθέλησεν εἰς βάρος τοῦ λαοῦ νὰ ἐκμεταλλευθῇ. Ὀφείλει νὰ ἐπιβάλῃ τὰς δεούσας κυρώσεις. Ἐλπίζομεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ προσκομίσῃ τὰ στοιχεῖα εἴτε διοικητικά, εἴτε καὶ δικαστικά, διὰ νὰ ἴδωμεν ποῖοι εἶναι ὑπεύθυνοι εἰς αὐτὴν τὴν ἱστορίαν, ἡ ὁποία εἶναι εἰς βάρος ὁλοκλήρου τοῦ Κράτους μας.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Γ. Σίδερης ἔχει τὸν λόγον.

§127Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ συμφωνήσωμεν πλήρως πρὸς τοὺς προηγηθέντας ἀρχηγοὺς τῆς ἀντιπολιτεύσεως ὡς πρὸς τὴν πορείαν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἀκολουθηθῇ εἰς τὸ ζήτημα αὐτό. Ἐλπίζομεν ἀλλὰ καὶ ζητοῦμεν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως μετὰ περισσοτέραν ἐνδελεχῆ μελέτην νὰ μᾶς φέρῃ ὅλας ἐκείνας τὰς ἀπόψεις, αἱ ὁποῖαι θὰ καταστήσουν τὰ θέμα προσιτότερον εἰς τὴν κρίσιν τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας, ἐπιφυλασσόμεθα δὲ τότε νὰ διατυπώσωμεν τὰς παρατηρήσεις καὶ τὰς σκέψεις μας.

§128Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιθυμοῦμεν ὅ,τι ἐπιθυμεῖ καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἐξονύχισιν, ἔρευναν καὶ ἀνακάλυψιν τῆς ἀληθείας.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ δι’ ἄλλην συνεδρίασιν. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. Ὁ κύριος Δ. Μαντούβαλος ἔχει τὸν λόγον.

§130Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, αἰσθάνομαι ὑποχρέωσιν καὶ καθῆκον νὰ εὐχαριστήσω τὸ Σῶμα καὶ τοὺς συναδέλφους ἐκείνους ποὺ μὲ ἰδίαν πρωτοβουλίαν διὰ τῆς χθεσινῆς ψήφου των μὲ ἐτίμησαν. Θὰ θεωρήσω τὸν ἑαυτόν μου εὐτυχῆ ἂν δυνηθῶ μὲ τὰς μικράς μου δυνάμεις, καθὼς ἐλπίζω καὶ τὸ Σῶμα ὁλόκληρον, νὰ συμβάλωμεν ὅλοι εἰς τὴν σωτηρίαν τοῦ Ἔθνους, τὴν ἐξύψωσιν τοῦ Σώματος καὶ τὴν ἐξύψωσιν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Συνεχίζεται ἡ βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Μαΐου 1946 Ν. Δ. «περὶ ἐπανιδρύσεως τοῦ ὑπὸ τῆς ἐχθρικῆς κατοχῆς καταργηθέντος Ἑλληνικοῦ Ἰνστιτούτου Διεθνοῦς καὶ ἀλλοδαποῦ Δικαίου». Ὁ κύριος Ν. Κώττας ἔχει τὸν λόγον.

§132Ν. ΚΩΤΤΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἰσηγήθη χθὲς τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐπανιδρύσεως τοῦ Ἰνστιτούτου Διεθνοῦς καὶ Ἀλλοδαποῦ Δικαίου, τὸ ὁποῖον εἶχε καταργηθῆ ἐπὶ κατοχῆς. Κατὰ τὴν συζήτησιν εἷς τῶν κ. κ. βουλευτῶν, δὲν ἐνθυμοῦμαι ποῖος, ἔκαμε τὴν παρατήρησιν, δὲν ξεύρω κατὰ πόσον εἶναι ὀρθή, ὅτι εἰς τὰς σημερινὰς περιστάσεις νομοθέτημα τοιοῦτον δὲν θὰ εἶχε τὸν λόγον νὰ προτάσσεται καὶ θὰ ἔπρεπε ἡ Βουλὴ νὰ ἀπασχοληθῇ μὲ ἄλλα θέματα οὐσιωδέστερα. Ἡ παρατήρησις αὐτὴ ἀντικρούσθη ἀπὸ πολλοὺς καὶ φρονῶ καὶ ἐγὼ ὅτι ἐν πάσῃ περιπτώσει ἅπαξ εἰσήχθη τὸ νομοσχέδιον, καλῶς εἰσήχθη. Προέκυψε κατὰ τὴν συζήτησιν τὸ ζήτημα ἐὰν ὁ Διευθυντὴς τοῦ Ἰνστιτούτου, συμφώνως πρὸς τὸν παλαιὸν νόμον, τὸν ὁποῖον δυστυχῶς δὲν τὸν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, ὅπως δὲν εἶχα ὑπ’ ὄψει μου καὶ χθὲς κατὰ τὴν συζήτησιν, ἐὰν θὰ πρέπει νὰ διορισθῇ ἐκ τῶν καθηγητῶν καὶ τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, διότι ὁ παλαιὸς νόμος προέβλεπε ὅτι θὰ εἶναι ἐκ τῶν διατελούντων ἢ διατελεσάντων καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν καὶ ἐκεῖ ἐπάνω ἐδημιουργήθη τὸ ζήτημα τῆς ἰσοτιμίας τοῦ Πανεπιστημίου τῆς Βορείου Ἑλλάδος. Δὲν νομίζω, ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ἡ Βουλὴ ἔκανε δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον καὶ ἀπεφάσισεν ἡ ἕδρα τοῦ Ἰνστιτούτου νὰ εἶναι εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, δὲν νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀποκλεισθῇ νὰ τεθῇ διάταξις διακρίνουσα καὶ ὑποβιβάζουσα, οὕτως εἰπεῖν, τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης. Τὰ ἐπιχειρήματα ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐτόνισαν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ Διευθυντὴς νὰ εἶναι καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης καὶ νὰ διευθύνῃ Ἵδρυμα ἐν Ἀθήναις, ἴσως δὲν ἦσαν πολὺ σοβαρά, δεδομένων τῶν μέσων συγκοινωνίας τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν σήμερον. Ἀλλ’ ἐξ ἀφορμῆς τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ἔγινε πολὺς λόγος διὰ τὴν Β. Ἑλλάδα καὶ ὁμολογῶ ὅτι καὶ ἐγώ, μολονότι τὸ νομοσχέδιον εἰσάγεται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, καὶ φυσικὰ ὡς βουλευτὴς τῆς Συμπολιτεύσεως ἔπρεπε νὰ τὸ ψηφίσω, ὑπέγραψα πρότασιν μεταφορᾶς του εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Συνεκινήθην ἀληθινὰ ἀπὸ τὸ ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον ἰδιαιτέρως ἡ Ἀντιπολίτευσις ἔδειξε προκειμένου περὶ τῆς ἐνισχύσεως τῆς Βορείου Ἑλλάδος, τῆς ὁποίας ἔγινε μάλιστα, ἂς μοῦ ἐπιτραπῆ νὰ εἴπω, καὶ κατάχρησις. Κύριοι, βεβαίως τὸ Ἰνστιτοῦτον εἶναι μία παραχώρησις διὰ τὴν Μακεδονίαν. Ἀλλὰ νομίζω, καὶ τὸ ἰσχυρίζομαι αὐτὸ ἐγὼ ὁ ὁποῖος καὶ ὑπέγραψα τὴν πρότασιν, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων τῶν παραχωρήσεων διὰ τὰς ὁποίας ἔπρεπε νὰ ἀπασχοληθῇ σήμερον τὸ Κοινοβούλιον. Κύριοι, τὸ σημερινὸν Κράτος πάσχει ἀπὸ δύο ὀργανικὰ ἐλαττώματα. Ἔχει μίαν ὑπερτροφικὴν πρωτεύουσαν καὶ ἔχει καὶ σύνορα πολὺ ἐκτεταμένα. Τὸ πρῶτον, τὸ ὑπερτροφικὸν τῆς πρωτευούσης, εἶναι μειονέκτημα δυστυχῶς ἐπίκτητον, διότι ἐπεδιώχθη ἡ ἐγκατάστασις εἰς τὰς Ἀθήνας χιλιάδων πληθυσμοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐγκατασταθῇ. Ἀνεξαρτήτως αὐτοῦ, τὸ γεγονὸς εἶναι σήμερον ὅτι τὸ ὑπερτροφικὸν αὐτὸ τῶν Ἀθηνῶν, συντελεῖ ὥστε τὸ Κράτος ἐν τῷ συνόλῳ του νὰ ὑποφέρῃ καὶ νὰ ὑποφέρουν καὶ ὅλαι αἱ ἐπαρχίαι, ὄχι μόνον τῆς Βορείου Ἑλλάδος, ἀλλὰ γενικῶς τῆς Ἑλλάδος. Φυσιολογικῶς κάθε ὑδροκέφαλος, κάθε ὑπερτροφικός, προκαλεῖ τὴν ἀδυναμίαν, τὴν ἀτροφίαν τῶν ἄκρων. Ἐὰν δὲ λάβητε ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὰ σύνορα, τὰ ἄκρα αὐτά, εἶναι καὶ ὀργανικῶς ἂς εἴπωμεν, συνδεδεμένα πρὸς τὸ Κράτος, ἀντιλαμβάνεσθε ποία εἶναι ἡ ἀδυναμία, ἡ ἀτροφία αὕτη τοῦ Κράτους, ἰδίως τῶν βορείων ἐπαρχιῶν. Καὶ βέβαια ἠκούσθησαν λόγοι καὶ οἱ λόγοι αὐτοί, ἀτυχῶς, ἀκούονται ἀπὸ πολλούς. Ἀφορμὴν προκειμένου περὶ τοῦ Ἰνστιτούτου, καὶ προκειμένου περὶ τοῦ ἐὰν εἶναι δυνατὸν ὁ ἐν Θεσσαλονίκῃ διατελῶν Διευθυντὴς νὰ ἑδρεύῃ καὶ εἰς τὰς Ἀθήνας, ἀφορμὴν ἀπετέλεσε ἡ μομφὴ ὅτι οἱ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου διαρκῶς βλέπουν πρὸς τὴν πρωτεύουσαν. Ἐλέχθη, μάλιστα, ὅτι διδάσκουν ὀλίγας ὥρας εἰς τὸ Πανεπιστήμιον καὶ ὅτι τὸν περισσότερον καιρὸν διατρίβωσιν εἰς τὰς Ἀθήνας. Ὑπάρχει παράδειγμα, κύριοι, καθηγητοῦ ἀπὸ 15ετίας εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης, ὁ ὁποῖος ἐδίδαξε ἐπὶ μίαν ὥραν καὶ μόνον. Πῶς θὰ διορθωθοῦν αὐτά, αὐτὸ δὲν εἶναι ζήτημα τοῦ στιγμιαίου ἐνδιαφέροντος διὰ τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ βάσιν προγράμματος θετικοῦ καὶ πραγματικοῦ τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν νομίζω πάντως ὅτι πρέπει νὰ ἀρχίσωμεν διὰ τὴν Β. Ἑλλάδα ἀπὸ τὴν παραχώρησιν τοῦ Ἰνστιτούτου. Ἀναγνωρίζω ὅτι εἰς τὸ παρελθὸν τὸ Κράτος ὑπῆρξε στοργικόν. Ἐγένοντο ὑπὸ τοῦ Κράτους μεγάλα ἔργα, ὅπως τὰ ἀποξηραντικὰ καὶ ἄλλα ἔργα συγκοινωνιακά. Ἀλλὰ γεγονὸς εἶναι ὅτι γενικώτερον, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Διοίκησιν, ἡ Βόρειος Ἑλλὰς εἶναι πραγματικὰ ἐγκαταλελειμμένη. Ἐσκέφθην, καὶ τὸ ἐσκέφθην μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ σχεδίου, ὅτι τὸ Συμβούλιον ἀποτελεῖται ἀπὸ πρόσωπα ἀνώτερα, τοῦ Προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου, τοῦ Προέδρου τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας κλπ. πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν ὑπάρχουν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Θὰ μοῦ πῆτε ὅτι αὐτὰ τὰ πρόσωπα θὰ ἠμποροῦν νὰ ἀντικατασταθοῦν.

§133Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἡ ἐργασία δὲν γίνεται ἀπὸ τὸ Συμβούλιον. Τὸ Συμβούλιον εἶναι ἁπλῶς πρὸς διακόσμησιν.

§134Ν. ΚΩΤΤΑΣ. Εἰς τὰ Ἱδρύματα αὐτὰ δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι τὸ πρόσωπον τὸ ὁποῖον ἔχει ἐπιρροήν, εἶναι ὁ τεχνικὸς διευθυντής, ὁ σκαπανεὺς τοῦ Ἱδρύματος.

§135ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑποστηρίζετε νὰ μὴν πάῃ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ναὶ ἢ ὄχι;

§136Ν. ΚΩΤΤΑΣ. Ὑπέγραψα τὴν πρότασιν, ἀλλὰ νομίζω ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνεται δημοκοπία ἐπὶ τοιούτων ζητημάτων. Διὰ τὴν Θεσσαλονίκην, ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι σήμερον εἰποῦμε εἰς τὸν λαὸν «ξεύρετε σᾶς φέραμε τὸ ἵδρυμα, σᾶς ἐγκαταστήσαμε τὸ «Ἰνστιτοῦτον ἀλλοδαποῦ καὶ διεθνοῦς δικαίου», ἔχω τὴν γνώμην ὅτι θὰ μᾶς εἰρωνευθοῦν, θὰ μᾶς πικράνουν. Ὑπάρχουν σήμερον ἄλλα ζητήματα «PRIMUM VIVERE DEINDE PHILOSOPHARES».

§137Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἐὰν δὲν τὸ πᾶτε εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, θὰ σᾶς εὐχαριστήσουν;

§138Ν. ΚΩΤΤΑΣ. Ὑπάρχουν δυστυχῶς ζητήματα οἰκονομικῆς φύσεως καὶ πνευματικῆς λαϊκῆς φύσεως, ἂς τὸ ποῦμε, τὰ ὁποῖα ἐπὶ χρόνον μένουν ἀνικανοποίητα. Ἔλαβον τὸν λόγον ἐξ ἀφορμῆς τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, διὰ νὰ τονίσω τὰ ζητήματα αὐτά. Ἡ Θεσσαλονίκη στερεῖται Κρατικοῦ θεάτρου, ὀρχήστρας, χορῳδίας, Κρατικῶν ὀργανώσεων. Δὲν ἐλήφθη καμμία πρόνοια. Ὁ λιμὴν τῆς Θεσσαλονίκης φθίνει. Ἡ Θεσσαλονίκη φθίνει ἐμπορικῶς καὶ ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ γίνουν παραχωρήσεις, νὰ γίνουν παραχωρήσεις πραγματικαί, θετικαί, αἱ ὁποῖαι, ἐξασφαλίζουσαι τὴν ὑλικὴν εὐημερίαν τῶν μαζῶν συγχρόνως συντελοῦν εἰς τὴν πνευματικὴν ἀνάπτυξιν.

§139Κ. ΜΠΕΛΛΑΣ. Μοῦ κάνει ἐντύπωσιν τὸ γεγονὸς ὅτι, ἐνῷ προσφάτως εἴσαστε Ὑπουργὸς τῆς Βορείου Ἑλλάδος καὶ ἀπὸ τῆς ἐπισήμου ἐκείνης θέσεως εἴχατε ὅλην τὴν δύναμιν καὶ ὅλην τὴν δυνατότητα νὰ ἐπιμείνητε ἐπὶ τῶν ἀπόψεων, τὰς ὁποίας ἐπικροτοῦμεν, παραδόξως, οὔτε μὲ τὸ ἠθικὸν μεγαλεῖον τῆς παραιτήσεώς σας, διὰ νὰ μεταχειρισθῶ τὴν ἔκφρασιν τοῦ Ἀρχηγοῦ μου, δὲν ἐκάματε.....

§140Ν. ΚΩΤΤΑΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. συνάδελφον, διότι μοῦ δίδει ἀφορμήν. Κύριοι, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Βορείου Ἑλλάδος, δὲν εἶναι παρὰ μία, πῶς νὰ σᾶς εἰπῶ, διεκπεραίωσις ὑποθέσεων, ἢ μᾶλλον καταντάει ἕνα σχῆμα λόγου.

§141ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διατὶ ἐμείνατε καὶ δὲν παρητήθητε;

§142Ν. ΚΩΤΤΑΣ. Ἔμεινα, διότι ἐνόμιζα ὅτι θὰ ἐφηρμόζετο ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος ἔδιδε εἰς τὸν Γενικὸν Διοικητὴν τὸ δικαίωμα τῆς ἀκυρώσεως τῶν ἀποφάσεων τῶν Ὑπουργῶν. Θέλετε νὰ ξεύρετε ποῖος εἶναι ὁ βαθμὸς τῆς ἀποκεντρώσεως καὶ ποῖος ὁ βαθμὸς τῶν δικαιωμάτων τοῦ Ὑπουργοῦ; Μίαν ἡμέραν ἦλθον οἱ κλητῆρες τῆς Διοικήσεως καὶ μοῦ ἐζήτησαν νὰ ἐπέμβω διὰ νὰ λάβουν τὰ «πάσσα» εἰς τοὺς τροχιοδρόμους. Ἡ τροχιοδρομικὴ ὑπηρεσία Θεσσαλονίκης ἦτο ἄλλοτε Ἑταιρεία ἐκμεταλλευτικὴ τῶν Βρυξελλῶν, ἡ ὁποία ἐσχάτως, ἐπειδὴ ἔληξε τὸ προνόμιον ἐξηγοράσθη. Ἐζήτησα πληροφορίας, καὶ τότε τί νομίζετε ὅτι ἔγινε; Μοῦ παρουσίασαν μίαν ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Μεταφορῶν ἐν Ἀθήναις, ὁ ὁποῖος ἐκανόνιζε καὶ τὰ «πάσσα» τῶν κλητήρων.

§143Η. ΜΠΑΤΖΙΟΣ. Καὶ σεῖς τὶ ἐκάματε, διὰ τὸ ζήτημα αὐτό;

§144Ν. ΚΩΤΤΑΣ. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ τὸ ἐξέθεσα εἰς τὸν Ὑπουργὸν καὶ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον.

§145Η. ΜΠΑΤΖΙΟΣ. Καὶ τὸ συμπέρασμα ποῖον εἶναι;

§146Ν. ΚΩΤΤΑΣ. Τὸ συμπέρασμα εἶναι ὅτι ἤθελα νὰ ἐκφράσω αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν τόνον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρχίζουμε καὶ νὰ ἐκδηλώνουμε τὸ ἐνδιαφέρον μας ἀπὸ τὴν δημιουργίαν Ἰνστιτούτου, ἀλλὰ πρέπει νὰ προχωρήσωμεν περαιτέρω. Διὰ τὸ Ἰνστιτοῦτον ὑπέγραψα τὴν πρότασιν καὶ πρέπει νὰ πάῃ. Ἀλλὰ πρέπει νὰ δοθῇ μεγαλειτέρα προσοχὴ εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα.

§147ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί νὰ τὸ κάνουμε τὸ Ἰνστιτοῦτον, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχουμε καθηγητὰς τῆς Γεωπονίας εἰς τὴν Γεωπονικὴν Σχολήν, οὔτε ἕνα;

§148ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, ὄχι μόνον ἔλλειψις καθηγητῶν ὑπάρχει, ἀλλὰ καὶ δημοδιδασκάλων εἰς ὅλα τὰ δημοτικὰ σχολεῖα. Χρειάζεται νὰ μορφωθοῦν τὰ παιδιὰ ἐκεῖ ἐπάνω ποὺ εἶναι τὰ προπύργια τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Γι’ αὐτὸ πρέπει νὰ φροντίσωμε νὰ στείλωμε δασκάλους καὶ ὑπαλλήλους καλοὺς καὶ κατόπιν νὰ γίνουν αὐτά.

§149Ν. ΚΩΤΤΑΣ. Αὐτὸ καὶ τὸ ἄλλο θέμα, τῆς ἐλλείψεως ἀσφαλείας, εἶναι ξεχωριστὰ ζητήματα. Δὲν θέλω νὰ τὰ ἀναφέρω, διότι δι’ αὐτὰ καὶ γενικῶς διὰ τὴν κατάστασιν ὅπως ἐμφανίζεται σήμερον, θὰ ἀπῃτεῖτο μεγάλη συζήτησις.

§150Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριε συνάδελφε, γνωρίζετε ὅτι προκειμένου περὶ τῆς Θεσσαλονίκης, ἔχω ἰδιαιτέρους λόγους νὰ ἐνδιαφέρωμαι, διότι ἐπέρασα ἐκεῖ τὰ τρία καλλίτερα ἔτη τῆς δημοσίας μου ζωῆς. Νομίζω ὅτι σήμερον ποὺ μᾶς δίδεται ἡ εὐκαιρία νὰ κάνωμε κάτι διὰ τὴν Θεσσαλονίκην, ἀπὸ ἀπόψεως πνευματικοῦ ἐπιπέδου, δὲν πρέπει νὰ τὸ ἀρνηθῶμεν, διότι ὑπάρχουν καὶ ἄλλα πράγματα ἐπὶ τοῦ ὑλικοῦ ἐπιπέδου, τὰ ὁποῖα δὲν ἠμποροῦμεν σήμερον νὰ τὰ κάμωμεν. Ὁσάκις μᾶς δίδεται ἡ εὐκαιρία νὰ κάμωμε κάτι διὰ τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, πρέπει νὰ τὸ κάνωμε. Κάθε εὐκαιρία, εἴτε ἐπὶ τοῦ πνευματικοῦ, εἴτε ἐπὶ τοῦ ὑλικοῦ ἐπιπέδου, πρέπει ἀμέσως νὰ συλλαμβάνεται ἐπὶ τῷ τέλει ὅπως ἡ Βόρειος Ἑλλὰς ἀποκτήσῃ τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν ἀξίζει. Σήμερον ἔχομεν ἕνα συγκεκριμένον θέμα, τὸ Ἰνστιτοῦτον. Μερικοὶ κύριοι, ὁμιλοῦν μετὰ εἰρωνείας. Ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ τοὺς ὑπενθυμίσω, ἐὰν δὲν ἦσαν ἐδῶ χθές, πῶς ἤρχισε ἡ συζήτησις. Ἤρχισε ἀπὸ μίαν ἀντίληψιν ὅτι διὰ τῆς ἀπαγορεύσεως τοῦ νὰ εἶναι καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ὁ Διευθυντής, δημιουργεῖται μία προσβολὴ διὰ τὴν Βόρειον Ἑλλάδα. Καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις λαβοῦσα ἀφορμὴν ἐκ τούτου, εἶπεν ὅτι ἐὰν τοῦτο εἶναι τὸ νόημα, νὰ τιμήσωμεν τὴν Βόρειον Ἑλλάδα μεταφέροντες τὴν ἕδραν τοῦ Ἰνστιτούτου εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Διὰ ποῖον λόγον σήμερον, νὰ μὴ περιορισθῶμεν εἰς τὸ θέμα τοῦ νὰ δώσωμεν αὐτὴν τὴν τιμὴν καὶ τὴν ἔνδειξιν ὅτι ἀγαπῶμεν καὶ ἐκτιμῶμεν καὶ θέλομεν νὰ βοηθήσωμεν μὲ πάντα τρόπον τὴν Θεσσαλονίκην καὶ τὴν Βόρειον Ἑλλάδα; Μόνον καὶ μόνον διότι δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ δώσωμεν καὶ ἄλλα ὑλικὰ πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα νομίζομεν ὅτι εἶναι ἀπαραίτητα;

§151Κ. ΜΠΕΛΛΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἂς ἐκφράσωμεν τὴν εὐχὴν ὅλων, ὅτι τὸ Ἰνστιτοῦτον θὰ ἀποτελέσῃ τὴν ἀπαρχὴν πρὸς ἐπιδίωξιν ὅλων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα ἀναφέρατε προηγουμένως. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ θὰ ἤθελον νὰ γίνῃ σύστασις εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Μεταφορῶν, διότι κατέφθασαν πλεῖστα ὅσα τηλεγραφήματα, ὅτι ἡ πρωτεύουσα τῆς Θεσσαλονίκης εἶναι βυθισμένη εἰς τὸ σκότος καὶ τὸ νερὸ δίδεται σταγόνα, σταγόνα. Μέχρι σήμερον, ἔφθασαν 15 τηλεγραφήματα, ὅτι ἡ πόλις εἶναι βυθισμένη εἰς τὸ σκότος. Τὰ τρὰμ σύμφωνα μὲ διαταγὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἐβάφησαν κίτρινα, ἀλλὰ ἐσταμάτησαν καὶ αὐτό. Δώσατε μίαν σύστασιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Μεταφορῶν.

§152Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ὑπ. Μεταφορῶν). Νομίζω, ὅτι παρέστητε ὅλοι εἰς τὴν σύσκεψιν, ὅταν ἦλθον εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ νομίζω, ὅτι ἐλήφθησαν μέτρα διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς καταστάσεως τοῦ ἠλεκτρισμοῦ τῆς Θεσσαλονίκης, τὰ ὁποῖα δὲν τὰ ἐγνωρίσατε ποτέ. Ἐφέτος πρέπει δὲ νὰ ξεύρετε, ὅτι δὲν θὰ εἴχατε οὔτε ἕνα λαμπτῆρα εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ἐὰν δὲν ἐλάμβανον τὰ μέτρα, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔλαβον καὶ διὰ τὰ ὁποῖα τὸ Κράτος διέθεσεν 900 ἑκατομμύρια καὶ συγχρόνως ἐζήτησε καὶ νέαν πίστωσιν χιλίων ἑκατομμυρίων δραχμῶν διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς καταστάσεως ἐν Θεσσαλονίκῃ. Πρέπει νὰ ξεύρετε ὅτι ἀγωνίζομαι συνεχῶς διὰ νὰ ἐξασφαλίσω διὰ τὴν δευτέραν πόλιν τῆς Ἑλλάδος τὸ ἐργοστάσιον Βρέμης. Ἑπομένως ὁ Ὑπουργὸς τῶν Μεταφορῶν ἔλαβε ἤδη μέριμναν ὑπὲρ τῆς Θεσσαλονίκης. Σημειώσατε ὅτι αἱ μηχαναὶ παραγωγῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας τῆς Θεσσαλονίκης ἔχουν τὴν ἡλικίαν τὴν ἰδικήν μου, εἶναι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ Ἀβδοὺλ Χαμίτ. (Χειροκροτήματα).

§153Ν. ΚΩΤΤΑΣ. Κύριοι, τὰ πραγματικὰ γεγονότα δὲν εἶναι ὅπως τὰ λέγει ὁ κ. Ὑπουργός. Ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον εἶχα νὰ παρατηρήσω εἶναι ὅτι οἱ ὀργανισμοὶ αὐτοὶ πρέπει νὰ γίνουν αὐτόνομοι, διότι ἡ Ἠλεκτρικὴ Ἑταιρεία εἶναι ἐπιχείρησις ἐπικερδὴς καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ περιέλθῃ εἰς τὸ κοινόν. Τὸ θέμα δὲν εἶναι αὐτὸ πάντως, εἶναι βέβαια συγκινητικόν, νὰ αἰσθάνεται ἡ Βουλὴ τὴν ἀνάγκην τῆς πραγματικῆς πλέον ἐνισχύσεως καὶ προσοχῆς τῆς Βορείου Ἑλλάδος. Εἰδικῶς δὲ τῆς Θεσσαλονίκης, ὡς δευτέρας πρωτευούσης τοῦ Κράτους, ἐφ’ ὅσον πράγματι προέκυψε ζήτημα ὅτι ὁ Διευθυντής, διότι πράγματι περὶ ἑνὸς ὡρισμένου προσώπου πρόκειται, εἶναι καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, συνηγορῶ καὶ ἐγὼ ὅτι πράγματι πρέπει νὰ ἐγκατασταθῇ τὸ Ἰνστιτοῦτον ἐκεῖ, ἔστω καὶ ἂν πρόκειται νὰ κατηγορηθῶμεν ἐπὶ ἀβδηριτισμῷ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἂς ἀρχίσωμεν καὶ ἀπὸ ἐκεῖ, ἐφ’ ὅσον μάλιστα εἰς Θεσσαλονίκην εὑρίσκεται ὁ σκαπανεὺς κυρίως τοῦ ἱδρύματος, διότι ἀπὸ τὸν διευθυντὴν ἐξαρτῶνται κατ’ οὐσίαν τὰ ἱδρύματα, ἀπὸ τὸν ἐπιστημονικὸν διευθυντήν. Νομίζω καὶ ἐγώ, ὅτι τὸ Ἰνστιτοῦτον θὰ ἠμπορῇ νὰ σταδιοδρομήσῃ ἐκεῖ, καίτοι δὲν ἔχει ὅλα τὰ μέσα σήμερον οὔτε εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης ἀκόμα καὶ πολὺ περισσότερον, θὰ εἶναι δυσκολώτερον νὰ ἐξευρεθοῦν τὰ μέσα ἐγκαταστάσεως καὶ διὰ τὸ ἵδρυμα αὐτό. Ἐν πάσῃ περιπτώσει πρέπει νὰ γίνῃ τοῦτο, διότι δέχομαι ὅτι θὰ εἶναι καὶ αὐτὸ μία ἀπόδειξις θετικῆς μερίμνης καὶ στοργῆς τοῦ Κράτους πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ὁλότητος, αὐτῆς ταύτης τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία ἄνευ τῆς προαγωγῆς τῶν Βορείων Ἐπαρχιῶν ἡμῶν, δὲν νομίζω, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ θεωρῇ, ὅτι ἐκπληροῖ ἕνα προορισμὸν ἀντάξιον τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα).

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Παπανδρέου ἔχει τὸν λόγον.

§155Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἠκούσαμεν μὲ μεγάλην λύπην καὶ τὸν κ. συνάδελφον, ὁ ὁποῖος ὡμίλησεν, καὶ ἄλλον συνάδελφον ἀπὸ τῆς θέσεώς του, νὰ ὀνομάζῃ δημοκοπίαν τὴν πρότασιν ἡ ὁποία χθὲς συνήντησε τὴν ὁμόφωνον ἔγκρισιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Δὲν νομίζομεν ὅτι ἀποτελεῖ ἐξυπηρέτησιν τοῦ ἔργου τῆς ἀντιπροσωπείας, ἡ προθυμία πρὸς διατύπωσιν τοιαύτης μομφῆς. Εἶμαι βέβαιος ὅτι τὸ σύνολον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἀντελήφθη τὴν πρότασιν ὡς πραγματικὴν ἐκδήλωσιν στοργῆς καὶ ἀποτελεῖ παραποίησιν, τὴν ὁποίαν ἀποδοκιμάζομεν, ἡ ἑρμηνεία ὅτι πρόκειται περὶ δημοκοπίας. (Χειροκροτήματα). Οὐδεὶς ὑπεστήριξεν ὅτι ἡ καθιέρωσις τῆς ἱδρύσεως τοῦ Ἰνστιτούτου τοῦ ἀλλοδαποῦ δικαίου εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ἀποτελεῖ τὴν λύσιν τῶν προβλημάτων τῆς Βορείου Ἑλλάδος, οὔτε κἂν ὅτι τὸ φῶς τοῦ Ἰνστιτούτου θὰ ἀντικαταστήσῃ ἐπαρκῶς τὸ φῶς τῆς ἀδρανούσης ἠλεκτρικῆς ἑταιρείας. Ὑπεστηρίξαμεν ὅμως ὅτι μέσα εἰς τὸ σύνολον τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλονται πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς Βορείου Ἑλλάδος, πρῶτον τῶν ὁποίων ἀσφαλῶς εἶναι τὸ ἐθνικόν, ἡ ἀνασυγκρότησις καὶ ἡ ἀκεραιότης, τὸ οἰκονομικόν, ἡ ἀσφάλεια, ἡ ἔλλειψις τῆς ὁποίας ἔχει δημιουργήσει τὴν τραγῳδίαν μας, ἡ διοικητικὴ ἀποκέντρωσις, ἡ ὁποία θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἄμεσον ἐκτίμησιν καὶ ἀντιμετώπισιν. Ὑπάρχει, ἐπίσης, καὶ ὁ σκοπὸς τῆς ἐνισχύσεως τῆς Βορείου Ἑλλάδος ὡς τόπου πνευματικῆς ἀκτινοβολίας καὶ τῆς ἐνισχύσεως τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ὡς κέντρου Ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ. Μέσα εἰς τὸ σύνολον αὐτῶν τῶν μέτρων τῆς στοργῆς, ἔχει τὴν θέσιν της καὶ ἡ προσπάθεια πρὸς ἐνίσχυσιν τοῦ Πανεπιστημίου, καὶ διότι ἡ εὐκαιρία παρεσχέθη εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν μὲ τὴν εἰσαγωγὴν αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ἔκρινεν ὅτι καὶ τὸ θέμα καθ’ ἑαυτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ εὕρῃ τὴν πρέπουσαν λύσιν, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως μὲ τοιαύτην ἀπόφασιν ἐκδηλώνει κατὰ τρόπον συμβολικὸν τὴν θέλησιν καὶ τὴν ἀπόφασιν, ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἐνισχυμένη ἀπὸ τὴν ὁμόφωνον θέλησιν ὁλοκλήρου τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, στρέψῃ μὲ περισσοτέραν ἀκόμη δύναμιν τὴν στοργήν της πρὸς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, καὶ γνωρίζει ἐπίσης εἰσάγουσα οἱαδήποτε μέτρα καὶ ἠθικῆς καὶ ἐθνικῆς καὶ διοικητικῆς καὶ οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τῆς Βορείου Ἑλλάδος, θὰ εὕρῃ τὴν ἀμέριστον ἐπικουρίαν ὁλοκλήρου τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. (Χειροκροτήματα).

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σαρρῆς ἔχει τὸν λόγον.

§157Γ. ΣΑΡΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁμόθυμος ἐξεδηλώθη κατὰ τὴν χθεσινὴν συζήτησιν, ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς περὶ ἀποδοχῆς τῆς προτάσεως τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, περὶ μεταφορᾶς τῆς ἕδρας τοῦ Ἰνστιτούτου εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Ἡ πρότασις αὐτή, ἦτο παράκλησις, ἡ ὁποία ἐξουδετερώνει καὶ τὰς διαφορὰς ἀντιλήψεων περὶ ὑποτιμήσεως τῶν καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ἢ περὶ ὑποτιμήσεως τῶν καθηγητῶν τῶν Ἀθηνῶν. Βεβαίως ἡ μεταφορὰ τῆς ἕδρας τοῦ Ἰνστιτούτου δὲν πρόκειται, ὅπως ἐλέχθη, νὰ σώσῃ τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, ἀλλὰ ἀποτελεῖ μίαν ἀπαρχὴν ἐφαρμογῆς τῆς ἀποσυμφορήσεως τῆς Πρωτευούσης καὶ μίαν χειρονομίαν Κρατικὴν περαιτέρω ἀποκεντρώσεως τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν. Μᾶλλον κατὰ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, τὸν Μάϊον, παρετήρησα ὅτι ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις ἀνεφέρθη ἐπὶ ὅλων τῶν ἀντικειμένων τῶν ἐνδιαφερόντων τὴν Χώραν, τὸ μόνον θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν ἠσχολήθη, ἦτο τὸ ζήτημα τῆς ἀποκεντρώσεως καὶ τῆς αὐτοδιοικήσεως. Καὶ ἔλεγον τότε ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ μὴ ὑπάρχουν εἰς τὴν Βουλὴν βουλευταὶ ἐπαρχιῶν, διὰ νὰ μὴ διαφωτίζεται ἡ Κυβέρνησις. Τόσον ἐπιτακτικὴ εἶναι ἡ ἀνάγκη τῆς ἀποκεντρώσεως. Ἡ συμφόρησις αὐτὴ τῆς Πρωτευούσης δι’ ὅλων τῶν ὀργανισμῶν καὶ ὅλων τῶν μέσων, τείνει νὰ προκαλέσῃ αἱμορραγίαν ἐγκεφαλικήν, αἱμορραγίαν τῆς ὁποίας γνωρίζομεν τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι ἡ ἡμιπληγία τοῦ Κράτους ἢ ἀποπληξία ἢ ὁ θάνατος. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ δὲν εἶναι νοητόν, ὅταν εἰς τὴν Πρωτεύουσαν συγκεντροῦνται τὰ πάντα, νὰ ὁμιλῶμεν περὶ ἐξυπηρετήσεως τῶν λαϊκῶν μαζῶν, περὶ ἐξυπηρετήσεως τῶν ἐπαρχιῶν, περὶ ἐξυπηρετήσεως τῆς ὑπαίθρου. Καὶ ἐὰν τοῦτο ἐπεβάλετο κατὰ τὸ παρελθόν, κατὰ μείζονα λόγον ἐπιβάλλεται σήμερον, ὁπότε ἡ Ἑλλὰς διέρχεται τὴν κρισιμωτέραν καμπὴν τῆς ἱστορίας της, σήμερον, εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν αἱ περισσότεραι ἐπαρχίαι τοῦ Κράτους, τοὐλάχιστον τὰ χωρία τῶν ἐπαρχιῶν, ἀλλὰ καὶ πρωτεύουσαι ἐπαρχιῶν εὑρίσκονται εἰς πλήρη ἀναρχίαν καὶ σφαδάζουν ὑπὸ τὸ πέλμα τῆς ἀναρχίας μὲ ὅλας τὰς βιαιότητας καὶ ὅλας τὰς ὠμότητας καὶ δὲν ὑπάρχει εἰς πολλὰς ἐπαρχίας οὔτε μία διοικητικὴ ἀρχή, ἔστω καὶ εἷς ἔπαρχος εἰς ἐπαρχίαν 100.000 κατοίκων, διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ διαφωτίζηται ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τῶν ληπτέων μέτρων, ἢ ἐπὶ τῶν παρανομιῶν, αἱ ὁποῖαι λαμβάνουν χώραν ἐντεῦθεν ἢ ἐκεῖθεν. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύωμεν ὅτι ἐξυπηρετοῦμεν τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, ὅτι ἐξυπηρετοῦμεν τὴν Θεσσαλονίκην, μὲ αὐτὰ τὰ ἀτελέστατα μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνομεν ἀποστέλλοντες Γενικοὺς Διοικητάς, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν καμμίαν ἄλλην δικαιοδοσίαν παρὰ μόνον τὴν δικαιοδοσίαν ἐπιθεωρητῶν Νομαρχιῶν; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλῶμεν περὶ Ὑπουργοῦ Βορείου Ἑλλάδος καὶ περὶ ἀποκεντρώσεως, ὅταν ὁ Γενικὸς Διοικητὴς Βορείου Ἑλλάδος οὐδὲν δικαίωμα ἔχει πέραν μιᾶς ἐποπτείας ἐπὶ τῶν λοιπῶν Γενικῶν Διοικήσεων; Δι’ αὐτό, κύριοι, συμφωνῶ καὶ ἐγὼ ὅτι βέβαια δὲν πρόκειται τὸ Ἰνστιτοῦτον νὰ προσφέρῃ καμμίαν σοβαρωτάτην ὑπηρεσίαν εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, ἀλλ’ ἂς εἶναι τοῦτο μία ἀπαρχὴ περαιτέρω ἀποκεντρώσεως. Συμφωνῶ καὶ ἐγὼ ἀπολύτως, μὲ τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ἀλλὰ πέραν τούτου, ὀφείλει νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα, κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ συζητηθῇ ἐν ἐκτάσει τὸ ζήτημα τῆς ἀποκεντρώσεως καὶ αὐτοδιοικήσεως. Ἐπὶ πλέον ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ λάβῃ μέριμναν καὶ ἀπὸ τοῦδε πολλὰς ἐπαρχίας νὰ τὰς ἀναγάγῃ εἰς Νομαρχίας, ὡς φέρ’ εἰπεῖν ἡ ἐπαρχία Κατερίνης, ἐπαρχία 100.000 κατοίκων, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ἐν πλήρει ἀναρχίᾳ καὶ εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ὑπάρχει ὄχι Νομάρχης, ἀλλ’ οὔτε ἔπαρχος. (Χειροκροτήματα).

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ι. Ἀποστόλου.

§159Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὸ 1939 δι’ ἑνὸς νόμου τῆς Κυβερνήσεως, ἱδρύθη τὸ Ἰνστιτοῦτον διὰ τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν. Τὸ Ἰνστιτοῦτον αὐτό, κατηργήθη κατόπιν ἐπὶ κατοχῆς καὶ κατὰ τὴν 11 Μαΐου ἐ. ἔ., δι’ ἑνὸς διατάγματος, ἐπανιδρύθη. Καὶ φέρεται τώρα σχέδιον νόμου πρὸς κύρωσιν τοῦ διατάγματος αὐτοῦ. Νομίζω, ἀπὸ χθὲς ἔχει ἐξαντληθῆ ἡ συζήτησις ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀναγκαιότητα τῆς ἐπανιδρύσεως αὐτοῦ. Ἐγεννήθη ὅμως εὐρυτάτη συζήτησις ἐξ ἀφορμῆς μιᾶς τροπολογίας, μιᾶς διαφωνίας κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτὴν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Ἐὰν δηλαδή, κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ἠμποροῦσε ὁ διευθυντὴς τοῦ ἱδρύματος τούτου νὰ ἦτο καὶ καθηγητὴς παρὰ τῷ Πανεπιστημίῳ Θεσσαλονίκης. Ἐζητήθη νὰ τεθῇ μία τροπολογία, ἕνας περιορισμός, ὥστε νὰ μὴν ἠμπορῇ καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης νὰ διορισθῇ καὶ διευθυντὴς τοῦ ἱδρύματος τούτου. Κατὰ τοῦτο, ἡ μὲν μία ἄποψις ἐθεωρήθη ὡς μείωσις διὰ τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης, ἡ δὲ ἄλλη ἀνεχώρησεν ἀπὸ τὴν ἄποψιν ὅτι θὰ ἐζημιοῦντο οἱ ἐκεῖ φοιτηταί, δηλαδὴ θὰ ἦτο εἰς βάρος τῆς διδασκαλίας τοῦ καθηγητοῦ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος θὰ ἤρχετο ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην διὰ νὰ διευθύνῃ τὸ ἵδρυμα τοῦτο. Φαίνεται δὲ καὶ ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸ παρελθόν, ὅτι κυρίως αὐτὸ ἐγένετο διὰ τὸν καθηγητὴν τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, δι’ ἕνα γνωστὸν καθηγητήν, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξεν ἄλλοτε διευθυντὴς τοῦ ἱδρύματος τούτου καὶ ὁ ὁποῖος ἔδωσε τὴν πρώτην πνοὴν εἰς αὐτό. Καὶ ἐλέχθη χθὲς ἐδῶ, ὅτι πρόκειται περὶ ἑνὸς καλοῦ, ἐξαιρετικοῦ καὶ εὐσυνειδήτου ἐπιστήμονος. Βεβαίως καὶ αἱ δύο ἀπόψεις ἔχουν τὰ ὑπέρ των καὶ τὰ κατά των. Διότι ὄντως ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ ὁ ἀποκλεισμὸς τῶν καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ὡς μείωσις διὰ τὸ ἀνώτατον πνευματικὸν ἵδρυμα τῆς Βορείου Ἑλλάδος. Καὶ διότι συμβαίνουν συνήθως αὐτά, καὶ συνέβαινον καὶ εἰς τὸ παρελθόν. Κάθε καθηγητής, ἐρχόμενος ἐκεῖ, ἐπερίμενε τὴν πρώτην εὐκαιρίαν, πῶς θὰ ἦτο δυνατὸν ἀπὸ ἐκεῖ νὰ μεταπηδήσῃ εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν. Πᾶς καθηγητής, ἐρχόμενος ἐκεῖ, ἐνεφορεῖτο ἀπὸ τὸ γενικὸν ὑπαλληλικὸν πνεῦμα τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς τὴν Ἑλλάδα, κατὰ τὸ ὁποῖον κάθε δημόσιος λειτουργὸς τοποθετούμενος ἐκεῖ, δὲν κάμει τίποτε ἄλλο, δὲν φροντίζει νὰ ἀποκτήσῃ οὐδεμίαν συνείδησιν περὶ τῶν καθηκόντων του καὶ τῶν ἁρμοδιοτήτων του ἐκεῖ, περὶ τῆς ἐπιτεύξεως τοῦ σκοποῦ διὰ τὸν ὁποῖον ἀπεστάλη, καὶ κυττάζει κυρίως πῶς νὰ ἐπωφεληθῇ μιᾶς εὐκαιρίας νὰ ἔλθῃ πάλιν εἰς τὰς Ἀθήνας. Ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι εἶναι πράγματι μείωσις. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἄλλη ἄποψις ἔχει τὰ ἐπιχειρήματά της, διότι ὅσον δήποτε καλός, ὅσον δήποτε εὐσυνείδητος καὶ ἐξαιρετικὸς καὶ ἂν εἶναι ὁ καθηγητής, ὁ ὁποῖος προορίζεται διὰ τὴν διεύθυνσιν τοῦ ἱδρύματος, θέλων ἐν τῇ εὐσυνειδησίᾳ του νὰ ἀνταποκριθῇ πρὸς ἀμφότερα τὰ καθήκοντά του, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ τὸ ἀδικήσῃ, διότι δὲν θὰ ἐπαρκέσῃ, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐπαρκέσῃ νὰ διευθύνῃ τὸ ἵδρυμα ἐν Ἀθήναις καὶ νὰ διδάσκῃ καὶ τὸ Διεθνὲς Δίκαιον ἐν Θεσσαλονίκῃ. Κατὰ συνέπειαν ἀμφότερα θὰ ζημιώσῃ. Πρὸς συμβιβασμὸν τῶν δύο αὐτῶν ἀπόψεων, ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ὑπέβαλε μίαν πρότασιν καὶ εἶπε: Καλὸν θὰ εἶναι, διὰ νὰ ἀρθῇ ἡ διχογνωμία αὐτή, ἐπὶ πλέον δὲ διὰ νὰ δώσωμεν καὶ μίαν τόνωσιν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης, ἀλλὰ καὶ γενικώτερον εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, νὰ μεταφερθῇ ἡ ἕδρα τοῦ ἱδρύματος τούτου εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Τὴν πρότασιν ταύτην ἐπεκρότησαν ὅλοι οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν πολιτικῶν κομμάτων ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἐπὶ πλέον δὲ καὶ κατ’ ἰδίαν ὅλοι οἱ συνάδελφοι ἐξεδήλωσαν τὰ αἰσθήματά των καὶ τὴν ἐνέκριναν καὶ τὴν ἐχειροκρότησαν. Πραγματικῶς χθὲς τὸ βράδυ, κύριοι συνάδελφοι, ἐξ ἀφορμῆς τοῦ ζητήματος τούτου, εἶχε παρουσιάσει ἡ Βουλὴ μίαν ὄψιν συγκινητικήν. Εἴδομεν ὅτι ἐκτὸς τῶν ἐθνικῶν ζητημάτων, ἐκτὸς τῆς ἱερᾶς γραμμῆς τῶν συνόρων, ὑπάρχουν καὶ πολλὰ ἄλλα πράγματα τὰ ὁποῖα μᾶς ἑνώνουν ὅλους ἐδῶ μέσα. Καὶ πράγματι, πολλοὶ ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων, ὑπερεθεμάτισαν, μάλιστα δὲ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἀθηνῶν κ. Μπακόπουλος, ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου ὥστε νὰ ζητήσῃ τὴν μεταφορὰν καὶ τῶν Ὑπουργείων ἀκόμη, βέβαια μὲ κάποιαν ὑπερβολήν, ἀλλ’ ἠθέλησε νὰ δείξῃ τὴν ἀναγκαιότητα, τὸ μεγάλο ἐνδιαφέρον τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὰς σημερινὰς συνθήκας διὰ τὰς ἐπαρχίας καὶ δὴ διὰ τὴν Βόρειον Ἑλλάδα.

§160Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Καὶ ἀποσυμφόρησιν τῶν Ἀθηνῶν ἀπὸ ὅλας τὰς Κρατικὰς ὑπηρεσίας.

§161Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Βεβαίως, ὅπως εἶπον καὶ οἱ προηγουμένως λαλήσαντες συνάδελφοι, δὲν πρόκειται νὰ θεραπεύσουν τὰ ζητήματα τῆς Βορείου Ἑλλάδος μὲ τὴν μεταφορὰν τοῦ ἱδρύματος τούτου εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Βέβαια, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι κάτι εἶναι καὶ αὐτό, εἶναι κάποια ἐνίσχυσις διὰ τὸ ἀνώτατον ἐκεῖνο Ἐκπαιδευτικὸν Ἵδρυμα. Ἐὰν εἶναι ἀληθὲς τὸ λεχθὲν ὅτι εἷς ἀπὸ τοὺς σκοποὺς τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης εἶναι νὰ δημιουργηθῇ καὶ ἐκεῖ προηγμένη κοινωνία καὶ νὰ δοθῇ μία ὤθησις εἰς τὸν πολιτισμὸν τῆς Χώρας, δὲν δυνάμεθα ν’ ἀρνηθῶμεν ὅτι αὐτὸ τοῦτο τὸ Ἵδρυμα καὶ ἡ μεταφορὰ τῆς ἕδρας αὐτοῦ δὲν θὰ συντελέσῃ εἰς τὸν σκοπὸν αὐτόν. Τοὐναντίον μάλιστα, θὰ τὸν ἐνισχύσῃ καὶ θὰ ἀποτελέσῃ ἕνα ἐπὶ πλέον συντελεστὴν διὰ τὸν σκοπὸν αὐτόν, ἔχω νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος εἰσήγαγε τὸ νομοσχέδιον αὐτό, καὶ ὁ ὁποῖος ἐσιώπησε χθὲς καθ’ ὅλην τὴν συζήτησιν.....

§162Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶναι τὸ τάλαντον τῆς Κυβερνήσεως.

§163Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Χθές, λέγω, ὁ κ. Ὑπουργός, ἐσιώπησε καθ’ ὅλην τὴν συζήτησιν καὶ δεδικαιολογημένως, διότι εἶχε μείνει ἀπομεμονωμένος καὶ θὰ ἤθελεν, ἴσως, νὰ ἔχῃ τὴν γνώμην τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Σήμερον, ὅμως, δὲν πρέπει νὰ σιωπήσῃ καὶ θὰ τὸν παρακαλέσωμεν, ἡμεῖς οἱ Βορειοηπειρῶται βουλευταί, νὰ συναινέσῃ εἰς τὴν πρότασιν τὴν ὁποίαν ὄχι μόνον οἱ Ἀρχηγοὶ ὅλων τῶν πολιτικῶν μερίδων ἐπεδοκίμασαν χθές, ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρος ἡ Βουλή. Ἡ τυχὸν ἔνστασις, ὅτι τὸ Δ. Σ., δηλαδὴ τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα θὰ τὸ ἀποτελέσουν, μένουν μονίμως ἐν Ἀθήναις, νομίζω ὅτι, ὅπως εἶπε καὶ ὁ κ. Βαμβέτσος, δὲν ἀποτελεῖ κώλυμα σοβαρόν, διότι τὴν ἐργασίαν θὰ τὴν κάμῃ τὸ ἐπιστημονικὸν προσωπικὸν τοῦ Ἱδρύματος καὶ ὁ Διευθυντὴς καὶ θὰ δίδῃ τὰς κατευθύνσεις καὶ τὴν πνοήν. Οἱ Σύμβουλοι θὰ ἀποτελέσουν μίαν ἐποπτεύουσαν ἀρχήν, ἓν διακοσμητικὸν Συμβούλιον καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντικατασταθοῦν δι’ ἄλλων προσώπων.

§164Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἔχει Πρόεδρον Ἐφετῶν, Εἰσαγγελέα.

§165Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Πρύτανιν, Κοσμήτορας, Καθηγητάς.

§166Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Γενικὸν Διοικητήν, Γενικὸν Γραμματέα τῆς Διοικήσεως.

§167Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Ὁ κ. Μπακόπουλος, ἐν τῷ μεγάλῳ του ἐνθουσιασμῷ διὰ τὸ ζήτημα αὐτό, ἐπρότεινε νὰ γίνουν ἐπανειλημμέναι καὶ εὐρύτεραι συζητήσεις, ἀφοῦ τὸ συνεδύασε μὲ τὰς μεταρρυθμίσεις, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ γίνουν ἀπὸ τῆς ἀπόψεως καὶ τῆς διοικητικῆς καὶ τῆς κοινωνικῆς δικαιοσύνης. Βέβαια, δὲν εἶναι τοῦ παρόντος, οὔτε δυνάμεθα δι’ αὐτὸ τὸ ζήτημα νὰ ἀσχοληθῶμεν προχείρως. Ἀλλ’ ἐκεῖνο ποὺ δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ἐν γενικαῖς γραμμαῖς, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι ἂν κάποτε ἀποφασίσῃ οἱαδήποτε Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ εἰσαγάγῃ μίαν μεταρρύθμισιν σοβαρὰν εἰς τὸ ἐν γένει διοικητικόν μας σύστημα, πολλὰ τοιαῦτα πράγματα θὰ ἔχουν λυθῆ. Τότε θὰ ἐπέλθῃ, κατ’ ἀνάγκην, καὶ ἐκείνη ἡ ἀποσυμφόρησις τοῦ ὑδροκεφάλου τῶν Ἀθηνῶν, ποὺ εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Βασιλειάδης. Ἀλλ’ ἕως τώρα, καίτοι ἡ ἀνάγκη αὐτὴ συνεζητήθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἀπὸ ἄλλας ὁμιλίας διεπιστώθη, καθιερώθη μάλιστα καὶ ὡς συνταγματικὴ διάταξις, ἐν τούτοις δὲν εὑρέθη Κυβέρνησις, ἡ ὁποία νὰ ὀρθώσῃ τὸ ἀνάστημα καὶ νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην καὶ νὰ ἐπιφέρῃ τὴν διοικητικὴν μεταρρύθμισιν. Καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔχει τόσην ἰσχυρὰν πλειοψηφίαν, ἡ ὁποία τόσον πολὺ ἐπιτάσσεται ἀπὸ τὰς παρούσας στιγμὰς διὰ νὰ κάμῃ τὴν μεταρρύθμισιν αὐτήν, ἂν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις τὸ ἔκαμνε, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι θὰ εἶναι ἕνα μεγάλο κέρδος διὰ τὴν Χώραν καὶ δι’ αὐτήν. Τότε θὰ ἴδητε ὅτι ὄχι μόνον τὸ Ἰνστιτοῦτον, ἀλλὰ καὶ πολλὰ ἄλλα πράγματα, θὰ ἔχουν γίνει ἐκεῖ, ἐνῷ σήμερον ὅλα σχεδὸν τὰ σχολεῖα μας δὲν λειτουργοῦν καὶ εἰς ὅλα σχεδὸν τὰ χωρία τὰ σχολεῖα εἶναι κλειστά, ἐλλείψει προσωπικοῦ. Μέσα εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ἄλλα ἱδρύματα δὲν λειτουργοῦν. Ἔχομεν Κρατικὸν θέατρον, καὶ αὐτὸ εἶναι ἓν ἀπὸ τὰ μορφωτικὰ στοιχεῖα τοῦ λαοῦ εἰς τὸν τόπον αὐτόν, καὶ αὐτὸ εἶναι κλειστόν.

§168Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἔχετε καὶ μίαν ὀρχήστραν, ἡ ὁποία διαλύεται σήμερον.

§169Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Ἄλλος συνάδελφος, ὁ τέως Γενικὸς Διοικητὴς Βορείου Ἑλλάδος, ὡμίλησε περὶ τοῦ λιμένος τῆς Θεσσαλονίκης. Μάλιστα, ὁ λιμὴν τῆς Θεσσαλονίκης εἶναι νεκρός, τὰ πάντα ἔχουν συγκεντρωθῆ εἰς τὸν λιμένα τοῦ Πειραιῶς καὶ οὕτω, τρόφιμα, ἐμπορεύματα καὶ ὅ,τι δήποτε, τὰ ὁποῖα ἔρχονται ἀπὸ τὴν Νέαν Ὑόρκην εἰς Πειραιᾶ, πρέπει νὰ ἐπιβαρυνθοῦν μὲ ἄλλα τόσα ἔξοδα διὰ νὰ πᾶνε ἀπὸ τὸν Πειραιᾶ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι καὶ πολλὰ ἄλλα πράγματα, ἂν γίνῃ αὐτὴ ἡ διοικητικὴ μεταρρύθμισις, θὰ λυθοῦν. Ἂς θεωρήσωμεν ὡς ἀπαρχὴν τοῦ γενικωτέρου ἐνδιαφέροντος τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, καὶ ἂς θεωρήσωμεν ὡς ἀπαρχὴν διὰ τὰς μελλούσας αὐτὰς μεταρρυθμίσεις, τὴν μεταφορὰν τῆς ἕδρας τοῦ Ἰνστιτούτου εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, κύριε Ὑπουργέ. Νομίζω, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπόψε δὲν θὰ θελήσῃ νὰ ἔλθῃ ἀντιμέτωπος πρὸς τὴν ἐπιθυμίαν ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς. Ἐπὶ πλέον δέ, θὰ ἀποτελέσῃ τὸ μέτρον τοῦτο ἀπαρχήν, ὅπως εἶπον, ἀλλὰ καὶ ὁ ἴδιος θὰ γίνῃ πρωτοπόρος κατὰ τὰς μελλούσας αὐτὰς μεταρρυθμίσεις, χάριν τῆς Βορείου Ἑλλάδος. Περὶ αὐτῶν τῶν ἐπαρχιῶν, ὁ παρακαθήμενός σας ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, ὁ ὁποῖος ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν ἐχρημάτισε Γενικὸς Διοικητής, δύναται καὶ κατ’ ἰδίαν νὰ σᾶς πληροφορήσῃ καὶ διὰ τὴν ἀναγκαιότητα τῶν μέτρων αὐτῶν. (Χειροκροτήματα).

§170Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας συνάδελφος, μοῦ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ ἀναφερθῇ εἰς ὅσα εἶπον καὶ ἀνέφερεν ὅτι εἶμαι τῆς γνώμης καὶ Ὑπουργεῖα πρέπει νὰ μεταφερθοῦν εἰς τὴν Μακεδονίαν, πρέπει νὰ ἐξηγηθῶ. Θὰ ἤμην πολὺ ἀφελής, νὰ νομίζω ὅτι ὑπὸ τὰς κρατούσας σήμερον συνθήκας τὰς πολιτικάς, τὰς πολιτειακάς, τὰς κοινωνικάς, εἶναι δυνατὸν νὰ μεταφερθῇ ἓν Ὑπουργεῖον εἰς τὴν Μακεδονίαν. Λέγων ταῦτα, εἶχον ἄλλο τι ὑπ’ ὄψει μου ἐγώ, ὅτι πρέπει ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ εἰς ἐπανειλημμένας συνεδριάσεις νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὴν ἐξάλειψιν τῶν μεγάλων διαφορῶν αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν μεταξὺ Πρωτευούσης καὶ τῆς ὑπαίθρου Χώρας. Αὐτὰ εἶχον ὑπ’ ὄψει μου. Ἀλλ’ αὐτά, χρειάζονται ριζικὰς μεταβολὰς καὶ ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας αὐτὰ τὰ πράγματα δὲν γίνονται. Εὔχομαι νὰ ἔλθῃ στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀλλάξουν αἱ συνθῆκαι τῆς σημερινῆς κοινωνίας.

§171Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ κ. συνάδελφος, ἐξῆρε τὸ πνεῦμα τοῦ λόγου σας, ἐκφράζων τὴν κοινήν μας ἐντύπωσιν.

§172Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν εὐχαριστῶ πάρα πολύ, ἀλλὰ θέλω νὰ εἴπω ποία ἦτο ἡ σκέψις ἐμοῦ, ὑποδεικνύοντος αὐτά.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σίδερης ἔχει τὸν λόγον.

§174Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Νομίζω, κ. συνάδελφοι, ὅτι τὸ ζήτημα ἐπῆρε διαστάσεις, τὰς ὁποίας δὲν ἔπρεπε νὰ πάρῃ. Ὑπάρχει, ἀφ’ ἑνὸς, μιὰ εὐθιξία τῆς Βορείου Ἑλλάδος, εὐθιξία δικαιολογημένη. Δὲν εἶναι μακρὰν ἀπὸ τῆς σημερινῆς στιγμῆς, ἡ συζήτησις ἑνὸς σχεδίου νόμου, κατατεθέντος ἀπὸ τὸν τότε Ὑπουργὸν τῆς Ὑγιεινῆς, ὁ ὁποῖος ἐζήτει ὅσοι ἦσαν ὑποψήφιοι διὰ νὰ καταλάβουν θέσεις Διευθυντῶν Νοσηλευτικῶν Ἱδρυμάτων, κειμένων ἐν τῇ Βορείῳ Ἑλλάδι, νὰ κρίνωνται ἀπὸ μίαν Ἐπιτροπὴν ἑδρεύουσαν ἐν Ἀθήναις. Καὶ διετυπώθη τότε ἡ ἀπορία, ἡ ὁποία ἐν ταὐτῷ ἦτο καὶ παράπονον, ἆραγε ἡ Ἰατρικὴ Σχολὴ τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ κρίνῃ αὐτὴ ποῖοι εἶναι οἱ κατάλληλοι Διευθυνταὶ ἢ ἄλλοι κατέχοντες ἄλλας θέσεις εἰς τὰ Νοσηλευτικὰ Ἱδρύματα τῆς Βορείου Ἑλλάδος; Ἡ Βουλὴ ἀνεγνώρισε τὸ δίκαιον τῆς εὐθιξίας αὐτῆς τῆς Βορείου Ἑλλάδος, ἀντέδρασεν ἀπὸ ὅλας τὰς πτέρυγας καὶ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο παρέμεινεν ἁπλοῦν σχέδιον. Ἡ εὐθιξία αὐτή, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐμφανίζεται πάντοτε ὁσάκις τίθενται ζητήματα θίγοντα τοὐλάχιστον τὰ κεκτημένα εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα. Κεκτημένον δὲ εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα σήμερον εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι ὑπάρχει ἕνα Πανεπιστήμιον, τοῦ ὁποίου αἱ πλεῖσται Σχολαὶ εἶναι ἀρτίως συγκεκροτημέναι, ἕδραι δὲ συναφεῖς πρὸς τὴν ἀποστολὴν τοῦ Ἰνστιτούτου, περὶ τοῦ ὁποίου γίνεται συζήτησις, κατέχονται ὑπὸ ἐπιστημόνων πολὺ καλῶν. Ἀφορμὴν εἰς τὴν εὐθιξίαν αὐτὴν ἔδωκε πάλιν τὸ σχέδιον τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης. Διότι τίθεται ἡ Βουλὴ πρὸ τοῦ ἑξῆς διλήμματος: Ἢ θὰ γίνῃ ὁ καθηγητὴς τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου ἐν Θεσσαλονίκῃ, ἐξαίρετος ἐπιστήμων, Διευθυντὴς τοῦ Ἰνστιτούτου, καὶ τότε θὰ πρέπει νὰ ἐπιμερίσῃ τὸν ἑαυτόν του μεταξὺ Θεσσαλονίκης καὶ Ἀθηνῶν, ἢ θὰ πρέπει νὰ μὴ ἔρχεται ὁ καθηγητὴς τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου εἰς τὰς Ἀθήνας ὑπὸ τὸν τίτλον τοῦ Διευθυντοῦ. Καὶ δικαίως οἱ ἐκπρόσωποι τῆς Βορείου Ἑλλάδος καί, μετ’ αὐτῶν, πολλοὶ ἄλλοι — νομίζω ὁμόθυμος ἡ Βουλή, ἂν ὄχι κατὰ τὴν ψῆφον της, τοὐλάχιστον κατὰ τὴν ἐνδόμυχον διάθεσίν της — θὰ συνεφώνει, ὅτι αὐτὴ ἡ τακτική, νὰ διευκολύνεται ἡ ἐγκατάλειψις τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ἀπὸ διαφόρους καθηγητὰς καὶ ἡ διαμονή των εἰς τὰς Ἀθήνας, δὲν εἶναι βεβαίως ἐπ’ ἀγαθῷ τῆς λειτουργίας τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Εὐλόγως, λοιπόν, κ. Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἀγαπητὲ φίλε, ἡ Βουλὴ ἠσθάνθη καὶ ἀνεγνώρισε διὰ τῆς πλήρους σχεδὸν ἐπιδοκιμασίας της, τὴν πικρίαν αὐτὴν τῶν ἐκπροσώπων τῆς Βορείου Ἑλλάδος. Ἀπὸ ἄλλης πλευρᾶς, ὅλοι ἀναγνωρίζομεν, ὅτι ὑπάρχουν καθήκοντα ἀπέναντι τῆς Βορείου Ἑλλάδος, καὶ θὰ ἦτο εὐκταῖον νὰ γίνῃ καὶ εἰδικὴ συνεδρίασις, διὰ νὰ διατυπωθοῦν αἱ σκέψεις, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ πρυτανεύουν εἰς τὴν περαιτέρω ὀργάνωσιν καὶ διοίκησιν τῆς Βορείου Ἑλλάδος.

§175Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Χρειάζονται πολλαὶ συνεδριάσεις, πολλαὶ ἡμέραι καὶ πάμπολλαι ὧραι.

§176Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἀκόμη καλλίτερον. Διότι καὶ μόνη ἡ συζήτησις αὐτὴ διὰ τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, εἰς τὰς κρισίμους ἐθνικὰς στιγμάς, ἀποτελεῖ τόνωσιν τῶν ἀπόψεων τῆς Ἑλλάδος ἐν σχέσει πρὸς τὰ ἐξωτερικὰ ζητήματα. Καὶ μόνη δὲ ἡ ἔστω καὶ παραμικρά, θίξις, τοὐλάχιστον, τῶν κεκτημένων ἀποτελεῖ μίαν,—ὄχι βεβαίως σοβαρὰν καὶ δὲν θέλω νὰ τὸ τονίσω τόσον πολύ, —ἀποτελεῖ κάποιαν μείωσιν τῆς προσοχῆς μας πρὸς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα καὶ ἴσως καὶ ἄλλην ζημίαν, διότι δεικνύει κάποιαν μείωσιν τοῦ ἐνδιαφέροντος τὸ ὁποῖον ὑπάρχει διὰ Χώραν, ἢ ἀποτελεῖ τὸν πρῶτον καὶ κύριον στόχον τῶν διεκδικήσεων τῶν ἐχθρῶν τῆς Ἑλλάδος. Καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως, λοιπόν, τῆς εὐθιξίας, ἀπέναντι τῆς Βορείου Ἑλλάδος, καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ καθήκοντος, τὸ ὁποῖον ἔχομεν ἀπέναντι τοῦ τμήματος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον, κατ’ ἐμὲ κριτήν, εἶναι, διὰ τὰς σημερινὰς περιστάσεις, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ μέλλον, ἡ Ἑλλὰς τῆς Ἑλλάδος, διὰ τοὺς λόγους αὐτούς, νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ στέρξῃ νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν διατύπωσιν τοῦ νομοθετήματος, οἷον τίθεται ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ καὶ πῶς θὰ ἐκδηλωθῇ αὐτὸ τὸ καθῆκον ἀπέναντι τῆς Βορείου Ἑλλάδος, ὅταν τίθεται ζήτημα μεταθέσεως τῆς ἕδρας τοῦ Ἰνστιτούτου καὶ ἀποκρούεται διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια καὶ πρέπει νὰ εἴπωμεν τὰ σῦκα–σῦκα καὶ τὴν σκάφην–σκάφην, διότι πρέπει ὡρισμένος ἐπιστήμων, ἐξαιρετικῆς ἄλλως ἱκανότητος, νὰ ἀσκῇ ταυτοχρόνως καὶ τὰ καθήκοντα καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης καὶ τὰ καθήκοντα τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Ἰνστιτούτου; Δὲν νομίζω ὅτι χάριν ἑνὸς ἐπιστήμονος, ὁσονδήποτε καὶ ἄν εἶναι ἐξαιρετικῆς ἀξίας, θὰ πρέπει ἕνας θεσμὸς νὰ παρακολουθῇ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ, ὁπουδήποτε μετακινούμενον καὶ ὁπουδήποτε εὑρισκόμενον. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ οὐσιαστικῆς ἀπόψεως, διατὶ τάχα δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ Ἰνστιτοῦτον νὰ ἑδρεύσῃ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην; Κατὰ τί δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωνται αἱ μελέται αὐτοῦ, κατὰ τί δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συγκροτηθῇ ἐκεῖ βιβλιοθήκη καὶ κατὰ τί δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀπευθύνωνται εἰς Θεσσαλονίκην οἱ θέλοντες τὰ φῶτα του; Διετυπώθη ἡ ἀντίρρησις, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συγκροτηθῇ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ἰνστιτούτου, διότι ἐλλείπουν ὡρισμένα πρόσωπα, ἔχοντα τὴν ἕδραν τῶν ἐν Ἀθήναις καὶ τῶν ὁποίων κατ’ ἀρχὴν κρίνεται ὅτι εἶναι ἀπαραίτητος ἡ παρουσία.

§177Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Κατὰ τί συμβάλλει ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου ἢ ὁ Πρόεδρος τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας; Ἀπαλλάξατέ τους καὶ βάλετε ἄλλους.

§178Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται νὰ εἴπω. Τί εἶναι τὸ Ἰνστιτοῦτον μελετῶν τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου; Εἶναι ἓν ἐπιστημονικὸν Ἵδρυμα, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ γίνωνται μελέται ἀπὸ τοὺς εἰδικευμένους εἰς τὸ Διεθνὲς δίκαιον. Δὲν ἠμποροῦν ὅμως νὰ θεωρηθοῦν ὡς τοιοῦτοι, οὔτε πρόσωπα τῆς διοικητικῆς δικαιοσύνης, οὔτε πρόσωπα τῶν δικαστηρίων, διότι αὐτοὶ δὲν ἀσχολοῦνται κατ’ ἐπάγγελμα, ὥστε νὰ περιβληθοῦν τὴν ἁρμοδιότητα τῶν εἰδικῶν, λόγῳ εἰδικῆς ἀπασχολήσεως, ἡ ὁποία χρειάζεται διὰ τὴν μελέτην καὶ παροχὴν γνωμοδοτήσεως ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν. Ποῖον ἄλλο πρόσωπον θὰ λείπῃ ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην, ἐὰν ἐκεῖ τοποθετηθῇ ἡ ἕδρα τοῦ Ἰνστιτούτου; Ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου ὅμως, εἶναι, κατὰ παλαιὰν παροιμιώδη ἔκφρασιν — δὲν ὁμιλῶ διὰ τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον εἶναι πάρα πολὺ καλόν, ἀλλὰ διὰ τὸν θεσμὸν — εἶναι ὁ «μαϊντανός», ὁ ὁποῖος εἶναι παντοῦ, διότι θεωρεῖται ὅτι ἡ παρουσία του θὰ συντελέσῃ, ὥστε νὰ εἶναι καλλιτέρα ἡ οἰκονομικὴ διαχείρισις. Ἀλλὰ διατὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸν ἀντικαταστήσῃ ἐν προκειμένῳ ὁ Διευθυντὴς τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπηρεσιῶν τῆς Γενικῆς Διοικήσεως ἢ ἕνας Γενικὸς Ἐπιθεωρητής; Δὲν βλέπω, λοιπόν, νὰ στηρίζεται πουθενὰ βασίμως, ἡ ἀντίρρησις, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ἡ ἕδρα τοῦ Ἰνστιτούτου. Ἀντιθέτως βλέπω περισσότερα τὰ πλεονεκτήματα παρὰ τὰ μειονεκτήματα ἐκ τῆς τοιαύτης μεταθέσεως τῆς ἕδρας τοῦ ἐξ Ἀθηνῶν εἰς Θεσσαλονίκην. Ἐπὶ τέλους, κύριοι συνάδελφοι, θὰ εἶναι πάντοτε τὰ πνευματικὰ ἐκεῖνα κέντρα, τὰ ὁποῖα ἔχουν τὴν ἀπαραίτητον ἐκείνην ἠρεμίαν, ἢ μᾶλλον, τὰ ὁποῖα δημιουργοῦν τοὺς ἀντιπερισπασμοὺς ἐκείνους κατὰ τῶν κοσμικῶν συγκεντρώσεων καὶ συναθροίσεων, αἱ ὁποῖαι παρεμποδίζουν τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τῶν πνευματικῶν Ἱδρυμάτων. Τὰ πνευματικὰ Ἱδρύματα θὰ εἶναι σκόπιμον νὰ εὑρίσκωνται εἰς θορυβώδεις πρωτευούσας, ἢ μᾶλλον νὰ εἶναι μακρὰν ἀπὸ τὰς περιφερείας ἐκείνας, εἰς τὰς ὁποίας ἡ πολιτικὴ ζωὴ γίνεται ἐντατικωτέρα. Ὁ ὁρίζων τῆς Θεσσαλονίκης εἶναι καλλίτερος διὰ τὰ πνευματικὰ ἱδρύματα. Τίποτε ἐξ ἄλλου δὲν πρέπει νὰ λείπῃ ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην εἰς τρόπον, ὥστε νὰ καταστῇ ἀκόμη πνευματικώτερον κέντρον τῆς Βορείου Ἑλλάδος. Θὰ ἔλεγον ἀκόμη, ὅτι οἱ κίνδυνοι τῆς Βορείου Ἑλλάδος θὰ ἀπετέλουν καὶ ἕνα κεντρισμὸν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀσχολοῦνται μὲ τὰ ξένα ζητήματα, ὥστε ἀντιλαμβανόμενοι τοὺς κινδύνους αὐτοὺς νὰ ἀσχοληθοῦν μὲ μεγαλυτέραν ἔντασιν εἰς τὴν μελέτην τῶν ζητημάτων τῶν καθαρῶς Ἑλληνικῶν. Ὑπὸ τὰς προϋποθέσεις αὐτὰς δὲν ἀντιλαμβάνομαι, διατί, ἀφοῦ ὁ καθηγητὴς τοῦ Διεθνοῦς δικαίου, ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ γίνῃ καὶ Διευθυντὴς τοῦ Ἰνστιτούτου, νὰ μὴ ἀσκήσῃ τὰ διπλά του καθήκοντα ἐν Θεσσαλονίκῃ; Δὲν ἀντιλαμβάνομαι, διατὶ θὰ πρέπει, ὅπως εἶπον προηγουμένως, νὰ γίνεται διάκρισις μεταξὺ Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης, εὑρίσκω δὲ καὶ ἐγὼ ὄχι μερικῶς, ἀλλὰ ἀπολύτως δεδικαιολονημένην, τὴν διαμαρτυρίαν τῶν ἐκπροσώπων τῆς Βορείου Ἑλλάδος, ὅτι πολλοὶ ἐκ τῶν καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου τῆς Θεσσαλονίκης θεωροῦν τὴν παραμονήν των ἐν Θεσσαλονίκῃ ὡς ἀφετηρίαν δι’ ἐκκινήσεις πρὸς τὰς Ἀθήνας. Δὲν τοὺς ψέγω, διότι θέλουν νὰ μετατεθοῦν ἀπὸ ἑνὸς Πανεπιστημίου, νέου ἀκόμη καὶ μὴ ἔχοντος τὴν παράδοσιν, καὶ ἂς ὁμιλήσωμεν καθαρά, καὶ τὸ ἠθικὸν βάρος τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι, ὅποιος γίνεται καθηγητὴς ἑνὸς Πανεπιστημίου θὰ πρέπει νὰ ἀσχολῆται δι’ ὅλης τῆς ἡμέρας καὶ πολλάκις καὶ τῆς νυκτός, διὰ νὰ κατορθώσῃ νὰ μετατεθῇ εἰς τὰς Ἀθήνας. Ἀλλὰ ὑπὸ τοιούτους ὅρους δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βόρειος Ἑλλὰς νὰ ἀποκτήσῃ τὴν πνευματικὴν ἀκτινοβολίαν, ἡ ὁποία εἶναι ἀπαραίτητος διὰ τὴν ἠθικὴν ἐνίσχυσιν τῶν πληθυσμῶν ἐκείνων, καὶ κάτι τι ἀκόμη παραπάνω, νὰ διαφωτίσῃ ὅλους ἡμᾶς οἱ ὁποῖοι εὑρισκόμεθα ἐδῶ. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ στέρξῃ εἰς τὴν μετάθεσιν τοῦ Ἰνστιτούτου εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐνῶ δὲν θὰ μειωθῇ ἡ σημασία τῆς ἀποστολῆς του, θὰ τονωθῇ ἡ πνευματικὴ ζωὴ τῆς Θεσσαλονίκης καὶ ὁ καθηγητὴς ὁ ὁποῖος πρόκειται καθ’ ὅλας τὰς ἐνδείξεις νὰ ἀναλάβῃ τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ἰνστιτούτου, θὰ ἔχῃ παραπλεύρως πρὸς τὴν ἄσκησιν τῶν καθηγητικῶν του καθηκόντων ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ τὴν ἄσκησιν τῶν καθηκόντων τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Ἰνστιτούτου.

§179ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐάν, ὃ μὴ γένοιτο, ὁ καθηγητὴς αὐτὸς ἀποθάνῃ ἢ φύγῃ, τότε θὰ τὸ πάρωμεν τὸ Ἰνστιτοῦτον ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην καὶ θὰ τὸ μεταφέρωμεν εἰς τὰς Ἀθήνας; Διότι ὅπως βλέπω τὸ συνεδέσατε μὲ τὴν ὕπαρξιν τοῦ καθηγητοῦ αὐτοῦ.

§180Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Δὲν τὸ συνέδεσα ἐγώ· εἶπον ὅτι, ὅπως παρουσιάζεται τὸ ζήτημα, φαίνεται συνδεόμενον πρὸς ὡρισμένον πρόσωπον. Ἐγὼ ἀντιθέτως, συνηγορῶ διὰ τὴν μετάθεσιν τοῦ Ἰνστιτούτου εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ ἐτόνισα τοὺς οὐσιαστικοὺς λόγους τοὺς δικαιολογοῦντας τὴν μετάθεσιν.

§181Ο ΑΥΤΟΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διότι εἶναι καὶ ὁ καθηγητὴς ἐκεῖ. Ἔτσι ἐτέθη τὸ ζήτημα, χθές. Ἐπειδὴ ὁ καθηγητὴς αὐτὸς, πρόσωπον ἀξιόλογον καὶ ἐκλεκτόν, εὑρίσκεται ἐν Θεσσαλονίκη, δι’ αὐτὸ εἶναι μία εὐκαιρία νὰ μετατεθῇ καὶ τὸ ἵδρυμα ἐκεῖ. Αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον.

§182Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἡ ἄποψίς μου δὲν εἶναι αὐτή. Ἀνέφερα ἄλλους οὐσιαστικοὺς λόγους. Ὅταν, κύριοι συνάδελφοι, παρουσιάζεται ἡ εὐκαιρία, εἶναι πολὺ παράδοξον νὰ ἐρχώμεθα καὶ νὰ λέμε ὅτι δὲν θέλομεν νὰ προσφέρωμεν μίαν ὑπηρεσίαν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην.

§183Ο ΑΥΤΟΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ ὑπηρεσία ἦτο εἰς τὰς Ἀθήνας, τώρα αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν, ἐπειδὴ τὸ πρόσωπον ποὺ θὰ ἀναλάβῃ τὴν διεύθυνσιν εἶναι εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, θὰ πρέπει νὰ τὴν μεταφέρωμεν εἰς Θεσσαλονίκην. Αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Θεοφανόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§185Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς δώσω μερικὰς ἐξηγήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπορρέουν ἀπὸ τὰς συζητήσεις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἡ ὁποία ἐπεξειργάσθη τὸ νομοσχέδιον. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἔκανε μίαν μεταρρύθμισιν εἰς τὸ νομοσχέδιον ἡ ὁποία ἔδωσεν ἴσως ἀφορμὴν εἰς τὰς συζητήσεις αὐτάς, καὶ ἰδιαιτέρως εἰς ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ἐστράφησαν περὶ τὴν ἰσοτιμίαν τῶν δύο Πανεπιστημίων. Τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἦτο ὅπως ὁ καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, ὅπως καὶ ὁ καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, νὰ δύνανται νὰ εἶναι διευθυνταὶ τοῦ Ἰνστιτούτου. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία εἶχεν ὑπ’ ὄψει της, ὅτι πράγματι, ὁ εἰδικώτερος ἐκ τῶν καθηγητῶν ἦτο ὁ κ. Βάλληνδας, ὁ ὁποῖος εἶναι καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ἐσκέφθη ὅτι δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν ὁ κ. Βάλληνδας, νὰ εἶναι καθηγητὴς εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης καὶ συγχρόνως Διευθυντὴς τοῦ Ἰνστιτούτου Ἀθηνῶν. Ἠθέλησεν λοιπόν, ἡ Ἐπιτροπή, νὰ ἐμποδίσῃ ὁπωσδήποτε τὸ φαινόμενον αὐτὸ τὸ ἀνεπίτρεπτον τῶν ἱπταμένων καθηγητῶν (γέλωτες), οἱ ὁποῖοι ἐνῷ παρέδιδον, εἶχον καθορίσει καὶ τὴν ὥραν τῆς ἀποχωρήσεώς των, εἴτε δι’ ἀεροπλάνου, εἴτε δι’ ἄλλου οἱουδήποτε μεταφορικοῦ μέσου. Ἦτο ἑπόμενον, λοιπόν, καὶ ὁ διακεκριμένος καθηγητής, ἀθελήτως ἴσως, νὰ ὑποπέσῃ εἰς τὴν ἀταξίαν αὐτήν, ἡ ὁποία ἀταξία εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν θὰ ἦτο δεδικαιολογημένη..............

§186Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Νομιμοποίησις τῆς πτήσεως.

§187Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. .. διότι ὁ κ. καθηγητὴς θὰ ἀνεχώρει ἴσως διὰ σκοπὸν ὑπηρεσιακόν, νὰ προεδρεύσῃ π. χ. τοῦ Ἰνστιτούτου αὐτοῦ, τοῦ καλουμένου Ἀλλοδαποῦ Δικαίου. Ἐθεώρησε λοιπόν, ὁλόκληρος ἡ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ὡς ἐνθυμοῦμαι ἀπηρτίζετο ἀπὸ 25 ἐπιλέκτους πληρεξουσίους ἐκ τῶν ὁποίων 3, ἢ 4, ἦσαν ἐκ Θεσσαλονίκης, πλὴν ἐλαχίστων μελῶν, τοῦ εἰσηγητοῦ κ. Λυκουρέζου καὶ ἄλλων δύο νομίζω, ἐθεωρήσαμεν σκόπιμον καὶ ἐμείναμεν ὅλοι καὶ οἱ 23, σύμφωνοι ὅτι δὲν δύναται νὰ εἶναι ὁ καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης συγχρόνως καὶ Διευθυντὴς τοῦ Ἰνστιτούτου ἐν Ἀθήναις. Τὸ ἐκάμαμεν αὐτό, κύριοι, ἀπὸ ἀγάπην, πρὸς τὸ Πανεπιστήμιον τῆς Θεσσαλονίκης, ἀπὸ στοργὴν πρὸς αὐτὸ ὄχι μόνον διότι ἠθέλαμε τὰ μαθήματα νὰ διδάσκωνται ἀνελλιπῶς, ἀλλὰ καὶ διότι ἠθέλαμεν τὸν καθηγητὴν νὰ παραμένῃ ἐκεῖ, νὰ κατοικῇ ἐκεῖ, ἐν Θεσσαλονίκῃ, διὰ νὰ βοηθῇ καὶ νὰ τονώνῃ τὴν πνευματικὴν ζωὴν τῆς πόλεως αὐτῆς. Κατὰ τὴν χθεσινὴν ὅμως συζήτησιν, παρενεβλήθη μία ὡραία καὶ ἐπαγωγὸς πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Σοσιαλιστικοῦ–Δημοκρατικοῦ Κόμματος, ἡ ὁποία διὰ τὸ φῶς καὶ τὴν ἔμπνευσιν ἡ ὁποία τὴν χαρακτηρίζει, ἐγένετο δεκτὴ καὶ παρὰ τῶν κ. κ. Ἀρχηγῶν τῶν ἄλλων Κομμάτων. Εἶναι ἀληθές, ὅτι εἶναι σημεῖον εὐοίωνον καὶ ὡραῖον, ἡ πρότασις αὕτη τὴν ὁποίαν χαιρετίζομεν ἰδιαιτέρως καὶ εὐχόμεθα ὅλοι νὰ ἐπικρατήσῃ τὸ πνεῦμα τῆς προτάσεως ταύτης, διὰ νὰ ἴδωμεν, ὄχι μόνον τὴν Θεσσαλονίκην, τὴν ὡραίαν αὐτὴν πόλιν, μὲ τὴν ὁποίαν θεωρῶ τιμήν μου ὅτι συνεδέθην καὶ ἐγὼ ἐπὶ δύο ἔτη, εἰς ἐποχὰς ἀνωμάλους, ἀλλὰ καὶ πολλὰς ἄλλας μεγαλουπόλεις ἐπαρχιακὰς ἀνυψουμένας ἀπὸ πνευματικῆς καὶ πάσης ἄλλης ἀπόψεως. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ὅμως νὰ ἔχω ἐπιφυλάξεις τινάς, ἢ μᾶλλον σοβαρὰς ἐπιφυλάξεις περὶ τῆς σκοπιμότητος καὶ τῆς ἀναγκαιότητος τῆς μεταθέσεως τῆς ἕδρας τοῦ Ἰνστιτούτου εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, σκεπτόμενος ὡς ἑξῆς: Τὸ Ἰνστιτοῦτον τὸ ὁποῖον εἶναι ἕνα μέσον, δὲν εἶναι σκοπός, μέσον συλλογῆς διαφόρων πληροφοριῶν, πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ ὑπηρεσιακὰς ἀνάγκας ἰδιαιτέρως τοῦ Κράτους, κυρίως, κατόπιν τῶν μεγάλων ὀργανισμῶν, κατόπιν τῶν δικηγόρων, εἰς τὰς κοινοφελεῖς αὐτῶν προσπαθείας, τῶν συμβολαιογράφων, ὡς καὶ τῶν πολλῶν ἄλλων Δημοσίων καὶ Ἰδιωτικῶν ὑπηρεσιῶν. Ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀληθές, ὅτι τοιαύτας ὑπηρεσίας πρόκειται νὰ προσφέρῃ, πρέπει νὰ εἶναι εἰς τὸ κέντρον ἐκεῖνο, ὅπου θὰ εἶναι αἱ ὑπηρεσίαι αὐταί. Ὁ σκοπός του δὲν εἶναι νὰ στολίσῃ τὸ μέρος εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἱδρυθῇ τὸ Ἰνστιτοῦτον, ἀλλὰ νὰ ἐξυπηρετήσωμεν τὰς ὑπηρεσίας ἔνθα αὗται εὑρίσκονται. Ποῦ εἶναι αἱ ὑπηρεσίαι αὗται περισσότεραι καὶ μεγαλύτεραι, ποῦ ἔχουν ἀνάγκην τοῦ Ἰνστιτούτου καὶ τὰς ὁποίας τὸ Ἰνστιτοῦτον θὰ ἐξυπηρετήσῃ; Εἰς τὰς Ἀθήνας, ἢ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην; Δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι καὶ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ὑπάρχουν ὑπηρεσίαι, ἀλλὰ οὐδεὶς δύναται νὰ ἀρνηθῇ ὅτι αἱ ὑπηρεσίαι αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἀνάγκην τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ἰνστιτούτου εὑρίσκονται κατὰ 80% περισσότερον εἰς τὰς Ἀθήνας.

§188Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Εἰς τὸ ποσοστὸν διαφωνοῦμεν, διότι ὅσον ἀφορᾷ τοὺς συμβολαιογράφους, δὲν εἶναι μόνον οἱ συμβολαιογράφοι τῶν Ἀθηνῶν.

§189Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον συμβολαιογράφοι, ἐπειδὴ τοὺς ἀναφέρει μέσα τὸ νομοσχέδιον.

§190Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Εἰς τὴν Θεσσαλονίκην τὰ Βαλκανικὰ Δίκαια εἶναι περισσότερον ἀπαραίτητα, παρὰ εἰς οἱονδήποτε ἄλλο μέρος καὶ ἑπομένως ἐκεῖ θὰ ὑπάρχῃ ἀφορμὴ νὰ μελετηθοῦν τὰ Δίκαια τῶν Βαλκανικῶν Κρατῶν τὰ ὁποῖα χρειαζόμεθα ὑπὲρ πᾶν ἄλλο νὰ γνωρίζωμεν, ἐὰν δὲ ἐδῶ, εἰς τὰς Ἀθήνας, θὰ τὰ χρειασθῶμεν τυχόν, πλεῖστοι θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ τὰ θεραπεύσωσι, διότι ἐσπούδασαν καὶ εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ εἰς τὴν Γερμανίαν.

§191Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ξεύρετε κύριε Βαμβέτσο, πόσον ἰδιαιτέρως τιμῶ τὸ φωτεινόν σας πνεῦμα, ἀλλὰ Βαλκανικὰ Δίκαια, τὶ ἐννοεῖτε; Ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι εἶναι σπουδαιότερα ζητήματα, αὐτὰ θὰ λυθοῦν, ἀπὸ ἐδῶ, ἀπὸ τὰς Ἀθήνας, δὲν θὰ πρόκειται δὲ νὰ διαφωτίσωμεν τοὺς δύο ἐμπόρους οἱ ὁποῖοι θὰ μᾶς ἔλθουν ἐκ Σερβίας ἢ Βουλγαρίας. Ἀλλὰ καὶ ἄλλος λόγος ἐπιβάλλει τοῦτο, ἤτοι ἡ πρόοδος τοῦ Ἰνστιτούτου. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ συζητήσωμεν περὶ σοβαρωτέρου νομοσχεδίου, θὰ ἤθελα νὰ ἀναπτύξω τὴν γνώμην μου, ἀλλὰ ἐδῶ πρόκειται περὶ ἑνὸς προσωρινοῦ νομοσχεδίου. Ἐγώ, θεωρῶ ὅτι κάθε καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου, ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ Ἰνστιτοῦτον, διότι Ἰνστιτοῦτον, εἶναι ἁπλούστατα, ἕνας καθηγητὴς καὶ δύο βοηθοί.

§192Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Εἶναι καὶ χιλιάδες τόννοι βιβλίων, βιβλιοθῆκαι.

§193Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ περισσότεροι εἶναι ἐδῶ. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς νομίζω, κύριοι, ὅτι πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ κύκλον μεγαλύτερον, ἐπιστημονικὸν εἰς τὴν Πρωτεύουσαν ἀπὸ ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ ἐξυπηρετηθῇ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ διότι τὰ μέσα, ὄχι μόνον τῆς ἐξυπηρετήσεως αὐτοῦ τοῦ ἐπιστημονικοῦ κύκλου, ἀλλὰ καὶ τῆς ἐξυπηρετήσεως αὐτοῦ τούτου τοῦ Ἰνστιτούτου, θὰ εἶναι περισσότερα εἰς τὰς Ἀθήνας. Οἱ ἀποτελοῦντες τὸ Ἰνστιτοῦτον, ἐὰν ὑπάρχῃ μία ἀνάγκη νὰ ἐπικοινωνήσουν μὲ τοὺς ξένους τοὺς εὑρισκομένους ἐδῶ, ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ Ἰνστιτούτου Ἀλλοδαποῦ Δικαίου, τὰ τῆς Δικαιοσύνης τῶν ξένων Κρατῶν καὶ τὰ τοῦ Δικαίου αὐτῶν, θὰ τὰ μάθουν καλύτερον ἀπὸ τὰς ἐδῶ εὑρισκομένας πρεσβείας. Ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ εἴπω, πρὸς ὑμᾶς, τὴν ὡραίαν σας ἔμπνευσιν νὰ στολίσωμεν τὰς ἐπαρχίας καὶ ἰδιαιτέρως τὴν ὡραίαν Θεσσαλονίκην, ἂν τὴν φυλάξωμεν δι’ ἄλλων μέτρων, δι’ ἄλλων μέσων νὰ τὴν ἐπιτύχωμεν καὶ ὄχι δι’ αὐτοῦ τοῦ μέσου. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἱδρύσητε τὸ Ἰνστιτοῦτον ἐκεῖ; Ἐὰν τὸ ἱδρύσητε, δὲν θὰ ὠφελήσητε τὴν Θεσσαλονίκην. Ἐὰν πάῃ ἕνας καθηγητὴς ἐκεῖ μὲ δύο βοηθοὺς ὁ ὁποῖος θὰ καλέσῃ ἑαυτὸν Ἰντιστοῦτον, ὅταν ὁ κ. Βάλληνδας δὲν ἦτο καθηγητὴς ἀλλὰ ἁπλοῦν ἄτομον θὰ ἠμποροῦσε ὡς ἁπλοῦς ἄνθρωπος νὰ δημιουργήσῃ τὸν τίτλον τοῦ Ἰνστιτούτου, ὡς καθηγητὴς ὅμως δύναται νὰ κάμῃ τὸ Ἰνστιτοῦτον ἐντὸς τοῦ Πανεπιστημίου. Καὶ ἐγὼ θὰ ἤθελον νὰ ὑποδείξω ὅτι καὶ τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν θὰ δύναται νὰ ἔχῃ τὸν καθηγητὴν τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου μὲ δύο βοηθοὺς εἰς τὴν σχολήν, οἱ ὁποῖοι νὰ ἀποτελοῦν Ἰνστιτοῦτον καὶ νὰ δίδουν τὰς πληροφορίας περὶ τῶν ἀλλοδαπῶν νόμων. Τὸ ἴδιον νὰ γίνῃ καὶ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην χωρὶς νὰ ἔχωμεν Ὑπουργικὰ Ἰνστιτοῦτα. Διότι πανταχοῦ ὑπάρχουν Πανεπιστημιακὰ Ἰνστιτοῦτα καὶ ὄχι Ὑπουργικὰ τοιαῦτα. Δὲν πρόκειται ὅμως νὰ σᾶς ἀπασχολήσω μὲ τὰ θέματα αὐτά, τὰ θέματα αὐτὰ προκαλοῦν συζητήσεις ὅταν πρόκειται περὶ νομοσχεδίων γενικωτέρας μορφῆς. Ἐδῶ τὸ Ὑπουργεῖον, ἠθέλησεν ἕνα νομοσχέδιον παλαιόν, νὰ τὸ φέρῃ εἰς συζήτησιν, τὸ ἔφερεν ὅπως τὸ ἔφερεν, καὶ ὅπως εἶναι πρέπει νὰ τὸ ψηφίσωμεν, νομίζω, ὅμως, ὅτι πρέπει τὸ Ἰνστιτοῦτον νὰ εἶναι εἰς τὰς Ἀθήνας, διὰ νὰ ἐξυπηρετηθοῦν αἱ περισσότεραι ἐπιστημονικαὶ ἀνάγκαι ποὺ εὑρίσκονται εἰς τὰς Ἀθήνας, δὲν νομίζω δὲ ὅτι ὁ καθηγητὴς τῆς Θεσσαλονίκης πρέπει νὰ εἶναι καὶ διευθυντὴς τοῦ Ἰνστιτούτου Ἀθηνῶν, ἀλλὰ δύναται νὰ εἶναι οἱοσδήποτε καθηγητής.

§194Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Ξεύρετε, ὅταν ἦτο καθηγητὴς τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου ὁ κ. Σπυρόπουλος, ὁ ὁποῖος ἦτο διακεκριμένος ἐπιστήμων, εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης, ξεύρετε ὅτι τὰ συγγράμματά του μετεφράσθησαν εἰς ὅλας τὰς γλώσσας καὶ εἰς τὴν Ἰαπωνικὴν ἀκόμη. Κατὰ συνέπειαν ἐφ’ ὅσον δεχθῶμεν τὴν ἄποψιν ὅτι ἡ βάσις τοῦ Ἰνστιτούτου θὰ εἶναι ὁ καθηγητὴς μὲ δύο βοηθούς, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, διατὶ νὰ στερηθῇ ἡ Θεσσαλονίκη τῆς διεθνοῦς τιμῆς τοῦ νὰ ἐκπορεύεται ἐκεῖθεν μία ἰδέα τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου ἀπευθυνομένη πρὸς τὸ σύνολον; Κατὰ συνέπειαν δὲν εὐσταθεῖ ἡ βάσις τὴν ὁποίαν ἐθέσατε. Ἡ ἵδρυσις τοῦ Ἰνστιτούτου ἐν Θεσσαλονίκῃ, δὲν εἶπε κανεὶς ὅτι εἶναι μεγαλυτέρα ὠφέλεια διὰ τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, ἀλλὰ ἀποτελεῖ ἀπαρχὴν μιᾶς ἐκδηλώσεως εὐνοίας καὶ τίποτε περισσότερον.

§195Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ Ἰνστιτοῦτον ἱκανοποιεῖ ὡρισμένας ἀνάγκας. Ποῦ εἶναι μεγαλύτεραι αἱ ἀνάγκαι, εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ἢ εἰς τὰς Ἀθήνας; Ἐὰν εἶναι εἰς τὰς Ἀθήνας νὰ τὸ ἔχωμεν εἰς τὰς Ἀθήνας.

§196Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Εἰς τὴν Γερμανίαν, ὑπάρχουν διάφορα Πανεπιστήμια εἰς διαφόρους ἐπαρχιακὰς πόλεις.

§197Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἤθελα ὡς ἐκ τῆς πείρας μου νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῶν κ. κ. βουλευτῶν. Προσέξατε, κύριοι, εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν καθηγητῶν, τὰ Πανεπιστήμια εἶναι ἰσότιμα, ἀνώτερα ἢ κατώτερα ἀναλόγως τῆς διανοητικότητος, τῆς ἐπιστημονικότητός των.

§198Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Ἡμεῖς δὲν ἐκλέγομεν τοὺς καθηγητάς.

§199Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι τότε τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης, ἔχει ἀνωτερότητα πνευματικὴν καὶ ἰσοτιμίαν καὶ τότε θὰ ἀποκτήσῃ τὴν ἐπιστημονικὴν ἀνωτερότητα;

§200Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Ἐὰν αὐτὸ ἦτο σωστόν, τότε πρὸς τί τὰ ἄλλα Κράτη νὰ ἱδρύουν παρόμοια ἱδρύματα; Μὲ αὐτὰ ποὺ λέτε εἶναι σὰν νὰ μὴ ἀναγνωρίζετε καμμίαν σημασίαν εἰς αὐτὰ τὰ ἱδρύματα.

§201ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἴπατε ὅτι πρέπει νὰ προσέξωμεν διὰ τὴν ἐξύψωσιν τῶν Πανεπιστημίων, διὰ τῆς ἐκλογῆς τῶν καθηγητῶν, ἐνῷ τὸ θέμα μας εἶναι διὰ τὰ ἱδρύματα αὐτά. Καὶ εἴπατε μάλιστα καὶ τὸ ἑξῆς, ὅτι πουθενὰ ἀλλοῦ εἰς τὴν Εὐρώπην δὲν ὑπάρχουν Ἰνστιτοῦτα Κρατικά, ἀλλὰ μόνον Πανεπιστημιακά. Ὑπάρχουν εἰς τὴν Ἀμβέρσαν, τὸ Κίελον, τὸ Ἁμβοῦργον. Ἐνῷ λοιπὸν εἰς ἐπαρχιακὰς πόλεις ἄλλων Κρατῶν ἱδρύθησαν τοιαῦτα Ἰνστιτοῦτα, ἡμεῖς ἐδῶ τὸ θεωροῦμεν ἀνωφελὲς νὰ ἱδρύσωμεν ἕνα τοιοῦτον Ἰνστιτοῦτον εἰς τὴν Θεσσαλονίκην; Μὰ τὴν ἀλήθεια κ. συνάδελφε αὐτὸ δὲν τὸ ἐπερίμενα ἀπὸ σᾶς.

§202Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ Ἰνστιτοῦτον, κύριε Ἀποστόλου, τί εἶναι, μπορεῖτε νὰ μοῦ πῆτε;

§203Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν, εἶναι ἕνα κέντρον ἐπιστημόνων οἱ ὁποῖοι μελετοῦν καὶ ἀναδιφοῦν τὰς ἐπιστήμας. Καὶ ὕστερα ἐρχόμεθα εἰς τὸ Πρακτικὸν μέρος τὸ ἰδικόν σας.

§204Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ τὸ Ἰνστιτοῦτον, τὸ ὁποῖον ἐκάματε εἰς τὸν νοῦν σας, εἶναι ὡραῖον, ἀλλὰ ἡ πραγματικότης εἶναι ὅτι εἶναι ἕνας καθηγητής, ὁ καθηγητὴς τοῦ Ἰδιωτικοῦ Διεθνοῦς Δικαίου μὲ ἕνα δύο βοηθούς.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει τὸν λόγον.

§206Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς παρακαλέσω, καίτοι θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἀπαντήσω καὶ νὰ ἀπαντήσω κάπως διεξοδικῶς, διότι ὁμολογῶ ὅτι τὸ πρᾶγμα ἔχει λάβει μίαν μορφὴν ἐντελῶς περίεργον καὶ παράδοξον καὶ ἦτο κἄτι τι τὸ ἀπροσδόκητον δι’ ἐμέ, ὁ ὁποῖος θὰ ἤθελα νὰ ἐπιμείνω ἐπὶ ἑνὸς νομοσχεδίου καθαρῶς ἐπιστημονικοῦ καὶ νὰ εὑρεθῶ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ὁμιλήσω περὶ ἐθνικοῦ ζητήματος, καίτοι πρόκειται περὶ διεθνοῦς ζητήματος, θὰ σᾶς παρακαλέσω, λέγω, ἐπειδὴ δὲν παρίστανται δυστυχῶς ἀρκετοὶ βουλευταί, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ὁμιλήσω αὔριον.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§208ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συνέχεια τῆς βʹ συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Μαΐου 1946 Ν. Δ. «περὶ ἐπανιδρύσεως τοῦ ὑπὸ τῆς ἐχθρικῆς Κατοχῆς καταργηθέντος Ἑλληνικοῦ Ἰνστιτούτου Διεθνοῦς καὶ Ἀλλοδαποῦ Δικαίου», ἀναβάλλεται. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 10 μ. μ.).