1946.06.19

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 24η

Τετάρτη 19 Ἰουνίου 1946

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6.30′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Δρόσος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Γ. ΔΡΟΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Μ. Καροῦσος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Μ. ΚΑΡΟΥΣΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ἡ Ἑλληνικὴ Ἑταιρία τῶν Λογοτεχνῶν τῆς Ἑλλάδος διὰ τῆς ἀπὸ 17ης Ἰουνίου 1946 διακηρύξεώς της ἀποδοκιμάζει τοὺς ἀνευθύνους τοὺς συντάξαντας καὶ δημοσιεύσαντας εἰς τινας ἐφημερίδας τῆς 16 Ἰουνίου διαμαρτυρίαν ἐναντίον τοῦ ψηφίσματος «περὶ ἐκτάκτων μέτρων κατὰ τῶν ἐπιβουλευομένων τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ ἀκεραιότητα τῆς χώρας», ὡς μέτρου καταργοῦντος τὰς ἐλευθερίας τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν καθ’ ὅσον οὗτοι, πολλοὶ τῶν ὁποίων εἶναι καὶ δοσίλογοι, εἶναι ἄγνωστοι εἰς τὸ Ἑλληνικὸν κοινόν, δὲν ἐκπροσωποῦν τὴν τάξιν τῶν Λογοτεχνῶν. Διακηρύττει δὲ τὴν πεποίθησίν της, ὅτι αἱ ἐλευθερίαι τῶν Ἑλλήνων δὲν διακινδυνεύουν ἀπὸ τὰ μέτρα ποὺ ἀποβλέπουν εἰς τὴν ἐξασφάλισιν τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος, ἀλλ’ ἀπὸ τὴν ἐνίσχυσιν ποὺ παρέχουν συνειδητὰ ἢ ἀσυνείδητα εἰς τὰς ἀντεθνικὰς ἐνεργείας οἱ συντάσσοντες τοιαῦτα δημοσιεύματα. Ἡ Ἕνωσις Φυματικῶν Κερκύρας διαμαρτύρεται ἐντόνως διὰ τὴν μελετωμένην κατάργησιν τοῦ νόμου 1902)1944 ἀφορῶντος τὴν συνταξιοδότησιν φυματικῶν θυσιασάντων τὴν ζωήν των ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῆς Πατρίδος. Κατώτεροι ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατεύματος Ἀθηνῶν ζητοῦν, ὅπως παραμείνουν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν στρατὸν καὶ τοὺς ἀπονεμηθῇ ἠθικὴ ἀμοιβὴ διὰ τὰς ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν ὑπηρεσίας των. Ὁ Σύλλογος Λειτουργῶν μέσης Ἐκπαιδεύσεως Ἀττικῆς ζητεῖ, ὅπως ληφθῇ μέριμνα διὰ τὴν οἰκονομικὴν αὐτῶν κατάστασιν καὶ ψηφισθῇ τὸ ὑποβληθησόμενον ὑπὸ Ὑπουργοῦ Παιδείας νομοσχέδιον περὶ διαβαθμίσεως καὶ Ταμείου Ὑγείας. Ὁ Πρόεδρος Κοινότητος Λιτοχωρίου Μακεδονίας ζητεῖ ὅπως ἀποξηρανθῇ τὸ ἕλος Βαρικοῦ Λιτοχωρίου. Ὁ Ἐθνικὸς Σύνδεσμος θυμάτων μονίμων ἀξιωματικῶν ὑπαξιωματικῶν 1941–45 Β. Ἑλλάδος ζητεῖ 1) τὴν κατάταξίν των εἰς ἀνωτέραν κλίμακα τῶν πολιτικῶν καὶ σύνταξιν ἴσην πρὸς τὸν ἐν ἐνεργείᾳ μισθὸν τῶν συναδέλφων των 2) χορήγησιν οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως. Τὸ Ἐμπορικὸν καὶ Βιομηχανικὸν Ἐπιμελητήριον Γυθείου διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην ἵδρυσιν Ἀγγλοελληνικοῦ Ὀργανισμοῦ Ἐμπορίου. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Σ. Τρίαντος καταθέτει αἴτησιν κατοίκων Λευκίμμης Κερκύρας ζητούντων τὴν ἵδρυσιν Γυμνασίου. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Γ. Βορρέας καταθέτει τηλεγράφημα λαοῦ Μεσσήνης ζητοῦντος ἄμεσον ἀνύψωσιν ὑδάτων Παμίσου εἰς ὕψος 10 καὶ 52 πρὸς πρόσληψιν καταστροφῆς παραγωγῆς κλπ. Οἱ βουλευταί Α. Παπαδημητρίου, Θ. Οἰκονόμου, Β. Κρῖκος καταθέτουν ὑπόμνημα θυμάτων Ἐθνικοῦ Συνδέσμου ἐκτελεσθέντων ἀξιωματικῶν 1942)45 ζητούντων τροποποίησιν τῆς Συνταξιοδοτικῆς Νομοθεσίας τοῦ Α. Ν. ὑπ’ ἀριθ. 1119. Πολιτικοὶ καὶ Στρατιωτικοὶ Συνταξιοῦχοι Ἰωαννίνων ζητοῦν αὔξησιν τῆς συντάξεώς των εἰς 85% τῶν ἐν ἐνεργείᾳ ἀποδοχῶν τῶν συναδέλφων των. Ὁ Πανελλήνιος Σύλλογος τῶν ἐργαζομένων ἐν τῇ Ἑταιρίᾳ Ραπτομηχανῶν Σίγγερ διαμαρτύρονται διὰ γενομένας ἀπολύσεις καὶ ζητοῦν ἀνάκλησιν τούτων καὶ ἀναδρομικὴν ὑποβολὴν τῶν δικαιολογητικῶν τῶν Π. Πολεμιστῶν. Πωληταὶ ἀκινήτων Κορώνης ζητοῦν ἐφαρμογὴν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 114 Σ.Π. Ἐπιτροπὴ πληγέντων αὐτοκινητιστῶν Νομοῦ Αἰτωλοακαρνανίας ζητοῦν διάλυσιν ΥΕΚΑ συμπλήρωσιν μερίδος καὶ ἐφαρμογὴν νόμου 1086. Λαὸς Βόλου διαμαρτύρεται διὰ δολοφονίαν ἐθνικόφρονος πολίτου Χρήστου Μπαμπαλῆ ἐντὸς τοῦ καταστήματός του ὑπὸ ἑπταμελοῦς συμμορίας καὶ ζητεῖ κλείσιμον κέντρων κομμουνιστικῶν ὀργανώσεων. Πανθεσσαλικὴ Συνομοσπονδία Ἐπαγγελματιῶν Βιοτεχνῶν διαμαρτύρεται δι’ ἀδικαιολόγητον σύλληψιν Προέδρου Συνομοσπονδίας Δημητρίου Δήμτσα. Ὁ Γεωργικὸς Συνεταιρισμὸς ἄνω Ἀχαΐας καὶ Πατρῶν ζητοῦν τὴν ἀξιοποίησιν τῶν Γεωργικῶν Συνεταιριστικῶν ὀργανώσεων πλαισιουμένων δι’ ἱδρύσεως Ὑπουργείου Συνεταιρισμῶν. Γεωργικοὶ Συνεταιρισμοὶ Ρεθύμνου καὶ Πατρῶν, διαμαρτύρονται διὰ κατάργησιν ἀντιπροσώπων Ἀγροτραπέζης καὶ ζητοῦν τὴν ἐπαναφορὰν αὐτῶν εἰς τὰς θέσεις των. Μακαρονοτεχνῖται Πειραιῶς διαμαρτύρονται διὰ διορισμὸν εἰς τὸν Ἀσφαλιστικὸν Ὀργανισμὸν ἀντιπροσώπων μὴ προερχομένων ἐξ ἀρχαιρεσιῶν. Ἡ Νίνα Ἀναγνωστοπούλου, ὀρφανὴ θυγάτηρ πολιτικοῦ συνταξιούχου, κάτοικος Πειραιῶς ζητεῖ, ὅπως ἀποδοθῇ εἰς αὐτὴν τὸ μέρισμα τοῦ Μ.Τ. Ἡ Σαμιακὴ Ἕνωσις Ἐφέδρων Πολεμιστῶν Ριμινιτῶν, Ἱερολοχιτῶν, ζητεῖ ἐπέκτασιν τοῦ ἐπιδόματος τοῦ χορηγουμένου εἰς ὡρισμένας κατηγορίας ἐφέδρων. Οἱ Φοιτηταὶ Χημείας Ἀθηνῶν ζητοῦν ἐπέκτασιν τῶν ἐργαστηριακῶν θέσεων, τῶν ἐργαστηρίων Χημείας, τὴν πρόσληψιν βοηθητικοῦ προσωπικοῦ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Κεφαλληνίας καὶ Ἰθάκης κ. Ἀρ. Δημητρᾶτος καταθέτει διαμαρτυρίαν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐπαγγελματικοῦ καταναλωτικοῦ κοινοῦ πόλεως Ἀργοστολίου, ἐναντίον τῆς Ἑλληνικῆς Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρείας, δι’ αὔξησιν τῆς τιμῆς τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος κλπ. Δοσίλογοι Κυκλαδῖται ζητοῦν κατάργησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ.

6 Σ. Π.

Ὁ Ἔφεδρος ἐξ Ἐφέδρων Λοχαγὸς Πεζικοῦ Μπούας Δημήτριος, κάτοικος Ἀθηνῶν, παραπονεῖται διὰ τὴν μὴ ἀπονομὴν προβλεφθείσης ἠθικῆς ἀμοιβῆς ὑπὲρ Ἐφέδρων Λοχαγῶν ἐθελοντῶν Πολέμου 1940–41. Ἡ Πανελλήνιος Ὁμοσπονδία πωλησάντων ἀκίνητα ἐπὶ Κατοχῆς διαμαρτύρεται δι’ ἀπαγόρευσιν παρ’ Ἀστυνομικῆς Διευθύνσεως Ἀθηνῶν κλπ. τοιχοκολλήσεως διαφωτιστικῶν εἰκόνων πωλησάντων ἀκίνητα. Ἡ Ἐθνικὴ Ὀργάνωσις Βασιλοφρόνων, τέως δήμου Φελλόης Αἰγιαλείας, ἀπευθύνουσα τὰς εὐχαριστίας της πρὸς τοὺς Βουλευτὰς κ.κ. Ε. Κουλουμβάκην, Γ. Μπακόπουλον, Δ. Θεοχαρίδην, Λ. Παπαδημητρίου κλπ. ζητησάντων ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς κατάργησιν τοῦ νόμου περὶ ἀποσυμφορήσεως, διαμαρτύρεται δι’ ἀποφυλάκισιν κακούργων καὶ ζητεῖ σύλληψιν αὐτῶν. Δικαιοῦχοι Καπνῶν Πράξεως 55)10)46 Καβάλλας ζητοῦν αὔξησιν προβλεπομένου ποσοστοῦ Σ.Π. 106)46 ἀπὸ 7½ εἰς 10% ἐπὶ πλέον 5% ὑπὲρ Τ.Α.Κ. διὰ χορήγησιν ἐπιδομάτων ἀνεργίας κλπ. Ὁ Συνεταιρισμὸς Ἀλεποῦς Κερκύρας διαμαρτύρεται διὰ μελετωμένην ἀνάθεσιν εἰς ἐμπόρους διαχειρίσεως ἐφοδίων ἐξωτερικοῦ καὶ ζητεῖ, ὅπως ἀνατεθῇ αὐτὴ εἰς τὰς Συνεταιριστικὰς Ὀργανώσεις. Ὁ Σύνδεσμος Ἀστικῆς Ἀκινήτου Περιουσίας διαμαρτύρεται διὰ τὸ ἰσχῦον ἐπὶ τῶν καταστημάτων ἐνοικιοστάσιον καὶ ζητεῖ χορήγησιν δικαιώματος ἰδιοκατοικήσεως καὶ ἰδιοχρήσεως. Ἐπιτροπὴ Τραπεζοϋπαλληλικῶν Ὀργανώσεων Ἀγροτραπέζης Θεσσαλονίκης, ζητεῖ τὴν ἀκύρωσιν Νομοθετικοῦ Διατάγματος ἀφορῶντος ἐκκαθάρισιν προσωπικοῦ Ἀγροτραπέζης. Ὁ Σύλλογος δημοδιδασκάλων Νομοῦ Ἡρακλείου διαμαρτύρεται διὰ μελετωμένην ἄρσιν μονιμότητος Δημοσίων Ὑπαλλήλων. Ὁ Λαὸς Βόλου ζητεῖ τὴν συγκρότησιν Στρατοδικείου εἰς Βόλον, πρὸς ταχεῖαν ἀπονομὴν δικαιοσύνης. Ὁ Σύνδεσμος Τραπεζικῶν Ὑπαλλήλων, διαμαρτύρεται διὰ μελετώμενον σχέδιον ὑπὸ Τραπεζῶν περὶ διαθεσιμότητος ὑπαλλήλων. Ὁ Συμβολαιογραφικὸς Σύλλογος Ἐφετείου Θεσσαλονίκης ζητεῖ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ εὐεργετήματος τοῦ Νόμου 551)1945 καὶ διὰ τὴν ἀνάληψιν δημοσίων ὑπηρεσιῶν, ὑπὸ ἀμίσθων Δημοσίων Ὑπαλλήλων. Ἡ Ἐθνικὴ Συνομοσπονδία Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Πολέμου τῆς Ἑλλάδος, διαμαρτύρεται κατὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 946 697)3)46 ἐγκυκλίου περὶ καθορισμοῦ Λουτροθεραπείας καὶ ζητεῖ τὴν χορήγησιν ἐπιδομάτων εἰς ἕνα ἕκαστον χωριστὰ πρὸς πραγματοποίησιν θεραπείας των. Ὁ Κλῆρος ἐπαρχίας Μυτιλήνης διαμαρτύρεται δι’ ἐξαίρεσιν ἐφημερίων ἀπὸ Πασχαλινὸν δῶρον καὶ ζητεῖ ἀναγνώρισιν προϋπηρεσίας καὶ οἰκογενειακῶν βαρῶν. Ἐπιτροπὴ ἀγοραστῶν ἀκινήτων Σπάρτης περιόδου 1941 –44 ζητεῖ τὴν ἄμεσον ἀκύρωσιν Σ. Π. 114. Ἡ Γενικὴ Συνέλευσις μυλεργατῶν Πειραιῶς διαμαρτύρεται κατ’ ἀποφάσεως Ὑπουργοῦ διὰ διορισμὸν ἀντιπροσώπων μὴ προερχομένων ἐξ ἀρχαιρεσιῶν καὶ ζητεῖ τὴν ἀκύρωσιν ταύτης. Ὁ Βασίλειος Σαμαρᾶς Καπνοπαραγωγὸς κάτοικος Νιγρίτης διαμαρτύρεται διὰ τὰς ἐξευτελιστικὰς τιμὰς ἀγορᾶς καπνῶν, καὶ ζητεῖ τὴν καταβολὴν εἰς τοὺς παραγωγοὺς τὴν ἀξίαν τῶν παραληφθέντων καπνῶν εἰς τὰς σημερινὰς τιμάς των. Τὸ Σωματεῖον Ἀρτεργατῶν Κερκύρας, ζητεῖ τὴν σύστασιν Ἐπιτροπῆς δοκιμῶν καὶ τὴν συμμετοχὴν αὐτῶν εἰς τὰς ἐπιτροπάς. Ὁ Μάρκος Ἀνδρόνικος κάτοικος Ἀθηνῶν παραπονεῖται διότι ἀπενεμήθη εἰς τὸν τυφεκισθέντα ὑπὸ τῶν Γερμανῶν υἱόν του σύνταξις στρατιώτου καὶ ζητεῖ ὅπως ἀπονεμηθῇ αὐτῷ τιμητικὴ Σύνταξις. Ὁ Βουλευτὴς Σάμου κ. Ἐμμαν. Σοφούλης καταθέτει ἀναφορὰν Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Συλλόγου Σάμου ζητοῦντος τὴν κατάργησιν διαπυλίων τελῶν εἰδῶν Βυρσοδεψίας. Ὁ Βουλευτὴς Φθιωτιδοφωκίδος κ. Γ. Βασιλειάδης καταθέτει αἴτησιν παθόντων αὐτοκινητιστῶν Λοκρίδος ζητούντων κατάργησιν τῆς Υ.Ε.Κ.Α. καὶ ἐφαρμογὴν νόμου 1086. Οἱ κρατούμενοι δοσίλογοι εἰς φυλακὰς Κερκύρας ζητοῦν κατάργησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 6)41 Σ. Π. δι’ ἧς κατεδικάσθησαν εἰς πολυετῆ φυλάκισιν. Οἱ βουλευταὶ Αἰτωλοακαρνανίας κ. κ. Γ. Παπαϊωάνου, Α. Καψάλης, Δ. Λεονάρδος, Γ. Ἀστερίου, Παν. Κατσώτας καὶ Γ. Σταμάτης, καταθέτουν ὑπόμνημα Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν Ἀγρινίου ζητούντων κατάργησιν διατάξεως Ἀγορανομικοῦ Κώδικος ἀπαγορευούσης τὴν ἐξαγορὰν τῶν καπνῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Κίνιας καταθέτει ψήφισμα Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Λεβαδείας καὶ ζητεῖ τὴν παραδοχὴν τῶν ἐν τῷ ψηφίσματι τούτω προτάσεων. Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Κιζάνης, καταθέτει αἴτησιν τῶν 1) Ἰφιγενείας χηρ. Ι. Θεοφανοπούλου, 2) Εὐγενείας χηρ. Π. Κερασιώτου καὶ 3) Ζαχαρούλας χηρ. Ν. Παπαθεοδώρου δι’ ἧς ζητοῦν βελτίωσιν τῶν συντάξεών των. Ὁ κ. Π. Χατζηπᾶνος (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης), καταθέτει σχέδια νόμων 1) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Μαΐου 1946 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ ἐπανιδρύσεως τοῦ ὑπὸ τῆς ἐχθρικῆς Κατοχῆς καταργηθέντος Ἑλληνικοῦ Ἰνστιτούτου Διεθνοῦς καὶ Ἀλλοδαποῦ Δικαίου». 2) «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Διατάγματος τῆς 10 Μαΐου 1945 «περὶ ἀνασυστάσεως θέσεως Προέδρου Ἑλληνικοῦ Προξενικοῦ Δικαστηρίου Ἀλεξανδρείας», 3) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Μαΐου 1946 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ ἐπειγόντων τινῶν εὐεργετικῶν μέτρων ὑπὲρ ἀνωτάτων τινῶν Δικαστικῶν ὑπαλλήλων πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῆς λειτουργίας τῆς δικαιοσύνης», 4) «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Διατάγματος τῆς 10ης Μαΐου 1946 «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1002]46 Α.Ν.» «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Μαΐου 1946 Ν. Διατάγματος «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ Α. Ν. 753 τοῦ 1945 «περὶ ἀποσυμφορήσεως τῶν φυλακῶν», 5) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Μαΐου 1946 Ν. Διατάγματος «περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεως εἰς τὸν προϋπολογισμὸν Ὑπουργείου Δικαιοσύνης 1945–46», 6) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Μαΐου 1946 Ν. Διατάγματος «περὶ ἐπαναφορᾶς εἰς ἰσχὺν διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν πλήρωσιν θέσεων παρέδρων Εἰρηνοδικείων καὶ ὑπαλλήλων τῆς Γραμματείας τῶν Δικαστηρίων καὶ Εἰσαγγελιῶν καὶ περὶ καταργήσεως θέσεων Γραμματέων Εἰρηνοδικείων Βʹ τάξεως», 7) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Μαΐου 1946 Ν. Διατάγματος «περὶ ἑρμηνείας καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Ν.Δ. τῆς 2ας Μαΐου 1946 «περὶ ἐπειγόντων τινῶν μέτρων πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς μονιμότητος καὶ διοικητικῆς τάξεως κλπ», 8) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 7 Μαΐου 1946 Ν. Διατάγματος «περὶ ἀποκαταστάσεως τοῦ Ἀστικοῦ Κώδικος καὶ τοῦ εἰσαγωγικοῦ αὐτοῦ νόμου» καὶ 9) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Μαΐου 1946 Ν. Διατάγματος «περὶ ἐπειγόντων τινῶν μέτρων πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς νομιμότητος καὶ διοικητικῆς τάξεως εἰς τὴν λειτουργίαν τῆς Δικαιοσύνης». Ὁ κ. Π. Μαυρομιχάλης (Ὑπουργὸς Ἀεροπορίας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ παροχῆς νέας τριμήνου προθεσμίας πρὸς ἔκδοσιν τοῦ ἐν τῇ παραγράφῳ 1 τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ Α.Ν. 970]1946 «περὶ ὀργανώσεως τῆς Κρατικῆς Πολιτικῆς Ἀεροπορίας» προβλεπομένου Β. Διατάγματος». Ἡ ἐπὶ τοῦ Συντάγματος εἰδικὴ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῆς προτάσεως ψηφίσματος «περὶ προκηρύξεως Δημοψηφίσματος περὶ ἐπανόδου τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως Γεωργίου Βʹ». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ κυρώσεως τοῦ εἰδικοῦ δικαστηρίου πρὸς ἐξέλεγξιν καὶ ἐκδίκασιν τῶν γενομένων τὴν 31 Μαρτίου 1946 Βουλευτικῶν Ἐκλογῶν. Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 16)17 Ἀπριλίου 1946 Ν.Δ. «περὶ καταργήσεως τοῦ Α. Ν. 1019)46 καὶ ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ τοῦ Α.Ν. 184]45 «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ Γενικῶν Διοικητῶν ἰσχυουσῶν διατάξεων» καὶ 2) «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 30 Ἀπριλίου 1946 «περὶ ἀνασυντάξεως καὶ ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Παπαγεωργίου, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καθορισμοῦ ἀποζημιώσεως βουλευτῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Βαμβέτσος, καταθέτει πρότασιν ψηφίσματος «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 23517]23 Μαρτίου 1945 Συντακτικῆς Πράξεως «περὶ κυρώσεως τῆς συμφωνίας τῆς Βάρκιζας».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Φέρω εἰς γνῶσιν τῆς Βουλῆς τὴν ἀκόλουθον ἀπόφασιν τοῦ Προεδρείου πρὸς τὴν Ἐργατοϋπαλληλικὴν τάξιν, συμφώνως πρὸς τὴν ληφθεῖσαν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἀπόφασιν κατὰ τὴν Συνεδρίαν ΚΓʹ τῆς 18–6–46.

ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Δʹ ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗ

Ἐν Ἀθήναις τῇ 17–6–46

ΑΠΟΦΑΣΙΣ

Ἡ Βουλὴ ἀπευθύνει πρὸς τοὺς Ἕλληνας ἐργάτας καὶ ἰδιωτικοὺς ὑπαλλήλους, θερμὸν χαιρετισμὸν διὰ τὸ ὑψηλὸν πατριωτικὸν φρόνημά των, διαβεβαιοῦσα αὐτούς, ὅτι θὰ τεθῇ παραστάτης τῶν δικαίων των. Ὁ Πρόεδρος

τῆς Δʹ Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων

Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ

§6Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ἀπεργοῦν.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχουν δικαίωμα, ἀλλὰ ἔχουν πατριωτικὰ φρονήματα.

§8Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸ ἐννοήσω, διατὶ θὰ διακρίνωμεν, δὲν εἶναι πνευματικοὶ ἐργάται καὶ αὐτοί;

§9Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μήπως, εἶπον ἐγώ, ὅτι δὲν εἶναι ἄξιοι ἐπαίνων, ἀλλὰ μὲ τὰς ἀπεργίας δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν.

§10ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πρέπει νὰ περιληφθοῦν καὶ οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι. Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ γίνῃ καμμία διάκρισις.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλοῦνται οἱ κύριοι βουλευταί, ὅπως διατηροῦν τὰ ἑκάστοτε διανεμόμενα ἔντυπα, διότι λόγῳ τεχνικῶν δυσχερειῶν καὶ τῆς ἀπαιτουμένης μεγάλης δαπάνης δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται νέα ἀνατύπωσις.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Βαμβέτσος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν Δημοσίας Τάξεως περὶ κεκρυμμένων ὅπλων καὶ πολεμοφοδίων.

§12Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Πρὶν εἰσέλθω εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐρωτήσεως, ἐπιθυμῶ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν μερικῶν ἐκ τῶν κ. Ὑπουργῶν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 46 τοῦ Κανονισμοῦ, ἐν σχέσει πρὸς τὰς ἐρωτήσεις. Αἱ ἐρωτήσεις δὲν ἀποτελοῦν μομφὴν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως. Αἱ ἐρωτήσεις γίνονται ἁπλῶς πρὸς διαφώτισιν τῆς Βουλῆς ἐπὶ συγκεκριμένου σημείου καὶ οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ λαμβάνοντες τὴν ἐρώτησιν, ἔχουν ὑποχρέωσιν ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ δίδουν ἀπαντήσεις καταχωρουμένας εἰς τὰ πρακτικά. Μόνον δὲ ὅταν ἡ ἀπάντησις δὲν δίδεται ἐμπροθέσμως, ἵνα καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικά, ὡς εἶδος ποινῆς, ἡ ἐρώτησις ἀναγράφεται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Τὸ λέγω αὐτό, διότι εἰς πολλὰς ἐρωτήσεις δὲν ἐλάβομεν ἀπάντησιν, ὄχι βεβαίως, ἐξ ἀνευλαβείας τῶν κ. Ὑπουργῶν πρὸς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ προφανῶς, διότι οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ ἀγνοοῦν τὴν διάταξιν αὐτὴν τοῦ Κανονισμοῦ. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, πολλαὶ ἐρωτήσεις θὰ διεγράφοντο ἐὰν ἀπήντων οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ ἐγκαίρως. Ὁπωσδήποτε εἰς τὴν πρώτην ἐρώτησιν θὰ ἦτο χρήσιμον νὰ εἶχον τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ πρὶν νὰ τὴν ἀναπτύξω. Τοῦτο ὅμως δὲν μὲ ἐμποδίζει νὰ προβῶ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν αὐτήν, διότι τὸ θέμα εἶναι ἀνεξάρτητον τῆς ἀπαντήσεως. Τὴν 12 Φεβρουαρίου 1945 ὑπεγράφη συμφωνία μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἀντιπροσωπείας τοῦ Ε.Α.Μ. Τὴν εἴδησιν αὐτὴν τὴν ἐπληροφορήθην μακρὰν τῆς Ἑλλάδος καὶ ὁμολογῶ ὅτι ἐδοκίμασα μίαν ἔκπληξιν πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ γίνεται τοιαύτη σύμβασις μεταξὺ τοῦ ἐπισήμου Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ μιᾶς ὁμάδος, τὴν ὁποίαν ἐγὼ μακρόθεν ἐνόμιζα ὡς ὁμάδα στασιαστῶν. Ἐπιστρέψας εἰς τὴν Ἑλλάδα, προσεπάθησα νὰ κατατοπισθῶ ἐπὶ τῶν γεγονότων τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, διότι ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποθέσῃ κανεὶς ὅτι, ὅπως κάποτε εἰς τὸ παρελθὸν εἴχομεν δύο Κράτη, δύο Ἑλλάδας, τὸ Κράτος Ἀθηνῶν καὶ τὸ Κράτος Θεσσαλονίκης, ὑπῆρχον καὶ τώρα δύο Κράτη, τὰ ὁποῖα ἡνώθησαν διὰ τῆς συμφωνίας, ἀλλὰ τὸ κείμενον τῆς Συντακτικῆς Πράξεως καὶ τὰ ὑπ’ αὐτῶν κυρωθέντα ἔγγραφα μᾶς ἀποδεικνύουν ὅτι τοιοῦτόν τι δὲν συμβαίνει. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἑλληνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὁ ὁποῖος διὰ πᾶν ἄλλο δύναται νὰ κατηγορηθῇ ἐπὶ μοναρχοφασισμῷ, ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, προσαγορεύων τοὺς συνελθόντας εἰς τὴν Βάρκιζαν, ὡμίλησε κατ’ ἐπανάληψιν περὶ τῆς στάσεως ἡ ὁποία εἶχε λάβει χώραν, ὡμίλησε περὶ τῆς στασιαστικῆς μειονότητος, ὡμίλησε περὶ τῶν στασιαστῶν. Δεκάκις γίνεται λόγος περὶ στάσεως καὶ στασιαστῶν. Εἰς τοῦτο δὲν ἐτόλμησε νὰ διαφωνήσῃ οὔτε ὁ ἐκπρόσωπος τῶν στασιαστῶν, ὁ ὁποῖος παρεκάθητο εἰς τὴν αὐτὴν τράπεζαν. Ἁπλῶς ἠθέλησε νὰ εἴπῃ, ὅτι αὐτὸς ἐνήργησεν ἀγωνιζόμενος κατὰ τῶν δυνάμεων τῆς ἀντιδράσεως, χωρὶς ὅμως καὶ νὰ ἀποκρούσῃ τὴν κατηγορίαν, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ στάσεως. Εὑρισκόμεθα λοιπὸν πρὸ ἑνὸς περιέργου φαινομένου: Τὸ ἐπίσημον Κράτος νὰ παρακάθηται εἰς τὴν αὐτὴν τράπεζαν μετὰ στασιαστῶν καὶ ν’ ἀναλαμβάνῃ ἐπισήμους ὑποχρεώσεις. Θεωρῶ, ὅτι τὸ ἔγγραφον αὐτό, ἀποτελεῖ στίγμα διὰ τὴν Ἑλληνικὴν ἱστορίαν καὶ θὰ ἐπρότεινα, ἐὰν θὰ ἦτο δυνατόν, ὅπως εἰς τὸ παλάτι τῶν δογῶν, εἰς τὴν Βενετίαν, εἶχεν ἀντικατασταθῆ ἡ φωτογραφία ἑνὸς δόγη μὲ ἕνα μαῦρο ἐπίχρισμα, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἰς τὴν ἐν τῷ Ἀρχείῳ τοῦ Κράτους θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ συντακτικὴ αὐτὴ πρᾶξις, νὰ τεθῇ ἓν μαῦρο χαρτὶ εἰς ἔνδειξιν, ὅτι τό Ἑλληνικὸν Κράτος τῆς σήμερον θεωρεῖ στίγμα, ὅτι ὑπῆρξε τοιοῦτον ἔγγραφον ἔστω καί ἐπὶ μῆνάς τινας ἐν τοῖς ἀρχείοις τοῦ Κράτους. (Χειροκροτήματα). Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως αὐτοῦ, διὰ τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ οἱ στασιασταὶ ἀναλαμβάνουν ὡρισμένας ὑποχρεώσεις. Αἱ ὑποχρεώσεις των ἦσαν πρῶτον νὰ διαλύσουν τὰς ἐνόπλους αὐτῶν δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι ἐνεφανίζοντο τότε ὡς στρατὸς καὶ δεύτερον νὰ παραδώσουν ἅπαντα τὰ εἰς χεῖράς των εὑρισκόμενα ὅπλα. Ὑπάρχει καὶ παράρτημα ὡς πρωτόκολλον εἰς τὴν σύμβασιν διὰ τοῦ ὁποίου καθορίζεται ὁ ἀριθμὸς τῶν ὅπλων, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ παραδώσουν, ἀλλὰ τὸ παράρτημα δὲν ἔχει τὴν ἔννοιαν, ὅτι μόνον ὁ ἐν αὐτῷ ἀριθμὸς τῶν ὅπλων ἔπρεπε νὰ παραδοθῇ, ἀλλ’ ἐνδεικτικῶς λέγει, ὅτι παραδιδομένων τούτων, δὲν θὰ ἐπέρχωνται αἱ ἐν τῇ συμφωνίᾳ, ἐν περιπτώσει μὴ παραδόσεως, δυσμενεῖς συνέπειαι διὰ τοὺς στασιαστάς. Ἡ ἔννοιά του εἶναι ὅτι πᾶν ὅπλον εὑρισκόμενον εἰς χεῖρας τῶν στασιαστῶν, ἔπρεπε νὰ παραδοθῇ. Ἀντὶ τούτου ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, χιλιάδες ὅπλων, πυρομαχικῶν πάσης φύσεως ἀνεκαλύφθησαν. Κατὰ τὰς πληροφορίας μου εἰς ἓν καὶ μόνον χωρίον ἀνευρέθη, ὀλίγας ἡμέρας μετὰ τὰς ἐκλογάς, ὁλόκληρον ὁπλοστάσιον ἀποτελούμενον ἀπὸ πολυβόλα μὲ τὰς βάσεις των, ἀντιαρματικὰ καὶ μεγίστη ποσότης πυρομαχικῶν. Καὶ ἐρωτῶ, δὲν ἀρκεῖ, ὅτι προέβημεν εἰς αὐτὴν τὴν ἀνήθικον πρᾶξιν, θὰ πρέπει ν’ ἀνεχθῶμεν, ὥστε καὶ αὐτὴ ἀκόμη νὰ παραβιάζηται κατ’ αὐτὸν τὸν ἀσύστολον τρόπον; Καὶ περαιτέρω, αὐτὸς ὁ δῆθεν διαλυθεὶς στρατὸς νὰ ἔχῃ κατανεμηθῆ εἰς διαφόρους ὁμάδας, αἱ ὁποῖαι τρομοκρατοῦν ὡρισμένα τμήματα τῆς Χώρας καὶ μεταξὺ αὐτῶν καὶ τὴν ἰδικήν μου περιφέρειαν; Νομίζω, ὅτι εἶναι καθῆκον ἐπιτακτικὸν τῆς παρούσης Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ θέματος αὐτοῦ, καθ’ ὃ ἔχει δικαίωμα, διότι εὐτυχῶς ἀγαπάει ὁ Θεὸς τὸν κλέφτη, ἀγαπάει ὅμως καὶ τὸν νοικοκύρη. Ἡ Συντακτικὴ αὐτὴ Πρᾶξις ἡ κυροῦσα τὴν συμφωνίαν τῆς Βάρκιζας ἐν ἄρθρῳ 2 ὁρίζει, ὅτι θέλει ὑποβληθῆ πρὸς κύρωσιν εἰς τὴν μέλλουσαν νὰ συνέλθῃ Ἐθνοσυνέλευσιν, δηλαδὴ εἰς τὸ Σῶμα τοῦτο. Ἐπιλαμβανόμενοι λοιπὸν σήμερον τῆς πράξεως αὐτῆς, ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ εἴπωμεν, ὄχι μόνον διότι παρεβίασαν τὰς ὑποχρεώσεις των, ἀλλὰ καὶ διότι ἀποτελεῖ γενικῶς στίγμα ἡ σύναψις τοιαύτης συμφωνίας, ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν ἡ Δʹ Ἀναθεωρητικὴ Βουλὴ νὰ προέλθῃ εἰς τὴν ἀκύρωσιν τῆς συμφωνίας τῆς Βάρκιζας. (Χειροκροτήματα). Καὶ πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτόν, προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ἀκόλουθον ψήφισμα: Ψήφισμα Ἡ Δʹ Ἀναθεωρητικὴ Βουλὴ Ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ διὰ τῆς Συντ. Πράξεως 23 τῆς 17)23 Μαρτίου 1945 κυρωθεῖσα Συμφωνία τῆς Βάρκιζας, ἥτις συνωμολογήθη μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ στασιαστῶν ἀντιβαίνει εἰς τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Κράτους καὶ ὅτι οἱ στασιασταί, ὄχι μόνον δὲν παρέδωκαν, ὡς ὤφειλον, εἰς τὸ Κράτος τὸν ὑπ’ αὐτῶν κατεχόμενον ὁπλισμόν, ἀλλ’ οὐδὲ διέλυσαν τὰς ἐνόπλους ὁμάδας των, αἵτινες ἐξακολουθοῦν δρῶσαι εἰς πλείστας περιφερείας τῆς Χώρας, Ψηφίζει Ἡ ἀπὸ 17)23 Μαρτίου 1945 ὑπ’ ἀριθ. 23 Συντακτικὴ Πρᾶξις καὶ ἡ δι’ αὐτῆς κυρωθεῖσα Συμφωνία τῆς Βάρκιζας ὑπὸ ἡμερομηνίαν 12 Φεβρουαρίου 1945 κηρύσσονται ἐξ ὑπαρχῆς ἄκυροι καὶ μὴ οὖσαι. Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Ἰουνίου 1946. Ὁ Προτείνων βουλευτὴς Τρικκάλων Ἀλέξανδρος Βαμβέτσος (Φωναὶ ἐκ τῆς αἰθούσης: Δεκτὴ Δεκτή!)

§13Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, κ. συνάδελφε, ὅτι ἡ συμφωνία αὕτη ὑπεγράφη καὶ ἀπὸ ξένας δυνάμεις;

§14Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὄχι δὲν ὑπεγράφη. Δὲν εἶναι ἀληθές.

§15Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Παρίσταντο.

§16Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριε, Πρόεδρε. Πρόκειται περὶ ἁπλῆς καταθέσεως ψηφίσματος ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Τρικκάλων Βουλευτοῦ;

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§18Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ.

§19Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ συζήτησις θὰ μάθῃ ὁ κ. ἐκ Τρικκάλων βουλευτής, πῶς καὶ διατὶ ἔγινεν ἡ περίεργος συμφωνία τῆς Βάρκιζας.

§20Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἡ κακοήθης καὶ παράνομος.

§21Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Εἶναι εὔκολον νὰ λέγωνται μερικὰ πράγματα.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κουλουμβάκη....

§23Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Συμμετέχω ἢ δὲν συμμετέχω εἰς τὴν συζήτησιν κ. Πρόεδρε; Ἐγὼ προὐκάλεσα;

§24Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Δημοσίας Τάξεως). Ἤθελα νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν καὶ ἰδιαιτέρως τὸν κ. βουλευτήν, ὅτι ἔχω καὶ ἐγὼ στοιχεῖα, διὰ τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται, ὅτι ὄντως μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς Βάρκιζας ἀνευρέθησαν ὅπλα, παρανόμως πλέον κατεχόμενα ἀπὸ ὡρισμένους ἰδιώτας. Ἐὰν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Τρικκάλων ἐπιμένῃ, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν τὰ ὅσα στοιχεῖα ἔχω καὶ νομίζω ὅτι ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν ἀλλήθειαν, νὰ τὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλήν.

§25ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§26Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Δημοσίας Τάξεως). Καὶ ὀφείλω νὰ ζητήσω συγγνώμην ἀπὸ τὴν Βουλὴν ὅτι δὲν τὰ κατέθεσα ἐμπροθέσμως, ὡς προβλέπεται ἀπὸ τὸν Κανονισμόν, ὄχι διότι δὲν ἠθέλησα νὰ τηρήσω τὸν Κανονισμόν, ἀλλὰ διότι ἐνόμιζα, ὅτι θὰ ἦτο ἴσως προτιμότερον νὰ συζητηθῇ τὸ θέμα ὑπὸ τὸν τύπον τῆς ἐρωτήσεως καὶ συζητούμενον νὰ μὴ ἀκολουθηθῇ ὁ δρόμος τῆς ἐγγράφου ἀπαντήσεως, ὡς προβλέπει ὁ Κανονισμός. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ καταθέσω τὰ στοιχεῖα αὐτά, κ. ἐκ Τρικκάλων βουλευτά, εἰς τὴν Βουλήν, ὥστε νὰ λάβητε γνῶσιν αὐτῶν...

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βαμβέτσος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ τὴν διανομὴν τῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐφοδίων καὶ τὴν καταστροφὴν ὡρισμένων ἐκ τούτων, λόγῳ μὴ ἐγκαίρου διανομῆς.

§28Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἠρώτησα τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, λαβὼν ὑπ’ ὄψει διάφορα δημοσιεύματα ποὺ εἶχον κατὰ καιροὺς δημοσιευθῆ εἰς τὸν τύπον περὶ τῶν διαφόρων ἀπωλειῶν κλπ., αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν εἰς ἐμπορεύματα ἀφιχθέντα διὰ τῆς Οὔνρα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ εἶχε τὴν εὐγενῆ καλωσύνην νὰ μοῦ δώσῃ ἕνα σημείωμα συνταχθὲν ὑπὸ τῶν ὑπηρεσιῶν του. Ὁμολογῶ, ὅτι δὲν μὲ ἱκανοποίησε κατὰ τοῦτο, ὅτι εἶναι κατεσπαρμένα εἰς πλείστας σελίδας καὶ ἀτάκτως ἐρριμμένοι οἱ ἀριθμοὶ ἐκ τῶν ὁποίων προκύπτουν ἐλάχιστοι ἀπώλειαι καὶ αἱ ὁποῖαι δὲν φαίνεται νὰ συμφωνοῦν πρὸς ὅσα, τοὐλάχιστον, εἶναι γνωστὰ ἐκ τῶν ἐν τῷ καθημερινῷ τύπῳ δημοσιευθέντων. Εἰς τὴν μὴ πλήρη ἀκρίβειαν τῶν πληροφοριῶν μὲ ἄγει καὶ τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἐξήγγειλεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι εὑρῆκε μίαν τοιαύτην ἀταξίαν εἰς τὰ κομισθέντα καὶ διανεμηθέντα ἐμπορεύματα, ὥστε ἐχρειάσθη ὁλοκλήρους ἡμέρας, διὰ νὰ καταστήσῃ ἕνα πίνακα περὶ τοῦ τί περίπου ἔφθασεν ἐδῶ. Βεβαίως ἡ εὐθύνη αὐτῶν τῶν πραγμάτων, δὲν βαρύνει τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ τὰς προκατόχους Κυβερνήσεις. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει, ἐπωφελοῦμαι αὐτῆς τῆς εὐκαιρίας, διὰ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ συστήσῃ εἰς τὰς ὑπηρεσίας του τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν ὑποθέσεων αὐτῶν καὶ ἐντὸς βραχυτάτου χρονικοῦ διαστήματος, νὰ παράσχῃ εἰς τὴν Βουλὴν σαφεῖς, συγκεκριμένας καὶ ἀκριβεῖς πληροφορίας, ὥστε νὰ πεισθῶμεν, ἐὰν πράγματι ὑπάρχουν τοιαῦται ἀπώλειαι καὶ εἰς ποίους λόγους ὀφείλονται. Τοῦτο εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ μάθῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ὁποῖος ἀνησυχεῖ πληροφορούμενος, ὅτι ἔρχονται τρόφιμα δι’ αὐτὸν καὶ τὰ τρόφιμα αὐτὰ καταστρέφονται ἢ κλέπτονται ἢ χάνονται εἰς τὴν παραλίαν τοῦ Πειραιῶς.

§29Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Δημοσίας Τάξεως). Κύριε Πρόεδρε, συμφώνως μὲ τὰς δηλώσεις μου εἰς τὴν Βουλήν, καταθέτω ἕνα κατάλογον ἀνευρεθέντων ὅπλων καὶ ἄλλων πολεμεφοδίων.

§30Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐφοδιασμοῦ). Εἶναι ἀληθές, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ πρὸς ὑμᾶς Ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, δὲν εἶναι δυνατόν, ὡς ἐκ τῆς βραχείας διαρκείας, κατὰ τὴν ὁποίαν διευθύνει τὸ Ὑπουργεῖον, νὰ δώσῃ εἰς ὑμᾶς σαφεῖς πληροφορίας, ὅσον ἀφορᾷ τὸ παρελθόν. Διότι τὸ παρελθὸν ἀνάγεται εἰς μέγα χρονικὸν διάστημα. Ἐν τῷ μεταξὺ δὲ πολλοὶ παρήλασαν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐφοδιασμοῦ. Περιβεβλημένος ἀληθῶς μὲ ποικίλα καθήκοντα, μὲ πλείστας ὅσας ἀσχολίας καὶ μὲ πλείστας ὅσας εὐθύνας, ἠθέλησα καὶ ἐγώ, ἐξ ἀφορμῆς τοῦ ἀξιοτίμου ἐρωτῶντος κ. βουλευτοῦ, ἀλλὰ καὶ ἀφ’ ἧς ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον, νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα, ἔχων ὑπ’ ὄψει μου τὰς φήμας καὶ τὰς διαδόσεις, ὅτι ἐκ τῆς σωρεύσεως πολλῶν ἐφοδίων ὑπὸ τῆς Οὔνρα εἰς τὴν παραλίαν, τὰ ὁποῖα δὲν καθίστατο κατὰ τὸ παρελθὸν δυνατὸν νὰ μεταχθῶσι εἰς τὰς ἀποθήκας καὶ νὰ προαχθῶσι πρὸς διανομήν, ἔλαβον χώραν βλάβαι, ἰδίᾳ μερικῶν εὐπαθῶν ἐφοδίων, ὅπως εἶναι αἱ κονσέρβαι καὶ μάλιστα τῶν ἰχθύων, αἱ ὁποῖαι δὲν περιέχουν ἔλαιον καὶ αἱ ὁποῖαι ὑπόκεινται εἰς βλάβας.

§31Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Μόνον βλάβας;

§32Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐφοδιασμοῦ). Βλάβας αἱ ὁποῖαι προκαλοῦν καταστροφήν. Διότι ὅταν ἐπέλθῃ μία βλάβη, δὲν εἶναι δυνατὸν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ εἶναι βρώσιμον τὸ τρόφιμον. Δὲν ἠμποροῦσα νὰ ἐλέγξω τὸ παρελθόν. Ἐζήτησα σαφεῖς περὶ αὐτοῦ πληροφορίας καὶ ἔλαβα τὴν ἀπάντησιν αὐτὴν ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας μου καὶ ἔδωσα ταύτην εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. βουλευτήν. Θὰ κουράσω τὴν Βουλὴν εἰς περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν θελήσω νὰ ἐκθέσω ἀπὸ τῆς 15ης Μαρτίου 1945 μέχρι τῆς 30ῆς Ἀπριλίου 1946, τί ἐφόδια ἦλθον ἀπὸ τὴν Οὔνρα, τὸ καθέκαστον τρόφιμον, πόσα πλοῖα ἐκόμισαν αὐτά, πόσα ἔχουν διανεμηθῆ, πόσα ὑπάρχουν εἰς τὰς ἀποθήκας. Ἔχω σαφῆ καὶ λεπτομερῆ ἐπ’ αὐτοῦ ἔκθεσιν τῶν ὑπηρεσιῶν μου. Μοῦ φαίνεται, ὅτι περιττεύει νὰ σᾶς ἀναγνώσω ἀριθμοὺς καὶ μόνον ἀριθμοὺς καὶ νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, διότι θὰ ἔκαμνα μίαν τοιαύτην εἰσήγησιν, ὥστε θὰ διήρκει αὕτη, ὅσον καὶ ὁ προϋπολογισμός, τὸν ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐκεῖνο περὶ τοῦ ὁποίου ἔχω νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλήν, εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὅτι, ὅταν ἀνέλαβα τὴν Διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ, εὗρον ἀνεκτελέστους πλέον τῶν 650–670 διατακτικῶν. Θὰ μοῦ πῆτε: Τί εἶναι αἱ διατακτικαὶ αὐταί; Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ, βάσει προγράμματος, τὸ ὁποῖον κατὰ μῆνα καταρτίζεται, ἐκδίδει διατακτικάς, βάσει τῶν ὁποίων γίνονται αἱ διανομαί, καὶ γενικαὶ διανομαὶ καὶ εἰδικαὶ διανομαί, εἰς τοὺς κατοίκους τῶν διαφόρων περιφερειῶν, τόσον τροφίμων καὶ ἱματισμοῦ, ὅσον καὶ ὑποδήσεως. Αἱ διατακτικαὶ αὐταὶ παραλαμβάνονται ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ΕΦ–ΕΞ, ἡ ὁποία ἔχει καὶ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν μεταφορῶν, καὶ διὰ τῆς ὑπηρεσίας τῶν μεταφορῶν προωθοῦνται εἰς τὰ λεγόμενα ἐπιλιμένια κέντρα. Ἀπὸ τὰ ἐπιλιμένια κέντρα, προωθοῦνται εἰς τὰ κέντρα διανομῶν καὶ ἀπὸ τὰ κέντρα διανομῶν μεταφέρονται εἰς τὰς Κοινότητας, ὅπου διατίθενται ἀπὸ τοὺς Προέδρους τῶν Κοινοτήτων πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ ὑποπέσει εἰς τὴν ἀντίληψιν ὅλων ἡμῶν. Τώρα δι’ ἐντατικῆς προσπαθείας ἀπὸ τῆς ἀναλήψεως ὑφ’ ἡμῶν τοῦ Ὑπουργείου, ἐπετεύχθη....(Ἀναγινώσκει).

§33ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὐτὰ δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ τὴν ἐρώτησιν.

§34Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐφοδιασμοῦ). Μόλις τελειώσω, θὰ ἴδητε ὅτι ἔχουν σχέσιν. Ἐπίσης διέταξα εἰς τὴν Βόρειον Μακεδονίαν, ὅπου ἦσαν εἴδη ἱματισμοῦ εἰς τὰ ἐργοστάσια νὰ διανεμηθοῦν ἀμέσως εἰς τὸν πληθυσμόν. Καὶ εὑρίσκομαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι καὶ ἐκεῖ ἡ διανομὴ ἤρξατο, ὥστε ἐντὸς βραχέος χρονικοῦ διαστήματος νὰ μὴ ὑπάρχουν ἐντὸς τῶν ἐργοστασίων ποσότητες ἱματισμοῦ. Ἴσως, τώρα, ἡ Βουλὴ θὰ ἤθελε νὰ μάθῃ τί κατεστράφη. Τὰ καταστραφέντα εἶναι ἐλάχιστα. Ἔχω ἐπίσης νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι ὡς μὲ ἐπληροφόρησε τὸ Αʹ Διαμέρισμα, διεπιστώθη ὑπὸ εἰδικῆς ἐξ ἐπιστημόνων Ἐπιτροπῆς ἀποτελουμένης ἀπὸ τὸν κ. Δοντᾶν καὶ ἄλλας ἐξοχότητας, τῆς ὁποίας τὸ πόρισμα ὑπεβλήθη, ὅτι: «Ἐκ τῶν κομισθέντων... (ἀναγινώσκει).......». Τώρα τί ἔπρεπε νὰ κάμωμεν; Ἔπρεπε νὰ διατάξωμεν τὸ ⅓, ποὺ θεωρεῖται βρώσιμον, νὰ διανεμηθῇ. Ἀλλὰ μοῦ λέγει ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτή, ὅτι πρέπει νὰ φαγωθοῦν ἐντὸς ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος π.χ. 10 ἡμερῶν, διότι ἄλλως ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἐπικίνδυνα εἰς τὴν δημοσίαν ὑγείαν. Ἔχων δὲ ὑπ’ ὄψει μου, ὅτι ἐκεῖνοι ποὺ θὰ πάρουν τοὺς ἰχθεῖς δὲν θὰ τοὺς φάγουν ἀμέσως, ἀλλ’ ὕστερα ἀπὸ ὀλίγας ἡμέρας, ἐπροτίμησα νὰ μὴ δώσω εἰς διανομὴν καὶ τὸ ⅓. Ἐὰν νομίζητε, ὅτι ὑπάρχει καὶ ἄλλο στάδιον ἀπαντήσεως, παρακαλῶ νὰ μοῦ τὸ πῆτε.

§35ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὅταν καταστρέφονται διάφορα εἴδη, δὲν γίνεται πρωτόκολλον καταστροφῆς, ὥστε νὰ ἠξεύρωμεν τί κατεστράφη εἰς τὸ παρελθόν;

§36Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐφοδιασμοῦ). Ἔχω ἔγγραφον κατάστασιν. Θὰ σᾶς τὴν δώσω νὰ τὴν διαβάσητε. Ἀναφέρονται λεπτομερῶς ἓν πρὸς ἕν. Λάβετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι τετράκις μετέβην μόνος μου κάτω εἰς τὸν Πειραιᾶ, ἔμεινα ὁλόκληρο πρωΐ ἐπὶ 4 ὥρες, καὶ εἶδον πραγματικῶς εἰς τὰ διάφορα διαμερίσματα τοῦ λιμένος τοῦ Πειραιῶς ἐναποθηκευμένα διάφορα ἐφόδια ἀφορῶντα, ὄχι μόνον διατροφήν, ὄχι μόνον ὑπόδησιν, ὄχι μόνον ἱματισμόν, ἀλλὰ καὶ διάφορα ἄλλα ἐφόδια ἀφορῶντα χρησιμοποίησιν ἐκ μέρους τῶν ἄλλων Ὑπουργείων, ὅπως τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, Ὑγιεινῆς, κτλ. Εἶναι ἀληθές, ὅτι διὰ μιᾶς συντόνου ἐνεργείας, τὰ ἐφόδια αὐτὰ προωθοῦνται ἤδη, ἀλλὰ προωθοῦνται καὶ ἔρχονται καὶ ἄλλα ἀμέσως, διότι εἰς τὸ 5ον καὶ 6ον διαμέρισμα τοῦ λιμένος πλευρίζουν πλοῖα καὶ ἐκεῖ εἰσάγονται τὰ ἐφόδια καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πηγαίνουν ἀμέσως εἰς τὰς ἀποθήκας, εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον. Πρέπει νὰ πάῃ κανεὶς ἐκεῖ διὰ νὰ λάβῃ μίαν σαφῆ εἰκόνα τοῦ τὶ γίνεται. Αὐτοκίνητα, ἐργάται, ἀποθῆκαι, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ φαντασθῆτε τὴν κίνησιν ποὺ λαμβάνει χώραν, τὰ διάφορα δ’ ἐφόδια εἶναι τοποθετημένα τὸ ἕνα μαζὶ μὲ τὸ ἄλλο.

§37ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ κατατεθῇ αὐτὸ τὸ σημείωμα εἰς τὴν Βουλήν, νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ διανεμηθῇ.

§38Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐφοδιασμοῦ). Ὅ,τι εἶναι δυνατὸν ἀνθρωπίνως νὰ γίνῃ, γίνεται διὰ τὴν προώθησιν αὐτῶν τῶν ἐφοδίων. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἐντὸς βραχέως χρονικοῦ διαστήματος, διὰ νὰ μὴ εἶμαι ὑπερβολικὸς ἐντὸς 2 μηνῶν ἢ κἄτι περισσότερον, θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ διανεμηθῇ ὁ ἱματισμὸς καὶ ἡ ὑπάρχουσα ὑπόδησις παλαιῶν ὑποδημάτων καὶ ἀρβυλῶν. Λάβετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι καθόλου εὐχερές. Λάβετε ὑπ’ ὄψει σας καὶ τοῦτο: ὅτι παρεκάλεσα καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἄποψιν νὰ πωληθῇ κατ’ ἄλλον τρόπον ὁ ἱματισμός, παρὰ νὰ δοθῇ διὰ γενικῶν καὶ εἰδικῶν διανομῶν, καὶ νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἐκεῖ μεγάλη ἀντίρρησις. Ὅταν καταστῇ τοῦτο δυνατόν, τότε ἔχω τὴν ἐλπίδα, ὅτι ταχέως θὰ πέσουν καὶ τὰ εἴδη τοῦ ἱματισμοῦ, ὅπως κατέστη δυνατὸν νὰ πέσουν καὶ αἱ τιμαὶ ὅλων τῶν τροφίμων ἀνεξαιρέτως, πλὴν τοῦ ἐλαίου, ὅπου ὑπάρχει ἔλλειψις, καὶ διὰ τὸ ὁποῖον διέταξα νὰ ἔλθουν ποσότητες ἀγορασθεῖσαι ἐκ Κρήτης, διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ συμπιεσθοῦν αἱ τιμαί. Εὑρίσκομαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ ζάκχαρις αὐτὴν τὴν στιγμὴν τιμᾶται 10.300 δρχ.

§39Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Διότι εἰσήχθη παρὰ τοῦ ἰδιωτικοῦ ἐμπορίου.

§40Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐφοδιασμοῦ). Δὲν θὰ εἴπω τώρα κατὰ ποῖον τρόπον ἔφθασεν ἐκεῖ ἡ τιμὴ τῆς ζακχάρεως, ἀλλὰ νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι εἶναι σχετικαὶ καὶ αἱ ἐνέργειαι τοῦ Ὑπουργείου.

§41Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Ὡς Πειραιώτης, θέλω νὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι ἡ πόλις τοῦ Πειραιῶς κατασυκοφαντεῖται ἀπὸ μίαν σπεῖραν..........

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον. (Κωδωνοκρουσίαι).

§43Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. ..... κατασυκοφαντεῖται ἀπὸ μίαν σπεῖραν παληανθρώπων, ἡ ὁποία λυμαίνεται τὴν πόλιν τοῦ Πειραιῶς (κωδωνοκρουσίαι). Ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τὰ φέρωμεν ἐδῶ.....

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸ λόγον. Δὲν δύνασθε νὰ λαμβάνητε τὸν λόγον χωρὶς νὰ σᾶς ἔχῃ δοθῆ.

§45Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή: θέλει νὰ ὁμιλήσω ἢ ὄχι (Γέλωτες).

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἔχει τὸν λόγον.

§47Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἐπειδὴ τὸ θέμα εἶναι ἐξαιρετικοῦ ἐνδιαφέροντος, θέλω νὰ δώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὡρισμένους ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι θὰ τὴν διαφωτίσουν, ἴσως, σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τῆς προωθήσεως τῶν ἐφοδίων. Προκειμένου περὶ τῶν ζημιῶν, περὶ ὧν ὡμίλησαν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, ἐπ’ αὐτῶν συλλέγονται ἀκόμη πληροφορίαι καὶ στοιχεῖα καὶ ἐλπίζω ὅτι μαζὶ μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐφοδιασμοῦ θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν, ἐντὸς ὀλίγου, νὰ καταθέσωμεν μίαν πλήρη κατάστασιν τῶν ἐν λόγῳ ζημιῶν. Ἀλλά, μὴ νομίζετε ὅτι αἱ ζημίαι αὐταὶ ὀφείλονται μόνον εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι παραμένουν τὰ τρόφιμα ἀδιανέμητα. Πρέπει νὰ γνωρίζητε ὅτι ἔρχονται ἀρκετὰ ἐξ αὐτῶν κατεστραμμένα ἤδη καὶ ἀκατάλληλα πρὸς βρῶσιν. Ἀντιλαμβάνεσθε, βεβαίως, ὅτι οἱ πίνακες αὐτοὶ τῶν ζημιῶν πρέπει νὰ καταρτισθοῦν μετὰ πάσης προσοχῆς καὶ ἐπιμελείας. Διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε ποῖον εἶναι τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον συντελεῖται ἀπὸ δύο ἤδη μηνῶν ἐπὶ τοῦ ἔργου τῆς προωθήσεως τῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐφοδίων, ἔχω νὰ σᾶς δώσω τοὺς ἀριθμοὺς τῶν εἰσπράξεων τοῦ Δημοσίου ἀπὸ τὴν διάθεσιν τῶν ἐν λόγῳ ἐφοδίων. Κατὰ τὸ ἔτος 1945, ὁλόκληρον μέχρι τῆς 31 Μαρτίου 1946, αἱ εἰσπράξεις ἀνῆλθον εἰς 68.500 ἑκατομ. Κατὰ τὸ διάστημα δὲ τῶν τελευταίων δύο αὐτῶν μηνῶν τοῦ 1946, δηλ. Ἀπριλίου καὶ Μαΐου, ἔφθασαν τὰ 63.800 ἑκατ. Βεβαίως, δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν ἀπόλυτον σύγκρισιν ποσῶν. Ἐν τῷ μεταξὺ ἔχει ἐπέλθει νομισματικὴ ἀναπροσαρμογή, ἀλλὰ πάντως, μὴ λησμονῆτε ὅτι πρόκειται περὶ ἑνὸς ἔτους ὁλοκλήρου καὶ τριῶν μηνῶν ἀκόμη. Θὰ ἴδητε ἀκόμη τὴν διαφορὰν μεταξὺ ἐσόδων καὶ δαπανῶν τοῦ Κράτους σχετικῶς μὲ τὰ περὶ ὧν πρόκειται ἐφόδια. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ γνωρίζητε, σχετικῶς μὲ τὸ θέμα τοῦτο εἶναι, ὅτι κατὰ τὸ τελευταῖον ἔτος 1945 μαζὶ μὲ τοὺς τρεῖς πρώτους μῆνας τοῦ 1946, τὸ ἔλλειμμα ἀνῆλθεν εἰς 8 δισεκ. δρχ. Δηλαδή, ἐπήραμε τὰ τρόφιμα δωρεὰν ἀπὸ τὴν Οὔνρα, τὰ διανείμομεν μὲ μίαν τιμὴν καί, εἰς τὸ τέλος, καταλήγομεν νὰ πληρώνωμεν καὶ ρέστα 8 δισεκ. δρχ. Κατὰ τοὺς μῆνας Ἀπρίλιον καὶ Μάϊον ὑπάρχει διαφορὰ ὑπὲρ τῶν ἐσόδων, ἀντιθέτως, εἶναι 10.159 ἑκατ. διὰ τὸν Ἀπρίλιον, διὰ δὲ τὸν Μάϊον 5.217 ἑκατ., ἀπὸ τὸν ὁποῖον ὅμως ἐλλείπουν 58 κέντρα διανομῶν, ἅτινα δὲν ὑπέβαλον ἀκόμη καταστάσεις. Ἀντιλαμβάνεσθε, λοιπόν, ὅτι συντελεῖται μία προώθησις ταχυτέρα καὶ μεγαλυτέρα. Ἐν τούτοις, ἐπειδὴ τὸ θέμα εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ἐνδιαφέρον, ὅταν θὰ ἔλθῃ ἓν Νομοθετικὸν Διάταγμα ἀφορῶν τὰ ἐφόδια πρὸς κύρωσιν εἰς τὴν Βουλήν, τότε θὰ λάβῃ τὴν εὐκαιρίαν ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς νὰ καταθέσῃ ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι θὰ προκαλέσουν πολλὴν ἐντύπωσιν εἰς τὴν Βουλήν.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς κεκανονισμένης ὥρας διὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα

εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 6 Μαΐου 1946 Ν.Δ. «περὶ ἀπονομῆς τοῦ τίτλου τοῦ πρέσβεως αʹ τάξεως εἰς τὸν Γενικὸν Διευθυντὴν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν».

§49ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 6 Μαΐου 1946 Ν. Διατάγματος «περὶ ἀπονομῆς τοῦ τίτλου τοῦ πρέσβεως αʹ τάξεως εἰς τὸν Γενικὸν Διευθυντὴν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Μαΐου 1946 Ν. Δ. περὶ καταργήσεως τοῦ ἐν Πράγᾳ Γενικοῦ Προξενείου καὶ ἱδρύσεως Βασιλικῆς Πρεσβείας ἐν Πράγᾳ».

§51ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Μαΐου 1946 Ν.Δ. «περὶ καταργήσεως τοῦ ἐν Πράγᾳ Γενικοῦ Προξενείου καὶ ἱδρύσεως Βασιλικῆς Πρεσβείας ἐν Πράγᾳ». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Ὀργανισμοῦ διὰ τὴν σύνταξιν προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως». Ὁ κ. Α. Δημητρᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§53Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, φρονῶ ὅτι ἡ σύστασις Ὀργανισμοῦ πρὸς σύνταξιν προγράμματος διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Χώρας καθυστέρησε καὶ καθυστέρησε πάρα πολύ. Κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου, παντοῦ αἱ ἐξώριστοι Κυβερνήσεις ἐκ τοῦ προχείρου ἐπεζήτησαν νὰ καταργήσουν παρεμφερῆ προγράμματα, μὲ κύριον ἀντικειμενικὸν σκοπόν, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, νὰ ἐπιτύχουν κατὰ τὸ δυνατὸν τὴν ἀνασυγκρότησιν. Δυστυχῶς, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, σχέδιον προσωρινὸν δὲν κατήρτισεν, ἀλλὰ καὶ δὲν ἐστάθη κἂν ἱκανὴ νὰ δώσῃ τὰ ἀπαραίτητα στοιχεῖα εἰς ἐκείνους τοὺς ὀργανισμούς, οἱ ὁποῖοι ἀπεσκόπουν νὰ παράσχουν βοήθειαν πρὸς τὰ ὑπόδουλα Κράτη, τῆς Εὐρώπης. Συγκεκριμένως, ὅταν τὸ 1943 ἐγένετο ἡ Συνδιάσκεψις τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, ἡ ὁποία ἵδρυσε τὸν Ὀργανισμὸν ὅστις μετέπειτα ἐγένετο γνωστὸς ὑπὸ τὸ ὄνομα ΟΥΝΡΡΑ, ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶχε κἂν στοιχεῖα, ἔστω καὶ ὑποθετικά, διὰ νὰ στηρίξῃ ὡρισμένας διεκδικήσεις διὰ τὴν μεταπολεμικὴν ἀνοικοδόμησιν. Καὶ ὅταν ἀργότερον, τὸ 1944, ἐγένετο νέα Συνδιάσκεψις τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν εἰς τὴν ὁποίαν ἀντιπροσώπευσε τὴν χώραν ὁ κ. Βαρβαρέσος καὶ τότε δυστυχῶς, δὲν ὑπῆρχον στοιχεῖα ἱκανὰ νὰ βοηθήσουν τοὺς φίλους τῆς Ἑλλάδος, διὰ νὰ καθορίσουν μίαν θέσιν ὅσον ἀφορᾷ τὴν μελλοντικὴν βοήθειαν πρὸς τὴν χώραν μας. Ἀλλὰ καὶ ἀργότερον, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, τὰ ἐσωτερικὰ δυστυχῶς γεγονότα ποὺ ἐμεσολάβησαν, προφανῶς δὲν ἔδωσαν τὸν ἀπαιτούμενον καιρόν, παρὰ τὴν καλὴν διάθεσιν ποὺ θὰ εἶχαν, εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ καταργήσῃ ἓν στοιχειῶδες πρόγραμμα ἱκανὸν νὰ ἐπιδιωχθῇ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ νὰ ἀποτελέσῃ τὴν βάσιν τῶν διαπραγματεύσεων διὰ τὴν περίπτωσιν τῆς ὑποβοηθήσεως τοῦ τόπου διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν καὶ ἀνασυγκρότησιν. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ κουράσω τὴν Βουλήν. Ἐπιθυμῶ, ὅμως, νὰ τονίσω τοῦτο, ὅτι τὸ σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον ἤδη συζητοῦμεν, πρόκειται νὰ προσφέρῃ μίαν μεγάλην ὑπηρεσίαν εἰς τὸν τόπον, διότι θὰ θέσῃ τέρμα εἰς μίαν ἀβεβαιότητα, ἡ ὁποία ὑφίσταται εἰς τὸ ἐξωτερικόν, θὰ θέσῃ τέρμα εἰς μίαν ἐπιζημίαν ἀβεβαιότητα, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τοὺς συμμαχικοὺς κύκλους, τόσον τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ὅσον καὶ τῆς Μεγ. Βρεταννίας, ἀλλὰ καὶ γενικώτερον εἰς τὰ Κράτη ἐκεῖνα ποὺ θὰ εἶχον τὴν δυνατότητα νὰ μᾶς παράσχουν βοήθειαν, τί ἐπὶ τέλους ἔχει λαμβάνειν ἡ Ἑλλάς. Ποῖαι εἶναι αἱ δυνατότητες αὐτοῦ τοῦ τόπου διὰ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν, ποία εἶναι ἡ κατεύθυνσις τῆς Κυβερνήσεως τῆς οἱασδήποτε Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία θὰ ἀποβλέψῃ εἰς τὴν ἀνοικοδόμησιν τοῦ Αʹ τομέως τῆς Οἰκονομίας, τοῦ Βʹ τομέως, τοῦ Γʹ. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, προσέφερε μίαν πρώτης τάξεως ὑπηρεσίαν εἰς τὸν τόπον διὰ τῆς καταθέσεως τοῦ σχεδίου τοῦ νόμου αὐτοῦ καὶ νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ τερματίζουσα τὰς συζητήσεις, πρέπει νὰ υἱοθετήσῃ τὸ σχέδιον νόμου εἰς τὸ σύνολόν του, διότι κάθε ἡμέρα ποὺ παρέρχεται λησμονοῦνται αἱ θυσίαι τοῦ πολέμου, τὰ διάφορα Κράτη προσαρμόζονται πρὸς τὰς νέας εἰρηνικὰς συνθήκας, ἡ δὲ Ἑλλὰς εἶναι ἡ μόνη, ἡ ὁποία, οὔτε ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν ἐκμισθώσεως καὶ δανεισμοῦ κατώρθωσε νὰ ἐπιτύχῃ μίαν βοήθειαν, διότι δὲν ὑπῆρχεν πρόγραμμα, οὔτε καὶ εἰς τὸ μέλλον ἐὰν δὲν καταρτισθῇ τὸ πρόγραμμα, δὲν θὰ ἐπιτύχῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δικαιοῦται τὴν στοιχειώδη οἰκονομικὴν βοήθειαν διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν ἐρειπίων καὶ τὴν παραγωγικὴν ἀνασυγκρότησιν τοῦ τόπου. (Χειροκροτήματα).

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Ἀβέρωφ ἔχει τὸν λόγον.

§55Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοθέτημα, κύριοι βουλευταί, εἶναι τὸ πρῶτον μὲ τὸ ὁποῖον ἐδέησε νὰ ἀσχοληθῇ ἡ Βουλὴ ἔπειτα ἀπὸ ἑνὸς μηνὸς μακράς, μακροτάτας συζητήσεις κατὰ τὰς ὁποίας ἠκούσαμεν μακράς, μακροτάτας ἀγορεύσεις. Καίτοι εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα αὐτὸ καὶ φυσικὸν θὰ ἦτο νὰ ἐπεθύμουν νὰ κάμω καὶ ἐγὼ μίαν μακρὰν ἀγόρευσιν, ἐπιθυμῶν νὰ ἐξυπηρετήσω τοὺς Κοινοβουλευτικοὺς θεσμοὺς καὶ τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον μᾶς ἔστειλε νὰ κάμωμεν ἐδῶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, θὰ εἶμαι συντομώτατος καὶ θὰ προσπαθήσω νὰ μιμηθῶ τοὺς ὀλίγους ποὺ εἶπαν ὀλίγα καὶ ὄχι τοὺς πολλοὺς ποὺ εἶπαν πολλά—ἀτυχῶς παρὰ πολλά. Τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοθέτημα διέψευσεν τὰς ἐλπίδας τὰς ὁποίας ἐγέννησε ὁ τίτλος του. Ὁ τίτλος ἐγέννησε τὴν ἐλπίδα ὅτι θὰ ἐβαίναμεν πρὸς ἕνα ὀργανισμὸν συντάξεως πραγματικοῦ καὶ ὡλοκληρωμένου σχεδίου ἀνασυγκροτήσεως, ὁ ὁποῖος καὶ θ’ ἀπετέλει τὸ ἔμβρυον ἑνὸς ὀργανισμοῦ ὁ ὁποῖος θ’ ἀνελάμβανε ἀργότερον τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων ἀνασυγκροτήσεως. Εἰς τοιούτους Ὀργανισμοὺς ἀπευθύνονται διὰ τὴν ἐκτέλεσιν πολὺ μεγάλων ἔργων, χῶραι πολὺ ἀκμαιότεραι τῆς ἡμετέρας, μὲ σημαντικὰ ἰδιωτικὰ κεφάλαια, μὲ πλούσιον διοικητικὸν σκελετόν. Οὕτω αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι παρεδέχθησαν αὐτὸ μ’ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν δημιουργὸν Ροῦζβελτ καὶ ἔκαμαν ὀργανισμοὺς ὅπως ἐκεῖνον ποὺ ἀξιοποίησε τὴν κοιλάδα τοῦ ποταμοῦ Τένεζι καὶ εἶχεν κατὰ τὴν ἔκφρασιν τοῦ Ροῦζβελτ «ἐξουσίαν Κυβερνήσεως καὶ εὐλυγισίαν καὶ πρωτοβουλίαν ἰδιωτικῆς ἐπιχειρήσεως». Ἡ Ἑλλὰς ἔχει ν’ ἀντιμετωπίσῃ δύο τεράστια ἔργα, τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἐκ τοῦ πολέμου ζημιῶν καὶ τὴν ἀξιοποίησιν τῶν παμμεγίστων ἀνεκμεταλλεύτων δυνάμεων τῆς χώρας. Τοιαῦτα ἔργα δὲν ἀντιμετωπίζονται ἀπὸ τὴν συνήθη ὑπαλληλίαν μας. Ὄχι διότι δὲν τιμοῦν καὶ τὴν ὑπόστασιν καὶ τὴν ἀπόδοσίν της. Ἀλλὰ ἡ ὑπαλληλία εἶναι ἱκανὴ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ τακτικὸν ρυθμὸν τῆς ζωῆς μας, ὄχι τὸν ἔκτακτον ρυθμὸν καὶ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων ποὺ ἐκτείνονται εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα καὶ ἀφοροῦν ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς οἰκονομικῆς μας δραστηριότητος. Ἀλλὰ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον παρὰ τὴν ἀπογοήτευσιν ποὺ προεκάλεσε ἀποτελεῖ ἕνα ἐπιτυχὲς βῆμα. Ἡ πεῖρα ἐδίδαξε τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, εἶπεν ὁ Ροῦζβελτ, ὅτι ἡ ἔλλειψις προγράμματος ἀποτελεῖ σπατάλην τρομακτικήν. Χρειαζόμεθα λοιπὸν ἕνα γενικὸν πρόγραμμα καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον καὶ διότι διὰ τὴν ἀνασυγκρότησίν μας ἀπευθυνόμεθα κυρίως πρὸς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι πρὶν δώσουν θέλουν νὰ γνωρίζουν διὰ τὶ πρᾶγμα δίδουν. Βεβαίως ὁ προβλεπόμενος Ὀργανισμὸς δὲν φαίνεται νὰ καταλήξῃ εἰς τὴν σύνταξιν πραγματικοῦ προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως. Φαίνεται μᾶλλον ὅτι θὰ εἶναι ἕνα γνωμοδοτικὸν συμβούλιον ποὺ θὰ κάμῃ τὴν σύνθεσιν τῶν μερικωτέρων προγραμμάτων τῆς διοικητικῆς μηχανῆς. Ἀλλὰ καὶ αὐτὸ εἶναι μία πρόοδος. Ἐξ ἄλλου κατὰ τὴν ἐξονυχιστικὴν συζήτησιν ἡ ὁποία ἔγινε μέχρι τοῦδε, ἀπεδείχθη ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἔχει καὶ ἀσαφείας καὶ ἀτελείας. Δὲν θὰ ἐπανέλθω ἐπ’ αὐτῶν καὶ διὰ νὰ μὴ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν μὲ πράγματα ποὺ ἐλέχθησαν, καὶ διότι ἀτέλειαι καὶ ἀσάφειαι δὲν μὲ φοβίζουν. Ἐξαρτῶνται ὅλαι ἀπὸ μίαν καὶ μόνον ἀτέλειαν, ἡ ὁποία ὅμως μὲ τρομάζει. Δὲν ἔχομεν πράγματι καμμίαν ἐγγύησιν ὡς πρὸς τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα θὰ ἀποτελέσουν τὸν ὀργανισμόν, ἀπὸ τὰ ὁποῖα θὰ ἐξαρτηθῇ τὸ ἐὰν ὁ ὀργανισμὸς θὰ εἶναι μηδὲν ἢ θὰ εἶναι τὸ φωτεινότερον ὄργανον τῆς χώρας. Ἡ μόνη ἐγγύησις τὴν ὁποίαν ἔχομεν εἶναι ἡ προσωπικότης τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τὴν ὁποίαν ἰδιαιτέρως τιμῶ. Ἀλλὰ ὅλοι γνωρίζομεν τὶ θὰ πῇ κομματικὴ πίεσις, ὅλοι γνωρίζομεν τὶ θὰ πῇ πίεσις ὁμάδων βουλευτῶν ἀξιούντων τὸν διορισμὸν τοῦ Α ἢ τοῦ Β κομματικοῦ παράγοντος. Ἐκτὸς αὐτοῦ ἡ πεῖρα μας ἀπὸ τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἐπλήρωσε τὰς ἀνωτάτας διοικητικὰς θέσεις δὲν καθησυχάζει τοὺς φόβους μας. Ἐγὼ ἔρχομαι νὰ κάμω μίαν πρότασιν. Θὰ εἶχα νὰ προτείνω ὅπως ἐπὶ τῶν 15 μελῶν τοῦ Συμβουλίου τὰ 10 ἐκλεγοῦν ἐξ oficio λόγῳ τῆς θέσεως τὴν ὁποίαν κατέχουν.

§56Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἀκριβῶς ἐπειδὴ ἀνελάβαμεν τὴν εὐθύνην, θὰ ἔπρεπε ν’ ἀναμείνητε τὴν κατάρτισιν τοῦ Συμβουλίου καὶ κατόπιν ν’ ἀσκήσητε τὸ δικαίωμα τῆς ἐπερωτήσεως, τὸ ὁποῖον ἔχετε. Ὅταν θὰ ἴδητε τὸ Συμβούλιον, τότε θὰ ἔχητε τὸ δικαίωμα ν’ ἀναβῆτε εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ μᾶς κατηγορήσετε διὰ τὴν σύνθεσίν του. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἰς τὸν ἐξ oficio καθορισμὸν τῶν προσώπων ἀντιτάσσομαι ἀπολύτως, διότι ἐκεῖνος ὅστις κατέχει μίαν θέσιν σήμερον δὲν θὰ εἰπῇ, ὅτι εἶναι καὶ ὁ καλύτερος. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει καὶ ἂν ἴδῃ τις ὅτι δὲν ἐτέθησαν τὰ καλύτερα πρόσωπα εἰς αὐτό, τότε ἔχει ὅλον τὸ δικαίωμα νὰ ἐλέγξῃ τὴν Κυβέρνησιν.

§57Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Δὲν προτίθεμαι νά κάμω ἀντιπολίτευσιν, οὔτε τὸ πρόσωπον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, οὔτε ἡ γενεὰ εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκω μοῦ δίδει τὸ δικαίωμα. Ὑπέβαλα ὅμως μίαν γνώμην εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἐπιμείνω. Ἴσως νὰ εἶναι ἡ θέσις τῶν προσώπων, ἴσως νὰ εἶναι ἡ ἐκλογὴ ἐκ τῆς Συγκλήτου τοῦ Πολυτεχνείου ἕνα ἐχέγγυον διὰ τὴν ἐκλογὴν ὡρισμένου προσώπου. Νομίζω ὅτι ἡ προσπάθεια τὴν ὁποίαν ἀναμένομεν ἀπὸ τὸν ὀργανισμὸν εἶναι μία προσπάθεια βασικὴ διὰ τὴν χώραν, δι’ αὐτὸ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τὸν παρακαλέσω νὰ σκεφθῇ κατὰ τὸν καταρτισμὸν τοῦ Ὀργανισμοῦ τοὐλάχιστον διὰ τὴν ἐκλογὴν δύο ἕως τριῶν τεχνικῶν προσώπων ἀνεξαρτήτως τῆς κομματικῆς θέσεώς των. (Χειροκροτήματα).

§58Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, διὰ τὸ ὑπ’ ὄψει σχέδιον νόμου ἐλέχθησαν πολλὰ ἀπὸ τοὺς πρὸ ἐμοῦ προλαλήσαντας ρήτορας. Ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα νὰ μεταφέρω τὸν πόνον καὶ τὴν δυστυχίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ νὰ εἴπω πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Ἔθνους καὶ τὴν Συνέλευσιν ἡ ὁποία εἶναι ὁμογενὴς καὶ αἰσθάνεται τὸν πόνον καὶ τὴν δυστυχίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅτι ὁ λαὸς ἀναμένει πολλὰ παρ’ ἡμῶν, ὥστε νὰ μᾶς καθιστᾶ ὑποχρέους ὅλους, εἴτε ἀπὸ τὴν πτέρυγαν αὐτήν, εἴτε ἀπὸ τὴν πτέρυγαν ἐκείνην, νὰ τὸν ἐνισχύσωμεν διὰ τὴν ταχεῖαν ἀνοικοδόμησιν τῶν ἐρειπίων. Ἀκούομεν ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἀκόμη τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ τὰ ἔχῃ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, μὲ μίαν ἐγκύκλιον, νὰ ἐξαποστείλῃ εἰς ὅλην τὴν Ἑλληνικὴν Ἐπικράτειαν τοὺς εἰδικούς, διὰ νὰ συλλέξουν τὰ σχέδια διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν. Ἔπρεπε νὰ ἔχῃ μία βαλίτσα, ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ καὶ ἄλλους 150 εἰδικούς, οἱ ὁποῖοι νὰ τοῦ δίδουν τὰ στοιχεῖα καὶ νὰ δύναται νὰ ὁμιλῇ. Ἀνεβίβασαν, κύριοι, τὰς ἀπωλείας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ τόσον εἰς τὰ μέτωπα ὅσον καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ ἀπὸ τὴν πεῖναν καὶ τὴν δυστυχίαν εἰς 800.000. Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι δὲν εἶναι 800.000, εἶναι διπλάσιοι. Αἱ δὲ καταστροφαί, τῆς Πατρίδος μας εἶναι τοιαῦται, τὰς ποίας καμμία χώρα δὲν ὑπέστη. Ἔπρεπε λοιπὸν ἀπὸ τὰς πόλεις μέχρι τὰ χωρία, νὰ ἔχωμεν ἐπιτροπὰς καὶ νὰ συλλέγωμεν στοιχεῖα. Εἰς κάθε πόλιν, καὶ χωρίον πόσα εἶναι τὰ θύματα, ἀπὸ ποίους προέρχονται, ἀπὸ τοὺς κατακτητάς, τοὺς βομβαρδισμούς, τὸ κίνημα. Ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν τὴν ἰδίαν τακτικὴν νὰ ἀκολουθήσωμεν διὰ τὰς ζημίας, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς κάθε πόλιν καὶ οὕτω θὰ ἔχωμεν ὁλοκλήρωσιν τῶν στοιχείων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα θὰ ἦσαν πολύτιμα διὰ τοὺς Συμμάχους μας καὶ μιὰ ἀποστομωτικὴ ἀπάντησις διὰ τοὺς ἐχθροὺς τῆς Πατρίδος μας, διότι δὲν θὰ τὰ ἀμφισβητοῦσαν ἐπειδὴ θὰ ἦσαν ὅλα ἐπίσημα στοιχεῖα. Ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει Ληξιαρχεῖον, θὰ ὑπάρχουν αἱ ληξιαρχικαὶ πράξεις, πότε ἀπέθανέ τις, μὲ τὸν χαρακτηρισμὸν τοῦ τραύματος καὶ λεπτομερείας τοῦ κάθε περιστατικοῦ τοῦ καθενὸς ἀνθρώπου. Μοῦ ἔκαμε, κύριοι, ἐξαιρετικὴν ἐντύπωσιν, ὅταν πρὸ ἡμερῶν μετέβην εἰς τὸ μνημόσυνον τοῦ Διστόμου καὶ ἐκεῖ εὑρέθην πρὸ μιᾶς πράγματι τραγικῆς καταστάσεως. Ἀλλὰ ἐκεῖνοι οἱ ἁπλοϊκοὶ χωρικοὶ εἰς τὴν πρόσοψιν τοῦ κάθε σπιτιοῦ των εἶχον ἀναγράψει τὰ ὀνόματα καὶ τὴν ἡλικίαν τῶν ἐκτελεσθέντων ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς καὶ τὴν χρονολογίαν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξετελέσθησαν. Ἐδῶ ἐξετελέσθησαν ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς 5, οἱ τάδε. Ἐκεῖ ἐξετελέσθησαν 8, οἱ τάδε. Ἐκεῖ ἐξετελέσθησαν 3, οἱ τάδε, κ. ο. κ. Εὔκολον συνεπῶς εἶναι νὰ εὑρεθοῦν αὐτὰ τὰ στοιχεῖα καὶ εἰς τὰς πόλεις, καὶ εἰς τὰ χωρία. Καὶ ἀφοῦ, κύριοι, ἕνας ὀργανισμός, ὅπως εἶναι ὁ Ὀργανισμὸς τοῦ Οἰκονομικοῦ Συμβουλίου, δὲν ἐφρόντισεν οὔτε πρὸ τῆς ἀπελευθερώσεως, οὔτε μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν διὰ νὰ μάθωμεν ποῖα εἶναι τὰ ὀνόματα αὐτῶν ποὺ ἐξετελέσθησαν, τὸ τάδε, καὶ τὸ τάδε στοιχεῖον, διὰ νὰ μάθωμε τοὺς ἀποστεγασθέντας, διὰ νὰ μάθωμε τέλος πάντων τὴν πραγματικότητα, πῶς θὰ στεγασθῇ ὁ κόσμος αὐτός, πῶς δηλαδὴ θὰ κλείσῃ αὐτὴ ἡ πληγὴ ἡ ὁποία βασανίζει τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Εἶναι αἶσχος νὰ σκεπτώμεθα ὅτι μὲ τὸν Ὀργανισμὸν αὐτὸν τοῦ Ἀνωτάτου Οἰκονομικοῦ Συμβουλίου θὰ λήξῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ τῆς στεγάσεως καὶ τῆς ἀνασυγκροτήσεως, ὅταν δὲν ὑπάρχῃ διάθεσις καὶ ἐνδιαφέρον. Μὴ νομίσετε, κύριοι, συνάδελφοι, ὅτι θέλω νὰ μονοπωλήσω τὸν πόνον καὶ τὸ ἐνδιαφέρον τὸ ὁποῖον ἔχομεν ὅλοι μας. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοθέτημα αὐτό. Ἀνέλιβε δὲ μεγάλην εὐθύνην ὁ κύριος Ὑπουργός, διότι ἂν πρόκειται νὰ ἔχῃ τὴν τύχην τοῦ Οἰκονομικοῦ Συμβουλίου καὶ ὁ νέος Ὀργανισμός, θὰ ἦτο προτιμώτερον νὰ μὴ τὸ κάμῃ, καὶ ν’ ἀναλάβῃ προσωπικῶς τὴν εὐθύνην ὡς Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ νὰ δώσῃ τὴν προώθησιν ἡ ὁποία χρειάζεται. Ὑπάρχει ἐργασία, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει ὄρεξις πρὸς ἐργασίαν. Βλέπομεν ὅλοι τὴν δυστυχίαν, ἀλλὰ διέρχεται ἀπαρατήρητος. Τὸ ράκος, τὸ πένθος, ἡ καταστροφή, ὅλος αὐτὸς ὁ λαὸς ποὺ μένει ἄστεγος, δὲν συγκινεῖ κανένα. Καὶ ἠξεύρετε τὶ θὰ γίνῃ; Ὅ,τι ἔγινεν εἰς τὰ 1923 μὲ τοὺς πρόσφυγας τῆς Μ. Ἀσίας. Θὰ περάσουν δηλαδὴ περισσότερα ἀπὸ 20 χρόνια καὶ αὐτοὶ οἱ δυστυχισμένοι θὰ μένουν ἄστεγοι. Τὸ ζήτημα εἶναι ἐπεῖγον. Καὶ χρειάζεται, ἔστω, καὶ μὴ μόνιμον στέγασιν διὰ νὰ λυθῇ, ἀφοῦ τὸ Κράτος δὲν δύναται ἄλλως νὰ πράξῃ. Δὲν ἐπιτρέπεται εἰς ἡμᾶς, δὲν ἐπετρέπεται εἰς τὴν Συνέλευσιν ἡμῶν, τῆς ὁποίας ἡ ψυχὴ πάλλεται ἀπὸ Ἐθνικὸν παλμόν, νὰ ὑπάρχουν συνάνθρωποί μας ἄστεγοι καὶ κατὰ τὸν ἐπερχόμενον χειμῶνα. Κατηγορῶ τὴν Κυβέρνησιν διότι ἔδωσε τὸ δικαίωμα εἰς τὴν παράταξιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ κάμῃ νόμους χωρὶς πραγματικὸν περιεχόμενον, καὶ δὲν ἔκανε 20–23 νόμους διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ νὰ μᾶς εἴπῃ ἢ ψηφίζετε διότι αὐτὰ τὰ ζητήματα εἶναι ἐπείγοντα καὶ πρέπει νὰ τὰ ψηφίσετε ἢ σᾶς φέρω εἰς ἀντίθεσιν μὲ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, μὲ τὴν ἐντολὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὴν ὁποίαν ὅλοι ἐλάβατε. Ἀλλά, κύριοι καταπίνωμε τὴν κάμηλον καὶ διϋλίζομεν τὸν κώνωπα. Καὶ διατὶ νὰ γίνῃ αὐτὸς ὁ Ὀργανισμὸς ἀπὸ τὴν παράταξιν αὐτὴν καὶ νὰ μὴ γίνῃ ἀπὸ τὴν παράταξιν τὴν ἄλλην; Δηλαδὴ συναγωνισμὸν θὰ κάμωμεν ἐδῶ; Διὰ τὰ ζητήματα ποὺ ἐνδιαφέρουν τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν, ἔχομεν ὅλοι καθῆκον καὶ ὑποχρέωσιν νὰ τὰ λύσωμεν μὲ τὴν καρδιά μας. Δὲν δυνάμεθα λοιπόν, κύριοι, νὰ ἐξαπατῶμεν οὔτε τὸν ἑαυτόν μας, οὔτε τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ στέγασις πρέπει νὰ γίνῃ ταχέως. Καὶ ἂν δὲν ἠμπορεῖτε καὶ δὲν σᾶς εἶναι εὔκολον νὰ τοὺς ἐξασφαλίσετε πλήρη στέγην, δώσατέ τους ἕνα δωμάτιον, δώσατέ τους οἱανδήποτε στέγην, διὰ νὰ μὴ μένουν εἰς τὸ ὕπαιθρον καὶ εἰς τὸ ἀντίσκηνον. Καὶ τὸν Ὀργανισμὸν αὐτόν, ἀφοῦ νομίζετε ὅτι θὰ ἀποδώσῃ κάμετέ τον. Ἀλλά, κ. Ὑπουργέ, σᾶς τονίζω καὶ πάλιν, ἅμα δὲν ὑπάρχῃ διάθεσις, δὲν θὰ γίνῃ τίποτε.

§59Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Τὸ χρῆμα ποῦ θὰ εὑρεθῇ;

§60Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Ἀνέμενα ὅτι θὰ μοῦ τὸ εἰπῆτε αὐτό, καὶ θὰ σᾶς δώσω τὴν ἀπάντησιν. Ἐνθυμεῖσθε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1944 ἔγινεν ὁ βομβαρδισμὸς τοῦ Πειραιῶς; Οἱ Πειραιεῖς ἀνῆλθον εἰς τὰς Ἀθήνας. Καὶ ἐδῶ μᾶς ἔδιωχναν. Δὲν σᾶς θέλουμε «βρωμοπειραιῶτες». Διότι οἱ κύριοι Ἀθηναῖοι δὲν εἶχαν δοκιμάσει τοὺς βομβαρδισμούς, τὰς ταλαιπωρίας τοῦ πολέμου καὶ τὸν πόνον. Ἀλλὰ ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ τὸ κουκουεδίστικο κίνημα διὰ νὰ δοκιμάσουν οἱ Ἀθηναῖοι τὰς καταστροφὰς καὶ τὰς συνεπείας τῆς πολεμικῆς περιπετείας. Ἔπρεπε νὰ τὸ δοκιμάσουν, καὶ εἰς τὸν σημεῖον τοῦτο συγχαίρω τοὺς κουκουέδες. Διότι ὁ πόνος πρέπει νὰ εἶναι γενικὸς καὶ ὄχι μονομερής. Λοιπὸν κ. Πρόεδρε, ἡμεῖς, ὅπως γνωρίζετε, εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Βομβοπλήκτων τοῦ Πειραιῶς τὸ ζήτημα αὐτὸ τὸ ἐκανονίσαμεν ὡς ἑξῆς: Τοὺς ἐδώσαμε στέγην εἰς τὰς Γερμανικὰς παράγκας καὶ ἕνα ἐλάχιστον ποσὸν εἰς χρῆμα καὶ μὲ τὰ διάφορα μικροϋλικὰ αὐτοὶ κατώρθωσαν νὰ κάμουν ἕνα δωμάτιον. Τὶ τὰ θέλετε, κ. Ὑπουργέ, θὰ πρέπῃ νὰ ζητήσητε ἀπὸ τοὺς συμμάχους νὰ στείλουν εἰς τὴν Ἑλλάδα Γερμανούς, Βουλγάρους, Ἰταλοὺς καὶ Ἀλβανοὺς καὶ τόσες χιλιάδες ἐξ αὐτῶν ὅσαι θὰ ἀπαιτηθοῦν διὰ νὰ κάμουν ἐκ νέου τὴν Ἑλλάδα. Εἰς αὐτοὺς θὰ προστεθοῦν καὶ οἱ ἐλασίται τοῦ κινήματος. Ὅλοι αὐτοὶ θὰ πληρώσουν, διότι, ἂν δὲν πληρώσουν καὶ δὲν γίνουν κυρώσεις, δὲν πρόκειται νὰ κάμωμεν Κράτος. Ὅλοι αὐτοὶ θὰ κληθοῦν νὰ δουλέψουν. Ὁρίστε τὸ χρῆμα! Θὰ τοὺς δίδετε ἕνα πιᾶτο φασόλια τὸ μεσημέρι, ἕνα πιᾶτο φασόλια τὸ βράδυ, διότι αὐτοὶ οἱ ἄτιμοι πρέπει νὰ πληρώσουν τὰ σπασμένα. Οἱ Γερμανοὶ πρέπει νὰ μᾶς στείλουν ἐδῶ διὰ νὰ πληρώσουν ἕνα μέρος τοῦ αἵματος ποὺ ἐθυσιάσαμεν. Νὰ μᾶς στείλουν οἱ Ἰταλοί, καὶ οἱ Βούλγαροι ἔχουν ὑποχρέωσιν νὰ φτιάξουν ὁλόκληρον τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην, οἱ Ἀλβανοὶ τὴν Ἤπειρον καὶ οἱ ἐλασῖτες ὅλα τὰ μέρη ποὺ χάλασαν. Λοιπόν, κύριοι, ὑπάρχουν τὰ μέσα. Δὲν ὑπάρχει διάθεσις, δὲν ὑπάρχει κέφι, δὲν ὑπάρχουν κυρώσεις. Αὐτὰ εἶχα ὑπ’ ὄψει μου νὰ φέρω ἐνώπιον ἡμῶν καὶ ὄχι νὰ ἀνέβω ἐπάνω γιὰ νὰ κάνω δημοκοπία, οὔτε νὰ κάνω αὐτὸ ποὺ λέγεται πολιτικολογία καὶ ρητορεία. (Χειροκροτήματα).

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βαρβούτης ἔχει τὸν λόγον.

§62Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον, κύριοι βουλευταί, ἔρχεται μὲ κάποια βραδύτητα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Φρονῶ ὅτι ἠδύνατο καὶ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸ φέρῃ ἐνωρίτερα. Διότι εἶναι τὸ μοναδικὸν ἕως τώρα νομοθέτημα ποὺ θίγει τὸ κολοσσιαῖον πρόβλημα τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Διαπιστῶ, μὲ λύπην, τὴν βραδύτητα, δὲν εἶμαι ὅμως διατεθειμένος νὰ προβῶ εἰς ἔλεγχον διὰ τὸ παρελθόν, διότι αὐτὸ θ’ ἀπετέλει ἄσκοπον ἀπώλειαν πολυτίμου χρόνου. Μᾶλλον ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω μὲ ἱκανοποίησιν τὸ γεγονός, ὅτι τὸ πρῶτον νομοθέτημα τὸ ὁποῖον κατετέθη ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἀναφέρεται εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν τοῦ τόπου. Ἄν αὐτὸ θὰ ἀποτελέσῃ καλὸν οἰωνόν, ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ προτίστως ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, εἰς τὸν ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω, ὁμιλῶν κατὰ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, ἐξεδήλωσε τὴν σταθερὰν ἀπόφασιν τοῦ κόμματος, ὅπως τοῦτο ἔρχεται ἀρωγὸν καὶ συντρέχῃ εἰς κάθε ἀναδημιουργικὴν προσπάθειαν, τὴν Κυβέρνησιν. Ἐξεδήλωσε δηλονότι τὴν ἀπόφασιν τοῦ Κόμματος, ν’ ἀσκήσῃ δημιουργικὴν καὶ γόνιμον καὶ ὄχι στεῖραν καὶ ἄγονον ἀντιπολίτευσιν. Ὑπὸ τὸ πνεῦμα αὐτό, θὰ ἐξετάσω τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Τοῦτο καὶ διὰ τὸν λόγον ποὺ σᾶς ἀνέφερα προηγουμένως καὶ διότι πιστεύω, ὅτι ὕστερα ἀπὸ τόσα χρόνια ἐρίδων, αἱ ὁποῖαι σήμερον ἀκόμη ταλαιπωροῦν τὴν πολιτικήν μας ζωήν, ἡ ἀπασχόλησίς μας μὲ τὰ προβλήματα τοῦ τόπου, τὰ ὁποῖα πονεῖ καὶ ζῇ καθ’ ἑκάστην ὁ Ἑλληνικὸς λαός, θὰ ἀμβλύνῃ τοὺς πολιτικούς μας κομματικοὺς ἀγῶνας καὶ θὰ τονώσῃ ἐμπράκτως τὸ αἴσθημα τῆς ἀλληλεγγύης καὶ τῆς ἑνότητος, καὶ τὴν συναίσθησιν, ὅτι εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ἡ εὐημερία αὐτοῦ εἶναι κοινὸς δι’ ὅλους μας σκοπός, εἴτε εἰς τὴν μίαν παράταξιν ἀνήκομεν, εἴτε εἰς τὴν ἄλλην. Κατόπιν τῆς συντόμου αὐτῆς εἰσηγήσεως, εἰσέρχομαι εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου, ὅπως, τοὐλάχιστον, ἐγὼ τὴν ἀντελήφθην, εἶναι ἡ ἀνάγκη τῆς ὑπάρξεως προγράμματος διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Χώρας. Δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ κανεὶς νὰ διαφωνῇ, ὅτι τὸ πρόγραμμα εἶναι ἀναγκαῖον. Δευτέρα ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι αἱ μέθοδοι καὶ αἱ γενικαὶ γραμμαὶ τὰς ὁποίας τοῦτο χαράσσει, διὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ προγράμματος. Διὰ τὰς κολοσσιαίας καταστροφὰς ποὺ ὑπέστη ἡ Χώρα μας ἀπὸ τὴν τριπλῆν βάρβαρον κατοχὴν καὶ τὸν ἐμφύλιον σπαραγμόν, ἐλέχθησαν ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας πολλὰ καὶ θ’ ἀπετέλει ἀπώλειαν χρόνου, ἂν ἐπεχείρουν, νὰ σᾶς ἐκθέσω ἐν λεπτομερείᾳ τὰς καταστροφὰς αὐτὰς καὶ νὰ ἐπαναλάβω πράγματα γνωστὰ καὶ πολλαπλῶς ἐκτεθέντα. Τὰ ἐρείπια εἶναι μπροστά μας. Ἀνεξαρτήτως ἀριθμῶν, τὰ ἐζήσαμε καὶ τὰ ὑφιστάμεθα, τὰ ζῇ καὶ τὰ ὑφίσταται πρωτίστως ἡ ὕπαιθρος. Χρειάζεται μεθοδικὴ ἐργασία καὶ πρόγραμμα. Διὰ τὴν κατάρτισιν δὲ προγράμματος, φρονῶ, ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ ὕπαρξις καταλλήλως συγκεκροτημένου ὀργάνου. Εἶναι ἐπουσιῶδες ἂν τὸ ὄργανον αὐτὸ λέγεται ὀργανισμὸς ἢ ἐπιτροπή. Ἐκεῖνο ποὺ εἶναι ἐπιτακτικόν, εἶναι νὰ κληθοῦν αἱ ζωνταναὶ δυνάμεις τοῦ τόπου αὐτοῦ, νὰ κληθοῦν τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔχουν τὴν πρακτικὴν ἀντίληψιν τῶν προβλημάτων καὶ τὴν πεῖραν καὶ τὴν θέλησιν νὰ βοηθήσουν τὴν Κυβέρνησιν, νὰ βοηθήσουν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, νὰ βοηθήσουν τὸν τόπον. Δὲν εἶναι ὑποτιμητικὸν διὰ τοὺς Δημοσίους Ὑπαλλήλους, ἂν λεχθῇ, ὅτι τὰ προβλήματα τὰ σημερινὰ εἶναι ἀνώτερα τῆς κεκτημένης ὑπαλληλικῆς νοοτροπίας καὶ ὅτι πρέπει νὰ συντονισθῇ καὶ κατευθυνθῇ ἡ δραστηριότης αὐτῶν εἰς πρακτικὰς λύσεις. Θὰ ἐπικαλεσθῶ ἕνα ἀπὸ τὰ πολλὰ διδάγματα ποὺ ἔδωκεν εἰς τὸν κόσμον ὁ μεγάλος, ὁ ἀείμνηστος Ροῦζβελτ. Τὸν Μάϊον τοῦ 1940, ὅταν εἶχεν ἀποφασίσει πλέον νὰ ὁδηγήσῃ βαθμηδὸν τὸν μεγάλον Ἀμερικανικὸν λαὸν εἰς τὸν πόλεμον, δίπλα ἀπὸ τὸν ἰσάξιον Ἀγγλικὸν λαόν, ποὺ ἐπάλαιε μόνος δι’ ὁλόκληρον τὴν ἀνθρωπότητα, ἐτηλεφώνησεν εἰς τὸν Στετίνιους, ὅπως ὁ ἴδιος γράφει εἰς ἓν ἔργον του, καὶ τοῦ εἶπε: «σὲ χρειάζομαι». Τὴν ἑπομένην συνιστᾶτο ἡ γνωστὴ γνωμοδοτικὴ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς ἐθνικῆς ἀμύνης. Ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ ἦτο κατ’ ὄνομα γνωμοδοτική, ἀλλὰ κατ’ οὐσίαν ὠργάνωσε καὶ κατηύθυνε τὴν κολοσσιαίαν παραγωγὴν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Ὁ Στετίνιους, πρόεδρος ἕως τότε ἰδιωτικῆς ἑταιρείας, ἐγκατέλειψε τὴν ἰδιωτικήν του ἀπασχόλησιν καί, μαζὶ μὲ ἄλλα 6 πρόσωπα μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ μία γυναῖκα, ἀντιπροσώπευσαν τοὺς καταναλωτάς, ὠργάνωσαν τὴν κολοσσιαίαν Ἀμερικανικὴν παραγωγήν, ἡ ὁποία ὑπῆρξεν ἕνας ἀπὸ τοὺς κυριωτέρους συντελεστὰς τῆς νίκης. Τὸ συμπέρασμα εἶναι, ὅτι ὁ ὀργανισμὸς εἶναι ἀπαραίτητος, ἀρκεῖ νὰ ἀποτελεσθῇ ἀπὸ πρόσωπα ἱκανὰ ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν ζωὴν καὶ τὴν πεῖραν νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸ πρόβλημα τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Καὶ ὡς πρὸς τὴν ἀνάγκην τῆς ὑπάρξεως τοῦ ὀργάνου, συμφωνῶ μὲ τὸ νομοσχέδιον. Ὀφείλω ὅμως νὰ παρατηρήσω ὅτι ἐνῷ ὡς πρὸς τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου ἡ συμφωνία μου εἶναι ἀπόλυτος, ἀναζητῶ εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἀνικανοποιήτος γραμμάς, αἱ ὁποῖαι νὰ πείθουν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει σταθερὰν καὶ ρεαλιστικὴν μέθοδον ἀντιμετωπίσεως τῶν προβλημάτων. Ὁσονδήποτε καὶ ἐὰν εἶναι εὐρεῖα ἡ δικαιοδοσία τοῦ Ὀργανισμοῦ, παρὰ τὸν γνωμοδοτικόν του χαρακτῆρα, τὸν τόνον, τὴν πνοὴν καὶ τὴν γενικὴν κατεύθυνσιν, θὰ τὴν δίδῃ καὶ πρέπει νὰ τὴν δίδῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἰδιαιτέρως τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ. Νομίζω ὅτι θὰ βοηθήσω τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως ἂν συντελέσω νὰ διασαφηνισθῇ μεθοδικώτερα ὁ σκοπὸς τοῦ Ὀργανισμοῦ, ὁ ὁποῖος τόσον ἀσαφῶς χαράσσεται εἰς τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου. Τὸν σκοπὸν τοῦ Ὀργανισμοῦ ἀντιλαμβάνομαι ὡς ἑξῆς, κατὰ σειρὰν προτεραιότητος. Πρῶτον, νομίζω, ὅτι ἔρχεται τὸ ζήτημα τῆς ἀνοικοδομήσεως τῶν καμμένων σπιτιῶν καὶ ἡ ἀποκατάστασις τῶν συγκοινωνιακῶν μέσων, τῶν δρόμων, τῶν λιμένων τῶν σιδηροδρόμων κ.λ.π. Παράλληλα καὶ σύγχρονα μὲ τὸ ἔργον αὐτό, ἔρχεται ἡ ἀνασύστασις τῆς Οἰκονομίας τῆς χώρας, ὅπως αὕτη ἐλειτούργει πρὸ τοῦ πολέμου. Εἰς αὐτὴν περιλαμβάνεται ἡ ἀνασυγκρότησις τῆς γεωργικῆς, βιοτεχνικῆς καὶ βιομηχανικῆς παραγωγῆς. Κατόπιν ἔρχεται τὸ στάδιον τῆς ὀρθολογιστικῆς καὶ παγίας ὀργανώσεως τῆς οἰκονομίας μας, ἡ ὁποία ἀνάγεται εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν πλουτοπαραγωγικῶν δυνάμεων τοῦ τόπου. Ἡ ἀνασυγκρότησις ἡ ταχεῖα τῆς παραγωγῆς, ἀλληλένδετος μὲ τὴν νομισματικὴν ἀνασυγκρότησιν, πρέπει νὰ βαδίσῃ μὲ γοργὸν ρυθμόν, διὰ νὰ ἱκανοποιήσῃ τὰς ὀξείας ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως καὶ νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν πτῶσιν τῶν τιμῶν ἄνευ τῆς ὁποίας οὔτε σταθεροποίησις, οὔτε νόμισμα ὑγιὲς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ. Ἡ σταθεροποίησις τοῦ νομίσματος ἐγένετο τεχνικῶς μὲ τὴν προϋπόθεσιν νὰ χωρήσῃ παράλληλα ἡ ἀνασυγκρότησις τῆς οἰκονομίας μας. Ἡ ἀνάπτυξις τῶν πλουτοπαραγωγικῶν πηγῶν τῆς χώρας ἀποτελεῖ τὸ δεύτερον στάδιον, περιλαμβάνει τὴν ὀρθολογιστικὴν ὀργάνωσιν τῆς παραγωγῆς μας πάσης φύσεως, βιομηχανικῆς, γεωργικῆς κλπ. εἶναι ἀλληλένδετος καὶ μὲ τὸ ζήτημα τῆς διανομῆς καὶ ἀποτελεῖ τὸ κύριον πεδίον κοινωνικοῦ καὶ οἰκονομικοῦ προγραμματισμοῦ. Καὶ διὰ τὸ ἔργον αὐτὸ εἶναι ἐξ ἴσου, ἂν ὄχι περισσότερον ἀναγκαῖον, πρόγραμμα καὶ σχέδιον. Διαφωνῶ μὲ τὸν κ. Κασιμάτην, ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὴ συνύπαρξις προγράμματος τῆς σχεδιασμένης οἰκονομίας μὲ τὸ καθεστὼς τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας, ὑπὸ τὴν σχετικὴν βέβαια καὶ ὄχι τὴν ἀπόλυτον ἔννοιαν. Νομίζω ὅτι ὅταν τὸ Κράτος θέτῃ ὅρια καὶ διαγράφει τὴν κατεύθυνσιν ἐντὸς τῆς ὁποίας θὰ κινῆται ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία, παρεκκλίνει μὲν ἀπὸ τὸ ἀπόλυτον δόγμα τοῦ λιμπεραλισμοῦ, δὲν προσφεύγει ὅμως ἀναγκαίως εἰς τὸ σύστημα τῆς Σοσιαλιστικῆς οἰκονομίας. Διότι ἡ κυρία διαφορὰ μεταξὺ τῶν δύο συστημάτων τοῦ Καπιταλιστικοῦ καὶ τοῦ Σοσιαλιστικοῦ, ἔγκειται εἰς τὸ ὅτι, εἰς μὲν τὸ πρῶτον τὸ ἄτομον ἔχει τὴν ἰδιοκτησίαν τῶν μέσων τῆς παραγωγῆς καὶ τὴν ἐλευθερίαν ἀνταγωνισμοῦ, εἰς δὲ τὴν Σοσιαλιστικὴν οἰκονομίαν τὰ μέσα τῆς παραγωγῆς ἀνήκουν εἰς τὸ σύνολον. Συνεπῶς πρόγραμμα καὶ κατεύθυνσις εἶναι δυνατὸν νὰ συνυπάρχουν καὶ μὲ τὴν ἀρχὴν τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας, ἐφ’ ὅσον εἰς αὐτό, τουλάχιστον, πιστεύει ἡ Κυβέρνησις. Τοῦτο ὑποστηρίζω ἀνεξαρτήτως τοῦ ἂν ἡμεῖς πιστεύομεν ἢ ὄχι εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας ἀκράτου ἢ συγκεκερασμένης. Καὶ ἡ Ἀμερικὴ ἔχει ἐφαρμόσει προγράμματα καὶ σχέδιον οἰκονομικόν, μολονότι ἀποτελεῖ χαρακτηριστικὸν παράδειγμα Κράτους Καπιταλιστικῆς οἰκονομίας, τὸ ὁποῖον στηρίζεται εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν. Καὶ ἡ Σοβιετικὴ Ρωσσία, χώρα τοῦ ὁλοκληρωτικοῦ Σοσιαλισμοῦ, ἔχει καὶ ἐφαρμόζει πρόγραμμα καὶ 5ετῆ σχέδια. Δὲν εἶναι λοιπὸν αὐτὸ παράδοξον ἢ ἀσυμβίβαστον ἂν εἰς Κράτος στηρίζον τὴν οἰκονομίαν του εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν ἀναγνωρίζεται καὶ πρέπει νὰ ἀναγνωρίζηται ἡ ἀνάγκη τῆς ὑπάρξεως προγραμμάτων, ἀκόμα καὶ ὁ παρεμβατισμός. Μετὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἀνωτέρω γενικῶν γραμμῶν, ἐπιθυμῶ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ ἐπὶ ἐλλείψεών τινων καὶ ἀσαφειῶν τοῦ νομοσχεδίου. Ἀνεξαρτήτως τῆς ἐλλείψεως σαφηνείας, ἡ ὁποία καθιστᾷ τοῦτο δυσνόητον εἰς τοὺς ἀμυήτους, τὸ νομοσχέδιον στερεῖται τεκτονικῆς καὶ μεθοδολογίας, ἀπαραιτήτου, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἐπὶ θέματος τοιαύτης σοβαρότητος. Πρωτίστως πρέπει νὰ διατυπωθῇ σαφῶς τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, τὸ καθορίζον τὸ ἀντικείμενον τῆς δικαιοδοσίας τοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ μεθοδολογικῶς, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ συγχέηται τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως, τῆς ἀνασυστάσεως, δηλονότι, τῆς οἰκονομίας μας μὲ τὸ ἔργον τῆς ἀναπτύξεως τῶν πλουτοπαραγωγικῶν δυνάμεων, ὄχι πόρων, ὡς κακοτέχνως ἀναγράφεται εἰς τὸ νομοσχέδιον—τῆς χώρας. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ παρακαλέσω τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ νὰ δεχθῇ σαφεστέραν διατύπωσιν τοῦ πρώτου ἄρθρου καὶ τροποποίησιν, ὥστε νὰ διασταλῇ τὸ ἔργον τῆς ἀνοικοδομήσεως τῶν ἐρειπίων καὶ τῆς ἀνασυγκροτήσεως, ἐν γένει, ἀπὸ τὸ ἔργον τῆς ἀναπτύξεως τῶν πλουτοπαραγωγικῶν δυνάμεων τῆς χώρας. Ἡ διαστολὴ αὕτη ὑπάρχει καὶ εἰς τὺς συμφωνίας τοῦ Breton Woods—Μπρέτονγούντο.

§63Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Περιλαμβάνεται ἡ ἀνοικοδόμησις εἰς τὸν Ὀργανισμόν;

§64Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ κατάρτισις τοῦ σχεδίου ἀνοικοδομήσεως περιλαμβάνεται καὶ πρέπει νὰ περιλαμβάνηται.

§65Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Τὸ πρᾶγμα εἶναι σαφές. Δύο εἶναι τὰ κύρια ἔργα τοῦ Ὀργανισμοῦ αὐτοῦ. Εἶναι ἡ κατάρτισις σχεδίου ἀνοικομήσεως, δηλαδὴ ἀνοικοδομήσεως, ὑπὸ τὴν εὐρεῖαν σημασίαν τῆς λέξεως ἀποκατάστασις τῶν ζημιῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι προῆλθον συνεπεία τοῦ πολέμου. Δεύτερον εἶναι ἀνάπτυξις ἀκριβῶς τῶν πλουτοπαραγωγικῶν δυνάμεων τῆς Ἑλλάδος. Συνεπῶς καὶ τὰ δύο αὐτὰ βλέπετε, ὅτι ὑπάρχουν καὶ ὑφίστανται εἰς τὸ νομοσχέδιον.

§66Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἐγὼ ἔτσι τὰ ἀντελήφθην, κ. Ὑπουργέ, δὲν εἶναι ὅμως σαφῶς καὶ πλήρως διατυπωμένα.

§67Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Οὐδεμία ἀμφιβολία ὑπάρχει περὶ αὐτοῦ. Χρονικῶς, ἴσως ποικίλλει, τὸ πρῶτον ἀπὸ τὸ δεύτερον ἔργον. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐπισπεύσωμεν, εἶναι τὸ πρῶτον μέρος, δηλαδή, τὸν σκοπὸν τῆς ἀνοικοδομήσεως τῶν ἐρειπίων. Μετὰ ταῦτα, ἡ Ἐπιτροπὴ θὰ εἶναι εἰς θέσιν, ἀφοῦ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τὸν φόρτον αὐτοῦ τοῦ ἔργου, νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ δευτέρου ἔργου, τουτέστιν, τῆς ἀναπτύξεως τῶν πλουτοπαραγωγικῶν πηγῶν τῆς χώρας. Συνεπῶς, εἶναι σαφῶς διακεκριμένον καὶ αὐτοῦ δὲν νομίζω, νὰ ὑπάρξῃ διαφωνία τις καὶ δι’ αὐτό, ἴσως, ἡ κακὴ διατύπωσις τοῦ νομοσχεδίου θά ἔδωσεν ἀφορμὴν εἰς παρεξηγήσεις. Ἡ κατεύθυνσις ἦτο ἡ ἑξῆς: Ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ στραφῶμεν σήμερον πρὸς τὴν ἀνοικοδόμησιν, ἐκείνων, τὰ ὁποῖα κατάκεινται εἰς ἐρείπια καὶ μετὰ ταῦτα νὰ ἐπιληφθῶμεν τῆς ἀναπτύξεως καὶ βελτιώσεως τοῦ οἰκονομικοῦ ἐξοπλισμοῦ καὶ γενικώτερον τῆς ἀναπτύξεως τῶν πλουτοπαραγωγικῶν πηγῶν τῆς χώρας.

§68Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ποία εἶναι ἡ σχέσις μεταξὺ τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς ἀνοικοδομήσεως τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων;

§69Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Πρόκειται, εἰς τὴν δευτέραν περίπτωσιν, περὶ στεγάσεως καθαρῶς καὶ οὐδὲν πλέον. Ἀνοικοδόμησις εἶναι κακὸς ὅρος, τὸν ὁποῖον χρησιμοποιεῖ τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων. Διότι ἡ ἀνοικοδόμησις εἶναι γενικώτερον ἔργον. Τὸ ἄλλο εἶναι στέγασις, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τμῆμα τῆς ἀνοικοδομήσεως. Αὐτὸ δὲ εἶναι αὐτονόητον, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ τῶν γεωπόνων τὸ συνέδριον κατέκρινεν ἀκριβῶς τὴν ὀνομασίαν αὐτὴν τῆς ἀνοικοδομήσεως διὰ τὴν στέγασιν. Ὁ ὁρολογία εἶναι σαφής. Ἀνοικοδόμησις ὑπὸ τὴν γενικωτέραν ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν περιλαμβάνει τὸ νομοσχέδιον αὐτό, στέγασις, ἡ ὁποία ἀνήκει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων.

§70Λ. ΙΑΣΩΝΙΔΗΣ. Θὰ ὑπάρχῃ τὸ συμβούλιον, τὸ ὁποῖον θὰ καταρτίσῃ τὸ πρόγραμμα τῆς ἀνοικοδομήσεως τῆς χώρας, ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ συμβούλιον προγράμματος ἀνοικοδομήσεως ἐν τῷ Ὑπουργείῳ Δημοσίων Ἔργων καὶ ἐρωτῶμεν τί θὰ γίνῃ, τὸ ἕνα θὰ λειτουργήσῃ παρὰ τῷ ἄλλῳ; Ἡμεῖς εἴμεθα σύμφωνοι μαζί σας.

§71Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Μὲ τὸν Ἀρχηγὸν τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων, Ὑπουργὸν Δημοσίων Ἔργων, ἡ ἐξήγησις εἶναι σαφής, ὅτι ἀφ’ ἧς στιγμῆς θὰ ὑπάρχῃ ἕνας γενικώτερος προγραμματισμὸς καὶ τὸ ἔργον τῆς στεγάσεως ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, θ’ ἀναπτυχθῇ ἐδῶ. Ἄλλωστε, θὰ ὑπάρξῃ πλήρης συνεργασία ἐπ’ αὐτοῦ, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ προκύψῃ περίπτωσις συγκρούσεως. Ὁ προγραμματισμὸς εἶναι γενικὸς σκοπός, δὲν θὰ ὑπάρξῃ τίποτε ἐκτὸς αὐτοῦ ἀπὸ ὅ,τι νοεῖται ὡς ἀνοικοδόμησις.

§72Λ. ΙΑΣΩΝΙΔΗΣ. Τὸ πρόγραμμα πρέπει νὰ εἶναι ἀναγκαῖον διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας, ἐν τῇ ὁποίᾳ περιλαμβάνεται ἡ στέγασις τῶν ἀστέγων.

§73Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἀκριβῶς δι’ αὐτό, τὸ Συμβούλιον διευρύνεται, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ὑπάρχουν καὶ οἱ Ὑπουργοὶ αὐτοί.

§74Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Εὐχαριστῶ τοὺς διακόψαντας συναδέλφους, διότι προὐκάλεσαν μίαν ἀναγκαίαν διασαφήνισιν, σύμφωνον πρὸς ὅσα ἀνέπτυξα, σχετικῶς μὲ τὴν ἀνοικοδόμησιν καὶ μὲ ἀπήλλαξαν τοῦ κόπου ν’ ἀσχοληθῶ περαιτέρω ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Συνεχίζων, προτείνω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, κατόπιν μάλιστα τῶν ὅσων εἶπε, καὶ μὲ τὰ ὁποῖα συμφωνῶ, νὰ διατυπωθῇ τὸ πρῶτον ἄρθρον ὡς ἑξῆς: «Συνιστᾶται............. (Ἀναγινώσκει)...............». Δηλαδὴ θὰ προηγῆται ἡ ἀνοικοδόμησις καὶ ἐν γένει καὶ ἡ ἀνασυγκρότησις τῆς οἰκονομίας μας εἰς ἣν περιλαμβάνεται καὶ ἡ γεωργικὴ καὶ ἡ βιομηχανική, διότι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀποκατασταθῇ καὶ ἀνασυσταθῇ ἡ οἰκονομία μας καὶ θὰ ἀκολουθήσῃ ἡ ἀνάπτυξις τῶν πλουτοπαραγωγικῶν δυνάμεων τῆς Χώρας καὶ ἡ ὀρθολογιστικὴ ὀργάνωσις τῆς παραγωγῆς μας. Ἐπιμένω εἰς σαφεστέραν διατύπωσιν, ὄχι ἁπλῶς διὰ λόγους λογοτεχνικούς, ἀλλὰ καὶ διὰ ἕνα ἄλλον οὐσιαστικὸν λόγον. Εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον ἀναγράφεται ἡ φράσις «Πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ἐπὶ τῇ βάσει τῶν οἰκονομικῶν δυνατοτήτων τῆς Χώρας ἐκπονήσεως προγράμματος (Ἀναγινώσκει)............». Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔδωσε τὴν ἐξήγησιν καὶ συμφωνῶ μὲ αὐτήν. Ἀλλ’ ὅπως εἶναι διατυπωμένον τὸ ἄρθρον, ἔρχεται εἰς ἀντίφασιν καὶ μὲ τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν εἰς τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζετε—ὀρθῶς κατὰ τὴν γνώμην μου—ὅτι ἐκ τῶν πόρων τῆς χώρας τῶν οἰκονομικῶν εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ ἡ ἀποκατάστασις. Δὲν εἶναι συνεπῶς ὀρθὸν εἰς νομοσχέδιον, τοῦ ὁποίου ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις δέχεται τὴν διαπίστωσιν τὴν παγκοίνως ἀναγνωριζομένην, περὶ τῆς ἀνικανότητος τῆς χώρας ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς, νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν ἀνασυγκρότησιν ἐκ τῶν ἰδίων καὶ ἀνυπάρκτων δυνάμεων, νὰ ἀναγράφηται εἰς τὸ κείμενον ἑλληνικοῦ νόμου, ὅτι θὰ ἐκπονηθῇ πρόγραμμα ἀνασυγκροτήσεως, βάσει τῶν οἰκονομικῶν δυνατοτήτων τῆς χώρας.

§75Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, διεγράφη αὐτό, διὰ νὰ μὴ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς παρεξηγήσεις. Ἐν τούτοις μᾶς ἦτο κατ’ ἐξοχὴν χρήσιμον, διότι, νομίζω, ὅτι ἐπὶ τοῦ ζητήματος, ποῖος θὰ φέρῃ τὴν δαπάνην τῆς ἀνοικοδομήσεως, εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι. Δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς ὁ ὁποῖος νὰ νομίζῃ, ὅτι ἡ οἰκονομία μας θὰ βαστάξῃ τὸ βάρος. Καταρτίζομεν τὸ πρόγραμμα, τὸ πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον κλιμακοῦται εἰς ἀριθμὸν ἐτῶν. Πρέπει νὰ ληφθοῦν ὡρισμένα στοιχεῖα καὶ μεταξὺ αὐτῶν καὶ αἱ καθολικαὶ ἀνάγκαι καὶ αἱ οἰκονομικαὶ δυνατότητες τῆς χώρας. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορὰ ἑνὸς γενικοῦ προγράμματος καὶ προγράμματος, τὸ ὁποῖον θὰ συρραφῇ ὑπὸ τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας. Αἱ ὑπηρεσίαι δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψει τὸ καθολικώτερον συμφέρον καὶ τὰς γενικὰς ἀνάγκας, ὅπως καὶ τὰς οἰκονομικὰς δυνατότητας τοῦ τόπου. Ἐδέχθη, ἐν πάσῃ περιπτώσει, διὰ νὰ μὴ νομισθῇ ὅτι αἱ οἰκονομικαὶ δυνατότητες ἀφοροῦν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ τόπου.

§76Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἐννοῶ μόνον τὰς δυνατότητας τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ καὶ τὰς δυνατότητας τῆς οἰκονομίας τῆς Χώρας. Οἰκονομικαὶ δυνατότητες, διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν ἐκ τῶν καταστροφῶν καὶ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν ἐρειπίων δὲν ὑπάρχουν εἰς τὴν Χώραν. Ὑπάρχουν βέβαια δυνατότητες ἀναπτύξεως τῆς οἰκονομίας, ὡς εἶναι αἱ τῆς ἐνεργειακῆς δυνάμεως καὶ ἄλλων πλουτοπαραγωγικῶν πηγῶν, ἀφοῦ ὅμως αὕτη ἀνασυγκροτηθῇ. Ἡ φράσις «βάσει τῶν οἰκονομικῶν δυνατοτήτων» ἠμπορεῖ νὰ προστεθῇ εἰς τὸ δεύτερον ἀντικείμενον τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὀργανισμοῦ, εἰς τὴν ἀνάπτυξιν καὶ ἀξιοποίησιν τῶν πλουτοπαραγωγικῶν δυνάμεων τῆς Χώρας, τοῦ potentiel, ἤτοι τοῦ δυναμισμοῦ τῆς Χώρας, εἰς πηγὰς πλούτου ἀνεκμεταλλεύτους μέχρι σήμερον. Εἶναι ἀναγκαῖον νὰ γίνῃ ἡ διαστολὴ αὐτή. Ἡ ἀνοικοδόμησις τῶν ἐρειπίων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ διὰ τῶν ἀνυπάρκτων ἑλληνικῶν οἰκονομικῶν μέσων, εἴτε ὑπὸ τὴν στενὴν ἔννοιαν, εἴτε ὑπὸ τὴν εὐρεῖαν ἔννοιαν τῆς λέξεως λαμβανομένης. Ἡ ἀνάπτυξις ὅμως τῆς οἰκονομίας αὐτῆς θὰ γίνῃ λαμβανομένων ὑπ’ ὄψει τῶν δυνατοτήτων τῆς Χώρας εἰς πηγὰς πλούτου καὶ ἀφοῦ προηγηθῇ ἡ ἀνοικοδόμησις ἢ καὶ παραλλήλως πρὸς αὐτήν, διότι τότε θὰ παρέχεται τὸ ἔδαφος δι’ αὐτὴν καὶ μόνον, ἂν ἡ Ἑλλὰς ἔχῃ ἀνοικοδομηθῆ, ἂν ἀποκατασταθῇ εἰς τὴν κατάστασιν τὴν πρὸ τοῦ πολέμου, θὰ εἶναι δυνατὴ ἡ προσέλκυσις κεφαλαίων, τὰ ὁποῖα νὰ διατεθοῦν, διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τῶν πλουτοπαραγωγικῶν δυνάμεων τῆς Χώρας ὑπὸ εὐνοϊκοὺς δι’ αὐτὴν ὅρους. Τὸ θέμα αὐτὸ ἀπαιτεῖ μεγάλην προσοχὴν καὶ ἀνάγεται εἰς ζητήματα οἰκονομικῆς πολιτικῆς, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι τοῦ παρόντος νὰ θίξω. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν στερεῖται καὶ καλῆς διαθέσεως καὶ γνώσεως κατανοεῖ ἀσφαλῶς τὴν σοβαρότητά των. Ἐκεῖνο, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν του, εἶναι ἡ γενικὴ κατεύθυνσις οἰκονομικὴ καὶ πολιτική, ἡ ὁποία πρέπει νὰ δίδεται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποτελέσουν τὸν ὀργανισμὸν πρέπει νὰ κινοῦνται ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῶν γενικῶν γραμμῶν ποὺ θὰ χαράσσει ἡ ὑπεύθυνος πολιτική, ὑπὸ τὴν ἀνωτέραν τῆς ἔννοιαν καὶ ἀποστολὴν χωρὶς ὅμως νὰ δεσμεύεται περαιτέρω ἡ πρωτοβουλία των. Ἐλέχθη κατὰ κόρον καὶ ἀναγράφεται καὶ εἰς τήν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι ὁ κ, Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἔχει ἐν νῷ τὰ πρόσωπα ταῦτα· δὲν ἔχω παρὰ νὰ εὐχηθῶ, ὅπως ἐξέλθουν ταῦτα ἀπὸ τὸν ἐγκέφαλον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ μὲ τὴν σοφίαν Ἀθηνᾶς καὶ αὐτοθυσίαν Προμηθέως. Περαίνων τὴν κριτικήν μου ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἔχω νὰ κάμω παρατηρήσεις τινὰς λεπτομερειακάς. Πρῶτον, ὡς πρὸς τὸ ἄρθρον 2 παράγραφος 8. Τὸ δικαίωμα τῶν Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ καὶ Οἰκονομικῶν νὰ χρησιμοποιοῦν ἰθαγενῆ πρόσωπα, ἔχοντα ἰδικὰς γνώσεις, θὰ ἤθελα, εἰ δυνατόν, νὰ ἐπεκταθῇ καὶ πέραν τῶν κωλυμάτων ἰθαγενείας καὶ νὰ δοθῇ ἡ εὐχέρεια εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ δύναται νὰ χρησιμοποιῇ πρόσωπα ἀνεξαρτήτως ἰθαγενείας· διότι εἶναι πιθανὸν νὰ παραστῇ ἀνάγκη νὰ χρησιμοποιηθοῦν εἰδικὰ πρόσωπα, ξένης ὑπηκοότητος, Ἕλληνες τὸ γένος ἢ μή, ἰδίᾳ Ἕλληνες ἐξ Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Ἐπίσης δεδομένου, ὅτι εἰς τὸ σχέδιον πρέπει νὰ περιλαμβάνεται καὶ ἡ βιολογικὴ ἀνασυγκρότησις πρέπει νὰ προστεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον 6, ὅτι θὰ μετέχῃ τοῦ Κυβερνητικοῦ Συμβουλίου καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς. Ἐπίσης καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας. Καὶ τώρα, κύριοι βουλευταί, ἐπιθυμῶ νὰ εἰσέλθω εἰς ἕνα ἄλλο θέμα οὐσιαστικώτατον, σχετικὸν μὲ τὸ νομοσχέδιον. Εἴτε ἕνας ὀργανισμὸς γίνει, εἴτε μία ἐπιτροπή, εἴτε πολλοὶ ὀργανισμοί, εἴτε πολλαὶ Ἐπιτροπαί, ἐὰν δὲν ἐξεύρωμεν τὰ οἰκονομικὰ μέσα διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν, εἶναι ἀδύνατον νὰ προχωρήσωμεν μόνον μὲ τὰ προγράμματα. Εἶναι πλέον πανελλήνιος συνείδησις καὶ ἀναγνωρίζεται ἀπὸ ὅλους, ὅτι ἡ Ἑλλάς, κατόπιν τῶν τρομερῶν καταστροφῶν, τὰς ὁποίας ὑπέστη, καὶ αἱ ὁποῖαι, ὄχι μόνον ἠλάττωσαν τὸ ἐθνικόν της εἰσόδημα, ἀλλὰ κατέστρεψαν κυριολεκτικῶς τὴν παραγωγικὴν αὐτῆς μηχανήν, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀνοικοδομηθῇ διὰ τῶν ἰδίων αὐτῆς δυνάμεων. Χρειάζεται οὐσιαστικὴν εἰδικὴν βοήθειαν ἔξωθεν. Εἶναι ἀνάγκη ὅμως, νὰ ἐξετάσῃ καὶ διακηρύξῃ ἡ Βουλή, ἐφ’ ὅσον ἐπιλαμβάνεται τοῦ θέματος τῆς ἀνασυγκροτήσεως, ὑπὸ ποίαν μορφὴν καὶ πῶς πρέπει νὰ λάβῃ τὴν βοήθειαν αὐτὴν ἡ Ἑλλάς. Ὑπῆρξαν οἱ ὑποστηρίζοντες, —σήμερον δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχουν πλέον—, ὅτι ἡ Ἑλλὰς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνοικοδομηθῇ διὰ δανείων. Τοῦτο εἶναι πλάνη, θὰ ἦτο δὲ καὶ ἀδικία ἱστορικὴ διότι, ὡς ἔχει σήμερον τὸ συναλλαγματικὸν ἀπόθεμα τῆς χώρας, καὶ ὅπως ἐμφανίζεται ἡ προοπτικὴ τῆς μελλοντικῆς ἐξελίξεώς της καὶ τῆς ἀμέσως προσφάτου, καὶ τῆς ἀπωτέρας, εἶναι ἀδύνατον νὰ διατεθῇ οὐδὲ ἓν δολλάριον διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν οἱουδήποτε δανείου. Εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς ἀπασχολήσω μὲ λεπτομερείας. Ἡ Ἑλλάς, εἰσῆγε πρὸ τοῦ πολέμου, διὰ νὰ ζήσῃ προϊόντα ἀξίας 120 περίπου ἑκατομμυρίων δολλαρίων, προπολεμικῆς ἀγοραστικῆς δυνάμεως. Τοῦτο εἰς ἐποχὴν ποὺ ἡ παραγωγή της καὶ ἡ οἰκονομία της ἦτο πλήρης καὶ ἐζοῦσε κατὰ σοβαρὸν μέρος καὶ ἐκ τῶν πόρων τῆς χώρας. Ἐνῷ σήμερον ἡ οἰκονομία της εἶναι ἐξηρθρωμένη καὶ ἡ παραγωγὴ κάτω τοῦ 40% τῆς προπολεμικῆς. Δὲν εἶναι, συνεπῶς, δυνατὸν νὰ ἔχῃ συναλλαγματικὰ ἀποθέματα, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἐξυπηρετήσῃ ἔστω καὶ τὸ ἐλάχιστον δάνειον ἀνοικοδομήσεως. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ νομίζω, ὅτι ὑπάρχει καὶ πρέπει νὰ ἐκδηλωθῇ ἀπόλυτος ὁμοφωνία ἐκ μέρους ὅλου τοῦ πολιτισμοῦ κόσμου. Δὲν θεωρῶ ἄσκοπον νὰ σᾶς ἀναφέρω, ὅτι τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἤδη ἀπὸ τοῦ Μαρτίου τοῦ παρελθόντος ἔτους ἀντιμετώπισε τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐν συνδυασμῷ μὲ τὸ δημογραφικὸν πρόβλημα τῆς Ἑλλάδος. Ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων εἶχε καταθέσει τότε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ Συνέδριον τοῦ Ἁγίου Φραγκίσκου, ἐπιστολὴν εἰς τὴν ὁποίαν σαφῶς καὶ ρητῶς ἔθετε τὴν ἀξίωσιν τῆς Ἑλλάδος νὰ τῆς ἐξασφαλισθῇ, τοὐλάχιστον, ἰσότης παραγωγικῶν συνθηκῶν μὲ τὰ ἄλλα Κράτη τῆς Νοτιοανατολικῆς Εὐρώπης’ βραδύτερον ἔθεσε τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων εἰδικώτερον τὴν ἀνάγκην καὶ τὴν ἀξίωσιν νὰ ἀνοικοδομηθῇ ἡ Ἑλλὰς διὰ συμμαχικῆς βοηθείας, ἐπιρριπτομένου τοῦ βάρους εἰς τὰς χώρας τοῦ ἄξονος, αἱ ὁποῖαι τὴν κατέστρεψαν. Οἱ μεγάλοι μας σύμμαχοι, ἔχουν ἄλλωστε καὶ αὐτοτελῆ ὑποχρέωσιν ἐκ τοῦ Χάρτου τοῦ Ἀτλαντικοῦ, διὰ τοῦ ὁποίου ὑπεσχέθησαν, ὅτι θὰ ἀπαλλάξουν τοὺς λαοὺς ἀπὸ τὴν ἔνδειαν, δηλαδή, ὅτι θὰ δημιουργήσουν δι’ αὐτοὺς καὶ κατὰ μείζονα λόγον διὰ τὸν λαὸν τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία εἶναι φίλη των καὶ προσεφέρθη ὁλοκαύτωμα εἰς τὸν ἀγῶνα τὸν κοινὸν ὑπὲρ τῶν ἐλευθεριῶν, τὰς δυνατότητας νὰ ἱκανοποιοῦν διὰ τῆς ἐργασίας των τὰς ἀνάγκας καὶ νὰ ἀναβιβάσουν μάλιστα τὸ βιοτικὸν τῶν ἐπίπεδον. Ἡ Διακήρυξις τῆς ἀρχῆς τῆς ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τὴν ἔνδειαν «freedou of waut» ἀποτελεῖ πανηγυρικὴν καὶ ἱερὰν ὑπόσχεσιν, ἡ ὁποία ἐξηγγέλθη τὸ πρῶτον ἀπὸ τοὺς δύο μεγάλους ἡγέτας Ροῦζβελτ καὶ Τσώρτσιλ. Εἰς τὸ Ἀτλαντικόν, προσεπεκυρώθη δὲ καὶ ἀπὸ τὴν τρίτην μεγάλην Σύμμαχον τὴν Ρωσσίαν. Ἀνεξάρτητα ὅμως ἀπὸ τὰς ὑποσχέσεις αὐτὰς τῶν συμμάχων, τὰς πανηγυρικάς, ὑπάρχει ἡ ἐκ τῶν θυσιῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἠθικὴ ἐπιταγή. Ὑπεράνω προγραμματισμῶν καὶ διπλωματικῶν διατυπώσεων, ὁμόφωνος εἶναι ἡ λαϊκὴ κραυγὴ καὶ ἀπαίτησις, ὅπως ἐξαναγκασθοῦν οἱ Ἰταλοί, οἱ Γερμανοί, οἱ Βούλγαροι, οἱ Ἀλβανοὶ νὰ μᾶς ξανακτίσουν τὰ σπίτια μας καὶ ἐπανορθώσουν τὰς καταστροφὰς ποὺ μᾶς ἔκαμον. Τῆς ἀπαιτήσεως αὐτῆς καὶ τοῦ πόνου τῆς Ἑλληνικῆς ψυχῆς, ἐκδήλωσιν σᾶς ἔδωκεν ἡ οἰκονομικῶς ἀνεφάρμοστος, ἀλλὰ δικαία πρότασις τοῦ προλαλήσαντος συναδέλφου, νὰ ἀνοικοδομηθοῦν τὰ ἐρείπια δι’ ἀναγκαστικῆς ἐργασίας ἐν Ἑλλάδι τῶν ἡττηθέντων ἐχθρῶν μας. Ἡ πρότασις αὕτη εἶναι ἀνεφάρμοστος, διότι δὲν φθάνει μόνον ἡ ἐργασία, χρειάζονται καὶ τὰ οἰκονομικὰ μέσα. Ἡ ἐπανόρθωσις πρέπει νὰ εἶναι συνολική, νὰ ὑπερβαίνῃ τὰ ὅρια τῆς μερικῆς προσωπικῆς ἐργασίας. Διὰ τοῦτο ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ διαμηνύσῃ διὰ μιᾶς ἀποφάσεώς της, μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχει τὴν ἀξίωσιν ἀπὸ τοὺς μεγάλους συμμάχους, ὅπως τῆς παράσχουν συνολικῶς τὰ μέσα τῆς ἀνοικοδομήσεως τῶν ἐρειπίων της καὶ ἐπιρρίψουν τὸ βάρος εἰς τοὺς ἐχθρούς, οἱ ὁποῖοι ἐπέφεραν τὰς κολοσσιαίας καὶ ποικίλας καταστροφάς. Ἐὰν οἱ μεγάλοι μας σύμμαχοι νομίζουν, ὅτι ἡ ἀνασυγκρότησις τοῦ κόσμου καὶ ἡ θεμελίωσις τῆς εἰρήνης ἀπαιτοῦν, νὰ μὴ ἐπιβληθῶσιν ἄμεσοι βαρεῖαι ἐπανορθώσεις εἰς τοὺς ἡττημένους, τότε πρέπει νὰ ἐξεύρουν ἄλλον τρόπον παροχῆς τῆς ἀπαραιτήτου βοηθείας εἰς τὴν Ἑλλάδα διὰ τὴν ἀνασυγκρότησίν της. Αἱ εἰδικαὶ συνθῆκαι τῆς Χώρας μας, τῆς προλεταρίου αὐτῆς Χώρας τῆς Βαλκανικῆς, ὡς πρὸ τοῦ πολέμου ἀκόμη, ποὺ ἔχασε τὸ πᾶν κατὰ τὸν πόλεμον, ἐπιβάλλουν νὰ μᾶς δοθοῦν τὰ οἰκονομικὰ μέσα ὑπὸ τῶν μεγάλων μας συμμάχων ἄνευ ἀναβολῆς. Εἰς αὐτοὺς δέ, ὡς ἀρχιτέκτονας τῆς παγκοσμίου εἰρήνης, ἐναπόκειται ἢ νὰ τὰ ἐπιρρίψουν εἰς βάρος τῶν ἡττημένων βαθμιαίως εἰς τὸ μέλλον, ἢ νὰ τὰ καταλογίσουν εἰς τὰς ὑπὲρ τῆς εἰρήνης θυσίας. Ἡ Ἑλλὰς δὲν ἔχει περιθώρια διὰ νέας θυσίας (Χειροκροτήματα). Δὲν εἶναι νοητόν, ἐνῷ ἀναπτύσσεται σήμερον ἡ Ἰταλικὴ οἰκονομία μὲ τὴν συμμαχικὴν βοήθειαν, δὲν εἶναι νοητὸν ἐνῷ καταβάλλεται μέριμνα καὶ ἐπιδεικνύεται ἐνδιαφέρον διὰ τὴν ὕπαρξιν καὶ τὴν ἀνακούφισιν τῶν ἡττημένων κατακτητῶν, νὰ δυστυχῇ ἀνεπανορθώτως ἡ Ἑλλάς. Δὲν νομίζω ὅμως ὅτι εἶναι σφάλμα μόνον τῶν μεγάλων μας συμμάχων, ὅτι δὲν ἐδόθη εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ πρέπουσα βοήθεια. Δὲν ἐπεδείχθη ἀπὸ τοὺς ἐκπροσωπήσαντας τὴν Ἑλλάδα, τόσον ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως, ὅσον καὶ πρὸ αὐτῆς, εἰς τὴν Αἴγυπτον ἀξιοπρεπὴς καὶ σταθερὰ διαχείρισις τῆς μεγάλης αὐτῆς ὑποθέσεως.

§77Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Εἰς τὴν Αἴγυπτον ὑπῆρξε.

§78Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Δὲν ἀγνοῶ τὴν ἄποψιν ποὺ ὑπεστήριξεν ὁ κ. Παπανδρέου, ποὺ ὑπαινίσσεσθε. Ἀλλὰ δὲν κατεβλήθη συστηματικὴ προσπάθεια, ἴσως δὲ δὲν ὑπῆρξεν καὶ κατάλληλος χρόνος. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, δὲν θέλω νὰ κατηγορήσω κανένα, οὔτε καὶ νὰ ἀγνοήσω γενομένας ἐκδηλώσεις. Ἀναφέρω μόνον ὡρισμένα γεγονότα. Ἡ Ἑλλὰς π.χ. εἶναι ἡ μόνη Χώρα, ἡ ὁποία δὲν ἐπωφελήθη τοῦ νόμου περὶ δανεισμοῦ καὶ ἐκμισθώσεως. Ἐὰν εἴχομεν ἐπωφεληθῆ, θὰ εἴχομεν χιλιάδας αὐτοκινήτων καὶ ἄλλου ὑλικοῦ, τό ὁποῖον θὰ ἦτο χρήσιμον διὰ τὴν ἀνασυγκρότησίν μας. Δὲν λέγω, ὅτι ἔλειψεν ἡ ἀντίληψις, ἀλλ’ ἡ σθεναρὰ καὶ συστηματικὴ προσπάθεια. Ὑπῆρξαν καὶ πλάναι, ὅτι ἡ Ἑλλὰς θὰ ἠδύνατο νὰ ἀνοικοδομηθῇ διὰ τῶν ἰδίων της μέσων ἢ διὰ δανείων. Ὅταν ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου ἐγένοντο οἰκονομικαὶ διαπραγματεύσεις εἰς τὸ Λονδῖνον, ἐλέχθη τότε, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ λάβωμεν βοήθειαν διὰ τήν σταθεροποίησιν μόνον, ὡς πρὸς δὲ τὴν ἀνοικοδόμησίν μας νὰ προσφύγωμεν εἰς τὴν Τράπεζαν Ἀνοικοδομήσεως. Ἡ παραπομπὴ αὐτὴ εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἀνοικοδομήσεως εἶναι δι’ ὅσους ἐδιάβασαν τὸ καταστατικὸν τῆς Τραπέζης αὐτῆς, παραπομπὴ εἰς τὰς Ἑλληνικὰς καλένδας, διότι ἡ Τράπεζα τῆς Ἀνοικοδομήσεως, ἡ ὁποία προβλέπει κατὰ τὸ καταστατικόν της κεφάλαια ἐξ εἰσφορῶν βαθμιαίων 10.000.000.000 δολλαρίων, ἔχει σήμερον ὡς πρῶτα κεφάλαια μόνον 200.000.000 δολλάρια. Κατὰ τὸ καταστατικόν της ὅμως ἡ Τράπεζα Ἀνοικοδομήσεως, μόνον νὰ δανείζῃ καὶ νὰ ἐγγυᾶται δάνεια δικαιοῦται· καὶ τοῦτο κατόπιν ἀποστολῆς ἐπιτροπῶν εἰς τὰς χώρας, αἱ ὁποῖαι θὰ λάβουν τὰ δάνεια, καὶ ἐξακριβώσεως, ὄχι μόνον τοῦ τρόπου ποὺ θὰ διατεθοῦν τὰ δάνεια, ἀλλὰ καὶ τὴν δυνατότητα τῆς ἐξυπηρετήσεως αὐτῶν ἐκ τῶν πόρων τῆς δανειζομένης χώρας. Ἄν ὑποθέσωμεν, ὅτι θὰ ἐπρόκειτο περὶ δανείου χιλίων ἑκατομ. δολλαρίων, ποσοῦ ἀποτελοῦντος μέρος μόνον τῶν ἀπαιτουμένων διὰ τὴν ἀνασυγκρότησίν μας, θὰ ἔπρεπε νὰ πληρώνωμεν 50 ἑκατομ. περίπου δολλάρια, ὡς τοκοχρεωλύσιον. Ἀλλὰ ποῦ θὰ τὰ εὕρωμεν αὐτά; Αἱ ἐξαγωγαί μας κατὰ τὰ προσεχῆ ἔτη δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς τὰ δώσουν, οὔτε τὰ ἐμβάσματα. Κατ’ αὐτὴν τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Βαρβαρέσου, ὁ ὁποῖος μέχρι τινὸς ἠγνόησε τὰς ἀπόψεις, τὰς ὁποίας ὑποστηρίζω αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ ἐνόμιζε, πεπλανημένως, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἠδύνατο νὰ ἀνοικοδομηθῇ διὰ τῶν ἰδίων της δυνάμεων ἢ διὰ δανείων........ (δὲν ἠκούσθη)... ἡ εἰσαγωγὴ συναλλάγματος ἐξ ἐξαγωγῶν καὶ ἐμβασμάτων καὶ ἄλλων πόρων κατὰ τὰ ἀμέσως τελευταῖα ἔτη δὲν εἶναι δυνατόν, κατὰ τοὺς αἰσιοδοξωτέρους ὑπολογισμούς, νὰ εἶναι μεγαλύτερον κατὰ 70–80 ἑκατομ. δολλαρίων ἐτησίως τῆς σημερινῆς ἀγοραστικῆς δυνάμεως. Λάβετε τώρα ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἐχρειαζόμεθα δι’ εἰσαγωγὰς προπολεμικῶς 120 ἑκατομ. δολλάρια προπολεμικῆς ἀγοραστικῆς δυνάμεως, ἤτοι 250 ἑκατομ. σημερινῆς ἀγοραστικῆς δυνάμεως καὶ κρίνετε, ἂν εἶναι δυνατὸν ἡ Ἑλλάς, ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς καὶ ἂν ἀκόμη ἐσφίγγαμεν ὁσονδήποτε τὸ στομάχι μας, καὶ ἐπαύαμε μετὰ τὴν παῦσιν τῶν παροχῶν τῆς Οὔνρα νὰ σιτιζώμεθα, νὰ ἐξυπηρετήσῃ δάνειον μὲ τοκοχρεωλύσιον 50 ἑκατομ. δολλάρια ἢ καὶ ὀλιγωτέρων. Αὐτὴ εἶναι ὀδυνηρὰ πραγματικότης. Ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶχε τὴν ὑποστήριξιν τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἂν θέσῃ τὸ ζήτημα τῆς ἀνασυγκροτήσεως ἀπάνω εἰς τὴν πραγματικότητα καὶ τὸ χειρισθῇ μὲ ἀξιοπρέπειαν, μὲ θάρρος καὶ μὲ σταθερότητα, πιστεύω δὲ καὶ ἀπὸ τὰ ἄλλα κόμματα τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω περικοπὴν τῶν ὁδηγιῶν, τὰς ὁποίας ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἔδωκε κατὰ Ἰανουάριον, ὡς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν οἰκονομικῶν μὲ τοῦ τῆς ἀνοικοδομήσεως. Ὑποστηρίζων τὰς ἀπόψεις ποὺ σᾶς ἐτέθησαν, ἔλεγε τότε ὁ κ. Σοφούλης τὰ ἑξῆς: «.... (ἀναγινώσκει).....». Εἶναι συνεπῶς, ἀναμφισβήτητον τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Ἑλλὰς μὲ τὴν παγίαν καὶ προπολεμικῶς ἀνεγνωρισμένην πτωχείαν της καὶ μὲ ἐξηρθρωμένην ἀπὸ τὰς κολοσσιαίας καταστροφὰς παραγωγικὴν μηχανήν της καὶ τὴν συνεπείᾳ ταύτης οὐσιώδη ἐλάττωσιν τοῦ ἀνεπαρκοῦς εἰσοδήματός της, δὲν ἠμπορεῖ νὰ βαστάσῃ τὸ βάρος τῶν δαπανῶν τῆς ἀνασυγκροτήσεώς της. Θὰ ἀπετέλει πολυλογίαν, ἂν σᾶς ἀπησχόλουν περισσότερον ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§79Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ποῦ ἐστάλησαν αἱ ὁδηγίαι;

§80Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς Ἑλλάδος ἐν Λονδίνῳ.

§81Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ποῖοι ἦσαν;

§82Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Δὲν ἐνδιαφέρουν τὰ πρόσωπα, ἡ ὑπόθεσις ἔχει σημασίαν. Ταύτην δὲ προώθησε πρώτη ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου.

§83Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ἐξεδηλώθησαν αἱ ἐσωτερικαὶ αὐταὶ ὁδηγίαι ἢ παρέμειναν ἁπλῶς ἐσωτερικαὶ ὁδηγίαι τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὸν ἀντιπρόσωπόν του, ὁ ὁποῖος δὲν ἐξεδήλωσε καὶ δὲν ἔθεσε τὸ ζήτημα; Αὐτὸ ἔχει πολιτικὴν σημασίαν καὶ ὄχι ἡ ἐσωτερικότης ἁπλῶς τῆς ἐγκυκλίου.

§84Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Πιστεύω, ὅτι ἐξεδηλώθησαν, ἀλλὰ ὡς σᾶς εἶπον, δὲν ἀπασχολοῦμαι μὲ τὰ πρόσωπα. Πανταχόθεν ἔγιναν παραλείψεις καὶ σφάλματα. Οὐδεὶς εἶναι ἀναμάρτητος. Ἡ ἐποχὴ ἦτο δύσκολος καὶ ταραχώδης. Δὲν ὠφελεῖται ἡ ὑπόθεσις ἡ μεγάλη τῆς Ἀνασυγκροτήσεως, ἂν τὴν μετατοπίσωμεν εἰς ἔλεγχον τοῦ Α ἢ Β προσώπου.

§85Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ἀκριβῶς, σᾶς τὰ λέγω αὐτά, διὰ νὰ ἐνισχύσω τὸ ἐπιχείρημά σας, ὅτι δὲν ἀρκεῖ ἁπλῶς νὰ περιοριζώμεθα εἰς τὴν κατάστρωσιν καὶ διατύπωσιν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα παραμένουν εἰς τὰ ἰδιαίτερα ἀρχεῖα, χωρὶς νὰ ἔχουν ἐκδήλωσιν ἐξωτερικὴν καὶ χωρὶς νὰ θέτουν τὰ ζητήματα.

§86Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Καίτοι δὲν θέλω νὰ ἀμφισβητήσω τὴν καλὴν πρόθεσιν τοῦ διακόψαντος, δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ὀλισθήσω εἰς συζήτησιν περὶ προσώπων. Ἐκεῖνο ποὺ προέχει εἶναι νὰ συμφωνήσωμεν ὅλοι μας, ὅτι αἱ ἀξιώσεις τῆς Ἑλλάδος πρέπει νὰ προβληθοῦν κατὰ τρόπον μελετημένον, ἀξιοπρεπῆ, θαρραλέον καὶ σταθερόν. Εἶναι ἀνωφελὲς νὰ ἀνατρέχωμεν εἰς τὸ παρελθόν, διὰ νὰ ζητήσωμεν εὐθύνας ἀπὸ πρόσωπα ἐκτὸς τοῦ Κοινοβουλίου, ὅταν τὸ πρόβλημα χαίνει πρὸ ἡμῶν. Ἡ διαπίστωσις, ὅτι ὅλοι αἰσθάνονται τὴν ἀνάγκην σθεναρωτέρας ἐπιδιώξεως τῶν διεκδικήσεών μας τῶν οἰκονομικῶν, ὡς ἀνάγκην ζωτικὴν διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἂς τονώσῃ τὰς ἐνεργείας ὅλων μας καὶ ἰδίως τῶν χειριζομένων τὴν ὑπόθεσιν. Ἄν θέλωμεν νὰ ἀσχοληθῶμεν μὲ τὰ πρόσωπα ποὺ ἐχειρίσθησαν τὰ οἰκονομικὰ ζητήματα εἰς τὸ παρελθόν, εἴτε πρὸ τῆς ἀπελευθερώσεως, εἴτε μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀρχίσωμεν πρωτίστως ἀπὸ τὸν κ. Βαρβαρέσον, ὁ ὁποῖος διεῖδεν μὲν ὀρθῶς τὴν παγκοίνως ἀναγνωριζομένην ἀνάγκην νὰ πληγῇ ἡ πλεονάζουσα ἀγοραστικὴ δύναμις τῶν ὀλίγων, ἐλέχθη, ὅτι ὀλίσθησεν εἰς μερικὴν παραγνώρισιν τῆς ἀθεραπεύτου φτώχιας τῶν πολλῶν, τοῦ συνόλου μᾶλλον καὶ τῆς ὀργανικῆς ἀδυναμίας τῆς οἰκονομίας μας, νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἀνασυγκρότησιν. Εἶπον ὅμως, ὅτι δὲν ὀφελεῖ νὰ ἀπασχολούμεθα μὲ εὐθύνας προσώπων, τὰ ὁποῖα δὲν ἐπρόλαβαν νὰ ὁλοκληρώσουν τὴν προσπάθειάν των, ἀλλὰ μὲ τὰς ὀρθὰς ἢ πεπλανημένας κατευθύνσεις καὶ ὅταν εὕρωμεν τὰς ὀρθάς, ἂς ἀγνοήσωμεν τὰς πεπλανημένας καὶ ἐκείνους ποὺ τὰς ὑπεστήριζαν καὶ ἂς ἴδωμεν ἡμεῖς τί ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν καλλίτερον. Νομίζω, ὅτι ἂν τὴν ἀρχὴν αὐτὴν ἀκολουθήσωμεν, θὰ εὕρωμεν τὴν καταλληλοτέραν λύσιν καὶ τὸν ἀποτελεσματικὸν τρόπον ἐνεργείας, ποὺ θὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν ἱκανοποίησιν τῶν διεκδικήσεών μας. Θὰ ἤθελον μὲ τὴν εὐκαιρίαν αὐτὴν νὰ ὑπομνήσω, ὅτι ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς, πεπλανημένως, ἀνέφερεν εἰς τὴν ἀγόρευσίν του, ὅτι τὰ δάνεια ποὺ ἐδόθησαν εἰς τὴν Γαλλίαν ἀπὸ τὴν Τράπεζαν Εἰσαγωγῶν καὶ Ἐξαγωγῶν δὲν πρόκειται νὰ ἐπιστραφοῦν. Ὁ κ. Μπλοὺμ ἐδήλωσεν, ὅτι διὰ τὰ 650 ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα ἐδάνεισεν εἰς τὴν Γαλλίαν ἡ Τράπεζα Εἰσαγωγῶν καὶ Ἐξαγωγῶν, δὲν δύναται νὰ λεχθῇ ἐκεῖνο ποὺ ἐλέχθη διὰ τὰ 400 ἑκατομμύρια τὰ δοθέντα δι’ ἀγορὰν ὑλικοῦ· τὰ πρῶτα ὑποχρεοῦται νὰ τὰ ἐπιστρέψῃ ἡ Γαλλία. Δὲν γνωρίζω ἂν ἀργότερα αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι εὑρεθοῦν εἰς τὴν ἀνάγκην ἢ θὰ θεωρήσουν σκόπιμον νὰ τὰ χαρίσουν. Σήμερον ὅμως ἡ Τράπεζα Εἰσαγωγῶν καὶ Ἐξαγωγῶν τὰ δίδει μὲ τὴν προϋπόθεσιν τῆς ἐπιστροφῆς των. Ὁ καλλίτερος δρόμος εἶναι νὰ ἐκθέσωμεν εἰλικρινῶς τὴν θέσιν μας, κατὰ τὸν τρόπον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὅλοι, ἐλπίζω, συμφωνοῦμεν καὶ νὰ ἀξιώσωμεν, ὡς δικαίωμά μας, τὰ οἰκονομικὰ μέσα τῆς ἀνασυγκροτήσεώς μας, ἂν δὲ ταῦτα μᾶς δοθοῦν ὑπὸ μορφὴν δανείου, τὸ βάρος τῆς ἐξυπηρετήσεώς του πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὰς Δυνάμεις τοῦ Ἄξονος καὶ τοὺς δορυφόρους των, ἂν δὲ οἱ Σύμμαχοι, διὰ λόγους γενικωτέρας πολιτικῆς, θελήσουν νὰ ἀπαλλάξουν τοὺς κοινοὺς ἐχθροὺς ἀπὸ τὸ βάρος τοῦτο, χάριν τῆς παγκοσμίου εἰρήνης, νὰ εὕρουν, ὡς εἶπον, ἄλλον τρόπον ἐνισχύσεώς μας.

§87Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι, ὅτι ὁ τρόπος λύσεως τοῦ οἰκονομικοῦ ζητήματος τῆς Ἑλλάδος, θὰ πρέπει νὰ εἶναι εἰς βάρος τῶν ἐπιδρομέων ἢ εἰς βάρος ἐκείνων ποὺ ἐδημιούργησαν τὰ ἐρείπια. Συνεπῶς, ἐπὶ τῆς ἀρχῆς εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι. Αὐτό, ὅμως, δὲν πρέπει νὰ μᾶς παρασύρῃ εἰς τὴν μεγάλην πλάνην, τὴν ὁποίαν καὶ σεῖς ἐτονίσατε καὶ τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ ἐτόνισα, ὅτι δὲν πρέπει νὰ κάμωμεν χρῆσιν ὅλων ἐκείνων τῶν οἰκονομικῶν ὀργανισμῶν, οἱ ὁποῖοι ἐδημιουργήθησαν καὶ δημιουργοῦνται καὶ ὑφίστανται ἀκόμη ἐν ζωῇ. Ὅπως ἀκριβῶς ἀποτελῆ ἐγκληματικὸν σφάλμα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς Αἰγύπτου δὲν ἐπωφελήθη ἀπὸ τὸν νόμον, περὶ δανεισμοῦ καὶ ἐκμισθώσεως, ὁ ὁποῖος δὲν προβλέπει, ὅτι τὰ δάνεια αὐτὰ θὰ διαγραφοῦν μίαν ἡμέραν. Ἀντιθέτως, λέγονται δάνεια καὶ ὄχι δωρεαὶ ἀνοικοδομήσεως. Τὸ ἴδιον ἀκριβῶς καὶ ἡ Τράπεζα Εἰσαγωγῶν καὶ Ἐξαγωγῶν, ἡ ὁποία ἐγένετο διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν, διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν χωρῶν τῶν ἀπελευθερουμένων, διὰ τὴν ἀνοικοιδόμησίν των, δὲν πρόκειται νὰ τὰ εἰσπράξῃ. Τόσον δὲ βέβαιον εἶναι αὐτό, ὥστε ἱδρύεται μὲ τὴν περίφημον συμφωνίαν τοῦ Μπρέττον–Γιάντς ἢ Διεθνὴς Τράπεζα, εἰς τὴν ὁποίαν μετέχει ἡ Ἀμερικὴ δι’ εἰδικῆς εἰσφορᾶς, χωρὶς ἡ νέα αὐτὴ Τράπεζα νὰ ἀναλαμβάνῃ καὶ τὸ χαρτοφυλάκιον τῶν ὑποχρεώσεων τῆς Τραπέζης Εἰσαγωγῶν καὶ Ἐξαγωγῶν. Αὐτὸς ὁ ὀργανισμὸς θὰ κρίνῃ μὲ κριτήρια Τραπεζιτικά. Καὶ πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι καὶ τὰ δάνεια αὐτὰ θὰ ἀκολουθήσουν τὴν τύχην τῶν δανείων, περὶ δανεισμοῦ καὶ ἐκμισθώσεως καὶ θὰ ἀποτελέσῃ δευτέραν πολιτικὴν μυωπίαν ἡ ὁποία θὰ εἶναι ἐπικίνδυνος διὰ τὰ συμφέροντα τῆς Ἑλλάδος, ἐὰν ἐπιστεύαμεν ὅτι δὲν πρέπει νὰ δανεισθῶμεν ἀπὸ τὴν Τράπεζαν εἰσαγωγῶν–ἐξαγωγῶν διότι θὰ κληθῶμεν μίαν ἡμέραν νὰ πληρώσωμεν τὸ τοκοχρεωλύσιον.

§88Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Τὸ ἐτόνισα ἐπιμένω, καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, κ. συνάδελφε, ὅτι πρέπει ρητῶς καὶ σαφῶς νὰ προβληθῇ ἡ ἀξίωσίς μας τῆς ἀνοικοδομήσεως δι’ οἰκονομικῶν μέσων, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ ἐπιστραφοῦν καὶ τὰ ὁποῖα μᾶς ἀνήκουν, ὡς ἐλάχιστον δικαίωμα τῶν μεγάλων θυσιῶν ποὺ ὑπέστημεν διὰ τὸν συμμαχικὸν ἀγῶνα, καὶ ποὺ μᾶς περιήγαγον, ὡς ἐξέθεσα, εἰς ἀπόλυτον ἀδυναμίαν, νὰ φέρωμεν τὸ βάρος τῆς ἀνασυγκροτήσεώς μας. Τὸ πρόβλημα πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ ριζικά. Δὲν προτείνω νὰ ἀποκρούσωμεν οἱανδήποτε προκαταβολήν, ἔστω καὶ ὑπὸ μορφὴν δανείου’ ὀφείλομεν ὅμως νὰ δηλώσωμεν εἰλικρινῶς, καὶ εὐθέως, ὅτι ἡ οἰκονομία μας δὲν ἔχει τὰ μέσα νὰ ἐξυπηρετήσῃ. Πάντως ἡ Τράπεζα ἀνοικοδομήσεως, ἀφοῦ εἰς τὴν διάταξιν τοῦ καταστατικοῦ χορηγεῖ δάνεια, κατόπιν ἐξακριβώσεως, ἡ δανειζομένη χώρα εἶναι εἰς θέσιν νὰ τὰ ἐπιστρέψῃ.

§89Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἡ συζήτησις, τὴν ὁποίαν προεκάλεσεν ὁ συνάδελφος Γαρουφαλιᾶς, ὅσον ἀφορᾷ, ποῖα δάνεια προβλέπονται ἐπιστρεπτέα καὶ ποῖα ὄχι, δὲν νομίζω, ὅτι ἀπὸ ἀπόψεως πολιτικῆς τακτικῆς εἶναι πολὺ ἐπιτυχημένη. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχομεν νὰ κάμωμεν, εἶναι ὅπως τὸ ἔθεσεν ὁ κ. Βαρβούτης. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἐπικίνδυνον, εἶναι τὸ νὰ περιμένωμεν, ἐὰν πραγματοποιηθῇ ἡ συμφωνία τοῦ Λονδίνου διὰ τὴν Τράπεζαν Ἀνασυγκροτήσεως, εἰς τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ συμμετάσχωμεν εἰς τὴν ἵδρυσιν της καὶ ἡμεῖς οἱ ἴδιοι δεδομένου ὅτι τὸ ζήτημα μας πρέπει νὰ λυθῇ ἐνωρίτερον καὶ δι’ ἄλλων τρόπων.

§90Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μοῦ ἔκαμεν μίαν σύστασιν, ἔχω νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὰ ἑξῆς: ὅτι ἐὰν δὲν εἶχε προηγηθῆ ἕνα σφάλμα τὸ ὁποῖον ἐπλήρωσεν ἡ Ἑλλὰς θὰ εἶχε δίκαιον, ἀλλὰ ἔχει προηγηθῆ ἓν βαρύτατον σφάλμα καὶ εἶσθε δυὸ μῆνες εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ δὲν κατωρθώσατε οὔτε 25.000.000 νὰ ρευστοποιήσητε, οὔτε νὰ λάβητε δάνειον ἀπὸ τὴν Τράπεζαν Εἰσαγωγῶν–Ἐξαγωγῶν, ἐνῷ αὐτὴ ἔχει ὅλην τὴν διάθεσιν νὰ δώσῃ δάνειον εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§91Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὁμολογῶ ὅτι δὲν ἀντιλαμβάνομαι ἐδῶ τὴν διακοπὴν καὶ τὴν μομφὴν ὅτι δὲν κατωρθώσαμε νὰ ρευστοποιήσωμε τὰ 25 ἑκατομμύρια δολλαρίων. Ἀκριβῶς αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου. Εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἔκαμα ἔκκλησιν λέγων ὅτι πρέπει νὰ ψηφίσωμεν τὸ ταχύτερον τὸ Νομοσχέδιον ἀκριβῶς διὰ νὰ στραφῶμεν πρὸς τὴν Τράπεζαν Ἐξαγωγῶν–Εἰσαγωγῶν τῆς ὁποίας ὁ βίος δὲν θὰ εἶναι μακρύτερος τοῦ 1946. Ἐὰν δὲν ἐνθυμῆται αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ὁ κ. συνάδελφος ὀφείλω, νὰ τοῦ τὸ ὑπενθυμίσω. Ἀλλ’ ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὑπάρχει πολὺς φόβος ὅτι δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀπευθυνθῶμεν πρὸς τὴν ἐν λόγῳ Τράπεζαν. Δὲν ἔχομεν τίποτε νὰ ὠφεληθῶμεν μὲ τὸ σύστημα τῶν πινάκων, διότι μὲ τὸ σύστημα τοῦτο οὔτε τὰ 25 ἑκατομμύρια οὔτε ἕτερα ἑκατομμύρια θὰ κατορθώσωμεν νὰ λάβωμεν, χρειάζεται ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς νὰ ὀργανωθῇ τὸ ταχύτερον, διότι μόνον μὲ τὴν ἐργασίαν αὐτοῦ θὰ ἐμφανισθῶμεν ἐνώπιον τῆς Τραπέζης. Τώρα τὸ ἐὰν θὰ τὰ πληρώσωμεν ἢ ὄχι αὐτὰ ποῦ ζητοῦμεν αὐτὸ εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. (Χειροκροτήματα).

§92Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Τὸν Ὀργανισμὸν τὸν ὁποῖον ζητεῖ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ θὰ τὸν ψηφίσωμεν πολὺ εὐχαρίστως. Ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἐξαρτᾶται νὰ τὸν γονιμοποιήσῃ, θὰ ἤθελα ὅμως ἡ Βουλὴ νὰ μὴ ἀποχωρισθῇ ἐν σιγῇ τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ, ἀλλὰ ψηφίζουσα τοῦτο νὰ διακηρύσσῃ τὴν πραγματικότητα, ὅτι ἡ Ἑλλὰς κατόπιν τῶν κολοσσιαίων καταστροφῶν ποὺ ἔχει ὑποστῆ διὰ τὴν Συμμαχικὴν ὑπόθεσιν εὑρίσκεται εἰς ἀδυναμίαν νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἀνασυγκρότησίν της δι’ ἰδίων οἰκονομικῶν μέσων καὶ νὰ προβάλῃ ὡς ἐθνικὴν διεκδίκησιν ὑπαγορευομένην ἀπὸ τὴν ἀνάγκην εἰς τοὺς θείους καὶ ἀνθρωπίνους νόμους, τὸ αἴτημα νὰ λάβῃ παρὰ τῶν Μεγάλων Συμμάχων τὰ οἰκονομικὰ μέσα τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῶν ἐρειπίων της χωρὶς ταῦτα νὰ ἐπιβαρύνουν τελικῶς αὐτούς, ἀλλὰ τοὺς λαοὺς τοῦ Ἄξονος καὶ τῶν δορυφόρων του, οἱ ὁποῖοι ἐπέφεραν τὰς καταστροφὰς εἰς τὴν χώραν μας. Οἱ Σύμμαχοι οἱ ὁποῖοι θὰ ρυθμίσουν τὴν τύχην τοῦ κόσμου δέν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγνοήσουν τὴν δικαίαν αὐτὴν ἀξίωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Προτείνω λοιπὸν καὶ ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ ἀποδεχθῇ νὰ συνοδευθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου, μὲ εἰδικὸν ψήφισμα, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ προβάλλεται ἡ ἀνωτέρω, οἰκονομικὴ διεκδίκησις τῆς Ἑλλάδος πρὸς τοὺς Μεγάλους Συμμάχους καὶ εἰς τὸ ὁποῖον νὰ τονίζηται, ὅτι ἡ Ἑλλάς, ἡ ὁποία διαθέτει διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τὸν μόχθον τῶν ὑποσιτιζομένων τέκνων της δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ τὴν πραγματοποιήσῃ, διότι δὲν ἔχει τὰ πρὸς τοῦτο οἰκονομικὰ μέσα. Πιστεύω, ὅτι ἐὰν προβληθοῦν αἱ οἰκονομικαὶ μας διεκδικήσεις κατὰ τὸν ἁρμόζοντα σταθερὸν καὶ ἀξιοπρεπῆ τρόπον, οἱ Μεγάλοι Σύμμαχοί μας δὲν θὰ ἀρνηθοῦν νὰ ἐκπληρώσουν ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας ἄλλως ἀνέλαβον καὶ διὰ τοῦ Χάρτου τοῦ Ἀτλαντικοῦ. Ὅταν ὁ ἀείμνηστος Ροῦσβελτ καὶ ὁ Τσῶρτσιλ εἰς τὸν Ἀτλαντικὸν διεκήρυξαν ὅτι εἷς ἐκ τῶν σκοπῶν τοῦ πολέμου εἶναι νὰ δώσουν εἰς τοὺς Λαοὺς μετὰ τὸν πόλεμον τὰ μέσα νὰ ζήσουν μὲ τὴν ἐργασίαν καὶ νὰ ἀνυψώσουν τὸ βιοτικόν των ἐπίπεδον, ὅταν ἐξήγγειλαν εἰς τὸν κόσμον μαζὶ μὲ τὴν τρίτην Μεγάλην Σύμμαχον τὴν Ρωσίαν, τὴν ἀρχὴν «τῆς ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τὴν ἔνδειαν» δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφήσουν τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν μετὰ τὸν νικηφόρον Πόλεμον εἰς τὴν οἰκτρὰν κατάστασιν τῆς δυστυχίας καὶ τὸν ἐρειπίων, τὰ ὁποῖα προεκάλεσαν οὗτοι. Πρέπει νὰ ἐξαγγελθῇ ὁμοφώνως ἡ ἀξίωσις αὐτὴ ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν διότι ἡ Ἑλλὰς ἐδόθη μὲ ὅλην τὴν ψυχήν της ὁλοκαύτωμα εἰς τὸν ἀγῶνα ὑπὲρ τῶν δημοκρατικῶν ἐλευθεριῶν, ἐξῆλθεν ἀπὸ αὐτὸν κατεστραμμένη καὶ ἔχει τοὐλάχιστον ἴσα δικαιώματα εἰς τὴν ζωὴν μὲ τοὺς εὐημεροῦντας καὶ πλουσίους λαοὺς τῆς Νοτιοανατολικῆς Εὐρώπης (Χειροκροτήματα).

§93Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἀντίρρησιν νὰ διατυπωθῇ μία τοιαύτη εὐχὴ πρὸς τοὺς Συμμάχους.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κάντζιας ἔχει τὸν λόγον.

§95Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον ἔδωσεν ἀφορμὴν εἰς μίαν εὐρυτέραν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ὅλης ἀνασυγκροτήσεως καὶ ἀνοικοδομήσεως τῆς Ἑλλάδος. Κατὰ τὴν γνώμην μου, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν δίδει αὐτὴν τὴν ἀφορμήν. Τὸ μέγα πρόβλημα τῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ ἀνοικοδομήσεως θὰ ἔπρεπε νὰ συζητηθῇ ὅταν τὰ σχετικὰ νομοσχέδια διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν, τὴν στέγασιν καὶ τὴν ἀνοικοδόμησιν θὰ ἐτίθεντο ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς. Διότι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν ἔρχεται παρὰ ἔπειτα ἀπὸ μίαν καθυστέρησιν δύο ἐτῶν νὰ συμπληρώσῃ ἕνα κενόν, ἕνα συντονισμὸν τοῦ προγράμματος τῶν ἀναγκῶν τῆς χώρας, τῶν ἀναγκῶν, αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργήθησαν ἀπὸ τὰς καταστροφὰς τοῦ πολέμου καὶ τὴν κατοχὴν τῶν πέντε μαύρων ἐτῶν. Κύριοι βουλευταί, ὅσοι παρηκολούθησαν κατὰ τὴν περίοδον αὐτήν, τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον τὰ διάφορα προγράμματα καὶ οἱ διάφοροι πίνακες ὑπεβάλλοντο εἰς τὸ ἐξωτερικόν, πίνακες οἱ ὁποῖοι ἐνδιέφερον καὶ εἶχον σχέσιν μὲ τὰ ἐφόδια καὶ μὲ τὰς ἀπαραιτήτους πρώτας ὕλας, διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τοῦ τόπου, θὰ ἠσθάνοντο ἄμεσον καὶ ἀπόλυτον τὴν ἀνάγκην, διὰ τὴν δημιουργίαν ἑνὸς τοιαύτης φύσεως ὀργανισμοῦ. Ἀπὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους, αἱ διάφοροι ὑπηρεσίαι τῶν ξένων δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι ἔφθασαν εἰς τὴν Ἑλλάδα διὰ νὰ μελετήσουν τὸ ζήτημα τῆς ἀνασυγκροτήσεώς της, ἀπηυθύνοντο πότε εἰς τὸν ἕνα ὀργανισμόν, πότε εἰς τὴν μίαν ὑπηρεσίαν καὶ πότε εἰς τὴν ἄλλην, διὰ νὰ κατορθώσουν νὰ συλλέξουν τὰ ἀπαραίτητα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀπετέλουν τὴν βάσιν καὶ τὸ πρόγραμμα τῶν ἐφοδίων, τῶν ὁποίων εἶχεν ἀνάγκην ἡ χώρα, διὰ νὰ ἐνισχύσῃ τὴν Ἐθνικήν της οἰκονομίαν καὶ νὰ τὴν ἀνορθώσῃ ἀπὸ τὰς καταστροφάς. Δυστυχῶς, ὅλαι αὐταὶ αἱ διδόμεναι πρὸς τὰς συμμαχικὰς ὑπηρεσίας πληροφορίαι ἀλληλοσυνεκρούοντο εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν ἐν τέλει νὰ ἐξαχθῇ οὐδὲν συμπέρασμα, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀνάγκας τὰς σχετικὰς μὲ τὴν ἐπούλωσιν τῶν πληγῶν καὶ τὴν ἐπανόρθωσιν τῶν ἐκ τοῦ πολέμου καταστροφῶν ὡς καὶ μὲ τὰς ἀνάγκας ἐκείνας ποὺ εἶχον σχέσιν μὲ τὴν ἀξιοποίησιν τῶν πλουτοπαραγωγικῶν δυνάμεων τῆς χώρας. Ἐνθυμοῦμαι, πρὸ 1½ ἔτους, ὅτι εἷς ἀνώτερος παράγων τῆς Οὔνρρα μὲ ἐπεσκέφθη καὶ μοῦ ἐζήτησε, κατὰ τὴν γνώμην μου, ποῖα σχετικὰ ἐφόδια θὰ ἔπρεπε νὰ προταχθοῦν κατὰ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν διαφόρων ὑλῶν, διὰ νὰ ἐπουλωθοῦν αἱ πρῶται ἄμεσοι πληγαί, τὰς ὁποίας μᾶς ἤνοιξεν ὁ πόλεμος καὶ ἡ κατοχή. Ὅταν τοῦ ἔδωσα τὸν σχετικὸν κατάλογον, μοῦ εἶπεν, ὅτι εἶναι ὁ 25ος κατάλογος, τὸν ὁποῖον ἔχομεν καὶ ὁ ὁποῖος εἶναι τελείως διάφορος ἀπὸ τοὺς ἄλλους ποὺ εἶχεν. Μάλιστα δέ, μοῦ ἐτόνισεν, ὅτι εἶναι καταπληκτικόν, πῶς εἰς τὴν χώραν σας δὲν κατωρθώθη νὰ γίνῃ μία συντονισμένη προσπάθεια, διὰ νὰ τακτοποιηθοῦν αἱ ἀνάγκαι τῆς χώρας καὶ νὰ προταχθῇ κοινὴ ἡ βοήθεια κατὰ τρόπον ὀρθολογιστικόν. Παρῆλθεν χρόνος πολὺς καὶ αἱ διάφοροι κρατικαὶ ὑπηρεσίαι ἐνδιαφερόμεναι καὶ μόνον διὰ τὸν τομέα τὸν ἰδικόν των, ὑπέβαλλον τὰς διαφόρους αὐτῶν προτάσεις κατὰ τρόπον ἐντελῶς ἀνεξάρτητον, ἀπὸ τὰς σκέψεις τῶν ἄλλων ὑπηρεσιῶν. Κατήντησε δὲ ὥστε νὰ πλημμυρήσῃ ὁ λιμὴν τοῦ Πειραιῶς καὶ ὅλαι αἱ ἀποθῆκαι τῆς Οὔνρρα καὶ τῶν ἄλλων ὑπηρεσιῶν ἀπὸ ἀγαθά, τὰ ὁποῖα, κατὰ μέγα ποσοστόν, δὲν εἶναι χρήσιμα εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν καὶ τὴν Ἑλληνικὴν βιομηχανίαν. Τοιαύτη σπατάλη δυνάμεων, ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε, δὲν εἶναι συγχωρητέα εἰς τὰς δυσκόλους στιγμάς, τὰς ὁποίας διέρχεται ὁ τόπος μας, εἰς τὴν κρίσιμον περίοδον, τὴν ὁποίαν διέρχεται ἡ οἰκονομία μας. Κατέστη, λοιπόν, ἀναγκαία ἀπὸ πολλοῦ χρόνου, ἡ ἀνάγκη δημιουργίας ἑνὸς ὀργάνου, τὸ ὁποῖον θὰ συντόνιζε τὰς διαφόρους ἀπαιτήσεις τῆς οἰκονομίας καὶ τῆς βιομηχανίας τὰς προελθούσας ἐκ τῶν καταστροφῶν. Τὸ ὄργανον αὐτό, νομίζω, ὅτι πρόκειται νὰ δημιουργήσῃ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον δὲν εἶναι νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἱδρύει ἕνα αὐτόνομον καὶ αὐτοτελῆ ὀργανισμόν, ὁ ὁποῖος θὰ δράσῃ ἐκτὸς τῆς Κυβερνητικῆς πολιτικῆς, εἶναι καθαρῶς ἕνα ὄργανον γνωμοδοτικὸν εἰς χεῖρας τοῦ Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ γίνῃ οὐδεμία τροποποίησις ὅσον ἀφορᾷ τὰς διατάξεις τῆς συνθέσεως τοῦ συμβουλίου. Τὸ συμβούλιον τοῦ ἐν λόγῳ ὀργανισμοῦ πρόκειται νὰ εἶναι μία μοναδικὴ γνωμοδοτικὴ ἐπιτροπὴ καὶ θὰ ἠμποροῦσαν ὡς ἐπιτροπὴ μάλιστα νὰ συσταθῇ παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Πράγματι, ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ τὴν εὐθύνην τῆς ἐκλογῆς τῶν προσώπων, ἐφ’ ὅσον ὁ ὀργανισμὸς θὰ ἀποτελῇ ἕνα γνωμοδοτικὸν ὄργανον εἰς χεῖρας του. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου, νομίζω, ὅτι κατόπιν τῆς τροποποιήσεως, τὴν ὁποίαν ὑπέστη ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, δὲν πρέπει νὰ ζητηθῇ ἄλλη τροποποίησις, διότι ὡρισμέναι φράσεις, αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦν παρεξηγήσεις ἐξηλείφθησαν. Θὰ ἤθελον, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, τὸ ἄρθρον 3, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ διατυπωθῇ οὕτω: «... (ἀναγινώσκει)...».

§96Χ. ΛΑΔΑΣ. Εἶναι ἕνας ἠθικὸς φραγμός.

§97Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Πάντως οὐσιαστικὴν σημασίαν δὲν ἔχει καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει οὐσιαστικὴν σημασίαν θὰ εἶναι προτιμότερον νὰ διαγραφῇ. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐὰν μείνῃ, δὲν θὰ ἀποδώσῃ τίποτε, θὰ ἐπέρχεται ἡ καθυστέρησις τῶν ἀποφάσεων καὶ θὰ μετατίθεται ἡ εὐθύνη εἰς τοὺς ὤμους τοῦ Συμβουλίου. Ἐγὼ θέλω ἡ εὐθύνη νὰ βαρύνῃ πλήρως τὸν Ὑπουργόν. Θὰ ἤθελον πρὶν τελειώσω, διότι δὲν πρόκειται νὰ σᾶς ἀπασχολήσω περισσότερον, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω ὅτι εἶναι ἀνάγκη, τὸ συντομώτερον, κ. Ὑπουργέ, νὰ καταρτισθῇ τὸ σχέδιον καὶ ἰδίως τὸ σχέδιον τῆς ἀνορθώσεως τῶν λιμένων καὶ τῆς τακτοποιήσεως τῶν συγκοινωνιῶν. Ἐπιμένω ἐπὶ τῆς ταχυτάτης ἀνορθώσεως τῶν λιμενικῶν ἐγκαταστάσεων τῆς Ἑλλάδος. Ἄνευ τῆς ὀργανώσεως τῶν συγκοινωνιῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιμένωμεν ταχεῖαν τὴν τακτοποίησιν τῆς στεγάσεως. Τὸ ζήτημα τῆς στεγάσεως, δεδομένου ὅτι πρόκειται περὶ περιοχῶν ἀπομεμακρυσμένων ἀπὸ τοῦ κέντρου, θὰ ἐξυπηρετηθῇ ἐὰν πρῶτον τακτοποιηθοῦν τὰ συγκοινωνιακὰ μέσα καὶ οἱ λιμένες. Ἔχω τὴν πληροφορίαν, τὴν θλιβερὰν πληροφορίαν, ὅτι ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ὁδοποιΐας, κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, δὲν πρόκειται νὰ τεθῇ εἰς τὴν πρώτην σειρὰν τῶν ἔργων τῆς ἀνορθώσεως. Μεταξὺ ὅλων τῶν ὁδῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι ὑπὸ μελέτην, ὑπὸ κατασκευήν, μόνον ἡ ὁδὸς Ἀθηνῶν– Θεσσαλονίκης πρόκειται εἰς ὡρισμένα τμήματα νὰ ἐπισκευασθῇ κατὰ τρόπον ἀνεκτόν. Ὅλα τὰ ἄλλα ὁδικὰ δίκτυα ἀφίνονται δι’ εὐθετώτερον χρόνον, διότι τὰ οἰκονομικὰ μέσα, ὡς τουλάχιστον τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ὑποστηρίζει, δὲν τὸ ἐπιτρέπουν. Καὶ δὲν πρόκειται κατὰ τὸ τρέχον ἔτος νὰ ὑποστοῦν καμμίαν μεταβολήν. Ἐπίσης τὸ ζήτημα τῶν λιμένων, ἡ ἐπισκευὴ τῶν ὁποίων καὶ ἰδίως τοῦ λιμένος Πειραιῶς, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ τὸν λιμένα ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος, καθυστερεῖ κατὰ τρόπον τραγικόν. Καίτοι ἐδαπανήθησαν μέχρι σήμερον 1.800.000.000 δραχμῶν ἐλάχιστα τμήματα ἐπεσκευάσθησαν καὶ ταῦτα ἐντελῶς προχείρως. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὸν μηχανικὸν ἐξοπλισμὸν του μόνον καὶ μετὰ βίας κἄτι ἔγινεν, ἕνας–δύο γερανοὶ κατωρθώθη νὰ ἀντικατασταθοῦν καὶ μὲ κἄτι νέους γερανούς, τοὺς ὁποίους ἔφερεν ἡ Οὔνρρα, κατέστη δυνατὸν κἄπως νὰ συμπληρωθῇ ὁ μηχανικὸς ἐξοπλισμὸς τοῦ λιμένος. Τὸ ὅλον μηχανικὸν σύστημα τῶν ἐγκαταστάσεων τοῦ λιμένος εἶναι ἐντελῶς ἀνύπαρκτον καὶ ἀκατάλληλον καὶ συνεπῶς εἶναι ἀνάγκη ὅπως τὸ ζήτημα τοῦ λιμένος Πειραιῶς συμπεριληφθῇ μεταξὺ τῶν πρώτων ἔργων, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ θὰ θελήσῃ καὶ θὰ πρέπῃ νὰ προτάξῃ. Εἰς τὴν πρώτην σειρὰν ὁπωσδήποτε τῶν ἔργων πρέπει νὰ τεθοῦν τὰ λιμενικὰ ἔργα καὶ τὰ ὁδικὰ ἔργα. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς χρηματοδοτήσεως καὶ ἀνασυγκροτήσεως τῆς Ἑλλάδος, δὲν νομίζω, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι ὥρα νὰ συζητηθῇ. Ὁ τρόπος τῆς χρηματοδοτήσεως καὶ ἀνασυγκροτήσεως θὰ πρέπει νὰ συζητηθοῦν εἰς ἄλλην συνεδρίασιν, ὅταν θὰ τεθοῦν ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς τὰ σχετικὰ νομοσχέδια. Ἕνα μόνον ἔχω νὰ παρακαλέσω, ὅτι τὸ ψήφισμα τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ προλαλήσας συνάδελφος, πρὸς τοὺς Μεγάλους Συμμάχους, ὅτι εἶναι ἀνάγκη ἡ ἀνασυγκρότησις τῆς Ἑλλάδος νὰ γίνῃ ἀπὸ οἰκονομικὰς δυνάμεις τῶν Συμμάχων ὑπὸ τὴν μίαν ἢ τὴν ἄλλην μορφήν, θὰ πρέπει νὰ γίνῃ, ἀλλὰ νὰ μὴ γίνῃ ἐξ ἀφορμῆς τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἀλλὰ νὰ γίνῃ ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς ἀναχωρήσεως τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Αὐτὸ νομίζω ὅτι θὰ ἔχῃ μεγαλυτέραν ψυχολογικὴν ἀπήχησιν καὶ ἐπίδρασιν εἰς τὰς Κυβερνήσεις τῶν Συμμάχων Δυνάμεων, ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ τὰς ἐπισκεφθῇ ὁ κ. Πρωθυπουργός. Ἐλπίζω καὶ εὔχομαι τὸ πρῶτον αὐτὸ νομοσχέδιον, νὰ γίνῃ ἀπαρχὴ ἑνὸς νέου δρόμου, μιᾶς νέας περιόδου πραγματικῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς Ἑλλάδος, διότι σήμερον δυστυχῶς ἡ ἀνασυγκρότησις τῆς Ἑλλάδος δὲν εὑρίσκεται οὔτε θεωριτικῶς εἰς τὴν ἀρχὴν της καὶ ἂς ἐλπίσωμεν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θὰ ἀνοίξῃ νέον δρόμον, νέαν περίοδον εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Χώρας. (Χειροκροτήματα).

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαδημητρίου ἔχει τὸν λόγον.

§99Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Εἶναι γνωστόν, κύριοι Βουλευταί, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐγνώρισε καὶ τὰς ἐκ τούτων συμφορὰς ἀναμφισβητήτως. Ὁ τελευταῖος ὅμως πόλεμος ὑπερβάλλει, πάντας τοὺς ἄλλους πολέμους ἀπὸ ἀπόψεως συμφορῶν, ἀπὸ ἀπόψεως ἐρειπίων, ἀπὸ ἀπόψεως δυστυχίας, καὶ ἡ δυστυχία, ἡ ὁποία κατέλαβε τὸν ὡραῖον καὶ ἀνδρεῖον Ἑλληνικὸν λαόν. Ὀφείλω νὰ τονίσω, διὰ νὰ εἶμαι ἀκριβής, ὅτι μόνον εἰς τὴν περιφέρειαν Ἀργολιδοκορινθίας ἑβδομήκοντα (70) χωριὰ κατεστράφησαν ὑπὸ τῶν κατακτητῶν καὶ τοὺς συνεπικούρους αὐτοῦ Ἐλασίτας. Ὁ κόσμος αὐτὸς παραμένει εἰς τὰ σπήλαια καὶ τὰς τρώγλας, καὶ ἀναμένει νὰ μάθῃ, ἐὰν κατὰ τὸν προσεχῆ χειμῶνα θὰ ζήσῃ εἰς τὰ σπήλαια καὶ τὰ ρέμματα. Εἶναι ὅμως ἀναμφισβήτητον, ὡς ἔχομεν καθῆκον νὰ τονίσωμεν, ὅτι αἱ δυνάμεις τοῦ Ἔθνους εἶναι ἐξαιρετικῶς μικραί. Ἡ ἀνόρθωσις τῶν ζημιῶν τούτων εἶναι ἀπαραίτητον νὰ γίνῃ διὰ βοηθείας ἔξωθεν διδομένης καὶ μάλιστα ἐξ ἐκείνων, πρὸς τοὺς ὁποίους μεγίστας ὑπηρεσίας προσέφερεν ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ὁποῖος ἀπεδύθη εἰς τὸν τιτάνιον τοῦτον ἀγῶνα τῆς διεθνοῦς ἐλευθερίας ὁ λαὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος δὲν ἐτρόμαξεν ἀπὸ τὸν χάλυβα καὶ τὸν σίδηρον. Ὁ λαὸς ἐκεῖνος ὁ ἀνδρεῖος καὶ γενναῖος εἰς τὴν ψυχήν, ἀξιοῖ ἀπὸ ἐκείνους, μετὰ τῶν ὁποίων συνεπολέμησε νὰ δώσουν τὴν ὕλην καὶ τὰ μέσα, διὰ νὰ ἀνορθωθῇ, ὅταν ὅλος ὁ κόσμος ἐκλυδωνίζετο ἀπὸ τὴν φοβερὰν ἐκείνην ἰσχὺν τοῦ ἄξονος, ὁ ὁποῖος ἔζησε μακρὰν τῶν ἀρχῶν τοῦ Χριστιανισμοῦ καὶ τῆς δικαιοσύνης τῶν ἀνθρώπων, οἱ Ἕλληνες πρῶτοι ἦσαν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀπεδύθησαν εἰς τὸν ἀγῶνα τοῦτον. Ἀλλὰ διὰ νὰ γίνῃ τοῦτο, εἶναι ἀπαραίτητον, ὁμολογουμένως, τὸ ζήτημα αὐτὸ ν’ ἀποτελέσῃ, ἀντικείμενον ἰδίας ἐρεύνης, ἀλλὰ καὶ μελέτης ἐν ταυτῷ. Διὰ τοῦτο τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον προβλέπει τὴν συγκρότησιν καὶ τὴν σύστασιν ὀργανισμοῦ μελέτης καὶ προγράμματος, παρ’ ἀνθρώπων εἰδικῶν, νομίζω ὅτι ἀποτελεῖ, ὅτι τὸ ὀρθόν, ὅτι τὸ δίκαιον, ὅτι τὸ ἐνδεδειγμένον, καθ’ ὅσον δὲν ἔχει ἄλλον σκοπόν, παρὰ χαρακτῆρα γνωμοδοτικόν, διὰ νὰ τὸ ἐμφανίσωμεν εἰς τοὺς Συμμάχους μας, οἵτινες ἀνεγνώρισαν τὴν ὑποχρέωσίν των, νὰ ἐνισχύσουν τὴν χώραν μας, διὰ νὰ ἐμφανίσωμεν ἕνα πρόγραμμα ὀρθὸν καὶ μελετημένον, εἰς τρόπον ὥστε νὰ τοὺς πείσωμεν, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν εἶναι τὸ δίκαιον, τὸ κατατεῖνον εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ σκοποῦ, τὸ ὁποῖον τάσσουν, διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ λαοῦ ἐκείνου, πρὸς τὸν ὁποῖον ὁμολογοῦν ἑαυτοὺς ὡς ὑποχρεωμένους. Ἐάν, κύριοι βουλευταί, δὲν ἐμφανίσωμεν τὸ πρόγραμμα τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἐγγυᾶται τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἀκριβῶς τὸ εἰσηγήθη ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν ἐκεῖνο, πρὸς τὸ ὁποῖον πιστεύομεν καὶ διὰ τὸ ὁποῖον δικαιούμεθα καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ὑπάρξουν ἔτη πολλά, κατὰ τὰ ὁποῖα ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θὰ ζῇ εἰς τὰς τρώγλας καὶ τὰ σπήλαια, ὡς ἀκριβῶς ζῇ ὁ κόσμος ἐκεῖνος, τοὐλάχιστον, τῆς Ἀργολιδοκορινθίας, ἐκ τῆς ὁποίας ὁρμῶμαι καὶ τῆς ὁποίας τὰς ἀνάγκας γνωρίζω. Ἐπειδὴ τὸ ζήτημα τοῦτο ἐξητάσθη καὶ δὲν νομίζω, ὅτι οἱ μακροὶ λόγοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τοποθετοῦν τοῦτο, φρονῶ ὅτι πρέπει ὅλοι οἱ βουλευταί, νὰ ψηφίσουν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, διὰ νὰ εἴμεθα σύμφωνοι πρὸς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλει ὁ ἀτυχής, ἀλλὰ γενναῖος καὶ ἀνδρεῖος Ἑλληνικὸς λαός. (Χειροκροτήματα).

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπερνίτσας ἔχει τὸν λόγον.

§101Ι. ΜΠΕΡΝΙΤΣΑΣ. Θὰ ἦτο παράλειψις ἐπιβεβλημένου καθήκοντος, ἐὰν σήμερον δὲν μετέφερον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὰ αἰσθήματα ἀπολύτου ἱκανοποιήσεως μιᾶς μεγάλης τάξεως τοῦ ἐργαζομένου λαοῦ, ἤγουν τῆς τάξεως τῶν ἐπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν, διότι εἰσάγεται πρῶτον τὸ νομοσχέδιον τῆς ἀνορθώσεως τοῦ τόπου. Οἱ ἀγῶνες τῆς τάξεως αὐτῆς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἀνορθώσεως τοῦ τόπου εἶναι γνωστοί. Εἶναι γνωστόν, ὅτι πρὸ ἑνὸς ἀκριβῶς ἔτους, ὅταν ὁλόκληρος ὁ ἑλληνικὸς λαὸς ἀνέμενε τὴν σωτηρίαν του ἀπὸ ἕνα μεγάλον, ὡς ἐφαντάζετο μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, οἰκονομολόγον, ἀπὸ ἕνα, εἰς τὸν ὁποῖον εἶχεν ἐμπιστευθῆ καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς τὴν οἰκονομικὴν ἐκπροσώπησιν τοῦ τόπου εἰς τὸ ἐξωτερικόν, εἰς τὸν κ. Βαρβαρέσσον. Ὁποία ὅμως ἡ διάψευσις τῶν ἐλπίδων τῶν ἐργαζομένων, ὅταν ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἠθέλησε νὰ τονίσῃ ἀπὸ τῆς θέσεως τοῦ ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἦτο δυνατὸν ἡ ἀνασυγκρότησις τοῦ τόπου νὰ στηριχθῇ μόνον εἰς τὰς οἰκονομικὰς δυνάμεις τοῦ τόπου. Αὐτὸ ἠνάγκασε τότε ὁλόκληρον τὸν ἐργαζόμενον κόσμον νὰ ἐξεγερθῇ καὶ νὰ τονίσῃ, ὅτι ἡ ἀνασυγκρότησις τοῦ τόπου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στηριχθῇ ἀπολύτως εἰς τὰς Ἑλληνικὰς δυνάμεις, ἀλλ’ ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ βοηθήσουν εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν τοῦ τόπου οἱ Μεγάλοι μας Σύμμαχοι. Εἶναι δυστύχημα διὰ τὸν τόπον, ὅτι οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι διεχειρίσθησαν τὰ οἰκονομικὰ τοῦ τόπου δὲν ἔζησαν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς ἐδῶ, διὰ νὰ πιστεύσουν εἰς τὰς πραγματικάς, τὰς μεγάλας καταστροφὰς τὰς ὁποίας ὑπέστη ὁ τόπος αὐτός. Ἡμεῖς φρονοῦμεν, ὅτι οἱ μεγάλοι μας Σύμμαχοι οὐδεμίαν εὐθύνην φέρουν, διότι ἡμεῖς δὲν κατωρθώσαμεν νὰ τοὺς πείσωμεν περὶ τῶν πραγματικῶν ἀναγκῶν μας, διότι οὐδεὶς ἀπολύτως ἠσχολήθη ἐμπεριστατωμένως εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτὸ καὶ εἶναι γνωστὸν πῶς, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ Βαρβαρέσσου εἶχε παρασυρθῆ καὶ ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις καὶ ἐδήλωνε τότε ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ μέγας φιλέλλην κ. Μπέβιν τὰς γνωστὰς δηλώσεις, αἱ ὁποῖαι προεκάλεσαν τὰ δικαιολογημένα παράπονα ὅλου τοῦ ἐργαζομένου λαοῦ τῆς χώρας. Ἡμεῖς φρονοῦμεν ἀδιστάκτως, ὅτι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐξακολουθήσῃ νὰ ἐμπιστεύεται τὴν διαχείρησιν τῶν οἰκονομικῶν ζητημάτων τοῦ τόπου εἰς τοὺς μέχρι τοῦδε διαχειρισθέντας αὐτά, ἀσφαλῶς θὰ ἀποτύχῃ. Διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν, πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ ἀντικατασταθῇ ἀπαραιτήτως ὁ Βαρβαρέσσος ἀπὸ τὴν ἐκπροσώπησιν τῆς χώρας μας εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§102ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν τὴν ἐκπροσωπεῖ πλέον.

§103Ι. ΜΠΕΡΝΙΤΣΑΣ. Εἶναι ὅμως εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος.

§104Λ. ΙΑΣΩΝΙΔΗΣ. Ἐξελέγη ὡς εἷς τῶν 12 Διευθυντῶν.

§105Ι. ΜΠΕΡΝΙΤΣΑΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ἔχομεν νὰ κάμωμεν ὡρισμένας παρατηρήσεις καὶ εἰδικώτερον ἐπὶ τῆς συγκροτήσεως τῆς 15μελοῦς Ἐπιτροπῆς: Ἐπιθυμοῦμεν εἰς τὴν 15μελῆ Ἐπιτροπὴν νὰ συμπεριληφθοῦν καὶ τρεῖς ἐκπρόσωποι τῶν τάξεων, οἱ ὁποῖοι θὰ κατορθώνουν ἑκάστοτε νὰ προσγειώνουν εἰς τὴν πραγματικότητα τοὺς ἐπιστήμονας, διότι πρέπει νὰ τὸ τονίσωμεν, ὅτι ὁ ἐπιστημονικός μας κόσμος καὶ εἰδικώτερον οἱ ἐπιστήμονες ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐκλήθησαν καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν καὶ μετὰ ταῦτα ἐν τῷ Ἐσωτερικῷ νὰ κυβερνήσουν τὸν τόπον, ἅπαντες ἀπέτυχον.

§106Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Μὴ κάμνητε λόγον διὰ τὸ σύνολον. Ἐὰν θέλητε νὰ κάμητε λόγον εἰδικώτερον δι’ ἕνα, ὁ ὁποῖος ἔπληξε δι’ ἑνὸς νομοθετήματος τὴν τάξιν σας.

§107Ι. ΜΠΕΡΝΙΤΣΑΣ. Δὲν ἔπληξεν μόνον τὴν τάξιν μας, ἀλλὰ κατέστρεψεν τὸν τόπον.

§108Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὰ λέτε αὐτὰ διὰ τοὺς ἐπιστήμονας γενικῶς.

§109Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Ὄχι καὶ κατέστρεψεν τὸν τόπον.

§110Ι. ΜΠΕΡΝΙΤΣΑΣ. Ἡ πολιτικὴ τοῦ Βαρβαρέσσου ἐχρεωκόπησεν. Αὐτό, ἄλλως τε, ἐτονίσθη ἀπὸ ὅλους τοὺς ὁμιλητάς. Συμφωνοῦμεν, λοιπόν, ἀπολύτως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου καὶ εὐχόμεθα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως καταβάλῃ τὰς καταλλήλους ἐνεργείας, ἵνα τὸ ταχύτερον ἔλθουν αἱ ἀναμενόμεναι οἰκονομικαὶ βοήθειαι ἐκ μέρους τῶν μεγάλων μας Συμμάχων. (Χειροκροτήματα).

§111Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ποὺ δικαίως εἶπεν, ὅτι γίνεται κἄποια κωλυσιεργία, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Βεβαίως, δὲν πρόκειται περὶ ἐνσυνειδήτου κωλυσιεργίας, ἀλλὰ οἱ ρήτορες, οἱ ὁποῖοι λένε, βέβαια, ὡραῖα πράγματα, βγαίνουν ἀπὸ τὸ θέμα καὶ δὲν θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ τελειώσωμεν ποτὲ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον, πολὺ δικαίως, εἶναι ἀνάγκη τὸ ταχύτερον νὰ ψηφισθῇ.

§112ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ μάλιστα ἡ κωλυσιεργία γίνεται ἀπὸ τὴν Κυβερνητικὴν πλευράν.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Σακελλαρίου ἔχει τὸν λόγον.

§114Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Κύριοι βουλευταί, τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον πρόκειται ἡμῖν, σκοπεῖ τὴν λύσιν ἑνὸς προβλήματος, τοῦ σοβαρωτέρου προβλήματος, τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησε τὴν χώραν. Τὸ πρόβλημα τοῦτο ἔχει τρεῖς φάσεις. 1) τῶν μελετῶν, 2) τῆς ἐξευρέσεως τῶν πόρων καὶ 3) τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων. Τὸ πρόβλημα τῶν μελετῶν εἶναι καθαρῶς τεχνικόν. Ἀφορᾷ τὴν προμελέτην τὴν τεχνικὴν τῶν ἔργων καὶ κατὰ συνέπειαν πρέπει πρὸς ὑπολογισμὸν τῶν δαπανῶν αὐτῶν, πρέπει νὰ γίνῃ τεχνικὴ προμελέτη τῆς ἐκτελέσεως τούτων. Τὸ δεύτερον πρόβλημα εἶναι πολιτικόν, τῆς ἐξευρέσεως πόρων εἰς τὸ Ἐξωτερικόν, διὰ τὴν χρηματοδότησιν τῶν ἔργων καὶ τῆς ἐξευρέσεως πόρων εἰς τὸ Ἐσωτερικόν. Τὸ τρίτον εἶναι πάλιν τεχνικόν, τῆς ἐκτελέσεως τῶν λεπτομερειῶν τῶν ἔργων τούτων. Εἰς ἑκάστην φάσιν τῶν τριῶν αὐτῶν σταθμῶν, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ σχέδιον κατανομῆς τούτων καὶ προτεραιότητος καὶ δεύτερον, κατανομῆς τούτων κατὰ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν, οὕτως ὥστε νὰ δοθῇ ἱκανότης χρηματοδοτήσεως τῶν ἔργων πρὸς ἐπάρκειαν καὶ ἐξυπηρέτησιν τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον προτιθέμεθα. Ἐὰν ἀναπολήσωμεν τὴν φύσιν ὅλων αὐτῶν, βλέπομεν ὅτι τὸ ἔργον εἶναι πραγματικῶς τεράστιον, διότι ἐνδιαφέρει ὅλους τοὺς κλάδους τῆς οἰκονομικῆς μας ζωῆς. Πρῶτον εἶναι τὸ ζήτημα τῆς στεγάσεως, ἀστικῆς καὶ ἀγροτικῆς, καὶ δεύτερον τὸ ζήτημα τῶν ἐξυπηρετήσεων τῶν συγκοινωνιακῶν ὁδῶν, σιδηροδρόμων, λιμένων, ἐμπορικῆς ναυτιλίας, καὶ τρίτον τῆς ἀναπτύξεως τῶν παραγωγικῶν δυνάμεων τοῦ τόπου, γεωργικῶν, βιομηχανικῶν, εἰς τὸν βαθμὸν εἰς τὸν ὁποῖον τοὐλάχιστον, ἦσαν προπολεμικῶς. Ἐπὶ πλέον, ὅταν ἀναπτυχθοῦν εἰς τὴν προπολεμικὴν κατάστασιν, νὰ δοθῇ ἡ δυνατότης ἐκμεταλλεύσεως τῶν πλουτοπαραγωγικῶν μέσων τοῦ τόπου. Ἄν ἐξετάσωμεν, τὶ ἐγένετο μέχρι σήμερον, θὰ ἴδωμεν, ὅτι ἐγένετο τὸ Ὑπουργεῖον Ἀνασυγκροτήσεως, τὸ ὁποῖον ὅμως εἰς τὰ ἀνομήματα, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο ἐκεῖ, παρουσιάζει καὶ αὐτὸ τὴν ἀνικανότητα νὰ δημιουργήσῃ, ὁπωσδήποτε μίαν μελέτην, ἐπὶ τῆς ὁποίας θὰ ἐστηρίζετο πᾶσα Κυβέρνησις διὰ νὰ...

§115Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε συνάδελφε, γνωρίζετε τὶ ἔκανε τὸ Ὑπουργεῖον Ἀνασυγκροτήσεως· πόθεν ἔχετε τὰ στοιχεῖα καὶ ποῖα εἶναι τὰ στοιχεῖα αὐτά; Διότι νομίζω, ὅτι ὁμιλεῖτε ἐπὶ θέματος τὸ ὁποῖον δὲν γνωρίζετε.

§116Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Θὰ σᾶς εἴπω. Μέσα εἰς τὸ πλαίσιον, τοῦ τὶ δύναται νὰ γίνῃ εἰς αὐτὸν τὸν τόπον, ἐξητάσαμεν τὸ τὶ ἔγινεν ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς ἀπελευθερώσεως. Εἶχον τὴν ἀτυχίαν νὰ παρακολουθήσω ἀπὸ ἕνα μέρος, εἰς τὸ ὁποῖον μερικοὶ καθήμενοι εἰς τὴν πτέρυγα αὐτήν, μὲ εἶχαν στείλει ἐξόριστον, νὰ παρακολουθήσω τὸ ἔργον ἐπιτροπῶν, αἱ ὁποῖαι ἔφθασαν ἐκεῖ διὰ νὰ ἀπαιτήσουν αὐτά, τὰ ὁποῖα ἡ χώρα δικαιοῦται, κατόπιν τῶν θυσιῶν εἰς τὰς ὁποίας ὑπεβλήθη. Ἔφθασαν ὑπάλληλοι, ἄνευ οὐδενὸς προγράμματος ἐφοδιασμοῦ, μὲ μερικοὺς πίνακας καὶ ὅταν τοὺς ἠρώτων, πρὸς ποῖον σκοπὸν ἐγένοντο οἱ πίνακες αὐτοί, ἦσαν ἀνίκανοι νὰ δώσουν τὴν ἐλαχίστην πληροφουίαν. Τόσην δὲ ἀκαταλληλότητα εἶχεν ἡ ἀποστολὴ αὐτή, ὥστε οἱ ὑπάλληλοι, τοὺς ὁποίους ἔστειλαν εἰς μίαν χώραν ἀπὸ τὴν ὁποίαν μᾶς ἔρχονται τὰ 9)10 τῶν ἐφοδίων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, δὲν ἦσαν εἰς θέσιν, οὔτε καὶ νὰ συνεννοοῦνται μετὰ τῶν ἀρχῶν πρὸς τὰς ὁποίας τοὺς ἐνεπιστεύθησαν, ὅπως συνεργασθοῦν. Ἐὰν δὲ ἐξετάσωμεν καὶ τὴν διπλωματικὴν ἐκπροσώπησιν εἰς τὴν χώραν ἐκείνην, ἡ ὁποία δυστυχῶς ἐξακολουθεῖ μέχρι σήμερον, θὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς, διὰ νὰ ἐννοήσητε, συγχρόνως, τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον ἔκαμεν ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ μεταβᾶσα ἐκεῖ. Προσεφέρθη εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐργοστάσιον κατασκευῆς πενικιλλίνης, τὸ ὁποῖον λόγῳ τῆς γενικῆς ἐκεῖ ἀνικανότητος ἀπεφύγαμεν ν’ ἀποκτήσωμεν, διὰ νὰ ἔλθῃ ἡ Γιουγκοσλαβία νὰ λάβῃ αὐτὴ τὰ ἐργοστάσιον, τὸ ὁποῖον λειτουργεῖ ἤδη εἰς τὴν Γιουγκοσλαβίαν.

§117Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ εἶσθε λίαν σαφής. Ἀπὸ ποῖον ἐστάλη ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτή;

§118Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1945 μετέβη.

§119Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Δηλαδή, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν. Διότι εἴπατε περὶ Κυβερνήσεως Καΐρου, ἐνῷ δὲν ἀφορᾷ τὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν ἡ ἀποστολὴ αὐτή.

§120Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ὀφείλω νὰ σᾶς παράσχω τὴν ἑξῆς πληροφορίαν, διότι δυστυχῶς ἀπουσιάζει ὁ κ. Κανελλόπουλος τὴν στιγμὴν αὐτήν. Οὐδεμία ἐπιτροπὴ ἀπεστάλη ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἀνοικοδομήσεως, ἄνευ διαπραγματεύσεων διεξαχθεισῶν μὲ τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς ΕΜΕΛ ἐν Καΐρῳ. Τελεῖ προφανῶς ἐν πλάνῃ. Ἐκλαμβάνει τὰς ἐνεργείας, τὰς ὁποίας ἐν συνεχείᾳ ἀνέλαβεν ὁ κ. Βαρβαρέσος, ὅταν συμμετεῖχεν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἀντιπροσωπεύσεως τῆς Ἑλλάδος, ἐκλαμβάνει τὰς ἐνεργείας αὐτάς, ὡς ἐνεργείας τοῦ Ὑπουργείου Ἀνασυγκροτήσεως. Τὸ Ὑπουργεῖον Ἀνασυγκροτήσεως δὲν ὑπῆρχε, συνεκροτήθη τὸ πρῶτον ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ κ. Παπανδρέου καὶ ἀποτέλεσμα τῶν συνεννοήσεων, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν, ὑπῆρξεν ἡ δρᾶσις τῆς ΕΜΕΛ ἐν Ἑλλάδι, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν.

§121Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἦλθεν εἰς Ἀμερικὴν τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1945 καὶ διὰ νὰ φθάσῃ τὸν Φεβρουάριον, θὰ εἶχε φύγει τὸν Ἰανουάριον.

§122Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἦλθεν ἐν Ἀθήναις τὴν 18 Ὀκτωβρίου 1944.

§123Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Κύριε Ναύαρχε, τὸ Ὑπουργεῖον Ἀνασυγκροτήσεως κατηργήθη μόλις ἔφθασεν ἡ Κυβέρνησις ἐδῶ εἰς τὰς Ἀθήνας, διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους ἐννοεῖ ὁλόκληρος ἡ Βουλή. Δὲν ἦτο δυνατόν, συνεπῶς, νὰ εἶναι Ὑπουργὸς τῆς Ἀνασυγκροτήσεως ὁ κ. Κανελλόπουλος. Αὐτὰ συνέβησαν τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1944, ἑπομένως τὴν 1 Ἰανουαρίου τοῦ 1945 δὲν ὑφίστατο Ὑπουργεῖον Ἀνασυγκροτήσεως καὶ ἑπομένως οὐδεμία Ἐπιτροπὴ ἀπεστάλη, τοὐλάχιστον, ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἀνασυγκροτήσεως.

§124Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Λέγω τοῦτο καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὰ ἔργα ἀνασυγκροτήσεως, τὰ ὁποῖα ἐκάμαμεν μὲ τὰς ἀποστολάς, αἱ ὁποῖαι ἐστάλησαν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω ἀπὸ ὅτι εἶδον, ὅτι ἀπέτυχον πλήρως, διότι οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀπεστάλησαν, δὲν γνωρίζω ποῖος τοὺς ἀπέστειλεν, ἦσαν ἀκατάλληλοι διὰ νὰ ἐργασθοῦν εἰς ἕνα τέτοιο κολοσσιαῖον ἔργον. Ἐπὶ πλέον τοῦτο, ὅτι ὅλοι οἱ ἀποσταλλέντες, δυστυχῶς, δὲν ἦσαν εἰς θέσιν οὔτε κἂν προσωπικὰς συνομιλίας νὰ διεξαγάγουν μετὰ τῶν Ἀμερικανικῶν ἀρχῶν καὶ ὅποιος ἔχει ζήσει εἰς αὐτὸν τὸν τόπον, γνωρίζει ν’ ἀποδώσῃ τὴν δέουσαν σημασίαν ἐπὶ τοῦ στοιχειωδεστάτου τούτου παράγοντος.

§125Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἐρωτῶμεν ὅμως ποῖος τοὺς ἔστειλεν.

§126Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Αἱ πληροφορίαι σας εἶναι ἀνακριβεῖς, κ. Ναύαρχε, πρέπει νὰ τὸ δεχθῆτε. Διότι τὸ μὲν 1945 δὲν ὑπῆρχε τὸ Ὑπουργεῖον Ἀνασυγκροτήσεως, τὸ δὲ 1944 δὲν ἀπεστάλη οὐδεὶς ἀντιπρόσωπος εἰς Κάϊρον. Αἱ διαπραγματεύσεις διεξήχθησαν ἐν Καΐρῳ καὶ εἴχομεν ἀποτελέσματα, τῶν ὁποίων ὅλοι ἀπηλαύσαμεν τὴν εὐνοϊκότητα.

§127Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἐγὼ ἐννοῶ τοῦτο, ὅτι Ὑπουργεῖον Ἀνασυγκροτήσεως, σημαίνει ἀνασυγκρότησιν τοῦ τόπου.

§128Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Τί σημασίαν ἔχουν τὰ γεγονότα τοῦ παρελθόντος, σημασίαν ἔχουν αἱ παραλείψεις. Ἐὰν αἱ ἡμερομηνίαι εἶναι ἔτσι ἢ ἀλλέως, δὲν ἐνδιαφέρει τὸ Σῶμα. Τὸ σῶμα ἐνδιαφέρει τὶ θὰ γίνῃ.

§129Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἐνδιαφέρει ἡ ἀλήθεια.

§130Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Ἡ οὐσία καὶ ἡ πραγματικότης ἐνδιαφέρει τὸ Σῶμα.

§131Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἐγὼ διεμαρτυρήθην, διότι ἀπεδόθη εἰς μίαν Κυβέρνησιν, εἰς τὴν ὁποίαν μετεῖχον καὶ ἐγώ, ἀπεδόθη εὐθύνη, τὴν ὁποίαν δὲν ἠδύνατο νὰ φέρῃ.

§132Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Φαντάζομαι, ὅτι ὁ κ. συνάδελφος, δὲν ὑπαινίσσετο ὡρισμένους συναδέλφους ἐν τῇ Βουλῇ.

§133Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἐπὶ πλέον παραπονούμεθα ὅλοι, ὅτι δὲν μᾶς ἐδόθη οἰκονομικὴ βοήθεια ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ ἀγνοοῦμεν, ὅτι δὲν ἔσχομεν τὰς δυνατότητας νὰ λάβωμεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἠδυνάμεθα νὰ λάβωμεν ἔξωθεν, τοῦτο ἐκ κακῆς, βέβαια, διαχειρίσεως τοῦ ζητήματος καὶ συνεπῶς ἐξ ἀτομικῆς ἡμῶν ὑπαιτιότητος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ πρόβλημα τοῦτο εἶναι τεράστιον, κύριοι, τὸ τεράστιον τοῦτο πρόβλημα, πρέπει νὰ τὸ ἀντιμετωπίσητε εἰς τὴν πραγματικότητα, ἡ δὲ πραγματικότης εἶναι μία. Δὲν λύεται τὸ πρόβλημα διὰ μιᾶς ἐπιτροπῆς 15μελοῦς ἢ οἱασδήποτε ἄλλης. Τὸ πρόβλημα τοῦτο λύεται διὰ γενικῆς Κρατικῆς προσπαθείας, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁλοκληρωθῇ ἀπὸ μίαν δεκαπενταμελῆ ἐπιτροπήν. Τὰ προγράμματα, τὰ ὁποῖα ὑποβάλλονται ἀπὸ αὐτονόμους Ὀργανισμοὺς ἢ αὐτοτελεῖς ὀργανισμούς, πιθανὸν νὰ ἐξυπηρετοῦν ἀτομικὰς φιλοδοξίας, πιθανὸν νὰ ὑποκρύπτουν καὶ ποιάν τινα προσπάθειαν ἀναθέσεως εὐθύνης εἰς ὀργανισμοὺς ξένους πρὸς τὸν νόμον περὶ εὐθύνης τῶν Ὑπουργῶν. Δὲν λέγω τοῦτο διὰ νὰ θίξω οὐδόλως τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ. Ἀλλ’ εἶναι μία κακὴ συνήθεια, τὴν ὁποίαν ἔχει πάρει τὸ Κράτος νὰ ἀναθέτῃ εἰς Ὀργανισμοὺς αὐτονόμους ἔργα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ στηρίζωνται μόνον ἐπὶ τῶν εὐθυνῶν ἑνὸς καὶ μόνον ἀνθρώπου. Νομίζω δέ, ὅτι τὸ ἔργον τοῦτο κατανεμόμενον κατὰ Ὑπουργεῖα, ἀναλόγως τῶν εἰδικοτήτων ἑκάστου Ὑπουργείου θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπιτευχθῇ, ἐὰν ἡ ὑπηρεσία τῶν κατὰ μέρος Ὑπουργείων ἠδύνατο νὰ ἐπιτύχῃ τὸν πραγματικὸν συντονισμόν. Ἐπὶ τούτων δὲ ἐπικαλοῦμαι τὴν ἐγνωσμένην ἱκανότητα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅπως ἐπιτύχῃ, ὄντως τὸν συντονισμὸν τοῦτον τῶν διαφόρων ἐνδιαφερομένων Ὑπουργῶν. Εἶναι ἀδύνατον ἓν τεράστιον ἔργον νὰ ἐπιτευχθῇ μὲ μίαν δεκαπενταμελῆ Ἐπιτροπήν, ἔστω καὶ ἐξ ἀρίστων προσώπων ἀπαρτιζομένην, ἔστω καὶ ἂν ἐπικουρῆται ἀπὸ τὸ Ἀνώτατον Οἰκονομικὸν Συμβούλιον. Ἐπὶ τούτων ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ μείνωμεν μὲ τὴν ἰδέαν, ὅτι ἡ πανάκεια, ἡ ὁποία λύει ὅλα τὰ ζητήματα εἶναι οἱ διάφοροι αὐτόνομοι ὀργανισμοὶ ἢ αἱ διάφοροι αὐτοτελεῖς ἐπιτροπαί, αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται πρὸς ἐπίλυσιν τόσων σοβαρῶν ζητημάτων. Ταῦτα χρειάζονται, ἐπαναλαμβάνω, μίαν συλλογικὴν Κρατικὴν ἐνέργειαν ὅλων τῶν ὑπαλλήλων καὶ ὑπάρχουν ἄλλωστε ἀρκετοὶ ὑπάλληλοι. Προχθὲς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μᾶς εἶπεν, ὅτι ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου 1945 μέχρι τοῦ Μαρτίου 1946 διωρίσθησαν 9.000 ὑπάλληλοι, ἐκ τῶν ὁποίων δὲν εἶδον μέχρι σήμερον κανένα παυόμενον. Κύριοι, ἡ θέσις, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ὁ τόπος μας εἶναι ἐξαιρετικὰ λεπτή, τόσον ἀπὸ ἐσωτερικῆς, ὅσον καὶ ἀπὸ ἐξωτερικῆς ἀπόψεως. Ἐθνικὰ ζητήματα μεγίστης σημασίας διὰ τὸν τόπον καὶ ἐξαιρετικὰ ἀπὸ ἀπόψεως τεχνικῆς, νομίζω, πὼς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λύωνται διὰ πολυλογιῶν, ὅπως αὐταί, τὰς ὁποίας ἐπιδεικνύομεν ἐδῶ καὶ θαυμάζω πόσον ὀλίγα ἔργα ἐξεπληρώσαμεν μὲ τόσον πολλοὺς λόγους. Δὲν λύονται διὰ πολυλογιῶν, οὔτε λύονται διὰ μαγείας. Πρέπει νὰ γίνῃ πίστις εἰς καθένα ἐξ ἡμῶν, τολμῶ δὲ νὰ εἴπω καὶ μέχρι τῆς Κυβερνήσεως, ὥστε ἕκαστος τῶν Ὑπουργῶν νὰ ἐπιβάλλεται, νὰ ἐμπνέῃ καὶ νὰ πειθαναγκάζῃ ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους, προκειμένου περὶ τοιούτων ἔργων, ὅπως τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως, ὅπως τὸ ἀναλάβῃ ἑκάστη ὑπηρεσία, ὁ δὲ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ νὰ ἔχῃ τὸν πραγματικὸν συντονισμὸν τῶν κατὰ μέρος ὑπηρεσιῶν. Διότι, ἐὰν πιστεύητε, ὅτι δι’ ἑνὸς 15μελοῦς Συμβουλίου εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιλυθῇ ἓν τοιοῦτον πρόβλημα, πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι πλανᾶσθε καὶ εἰς τὴν πλάνην αὐτὴν δὲν πρέπει νὰ παρασυρθῶμεν καὶ ἡμεῖς. Τὸ πρόβλημα εἶναι ἐξαιρετικῆς σημασίας διὰ τὸν τόπον καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τοῦτο ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς πραγματικῆς συνεργασίας, τὴν ὁποίαν ὅλαι αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Κράτους εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχουν, οὐδέποτε δὲ θὰ ἐπιτευχθῇ δι’ ἑνὸς 15μελοῦς Συμβουλίου. Ταῦτα ἐνόμισα ὑποχρέωσίν μου νὰ φέρω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Κανελλόπουλος.

§135Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἡ τρίτη συνεδρίασις κατὰ τὴν ὁποίαν συζητεῖται τὸ νομοσχέδιον, περὶ ἱδρύσεως Ὀργανισμοῦ, διὰ τὴν σύνταξιν σχεδίου ἀνασυγκροτήσεως. Πρέπει νὰ ἐκφράσω τὴν ἔκπληξίν μου, διότι παρατείνεται τόσον πολὺ ἡ συζήτησις ἐπὶ ἑνὸς θέματος, τὸ ὁποῖον, ἐντὸς ἐλαχίστου χρόνου, ἐντὸς δύο ἢ τριῶν ὡρῶν θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχε συζητηθῆ καὶ λυθῆ. Δὲν ἐκλήθημεν, διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐτέθη ὑπὸ τὴν κρίσιν μας, νὰ ἀναπτύξωμεν τὰς ἀπόψεις μας περὶ ἀνασυγκροτήσεως, ἐκλήθημεν μόνον ν’ ἀποφανθῶμεν περὶ τῆς ὀρθότητος ἢ μὴ τῆς ἱδρύσεως ἑνὸς Ἐπιτελείου, τὸ ὁποῖον ζητεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, διὰ νὰ τὸν βοηθήσῃ εἰς τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Ὡς ἐκ τούτου, δὲν θὰ ἐπεκταθῶ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν ἀπόψεων καὶ σκέψεων, ἀναφερομένων εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν, ἐλπίζω ἄλλωστε, ὅτι ταχέως ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ θὰ ἐκθέσῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὰς γενικὰς ἀρχὰς καὶ γραμμὰς τῆς ἀνασυγκροτήσεως ἐπὶ τῶν ὁποίων σκέπτεται νὰ θεμελιώσῃ τὸ ἔργον του. Δὲν θὰ ἐπεκταθῶ, λοιπόν, εἰς σκέψεις περὶ ἀνασυγκροτήσεως, ἀλλὰ θὰ εἴπω ἐλάχιστα λόγια περὶ τῆς σκοπιμότητος, ἢ μή, τοῦ Ὀργανισμοῦ, ὅπως τὸν ζητεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὀλίγον τι ἀργά, μετὰ δίμηνον, ζητεῖ ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ τοῦ δώσῃ ἕνα ὄργανον, τὸ ὁποῖον θὰ χρησιμεύσῃ εἰς τὸν συντονισμὸν τῶν ἐργασιῶν τῶν διαφόρων Ὑπουργείων, τὰ ὁποῖα συνδέονται μὲ τὴν ἀνασυγκρότησιν τοῦ τόπου. Τὸ ὅτι χρειάζεται συντονισμὸς εἶναι ἀναμφισβήτητον. Τὸ ὅτι ὁ συντονισμὸς μέχρι τοῦδε ἦτο μόνον καὶ μόνον τίτλος ἑνὸς Ὑπουργοῦ, αὐτὸ εἶναι πράγματι ἄξιον ἀπορίας. Ὅταν τὸν Μάϊον τοῦ 1944, μετὰ τὸν Λίβανον, ηὐρύνθη καὶ κατ’ οὐσίαν ἐσχηματίσθη ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, ἡ Κυβέρνησις Ἐθνικῆς Ἑνώσεως, ἀνέλαβα τὸ χαρτοφυλάκιον τῶν Οἰκονομικῶν. Αὐθημερόν, τὴν ἰδίαν ἡμέραν ποὺ ὡρκίσθην Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐθεώρησα καθῆκον μου νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, σχέδιον νόμου, περὶ ἱδρύσεως Ὑπουργείου Ἀνασυγκροτήσεως. Βάσει τοῦ κειμένου τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ἔχει δημοσιευθῆ καὶ βάσει τοῦ κειμένου τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως, εἶναι δυνατὸν νὰ πληροφορηθῇ ἡ Βουλή, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον αὐτό, τὸ ὁποῖον ὠνομάσθη Ὑπουργεῖον Ἀνασυγκροτήσεως, ἠννοεῖτο ὡς Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Πράγματι, ἐπὶ τρεῖς μῆνας, μέχρι τοῦ τέλους Αὐγούστου τοῦ 1944, τὸ Ὑπουργεῖον ἐλειτούργησεν ἐν Καΐρῳ, ἀπεσπάσθησαν ὡρισμένοι ἀνώτατοι λειτουργοὶ καὶ ἄλλοι, ὅσοι κατὰ τύχην ἀγαθὴν εὑρέθησαν εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο καὶ ἀνέλαβον τὸ ἔργον τῆς συντάξεως ἑνὸς σχεδίου ἀνασυγκροτήσεως. Τὸ ἔργον αὐτὸ τὸ ἀνέλαβε τὸ Ὑπουργεῖον τότε τῆς Ἀνασυγκροτήσεως ἐν Συνδυασμῷ μὲ τὴν Ἐμ–Ἐλ καὶ μὲ τὴν Οὔνρα. Ἡ Ἐμ–Ἐλ, ἐπρόκειτο, ὡς ἐνθυμεῖσθε, νὰ ἀναλάβῃ ἀμέσως μὲ τὴν ἀπελευθέρωσιν τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν δραματικῶν ἀναγκῶν τοῦ τόπου, τῶν ἀναγκῶν κυρίως αἱ ὁποῖαι συνεδέοντο μὲ τὴν ἄμεσον καὶ πρόχειρον ἀποκατάστασιν τοῦ τόπου, ἡ δὲ Οὔνρρα ἐπρόκειτο ν’ ἀναλάβῃ, μετὰ τὴν λῆξιν τῆς θητείας τῆς Ἐμ–Ἐλ, τὸ ἔργον τῆς κἄπως συστηματικωτέρας ἀντιμετωπίσεως τῶν ἀναγκῶν τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Οἱ τρεῖς μῆνες δὲν ἤρκησαν, βεβαίως, διὰ νὰ καταστρωθῇ ὁλόκληρον σχέδιον. Ὅπως ἀποδεικνύουν ὅμως τὰ ἀρχεῖα τοῦ Ὑπουργείου Ἀνασυγκροτήσεως, ἐτέθησαν αἱ βάσεις ἑνὸς σχεδίου, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι τὰ στοιχεῖα, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἦτο δυνατὸν νὰ βασισθῶμεν ἦσαν ὀλίγα, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι δὲν ἔχομεν τὴν δυνατότητα τοῦ ἀμέσου καὶ δι’ ἀμέσου ἐμπειρίας ἐλέγχου τῶν διαφόρων ὑπομνημάτων ποὺ μᾶς ἀπεστέλλοντο ἐξ Ἑλλάδος. Βεβαίως, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, κύριοι βουλευταί, ἠναγκάσθην ἐγὼ ὁ ἴδιος, νὰ προτείνω, ὄχι τὴν κατάργησιν τοῦ Ὑπουργείου, ἀλλὰ τὴν ἀχρήστευσιν, οὕτως εἰπεῖν, τοῦ Ὑπουργείου. Καὶ ἐπρότεινα τὴν ἀχρήστευσιν, διότι εἶχεν ἀχρηστευθῆ αὐτομάτως ἀφ’ ἧς στιγμῆς εἰς τὴν Κυβέρνησιν εἰσῆλθον, καταλαβόντες τὰ παραγωγικὰ Ὑπουργεῖα, οἱ ἐκπρόσωποι ἰδεῶν καὶ ἀντιλήψεων, αἱ ὁποῖαι ἰδέαι καὶ ἀντιλήψεις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συμβιβασθοῦν μὲ τὰς ἰδικάς μας. Οὔτε ἐκ μέρους ἐκείνων ὑπῆρχεν ἡ διάθεσις νὰ ἀνεχθοῦν συντονιστικὴν ἐνέργειαν καὶ προσπάθειαν ἐκ μέρους οἱουδήποτε ἐξ ἡμῶν. Ἔκτοτε, ὅμως, μετὰ τὸν Δεκέμβριον, τί ἐγένετο; Ἐγένετο τοῦτο. Ἀνελάμβανεν ἑκάστοτε—καὶ πρῶτος ποὺ ἀνέλαβεν ἦτο ὁ κ. Βαρβαρέσσος—εἷς ἐκ τῶν Ὑπουργῶν, τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, ἢ μᾶλλον, ἐλάμβανε τὸν τίτλον τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, ἐγκαθιδρύετο ἕκαστος τῶν ἀναλαβόντων κατὰ τὸ διάστημα τοῦ τελευταίου ἔτους τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐκεῖθεν ἐξετέλει τὸ ἔργον μιᾶς θεωρητικῆς, οὕτως εἰπεῖν, ἐποπτείας ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος τοῦ τόπου.

§136Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Εἴπατε, καὶ πολὺ ὀρθῶς, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Ἀνασυγκροτήσεως ἠχρηστεύθη πλέον, καὶ πολὺ φυσικά, ἐφ’ ὅσον εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὰ παραγωγικὰ Ὑπουργεῖα τὰ κατέλαβον ἄνθρωποι διαφόρων κοινωνικῶν ἀντιλήψεων ἀπὸ ὑμᾶς. Ὅταν εἴδατε, ὅτι τὸ κυριώτερον μέρος, διὰ τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἀσχοληθῇ ἡ Κυβέρνησις, τὸ ζήτημα τῆς ἀνασυγκροτήσεως, ἐματαιοῦτο καὶ ἠχρηστεύετο, κατὰ τίνα τρόπον ἐνομίζατε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἠδύνατο νὰ καταλήξῃ εἰς ἄλλο ἀποτέλεσμα;

§137Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ὅτι κατὰ τὴν κρίσιμον ἐκείνην περίοδον τοῦ Ὀκτωβρίου μέχρι Δεκεμβρίου τοῦ 1944, ὅσον μεγάλη καὶ ἂν ἦτο ἡ σημασία τὴν ὁποίαν ἀπεδίδομεν εἰς τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως, τὴν σημασίαν αὐτὴν τὴν εἶχε συμπιέσει εἰς τὴν συνείδησίν μας κάποια ἄλλη πολὺ μεγαλειτέρα ἀγωνία, εἰς τὴν ὁποίαν ἀγωνίαν, κυρίως, εἶχε παραδοθῆ ἡ σκέψις μας. Κύριον καὶ σχεδὸν μοναδικὸν ἔργον μας, ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου 1944 ἦτο πῶς ἢ ἡ ἀγωνιώδης προσδοκία νὰ διαψευσθῇ, ἤ, ἂν δὲν ἦτο δυνατὸν τοῦτο, πῶς θὰ ἐφθάναμεν εἰς ἓν ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἔσωζε τὸν τόπον καὶ θὰ ἐδημιούργει τὰς προϋποθέσεις οἱασδήποτε ἀνασυγκροτήσεως. (Χειροκροτήματα).

§138Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Αἱ προσδοκίαι αὐταί, ὅμως ἔλαβον τραγικὴν διάψευσιν.

§139Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ τῆς ἀνοικοδομήσεως τοῦ τόπου, ἦτο ἀνάγκη νὰ δημιουργήσωμεν τὰς προϋποθέσεις τῆς ὑπάρξεώς του. Ἀπορῶ, λοιπόν, κύριοι βουλευταί, πῶς......

§140Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Δὲν θὰ εἰσηρχόμεθα εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἂν δὲν ἐφθάναμεν εἰς τὸν Δεκέμβριον.

§141Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ μὴ εἰσέλθωμεν, ἂν ἐπρόκειτο νὰ ἐπέλθῃ ὁ Δεκέμβριος.

§142Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπορῶ, λοιπόν, κύριοι βουλευταί, πῶς κατὰ τὸ διάστημα τοῦ 1½ ἔτους ποὺ διέρρευσεν ἀπὸ τῆς 3 Ἰανουρίου 1945, πῶς οἱ διάφοροι, οἱ ὁποῖοι ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, δὲν ἐσκέφθησαν νὰ μεταβάλλουν τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ εἰς πραγματικὸν συνεργεῖον ἐργασίας, συντονιστικῆς ἐργασίας, καὶ περιωρίσθησαν εἰς μίαν γενικὴν ἐποπτείαν καὶ εἰς μίαν γενικὴν καθοδήγησιν τῆς οἰκονομικῆς καὶ δημοσιονομικῆς μας πολιτικῆς. Ἤδη, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὑποβάλλει τὸ σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον μᾶς ὑπέβαλε, καὶ ζητεῖ νὰ τοῦ δώσωμεν τὸ δικαίωμα τῆς ἱδρύσεως αὐτοῦ τοῦ Ἐπιτελείου. Βεβαίως, θὰ ἐπροτίμων ἀντὶ ἑνὸς ὀργανισμοῦ, ὅπως τὸν ἐσκέφθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ προβῇ εἰς τὴν ὀργάνωσιν αὐτοῦ τούτου τοῦ Ὑπουργείου, τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, νὰ προβῇ εἰς τὴν δημιουργίαν μιᾶς Γενικῆς Γραμματείας Συντονισμοῦ, τῆς ὁποίας νὰ προΐσταται καὶ νὰ ἐκλέξῃ, εἴτε ἀπὸ τὰ διάφορα Ὑπουργεῖα, εἴτε ἀπὸ τὰ διάφορα ἐπιστημονικὰ Ἱδρύματα, εἴτε καὶ ἀπ’ ἔξω, τὰ κατάλληλα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνουν οἱ Ἐπιτελεῖς τοῦ σχεδίου ἀνασυγκροτήσεως τῆς Χώρας.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἔχει τὸν λόγον.

§144Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν μοῦ ἀρέσουν αἱ διακοπαί, ἀλλὰ θέλω νὰ ἐξακριβώνωνται καὶ νὰ διευκρινίζωνται ὡρισμένα πράγματα. Ὡμιλήσατε περὶ τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Ἐν τούτοις, ἓν σχέδιον νόμου, κατατεθειμένον ἐδῶ, ὀφείλει νὰ σᾶς δώσῃ αὐτὴν τὴν ἐξήγησιν. Τὸ τμῆμα συντονισμοῦ δὲν ἦτο παρὰ ὁ θεσμὸς μόνον τοῦ Ὑπουργείου, ἦτο μία ἐποπτεία ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς τῆς χώρας. Ἡ ἐποπτεία αὐτή, ἀναμφιβόλως, ἦτο ὀρθὴ καὶ θὰ παραμείνῃ. Ἔπρεπε, λοιπόν, νὰ ὀργανωθῇ καὶ νὰ περιλαμβάνῃ καὶ τὰ ὄργανα, τὰ ὁποῖα ὄχι μόνον θὰ ἐποπτεύουν τὴν κοινὴν κατεύθυνσιν πρὸς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς οἰκονομικῆς μας ζωῆς, ἀλλὰ ταυτοχρόνως θὰ ἐπιτυγχάνουν καὶ τὴν παρακολούθησιν τῆς ἐκτελέσεως τῶν διδομένων ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ κατευθύνσεων. Συνεπῶς, τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ εἶναι κάτι τι εὐρύτερον ἀπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ἀνασυγκροτήσεως, τὴν ὁποίαν δίδετε, ἢ μᾶλλον τῆς ἀνασυγκροτήσεως, τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον. Δὲν θὰ παύσῃ ποτέ, εἰς τὴν περίπτωσιν, ποὺ θὰ ἦτο μία ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ ἡ ἀνασυγκρότησις, νὰ ἔχῃ τὴν γενικὴν ἐποπτείαν καὶ καθοδήγησιν τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ φιλοδοξεῖ νὰ εἶναι ἓν εἶδος ἐπιτελείου οἰκονομικοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ καταστρώνῃ τὰ σχέδια, ἀλλὰ καὶ θὰ παρακολουθῇ ταὐτοχρόνως τοὺς διαφόρους τομεῖς, διότι ὑμεῖς γνωρίζητε πολὺ καλά, ὅτι δὲν ὑπάρχει τίποτε τὸ χειρότερον ἀπὸ τὸ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἐναρμονισμὸς μεταξὺ τῶν διαφόρων τομέων. Εἶναι τὸ ἔργον ἄχαρι, ὅπως σεῖς θὰ γνωρίζητε, ἀφοῦ ὑπήρξατε Ὑπουργὸς Ἀνασυγκροτήσεως. Τὸ ἔργον εἶναι ἄχαρι καὶ εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ περιστέλλῃ ὡρισμένους τομεῖς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν διάθεσιν μεγαλειτέρας ἐξορμήσεως, διότι, ἀκριβῶς, εἰς τὸν ἐναρμονισμὸν μεταξὺ τῶν διαφόρων παραγόντων καὶ τομέων, εἰς αὐτὸ ἔγκειται ἡ ἐναρμόνισις τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς. Δὲν θὰ παύσῃ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, νὰ ἐλέγχῃ καὶ νὰ παρακολουθῇ τοὺς διαφόρους παράγοντας καὶ τομεῖς τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς. Παραλλήλως πρὸς αὐτό, ἔρχεται καὶ τὸ ζήτημα, φυσικά, τῆς ἀνοικοδομήσεως. Ἄν θὰ ἠθέλατε νὰ περιορισθῆτε εἰς τὸ νομοσχέδιον, θὰ ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐκεῖ τίθεται, εἶναι ἡ ἀνάγκη μιᾶς ταχείας ἀνοικοδομήσεως τῶν ἐρειπίων, ἀνοικοδομήσεως τῶν ἐρειπίων, τὰ ὁποῖα μᾶς κατέλιπεν ὁ πόλεμος. Καὶ ἐγὼ ὁμολογῶ, ὅτι ἐκυμάνθην μεταξὺ ὑπηρεσίας, Ὀργανισμοῦ καὶ Ἐπιτροπῆς. Τὰ πράγματα ὅμως αὐτὰ εἶναι δευτερεύοντα καὶ δὲν ἔχουν καμμίαν σημασίαν. Ἡ οὐσία εἶναι τὸ σχέδιον, διότι μόνον μὲ τὸ σχέδιον εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωμεν ἐκεῖνο ποὺ πρέπει, διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τὰ μέσα διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν. Αὐτὸ δὲν ἔχει σημασίαν, ἂν θὰ εἶναι Ὀργανισμὸς ἢ Ὑπηρεσία ἢ Ἐπιτροπή. Ἡ οὐσία εἶναι πῶς θὰ καταστρωθῇ καλλίτερον τὸ σχέδιον. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ἤθελον ν’ ἀκούσω τὰς ἀντιλήψεις σας, πῶς θὰ καταστρωθῇ κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ ἐπιτύχωμεν ἐκεῖνα ποὺ πρέπει νὰ ἐπιτύχωμεν. Ἄν προχωρῶ εἰς τὸ ζήτημα τοῦ Ὀργανισμοῦ—διότι ἐγὼ προσωπικῶς ἤμην ὑπὲρ τῆς ὑπηρεσίας ἐντὸς τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου— αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὴν παρατήρησιν ὅτι... (δὲν ἠκούσθη)... βέβαια ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ Κράτους πάντοτε. Ὅπως εἶπεν ὁ κ. Σακελλαρίου προηγουμένως, ἐπαναλαμβάνω, ὅλα τὰ σχέδια εἶναι ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν τοῦ Οἰκονομικοῦ Συμβουλίου, ἐὰν κατέληξα εἰς τὸν Ὀργανισμὸν, τοῦτο τὸ ἔκαμα διότι, ἀναμφισβητήτως, τὸ σχέδιον θὰ εἶχε μεγαλυτέραν σημασίαν διὰ τοὺς ζητοῦντας καὶ διὰ τοὺς δίδοντας, καὶ ἐὰν περιεῖχε περισσότερα στοιχεῖα οὐχὶ πολιτικὰ καὶ ὑποκειμενικά, ἀλλὰ ἀντικειμενικὰ καὶ ἐπιστημονικά.

§145Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ μὲ προέλαβε, διότι ἀκριβῶς τὴν διακοπὴν τὴν ἔκαμε τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἤρχισα νὰ διατυπώνω τὴν ἀκόλουθον παρατήρησιν: Ὅτι, ἂν καὶ θὰ ἦτο ὀρθοτέρα ἡ συγκρότησις τοῦ Ἐπιτελείου τῆς Ἀνασυγκροτήσεως μέσα εἰς τὸ πλαίσιον τοῦ Ὑπουργείου, τοῦ ὁποίου ὁ κ. Ὑπουργὸς προΐσταται, τὸ γεγονὸς νὰ ἱδρυθῇ ἕνας ἰδιαίτερος Ὀργανισμός, δὲν ἀποτελεῖ δικαιολογίαν ἀντιδράσεως κατὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἀκριβῶς, ἀρχόμενος τοῦ λόγου, εἶπον, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς ζητεῖ, ὀρθῶς, ἕνα Ἐπιτελεῖον διὰ τὴν συγκρότησιν τοῦ σχεδίου ἀνασυγκροτήσεως καὶ ἠπόρησα μόνον, πῶς δὲν ἀπέσπασεν ἤδη ἀπὸ διμήνου τὰ κατάλληλα πρόσωπα ἀπὸ διάφορα Ὑπουργεῖα καὶ Ἐπιμελητήρια διὰ νὰ ἀρχίσῃ τὸ ἔργον. Πάντως ὅμως τὸ γεγονός, ὅτι ἐχάθη τὸ δίμηνον, δὲν μᾶς δίδει τὸ δικαίωμα νὰ καθυστερήσωμεν ἀκόμη. Ὀφείλομεν ἀπόψε νὰ καταλήξωμεν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἐγὼ προσωπικῶς ἐὰν εὑρισκόμην ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Συντονισμοῦ θὰ ὑπέβαλλον ὑπὸ τὴν κρίσιν σας διαφορετικὴν λύσιν τοῦ ζητήματος, ἐν τούτοις, δὲν νομίζω ὅτι ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ προκαλῶ ἀντίδρασιν εἰς τὴν ὀργάνωσιν τοῦ Συντονισμοῦ, τὴν ὁποίαν ἐθεώρησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καλυτέραν διὰ τὴν ἰδικήν του ἰδιοσυγκρασίαν. Εἴτε οὕτως ἔχει τὸ πρᾶγμα, εἴτε ἀλλέως, νομίζω ὅτι ἔχομεν καθῆκον νὰ δώσωμεν ἀπόψε εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ τὰ μέσα διὰ νὰ ἐργασθῇ, διότι περισσότερος χρόνος δὲν πρέπει νὰ χαθῇ.

§146Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριοι βουλευταί, εἶναι εὐοίωνον σημεῖον, ὅτι τὸ πρῶτον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον κατετέθη καὶ συζητεῖται εἰς τὴν Βουλὴν αὐτήν, εἶναι τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀνασυγκροτήσεως τῶν ἐρειπίων, τὰ ὁποῖα μᾶς κατέλιπεν πόλεμος, ἀπηνὴς κατοχὴ καὶ, μετὰ ταῦτα, ὁ ἐμφύλιος σπαραγμός. Ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας τῆς ἀπελευθερώσεως, τὰ βλέμματα ὅλων τῶν Ἑλλήνων καὶ ὅλων τῶν Κυβερνήσεων, ἐστράφησαν ἀκριβῶς εἰς τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν συντριμμάτων, τὰ ὁποῖα μᾶς ἀπέμειναν, ἔπειτα ἀπὸ τὰς τραγικὰς περιπετείας ποὺ διήλθομεν. Ἐν τούτοις ὅμως, δυνάμεθα νὰ διερωτηθῶμεν, ἂν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἠκολουθήσαμεν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς τὴν ὀρθὴν ὁδὸν καὶ τὸν πρέποντα δρόμον. Σήμερον ἀποτελεῖ κοινὴν συνείδησιν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν τὰς δαπάνας τῆς Ἀνοικοδομήσεως νὰ τὰς φέρῃ τὸ ἰσχνότατον, τὸ πενιχρότατον Ἐθνικόν μας εἰσόδημα. Σήμερον ἀποτελεῖ κοινὴν ἀξίωσιν, ἀλλὰ καὶ ἀνταποκρίνεται πρὸς τὸ αἴσθημα τῆς στοιχειώδους δικαιοσύνης, ὅπως αἱ δαπάναι αὐταὶ βαρύνουν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι προὐκάλεσαν τὴν δυστυχίαν μας, ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι συνεσσώρευσαν τὰ ἐρείπια. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου εἴμεθα ὅλοι ἀπολύτως σύμφωνοι. Ἐν τούτοις, ὅμως, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐπὶ τοῦ σημείου τῆς Ἀνοικοδομήσεως δὲν ἠκολουθήθη εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ὁ ὀρθὸς δρόμος. Τῷ ὄντι ἐν τῷ μεταξὺ μᾶς παρεσχέθησαν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ὡρισμέναι πιστώσεις, διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν καὶ ἐπ’ αὐτῶν ἠκολουθήσαμεν πολιτικήν, ἡ ὁποία ὀλίγον ἔλειψε νὰ καταλήξῃ εἰς τραγικὰ ἀποτελέσματα. Μᾶς ἐδόθησαν 25 ἑκατ. δολ. ἀπὸ τὴν Τράπεζαν Ἐξαγωγῶν–Εἰσαγωγῶν, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν, ἀκριβῶς, μίαν πρώτην δόσιν διὰ τὸ ἔργον αὐτὸ τῆς ἀνοικοδομήσεως. Ἐν τούτοις, πῶς ἐχρησιμοποιήσαμεν τὴν πίστωσιν αὐτήν; Εἶναι γνωστόν, ὅτι προσεκαλέσαμεν τὰς ὑπηρεσίας τῶν διαφόρων Ὑπουργείων, διὰ νὰ μᾶς καταρτίσουν τοὺς περιφήμους πίνακας, τοὺς ὁποίους θὰ ἀπεστέλαμεν εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας διὰ νὰ πραγματοποιήσωμεν τὴν παρασχεθεῖσαν πίστωσιν. Τὶ συνέβη, κύριοι, μὲ τοὺς πίνακας αὐτούς, νομίζω ὅτι ἀποτελεῖ σήμερον κοινὸν μυστικόν. Αἱ διάφοροι ὑπηρεσίαι, αἱ ὁποῖαι συνῆλθον, διὰ τὸν καταρτισμὸν τῶν πινάκων, κατέβαλον πᾶσαν δυνατὴν προσπάθειαν, ἀπὸ τῆς ἰδικῆς των ἀπόψεως, ὅπως ἐπιτύχουν, ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον διὰ τὰς ἰδικάς των ἀνάγκας, ἀδιαφοροῦσαι διὰ τοὺς ἄλλους τομεῖς καὶ ἀδιαφοροῦσαι, πρὸ παντός, διὰ τὸ γενικὸν συμφέρον. Ἀποτέλεσμα ἦτο ἡ σύγκρουσις μεταξὺ τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν καὶ τελικῶς ἐφθάσαμεν εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς ἀνανεώσεως ὀκτὼ καὶ ἐννέα φορὰς τῶν πινάκων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν κατέστη δυνατὸν ν’ ἀποσταλῶσι παρὰ πρὸ ὀλίγων μόνον ἑβδομάδων. Τοιουτοτρόπως οἱ πίνακες, ὡς μέσον ἀνασυγκροτήσεως, ἀπέτυχον καὶ θεωροῦνται πλέον ὡς ὕποπτοι καὶ δι’ ἡμᾶς καὶ διὰ τοὺς ξένους. Δι’ ἡμᾶς, διότι ἀναμφισβητήτως, ἀντελήφθημεν τὴν προχειρότητα μὲ τὴν ὁποίαν ἐπελήφθησαν τῆς συντάξεως τῶν πινάκων αἱ διάφοροι ὑπηρεσίαι, ἐστερημέναι τῆς γενικωτέρας ἀπόψεως, ἡ ὁποία, ἐν τούτοις, ἔπρεπε νὰ πρυτανεύῃ εἰς ἓν ἔργον κολοσσιαῖον καὶ γενικόν, ὅπως ἡ ἀνοικοδόμησις. Διὰ τοὺς ξένους, ἡ μέθοδος τῶν πινάκων ἀπετέλεσεν ἀφορμὴν ὑποψίας, ὅτι δὲν εἴμεθα, οὔτε ὥριμοι οὔτε παρασκευασμένοι, διὰ νὰ ἀναλάβωμεν σοβαρῶς τὸ ἔργον τῆς ἀνοικοδομήσεως. Αἱ συνέπειαι ὀλίγον ἔλειψε νὰ εἶναι τραγικαί, διότι μᾶς ἐδηλώθη ἐπανειλημμένως, ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν εἴμεθα ἀκόμη ὥριμοι καὶ παρεσκευασμένοι διὰ τὸ ἔργον τῆς ἐπιστημονικῆς ἀνασυγκροτήσεως, ἴσως δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναμείνωμεν ταχεῖαν καὶ ἀποτελεσματικὴν ἐνίσχυσιν καὶ βοήθειαν. Καὶ ἐν τούτοις, ὑπῆρχε, κύριοι, ὅλη ἡ διάθεσις διὰ τὴν βοήθειαν αὐτήν, ὑπῆρχεν ὅλη ἡ διάθεσις διὰ τὴν ἐνίσχυσιν αὐτήν. Εἶναι συνεχεῖς αἱ ἐπικλήσεις, αἱ ὁποῖαι μᾶς ἔρχονται ἀπὸ τοὺς ἀντιπροσώπους μας ἀπὸ τὸν νέον κόσμον, ὅτι πρέπει νὰ σπεύσωμεν εἰς τὴν ἀλλαγὴν συστημάτων καὶ τὴν ἀλλαγὴν μεθόδων. Καὶ ἀκριβῶς, κύριοι, ἀπὸ τὴν χρεωκοπίαν τῶν πινάκων, ἀπέρρευσε τὸ ζήτημα τοῦ Ὀργανισμοῦ καί, πρὸ παντός, τὸ ζήτημα τοῦ σχεδίου. Τὸ σχέδιον, κύριοι, εἶναι κάπως διάφορον, ἀπὸ τοὺς πίνακας, εἶναι κάτι διάφορον ἀπὸ τοὺς πίνακας ποὺ καταρτίζουν αἱ ὑπηρεσίαι, διότι αἱ ὑπηρεσίαι ἐντοπίζονται μέσα εἰς τὸν ἰδικόν των τομέα καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχουν μίαν γενικὴν ἐποπτείαν, εἴτε τοῦ καθολικοῦ συμφέροντος, εἴτε τῶν οἰκονομικῶν δυνατοτήτων τῆς χώρας εἴτε, πρὸ παντός, τῶν γενικωτέρων ἀναγκῶν. Τὸ σχέδιον θὰ βασισθῇ, ἀναμφισβητήτως, εἰς τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ παράσχουν αἱ ὑπηρεσίαι καί, ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος ποὺ θὰ ἀρνηθῶ, ὅτι πλεῖσται ὅσαι ὑπηρεσίαι, φιλοτίμως ἐργαζόμεναι, ἔχουν ἤδη συλλέξει ἐπαρκῆ στοιχεῖα καὶ ἔχουν καταρτίσει ὡρισμένον σχέδιον, ἐντὸς ὅμως τοῦ ἰδικοῦ των τομέως ἀνασυγκροτήσεως. Τὸ θέμα, ἐν τούτοις, πρέπει ν’ ἀντιμετωπισθῇ καὶ μὲ ἕνα βλέμμα γενικώτερον καὶ πρέπει νὰ πρυτανεύσῃ ἐδῶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπηρετεῖ τὸ γενικὸν καθολικὸν συμφέρον. Ταυτοχρόνως πρέπει νὰ καθορισθῇ μία σειρὰ ἀναγκαιότητος, ἡ ὁποία εἶναι συνυφασμένη καὶ μὲ τὰς οἰκονομικὰς δυνατότητας. Αὐτὰ τὰ πράγματα, ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνουν διὰ τῶν ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι δροῦν κατὰ ἕνα τρόπον αὐτοτελῆ καὶ περιωρισμένον καὶ πρέπει κατ’ ἀνάγκην νὰ γίνουν ἀπὸ ἕνα ὀργανισμὸν καθολικώτερον, γενικώτερον, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του τὰς γενικὰς γραμμὰς καὶ κατευθύνσεις. Οὔτε τὰ διάφορα τῶν ὑπηρεσιῶν σχέδια εἶναι δυνατὸν νὰ συρραφοῦν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον, διότι ἔχουν γίνει ἐν πλήρει ἀγνοίᾳ τῶν γενικωτέρων ἀπαιτήσεων καὶ ἀναγκῶν τοῦ τόπου. Τί πρέπει νὰ εἶναι αὐτὸ τὸ πρόγραμμα; Τὸ πρόγραμμα, κύριοι, αὐτὸ δὲν δύναται νὰ εἶναι μία ἁπλῆ παράθεσις τῶν ἐπὶ μέρους σχεδίων, πρέπει νὰ εἶναι μία σύνθεσις ὀργανική, ἡ ὁποία θὰ ἀντιμετωπίζῃ τὰ καθ’ ἕκαστον σχέδια τῶν διαφόρων τομέων μὲ ἕνα πρῖσμα γενικώτερον, ὑπαγορευόμενον καὶ ἀπὸ τὰς ἀνάγκας τὰς οἰκονομικὰς καὶ ἀπὸ τὸ γενικὸν συμφέρον καὶ ἀπὸ τὰς οἰκονομικὰς δυνατότητας τοῦ τόπου. Δι’ αὐτό, κύριοι, διὰ τὸ ἔργον τοῦ προγράμματος θὰ ἔπρεπε, προφανῶς, νὰ συγκροτηθῇ ἓν ἐπιτελεῖον, ἐξ ἀνθρώπων εἰδικευμένων, ἐξ ἐπιστημόνων ἀναμφισβητήτου κύρους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀνελάμβανον τὸ ἔργον αὐτό, νὰ καθορίσουν δηλαδή, ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν καὶ τὴν κατεύθυνσιν τῆς Κυβερνήσεως, τὰς γενικὰς ἐκείνας γραμμάς, αἱ ὁποῖαι θὰ πρυτανεύσουν ἐπὶ τῶν καθ’ ἕκαστα ὑπηρεσιῶν καὶ τῶν καθ’ ἕκαστα σχεδίων. Βεβαίως θὰ μοῦ εἴπητε, διατί ἐπροτιμήσαμεν τὸν ὀργανισμὸν ἀντὶ μιᾶς ὑπηρεσίας, ἢ ἔναντι μιᾶς οἱασδήποτε ἐπιτροπῆς. Τὸ πρᾶγμα νομίζω, ὅτι ἔχει δευτερεύουσαν σημασίαν. Ὁ ὀργανισμός, ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὑπηρεσία, δὲν ἀξίζουν κατ’ οὐσίαν παρ’ ὅσον θὰ ἀξίζουν τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα θὰ τὴν ἀποτελέσουν. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως θὰ εἶνε πλήρης καὶ ἀπόλυτος, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις θὰ καθορίσῃ τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποτελέσουν τὸν ὀργανισμόν. Ἐπίσης, κύριοι, δὲν εἶναι δυνατὸν κατ’ ἄλλον τρόπον νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν κλιμάκωσιν τοῦ σχεδίου, εἰς τρόπον ὥστε, οἱ διάφοροι τομεῖς νὰ κατανεμηθοῦν εἰς σειρὰν ἐτῶν ἀναλόγως τῆς ἀναγκαιότητος καὶ προτεραιότητος. Ἐκτὸς ὅμως τοῦ λόγου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος ὑπαγορεύει τὴν σύστασιν αὐτοῦ τοῦ ὀργανισμοῦ, ὑπάρχει καὶ ἕνας ἄλλος λόγος, ὁ ὁποῖος ἀσκεῖ τὴν ἀποφασιστικὴν ἐπιρροήν: ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσέλθωμεν, διὰ νὰ λάβωμεν ἀπὸ τὴν Τράπεζαν, τὴν ὁποίαν ἀπόψε ἀνεφέραμεν, τὰς πιστώσεις ἐκείνας, τῶν ὁποίων δικαιούμεθα, ἐὰν δὲν προσαγάγωμεν εἰς αὐτὴν σχέδιον ἐπιστημονικόν, ἀντικειμενικόν, σχέδιον τὸ ὁποῖον θὰ καθορίζηται ἐπὶ τῇ βάσει δεδομένων, ἀπολύτως ἀληθῶν καὶ ἀντικειμενικῶν, μακρὰν πάσης αἰσθηματολογίας ἢ ἄλλης πολιτικῆς ὑστεροβουλίας. Αἱ ἐπικλήσεις εἶναι συνεχεῖς ἐκ μέρους τῶν ἀντιπροσώπων μας, περὶ τοῦ ὅτι πρέπει νὰ σπεύσωμεν νὰ καταρτίσωμεν τὸ σχέδιον αὐτό, διότι ἄλλως κινδυνεύομεν νὰ ἴδωμεν τερματιζόμενον τὸν βίον τῆς Τραπέζης αὐτῆς, ἡ ὁποία εἶναι σήμερον ἐκείνη, ποὺ ἠμπορεῖ νὰ μᾶς βοηθήσῃ ἀποτελεσματικῶς εἰς τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Δὲν εἶναι δεκτόν, οὔτε πρέπει νὰ λέγωνται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅτι τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα μᾶς παρέχονται ἀπὸ τὴν Τράπεζαν Ἐξαγωγῶν–Εἰσαγωγῶν ὑπὸ ὡρισμένους ὅρους διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν, εἶναι προωρισμένα νὰ ἀπολεσθοῦν δ’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τὰ δίδουν. Νομίζω, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἀκούωνται τυιοῦτοι λόγοι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἡμεῖς προσερχόμεθα εἰς τὴν Τράπεζαν ταύτην, ὅπως προσέρχωνται καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι δανείζονται, χωρὶς καμμίαν ὑστεροβουλίαν, προσερχόμεθα ἐν ὀνόματι τῶν τίτλων μας καὶ τῶν δικαιωμάτων μας καὶ ἐν ὀνόματι τῶν σχεδίων, ἀπὸ τὰ ὁποῖα θὰ σχηματισθῇ ἡ πεποίθησις, ὅτι εἴμεθα πλέον ὥριμοι διὰ τὴν ἀνάληψιν τοῦ ἔργου τῆς ἀνασυγκροτήσεως.

§147ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐντὸς πόσου χρόνου ὑπολογίζετε, ὅτι θὰ εἶναι ἕτοιμα τὰ σχέδια αὐτά;

§148Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Νομίζω, ὅτι δὲν θὰ εἶναι μακρὸν τὸ διάστημα. Σήμερον χρειάζεται γενικὴ κατεύθυνσις, διὰ τὸν καταρτισμὸν τοῦ προγράμματος. Ἐπαναλαμβάνω δὲ ὅτι ἔχει καταστῆ κοινὴ συνείδησις πλέον, ὅτι ἐὰν τὰ σχέδια αὐτὰ ἢ προγράμματα τὸ ταχύτερον δὲν προσαχθοῦν, ἡ Ἑλλὰς δὲν πρόκειται νὰ κερδίσῃ τίποτε ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἀνοικοδομήσεως. Καὶ δὲν ὑπάρχει οὐδεμία Κυβέρνησις, δὲν ὑπάρχει οὐδεμία Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ἡ ὁποία θὰ θελήσῃ ν’ ἀναλάβῃ τὸ βάρος τοιαύτης εὐθύνης ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§149Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐντὸς διμήνου τὸ πολὺ πρέπει νὰ καταρτισθοῦν.

§150Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Νομίζω καὶ ἐνωρίτερον. Μετὰ τὸ τέλος τοῦ 1946 φοβοῦμαι, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχῃ πλέον ἡ Τράπεζα αὐτή. Καὶ τοῦτο μᾶς ἀνησυχεῖ, ὄχι διὰ τὸ γεγονός, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι δηλ. πιθανὸν τὰ χρήματα τῆς ἐν λόγῳ Τραπέζης νὰ μὴ ζητηθοῦν ποτέ, ἀλλὰ διὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Τράπεζα Ἐξαγωγῶν–Εἰσαγωγῶν δανείζει μὲ ὅρους εἰδικούς, τῶν ὁποίων πρέπει νὰ ἐπωφεληθῶμεν. Διότι ἀκόμη ἡ Τράπεζα αὐτὴ δὲν παρέχει μόνον δάνεια δι’ ἀγορὰς ὑλικῶν, ἀλλὰ περιέχει εἰς τὸ καταστατικόν της καὶ ὡρισμένας διατάξεις, ἐξ ὧν συνάγεται, ὅτι εἰς ἐξαιρετικάς τινας περιπιώσεις δύναται νὰ χρηματοδοτήσῃ καὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων. Εἶναι σημεῖον οὐσιῶδες, εἶναι σημεῖον τοῦ ὁποίου ἡμεῖς πρέπει νὰ ἐπωφεληθῶμεν, ἐφ’ ὅσον ἰσχυριζόμεθα, καὶ δικαίως, ὅτι ἔχομεν δικαίωμα εἰς μίαν εἰδικὴν μεταχείρισιν ἐκ μέρους τῶν μεγάλων μας Συμμάχων. Ἐνῷ ἐὰν λήξῃ τὸ ἔργον τῆς Τραπέζης αὐτῆς καὶ φθάσωμεν εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἀνοικοδομήσεως, νομίζω, ὅτι θὰ πρόκειται πλέον περὶ παραπομπῆς τοῦ ζητήματος τῆς ἀνοικοδομήσεως εἰς τὰς καλένδας. Εἰς τὴν Τράπεζαν αὐτὴν δὲν θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἀπευθυνθῶμεν, παρὰ μόνον δι’ ἔργα, τῶν ὁποίων ἡ ἀποδοτικότης καὶ ἡ παραγωγικότης θὰ εἶναι ἀπολύτως ἐξησφαλισμένη. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἰς τὴν ἐν λόγῳ Τράπεζαν, ἐγὼ τοὐλάχιστον φοβοῦμαι, ὅτι θὰ ἀντιμετωπίσωμεν ὅρους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπιβαρύνουν κατὰ πολὺ τὴν ἀνοικοδόμησιν. Πρέπει λοιπόν, κύριοι, νὰ σπεύσωμεν νὰ ἐπωφεληθῶμεν τῆς Τραπέζης Εἰσαγωγῶν–Ἐξαγωγῶν, νὰ ἐπωφεληθῶμεν τῶν ὅρων τοὺς ὁποίους παρέχει, νὰ ἐπωφεληθῶμεν καὶ αὐτῆς ἀκόμη τῆς αἴγλης καὶ τῆς συμπαθείας, τῆς ὁποίας ἀπολαμβάνομεν, διότι μὴ λησμονῶμεν, ὅτι γρήγορα αἱ θυσίαι, ἃς προσεφέρομεν, λησμονοῦνται ὅταν παρέρχεται ὁ χρόνος. Δὲν ἐνδιαφέρει, κύριοι, ἐπαναλαμβάνω, τὸ ὄργανον ποὺ θὰ καταρτίσῃ τὸ σχέδιον. Δὲν ἐνδιαφέρει ἄν τοῦτο θὰ εἶναι ἐπιτροπὴ ἢ ὀργανισμὸς ἢ ὑπηρεσία. Αὐτὸ εἶναι τὸ δευτερεῦον. Τὸ ἐνδιαφέρον, τὸ οὐσιῶδες, εἶναι νὰ ἔχωμεν τὸ σχέδιον, τὸ πρόγραμμα τὸ ὁποῖον θὰ ἐμπνέεται ἀπὸ ὡρισμένας ἀρχὰς γενικωτέρας. Αἱ ἀρχαὶ αὐταί, ἀπὸ μιᾶς πλευρᾶς, εἶναι ἀρχαὶ ἐσωτερικῆς φύσεως, εἶναι δηλαδὴ ἡ κλιμάκωσις τῶν σχεδίων ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀναγκῶν, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς προτεραιότητος, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἐπείγοντος, καθὼς καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν οἰκονομικῶν δυνατοτήτων τῆς χώρας. Ἀνέπτυξα προηγουμένως, εἰς διακοπήν τινα, τὶ ἐννοῶ οἰκονομικὰς δυνατότητας. Κακῶς ἐνομίσθη ἐδῶ, ὅτι πρόκειται περὶ τῶν δυνατοτήτων τοῦ Ἑλληνικοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐφ’ ὅσον εἴμεθα σύμφωνοι καὶ ἐφ’ ὅσον ἀπεδείχθη ἐμπράκτως, ἀφοῦ δὲν ἀναγράφεται καμμία δαπάνη εἰς τὸν προϋπολογισμὸν—διότι τὰ 100 δισεκατομμύρια δὲν ἀποτελοῦν οὔτε σταγόνα εἰς τὸν ὠκεανὸν τῶν ἀναγκαίων δαπανῶν—ἐφ’ ὅσον λέγω σήμερον ὅλοι ἔχομεν δεχθῆ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν προϋπολογισμὸν οὔτε μία δραχμὴ πιστώσεως διὰ τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως, δὲν ἀντιλαμβάνομαι τὴν ἀνησυχίαν ἡ ὁποία ἐγεννήθη ἐδῶ. Αἱ οἰκονομικαὶ δυνατότητες ἀφοροῦν ἁπλούστατα τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν ἔργων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀποβλέπουν εἰς τὴν ἀξιοποίησιν τῶν πλουτοπαραγωγικῶν πηγῶν τῆς Χώρας. Ἀναμφιβόλως ἡ διαπίστωσις τῶν οἰκονομικῶν δυνατοτήτων θὰ παίξῃ σπουδαῖον ρόλον εἰς τὸ ἔργον τῆς χρηματοδοτήσεως, ἐὰν θέλωμεν νὰ παρουσιάσωμεν σχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ βασίζεται ἐπὶ τῆς ἐπιστημονικῆς ἐκτιμήσεως τῶν πραγμάτων καὶ τὸ ὁποῖον θὰ τύχῃ εὐνοϊκῆς ἐγκρίσεως. Διεγράψαμεν ὅμως τὴν φράσιν αὐτὴν καὶ τοιουτοτρόπως παρεκάμψαμεν τὸ πρᾶγμα, καίτοι νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ παραμείνῃ μαζὶ μὲ τὴν δήλωσιν ὅτι δὲν ἀπέβλεπεν εἰς τὰς δυνατότητας τοῦ προϋπολογισμοῦ αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀσήμαντοι, μηδαμιναί. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον, κύριοι, τὰ ἐσωτερικὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὁ Ὀργανισμὸς διὰ τὸν καταρτισμὸν τοῦ προγράμματος. Εἶναι καὶ ἐξωτερικὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἀγνοοῦμεν παντελῶς μέχρι τοῦδε. Ἐπὶ τοῦ τεχνικοῦ αὐτοῦ ὑστεροῦμεν. Δὲν ἐγνωρίζαμεν ποῖα εἶναι τὰ σύγχρονα μηχανήματα καὶ ποία ἡ πρόοδος τῆς τεχνικῆς, μέχρι σημείου ὥστε εἰς πίνακας ἀποσταλέντας τελευταίως νὰ μᾶς παρατηρῆται, ὅτι ζητοῦμεν μηχανήματα τὰ ὁποῖα ἀνήκουν εἰς τὸ παρελθὸν καὶ τῶν ὁποίων ἡ ἀπόδοσις εἶναι μικρὰ ἔναντι τῶν συγχρόνων. Ἠγνοούσαμεν βέβαια τὰ νεώτερα μηχανήματα καὶ δικαίως, διότι ἀπεκόπημεν, λόγῳ τοῦ πολέμου καὶ τῆς κατοχῆς, ἀπὸ τὸν ξένον κόσμον καὶ ἠγνοούσαμεν συνεπῶς τὰς τεχνικὰς προόδους, ὅπως ἠγνοούσαμεν καὶ τὰς οἰκονομικὰς δυνατότητας τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, πρὸς ἃς ἀπευθυνόμεθα, διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τὰ μέσα τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς ἐρειπωμένης οἰκονομίας μας. Καὶ ἐρωτῶ: τί σημασίαν ἔχει ἐὰν καταρτίσωμεν τὰ σχέδια καὶ ζητήσωμεν μηχανήματα, τὰ ὁποῖα αἱ παραγωγικαὶ δυνατότητες τῶν Ἡν. Πολιτειῶν δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ παράγουν καὶ νὰ μᾶς παραδώσουν παρὰ μετὰ τὴν πάροδον 3–4 ἐτῶν; Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, τὸ σχέδιον θὰ ἀποτελῇ καθαρὰν ματαιοπονίαν, ἀπώλειαν χρόνου καὶ θὰ συνεπάγεται σοβαρὰς ζημίας, Δι’ αὐτό, κύριοι, θὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει καὶ στοιχεῖα καθαρῶς ἐξωτερικά, διὰ τὸν καταρτισμὸν τοῦ προγράμματος τὰ ὁποῖα συνδέονται μὲ τὰς χώρας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ μᾶς παράσχουν βοήθειαν εἰς τὴν ἀνοικοδόμησιν. Ὀρθῶς δὲ ὁ κ. Βαρβούτης προηγουμένως, ὁ ὁποῖος ἀπεδείχθη, ὅτι μετὰ τοῦ κ. Ρέντη, κατέχει τὸ θέμα τῆς ἀνοικοδομήσεως, ἐξέφρασε τὴν γνώμην, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξασφαλισθῇ κατά τινα τρόπον ἡ συνεργασία μετὰ τῶν ξένων εἰδικῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ μᾶς προσαρμόσουν πρὸς τὸ πνεῦμα, ὄχι ἐκείνων ποὺ λαμβάνουν, ἀλλ’ ἐκείνων ποὺ θὰ δώσουν. Καὶ αὐτὸ θὰ εἶναι μία ἀπὸ τὰς κατευθύνσεις, τὰς ὁποίας θὰ παράσχῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἐπιτροπὴν διὰ τὸ καταρτισμὸν τῶν σχεδίων. Κύριοι, οἱ περισσότεροι ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι περιεστράφησαν περὶ τὸ νομοσχέδιον, χωρὶς νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν οὐσίαν αὐτοῦ, ἠσχολήθησαν δὲ μὲ δευτερεύοντα καὶ ἐπουσιώδη καὶ ἀπέβλεψαν, μᾶλλον, εἰς τὴν κριτικὴν αὐτοῦ. Δὲν λέγω, ὅτι τοῦτο προῆλθεν ἀπὸ πνεῦμα ἀντιπολιτευτικόν, ἀλλὰ προέρχεται ἀναμφιβόλως ἐξ ἀγνοίας τοῦ ὅλου προβλήματος τῆς ἀνοικοδομήσεως, προέρχεται ἐξ ἀγνοίας τῶν οἰκονομικῶν καὶ παραγωγικῶν δυνατοτήτων τῶν Ἡνωμ. Πολιτειῶν καὶ τῆς ἐξελίξεως τῆς ἐκεῖ οἰκονομικῆς καταστάσεως, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῶν διαφόρων χωρῶν. Πλὴν τοῦ κ. Ρέντη καὶ ὀλίγων ἄλλων ρητόρων, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀφορμὴν κατὰ τὸ παρελθὸν νὰ ἀσχοληθοῦν μὲ τὸ πρόγραμμα τῆς ἀνοικοδομήσεως, οἱ περισσότεροι περιεστράφησαν περὶ τὸ νομοσχέδιον, χωρὶς νὰ εἰσέλθουν εἰς ὅ,τι ἀποτελεῖ τὸ κέντρον του, τὴν οὐσίαν του. Ἡ οὐσία, τὸ κέντρον, εἶναι τὸ σχέδιον βάσει τοῦ ὁποίου θὰ δυνάμεθα μεθαύριον νὰ ἐμφανισθῶμεν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶναι διατεθειμένοι νὰ μᾶς παράσχουν πιστώσεις. Βέβαια ἐγένετο λόγος καὶ περὶ σχεδίου γενικωτέρας κοινωνικῆς καὶ οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως, τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε, κατὰ ἕνα νεαρὸν συνάδελφον, νὰ περιληφθῇ εἰς τὸ κείμενον αὐτό. Ὑποθέτω ὅτι εἶναι ἀρκετὰ σαφὴς ἡ διάταξις τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Ὡς πρὸς τὰ ἔργα τοῦ Ὀργανισμοῦ πρώτη φάσις, πρῶτον στάδιον τῶν μελετῶν αὐτοῦ, θὰ εἶναι ἡ κατάρτισις σχεδίου διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν ἐρειπίων. Ὅταν αὐτὸ θὰ συντελεσθῇ, ἢ ὅταν αὐτὸ θὰ ἐκτελῆται, ἡ ἐπιτροπὴ θὰ δύναται νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν πλουτοπαραγωγικῶν πηγῶν τῆς Χώρας. Τότε, μοιραίως, κύριοι συνάδελφοι, θὰ τεθῇ τὸ ζήτημα τῆς γενικωτέρας κοινωνικῆς καὶ οἰκονομικῆς κατευθύνσεως. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα τὸ ἐπεῖγον, τὸ προέχον σήμερον, εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀποβλέπει εἰς τὸν σκοπὸν τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῶν ἐρειπίων. Θὰ ἔλθῃ βέβαια ἡ στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐκθέσωμεν τὰς γενικωτέρας οἰκονομικὰς καὶ κοινωνικὰς ἀντιλήψεις αἱ ὁποῖαι πρέπει μαζὶ μὲ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν πλουτοπαραγωγικῶν μας πόρων νὰ ἀκολουθηθοῦν, κατὰ τὰς πεποιθήσεις βέβαια τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπ’ αὐτοῦ ἤδη τὸ Λαϊκὸν Κόμμα εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐκθέσῃ τὰς ἀπόψεις του. Θὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία, ἐντὸς ὀλίγου, νὰ ἀναπτύξῃ καὶ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον θὰ ἐφαρμοσθῇ. Ἀλλ’ ἡμεῖς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἀρχίζομεν ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θεωροῦμεν ὡς οὐσιῶδες καὶ πρωταρχικόν, διὰ νὰ καταλήξωμεν εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον, ἀπὸ χρονικῆς βέβαια πλευρᾶς, εἶναι δευτερεῦον. Ὁ ἐξ Ἀργολιδοκορινθίας νεαρὸς συνάδελφος, ἔχει ἀντιρρήσεις καὶ διάφορον ἀντίληψιν. Ἴσως, ἴσως, τὰ θεμέλια, τὰ ὁποῖα θέλομεν νὰ κτίσωμεν, δὲν προκαλοῦν ἐντυπώσεις καὶ χειροκροτήματα. Ἐπιθυμεῖ νὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ τὴν στέγην. Ἡμεῖς ἀντιθέτως, ἐπειδὴ ἀντιλαμβανόμεθα μὲ ρεαλισμὸν τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ παρασυρώμεθα ἀπὸ ἰδεολογικὰ κατασκευάσματα ἢ ἀπὸ θεωρητικὰς προτιμήσεις. Τὰς παρεμερίσαμεν, ὅλας αὐτάς, διότι τὸ ἔργον εἰς τὸ ὁποῖον ἐπιδιδόμεθα ἀφορᾷ αὐτὴν τὴν ὕπαρξιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Δὲν εἶναι δυνατόν, συνεπῶς, νὰ μετέλθωμεν πειραματισμοὺς ἰδεολογικούς. Μακρὰν πειραμάτων, θὰ θέσωμεν τὰ θεμέλια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐξασφαλίσουν τὴν ὕπαρξιν τῆς φυλῆς, τὴν ὕπαρξιν τοῦ Ἔθνους. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, κύριοι, τῶν δυνατοτήτων, τὰς ὁποίας ἔχομεν μὲ τὸν ὑπὸ ψήφισιν ὀργανισμόν, ἐγὼ τοὐλάχιστον καὶ ἡ Κυβέρνησις εἰδικώτερον, δὲν εἴμεθα ἀπαισιόδοξοι. Ἀντιθέτως, ἔχομεν ἐπίγνωσιν τοῦ ἐνδιαφέροντος τῶν μεγάλων συμμάχων, μὲ μόνην τὴν διαφοράν, ὅτι πρέπει νὰ καταστῶμεν ἄξιοι τοῦ ἐνδιαφέροντος αὐτῶν, ὄχι μόνον ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ἐκείνου τὸ ὁποῖον παρέσχομεν εἰς τὸν κοινὸν ἀγῶνα, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ἐκείνου τὸ ὁποῖον εἴμεθα ἱκανοὶ νὰ πράξωμεν ἐπὶ τοῦ πεδίου τῆς ἀνοικοδομήσεως. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ταύτης εἴμεθα ἀπολύτως βέβαιοι διὰ τὴν ἱκανότητα ἡμῶν. Τὸ σχέδιον, ἀδιαφόρως ἂν θὰ προέρχηται ἀπὸ μίαν ὑπηρεσίαν ἢ ἀπὸ ἕνα ὀργανισμόν, θὰ εἶναι ἐξυπηρετικὸν τῶν συμφερόντων τῆς Χώρας. Δι’ αὐτὸ εἰς ὅσους ἐπετέθησαν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου χωρὶς ν’ ἀντιληφθοῦν ὅτι τὸ σχέδιον καὶ ὄχι ἡ ὑπηρεσία ἢ ὁ ὀργανισμός, ἀποτελοῦν τὸ οὐσιῶδες τούτου, εἰς αὐτούς, κύριοι, δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε ἄλλο, παρὰ ὅτι ὑπῆρξαν λίαν πτωχοὶ εἰς τὰς ἐπικρίσεις αὐτῶν. Δὲν συνεκρατήσαμεν, συνεπῶς, οὐσιώδη πράγματα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα μᾶς εἶπον. Ἀντιθέτως θὰ συγκρατήσωμεν ἐκεῖνο, διὰ τὸ ὁποῖον εἷς μεγάλος φίλος τῆς Ἑλλάδος εἶπεν εἰς τὸν τέως Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Ρέντην δηλαδή: «νὰ εἶσθε βέβαιος, ὅτι ἐὰν θὰ μᾶς δώσητε τὸ σχέδιόν σας, ἡμεῖς θὰ μεταβῶμεν εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, διὰ νὰ σᾶς εὕρωμεν τὰ χρήματα, τῶν ὁποίων ἔχετε ἀνάγκην». (Χειροκροτήματα). Θὰ μεταβῇ ἐκεῖ καὶ ἡ Ἑλλάς, ἡ Ἐθνική, ἡ αἰωνία Ἑλλάς, διὰ νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ νὰ ἀξιώσῃ νὰ τύχῃ εἰδικῆς μεταχειρίσεως, ὄχι μόνον διὰ τὰς θυσίας τὰς ὁποίας ὑπέστη, ὄχι μόνον διὰ τὴν συμβολήν της εἰς τὸν κοινὸν ἀγῶνα, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι ἱκανὴ ν’ ἀναλάβῃ, εἰς τὸ πεδίον τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν ἀναγκῶν τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Οἱ τίτλοι της κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ πολλαπλασιασθοῦν καὶ αἱ ἐλπίδες της θὰ καταστοῦν βεβαιότητες. Καὶ μὲ αὐτὴν τὴν πεποίθησιν ἡ Κυβέρνησις ὑπέβαλεν ὑπὸ τὴν ψῆφον ὑμῶν τὸ παρὸν νομοσχέδιον. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα).

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου κηρύσσεται περαιωμένη. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ σχέδιον νόμου;

§152ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συστάσεως Ὀργανισμοῦ διὰ τὴν σύνταξιν προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καθορισμοῦ ἀποζημιώσεως βουλευτῶν».

§154ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ καθορισμοῦ ἀποζημιώσεως βουλευτῶν. Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις «τοῦ Εἰδικοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς τῆς χρήσεως 1946–1947 (1 Ἀπριλίου 1946–31 Μαρτίου 1947), ἄρθρον 95 Κ. Β.».

§156ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτός.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸς εἰς ἐφ’ ἅπαξ συζήτησιν «ὁ εἰδικὸς Προϋπολογισμὸς τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς τῆς χρήσεως 1046–1947 (1 Ἀπριλίου 1946–31 Μαρτίου 1947), ἄρθρον 95 Κ.Β.». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 16)17 Ἀπριλίου 1946 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ ἀναστολῆς τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1128)1946 Ἀναγκ. Νόμου «περὶ συστάσεως Ὀργανισμοῦ Ἀνοικοδομήσεως».

§158ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 16)17 Ἀπριλίου 1946 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ ἀναστολῆς τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1128)1946 Α. Ν. «περὶ συστάσεως Ὀργανισμοῦ Ἀνοικοδομήσεως». Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§160ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6ην μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως. συζήτησιν τῆς περὶ δημοψηφίσματος προτάσεως ψηφίσματος. (Ὥρα 10.30′ μ.μ.)