1946.07.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 49η.

Τρίτη 23 Ἰουλίου 1946

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 7. 40′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως θὰ κυρωθοῦν περὶ τὸ τέλος τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως, καθόσον θὰ διανεμηθοῦν ἀργότερον, ἐπειδὴ ἡ συνεδρίασις ἐτελείωσε ἀργὰ σήμερον τὴν πρωΐαν καὶ δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἑτοιμασθοῦν εἰσέτι. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Δρόσος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κλπ.

§2Γ. ΔΡΟΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Χ. Λαδᾶς καταθέτει ὑπόμνημα τῆς Ἑνώσεως Ἑλλήνων Χημικῶν ζητούντων ὅπως κεκτημένα δικαιώματα χημικῶν μὴ θιγῶσιν ὑπὸ μελλόντων νὰ ἐξασκήσωσιν τὰ ὡς ἄνω ἐπαγγέλματα. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Κωστόπουλος καταθέτει ὀνομαστικὰς καταστάσεις τεχνικῶν καὶ διοικητικῶν ὑπαλλήλων Διοικήσεως φρουρίου Θεσσαλονίκης καὶ προτείνει ὅπως ἐπαναπροσληφθοῦν εἰς τὰς θέσεις των, ἢ εἰς θέσεις ἀναλόγους τῆς εἰδικότητός των εἰς τὰς διευθύνσεις μηχανικοῦ Βορείου Ἑλλάδος, αἵτινες ἐκτελοῦσιν ἀνάλογα ἔργα πρὸς τὴν Διοίκησιν φρουρίου Θεσσαλονίκης. Ὁ αὐτὸς βουλευτὴς κ. Α. Κωστόπουλος ἀποστέλει τηλεγράφημα διαμαρτυρίας κατοίκων Θράκης–Μακεδονίας διὰ τὰς ἐπανειλημμένας ἐπιθέσεις Ἐαμοκομμουνιστῶν κατὰ Ἐθνικιστῶν ζητούντων λῆψιν δραστηρίων μέτρων. Ὁμοίως ὁ αὐτὸς ὡς ἄνω βουλευτὴς κ. Α. Κωστόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἐν Θεσσαλονίκῃ Συλλόγου Χρηματομεσιτῶν περὶ κατοχυρώσεως τοῦ ἐπαγγέλματός των. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Δημήτριος Νικολαΐδης καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Φαρμακευτικοῦ Συλλόγου Σερρῶν διαμαρτυρομένου διὰ πρότασιν Νόμου 179 «περὶ λειτουργίας Φαρμακείων Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Δυτικῆς Θράκης» ζητοῦντος μὴ υἱοθέτησιν τούτου ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ὑγιεινῆς. Ὁ βουλευτὴς κ. Η. Λαγάκος καταθέτει τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν παραγωγῶν Βαλανιδοκάρπου Γυθείου ζητούντων, ὅπως ἀπαγορευθῇ ἡ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγωγὴ Βυρσοδεψικῶν ὑλῶν. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Σπυρόπουλος καταθέτει τηλεγράφημα ζητῶν χορήγησιν ὑφάσματος εἰς τὸν φοιτητὴν τῆς Ἰατρικῆς Διογένην Σπυρόπουλον. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Π. Ντεντιδάκης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συνταξιούχων Ι.Κ.Α. ζητούντων ἄμεσον αὔξησιν βασικῆς συντάξεως. Ἀγορασταὶ αὐτοκινήτων Θεσσαλονίκης περιόδου 1941 –1944 ζητοῦν κατάργησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 114 Σ. Π. Οἱ Παλαιοὶ Πολεμισταὶ Ἑταιρείας Ὑδάτων Ἀθηνῶν ζητοῦν, ὅπως εἰς τὴν γενομένην διαβάθμισιν συμπεριληφθοῦν καὶ οἱ παλαιοὶ πολεμισταὶ 1912–1922. Ἡ Γεωργικὴ Ἕνωσις Δράμας διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ ἄμεσον λύσιν αἰτημάτων της, ἐλλείψει τεχνικοῦ προσωπικοῦ. Ὑπάλληλοι σιδηροδρόμων Θεσσαλίας, ἀπολυθέντες ζητοῦν χορήγησιν δανείου εἰς Ἑταιρείαν διὰ τὴν συνέχισιν ἐπισκευῆς γραμμῶν καὶ ἐπαναπρόσληψιν τούτων. Ἡ ἐν Κάρδιφ Ἐθνικὴ Γενικὴ Συνομοσπονδία, ἡ Πανελλήνιος Ναυτικὴ ὁμοσπονδία, ἡ Ἕνωσις διπλωματούχων Μηχανικῶν καὶ ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς Ἐθνικῆς Συνομοσπονδίας Σῖμος Χατζηδημητρίου διὰ τηλεγραφικῆς των ἀναφορᾶς διαμαρτύρονται διὰ παράνομον κατοχὴν ἱδρυμάτων οἴκου Ναύτου καὶ Ναυτεργατικῆς Λέσχης παρ’ ἀνθρώπων οὐδεμίαν σχέσιν ἐχόντων μὲ τὸν ὀργανισμόν. Ὁ Σύλλογος Παλαιῶν Ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου 1912–22 Ναυπακτίας ζητοῦν τὴν ἵδρυσιν Ὑφυπουργείου Ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου καὶ ἐπικύρωσιν τοῦ Α. Ν. 1226)44. Οἱ κάτοικοι Γαργαλιάνων διαμαρτύρονται διὰ παραμονὴν εἰς Ἀγροτικὴν Τράπεζαν ὑπαλλήλων ὑπευθύνων σφαγῶν. Ὁ Συνεταιρισμὸς ἀποκαταστάσεως ἀκτημόνων καλλιεργητῶν Πετρομαγούλας, ζητεῖ παραχώρησιν γεωργικοῦ κλήρου δι’ ἀπαλλοτριώσεως κτημάτων Τσαμαλῆ–Πολύγηρα. Ὁ Βιοτεχνικὸς κόσμος Πειραιῶς ζητεῖ τροποποίησιν προτάσεως νόμου παρὰ Βουλευτῶν Μπερνίτσα, Ξαρχάκου, Πετροπουλάκου. Ἡ Ἕνωσις ἰδιοκτητῶν ἀστικῶν ἀκινήτων Χανίων ζητεῖ ἀναπροσαρμογὴν τῶν ἐνοικίων πρὸς τιμάριθμον ζωῆς. Ἀγορασταὶ ἀκινήτων Ἐξάρχου–Λοκρίδος, διαμαρτύρονται δι’ ἐξακολούθησιν δεσμεύσεως περιουσιῶν των καὶ ζητοῦν ἄμεσον ἀποδέσμευσιν. Ἡ Ἕνωσις συνεταιρισμῶν Βαρούχας ζητεῖ τὴν συμμετοχὴν ἀντιπροσώπων της εἰς ἐπιτροπὰς διατιμήσεων. Ὁ κ. Π. Μαυρομιχάλης (Ὑπ. Ἀεροπ.) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 3102)42 καὶ 3103)42 Ἀν. Νόμων» καὶ 2) «περὶ συστάσεως ὑπηρεσιακῶν συνεργείων παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Ἀεροπορίας». Ὁ κ. Α. Ἀλεξανδρῆς (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 1490)1938 «περὶ Ἐλέγχου Ἐξαγωγικοῦ Ἐμπορίου». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Βαχλιώτης, Ε. Κοθρῆς, Κ. Παπαδάκης καὶ Ε. Ἀβέρωφ, καταθέτουσιν πρότασιν νόμου «περὶ καθορισμοῦ πόρου ὑπὲρ τοῦ ταμείου ἀλληλοβοηθείας προσωπικοῦ τῆς Ἑλληνικῆς Ἑταιρείας Ὑδάτων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς–Περιχώρων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Λεονάρδος, Ε. Κοθρῆς καὶ Κ. Παπαδάκης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ ἐξυγιάνσεως τῶν Δημοσίων ὑπηρεσιῶν κ.λ.π.» Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Λαυρεντίδης, Γ. Ἀριστείδου, Κ. Ἀλεξανδρίδης καὶ Ν. Βαρβιτσιώτης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 10 τῆς ὑπ’ ἀριθ. 59)1945 Σ. Πράξεως». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Κορόζος, Θ. Κονίτσας, Κ. Καλαμαρᾶς, Δ. Βουρδουμπᾶς καὶ Ε. Κομνηνὸς καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ ἐξυγιάνσεως Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν κ.λ.π.». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Μπερνίτσας καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπιβολῆς φόρου ἐπιτηδεύματος». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Καροῦσος καὶ Ι. Ζολώτας καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναθεωρήσεως τῶν κατὰ τὸν Α. Ν. 1086)46 ἐκδοθεισῶν ἀποφάσεων διαθέσεως αὐτοκινήτων καὶ χορηγήσεως ἐπαγγελματικῶν ἀδειῶν αὐτοκινήτων». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐργασίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ οἰκοδομήσεως ἐργατικῶν κατοικιῶν νοσηλευτικῶν καὶ ὑγειονομικῶν καταστημάτων καὶ ὀργανώσεως ἐργατικῶν κατασκηνώσεων καὶ ἐργατικῶν παιδονομικῶν σταθμῶν». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Μαΐου 1946 Ν. Δ. «περὶ ἀπογραφῆς τῶν ναυτικῶν καὶ τῶν ἐργατῶν θαλάσσης καὶ μέτρων τινῶν προστασίας τῶν ἀνέργων ναυτικῶν». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῶν θέσεων τῶν Οἰκονομικῶν Ἐπιθεωρητῶν Δημοσίων ὑπολόγων κ.λ.π.».

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, σήμερον κατὰ τὰς πρωϊνὰς ὥρας, ὅταν ἐξηκολούθησε ἡ χθεσινὴ συνεδρίασις, ὑπεβλήθη πρότασις ὑπογεγραμμένη παρὰ 12 κ. κ. συναδέλφων διὰ τῆς ὁποίας προτάσεως ἐζητεῖτο ὅπως ἡ Βουλὴ ἀρνηθῇ τὴν ψῆφον ἐμπιστοσύνης πρὸς τὸν ἐπὶ τῆς Δημοσίας Τάξεως κ. Ὑπουργόν, καὶ μετὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Ἡ προσωπική μου ἀντίληψις εἶναι ὅτι ἡ πρότασις παρατύπως εἰσάγεται, διότι οἱ κ. κ. συνάδελφοι, δὲν ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν ὅτι σήμερον ἰσχύει τὸ Σύνταγμα τοῦ 1911 δυνάμει τοῦ ὁποίου δὲν ὑπάρχει τοιαύτη δυνατότης. Πέραν τούτου ἡ Βουλὴ εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ ἀποφασίσῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις.

§4Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἠκούσαμεν τὰς τελευταίας σας λέξεις, τὴν ἑρμηνείαν τὴν Συνταγματικὴν τὴν ὁποίαν ἐδώσατε.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶπον ὅτι κατὰ τὸ Σύνταγμα τοῦ 1911 τοιαύτη πρότασις τύποις δὲν εἶναι ἐν τάξει. Μόνον ἐπὶ τοῦ ἔθους στηρίζεται.

§6Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Καὶ τὰ ἔθη ἔπαυσαν νὰ ὑφίστανται.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§8Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Πρόεδρος Κυβερν.). Καταφθάσας, ὡς γνωστόν, μόλις ἐκ τοῦ ταξιδίου, τὸ ὁποῖον εἶχον ἐπιχειρήσει εἰς τὴν ἀλλοδαπήν, διὰ τὴν ὑπεράσπισιν τῶν διαφόρων ἑλληνικῶν ζητημάτων, δὲν εἶμαι ἐν ἀπολύτῳ γνώσει τῆς καταστάσεως, ὡς αὕτη ἐδημιουργήθη, κατὰ τὴν γνωστὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος. Νομίζω ὅμως ὅτι ἐφ’ ὅσον κατέληξε νὰ ὑποβληθῇ πρότασις μομφῆς κατὰ ἑνὸς Ὑπουργοῦ, ἀνεξαρτήτως τῶν Συνταγματικῶν λόγων, καὶ ἐπειδὴ καὶ ἐγὼ εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν περισσότερον εἰς τὰ συνταγματικὰ ἔθιμα, νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ χαρακτηρίσῃ τὴν πρότασιν ὡς ἀφορῶσαν ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἡ Κυβέρνησις εἶναι διατεθειμένη ἀπολύτως νὰ καλύψῃ ἐντελῶς τοὺς Ὑπουργούς της. (Χειροκροτήματα). Πρέπει νὰ διασαφηνίσω ὅτι πρόκειται περὶ προτάσεως ἐμπιστοσύνης.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ἔχει τὸν λόγον.

§10Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἰς τὴν πρότασιν αὐτὴν ἔθεσαν τὴν ὑπογραφήν των μέλη τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, ἐν τῇ πεποιθήσει ὅτι ἀφεώρα ἀποκλειστικῶς τὸ θέμα τῆς Δημοσίας Τάξεως καὶ τὸν ὑπεύθυνον διαχειριστήν της, διότι πράγματι ἔχομεν τὴν γνώμην, ὅτι ἡμεῖς μὲν, ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὀφείλομεν ὁλόκληρον τὴν ἰδικήν μας συμπαράστασιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ἐπιβολὴν τῆς τάξεως, ἡ δὲ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἀποδείξῃ μὲ τὰ ἔργα της τὴν ἐπάρκειάν της εἰς τὴν ἐπιβολὴν τῆς τάξεως. Κατόπιν ὅμως τῆς δηλώσεως τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις τίθεται ἀλληλέγγυος καὶ ὅτι ἑπομένως ἡ ἔννοια τῆς ψήφου θὰ εἶναι ψῆφος δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, δηλοῦμεν ὅτι δὲν εὑρίσκεται εἰς τὰς προθέσεις τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος ἡ δημιουργία ὑπὸ τὰς σημερινὰς ἐθνικὰς περιστάσεις Κυβερνητικῆς κρίσεως. Κατόπιν τούτου δηλοῦμεν ὅτι δὲν θέτομεν ἡμεῖς ζήτημα ἐμπιστοσύνης, μομφῆς ἑπομένως πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἐφιστῶμεν τὴν προσοχήν της ἐπὶ τῆς ἀνεπαρκείας, ἡ ὁποία διεπιστώθη καὶ ἐπιφυλασσόμεθα, ὅταν παρέλθουν αἱ ἐθνικαὶ περιστάσεις, νὰ ἐπανέλθωμεν διὰ νὰ καταλογίσωμεν τότε πλέον, ἐὰν ἡ κατάστασις τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐξακολουθῇ νὰ εἶναι ὅπως εἶναι σήμερον, ἀμείλικτον τὴν εὐθύνην.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος ἔχει τὸν λόγον.

§12Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἡ πρότασις μομφῆς κατὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Τάξεως, οὐδέποτε ἐπιστεύομεν ὅτι θὰ λάβῃ τὴν τροπὴν τὴν ὁποίαν ἔλαβε. Τοὐτέστιν τὸ ζήτημα τῆς μομφῆς κατὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νὰ συνδεθῇ ἀπολύτως μὲ αὐτὴν ταύτην τὴν ὑπόστασιν τῆς Κυβερνητικῆς συνοχῆς. Ἡ δήλωσις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὁμολογουμένως μᾶς θλίβει, διότι ἐνομίζαμεν ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ ὁλότητί της, ἀποχωρίζουσα τὰς εὐθύνας αὐτῆς ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Τάξεως, νὰ δώσῃ εἰς τὸν Λαὸν καὶ εἰς τὴν Βουλήν, τὴν μικρὰν αὐτὴν ἱκανοποίησιν, τὴν ὁποίαν λαὸς καὶ Βουλὴ ἠτήσαντο. Αἱ κρίσιμοι περιστάσεις καὶ αἱ ἀνάγκαι τοῦ νὰ συμπαρασταθῇ ὁλόκληρος ἡ Ἑλλὰς πρὸ τῆς παγκοσμίου γνώμης ἡνωμένη αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἐπιτάσσει εἰς τὸ Ἐθνικὸν Κόμμα τῆς Ἑλλάδος, ὅπως ἀναθεωροῦν τὴν πρώτην του ἀπόφασιν, εἴπῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ χωρήσῃ πρὸς τὰ ἐμπρὸς ἐπὶ τὸ ἔργον της τὸ τόσον ἐθνικόν. Καὶ ἐπιφυλάσσον τὸ Ἐθνικὸν Κόμμα τῆς Ἑλλάδος διὰ τὸ ἀμέσως προσεχὲς μέλλον, δι’ ἑαυτό, τὴν κρίσιν τὴν ἀμείλικτον, τόσον διὰ τὴν ἐπιδειχθεῖσαν καθ’ ἡμᾶς ἀνεπάρκειαν τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Τάξεως, ὅσον καὶ διὰ τὴν ἀναληφθεῖσαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως προστασίαν αὐτοῦ, δηλοῖ ὅτι σήμερον, σεβόμενον τὰς ὄντως μεγάλας στιγμάς, τὰς ὁποίας τὸ Ἔθνος ἀντιμετωπίζει, δὲν θὰ καταψηφίσῃ τὴν Κυβέρνησιν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Λαδᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§14Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐφ’ ὅσον, κύριε Πρόεδρε, καὶ οἱ ὑποβαλόντες τὴν ἐπερώτησιν καὶ οἱ ὑπογράψαντες τὴν πρότασιν μομφῆς, ἔδωσαν οἵαν σημασίαν ἔδωσαν εἰς τὰς δηλώσεις τὰς ὁποίας ἔκανα πρὸ μικροῦ, ἡμεῖς οἵτινες δὲν ἠγείραμεν τὸ ζήτημα, τὸ περιορισθὲν κυρίως μεταξὺ τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως, θὰ ἀρνηθῶμεν ψῆφον.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Πολίτης ἔχει τὸν λόγον.

§16Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ. Τὸ Κόμμα τῶν Βενιζελικῶν Φιλελευθέρων φρονεῖ ὅτι ἐν ὄψει τῆς μετ’ ἐλαχίστας ἡμέρας ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν τοῦ Συνεδρίου Εἰρήνης, ἐκ τῶν ὁποίων ἐξαρτᾶται ἡ ρύθμισις ὑψίστων ἐθνικῶν συμφερόντων, ἡ στιγμὴ δὲν εἶναι κατάλληλος πρὸς καταλογισμὸν εὐθυνῶν διὰ τὴν τροπὴν ἣν ἔλαβεν ἡ κατάστασις τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας. Ἐφ’ ὅσον ὅμως παρὰ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις ἔκρινε σκόπιμον νὰ θέσῃ ζήτημα ἐμπιστοσύνης τὸ Κόμμα τῶν Βενιζελικῶν Φιλελευθέρων δηλοῖ ὅτι θέλει ἀπόσχει τῆς ψηφοφορίας.

§17Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρόεδρ. Κυβερν.). Κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε ἡ Κυβέρνησις, οὔτε ὁ ὑπεύθυνος Ὑπουργός, νὰ παραμείνουν ἔστω καὶ ἐπὶ μίαν στιγμὴν εἰς τὴν θέσιν των, ἐὰν οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων ἐκφράζουν ἐπὶ τοιούτου γενικοῦ καὶ μεγάλου ζητήματος μομφὴν ἀνεπαρκείας. Αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ νοηθῇ διὰ Κυβέρνησιν ἐκπροσωποῦσαν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἀποφανθῇ ἐφ’ ὅσον ἐδημιουργήθη τοιοῦτον ζήτημα, αἱ δὲ ὁμιλίαι τῶν κ. κ. ἀρχηγῶν αἱ ὁποῖαι ἀναβάλλουν τὴν λῆψιν ἀποφάσεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθοῦν ἐπαρκεῖς διὰ τὴν Κυβέρνησιν, διότι αἱ στιγμαὶ εἶναι τοιαῦται ὥστε νὰ ἐπιβάλλουν ἢ Κυβέρνησιν ἐκπροσωποῦσαν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀξιοῖ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἢ Κυβέρνησιν μὴ ἐκπροσωποῦσαν αὐτό. (Χειροκροτήματα).

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις τίθεται εἰς ψηφοφορίαν. Καλοῦνται ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Β. Βογιατζῆς, Γ. Σταμάτης καὶ Δ. Νικολαΐδης, ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῶν ὁποίων θὰ διεξαχθῇ ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία. Οἱ ἐκφράζοντες τὴν ἐμπιστοσύνην των πρὸς τὴν Κυβέρνησιν λέγουσι ΝΑΙ. Οἱ ψηφίζοντες κατ’ αὐτῆς λέγουσιν

ΟΧΙ.

(Ἐν συνεχείᾳ διεξάγεται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία, τῶν κ. κ. βουλευτῶν ἀπαντώντων ὡς ἀκολούθως εἰς τὸ τεθὲν ἐρώτημα:

Ληξάσης τῆς ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, καὶ γενομένης διαλογῆς ἐξήχθη τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον καὶ ἀνακοινοῦται εἰς τὴν Βουλήν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν συνόλῳ 234. Ἐψήφισαν εἰς τὸ ΝΑΙ 137. Ἠρνήθησαν ψῆφον 97. Συνεπῶς ἡ Κυβέρνησις ἔτυχε ψήφου ἐμπιστοσύνης. (Χειροκροτήματα).

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ ἀναγνωρίσεως ὡς πολεμικῆς πράξεως ἀξίας τῆς Πατρίδος καὶ ἀνταξίας τῆς εὐγνωμοσύνης τοῦ Ἔθνους τῆς δράσεως τῶν ἐθνικῶν ἀνταρτικῶν ὁμάδων», ὡς τοῦτο ἐτροποποιήθη, ἐπειδὴ ὑπῆρξεν ὁμόφωνος ἀπόφασις καὶ τῆς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἐπειδὴ ἐλπίζω ὅτι καὶ τῆς Βουλῆς ἡ ἀπόφασις θὰ εἶναι ὁμόφωνος, σήμερον δὲ εἶναι ἡ ἐπέτειος τῆς ἐξορμήσεως τῆς ὁμάδος τοῦ Στρατηγοῦ Ζέρβα, προτείνω ὅπως ἡ Βουλὴ ἀποδεχθῇ τὸ ψήφισμα τοῦτο δι’ ἀναστάσεως, διὰ νὰ γίνῃ ἔκδηλος καὶ ἡ θέλησις τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς περὶ τοῦ ὅτι........ (δὲν ἠκούσθη). (Χειροκροτήματα). (Ἐγείρονται ἅπαντες οἱ κ. κ. βουλευταὶ χειροκροτοῦντες, εἰς ἐκδήλωσιν ἀποδοχῆς τοῦ σχεδίου ψηφίσματος»...

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο ἀποδεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον ψηφίσματος «περὶ ἀναγνωρίσεως ὡς πολεμικῆς πράξεως ἀξίας τῆς Πατρίδος καὶ ἀνταξίας τῆς εὐγνωμοσύνης τοῦ Ἔθνους τῆς δράσεως τῶν ἐθνικῶν ἀνταρτικῶν ὁμάδων», ὡς ἐτροποποιήθη. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§21Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρ. Κυβερν.). Ἡ Κυβέρνησις εἶναι εὐτυχὴς καὶ ἐγὼ ἰδιαιτέρως, διότι καθ’ ἣν στιγμὴν συνηθροίσθημεν ἀπόψε ἐδῶ, τυγχάνει νὰ ἀντιμετωπίσω τὸ ψήφισμα αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀποδίδει δικαίαν τιμὴν εἰς ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἠγωνίσθησαν τὸν τίμιον ἀγῶνα τῶν Ἑλλήνων. Εἶμαι δὲ ἀκόμη εὐτυχέστερος ὅτι ἡ ἡμέρα αὐτὴ συμπίπτει ἀκριβῶς μὲ τὴν ἐξόρμησιν τοῦ Στρατηγοῦ Ζέρβα (χειροκροτήματα), ἡμέρα, ἡ ὁποία εἶμαι βέβαιος ὅτι μελλοντικῶς θ’ ἀναγραφῇ μεταξὺ τῶν ὡραιοτέρων σελίδων τῆς Ἑλληνικῆς ἱστορίας. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα).

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος ἔχει τὸν λόγον.

§23Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε· εἶναι πράγματι ὁμόφωνος ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ἀναγνώρισιν τῶν μεγάλων ἐθνικῶν ὑπηρεσιῶν, τὰς ὁποίας προσέφερεν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντίστασις εἰς τὴν γενικὴν ὑπόθεσιν τῆς Πατρίδος. Εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν ὑπῆρξεν εἰς ὁλόκληρον τὴν Εὐρώπην τὸ φαινόμενον τῆς καθολικῆς ἀντιστάσεως τοῦ λαοῦ μας. Ἔπειτα ἀπὸ τὸ ἀπαράμιλλον ἔπος τοῦ Ἀλβανικοῦ ἀγῶνος, ἡ καθολικὴ ἀντίστασις τοῦ λαοῦ μας ἀποτελεῖ τὸν ὑπέρτατον τίτλον, τὸν ὁποῖον καὶ ἡμεῖς δὲν δικαιολογούμεθα νὰ παραγνωρίσωμεν καὶ οἱ μεγάλοι μας σύμμαχοι δὲν θὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ λησμονήσουν, κατὰ τὴν ὥραν τῆς κρίσεως τῶν ἐθνικῶν μας δικαίων. Τὴν στιγμὴν αὐτήν, ἐκδηλώνομεν τὴν ἀμέριστον εὐγνωμοσύνην τοῦ Ἔθνους πρὸς τοὺς ἡγέτας τῆς καθολικῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως, ἐκφράζομεν τὴν εὐλάβειάν μας πρὸς τὴν μνήμην τῶν Ἀθανάτων νεκρῶν, οἱ ὁποῖοι ἔπεσαν κάτω ἀπὸ τὰ πλήγματα τῶν βαρβάρων κατακτητῶν, καὶ κηρυσσόμεθα ἀλληλέγγυοι διὰ τὴν ἀπόδοσιν ὅλων τῶν ἠθικῶν ἀμοιβῶν, αἱ ὁποῖαι πράγματι τοὺς ὀφείλονται. Ἰδιαιτέρως, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς σημερινῆς ἐπετείου, θὰ ἐπεθύμουν ν’ ἀπευθύνω ἐθνικὸν ἔπαινον πρὸς τὴν ἐθνικὴν ὀργάνωσιν τοῦ Ε.Δ.Ε.Σ. καὶ τὸν Ἀρχηγόν της καὶ τοὺς συμπολεμιστάς της, διότι πράγματι εὑρίσκοντο εἰς τὴν εὐθεῖαν ἐθνικὴν ὁδὸν καὶ προσέφεραν πράγματι ἐξαιρέτους ὑπηρεσίας εἰς τὴν Πατρίδα. (Χειροκροτήματα).

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Κωστόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§25Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ κόμμα τῶν Βενιζελικῶν Φιλελευθέρων πλειοδοτεῖ εἰς ὅσα πρὸ ὀλίγου εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος. Τὸ Κόμμα τῶν Βενιζελικῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον ἔχει τὴν τιμὴν νὰ περιλαμβάνῃ μεταξὺ τῶν Κοινοβουλευτικῶν του μελῶν καὶ διακεκριμένους ἀγωνιστὰς τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως, εἶναι ὑπερήφανον διότι εὑρίσκεται εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν, μαζὶ μὲ τὰ ἄλλα Κόμματα, νὰ ψηφίσῃ τὸ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς ψήφισμα, καὶ ἐπιλαμβάνεται τῆς εὐκαιρίας ἵνα ἀπευθύνῃ ἐγκάρδιον χαιρετισμὸν πρὸς ὅλους τοὺς ἀγωνιστὰς τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως, ἰδιαιτέρως δὲ εἰς τὸν Στρατηγὸν Ζέρβαν, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς σημερινῆς ἐπετείου. (Χειροκροτήματα)

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Λαδᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§27Χ. ΛΑΔΑΣ. Συμφωνοῦμεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὴν διαπίστωσιν τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος περὶ τοῦ ὅτι ὑπῆρξε μοναδικὴ ἡ καθολικὴ ἀντίστασις τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ ἐναντίον τῆς Κατοχῆς, ἡ ὁποία ὡς λαῖλαψ ἐπέπεσεν ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος. Συμφωνοῦμεν καὶ εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι ἦτο καθῆκον τιμῆς δι’ ὅλον τὸ Ἔθνος νὰ τιμήσῃ τοὺς ἥρωας τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως καὶ προσυπογράφομεν τὸ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον ἐξέδωκεν ἡ Βουλὴ καὶ τὸ ὁποῖον ψηφίζεται αὐτὴν τὴν ὥραν. (Χειροκροτήματα).

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος ἔχει τὸν λόγον.

§29Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ βαθεῖαν Ἐθνικὴν ὑπερηφάνειαν συμμεριζόμεθα τὸ τίμιον καὶ ὑψηλὸν νόημα τῆς ἐπετείου τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος. Ὁ Ἀρχηγός του, Στρατηγὸς Ναπολέων Ζέρβας, (χειροκροτήματα), εἶναι ἄξιος τῆς εὐγνωμοσύνης μας. Ἐνθυμεῖσθε, κύριοι βουλευταί, εἰς ποίαν κατάστασιν εἶχε περιέλθει ἡ Ἑλλὰς μὲ τοὺς ὑπερόχους στρατιώτας της καὶ μὲ τοὺς ἀδεξίους δυστυχῶς διαχειριστὰς τῆς δόξης της, κατὰ τὴν Μεγάλην Ἑβδομάδα τοῦ 1941. Οἱ ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι εὑρέθησαν ἐπὶ κεφαλῆς τῆς Ἑλλάδος, ὅπως δὲν ἐσκέφθησαν νὰ προετοιμάσουν τὴν συνέχειαν τοῦ ἀγῶνος ἐκτὸς τῶν ὁρίων τῆς Πατρίδος, ἔτσι δὲν ἐσκέφθησαν.....

§30Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ λέγετε αὐτὰ τὰ πράγματα. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§31Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. ... νὰ προετοιμάσουν καὶ τὸν ἀγῶνα καὶ τὴν ἀντίστασιν εἰς τὸ ἔδαφος τῆς Πατρίδος των. (Χειροκροτήματα).

§32Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὑπάρχουν στιγμαὶ κατὰ τὰς ὁποίας τοιαῦται παραφωνίαι δὲν ἐπιτρέπονται.

§33Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴ ἡ βαρεῖα παράλειψις εἶναι ἐκείνη τὴν ὁποίαν ἐξεμεταλλεύθη ὁ κομμουνισμὸς καὶ παρέσυρε διὰ τοῦ ΕΑΜ μεγάλας μάζας τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ.

§34Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Μετέχετε τῶν εὐθυνῶν...... (Θόρυβος).

§35Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, κύριοι βουλευταί, ἐζήτει παντὶ τρόπῳ συνέχισιν τοῦ ἀγῶνος καὶ ἀντίστασιν καὶ ὑπεδέχετο μὲ ἐνθουσιασμὸν καὶ σχεδὸν μὲ καλόπιστον διάθεσιν, πᾶσαν εὐκαιρίαν ἀντιστάσεως, ὁπόθεν δήποτε καὶ ἂν προήρχετο ἡ εὐκαιρία αὐτὴ καὶ ὑφ’ οἱανδήποτε μορφὴν καὶ ἂν παρείχετο (χειροκροτήματα). Εὐτυχῶς, κύριοι βουλευταί, ὅτι εὑρέθη ὁ Στρατηγὸς Ζέρβας (χειροκροτήματα) καὶ παρέσχε μίαν μεγάλην καὶ ὡραίαν εὐκαιρίαν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἐμποδίσας τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα νὰ μονοπωλήσῃ τὴν ἰδέαν τῆς Ἐθνικῆς ἀντιστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ (χειροκροτήματα) καὶ εἰδικώτερον τοῦ ἀνταρτικοῦ ἀγῶνος. Κύριοι βουλευταί, ὁ Στρατηγὸς Ζέρβας κατώρθωσε καὶ κάτι σκληρότερον. Ὁσάκις εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀμυνθῇ ἐναντίον τῆς συνδυασμένης ἐπιθέσεως τῶν δυνάμεων τοῦ ΕΛΑΣ οὐδέποτε, κύριοι βουλευταί, ἐσκέφθη νὰ συμβιβασθῇ μὲ τὸν κατακτητήν, διὰ νὰ κτυπήσῃ ἔστω καὶ κακοὺς Ἕλληνας.

§36ΦΩΝΑΙ. Μπράβο. (Χειροκροτήματα).

§37Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Στρατηγὸς Ζέρβας κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἀνεδείχθη ὑπέρτερος τοῦ δραματικοῦ ἱστορικοῦ διλήμματος ἐνώπιον τοῦ ὁποίου εὑρέθη καὶ ἐπροτίμησεν εἰς στιγμὰς τοιαύτης κρίσεως νὰ ζητήσῃ νὰ ἐπικοινωνήσῃ καὶ νὰ συμβιβασθῇ, ἔστω καὶ ἂν ἦτο βέβαιος ὅτι εἰς μάτην τὸ ἐπεχείρει, μὲ τὸν ΕΛΑΣ, ποτὲ ὅμως μὲ τὸν κατακτητήν. (Χειροκροτήματα). Ἡ σελὶς αὐτή, κύριοι βουλευταί, τῆς ἠθικῆς δοκιμασίας του, εἶναι διδακτικωτέρα καὶ ἀπὸ τὰς σελίδας ἀκόμη τῶν ἡρωϊσμῶν του. Ἡ ἱστορία συνηθίζει νὰ μᾶς ἄγῃ ἐνώπιον δραματικῶν διλημμάτων. Ἄξιος ὅμως εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ὑπερνικᾷ διλήμματα καὶ ὄχι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ὑποκύπτει εἰς αὐτά. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Ἐθνικοφρόνων ἔχει τὸν λόγον.

§39Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Εἶναι τῷ ὄντι λυπηρὸν ὅτι εἰς στιγμὰς ἐθνικῆς ἐξάρσεως, κατὰ τὰς ὁποίας ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ὡς εἶχεν ὑποχρέωσιν, ἐκφράζει τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ Ἔθνους πρὸς ὅλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἡγήθησαν ἀνταρτικῶν Ἐθνικῶν ὁμάδων καὶ ἐκράτησαν τόσον ὑψηλὰ τὸν ἐθνικὸν ἀγῶνα, παρουσιάσθησαν καὶ μερικαὶ διαφωνίαι. Θὰ ηὐχόμην αὐταὶ νὰ ἔλλειπον. Ἀλλὰ αἱ διακοπαὶ αἱ ὁποῖαι προεκλήθησαν ἐκ τῆς ὁμιλίας τοῦ τελευταίου ρήτορος, δὲν δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι ἦσαν ἀδικαιολόγητοι, ὅταν εἶπεν οὗτος ὅτι τὴν τελευταίαν ἑβδομάδα τοῦ Ἀλβανικοῦ ἔπους ὑπῆρξαν, μικροὶ οἱ διαχειρισταὶ τοῦ ζητήματος.

§40Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀδέξιοι διαχειρισταὶ εἶπον. Ἀδέξιος πρέπει νὰ χαρακτηρισθῇ ὁ αὐτοκτονῶν καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὑπογράφουν διαταγὰς διαλύσεως τῶν ἐνόπλων δυνάμεων.

§41Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Καὶ ἡμεῖς χαρακτηρίζομεν ἀδεξίους τοὺς Ὑπουργοὺς τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων καὶ Ἀντιπροέδρους τῶν Κυβερνήσεων τῆς Μ. Ἀνατολῆς, οἱ ὁποῖοι ἐνώπιον οὐδενὸς ἐχθροῦ κατώρθωσαν νὰ διαλύσουν τὰς ἐνόπλους δυνάμεις τῆς Μ. Ἀνατολῆς.

§42Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. συνάδελφος, ὁ τελευταίως λαλήσας, νὰ μὴ τὸν παρακολουθήσω, εἰς τὸν κατήφορον αὐτόν, διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὅλη ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία αἰσθάνεται μίαν ψυχικὴν ἀνάτασιν καὶ ἐκφράζει τὸν δίκαιον ἔπαινον καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ Ἔθνους, πρὸς ὅλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐκράτησαν ὑψηλὰ τὸν ἀγῶνα τῆς πραγματικῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως. Καὶ λέγω τῆς «πραγματικῆς», ἐν ἀντιθέσει πρὸς μίαν ἄλλην, δῆθεν ἐθνικὴν ἀντίστασιν, ἡ ὁποία δὲν εἶχε οὐδένα ἄλλον σκοπόν, παρά, ἐν συνεργασίᾳ, ἐν συνεννοήσει καὶ ἐν συμπράξει μὲ τὸν κατακτητήν, ἀπέβλεψεν εἰς τὴν ὑποδούλωσιν τοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα). Συμμεριζόμεθα τὰ ὅσα ἐλέχθησαν διὰ τὸν ἔντιμον Στρατηγόν, Ἀρχηγὸν τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος, κύριον Ζέρβαν, ὁ ὁποῖος πρῶτος ὑπῆρξεν ἕνα ἁγνὸ παλληκάρι, ὁ ὁποῖος ἐνεπνεύσθη ἀπ’ τὴν ἁγνὴν Ἑλληνικὴν ἰδεολογίαν καὶ ἔγραψε τὰς ὡραιοτέρας σελίδας ἐν τῇ νεωτέρᾳ Ἑλληνικῇ ἱστορίᾳ. (Χειροκροτήματα). Λυποῦμαι ἰδιαιτέρως, κύριοι βουλευταί, διότι ὁ χρόνος δὲν ἐπιτρέπει νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ, διὰ νὰ ὁμιλήσουν καὶ οἱ ἡγέται τῶν ἐθνικῶν ἀνταρτικῶν ὁμάδων, οἱ ὁποῖοι θὰ μᾶς ἀπεκάλυπτον σελίδας ἀφθάστου δόξης τῆς Ἑλληνικῆς ἱστορίας. Ἐνθυμοῦμαι εἰς μίαν προηγουμένην συνεδρίασιν, ἐξ ἀφορμῆς ἑνὸς ἁπλοῦ ἐπεισοδίου, ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα 3 ρήτορες οἱ ὁποῖοι μᾶς ἀνέπτυξαν τί ἀκριβῶς ἔλαβε χώραν εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν καὶ σᾶς βεβαιῶ εἰλικρινῶς ὅτι περὶ ὅλων αὐτῶν ὅλοι ἡμεῖς οἱ ἄλλοι ἐτελοῦμεν ἐν πλήρει ἀγνοίᾳ καὶ ἐδοκιμάσαμεν, ἀπὸ τὰς ἀφηγήσεις αὐτάς, ρίγη συγκινήσεως. Συμμερίζομαι λοιπὸν τὰ ὅσα ἐλέχθησαν ὑπὲρ τῶν ἐθνικῶν μας ἡρώων καὶ εὔχομαι ὅπως εἰς τὸ Συνέδριον τῆς Εἰρήνης, τὸ ὁποῖον θ’ ἀρχίσῃ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας τὰς ἐργασίας του, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ κρίνουν τὰς τύχας τῆς ἡρωϊκῆς ἀλλὰ καὶ μαρτυρικῆς Ἑλλάδος, νὰ μὴ λησμονήσουν, ὅτι ἀπὸ τὴν μικρὰν αὐτὴν χώραν ἔλαμψε τὸ πρῶτον φῶς τῆς Συμμαχικῆς Νίκης, νὰ μὴ λησμονήσουν, λέγω, ὅτι ἡ Ἑλλὰς τῶν 7.000.000 ψυχῶν, ἠδυνήθη νὰ κρατήσῃ μόνη εἰς τοὺς ὤμους τὸν ὄγκον δύο αὐτοκρατοριῶν ἐπὶ 6 ὁλοκλήρους μῆνας. Καὶ ἐλπίζω ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θ’ ἀντιπροσωπεύσουν τὴν Ἑλλάδα, ὀφείλουν νὰ κάμουν μίαν ζωηρὰν ὑπόμνησιν τῶν τίτλων τῆς Χώρας μας ἐπὶ τῆς εὐγνωμοσύνης τῶν Συμμάχων μας. (Χειροκροτήματα).

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας ἔχει τὸν λόγον.

§44Ν. ΑΒΡΑΑΜ (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Κύριε Πρόεδρε, τὸ περιεχόμενον τοῦ ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον τίθεται ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, εἶναι γνωστὸν εἰς τὸ Σῶμα. Εἶναι γενικὸν καὶ ἀφορᾷ τὴν ἀναγνώρισιν τῶν ἐξαιρετικῶν ὑπηρεσιῶν, τὰς ὁποίας προσέφερον εἰς τὴν Πατρίδα κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς Κατοχῆς ὅλαι αἱ Ὀργανώσεις τῆς ἐνόπλου Ἀντιστάσεως. Ἐὰν ἰδιαιτέρως ἐξήρθη ἡ δρᾶσις τοῦ κ. Ζέρβα, τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος τῆς Ἑλλάδος, τοῦτο βεβαίως ὀφείλεται εἰς τὴν σύμπτωσιν ὅτι σήμερον ἡ Ὀργάνωσις τοῦ κ. Ζέρβα, ἡ ὁποία ἀντιπροσωπεύεται εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων διὰ μεγάλου ἀριθμοῦ μελῶν της καὶ ἀγωνιστῶν, ἑώρτασε τὴν ἡμέραν τῆς ἐξορμήσεώς της. Εἶπεν εὐλόγως ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ καὶ Δημοκρατικοῦ Κόμματος ὅτι τὸ ἔπος τῆς Ἀλβανίας τὸ ἐσυνέχισε εἰς τὰς πόλεις καὶ εἰς τὰ χωριά, τὸ σύνολον τοῦ Ἔθνους (χειροκροτήματα). Ὅλη ἡ Ἑλλὰς ἔγραψε διὰ τῆς παθητικῆς ἀντιστάσεώς της ἔπος μεγαλειωδέστερον ἴσως τοῦ ἔπους τῆς ἐνόπλου εἰς τὰς βουνὰ τῆς Ἠπείρου, ἀντιστάσεως, τὸ ὁποῖον ἔγραψαν τὰ τέκνα τῶν Ἑλλήνων, τὰ ὁποῖα ἠγωνίσθησαν εἰς τὸ μέτωπον. Ὑπῆρξαν καὶ οἱ Ἕλληνες οἱ ὁποῖοι ἔστωσαν μακρὰν τοῦ κατακτητοῦ καὶ ἀπέθανον ἐκ πείνης εἰς τοὺς δρόμους, ἔγραψαν καὶ ἐκεῖνοι ἔπος μεγαλειῶδες ἐξ ἴσου καὶ ὀφείλει ἡ συνέλευσις νὰ ἀποκαλυφθῇ καὶ πρὸ ἐκείνων τῶν ἀγνώστων νεκρῶν οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τὴν δοκιμασίαν τῆς κατοχῆς ἐθυσίασαν τὴν ζωήν των εἰς τὸν βωμὸν τῆς Πατρίδος. Ἐκ τῆς καθολικῆς αὐτῆς τοῦ Ἔθνους ἀντιστάσεως ἡ ὁποία εἶναι ἀξία πάσης ἐξάρσεως καὶ ἰδιαιτέρως καὶ δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὴν ὀργάνωσιν τῆς ἐνόπλου ἀντιστάσεως. Βεβαίως πρέπει νὰ ἐνθυμηθῇ ἡ συνέλευσις καὶ ὅλας τὰς ἄλλας ὀργανώσεις αἱ ὁποῖαι παραλλήλως καὶ ἐν ἁμίλλῃ μὲ τὴν ὀργάνωσιν τοῦ κ. Ζέρβα, ἐνήργησαν ἀγῶνα καθαρῶς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως. Ποῖος Ἕλλην δύναται νὰ λησμονήσῃ τὸν ἀγῶνα τὸν ὁποῖον διεξήγαγε ἰδίως εἰς τὰ βουνὰ τῆς Ρούμελης (χειροκροτήματα), τὰ ὁποῖα ἐδόξασε καὶ ἐτίμησε ὁ λεβέντης ἐκεῖνος, γέννημα τοῦ Παρνασσοῦ, ὁ ἀθάνατος ἥρως Ψαρρὸς (χειροκροτήματα), ὁ ὁποῖος, φεῦ! ὑπῆρξε θῦμα τῶν καπήλων καὶ τῶν ἐκμεταλλευτῶν τῆς ἱερᾶς ὑποθέσεως τῆς ἀντιστάσεως τοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα). Ποῖος Ἕλλην δύναται..........

§45Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Συνιστῶ μίαν στιγμὴν ἀναστάσεως εἰς τὴν Βουλὴν εἰς ἐκδήλωσιν εὐλαβείας πρὸς τὴν μνήμην τοῦ ἀειμνήστου ἥρωος.

§46Ν. ΑΒΡΑΑΜ (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Ποῖος Ἕλλην δύναται νὰ λησμονήσῃ τὸ ἔπος τό ὁποῖον ἔγραψαν οἱ Κρῆτες ἀγωνισταὶ ἐκεῖ εἰς τὰ βουνά, ἐκεῖ παρὰ τοὺς τάφους οἱ ὁποῖοι ἠνοίγοντο ἀθρόοι καὶ ὁλόκληρα χωριὰ καὶ ὁλόκληροι λεβέντες τῆς Κρήτης παρεδίδοντο εἰς τὴν σφαγὴν τῶν κατακτητῶν καὶ τῶν τυράννων, καὶ ἐβγῆκαν εἰς κλαρὶ μὲ τὸ Κρητικὸ τουφέκι οἱ μπαρουτοκαπνισμένοι λεβέντες τῆς Κρήτης. Ποῖος Ἕλλην ἠμπορεῖ νὰ λησμονήσῃ τὸν καθαρῶς ἐθνικὸν ἀγῶνα ποὺ ἔγινε ἐπάνω εἰς τὰ βουνὰ τῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Θράκης ἀπὸ τοὺς λεβέντες (χειροκροτήματα) ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶχαν διεξαγάγει καὶ εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ Μακεδονικοῦ ἀγῶνος, τοὺς ἀγῶνας ὑπὲρ τῆς φυλῆς, καὶ ἐκείνους τοὺς νέους Ἕλληνας, τοὺς ἀκρίτας τοὺς ποντίους, οἱ ὁποῖοι μὲ τὴν παρθενικήν των ἁγνότητα ἐγένοντο πρότυπον ἑνὸς ἡρωϊσμοῦ Ἑλληνικοῦ, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἐκδηλωθῆ καὶ εἶχε λάμψει ἀκόμη καὶ εἰς τὰ ὑπόδουλα μέρη καὶ ἐξεδηλώθη κατὰ τὸν ἁγνότερον, κατὰ τὸν γνησιώτερον, κατὰ τὸν τιμιώτερον τρόπον εἰς τὰ βουνὰ τῆς Μακεδονίας, διὰ νὰ διαβληθῇ ἀπὸ τοὺς καπήλους, τοὺς ἀνθρώπους διὰ τοὺς ὁποίους οἱ ξένοι εἶπον ὅτι ὅλα τὰ ὅπλα τὰ ὁποῖα τοὺς εἶχαν δώσει, τὰ ἐχρησιμοποίησαν διὰ τὸν ἀγῶνα τὸν ἐσωτερικόν, διὰ τὸν ταξικόν των ἀγῶνα καὶ διὰ τὴν φρικτὴν ἀδελφοκτονίαν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὸ δρᾶμα ἀκόμη τῶν ἐσωτερικῶν τῆς Πατρίδος μας. Ἀλλὰ καὶ τὰς ἄλλας ὀργανώσεις, τὰς ἐθνικάς, αἱ ὁποῖαι ἔδρασαν εἰς τὰ βουνὰ τοῦ Μωριᾶ καὶ εἰς τὰ νησιὰ ἀκόμη...

§47Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Ἐλησμονήσατε τοὺς σαμποτέρ.

§48Ν. ΑΒΡΑΑΜ (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Τὸ εἶπον διὰ τοὺς ἀγωνισθέντας εἰς τὰς πόλεις, τὸ εἶπον καὶ διὰ τοὺς ναυτικοὺς ἥρωας, ἐκείνους ποὺ ἀντιμετώπισαν μὲ ἀνοικτὰ τὰ μάτια τὸν θάνατον, εἰς τὸν τόπον τῆς ἐκτελέσεως καὶ τοὺς μάρτυρας ὅλους διὰ τοὺς ὁποίους ἡ ψυχὴ τῶν Ἑλλήνων ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους κατὰ τὴν ἱερὰν αὐτὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τῇ πρωτοβουλίᾳ ὑμῶν, κ. Πρόεδρε, τελοῦμεν αὐτὴν τὴν μυσταγωγίαν, αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀποκαλύπτεται εὐλαβὴς πρὸ τῆς μνήμης ὅλων τῶν ἡρώων καὶ τῶν νεκρῶν καὶ ἐκείνων ποὺ τιμοῦν τὸ Σῶμα αὐτὸ διὰ τῆς παρουσίας των καὶ διεξήγαγον τὸν καθαρῶς καὶ ἀπολύτως καὶ ἁπλῶς ἐθνικὸν ἀγῶνα τῆς ἀντιστάσεως, ὁ ὁποῖος πράγματι ἀποτελεῖ τὸν μοναδικόν, τὸν γνήσιον, ὄχι τὸν νόθον καὶ ψευδῆ καὶ πλαστὸν τίτλον ἀντιστάσεως περὶ τοῦ ὁποίου ἀκόμη ἀδιόρθωτοι μελετηταὶ καὶ τῆς συγχρόνου ἱστορίας καὶ οἱ ξένοι καλοῦν εἰς τὰ συνέδρια τῶν ἐθνικῶν ἀντιστάσεων ὅλων τῶν λαῶν τοὺς διεθνεῖς ἐκπροσώπους τῆς πραγματικῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως, πράγματι δὲ ὑπευθύνους τῶν κοινῶν ἐγκλημάτων, ἀληθεῖς Κάϊν, οἱ ὁποῖοι ἐδολοφόνησαν χιλιάδας Ἑλλήνων (χειροκροτήματα) τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως, οἱ ὁποῖοι φέρουν εἰς τὰ μέτωπά των τὸ στίγμα τοῦ ἀδελφοκτόνου καὶ τοῦ προδότου. (Χειροκροτήματα). Προτείνω ὅπως ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ τηρήσῃ ἑνὸς λεπτοῦ σιγὴν εἰς μνήμην ὅλων τῶν ἡρώων τῆς πραγματικῆς ἐθνικῆς μας ἀντιστάσεως. (Ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ ἐγείρεται εἰς ἔνδειξιν σεβασμοῦ πρὸς τοὺς ἥρωας, καὶ τηρεῖ σιγὴν ἑνὸς λεπτοῦ).

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Παπαδόγιαννης ἔχει τὸν λόγον.

§50Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ ἐπιτραπῇ καὶ εἰς ἐμέ, κ. Πρόεδρε, ἐκ μέρους τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως τῆς Κρήτης, νὰ συνεορτάσω τὴν ἐπέτειον τῆς σημερινῆς ἐξόδου τοῦ Στρατηγοῦ Ζέρβα, συγχρόνως ὅμως θὰ παρακαλέσω νὰ γίνῃ δεκτὸν ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς καὶ ἐκ μέρους τῆς ἀντιπροσωπείας τοῦ Ἔθνους, ὅτι ἡ Κρήτη εἰς τὸν παρόντα ἀγῶνα μετέσχεν ἐξ ὑπαρχῆς εὐθὺς μετὰ τὴν μάχην τῆς Κρήτης, ἡ ὁποία λαμπρύνει τὴν Ἑλληνικὴν ἱστορίαν. Ἡ Κρήτη ἀμέσως ἀπεδύθη εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως ἄνευ οὐδεμιᾶς διακοπῆς καὶ δυνάμεθα νὰ πληροφορήσωμεν τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ ἀγὼν τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως τῆς Κρήτης ἐπέτυχε τρία πράγματα. Πρῶτον ἔχομεν ἐπίσημον καὶ ἀνεπιφύλακτον τὴν ἀναγνώρισιν τοῦ Στρατηγείου τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, ὅτι οὐδεμία ἐντολὴ τοῦ συμμαχικοῦ Στρατηγείου Μ. Ἀνατολῆς παρέμεινεν ἀνεκτέλεστος ἐν Κρήτῃ. Μᾶς ἐζήτησαν νὰ κάμωμεν σαμποτάζ, μᾶς ἐζήτησαν νὰ κάμωμεν ἀεροπλάνα, νὰ ἀνατινάξωμεν γεφύρας, νὰ καταστρέψωμεν ἀεροδρόμια. Νὰ ἀπαχθῇ ὁ Στρατηγὸς Κράϊπε, νὰ δοθῶσιν μάχαι. Ὅλα ἄνευ ἐξαιρέσεως ἐξετελέσθησαν. Ἔχομεν, λοιπόν, αὐτὴν τὴν ἱκανοποίησιν ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐντολὴ τοῦ συμμαχικοῦ Στρατηγείου τῆς Μέσης Ἀνατολῆς ἡ ὁποία νὰ μὴ ἐκτελεσθῇ. Καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐσώθη ἡ τιμὴ καὶ ἡ ἀξιοπρέπεια τῆς Κρήτης. Δεύτερον, ἡ ἀντίστασις τῆς Κρήτης δὲν ἦλθεν εἰς καμμίαν ἐπαφὴν μετὰ τοῦ ἐχθροῦ καὶ διεξήγαγεν ἕνα ἀγῶνα χωρὶς νὰ ἔχῃ ἀπὸ πουθενὰ καμμίαν βοήθειαν ἢ ὁδηγίαν, ἐξαιρέσει τῆς ἐπαφῆς, ποὺ εἴχομεν μὲ τὸ συμμαχικὸν Στρατηγεῖον Μέσης Ἀνατολῆς. Τρίτον, κατωρθώσαμε νὰ διεξαγάγωμεν ἕνα ἀγῶνα καθαρῶς ἐθνικόν, καθαρῶς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως καὶ δὲν ἐπιτρέψαμεν εἰς τοὺς ἀνατροπεῖς νὰ ἐπιβληθοῦν καὶ ἀπεφύγαμεν τὸν ἐμφύλιον σπαραγμόν. Θὰ τιμήσω καὶ ἐγὼ τὴν ἐπέτειον τοῦ κ. Ζέρβα, συγχρόνως δὲ θὰ ἐκδηλώσω τὴν χαράν μου, διότι ἡ Βουλή, αἰρομένη εἰς τὸ ὕψος τῶν περιστάσεων ἀποδίδει φόρον τιμῆς καὶ εὐγνωμοσύνης εἰς τοὺς ζῶντας ἥρωας, ἀλλὰ καὶ εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐθυσιάσθησαν ὑπὲρ τῆς Πατρίδος. (Χειροκροτήματα).

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος ἔχει τὸν λόγον.

§52Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἐκφράζομεν τὴν εὐγνωμοσύνην μας πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ πρὸς ὅλους τοὺς ἀξιοτίμους ρήτορας, οἵτινες ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τοῦ ψηφίσματος ἔλαβον τὸν λόγον. Τὴν εὐγνωμοσύνην μας αὐτὴν τὴν ἐκφράζομεν ὡς μαχηταὶ μὲ τὴν ρητὴν καὶ κατηγορηματικὴν δήλωσιν πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ τὸ Ἔθνος, ὅτι πιστεύομεν ἀκράδαντα ὅτι δὲν ἐπράξαμεν τί νέον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἔπραξε τὸ σύνολον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα). Θὰ ἦτο ὕβρις διὰ τοὺς ἀγωνισθέντας καὶ πεσόντας, τόσον εἰς τὸν ἔνοπλον ἀγῶνα, ὅσον καὶ εἰς τὸν ἄοπλον καὶ σκληρότερον τοιοῦτον κατὰ τῶν κατακτητῶν, ἐὰν ἡμεῖς θὰ ἠθέλαμεν, οἱ ἀγωνισταὶ τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως πάσης Ἑλλάδος καὶ πάσης ὀργανώσεως, ἐὰν ἠθέλαμεν, λέγω, νὰ παραγνωρίσωμεν τὴν καθολικήν, τὴν οὐσιαστικήν, τὴν ἀπαράμιλλον ἀντίστασιν τοῦ συνόλου τοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ θὰ ἦτο τοῦτο καὶ μία ἀκόμη παράλειψις ἀπὸ μέρους ἡμῶν, ἐὰν τυχὸν δὲν ἐτονίζαμεν εἰς τὸ παγκόσμιον, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὑπῆρξεν ὁ μοναδικὸς λαός, ὅπως ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος ἐτόνισε καὶ οἱ ἄλλοι ἀξιότιμοι Ἀρχηγοὶ καὶ ὅπως ὑπερέβαλεν εἰς τόνους καὶ ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, θὰ ἦτο, λέγω, καὶ μία παράλειψις, ἐὰν τυχὸν δὲν ἐπροτάσσαμεν τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ κατὰ τὴν αὐριανὴν κρίσιν τῶν ἐθνικῶν αἰτημάτων μας ἀπὸ μέρους τῶν Συμμάχων μας, ἐὰν δὲν ἐπροτάσσαμεν τὸ ἐπεχείρημα αὐτὸ τὸ μοναδικὸν εἰς τὸν δουλωθέντα κόσμον, τὸ ἐπεχείρημα τῆς καθολικῆς ἀντιστάσεως τοῦ Ἔθνους. Μὲ τὴν ρητὴν καὶ κατηγορηματικὴν ἐπίσημον δήλωσιν, τὸ ὅτι ἐπράξαμεν ἁπλῶς καὶ μόνον τὸ καθῆκον μας, ἐκφράζομεν καὶ πάλιν τὴν εὐγνωμοσύνην τῶν πεσόντων, τῶν ἀγωνισθέντων, τῶν ἀφανισθέντων Ἑλλήνων πατριωτῶν πρὸς τὴν Βουλήν, τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος σήμερον μὲ τόσην ἔκθυμον, μὲ τόσην πραγματικὴν συγκίνησιν συνεώρτασε τὴν τετάρτην ἐπέτειον τῆς ἐξόδου μας. (Χειροκροτήματα ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα ἐξ ὅλης τῆς αἰθούσης καὶ τῶν θεωρείων).

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει τὸν λόγον.

§54Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε, αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ Βουλὴ ἀπονέμει δίκαιον ἔπαινον ὑπὲρ τοῦ στρατηγοῦ Ναπολέοντος Ζέρβα, ηὐρύνθη δὲ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς καθόλου ἐθνικῆς ἀντιστάσεως ἰδίως ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐμπορ. Ναυτιλίας, τοῦ κ. Ἀβραάμ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις ὑπὲρ τῆς ἀντιστάσεως ἐκείνης, ἡ ὁποία ἐγεννήθη ἀπὸ τὴν καρδίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τὸ ἔργον ἤρξατο μὲ ἐνδόξους στρατηγοὺς ἐπὶ τῆς Πίνδου καὶ τὸ ἔργον ἔληξε μὲ μικροὺς στρατιώτας ἐπὶ τοῦ Παγγαίου καὶ τῆς Ροδόπης. Ἡ βουλγαρικὴ ἀπειλὴ κατῆλθε καὶ κατέλαβεν ἐδάφη, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ὑπῆρχεν οὐδεὶς Ἕλλην ἐκπρόσωπος, οὔτε πολιτικός, οὔτε στρατιωτικός, οὔτε ἄλλος τις. Κατὰ συνέπειαν οἱ πτωχοὶ ἄνθρωποι, οἱ προερχόμενοι ἀπὸ τῶν πόλεων καὶ ἀπὸ πάσης γωνίας Ἑλληνικῆς, οἱ ὁποῖοι ἐκινήθησαν ἐναντίον τῆς φυλῆς αὐτῆς τῆς πανόπλου, δικαιοῦνται τῆς εὐγνωμοσύνης ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐδῶ ἔχω, ὅμως, νὰ ἀπαντήσω τοῦτο ὅτι, ἐὰν τὸ λυκαυγὲς ἐνεφανίσθη ἐπὶ τῆς Πίνδου μὲ στρατηγοὺς καὶ στρατιώτας τῆς Ἑλλάδος ἐνδόξους, τὸ λυκόφως τῆς δόξης ἐνεφανίσθη ἀπὸ ταπεινοὺς στρατιώτας, ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ὁποίων ὑπῆρχεν ὁ λοχίας Φωστερίδης. (Χειροκροτήματα).

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Γιαννόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§56Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἑσπέραν ταύτην αἰσθάνομαι τοὺς ἰδίους παλμοὺς συγκινήσεως, τοὺς ὁποίους ἠσθάνθην ὅταν κάποτε εἰς τὴν πόλιν ἐτοιχοκολλήθη ἡ ἐπικήρυξις τῆς κεφαλῆς τοῦ Στρατηγοῦ Ζέρβα, διότι τότε κατεχόμεθα ἀπὸ τὴν ὑπερηφάνειαν ὅτι ἕνας ἔνδοξος στρατηγὸς ἀπεφάσισε νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὰ Ἑλληνικὰ βουνὰ, διὰ νὰ σώσῃ τὴν τιμὴν τοῦ Ἔθνους. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ὡς Ἠλεῖος καὶ Πελοποννήσιος αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐκφράσω τὸ παράπονον ὅτι, εἰς τὰς τόσας συζητήσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν διὰ τοὺς ἥρωας τῆς ἀντιστάσεως, δὲν ἀνεφέρθησαν καὶ δύο ἔνδοξα ὀνόματα. Εἴχομεν ἕνα συμπολίτην Ταγματάρχην ἔνδοξον, δόξαν πραγματικὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἐπιτελείου, τὸν Καραχάλιον, ὁ ὁποῖος, ὅταν ἡ Ἑλλὰς ἐκήρυξε τὸν πόλεμον κατὰ τῆς Ἰταλίας καὶ ἐζήτησε τὸ Ἐπιτελεῖον νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν θέσιν του, ἐκεῖνος ἀπειθήσας εἰς τὴν διαταγὴν ἐκείνην ἔτρεξεν εἰς τὰ Ἀλβανικὰ βουνά, διὰ νὰ μετάσχῃ τοῦ ἡρωϊκοῦ ἀγῶνος. Καὶ μετὰ τὸν πόλεμον ἐπέστρεψεν εἰς τὴν γενέτειράν του, ὄχι διὰ νὰ ζήσῃ μεταξὺ τῶν τυράννων, ἀλλὰ διὰ νὰ ζήσῃ εἰς τὸ πτωχὸν χωριό του καὶ ἐκεῖ νὰ σκέπτεται πῶς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ καταρτίσῃ μιὰν ὁμάδα καὶ νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὰ βουνὰ τῆς Πελοποννήσου χάριν τῆς Ἑλληνικῆς δόξης. Καὶ τὸ κατώρθωσε ἀνυποστήρικτος ἐντελῶς καὶ ἀβοήθητος μὲ τὴν συνδρομὴν ὀλίγων γενναίων ἀξιωματικῶν τῆς Ἠλείας καὶ μὲ τὴν συνδρομὴν ἐλαχίστων πολιτευομένων καὶ ἐπίστευσε ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ συνεργασθῇ μὲ τὸν ΕΛΑΣ κατὰ τοῦ κατακτητοῦ, τραγικὸν θῦμα τῆς πλάνης ἐκείνης δὲ ἦτο ὁ ἀτυχὴς Καραχάλιος, τὸν ὁποῖον ἐσεβάσθησαν τὰ Ἀλβανικὰ βουνά, δὲν ἐσεβάσθησαν ὅμως αἱ δολοφονικαὶ ἐνέργειαι τῶν κακούργων. Ἐπίσης πρέπει νὰ ἀναφερθῇ καὶ ἄλλο ὄνομα ἡρωϊκοῦ νεκροῦ, ὁ Ταγματάρχης Βρεττάκος ὁ ὁποῖος συνειργάσθη μὲ τὸν Καραχάλιον.

§57Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Καὶ οἱ δύο ἦσαν ἀγωνισταὶ τοῦ ΕΔΕΣ.

§58Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ ὀστᾶ καὶ τοῦ Καραχάλιου καὶ τοῦ Βρεττάκου κεῖνται ἀκόμη εἰς τὴν ὕπαιθρον, χωρὶς ἀκόμη κἂν νὰ ἔχουσι ταφῆ. Ὑποβάλλω τὴν παράκλησιν εἰς τὴν Βουλὴν ἐν τῇ ἀναμνήσει τῶν ἡρώων τούτων νὰ μὴ παραλείψῃ νὰ ἀναγράφῃ τὰ ὀνόματα τοῦ Καραχάλιου καὶ τοῦ Βρεττάκου μεταξὺ τῶν ἡρωϊκῶς ὑπὲρ Πατρίδος πεσόντων.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Ἀβέρωφ ἔχει τὸν λόγον.

§60Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Μετὰ τὸν ἀπευθυνθέντα χαιρετισμὸν πρὸς τὰς ἐθνικὰς ὁμάδας ἀντιστάσεως ἐκ μέρους τοῦ ἐκπροσώπου τοῦ κόμματος τῶν Βενιζελικῶν Φιλελευθέρων, θὰ ἐπερίττευε νὰ λάβω τὸν λόγον, ἀλλ’ ἐπιθυμῶ νὰ εἴπω δύο λέξεις ὡς πρὸς δύο σημεῖα πρὸς τὰ ὁποῖα ἐγένετο παράλειψις. Πρῶτον εἶναι ὅτι καὶ ἐγὼ ὡς Ἠπειρώτης θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου νὰ διακηρύξω ὅτι διὰ τὴν Ἤπειρον, ἡ ὁμὰς ἀντιστάσεως τοῦ στρατηγοῦ Ζέρβα ὑπῆρξε πατριωτικωτάτη. Ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ τὸ εἴπω αὐτὸ ἂν καὶ εὑρίσκομαι εἰς τὸ ἀντίπαλον ἐκλογικὸν κόμμα τοῦ στρατηγοῦ Ζέρβα. Δεύτερον, ἐπειδὴ κατὰ τὴν συζήτησιν ἀνεφέρθησαν αἱ περισσότεραι τῶν ὀργανώσεων αἱ ὁποῖαι ἔδρασαν κατὰ τὴν κατοχὴν θεωρῶ χρέος μου πρὸς τοὺς συντρόφους μου δραπέτας τοῦ στρατοπέδου συγκεντρώσεως τῆς Ἰταλίας νὰ ἀναφέρω περὶ τῆς ὁμάδος αὐτῆς. Ἀπὸ τὸ στρατόπεδον συγκεντρώσεως τῆς Ἰταλίας ἐδραπέτευσαν ὡρισμένοι Ἕλληνες κρατούμενοι, οἱ ὁποῖοι ὠργανώθησαν εἰς μίαν ἰδιότυπον μυστικὴν ὁμάδα κατασκοπείας καὶ εἰς ξένην Χώραν Γερμανοκρατουμένην αὐτοί, περὶ τοὺς 20 ἐξετέλεσαν ἔργον κατασκοπείας διὰ τὸ Συμμαχικὸν Στρατηγεῖον καὶ ἐβοήθησαν περὶ τοὺς 500 Ἕλληνας καὶ περὶ τοὺς 300 Συμμάχους αἰχμαλώτους. Θὰ ἤθελα λοιπὸν ἀπόψε, ὁπότε ἀναφέρονται αἱ ὀργανώσεις αἱ ὁποῖαι ἔδρασαν κατὰ τὴν κατοχήν, νὰ ἀνεφέρετο καὶ ἡ δρᾶσις τῆς ὀργανώσεως αὐτῆς, δρᾶσις ὀργανώσεως Ἑλλήνων δραπετῶν εἰς ξένην Γερμανοκρατουμένην Χώραν. (Χειροκροτήματα).

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Δεδούσης ἔχει τὸν λόγον.

§62Ε. ΔΕΔΟΥΣΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐν μέσῳ τῶν παντοίων τραγικῶν ἐρειπίων, ὑλικῶν καὶ ψυχικῶν, καὶ ἐπάνω ἀπὸ τὰς χιλιάδας τῶν νωπῶν τάφων τοὺς ὁποίους οἱ βάρβαροι ἐπιδρομεῖς καὶ οἱ ἐγκληματικοὶ ἐσωτερικοὶ ἐχθροὶ τοῦ ΕΑΜ–ΕΛΑΣ ἔχουσι ἀνοίξει, ἡμεῖς οἱ νέοι τοῦ ἡρωϊκοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐκλεκτοὶ ἀντιπρόσωποι, καλούμεθα νὰ ὑψώσωμεν κατὰ τὰς ὥρας ταύτας τῶν ἐλπίδων καὶ τῆς ἀνυψώσεως παντὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ, οὐ μόνον τὴν φωνὴν τοῦ πόνου καὶ τοῦ θαυμασμοῦ ἀλλὰ καὶ τὴν στερρὰν ἡμῶν πίστιν ἐπὶ τὴν ἀξίαν καὶ τὸ μέγεθος τοῦ ἀγῶνος τῆς γνησίας τῶν Ἑλλήνων ἐθνικῆς ἀντιστάσεως. Συγχρόνως ὅμως ἱερὸν καὶ ἐπιτακτικὸν χρέος ἔχομεν ὅπως μετουσιώσωμεν τὴν πραγματικὴν ταύτην ἐκτίμησιν ἡμῶν καὶ τοῦ Ἔθνους εἰς ἔργον ἁπτὸν καὶ ὠφέλιμον. Οἱ ἀγῶνες τοῦ ἡρωϊκοῦ συντάγματος 5)42 (χειροκροτήματα) ὑπῆρξαν καθαρῶς ἐθνικοὶ διήρκεσαν δὲ ἐν μέσῳ ποικίλων τραγικῶν περιπετειῶν ἀπὸ τοῦ Φεβρουαρίου 1943 μέχρι τῆς 17 Ἀπριλίου 1944 ὁπότε κατόπιν δολοφονικῆς ἐπιθέσεως τῆς προδοτικῆς ὀργανώσεως τοῦ ΕΑΜ τὸ Σύνταγμά μας διελύθη. Εἶναι πτωχοὶ δὲ πράγματι οἱ λόγοι διὰ νὰ ἐπαρκέσουν ἵνα ἐξάρωσι τὴν ἀνιδιοτέλειαν, τὴν ἀνωτερότητα, τὴν εὐγένειαν τῶν ἐθνικιστικῶν αἰσθημάτων, τὴν καθαρότητα τῆς ἑλληνικῆς ψυχῆς τῶν ἀνδρῶν αὐτῶν, τὴν ὁρμὴν καὶ τὸ πάθος καὶ πρὸ παντὸς τὴν ἡρωϊκὴν αὐτοθυσίαν των. Φορεῖς ἄξιοι τῶν ἐθνικῶν ἰδεωδῶν τῶν ὁποίων βάσις ὑπῆρξεν τὸ ἱερὸν σύνθημα «Μεγάλη Ἑλλὰς» ὅπερ ἐξέπεμψε ἐκ τῶν τάφων τῆς δουλείας ὁ ὡραῖος λαός μας. Ἐκράτησαν ὑψηλὰ τὴν σημαίαν τοῦ ἡρωϊκοῦ καὶ τιμίου ἀγῶνος τῆς ἀντιστάσεως διὰ τὴν πραγματικὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς στεναζούσης ὑπὸ τὸν πολύπλοκον ζυγὸν φιλτάτης Πατρίδος. Ὑπεράνω στενῶν κομματικῶν λέξεων καὶ σκοπῶν, ἐπολέμησαν ἀληθῶς ἡρωϊκὰ καὶ κατὰ τοῦ ξένου κατακτητοῦ καὶ κατὰ τῆς ἐσωτερικῆς ὠργανωμένης προδοσίας τοῦ κομμουνιστικοῦ αἴσχους. Δεῖγμα δέ, ἐκτὸς τῶν μυρίων ἄλλων, ἀψευδὲς τῆς ἐθνικῆς ἀξίας αὐτῶν, εἶναι καὶ παραμένει τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ κατὰ τὴν Ἁγίαν ἡμέραν τοῦ Πάσχα 1944 καθ’ ἣν συνήφθη ἐκεῖ μάχη μεταξὺ τοῦ 5)42 (χειροκροτήματα) καὶ τῶν ἐαμοβουλγάρων, συλληφθέντες ὑπ’ αὐτῶν ἄνδρες τοῦ 5)42 Συντάγματος Εὐζώνων ἐσφαγιάσθησαν, ἀφοῦ προηγουμένως ὑπέστησαν ἀπερίγραπτα βασανιστήρια διὰ τῆς ἐξορύξεως τῶν ὀφθαλμῶν, ἀποκοπῆς τῆς γλώσσης, ρινός, ὤτων, γεννητικῶν ὀργάνων, χαράγματος τοῦ σώματός των καὶ ἐγχύσεως ζεματιστοῦ ἐλαίου, τύχην τὴν ὁποίαν δὲν ἀπέφυγε καὶ ὁ ἡρωϊκὸς ἀείμνηστος Συνταγματάρχης Ψαρρὸς (χειροκροτήματα ζωηρά) Ἀρχηγὸς τοῦ θρυλικοῦ αὐτοῦ Συντάγματος. Ἡμεῖς ὅμως καὶ οἱ νεκροὶ καὶ οἱ ζῶντες, εἴμεθα ὑπερήφανοι, διότι διὰ τῆς σφαγῆς ἐκείνης ἰδίως τῶν ἀνδρῶν τοῦ 5)42 Συντάγματος ἐξησφαλίσθη ἡ σωτηρία τῆς Ἑλλάδος, διότι ἄλλως ἂν καὶ τὸ Σύνταγμα ἐκεῖνο εἶχε προσχωρήσει εἰς τοὺς δολοφόνους τοῦ ΕΑΜ– ΕΛΑΣ, ἡ Ἑλλάδα μας θὰ εἶχε μεταβληθῆ εἰς Πολωνίαν ἢ Γιουγκοσλαυΐαν. Ἡ τραγικὴ ἐκείνη ὅμως θυσία τῶν ἀνδρῶν τοῦ 5)42 Συντάγματος, ἠμπόδισε τὴν ἐξάπλωσιν τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ ἠλάττωσε σημαντικώτατα τὴν δύναμιν ἐμφανίσεως καὶ ἐπιβολῆς τῶν κομμουνιστῶν εἰς τὸ Συνέδριον τοῦ Λιβάνου καὶ παντοῦ καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἰδοὺ διατὶ καὶ ἡμεῖς οἵτινες ἔσχομεν τὴν τιμὴν νὰ διοικήσωμεν τμῆμα τοῦ 5)42 Συντάγματος Εὐζώνων, προτείνομεν ὅπως ἐν ὀνόματι τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς τιμῆς τοῦ Ἔθνους, δι’ ἃς ἠγωνίσθησαν ἅπαντες οὗτοι οἱ εὐγενεῖς Ἕλληνες, ἀξιωματικοὶ καὶ ἀντάρται, ζῶντες καὶ νεκροί, οὐ μόνον τιμηθῶσι δι’ εἰδικοῦ μεταλλείου ἀνδρείας, ἀλλὰ καὶ ἐνισχυθῶσι ὑλικῶς. Εἶναι, ἄλλως, παράδοσις ἱερά, ριζωμένη εἰς τὴν καρδίαν τοῦ Ἔθνους ἡμῶν, νὰ τιμῶνται οἱ πραγματικοὶ καὶ ἄξιοι Ἕλληνες. Νῦν δὲ ἐπιβάλλεται τοῦτο καὶ διὰ τὸν σημαντικὸν λόγον ὅτι ἡ ἐπίσημος λαϊκὴ ἀντιπροσωπεία ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ κάμῃ τὸν δίκαιον διαχωρισμὸν τῶν τιμίων καὶ εὐγενῶν ἀγωνιστῶν ἀπὸ τοὺς ἀναξίους δῆθεν ἀγωνιστάς, πράγματι δὲ φονεῖς καὶ προδότας. Ἂς ἐνισχύσωμεν, λοιπόν, αὐτοὺς καὶ τὰς ἀπορφανισθείσας οἰκογενείας των, αἵτινες, ὡς γνωστόν, διαβιοῦσι ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Παρνασσίδος καὶ Δωρίδος, καὶ αἱ ὁποῖαι λόγῳ τῶν πυρπολήσεων καὶ τῶν παντοίων καταστροφῶν τὰς ὁποίας ὑπέστησαν ἀπὸ τοὺς βαρβάρους κατακτητὰς καὶ ἀπὸ τοὺς ἐσωτερικοὺς τοῦ ΕΑΜ–ΕΛΑΣ ἐξακολουθοῦν νὰ ὑποφέρουν. (Χειροκροτήματα ζωηρά).

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μαντούβαλος ἔχει τὸν λόγον.

§64Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν ἐπέτειον τὴν σημερινὴν τῆς ἐθνικῆς ὀργανώσεως ΕΔΕΣ, ὁμοθύμως ἡ βούλησις τῆς Βουλῆς ἀναγνωρίζει τὴν Ἐθνικὴν ἀντίστασιν τῶν ἐθνικῶν αὐτῶν ὀργανώσεων καὶ δίκαιος ἦτο ὁ ἔπαινος καὶ ἡ εὐγνωμοσύνη πρὸς τοὺς ἡγήτορας καὶ τὰ μέλη τῶν ὀργανώσεων αὐτῶν. Ἡ ἀντίστασις τῶν ὀργανώσεων αὐτῶν ἦτο συνέχεια τοῦ ἔπους τῆς Ἀλβανίας, τὸ ὁποῖον πραγματικοὶ ἥρωες μὲ τὸ αἷμα τους ἔγραψαν ἐκεῖ ἐπάνω. Εἶναι γνωστὸν ὅτι εἰς τὴν κορυφὴν τοῦ ὑψώματος 1878 τὴν 17 Νοεμβρίου ἔπιπτεν ὁ Ταγματάρχης Μαντούβαλος. Καὶ ἐνῷ εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς ὀργανώσεις ὁμόθυμη παρουσιάσθη ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων εἰς τὴν ἀναγνώρισιν τῶν ὁμάδων αὐτῶν ἀντιστάσεως, παρουσιάσθη μία παραφωνία ἐκ μέρους τοῦ κ. Κανελλοπούλου, ὁ ὁποῖος ἠθέλησε νὰ εἴπῃ καὶ φαντάζομαι ὅτι τοῦτο δὲν τὸ εἶπε τυχαίως, ἀλλὰ τὸ εἶπεν ἀπὸ σκοποῦ διὰ νὰ ἀμαυρώσῃ τὸ ἔπος τῆς Ἀλβανίας, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη μὲ τὸν βασιλέα της ὅταν ἔλεγε τὸ ὄχι, δὲν ἔκαμε τὴν πραγματικὴν ἀντίστασιν.

§65Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ποτὲ δὲν εἶπε τέτοιο πρᾶγμα.

§66Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Ἐνῷ εἶναι γνωστὸν ὄχι μόνον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ Πανελλήνιον καὶ ἀνὰ τὴν ὑφήλιον, ὅτι τὴν σημερινήν μας δόξαν τὴν ἔχομεν ἀπὸ τὸ Ἀλβανικὸν μέτωπον, ἀπὸ τὴν ἀντίστασιν τῶν ἐθνικῶν ὁμάδων καὶ ἀπὸ τὴν ἀντίστασιν τοῦ συνόλου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Διότι κατὰ τὸ 1941 ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀποθνήσκων ἀπὸ τὴν πεῖναν εἰς τὰ πεζοδρόμια, τελείως περιφρονούμενος ἀπὸ τοὺς ἀπαισίους κατακτητὰς καὶ ............ οἱ ἥρωες τοὺς ὁποίους ἀνέφερα εἰς τὴν ἐσωτερικὴν ἀντίστασιν· ἀλλὰ εὑρέθησαν καὶ προδόται τῆς Πατρίδος, τὸ ἱστορικὸν ἀπὸ τοὺς κομμουνιστὰς ΕΛΑΣ, τὸ ὁποῖον ἠμαύρωσε καὶ τὴν δόξαν τοῦ Ἀλβανικοῦ ἔπους καὶ τὴν δόξαν τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως καὶ ὅλων τῶν Ἑλλήνων οἱ ὁποῖοι προσέφερον τὰς ὑπηρεσίας των, εἴτε ἐφυλακίσθησαν, εἴτε ἔδρασαν εἰς τὰς ὀργανώσεις κατασκοπείας, εἴτε ὁπουδήποτε ἀλλοῦ. Ὅλοι οἱ Ἕλληνες καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς σύσσωμος εἰς τὰ νησιά, εἰς τὴν Ἠπειρωτικὴν Ἑλλάδα, εἰς τὴν Κρήτην, παντοῦ, ἔδειξαν ὅτι εἶναι σύμφωνος. Ἡμεῖς δέ, ὅταν ἀποτελούσαμε τὴν ἐθνικὴν ἕνωσιν τῶν προέδρων μαζὶ μὲ τὰ ἱδρύματα καὶ μαζὶ μὲ τὸν Μακαριώτατον κάναμε ὑπόμνημα μὲ τὰς πρώτας ἐκτελέσεις καὶ εἴπαμε ἐὰν θέλετε καὶ δὲν ἔχετε χορτάσει ἀκόμη Ἑλληνικὸν αἷμα εἴμεθα εἰς τὴν διάθεσίν σας ἡμεῖς οἱ Πρόεδροι τῶν ὀργανώσεων, νὰ μᾶς συλλάβητε καὶ νὰ μᾶς τουφεκίσετε. Δὲν σᾶς ἔρχεται τίποτε νὰ συλλαμβάνετε ἀθῶα θύματα καὶ νὰ τὰ ἀποκεφαλίζετε; Λοιπὸν ἡ ἀντίστασις αὐτὴ ἦτο καθολικὴ καὶ δὲν πρέπει νὰ τὴν ἀμαυρώσωμεν. Καὶ μερικοὶ πατριῶται, σὰν τὸν Στρατηγὸν Ζέρβα, τὸν ὁποῖον μοναδικὸν παράδειγμα ἔχει νὰ παρουσιάσῃ ἡ Πατρίδα μας, καίτοι ἀνῆκεν εἰς τὴν παράταξιν τὴν ἰδικήν σας, δὲν ἐλησμόνησε τὰς πρὸς τὴν Πατρίδα ὑποχρεώσεις του. Ἀνῆκεν εἰς τὴν παράταξιν τὴν ἰδικήν σας, ἀλλὰ δὲν ἐλησμόνησεν ὅτι εἶναι Ἕλλην παλληκάρι. (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς παρατάξεως τῶν Φιλελευθέρων: «Ποίαν παράταξιν ἐννοεῖτε;» Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§67ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μίαν σεμνὴν τελετήν, μίαν ὡραίαν μυσταγωγίαν, προσπαθεῖτε νὰ τὴν καταλήξετε εἰς ἀντεγκλήσεις τῶν μὲν κατὰ τῶν δέ;

§68Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Τὴν ἱερὰν αὐτὴν μυσταγωγίαν, τί παραπονεῖσθε, ὁ κ. Κανελλόπουλος ἠθέλησε νὰ τὴν τορπιλλίσῃ. Ὁ κ. Κανελλόπουλος δὲν ἦτο ἐνδεδειγμένον κατὰ τὴν ἑσπέραν αὐτὴν νὰ εἴπῃ τὰ ὅσα εἶπε κατὰ τῶν «κακῶν χειριστῶν» τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης. Ὁ κ. Κανελλόπουλος ἔπρεπε νὰ ἐρωτήσῃ τὸν ἑαυτόν του ἐὰν ἔκανε τὸ καθῆκόν του εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν καὶ τότε εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἀνεβῇ καὶ νὰ κατηγορήσῃ τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην καὶ τοὺς Ὑπουργούς της, καθὼς καὶ τὸν Βασιλέα, ὅτι δὲν ἔκαναν τὸ καθῆκόν των. Ὁ κ. Κανελλόπουλος, κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ ὁμολογήσῃ ὅτι ὑπέπεσεν ἐν τῇ ρύμῃ τοῦ λόγου του εἰς μίαν παραφωνίαν ἡ ὁποία παρουσιάσθηκε συνεπείᾳ αὐτοῦ κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς. Διότι ἐνῷ εἰς τὴν ἀρχὴν παρουσιάσθηκε ὁλόκληρος ἡ Βουλή, μὲ ἐκδηλώσεις, σύσσωμος νὰ ἀναγνωρίσῃ τὰς ἐθνικὰς ὑπηρεσίας τῶν ὁμάδων ἀντιστάσεως καὶ τοῦ Ἀλβανικοῦ ἔπους, παρουσιασθήκατε σεῖς νὰ εἶστε ἀντίθετος καὶ νὰ ψέξητε τὰς πράξεις τοῦ παρελθόντος. Ἡ σημερινὴ ἱστορία ἀρχίζει ἀπὸ τὰς ὁμάδας ἀντιστάσεως μέχρι τέλους τῆς ἀπομακρύνσεως τῶν κατακτητῶν. Ἑπομένως δὲν πρέπει νὰ μᾶς κακοφαίνεται ὅταν λέμε κάτι τι καὶ τὸ κάτι τι εἶναι μακρὰν τῆς πραγματικότητος. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον θέλω, πρὶν κατέλθω τοῦ βήματος, νὰ προσθέσω εἶναι ὅτι οὐδεὶς τῶν προλαλησάντων εἶπε διὰ τὸν ἱστορικὸν ΕΛΑΣ. Ὅλοι πρέπει νὰ ἀναγνωρισθοῦν ἄξιοι τῆς εὐγνωμοσύνης τοῦ Ἔθνους καὶ τὸ προδοτικὸν ΕΛΑΣ ὡς προδοτικὸν νὰ ἀναγνωρισθῇ καὶ ἀπὸ τὸ Σῶμα καὶ ἀπὸ ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν διὰ νὰ μὴν εἶναι στίγμα καὶ εἰς αὐτὸν καὶ εἰς τοὺς ἀπογόνους του. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Λεονάρδος).

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Παπαδόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§70Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κύριοι βουλευταί, ὁ Ε.Ε.Σ. (Ἐθνικὸς Ἑλληνικὸς Στρατὸς) Κεντρικῆς καὶ Δυτικῆς Μακεδονίας, ἀπετέλεσε τὸν κρίκον συνδέσεως μετὰ τῶν Ἐθνικῶν Ὁμάδων Ἑλλήνων Ἀνταρτῶν τῆς Ἠπείρου, ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ ἀετοῦ τῶν βουνῶν τῆς Ἠπείρου καὶ τῆς Ρούμελης στρατηγοῦ Ναπολέοντος Ζέρβα, καὶ μετὰ τῶν τοιούτων τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης, ὑπὸ τὸν ἀδάμαστον ὁπλαρχηγὸν Ἀντώνιον Φωστερίδην (Ἀντὼν Τσαούς). Ὡς ἐκπρόσωπος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως τοῦ ΕΕΣ Κεντρικῆς καὶ Δυτικῆς Μακεδονίας, οὗτινος τὸ σκέλος τῆς Δυτικῆς Μακεδονίας διετέλει ὑπὸ τὴν ἀρχηγίαν τοῦ θρυλικοῦ ὁπλαρχηγοῦ τοῦ Πόντου καὶ ἀτσαλένιου ἥρωος Μιχαὴλ Παπαδοπούλου (Μιχὰλ Ἀγᾶ), τὸ δὲ ἕτερον, Κενρικῆς Μακεδονίας ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ ὑποφαινομένου, ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ τούτου βήματος ἀποτίω φόρον τιμῆς εἰς τὸν ἡρωϊκῶς πεσόντα τὴν 4.11.44 εἰς τὴν μάχην τοῦ Κιλκὶς κατὰ τῶν ἐαμοβουλγάρων, γενικὸν ἀρχηγόν, ἀείμνηστον ὁπλαρχηγὸν τοῦ Πόντου Κυριᾶκον Παπαδόπουλον (Κισᾶ–Πατσὰκ) καθὼς καὶ εἰς τοὺς πεσόντας ἐνδόξους νεκροὺς καὶ ἀθανάτους ἥρωας 41–44 ἀξιωματικούς, ὁπλαρχηγοὺς καὶ ὁπλίτας ποὺ πέσανε διὰ τὰ τρία ἰδανικὰ τῆς Φυλῆς μας «Πατρίδα, Οἰκογένειαν καὶ Θρησκείαν». (Χειροκροτήματα). Ἡ Ἐθνικὴ ἀντίστασις τοῦ Ε.Ε.Σ. δὲν εἶναι ἔργον ἐμπνευσμένον ἐκ τῶν ἄνωθεν, εἶναι λαϊκὸν κίνημα αὐτοθυσίας καὶ αὐταπαρνήσεως τῶν ἁπλοϊκῶν γεωργῶν, τῶν νοικοκυραίων τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος. Εἶναι ἡ συνέχεια τοῦ 21, εἶναι ἡ συνέχεια τοῦ Ἀλβανικοῦ ἔπους καὶ τῶν Μακεδονικῶν ὀχυρῶν, εἶναι ἡ συνέχεια τῶν ἀγώνων τοῦ ἀτιθάσσου καὶ ὑπερηφάνου ἐθνικοῦ φρονήματος προσφυγικοῦ λαοῦ καὶ κυρίως τοῦ Ποντιακοῦ, ἀποκατασταθέντος ἐν Ἑλλάδι ἀπὸ τοῦ 1922 καὶ ἐντεῦθεν, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἐν Μακεδονίᾳ καὶ Θράκῃ καὶ ἐξασφαλίσαντος τὴν Ἀχίλλειον πτέρναν τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος. Τὴν λαμπρὰν ἱστορίαν τοῦ προσφυγικοῦ στοιχείου ὀλίγοι τὴν γνωρίζουν, τὸν χαρακτῆρα καὶ τὰ αἰσθήματά του, ἐλάχιστοι. Οἱ ἀγῶνες διατηρήσεως τῆς ἐθνικότητός του, ἐστοίχισαν εἰς τὸν λαὸν αὐτὸν ποταμοὺς αἱμάτων, ἐπὶ αἰῶνας, ἀπὸ τὴν Ὀθωμανικὴν Αὐτοκρατορίαν, διότι ὡς θεματοφύλαξ τῆς Αὐτοκρατορίας τῶν Κομνηνῶν, ὑπέστη τὰς μεγαλειτέρας διώξεις καὶ σφαγάς. Ὅλαι αἱ ἐκτάσεις τοῦ Πόντου, Μικρᾶς Ἀσίας, Θράκης, εἶναι ἐγκατεσπαρμέναι ἀπὸ κόκκαλα μαρτύρων, ἀφανῶν ἡρώων. Ἀλλὰ δι’ αὐτὸν διὰ τὴν ἱστορίαν του, τὰς θυσίας του καὶ τοὺς ἡρωϊσμούς του, ὀλίγος λόγος ἔγινε καὶ γίνεται καὶ τοῦτο διότι ὁ λαὸς αὐτὸς σκέπτεται πολὺ διαφορετικά, δὲν περιαυτολογεῖ, δὲν διαφημίζει τὰ ἔργα του καὶ ὅτι πράττει, τὸ πράττει διὰ τὴν Πατρίδα του. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα). Οἱ ἀκρῖται αὐτοὶ (Πόντιοι, Μικρασιᾶται, Θράκης, Μακεδονομάχοι καὶ Σαρακατσαναῖοι), ὡς ἀκοίμητοι φρουροὶ τῶν συνόρων καὶ ὡς ἀσπίδα τοῦ Ἔθνους, ἔπραξαν τὸ καθῆκον των ἔναντι τῆς Πατρίδος καὶ τῶν Μεγάλων μας συμμάχων, κατὰ τὰ χρόνια τῆς στυγνῆς Κατοχῆς, καὶ ἔχουν ἀναπαυμένην τὴν συνείδησίν των, ἀρνηθέντες νὰ καταθέσουν τὴν ἐντολὴν τῆς φρουρήσεως τῶν συνόρων πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις Γερμανούς, Ἰταλούς, Βουλγάρους, ΕΑΜ, ΕΛΑΣ, ΑΧΡΑΝΑ, ΣΝΟΦ, ΛΕΓΕΩΝΑΡΙΟΙ κλπ. χωρὶς ἄνωθεν ὑποδείξεως καὶ ἄνευ τινὸς ὑλικῆς ἢ ἠθικῆς ἐνισχύσεως. Ἡ ἀμείλικτος πάλη τῶν ἀκριτῶν εἰς τὸν ἰδιάζοντα χῶρον τῆς Μακεδονίας μὲ τὴν πάροδον τοῦ χρόνου μετεβλήθη ἀπὸ ἄμυναν εἰς ἐπίθεσιν ἐναντίον ὅλων τῶν ἐχθρῶν τῆς Πατρίδος, διὰ τὴν ἐπιβίωσιν τῆς Φυλῆς μας. (Χειροκροτήματα). Αἱ βλέψεις τῆς Βουλγαρίας ἐπὶ τῆς Ἑλληνικῆς Μακεδονίας δὲν εἶναι πρόσφατοι, χρονολογοῦνται ἀπὸ τὸν παρελθόντα αἰῶνα ἅμα τῇ συγκροτήσει της εἰς Κράτος καὶ ὑπεθάλποντο καὶ ὑπεστηρίζοντο καὶ ὑπὸ Μεγάλων Δυνάμεων. Μία μάλιστα (Ρωσία) ἔβλεπε καὶ βλέπει μὲ καλὸ μάτι μίαν Μεγάλην Βουλγαρίαν, διὰ τὴν ἐξάπλωσιν τοῦ Πανσλαυϊστικοῦ κινήματος καὶ τὴν κάθοδόν της εἰς τὸ Αἰγαῖον. Ἡ ἑτέρα δὲ (ἡ Γερμανία) τὸ ἴδιον, διότι αὕτη ὑπῆρξε πάντοτε πιστὴ φίλη καὶ σύμμαχός της. Οὔτε ἡ ἧττα κατὰ τὸν Μακεδονικὸν ἀγῶνα εἰς τὰς ἀρχὰς τοῦ 20οῦ αἰῶνος, οὔτε ἡ τοιαύτη τοῦ 1913, οὔτε καὶ ἡ συντριπτικὴ τοῦ πρώτου Παγκοσμίου πολέμου 1914–18, ἐστάθησαν ἱκαναὶ νὰ ἐκριζώσουν ἀπὸ τὸ Βουλγαρικὸν κράτος τὴν ἔμμονον αὐτὴν ἰδέαν. Οὕτω καὶ μετὰ τὸ 1918 ἐξηκολούθει ἕνα ἄγριον καὶ συνωμοτικὸν ἀγῶνα ἐν τῇ Ἑλληνικῇ Μακεδονίᾳ μεταξὺ τοῦ Σλαυοφώνου στοιχείου, τὸ ὁποῖον παρέμεινεν ὡς Ἑλληνικὸν καὶ δὲν ἐδέχθη νὰ ἀνταλλαγῇ. Δὲν ἤθελε νὰ ὑπακούσῃ εἰς τὰ κελεύσματα τοῦ Βουλγαρικοῦ Κομιτάτου, διότι ἔζη ἐν ἀπολύτῳ ἰσοτιμίᾳ καὶ χωρὶς καμμίαν διάκρισιν καὶ εἰρηνικώτατα. Ἐλάχιστοι σλαυόφωνοι ἐπέμεναν εἰς τὴν ἰδέαν τῆς Βουλγαρίας καὶ αὐτοὶ προφανῶς διὰ τῶν τεραστίων οἰκονομικῶν ἐπιχορηγήσεων τοῦ Βουλγαρικοῦ Κομιτάτου, ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ δὲν ἐτόλμων νὰ παρουσιασθοῦν ἐνώπιον τοῦ λαοῦ. Καὶ ἐνῷ τὸ Βουλγαρικὸν Κράτος καὶ Κομιτᾶτον ἔχασαν ἔδαφος μεταξὺ τοῦ λαοῦ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ Βουλγαρικοῦ Ἰμπεριαλισμοῦ καὶ θὰ ἐξηφανίζοντο συντόμως, παρενέβησαν οἱ Ἕλληνες Κομμουνισταὶ ὡς ἐπίκουροι καὶ τυφλοὶ ὀπαδοὶ τοῦ Βουλγαρικοῦ σκοποῦ, ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν ἰδίαν πηγὴν καὶ τὰς αὐτὰς ἐπιδιώξεις. (Χειροκροτήματα). Ἡ εἰσβολὴ τῶν Γερμανῶν ἀνεζωπύρωσε τὰ αἰσθήματα τῶν ὀλίγων Βουλγαριζόντων καὶ Κομμουνιστῶν, οἱ ὁποῖοι ἐδέχθησαν τοὺς κατακτητὰς ὡς ἐλευθερωτάς. Σημαῖαι ἐπήρθησαν Βουλγαρικαί, ὁ Βόρις ἐχαιρετίζετο ὡς Βασιλεύς των, οἱ ἱερεῖς των ἐλειτούργουν Βουλγαριστί, Βουλγαρικὰ αὐτονομιστικὰ τραγούδια ἤδοντο, τὰ παιδιά των ἀπεσύροντο ἀπὸ τὰ Ἑλληνικὰ σχολεῖα καὶ ἀπεστέλλοντο εἰς τὰ Βουλγαρικά. Συγχρόνως ἐξωπλίζοντο καὶ παρουσιάζοντο εἰς τὰς Γερμανικὰς Ἀρχὰς καὶ ἐδήλουν ὅτι εἶναι Βούλγαροι καὶ σύμμαχοι καὶ ὅτι ὑπέφεραν ὑπὸ τὸν ζυγὸν τῶν Ἑλλήνων. Οἱ σλαυόφωνοι καὶ οἱ Κομμουνισταὶ ἔχαιρον ἰδιαιτέρως διὰ τὰς νίκας τοῦ Γερμανικοῦ Στρατοῦ, Συμμάχου τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως. Οἱ δὲ κίνδυνοι τῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης καὶ τοῦ πληθυσμοῦ των κατεφάνησαν ἀμέσως διὰ τῆς εἰσβολῆς τοῦ Βουλγαρικοῦ Στρατοῦ εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην, ὁ ὁποῖος διενήργησε μὲ σκληρότητα δημίου τὴν ἐξόντωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ καὶ κυρίως τοῦ προσφυγικοῦ καὶ τοῦτο διὰ νὰ ἀλλοιώσουν τὴν ἐθνολογικὴν μορφὴν τῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης καὶ ἐπιδειχθῇ ἐνώπιον τοῦ κόσμου καὶ τῶν ἐρευνητικῶν ἐπιτροπῶν ἡ δῆθεν πραγματικὴ κατάστασις ἡ ὁποία ἀσφαλῶς θὰ ἐδικαίωνε τὰς Βουλγαρικὰς ἀπόψεις. Ὁ προσφυγικὸς πληθυσμὸς ἐδοκίμασε καὶ πάλιν τὴν προσφυγιὰ καὶ τὸ φάσμα τῆς πείνης κατερχόμενος πρὸς κεντρικὴν Δυτικὴν Μακεδονίαν καὶ λοιπὴν Ἑλλάδα. Αὐτὴ ἡ συγκεχυμένη κατάστασις καὶ ἡ νοσταλγία τῆς ἐλευθερίας ὑπῆρξεν ἡ αἰτία διὰ τὴν ὁποίαν ὅλοι σχεδὸν οἱ Ἕλληνες καὶ κυρίως οἱ πρόσφυγες ἐπρομηθεύθησαν καὶ ἀπέκρυψαν ὅπλα τοῦ διαλελυμένου Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ τὰ ὁποῖα μετέφεραν ἀπὸ τόπου εἰς τόπον, ἀπὸ περιοχῆς εἰς περιοχήν, μὲ μυρίους κινδύνους τῆς ζωῆς των διὰ μέσου καὶ αὐτῶν τῶν Γερμανικῶν Γραμμῶν καὶ τῇ ὑποστηρίξει τῆς Ἀστυνομίας. Διότι τοὺς ποντίους ὁ μακραίων Τουρκικὸς ζυγὸς τοὺς ἄφησε μεγάλην πεῖραν. Ὑπόκοφος κραυγὴ ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον εἰς τὴν Μακεδονίαν ἠκούετο «κρῦψτε ὅπλα» καὶ νὰ εἶσθε ἐν ἐπιφυλακῇ. «ΝΥΝ ΥΠΕΡ ΠΑΝΤΩΝ ΑΓΩΝ». Εἶχε γίνει συνείδησις δι’ ὅλους ὅτι συντόμως θὰ κληθοῦν νὰ ὑπερασπίσουν πατρίδα, οἰκογένειαν καὶ Θρησκείαν. Οὕτω ἀρχίζει ἡ παθητικὴ ψυχικὴ ἀντίστασις τοῦ Λαοῦ. Οἱ σκοποὶ καὶ σατανικαὶ ἐπιδιώξεις τοῦ Κ.Κ.Ε. ἐφάνησαν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς. Οἱ Ἕλληνες Κομμουνισταὶ βγῆκαν ἀπὸ τὰ ὑπόγεια ὡς οἱ ἀρουραῖοι μῦς καὶ ἀπὸ τὶς φυλακές τῇ ἐπεμβάσει τῆς Βουλγαρικῆς Πρεσβείας καὶ ἤρξαντο καμουφλαρισμένοι, νὰ ὠργανώνουν, ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς Κατοχῆς, συστηματικὰ τὴν μάχην, τὴν ἀδελφοκτονίαν καὶ τὸ αἱματοκύλισμα τοῦ τόπου. Καθηλωμένοι εἰς τὸ Μπολσεβικικὸν ἐγχείρημα τοῦ 1917, δὲν ἠθέλησαν νὰ ἀκολουθήσουν οὔτε τὴν πορείαν τῆς Ρωσικῆς Ἐπαναστάσεως, οὔτε τὴν ἐξέλιξιν τῶν συνθηκῶν τῆς ζωῆς καὶ πολιτικῆς ζυμώσεως, ποὺ ἐδοκίμασεν ἡ Εὐρωπαϊκὴ Ἤπειρος καὶ ὁλόκληρος ἡ ὑδρόγειος σφαῖρα. Ταμπουρωμένοι μέσα εἰς ἕνα τυφλὸν φανατισμὸν ἀντίθετον πρὸς τὰς συγκινήσεις καὶ τὰς προσδοκίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, μιμηταὶ ξένων συνθημάτων, ἀδιάφοροι πρὸς τὰς ἀξίας καὶ τὰς δυνατότητας τοῦ ἰδικοῦ των τόπου. Δοῦλοι παθῶν, ἑτερόφωτα καὶ ξενοκίνητα ὄργανα ἐξωελληνικῶν προπαγανδῶν, ρωμαντικοὶ μαθηταὶ μαρξιστικῶν θεωρειῶν, φασίσται εἰς τὴν μέθοδον, ὠμοὶ εἰς τὴν πρᾶξιν, ἀνένδοτοι εἰς τὸν λόγον μὴ τηροῦντες τὰς ὑποσχέσεις των, ἀθετοῦντες τὰς ὑπογραφάς των, προδόται τῶν συμφωνιῶν των εἶναι ἕρμαιοι καὶ δοῦλοι τοῦ Σλαυϊσμοῦ. Εἶναι προδόται τῶν συμμάχων, εἶναι προδόται τῆς πατρίδος, οἰκογενείας καὶ Θρησκείας καὶ ἐπὶ πλέον ἀδελφοκτόνοι, διότι ἔσφαξαν τοὺς ἀδελφούς των. Κακόπιστοι συζητηταὶ κατευθυνόμενοι ἀπὸ κατώτερα αἰσθήματα μὲ συνθήματα μίσους πρὸς τοὺς ἀδελφούς των, μὲ προδιάθεσιν καταστροφῆς, προπαρεσκευάσθησαν, ἐκινητοποιήθησαν, ἐξωπλίσθησαν, ἐπυκνώθησαν ἀπὸ μάζας ἐξαπατηθείσας, ἀπὸ μάζας πολυπαθεῖς ποὺ περίμεναν μίαν λυτρωτικὴν διέξοδον καὶ ἐνόμισαν ὅτι τὴν βρῆκαν εἰς τὸν κομμουνισμόν. Διότι ὡς γνωστὸν ὁ κομμουνισμὸς χρησιμοποιεῖ τὴν ἀπάτην καὶ τὸ ψεῦδος καὶ ἐκπροσωπεῖ τὴν καταλήστευσιν, τὴν δολοφονίαν, τὴν σύλληψιν καὶ βασανισμὸν ὁμήρων καὶ μίαν ὁλοσχερῆ καταφρόνησιν ὅλων τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων. Εἶχαν ρίψει τὸ σύνθημα «Τώρα ἢ ποτὲ» καὶ ἐπίστευσαν εἰς τὸ «τώρα», διότι τώρα κατώρθωσαν νὰ ἀφοπλίσουν ὅλον τὸν ἄλλον κόσμον καὶ νὰ ἐξοπλισθοῦν αὐτοὶ μέχρις ὀδόντων, δυστυχῶς ἐν μέρει καὶ ἀπὸ τοὺς Μεγάλους Συμμάχους Ἄγγλους, ποὺ τὰ ἔστρεψαν ἐναντίον των, ἀπὸ τοὺς ἀδελφούς των Βουλγάρους, ἀπὸ τοὺς πλουσίους, ἀπὸ τοὺς ὁμοϊδεάτας των φασίστας Ἰταλοὺς καὶ τέλος ὁμοίως ἀπὸ τοὺς Γερμανούς, διότι αὐτοὶ ἀπετέλουν ἕνα ἀπὸ τὰ μυστικὰ ὅπλα τοῦ Χίτλερ. Καὶ οὕτως ἐπεδόθησαν μετὰ ζήλου καὶ φανατισμοῦ εἰς τὸν δῆθεν «ἀπελευθερωτικὸν ἀγῶνα».......... Ὁ κομμουνιστικὸς ἀγὼν εἰς τὴν Ἑλλάδα διακρίνεται εἰς τρεῖς φάσεις: Ἡ πρώτη φάσις ὡς σύμμαχος τῆς Γερμανίας διότι αὕτη ἦτο καὶ σύμμαχος τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, ἀπὸ τῆς καταρρεύσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ καὶ ὑποδουλώσεως τῆς Ἑλλάδος, ὅτε κατέδιδον εἰς τοὺς Γερμανοὺς τοὺς Ἐθνικόφρονας Ἕλληνας μέχρι τῆς 22ας Ἰουνίου 1941 καθ’ ἣν ἡ Γερμανία ἐκήρυξε τὸν πόλεμον ἐναντίον τῆς Ρωσίας. Ἡ δευτέρα φάσις ἐν συνεχείᾳ μέχρι τῆς ἥττας τῶν Γερμανῶν τῆς Ἐλ Ἀλαμέϊν καὶ Στάλιγκραντ, ὅτε ἀνατέλλει ἡ συμμαχικὴ Νίκη. Ἤτοι ἡ φάσις τοῦ καμουφλαρίσματος, ἐμφανίζοντες τὸν ἀγῶνα τους ὡς «Ἐθνικοαπελευθερωτικόν», ἀποκρύπτοντες ἐντέχνως τοὺς σατανικοὺς σκοποὺς καὶ ἐπιδιώξεις των. Καὶ ἡ τρίτη φάσις καὶ τελευταία τῆς μονοπωλήσεως καὶ καπηλεύσεως τοῦ ἀγῶνος τῆς ἀντιστάσεως ὁπότε ἀπεκαλύφθησαν καὶ ἔρριψαν τὰ συνθήματα τοῦ Κομμουνισμοῦ. Καὶ εἰς τὰς τρεῖς αὐτὰς ἀνωτέρω φάσεις ἐνεργείας του, ὁ Κομμουνισμὸς κατώρθωσε νὰ ἐξαπατήσῃ καὶ νὰ διαλάθῃ τῆς προσοχῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ διὰ τὰς πραγματικάς του ἐπιδιώξεις, πλὴν ἐλαχίστων πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν Ἑλλήνων καὶ ἰδίως τῶν ἁπλοϊκῶν γεωργῶν οἵτινες διέβλεπον ἐν μακρᾷ προοπτικῇ τοὺς σκοτεινοὺς πραγματικοὺς σκοπούς του καὶ ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν ἐτέθησαν ἀντιμέτωποί του. Οὕτως ἤρχισεν μὲ τὴν πάροδον τοῦ χρόνου ἡ ἐξόρμησις πρὸς τὰ βουνά, ἀντιμετωπίζοντες διμέτωπον καὶ σκληρὸν ἀγῶνα, ἀφ’ ἑνὸς μὲν κατὰ τῶν κατακτητῶν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἐναντίον τοῦ καταχθονίου Κομμουνισμοῦ καὶ τοῦ χειροτέρου. Διότι καὶ αἱ καταδόσεις συστηματικῶς ἐγένοντο ἐκ μέρους του εἰς τοὺς κατακτητὰς μὲ τὴν κατηγορίαν τοῦ Ἀγγλοφίλου, προδότου, ὅπου πολλοὶ εὗρον σκληρὸν θάνατον καὶ ὁσάκις δὲν ἐπετύγχανον ἐχρησιμοποίουν τὴν λεγομένην «Ἀλεποῦ», τοὐτέστιν «Γκεπεοῦ», ἢ ἐκαλοῦντο οἱ ἀντιδρῶντες Ἐθνικόφρονες εἰς ἀνάκρισιν εἰς τὴν «Ἐλεύθερη Ἑλλάδα» δηλαδὴ εἰς τὴν Ἐλεύθερη χαράδρα.....!!! Οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων, οἱ ἀκρῖται μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τοὺς Ποντίους ἀξιωματικοὺς καὶ ὁπλαρχηγοὺς ἔδραξαν τὰ ὅπλα καὶ ἐφώναξαν «ἐμπρὸς ἀκρίτα εἰς τὸ βουνὸ γιὰ τὴν ζωήν σου καὶ γιὰ τὴν Πατρίδα». Καὶ εἰς τὸ Ἐθνεγερτήριον τοῦτο σάλπισμα ἐσκίρτησε κάθε ἁγνὴ καὶ τίμια Ἑλληνικὴ ψυχὴ καὶ ἐπύκνωσε τὶς πρῶτες ἐθνικὲς ἀνταρτικὲς ὁμάδες εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Εἰς τὴν Κεντρικὴν καὶ Δυτικὴν Μακεδονίαν ἀνεφάνισαν τοιαῦται Ἐθνικαὶ ὁμάδες ὡς ὁ Π.Σ.Σ. (Πατριωτικὸς Στρατιωτικὸς Σύνδεσμος) τὴν 28ην Ὀκτωβρίου 1941 εἰς τὰ ὑψώματα Ζαρκαδόπετρα τῆς Κοζάνης, ὑπὸ τοὺς ὑπολοχαγοὺς Ἐλευθεριάδην Εὐστάθιον, Σιδηρόπουλον Θεόδωρ., Γεώργιον Ἐλευθεριάδην, τὸν μετέπειτα ἐπιτελάρχην τοῦ Ἀρχηγείου Δυτικῆς Μακεδονίας Μιχαὴλ Παπαδοπούλου (Μιχαὴλ–Ἀγᾶ), Παπαδόπουλον Γεώργιον καὶ Ποντίους Ὁπλαρχηγοὺς Κωνσταντινίδην Εὐστάθιον κ.λ.π. Σκοπός. Δρᾶσις κατὰ τῶν κατακτητῶν καὶ παρακολούθησις τῶν βουλγαριζόντων καὶ ρουμανιζόντων περιοίκων, τῶν ὁποίων αἱ κινήσεις ἦσαν πολὺ σοβαραὶ καὶ ἀνησυχαστικαὶ καὶ ἀνέφερον πάντα ταῦτα εἰς τὰς προϊσταμένας ἀρχάς, ἀντισυνταγματάρχας Κοντονάσην Ἰωάννην, Χατζῆν, Σακαβάραν κλπ. Ἐν συνεχείᾳ μὲ τὸν Π.Σ.Σ. ἐμφανίζεται εἰς τὸ Βόϊον Καζάνης ἡ Υ.Β.Ε. (Ὑπερασπισταὶ Βορείου Ἑλλάδος), ὑπὸ τὸν Ἀντισυνταγματάρχην Ἰωάννην Κοντονάσην, ὑπολοχαγὸν Θεόδωρον Σιδηρόπουλον καὶ λοιποὺς ἀξιωματικοὺς καὶ ὁπλαρχηγούς, οἵτινες κατώρθωσαν νὰ ἀφοπλίσουν ὁλόκληρον Ἰταλικὸν τάγμα εἰς Σιάτισταν καὶ ἤσκησαν τοιαύτην πίεσιν ἐπὶ τῶν Ἰταλικῶν στρατιωτικῶν Ἀρχῶν, ὥστε ἐξεκένωσαν τὴν ὕπαιθρον καὶ συνεπτύχθησαν εἰς Γρεβενᾶ καὶ Καστορίαν. Τὴν Ὁμάδα αὐτὴν ἐπέτυχε νὰ διαλύσῃ προδοτικῶς τὸ Ε.Α.Μ. ἐν Αὐγενινῷ Βοΐου τὴν 4.4.43, κατόπιν ὑπογραφῆς κοινοῦ συμφώνου δράσεως κατὰ τῶν Κατακτητῶν, συνέλαβον καὶ ἐξετέλεσαν ὅλους τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ ἄνδρας καὶ μόνον ὁ ἀντ)ρχης Κοντονάσης διεσώθη. Ἐν συνεχείᾳ ἡ ΥΒΕ μετονομάζεται εἰς Π.Α.Ο. (Πανελλήνιος Ἀπελευθερωτικὴ Ὀργάνωσις) ὑπὸ τὸν ἀείμνηστον συντ)ρχην Ἀβδελλᾶν Βασίλειον κ.λ.π. Ἡ Π.Α.Ο. συνεκρότησεν τμήματα εἰς τὴν Δυτικὴν Μακεδονίαν ὑπὸ τὸν Μιχαὴλ Παπαδόπουλον τὸν μετέπειτα θρυλικὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Ε.Ε.Σ. (Ἐθνικοῦ Ἑλλην. Στρατοῦ), χάρις εἰς τὸν ὁποῖον διεσώθη ἡ Δυτικὴ Μακεδονία ἀπὸ τὸ μίασμα τοῦ Κομμουνισμοῦ καὶ τοῦ ἐξσλαυϊσμοῦ. Εἰς τὰ Πιέρρια ὑπὸ τὸν (Κισᾶ Πατσὰκ) Κυριάκον Παπαδόπουλον, Παῦλον Ἀσλανίδην, Θεοδωρίδην Γεώργιον (Καπετὰν Γιώργη), Μανασῆν κλπ. Εἰς Βέρμιον ὑπὸ τοὺς γενναίους λοχαγοὺς Σαρρῆν Δ. Γουργουτσῆν, Τσακάραν κλπ. Εἰς τὸ Πάϊκον ὑπὸ τὸν Καπετὰν Χασερῆν Ἰορδάνην, Ἀθανασιάδην Ἰορδάνην ἀνθυπολοχαγόν. Εἰς Κιλκὶς (Κρούσια–Δίσωρον) κατ’ ἀρχὰς ὑπὸ τὸν ἀείμνηστον ὁπλαρχηγὸν τοῦ Πόντου Ἰσαὰκ Κυριακίδην, Γαβριηλίδην Ἠλίαν ἀείμνηστον Κυριακίδην Γρηγόριον, Ραπτόπουλον Β, Καπετὰν Μάβιλην, Καπετὰν Ἰωσὴφ Καριπίδην, Θεόδωρον Κυριακίδην, Ἠλιάδην Σάββαν (Ρεμοῦλαν) Καπετὰν Δαζίκ, Γεωργαντᾶν Γεώργιον κλπ. καὶ ἔπειτα ὑπὸ τοὺς γενναίους ὑπομοιράρχους Μήτσου Κων., Τσαμαλούκα Αἴαντα, ὑπολοχαγοὺς Ζαντίδην Κωνστ., Θωμαΐδην Παναγ. (3.7.43) ἅμα τῇ εἰσβολῇ τοῦ Βουλγαρικοῦ στρατοῦ εἰς τὴν Δυτικὴν Μακεδονίαν ὅτε ἤρχισεν ἀθρόα ἔξοδος ἀνταρτῶν καὶ ὠργανοῦντο ἐν ἀναμονῇ δράσεως κατόπιν διαταγῶν τῆς Κυβερνήσεως Καΐρου καὶ τοῦ στρατηγείου Μέσης Ἀνατολῆς. Εἰς δὲ τὴν Νιγρίτα ὑπὸ τὸν Ταγματάρχην Σπυρίδην Σπῦρον, ὑπολοχαγὸν Μπατουβάκην Γεώργιον, Ζαπρούδην Ἀπόστολον, Νεροντζῆν Θεοχάρην, ἀειμνήστους Θεόφιλον Βασιλειάδην, Ἰωαννίδην, Καπετὰν Κεπελέκην, κλπ. Εἰς δὲ τὴν μαυροθάλασσαν ὑπὸ τὸν (Καπετὰν Λευτέρην) Τσαουσίδην Ἐλευθέριον ἀείμνηστον, Βασιλειάδην Σολωμών, κλπ. Ἀλλὰ τὸ Ε.Α.Μ. βλέπον ὅτι δυσκόλως οἱ σκοποί του θὰ ἐπραγματοποιοῦντο ἐὰν ὑπῆρχον καὶ ἄλλαι ὁμάδες καὶ μάλιστα καθαρῶς πατριωτικαὶ καὶ θέλον νὰ μονοπωλήσῃ τὸν ἀγῶνα τῆς Ἐθνικῆς ἀντιστάσεως διὰ τοὺς γνωστοὺς σατανικοὺς σκοπούς των ἤρχισαν νὰ συκοφαντοῦν τὴν Π. Α. Ο. καὶ κάθε Ἐθνικὴν ὀργάνωσιν ὡς Ε.Δ.Ε.Σ., Ε.Κ.Κ. Α. κλπ. ὡς προδοτικὰς καὶ Γκεσταπιτικὰς καὶ ἐκίνει πάντα λίθον νὰ τὰς διαλύσῃ διὰ παντὸς θεμιτοῦ καὶ ἀθεμίτου μέσου. Αἱ ἀνωτέρω ὁμάδες διελύθησαν εὑρεθεῖσαι πρὸ ὑπερτέρων δυνάμεων μὲ διμέτωπον ἀγῶνα, ἐναντίον τῶν Βουλγάρων καὶ τῶν Ἐαμοκομμουνιστῶν τὴν 17.12.43. Οἱ Ἀξιωματικοὶ ἐγκατέλειψαν τὰ διάφορα τμήματα καὶ κατῆλθον ἄλλοι μὲν εἰς τὰς πόλεις, ἄλλοι δὲ μετέβησαν καὶ ἐνετάχθησαν εἰς ἄλλα τμήματα Ἐθνικιστικὰ ἀλλαχοῦ. Τοιουτοτρόπως ὁ λαὸς εὑρισκόμενος πρὸ τοῦ αὐτομάτου τοῦ κατακτητοῦ καὶ πρὸ τῶν ἐκτελεστῶν τῆς Ο.Π.Λ.Α. ἀπροστάτευτος, ἠναγκάσθη νὰ ἀναλάβῃ μόνος τὴν προστασίαν καὶ σωτηρίαν ἑαυτοῦ, τῆς οἰκογενείας καὶ τῆς πατρίδος του. Οὕτω πρὸς διαχωρισμὸν τῶν εὐθυνῶν πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις ὠνόμασε τὴν ἀντίστασίν του Ε.Ε.Σ. (Ἐθνικὸν Ἕλλην. Στρατὸν) ὠργανώθη εἰς τμήματα ἀπὸ ἄμυναν μετέβαλεν τὸν ἀγῶνα του εἰς ἐπίθεσιν, συντηρούμενος ἐξ ἰδίων, εἰς βάρος τῆς ἰδίας αὐτοῦ περιουσίας, διότι τὰ τμήματά του ἀπετελοῦντο ἀπὸ τοὺς νοικοκυραίους τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος. Ἐπίσης ἐνισχύοντο καὶ διὰ προαιρετικῶν εἰσφορῶν τῶν Ἐθνικιστῶν τῆς Μακεδονίας. Κατώρθωσεν δι’ ἀλλεπαλλήλων ἐπιθέσεων καὶ σκληρῶν μαχῶν νὰ ἐπιβληθῇ ἐναντίον τῶν Ἐαμοβουλγάρων διὰ νὰ ἀπαλλάξῃ ἀπὸ τὸ μίασμα τοῦ Κομμουνισμοῦ καὶ τῆς ἐκβουλγαρίσεως τὴν Μακεδονίαν. Οὕτω πλεῖσται μάχαι συνήφθησαν (ἄνω τῶν 500) εἰς τὴν Κεντρικὴν καὶ Δυτικὴν Μακεδονίαν αἵτινες λεπτομερῶς ἐκτίθενται εἰς τὴν πολεμικὴν ἔκθεσιν τῆς δράσεως τοῦ Ε.Ε.Σ. Ἡ δύναμις τοῦ Ε.Ε.Σ. Κεντρικῆς Μακεδονίας ἠρίθμει περὶ τοὺς 22.000 ἐνόπλους ἄνδρας. Ὁ Ε.Ε.Σ. πειθαρχήσας πάντοτε εἰς τὰς ἐντολὰς καὶ τὰς διαταγὰς τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Κυβερνήσεως Ἐθνικῆς Ἑνότητος καὶ τοῦ στρατηγείου Μέσης Ἀνατολῆς μὲ τὴν ἔλευσιν τῆς Κυβερνήσεως θεωρῶν τὴν ἀποστολήν του λήξασαν καὶ τὸ Ἐθνικόν του καθῆκον περαιωθὲν ἦλθεν εἰς συνεννόησιν μὲ τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς Κυβερνήσεως Παπαλαζάρου καὶ τῶν Ἄγγλων στρατηγῶν Χὼλ Γουὼρθ εἰς τὴν Δυτικὴν Μακεδονίαν πρὸς κατάπαυσιν τῶν ἐχθροπραξιῶν μεταξὺ τοῦ Ε.Ε.Σ. καὶ τοῦ Ε.Λ.Α.Σ. Ὁ Ε.Ε.Σ. δεχθεὶς τοὺς ὅρους καὶ πεισθεὶς διὰ τὰ περαιτέρω ἐκοινοποίησεν τὰς διαταγὰς εἰς τὰς μονάδας αὐτοῦ κανονικῆς ἀποστρατεύσεως καὶ ἐπανόδου τῶν ἀνδρῶν εἰς τὰς ἑστίας των τὴν 23ην Νοεμβρίου 1944. Πλὴν ὅμως ὁ ΕΛΑΣ δὲν ἐσεβάσθη τὰ συμπεφωνηθέντα καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν κατετίθετο ὁ ὁπλισμὸς ἐπετέθη διὰ δόλου ἐναντίον τοῦ Ε.Ε.Σ. παρουσίᾳ καὶ τῶν ἀντιπροσώπων καὶ τὸν διέλυσεν. Μόνον ὁ θρυλικὸς ἀρχηγὸς Μιχαὴλ Παπαδόπουλος μὲ ὡρισμένον τμῆμα κατώρθωσε νὰ διασπάσῃ τὴν κύκλωσιν καὶ νὰ διαπεραιωθῇ πρὸς τὰ ὑψώματα τῆς Ζαρκαδόπετρας–Βερμίου, ὅπου καταδιωχθεὶς ὑπὸ τῶν τμημάτων τοῦ ΕΛΑΣ καὶ κατόπιν σκληρῶν μαχῶν διελύθη συλληφθέντος καὶ τοῦ ἀρχηγοῦ καὶ ἐγκλεισθέντος εἰς τὰς φυλακὰς Κοζάνης. Αἱ ἀπώλειαι τοῦ Ε.Ε.Σ. μόνον εἰς τὴν Δυτικὴν Μακεδονίαν ἀνέρχονται εἰς 1.300 οἵτινες παραδοθέντες κατόπιν μυρίων βασάνων κατεκρεουργήθησαν ἐπὶ τόπου (Βαθύλακος–Πετρανᾶ κλπ.). Εἰς δὲ τὴν Κεντρικὴν Μακεδονίαν κατόπιν συμφωνίας μετὰ τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς Κυβερνήσεως Συνταγματάρχου Παπαγεωργίου Γεωργίου, συνεκεντρώθησαν ἅπαντα τὰ τμήματα εἰς τὴν πόλιν Κιλκὶς καὶ περιοχὴν ὅπου τὴν 4ην Νοεμβρίου 1944 ἐδέχθησαν τὴν ἐπίθεσιν ὁλοκλήρου τοῦ συγκροτήματος τοῦ μοιραίου στρατηγοῦ Μπακιρτζῆ–Εὐριπίδη ἀνερχομένου εἰς 14.000 δύναμιν τοῦ ΕΛΑΣ καὶ 2.000 Σερβοβουλγάρων (1200 Βούλγαροι καὶ 800 Σέρβοι καὶ μὲ 8 κανόνια Βουλγαρικά). Τὰ ἐντὸς τῆς πόλεως Κιλκὶς εὑρισκόμενα τμήματα τοῦ Ε.Ε.Σ. ἀνερχόμενα εἰς 6.000 περίπου ἄνδρας ἀντέστησαν ἀπὸ τῆς πρωΐας μέχρι τῶν ἀπογευματινῶν ὡρῶν, ὁπότε ἐκάμφθησαν πρὸ τῆς ἀριθμητικῆς ὑπεροχῆς τῶν Ἐαμοβουλγάρων καὶ τοῦ βαρέως ὁπλισμοῦ των. Ἐτέθη εἰς ἐφαρμογὴν ἡ συμφωνία τῆς Μπάλτσας μεταξὺ ΕΛΑΣ καὶ Βουλγαρικοῦ στρατοῦ «ὅτι ὁ Βουλγαρικὸς στρατὸς δὲν θὰ ἐπιτεθῇ κατὰ τοῦ ΕΛΑΣ, ἀλλὰ θὰ ὑποστηρίξῃ τὰς ἐπιχειρήσεις τοῦ ΕΛΑΣ». Μόνον ὁ ὑποφαινόμενος ἐλθὼν εἰς ἐνίσχυσιν μὲ δύναμιν 4.500 ἀνδρῶν ἀπὸ Βορρᾶν, κατώρθωσε νὰ σπάσῃ τὸν κλοιόν των καὶ νὰ σώσῃ περὶ τοὺς 2.000 ἐκ τῶν κυκλωμένων ἀνδρῶν τοῦ Ε.Ε.Σ. καὶ νὰ συνεχίσῃ τὸν ἀγῶνα συμπτυσσόμενος πρὸς Καρὰ–Ντὰγ–Κρούσια–Μπέλες– –Σερβία (Στρώμνιτσα)–Κρούσια–Δίσωρον, ὅπου ἐκράτησε τὰς θέσεις του μέχρι 13 Φεβρουαρίου 1945 ὁπότε κατῆλθεν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ παρέδωσεν τὸν ὁπλισμόν του εἰς τὰς Ἀγγλοελληνικὰς Ἀρχάς. Κατὰ τὴν μάχην τοῦ Κιλκὶς κατεσφάγησαν 7.800 ἀξιωματικοὶ (Ταγματάρχης Παντελῆς Καζαμίας, μοίραρχος Λειβαδίτης, ἀνθυπομοίραρχοι Ψημμένος, Ἀσημακόπουλος, ὁπλαρχηγοί, ὁπλῖται καὶ 18 παπάδες Παπαδημήτρης, Νικολαΐδης, Φαρμακόπουλος κλπ. καὶ ἐκ τοῦ ἀμάχου πληθυσμοῦ ὑπὸ τῶν Ἐαμοβουλγάρων. Ἀνθυπολοχ. Τσάρας Δημ., Ὀρφανίδης Θ., Δημητριάδης Χ., Θεοχαρίδης Ι. κλπ.). Κύριοι βουλευταί, ἐὰν παρακολουθήσετε τὴν μανίαν τῶν κατακτητῶν ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου τοῦ ΕΑΜ–ΣΝΟΦ–ΟΧΡΑΝΑ κλπ. ἐναντίον τοῦ Ἑλληνικοῦ στοιχείου καὶ κυρίως τοῦ προσφυγικοῦ ἐκ δύο σημείων ἐκ διαμέτρου ἀντίθετον φαινομενικῶς, ἀλλὰ πάντοτε μὲ τὸν αὐτὸν σκοπόν, θὰ ἀντιληφθῆτε εἰς ὅλην του τὴν αἴγλην τὸν ἀγῶνα τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως τοῦ Ε.Ε.Σ. Μακεδονίας ἀγῶνα, τὸν ὁποῖον διεξήγαγεν ὁ ἁπλοϊκὸς Λαὸς τῆς ὑπαίθρου καὶ ἐὰν παραβάλετε τὰς θυσίας του καὶ τὰ ἐπιτευχθέντα ἀποτελέσματα, θὰ ὁμολογήσητε ὅτι αὐτοὶ ἐματαίωσαν ὅλα τὰ σύμφωνα καὶ τὰ σχέδια τοῦ ΕΑΜ–ΕΛΑΣ–ΣΝΟΦ. Κύριοι βουλευταί, ὅλη ἡ Ἑλλὰς ἔχει βαφῆ μὲ τὸ τίμιον αἷμα τῶν ἀφανῶν ἡρώων τοῦ πολέμου καὶ ἰδίως τῆς στυγνῆς κατοχῆς καὶ ἔχει ὕψιστον καθῆκον ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ὡς ἐκφράζουσα τὴν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νὰ τιμήσῃ καὶ νὰ δικαιώσῃ τὸν ἀγῶνα των, καὶ νὰ προστατεύσῃ τὰς ἀπορφανισθείσας οἰκογενείας των, αἱ ὁποῖαι ἔμειναν εἰς τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ καὶ εἰς τὴν βορὰν τῆς ξένης προπαγάνδας, ἄστεγοι, γυμνοί, ἀνυπόδητοι καὶ ἀπροστάτευτοι στερούμενοι τῶν πάντων. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Χούτας ἔχει τὸν λόγον.

§72Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Ὡς εἰσηγητὴς τῆς προτάσεως τοῦ κατατεθέντος αὐτοῦ ψηφίσματος ἐπρόκειτο νὰ ὁμιλήσω πρῶτος. Ἐπειδὴ ὅμως διεπιστώθη ἡ ὁμόφωνος γνώμη τῆς Βουλῆς νὰ ἐγκρίνῃ τὸ ψήφισμα τοῦτο ἄνευ οὐδεμιᾶς συζητήσεως καὶ διὰ νὰ κερδίσωμεν χρόνον, ὁ ὁποῖος αὐτὰς τὰς στιγμὰς εἶναι πολύτιμος, διότι πρόκειται νὰ διακοποῦν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, δεχόμεθα νὰ παραιτηθῶμεν τοῦ λόγου, δεδομένου ὅτι τὸ ψήφισμα αὐτὸ ἐνεκρίθη ὁμοφώνως ἀπὸ τὴν Βουλήν, καὶ νομίζω ὅτι αἱ περαιτέρω συζητήσεις παρέλκουν.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Σχινᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§74Σ. ΣΧΙΝΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐλησμονήθη ἕνας παράγων τῆς ἡρωϊκῆς Ἀντιστάσεως, ὁ παράνομος τύπος, ὁ ὁποῖος ἐβοήθησε καὶ ἐνεψύχωσε κατὰ τὸ διάστημα τῆς Κατοχῆς καὶ ἔδωσε θύματα πάμπολλα. (Χειροκροτήματα).

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Πιπιλιάγκας ἔχει τὸν λόγον.

§76Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Ἐπειδὴ ἡ Βουλὴ ὁμοφώνως ἐψήφισε τὸ ψήφισμα καὶ ἤδη μᾶς ἔδωσε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ὁμιλήσωμεν, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον θὰ παρακαλέσω τόσον τὴν Κυβέρνησιν ὅσον καὶ τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ τοὺς Ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων, ὅπως εἰς τὸν καταρτισμὸν τῆς διακομματικῆς ἐπιτροπῆς προσέξουν νὰ βάλουν βουλευτὰς γνωρίζοντας τὴν δρᾶσιν τῶν ὁμάδων ἀντιστάσεως καὶ τῶν Ἐθνικῶν Ὀργανώσεων, οὕτως ὥστε οἱ βουλευταὶ νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐξάρουν τὸ ἔργον τῶν Ὀργανώσεων αὐτῶν. Διότι, Κύριε Πρόεδρε, μὴ λησμονῆτε ὅτι ὑπάρχουν ἀφανεῖς ἥρωες εἰς τὴν Δυτικὴν Μακεδονίαν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀνεφέρθησαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ τοιοῦτος εἶναι ὁ θρυλικὸς ἀρχηγὸς Παπαδόπουλος.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Λαδᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§78Α. ΛΑΔΑΣ. Ἕν ζήτημα, τὸ ὁποῖον μᾶς ἐνδιαφέρει εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἐμνημονεύσατε ὅλας τὰς περιπτώσεις τῶν προσώπων τὰ ὁποῖα ἔδρασαν ἐθνικῶς ἀλλὰ ἀσφαλῶς δὲν ὑπέπεσεν εἰς τὴν ἀντίληψίν σας μία περίπτωσις ἐθνικῆς δράσεως, τὴν ὁποίαν παρουσίασαν ὡρισμένοι Ἕλληνες εἰς τὴν Δυτικὴν Μακεδονίαν καὶ συγκεκριμένως εἰς τὸν Νομὸν Κοζάνης. Θὰ θεωρήσω ἀπαραίτητον ἡ Βουλὴ νὰ μὲ προσέξῃ καὶ νὰ μοῦ ἀφήσῃ ὀλίγα λεπτὰ τῆς ὥρας. Θέλω περισσότερον νὰ ἀποτιθῇ φόρος τιμῆς εἰς ὡρισμένα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἔδειξαν ἐθνικωτάτην δρᾶσιν καὶ τὰ ὁποῖα ἔπεσαν δολοφονικῶς ἐκ μέρους τῶν κομμουνιστῶν ἐν τῇ ἐκτελέσει τοῦ ἔργου των. Κύριοι συνάδελφοι, εὑρισκόμεθα εἰς τὰ τέλη τοῦ ἔτους 1943 ὑπὸ τὴν μαύρην Ἰταλικὴν κατοχήν. Δύο Καραμπινιέροι διέτρεχον τὰς πόλεις καὶ ἐνέσπειραν τὸν τρόμον καὶ τὸν πανικὸν εἰς τοὺς κατοίκους τῆς ὑπαίθρου χώρας. Ἦτο ἡ ἐποχή, κατὰ τὴν ὁποίαν ὄχι μόνον οἱ Ἰταλοί, ἀλλὰ καὶ οἱ συνεργάται των Κομιτατζῆδες Βούλγαροι, ἀλλὰ καὶ οἱ λεγεωνάριοι Ρουμανοβλάχοι, εἰς κοινὴν καὶ ἀγαστὴν συνεργασίαν ἐφρόντιζον διὰ τὴν ἐξόντωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ στοιχείου......... Ἦτο ἡ μαύρη ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν διέτρεχον τὴν ὕπαιθρον ἓν σῶμα ἀπὸ Καραμπινιέρηδες, καὶ τὰ τάγματα θανάτου, τὰ ὁποῖα δὲν ἀπέβλεπον εἰς τίποτε ἄλλο παρά, ἐπαναλαμβάνω, εἰς τὴν ἐξόντωσιν κάθε ἁγνοῦ Ἑλληνικοῦ στοιχείου τὸ ὁποῖον ὑπῆρχεν. Ὑπὸ τὸ κράτος αὐτὸ τῆς τρομοκρατικῆς καταστάσεως, ὑπὸ τὸ κράτος αὐτὸ τῆς τυραννίας ἡ ὁποία ὑπῆρχε, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔδειξεν ἕνα δεῖγμα ἀπαραγράπτου μεγαλείου καὶ ἡρωϊσμοῦ. Ὁμιλῶ διὰ τὴν μάχην τοῦ Φαρδοκάμπου. Εἰς τὴν ὁδὸν Γρεβενῶν πρὸς Κοζάνην, ἀνταρτικαὶ ὁμάδες προσέβαλον Ἰταλικὰ αὐτοκίνητα. Ἀμέσως, τάγμα στρατοῦ, ὠργανωμένον, μὲ μηχανοκινήτους δυνάμεις, μὲ ὀρεινὸν πυροβολικόν, ἐκινήθη ἐναντίον τῆς πόλεως Σιατίστης, διότι εἶχον τὴν πληροφορίαν ὅτι, ἐκ Σιατίστης προήρχοντο οἱ ἀντάρται, οἱ ὁποῖοι ἐπροξένησαν τὴν ζημίαν εἰς τοὺς Ἰταλούς. Ἐκινήθησαν μὲ τὸν μοναδικὸν σκοπὸν νὰ καταστρέψουν καὶ νὰ κατακαύσουν τὴν πόλιν Σιάτιστα. Αἱ ἐθνικαὶ ὁμάδες, ἐν συνεργασίᾳ μὲ δύο ἀνταρτικὰς ὁμάδας, αἱ ὁποῖαι ὑπῆρχον τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἐκινήθησαν ἐναντίον τῶν Ἰταλῶν, καὶ ἀπὸ αὐτὴν τὴν στιγμὴν γράφεται μία ὡραία, ἡ ὡραιοτέρα ὅλων, σελὶς τῆς ἱστορίας τῆς Ἑλληνικῆς ζωῆς μας. Εἶναι ἡ μάχη τοῦ Φαρδοκάμπου ὅπου, χίλιοι μόνον Ἕλληνες, ἀνοργάνωτοι εἰς πολεμικὰ μέσα σύγχρονα, χωρὶς νὰ ἔχουν καμμίαν γνῶσιν ἀπὸ οἱανδήποτε τεχνικήν, τὴν ὁποίαν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐφαρμόσουν ἐναντίον ὑπερτέρου καὶ συγχρονισμένου εἰς μηχανικὰ μέσα ἐχθροῦ, ἐκινήθησαν ἐναντίον αὐτοῦ καὶ ἐπέτυχον τὴν αἰχμαλωσίαν ὁλοκλήρου τοῦ τάγματος τοῦ στρατοῦ τῶν Ἰταλῶν. Συνελήφθησαν, κύριοι συνάδελφοι, 586 αἰχμάλωτοι, ὅλοι ὅσους εἶχε ἡ δύναμις τοῦ τάγματος στρατοῦ. Ἐφονεύθησαν 36 στρατιῶται, καὶ ἐφονεύθησαν ἐπίσης καὶ 10 ἀξιωματικοί. Ἐκ τῶν ἡμετέρων δυνάμεων εἴχομεν 2 μόνον νεκροὺς καὶ 10 τραυματίας. Τὴν ὅλην αὐτὴν ἐπιχείρησιν, κύριοι συνάδελφοι, τὴν διηύθυνον Ἕλληνες, Ἕλληνες Ἐθνικόφρονες ἁγνοὶ τὴν ψυχὴν καὶ τὸ φρόνημα. Ἐπὶ κεφαλῆς αὐτῶν τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ἡρώων ἦτο ὁ ἀντισυνταγματάρχης Κοντονάσης, ὁ ὁποῖος σήμερον ἔχει, καὶ δικαίως, τὴν τιμητικὴν θέσιν τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τῶν Διανομῶν τῆς Οὔνρρα. (Χειροκροτήματα). Τὸν ἐπλαισίωσαν ἁγνοὶ Ἕλληνες ἀξιωματικοί, οἱ Πόρτης, Πάντζιος, Ἀγγελόπουλος καὶ Σιδηρόπουλος, ταγματάρχαι οἱ δύο τούτων. Ποῖον ἦτο τὸ ἀποτέλεσμα αὐτῶν τῶν ἡρώων ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι, ὅπως σᾶς εἶπα, ἔγραψαν τὴν ὡραιοτέραν σελίδα τῆς ἱστορίας τῆς Ἑλλάδος μας, ἐν συνεχείᾳ πρὸς τὸ Ἀλβανικὸν ἔπος; Τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο, αὐτοὶ οἱ ἀξιωματικοὶ νὰ δολοφονηθοῦν, νὰ κατατεμαχισθοῦν ἀνάνδρως ἀπὸ μέρους τῶν Κομμουνιστῶν, ὅταν οὗτοι ἀθώως ἐνέπεσαν εἰς ἐνέδραν τῶν κομμουνιστῶν εἰς τὸ χωρίον Αὐγερινός.

§79Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Αὐτὰ ἔπρεπε νὰ τύχουν μεγαλυτέρας δημοσιότητος.

§80Α. ΛΑΔΑΣ. Δυστυχῶς, κύριοι συνάδελφοι, οἱ ἀφανεῖς αὐτοὶ ἥρωες δὲν ἦλθον, μέχρι σήμερον, εἰς τὸ φῶς τῆς δημοσιότητος. Ἐλπίζω καὶ πιστεύω ὅτι ἡ ἱστορία ἡ ἀδέκαστος, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ φωτίσῃ τὴν δρᾶσιν τῶν προσώπων αὐτῶν, καὶ θὰ διδάξῃ εἰς τὸ μέλλον ὅτι, οἱ Ἕλληνες οἱ ὁποῖοι ἐμπνέονται ἀπὸ ἁγνὸν πατριωτισμὸν καὶ ἡρωϊσμόν, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ δικαιώνωνται ἀπὸ τὸν λαὸν ἀπὸ τὸν ὁποῖον προέρχονται. (Χειροκροτήματα). Δὲν θέλω, κύριοι συνάδελφοι, νὰ σᾶς ἀπασχολήσω περισσότερον. Ἀκριβῶς, ἡ ὁμιλία μου αὐτὴ δὲν ἐπέχει τίποτε ἄλλο, παρὰ ἕνα φόρον τιμῆς ἀπέναντι τῶν ἡρώων αὐτῶν, τοὺς ὁποίους σᾶς ἐμνημόνευσα. (Χειροκροτήματα).

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Παπαδόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§82Ι. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἤθελον ἡ αἴθουσα καὶ τὰ θεωρεῖα νὰ εἶναι πλήρη, ὅταν θὰ ἐγίνετο λόγος διὰ τὴν ἡρωϊκὴν ἀντίστασιν, καὶ ἐπειδὴ ἡ ὥρα παρῆλθεν καὶ οἱ κύριοι συνάδελφοι ἔχουν ἐξέλθει τῆς αἰθούσης, παραιτοῦμαι τοῦ λόγου, αὐτὴν τὴν φοράν, καὶ ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὁμιλήσω ἄλλην φοράν, ὅταν θὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον. (Χειροκροτήματα).

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Δούμπας ἔχει τὸν λόγον.

§84Ι. ΔΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὴν ἑσπέραν ταύτην κατὰ τὴν ὁποίαν γίνεται ἡ ἀποθέωσις τοῦ ἀγῶνος τοῦ ἐθνικοῦ τῆς ἀντιστάσεως, τὴν ἑσπέραν ταύτην κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξεφράσθη ἡ εὐγνωμοσύνη τῆς Συνελεύσεως, καὶ δι’ αὐτῆς, ὁλοκλήρου τοῦ Ἔθνους, πρὸς τοὺς ἀγωνιστάς, θὰ ἦτο παράλειψις, καὶ παράλειψις ἀδικαιολόγητος, ἐὰν δὲν ἐγένετο μνεία καὶ διὰ μίαν μικρὰν ὀργάνωσιν, ὑπὸ τὰ στοιχεῖα Ο.Α.Γ., ἡ ὁποία ἠργάσθη κατὰ τὴν κατοχὴν ἀθορύβως μὲ ἰδικά της μέσα, ἄνευ βοηθείας οὐδεμιᾶς ἐκ μέρους τῶν Συμμάχων, ἢ οἱασδήποτε ἄλλης ὀργανώσεως, καὶ ἐνήργησε τρομακτικὰ σαμποτάζ, ἰδίως εἰς τὰ ἀεροπλάνα. Θὰ ἐνθυμῆσθε ὅλοι, ὅτι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην κατερρίπτοντο ἀλλεπάλληλα τὰ ἀεροπλάνα τῶν Γερμανῶν, καὶ θὰ ἐνθυμῆσθε ἐπίσης ὅτι, συνελήφθησαν ἐκ τῆς ὀργανώσεως αὐτῆς τρία μέλη, ἐκ τῶν ὁποίων τὰ δύο ἐτυφεκίσθησαν, καὶ τὸ ἄλλο κατεδικάσθη εἰς θάνατον. Δὲν ζητοῦν, οὔτε ἐζήτησαν, οὔτε θὰ ζητήσουν τίποτε. Νομίζω ὅμως ὅτι, ἐπειδὴ εἶμαι ἐν πλήρει γνώσει τῆς δράσεως τῆς Ὀργανώσεως αὐτῆς, θὰ ἔπρεπε ἡ Συνέλευσις νὰ ἐκφράσῃ τὴν εὐγνωμοσύνην της πρὸς τὴν Ὀργάνωσιν αὐτήν. (Χειροκροτήματα).

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γ. Βορρές.

§86Γ. ΒΟΡΡΕΣ. Ἐπειδὴ ἐξ ἀφορμῆς τῆς σημερινῆς ἐπετείου τῆς ἐξορμήσεως τοῦ Στρατηγοῦ Ζέρβα, ὅστις μὲ τοὺς ὡραίους ἀγῶνας του, ἀνεδείχθη ἄξιος τῆς πατρίδος, διηυρύνθη ἡ συζήτησις περὶ τῶν ἀγωνιστῶν τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως, θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου ὅπως ποιήσωμαι μνείαν τῶν ἐθνικῶν ὁμάδων Τριφυλλίας, αἵτινες τὸ πρῶτον ἐνεφάνισαν τὴν ἐθνικὴν ἀντίστασιν ἐν Πελοποννήσῳ, καὶ τὰς ὁποίας κατόπιν μυρίων κινδύνων, συνεκροτήσαμεν ἐκεῖ, ὑπὸ τοὺς γενναίους ἀξιωματικοὺς Γαλανόπουλον, Θεοχαρόπουλον, Καίβαν, Μαυροειδῆν, Καραμπεσίνην καὶ ἄλλους, τῶν ἐθνικῶν αὐτῶν ὁμάδων, αἱ ὁποῖαι διὰ τῆς ἐπιτυχοῦς δράσεώς των ἀπησχόλησαν πολλάκις τὸν κατακτητὴν καὶ σπουδαίως θὰ συνέβαλον, ἀνδρούμενοι μὲ τὴν πλήρη στρατιωτικὴν ὀργάνωσιν τὴν ὁποίαν εἶχον εἰς τὴν ταχυτέραν ἐκδίωξιν τοῦ ἐχθροῦ ἐκ Πελοποννήσου. Αἱ ὁμάδες αὐταί, ἀντιμετωπίζουσαι ἄλλοτε τὸν ἐχθρὸν καὶ ἄλλοτε τὸν ΕΛΑΣ, ἀνεδείχθησαν καὶ αὗται ἄξιαι τῆς πατρίδος. Ἀλλ’ οἱ μονοπωλήσαντες τὴν ἀντίστασιν χάριν τῶν σκοτίων σκοπῶν των, ἐπεδίωξαν δι’ ἀκατονομάστων μεθόδων, τὴν ἐξόντωσίν των διότι δι’ αὐτοὺς εἷς ἐδικαιολογεῖτο ἀγών, ὁ διὰ τὴν κατάληψιν τῆς ἐξουσίας καὶ τὴν ἐπιβολὴν τῆς ἐρυθρᾶς δικτατορίας των. Ἐπέτυχον δὲ εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν ἐκινήθησαν δι’ ἐπιχειρήσεις ἐναντίον τοῦ κατακτητοῦ δι’ ἐνέδρας καὶ κυκλώσεως αὐτῶν, νὰ τὰς ἐξοντώσωσι, εἰς Φυγαλείαν, ὅπου ἀμέριμνοι ἀνεπαύοντο, ἐξ ὁλοημέρου πορείας. Ἐκεῖ ἀνάνδρως ἐφονεύθησαν περὶ τοὺς 8 ἀνδρεῖοι ἀξ)κοὶ ἐν οἷς καὶ ὁ Λοχαγὸς Γ. Θεοχαρόπουλος καὶ 200 ἐκλεκτοὶ ἀντάρται. Ἀποτίω ἐλάχιστον φόρον τιμῆς πρὸς τὴν δρᾶσιν των καὶ τὴν θυσίαν των, παρακαλῶ δὲ τὴν Βουλὴν μετ’ ἐμοῦ, ν’ ἀναγνωρίσῃ τὰς ὁμάδας αὐτὰς τῆς Τριφυλλίας, ὡς ἀξίας τῆς πατρίδος διὰ τοῦ ψηφίσματος τοῦ σημερινοῦ. (Χειροκροτήματα).

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Καλλίας ἔχει τὸν λόγον.

§88Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ἐφ’ ὅσον ἐγένετο γενίκευσις τῆς συζητήσεως πρέπει νὰ μνημονευθῇ καὶ ἡ ὀργάνωσις ΠΕΑΝ, τῆς ὁποίας ἡ δρᾶσις ὑπῆρξεν ὑπέροχος καὶ τῆς ὁποίας ὁ ἀρχηγὸς καὶ ἡρωϊκὸς ἀξιωματικὸς Κωνσταντῖνος Περῖκος καθὼς καὶ ἄλλοι γενναῖοι συνεργάται του, ἔπεσαν ὑπὲρ Πατρίδος. (Χειροκροτήματα).

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις θεωρεῖται περαιωμένη. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Μ. Καροῦσος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§90Μ. ΚΑΡΟΥΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμε τὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον;

§92ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. (Ὥρα 10.30′ μ.μ.).