1946.06.26

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 30ὴ

Τετάρτη 26 Ἰουνίου 1946

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 8.00′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Δρόσος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Γ. ΔΡΟΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν Πρακτικῶν).

§3Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως ἀναγράφεται ἡ κατάθεσις ἑνὸς σχεδίου ψηφίσματος ἀφορῶντος τοὺς ὑπαλλήλους τῆς Βουλῆς. Ἐπειδὴ οἱ πλεῖστοι ἐκ τῶν ὑπογραψάντων βουλευτῶν δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψιν ἐν λεπτομερείᾳ τὰς διατάξεις τούτου, περιελήφθησαν δὲ καὶ ὑπογραφαὶ μὴ ὑπογραψάντων, ὅπως ἡ ὑπογραφὴ τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, παρακαλῶ νὰ ἀπαλειφθῇ ἀπὸ τὰ πρακτικὰ ἡ κατάθεσις τοῦ ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον ἀπεσύρθη, διὰ νὰ τὸ ἀνασυνθέσωμεν καὶ νὰ τὸ ὑποβάλωμεν ἐκ νέου.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὰ ἄλλα ὑπάρχει καμμία παρατήρησις;

§5Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ὄχι. Ἡ σύνταξις τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν γίνεται κατὰ τρόπον πλημμελέστατον. Δὲν ἠξεύρω, ἐὰν αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὸ γεγονός, ὅπως πληροφοροῦμαι, ὅτι ἐκ τῶν ἐννέα ὑπαλλήλων τῶν τεταγμένων διὰ τὴν σύνταξιν τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν, τέσσαρες ἕως πέντε ἀσχολοῦνται, ἀλλ’ εἶναι γεγονός, ὅτι ἡ σύνταξις τῶν πρακτικῶν γίνεται κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε οἱ περισσότεροι ἐξ ἡμῶν δὲν ἀναγνωρίζουν, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ εἴπουν αὐτά, τὰ ὁποῖα περιέχονται εἰς τὰ πρακτικά. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ ἀσχοληθῇ αὐτοπροσώπως ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ὥστε νὰ ὑπάρξῃ θεραπεία τοῦ ἀτόπου.

§6Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω τὸ ἴδιον παράπονον. Ἀφ’ ὅτου ἱδρύθη ὁ ἐκπαιδευτικὸς ὅμιλος, ὅλοι οἱ νέοι Ἕλληνες εἶναι, δυστυχῶς, ἀγράμματοι καὶ ἕνεκα τούτου ἠναγκάσθην εἰς τὰ 1932 νὰ δηλώσω, ὅτι δὲν ἀναγνωρίζω τοὺς λόγους μου, οὔτε εἰς τὰ ἐπίσημα, οὔτε εἰς τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά, διότι ὅλοι οἱ λόγοι μου εἶναι ἀσυνάρτητοι καὶ δὲν φανερώνουν, οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον. Ἐὰν δὲν μεταβληθῇ τὸ ἐκπαιδευτικὸν σύστημα, ἡ Ἑλλὰς εἶναι καταδικασμένη νὰ εἶναι ἡ χώρα τῶν ἀγραμμάτων.

§7Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο πιθανῶς νὰ ὀφείλεται εἰς ὑπερβολικὴν κόπωσιν τῶν ἀσχολουμένων μὲ τὴν ἐργασίαν αὐτὴν ὑπαλλήλων καὶ εἰς τὸ ὅτι ἀμείβονται γλισχρότατα.

§8Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκυκλοφόρησαν σήμερον τὰ φύλλα τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὰ ὁποῖα δημοσιεύονται τὰ πρῶτα ψηφίσματα τῆς Βουλῆς. Ὀφείλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν καὶ ὑμῶν καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Ἡ δημοσίευσις ἐγένετο κατὰ τρόπον συνταγματικῶς ἀξιοθρήνητον καὶ μαρτυροῦντα πλήρην ἄγνοιαν στοιχειωδῶν συνταγματικῶν διατάξεων. Ἐφ’ ὅσον λοιπόν, κοπτόμεθα ὑπὲρ τῆς συνταγματικῆς νομιμότητος, πρέπει νὰ φροντίσωμεν, ὥστε τὰ ἰδικά μας, τοὐλάχιστον, ψηφίσματα νὰ δημοσιεύωνται κατὰ τρόπον συνταγματικόν. Ὑπάρχουν δύο διάφορα ζητήματα. Τὸ ψήφισμα, αὐτὸ καθ’ ἑαυτό, εἶναι ἔργον τῆς παρούσης Συνελεύσεως, ἔχει ἀρχὴν καὶ τέλος τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Προέδρου αὐτῆς. Πέραν τούτου εἶναι ἡ πρᾶξις τῆς ἐκδόσεως τοῦ ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον ἐκδίδεται ὑπὸ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐξουσίας. Ἡ πρᾶξις αὐτὴ πρέπει νὰ προσυπογράφηται ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν, διότι ἄλλως εἶναι ἄκυρος. Ἰδού, λοιπόν, κατὰ ποῖον τρόπον ἀξιοθρήνητον ἐδημοσιεύθησαν τὰ ψηφίσματα. Ἀναμιγνύεται ἡ πρᾶξις τῆς ἐκδόσεως μὲ τὸ περιεχόμενον τοῦ ψηφίσματος καὶ προσυπογράφει, ὡς ὑπεύθυνος τοῦ Ἀντιβασιλέως, ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Θεοτόκης. Λοιπὸν παρακαλῶ νὰ ἀνακληθοῦν τὰ φύλλα τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως πλήρως, νὰ ἀναδημοσιευθοῦν δὲ κατὰ τὸ ἑξῆς ὀρθὸν καὶ μόνον δυνατὸν περιεχόμενον. «Ἔχοντες ὑπ’ ὄψει τὸ ἀπὸ τάδε ψήφισμα τῆς Δʹ Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων, ἀποφασίζομεν καὶ διατάσσομεν νὰ δημοσιευθῇ διὰ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως τὸ εἰρημένον ψήφισμα ἔχον ὡς ἕπεται». Μετὰ θὰ τίθεται τὸ κείμενον, ἡ ἡμερομηνία τῆς ψηφίσεως τοῦ ψηφίσματος καὶ θὰ ἀκολουθῇ ἡ φράσις: «Τὸ Ἡμέτερον Ὑπουργικὸν Συμβούλιον θέλει προσυπογράψει καὶ δημοσιεύσει τὸ παρὸν κλπ.», ἡ ἡμερομηνία τῆς πράξεως ταύτης, ἡ ὑπογραφὴ τοῦ Ἀντιβασιλέως καὶ τῶν ὑπευθύνων Ὑπουργῶν.

§9Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὑπενθυμίζω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ ψηφίσματος τοῦ κανονιστικοῦ, εἰς τὸ σχέδιον ὑπῆρχε διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ ψηφίσματα προσυπέγραφε καὶ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ ἡ ὁποία διάταξις ἀπηλείφθη ἀποφάσει τῆς Βουλῆς. Ἐπίσης ὑπενθυμίζω, ὅτι διεμαρτυρήθην καὶ παρεκάλεσα τὴν Βουλὴν νὰ μὴ τὸ κάμῃ αὐτὸ καὶ ἡ Βουλὴ δὲν τὸ ἐδέχθη. Συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὸν κ. Βαμβέτσον, ὅτι δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ καλύτερος τρόπος τῆς δημοσιεύσεως τῶν ψηφισμάτων καί, ἐφ’ ὅσον θέλει ἡ Βουλή, εἶναι ἀκόμη καιρὸς νὰ διορθωθῇ τοῦτο, ὥστε νὰ εὑρεθῇ τρόπος νὰ προσυπογράφῃ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον.

§10Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἡ ὑπὸ τῆς Βουλῆς γενομένη εἰς τὸ ψήφισμα ἐκεῖνο τροποποίησις, δὲν ἀπαλλάσσει τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ τὴν εὐθύνην τῆς ἀτυχοῦς δημοσιεύσεως, διότι ὁ τρόπος αὐτῆς ὑπηγορεύετο ἐκ τοῦ ἰσχύοντος δικαίου. Ὁ Ἀντιβασιλεύς, ὁ ἀσκῶν τὴν Ἐκτελεστικὴν Ἐξουσίαν, δὲν ἔχει καμμίαν συμμετοχὴν εἰς τὸ ἀναθεωρητικὸν ἔργον τῆς Βουλῆς. Αὐτὸς δὲν ἔχει νὰ κάμῃ τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ δώσῃ τὸ ψήφισμα πρὸς δημοσίευσιν. Ἄρα ἐπὶ κεφαλῆς καὶ εἰς τὸ τέλος τῶν ψηφισμάτων δὲν θὰ εἶναι ἡ ὑπογραφὴ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ εἰς τὸ μέσον, διότι ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς δὲν εἶναι ὑπεύθυνος Ὑπουργός.

§11Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ τὸ λάβῃ αὐτὸ ὡς ἀπόφασιν.

§12Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Πόρισμα θὰ εἶναι, ὅτι θὰ δημοσιευθοῦν κατὰ τὸν τύπον αὐτόν.

§13Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τὸ δεύτερον σημεῖον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως εἶναι, ὅτι παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς νὰ μελετήσουν τὰ ἄρθρα 29 καὶ 49 τοῦ Συντάγματος τοῦ 1927, τὸ ὁποῖον ἰσχύει σήμερον, δυνάμει τῆς ὑπ’ ἀριθ. Ζʹ Συντακτικῆς Πράξεως τοῦ Ὀκτωβρίου 1935. Τὰ ἄρθρα αὐτὰ παραβιάζονται συστηματικῶς. Ἐν πρώτοις, κατὰ τὸ ἄρθρον 29 τοῦ Συντάγματος τοῦ 1927, οὐδεμία πρότασις ἀφορῶσα αὔξησιν τῶν ἐξόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ μισθοδοσίαν ἢ σύνταξιν προέρχεται ἐκ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Γερουσίας. Μᾶς διενείματε δέκα τοιαύτας προτάσεις βουλευτῶν, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ ἐπιστραφοῦν εἰς τοὺς καταθέσαντας αὐτάς, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον αἱ διατάξεις περὶ συντάξεων προέρχονται μόνον ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν μετὰ γνώμην τῆς ὁλομελείας τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Ἐπίσης μᾶς διενεμήθησαν δύο τοιαῦτα νομοσχέδια, ἓν ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἕτερον ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, περὶ ἀπονομῆς συντάξεων. Τὰ νομοσχέδια αὐτὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἔλθουν πρὸς συζήτησιν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἓν περὶ ἀπονομῆς συντάξεων, ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Ναυτικῶν, ἀπεσύρθη.

§15Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἔχομεν τὸ ἄλλο, τοῦ Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν. Καὶ ἡ τελευταία παρατήρησίς μου εἶναι αὕτη, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 49 τοῦ Συντάγματος, ὁσάκις τροποποιοῦνται νόμοι. «Πρότασις νόμου, σκοποῦσα τὴν τροποποίησιν διατάξεων προηγουμένου νόμου, δὲν εἰσάγεται πρὸς συζήτησιν, ἐὰν εἰς μὲν τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν δὲν καταχωρῆται ὁλόκληρον τὸ κείμενον τῆς τροποποιουμένης διατάξεως, εἰς δὲ τὸ κείμενον τῆς προτάσεως ὁλόκληρος ἡ νέα διάταξις, καθὼς διαμορφώνεται μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν». Παρακαλοῦνται οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ νὰ ἀνακοινώσουν τὴν διάταξιν αὐτὴν τοῦ Συντάγματος εἰς τὰς ὑπηρεσίας των, διότι ἀναγκαζόμεθα νὰ ἐπιστρέφωμεν νομοσχέδια μὴ συντεταγμένα κατὰ τὴν διάταξιν αὐτὴν τοῦ Συντάγματος.

§16Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Αὐτὸ δὲν ἔγινε ποτέ.

§17Χ. ΛΑΔΑΣ. Πάντοτε ἐτηρήθη ἀπὸ τοῦ 1928–1932.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν πρακτικῶν, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι τοῦτο γίνεται, διότι οἱ ὑπάλληλοι εἶναι καταπεπονημένοι. Ἐξ ἄλλου, συνήθως, οἱ πλεῖστοι τῶν κ. συναδέλφων μεταβαίνουν εἰς τὸ γραφεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον συντάσσονται τὰ πρακτικὰ καὶ ὑπαγορεύουν τοὺς λόγους των, ἀκόμη δὲ καὶ συντάσσουν αὐτούς.

§19Χ. ΛΑΔΑΣ. Πολὺ καλὰ κάμνουν, διὰ τὰ ἐπίσημα πρακτικά, τὰ ὁποῖα εἶναι περίληψις, κακῶς ὅμως διὰ τὰ ἐστενογραφημένα.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ, ὅτι ἡ ὑπηρεσία τῆς Βουλῆς προσπαθεῖ νὰ κάμῃ πᾶν τὸ δυνατόν.

§21Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἐπὶ τῶν πρακτικῶν, κ. Πρόεδρε, ὑπάρχει μία διακοπὴ ἰδική μου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Τάξεως, ἡ ὁποία κακῶς διετυπώθη. Θὰ παρακαλέσω νὰ διορθωθῇ.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, νὰ διορθωθῇ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως ὡς διωρθώθησαν. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Μ. Καροῦσος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§23Μ. ΚΑΡΟΥΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ὀρφανίδης, καταθέτει ὑπόμνημα τῆς ὀργανώσεως αἱμοδοτῶν τῆς Ἑλλάδος αἰτούντων ὅπως, ἡ ὑπηρεσία διανομῶν Αου διαμερίσματος διανέμῃ ηὐξημένα καὶ δωρεὰν τὰ τρόφιμά των. Ὁ Σύνδεσμος ἰδιωτικῶν καπνοπωλῶν Θεσ)νίκης, (Ἡ Ἕνωσις), ἡ Γενικὴ Ἕνωσις Ἀναπήρων 1912–22 καὶ ἡ Ἕνωσις Μεγάλης Ἑλλάδος, καταθέτουσιν ὑπόμνημα ζητοῦντες τὴν διαρρύθμισιν ἐπὶ τῶν ποσοστῶν κέρδους εἰς 15% καὶ τὴν προαιρετικὴν παραλαβὴν τῶν σιγαρέττων πολυτελείας. Ἡ Ἑλληνικὴ Ἐκπαιδευτικὴ Ἑταιρεία, διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ εἰσέτι παροχὴν οὐδεμιᾶς διαπιστώσεως ἐκτιμήσεως τοῦ ἀπολεσθέντος πληρώματος τοῦ ναρκαλιευτικοῦ «Πηνιὸς» καὶ ζητεῖ, ὅπως τελεσθῇ ἐπιμνημόσυνος δέησις, τὸν εὐπρεπισμὸν τῶν τάφων τῶν θυμάτων, προαγωγὴν εἰς τὸν ἀμέσως ἀνώτερον βαθμὸν καὶ ἀπονομὴν συντάξεως. Ἡ Γενικὴ Συνομοσπονδία ἐπαγγελματιῶν αὐτοκινηστῶν τῆς Ἑλλάδος, καταθέτει ὑπόμνημα διαμαρτυρομένη διὰ μελετωμένην ἀναδιοργάνωσιν τῆς Υ.Ε.Κ.Α καὶ ζητεῖ τὴν ἐξέτασιν τῶν δικαίων αἰτημάτων αὐτῶν. Οἱ διασωθέντες ἐκ τῆς ὁμαδικῆς ἐκτελέσεως τὴν 29ην Σεπτεμβρίου 1941 κάτοικοι Δοξάτου, καταθέτουν ὑπόμνημα ζητοῦντες τὴν χορήγησιν εἰδῶν ἱματισμοῦ καὶ τροφίμων, χορήγησιν κτηνῶν, γεωργικῶν ἐργαλείων κλπ. Ὁ Νομάρχης Μεσσηνίας διὰ τηλεγραφήματός του παρακαλεῖ ἅπαντας ὑπουργούς, καὶ βουλευτὰς Μεσσηνίας καὶ Λακωνίας, ὅπως παραστῶσιν εἰς τὴν ἐπέτειον μάχης Βέργα. Ὁ Σύλλογος Ἐφέδρων παλαιῶν πολεμιστῶν Ρεθύμνης, ζητεῖ τὴν ἐφαρμογὴν 113 Σ.Π. καὶ κατάργησιν 810701)46 διαταγῆς. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Γόντικας, καταθέτει τηλεγράφημα μονίμου ἐπιτροπῆς πόλεως Κατακώλου, ζητούσης τὴν ἐπιχορήγησιν τοῦ Κράτους, δι’ ἐπιδιόρθωσιν λιμένος Κατακώλου πληγέντος κατὰ τὸν πόλεμον. Οἱ παθόντες ἐκ φυματιώσεως ἕνεκα κακουχιῶν τῆς ἐν εἰρήνῃ στρατιωτικῆς των ὑπηρεσίας Ὑπ)κοὶ καὶ ὁπλῖται ξηρᾶς, ἀέρος, θαλάσσης καὶ χωροφυλακῆς, δι’ αἰτήσεώς των ζητοῦν τὴν κύρωσιν τοῦ νόμου 1602)44. Τὸ Βιοτεχνικὸν Ἐπιμελητήριον Θεσ)νίκης, παραπονεῖται διὰ τὴν συνεχῆ ἀπονέκρωσιν λιμένος Θεσ)νίκης ἐπ’ ὠφελείᾳ λιμένος Πειραιῶς, καὶ ζητεῖ λῆψιν μέτρων. Ὁ Νικόλαος Πλουτινάκης ἐκπρόσωπος κατόχων ραδιοφώνων Βερροίας, ζητεῖ τὴν ἀτελῆ εἰσαγωγὴν 180 ραδιοφώνων ἐκ Βοστώνης Ἀμερικῆς, διὰ τοὺς ἀπολέσαντας ταῦτα κατὰ τὸ διάστημα τῆς κατοχῆς ὑπὸ τῶν Γερμανῶν. Ὁ Κονδαπόγλου κάτοικος Ἀμαλιάδος, βομβόπληκτος ἀνάπηρος, ἀνεγνωρισμένος διὰ τοῦ νόμου 812 ζητεῖ νοσηλείαν. Οἱ φυματικοὶ καὶ συνταχιοῦχοι Ξάνθης, διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ χορήγησιν δανείου ἱματισμοῦ καὶ δανείου δι’ ἀεροθεραπείαν δεκαπλασίου περυσινοῦ. Ὁ Πρόεδρος συνδέσμου βομβοπλήκτων Θεσσαλονίκης, διαμαρτύρεται ἐναντίον νόμου 808 καὶ ζητεῖ τὴν λῆψιν μέτρων διὰ τὴν μὴ ἔξωσιν ἐπαγγελματιῶν ἐκ τῶν ἰσραηλιτικῶν καταστημάτων. Τὸ Ἐθνικὸν κόμμα χιτῶν Αἰτωλικοῦ διαμαρτύρεται διὰ τὴν μετάθεσιν τηλεγραφητοῦ Ἀποστόλου Καπώνη. Ἡ Ἀθηνᾶ Δημητριάδου κάτοικος Λαμίας, ζητεῖ τὴν παράδοσιν τῆς οἰκίας της ἐπιτεταγμένης παρὰ Χωροφυλακῆς. Οἱ Σηροτρόφοι Διδυμοτείχου ζητοῦν αὔξησιν προκαταβολῆς 6.000 κατὰ χιλιόγραμμον. Ὁ Σύνδεσμος ἐργοστασιαρχῶν μακαρονοποιΐας Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, διαμαρτύρεται διὰ νομοθετικὸν Διάταγμα συγκεντρώσεως σίτου. Ἡ Ἕνωσις Συνεταιρισμῶν Λαρίσης διαμαρτύρεται διὰ χορηγούμενα δάνεια ὑπὸ Α.Τ.Ε. καὶ ζητεῖ τὴν αὔξησίν των. Ἡ Ἐθνικὴ Φιλελευθέρα Νεολαία Ἀθηνῶν, διαμαρτύρεται δι’ ἐπικειμένην διακοπὴν φοιτητικῶν συσσιτίων καὶ ζητεῖ τὴν ἐνίσχυσιν τούτων. Ὁ Δήμαρχος Ρεθύμνου, ζητεῖ ὅπως τὸ ἀνατολικὸν τμῆμα Ἐπαρχίας Μυλοποτάμου, μὴ ἀποχωρισθῇ τοῦ Νομοῦ. Ἡ Γεωργικὴ Ἕνωσις Βερροίας διαμαρτύρεται διὰ Ν.Δ. 734)42 ἀφορῶν τὴν κρατικοποίησιν καὶ ζητεῖ τὴν ἀκύρωσιν τοῦ ἀνωτέρου Διατάγματος. Ἡ Ἕνωσις Φυματικῶν Καβάλλας, διαμαρτύρεται δι’ ἀπόφασιν Ὑπουργοῦ Ἐργασίας περὶ χορηγήσεως ἀεροθεραπείας εἰς καπνεργάτας εἰς τὸ δεκαπλάσιον τῆς περυσινῆς ἀντιπροσωπεῦον 100.000 δραχ. κ.λ.π. Ὁ Λαὸς Καρπενησίου καὶ Εὐρυτανίας, ἐπιδοκιμάζει τὰς προσπαθείας Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν Ἐθνικῶν διεκδικήσεων, καὶ δηλοῖ, ὅτι ἵσταται παρὰ τὸ πλευρὸν αὐτῆς. Ὁ Λαὸς Ἰωαννίνων καὶ Λιτοχωρίου, διαμαρτύρεται δι’ ἐξαπολυθεῖσαν ἀγρίαν τρομοκρατίαν ὑπὸ ἐαμοκομμουνιστῶν, καὶ ζητεῖ τὴν ἄμεσον ἐπιβολὴν τάξεως. Ὁ Πρόεδρος Πανεβρίου σηροτροφικῆς ἐπιτροπῆς, διαμαρτύρεται δι’ ἀναστάτωσιν ὁλοκλήρου τοῦ Νομοῦ Ἔβρου λόγῳ τῆς ἐπιμόνου στάσεως τράστ, μεταξοβιομηχάνων, καὶ ζητεῖ, τὴν ἐπίλυσιν τοῦ ζητήματος παρὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Σερρῶν, διαμαρτύρεται διὰ τὸν τραυματισμὸν Ἰωάννου Πατσοπούλου, παρ’ ἀγνώστων, καὶ ζητεῖ τὴν λῆψιν δραστικῶν μέτρων ἀσφαλείας. Ἡ Ἐθνικὴ Πατριωτικὴ Ἕνωσις Βόλου, διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ Ἐθνικόφρονος Προέδρου Κοινότητος Ἁγίου Λαυρεντίου Ἀλεξάνδρου Χαρίφη ὑπὸ ἐαμοκομμουνιστῶν καὶ ζητεῖ τὴν ἄμεσον λῆψιν μέτρων. Ἡ Ὁμοσπονδία Γεωργικῶν Συν)σμῶν Θεσ)νίκης, ζητεῖ τὴν ἀπόδοσιν ἐπιταχθέντων γραφείων τῆς Ὁμοσπονδίας παρὰ τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. Σύμπας ὁ λαὸς χώρας Τριφυλίας καὶ περιχώρων, διαμαρτύρεται διὰ μελετωμένην ἀντικατάστασιν Σταθμάρχου Ἐνωμοτάρχου Νικ. Πλεμένου. Ὁ Σύλλογος Ἀγοραστῶν ἀκινήτων Μαγνησίας, περιόδου 1941–45 καὶ τὸ Ἐπαγγελματικὸν καὶ Βιομηχανικὸν Ἐπιμελητήριον Καλαμῶν, διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ εἰσέτι κατάργησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 114)46 Σ.Π. Ὁ κ. Π. Μαυρομιχάλης. (Ὑπουργὸς Ἀεροπορίας), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 11–5–46 Ν. Δ. «περὶ ἀξιωματικῶν καὶ ἀρχισμηνιτῶν τῆς Βασιλικῆς Ἀεροπορίας ἐξελθόντων τῇ αἰτήσει των ἢ αὐτεπαγγέλτως». Ὁ Βουλευτὴς κ. Ν. Παπαγεωργίου καταθέτει πρότασιν νόμου «περὶ παρατάσεως ἰσχύος μισθώσεως ἰδιωτικῶν δασῶν». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Κ. Παπακωνσταντίνου, Γ. Γκίνης, Ι. Παπαρτεμίου, Α. Μπουκουβάλας, Γ. Βορρές, Α. Ἀναγνωστόπουλος, Π. Μουντζουρίδης, Δ. Γιαννόπουλος, Θ. Πατρινὸς, Α. Ἀντωνίου, Σ. Σχοινᾶς, Γ. Στρᾶτος κ. ἄ. καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἀποκαταστάσεως ἀπολυθέντων κατὰ τὴν ἐχθρικὴν κατοχὴν κλπ. Δημοσίων Πολιτικῶν Ὑπαλλήλων». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Α. Βγενόπουλος, Η. Τσεριώνης, Ν. Μαλλιάκας, καὶ Ν. Ἔξαρχος, καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων περὶ καταστάσεως καὶ συντάξεως τῶν Δημοτικῶν Ὑπαλλήλων». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Ε. Δεδούσης, Α. Μαυροειδῆς, Β. Κρῖκος, Γ. Μπάρδος, Σ. Τρίαντος, Α. Ταλιαδοῦρος, Φ. Κωτούλας, Ν. Παπαγεωργίου, Α. Κακαρᾶς, Σ. Πολυζωγόπουλος, Γ. Τζωρτζόπουλος, Γ. Πλατῆς, καὶ Ι. Λίτσιος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπονομῆς εἰδικῆς συντάξεως εἰς τοὺς διατελέσαντας Διοικητὰς Μεγάλων Μονάδων κατὰ τὸν τελευταῖον πόλεμον».

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὸ ἀκόλουθον τηλεγράφημα τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως Νέας Ζηλανδίας πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. «Ἰωάννην Θεοτόκην Πρόεδρον Βουλῆς–Ἀθήνας Ἐπειδὴ ἡ Βουλὴ πρὸς τὸ παρὸν δὲν λειτουργεῖ ἐπιθυμῶ προσωπικῶς νὰ σᾶς εὐχαριστήσω διὰ τὸ τηλεγράφημά σας, τὸ ὁποῖον ἀπηυθύνατε πρὸς τὴν Βουλὴν Στόπ. Σᾶς διαβεβαιῶ διὰ τὸ συνεχὲς ἐνδιαφέρον τοῦ λαοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως τῆς Νεοζηλανδίας διὰ τὰς τύχας τῆς χώρας σας. Φρέζερ Πρόεδρος Κυβερνήσεως» (Χειροκροτήματα). Ὑπεβλήθη παράκλησις ὑπὸ συναδέλφων, ὅπως πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως τῶν ἐρωτήσεων καὶ ἀναφορῶν, λάβουν τὸν λόγον καὶ ἀπαντήσουν ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος, δεδομένου, ὅτι ἀπουσίαζον καθ’ ἣν στιγμὴν κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν προεκλήθησαν παρὰ τῶν ἀγορευόντων βουλευτῶν τὰ ζητήματα ταῦτα. Ὁ κ. Α. Κωστόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§25Α. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν, καθ’ ἣν ἀπουσίαζον τῆς αἰθούσης τῆς Βουλῆς, ὁ συνάδελφος κ. Καραΐσκος ἀνέφερεν εἰς τὸν λόγον του, ἀναγραφόμενον εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι «οἱ κ. κ. Κωστόπουλος καὶ Λαμπριανίδης εὐθύνονται διὰ τὰς σφαγὰς εἰς Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν, ὡς Κυβερνητικοὶ Ἀντιπρόσωποι ἀπὸ 17–10–44 μέχρι Δεκεμβρίου 1944». Ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι ἡ κατηγορία εἶναι βαρυτάτη. Εὐτυχῶς ὅμως ἀστήρικτος παντελῶς, ὡς ἄλλωστε γνωρίζουν οἱ κύριοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν τύχην νὰ παρακολουθήσουν, ἂν μὴ τι ἄλλο, τὴν ἐξέλιξιν τῆς πολιτικῆς καταστάσεως κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς Κυβερνήσεως Ἐθνικῆς Ἑνότητος. Ἀπεστάλη τὴν 17–10–44 Κυβερνητικὴ Ἀντιπροσωπεία ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ κ. Λαμπριανίδη εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην ἀποτελουμένη ἀπὸ τὸν κ. Λαμπριανίδην, Πορφυρογέννην, ἐμένα καὶ ὡς Στρατιωτικὸν Διοικητὴν τὸν Συνταγματάρχην κ. Πρόκον. Μετὰ τῆς ἀποστολῆς ταύτης ἦλθεν καὶ ἡ Ἀγγλικὴ Ἀποστολὴ ὑπὸ τὸν Συνταγματάρχην κ. Κότυ–Μπόϋντ. Ὑπῆρχε δηλαδὴ μία πλήρης ἀντιπροσωπεία Κυβερνήσεως καὶ συμμάχων, ἡ ὁποία εἶχε τὴν ἐντολὴν νὰ ἐμπεδώσῃ τὴν τάξιν καὶ νὰ προασπίσῃ τὸν πληθυσμὸν ἀπὸ ἐνδεχομένας ἐκτροπάς, αἱ ὁποῖαι θὰ προήρχοντο ἐντεῦθεν ἢ ἐκεῖθεν. Ἡ Ἀντιπροσωπεία αὐτὴ ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ κ. Λαμπριανίδη πραγματικῶς ἔπραξε τὸ καθῆκον της. Ἔμειναν οἱ δύο Ὑπουργοὶ Ἐργασίας καὶ Στρατιωτικῶν ἐπὶ 12–15 ἡμέρας, νομίζω. Κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ ὄχι μόνον δὲν ὑπεβοήθησαν τὸ Ε.Α.Μ. μονομερῶς, ὥστε νὰ προκληθοῦν σφαγαὶ ἐθνικιστῶν ἀνταρτῶν, ἀντιθέτως ὁ κ. Λαμπριανίδης ἔκαμε δύο πράξεις ἡρωϊκὰς καὶ ἐθνικάς. Πρῶτον νὰ ἀναγνωρίσῃ τὸ Ἀνταρτικὸν Σῶμα τοῦ Ἀντὼν Τσαούς, ὡς Ἐθνικὸν Ἀνταρτικὸν Σῶμα.

§26Χ. ΚΑΡΑΪΣΚΟΣ. Διαμαρτυρόμεθα. Ἀπὸ τοῦ 1941 εἶναι ἀνεγνωρισμένον.

§27Α. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἀναγνώρισις ἐγένετο δι’ ἐπισήμου πράξεως, ἡ ὁποία ὑπάρχει, δηλαδὴ διὰ μιᾶς συμφωνίας, τῆς συμφωνίας Καλληφύτου, διὰ τῆς ὁποίας ὁ Ἀντὼν Τσαοὺς καὶ ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Ε.Λ.Α.Σ. Κωνσταντάρας, ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ Στρατιωτικοῦ Διοικητοῦ καὶ τοῦ Ἄγγλου Συνταγματάρχου ὑπέγραψαν τὴν συμφωνίαν. Διατὶ διαμαρτύρεσθε λοιπόν; Ἡ ἄλλη ἐθνικὴ καὶ ἡρωϊκὴ πρᾶξις τοῦ κ. Λαμπριανίδη ὑπῆρξεν, ὅτι ἔδωσε τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς ἀντάρτας τοῦ Ἀντωνίου Φωστερίδη νὰ κρατήσουν ἕνα ὁλόκληρον τομέα τῆς περιοχῆς Δράμας ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν 7ος συνοριακὸς τομεύς, ἀναγνωρίσας οὕτω αὐτοὺς ὡς μίαν μάχιμον μονάδα τακτικοῦ στρατοῦ. Διὰ τὰς σφαγάς, αἱ ὁποῖαι προϋπῆρξαν τῆς ἀφίξεως τῆς ἀποστολῆς εἰς τὴν Δράμαν, δὲν ἔχει οὐδεμίαν εὐθύνην ἡ ἀντιπροσωπεία, ὅπως δὲν ἔχει οὐδεμίαν εὐθύνην καὶ διὰ τὰς σφαγάς, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἴτε ἀπὸ τοὺς μέν, εἴτε ἀπὸ τοὺς δέ, κατὰ τὸν πόλεμον, ὁ ὁποῖος ἐπηκολούθησε, τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1944. Διὰ τὸ διάστημα ἀπὸ 17 Ὀκτωβρίου μέχρι τῆς ἀποχωρήσεως τοῦ τότε Ὑπουργοῦ κ. Δούμπα δὲν εὐθύνεται ἡ ἀντιπροσωπεία διότι σφαγαὶ δὲν ὑπῆρξαν. Ὡς ἀντικαταστάτης τοῦ κ. Λαμπριανίδη ἔκαμα καὶ τὴν ἑξῆς πρᾶξιν ὑπὲρ τοῦ Ἀντὼν–Τσαοὺς μονομερῶς καὶ μὲ κάποιαν, θὰ εἴπω, μεροληψίαν, ὑπὲρ τῶν ἐθνικιστῶν ἀνταρτῶν ὡς ἤμην ἄλλως τε ὑποχρεωμένος. Δηλαδὴ ὑπεχρέωσα τὸν ΕΛΑΣ καὶ τὴν ΕΤΑ νὰ τροφοδοτῇ διαρκῶς τὰ ἀνταρτικὰ Σώματα τοῦ Ἀντὼν Τσαοὺς διὰ τροφίμων τοῦ ΕΛΑΣ. Ἀντάρτες τοῦ ΕΛΑΣ μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν λοχαγὸν Χαραλάμπους, ἐπήγαιναν ἀπὸ τὴν Δράμαν εἰς τὰ χωριὰ καὶ ἐτροφοδότουν τὸν Ἀντὼν Τσαούς. Ἐκτὸς αὐτοῦ ὑπεχρέωσα τὸν Στρατιωτικὸν Διοικητήν, τῇ ἐπιγνώσει πάντοτε τοῦ κ. Λαμπριανίδη, ὁ ὁποῖος μὲ καθωδηγοῦσε ραδιοτηλεγραφικῶς, νὰ δώσῃ χρηματικὴν βοήθειαν, ἐπὶ πλέον δὲ οἱ Ἄγγλοι μὲ στοργὴν ἔβλεπον πάντοτε τὴν ὑπόθεσιν τῶν ἀνταρτῶν αὐτῶν. Δὲν ἔφθασε τὸ ἐνδιαφέρον μας μόνον ἕως ἐκεῖ, ἀλλὰ ἐπροχώρησε καὶ πάρα κάτω. Δηλαδὴ ὁ κ. Λαμπριανίδης ἔστειλε τηλεγράφημα καὶ μὲ παρεκάλεσε νὰ στείλω τὸν Ἀντὼν Τσαούς, τὸν στρατιωτικὸν διοικητὴν συνταγματάρχην Σφέτσην καὶ δύο ἄλλους ἀξιωματικοὺς εἰς Ἀθήνας. Ἔπραξα πραγματικῶς τοῦτο καὶ ἀπέστειλα τὸν Ἀντὼν Τσαούς, τὸν υἱόν του, τὸν στρατιωτικὸν διοικητὴν συνταγματάρχην Σφέτσην καὶ δύο ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς εἰς Ἀθήνας, συνοδείᾳ τοῦ Ἄγγλου ταγματάρχου Κὶτ–Κάτ. Κατὰ τὶ λοιπόν, εἴμεθα ἡμεῖς ὑπαίτιοι τῶν σφαγῶν τῶν ἀνταρτῶν τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας δὲν βλέπω. Ἀλλ’ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ ὅλη ἡ ἐπαρχία γνωρίζει τὰς πράξεις αὐτὰς τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, πράξεις πράγματι ἡρωϊκὰς καὶ ἐθνικάς. Οὐδέποτε παρετηρήθη παράπονον ἐναντίον τῆς Ἀντιπροσωπείας, ἀντιθέτως ἔχομεν πάρα πολλὰ συγχαρητήρια, ἐκδηλώσεις, τηλεγραφήματα καὶ γράμματα, ἀναγνωρίζοντα τὸ ἔργον μας ἐκεῖνο. Ἀντιστρέφων λοιπόν, τὴν μομφήν, ἀποδίδω μομφὴν εἰς κακοπιστίαν τῶν ὁμάδων ἀνταρτῶν ἐθνικῶν ὀργανώσεων Ἀντὼν Τσαούς, διότι ἐκάλυψε κάποιαν συμφωνίαν, ὁ κ. Λαμπριανίδης εὐφυῶς καὶ λίαν ἐπιτυχῶς. Ἐκάλυψε κάποιαν συμφωνίαν, τὴν ὁποίαν οὔτε μοῦ ἐπιτρέπεται νὰ ἀναφέρω.

§28ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὶ εἶναι αὐτὰ ποὺ λέτε; Λέτε δηλαδή, ὅτι ὁ Ἀντὼν Τσαοὺς συνέπραξε μὲ τοὺς Βουλγάρους; (Δημιουργεῖται θόρυβος).

§29Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ συστήσητε εἰς τοὺς κ. συναδέλφους νὰ μὴ ἀφαρπάζωνται.

§30Α. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὸ σύμφωνον ποὺ ἀναφέρω δὲν μοῦ ἐπιτρέπεται δι’ ἄλλους ἐθνικοὺς λόγους νὰ τὸ ἀναφέρω, ἔστω καὶ ἂν τοῦτο εἶναι εἰς βάρος τῶν ἀνταρτῶν, διότι νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀξιοπρεπὲς ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικῆς πλευρᾶς.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Λαμπριανίδης ἔχει τὸν λόγον.

§32Λ. ΛΑΜΠΡΙΑΝΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ περιορισθῶ ἁπλῶς εἰς τὰ ὅσα ἀναφέρονται εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. Κατὰ τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1944 σταλεὶς ἐπὶ κεφαλῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἐξ Ἰταλίας εἰς Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν ἔφθασα ἐκεῖ συνοδευόμενος ἀπὸ Ἄγγλον συνταγματάρχην ἀρχηγὸν στρατιωτικῆς ἀποστολῆς. Ἐκεῖ εὗρον μίαν κατάστασιν κάπως περίεργον. Τὰς ἡρωϊκὰς ἐθνικιστικὰς ἀνταρτικὰς ὁμάδας, τὰς λεγομένας τοῦ Ἀντὼν Τσαούς, περιωρισμένας εἰς τὸ ὀρεινὸν τμῆμα τοῦ Νομοῦ Δράμας, εἰς δὲ τὴν πεδιάδα κάτω ἐπικρατούσας τὰς ὁμάδας τοῦ ΕΑΜ. Βεβαίως, κύριοι συνάδελφοι, θὰ πρέπει νὰ κριθῇ ἡ ὅλη πολιτεία μας τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὑπὸ τὸ πρῖσμα τῆς τότε πολιτικῆς καταστάσεως, τὴν ὁποίαν μὲ ὑπερηφάνειαν ἐπικαλούμεθα, ὅτι ἐφέραμεν εἰς πέρας καὶ ἐπετρέψαμεν τὴν ἐπάνοδον τῆς νομίμου Κυβερνήσεως εἰς τὴν Πατρίδα μας. Οἱ δεσμοί, οἱ ὁποῖοι μὲ συνέδεον καὶ μὲ τοὺς ἡγέτας καὶ μὲ τοὺς ἄνδρας τῶν ἐθνικιστικῶν ἀνταρτικῶν ὁμάδων ἦσαν ἄρρηκτοι, ἦσαν παλαιοί. Μὲ ὑπερηφάνειαν ἀναφέρω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι ἤδη ἀπὸ τοῦ 1941 αὐταί, μόναι χωρὶς κἀμμίαν ἐνίσχυσιν ἀπὸ πουθενά, ἔχουσαι ὡς κίνητρον μόνον τὴν ἀφοσίωσιν καὶ τὴν ἀγάπην πρὸς τὴν Πατρίδα, ἔλαβον τὰ ὅπλα καὶ κατέφυγον εἰς τὰ βουνά, παρενοχλοῦσαι τοὺς Βουλγάρους. Πρέπει δὲ νὰ γνωρίζῃ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ὅτι κατ’ ἐπανάληψιν ὡρισμέναι ὁμάδες ἀνταρτῶν κατώρθωσαν νὰ εἰσβάλουν εἰς αὐτὸ τοῦτο τὸ Βουλγαρικὸν ἔδαφος, ὅταν οἱ Βούλγαροι κατέκαυσαν τὰ χωρία μας καὶ δὲν εἶχον ἄλλους πόρους ἀνεφοδιασμοῦ, καὶ εἶναι πρὸς τιμὴν τῶν ἐθνικιστικῶν αὐτῶν ὁμάδων. Τὸ καθῆκον μας ἀπέναντί των ἦτο νὰ τοὺς ἐνισχύσωμεν καὶ τοὺς ἐνισχύσαμεν. Καθωρίσαμεν, τῇ συνδρομῇ βεβαίως καὶ τῶν Ἄγγλων, εἰς αὐτοὺς ὡρισμένον στρατιωτικὸν τομέα καὶ ἐξησφαλίσαμεν τὸν ἀνεφοδιασμόν τους ἀπὸ τὴν πεδιάδα. Εἶναι γεγονός, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ ἀρνηθῇ ὁ ὁμιλήσας χθὲς συνάδελφος, ἀπὸ τὸν ὁποῖον θὰ ἐπερίμενα ἄν μὴ τι ἄλλο, νὰ σεβασθῇ, τοὐλάχιστον, τὴν ἀγωνιστικήν μας ἀξίαν. Καὶ διὰ τοῦτο ἀναφέρομαι εἰς τὰς δηλώσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμαν τόσον ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω, ὅσον καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, ὅτι πρέπει νὰ συζητηθῇ ἀπὸ τὴν Βουλὴν τὸ ὅλον θέμα καὶ ἕκαστος ἐξ ἡμῶν πρέπει νὰ λογοδοτήσῃ. Καὶ διὰ τοῦτο, περιορίζομαι μόνον εἰς τοὺς λόγους αὐτοὺς τώρα, ἐκφράζων τὴν βαθυτάτην μου πικρίαν πρὸς τὸν συνάδελφον, ὁ ὁποῖος ἐνόμιζεν, ὅτι ἠδύνατο νὰ μεταφέρῃ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὴν ἀνταγωνιστικὴν ἔφεσιν, ἡ ὁποία συνεχίζεται ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῶν ἐκλογῶν.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Καραΐσκος ἔχει τὸν λόγον.

§34Χ. ΚΑΡΑΪΣΚΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὑπαίτιοι τῆς ἐπικρατήσεως εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν καὶ τὴν Θράκην τοῦ στρατοῦ τοῦ ΕΛΑΣ κατὰ τὴν περίοδον, ἀπὸ τὰ μέσα τοῦ Ὀκτωβρίου 1944, ἢ μᾶλλον μετὰ τὴν φυγὴν τοῦ Βουλγαρικοῦ στρατοῦ, ἀπὸ τῆς 25ης Ὀκτωβρίου τοῦ 1944 μέχρι 15ης Μαρτίου 1945, ἦτο ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἤσκησεν ὁ κ. Λαμπριανίδης ὡς ἐκπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως Καΐρου, καὶ τοῦ κ. Πορφυρογένη μετὰ τοῦ κ. Κωστοπεύλου, ἀπελθόντος τοῦ κ. Λαμπριανίδη.

§35ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἦτο ἐκπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως Ἐθνικῆς Ἑνότητος;

§36Χ. ΚΑΡΑΪΣΚΟΣ. Ὁ κ. Λαμπριανίδης μετὰ τοῦ κ. Πορφυρογένη ἐξεπροσώπουν τὴν Κυβέρνησιν Καΐρου καὶ κατόπιν ὁ κ. Κωστόπουλος μετὰ τὴν φυγὴν τοῦ κ. Λαμπριανίδη ἀνέλαβε τὴν διοίκησιν. Ἀπέφυγα πολλάκις εἰς τὰς ἐκθέσεις, τὰς ὁποίας ὑπέβαλα δεξιὰ καὶ ἀριστερά, διὰ τὴν δρᾶσιν τῶν ἀνταρτικῶν σωμάτων, ἀπέφυγα πολλάκις νὰ τὰ ἀναφέρω διὰ νὰ μὴ τὸν θίξω ἀπὸ ἀξιοπρέπειαν καὶ ἀπὸ σεβασμὸν τέλος πάντων πρὸς τὴν Σοσιαλιστικὴν Δημοκρατικὴν παράταξιν, διότι ἡ ἀλήθεια εἶναι, ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἦσαν κακοποιοί, ἦσαν οἱ «ἥρωες τοῦ ΕΛΑΣ». Ἠναγκάσθην, ὡμιλήσας χθές, νὰ ὑπεραμυνθῶ τοῦ κύρους καὶ τῆς ἀξιοπρεπείας τῶν ἐθνικῶν ἀνταρτικῶν ὁμάδων τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης, διότι ἤκουσα τὴν ὥραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἤμουν ἔξω, τὸν κ. Κωστόπουλον νὰ διαπληκτίζεται μὲ τοὺς ἄλλους καὶ ἰδίως μὲ τὸν γενικὸν γραμματέα τῶν ἐθνικῶν σωμάτων κ. Παπαδόπουλον, ὁ ὁποῖος ἐξανέστη, καὶ δικαίως, ὅταν ἤκουσε τὸν κ. Κωστόπουλον ὁμιλοῦντα περὶ πατριωτικῆς δράσεως τοῦ Πορφυρογένη.

§37Α. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπα περὶ πατριωτικῆς δράσεως τοῦ Πορφυρογένη. Ἐγὼ εἶπα, ὅτι οἱ Ὑπουργοὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἑνώσεως ἔφερον εἰς πέρας τὴν ἀποστολήν των.

§38Χ. ΚΑΡΑΪΣΚΟΣ. Ἠθέλησα νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι δὲν ἦτο πατριωτικὴ ἡ δρᾶσις αὐτοῦ καὶ ὅτι δὲν ἐνίσχυσε τὰ ἐθνικόφρονα σώματα ἀλλὰ τοὐναντίον, ὑπαίτιος ὑπῆρξεν αὐτὸς διὰ τῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν αὐτὸς καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος καὶ ὁ ἐκπρόσωπός του ὁ κ. Λαμπριανίδης. Ἠναγκάσθην ὑπεραμυνόμενος τῆς τιμῆς καὶ τῆς ἀξιοπρεπείας τῶν σωμάτων αὐτῶν, νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ἐνίσχυσεν, ἀλλὰ τοὐναντίον, ἐζημίωσε καὶ ἔγινεν ὑπαίτιος τῆς ἐπικρατήσεως τοῦ ΕΑΜ εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην καὶ τῆς σφαγῆς 3–4.000 ἐκ τοῦ ἀμάχου πληθυσμοῦ καὶ 500 περίπου ἀνταρτῶν. Ἐπειδὴ ἠγέρθη τὸ ζήτημα, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς ἐκθέσω τὰ τῆς δράσεως τῶν ἀνταρτικῶν αὐτῶν σωμάτων, διότι ἡ Βουλὴ ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἀκούσῃ τὴν δρᾶσιν τῶν ἀνταρτικῶν σωμάτων Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης, διότι αὕτη τιμᾷ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος πρέπει νὰ εἶναι εὐγνῶμον πρὸς τὰ ἀνταρτικὰ αὐτὰ σώματα, τὰ ὁποῖα μὲ τὴν δρᾶσιν των κατὰ τοῦ κατακτητοῦ παρέσχον τίτλους σοβαροὺς αἵματος εἰς τὸ Ἔθνος διὰ τὸ Συνέδριον τῆς Εἰρήνης, τίτλους ἐθνικῶν διεκδικήσεων. Τὰ ἐθνικὰ ἀνταρτικὰ σώματα ἐπολέμησαν ἐπὶ μίαν τετραετίαν εἰς τὰ βουνὰ κατὰ τῶν Βουλγάρων, εἰς ἕνα ἀγῶνα ἡρωϊκώτατον καὶ ἐπέδειξαν αὐτοθυσίαν καὶ αὐταπάρνησιν καὶ συνεκράτησαν τὰς βουλγαρικὰς ὀρδάς. Μετὰ τὴν σύναψιν τῆς ἀνακωχῆς τῆς Βουλγαρικῆς Κυβερνήσεως μὲ τοὺς συμμάχους, διότι οἱ Βούλγαροι συνῆψαν ἀνακωχὴν καὶ δὲν ἐγκατέλειπον τὰ ἐδάφη τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης, παρὰ τὰς ἀντιρρήσεις τῆς ἀγγλικῆς ἀποστολῆς, ἠναγκάσθησαν τὰ ἀνταρτικὰ σώματα νὰ κατέλθουν ἐκ τῶν ὀρέων εἰς τὰς πόλεις καὶ νὰ ἀναγκάσουν τὸν Βουλγαρικὸν στρατὸν νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην. Ἔντρομοι οἱ Βούλγαροι πολῖται, δημόσιοι ὑπάλληλοι καὶ στρατιωτικοί, ἐγκατέλειπον τὴν περιοχὴν καὶ ἔφευγον δρομαίως πρὸς Βουλγαρίαν. Ὁ Ἄγγλος στρατιωτικὸς διοικητής, βλέπων, ὅτι θὰ συνεχισθῇ ὁ ἀγὼν κατὰ τῶν Βουλγάρων, μᾶς ἀπέτρεψεν ἀπὸ τοῦ νὰ κτυπήσωμεν τὸν Βουλγαρικὸν στρατόν, ὁ ὁποῖος εὑρίσκετο μέσα εἰς τὴν Δράμαν. 50.000 περίπου Βουλγαρικὸς στρατὸς ἦτο εἰς ὅλην τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην καὶ 7.000 μέσα εἰς τὴν Δράμαν. Ἐφθάσαμεν εἰς ἀπόστασιν ἑνὸς τετάρτου ἀπὸ τῆς Δράμας καὶ ἠτοιμάσαμε τὰ τῆς μάχης. Κατὰ παραίνεσιν τοῦ Ἄγγλου ἀρχηγοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀποστολῆς, διότι οἱ Βούλγαροι εἶχον συνάψει ἀνακωχήν, ὁ Βούλγαρος διοικητὴς ἔστειλε δύο ἀξιωματικούς, διὰ νὰ πληροφορηθῇ διατὶ κατήλθομεν νὰ τοὺς κτυπήσουμε, ἐφ’ ὅσον μετὰ τὴν ἀνακωχήν, εἶναι σύμμαχοι. Ἐπὶ παρουσίᾳ μου εἶπεν ὁ Ἀντὼν Τσαοὺς πρὸς τοὺς Βουλγάρους ἀξιωματικούς, ὅτι ἤλθαμε νὰ τοὺς κτυπήσουμε, διότι πρέπει νὰ ἐγκαταλείψουν τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην. Οἱ Βούλγαροι πρὸ τοῦ διλήμματος ἠναγκάσθησαν νὰ μᾶς παραδώσουν ὅλην τὴν περιοχὴν Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης καὶ ὁ Βούλγαρος στρατιωτικὸς διοικητὴς ἐκάλεσε τὸν Ἀντὼν Τσαούς. Τότε οὔτε ἕνας ἀντάρτης δὲν ὑπῆρχε εἰς τὰ βουνά, πλὴν τῶν ἐθνικοφρόνων ἀνταρτῶν. Δυστυχῶς, ὅταν ἐπῆγεν ὁ Ἀντὼν Τσαοὺς εἰς τὸ βουλγαρικὸν στρατηγεῖον μὲ δύο ἄλλους καπεταναίους, διὰ νὰ παραδώσῃ ὁ Βούλγαρος διοικητὴς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην, δηλαδή, νὰ καταργηθῇ ἡ βουλγαρικὴ διοίκησις, νὰ ὑποσταλῇ ἡ βουλγαρικὴ σημαία καὶ νὰ ἀνυψωθῇ ἡ Ἑλληνική, νὰ ἐγκατασταθῇ ἀστυνομία καὶ ἄλλαι ἑλληνικαὶ πολιτικαὶ καὶ στρατιωτικαὶ ἀρχαί, συνεκεντρώθησαν ἀπ’ ἔξω ἀπὸ τὸ στρατηγεῖο 200 Βούλγαροι στρατιῶται, οἱ ὁποῖοι εἶχον γίνει ἤδη κομμουνισταὶ μὲ 150 ἰδικούς μας κομμουνιστὰς ἀπὸ μέσα ἀπὸ τὴν πόλιν καὶ ἠθέλησαν νὰ ἐπηρεάσουν τὸν Βούλγαρον διοικητήν, καθ’ ἣν ὥραν συνεζήτει μὲ τὸν στρατιωτικὸν διοικητὴν Βούλγαρον, τοὺς ὅρους τῆς παραδόσεως τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, καθ’ ἣν ὥραν ὁ Βούλγαρος ἀρχηγὸς τῶν κομμουνιστῶν Ἐφραὶμ παρευρισκόμενος παρετήρει τὸν Βούλγαρον στρατιωτικὸν διοικητὴν λέγοντας, πῶς παραδίδει εἰς τὰ ἐθνικὰ ἀνταρτικὰ σώματα τὴν περιοχὴν τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης καὶ δὲν τὴν παραδίδει εἰς τοὺς κομμουνιστάς, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἡ πλειοψηφία τοῦ λαοῦ; Πρὸ τῆς πιέσεως αὐτῆς, ὁ Βούλγαρος διοικητὴς ἠναγκάσθη νὰ διατάξῃ δύο αὐτοκίνητα διὰ νὰ πᾶνε οἱ ἀντιπρόσωποι εἰς τὴν Σόφιαν καὶ νὰ λάβωσι τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεώς του, ἥτις, ὅπως πιστεύει, δὲν ἠδύνατο νὰ ἦτο ἄλλη ἀπὸ τὴν ἰδικήν του, ὁπόθεν μετὰ δύο ἡμέρας ἐπέστρεψαν οἱ μεταβάντες Σφέτσης ταγματάρχης, Παπαδόπουλος Π. Γεν. Γραμματεὺς καὶ Τοπάζογλου καπετάνιος μετὰ τῶν ἐπίσης ταγματαρχῶν τῆς Ἀγγλικῆς Ἀποστολῆς Μίλλερ καὶ Κὶτ–Κάτ, μὲ τὴν ἐντολὴν πρὸς τὸν στρατιωτικὸν διοικητὴν Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, νὰ παραδώσῃ τὴν περιοχὴν εἰς τὰ ἐθνικὰ ἀνταρτικὰ σώματα Ἀντὼν Τσαοὺς καὶ κατόπιν τούτου μετέβη ἀντιπροσωπεία τῶν σωμάτων εἰς Δράμαν καὶ συνῆψε τὸ σύμφωνον ἀνακωχῆς μετὰ τοῦ Βουλγάρου στρατιωτικοῦ διοικητοῦ Συρακὼφ κατὰ τὴν 18ην Σεπτεμβρίου 1944, τὸ περιβόητον σύμφωνον ὅπερ οἱ ἐαμοκομμουνισταὶ ἀπεκάλεσαν προδοτικὸν καὶ τὸ ὁποῖον ἐπέβαλον ὅπως γίνῃ καὶ Ἄγγλοι ταγματάρχαι τῆς Ἀγγλικῆς στρατιωτικῆς ἀποστολῆς (Κὶτ–Κὰτ καὶ Μίλλερ), οἵτινες παρίσταντο κατὰ τὴν κατάρτισίν του. Τὸ σύμφωνον ἐκεῖνο λέγει, ὅτι «ὁ στρατιωτικὸς διοικητὴς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης, ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ παραδώσῃ εἰς τοὺς ἐθνικιστὰς ἀντάρτας ἅπασαν τὴν περιοχὴν τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης, δικαιοῦνται οὗτοι νὰ ἐγκαταστήσουν ἀρχὰς στρατιωτικάς, πολιτικάς, διοικητικάς, ἀστυνομικάς, ὅτι ὁ Βουλγαρικὸς στρατὸς εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ φύγῃ εὐθὺς ὡς διαταχθῇ ἀπὸ τοὺς συμμάχους. Ἐκεῖ ὅπου ἐγκαθίστανται ἐθνικισταὶ ἀντάρται εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ Βουλγαρικὸς στρατὸς νὰ συμπτυχθῇ καὶ νὰ ἐγκαταλείψῃ τὰ ἐδάφη. Ὁσάκις ἐγκαταλείπουν τὴν περιοχὴν τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης τμήματα Βουλγαρικοῦ στρατοῦ, εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ διοικητὴς νὰ εἰδοποιῇ τοὺς ἐθνικιστὰς ἀντάρτας διὰ νὰ καταλάβουν τὰ τμήματα αὐτά. Παύουν μεταξύ μας αἱ ἐχθροπραξίαι, ὅτι δὲν θὰ τοὺς φέρωμεν ἐμπόδια τὴν ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀναχωρήσουν διὰ Βουλγαρίαν, ἐπίσης, ὅτι θὰ σεβασθοῦν τοὺς κατοίκους καὶ θὰ φύγουν τὸ ταχύτερον». Αὐτὸ εἶναι τὸ σύμφωνον, τὸ ὁποῖον τὸ ἡρωϊκὸν ΕΛΑΣ, ἀπεκάλεσε προδοτικὸν καὶ τὸ ὁποῖον μὲ τὴν δολιότητα ἥτις διακρίνει τὸ ΕΑΜ παρεποίησαν οὗτοι καὶ ἐπλαστογράφησαν τόσον τὸ γράμμα, ὅσον καὶ πνεῦμα αὐτοῦ καὶ ἀνέγραψαν εἰς τὴν λευκὴν βίβλον τοῦ ΕΛΑΣ, νομίζοντες, ὅτι οὕτω θὰ ἐμείωνον τὴν ἀξίαν τοῦ ἀγῶνος Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ θὰ συνεκάλυπτον οὕτω διὰ ψευδολογιῶν, τὴν πραγματικὴν συναδέλφωσιν τοῦ Ἐλὰς καὶ τὴν συνεργασίαν του μὲ τὸν τακτικὸν Βουλγαρικὸν στρατόν, μὲ τὸν ἴδιον αὐτὸν Συρακώφ, ἐναντίον ἡμῶν τῶν ἐθνικῶν ἀνταρτῶν. Τὸ σύμφωνον λοιπὸν τοῦτο, τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο ἄλλο εἰμὴ σύμφωνον ἀνακωχῆς δύο ἀντιμαχομένων στρατῶν, ἀντεγράφη εἰς πολλὰ ἀντίτυπα Ἑλληνιστὶ καὶ Βουλγαριστὶ καὶ διενεμήθη εἰς τὰ τμήματα τὰ ἰδικά μας καὶ τὰ Βουλγαρικά, ἵνα λάβωσι γνῶσιν. Οὕτω λοιπόν, κατήλθομεν καὶ συντεταγμένοι μὲ τὰς σημαίας μας καὶ κατὰ συντάγματα καὶ ἀπελευθερώναμε ὑπερηφάνως τὰς διαφόρους περιοχὰς τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης, ἤτοι ταὐτοχρόνως περιοχὴν Δράμας, Σερρῶν, Καβάλλας, Ξάνθης, Κομοτινῆς, οἱ κάτοικοι τῶν ὁποίων μετὰ ἐξάλλου ἐνθουσιασμοῦ καὶ δακρύων μᾶς ὑπεδέχοντο ὡς ἐλευθερωτάς, ἐγκαθιστῶντες, τοὐτοχρόνως, φρουραρχεῖα, κοινοτικάς, διοικητικὰς καὶ ἀστυνομικὰς ἀρχὰς εἰς ἕκαστον χωρίον, στρατολογοῦντες τοὺς προσφερομένους καὶ δυναμένους νὰ φέρουν ὅπλα, ἅμα δὲ καὶ καταλύοντες τὰς Βουλγαρικὰς ἀρχὰς καὶ ἐγκαθιδρύοντες Ἑλληνικὰς ἐν ὀνόματι τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἑλληνικῆς τοῦ Καΐρου. Τότε ἀκριβῶς, κατὰ τὴν 19ην μὲ 20ὴν Σεπτεμβρίου, κατὰ τὴν κάθοδόν μας εἰς τὰ χωρία παρὰ τὴν Δράμαν, συνηντήσαμεν ἐπ’ αὐτοκινήτου τυχαίως καὶ τοὺς ὀκτὼ πολιτικοὺς ἀρχηγοὺς καὶ στρατιωτικοὺς τοῦ ΕΑΜ–ΕΛΑΣ, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ τὸν Γενικὸν Πολιτικὸν Ἀρχηγὸν Ἄρην καὶ διοικητὴν ὁμάδος μέραρχον τοῦ ΕΛΑΣ Κωνσταντάραν πανόπλους ἐλθόντας ἐκ Στρυμῶνος καὶ ἐν συνεννοήσει μετὰ τῶν Βουλγάρων Δράμας πρὸς ὀργάνωσιν στρατιωτικὴν τοῦ ΕΛΑΣ ἐν Ἀνατολικῇ Μακεδονίᾳ καὶ Θράκῃ ἐν συνεργασίᾳ μετὰ τῶν Βουλγαρικῶν στρατιωτικῶν ἀρχῶν καὶ τοὺς ὁποίους συνελάβομεν αἰχμαλώτους μετὰ τοῦ ἀρχείου των εἰς τὸ ὁποῖον κατεφαίνετο ἡ προδοτικὴ στάσις κατὰ τοῦ Ἔθνους καὶ ἡ ἀπροκάλυπτος συμμαχία των μετὰ τῶν Βουλγάρων καθ’ ἡμῶν καὶ τῶν ὁποίων παρ’ ὅλον τοῦτο, διὰ λόγους ἀπωτέρους, ἐσεβάσθημεν τὴν ζωήν. Ὁ Βουλγαρικὸς στρατὸς ἔντρομος, καίτοι ἦτο πολυπληθέστατος, ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ κάθεται εἰς στάσιν προσοχῆς καὶ νὰ μᾶς ἀκούῃ καθυβρίζοντας τὰ τῆς ἐπαράτου κατοχῆς. Ἐγκατεστήσαμεν Νομάρχας, κοινοτικὰ συμβούλια, ἀστυνομίαν, φρουραρχεῖον. Ἐν τῷ μεταξὺ ἐκινήθη τὸ ἡρωϊκὸν ΕΛΑΣ, τόσον ἀπὸ τὸν Στρυμῶνα, ὅσον καὶ ἀπὸ τὴν περιφέρειαν τοῦ Ἕβρου, διότι δυστυχῶς, εἰς τὴν οὐδετέραν ζώνην ὑπῆρχον μερικὰ τμήματα τοῦ ΕΛΑΣ, τὰ ὁποῖα περίμεναν μεμονωμένα τμήματα Γερμανικὰ καὶ τὰ ἀφώπλιζαν ἢ μᾶλλον τοὺς παρέδωσαν τὸν ὁπλισμόν των καὶ ἐκινοῦντο μαζὶ μὲ τοὺς Βουλγάρους. Ἡμεῖς ἠλευθερώσαμε τὰ τμήματα τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης. Τὸ μὲν 19ον σύνταγμά μας κατῆλθε πρὸς ἀπελευθέρωσιν τῶν Σερρῶν, τὸ 26ον σύνταγμα πρὸς περιοχὴν Δράμας, τὸ 25ον σύνταγμα πρὸς Καβάλλαν, τὸ 71ον σύνταγμα πρὸς Θράκην. Ἐνῷ λοιπὸν οὕτω εἴμεθα ἀπησχολημένοι μὲ ἐνθουσιασμὸν εἰς τὴν ἀπελευθέρωσιν τῶν ὡς ἄνω περιοχῶν, εἰς τὸν κάμπον καὶ εἰς κατῳκημένοις τόπους ἀνύποπτοι 4 ἡμέρας μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ συμφώνου ἀνακωχῆς, οἱ ὀλίγοι ἐλασῖται συσσωρεύσαντες ἐκ τῆς ἐκεῖθεν τοῦ Στρυμῶνος περιοχήν, Θεσσαλονίκης, Ὀλύμπου κλπ. τῇ προτροπῇ καὶ βοηθείᾳ τῶν Βουλγάρων συνεννοηθέντες μὲ τὸν Βουλγαρικὸν τακτικὸν στρατόν, μὲ τὸν ἴδιον ἀρχηγὸν Συρακώφ, ἐντάσσονται εἰς αὐτὸν καὶ μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν Βουλγαρικὸν τακτικὸν στρατόν, μᾶς ἐκτύπησαν ἐκ τῶν ὄπισθεν ἄνανδρα καὶ ἄτιμα ὅλα τὰ τμήματά μας, ἀθετοῦν τὴν συμφωνίαν, ἀθετοῦν τὰ πάντα καὶ ἀναγκαζόμεθα νὰ δώσωμεν 50 μάχας μέσα εἰς τὸν κάμπον καὶ ἐπειδὴ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παραμείνωμεν μέσα εἰς τὸν κάμπον ἀναγκαστήκαμε νὰ φύγουμε πρὸς τὴν ὀρεινὴν περιοχὴν διὰ νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὰ νῶτα μας καὶ συμπτυχθῶμεν καὶ αὖθις ἐκεῖ ὁπόθεν κατῆλθεν ἕκαστον τμῆμα μας. Αὐτὰ ἔλαβον χώραν ἀπὸ τὰς 8–12 Ὀκτωβρίου. Σημειώσατε, ὅτι κατὰ τὸ διάστημα αὐτό, οἱ ἐλασῖται μὲ τοὺς Βουλγάρους συνέλαβον τὴν Ἀγγλικὴν Ἀποστολὴν καὶ τὴν ἐκακοποίησαν καὶ ἡ Ἀποστολὴ ἐτηλεγράφησεν εἰς τὸν κ. Τσῶρτσιλ τὴν κακοπιστίαν τῶν Βουλγάρων καὶ τὴν συνεργασίαν ΕΑΜ μετ’ αὐτῶν καὶ ἐκεῖνος ἐπῆγε εἰς τὴν Μόσχαν καὶ ἐξηνάγκασαν τότε τοὺς Βουλγάρους νὰ ἐγκαταλείψουν τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν μέχρι τῆς 25ης Ὀκτωβρίου 1944.

§39Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Πρέπει νὰ τονίσητε καὶ χάρις εἰς ποῖον ἐπετεύχθη τὸ ἀποτέλεσμα αὐτό.

§40Χ. ΚΑΡΑΪΣΚΟΣ. Ὁ κ. Παπανδρέου θὰ ἐνήργησεν ἀσφαλῶς ὡς Πρόεδρος Κυβερνήσεως. (Χειροκροτήματα). Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, κατὰ τὴν ὁποίαν μᾶς ἐκτύπησαν οἱ Βούλγαροι, τότε ἦλθεν ἡ Ἀντιπροσωπεία ἀπὸ τὴν Αἴγυπτον, ὁ κ. Λαμπριανίδης, ὁ κ. Πορφυρογένης, ὁ κ. Κωστόπουλος καὶ ὁ Στρατιωτικὸς Διοικητὴς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, ὁ κ. Πρόκος. Οἱ κομμουνισταί, οἱ ἐλασῖται, ἦσαν ἔντρομοι, διότι ἔφευγαν οἱ Βούλγαροι, διότι ἐγνώριζαν, ὅτι θὰ κατέβαιναν τὰ ἀνταρτικὰ σώματα μὲ σθένος καὶ ἠθικὸν μεγαλύτερον καὶ ἐπειδὴ ἤξευραν, ὅτι θὰ τοὺς διαλύσουν, διότι ἐκτύπησαν ἄνανδρα μαζὶ μὲ Βουλγαρικὸν στρατὸν καὶ μὲ τὴν δύναμιν τοῦ 2ου ἐθνικοῦ ἀνταρτικοῦ Σώματος, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον προσεπάθησαν πάσῃ θυσίᾳ νὰ μὴ φύγῃ ὁ Βουλγαρικὸς στρατὸς εἰς Βουλγαρίαν, ἀλλὰ νὰ παραμείνῃ εἰς Ἑλλάδα, ὡς προστάτης καὶ παραστάτης των. Ἐκάλεσαν τὸν λαὸν δι’ ἐφημερίδων νὰ διαμαρτυρηθῇ διὰ τὴν φυγὴν τοῦ Βουλγαρικοῦ στρατοῦ (φωναί: αἶσχος) πρὸς τὴν Βουλγαρίαν, διότι εἶναι στοιχεῖον τάξεως. Περὶ αὐτῶν τῶν ἐγκυκλίων, περὶ αὐτῶν τῶν συλλαλητηρίων, τὰ ὁποῖα προὐκάλεσαν οἱ ἐλασῖται, ὑπάρχουν ἁπταὶ ἀποδείξεις, ὑπάρχουν ἔγγραφα περὶ αὐτῶν. Πρὸ τῆς καταστάσεως αὐτῆς διεμαρτυρόμεθα πρὸς τὴν ἐν Δράμᾳ Κυβερνητικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ ἐζητούσαμε νὰ μᾶς ἀφήσῃ ἐλευθέρους νὰ ἐνεργήσωμεν, ὅ,τι δεῖ διὰ τὴν προστασίαν τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος καὶ ὁ κ. Λαμπριανίδης περιέτρεξεν, ἀφοῦ ἐπὶ ἕνα δεκαήμερον μετὰ τῶν ἐλασιτῶν ὅλων τῶν ἄλλων περιοχῶν τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, κολακεύων καὶ καμαρώνων τοὺς ἥρωας τοῦ ΕΛΑΣ, δὲν ἐνδιεφέρθη νὰ ἔλθῃ νὰ ἴδῃ καὶ ἡμᾶς τοὺς ἐθνικιστάς, οἱ ὁποῖοι δυσκόλως συνεκρατοῦμεν τοὺς ἄνδρας μας, τότε ποὺ ἔφευγαν οἱ Βούλγαροι, διὰ νὰ μὴ χτυπήσουν τοὺς ἐλασίτας τοὺς ὀλίγους, μὲ τὴν πεπεποίθησιν, ὅτι ταχέως θὰ μᾶς ἐδικαίωνε ἡ Κυβερνητικὴ Ἀντιπροσωπεία ἐρχομένη πρὸς συνάντησίν μας. Διότι δὲν ἤρχετο νὰ μᾶς ἐπισκεφθῇ. Τὸν ἐκαλέσαμε καὶ τοῦ εἴπαμε: Ἐλᾶτε νὰ ἰδῆτε καὶ τοὺς ἄλλοτε ἐκλογεῖς, τοὺς συμπατριώτας ἀγωνιστάς. Καὶ ἦλθεν ἐπὶ τέλους, ἦλθεν ἐπάνω μὲ τὸν Πορφυρογένην. Ὅταν, λοιπόν, ἦλθεν ἐπάνω, μᾶς εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ σεβασθῶμεν τὰς ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως, πρέπει νὰ ἀποφύγωμεν τὸν ἐμφύλιον σπαραγμόν. «Σύμφωνοι εἴμεθα κ. Λαμπριανίδη», τοῦ λέγω. Νὰ σᾶς εἰπῶ ὡς οὐδέτερος, ὡς τρίτος, τοῦ λέγω. Ἐδῶ, κ. Λαμπριανίδη, εἴμεθα δυνατοὶ ἡμεῖς, εἴμεθα εἰς θέσιν τὸ ΕΛΑΣ τώρα νὰ τὸ διαλύσωμεν, εἰς δύο ὥρας μέσα. Θὰ σᾶς παρακαλέσωμεν νὰ λάβετε τοιαῦτα μέτρα, ὥστε νὰ μᾶς ἀφήσετε 1–2 πόλεις. Κατὰ τὸ διάστημα αὐτό, εἴχαμε πιάσει τοὺς ἀρχηγοὺς τοὺς πολιτικοὺς τοῦ ΕΛΑΣ αἰχμαλώτους καὶ ἐσεβάσθημεν τὴν ζωήν των καὶ τοὺς ἐκρατούσαμεν μὲ ἕνα ἀπώτερον σκοπὸν συνεννοήσεως. Ὁ κ. Λαμπριανίδης, ὡς φαίνεται, εἶχε διάφορον γνώμην. Τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο δι’ ἀποφάσεώς του νὰ συμπτυχθοῦμε ἐμεῖς καὶ ἐγκατασταθοῦμε, ὡς 3ος συνοριακὸς τομεύς, εἰς τὴν ὀρεινὴν περιοχὴν τοῦ Νομοῦ Δράμας καὶ οἱ ἐλασῖται νὰ ἐγκατασταθοῦν καὶ νὰ καταλάβουν ὁλόκληρον τὴν περιοχὴν τῆς Ἀνατ. Μακεδονίας καὶ Θράκης, δηλαδὴ Κράτος πλέον ὠργανωμένον, μὲ σιδηροδρόμους, μὲ αὐτοκίνητα, μὲ ἐφημερίδα κ.λ.π., ἡμεῖς δὲ νὰ πεινᾶμε πάνω στὰ βουνὰ καὶ στὰ καμμένα χωριά. Αὐτὸ μᾶς κατέστρεψε. Διατὶ τὸ ἐκάματε, κ. Λαμπριανίδη, αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; Λέγει: Τοὺς ἐνόμιζα ἰσχυροτέρους. Ἢ μήπως ἐφοβεῖτο νὰ δυσαρεστήσῃ τοὺς συνεργάτας καὶ συναγωνιστάς των Βουλγάρους προδότας; Κατὰ τὸ διάστημα αὐτό, ἐνῷ ὁ ἐμφύλιος σπαραγμὸς συνεχίζετο εἰς βάρος τῶν ἐθνικοφρόνων, οὓς ἔσφαζον οἱ ἐλασῖται, ἔφυγεν ὁ κ. Λαμπριανίδης, οἱ ἐλασῖται ὠργανώθησαν ἀκόμη περισσότερον, ὁ Βουλγαρικὸς στρατὸς τοὺς ἄφησε ἀξιωματικούς, στελέχη καὶ ὁπλισμόν, καὶ μίαν ὡραίαν πρωΐαν, ἐκεῖ ποὺ ἐκοιμούμεθα, μᾶς ἐκτύπησαν καὶ μᾶς ἠνάγκασαν ἐλλείψει πυρομαχικῶν, ὕστερα ἀπὸ 10ημέρους μάχας νὰ συμπτυχθῶμεν πρὸς τὴν Βουλγαρικὴν μεθόριον, καὶ ἐκεῖθεν πρὸ τῆς ἐκ τῶν νώτων ἐπιθέσεως 10 χιλιάδων Βουλγάρων παρτιζάνων, ἐξηναγκάσθημεν νὰ διαλύσωμεν μέρος τῆς δυνάμεώς μας καὶ οἱ ὑπόλοιποι νὰ παραμείνωμεν εἰς τὰ δάση καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ χειμῶνος μέχρι τέλους Μαρτίου 1945, μαχόμενοι κατὰ τῶν ἐλασιτῶν. Εἰς τὸ κτύπημα αὐτὸ ἐσκοτώθηκαν 3–4 χιλιάδες γυναικόπαιδα καὶ 500 ἀντάρται περίπου. Ἀλλὰ καὶ ὅταν ἀργότερα ἦλθεν ὁ κ. Δούμπας, ὡς Γεν. Διοικητής, συνωδεύετο ἀπὸ τρεῖς ἀλήτας τοῦ ΕΛΑΣ καὶ ὡμιλοῦσε περὶ λαοκρατίας εἰς τοὺς ἐθνικιστὰς ἀντάρτας. Αἰτία, λοιπόν, τῆς καταστροφῆς αὐτῆς καὶ τῆς διαλύσεως τῶν ἐθνικῶν ἀνταρτικῶν σωμάτων, ἦτο ἡ διαγωγὴ τοῦ κ. Λαμπριανίδη καὶ τῆς Κυβερνήσεως τότε. Αὐτὰ ἤθελα νὰ εἴπω. (Χειροκροτήματα).

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαδόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§42Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§43Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, σᾶς παρακαλῶ νὰ προστατεύσητε τὸν ρήτορα, διότι ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι δὲν δύναται νὰ χειρισθῇ καλῶς τὸν λόγον, ἐχειρίσθη τὸ ὅπλον, χάρις εἰς τὸ ὁποῖον ὀφείλουν τὰ κεφάλια των οἱ εὑρισκόμενοι ἐνταῦθα.

§44Π. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, ἐγὼ εἶχα τὴν ὑπομονὴν τέσσερα ὁλόκληρα χρόνια νὰ ἀγωνισθῶ μέσα εἰς τὰ χιονισμένα βουνὰ τῆς Ἀν. Μακεδονίας καὶ Θράκης διὰ τὴν ἐλευθερίαν τῆς Ἑλλάδος. Ἐσεῖς, μετὰ τὴν νίκην, δὲν ἔχετε 5 λεπτὰ ὑπομονὴν νὰ μὲ ἀκούσητε; Ἔχω καταστραφῆ εἰς τὸν ἀγῶνα καὶ θέλω νὰ μὲ ἀκούσετε πέντε λεπτά. Ὅταν οἱ Βούλγαροι κατέλαβον τὴν Ἀν. Μακεδονίαν καὶ Θράκην, μὲ τὸν ἀποκλειστικὸν σκοπὸν νὰ ἐκβουλγαρίσουν τὴν χώραν αὐτήν, ἐχρησιμοποίησαν ὅλα τὰ αἰσχρὰ καὶ κακοῦργα μέσα, ἐξοντώσεις, ξυλοδαρμούς, μέχρις αἱμοπτύσεως, ἀνέβηκαν εἰς τὰ στήθη μου, τρεῖς φοράς, διότι ἤμην ὁ πολιτικὸς ἀρχηγὸς τοῦ ἀγῶνος. Ἀπόδειξις τῶν σκοπῶν των εἶναι, ὅτι ἡ Βουλγαρία ἐπεξετάθη εἰς τὴν περιοχὴν αὐτήν, ὄχι μόνον στρατιωτικῶς, ἀλλὰ καὶ πολιτικῶς καὶ οἰκονομικῶς. Ἦτο Βουλγαρία ἐκεῖ, κύριοι βουλευταί, καὶ ἔπρεπε νὰ βρεθοῦν ὡρισμένοι Ἕλληνες ζωντανοί, οἱ ὁποῖοι νὰ ἐμπνεύσουν θάρρος εἰς τὸν πληθυσμόν. (Χειροκροτήματα). Εἶμαι ὁ πρῶτος, κύριοι βουλευταί, ὁ ὁποῖος ἐβγῆκα γιὰ νὰ ὀργανώσω τὸν κόσμο εἰς τὴν περιφέρειάν μου καὶ νὰ ἐξυψώσω τὸ φρόνημά του, ὥστε νὰ μὴ παραδώσουν τὰς ἑλληνικὰς συνειδήσεις των εἰς τοὺς ἀτίμους Βουλγάρους. (Χειροκροτήματα). Οἱ Βούλγαροι, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐπέτυχαν τὸν πρῶτον σκοπόν των μὲ τὴν πολιτικὴν προπαγάνδαν, προσεπάθησαν νὰ εὕρουν αἰτιολογίαν διὰ νὰ ἐξοντώσουν ὁμαδικῶς τὸν Ἑλληνισμόν. Δι’ αὐτὸ ἀπεφασίσθη νὰ γίνῃ ἡ ἐπανάστασις τοῦ Σεπτεμβρίου. Εἰς τοῦτο τοὺς ἐνίσχυσαν καὶ οἱ πράκτορες τοῦ σλαυϊσμοῦ, οἱ ὁποῖοι ἐσκότωσαν 2–3 Βουλγάρους εἰς τὴν περιοχήν, ἵνα ἀποδοθῇ ἡ πρᾶξις εἰς τοὺς Ἕλληνας καὶ τὸ γεγονὸς αὐτὸ δικαιολογήσῃ τὴν γενικὴν βουλγαρικὴν ἐξόρμησιν, ὅπως καὶ ἐγένετο. Εἰς τὰς 29 Σεπτεμβρίου, ὥραν 5ην πρωϊνήν, ἔγινεν ἡ ἐξόρμησις καὶ ἐσφάγησαν 16.000 Ἕλληνες εἰς τὸν Νομὸν Δράμας μόνον. Ὕστερα ἀπὸ αὐτὴν τὴν σφαγὴν δὲν ἔπαυσαν οἱ Βούλγαροι νὰ καταβάλουν μεγαλυτέρας προσπαθείας ἐκβουλγαρισμοῦ τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Περιώρισαν, οὕτω, τὸ ψωμὶ τῶν Ἑλλήνων εἰς 40 δράμια καὶ συνέλαβον τοὺς καλλιτέρους καὶ τολμηροτέρους κλπ. Ἐμὲ προσωπικῶς, ἐπειδὴ εἶχον πληροφορηθῆ τὴν ἐθνικιστικήν μου δρᾶσιν, μὲ συνέλαβον τρεῖς φορὲς καὶ μὲ ὑπέβαλαν εἰς φρικώδη βασανιστήρια. Τὸ πῶς ἐσώθην, καὶ εἰς ἐμὲ τὸν ἴδιον σήμερα ποὺ τὸ ἀναλογίζομαι φαίνεται ψέμμα. Ἀλλὰ, παρ’ ὅλα αὐτά, δὲν κατώρθωνον νὰ ἐπιτύχουν τοὺς σκοπούς των, γιατὶ εἶχαν ἀντιμετώπους τὰς ἐθνικὸς ἀνταρτικὰς ὁμάδας, αἱ ὁποῖαι, ὡπλισμέναι καλῶς καὶ μὲ ἄκαμπτον ἐθνικὸν φρόνημα, ἀντιδροῦσαν ἀποτελεσματικὰ εἰς τὰς κατακτητικὰς ἐνεργείας τῶν Βουλγάρων. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι πολλάκις ἐστέλομεν ὡπλισμένα τμήματα μέσα εἰς τὴν Βουλγαρίαν καὶ ἐκάμναμεν ἀντίποινα. Τότε ὅμως ἔγινεν ἡ μεγάλη ἐξόρμησις τῶν Βουλγάρων ἐναντίον μας, ἀπὸ τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1944, ἕως τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1944. Ἑπτὰ ὁλόκληροι μεραρχίαι ἔλαβον μέρος, ἱππικὸν εἰς τοὺς κάμπους, πυροβολικόν, 24 ἀεροπλάνα ἐπετέθησαν εἰς τὴν γέφυραν τοῦ Νέστου. Σκληραὶ μάχαι ἐπηκολούθησαν καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα, μεταξὺ τῶν Βουλγάρων καὶ τῶν ἐθνικῶν ἀνταρτικῶν ὁμάδων, κατὰ τὰς ὁποίας οἱ Βούλγαροι ὑφίσταντο τρομερὰς ἀπωλείας. Ἔτσι, μετὰ τὴν καταστροφὴν ποὺ ἔπαθον εἰς τὴν γέφυραν τῶν Παππάδων, ὅπου ἐφονεύθησαν 700 περίπου Βούλγαροι, ἀναγκάζονται νὰ ἀποσυρθοῦν, κατὰ τὰ τέλη Αὐγούστου, καὶ νὰ συγκεντρωθοῦν εἰς τὰς πόλεις, ἀκολουθούμενοι καὶ ἀπὸ πολλοὺς ἐλασίτας, οἱ ὁποῖοι πάντοτε, ὁσάκις ἐμεῖς ἐπολεμούσαμεν τοὺς Βουλγάρους, μᾶς ἐκτυποῦσαν ἀπὸ τὰ νῶτα.

§45ΦΩΝΑΙ. Αἶσχος! Αἶσχος!

§46Π. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὰς 14 Σεπτεμβρίου, κύριοι, ἀνασυγκροτούμεθα καὶ ἐπιτιθέμεθα μὲ ἀπόφασιν γενικῆς ἐξοντώσεως τῶν Βουλγάρων, ἀφοπλισμοῦ κλπ., τότε δὲ εἴχομεν 12.000 ἄνδρας μὲ 700 περίπου ἀγγλικὰ πολυβόλα. Τὴν 14ην Σεπτεμβρίου γίνεται ἡ ἐξόρμησις εἰς τὸ 13ον χιλιόμετρον ἔξω ἀπὸ τὴν Δράμαν. Εἰς τὸν δρόμον μᾶς σταματᾷ ἕνα αὐτοκίνητον, ἐντὸς τοῦ ὁποίου ἦσαν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς στρατιωτικῆς συμμαχικῆς ἀποστολῆς, ἕνας Ἀμερικανὸς καὶ ἕνας Ἄγγλος λοχαγὸς μαζὶ μὲ ἕνα Βούλγαρον ἀξιωματικὸν καὶ μᾶς εἶπον, ὅτι δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ πολεμήσητε τοὺς βουλγάρους, διότι ὑπέγραψαν ἀνακωχήν. Τοὺς ἀπηντήσαμεν, ἀφήσατέ μας νὰ τοὺς ἐκδιώξωμεν, διότι οἱ Βούλγαροι μᾶς ἐπολέμησαν καὶ εἶναι ἐχθροί μας. Ὕστερα ἀπὸ τὴν ἐπιμονήν μας ὁ Μύλλερ ἠναγκάσθη νὰ μᾶς πῇ νὰ πᾶμε εἰς τὸ στρατηγεῖον εἰς Δράμαν, διὰ νὰ ὑπογραφῇ μία ἀνακωχή. Ἐπὶ κεφαλῆς, ὡς Ἀρχηγὸς τοῦ πολιτικοῦ ἀγῶνος, ἤμουν ἐγὼ καὶ ἐζήτησα νὰ φύγουν ἀμέσως οἱ Βούλγαροι ἀπὸ τὴν Μακεδονίαν. Ὁ στρατηγὸς συνεφώνησε, ἀλλ’ ὁ στρατὸς δὲν ἠμποροῦσε νὰ φύγῃ κατὰ τὴν ἀντίληψιν τοῦ βουλγαρικοῦ στρατηγείου καὶ ἔτσι δὲν ὑπεγράφη τίποτε ἐκείνην τὴν ἡμέραν. Ἀλλ’ ἦτο ἀξιοπαρατήρητον ἐκείνην τὴν ἡμέραν, ὅτι εἴδομεν Βουλγάρους καὶ ἐλασίτας ἀγκαλιασμένους.

§47ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αἶσχος! Αἶσχος!

§48Π. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιστρέψαμεν ὀπίσω καὶ ἐζητήσαμεν ἀπὸ τοὺς Ἄγγλους νὰ μᾶς ἐπιτρέψουν νὰ καταλάβωμεν τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίας καὶ Θράκην μὲ τὴν δύναμιν, τὴν ὁποίαν διεθέτωμεν τότε. Ὁ Ἄγγλος, κατόπιν ἐπιμονῆς μας, ἐπῆγεν εἰς τὸν στρατηγὸν καὶ ἐζήτησε νὰ παραδώσῃ τὴν ἐξουσίαν ὁ Βούλγαρος στρατηγός, αὐτὸς ὅμως ἠρνήθη νὰ παραδώσῃ καὶ τότε ὁ Μίλλερ μὲ παρεκάλεσε νὰ πάω ἐγὼ εἰς τὴν Σόφιαν, διὰ νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα αὐτό. Καὶ ἀφοῦ εἰς τὰς 17 Σεπτεμβρίου ἐσκοτώσαμεν 24 Βουλγάρους καὶ ἐτραυματίσαμεν 60, ἐγώ, ὁ ὁποῖος παρέδωσα τὰ στήθη μου τρεῖς φορὰς εἰς τοὺς Βουλγάρους, ἐτόλμησα νὰ πάω εἰς Σόφιαν, μετὰ τοῦ Ἄγγλου Μύλλερ, τοῦ Ἀμερικανοῦ Ντόναλ, ἀντισυνταγματάρχου Σφέτζου καὶ Τοπούζογλου, διὰ νὰ εὕρω μίαν λύσιν τοῦ ταχυτέρου διωγμοῦ τῶν Βουλγάρων. Εἰς Σόφιαν ἐκράτησα ἐπὶ ποδὸς δώδεκα ὥρας τὸ Βουλγαρικὸν Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. (Χειροκροτήματα). Ἐζήτησα νὰ φύγουν ἀμέσως οἱ Βούλγαροι ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα. Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον συνεφώνησε νὰ φύγουν αἱ οἰκογένειαι αἱ βουλγαρικαί, ἀλλὰ διὰ νὰ φύγῃ ὁ στρατὸς ἔπρεπε νὰ πάρουν τὴν συγκατάθεσιν τῶν συμμάχων. Καὶ ὅταν οἱ Βούλγαροι εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον εἶπον, ὅτι εἴμεθα σύμμαχοι, ὁ Μύλλερ εἶπεν, ὅτι εἶσθε συνεμπόλεμοι. Πάντως ἐδέχθησαν νὰ φύγουν αἱ οἰκογένειαι ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τῶν ἐθνικῶν τμημάτων. Ὅταν δὲ ἐπῆγα εἰς τὴν Σόφιαν εἶδα, ὅτι αἱ οἰκογένειαι αὐταί, ποὺ ἔφευγαν, ἔπαιρναν μαζί των καὶ ὅλα τὰ ἑλληνικὰ εἴδη. Ἐζήτησα νὰ φεύγουν αἱ οἰκογένειαι, ἀφοῦ περνοῦν ἀπὸ ἔλεγχον τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ. Συνεφώνησαν οἱ Βούλγαροι καὶ ἐπεβάλλομεν τὸν ἔλεγχον αὐτὸν ἐπὶ 2–3 ἡμέρας, διότι μόλις ἐπεστρέψαμεν ἤρχισεν ἡ ἐγκατάστασις τῶν στρατιωτικῶν καὶ πολιτικῶν ἀρχῶν. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι, νὰ περιγραφῇ ἡ χαρὰ καὶ ὁ ἐνθουσιασμὸς τοῦ κόσμου, ὡς καὶ αὐτοκίνητα ἐσήκωναν εἰς τὰ χέρια. Εἰς τὰς 21 Σεπτεμβρίου μᾶς ἐκάλεσαν οἱ Ἄγγλοι εἰς μίαν συνεννόησιν, ἐν τῷ μεταξὺ κατελάβομεν ἡμεῖς μίαν περιοχήν, ἀλλ’ οἱ ἐλασίται εἶχον συναποφασίσει μὲ τοὺς Βουλγάρους νὰ μᾶς πολεμήσουν, πρᾶγμα ὅπερ προέβλεψεν ὁ Μύλλερ. Τὴν 21ην Σεπτεμβρίου, καθ’ ὃν χρόνον ἐγένετο ἡ σύσκεψις ἐν Ἁγίῳ Ἀθανασίῳ, ἀφίχθησαν γυναῖκες ἐκ Ροδολείβους καὶ μὲ δάκρυα εἰς τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐδήλωσαν, ὅτι εἰς τὸ Ροδολείβους Βούλγαροι καὶ ἐλασίτες σφάζουν ἐθνικιστάς. Τότε ὁ ἡρωϊκὸς ἐκεῖνος συνταγματάρχης Ἀβδελᾶς, τὸν ὁποῖον θὰ ἤμουν εὐτυχὴς νὰ μὴ ἐγνώριζα, ἐζήτησε νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου, διὰ νὰ ἀποσοβήσῃ τὸ κακόν. Διεμαρτυρήθην καὶ ἐγὼ καὶ ὁ γενικὸς ἀρχηγὸς τοῦ ἀγῶνος καὶ ὁ ἀείμνηστος συνταγματάρχης, μᾶς ἀπήντησεν ὅτι θὰ πάῃ. Ἐπῆγε μὲ Ἄγγλον λοχαγὸν καὶ τὸν ταγματάρχην τοῦ ΕΛΑΣ Γλύπην, μεταβὰς ὅμως ἐκεῖ συνελήφθη ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους καὶ ἐλασίτας, ἐκακοποιήθη δὲ δεκατέσσαρας (14) ὁλοκλήρους ὥρας. Φαντασθῆτε, ὅτι τοῦ ἄνοιγαν τοὺς ρωγμοὺς τῶν ποδῶν καὶ τοῦ ἔβαζαν ἁλάτι τέλος μὲ μαχαίρια τὸν ἐξετέλεσαν. Καὶ ὅταν, κύριοι, μετὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν ἀρχῶν εἴδομεν τὸν Ἀβδελᾶν, ἦτο κατατρυπημένον τὸ σῶμα του ἀπὸ μαχαιριὲς καὶ τὸ ἀριστερό του μάτι βγαλμένο. Μαζὶ μὲ τὸν Ἀβδελᾶν εὕρομεν καὶ 60 ἄλλους συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι ἦσαν θύματα τῶν κομμουνιστῶν. Ἀφοῦ τὴν 21 Σεπτεμβρίου ἐγένετο ἡ σύλληψις τοῦ Ἀβδελᾶ, ἀπεφάσισεν ὁ γενικὸς ἀρχηγὸς καὶ ἔλαβεν μέτρα αὐστηρά. Τὴν 22αν Σεπτεμβρίου ἐπερνοῦσεν ἕνα βουλγαρικὸν αὐτοκίνητον, τὸ ὁποῖον εἶχε δικαίωμα μόνον ἀπὸ τὸν δημόσιον δρόμον νὰ περάσῃ, καὶ μόλις παρέκαμψε τοῦ ἐβάλαμεν καὶ ἐσκοτώσαμεν τὸν σωφέρ, ἕνα Βούλγαρον λοχαγὸν καὶ 15 ἐλασίτας ὡπλισμένους συνελάβομεν. Μετὰ τὸ ἐπεισόδιον αὐτὸ ἦλθον οἱ Ἄγγλοι καὶ οἱ Ἀμερικανοὶ διὰ νὰ ἀποσοβήσουν περαιτέρω μάχας. Τὴν 23ην Σεπτεμβρίου συλλαμβάνονται ὅλοι οἱ Ἀγγλοαμερικανοὶ ὑπὸ τῶν Βουλγαροελασιτῶν καὶ τὴν ἑπομένην ἐπιτίθενται ἐναντίον τῶν τμημάτων μας μὲ 15.000 βουλγαρικὸν στρατὸν καὶ μὲ ὅλον τὸν ὁπλισμὸν τῶν Βουλγάρων, πυροβόλα, ὅλμους κλπ. ἔβαλαν ἐντὸς τῶν χωρίων, ἐφόνευσαν γυναικόπαιδα καὶ αὐτοὶ οἱ λόγοι μᾶς ἠνάγκασαν νὰ ἐγκαταλείψωμεν τὰ χωριὰ καὶ νὰ πιάσωμεν τὰ βουνά. Αὐτὰ ἐγένοντο μέχρι τῆς 10ης Ὀκτωβρίου, ὁπότε κατήλθομεν εἰς τὸ 13ον χιλιόμετρον ἀνασυνετάχθημεν καὶ περιμέναμεν νὰ ἔλθῃ ἡ Κυβερνητικὴ Ἀντιπροσωπεία. Περιμέναμεν καὶ ἡμεῖς, ὅτι θὰ ἔλθῃ ὁ κ. Λαμπριανίδης εἰς Δράμαν, διὰ νὰ μᾶς ἐνισχύσῃ εἰς τὴν ἐθνικήν μας προσπάθειαν. Εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ ἐπαναλάβωμεν τὴν ἐπίθεσιν, διὰ νὰ καταλάβωμεν τὴν Ἀν. Μακεδονίαν καὶ Θράκην, διότι οἱ Βούλγαροι δὲν εἶχον πλέον θάρρος νὰ μᾶς ἀντιμετωπίσουν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει περιμέναμεν μίαν, δύο, τρεῖς, τέσσαρας, πέντε ἡμέρας νὰ ἔλθῃ ὁ κ. Λαμπριανίδης νὰ μᾶς ἰδῇ, ἀλλὰ δὲν ἦλθε καὶ ἦλθε μόνον κατόπιν προσκλήσεώς μας. Εἰς τὴν Δράμαν ὁ κ. Λαμπριανίδης εὗρεν Βουλγάρους καὶ ἐλασίτας συνεργαζομένους, ἐνόπλους κακοποιοῦντες καὶ σφάζοντας τὸν ἐθνικόφρονα κόσμον. Ἦλθον τὴν ὀγδόην ἡμέραν, ὁ κ. Λαμπριανίδης, ὁ κ. Πορφυρογένης καὶ ὁ κ. Κωστόπουλος. Παρετάξαμεν 517 ἀγγλικὰ πολυβόλα. Καὶ μᾶς εἶπον. Ἀναγνωρίζομεν, ὅτι αἱ ὑπηρεσίαι σας εἶναι μεγάλαι, ἀλλὰ ἐπιβάλλεται νὰ ὑποστῆτε κι’ ἄλλην μίαν θυσίαν διὰ τὴν Ἑλλάδα. Ἡ ἀπάντησίς μου ἦτο, ἐφ’ ὅσον αἱ θυσίαι μας εἶναι διὰ τὴν Ἑλλάδα, δέκα καὶ ἑκατὸ ἀκόμη θυσίες θὰ ὑποστῶμεν. Ὁ κ. Λαμπριανίδης, ἐγὼ τουλάχιστον, παρὰ τὴν ἀντίληψιν τῶν ἄλλων συμπολεμιστῶν, δὲν πιστεύω, ὅτι προέβλεψε τὸ κακὸ καὶ δὲν τὸ ἀπέτρεψε. Καὶ πιστεύω, ὅτι ἰσχυρότερος ἦτο ὁ κ. Πορφυρογένης. Ἐπέστρεψεν εἰς Δράμα καὶ τὴν ἑπομένην μοῦ εἶπεν, ὅτι θὰ ἔλθουν νὰ μᾶς κοινοποιήσουν μίαν διαταγήν. Τὴν ἑπομένην μᾶς ἐκοινοποίησαν μίαν διαταγήν, ὅτι ὁ ἐθνικὸς στρατὸς θὰ περιορισθῇ εἰς τὸν ἕβδομον συνοριακὸν τομέα. Ἡ ἀπόφασις αὐτὴ ἦτο «ἀτομικὴ βόμβα» δι’ ἡμᾶς, διότι ἐκεῖ δὲν ὑπῆρχεν οὔτε ἕνα σπίτι. Παρεκαλέσαμεν ἐπανειλημμένως τὸν κ. Λαμπριανίδην νὰ καλλιτερεύσῃ τὴν θέσιν μας. Νὰ μᾶς δώσῃ ἔστω τὴν Δράμαν. Κατέστη ἀδύνατον τελείως. Παρεκαλέσαμεν νὰ μᾶς δώσῃ ἕνα χωριό. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν θὰ εἶχε δικαίωμα ὁ κ. Λαμπριανίδης νὰ μᾶς ἀντικαταστήσῃ εἰς καλλιτέραν θέσιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἴχομεν τὴν δύναμιν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν καὶ τοὺς Βουλγάρους καὶ τοὺς ἐλασίτας. Ἐκείνην τὴν στιγμὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν μᾶς περιώρισε νὰ μείνωμεν εἰς ἐκείνην τὴν περιοχὴν καὶ παρεμείναμε. Τὸ στρατηγεῖον μας καθημερινῶς μὲ ἑκατοντάδας ἔγγραφα, ὑπεδείκνυε τὴν κομμουνιστικὴν δρᾶσιν καὶ ἐζήτει τὴν λῆψιν ἀμέσων μέτρων. Μία ἡμέρα ἐλάβομεν ἕνα σημείωμα ἀπὸ τὰς φυλακὰς Σερρῶν καὶ μᾶς ἔλεγε κάποιος: σᾶς παρακαλοῦμεν προσπαθῆστε διὰ τῶν Κυβερνητικῶν Ἀντιπροσώπων καὶ τῆς δυνάμεώς σας νὰ μᾶς σώσητε. Εἴμεθα εἰς τὰς φυλακὰς 364 ἀξιωματικοὶ καὶ ἀντάρται ἀκρίται ὑπὸ τὴν ἀρχηγίαν τοῦ Παπαπέτρου. Ἦσαν φυλακισμένοι ἐκ μέρους τῶν Βουλγάρων καὶ τῶν ἐλασιτῶν. Τριακόσιοι ἑξήκοντα τέσσαρες ἁγνοὶ Ἕλληνες. Ἀμέσως προετοιμάζομεν μίαν δύναμιν ὑπὸ τὴν ἀρχηγίαν τοῦ Καπετὰν Παντελῆ νὰ ὑπάγῃ εἰς τὰς φυλακὰς καὶ νὰ ἀπελευθερώσῃ αὐτούς. Ἀλλά, ἔπρεπε νὰ συνεννοηθοῦμε μὲ τὸν κ. Λαμπριανίδην, εἰς τὸν ὁποῖον ὑπεσχέθημεν ὑπακοήν. Ἐκάλεσα τὸν κ. Λαμπριανίδην, ὁ ὁποῖος μᾶς εἶπεν, ὅτι θὰ ὑπάγῃ εἰς τὰς φυλακὰς καὶ θὰ τοὺς ἐλευθερώσῃ. Πράγματι ἐπῆγεν καὶ τοῦ ὑπεσχέθησαν, ὅτι θὰ τοὺς ἀποφυλακίσουν. Ἀλλά, ἐπειδὴ ἐγνωρίζαμεν τὴν νοοτροπίαν τῶν κομμουνιστῶν, ἡμεῖς δὲν τοὺς ἐπιστεύσαμεν, ἀλλὰ πρὸ τῆς ἐπιμονῆς τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν κ. Λαμπριανίδου ὑποχωρήσαμεν. Μετὰ ἓξ ἡμέρας ἐλάβομεν ἕνα ἔγγραφον τοῦ 19ου Συντάγματος πεζικοῦ, ὑπογεγραμμένον ἀπὸ τὸν καπετὰν Παντελῆ καὶ τὸν ταγματάρχην Κουτρίδην, τὸ ὁποῖον μᾶς ἔλεγεν, ὅτι οἱ κρατούμενοι εἰς τὰς φυλακὰς Σερρῶν, εὑρέθησαν εἰς τὸ 23ον χιλιόμετρον Σερρῶν– Βροντοῦ δεμένοι πισθάγκωνα καὶ δολοφονημένοι. Βεβαίως εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ἴσως νὰ σφάλλωμεν, ἀλλὰ ἀποδίδωμεν καὶ ἀνεπάρκειαν εἰς τὸν κ. Λαμπριανίδην.

§49ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ Παπαπέτρου ἐσφαγιάσθη ἐπάνω εἰς τὴν Ἁγίαν Τράπεζαν.

§50Π. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὕστερα ἀπὸ τὰ ἐπεισόδια αὐτά, καθημερινῶς εἴχομεν συλλήψεις εἰς τὰ διάφορα χωρία καὶ μᾶς εἰδοποιοῦσαν οἱ σύνδεσμοί μας. Ἕνα σωρὸ ἔγγραφα διὰ τὰ κακουργήματα αὐτὰ ἐλάβαμε καὶ ἀποστείλαμεν εἰς τὴν Κυβερνητικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ὁ κ. Πρόκος ἔκαμεν ἔγγραφον εἰς τὴν 7ην Μεραρχίαν τοῦ ΕΛΑΣ καὶ τοὺς συνιστοῦσε νὰ προσέξουν διὰ τοὺς φυλακισμένους μας. Ἡμεῖς εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ὑπακούσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ δὲν ἠδυνάμεθα νὰ προβῶμεν ἐνόπλως εἰς τὴν ἀπελευθέρωσιν τῶν φυλακισμένων. Ἐν τῷ μεταξύ, ὁ κ. Λαμπριανίδης ἔφυγεν καὶ ἔμεινεν ὁ κ. Κωστόπουλος, ὁ ὁποῖος ἔστειλεν τὸν ἀρχηγόν μας ἐδῶ εἰς τὰς Ἀθήνας. Τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν τοὺς ἐλέγομεν ὅτι ἑτοιμάζουν ἐπίθεσιν οἱ ἐλασίτες, μᾶς ἀφήρεσαν τὸν ἀρχηγόν μας, μὲ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι τὸν καλεῖ ὁ Ζέρβας. Ὁ Τσαοὺς Ἀντών, ὅταν ἦλθεν εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ εἶδεν, ὅτι δὲν ἦτο ἀναγκαῖος ἐδῶ, ἀπεφάσισεν ἀμέσως νὰ ἐπιστρέψῃ εἰς τὰ τμήματά του, διότι ἐγνώριζε τὸν κίνδυνον, τὸν ὁποῖον θὰ διέτρεχεν.

§51Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ποῖος τὸν ἐκάλεσεν εἰς τὰς Ἀθήνας;

§52Α. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κρυπτογράφημα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἔλεγε νὰ μεταφερθῇ ὁ Τσαοὺς Ἀντὼν εἰς τὰς Ἀθήνας. Ἐγώ, ἐξησφάλισα τὴν μεταφοράν του, ἀεροπορικῶς μὲ παρακολούθησιν ἑνὸς Ἄγγλου.

§53Π. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅπως μοῦ ὁμολογεῖ ὁ συνταγματάρχης Κατσίμπαρος, διετάχθη ἡ σύλληψίς του. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν συνελήφθη, διότι δὲν ἦτο δυνατόν.

§54Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸν ἐγνώρισα τότε τὸν Τσαοὺς Ἀντών. Τὸν περιέθαλψα, διότι ἔμεινε χωρὶς τροφὴ καὶ στέγη καὶ ἐφρόντισα νὰ φιλοξενηθῇ. Εἶναι προφανές, ὅτι ἐκλήθη ἐδῶ καὶ ἐκρατήθη ἐδῶ, διὰ νὰ δοθῇ εὐκαιρία εἰς τοὺς ἐλασίτας, νὰ τὸ ἐκμεταλλευθοῦν, νὰ διαλύσουν τὸ σῶμα του.

§55Α. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Στεφανόπουλος ἦτο Ὑπουργὸς τῆς Κυβερνήσεως Ἐθνικῆς Ἑνότητος, διατὶ δὲν παρητήθη τῆς θέσεώς του ἐφ’ ὅσον ἐγνώριζε τὰς προθέσεις τῆς Κυβερνήσεως;

§56Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Οἱ κύριοι Λαμπριανίδης καὶ Θεολογίτης εἶναι παρόντες καὶ γνωρίζουν τὰς συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Τὰ πράγματα παρεστάθησαν ὅλως ἀντίθετα ἀπὸ ὅ,τι ἀπεδείχθη, ὅτι ἦτο ἡ ἀλήθεια. Ὁ κ. Θεολογίτης, τὸ λέγω πρὸς τιμήν του, μᾶς ἀπεκάλυψεν ὅλην τὴν τραγῳδίαν. Ὁ κ. Λαμπριανίδης ἐσιώπησε.

§57Λ. ΛΑΜΠΡΙΑΝΙΔΗΣ. Ἐπικαλοῦμαι τὴν μνήμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἂν εἰς τὰ Ὑπουργικὰ Συμβούλια τῆς 7ης ἢ 8ης Νοεμβρίου, ὅπου ἦλθε πρὸς συζήτησιν τὸ ζήτημα, ἂν δὲν ὑπερημύνθην τῆς ὅλης δράσεως τῶν ἐθνικῶν ὁμάδων καὶ ἄν κατόπιν τῆς ὁμιλίας μου ἐκείνης δὲν ἀπεκατεστάθη πανηγυρικῶς τὸ ὅλον ἔργον τοῦ Ἀντωνίου Φωστερίδου, τὸν ὁποῖον ἐφέραμεν ἐδῶ διὰ νὰ συνεννοηθῶμεν μετ’ αὐτοῦ ἐπὶ τῆς χρησιμοποιήσεώς του. Ἐλήφθησαν μέτρα φυλάξεώς του καὶ ἐφιλοξενήθη ἐπὶ 10ήμερον. Ἄν ἀπεπέμφθη, ἀπεπέμφθη τῇ ἐπιμόνῳ ἀξιώσει τοῦ στρατηγοῦ Σκόμπυ.

§58Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Νὰ ἀφήσητε τὸν ρήτορα νὰ ὁμιλήσῃ, διότι δίδεται ἔκθεσις γεγονότων, τὰ ὁποῖα ἐνδιαφέρουν ὅλην τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Πιστεύω, ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν, αὐτὴν τὴν στιγμὴν γίνεται ἡ σοβαρωτέρα τῶν συζητήσεων καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ ἀφήσῃ τὸν ρήτορα νὰ ὁμιλήσῃ. (Χειροκροτήματα).

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐβιάσθητε νὰ δώσητε τὴν συμβουλήν σας. Ὁ κ. Λαμπριανίδης ἠθέλησε νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ἐπειδὴ ὡμίλησε περὶ αὐτοῦ. Παρεκάλεσα, λοιπόν, τὸν ρήτορα, νὰ ἀναμένῃ διὰ νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Λαμπριανίδης.

§60Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἔχετε ὅλην τὴν Κερκυραϊκὴν ἁβρότητα, τὴν ὁποίαν σᾶς ἐπιβάλλει καὶ ἡ οἰκογενειακή σας ἀνατροφὴ νὰ παρέχητε πᾶσαν εὐκολίαν πρὸς τὴν ἀντιπολίτευσιν. Εἰς αὐτὸ εἴμεθα σύμφωνοι. Δι’ αὐτὸ ἄλλως τε λέγομεν ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ μὴ προέρχεται ἀπὸ τὸ Κυβερνητικὸν Σῶμα, διὰ νὰ ἐξασφαλίζῃ τὰ δικιώματα ὅλων. Ὁ κ. Λαμπριανίδης ὅμως, ἄν θέλῃ νὰ ὁμιλήσῃ νὰ ἀναβῇ εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ ὁμιλήσῃ, διότι τὸ ζήτημα εἶναι ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων καὶ ἐνδιαφέρει τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν.

§61Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Νὰ παύσουν αἱ δημοκοπίαι· οὐδεὶς εἶπεν, ὅτι τὸ θέμα δὲν εἶναι ἐνδιαφέρον. Ἐπετράπη εἰς συνάδελφον τῆς Β. Ἑλλάδος νὰ κάμῃ ἀνακοινώσεις, τὰς ὁποίας ὅλοι ἀκούομεν μετὰ μεγάλης προσοχῆς. Πρόκειται περὶ ἐλέγχου τῆς Κυβερνήσεως Ἐθνικῆς Ἑνότητος, εἰς τὴν ὁποίαν μετεῖχον καὶ Ὑπουργοὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Θέλομεν νὰ χυθῇ ἄπλετον φῶς εἰς τὴν ὑπόθεσιν. Ἡμεῖς, μάλιστα, ζητοῦμεν, νὰ ὁρισθῇ ἰδιαιτέρα συνεδρίασις, ἄν δὲν εἶναι ἐπαρκὴς ἡ σημερινή, διὰ νὰ χυθῇ ἄπλετον φῶς ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς. Αἱ δημοκοπίαι εἶναι περιτταί.

§62Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Εἶναι καιρὸς αὐτὴν τὴν ἑσπέραν νὰ ἀκούσωμεν τὴν φωνὴν τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν μέλη τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου. Ἔχω δικαίωμα ἀπὸ τὸν Κανονισμόν, νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Εἶναι παρόντες τὴν ἑσπέραν αὐτήν, ὁ κ. Παπαδόπουλος βουλευτὴς Καβάλας ἐκπρόσωπος πολιτικὸς τοῦ ἀγῶνος, ὁ κ. Παπαλούκας συναρχηγὸς τοῦ Ἀντὼν Τσαοὺς καὶ ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Καραΐσκος πολιτικὸς ἐκπρόσωπος τοῦ Ἀντὼν Τσαοὺς καὶ λοχαγὸς ἔφεδρος τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ. Μοῦ ἔκαμε κατάπληξιν ἐξ ἀρχῆς τὸ γεγονός, ὅτι μία πτέρυξ τοῦ Κοινοβουλίου θορυβεῖ διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ θέματος, ὡς ἐπίσης καὶ τὸ γεγονός, ὅτι ἐνῷ διὰ ζητήματα ἥσσονος σπουδαιότητος ἐπιτρέπεται πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἡ μακρυγορία, ὑπάρχει ἀντίρρησις διὰ τὴν συζήτησιν τόσου σπουδαίου θέματος. Ἐγώ, ὁ ὁποῖος δὲν ἀντίκρυσα τὰς φλόγας τοῦ Δοξάτου, ὁ ὁποῖος δὲν ἠδυνήθην κατὰ τὸν χρόνον ἐκεῖνον νὰ διαπεραιωθῶ εἰς Θράκην, μέσῳ Βηρυττοῦ καὶ Σμύρνης καὶ ἀπεσύρθην κατόπιν εἰς Αἴγυπτον, ἀντελήφθην ὅμως τὰ γεγονότα, ὅταν ἔφθασα εὐθὺς κατόπιν, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἀποτίσωμεν φόρον τιμῆς εἰς τὸ Σῶμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κατ’ ἀντίθεσιν πρὸς τὰ λοιπὰ Σώματα τῆς Ἑλλάδος, πλὴν τοῦ Σώματος τοῦ ΕΔΕΣ καὶ τοῦ Σώματος Ψαρροῦ (χειροκροτήματα) ἐξεπροσώπησεν ὄχι τὴν Ἐθνικὴν Ἀντίστασιν, διότι δὲν ἐπρόκειτο περὶ ἀντιστάσεως, ἀλλὰ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Διότι ἡ Ἀνατολικὴ Μακεδονία καὶ Θράκη δὲν εἶχε οὔτε ἴχνος ἐπισήμου Ἑλληνικοῦ Κράτους, δὲν εἶχε ἴχνος ὑπαλλήλου ἢ στρατιωτικοῦ, ἀλλ’ εἶχεν ἐνσωματωθῆ διὰ πράξεως διεθνοῦς δικαίου ἀκύρου εἰς τὴν Βουλγαρίαν. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ οἱ προερχόμενοι ἐξ ὅλων τῶν τάξεων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ὅλας τὰς περιφερείας τῆς Πατρίδος, ἰδιαιτέρως δὲ ἀπὸ τὴν θρυλικὴν περιφέρειαν τοῦ Βόλου (χειροκροτήματα) ἀνανέωσαν τὸ ἔπος τοῦ Διγενῆ Ἀκρίτα καὶ ἀπέδειξαν, ὅτι ὅπου πρὸς καιρὸν δὲν ὑπῆρχεν Ἑλλάς, αὐτοὶ ἦσαν ἱκανοὶ νὰ διατηρήσουν τὰ σώματα, ἐπὶ τῶν ὀρέων τῆς Ροδόπης καὶ τῶν Σερρῶν. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον, παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. (Χειροκροτήματα).

§63Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον ἤρχισεν ἡ συζήτησις καὶ ἔλαβε διαστάσεις καὶ δὲν προεκρίθη ὁ καθορισμὸς ἰδιαιτέρας ἡμέρας διὰ τὴν συζήτησιν, δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις.

§64Π. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐφ’ ὅσον θὰ ἐξακολουθήσω θὰ ἤθελον νὰ γενικεύσω τὴν ἀγόρευσίν μου. Ὅταν κατελήφθη ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους, ὕστερα ἀπὸ τὴν σφαγὴν τῶν 364, συλλαμβάνονται καθ’ ἑκάστην εἰς διάφορα χωρία τοῦ Παγγαίου, Δράμας καὶ Καβάλας καὶ φυλακίζονται καὶ σφάζονται. Ἀναφέρομεν κάθε περιστατικὸν εἰς τὴν Κυβερνητικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ζητοῦμεν προστασίαν. Καὶ εἰς ἓν ἔγγραφον, ἐπίσημον, τὸ ὁποῖον νομίζω εἶναι ἐδῶ, ἐλέγαμεν: Κύριοι Ἀντιπρόσωποι, ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι τέσσαρα ὁλόκληρα χρόνια ἐσώσαμεν τὸν κόσμον αὐτὸν καὶ δὲν ἐδώσαμεν τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς Βουλγάρους νὰ σφάξουν, τώρα δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ τοὺς διασώσωμεν, διότι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ πειθαρχοῦμεν εἰς τὴν Ἀντιπροσωπείαν, εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλά, λυπούμεθα, διότι τοὺς ἀνθρώπους, τοὺς ὁποίους ἐσώσαμεν ἀπὸ τὴν θηριωδίαν τῶν Βουλγάρων, τοὺς σφάζουν οἱ Ἕλληνες κομμουνισταί. Βεβαίως, ἡ Κυβερνητικὴ Ἀντιπροσωπεία θὰ εἶχε δίκαιον νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν ἐγνώριζε τὰς σφαγὰς καὶ δηώσεις. Ἀλλ’ ἐστείλαμεν ἀναφορὰς διὰ μίαν ἑκάστην περίπτωσιν καὶ ἀπαντήσεις ἐπισήμους ἔχομεν, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς τὰ ἀρχεῖα μας.

§65Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πόσοι ἐσφάγησαν ἐν συνόλῳ;

§66Π. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν ἐπανάστασιν 16 χιλιάδες. Κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ ἐσφάγησαν 2.600 εἰς τὸν Νομὸν Δράμας καὶ Σερρῶν. Καὶ προβλέπομεν τὸν κίνδυνον τῆς ἐπαναστάσεως. Διότι, κύριοι, οἱ ἐλασίται, μετὰ τὴν ἀποχώρησιν τῶν Βουλγάρων ἐνισχύθησαν εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην, ἐνισχύθησαν ἀπὸ τὴν Κυβερνητικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἡ ὁποία εἶχε τὴν δύναμιν τότε, ὅταν ἦλθε καὶ τοὺς εὗρεν ἀδυνάτους καὶ ἀφοῦ μᾶς εὗρον μὲ δύναμιν 12.000 ἀνδρῶν, ἔπρεπε νὰ μᾶς ἐπιτρέψῃ νὰ καταλάβωμεν ὁλόκληρον τὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην καὶ νὰ μὴ δώσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς ἐλασίτας νὰ ἐνισχυθοῦν γιὰ νὰ ἐπιτεθοῦν τὴν 1ην Δεκεμβρίου, καὶ νὰ ἐπιτεθοῦν πρῶτα ἐναντίον μας καὶ ἐπειδὴ ἡμεῖς ἠναγκάσθημεν νὰ πάρωμεν τὰ βουνὰ καὶ νὰ εἰσέλθουν αὐτοὶ εἰς τὰς πόλεις καὶ τὰ χωρία καὶ νὰ σκοτώσουν γυναικόπαιδα καὶ ἐθνικόφρονας πολίτας. Καὶ ἠναγκαζόμεθα, κύριοι, ἀφοῦ μᾶς ἐκτύπησαν τὴν 1ην Δεκεμβρίου νὰ πάρωμεν τὰ βουνὰ καὶ μετὰ τρεῖς ἡμέρας νὰ κάμουν τὴν ἐπιχείρησιν τῶν Ἀθηνῶν, διότι ἐὰν ἦτο ὁ Τσαοὺς Ἀντὼν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐπανάστασις.

§67ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ Στρατιωτικὸς Διοικητὴς σᾶς ἐγκατέλειψε;

§68Π. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ πρῶτος μᾶς ἔλεγεν, ὅτι ὑπάγεται εἰς τὰς διαταγὰς τοῦ Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν. Καὶ ἀφοῦ, κύριοι, ἐγένετο ἡ ἐπανάστασις τῆς 1ης Δεκεμβρίου καὶ ἠναγκάσθημεν νὰ ὑποχωρήσωμεν, ἐμείναμεν πλέον ἀπροστάτευτοι, διότι ἐν τῷ μεταξὺ οἱ κομμουνισταὶ εἶχον ἐνισχυθῆ ἀπὸ Βουλγάρους, οἱ ὁποῖοι ἤρχοντο ἀπὸ τὴν Βουλγαρίαν ἀκριβῶς διὰ νὰ ἐνισχύσουν τοὺς κομμουνιστάς. Πρὸ τῆς ἰσχυρᾶς αὐτῆς δυνάμεως, οἱ ὀλίγοι Ἄγγλοι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν μέσα εἰς τὰς πόλεις καὶ τὰ χωρία ἐσηκώθησαν καὶ ἔφυγαν καὶ ἐμείναμεν ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐκρατήσαμεν δύο ὁλοκλήρους μῆνας μέχρι τῆς 15ης Μαρτίου εἰς τὰ βουνά, διατρεφόμενοι διὰ τῆς βίας ἀπὸ τὸ ἐσωτερικὸν τῆς Βουλγαρίας. Ἐδίωκον τὰ σκορπισμένα τμήματά μας. Τὴν 21ην Ἰανουαρίου ἐπετέθησαν ἐναντίον μου, τοὺς ἔφυγα ἀπὸ 10 μέτρα. Συνέλαβον ὅμως δύο ὑπαρχηγούς, τὸν Ἀναστάσιον Καραβασίλην καὶ Ἀλέκον Παπαδόπουλον, ἕνα γενναῖο παλληκάρι ποὺ ἦτο μόνιμος φρούραρχος τῆς συμμαχικῆς στρατιωτικῆς ἀποστολῆς, τοὺς ὁποίους ἔσφαξαν ἔξωθι τοῦ Παρανεστίου, ἀφοῦ προηγουμένως τοὺς ἐβασάνισαν σκληρά, τὸν δὲ Ἀλέκον Παπαδόπουλον ἐπετάλωσαν προτοῦ τὸν ἐκτελέσουν. Ἐμένα δὲ μὲ ἐκυνήγησαν. Ἔπεσα εἰς τὸν Νέστον, ἐπάγωσα καὶ ἠχρηστεύθη τὸ δεξί μου χέρι καὶ τὸ δεξί μου πόδι. Ἔμεινα εἰς τὸ βουνὸ κρυοπαγημένος 46 ἡμέρας, ὁπότε ἦλθον εἰς Δράμαν Ἄγγλοι, ἐζήτησαν πληροφορίας, καὶ ἀφοῦ ἐπληροφορήθησαν, ἦλθον εἰς τὴν γέφυραν Παππάδων μὲ ἐπῆραν, μὲ ἔφεραν εἰς Θεσσαλονίκην πρὸς θεραπείαν. Ἄν, κύριοι βουλευταί, ὁ Γενικὸς Ἀρχηγὸς ἦτο εἰς τὰ τμήματά μας, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ ἐπανάστασις. Καὶ ἀπόδειξις τὴν 1ην Δεκεμβρίου ἐπετέθησαν ἐναντίον ἡμῶν καὶ μετὰ τέσσαρας ἡμέρας ἐξεράγει ἡ ἐπανάστασις Ἀθηνῶν. Τότε ἐγὼ εὑρέθην ἀντικαταστάτης τοῦ Ἀρχηγοῦ καὶ ἐπειδὴ εἶμαι ἀγύμναστος δὲν εἶχα τὴν δυναμικότητα τοῦ Ἀρχηγοῦ. Ἀφοῦ ἐπέστρεψεν ὁ Ἀρχηγός, ἀπὸ τὰς Ἀθήνας μὲ τοὺς Ἄγγλους, κατέβασεν ἀπὸ τὰ βουνὰ τὰ τμήματά του καὶ παρέδωσεν τὸν ὁπλισμόν. Κατ’ ἀρχάς, ἐπολεμήσαμεν μὲ τὰ τυφέκια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἴχαμε κρύψει ὅταν ἡ Ἑλλὰς παρεδίδετο δεσμία εἰς τοὺς Γερμανούς, εἰς τὰ κουφώματα τῶν δένδρων τῶν βουνῶν καὶ διὰ νὰ τὰ χρησιμοποιήσωμε κάποτε ἐναντίον τῶν ἐχθρῶν μας. Μὲ τὰ τουφέκια αὐτὰ ἐδημιουργήσαμε τὴν ἀντίστασιν, ἐσκορπίσαμεν εἰς διάφορα τμήματα τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης καὶ κατόπιν, ἀφοῦ ὁ ἐχθρὸς ἐξεστράτευσεν ἐναντίον μας μὲ μεγάλας δυνάμεις, ὁ νεαρὸς λοχίας τοῦ Ἀλβανικοῦ μετώπου καὶ πρῶτος ἀντάρτης Ἀντώνιος Φωστερίδης, ὅστις ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς καταρρεύσεως, εἶχεν ἀποφασίσει νὰ δημιουργήσῃ ἀνταρτικὰς ὁμάδας, ἔστησε τὸ λημέρι του εἰς μίαν κορυφογραμμὴν τοῦ Ὀρβήλου καὶ κατεσκεύασεν τὸ μέγαρόν του ἀπὸ λαμαρίνες καὶ κλαδιά. Προσεπάθησε καὶ ἐπέτυχε νὰ συγκεντρώσῃ ὅλα τὰ τμήματα, τὰ ὁποῖα τότε σποραδικῶς ἐμάχοντο εἰς διάφορα ζωτικὰ σημεῖα τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης καὶ συνεκάλεσε γενικὴν συνέλευσιν. Μέχρι τότε, δηλαδή, τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1942, ἐγὼ δὲν εἶχον γνωρισθῆ μὲ τὸν Ἀρχηγόν. Ἡ δρᾶσις μου περιωρίζετο εἰς τὸν Νομόν μου μόνον. Τὸ 1942 ἔμαθα, ὅτι κάποιος Ἀντὼν Τσαοὺς μάχεται κατὰ τῶν Βουλγάρων καὶ πῆγα νὰ τὸν συναντήσω, τὸν συνήντησα, μὲ συνεχάρη διὰ τὴν δρᾶσιν μου καὶ μὲ παρεκάλεσε νὰ ἀναλάβω τὴν πολιτικὴν ἀρχηγίαν τοῦ ὅλου ἀγῶνος καὶ νὰ συντάξω τὸ ἐθνικὸν πρόγραμμα. Συνέταξα τὸ πρόγραμμα ἐντὸς τῶν χιονισμένων ὑψωμάτων τοῦ Τζὰς–Ντάγ, καλέσαμε ὅλους τοὺς καπεταναίους καὶ ἀνεκηρύχθη Γενικὸς Ἀρχηγὸς ὁ Ἀντώνιος Φωστερίδης καὶ Γενικὸς Γραμματεὺς ἐγώ. Ἤρχισεν ἀπὸ τότε συντονισμένη δρᾶσις, ἀλλ’ οἱ Βούλγαροι, ἀφοῦ εἶδον τὰς ἐπιτυχίας μας, ἐξεστράτευσαν ἐναντίον μας μὲ μεγαλυτέρας δυνάμεις. Ἐδόθησαν μάχαι εἰς πολλὰ σημεῖα τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης, τῶν ὁποίων λεπτομερείας δὲν κρατῶ, οὔτε ἠμπορῶ νὰ συμβουλευθῶ τώρα τὴν μνήμην μου. Τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1943 ἐνισχύθησαν τὰ τμήματά μας μὲ Ἀγγλικὴν στρατιωτικὴν ἀποστολὴν πρωτοβουλίᾳ κυρίως τοῦ ἥρωος Κρητὸς Κλεάρχου Πετράκη.

§69ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης εἶχον φανεῖ ἐλασίται ἐκεῖ;

§70Π. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ ἐλασίται μέχρι τότε ἐνῷ ἐδημιούργησαν τὴν ἐπανάστασιν καὶ ὁμολογοῦν οἱ ἴδιοι, ὅτι αὐτοὶ τὴν ἐδημιούργησαν, εἰς μίαν προκήρυξιν μετὰ τὴν ἐπανάστασιν, ἔλεγαν: «Ἡ Κομμουνιστικὴ ὀργάνωσις Δράμας, ἡ πρωτοπόρα μαχητικὴ ὀργανωμένη δύναμη τοῦ Δραμικοῦ λαοῦ, ἔχουσα ἀνεπτυγμένο πολιτικὸ ἐπίπεδο καὶ τὰ φῶτα τοῦ ἀκατανίκητου κόμματος, ὕψωσε τὴν σημαία τῆς Ἑλληνικῆς ἐπανάστασης στὶς 28 τοῦ Σεπτέμβρη». Τὸ ἔλεγαν εἰς τὴν ἐπίσημον προκήρυξιν τῆς 22–12–1941. Ὕστερα ἀπὸ τὴν Ἑλληνοκτόνον αὐτὴν ἐπανάστασιν ἀπεφασίσαμεν νὰ δημιουργήσωμεν νέα τμήματα καὶ ἐδυναμώσαμε. Μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1943 οἱ ἐλασίται εἶχον φύγει πέραν τοῦ Στρυμῶνος, ἐγκατέλειψαν τὰς περιοχὰς καὶ ἤρχοντο εἰς τὸ Παγγαῖον καὶ ἔδιναν ψευτομάχας. Ἐνεφανίζοντο καὶ ἐκ προθέσεως καμμιὰ φορὰ καὶ προσεπάθουν νὰ συμφιλιωθοῦμε καὶ ἐξεμεταλλεύθησαν πολλὲς φορὲς τὴν καλωσύνην μας μέχρι τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1944, ὁπότε, ὅταν ὁ ἀρχηγὸς εἶδεν ὅτι ἐπετέθησαν ἐναντίον τοῦ Παγγαίου ἀντεπετέθη ἐναντίον τους, τοὺς διέλυσεν ὅλους καὶ ἐκκαθάρισεν τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην ἀπὸ τὸν κίνδυνον τοῦ κομμουνισμοῦ. Ἀπὸ τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1943 αἱ μάχαι ἦσαν σκληρόταται, διότι οἱ Ἄγγλοι μᾶς ἐνίσχυον καὶ οἱ Βούλγαροι, ὑπὸ τὸν κίνδυνον αὐτόν, μήπως αἱ δυνάμεις ποὺ μᾶς ἐδίδοντο ἀπὸ τοὺς Ἄγγλους μᾶς ἔκαμνον ἰσχυροτέρους καὶ εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Βουλγαρίαν, ἀπεφάσισεν ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ἀποφασιστικὰ μέτρα καὶ ἐπετίθεντο μὲ Μεραρχίας ὁλοκλήρους καὶ ἐδίδοντο σκληραὶ μάχαι ὅπως σᾶς εἶπον, ἀπὸ τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1944 μέχρι τοῦ Σεπτεμβρίου 1944. Εἰς μίαν μάχην τοῦ Κοτζᾶ Ὁρμὰν τὴν 17 Φεβρουαρίου 1944, 122 μόνον ἀντάρτες ἔθεσαν ἐκτὸς μάχης 800 Βουλγάρους. Εἰς τὴν μάχην Γεφύρας Παππάδων 42 ἀντάρτες ὑπὸ τὴν ἀρχηγίαν ἑνὸς καπετάνιου ἀγραμμάτου, ἁπλοῦ στρατιώτου τώρα, ἔθεσαν ἐκτὸς μάχης 800 Βουλγάρους. Σήμερον ὁ καπετάνιος αὐτὸς εἶναι ἁπλοῦς στρατιώτης. (Χειροκροτήματα).

§71ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πῶς ἐλέγετο;

§72Π. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠλίας Σελαλματίδης.

§73ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἐφρόντισεν καμμία Κυβέρνησις νὰ τὸν ἀνταμείψῃ;

§74Π. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐφ’ ὅσον μοῦ ἐδόθη τὸ δικαίωμα, κύριοι, θὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὰ παλληκάρια μας, τὰ ὁποῖα ἐκράτησαν ψηλὰ τὴν Ἑλληνικὴν σημαίαν, τὸ ἐθνικὸν φρόνημα—καὶ ἂν ὑπάρχῃ σήμερα Ἀνατολικὴ Μακεδονία καὶ Θράκη, ὑπάρχει διότι ὑπῆρξαν τὰ Σώματα αὐτὰ —ὅταν τὰ κρατικὰ ὄργανα τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1945, πρῶτα ἡ ἐθνοφυλακὴ καὶ μετὰ ἡ χωροφυλακὴ ἦλθαν εἰς τὴν περιοχὴν αὐτήν, τὰ σύνορα τὰ Βουλγαρικὰ εἶχον ἀνοίξει, διότι ἔφυγεν ὁ Ἀντὼν Τσαοὺς καὶ ἔμπαιναν Βούλγαροι καὶ κακοποιοὶ καὶ λησταί, ἐζητοῦσαν ἀπὸ ἡμᾶς ἐνίσχυσιν καὶ ἡ ἐθνοφυλακὴ καὶ ἡ χωροφυλακὴ ὥπλιζε τὰ παλληκάρια μας διὰ νὰ βοηθήσουν τὴν Κυβέρνησιν καὶ συλλάβουν τοὺς Βουλγάρους, τοὺς ληστὰς καὶ τοὺς ἐλασίτας αὐτούς. Ὅλα αὐτὰ τὰ παλληκάρια, τὰ ὁποῖα ἐβοήθησαν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν κρίσιμον αὐτὴν περίστασιν, σήμερον κρατοῦνται εἰς τὰς φυλακάς, διότι κατηγοροῦνται ἐπὶ παρανόμῳ ὁπλοφορίᾳ κτλ.

§75ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αἶσχος! Αἶσχος!

§76Π. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. ....... παρανόμῳ ὁπλοφορίᾳ.

§77Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακὰς μὲ μηνύσεις κομμουνιστῶν καὶ παρανόμως προφυλακισμένοι ἐπὶ ἕνα χρόνο τώρα. Εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακὰς καὶ ἀξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς, ἄνευ τῆς ἐπεμβάσεως τῆς ὁποίας θὰ κατελάμβανον τὰς Ἀθήνας αὐτὰ τὰ τέρατα. Καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ τῆς χωροφυλακῆς καὶ ἰδίως εἰς τὴν Κρήτην εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακὰς μὲ μηνύσεις αὐτῶν τῶν τεράτων.

§78Π. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Δικαίως δυσανασχετεῖ ὁ κόσμος τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης, διότι ἐνῷ ὁ Κωνσταντάρας, ὁ Ἀλεξανδρόπουλος καὶ ἄλλοι καπετανέοι τοῦ ΕΛΑΣ, οἱ ὁποῖοι ἐπολέμησαν ἐπὶ κεφαλῆς Βουλγαρικοῦ στρατοῦ ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης, βγαίνουν μὲ τὴν ἀποσυμφόρησιν ἀπὸ τὰς φυλακάς, κρατοῦνται εἰς τὰς φυλακὰς τὰ παλληκάρια ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐπολέμησαν χρόνια ὁλόκληρα τὸν κατακτητήν. Μόλις πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὁ καπετὰν Κοντᾶκος συνελήφθη διὰ παράνομον ὁπλοφορίαν....

§79ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ δῆθεν ληστείαν.

§80Π. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ποίας ὀνομάζουν ληστείας; Τὰ σύνορα κατοικοῦντο ἀπὸ Βουλγαροφώνους. Ὅταν ἦλθον οἱ Βούλγαροι, αὐτοὶ ἐτάχθησαν εἰς τὸ πλευρόν των καὶ ἅρπαξαν τὰς περιουσίας τῶν Ἑλλήνων. Ὅταν ἐπανῆλθον οἱ δικοί μας, ὅσοι ἐγνώριζον τὰ ζῶα των εἰς τὰ χέρια τῶν Βουλγάρων, τὰ πῆραν χωρὶς διαδικασίαν. Ἐπειδὴ τὰ ἐπῆραν χωρὶς διαδικασίαν κατηγγέλθησαν ἀπὸ τοὺς ὑπολοίπους Βουλγάρους καὶ κατεδικάσθησαν ἐπὶ ληστείᾳ, διότι τοὺς ἐπῆραν τὰ ζῶα των, ἐνῷ ἐκεῖνοι τοὺς εἶχαν πάρει ὁλόκληρον τὴν περιουσίαν των.

§81Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Φρονῶ, ὅτι τὴν στιγμὴν αὐτὴν διερμηνεύω τὸ φρόνημα τῆς Βουλῆς, ἐὰν παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον νὰ εἰδοποιήσῃ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ παρίσταται κατὰ τὴν σοβαρωτάτην αὐτὴν συζήτησιν. Ἐὰν δὲ δὲν ἐγνώριζον, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τόσας ἄλλας ἀσχολίας, θὰ παρεκάλουν καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ παρίσταται κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτὴν σοβαρωτέραν τῆς ὁποίας δὲν διεξήγαγε τὸ Σῶμα.

§82Γ. ΛΑΖΑΝΑΣ (Ὑπουργὸς Προνοίας). Ὅταν ἦλθον τὰ τμήματα τὰ Ἑλληνικά, οἱ ἀντάρται τοῦ Ἀντὼν Τσαούς, τῶν ὁποίων αἱ κινηταὶ περιουσίαι καὶ ἰδίως τὰ ζῶα διηρπάγησαν, ἐπιστρέφοντες κατελαμβάνοντο καθ’ ὁδὸν καὶ ὡδηγοῦντο εἰς τὰς φυλακὰς ἐπὶ παρανόμῳ ὁπλοφορίᾳ. Δεύτερον ζήτημα εἶναι, ὅτι ἐκεῖνοι τῶν ὁποίων διηρπάγησαν τὰ ζῶα καὶ ἀνεγνώριζον τὰ ζῶα των, ἔπερναν τὰ ζῶα τὰ ὁποῖα ἀνεγνώριζον, ἐμηνύοντο ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους καὶ προεφυλακίζοντο ἐπὶ ληστείᾳ. Τὰ Δικαστήρια ὅμως, ὀφείλω νὰ εἴπω, πρὸς τιμὴν τῶν Ἑλλήνων δικαστῶν, ὑπερήσπισαν τοὺς πολεμιστάς. Γνωρίζει ὁ κ. Παπαδόπουλος, ὅτι 9 πολεμισταὶ καὶ ἀντάρται ἀπηλλάγησαν λόγῳ ἰδικῆς του ὑπερασπίσεως, ἐνῷ εἶχον διαπράξει μίαν αὐτοδικίαν. Εἶναι ἀληθές, ὅτι παρέμειναν ἐν προφυλακίσει, ἀλλὰ τοῦτο δὲν δύναται νὰ καταλογισθῇ εἰς τοὺς Ἕλληνας δικαστάς, εἶναι ἡ δικονομία, οἱ νόμοι καὶ οἱ τελευταῖοι ἰδίως νόμοι.

§83Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δὲν εἴμεθα καθόλου σύμφωνοι μὲ τὸ κοπλιμέντο τοῦ κ. Ὑπουργοῦ διὰ τοὺς Ἕλληνας δικαστάς. Δυστυχῶς εἰσαγγελεῖς, ἀντεισαγγελεῖς καὶ πλημμελειοδῖκαι κρατοῦν εἰς τὰς φυλακὰς ἕνα μεγάλον ἀριθμὸν ἐθνικοφρόνων, ἐνῷ τουναντίον ἔσπευσαν ἐν καιρῷ νυκτὸς νὰ ἐκτελέσουν τὸν περίφημον νόμον περὶ ἀποσυμφορήσεως. Ἑπομένως δὲν συμμερίζομαι καθόλου τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας, ὅτι οἱ Ἕλληνες δικασταὶ κάνουν τὸ καθῆκον των. Ἔχουμε εἰς τὴν Τρίπολιν δύο ἀντεισαγγελεῖς, φαῦλα ὄργανα, τὰ ὁποῖα ὁσάκις κατηγορεῖται ἕνας ἐθνικόφρων, ἀμέσως εἰς τὰς φυλακὰς, ὁσάκις ἕνας κομμουνιστής, ἔξω. Καὶ ὅταν ἔγινε μία δίκη πρὸ 15 ἡμερῶν καὶ ἐδικάσθη ἕνα τέρας τὸ ὁποῖον ὡμολόγησεν 16 ἀνθρωποκτονίας, ὁ εἰσαγγελεὺς εἶπεν: Λυποῦμαι διὰ τὴν ἀντίληψιν τῶν ἐνόρκων τῆς Τριπόλεως. Παρ’ ὀλίγον νὰ καταδικάσουν καὶ ἡμᾶς εἰς θάνατον. Ἐξεδήλωσε δι’ αὐτοῦ τὰ αἰσθήματα τὰ βρωμερὰ, τὰ ὁποῖα τὸν κατέχουν.

§84Γ. ΛΑΖΑΝΑΣ (Ὑπουργὸς Προνοίας). Δὲν ἔχω ἀντίληψιν διὰ τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν τοὐλάχιστον, οἱ δικαστικοὶ ἔκαναν τὸ καθῆκον των.

§85Π. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν προσπάθειάν σας, τὴν ὁποίαν κατεβάλατε εἰς τὴν Κομοτινήν. Ἀλλὰ ἔχουμε ἐξαίρεσιν τὴν Δράμαν, ὅπου εἶναι κομμουνιστὴς εἰσαγγελεύς, ὁ ὁποῖος μέχρι σήμερον διατηρεῖται εἰς τὴν θέσιν του καὶ ὀργιάζει.

§86ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πῶς λέγεται;

§87Π. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Γεωργιδάκης.

§88Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τοὺς ἐπανέφερε τὸ Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον κατήρτισεν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου. Ἡ ἀναστάτωσις τῆς Δικαιοσύνης ἐπῆλθεν ἀπὸ τὸ Συμβούλιον αὐτό, τοῦ ὁποίου μία ἀπὸ τὰς πρώτας πράξεις ὑπῆρξε νὰ ἐπαναφέρῃ ὅλους τοὺς κομμουνιστὰς δικαστάς.

§89Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Φαίνεται, ὅτι θὰ ξεχνᾶτε τὴν στάσιν τῆς Ἑλληνικῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποία τόσον κατὰ τὴν κατοχήν, ὅσον καὶ μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν ἐκράτησεν ὑψηλὰ τὸ λάβαρον τῆς Δικαιοσύνης. Μετὰ τὴν ἀποσυμφόρησιν ἐπὶ τῆς τελευταίας Κυβερνήσεως ἐπανῆλθον εἰσαγγελεῖς, οἱ ὁποῖοι ἠθέλησαν νὰ ἐκδικηθοῦν. Ἀλλ’ αὐτοὶ ἦσαν ἐντελῶς ἐλάχιστοι καὶ ἀσφαλῶς ἀποτελοῦν στῖγμα διὰ τὴν δικαιοσύνην. Δὲν πρέπει ὅμως... (θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§90Π. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, κατήγγειλα ὡρισμένους εἰσαγγελεῖς, ὡμίλησα διὰ τὸν εἰσαγγελέα Κομοτινῆς, κατήγγειλα τὸν εἰσαγγελέα Δράμας, ὁ ὁποῖος πρὸ ἡμερῶν ἀκόμη, προτοῦ ἔλθω ἐδῶ, συνέλαβε τὸν καπετὰν Κοντάκην, ὁ ὁποῖος εἶναι τὸ φόβητρον τῶν κομμουνιστῶν καὶ τῶν Βουλγάρων καὶ τὸν συνώδευσε μὲ 10 χωροφύλακας δέσμιον εἰς τὰς φυλακὰς καὶ τὸν κρατοῦν εἰς τὰ μπουντρούμια. Διαβάσαμε πρὸ ἡμερῶν τὸ τηλεγράφημα τοῦ συναδέλφου ἐκ Σερρῶν κ. Παπαδάκη εἰς τὴν δύναμιν τοῦ ὁποίου ὑπήγετο ὁ καπετὰν Κοντάκης.....

§91Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Δὲν ἠμποροῦμε ἐπειδὴ ἔκανε αὐτὸ ἕνας εἰσαγγελεὺς νὰ ἐπιρρίψωμεν κατηγορίας εἰς ὁλόκληρον τὴν Δικαιοσύνην.

§92Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὅταν ἀναφέρω τὴν δικαιοσύνην ἐννοῶ τὴν κατωτέραν δικαιοσύνην. Βέβαια οἱ ἀρεοπαγῖται καὶ οἱ ἐφέται εἶναι εἰς τὴν θέσιν των. Ἐπίσης ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς κατωτέρων δικαστικῶν εἶναι εἰς τὴν θέσιν των. Ὑπάρχει ὅμως ἕνας μικρὸς ἀριθμὸς δικαστικῶν οἱ ὁποῖοι διαπράττουν τὰ ὄργια αὐτά.

§93Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, καταγγέλλετε ἕνα ὡρισμένον δικαστικὸν εἰς τὴν Βουλήν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ πληροφορήσητε τὴν Βουλὴν ἐὰν τὸ ἴδιον πρᾶγμα τὸ ἀνεφέρατε καὶ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Τὸ τὶ δηλαδὴ ἔκαμεν ὁ εἰσαγγελεὺς αὐτός.

§94Π. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι, ὁ ἀγὼν αὐτὸς δὲν ἀνεγνωρίσθη ἀπὸ τοὺς τελευταίους, ὅπως ὁ κ. Κωστόπουλος ἰσχυρίζεται. Θὰ διαβάσω ἕνα πιστοποιητικὸν τοῦ στρατηγοῦ Ἀλεξάντερ, τὸ ὁποῖον δὲν ἐδόθη κατόπιν εἰσηγήσεως τῆς τότε Κυβερνήσεως, ἀλλὰ κατόπιν εἰσηγήσεως τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι παρηκολούθησαν τοὺς ἀγῶνας μας 17 ὁλοκλήρους μῆνας. Πιστοποιητικὸν Πατριώτου Ἐν ὀνόματι τῶν Κυβερνήσεων τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, εὐχαριστοῦμεν τὸν κ. Παπαδόπουλον Παναγιώτην, διὰ τὰς ὑπηρεσίας, ἃς προσέφερεν εἰς τὸν ἀγῶνα διὰ τὴν ἐλευθερίαν. Διὰ τῶν προσπαθειῶν του ἐβοηθήθη μεγάλως ἡ ἀπελευθέρωσις τῆς Ἑλλάδος, ὡς πράγματι καὶ ὅλος ὁ σκοπὸς διὰ τὸν ὁποῖον μάχονται ὅλα τὰ ἐλεύθερα ἔθνη. Ἀρ. 22 Ἡμερομηνία 3–9–945 R. Alexanter Στρατάρχης Ἀνώτατος Ἀρχηγὸς Συμμαχικῶν Δυνάμεων Μεσογείου Ὡσαύτως, ὁ πατέρας τῆς Νίκης, ὁ μέγας Οὐΐνστων Τσῶρτσιλ, κατὰ τὴν εἰς Μόσχαν μετάβασίν του (τέλη Σεπτεμβρίου 1944), ἔκαμε μνείαν τοῦ ἀγῶνος ἐθνικῆς ἀντιστάσεως Ἑλλήνων ἀνταρτῶν Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης, πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ ὑπ’ αὐτοῦ ἐπιδιωκομένου σκοποῦ διὰ τὴν Βουλγαροκρατουμένην Ἑλλάδα. (Χειροκροτήματα). Ὁμιλοῦν αἱ ἐκθέσεις αὐταί, ἀπὸ τὰς ὁποίας δὲν μᾶς δίδουν ἐπὶ τοῦ παρόντος ἀντίγραφα.

§95Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν καὶ ὑμᾶς προσωπικῶς, ἡ ἔκθεσις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐκ Δράμας, νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ διανεμηθῇ μεταξὺ τῶν βουλευτῶν, ὥστε ὅλοι οἱ βουλευταὶ νὰ λάβωμεν γνῶσιν τῶν γεγονότων αὐτῶν, ὥστε ἡ ἔκθεσις, κύριοι, νὰ λάβῃ ἐπίσημον πλέον χροιὰν ὡς ἔγγραφον ἐπίσημον τοῦ Κράτους διὰ τὰ ὄργια, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην. (Χειροκροτήματα).

§96ΦΩΝΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§97Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἔχω νὰ προσθέσω τοῦτο. Ἐνθυμεῖσθε, κύριοι, ὅτι μίαν ἐποχήν, εἰς τὰ Ἠπειρωτικὰ σύνορα, ἐφονεύθη εἷς Ἰταλὸς στρατηγὸς καὶ ἡ πτωχὴ Ἑλλὰς ἠναγκάσθη νὰ καταβάλῃ 50.000 λίρας ἀποζημίωσιν. Ἑπομένως, νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἶναι ἐπὶ πλέον καὶ ἓν σοβαρώτατον στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον ἡ Ἑλληνικὴ Ἀντιπροσωπεία πρέπει νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν διάσκεψιν τῶν συμμάχων, διὰ νὰ καταβληθοῦν αἱ ἀποζημιώσεις, αἱ ὁποῖαι ὀφείλονται, διὰ τὰς ψυχὰς τῶν Ἑλλήνων, αἱ ὁποῖαι ἐθυσιάσθησαν ἀπὸ τὰ κτήνη αὐτά, τοὺς Βουλγάρους. (Χειροκροτήματα).

§98Π. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, τελειώνων, ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ληφθῶσι τὰ προσήκοντα μέτρα, διότι δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ κρατοῦμεν εἰς τὰς φυλακὰς ἄνω τῶν 300 ἡρώων, οἱ ὁποῖοι εἶναι τὸ φόβητρον τῶν κομμουνιστῶν. (Χειροκροτήματα).

§99Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Πότε συνελήφθησαν;

§100Π. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Συλλαμβάνονται καὶ τώρα.

§101Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Χωρὶς νὰ θέλω νὰ λάβω θέσιν εἰς τὸ προσωπικὸν ἐπεισόδιον, τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη, νομίζω, κατόπιν τῆς τόσον παραστατικῆς περιγραφῆς, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Καβάλλας, ὅσον ἀφορᾷ τὴν δρᾶσιν τῶν ἐθνικιστικῶν ὁμάδων, ἐκ μέρους τοῦ Κόμματος τῶν Βενιζελικῶν Φιλελευθέρων θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου ν’ ἀποτίσω φόρον τιμῆς πρὸς ὅλας τὰς ἐθνικιστικὰς ὀργανώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐκράτησαν τόσον ὑψηλὰ τὸν ἀγῶνα τῆς Πατρίδος κατὰ τὴν δύσκολον περίοδον τῆς κατοχῆς. (Χειροκροτήματα).

§102Λ. ΙΑΣΩΝΙΔΗΣ. Βεβαίως καὶ ἡμεῖς, χωρὶς νὰ λάβωμεν μέρος εἰς τὸ ζήτημα τὸ προσωπικόν, θεωροῦμεν ὑποχρέωσίν μας, ὅπως διακηρύξωμεν, ὅτι ὁ ἀγών, τὸν ὁποῖον περιέγραψεν ὁ κ. Παπαδόπουλος ὑπῆρξεν ἕνας ἀγών, ὁποῖος ἀποτελεῖ συνέχειαν ἑνὸς ἄλλου θρύλου. Καὶ εἴμεθα εὐγνώμονες ἡμεῖς οἱ Πόντιοι, διότι σύμπασα ἡ Βουλὴ ἀνεγνώρισεν τὰς θυσίας, τὸν πατριωτισμὸν καὶ τὸ ὑπέροχον ἦθος, τὸ ὁποῖον ἡ γεωγραφικὴ προέλευσις, ἡ ἡμετέρα ἡ Ποντιακή, ἐπέδειξεν καὶ εἰς τὴν Πίνδον καὶ εἰς τὰ ὀχυρὰ τῆς Μακεδονίας καὶ καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς μαύρης ξενικῆς κατοχῆς. Ἡμεῖς, κ. Πρόεδρε, δὲν συνιστῶμεν, ἡμεῖς δὲν προτείνομεν, ἡμεῖς οἱ Πόντιοι εὐγνωμονοῦμεν. (Χειροκροτήματα).

§103Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὁμόθυμος εἶναι ἡ γνώμη καὶ ἡ εὐχὴ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅπως τιμήσῃ τοὺς ἡρωϊκοὺς Ἀκρίτας, τοὺς Ποντίους κλπ. πατριώτας, οἱ ὁποῖοι ἀκολουθοῦντες παλαιὰς παραδόσεις, πάντοτε ἐστάθησαν ἀκοίμητοι φρουροὶ τῶν συνόρων τῆς Βορείου Ἑλλάδος. Σχετικὴ εἶναι ἡ σημερινὴ ἐμπεριστατωμένη ἀνακοίνωσις ἐκ μέρους ἐκλεκτοῦ συναδέλφου τῆς Βορείου Ἑλλάδος, ὅσον ἀφορᾷ τὴν τραγῳδίαν, ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, τὰ κατ’ ἐπανάληψιν ἀπὸ ἐτῶν πλημμυρισθέντα ἀπὸ τὸ αἷμα ἀθώων γυναικοπαίδων, ληστευθέντα, καταστραφέντα καὶ ἀγρίως δοκιμασθέντα ἀπὸ τὴν ἀνεκδιήγητον θηριωδίαν τῶν βαρβάρων ἐπιδρομέων Βουλγάρων. Βεβαίως κατὰ τὴν ἀφήγησιν αὐτὴν προέκυψαν καὶ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὴν ἐποχήν, τὴν πρὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ τὴν ἐποχὴν τὴν κατὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν καὶ μετ’ αὐτήν. Καὶ ἡμεῖς δηλοῦμεν, θὰ ἔχωμεν ὅλην τὴν προθυμίαν, ὅπως λάβωμεν μέρος εἰς ὁρισθησομένην συζήτησιν, ἵνα καταλογισθοῦν αἱ εὐθῦναι ἐπὶ τῶν συμβάντων ἐκείνης τῆς ἐποχῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκυριάρχει ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον τῆς Ἑλλάδος τὸ ἐπάρατον Ε.Α.Μ. καὶ ἡ κομμουνιστικὴ ἀναρχία, διὰ νὰ καταλογισθοῦν καὶ καταμερισθοῦν αἱ εὐθῦναι εἰς ὅντινα ἀνήκουν. (Χειροκροτήματα).

§104Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Εἰς ὅλας ἀνεξαιρέτως τὰς ἐθνικὰς ὀργανώσεις καὶ ὀνομαστικῶς τὸ ΕΔΕΣ ὑπὸ τὴν ἀρχηγίαν τοῦ στρατηγοῦ Ζέρβα, τὴν Ἐθνικὴν Ὀργάνωσιν Κράτους, ὑπὸ τοὺς ἀρχηγοὺς Πετρακογιώργην καὶ ἄλλους, πρὸς τὸ ΕΚΑ πρὸς τὰς ὁμάδας τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Κεντρικῆς Μακεδονίας.

§105ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ τῆς ὁμάδος τῆς Πελοποννήσου.

§106Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Καὶ τὶς ὁμάδες τῆς Πελοποννήσου—δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου νὰ παραλείψω καμμίαν, ἴσως αὐτὴν τὴν στιγμὴν λησμονῶ—εἰς ὅλας ἀνεξαιρέτως τὰς ἐθνικὰς ὀργανώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπετέλεσαν τὸ καθῆκον των ἀπέναντι τοῦ Ἔθνους καὶ αἱ ὁποῖαι καταλαμβάνουν ἐξαιρετικὴν θέσιν εἰς τὴν ἱστορίαν του, ὀφείλεται πᾶσα τιμὴ καὶ πᾶς ἔπαινος. Ὀφείλεται καὶ κάτι ἀκόμη πάρα πάνω, ἡ πάνδημος ἀναγνώρισις, ἡ ὁποία νὰ γίνῃ δι’ ἐκδηλώσεων ἐπισήμων τῆς Βουλῆς ὑπὸ μορφὴν ψηφισμάτων καὶ ἀκόμη περισσότερον, πέραν δηλαδὴ τῆς ἀναγνωρίσεως αὐτῆς τῆς πλατωνικῆς, ἡ ἔμπρακτος ἀναγνώρισις τοῦ ἀγῶνος, εἰς τὸν ὁποῖον κατηναλώθησαν τόσαι δυνάμεις ἐθνικαὶ καὶ τὸν ὁποῖον τόσοι ἐθνομάρτυρες καθηγίασαν διὰ τοῦ αἵματός των. Τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων θὰ εἶναι εὐτυχές, ἐὰν τὴν σύστασιν αὐτήν, τὴν ὁμόθυμον, ὑποθέτω, τῆς Βουλῆς ἴδῃ ταχέως πραγματοποιουμένην. (Χειροκροτήματα).

§107Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ὄχι ἐκ μετριοφροσύνης καὶ οὔτε διὰ νὰ ἐπιδείξωμεν σεμνότητα, ἀλλὰ διότι νομίζομεν, ὅτι δὲν ἐπράξαμεν τίποτε πλέον τοῦ ἁπλοῦ καθήκοντος πρὸς τὴν Πατρίδα, θεωροῦμεν ὅτι, διὰ τοὺς λόγους τῶν ἀρχηγῶν ἢ τῶν ἐκπροσώπων τῶν ἐθνικῶν κομμάτων ἐν τῇ Βουλῇ, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐκφράσωμεν τὴν εὐγνωμοσύνην μας καὶ ἐκφράζομεν αὐτὴν πρὸς ὅλον τὸ Σῶμα ἀπὸ μέρους ὅλων τῶν ἐθνικῶς ἀγωνισθέντων κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς μαύρης σκλαβιᾶς μας. Ἀπόκειται εἰς τὸ Σῶμα καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ κρίνῃ ἐὰν εἶναι ἐπιβεβλημένον καὶ ἐπάναγκες νὰ ἀξιοποιήσῃ τοὺς ἀγῶνας καὶ τὰς θυσίας τῶν ἐθνικῶς ἀγωνισθέντων. Δὲν ζητοῦμεν, ἀλλ’ ἐπαφιέμεθα εἰς τὴν πρόθεσιν τοῦ Σώματος. Ταῦτα ἐκ μέρους, ἐὰν μοῦ ἐπιτρέπουν καὶ οἱ ἄλλοι ἐθνικοὶ ἀγωνισταί, ἐκ μέρους τοῦ συνόλου τῶν ἐθνικῶς ἀγωνισθέντων. (Χειροκροτήματα).

§108Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αἰσθάνομαι καὶ ἐγὼ τὸ καθῆκον, κύριοι βουλευταί, νὰ ἐκφράσω βαθὺ αἴσθημα τιμῆς καὶ εὐγνωμοσύνης πρὸς ὅλας τὰς ἐθνικὰς ἀνταρτικὰς ὀργανώσεις ἀντιστάσεως. Ἔλαβον, ὡς πρὸς τὸ σημεῖον αὐτό, τελευταῖος τὸν λόγον, ἀλλ’ εἶμαι εὐτυχὴς καὶ τὸ θεωρῶ τιμήν μου, ὅτι ὑπῆρξα πρὸ ἔτους ἀκριβῶς, ὁ πρῶτος, ὁ ὁποῖος ἐπανελθὼν ἀπὸ περιοδείαν εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην, ἐθεώρησα καθῆκον μου νὰ ἀποκαταστήσω τὴν ἀλήθειαν, σχετικῶς πρὸς τὴν κίνησιν, τὴν ἐξόχως ἐθνικήν, τοῦ Ἀντὼν Τσαοὺς (χειροκροτήματα) καὶ νὰ ἀποκαλύψω εἰς τὴν ἑβομαδιαίαν ἐφημερίδα μου «Ἑλληνικὴ Φωνὴ» τὴν δολίαν προσπάθειαν τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος, ὅπως ἐπισκιάσῃ τὸ ἔπος τοῦ ἡρωϊσμοῦ ποὺ συνδέεται μὲ τὴν προσπάθειαν τῆς ὀργανώσεως αὐτῆς. Θεωρῶ καθῆκον μου, νὰ ἐκφράσω καὶ ἀπόψε ἰδιαιτέρως τὸ αἴσθημα τῆς τιμῆς καὶ τῆς εὐγνωμοσύνης ποὺ μὲ κατέχει ἔναντι τῆς προτάσεώς σας. (Χειροκροτήματα).

§109Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ (Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων). Ἡ Κυβέρνησις ἀποτελουμένη ἀπὸ τὰ κόμματα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὴν ἐθνικόφρονα παράταξιν, εἶναι φυσικόν, ὅτι αἰσθάνεται ἰδιαιτέραν εὐχαρίστησιν ἐκ τῆς σημερινῆς προτάσεως, διότι τὰ κόμματα αὐτὰ εἶχον ταχθῆ, ἀπ’ ἀρχῆς, σαφῶς καὶ κατηγορηματικῶς ὑπὲρ τῶν ἐθνικῶν ὀργανώσεων. Συνεπῶς, ἡ πρότασις, ἡ ὁποία ἐγένετο ἀπόψε ὁμοφώνως ἀπὸ ὅλας τὰς παρατάξεις, τὴν εὑρίσκει καὶ σύμφωνον καὶ συμμετέχουσαν εἰς τὴν τιμήν, ἡ ὁποία πρέπει ν’ ἀποδοθῇ εἰς τὰ σώματα αὐτά, τὰ καθαρῶς ἐθνικόφρονα, τὰ ὁποῖα διετήρησαν τὴν τιμὴν καὶ τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς. Ἡ Κυβέρνησις δὲν θέλει νὰ ἀναφέρῃ ἐν ἕκαστον τῶν δρασάντων Σωμάτων ποὺ ἀνεφέρθησαν ἀπόψε κατὰ τὴν συζήτησιν, ἀλλ’ ἀπονέμει ἰδιαίτερον φόρον τιμῆς πρὸς τὸ Σῶμα τῆς ΕΣΕΑ (Ποντίων ἀκριτῶν), διὰ τὸ ὁποῖον προεκλήθη ἡ σημερινὴ συζήτησις, τῶν ἀκριτῶν αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἰδιαιτέρως ἐκράτησαν καὶ προήσπισαν τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην, ὅπου δὲν ὑπῆρχεν ἴχνος ἑλληνικῆς κρατικῆς ἐμφανίσεως κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶναι εὐτυχής, ἂν κατορθώσῃ νὰ ἀπονείμῃ, καὶ θὰ προσπαθήσῃ νὰ κάμῃ αὐτό, τόσον ἠθικάς, ὅσον καὶ ὑλικὰς ἀμοιβὰς, ὅταν τὰ πράγματα ἐξετασθοῦν καὶ ξεκαθαρισθοῦν. (Χειροκροτήματα).

§110Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Εἶναι περιττόν, κύριοι βουλευταί, νὰ προσθέσω, ὅτι συμμερίζομαι ἀπολύτως τοὺς λόγους, οἱ ποῖοι ἐξεφωνήθησαν, τὴν ἑσπέραν ταύτην, ἐκ μέρους τῶν Ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων καὶ τὴν ὁμόθυμον γνώμην τῆς Βουλῆς, ὅπως ἀποδοθῇ τιμὴ καὶ δημόσιος ἔπαινος πρὸς τοὺς μεγάλους ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι ὠργάνωσαν τὰ ἐθνικὰ ἐκεῖνα σώματα καὶ προήσπισαν τὴν ἔννοιαν τῆς Πατρίδος. Ἐπειδή, ὅμως, κ. Πρόεδρε, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμφιλοχωρήσουν ἀδικίαι καὶ νὰ μὴ περιληφθοῦν ὀργανώσεις τινές, αἱ ὁποῖαι ὄντως ἔδρασαν, εἰς μίαν τοιαύτην δημοσίαν ἔκφρασιν εὐγνωμοσύνης, θὰ εἶχον νὰ προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν νὰ καταρτισθῇ μία ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων ἐπιτροπή, ἡ ὁποία θὰ συγκροτηθῇ ἀπὸ ὅλα τὰ κόμματα καὶ ὁποία θὰ συλλέξῃ ὅλα τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα, διὰ νὰ ἐκδοθῇ πλέον ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πορίσματος αὐτῆς ἓν ψήφισμα, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἀπονέμηται εἰς τοὺς μεγάλους αὐτούς, ἐπαναλαμβάνω, ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι ὠργάνωσαν τὰ σώματα αὐτά, ὁ δίκαιος ἔπαινος καὶ ἡ δικαία τιμή, ἀλλὰ πρὸ παντός, νὰ κηρυχθῶσιν αὐτὰ ἄξια τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος. (Χειροκροτήματα).

§111Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Κατόπιν τῆς ὁμοφώνως ἐκφρασθείσης γνώμης τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν θέματος καὶ ἐπειδὴ ἡ πρότασις ψηφίσματος περὶ ἀπονομῆς ἠθικῶν ἀμοιβῶν εἰς τοὺς ἀγωνισθέντας γενικῶς εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα, ἔχει κατατεθῆ ἀπὸ τῆς 20 Μαΐου καὶ εἶναι, νομίζω, ἀδικαιολόγητον νὰ μὴ εἰσάγεται πρὸς συζήτησιν ἀκόμη μέχρι σήμερον, ὑποβάλλω τὴν πρότασιν, ἐφ’ ὅσον ἔκτοτε παρῆλθεν μὴν ὁλόκληρος, ὅπως ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἂν ἐγκρίνῃ νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ ἀπόψε ἢ αὔριον.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν.

§113Ν. ΑΒΡΑΑΜ (Ὑπουργὸς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας). Δὲν εἰδοποιήθην ἐξ ἀρχῆς νὰ παρακολουθήσω τὴν ἀφήγησιν τῶν βουλευτῶν Καβάλλας, κ. Παπαδοπούλου Γενικοῦ Γραμματέως καὶ συμμαχητοῦ τῆς ἐθνικῆς Ποντιακῆς ἀκριτικῆς ὀργανώσεως τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης. Ἐγνώριζον ὅμως ἐκ προκαταβολῆς τὸ περιεχόμενον τῆς ἀφηγήσεως αὐτῆς, τοῦ γενναίου αὐτοῦ Ποντίου, τοῦ συντρόφου, τοῦ ἀληθινοῦ ἐκείνου ἥρωος, τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ἐθνικῆς ὀργανώσεως ΕΣΕΑ, τῆς γνωστῆς ὑπὸ τὴν λαϊκωτέραν ἐκδοχήν, ὡς ὀργανώσεως τοῦ Τσαοὺς Ἀντών. Εἶχον λάβει τὴν εὐκαιρίαν νὰ μετάσχω, ὡς μέλος τῆς Κυβερνήσεως ὑπὸ τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, εἰς συζήτησιν σχετικήν, ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὸ τότε Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, μετὰ τὴν ἐπάνοδον ἀπὸ τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν τοῦ συναδέλφου, τότε Ὑπουργοῦ, κ. Λαμπριανίδη μὲ τὸν ἐκπρόσωπον τοῦ ΕΑΜ τότε ἐπίσης συνάδελφον—ἂς τὸν ὀνομάσω συνάδελφον–Πορφυρογέννην. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐνθυμοῦμαι καὶ ἐγὼ, ὅτι ὁ κ. Πορφυρογένης, ἀφοῦ ἐξέθεσε τὰς ἐντυπώσεις του ἀπὸ τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν, πρῶτος αὐτὸς ἀνέφερε μὲ τόνον κάπως θριαμβευτικόν, ὅτι ἐκεῖ ἀπεκάλυψε καὶ ἓν προδοτικὸν σύμφωνον, τὸ ὁποῖον αἱ κομμουνιστικαὶ καὶ ἐαμικαὶ ἐφημερίδες εἶχον διατυμπανίσει ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ τὸ ὁποῖον τάχα εἶχε συνάψει ὁ ἀρχηγὸς τῆς ὀργανώσεως αὐτῆς μὲ τοὺς Βουλγάρους. Ὡμίλησεν ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Λαμπριανίδης καὶ ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ὅτι διεφώνησεν ἀπολύτως, ὡς πρὸς τὸν χαρακτηρισμὸν ὡς προδοτικοῦ τοῦ συμφώνου αὐτοῦ ἀπὸ μέρους τοῦ Πορφυρογένη, τοῦ ὁποίου προέβαλεν ἀμέσως ἐνθουσιώδης αὐτόκλητος ὑπερασπιστής, ὁ ἕτερος ἐκπρόσωπος τοῦ ΕΑΜ, ὁ δῆθεν συναρχηγὸς ἐπὶ σαλταδορικοῦ ἐαμικοῦ κομματιδίου, τὸ ὁποῖον δρᾷ ἀκόμη καὶ σήμερον ἐκτὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς καὶ ἀνήκει εἰς τὸ κόμμα ΕΛΔ, ὁ κ. Τσιριμῶκος. Καὶ ἐν ὁμοφωνίᾳ ἁρμονικῇ ὑπεστήριζον: Ἰδοὺ τὸ προδοτικὸν σύμφωνον, τὸ ὁποῖον ἀνέφεραν, ὅτι ὁ Γεωργῆεφ δυνάμει τοῦ ὁποίου, τάχα, τὸ Ἑλληνικὸν ΕΑΜ, εἰς τὸ ὁποῖον ἀπεδόθη ἐπέτρεψε νὰ παραμείνουν οἱ Βούλγαροι εἰς τὴν Μακεδονίαν!! Εἶχε τότε, ὡς γνωστόν, ἐξ ἀφορμῆς τῶν δηλώσεων τοῦ Γεωργῆεφ δηλώσει, ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Δραγούμης, ὅτι ὅταν ἀκόμη εὑρίσκετο εἰς τὴν Ἰταλίαν ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, δὲν πιστεύει, ὅτι ὑπῆρξε τοιαύτη συμφωνία. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπῆρξαν Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι νὰ παρέδωσαν τοὺς ἀδελφούς των εἰς τοὺς σφαγεῖς των!! Ὁ Πορφυρογένης, ἐκ μέρους τοῦ ΚΚΕ, εἶχεν, ἐπίσης, δηλώσει, ὅτι τὸ ΕΑΜ, ἡ ἐν Ἀθήναις Κεντρικὴ Ἐπιτροπή, θὰ ἐξετάσῃ καὶ θὰ βεβαιώσῃ, ἐὰν ὑπῆρχε τοιαύτη συμφωνία.

§114Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Ὁ Γεωργῆεφ τότε ἐδήλωσεν, ὅτι συνειργάζετο μὲ τὸ ΕΑΜ. Ὁ κ. Λαμπριανίδης, πρὸς τιμήν του, ἐδήλωσεν, ὅτι ἐπιτροπαὶ τοῦ ΕΑΜ εἰσήρχοντο καὶ ἐξήρχοντο εἰς τὴν Βουλγαρίαν.

§115Ν. ΑΒΡΑΑΜ (Ὑπουργὸς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας). Κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην ἠξιώθη ἀπὸ τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ ΕΑΜ, νὰ ἐκδοθῇ ἀνακοίνωσις τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ σύμφωνον, τὸ ὁποῖον ὑπεννόει ὁ Γεωργῆεφ. Τότε ἐζήτησα τὸν λόγον καὶ εἶπα, ὅτι ἔχω ἐδῶ τὰ δύο σύμφωνα, τὸ πρῶτον καὶ τὸ δεύτερον, ὑπογεγραμμένα ἀπὸ τὸν Ἰωαννίδην καὶ Τζῖμον καὶ τὸν Δασκάλωφ. Τὰ εἶχε καὶ ὁ συνάδελφος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Μανουηλίδης. Αὐτὰ τὰ δύο σύμφωνα, εἶναι τὰ σύμφωνα τοῦ ΕΑΜ καὶ τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος, τὰ ὁποῖα ὁμιλοῦν περὶ αὐτονομίσεως τῆς Μακεδονίας, ἐνῷ τὸ συμφωνητικὸν, περὶ τοῦ ὁποίου ὁ λόγος, ὑπεγράφη ἀπὸ τὸν Ἄγγλον Μύλλερ καὶ τὸν συνταγματάρχην Σφέτσον καθώριζε δὲ ἁπλῶς τοὺς τομεῖς μετὰ τὴν ἀποχώρησιν τῶν Βουλγάρων. Οἱ κύριοι αὐτοί, ἀπεκάλεσαν τὰ σύμφωνα αὐτὰ πλαστὰ καὶ θορυβωδῶς ἐζήτησαν νὰ διαταχθῇ ἀνάκρισις. Τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο νὰ μὴ ἐκδοθῇ σχετικὴ ἀνακοίνωσις. Τὰ σύμφωνα αὐτά, τῶν Καρυῶν, Βοδενῶν καὶ τοῦ Πετριτσίου, εἶχον δημοσιευθῆ κατὰ τὸν Ἰούλιον τοῦ 1944 εἰς τὴν «Δημοκρατικὴν Σημαίαν» τοῦ κ. Ζέρβα καὶ ἦσαν γνωστά. Τὸ ζήτημα ἐξεκαθαρίσθη εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον μὲ τὴν συζήτησιν αὐτὴν καὶ ἀπετράπη οἱαδήποτε ἀνακοίνωσις ἀπὸ μέρους τοῦ τότε προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ θεωρῶ καθῆκον μου νὰ τονίσω, κ. Πρόεδρε, καὶ νὰ ὑπενθυμίσω—τὸ εἶπα καὶ εἰς τοὺς ἀγαπητούς μου φίλους, ἐκπροσώπους ἐδῶ τῆς Ὀργανώσεως τοῦ Τσαοὺς Ἀντὼν—εἶναι, ὅτι ὁ συνάδελφος κ. Λαμπριανίδης, κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτὴν εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ὑπεστήριξεν, ὅτι τὸ σύμφωνον εἶχεν αὐτὴν τὴν ἀληθῆ ἔννοιαν καὶ δὲν ἐπετρέπετο νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς προδοτικόν, ἐξῆρε δὲ τὴν πατριωτικὴν δρᾶσιν τῶν συμπατριωτῶν του Ποντίων ὑπὸ τὴν ἀρχηγίαν τοῦ Τσαοὺς Ἀντών. Ἔλαβα τὴν εὐκαιρίαν, κ. Πρόεδρε, ὅταν περιώδευσα εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην, νὰ διαπιστώσω ἐπὶ τόπου, ὅτι ἡ δρᾶσις τῆς Ὀργανώσεως αὐτῆς δὲν ὑπῆρξεν ἁπλῶς μία δρᾶσις πατριωτική, ὅπως καὶ ὅλων τῶν ἄλλων ἐθνικιστικῶν Ὀργανώσεων, αἱ ὁποῖαι ἔδρασαν εἰς τὴν Πελοπόννησον, τὴν Ρούμελην, τὴν Θεσσαλίαν, τὴν Κρήτην καὶ τὴν ἄλλην Μακεδονίαν· ὑπῆρξεν ὑπόδειγμα μιᾶς ἡρωϊκῆς ἐξάρσεως, διὰ τὴν ὁποίαν ὀρθῶς ὁ φίλος κ. Ἰασωνίδης ὑπέμνησεν, ὅτι ἦτο μία συνέχεια τῆς δράσεως ἀπὸ τὰ ὑπόδουλα μέρη, ἀπὸ τὸν ἱστορικὸν Πόντον. Διότι καὶ ὁ πατέρας τοῦ Τσαοὺς Ἀντών, εἶχε βγῆ μαζί του εἰς τὸ κλαρί, ὅπως καὶ ὁ μικρός του γυιός, ὁ ὁποῖος, μάλιστα, ἔλαβε μέρος καὶ εἰς σειρὰν μαχῶν. Ὁ καταπληκτικὸς αὐτὸς καὶ παρθενικὸς ἡρωϊκὸς τύπος, ὁ Τσαοὺς Ἀντών, ἐτραυματίσθη ἑπτὰ φοράς, ἐβλήθη δὲ ἐκ τῶν νώτων ἀπὸ τὸ ΕΑΜ, συμπράττων μὲ τοὺς σφαγεῖς τῶν Ἑλλήνων τῆς Ἀν. Μακεδονίας, τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1944, ὅτε κατεδίωκε, φεύγοντας, τοὺς Βουλγάρους. Τότε ἐτραυματίσθη διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν ὁ ἴδιος, ἐφονεύθησαν δὲ πολλοὶ ἐκ τῶν ἀνδρῶν του. Ὡς πρὸς τὸ ἄλλο ζήτημα, εἶχον ὑποστηρίξει, διότι ἔχω καὶ ἐγὼ τὴν εὐθύνην τοῦ πρώτου νόμου περὶ ἐπιβολῆς κυρώσεων κατὰ τῶν προδοτῶν, εἶχον δώσει, λέγω, τὴν σχετικὴν ἑρμηνείαν εἰς τὴν πρώτην Συντακτικὴν Πρᾶξιν, ὅτι αἱ ἀπόπειραι, αἱ πράξεις βίας, αἱ ἐπιθέσεις αἱ δολοφονικαὶ τοῦ ΕΑΜ κατὰ τῆς ὀργανώσεως τῆς Ἐθνικῆς τοῦ λεβέντη ἐκείνου, τοῦ ἥρωος τῆς Ρούμελης, τοῦ Ψαρροῦ, καὶ αἱ ἄλλαι ἐπιθέσεις κατὰ τῶν Ὀργανώσεων τοῦ Ζέρβα, τοῦ Καραχάλιου, τοῦ Τσαοὺς Ἀντών, τοῦ Βρεττάκου τοῦ Παπαδοπούλου καὶ τῶν ἄλλων, ἦσαν πράξεις ἐμπίπτουσαι εἰς τὸν νόμον περὶ κυρώσεων κατὰ τῶν συνεργασθέντων μετὰ τοῦ ἐχθροῦ, διότι ἐνεργήθησαν ἐναντίον Ἑλλήνων, ἕνεκα τῆς δράσεως αὐτῶν κατὰ τοῦ ἐχθροῦ. Ὑπῆρξαν πράξεις καθαρᾶς δοσιλογίας προδοτικῆς, διὰ τὴν ὁποίαν ἐλήφθη, φεῦ!... εἰδικὴ μέριμνα εἰς τὸν τελευταῖον νόμον «περὶ ἀποσυμφορήσεως» καὶ παρεγράφη! Διότι εἰς τὸν νόμον αὐτὸν—δὲν τὸ ἔχει ἴσως καὶ ὁ συντάκτης τοῦ οἰκτροῦ αὐτοῦ νόμου πληροφορηθῆ, ὡς ἐξηκρίβωσα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης—προσετέθη διάταξις τῇ εἰσηγήσει ἐκπροσώπων τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ ἀδικήματα τῆς ἐσχάτης προδοσίας, τὰ ὁποῖα διεπράχθησαν κατὰ τὸ κίνημα τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως, ὡς καὶ τὰ ὅμοια ἀδικήματα, τὰ διαπραχθέντα κατὰ τὸ Δεκεμβριανὸν κίνημα, κηρύσσονται παραγεγραμμένα, ἤτοι οὐσιαστικῶς ἀμνηστεύονται. Τὰ ἀδικήματα, δηλαδή, τῆς προδοσίας τῆς Πατρίδος ἔχουν ἀμνηστευθῆ ἐφόσον διεπράχθησαν ἀπὸ τὴν ἐαμικὴν ἀντίστασιν καὶ κατὰ τὸ Δεκεμβριανὸν ἐαμικὸν κίνημα! Ἔχω γράψει σχετικῶς εἰς τὸν τύπον ἐπ’ αὐτοῦ. Δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἐπ’ αὐτοῦ ἀντίθετος ἐπιστημονικὴ γνώμη, ἄλλως τε ἔχω ἐξακριβώσει, ὡς εἶπον, τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον περιελήφθη ἡ διάταξις αὐτὴ εἰς τὸν νόμον «περὶ ἀποσυμφορήσεως». Δὲν εἶχε κανεὶς ἄλλος συμφέρον καὶ λόγον νὰ παραγράψῃ καὶ ἀμνηστεύσῃ τὰ τοιαῦτα ἀδικήματα τῆς ἐσχάτης προδοσίας ἐκτὸς τοῦ ΕΑΜ, διότι μόνον αὐτὸ εἶχεν ὑπογράψει τὰ προδοτικὰ σύμφωνα μετὰ τοῦ ΣΝΟΦ καὶ τοῦ Βουλγαρικοῦ ΕΑΜ καὶ ΚΚΕ. Διότι καὶ κατὰ τὸ Δεκεμβριανὸν κίνημα διεπιστώθη συνεργασία μετὰ Βουλγάρων καὶ Γερμανῶν. Διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι συνελήφθησαν παρὰ τοὺς λόφους τοῦ Ὑμηττοῦ, καὶ ἐφονεύθησαν Βούλγαροι καὶ Γερμανοί κατὰ τὴν ἐπίσημον ἀνακοίνωσιν τῆς ταξιαρχίας τοῦ Ρίμινι. Ὑπῆρξε, λοιπόν, κ. βουλευταί, τόση ἡ κατασυκοφάντησις τῆς Ἐθνικῆς αὐτῆς Ὀργανώσεως τοῦ Τσαοὺς Ἀντών, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκει ὁ δικαιότερος ἔπαινος καὶ ἰδιαιτέρα τιμή, ὥστε νομίζω, ὅτι ὀφείλει νὰ διακηρυχθῇ ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅτι, ἐὰν ὑπῆρξε κίνημα ἐνόπλου ἀντιστάσεως κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς ἀπολύτως, ἁγνῶς ἐθνικὸν καὶ ὄχι ἐμπνεόμενον ἀπὸ ταξικὰς καὶ κομματικὰς ἐπιδιώξεις, ὑπῆρξεν τῆς ὀργανώσεως αὐτῆς τοῦ Τσαοὺς Ἀντών. Ἐφάμιλλος δὲ πρὸς ταύτην ὑπῆρξε ἡ δρᾶσις τοῦ ΕΔΕΣ, τοῦ Ψαρροῦ, τοῦ Καραχάλιου, τοῦ Βρεττάκου, τῆς Κρήτης, τῆς Κεντρικῆς Μακεδονίας καὶ τῶν Νήσων. Διότι ὁ ἄλλος θόρυβος «τῆς ἀναγνώρισης τῆς ἐθνικῆς ἀντίστασης» ἢ τῆς «χρυσῆς ἀντίστασης» ὑπῆρξεν ἁπλούστατα ἐλεεινὴ δημοκοπία καὶ ἀσυγχώρητος καπήλλευσις, μονοπώλησις καὶ ἐκμετάλλευσις τῆς ὡραίας καὶ ἱερᾶς ὑποθέσεως τῆς ἐνόπλου ἐθνικῆς μας ἀντιστάσεως, ἡ ὁποία ἀπετέλεσε τὴν συνέχειαν τῶν ἡρωικῶν ἀγώνων τοῦ μετώπου καὶ μίαν λαμπρὰν σελίδα τοῦ μεγαλειώδους ἔπους τῆς καθολικῆς τῶν Ἑλλήνων ἀντιστάσεως. Διότι ἔχει ἤδη καταστῆ εἰς ὅλον τὸν κόσμον φανερόν, ὅτι ὑπῆρξεν ἔγκλημα κατὰ τῆς πατρίδος ἡ σύγχυσις καὶ ἡ νόθευσις τῆς καθαρᾶς καὶ πραγματικῆς Ἑλληνικῆς αὐτῆς ἀντιστάσεως διά τῆς ἀναμίξεως εἰς αὐτὴν ταξικῶν καὶ κομματικῶν ἐπιδιώξεων τῆς μισθάρνου καὶ ξενοκινήτου κομμουνιστικῆς καὶ ἐαμικῆς ἡγεσίας. (Χειροκροτήματα).

§116Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐφοδιασμοῦ). Κύριοι Βουλευταί, ἐξ ἀφορμῆς τῆς ὡραίας καὶ συγκινητικῆς πράγματι ἀγορεύσεως τοῦ συναδέλφου, ὁ ὁποῖος ὡμίλησε περὶ τῆς ἀνάγκης ὅπως ἀποτίσωμεν φόρον τιμῆς εἰς τοὺς ἀγωνιστὰς τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς καὶ εἰς μεμονωμένας ὀργανώσεις ἐθνικιστικάς, αἵτινες προσέφερον ὑψίστας ὑπηρεσίας πρὸς τὴν Πατρίδα, ὅπως ἡ ὀργάνωσις τοῦ Τσαοὺς Ἀντών, ὅπως τοῦ ΕΔΕΣ, ὅπως τοῦ Ψαρροῦ, ἐπειδὴ συγχρόνως ὡμίλησε καὶ περὶ τῶν Ἑλληνικῶν δικαστηρίων καὶ τοῦ δικαστηρίου δοσιλόγων τῶν Πατρῶν, νομίζω, ὅτι, διὰ νὰ συμπληρωθῇ ὁ φόρος τιμῆς, τὸν ὁποῖον ἀποτίομεν κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην εἰς τοὺς Ἐθνικοὺς αὐτοὺς ἥρωας, ἔπρεπε νὰ μνημονεύσω καὶ τρεῖς ἐξ αὐτῶν, οἵτινες ἐσφαγιάσθησαν ἀπὸ τὸ ΕΑΜ, ἐξελθόντες εἰς τὰ βουνὰ ὅπως καταπολεμήσουν τὸν ἐχθρόν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὀργάνωσις τῶν ἀξιωματικῶν Νηγιάννη, Δροσοπούλου καὶ Σκαρτσίλα, οἵτινες ἀποτελέσαντες ἐθνικιστικὴν ὁμάδα, ἐξῆλθον ὅπως καταπολεμήσουν τὸν ἐχθρόν.

§117Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Εἶναι ὀργάνωσις τοῦ ΕΔΕΣ καὶ αὐτοί.

§118Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐφοδιασμοῦ). Ὅταν ἐξῆλθον εἰς τὰ βουνὰ οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί, ὑπέστησαν δολοφονικὴν ἐπίθεσιν ἐκ μέρους τοῦ ΕΑΜ, καίτοι προηγουμένως εἶχεν ὑπογραφῆ πρωτόκολλον, κατὰ τὸ ὁποῖον εἶχεν ἀποφασισθῆ μία κοινὴ δρᾶσις κατὰ τοῦ ἐχθροῦ, συνελήφθησαν οἱ ἥρωες αὐτοί, ἤχθησαν ἐνώπιον τῶν δῆθεν λαϊκῶν δικαστηρίων καί, ἀφοῦ οἱ ὀπαδοὶ αὐτῶν κατεκρεουργήθησαν ἀπὸ ἐκείνους ποὺ ἰσχυρίζοντο, ὅτι ἀπετέλουν τὴν ἐθνικὴν ἀντίστασιν, ἐνῷ δὲν ἔκαμον τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ προπαρασκευάζουν τὸ Δεκεμβριανὸν κίνημα, κατεδικάσθησαν εἰς θάνατον καὶ ἐξετελέσθησαν κατὰ τρόπον ἀγριώτατον. Λοιπὸν αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην, νὰ παρακαλέσω, εἰς συμπλήρωσιν τῶν ὡραίων ἀγορεύσεων τῶν προλαλησάντων συναδέλφων, ὅπως ἀποτίσωμεν φόρον τιμῆς εἰς τοὺς ἥρωας αὐτούς. Αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ μνημονεύσω καὶ τοὺς ἥρωας αὐτοὺς καὶ νὰ εἴπω, ὅτι καὶ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἐσφαγιάσθησαν ἀπὸ τὸ ΕΑΜ καὶ αὐτοὶ εἶναι ἄξιοι ὅπως μνημονευθῶσι καὶ ὅπως τύχωσιν ἰδιαιτέρου φόρου τιμῆς. (Χειροκροτήματα).

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ἡ συζήτησις ἐγενικεύθη, εἶναι δὲ ἐγγεγραμμένοι νὰ ὁμιλήσουν πέντε ἀκόμη, προτείνω εἰς τὸ Σῶμα νὰ διακόψωμεν ἀπόψε καὶ νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις αὔριον τὸ ἀπόγευμα εἰς τὰς 6 μ. μ.

§120ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6ην μ.μ., μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως, συνέχισιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως ἐν Ἀνατολικῇ Μακεδονίᾳ καὶ Θράκῃ. (Ὥρα 10.45′ μ.μ.)