1946.05.31

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 12η

Παρασκευὴ 31 Μαΐου 1946

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6.30′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Μ. Καροῦσος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Μ. ΚΑΡΟΥΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ βουλευτὴς Φλωρίνης κ. Φ. Δραγούμης ὅπως προσέλθῃ ἵνα δώσῃ τὸν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος νενομισμένον ὅρκον. (Ἀκολούθως προσέρχεται ὁ βουλευτὴς Φλωρίνης κ. Φ. Δραγούμης, ὅστις—ἐκφωνοῦντος τοῦ κ. Προέδρου—δίδει τὸν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος νενομισμένον ὅρκον, ἔχοντα οὕτω: «Ὀμνύω εἰς τὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας καὶ Ὁμοουσίου καὶ Ἀδιαιρέτου Τριάδος νὰ φυλάξω πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα καὶ τὸν Συνταγματικὸν Βασιλέα τῶν Ἑλλήνων, ὑπακοὴν εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς Νόμους τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἐκπληρώσω εὐσυνειδήτως τὰ καθήκοντά μου».

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἀναγνώσω τὴν ἀνακοίνωσιν ἡ ὁποία θὰ σταλῇ ἐφ’ ὅσον θὰ ἐγκριθῇ ἀπὸ τὴν Βουλὴν πρὸς τὶς ἀντιπροσωπείας τῶν Μεγάλων φίλων τῆς Ἑλλάδος. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ὁ κ. Πρόεδρος ὄρθιος ἀπὸ τῆς ἕδρας ἀναγινώσκει): «Ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων παρακαλεῖ τὸν Πρόεδρόν της, ὅπως γίνῃ παρὰ ταῖς λαϊκαῖς ἀντιπροσωπείαις τῶν Μεγάλων τῆς Ἑλλάδος Συμμάχων διερμηνεὺς τοῦ αἰσθήματος δικαίας καὶ βαθυτάτης ἀγανακτήσεως, τὸ ὁποῖον προκαλεῖ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ καθ’ ἅπασαν τὴν Ἑλλάδα ἡ πρόσφατος τελευταία ἐκδήλωσις τῆς Βουλγαρικῆς ἰταμότητος. Τὴν ἐπιοῦσαν τῆς ἥττης τοῦ ἀξονικοῦ συγκροτήματος, μετὰ τοῦ ὁποίου ἐκθύμως συνειργάσθη εἰς μίαν κοινὴν ἐπίθεσιν κατὰ τῆς ἀσφαλείας καὶ τῆς ἐλευθερίας ὅλων τῶν λαῶν καὶ εἰδικώτερον τοῦ Ἑλληνικοῦ, τολμᾷ ἡ Βουλγαρία νὰ διατυπώνῃ θρασείας ἀξιώσεις ἐπὶ Ἑλληνικωτάτων περιοχῶν, αἱ ὁποῖαι εἶχον παραχωρηθῆ αὐτῇ κατὰ Μάϊον 1941 ὑπὸ τοῦ ἄξονος εἰς ἀνταμοιβὴν τῆς προδοσίας της καὶ τὰς ὁποίας ἐπὶ τρία καὶ ἥμισυ ἔτη συστηματικῶς ἐδῄωσε. Δὲν πρόκειται βεβαίως νά δοθῇ ἀπάντησις εἰς τὰς ἰταμὰς αὐτὰς ἀξιώσεις. Ἡ θρασύτης ὅμως αὕτη ἔρχεται εἰς πανηγυρικὴν ἐπιβεβαίωσιν τοῦ γεγονότος, ὅτι κατ’ οὐδὲν ἔχει τροποποιηθῆ ἡ ἀμετάβλητος, ἀνεξαρτήτως πρὸς οἱονδήποτε ἐν Βουλγαρίᾳ καθεστώς, νοοτροπία τοῦ Βουλγαρικοῦ λαοῦ, ἐξ ἧς τόσαι μέχρι τοῦδε προεκλήθησαν συμφοραὶ διὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ ὁλόκληρον τὴν Βαλκανικὴν καὶ τὴν Εὐρώπην. Ἀποτελεῖ ὡς ἐκ τούτου ἡ ἀναίσχυντος ἀλλὰ καὶ ἀπροκάλυπτος αὕτη νεωτέρα ἐκδήλωσις τῶν Βουλγαρικῶν κατὰ τῆς Ἑλλάδος προθέσεων πρόσθετον ὅσον καὶ ἀποφασιστικὸν λόγον διὰ τὴν πλήρη ἱκανοποίησιν τῶν πρὸς τὸ μέρος ἐκεῖνο τῶν συνόρων Ἑλληνικῶν αἰτημάτων, οὕτως ὥστε νὰ ἐξασφαλισθῇ ἐπὶ τέλους τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος ἔναντι τῆς ἀμετανοήτου Βουλγαρικῆς ἐπιβουλῆς».

Ὁ Πρόεδρος

Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ

(Παρατεταμένα Χειροκροτήματα ἐκ τῆς αἰθούσης καὶ τῶν θεωρείων)

§5ΑΠΑΝΤΕΣ ΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν ἐπιστολὴν τοῦ ἐν Ἀθήναις Πρεσβευτοῦ τῆς Μεγάλης Βρεταννίας κ. Νόρτον. (Ἀναγινώσκει). «Κύριον Ἰωάννην Θεοτόκην Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Κύριε, Διετάχθην παρὰ τοῦ Προϊσταμένου Γραμματέως τῶν Ἐξωτερικῶν ὑποθέσεων τῆς Αὐτοῦ Βρεταννικῆς Μεγαλειότητος νὰ γνωστοποιήσω ἐκ μέρους τοῦ Λόρδου Καγκελλαρίου λῆψιν τοῦ ἀποσταλέντος ὑφ’ ὑμῶν τηλεγραφήματος τῆς 17ης Μαΐου ἀφορῶντος τὸ ζήτημα τῆς Βορείου Ἠπείρου.

Διατελῶ, Κύριε, ὑπάκουος θεράπων

ΝΟΡΤΟΝ

Πρεσβευτὴς Ἀγγλίας». (Χειροκροτήματα) Παρακαλῶ τὸν Γραμματέα κ. Γ. Δρόσον ν’ ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, τηλεγραφήματα κλπ.

§7Γ. ΔΡΟΣΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Φ. Μακρῆς ζητεῖ τὴν σύστασιν εἰδικῆς ἀνακριτικῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς πρὸς ἐξακρίβωσιν τῶν ὠμοτήτων τῶν διαπραχθεισῶν ἐν Μακεδονίᾳ καὶ Θράκῃ κατὰ τὴν περίοδον Ἰουνίου 1943 —Μαρτίου 1945 ὑπὸ τῶν Ἐαμμοκομουνιστῶν εἰς βάρος τῶν Ἐθνικῶν συμφερόντων. Οἱ βουλευταὶ Ι. Μπουρνιᾶς, Γ. Παπαϊωάννου. Ι. Χ. Μητσιάδης. Γ. Κουγιουμτζόγλου, Ε. Δεδούσης, Δ. Σφαέλλος, καταθέτουν πρότασιν Νόμου μετὰ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως «περὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ Νόμου 985)46». Ὁ Σύνδεσμος Πολιτικῶν συνταξιούχων Νομοῦ Χανίων διαμαρτύρεται διὰ τὰς ἰταμὰς προκλήσεις καὶ διεκδικήσεις ἡττημένης Βουλγαρίας καὶ ζητεῖ δικαίωσιν Ἐθνικῶν μας διεκδικήσεων. Ἐπιτροπὴ κατοίκων Ἄργους ζητεῖ ἀκύρωσιν Συντακτικῶν Πράξεων καὶ Νομοθετημάτων τελευταίου διμήνου ὡς καὶ τῆς 114 Συντακτικῆς Πράξεως. Ἐπιτροπὴ κρατουμένων φυλακῶν Καλλιθέας διαμαρτύρεται διὰ συνεχιζομένας κρατήσεις καὶ διώξεις βάσει τῆς ὑπ’ ἀριθ. 6)45 Σ. Π. καὶ ζητεῖ τὴν κατάργησιν αὐτῆς. Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον ἀπολυθέντων Δημοσίων ὑπαλλήλων ζητεῖ τροποποίησιν τῆς ὑπ. ἀριθ. 59 Σ. Π., ἐπαναφορὰν εἰς θέσεις των κλπ. Ὁ Σύνδεσμος κτηνοτρόφων Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται διὰ δημοσιευθέντα Νόμον περὶ Ὀργανισμοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας καὶ ζητεῖ ἄμεσον τούτου κατάργησιν καὶ ἵδρυσιν αὐτοτελοῦς Κτηνιατρικῆς ὑπηρεσίας. Ὁ Σύνδεσμος Βομβοπλήκτων Λαμίας διαμαρτύρεται διὰ πλήρη ἐγκατάλειψιν του καὶ ζητεῖ ἄμεσον λῆψιν προστατευτικῶν μέτρων. Οἱ ἀπόστρατοι Ἀξιωματικοὶ Λαρίσης ζητοῦν, ὅπως ἐξισωθῇ ἡ σύνταξίς των εἰς 85% ἀποδοχῶν ἐνεργείας. Οἱ κάτοικοι Κοινότητος Ἄγρας δι’ ὑπομνήματός των πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς ἀναφέρουν ὅτι ἐπλημμύρισεν ὁ κάμπος τοῦ χωριοῦ των καὶ ζητοῦν ὅπως τοῖς χορηγηθῇ ἔστω καὶ μικρὸς ἐκσκαφεύς, πρὸς ἐκβάθυνσιν τῆς κοίτης τοῦ διὰ μέσου τῶν ἀγρῶν ρέοντος ποταμοῦ. Ἡ Ἐφημερὶς «Συνταξιοῦχος» Ἀθηνῶν δι’ ὑπομνήματός της ζητεῖ βελτίωσιν τῆς συντάξεως Ἀναπήρων Θυμάτων Πολέμου, διὰ δὲ τοὺς πολιτικοὺς Συνταξιούχους αὔξησιν εἰς 80–85% ἐπὶ τῶν ἀποδοχῶν των. Ἡ Πανελλήνιος Ἕνωσις Μηχανικῶν Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ διὰ ψηφίσματός της διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἀντεργατικὴν τακτικὴν Υ.Ε.Ν. καὶ ζητεῖ 1) Τὴν ἀνάκλησιν τῶν νόμων περὶ ἀπογραφῆς καὶ διπλωμάτων. 2) Τὴν σύναψιν συλλογικῆς συμβάσεως διὰ τὴν Ἀκτοπλοΐαν κλπ. Τὸ Ἐθνικὸν Σῶμα Ἐφέδρων τῆς Ἑλλάδος δι’ ὑπομνήματός του ζητεῖ 1) Νὰ συμπεριληφθῶσιν εἰς τὸν νόμον 248) 46 μετὰ πλήρων ἀποδοχῶν καὶ μὲ τὸν βαθμὸν ὃν κατεῖχον μέχρι τῆς ἀπολύσεώς των, 2) νὰ χορηγηθῇ ἑξάμηνος ἀποζημίωσις εἰς τοὺς μὴ βουλομένους νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὸ Σῶμα κλπ. Ὁ Σύνδεσμος Ἐργατομηχανικῶν καὶ Ὑπαλλήλων Πε-

τρελαίων Πειραιῶς διαμαρτύρεται δι’ ἀπολύσεις ὑπαλλήλων

Η.Ε.Α.Π.

Ὁ Πρόεδρος Ἀποστράτων Ἀξιωματικῶν Ἄρτης, ἡ Ἐπιτροπὴ Στρατιωτικῶν Πολιτικῶν Συνταξιούχων Ἀγρινίου καὶ ἡ Ἕνωσις Ἀποστράτων Ἀξιωματικῶν Ἡρακλείου ὑποβάλλουν παράκλησιν, ὅπως ἡ Κυβέρνησις μεριμνήσῃ δι’ ἀθλίαν οἰκονομικὴν κατάστασίν των. Τὸ Ἐμπορικὸν Ἐπιμελητήριον Κερκύρας ζητεῖ τὴν ἀνάκλησιν τῆς ἀποφάσεως ἀπαγορευούσης τὴν ἐπὶ τρίμηνον μὴ ἁλιείαν διὰ μηχανοτρατῶν, ἀνεμοτρατῶν κλπ. Τὰ ἐργατικὰ στελέχη διαφόρων Ὀργανώσεων Ἀθηνῶν διαμαρτύρονται διὰ τὴν σκανδαλώδη διανομὴν ἀρβυλῶν καὶ ζητοῦσι τὴν τιμωρίαν τῶν ἐνόχων. Ἡ Ὁμοσπονδία προσωπικοῦ ὀργανισμοῦ Δημοσίου Δικαίου Ἀθηνῶν–Πειραιῶς διὰ ψηφίσματός της ζητεῖ 1) τὸν διπλασιασμὸν τῶν ἀποδοχῶν των 2) κατοχύρωσιν τῆς θέσεώς των 3) τὴν τροποποίησιν τῆς 59)45 Συντακτικῆς Πράξεως καὶ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς 113)46 τοιαύτης κλπ. Ἡ Ἐκτελεστικὴ Ἐπιτροπὴ Ὁμοσπονδίας Ἑλληνικῶν Ναυτεργατικῶν Ὀργανώσεων Ἀθηνῶν διαμαρτύρεται δι’ ἀπολύσεις ἐργατῶν Η.Ε.Α.Π. Ἡ Ὁμοσπονδία Ἐκτελωνιστῶν Ἑλλάδος, ὁ Σύνδεσμος Ἐμπορικῶν Ἀντιπροσώπων Πειραιῶς Οἴκων Ἐξωτερικοῦ, τὸ Ἐμποροβιομηχανικὸν Ἐπιμελητήριον Χαλκίδος, ὁ Πιστωτικὸς Συνεταιρισμὸς Νικαίας–Λαρίσης, ὁ Γεωργικὸς Πιστωτικὸς Συνεταιρισμὸς Γλαύκης–Λαρίσης, ὁ Γεωργικὸς Συνεταιρισμὸς Μελισσοχωρίου, ὁ Γεωργικὸς Πιστωτικὸς Συν)σμὸς Τερψιθέας–Λαρίσης, ὁ Σύνδεσμος Ἐμπόρων Γραφομηχανῶν καὶ εἰδῶν Ὀργανώσεως Γραφείου Ἀθηνῶν, ὁ Σύλλογος Ἐξαγωγέων Ἐμπόρων Βιομηχάνων Ἡρακλείου, τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Πειραιῶς καὶ ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Πειραιῶς, διαμαρτύρονται διὰ μελετωμένην ἵδρυσιν Ἐμπορικοῦ Ὀργανισμοῦ τῆς Ἑλλάδος. Ἡ Ἐθνικὴ Ἀλληλεγγύη Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται διὰ τὰς ἐκτοπίσεις καὶ συλλήψεις οἰκογενειῶν κρατουμένων. Ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς τῆς Γ.Σ.Ε.Ε. Ἀθηνῶν ζητεῖ ἀκύρωσιν τῶν διορισμῶν εἰς τὰ Συμβούλια ἀσφαλιστικῶν ὀργανισμῶν παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐργασίας. Ὁ Σύλλογος Ἐθνικοφρόνων Ἀγωνιστῶν Ἀντιστάσεως Ἡρακλείου ζητεῖ τὴν δικαίωσιν ἀγῶνος Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως. Κάτοικοι τῆς Κοινότητος Γεροπλατάνου Πωγωνίου διαμαρτύρονται διὰ τὴν γενομένην ἀγρίαν δολοφονίαν Παναγιώτου καὶ Κων)νου Καραζιώτη ὑπὸ ἀναρχοκομμουνιστῶν καὶ ζητοῦν τὴν ταχεῖαν λῆψιν μέτρων. Τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Ἀθηνῶν διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἀντεργατικὴν προσπάθειαν τοῦ Βουλευτοῦ Μπασιάκου περὶ καταργήσεως τῆς Κυριακῆς, ὡς ἡμέρας ἀργίας. Ἡ Ὁμοσπονδία Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται διὰ τροποποίησιν συνθέσεως Συμβουλίου Ἀγροτραπέζης καὶ ζητεῖ ἐπαναφορὰν προτέρας συνθέσεως. Ἡ Συντονιστικὴ Ἐπιτροπὴ τῶν Κυπριακῶν Σωματείων Ἀθηνῶν δι’ ἀναφορᾶς τῆς διαμαρτύρεται διότι εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἐθίγη ἡ θέσις τοῦ Κυπριακοῦ ζητήματος μεταξὺ τῶν Ἐθνικῶν διεκδικήσεων. Οἱ ἐν Βόλῳ ἀπεσπασμένοι δημοδιδάσκαλοι, δι’ ὑπομνήματός των ζητοῦν τὴν ὁριστικήν των τοποθέτησιν εἰς ἃς θέσεις κατέχουν σήμερον κλπ. Ὁ Χρῆστος Ἀναστασιάδης κάτοικος Θεσσαλονίκης δι’ αἰτήσεώς του ζητεῖ, ὅπως ἐκποιηθοῦν διὰ δημοπρασίας τὰ ἀντικείμενα λείας πολέμου. Κατάδικοι φυλακῶν Θεσσαλονίκης ζητοῦν, ὅπως ἐπεκταθῇ ἡ ἰσχὺς Σ. Π. 107 καὶ ἐπὶ περιπτώσεων καταδίκων. Ἡ Πανθεσσαλικὴ Ὁμοσπονδία πολεμοπαθῶν Βόλου ζητεῖ τὴν λῆψιν συντόνων μέτρων πατάξεως διασαλευτῶν τάξεως καὶ αὐστηρᾶς τιμωρίας ὑπευθύνων. Ὁ Σύλλογος Καπνοπαραγωγῶν Ξάνθης καὶ περιφερείας δι’ ὑπομνήματός του ζητεῖ παῦσιν χρηματοδοτήσεως Καπνεμπορίου, καθορισμὸν τιμῆς ἀσφαλείας εἰς ἰσοπλάσιον προπολεμικῆς, χρηματοδότησιν καπνικοῦ Ὀργανισμοῦ κλπ. Οἱ κρατούμενοι ἐθνικόφρονες «Παύλου Μελᾶ» διαμαρτύρονται διὰ τὸν τραυματισμὸν τοῦ ἐθνικόφρονος κρατουμένου Γεωργίου Καζαντζίδη παρὰ βουλγαροκομμουνιστῶν καὶ διὰ τὴν ἀδιαφορίαν τῆς ὑπηρεσίας τῶν φυλακῶν καὶ ζητοῦν τὴν λῆψιν μέτρων πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς ζωῆς των, τὴν ἀποστολὴν ἐθνικόφρονος ἀνωτέρου ὑπαλλήλου διὰ τὴν ἐνέργειαν ἀνακρίσεων. Ὁ Γεωργικὸς Πιστωτικὸς Συν)σμὸς Ἐπιταλίου διὰ τηλεγραφήματός του ἀναφέρει καταστροφὴν παραγωγῆς ἐκ χαλάζης καὶ ζητεῖ ἄμεσον ἀποστολὴν Γεωπόνου καὶ Κρατικὴν μέριμνα. Ἡ Γενικὴ Συνομοσπονδία τῶν Ἐργατῶν τῆς Ἑλλάδος διαμαρτύρεται διότι ὁ Ἀστυνομικὸς Σταθμάρχης Εὐθυμιανῶν Χίου αὐθαιρέτως καὶ ἀντισυνταγματικῶς καὶ παρὰ τὰς διαταγὰς ἀνωτέρων του διέλυσε τὴν γενικὴν συνέλευσιν ἐργατῶν κεραμοποιΐας. Ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ Ε.Α.Μ. Λέσβου ζητεῖ τὴν ἀπόλυσιν κρατουμένων Δημοκρατικῶν.

§8Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διαμαρτύρομαι κ. Πρόεδρε, κατὰ τῆς ἀναγνώσεως τοιούτων ἀναφορῶν εἰς τὴν Βουλήν, εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ γίνεται ἀνάγνωσις τέτοιων ἀναφορῶν.

§9Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. Συμφωνῶ καὶ ἐγὼ μὲ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ προλαλήσαντος συναδέλφου καὶ διαμαρτύρομαι διὰ τὸν αὐτὸν λόγον.

§10Μ. ΚΑΡΟΥΣΟΣ. (Συνεχίζει ἀναγινώσκων). Ὁ Πρόεδρος τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Διδυμοτείχου διαμαρτύρεται διὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ νόμου περὶ μειώσεως ἀριθμοῦ αἱρετῶν ἀπὸ Συμβούλιον Ἀγροτραπέζης. Ἡ Γενικὴ Συνέλευσις Σωματείων Ἐργατοϋπαλλήλων Κέντρου Αἰγίου καὶ ἡ Διοίκησις Χαρτεργατῶν Αἰγίου διαμαρτύρεται διὰ τὴν προσπάθειαν ἀκυρώσεως Ὑπουργικῆς ἀποφάσεως 24792 καὶ προσβολῆς ἐγκυρότητος ὀγδόου Πανεργατικοῦ Συνεδρίου. Οἱ Ταμιακοὶ ὑπάλληλοι Μακεδονίας ζητοῦν τὴν ἄμεσον οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν αὐτῶν, χορήγησιν ἱματισμοῦ, κατάργησιν τῆς 59 Συντακτικῆς Πράξεως. Ἡ Γενικὴ Συνομοσπονδία Ἀναπήρων καὶ ἡ Ὁμοσπονδία Ἰδιωτῶν Καπνοπωλῶν Θεσσαλονίκης διαμαρτύρονται διὰ τὴν νέαν φορολογικὴν διαρρύθμισιν καὶ ζητοῦν τὴν αὔξησιν ποσοστῶν κέρδους. Οἱ Βουλευταὶ Α. Παπαδόπουλος, Ν. Ἀθανασίου καὶ Δ. Ἰωάννου διαμαρτύρονται δι’ ἐνταθεῖσαν ἐν Ἠπείρῳ κομμουνιστικὴν δρᾶσιν καὶ διὰ σημειουμένας καθημερινῶς δολοφονίας ἐθνικοφρόνων πολιτῶν εἰς Δολιανά, Γεροπλάτανον κλπ. καὶ ζητοῦν τὴν ἐνίσχυσιν Χωροφυλακῆς καὶ τὴν λῆψιν μέτρων. Ὁ Βουλευτὴς Ροδόπης Σ. Σγούρογλου καταθέτει αἴτησιν Σ. Κοκκίδου καὶ λοιπῶν ἀρτοποιῶν Κομοτινῆς ζητούντων τροποποίησιν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ Ἀναγκαστικοῦ Νόμου 405)1936. Ὁ Βουλευτὴς Ροδόπης Σ. Σγούρογλου καταθέτει ὑπόμνημα Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν Κομοτινῆς διαμαρτυρομένης διὰ τὴν ὑπὸ τοῦ νόμου 431)45 περὶ ἐκτάκτου εἰσφορᾶς καὶ αἰτουμένης ἀπαλλαγήν των. Ὁ Βουλευτὴς Πειραιῶς καὶ Νήσων Θ. Κιζάνης καταθέτει τηλεγράφημα ἐξ Αἰγίνης ἐπιτροπῆς συλλαλητηρίου διαμαρτυρομένης δι’ ἀντικατάστασιν Δημάρχου Αἰγίνης διὰ προσώπου ξένου. Ὁ Βουλευτὴς Δ. Μαντούβαλος καταθέτει τηλεγράφημα Δημάρχου Γυθείου, Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου κλπ, ἐκθέτοντος ἐγκληματικὴν δρᾶσιν κομμουνιστῶν εἰς χωρία Ἅγιος Βασίλειος, Μελιτίνην, Ἀπιδέαν κλπ. καὶ ζητούντων ἀποστολὴν στρατιωτικῆς δυνάμεως. Οἱ Βουλευταὶ Ι. Μπουρνιᾶς, Γ. Παπαϊωάννου, Χ. Μητσιάλης, Γ. Κουγιουμτζόγλου, Ε. Δεδούσης, Δ. Σφαέλλος, καταθέτουν πρότασιν νόμου μετὰ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως «περὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ Ἀναγκαστικοῦ Νόμου 985)46». Οἱ Βουλευταὶ Γ. Στρᾶτος, Μιχ. Καροῦσος, Α. Κακαρᾶς Ε. Κουλουμβάκης, Β. Σαγιᾶς, Δ. Γιαννόπουλος, Ι. Πολυχρονόπουλος, Γ. Μπακόπουλος, Λ. Βρεττᾶκος, Δ. Βουρδουμπᾶς, Σ. Μπινόπουλος, Λ. Θεοδωρόπουλος, Ν. Ζέρβας, Κ. Σπυρίδης, Δ. Ἰωάννου, Ἀλέξ. Παπαδόπουλος, Ν. Ἀθανασίου, Ἰ. Φωτόπουλος, Ἰω. Τσιμπούκης, Α. Ταλιαδοῦρος, Φ. Σαχλός, Ν. Καζαντζῆς, Ν. Βλιάμος καταθέτουν πρότασιν νόμου «περὶ θέσεως εἰς τιμητικὴν ἐνέργειαν Ἀνωτάτων Ἀξιωματικῶν ὑπηρετησάντων κατὰ τὸν πόλεμον 1940–1941».

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τοὺς κ.κ. συναδέλφους ὅπως εὐαρεστούμενοι διέλθουν ἀπὸ τὸ Λογιστήριον καὶ νὰ δηλώσουν ὑπευθύνως τὴν μόνιμον αὑτῶν κατοικίαν.

§12Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε κ. Παπαδημητρίου.

§14Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Διὰ τὴν ἀρωγήν, τὴν ὁποίαν παρέσχεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς πλημμυροπαθεῖς περιφερείας τοῦ Ἀργολικοῦ πεδίου καὶ τῆς Κορινθίας, θεωρῶ καθῆκον μου νὰ εὐχαριστήσω τὴν Κυβέρνησιν. Θεωρῶ δὲ ἑαυτὸν ὑποχρεωμένον ἐπὶ πλέον νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως προσέξῃ ἰδιαιτέρως καὶ τοὺς ὀρεινοὺς πληθυσμοὺς τῶν ρηθεισῶν ἐπαρχιῶν, διότι καὶ ἐκεῖνοι ἔπαθον. Λέγων δὲ τοῦτο, καὶ ἐξειδικεύων, ἐννοῶ, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον συντόμως νὰ σταλοῦν ζωοτροφίαι καὶ νὰ ἀποσταλῇ ξυλεία διὰ τὴν τακτοποίησιν τῶν σταύλων καὶ νὰ ἀποσταλοῦν καὶ τσιμέντα, καθ’ ὅσον ἄλλως διατρέχουν κίνδυνον τὰ ζῶα τῶν περιφερειῶν ἐκείνων.

§15Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Πληροφοροῦμαι, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κατέθεσε τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὴν χαρασσομένην πολιτικὴν..........

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δύνασθε νὰ λάβητε γνῶσιν, ἄν θέλετε.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§17Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, προκειμένου νὰ συζητηθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1 ἀναφορὰ τοῦ Συνδέσμου Β. Ἑλλάδος διὰ τὴν δολοφονίαν τεσσάρων ἀστυνομικῶν ὑπὸ τῶν συμμοριῶν τοῦ Κ.Κ.Ε., παρακαλῶ ὅπως συσχετισθῇ αὕτη μετὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 29 τῆς ΕΒΕΝ Λαρίσης διαμαρτυρουμένης διὰ τὸν φόνον τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Π. Στεφούλη ὑπὸ κομμουνιστῶν, ὡς ἀφορώσης ὁμοίαν περίπτωσιν.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποδέχεται ἡ Βουλὴ τὴν πρότασιν ταύτην;

§19ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κ. Ε. Κουλουμβάκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῶν ἄνω ἀναφορῶν.

§21Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐπαναλαμβάνω μετὰ παντὸς σεβασμοῦ καὶ τονίζω μὲ ὅλον τὸν τόνον, τὸν ὁποῖον δύναται νὰ ἔχῃ καὶ νὰ λάβῃ ἡ ψυχή μου πρὸς ὑμᾶς, ὅτι ἡ ἀποτυχία εἰς τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας τάξεως θὰ εἶναι ἀποτυχία οὐχὶ τῆς Κυβερνήσεως, οὐχὶ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, οὐχὶ τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ τοῦ Ἔθνους μας. Καὶ θὰ εἶναι ἀποτυχία εἰς τὴν ἱστορικήν μας σταδιοδρομίαν, θὰ εἶναι ὁ ἔσχατος κίνδυνος εἰς τὴν ἐθνικήν μας ὑπόστασιν. Καὶ θὰ ἀποτύχωμεν, ἐάν, ὡς εἶπον καὶ πρὸ ἡμερῶν, ἐξακολουθοῦμεν νὰ ἔχωμεν κατηργημένας τὰς σπουδαιοτέρας διατάξεις τοῦ Ποινικοῦ μας Νόμου. Διακεκριμένον μέλος τῆς Συνελεύσεως ἡμῶν, πρὸς τὸ ὁποῖον ἔχω ὑπόληψιν ἐξαιρετικήν, μᾶς εἶπε προχθὲς ἀτόπως, ἀδικαιολογήτως, χωρὶς νὰ ἁρμόζῃ εἰς τὴν ἐξαιρετικήν του ἱκανότητα, ὅτι τάχα ὁ νόμος τῆς ἀποσυμφορήσεως εἶχεν δὲν ἠξεύρω πόθεν, τὴν ἐπιβολήν. Τοῦτο θὰ ἦτο ἀνάξιον καὶ ἡμῶν ὡς Ἔθνους κυριάρχου, ἀλλὰ ἀνάξιον ἐντελῶς καὶ τοιαύτης προελεύσεως, δι’ ἐκείνους ἀπὸ τοὺς ὁποίους θὰ προήρχετο ἡ τοιαύτη κατάργησις τοῦ Ποινικοῦ Νόμου εἰς ἕνα σύγχρονον πολιτισμένον Κράτος. (Χειροκροτήματα). Δὲν θὰ παγιωθῇ ἡ δημοσία τάξις εἰς τὴν χώραν μας, κύριοι βουλευταί, ἐὰν δέν συλληφθοῦν παραχρῆμα οἱ ἀρχηγοὶ τῆς ἐγκληματικῆς συμμορίας, ἡ ὁποία ὑπονομεύει τὴν ἡσυχίαν τοῦ τόπου. (Χειροκροτήματα). Μᾶς προσβάλλει ὡς Ἔθνος πολιτισμένον, σύγχρονον, μᾶς προσβάλλει καιριώτατα. Τὸ εἶπον καὶ τοῦτο πρὸ ἡμερῶν, ὅτι κατάδικος μὴ ἐκτίσας τὴν ποινήν του, ποινὴν ἐγκληματικήν, ἐξακολουθεῖ νὰ κομπάζῃ ὡς ἀρχηγὸς κόμματος καὶ νὰ διαταράσσῃ κατὰ τὰς διαταγάς του, τὴν δημοσίαν τάξιν εἰς τὴν πατρίδα μας. Εἶναι ἀνάξιον ἡμῶν, προσβάλλει τὴν στοιχειώδη φιλοτιμίαν μας, προσβάλλει τὸν στοιχειώδη ἀνθρωπισμόν μας, ὅταν ἕνας κατάδικος, κηφὴν δὲ κοινωνικός, κάθαρμα κοινωνικὸν (χειροκροτήματα καὶ γέλωτες), προβάλλει ὡς ἀρχηγὸς κόμματος. Εἶναι ἀνάξιον ἡμῶν, κ. βουλευταί, ὅταν εἰς δεξιώσεις, καὶ δεξιώσεις ἐπισημοτάτας, γίνωνται ἀνεκτοὶ καὶ γίνονται δεκτοὶ μετὰ τιμῶν ἐγκληματίαι τοῦ χειρίστου εἴδους, προδόται τῆς πατρίδος των. Δὲν προτείνω ἐγὼ νὰ κηρυχθῇ ἐκτὸς νόμου τὸ Κ.Κ. ἀλλὰ ἐρωτῶ, ὅμως, ὑπάρχει Κ.Κ. εἰς τὴν Ἑλλάδα; Ὄχι, κύριοι, δὲν ὑπάρχει. Ὑπάρχει μόνον Κ.Κ.Ε., ὑπάρχει Ε.Λ.Α.Σ., ὑπάρχουν ἐφημερίδες παρὰ τὸ Σύνταγμά μας, παρὰ τοὺς νόμους μας. Ὑπάρχουν συνεταιρισμοί, παρὰ τοὺς νόμους μας, συμμορίαι ἐγκληματικαὶ ἐπιδιώκουσαι, προπαγανδίζουσαι, ὑπονομεύουσαι τὴν δημοσίαν τάξιν εἰς τὴν πατρίδα μας. Εἶναι σφάλμα, σφάλμα τεράστιον, ἀσυγχώρητον, ὅτι ἐξακολουθοῦν ἀκόμη νὰ ὑπάρχουν συνεταιρισμοὶ τοιοῦτοι, ἐγκεκριμένοι ὑπὸ κακῶν δικαστικῶν. Εἶναι ἄτοπον, εἶναι παράνομον, εἶναι ἀνήθικον, εἶναι ἀντιπατριωτικόν, ὅτι ἐπιτρέπεται ἀκόμη ἡ ἔκδοσις ἐφημερίδων, αἱ ὁποῖαι εἶναι ὄργανα τερατώδους ἐγκληματικῆς συμμορίας. (Χειροκροτήματα). Ἐλέγχω τὴν Κυβέρνησιν—εἶμαι πιστὸς φίλος της καὶ θὰ μείνω μέχρι τελευταίας πνοῆς μου πιστὸς εἰς αὐτήν, διότι ἐὰν ἀποτύχῃ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἐπαναλαμβάνω καὶ τονίζω—τὸ τονίζω πολὺ—δὲν θὰ εἶναι ἀποτυχία τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε τοῦ κόμματός μας, οὔτε τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ θὰ εἶναι τοῦ Ἔθνους.

§22Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Θὰ εἶναι τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἂν δὲν ἠμπορῇ νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν τάξιν ὀφείλει νὰ παραχωρήσῃ τὴν θέσιν της. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§23Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀλλ’ ἐλέγχω τὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν διέταξεν ἀκόμη τὴν σύλληψιν τοῦ ἐγκληματίου ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἡγεῖται τῆς συμμορίας αὐτῆς. Εἶναι βαρύτατον τὸ σφάλμα τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι ἄξιον αὐστηροτάτου ἐλέγχου. Πρέπει ἀπόψε νὰ συλληφθῇ ὁ ἐγκληματίας αὐτὸς καὶ οἱ μετ’ αὐτοῦ συνεργαζόμενοι. (Χειροκροτήματα).

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Μπάτζιος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῶν ἰδίων ἀναφορῶν.

§25Η. ΜΠΑΤΖΙΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ μισαρὸν καὶ ἀποτρόπαιον ἔγκλημα τῆς Βάβδου Χαλκιδικῆς, τὸ ὁποῖον ἔχεται νὰ προστεθῇ εἰς τὸ ἄλλο, ἐξ ἴσου στυγερόν, ἔγκλημα τοῦ Λιτοχώρου, δὲν ἀποτελεῖ παρὰ ἓν ἁπλοῦν ἐπεισόδιον τῆς ὅλης τραγωδίας, ἡ ὁποία διαδραματίζεται εἰς τὴν ἑλληνικὴν ὕπαιθρον καί, ἰδιαίτατα, εἰς τὴν Μακεδονικὴν τοιαύτην. Πανταχόθεν ἀγγέλλονται καννιβαλικαὶ ἐπιδρομαί, ἄνανδροι δολοφονικαὶ ἐπιθέσεις ἐναντίον ἐθνικοφρόνων πολιτῶν, ἐπιθέσεις ἐναντίον ἀστυνομικῶν σταθμῶν. Τὸ ἡρωϊκὸν σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς μας προσφέρει καθημερινῶς καὶ νέα θύματα εἰς τὸν κομμουνιστικὸν Μολώχ. Ἀπὸ τὰ χωριὰ καὶ τὰς κοινότητας τῆς ὑπαίθρου ὁ κόσμος φεύγει πρὸς τὰς πόλεις, διογκώνων τὸ ρεῦμα τῆς ἀστυφιλίας, ἐπὶ βλάβῃ τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας τὶς κρίσιμες αὐτὲς ἡμέρες. Ἡ Νάουσα, ἡ ἱστορικὴ Νάουσα, τὸ Σοῦλι αὐτὸ τῆς Μακεδονίας, ἀποψιλώνεται ἀπὸ ὅλους τοὺς ἐθνικόφρονας πολίτας, διότι προειδοποιοῦνται ἀπὸ τοὺς βασιλεῖς τῶν ὀρέων τοῦ Βερμίου, ὅτι θὰ μεταβάλουν αὐτὴν εἰς νέον Στάλινγκραντ, εἰς νέον Ἀρζεμπαϊντζάν. Καὶ τὸ χειρότερον, κύριοι, εἶναι ὅτι, κατὰ κανόνα, οἱ ἡγούμενοι ὅλων αὐτῶν τῶν ληστρικῶν συμμοριῶν εἶναι οἱ τελευταῖον ἀποσυμφορηθέντες κακοῦργοι. Ἀρχηγὸς τῆς σφαγῆς τῆς Βάβδου εἶναι εἷς, ἀποσυμφορηθεὶς ἐκ τῶν φυλακῶν Κασσάνδρας, ὀνόματι Θωμᾶς Μπέλλος. Εἶναι ὁ φέρελπις αὐτὸς νέος (ἐνταῦθα ἐπιδεικνύεται ἡ ἐφημερὶς «Φῶς» Θεσσαλονίκης μὲ τὴν φωτογραφίαν) ὁ ὁποῖος δὲν ἐπρόλαβε νὰ ἀφίσῃ δεκαπενθήμερον τοὐλάχιστον ποὺ νὰ μὴ ἐκδηλώσῃ τὰ κακοῦργα ἔνστικτά του. Ἔτρεξεν ἐδῶ εἰς τὰς Ἀθήνας γιὰ νὰ προμηθευθῇ ἄδειαν ὁδηγοῦ αὐτοκινήτου—δὲν ἠξεύρω ἂν τοῦ παρεσχέθη—καὶ ἔτρεξεν, ὑπακούων εἰς τὰ κελεύσματα τῆς κομμουνιστικῆς σπείρας, νὰ ἐνεργήσῃ τὴν ἐπίθεσιν αὐτὴν ἐναντίον τοῦ σταθμοῦ Βάβδου. Παρασύρει τὸν σκοπὸν χωροφύλακα, ὅτι ἔφερε δῆθεν νέα ἐξ Ἀθηνῶν, μένει ὁ σταθμὸς ἀφρούρητος καὶ τότε κατασφάζουν τοὺς χωροφύλακας. Πρὸ μιᾶς τοιαύτης καταστάσεως, κύριοι, εἰς ἡμᾶς ἐπιβάλλεται νὰ ἐπιζητήσωμεν τὴν ἐπαναφορὰν τοῦ ἰδιωνύμου ὅσον ἀφορᾷ τὸν τύπον τὸν κομμουνιστικὸν (χειροκροτήματα), τὸν τύπον τὸν ἀχαλίνωτον καὶ ἀσύδοτον, ὁ ὁποῖος δηλητηριάζει τὴν ψυχὴν τοῦ λαοῦ μας. Καὶ νὰ ἐπιζητήσωμεν—διαχωρίζοντες, ἐπὶ τέλους, τὴν θέσιν μας ἀπὸ τὴν θέσιν τῆς Κυβερνήσεως—νὰ ἐπιζητήσωμεν διὰ ψηφίσματος τὴν ἄμεσον ἀκύρωσιν τοῦ περιφήμου αὐτοῦ ἐκτρώματος, τὸ ὁποῖον λέγεται «νόμος ἀποσυμφορήσεως» (χειροκροτήματα), τοῦ νόμου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος ἄνοιξε τὰ κλουβιὰ εἰς τὰς τίγρεις, διὰ νὰ γινώμεθα σήμερον μάρτυρες τῆς ἀνταρσίας, μάρτυρες τῆς ἀναρχίας, μάρτυρες τέλος τῆς βεντέττας.

§26Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Ὡραῖα λόγια, ἀλλ’ ὁ νόμος ἰσχύει.

§27Η. ΜΠΑΤΖΙΟΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς ζητοῦμε νὰ καταργηθῇ καὶ νὰ τεθῇ ἐκτὸς νόμου, κύριοι, τὸ κόμμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μετέτρεψε τοὺς εὐγενεῖς πολιτικοὺς ἀγῶνας εἰς ὑπόθεσιν ζούγκλας, τὸ Κόμμα ποὺ ἐνεκαινίασε τὸ ἔγκλημα ὡς μέσον πολιτικῆς ἐπικρατήσεως, τὸ Κόμμα τὸ ὁποῖον προβάλλει πάντοτε τὸ στιλέτο ἀντὶ τῆς λογικῆς καὶ τὸ τσεκούρι ἀντὶ τῆς πειθοῦς εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἰς τὴν χώραν αὐτήν, ὅπου ἀνέκαθεν λατρεύεται ἡ θεὰ Πειθὼ καὶ ἡ θεὰ Ἐλευθερία. (Χειροκροτήματα).

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Θεοχαρίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῶν αὐτῶν ἀναφορῶν.

§29Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὅταν κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως ὡμίλησα, ἐτόνισα ὅτι κακῶς εἰς τὴν Ἑλλάδα τὸ Κ. Κ. θεωρεῖται πολιτικὸς ὀργανισμός. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν εἰς τὰς ἄλλας χώρας, τὰς προηγμένας, τὰ συγκροτήματα τῶν δολοφόνων, τῶν κατασκόπων καὶ τῶν κακοποιῶν ἔχουν δικαίωμα νὰ ἐμφανίζωνται ὡς πολιτικοὶ ὀργανισμοί. Ἦλθον δὲ τὰ γεγονότα τὰ τελευταῖα καὶ πείθουν καὶ τὸν πλέον δύσπιστον, ὅτι ἡ κατάστασις δὲν ἐβελτιώθη, ἀλλ’ ὅτι, ἀντιθέτως, τὸ συγκρότημα αὐτὸ ἔχει ἐξαχρειωθῆ περισσότερον. Ἐδιάβασα μὲ προσοχὴν τὰς ἀποφάσεις τῆς τελευταίας ὁλομελείας τοῦ Κ. Κ. Εἰς αὐτὰς ὁ ἀρχιγκάγκστερ αὐτός, τὸν ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἀθηνῶν ἐχρωμάτισε μὲ τὴν πραγματικήν του ὄψιν, λέγει ὅτι «ἡ αὐτοάμυνα ἀποτελεῖ τὴν πρώτην ἐκδήλωσιν τῆς μαχητικῆς δυνάμεως τοῦ κόμματός μας καὶ ὅτι θὰ ἐπακολουθήσουν ἄλλαι ἐκδηλώσεις ποὺ θὰ πείσουν καὶ τὸν πλέον δύσπιστον ὅτι τὸ κόμμα εἶναι εἰς θέσιν νὰ συντρίψῃ κάθε ἀντιφρονοῦντα». Ἔ, λοιπόν, σεβαστὴ Κυβέρνησις, τί περιμένετε ἀκόμη διὰ νὰ συλλάβητε αὐτὸν ποὺ παροτρύνει τοὺς ἐγκληματίας εἰς νέα ἐγκλήματα; Τί περιμένετε ὕστερα ἀπὸ τὰς σφαγὰς τοῦ Βάβδου, τοῦ Λιτοχωρίου, τῆς Ναούσης καὶ τὰς καθημερινὰς τῆς Μακεδονίας; Ἐξορκίζω τὴν Κυβέρνησιν, τὴν ὁποίαν μέχρι τῆς στιγμῆς ὑποστηρίζω, νὰ λάβῃ θέσιν ἀποφασιστικήν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μείνωμεν ἀπαθεῖς ὅταν τὸ αἷμα τῶν Ἑλλήνων πατριωτῶν ρέει ποταμηδόν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μείνωμεν ἀπαθεῖς ὅταν ἡ Μακεδονία μακελεύεται καὶ ὅταν ἡ συγκομιδὴ ἀπειλεῖται νὰ ἐξαφανισθῇ, λόγῳ τῆς πιέσεως, τὴν ὁποίαν ἀσκοῦν οἱ συνωμόται. Δὲν ἠμπορεῖ δέ, οὕτως ἐνεργοῦντες, νὰ κατηγορηθῶμεν ὡς φασισταί, διότι δὲν εἶναι φασισμὸς ὅταν ὑπερασπίζῃς τὸ συμφέρον τῆς Πατρίδος σου. Δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε οἱ ξένοι νὰ παρέμβουν ἐν προκειμένῳ, διότι εἴμεθα λαὸς ἐλεύθερος, ἐχύσαμεν τὸ αἷμά μας διὰ τὴν ἐλευθερίαν τῆς ὑφηλίου, εἴμεθα οἱ πρῶτοι ποὺ ἀντετάξαμεν ἄμυναν κατὰ τοῦ φασισμοῦ καὶ ἐδώσαμεν τὸ παράδειγμα εἰς τοὺς σκλάβους λαούς, ὅτι προτιμότερος εἶναι ὁ θάνατος, παρὰ ἡ δουλεία. Συνεπῶς, ἔχομεν καθῆκον καὶ ὑποχρέωσιν νὰ ὑπεραμυνθῶμεν τῶν ἐλευθεριῶν μας. Κύριοι βουλευταί, ἂς μὴ εἴμεθα διστακτικοί. Ἡ ἱστορία θὰ μᾶς κρίνῃ αὐστηρά.

§30ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πρὸς τὴν Κυβέρνησιν εἴπατέ τα.

§31Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἡ ἱστορία θὰ μᾶς κρίνῃ αὐστηρῶς ἐὰν δὲν ἀντιμετωπίσωμεν τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα. Ἐὰν δὲν ἀντιμετωπίσῃ τὴν συμμορίαν αὐτὴν ἡ Ἑλλάς, θὰ ἐξαφανισθῇ. Ἐὰν δὲν ἀντιμετωπίσῃ ἡ Βουλὴ τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα ὡς ὀργάνωσιν παράνομον μίαν ἡμέραν θὰ εἴδωμεν ἕνα καινούργιον Δεκέμβριον, τὸν ὁποῖον μᾶς προετοιμάζει τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα. Κύριοι βουλευταί, εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κάθε ἄλλο παρὰ θὰ ἔπρεπε νά ἐκδηλώνωμαι ὅπως ἐκδηλώνομαι σήμερον. Ἴσως τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα εἴπῃ ὅτι ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς ἐργατικῆς τάξεως ἐμφανίζεται προδότης μέσα εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον· ἀλλὰ περὶ αὐτοῦ ἀδιαφορῶ διότι τὸ κόμμα αὐτὸ ἀγωνίζεται καὶ ἐναντίον τῶν συμφερόντων τῆς τάξεώς μας, ὅπως ἀγωνίζεται ἐναντίον τῶν ἐθνικῶν μας συμφερόντων. Κάμνω ἔκκλησιν πρὸς ὅλους. Ἂς ξεχάσωμεν ὅτι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ κρατῶμεν τὸ εὐαγγέλιον καὶ ἂς πάρωμεν εἰς χεῖρας τὸ φραγγέλιον διὰ νὰ σώσωμεν τὴν ἑλληνικὴν πατρίδα. (Χειροκροτήματα)

§32Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίας Ἀσφαλείας πρέπει νὰ λάβῃ σύντονα μέτρα διότι τοὐλάχιστον εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα αἱ ἐπιτροπαὶ ἐπολλαπλασιάσθησαν, τὸ αἴσθημα ἀσφαλείας ἐξηφανίσθη καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ διατρέξωμεν ἔτι μεγαλυτέρους κινδύνους ἐὰν τυχὸν δὲν ληφθῶσιν ἐγκαίρως μέτρα.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Μαντούβαλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῶν αὐτῶν ἀναφορῶν.

§34Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀσφαλείας καὶ εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, ἠκούσαμεν ὅτι ὅλα τὰ κόμματα εἴμεθα σύμφωνα νὰ ἐκτελέσωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν τὴν ἐντολὴν τοῦ λαοῦ. Ἀφοῦ λοιπὸν συμφωνοῦμεν εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, διατὶ ἀφήνομεν 10 κακοποιούς, οἱ ὁποῖοι λέγονται ἀρχηγοὶ τῆς παρατάξεως αὐτῆς, καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν τοὺς πιάνει ἀμέσως νὰ τοὺς κλείσῃ εἰς τὰς φυλακὰς καὶ νὰ εἴπῃ, κύριοι...

§35Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἀφοῦ εἴμεθα σύμφωνοι διατὶ δὲν καταργεῖτε τὸν νόμον περὶ ἀποσυμφορήσεως;

§36Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας ἔχει ὑποχρέωσιν καὶ καθῆκον, ὑπακούων εἰς τὴν ἐντολὴν τῶν ἐκλογέων του τοὺς κακοποιοὺς αὐτούς, νὰ τοὺς θέσῃ προθεσμίαν 24–48 ὡρῶν καὶ νὰ τοὺς εἴπῃ νὰ καθήσουν φρόνιμα, ἄλλως διὰ κάθε ἕνα ποὺ θὰ σκοτώνουν, θὰ σκοτώνωνται—τυφεκίζωνται 10 τῆς παρατάξεώς των. Αὐτὰ κάμνετε κύριοι μὲ τὴν ἀποσυμφόρησιν.

§37Χ. ΛΑΔΑΣ. Φέρετε τὸν νόμον περὶ καταργήσεως τῆς ἀποσυμφορήσεως νὰ τὸν ψηφίσωμεν.

§38Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Μὴ δημοκοπῆτε, ἀλλὰ φέρετε τὸν νόμον, (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§39Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἢ θὰ γίνῃ ὁ νόμος ἢ ἐγὼ δὲν θὰ παύσω νὰ ὁμιλῶ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ξ. Ριζόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῶν αὐτῶν ἀναφορῶν.

§41Ξ. ΡΙΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐν μέσῃ πλατείᾳ εἰς τὴν πόλιν τῆς Λαρίσης 5 ὁπλοφόροι τρομοκράται ἐφόνευσαν τὸν Π. Στεφούλην, ἀρχηγὸν τῆς ἐθνικόφρονος νεολαίας τῆς περιφερείας αὐτῆς. Τὸ ἔγκλημα τοῦ Στεφούλη ἦτο ὅτι ἦτο Ἕλλην καὶ ἤθελε νὰ μείνῃ Ἕλλην, ὅπως εἶπε ὁ κ. Λυκουρέζος, δὲν ἦτο δὲ τὸ πρῶτον, οὔτε δυστυχῶς θὰ εἶναι καὶ τὸ τελευταῖον κροῦσμα τῆς τρομοκρατίας, ἡ ὁποία ἀσκεῖται εἰς Θεσσαλίαν ὅπου ἡ κατάστασις εἶναι ἀφόρητος. Προεκλογικῶς ὑπεσχέθημεν εἰς τοὺς ὀπαδούς μας νὰ κάμουν ὑπομονὴν μὲ τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι τὴν Δευτέραν τὸ πρωΐ θὰ ὑπάρχῃ τὸ κράτος τοῦ νόμου. Ἀφ’ ἧς ἐξημέρωσεν ἡ πρωΐα τῆς Δευτέρας συνεστήσαμεν εἰς τοὺς ὀπαδούς μας ἡσυχίαν μὲ τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι τὸ κράτος τοῦ νόμου εἶχεν ἀρχίσει νὰ ἐφαρμόζηται. Παρῆλθον ἔκτοτε δύο μῆνες, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἀσφαλείας, καὶ ὀφείλομεν νὰ δηλώσωμεν ὅτι ἀνήκομεν εἰς τὴν ἰδίαν παράταξιν καὶ ὅμως καὶ ἡ ὑπομονὴ ὅλων τῶν βουλευτῶν, ὅπως καὶ τοῦ Θεσσαλικοῦ λαοῦ, ἔχει ἐξαφανισθῆ (χειροκροτήματα), διότι δὲν ἀκούομεν τίποτε ἄλλο ἀπὸ δηλώσεις. Φοβοῦμαι ὅτι ὑποφέρομεν ἀπὸ ὑπερβολικὴν αἰσιοδοξίαν, πάντως ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν διὰ τελευταίαν φορὰν νὰ δηλώσω τοῦτο, ὅτι ἐὰν δὲν ληφθοῦν σύντονα μέτρα, καὶ τὰ σύντονα μέτρα εἶναι ὅπως πολλάκις σᾶς ἐτόνισα καὶ κατασταλτικὰ καὶ προληπτικά, ὁ λαὸς τῆς Θεσσαλίας, καὶ φοβοῦμαι, ὁ λαὸς ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος, θὰ ἀναγκασθῇ νὰ ἀντιτάξῃ εἰς τὴν ὀνομαζομένην αὐτοάμυναν τοῦ Κ.Κ.Ε. τὴν ἐθνικὴν αὐτοάμυναν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα ζωηρά). Τότε ἠμπορῶ νὰ σᾶς βεβαιώσω, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας, ὅτι ἡ τάξις θὰ ἀποκατασταθῇ, ἀλλὰ τὸ Κράτος θὰ ἔχῃ καταρρακωθῆ.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Νικολαΐδης ἔχει τὸ λόγον ἐπὶ τῶν αὐτῶν ἀναφορῶν.

§43Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Προβαίνω εἰς τὴν δήλωσιν, ὅτι εἰς τὴν Θεσσαλίαν ἀπὸ τοῦ Ὀλύμπου μέχρι τῶν Τεμπῶν καὶ ἐκεῖθεν μέχρι τοῦ Μαυροβουνίου καὶ τῶν παρακειμένων καὶ ἀπὸ τῶν Χασίων μέχρι Καλαμπάκας, συνεκεντρώθησαν ἐκεῖ οἱ ἐκ τῶν φυλακῶν ἀπολυθέντες ἐγκληματίαι, ὡς καὶ ὅλα τὰ ἀναρχικὰ στοιχεῖα καὶ ἐγκληματοῦν καθημερινῶς καὶ χύνουν ἀθῶον αἷμα ποταμηδόν. Ἡ ζωὴ καὶ ἡ περιουσία τῶν φιλησύχων κατοίκων εὑρίσκονται εἰς τὴν διάθεσιν τῶν κουκουέδων. Εἶναι ἀνάγκη δι’ αὐτὸ νὰ ἐνισχυθῇ ἡ φρουρὰ καὶ οἱ ἀστυνομικοὶ σταθμοὶ Θεσσαλίας, ὥστε ἐντὸς 10 ἡμερῶν νὰ ἐπέλθῃ ἡ τάξις. Ἤδη οἱ πρόεδροι τῶν κοινοτήτων συλλαμβάνονται καὶ ὁδηγοῦνται ἔξωθεν τῶν χωρίων των καὶ δολοφονοῦνται· οἱ χωροφύλακες σφαγιάζονται. Τηλεγράφημα ληφθὲν σήμερον παρὰ τῶν προέδρων τῶν κοινοτήτων μᾶς καθιστᾷ γνωστόν, ὅτι ἐὰν δὲν ἐνισχυθοῦν οἱ ἀστυνομικοὶ σταθμοὶ θὰ παραιτηθοῦν ἅπαντες καὶ ὁλόκληρος ἡ Θεσσαλία θὰ περιέλθῃ εἰς τὴν ἀναρχίαν καὶ θὰ παραδοθῇ εἰς τὴν διάκρισιν αὐτῶν. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Δημ. Ἀσφαλείας, ἀλλὰ καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, δέον νὰ λάβουν πάντα ταῦτα ὑπ’ ὄψει των καὶ νὰ ἐνισχύσουν τὴν ἀστυνομικὴν δύναμιν καὶ τὴν φρουράν. Εἶναι ἀπαραίτητος ἀνάγκη νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ τάξις καὶ ὁ βίος τῆς Θεσσαλίας, ἡ ὁποία μαστίζεται ὑπὸ τῶν ἀναρχικῶν στοιχείων. Εἶναι ἀπαραίτητος ἡ ἐπιβολὴ τῆς τάξεως εἰς τὴν περιφέρειαν Λαρίσης, καθ’ ὅσον κινδυνεύει καὶ αὐτὴ ἡ ἐσοδεία νὰ περιέλθῃ εἰς χεῖρας τῶν κουκουέδων καὶ τῶν λῃστῶν καὶ νὰ παραδοθῇ ἡ Θεσσαλικὴ ὕπαιθρος εἰς τὴν λεηλασίαν καὶ τὸ πῦρ!

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως ἔχει τὸν λόγον.

§45Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Δημοσ. Τάξεως). Εἶναι πράγματι, κ. βουλευταί, ἀξιοθρήνητον, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ τῆς 31ης Μαρτίου δὲν ἔπεισαν καὶ ἐκείνην τὴν μερίδα τοῦ λεγομένου πολιτικοῦ κόσμου, ἡ ὁποία δὲν ἠθέλησε νὰ δείξῃ, ὅτι πολιτεύεται ἐντὸς τοῦ πλαισίου τοῦ Συντάγματος, εἶναι πράγματι λυπηρὸν ὅτι ἔκτοτε δὲν ἀπέδειξεν ὅτι ἐννοεῖ νὰ δεχθῇ ἀδιαμαρτυρήτως, καὶ ἄνευ τῶν γνωστῶν μεθόδων τὸ ἀποτέλεσμα τῆς λαϊκῆς ἐτυμηγορίας. Ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις ἐδήλωσε κατηγορηματικῶς, ὅτι ἐὰν τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα δὲν ἀποδείξῃ ὅτι ἐννοεῖ νὰ μεταβληθῇ, ἀλλ’ ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ἐπαναστατικὸν κόμμα, ὡς τοιοῦτον θὰ κριθῇ ἐκ μέρους τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας.

§46ΦΩΝΑΙ. Πότε;

§47Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Δημοσίας Τάξεως). Ἀναμφισβητήτως οἱ ἐκπρόσωποι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἑρμηνεύοντες τὰ αἰσθήματα τῶν ἐπαρχιῶν των, αἰσθάνονται τὴν ἀνάγκην ἐντόνως νὰ εἴπουν ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς τὸν πόνον, ὅστις διακατέχει τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, εὑρισκόμενον ὑπὸ τὸ φάσμα τοῦ κομμουνιστικοῦ κινδύνου. Δὲν εἶναι ὅμως δυνατὸν νὰ λέγεται, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Θεσσαλονίκης βουλευτής, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μετ’ ἀπαθείας παρακολουθεῖ τὴν ἐξέλιξιν τῆς καταστάσεως, διότι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος γνωρίζει, ὅτι ἡ Βόρειος Ἑλλὰς ἀποτελεῖ, ἰδιαίτατα, τὸ σημεῖον ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἀφιέρωσε τὸ πρῶτον μέλημά της διὰ τὴν ἐμπέδωσιν τῆς τάξεως.

§48Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Δὲν εἶπον περὶ ἀπαθείας, ἀλλὰ καὶ ἂν τὸ ἔλεγον, θὰ εἶχον δίκαιον.

§49Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἄς εἴπωμεν, ἐπιεικῶς, μετ’ ἀδρανείας.

§50Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Δημοσίας Τάξεως). Οὔτε αὐτό. Γνωρίζετε ὅτι τὸ ὅλον θέμα ἔχει στρατιωτικὴν ὑφὴν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ εἴπῃ, τί στρατιωτικὰ μέτρα λαμβάνει, διότι τοῦτο θὰ ἀπετέλει δήλωσιν ἐπίσημον ἐνταῦθα, περὶ τῶν τακτικῶν μεθόδων καὶ κινήσεων ὡρισμένων μονάδων, ἡ ὁποία πιθανώτατα νὰ ἐδημιούργει μίαν κατάστασιν ἐπιπλοκωτέραν. Κύριοι βουλευταί, ἤκουσα ἀπὸ τοὺς ἀξιοτίμους ἐκπροσώπους διαφόρων περιφερειῶν, ὅτι ζητεῖται νὰ τεθῇ τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα ἐκτὸς νόμου καὶ ἀπήντησα εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἐπαναλαβὼν τὰς δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ὅταν, κ. βουλευταί, εἰς τὴν Ἑλλάδα διεξήχθησαν τελευταίως ἐκλογαί, ἡ ἐξ αὐτῶν προελθοῦσα πλειοψηφία καὶ Κυβέρνησις δὲν ἠμπορεῖ νὰ τιμωρήσῃ τὴν δολίαν προαίρεσιν, μὴ ἐκδηλουμένην, διότι αὐτὸ θ’ ἀπετέλει μέτρον, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ εἰς Κράτος, τὸ ὁποῖον ἐπιθυμεῖ νὰ ζῇ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐλευθέρων δημοκρατικῶν θεσμῶν. (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Γνωρίζετε, κ. συνάδελφοι, ὅτι ὁσασδήποτε διακοπὰς καὶ ἂν μοῦ κάμετε εἶμαι ἕτοιμος ν’ ἀπαντήσω, ὅπως εἶμαι ἕτοιμος νὰ συνεχίσω, βάσει τοῦ εἱρμοῦ τῶν ἰδεῶν μου. Τιμωρία λοιπὸν δολίας προαιρέσεως μὴ ἐκδηλουμένης, θ’ ἀπετέλει πρᾶξιν ἀντιδημοκρατικήν, τὴν ὁποίαν, βεβαίως, οὐδεὶς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ συμμερίζεται. Τιμωρία ὅμως ἠθικῆς αὐτουργίας πράξεων ἐγκληματικῶν στρεφομένων κατὰ φιλησύχων πολιτῶν δὲν ἠμπορεῖ νὰ μείνῃ ἀτιμώρητος.

§51ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐνέχεται ἡ ἡγεσία τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος.

§52Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Δημοσίας Τάξεως). Ἐπὶ τῇ διακοπῇ αὐτῆς ἡ ἀπάντησις εἶναι σαφής, εἶναι ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις. Ἀπὸ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἀνέλαβε τὰς εὐθύνας τῆς ἐξουσίας δὲν ὑπάρχει δικαστικῶς ἀποδεδειγμένη ἐνοχὴ τῆς ἡγεσίας τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος. Ἐπαναλαμβάνω δὲν ὑπάρχει δικαστικῶς ἀποδεδειγμένη. (Φωναί, θόρυβος, διαμαρτυρίαι). Κύριοι Βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις αἰσθάνεται πραγματικῶς ἐξαιρετικὴν ὀδύνην, διότι ὁ λαὸς τῆς ὑπαίθρου ὑφίσταται τὴν πίεσιν ὡρισμένης ἐκνόμου δράσεως, ἐλπίζω ὅμως ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἐγὼ ὡς ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Τάξεως θὰ δυνηθῶμεν προσεχῶς νὰ ἐμφανίσωμεν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὰ νομοθετικὰ ἐκεῖνα μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ὁπλίσουν τὸ Κράτος διὰ τὴν ταχυτέραν ἐκδίκασιν ὅλων τῶν ἀδικημάτων. Ἐπιθυμῶ καὶ πάλιν νὰ τονίσω ὅτι ἡ νικηφόρος Ἑλλὰς δύναται ἐν τῇ ρυθμίσει τῶν ἐσωτερικῶν της πραγμάτων νὰ λάβῃ οἱονδήποτε μέτρον νομίσῃ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ὅτι πρέπει νὰ λάβῃ, ἀλλὰ τὰ μέτρα αὐτὰ θὰ βασίζωνται ἐπὶ τῆς πλήρους ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης.

§53ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ ἀπὸ ὑμᾶς καὶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ εἴπω δύο λόγια.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς ἐπιτρέπω. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Ὁ κ. Δημάδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Μεθώνης–Κατερίνης, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν σύνθεσιν τῶν κοινοτικῶν συμβουλίων καὶ τὴν ἀντικατάστασιν ὑπὸ ἐπιτροπῆς τοῦ κέντρου διανομῶν.

§55Δ. ΔΗΜΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐπαρχία αὐτὴ εἶναι ἐπαρχία, ἡ ὁποία ἐδεινοπάθησε κατὰ τὸ διάστημα τῆς κατοχῆς καὶ ἡ ὁποία τελεῖ ἐν ἀπολύτῳ ἀνωμαλίᾳ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως διοικήσεως, καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐφοδιασμοῦ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀσφαλείας. Ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις ἔχουσα ὑπ’ ὄψει τὴν κατάστασιν αὐτήν, εἶχε λάβει τὴν ἀπόφασιν τῆς συστάσεως νομαρχίας. Θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν νὰ υἱοθετήσῃ τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν καὶ νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν πραγματοποίησιν ταύτης, διὰ νὰ εἰσέλθῃ καὶ ἡ ἐπαρχία αὐτὴ εἰς μίαν ὁμαλὴν ἐξέλιξιν.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀποσκίτης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς πολεμιστῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ζητούντων τὴν ἄμεσον ἐφαρμογὴν τῆς ἀνασταλείσης 113 Συντακτικῆς πράξεως.

§57Η. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σωτηριάδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς ἀκτημόνων ἀγροτῶν τοῦ Κιλκίς, ζητούντων τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν μεγάλων ἀγροκτημάτων τοῦ Νομοῦ των, χορήγησιν μακροπροθέσμων δανείων καὶ ἐφοδιασμοῦ των μὲ ἀροτριῶντα ζῶα καὶ γεωργικὰ ἐργαλεῖα.

§59Ε. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Τὸ πρόβλημα τῶν ἀκτημόνων τοῦ Κιλκὶς εἶναι ἀρκετὰ παλαιόν. Ἡ ἐπαρχία αὐτὴ εἶχε τὸ προνόμιον, ἂς εἴπω τὴν λέξιν, νὰ δεχθῇ τοὺς πρώτους πρόσφυγας ὅταν ἀκόμη δὲν εἶχε γίνει τὸ δρᾶμα τῆς Μικρασιατικῆς καταστροφῆς, ἐπηκολούθησεν ἡ καταστροφὴ ἐκείνη καὶ ἔτσι εἰς τὴν περιφέρειαν αὐτὴν συνεκεντρώθη δυσαναλόγως μέγας ἀριθμὸς ἀγροτῶν, τῶν ὁποίων ἡ ἀποκατάστασις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι πλήρης μὲ τὰς ὑπαρχούσας γαίας. Ἐκ τοῦ λόγου τούτου ἐδημιουργήθη ὀξὺ γεωργικὸν πρόβλημα εἰς τὴν ἐπαρχίαν αὐτήν, τὸ ὁποῖον σὺν τῇ παρόδῳ τῶν ἐτῶν ἐπεδεινώθη. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι εἰς δύο ὡρισμένα χρονικὰ σημεῖα ἐπετεύχθη κάποια ἀνακούφισις. Ἡ πρώτη ἦτο χάρις εἰς τὰ παραγωγικὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἔγιναν κατὰ τὸ 1930 εἰς τὴν περιοχὴν τῶν λιμνῶν Ἀρτζὰν –Ἀματόβου, ἐπετεύχθη συμπλήρωσις τῆς ἀποκαταστάσεως ὡρισμένων ἀγροτῶν καὶ ἡ ἀποκατάστασις ἱκανοῦ ἀριθμοῦ ἀκτημόνων. Τὸ δεύτερον γεγονὸς ἔλαβε χώραν ὅταν ὁ ἤδη ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ὡς Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἐδέχθη δι’ ἀποφάσεώς του καὶ ἀνέλαβε παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἱκανὸν ἀριθμὸν γαιῶν, αἱ ὁποῖαι κακῶς εἶχον παραδοθῆ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ ἀπέδωκε τὰς γαίας αὐτὰς εἰς τὴν καλλιέργειαν. Ἀπὸ τότε ὅμως, κ. βουλευταί, ἐπέρασαν δώδεκα ὁλόκληρα χρόνια, καὶ ὁ ἄλλως ἀνεπαρκὴς γεωργικὸς κλῆρος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συντηρήσῃ τὰς γεωργικὰς οἰκογενείας, αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργήθησαν κατὰ τὸ διάστημα τῆς 12ετίας αὐτῆς. Καὶ πρόκειται, κύριε Πρόεδρε, περὶ οἰκογενειῶν, αἱ ὁποῖαι ἀποτελεῖν αὐτοὺς τούτους τοὺς ἐθνικοὺς ἀγωνιστάς, εἰς τοὺς ὁποίους ὀφείλεται τόση ἐθνικὴ εὐγνωμοσύνη διὰ τοὺς ἀγῶνας τῶν τελευταίων ἐτῶν. Ἐκτὸς τούτου προέκυψε ζήτημα ἀποκαταστάσεως τῶν 600 καὶ πλέον οἰκογενειῶν μικροκτηνοτρόφων, οἱ ὁποῖοι πρὸ τοῦ πολέμου μὲν ἔζων μὲ τὸ κεφάλαιον τῶν 100 ἢ 150 προβάτων, τὰ ὁποῖα ὅμως ἔχασαν κατὰ τὴν περίοδον τοῦ πολέμου καὶ ἔτσι εὑρέθησαν καὶ αὐτοὶ ἄνευ οἱουδήποτε πόρου ζωῆς. Ὑπολογίζομεν εἰς χιλίας καὶ πλέον τὰς οἰκογενείας αὐτῶν τῶν ἀκτημόνων, ἐὰν δὲ δὲν ληφθῇ κανένα μέτρον ὑπὲρ αὐτῶν ὑπάρχει κίνδυνος νὰ ἔχωμεν σοβαρωτάτην ἀνεργίαν, κινδυνεύομεν νὰ ἴδωμεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς νὰ γίνουν ἡμερομίσθιοι ἐργάται, νὰ κατακλύσουν τὰς πόλεις καὶ νὰ ἐπιδεινώσουν τὸ καὶ ἄλλως δεινὸν ζήτημα τῶν πόλεων. Δηλῶ δὲ ὅτι ἐπιφυλλάσσομαι νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ὅταν θὰ συζητηθῇ ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ κ. Βαμβέτσου σχετικῶς μὲ τὴν εἰσαγωγὴν μεταβατικῆς διατάξεως εἰς τὸ ἄρθρον 17 τοῦ Συντάγματος περὶ τοῦ ἐπιτρεπτοῦ τῆς ἀπαλλοτριώσεως.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουλουμβάκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§61Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν χρειάζεται, κύριε Πρόεδρε, νὰ προσθέσω τίποτε. Εἶνε τόσον καταφανὲς τὸ δίκαιον τοῦ αἰτήματος, ὥστε δὲν χρειάζεται νὰ προσθέσω τίποτε περισσότερον.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηγιάννης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§63Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, τὸ θέμα ἀξίζει νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλὴν ἔστω καὶ ἐὰν φέρεται μὲ τὸ ταπεινὸν εἰσιτήριον μιᾶς ἀναφορᾶς. Ἔργον τῶν Ἑλληνικῶν Βουλῶν ὑπῆρξεν ἡ ἀποκατάστασις τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. Διενεμήθησαν δώδεκα ἑκατομμύρια στρέμματα, ἀπεδόθησαν 1125 μεγάλα κτήματα καὶ ἀποκατεστάθησαν 130.000 ἀγροτικαὶ οἰκογένειαι. Ἀλλὰ τὸ ἔργον αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ σταματήσῃ. Ὑπάρχουν ἀκόμη μεγάλα κτήματα, τὰ ὁποῖα διέφυγον τὴν ἀπαλλοτρίωσιν εἴτε μὲ συμβάσεις, εἴτε λόγῳ πλεονάσματος γαιῶν εἴτε ἄλλοις τισὶ λόγοις, πάντως ὑπάρχουν ἄλλα κτήματα, ὑπάρχουν καὶ ἀκτήμονες καλλιεργηταί. Ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ κ. Προέδρου αὐτῆς εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις ἐσιώπησεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, τὸ ἠγνόησεν ἢ τὸ ἐθεώρησεν ὡς μὴ σπουδαῖον ζήτημα. Ὑπάρχει ἤδη μία πρότασις ψηφίσματος τοῦ κ. βουλευτοῦ Τρικκάλων. Θὰ ἐπακολουθήσουν καὶ ἄλλαι ἀλλὰ νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα εἶνε κυβερνητικόν. Ἡ Κυβέρνησις δὲν μεταβάλλει τὸ Σύνταγμα ἀλλὰ δὲν στερεῖται τοῦ δικαιώματος ἡ Κυβέρνησις, τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως καὶ μέλη τῆς Βουλῆς νὰ εἰσηγηθοῦν τροποποιήσεις τοῦ Συντάγματος. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν πλειοψηφίαν καὶ δύναται νὰ ἐπιβάλῃ τὴν τροπολογίαν. Ποία εἶναι; Γὸ ἄρθρον 119 τοῦ Συντάγματος δυνάμει τοῦ ὁποίου εἶχεν ἐπιτραπῆ κατὰ παρέκκλισιν τοῦ ἄρθρου 17 ἡ ἀναγκαστικὴ ἀπαλλοτρίωσις, ἐξέπνευσε πρὸ πολλῶν ἐτῶν. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. Δʹ Συντακτικὴ πρᾶξις τοῦ 1936 λέγει μόνον τοῦτο: «Νόμος καὶ Διατάγματα.... (Ἀναγινώσκει). Ἀλλὰ ἀφορᾷ τὰ κτήματα τὰ ἐκδικασθέντα. Τὰ νέα τὶ θὰ γίνουν; Νομίζω ὅτι ἓν ἀπὸ τὰ πρῶτα ἔργα τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ εἰσαγάγῃ αὐτὴ ψήφισμα ἐπαναφέρον εἰς ἰσχὺν τὸ ἄρθρον 119 τοῦ Συντάγματος. Ἔτσι θὰ μπορέσῃ ὁ νόμος νὰ λειτουργήσῃ τὸ ταχύτερον.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§65Φ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Κύριοι βουλευταί, δὲν ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ἐκθέσω τὰς ἐνεργείας μου εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ὑπὲρ τῶν Ἐθνικῶν δικαίων. Αὐτὸ θὰ τὸ πράξω ἄλλην ἡμέραν, ὅταν θὰ εἶναι ὥριμος ἡ κατάστασις. Ἡ ἐμφάνισίς μου εἰς τὸ βῆμα σήμερον ὀφείλεται εἰς ἓν περιστατικὸν πολὺ εὐοίωνον. Ἔτυχεν δηλαδὴ καθ’ ἣν στιγμὴν εὑρισκόμην εἰς τὸ Παρίσι νὰ παρουσιασθῇ κάποιος Ἕλλην ὁ ὁποῖος ἔμενεν ἐκεῖ καὶ ὁ ὁποῖος εἶχεν ἀγοράσει πρὸ ὀλίγων ἐτῶν εἰς ἓν παλαιοπωλεῖον τοῦ Παρισιοῦ, τί νομίζετε; Τὸ κείμενον τοῦ Συντάγματος τοῦ 1911, τὸ πρωτότυπον μὲ τὰς ὑπογραφὰς τοῦ Βασιλέως Γεωργίου τοῦ Αʹ καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης. Φαίνεται ὅτι αὐτὸ εἶχεν ἐξαφανισθῆ ἀπὸ τὰ ἀρχεῖα τοῦ Κράτους καὶ εὑρέθη εἰς ἓν παλαιοπωλεῖον τοῦ Παρισιοῦ.

§66Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὄχι Παρισιοῦ ἀλλὰ Παρισίων.

§67Φ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑφυπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Τὸ ἔγγραφον τοῦτο βέβαια, εἶναι πολὺ σπουδαιότερον ἀπὸ τὴν γραμματικὴν παρατήρησιν. Ἔχω τὴν τύχην ἐγὼ ὁ υἱὸς τοῦ Προέδρου τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς ἐκείνης, εἰς τὸ ὕψος τῆς ὁποίας εὔχομαι νὰ ἀρθῇ καὶ ἡ σημερινὴ Βουλή, νὰ καταθέσω ἐγὼ αὐτὸ τὸ κείμενον ἐπανερχόμενον εἰς τὴν πατρῴαν γῆν, νὰ τὸ καταθέσω διὰ τὰ ἀρχεῖα τοῦ Κράτους. (Χειροκροτήματα).

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθέντος τοῦ χρόνου διὰ τὰς ἀναφο-

ρὰς καὶ ἐρωτήσεις, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μανέτα διὰ τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα. Ὁ κ. Δαρβέρης, οὗτινος ἡ ἐπερώτησις συζητεῖται ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τῆς τοῦ κ. Μανέτα, ἔχει τὸν λόγον.

§69Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, πρόκειται κατὰ τὴν ἰδικήν μου τοὐλάχιστον ἀντίληψιν περὶ ἑνὸς θέματος τὸ ὁποῖον μετὰ τὸ πολιτειακὸν ἀποτελεῖ τὸ πρώτιστον θέμα τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλὴν καὶ τοῦτο διότι ἀρκετὰ ἀκριβὰ ἐπλήρωσεν ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς τὴν διαίρεσιν ἐκ τοῦ Στρατιωτικοῦ, τὴν ἐπλήρωσεν μὲ ἥττας, ἐπαναστάσεις, καταστροφάς, ἐξευτελισμούς, ταπεινώσεις, μὲ τὸ ξερίζωμα ὅλης ἀνεξαιρέτως τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς ἀπὸ τὰ ἐδάφη εἰς τὰ ὁποῖα κατῴκει ἀπὸ χιλιάδων ἐτῶν. Προκειμένου λοιπὸν περὶ τόσον σπουδαίου ζητήματος εἶναι δίκαιον, εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀσχοληθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἀντικειμενικώτατα καὶ κατὰ τρόπον τοιοῦτον ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ χαρακτηρισθῇ τὸ πρᾶγμα οὔτε κομματικόν, οὔτε ἐνέχον ἄλλην τινὰ ἔννοιαν πλὴν τῆς ἐπιλύσεως τῆς ὁριστικῆς τοῦ ζητήματος διὰ νὰ μὴ γίνεται εἰς τὸ μέλλον ἡ αἰτία στάσεων, ἐπαναστάσεων καὶ διαφόρων ἄλλων ἀνωμαλιῶν τὰς ὁποίας πάντοτε πληρώνει ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Κύριοι βουλευταί, δι’ ὀλίγων τὸ ἱστορικὸν τῆς ὑποθέσεως ἐκείνης ἔχει οὕτω πως. Διὰ τοῦ ν. 560 ἐπὶ Κυβερνήσεως Ἰωάννου Ράλλη ἐπανῆλθον ὅσοι τῶν ἀξιωματικῶν, ὅσοι τῶν στελεχῶν δὲν εἶχον ἀνακληθῆ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Μέσης Ἀνατολῆς. Ἐπανῆλθον καί τινες οἱ ὁποῖοι ἦσαν βεβαρυμένοι μὲ πράξεις ἀντικειμένας πρὸς τὴν στρατιωτικὴν πειθαρχίαν καὶ ἀκριβῶς πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς νομιμότητος δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπανέλθουν. Τὸ ζήτημα ὅμως δὲν παίζει κανένα ρόλον προκειμένου περὶ τῆς ἐμφανίσεώς του ὑπὸ τὴν μορφὴν ὑπὸ τὴν ὁποίαν παρίσταται σήμερον. Ἔρχεται μετὰ τὸν νόμον ἐκεῖνον ἡ Συντακτικὴ Πρᾶξις τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Ν. Πλαστήρα, ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 7, ἡ ὁποῖα καθορίζει ἐν ἄρθρῳ 1 παραγράφῳ 1, ποῖα ἀκριβῶς θεωροῦνται στελέχη τοῦ ἐν ἐνεργείᾳ Στρατοῦ καὶ ἀπαριθμεῖ ὅλους ἀνεξαιρέτως τοὺς πολεμήσαντας καὶ ἐν τῇ Μέσῃ Ἀνατολῇ ἀναμιχθέντας εἰς τὸν στρατὸν καὶ ἀνακληθέντας καὶ τῶν κινημάτων ἀκόμη τοῦ 1933–35. Τὸ ζήτημα εἶναι ὅτι διὰ τῆς πράξεως αὐτῆς δὲν ἐπῆλθεν καμμία οὐσιαστικὴ ζημία ἐπέρχεται ὅμως ζημία διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς πράξεως, διότι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐπεφύλαξεν εἰς ἑαυτὸ τὸ δικαίωμα τῆς κρίσεως τῶν ἀντιστρατήγων καὶ δι’ ἀποφάσεώς του ἐπανέφερεν ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν τοῦ στρατοῦ. Ἐπανέφερεν ὡς ἀντιστρατήγους ἐκείνους τοὺς ὁποίους εἶχεν ἐκδιώξει ἡ Κυβέρνησις, ἡ νόμιμος πάντοτε ὡς κινηματίας τῶν ἐτῶν 1933–35. Ἀλλὰ καὶ τὸ ὅτι τοὺς ἐπανέφερεν καὶ τοῦτο δὲν ἀποτελεῖ κανένα ἐμπόδιον εἰς τὴν λύσιν τοῦ στρατιωτικοῦ ζητήματος διότι ἦτο μία πρᾶξις ἡ ὁποία οὐδεμίαν συνέπειαν θὰ εἶχεν ἀπολύτως ἐν ᾗ περιπτώσει περιωρίζετο ἕως ἐκεῖ. Ἀλλὰ διὰ τῆς Συντακτικῆς Πράξεως 7 καὶ 18 καὶ διὰ τοῦ νόμου 90 δημιουργεῖται μία κατάστασις ἡ ὁποία ἦτο εἰς ἄκρον ἀντίθετος πρὸς τὸ πραγματικὸν συμφέρον τῆς χώρας, διότι ἔθετεν ὡς κριτὰς ὅλων τῶν ἀξιωματικῶν ἀνεξαιρέτως τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους—καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναφέρω τὰ ὀνόματά των ὄχι διὰ νὰ τοὺς ἐπιτιμήσω ποσῶς, ἀλλὰ διὰ νὰ εἶμαι σαφὴς εἰς ὅσα λέγω—, ἐπανέφερε λοιπὸν καὶ κατήρτισε τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον θὰ κρίνῃ ἐπὶ τῆς δράσεως ἑκάστου ἀξιωματικοῦ, ἀπήρτισεν τὸ Συμβούλιον ἀπὸ τοὺς κ.κ. Δρομάζον ὡς Ἐπιτελάρχην, Δρᾶκον διαρκῶς μειοψηφοῦντα, τὸν ἀληθινὸν στρατιώτην καὶ Σπανόπουλον, δηλαδὴ κατὰ πλειοψηφίαν ἐξ ἀποτάκτων τοῦ 1933–35.

§70Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Μὴ ἀναφέρετε ὀνόματα. Τὰ ὀνόματα θὰ δημιουργήσουν ἀντεγκλήσεις.

§71Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Τοὺς ἐπανέφερε καὶ τοὺς κατήρτισεν εἰς συμβούλιον διὰ νὰ κρίνουν ὅλους ἀνεξαιρέτως τοὺς ἀξιωματικούς. Καὶ ἐρωτᾶται: Πῶς αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἐδέχθησαν νὰ κρίνουν ἀξιωματικοὺς ὑπὸ τὰς διαταγὰς τῶν ὁποίων δὲν ὑπηρέτησαν, δὲν ἔλαβον μέρος εἰς τὸν πόλεμον διότι ἀπὸ δωδεκαετίας εἶχον ἀποστρατευθῆ διὰ τὸν Α ἢ Β λόγον διὰ τὴν Α ἢ Β αἰτίαν.

§72Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Ὁ κ. Δρομάζος ὑπηρέτει εἰς τὸ Ἀλβανικὸν Μέτωπον καὶ ἐτιμήθη ἀπὸ ὅλους. Ἔχω ἔγγραφα ἐδῶ.

§73Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Νὰ τὰ φέρετε.

§74Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Προήχθη ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ εἰς τὸ Ἀλβανικὸν μέτωπον.

§75Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Ἐλιποτάκτησεν..... (θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§76Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Λοιπὸν κύριοι, τὸ σφάλμα εἶναι ὄχι εἰς τὰς συνταγματικὰς πράξεις, ὄχι εἰς τοὺς νόμους ἀλλὰ εἰς τὸ ὅτι ἐκράτησεν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι διὰ τὸν Α ἢ τὸν Β λόγον εὑρίσκοντο ἐκτὸς τοῦ στρατεύματος πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι, ὁπωσδήποτε καὶ ἐὰν τὸ ἐξετάσητε, ἀτοπώτατον. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Σίδερην: Τότε εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον διατὶ ἀφήσατε νὰ γίνῃ ἕνα τοιοῦτον πρᾶγμα; Διατὶ ἀφήσατε νὰ τεθῶσιν ὑπὸ τὴν κρίσιν ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον καμμίαν δικαιοδοσίαν οὔτε καμμίαν γνῶσιν προσώπων καὶ πραγμάτων; Διατὶ ἀφήσατε νὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ ἄτοπον τὸ ὁποῖον, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἀποτελεῖ τὴν βάσιν τοῦ κακοῦ;

§77Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Θέλετε ἀπάντησιν εἰς αὐτό;

§78Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἀλλ’ ἐρωτᾷ καὶ ἀπαντᾷ μόνος του.

§79Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Ἀπαντῆστε. Τί θὰ μοῦ πῆτε; Εἶναι πράξεις αὐταὶ ἢ δὲν εἶναι; Τὸ ἀρνεῖσθε;

§80Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Δὲν ἀρνοῦμαι καμμίαν πρᾶξιν. Ἀλλ’ ἀφήσατέ μας νὰ ἐξηγήσωμεν.

§81Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Ἐρχόμαστε, κύριοι, καὶ μᾶς γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: Διατὶ ἔγινεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; ποῖοι λόγοι ὑπῆρχον νὰ δημιουργηθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις; Δηλαδὴ οἱ πολεμήσαντες νὰ τεθῶσιν ὑπὸ τὴν κρίσιν ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι διὰ τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον λόγον δὲν ἔλαβον μέρος εἰς τὸν πόλεμον; (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§82Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Λέγετε ἀνακριβείας. Ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἀποδείξω ἐγγράφως ὅτι λέγετε ἀνακριβείας.

§83Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Ἀφοῦ μὲ προκαλεῖτε θὰ σᾶς εἴπω ὅτι αὐτὸν ποὺ ὑποστηρίζετε ἀπέφυγε τὴν μάχην μὲ τὴν δικαιολογίαν ὅτι εἶναι ἄρρωστος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Δεξιᾶς. Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι)

§84Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Δὲν ἐπιτρέπονται ἀνακρίβειαι αἱ ὁποῖαι καθάπτονται τῆς τιμῆς ἐντίμων ἀξιωματικῶν ἀγωνισθέντων ὑπὲρ τῆς Πατρίδος καὶ δημιουργησάντων τὸ ἔπος τῆς Ἀλβανίας.

§85Γ. ΜΕΛΑΣ. Εἰς τὸν προγενέστερον πόλεμον εἶχον τὴν τιμὴν νὰ πολεμήσω καὶ νὰ τραυματισθῶ ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ στρατηγοῦ Δρομάζου. Δὲν ἦτο λογικὸν εἰς τὸν μεταγενέστερον πόλεμον ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς νὰ μεταβληθῇ εἰς προδότην.

§86Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Διατὶ κύριοι, ἔγιναν ὅλα αὐτά, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὴν βάσιν τοῦ κακοῦ; Διὰ ποῖον λόγον; Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἁπλούστατον. Διότι ὁ Νικόλαος Πλαστήρας ὁ ὁποῖος ἦτο τότε Κυβερνήτης ἐπανέφερε τοὺς ἀποτάκτους καὶ ἔθεσεν ὑπὸ τὴν κρίσιν των ὅλον τὸν στρατὸν καὶ τοὺς πολεμήσαντας διότι δὲν ἐπίστευεν εἰς τὴν Ἀλβανικὴν νίκην. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Δεξιᾶς. Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§87Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Πρὸς τὴν Δεξιάν). Λυποῦμαι διότι χειροκροτεῖτε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Διότι τὶ ἠμποροῦμε νὰ εἰποῦμε κ. Δαρβέρη, ὅτι ὁ Δράκος δὲν ἦτο ἀπότακτος; Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ὑβρίζητε ἀνθρώπους ἀπόντας.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Δαρβέρη, νὰ περιορισθῆτε εἰς τὴν ἐπερώτησιν.

§89Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὰ 1912 ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀρκαδίας βουλευτὴς κ. Μανέτας...

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ περιορισθῆτε εἰς τὴν ἐπερώτησιν, κ. Δαρβέρη.

§91Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ὁμιλῶ. Εἰς τὰ 1912 ὁ κ. Μανέτας εἶχεν ἐπανέλθει εἰς τὰς Ἀθήνας. Εἶχε θεῖον τότε συνταγματάρχην ἐν ἀποστρατείᾳ τοῦ Πυροβολικοῦ εἰς τὸν ὁποῖον διηγήθηκε ἀκριβῶς τοὺς θριάμβους τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, ὅτι συνέλαβε τόσους αἰχμαλώτους καὶ ἀξιωματικοὺς καὶ ἐπλημμύρισαν αἱ Ἀθῆναι. Εἰς ὅλα αὐτὰ ἠξεύρετε τὶ τοῦ εἶπε ὁ θεῖος του; «Αὐτοὶ ἦσαν τελωνοφύλακες, δὲν ἦσαν ἀξιωματικοί». Αὐτὴν τὴν ἀντίληψιν εἶχε καὶ ὁ Πλαστήρας περὶ τῶν νικῶν τοῦ Ἀλβανικοῦ πολέμου. Εἶχε τὴν ἀντίληψιν ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ἀψιμαχιῶν, περὶ μαχῶν αἱ ὁποῖαι δὲν εἶχον καμμίαν ἀξίαν διὰ τὴν Ἑλληνικὴν ἱστορίαν. Ὁ κόσμος ὁλόκληρος ἐφώναξε τότε διὰ τὰς Ἑλληνικὰς νίκας. Ὁ ροῦς τῆς Ἱστορίας μετεστράφη. Ὁ Ροῦσβελτ καὶ ὁ Τσῶρτσιλ ἀπέστειλαν συγχαρητήρια τηλεγραφήματα καὶ ἡ Βουλὴ τῶν Κοινοτήτων ἐσείετο ἀπὸ ἐνθουσιασμὸν πρὸς τὴν Ἑλλάδα. Καὶ ἡμεῖς ἐξηκολουθήσαμεν νὰ πιστεύωμεν μέσα μας καὶ νὰ ὑποστηρίζωμεν ὅτι μὲ τελωνοφύλακες ἐπολεμούσαμεν καὶ ὄχι μὲ ὁλόκληρον τὸν Ἰταλικὸν στρατόν, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν κατεξευτελίσαμεν μίαν αὐτοκρατορίαν καὶ συνετρίψαμεν μίαν ἄλλην.

§92ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΕΚ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ. Ποῖος τὰ εἶπεν αὐτά; Εἶναι ἀνακρίβειαι. (Θόρυβος).

§93Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Πρέπει νὰ λάβωμε ὑπ’ ὄψει καὶ ἕνα ἄλλο ὅτι ἐκ τῆς ἀποκαλύψεως τῆς ἀλληλογραφίας Χίτλερ–Μουσσολίνι, ἀπεκαλύφθη τὸ μεγάλο κακὸν τὸ ὁποῖον ἐπροξένησεν ἡ ἀντίστασις καὶ ἡ νίκη μας εἰς τὴν Ἀλβανίαν. Διότι ἡ μὲν Ἱσπανία, εἰς τὴν 10ην ἐπιστολὴν νομίζω λέγεται αὐτό, ἀπεχώρησεν ἀπὸ τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας εἶχεν ἀναλάβει καὶ δὲν ἠθέλησε νὰ συνταυτίσῃ τὴν τύχην της μὲ τὸν Ἄξονα. Εἰς τὴν Γαλλίαν, ἔλεγεν ὁ Χίτλερ, παρουσιάζεται ἐξέγερσις καὶ τὰ Βαλκάνια παρουσιάζουν μεγάλην ἀπροθυμίαν εἰς τὸ νὰ ἀποδεχθῶσιν τὰς ἀπόψεις τοῦ Ἄξονος. Αὐτὴ ἦταν ἡ κατάστασις τῆς ἐν Ἀλβανίᾳ νίκης μας, τὴν ὁποίαν ἀτυχῶς εὑρέθησαν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι νομίζω ὅτι κατὰ τὸν Α ἢ Β τρόπον ἐφαντάσθησαν ὅτι ἠδύναντο νὰ μειώσουν.

§94Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Οὐδέποτε. Οὐδείς.

§95Χ. ΛΑΔΑΣ. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ λέγηται εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων ὅτι ὑπάρχει Ἕλλην ὁ ὁποῖος δὲν ἐξετίμησε τὸν ἀγῶνα τῆς Ἀλβανίας.

§96Δ. ΜΑΡΣΕΛΛΟΣ. Κοινὴ συκοφαντία εἶναι αὐτὸ ποὺ λέγεται.

§97Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Εἶναι ἀνάξιον τῆς Βουλῆς.

§98Χ. ΛΑΔΑΣ. Δὲν ὑπάρχει Ἕλλην ποὺ νὰ ὑποστηρίζει τοῦτο.

§99Δ. ΜΑΡΣΕΛΛΟΣ. Ἐξευτελίζεται τὸ ἔπος τῆς Ἀλβανίας ὅταν λέγωνται τοιαῦτα πράγματα, (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§100Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Ὁ Δρομάζος δὲ ἐγκατέλειψε... (Θόρυβος). Εἶναι λιποτάκτης ἐνώπιον τοῦ ἐχθροῦ ὁ Δρομάζος.

§101Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Μόνον διὰ τῶν κωδωνοκρουσιῶν κ. Πρόεδρε καλύπτεσθε. Ἐνῷ διὰ τῶν ἐγγράφων θὰ ἀποκαλύπτεσθε. (Θόρυβος).

§102Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Αὐτὰ ἐσκέπτοντο καὶ οὕτω ἐνήργουν καταρτίσαντες τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον Ἀμύνης κατὰ ἀντίθετον σύνθεσιν ἐκείνης ποὺ εἶχεν. Τὸ δὲ Συμβούλιον τοῦ Στρατοῦ ἀπηρτίζετο ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ἐν Ἀθήναις μόνον εὑρισκομένων Ἀντιστρατήγων, ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος εἶχε δικαίωμα ψήφου. Αὐτὰ εἶναι, κύριοι, τὰ ἄτοπα τὰ ὁποῖα ἐδημιούργησαν τοὺς πίνακας. Αὐτὴ εἶναι ἡ πηγὴ τοῦ κακοῦ ἡ ὁποῖα ἐδημιούργησε τὴν σημερινὴν ἀνώμαλον πράγματι κατάστασιν. Κύριοι, εἰς τὴν περίοδον αὐτὴν εὑρισκόμεθα ἡμεῖς, δηλαδὴ ἡ Βουλή, τὴν 31 Μαρτίου 1946. Καὶ κατὰ τὰς ἐπαγγελίας τὰς ὁποίας εἴπομεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ πραγματικὸν συμφέρον τῆς Ἑλλάδος, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι καὶ τὰς ἐπαγγελίας μας νὰ τηρήσωμεν καὶ τὸ συμφέρον τῆς χώρας νὰ προστατεύσωμεν, ἀκολουθοῦντες τὴν μίαν καὶ μόνην εὐθεῖαν γραμμήν, τὴν διαγραφὴν ὅλων αὐτῶν τῶν νομοθετημάτων καὶ τὴν ἀνάθεσιν τῆς κρίσεως ὅπως εἶχε λεχθῆ, ὅπως εἶχε ὑποστηριχθῆ, ὅπως ἔπρεπε, εἰς τοὺς νικητὰς τῆς Ἀλβανίας, εἰς τοὺς διοικήσαντας τὸν στρατὸν Ἀντιστρατήγους, οἱ ὁποῖοι νὰ κρίνουν περὶ ὅλων, ἄνευ προκαταλήψεως καὶ περὶ τῶν ἀποτάκτων τοῦ 1933–35 καὶ περὶ τῶν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον ἀνακληθέντων, καὶ περὶ τῶν πολεμησάντων, μὲ τὸ μέτρον πάντοτε τοῦ δικαίου καὶ τοῦ συμφέροντος διὰ τὴν Χώραν. Ἀτυχῶς, κύριοι, τὴν παραμονὴν τῆς συγκλήσεως τῆς Βουλῆς, διὰ τοῦ νόμου τοῦ Ἀναγκαστικοῦ, ὁ ὁποῖος ἐδημοσιεύθη, καὶ ὁ ὁποῖος, κατὰ τὴν γνώμην μου, εἶναι ἀπολύτως ἀντισυνταγματικός, εἶναι δὲ ἀντισυνταγματικὸς διότι μεταβιβάζει δικαιώματα εἰς Συμβούλιον, εἶναι ἀντισυνταγματικὸς διότι τὸ Συμβούλιον ἀπετελέσθη ἀπὸ ἕνα πρόσωπον, διὰ τὰ τρία Ὑπουργεῖα, εἶναι ἀντισυνταγματικὸς διότι ἀνετέθη ἡ κρίσις περὶ ἀντιστρατήγων, εἰς τὸ Συμβούλιον εἰς ἕνα ἀξιωματικόν, ὑποναύαρχον, κατώτερον ἐκείνων, ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε κανένα δικαίωμα, καμμίαν δικαιοδοσίαν, οὔτε ἐκ τῶν νόμων τῶν κειμένων, οὔτε ἐξ οἱουδήποτε ἄλλου λόγου, νὰ κρίνῃ περὶ τῆς ἱκανότητος τῶν ἀντιστρατήγων. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ εἶναι καὶ ἀσύμφορος. Εἶναι δὲ ἀσύμφορος διότι, δίδει δικαιώματα ἀπεριόριστα, προάγει ἄνευ οὐδεμιᾶς αἰτιολογίας, δεδικαιολογημένης ἐκθέσεως καὶ ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι εἶχον πολὺ κατωτέραν θέσιν εἰς τὴν Ἐπετηρίδα, εἰς τοὺς πίνακας, ἢ εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἱεραρχίαν, τοὺς θέτει ὑπεράνω τῶν ἄλλων τῶν πολεμησάντων, ὑπεράνω ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἀνώτεροί των, τοὺς θέτει ἀνωτέρους ἀπὸ τοὺς προαχθέντας ἐντὸς μιᾶς διετίας διὰ δύο βαθμῶν, καὶ τοὺς θέτει κριτὰς καὶ ρυθμιστὰς τοῦ στρατεύματος τοῦ ἑλληνικοῦ. Κατὰ ποῖον τρόπον, καὶ κατὰ ποίαν δικαιολογίαν, καὶ μὲ ποίαν σκοπιμότητα; Οἱ νόμοι αὐτοί, κύριοι, δὲν εὐσταθοῦν κατ’ οὐδένα τρόπον καὶ δὲν εὐσταθοῦν, διότι εἰς τὰς παραμονὰς τῆς συγκλήσεως τῆς Βουλῆς δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ γίνωνται τοιούτου εἴδους νόμοι, δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ ρυθμίζωνται ἐπιπολαίως τόσον σπουδαῖα ζητήματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀφήσουν χαραγμένην γραμμὴν διὰ πολλὰ ἔτη εἰς τὴν ἑλληνικὴν ἱστορίαν. Δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον κατ’ οὐδένα τρόπον νὰ κρίνωνται οὕτω ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι προσέφερον ὑψίστας εἰς τὴν πατρίδα ὑπηρεσίας. Κύριοι, μετὰ παρέλευσιν ὀλίγων ἡμερῶν, δὲν ἠξεύρω πότε, κατὰ πρότασιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος θὰ συνέλθῃ ἡ Βουλὴ καὶ θὰ κρίνῃ περὶ τῶν ἐθνικῶν διεκδικήσεων καὶ σᾶς ἐρωτῶ κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἔχωμεν τὸ δικαίωμα νὰ κρίνωμεν τὰς ἐθνικὰς διεκδικήσεις ὅταν τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι καὶ ἐδημιούργησαν διὰ τοῦ αἵματός των καὶ τῆς θυσίας των καὶ διὰ τῆς προσωπικῆς των συνδρομῆς, ὅταν ὅλους αὐτοὺς τοὺς πετᾶμε εἰς τὸν δρόμον σὰν ἀθύρματα, σἄν νὰ μὴ προσέφεραν καμμίαν ὑπηρεσίαν καὶ νὰ μὴν εἶχον καμμίαν ἀξίαν; Εἶναι πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον οὔτε συμφέρον ἐθνικόν, οὔτε καμμίαν ἐξυπηρέτησιν προϋποθέτει, ἀλλὰ τοὐναντίον δημιουργεῖ εἰς τὸ μέλλον μίαν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν θὰ πληρώσῃ ὁ ἑλληνικὸς λαὸς πολὺ ἀκριβά, ὅπως τὴν ἐπλήρωσε μέχρι τοῦδε διὰ τῆς διακρίσεως τοῦ Στρατοῦ κατὰ τρόπον ἀντεθνικὸν ἀπὸ τοῦ 1917 καὶ ἐντεῦθεν. Ἀλλά, κύριοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐξετάσω μερικὰ σημεῖα καὶ διὰ νὰ εἶμαι σαφέστερος καὶ νὰ μὴ ὑπάρξῃ οὔτε ἡ παραμικρὰ ἀμφιβολία ὅτι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀναπτύξω ἐνώπιόν σας δὲν εἶναι ἀκριβῆ, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναφέρω καὶ ὡρισμένα πρόσωπα.

§103Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ στιγματίσητε ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν κάποιαν ἱστορίαν.

§104Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Νὰ μὴ τ’ ἀναφέρετε.

§105Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Δὲν ἠμπορῶ νὰ μὴ ἀναφέρω, διότι ἂν δὲν ἀναφέρω πρόσωπα, πῶς θὰ κατηγορήσω τὰς πράξεις των;

§106Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἀκούοντες τὸν κύριον συνάδελφον, πειθόμεθα ὅτι εἶχε δίκαιον ὁ Ὑπουργὸς ὅταν ἔκαμεν αὐτὸν τὸν νόμον.

§107Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Ἐὰν εἴπω ἔστω καὶ κατ’ ἐλάχιστον μίαν ἀνακρίβειαν, ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ μὲ διακόψητε διὰ ν’ ἀνακαλέσω. Ὁ κ. Σπηλιωτόπουλος, ὁποῖος διωρίσθη ἀρχηγὸς τῆς Στρ. περιφερείας Ἀττικῆς ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Λιβάνου, εἶναι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπολέμησαν, ὁ ὁποῖος διώκησε μεραρχίαν, ἀλλὰ καμμίαν ἐξαιρετικὴν ὑπηρεσίαν τοιαύτης μορφῆς προσέφερε, ὥστε νὰ πάρῃ δύο βαθμοὺς εἰς διάστημα ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους;

§108ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πῶς τὸ ξέρετε;

§109Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Διὰ τῆς ἀπὸ 16 Νοεμβρίου 1944 ἀναφορᾶς του διορίζει εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ συνταγματάρχου Σωτηρίου Στεργιοπούλου ἄλλον συνταγματάρχην ὡς φρούραρχον Ἀθηνῶν μὲ τὴν δικαιολογίαν, ἐν τῇ ἀπὸ 15 Σεπτεμβρίου ἀναφορᾷ του, ὅτι ἠρνήθη νὰ ἐκτελέσῃ τὰς διαταγὰς τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὸ ἐγένετο εἰς τὰς 16 Νοεμβρίου 1944.

§110Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Δηλαδὴ πρὸ τοῦ κινήματος. Ξεύρετε διατὶ τὸν ἀντικατέστησε;

§111Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ διασύρετε πρόσωπα.

§112Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Ὅταν λέγω πράγματα τὰ ὁποῖα εἶναι γνωστὰ εἰς ὅλους, δὲν διασύρω κανένα. Ὅταν ἔχωμεν, κύριοι, μίαν τοιαύτην βαρυτάτην κατηγορίαν ἐναντίον ὡρισμένων ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, ἐπιτρέπεται νὰ τοὺς προάγωμεν κατὰ δύο βαθμοὺς καὶ νὰ τοὺς θέτωμεν εἰς τὴν ἀνωτέραν βαθμίδα τῆς διοικήσεως τοῦ στρατοῦ; Ἐπιτρέπεται νὰ χαρακτηρίζωνται εἰς τὸ ἐνεργητικόν των τὰς πράξεις αὐτάς, διὰ τὰς ὁποίας ἔπρεπε νὰ δώσουν λόγον;

§113Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Διατί τὸν ἀντικατέστησε;

§114Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Τὸν ἀντικατέστησε εἰς τὰς 16–11–46 διότι ἠρνήθη, καὶ ἐκεῖνος καὶ ὁ ἕτερος Συνταγματάρχης, νὰ ἐκτελέσουν τὰς διαταγὰς τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Καΐρου. Θέλετε νὰ ἴδετε καὶ τὴν ἐπίσημον διαταγήν;

§115Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Δύο λέξεις, θὰ ἤθελα νὰ εἴπω προκειμένου περὶ τῆς παρατηρήσεως, ποὺ ἐκάματε διὰ τὸν στρατηγὸν Σπηλιωτόπουλον, ὁ στρατηγὸς Σπηλιωτόπουλος διὰ τὸν ὁποῖον λέγετε ὅτι κακῶς προήχθη κατὰ 2 βαθμούς....

§116Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Δὲν εἶπα ὅτι ἐπροβιβάσθη κακῶς. Εἶπον ὅτι προήχθη κατὰ 2 βαθμούς, χωρὶς νὰ ἔχῃ προσφέρει καμμίαν ἐξαιρετικὴν ὑπηρεσίαν.

§117Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Σᾶς ἀπαντῶ. Ὁ στρατηγὸς Σπηλιωτόπουλος προσέφερεν ἀνεκτιμήτους ὑπηρεσίας εἰς τὴν Πατρίδα καὶ κατὰ τὸ ἔπος τῆς Ἀλβανίας ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς ἀπελευθερώσεως. Εἶμαι συνάδελφός του καὶ γιωρίζω νὰ τὸ ἐκτιμήσω αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Συνεπῶς, εἶναι ἄξιος εὐγνωμοσύνης τῆς Πατρίδος. (Θόρυβος).

§118ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Δὲν ἀκούεται λόγῳ τοῦ θορύβου).... Ἔπρεπε νὰ διατάξῃ ἀνακρίσεις. Ἐφ’ ὅσον αὐτὰ τὰ πράγματα δὲν ἔγιναν δὲν ἰσχύει τίποτε ἀπὸ αὐτά.

§119Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Ἔχετε, δίκαιον νὰ ὑποστηρίζετε τὸν κ. Σπηλιωτόπουλον, διότι ὑπῆρξε καὶ εἶναι ἐκ τῶν ἐπισήμων στελεχῶν τοῦ κόμματος εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκετε.

§120Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Συνάδελφε, μετέσχον καὶ Βουλευταὶ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὑπῆρχον καὶ ξένοι καί, ἑπομένως, εἶναι ἄνευ ἀξίας τὸ πρᾶγμα. Κύριε Πρόεδρε, δὲν πρόκειται νὰ λάβω τὸν λόγον διὰ τὸ θέμα τοῦ στρατηγοῦ Σπηλιωτοπούλου. Ἐπιφυλάσσομαι, τόσον διὰ τὸν στρατηγὸν Σπηλιωτόπουλον τὸν ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ ὁμιλητὴς ὅσον καὶ διὰ τὸν στρατηγὸν Βεντήρην τὸν ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ στρατηγὸς Μανέτας, νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν διὰ ποῖον λόγον εἶναι ὄχι μόνον ἔξοχοι στρατηγοί, ἀλλὰ καὶ ἄξιοι ἐθνικῆς εὐγνωμοσύνης. (Χειροκροτήματα).

§121Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Δὲν θέλω, κύριοι, νὰ ἀναφέρω τὴν γνώμην τῶν κυρίων αὐτῶν προτοῦ ἀκόμη ἐπέλθῃ ἡ σημερινὴ κατάστασις, δηλ. κατὰ τὸ 1941–42–43, διότι δὲν ἐξυπηρετῶ τὰς ἀπόψεις τὰς ὁποίας ἠθέλησα νὰ ὑποστηρίξω καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἐπικαλοῦμαι τὰ γεγονότα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀσφαλῶς θὰ ἦσαν πλήρης ἀπάντησις πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ Δημ. Σοσιαλιστικοῦ κόμματος. Θὰ ἦτο δὲ ἀπάντησις τοιαύτη, ὥστε νὰ τὰς χαρακτηρίζῃ ὡς λαβόντας μόνον τώρα μεταγενεστέρως τὴν εὐθεῖαν ὁδόν, ἀλλ’ ὄχι καὶ μέχρι τοῦ σημείου νὰ τεθῶσιν οἱ κριταὶ τοῦ στρατεύματος καὶ ρυθμισταὶ τῶν πάντων... Ἔρχομαι, Κύριοι, ἐπὶ τοῦ θέματος. Τὸ θέμα μας εἶναι ὅτι διὰ τοῦ νόμου ἐκείνου τὸν ὁποῖον ἐχαρακτήρισα ὡς ἀντισυνταγματικόν, εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι προήχθησαν καὶ κατέλαβον τὴν ἀνωτέραν διοίκησιν τοῦ στρατεύματος, ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον κανὲν ἐξαιρετικὸν προσόν. Μεταξὺ δὲ τῶν ἄλλων, προήχθη καὶ εἷς ἀτυχὴς ὁ ὁποῖος εἶναι ἡμίπληκτος.

§122Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Προσέφερε μεγίστας ὑπηρεσίας, κύριε συνάδελφε. Εἶναι ἐντροπή.

§123Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Ἔρχομαι, κύριοι, εἰς τὸν ἄλλον στρατηγόν, ὁ ὁποῖος ἔγινε ρυθμιστὴς τῆς καταστάσεως, εἰς τὸν κ. Γεωργούλην.

§124Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διασύρωνται τὰ ὀνόματα τῶν στρατηγῶν. Ὁ στρατὸς εἶναι Ἐθνικός, εἰς οἱανδήποτε παράταξιν καὶ ἂν ἀνήκουν οἱ ἀξιωματικοί.

§125Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκθέσω τὰς ἀπόψεις μου σχετικῶς μὲ τὸ ὅλον τοῦ Συμβουλίου τὸ ὁποῖον ἀπετελέσθη ἐκ τῶν στρατηγῶν οἱ ὁποῖοι προήχθησαν μὲ προσόντα ἀνύπαρκτα καὶ νὰ ἐκθέσω τὰς ἀντιλήψεις μου καὶ νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν προσοχήν σας, ὅτι παρεμερίσθη ἀκριβῶς ὁλόκληρος ὁ ἀριθμὸς τῶν πολεμισάντων ἀξιωματικῶν καὶ ἐτέθησαν ὑπὸ τὴν κρίσιν νεωτέρων καὶ κατωτέρων αὐτῶν, αὐτῶν ἀκριβῶς, οἱ ὁποῖοι κατ’ οὐδένα λόγον εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ τύχουν τῆς ἐξαιρετικῆς ταύτης ἐμπιστοσύνης ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Νομίζω, ὅτι τὸ Κράτος εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὸ γενικώτερον συμφέρον καὶ νὰ μὴ δημιουργήσῃ ἓν προηγούμενον τὸ ὁποῖον ἀσφαλῶς, θὰ ἔχῃ ὡς συνέπειαν τὴν διαίρεσιν τοῦ στρατεύματος εἰς νέας παρατάξεις, τὴν διαίρεσιν τοῦ Ἔθνους καὶ τὴν ἐξακολούθησιν μιᾶς ἐμφυλίου καταστάσεως ἡ ὁποία θὰ εἶναι εἰς ἄκρον ἐπιζημία διὰ τὰ γενικὰ συμφέροντα τῆς χώρας. Κύριοι, νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει σας τὸ ἑξῆς: Ὄχι μόνον διότι, κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν, δὲν εἶχον ἐξαιρετικὰ προσόντα οἱ κύριοι ἐκεῖνοι ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἀπετελέσθη τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον, ἀλλὰ καὶ ἂν εἶχον ἀκόμη, δὲν ὑπῆρχεν οὐδεὶς λόγος νὰ φθάσουν μέχρις ἐκεῖ καὶ νὰ ἀποτελέσουν αὐτοὶ τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον, θὰ σᾶς ἀναφέρω τὸ ἑξῆς: καὶ θὰ σᾶς φέρω εἰς τὴν μνήμην σας, ὅσοι τυχὸν ἐκ τῶν παλαιοτέρων θὰ τὸ ἐδιάβασαν, ὅτι ὅταν ἀπὸ τὸν Χαρίλαον Τρικούπην ἐζητήθη ἡ προαγωγὴ κάποιου Μαυροκορδάτου, διὰ νὰ καταλάβῃ μίαν θέσιν εἰς τὸ στράτευμα, εἶπαν, ὅτι ὅσον ἐξαιρετικὰ προσόντα καὶ ἂν ἔχῃ, ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ πρέπει νὰ προαχθῇ καὶ ὅτι εἶναι προτιμότερον νὰ χαθοῦν 20 Μαυροκορδᾶτοι παρὰ νὰ παραβιασθῇ μία ἀρχή. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν νὰ παραβιάζωνται οἱ νόμοι καὶ νὰ δημιουργῆται μία κατάστασις ἡ ὁποία εἶναι ἄντικρυς ἀντίθετος πρὸς τὴν πραγματικότητα, πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ Ἔθνους, ἄντικρυς ἀντίθετος πρὸς τὰς ἐπαγγελίας μας καὶ ἄντικρυς ἀντίθετος πρὸς ὅσα εἴχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ θεσπίσωμεν ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ διὰ τῆς δημιουργίας τοῦ στρατοῦ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ ἀποτελῇ ἐμπόρευμα ποὺ νὰ δύναται νὰ διαιρεθῇ εἰς ποιότητας καὶ εἰς πίνακας, ἀλλὰ νὰ εἶναι Ἐθνικὸν σύνολον εἰς τὸ ὁποῖον ἡ Πατρὶς ὀφείλει εὐγνωμοσύνην διὰ τὰς ὑπηρεσίας του, ὥστε ἡμεῖς σήμερον νὰ θέλωμεν νὰ στηρίξωμεν ἐπ’ αὐτοῦ ἀκριβῶς ὅλας μας τὰς διεκδικήσεις, ὅλα μας τὰ δίκαια καὶ διὰ τὸ μέλλον καὶ διὰ τὸ παρόν;

§126Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Οὐδέποτε ὑπῆρξε στρατηγὸς Μαυροκορδᾶτος. (Γέλωτες).

§127Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Δὲν εἶπον στρατηγὸς, συνταγματάρχης. Κύριοι ἔχομεν μίαν εὐτυχῆ συγκυρίαν, ὑπάρχουν ἐν Ἑλλάδι ἀποστολαὶ καὶ δὴ ἡ Ἀγγλικὴ στρατιωτικὴ ἀποστολὴ ἡ ὁποία, κατὰ τὴν γνώμην μου, θὰ μᾶς βοηθήσῃ πάρα πολὺ εἰς τὴν ἀναδιοργάνωσιν τοῦ στρατοῦ μας, θὰ μᾶς βοηθήσῃ εἰς τὸ νὰ ἐκμάθουν τὰ μέσα οἱ ἀξιωματικοὶ τὰ ὁποῖα ἡμεῖς δὲν γνωρίζομεν, θὰ μᾶς βοηθήσῃ νὰ μάθουν τὰς μεθόδους τὰς νεωτέρας, θὰ μᾶς βοηθήσουν νὰ μάθουν ὅλα ἐκεῖνα τὰ στοιχεῖα τῶν ὁποίων τὴν χρῆσιν καὶ τὸν μηχανισμὸν ἀγνοοῦμεν. Ἀλλὰ πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι προκειμένου περὶ ἑνὸς λαοῦ ὅπως ὁ Ἑλληνικός, τόσον φιλοτίμου καὶ τόσον εὐαισθήτου, ὅτι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη τὰ τοῦ στρατοῦ νὰ τὰ κανονίζῃ κατὰ τὴν ἀντίληψίν του μόνος του, δηλαδὴ τὰ στελέχη του πῶς θὰ διοικηθοῦν καὶ τὸ ποῖος θὰ τὰ διοικήσῃ, πρέπει νὰ εἶναι τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἔργον καὶ μόνον αὐτῆς. Κύριοι, εἶναι ἐνδεχόμενον δι’ ἄλλους λαούς, δι’ ἄλλους στρατοὺς νὰ γίνωνται διάφορα πράγματα, τὰ ὁποῖα εἰς ἡμᾶς νὰ μὴ εἶναι ὄχι μόνον ἀνεκτά, ἀλλὰ νὰ μὴ προσιδιάζουν οὔτε εἰς τὸν χαρακτῆρα οὔτε εἰς κλιματολογικὰς ἀντιλήψεις, οὔτε ἐξ οἱουδήποτε λόγου νὰ εἶναι προσαρμόσιμα ἐδῶ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον πρέπει ἀπαραιτήτως νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς Ἑλληνικῆς αὐτῆς πραγματικότητος, νὰ λύσωμεν ἕνα ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἂν τὸ παρακάμψωμεν, ἂν νομίσωμεν ὅτι τὸ λύομεν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον ὄχι σοβαρὸν ἀλλὰ ἐπιπόλαιον θὰ δημιουργήσωμεν μίαν κρίσιν ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ βαρυτάτας συνεπείας. Κατ’ ἐμὲ κύριοι, ἡ πραγματικότης ἐπιβάλλει νὰ ρυθμισθῇ τὸ πρᾶγμα οὕτω πως ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχουν οὔτε ἀξιωματικοὶ πολεμήσαντες, οὔτε ἀξιωματικοὶ ἀπότακτοι, οὔτε ἀξιωματικοὶ προαχθέντες ἢ τεθέντες εἰς τὸν Α ἢ Β πίνακα, ἀλλὰ ὅλοι νὰ κριθοῦν ἀπὸ τοὺς φυσικούς των ἀρχηγοὺς καὶ νὰ ρυθμισθῇ ἡ θέσις ἑνὸς ἑκάστου κατὰ τὸν προσήκοντα τρόπον, τότε ἀσφαλῶς δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν οὔτε παράπονα νὰ διατυπωθοῦν οὔτε ἀντιρρήσεις νὰ ὑπάρχουν καὶ δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ φύγουν καὶ δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ μείνουν. Διότι ἂν κατ’ ἄλλον τρόπον ἀφήσωμεν τὰ πράγματα εἰς τὴν τροχιὰν τὴν ὁποίαν ἐπῆραν διὰ τῶν τελευταίων αὐτῶν Νόμων, νὰ εἶσθε πλέον ἢ βέβαιοι ὅτι θὰ δημιουργηθοῦν ἀναποδράστως στρατιωτικὲς κλίκες καὶ καμαρίλλες αἱ ὁποῖαι δὲν θὰ μᾶς ὁδηγήσουν ποτὲ εἰς καλὰ ἀποτελέσματα. Κύριοι, ἐλέχθη καὶ τοῦτο, ὅτι τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς πολεμήσαντας, τοὺς ἡγηθέντας τῶν νικῶν θὰ τοὺς ἀμείβωμεν δι’ ὑλικῶν ἀμοιβῶν. Δηλαδὴ τοῦτο σημαίνει, ὅτι ἀναγνωρίζομεν ὅτι τοὺς ἠδικήσαμεν, καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὸν πόνον τους ἐπάνω νὰ τοὺς ρίξωμεν ὄξος ἀντὶ ἐλαίου, νὰ τοὺς πετάξωμεν μερικὰ χιλιάρικα καὶ νὰ τοὺς εἴπωμεν ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν, ἐὰν περιεφρονήθητε, ἐὰν αἱ πράξεις σας ἀποτελοῦν τὸ ἔρεισμα τῆς Ἑλληνικῆς πολιτείας, ἀλλὰ σᾶς πετᾶμε ὡς ἄχρηστα ὑποκείμενα. Ἄν τοὺς χαρακτηρίσωμεν διὰ τοῦ αὐτοῦ μέτρου καὶ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον μὲ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι διὰ τὸν Α ἢ Β λόγον δὲν ἐπολέμησαν οἱ ὁποῖοι δὲν ἔτυχον τῆς τιμῆς νὰ λάβουν μέρος οὔτε εἰς τὰς μάχας, οὔτε εἰς τὰς κακουχίας τὰς ὁποίας ὑπέστησαν αὐτοὶ θὰ τοὺς ἀδικήσωμεν. Ἐὰν χαθῇ, κύριοι, ἡ εὐκαιρία, ἡ ὁποία μᾶς παρουσιάζεται σήμερον διὰ τὴν ἐπίλυσιν τοῦ στρατιωτικοῦ ζητήματος κατὰ τὸν προσήκοντα τρόπον, πρέπει νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι ὅπως ἐπὶ μίαν τριακονταετίαν ἐβασανίσθη ἡ Ἑλλὰς νὰ σύρεται ἀπὸ στάσεως εἰς ἐπανάστασιν καὶ ἀπὸ διάφορα ἄλλα ἐπεισόδια, θὰ ἐξακολουθήσῃ καὶ εἰς τὸ μέλλον ἡ ἰδία κατάστασις, μὲ χειρότερα μάλιστα ἀποτελέσματα. Ἡ εὐθύνη μας θὰ εἶναι πολὺ μεγάλη, θὰ εἶναι πολὺ μεγάλη, διότι μᾶς δίδεται ἡ μοναδικὴ εὐκαιρία νὰ ρυθμίσωμεν ἕνα ζήτημα ὥστε νὰ μὴ μᾶς ἀπασχολῇ εἰς τὸ μέλλον καὶ ἡμεῖς, ἐνῷ ἔχομεν τὴν εὐκαιρίαν αὐτήν, τὴν ἀφήνομεν νὰ μᾶς ξεφύγῃ διὰ τῆς δημιουργίας ἄλλης καταστάσεως ἐπιβλαβοῦς, ἀντισυνταγματικῆς καὶ ἀντεθνικῆς. Κύριοι, νομίζω ὅτι ὅλοι ἐνθυμεῖσθε ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἐπετηρίδος πολλὲς φορὲς ἀπησχόλησε τὴν Βουλὴν καὶ τὰς ἑλληνικὰς Κυβερνήσεις, ἀλλὰ καὶ πάντοτε ὑπῆρξεν ἡ πέτρα τοῦ σκανδάλου δι’ ὅλα ἀνεξαιρέτως τὰ ζητήματα. Ὁ Βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἔλεγεν εἰς τὸν συνταγματάρχην τότε Κανάρην. «Κύριε Κανάρη, περισσότερον φοβοῦμαι τὴν ἐπετηρίδα τοῦ στρατεύματος ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους». Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ μᾶς διαφεύγῃ ὅτι ἡ ἐπετηρὶς εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία ἐκλόνισε καὶ ἔβλαψε τὸν Ἐλευθέριον Βενιζέλον, ἕνα κολοσσὸν ἀπέναντι ὅλων ἡμῶν. Εἶμαι, κύριοι, τῆς γνώμης, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, παρὰ τὰς ἐπανειλημμένας πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἐπαγγελίας του, παρὰ τὰς δηλώσεις του, ὅτι ἀσφαλῶς θὰ θέσῃ ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ στρατοῦ πρὸς ρύθμισιν τῶν στρατιωτικῶν πραγμάτων τοὺς ἡγηθέντας εἰς τὸ Ἀλβανικὸν μέτωπον, εἶμαι τῆς γνώμης, ὅτι ὅταν θὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν οἰκίαν του καὶ ἐμπνευσθῇ ἀπὸ τὰς εἰκόνας τῶν προγόνων του, ἀσφαλῶς θὰ ἴδῃ ὅτι διεπράχθη κάποιο σφάλμα εἰς ὅλην αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν καὶ τὸ σφάλμα αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ σπεύσῃ νὰ τὸ διορθώσῃ, διότι μόνον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι διορθώνουν τὰ σφάλματά των, εἶναι ἄξιοι ἀπολύτως συγχαρητηρίων. Διότι ὅλοι ἀσφαλῶς κάνουμε σφάλματα καὶ τὰ σφάλματα εἶναι πάντοτε ἀνθρώπινα. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ διόρθωσις τοῦ σφάλματος αὐτοῦ διὰ τὴν σωτηρίαν τοῦ τόπου, διὰ τὴν ἄρσιν τοῦ ἀτόπου, τὸ ὁποῖον θὰ δημιουργήσῃ ἕνα σάλον κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε νὰ κλονίσῃ τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Ἔθνους καὶ νὰ μὴ ἔχωμεν κανὲν ἀπολύτως ἐθνικὸν ὄφελος ἐκ τῆς δημιουργηθείσης καταστάσεως. (Χειροκροτήματα).

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Βενιζελικῶν Φιλελευθέρων ἔχει τὸν λόγον.

§129Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, προτοῦ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος, θὰ ἤθελα νὰ κάμω μίαν μικρὰν καὶ συντομωτάτην ἀνασκόπησιν τοῦ στρατιωτικοῦ ζητήματος. Ὁ Στρατὸς εἶναι ἴσως τὸ τμῆμα τῆς κρατικῆς μηχανῆς, τὸ ὁποῖον ὑπέστη τὰς περισσοτέρας διακυμάνσεις καὶ τὴν μεγαλυτέραν ἀναταραχὴν κατὰ τὸ διάστημα τῆς τελευταίας τριακονταετίας. Ἐὰν τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα ὑπῆρξε πράγματι δύσκολον διὰ τὰς προπολεμικὸς Κυβερνήσεις, ἡ κατάστασις τοῦ στρατοῦ ἐπεδεινώθη σημαντικά, λόγῳ τῆς ἀθρόας ἐπαναφορᾶς ἀξιωματικῶν ἀπὸ τὰς Κυβερνήσεις τῆς κατοχῆς. Οὕτω τὸ ζήτημα παρουσιάσθη ὑπὸ ὀξυτάτην μορφὴν εἰς τὰς μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν Κυβερνήσεις. Ἡ πρώτη Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐπελήφθη τοῦ στρατιωτικοῦ ζητήματος ἦτο ἡ Κυβέρνησις τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα ἡ ὁποία κατέταξε τοὺς ἀξιωματικοὺς εἰς πίνακα Α καὶ πίνακα Β. Οἱ τοῦ πρώτου πίνακος ἦσαν οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὰ ἐνεργὰ στελέχη τοῦ στρατεύματος, οἱ δὲ τοῦ πίνακος Β, λόγῳ τῆς συνεχιζομένης ἀκόμη τότε πολεμικῆς καταστάσεως, ἐτέθησαν τρόπον τινὰ εἰς κατάστασιν ἀναμονῆς. Ἀποφεύγω νὰ κάμω κρίσιν ἐπὶ τῆς ἀκριβοδικαίας τοποθετήσεως τῶν ἀξιωματικῶν εἰς τὸν πίνακα Α ἢ Β. Εἶναι ὅμως γεγονός, ὅτι αἱ διαδεχθεῖσαι τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην Κυβερνήσεις, προέτεινον τὴν ἀναθεώρησιν τῶν πινάκων, καὶ ἂν δὲν ἀπατῶμαι ὁ κ. Δράκος ὡς Ὑφυπουργὸς τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Ναυάρχου Βούλγαρη ἐπεδίωξε νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν πινάκων, δοθέντος ἄλλωστε, ὅτι πολλοὶ τῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐθεώρουν τοὺς ἑαυτούς των ὡς ἀδικηθέντας, κατέφυγον εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ ἔτυχον εὐνοϊκῆς ὑπὲρ αὐτῶν ἀποφάσεως. Ἐπὶ Ὑπουργοῦ Στρατιωτικῶν Μερεντίτη, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου θὰ ἤθελον νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Δαρβέρην, ἐδημοσιεύθησαν οἱ νόμοι 731, 732 καὶ 733 καὶ νομίζω ὅτι οἱ νόμοι αὐτοὶ ἐνεκρίθησαν κατόπιν συσκέψεως τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου, εἰς τὸ ὁποῖον παρίστατο καὶ ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Ἀγγλικοῦ Αὐτοκρατορικοῦ Ἐπιτελείου καὶ κατόπιν εἰσηγήσεως ἰδικῆς του ἐνεκρίθησαν οἱ νόμοι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι κατ’ οὐσίαν ἔδιδον τὴν διοίκησιν εἰς τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον. Ὁ κ. Μανέτας, νομίζω, θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ μᾶς τὸ βεβαιώσῃ.

§130Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελα νὰ προσθέσω, ὅτι δὲν ἐπῆλθε καμμία σοβαρὰ μεταβολὴ ἀπὸ τοὺς νόμους, τοὺς παλαιούς.

§131Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ναί, ἀλλά, πάντως, ἡ διοίκησις τοῦ στρατεύματος περιήρχετο εἰς τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ Κυβερνήσεως Φιλελευθέρων, νομίζω, ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶχε καταλήξει εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν πινάκων Α καὶ Β. Αὐτὴ εἶναι, ἐν συντόμῳ ἡ κατάστασις, τὴν ὁποίαν εὑρῆκεν ἡ Κυβέρνησις, ἡ προελθοῦσα ἐκ τῶν ἐκλογῶν, ὁπότε κατὰ τρόπον ἐντελῶς αἰφνιδιαστικόν, καὶ τὴν παραμονὴν ἀκριβῶς τῆς συγκλήσεως τῆς Βουλῆς, ἡ Κυβέρνησις δημοσιεύει δύο Ἀναγκαστικοὺς νόμους. Διὰ τοῦ πρώτου ἐπανεφέρετο ὁ νόμος τῆς δεκαετίας καὶ διὰ τοῦ ἑτέρου ἐτροποποιεῖτο ἡ σύνθεσις τοῦ Συμβουλίου Ἐθνικῆς Ἀμύνης διὰ μίαν καὶ μόνην συνεδρίασιν. Βεβαίως, ὡς πρὸς τὸν νόμον τῆς δεκαετίας, εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος, ἐφόσον πραγματικῶς ἀποβλέπει εἰς τὴν ἀποσυμφόρησιν τοῦ στρατεύματος, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι ὁ νόμος ἔπρεπε νὰ ἐφαρμοσθῇ, καίτοι διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ ἀπεστρατεύοντο ἀξιωματικοὶ καὶ χρήσιμοι καὶ ἱκανοὶ ἀκόμη νὰ διοικήσουν τὸ στράτευμα. Ἀλλὰ δὲν εἶναι νοητόν, οὔτε ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ στρατός, εἰς τὸν ὁποῖον ὡρισμένοι ταγματάρχαι εἶναι 47 ἐτῶν καὶ οἱ στρατηγοὶ εἶναι 52. Πρέπει ὁ στρατὸς νὰ ἀποκτήσῃ φυσιολογικωτέραν μορφήν. Ἐκεῖ, ὅπου διαφωνῶ, εἶναι ὁ τρόπος καὶ ἡ σπουδὴ μὲ τὴν ὁποίαν ἐδημοσιεύθησαν αὐτοὶ οἱ νόμοι—καὶ ἀκριβῶς τὴν παραμονὴν τῆς συγκλήσεως τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία ἐδικαιοῦτο, κατὰ πρῶτον λόγον, νὰ ἔχῃ γνώμην ἐπὶ ἑνὸς τόσον θεμελιώδους ζητήματος. Ἐπίσης ἐπικρίνω τὴν συμπεριφορὰν τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἀπεμακρύνθησαν. Διότι δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ συνετέλεσαν εἰς τὴν ἀναδιοργάνωσιν τοῦ νέου στρατοῦ—καὶ μᾶς ἐδόθη εἰς τὸ Στάδιον πρὸ δέκα περίπου ἡμερῶν ἡ εὐκαιρία νὰ ἐκτιμήσωμεν τὴν συντελεσθεῖσαν ἐργασίαν ἐν τῇ ἐκπαιδεύσει τοῦ στρατεύματος. Εἰς τοὺς ἀνθρώπους, λοιπόν, αὐτοὺς δὲν ἐδόθη οὐδὲ κἂν τὸ δικαίωμα νὰ παραστοῦν εἰς τὴν ἑορτὴν αὐτήν, ἐτέθησαν ἐκτὸς τοῦ στρατεύματος τὴν προηγουμένην ἡμέραν. Ἐρχόμεθα ἤδη εἰς τὸ νέον Ἀνώτατον Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον συνεκροτήθη κατὰ τρόπον ἀντικανονικόν. Διότι εἶναι γεγονός, ὅτι τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τὸ ὁποῖον προέβη εἰς τὰς ὀνομασίας αὐτάς, δὲν περιελάμβανεν οὔτε κἂν ἓν στρατιωτικὸν μέλος, διότι ὁ Ἐπιτελάρχης εἶχε τεθῆ εἰς ἀποστρατείαν. Καὶ διὰ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις ἠναγκάσθη νὰ δημοσιεύσῃ αὐτὸν τὸν Α. Ν., διὰ μίαν καὶ μόνην συνεδρίασιν. Ἀλλὰ καὶ ἡ κρίσις τοῦ νέου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου —βεβαίως ἡ ἐπιλογὴ ἔγινε συνεπείᾳ προτάσεως τοῦ προηγουμένου Συμβουλίου, καίτοι παρελήφθησαν δύο ἐκ τῶν ἀρχαιοτέρων διὰ λόγους τοὺς ὁποίους δὲν γνωρίζω, ἐν πάσῃ περιπτώσει ἠμπορῶ νὰ εἴπω, ὅτι ἡ κρίσις τοῦ Συμβουλίου, τοῦ νέου Συμβουλίου τῶν Ἀντιστρατήγων — δὲν εἶναι ἀκριβοδικαία. Δὲν θὰ ἀναφέρω παραδείγματα ὀνομαστικῶς, ἀλλὰ πάντως ἔχω λόγους νὰ πιστεύω, ὅτι εἰς πολλὰς περιπτώσεις δὲν ἐτηρήθησαν τὰ κριτήρια τῆς ἐπαγγελματικῆς ἱκανότητος καὶ τῆς πολεμικῆς δράσεως τῶν ἀξιωματικῶν. Εἰδικώτερον ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, θὰ ἤθελα νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει σας τὸ ἑξῆς παράδειγμα. Ἀνώτερος ἀξιωματικὸς ἐκρίθη ἀπὸ τὸ Συμβούλιον ἐκλογῆς, τὸ ὁποῖον τότε ἀπετελεῖτο ἀπὸ τοὺς νῦν ἀποτελοῦντας τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον, ἐκρίθη, λέγω, παμψηφεὶ προακτέος. Ἡ ἀπόφασις αὐτὴ τοῦ Συμβουλίου ἐπιλογῆς ἐπεκυρώθη ἀπὸ τὸ τότε Ἀνώτατον Συμβούλιον τῶν Στρατιωτικῶν. Παρ’ ὅλ’ αὐτὰ ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς κρίνεται σήμερον ἀπὸ τὸ νέον αὐτὸ Συμβούλιον ὡς μὴ προακτέος καὶ τίθεται εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ὑπουργείου! Αὐτὰ εἶναι τὰ ὁποῖα μᾶς κάμουν νὰ νομίζωμεν, ὅτι αἱ κρίσεις τοῦ Συμβουλίου δὲν ὑπῆρξαν ἀκριβοδίκαιαι. Κύριοι βουλευταί, τὸ ζήτημα τὸ στρατιωτικὸν πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς ἓν ζήτημα ἐθνικόν. Τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα εἶναι ἓν ἀπὸ τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἐχώρισαν θανασίμως τὴν Χώραν. Ἐπειδή, συνεπείᾳ τοῦ νέου Ὀργανισμοῦ, ὁ ὁποῖος βεβαίως θὰ γίνῃ κατόπιν συνεννοήσεως μὲ τὴν Ἀγγλικὴν Στρατιωτικὴν Ἀποστολήν, πρόκειται νὰ μειωθοῦν σημαντικῶς αἱ στρατιωτικαὶ μονάδες ἐν συγκρίσει πρὸς τὰς προπολεμικάς, νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ κρίσις τοῦ Συμβουλίου νὰ εἶναι δικαία καὶ ἀδιάβλητος. Πρέπει δὲ ἀσφαλῶς, ἐφόσον θὰ ἐπακολουθήσῃ καὶ νέα ἀποσυμφόρησις, νὰ ἐπιστηθῇ ἡ προσοχὴ τῶν ὑπευθύνων, εἰς τρόπον ὥστε, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ παραμείνουν νὰ ἐπιλεγοῦν μεταξὺ τῶν ἀρίστων. Τότε μόνον ὁ στρατός, ἀπερίσπαστος καὶ μακρὰν κάθε κομματικῆς ἐπιρροῆς, θὰ ἀφοσιωθῇ εἰς τὰ καθαρῶς στρατιωτικά του καθήκοντα καὶ θὰ καταστῇ ὄργανον ἀντάξιον τοῦ προορισμοῦ του καὶ τῶν προσδοκιῶν τοῦ Ἔθνους, πάντοτε εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Πατρίδος. Ἀλλὰ διὰ νὰ συντελεσθοῦν ὅλ’ αὐτά, νομίζω, κύριοι ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ συσταθῇ Ἀναθεωρητικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον νὰ περιλάβῃ ἀξιωματικοὺς ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διώκησαν μεγάλας μονάδας εἰς τὸν Ἀλβανικὸν πόλεμον. Ἀλλὰ συγχρόνως τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποτελέσουν αὐτὸ τὸ Συμβούλιον καὶ τοῦ ὁποίου αἱ ἀποφάσεις πρέπει νὰ εἶναι τελεσίδικοι, πρέπει νὰ εἶναι πρόσωπα κοινῆς ἐμπιστοσύνης. Μόνον ἂν φθάσωμεν εἰς μίαν τοιαύτην ἀπόφασιν, ἐὰν ἐπιθυμοῦμεν εἰλικρινῶς νὰ ἐπαναφέρωμεν τὴν γαλήνην εἰς τὸ στράτευμα, μόνον τότε θὰ καταστήσωμεν τὸν στρατὸν ἄξιον τοῦ προορισμοῦ του. (Χειροκροτήματα).

§132Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ἐπειδὴ τὸ ζήτημα, κ. Πρόεδρε, εἶναι σοβαρώτατον, νομίζω σκόπιμον νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ μίαν παρέκκλισιν ἀπὸ τὸν Κανονισμόν. Δηλαδὴ νὰ ὁμιλήσουν, πρῶτον, οἱ ὑπεύθυνοι Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων, νὰ καθορίσουν τὴν στάσιν των ἔναντι τῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ ἐπακολουθήσουν οἱ λοιποὶ ρήτορες.

§133Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀντικανονικόν.

§134Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ, κ. Πρόεδρε.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα καθορίζεται ἀπὸ τὸν Κανονισμὸν καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ ἀνατρέψωμεν τὸν Κανονισμὸν διὰ μιᾶς προτάσεως. Ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων ἀκολουθεῖται ἡ σειρὰ τῆς ἐγγραφῆς τῶν ρητόρων.

§136Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἐὰν ἤθελεν ἡ Βουλὴ νὰ ἀποδεχθῇ τὴν ὑποβληθεῖσαν πρότασιν ἡμεῖς δὲν ἔχομεν καμμίαν ἀντίρρησιν.

§137ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι, διότι ἀνατρέπεται ὁ Κανονισμός.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§139Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὁ ἐντοπισμὸς τοῦ ζητήματος τῶν προλαλησάντων εἰς τὴν δημιουργίαν ἀνωμαλιῶν, εἰς τὴν ἱεραρχικὴν τάξιν τῶν στελεχῶν τοῦ στρατεύματος καὶ εἰς τὴν ἀποστρατείαν στρατηγῶν καὶ ὑποστρατήγων δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν εὐρύτητα τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀρκαδίας βουλευτοῦ. Ἡ ἐπερώτησις ἀναφέρεται εἰς τὴν γενικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων τῆς Χώρας, καὶ ἑπομένως τὰ ζητήματα αὐτὰ δὲν δύνανται ν’ ἀποτελέσουν τὸ ἅπαντον τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ στρατιωτικοῦ ζητήματος. Δὲν θέλω βεβαίως νὰ μειώσω τὴν σημασίαν τῆς ἐνεργείας αὐτῆς τῶν προκατόχων Κυβερνήσεων ὡς καὶ τὴν κατ’ ἀναπότρεπτον συνέχειαν αὐτῆς ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, διότι καὶ ἂν ἤθελα νὰ δικαιολογήσω αὐτὴν δὲν θὰ ἠδυνάμην, ὡς συντελεσθεῖσαν παρὰ τοὺς καθιερωμένους κανόνας καὶ τὰς παραδόσεις τῆς ἱεραρχίας, ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται ἡ τόσον ἀπαραίτητος διὰ τὸ στράτευμα πειθαρχία. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ ἱεραρχία ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τοὺς ἀκρογωνιαίους λίθους τοῦ στρατιωτικοῦ οἰκοδομήματος, ἀλλ’ αὐτὴ δὲν δύναται ν’ ἀποτελέσῃ τὸ ἅπαντον τῆς συζητήσεως ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως τοῦ τόσον σοβαροῦ καὶ ἐθνικοῦ ζητήματος. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλα ζητήματα ἐξ ἴσου σοβαρά, ἂν οὐχὶ σοβαρώτερα καὶ βασικώτερα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπε νὰ λεχθοῦν καὶ νὰ συζητηθοῦν ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Δὲν γνωρίζω ὅμως ἂν δύνανται νὰ λεχθοῦν δημοσίᾳ ἄνευ ἐπιβλαβῶν συνεπειῶν. Δι’ αὐτὸ ἀπετόλμησα νὰ ὑποβάλω, κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἀναπτύξεως ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Ἀρκαδίας τῆς ἐπερωτήσεώς του, τὴν γνώμην ὅπως ἡ συζήτησις αὐτὴ διεξαχθῇ κεκλεισμένων τῶν θυρῶν. Ἐσκέφθην αὐτὸ ὄχι διὰ νὰ μὴ μᾶς ἀκούσουν οἱ φίλοι μας, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν ἄλλωστε τὰ πάντα. Καὶ συμφέρει εἰς τὸ ζήτημά μας νὰ γνωρίζουν καὶ λεπτομερείας ἀκόμα, διότι αὐτοὶ εἶναι οἱ κυριώτεροι συντελεσταὶ τῆς ἀναδιοργανώσεως τοῦ στρατοῦ μας καὶ περιβάλλουν μετὰ στοργῆς τὴν προσπάθειάν μας αὐτήν. Ἄλλωστε εἴμεθα εὐγνώμονες εἰς αὐτοὺς δι’ ὅσα ὑπὲρ ἡμῶν ἐπετέλεσαν καὶ ἐπιτελοῦν καὶ μᾶς συνδέει πηγαία καὶ ἀκατάλυτος φιλία καὶ ἀγάπη. Ἐριψοκινδύνευσα τὴν γνώμην τῆς μυστικῆς συνεδριάσεως διὰ νὰ μὴ ἀκούσουν οἱ ἐχθροί μας τὰ στρατιωτικά μας μυστικά, ἐὰν ὑπάρχουν μυστικά. Καὶ λέγω, ἂν ὑπάρχουν μυστικὰ διότι ἐφ’ ὅσον εἰς κρατικὰς θέσεις ὑπάρχουν πράκτορες τῶν ἐχθρῶν καὶ εἰς τὸν στρατόν, διατηροῦνται ἀκόμη ὡς ἀξιωματικοὶ πολλοὶ ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὡδήγησαν τὰ προκεχωρημένα φυλάκια τῆς βουλγαρικῆς πολιτικῆς καὶ εἰς τὰς ὁδοὺς τῶν Ἀθηνῶν ἀκόμη, ἡμεῖς εἴμεθα ἀπερίφρακτον οἰκόπεδον καὶ πᾶς τις δύναται νὰ λαμβάνῃ γνῶσιν τῶν μυστικῶν μας. Εἶναι καὶ ἄλλα ζητήματα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ συζητηθοῦν. Μεταξὺ αὐτῶν τὰ σημαντικώτερα καὶ οὐσιωδέστερα εἶναι ἡ ἀριθμητικὴ ἐπάρκεια τοῦ στρατοῦ, ἱκανοῦ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰς ἀμυντικὰς ἀνάγκας τῆς Χώρας, καὶ ἡ ἐπιλογὴ τῶν στελεχῶν. Πρὸς αὐτὰ τὰ δύο ζητήματα πρέπει νὰ στραφῇ ἀμέριστος ἡ προσοχὴ τῶν ἁρμοδίων καὶ ὑπευθύνων διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τοῦ στρατοῦ. Πρὸς αὐτὰ ἔχει στραφῆ καὶ ἡ προσοχὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ὁ ὁποῖος εἰς μάτην ἐπίστευεν ὅτι μετὰ τὸν καταστρεπτικὸν αὐτὸν πόλεμον, οἱ αἱμάσσοντες λαοὶ θὰ συνετίζοντο καὶ θὰ προσεπάθουν νὰ ἐξεύρουν τρόπον, ὅπως θέσουν εἰς δευτερεύουσαν μοῖραν τὰς στρατιωτικὰς παρασκευάς. Ἀτυχῶς ὅμως αὐτὸ δὲν συνέβη. Καὶ παρίσταται ἀνάγκη νὰ συγκροτήσωμεν στρατὸν διὰ τὴν ἄμυναν τῆς Χώρας μας. Καὶ τὰ δύο αὐτὰ ζητήματα δὲν ἐμπίπτουν εἰς τὸν στενὸν κύκλον τῶν γνώσεών μου, δι’ αὐτὸ δὲν ἔχω τὴν ἀξίωσιν νὰ ἐκφέρω ἐγκύρους γνώμας. Θὰ ἠδυνάμην ὅμως νὰ εἴπω, ἐξ ὅσων ἀκούω καὶ ἐξ ὅσων βλέπω καὶ ἐξ ὅσων εἶναι γνωστὰ εἰς ὅλους μας, ὅτι ὅλα τὰ συντελεσθέντα ὑπὸ τῶν προεκλογικῶν Κυβερνήσεων καὶ τὰ κατ’ ἀναπότρεπτον συνέχειαν συντελούμενα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων δὲν εἶναι προωρισμένα νὰ δημιουργήσουν στρατὸν ἱκανὸν νὰ ἐκπληρώσῃ τὸν σκοπόν του. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι οἱ στρατοὶ δημιουργοῦνται ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πιθανῶν ἀντιπάλων. Ἀτυχῶς ἡμεῖς περιβαλλόμεθα ἀπὸ κράτη διακείμενα ἐχθρικῶς πρὸς ἡμᾶς πλὴν τῆς Τουρκίας. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ὀργανώσωμεν στρατὸν ἰσχυρὸν καὶ δυνάμενον νὰ προασπίσῃ τὴν Χώραν.

§140Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Δὲν δύνασθε νὰ ἐκφράζεσθε ἐλαφρῶς ἐπὶ τοιούτων ζητημάτων. Ἐὰν ἤκουσα καλῶς εἴπατε ὅτι ὁ στρατός μας δὲν θὰ δυνηθῇ ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὸν προορισμόν του.

§141Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀσφαλῶς δὲν ἠκούσατε καλῶς. Εἶπα ὅτι ὁ στρατὸς ὑστερῶν ἀριθμητικῶς καταπληκτικῶς δὲν δύναται νὰ ἐκπληρώσῃ τὸν σκοπόν του, ὅσον γενναῖος καὶ ἀνδρεῖος καὶ ἂν εἶναι. Ὁ στρατός μας ἠγωνίσθη γενναιώτατα καὶ μετ’ αὐτοθυσίας ἐπὶ τῶν κορυφῶν τῶν Ἀλβανικῶν ὀρέων καὶ τῶν ὀχυρῶν τῆς Μακεδονίας, ἀλλὰ ἐν τέλει ἐκάμφθη πρὸ τῆς ἀριθμητικῆς ὑπεροχῆς τῶν ἀντιπάλων. Ὁ στρατός, κύριε Ναύαρχε, δὲν εἶναι πλοῖα. Εὐλόγως γεννᾶται ἐν τῇ σκέψει σας τὸ ἐρώτημα: πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργηθῇ μεγάλος στρατὸς χωρὶς ὁπλισμὸν καὶ χρῆμα ἄνευ τοῦ ὁποίου οὐδὲν ἐστὶ γενέσθαι. Κύριοι βουλευταί, οἱ Βρεττανοὶ καὶ οἱ Ἀμερικανοὶ καὶ οἱ ἰθύνοντες αὐτοὺς ἄνθρωποι ἐκτιμοῦν τὴν μετὰ παρρησίας ἐκδηλουμένην γνώμην τῶν ἄλλων καὶ ἂν ἡ γνώμη αὐτὴ εἶναι ἀντίθετος πρὸς τὴν ἰδικήν των. Ἐν προκειμένῳ ὅμως συμβαίνει νὰ μὴ ὑπάρχῃ οὔτε ἐλαχίστη ἀντίθεσις πρὸς τὴν γνώμην των, διότι καὶ αὐτοὶ ἐπιθυμοῦν τὴν δημιουργίαν ἰσχυροῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, ἡ ὁποία καὶ τοὺς συμφέρει. Νὰ εἴπωμεν εἰς αὐτοὺς μετὰ παρρησίας ὅτι προπολεμικῶς εἴχομεν 15 μεραρχίας ἀρτίως καὶ πλήρως ἐξωπλισμένας, κατὰ δὲ τὸν πόλεμον αὗται ἔφθασαν τὰς 28 περίπου. Νὰ εἴπωμεν εἰς αὐτούς, ὅτι αἱ μεραρχίαι αὐταὶ ἀναχαίτισαν πρὸ τῶν Ἀλβανικῶν βουνῶν καὶ πρὸ τῶν ὀχυρῶν τῆς Μακεδονίας τὰς σιδηροφράκτους στρατιὰς δύο αὐτοκρατοριῶν ἐπὶ χρόνον ἀρκετὸν καὶ ὅσον ἐχρειάζετο εἰς αὐτοὺς διὰ νὰ παρασκευάσουν τὴν νίκην των, Νὰ εἴπωμεν καὶ πάλιν εἰς αὐτούς, ὅτι αἱ μεραρχίαι αὐταί, ἀναπαρέστησαν τὰ μεγαλουργήματα τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς, τὰ ὁποῖα καὶ ἐνεθάρρυναν τοὺς διστάζοντας λαούς, καθ’ ὃν χρόνον ἡ Ἀγγλία διεξήγαγε μόνη της τὸν πόλεμον, καὶ νὰ ἀποδυθοῦν εἰς τὸν ἀγῶνα κατὰ τῶν κακοποιῶν πνευμάτων τῆς ἀνθρωπότητος, τὰ ὁποῖα ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ Ντοῦτσε τῆς Ἰταλίας καὶ τοῦ Φύρερ τῆς Γερμανίας διενοήθησαν τὴν ὑποδούλωσιν τῆς ἀνθρωπότητος. Αἱ μεραρχίαι αὐταὶ ἔδωσαν τὴν πρώτην νίκην εἰς τὸν Συμμαχικὸν ἀγῶνα, μαχόμεναι μόναι καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς βοηθείας καὶ ἐν τέλει, καμφθεῖσαι πρὸ τῆς ἀριθμητικῆς ὑπεροχῆς τῶν ἀντιπάλων, ἀπώλεσαν τὸν ὁπλισμόν των. Τὸν ὁπλισμὸν αὐτὸν ἔχομεν δικαίωμα νὰ ἀξιώσωμεν, ὅπως μᾶς ἀποδοθῇ, ἀπὸ τοὺς ἡττηθέντας ἐν τέλει ἐχθρούς μας καὶ νὰ μᾶς ἀποδοθῇ εἰς εἶδος, κατάλληλον διὰ τὴν σύγχρονον τέχνην τοῦ πολέμου ἢ εἰς χρῆμα. Εἶναι ζήτημα στοιχειώδους τιμῆς διὰ τοὺς Λαοὺς ἐκείνους, μὲ τοὺς ὁποίους ἠγωνίσθημεν μαζὶ καὶ ἐνικήσαμεν μαζί, νὰ ἐπιβάλλουν εἰς τοὺς ἡττηθέντας νὰ μᾶς ἀποδώσουν ὅ,τι μᾶς ἀφήρεσαν. Καὶ νὰ μᾶς δοθοῦν αὐτὰ εἰς εἶδος ἢ εἰς χρῆμα ὄχι ὑπὸ τύπον δανεισμοῦ, ἀλλὰ πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν ζημιῶν ἅτινας ὑπέστημεν. Ὡς πρὸς τὴν δημιουργηθεῖσαν ἀνωμαλίαν εἰς τὴν ἱεραρχίαν τῶν στελεχῶν τοῦ στρατοῦ δὲν ἐνδείκνυται ἀναδρομὴ εἰς τὸ παρελθόν. Ἀναδρομὴ εἰς τὸ παρελθὸν δὲν εἶναι εὐχάριστος, ὅταν πρόκειται νὰ ἀναμνησθῶμεν θλιβερῶν γεγονότων, οὔτε καὶ σκόπιμος, ἐφ’ ὅσον δὲν δυνάμεθα νὰ συμφωνήσωμεν ἐπὶ τῶν πορισμάτων τῆς τοιαύτης ἀναδρομῆς. Θὰ ἠδυνάμην, ὅμως νὰ εἴπω ὀλίγα τινά, ἀφορῶντα ἀναμφισβήτητα γεγονότα. Τὸ κακὸν τῆς ἀναταραχῆς τῶν στελεχῶν τοῦ Στρατοῦ ἀρχίζει μὲ τὸν νόμον 560, ὁ ὁποῖος ἐθεσπίσθη κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς. Διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ ἐπανῆλθον εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ ἅπαντες οἱ ὁπωσδήποτε καὶ δι’ οἱονδήποτε λόγον ἀποστρατευθέντες ἀπὸ τοῦ ἔτους 1933 καὶ ἐντεῦθεν. Ἴσως ὁ νόμος αὐτὸς ἔχει μίαν κοινωνικὴν δικαιολογίαν. Λόγῳ τῶν τότε βιοτικῶν ἀναγκῶν, ἐξ αἰτίας τῶν ὁποίων παρίστατο ἀνάγκη, ὅπως κατηγορίαι ἢ τάξεις τινὲς ἐνισχυθῶσιν οἰκονομικῶς. Θὰ ἠδύνατό τις νὰ ἐρωτήσῃ, διατὶ τὸ ἄτοπον αὐτὸ δὲν ἐθεραπεύθη ἀπὸ τὴν ἐξ Αἰγύπτου ἐλθοῦσαν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ἐλευθέραν Ἑλλάδα καὶ ἀπ’ ὅλας τὰς μετ’ αὐτήν; Ἡ πρώτη Κυβέρνησις δὲν ἠσχολήθη μὲ τὸ ζήτημα αὐτό, διότι ἀπησχολημένη μὲ ἄλλα σοβαρώτερα ζητήματα δὲν εἶχε καιρὸν πρὸς τοῦτο. Ἀλλὰ ἡ διάδοχος Κυβέρνησις τοῦ κ. Πλαστήρα υἱοθέτησε καὶ ἐμονιμοποίησε τὴν κατάστασιν αὐτὴν διὰ τοῦ νόμου 90 τῆς 18 Ἰανουαρίου 1945 καὶ διὰ τῆς ἐπακολουθησάσης ὑπ’ ἀριθ. 7 ἀγαθοφανοῦς Συντακτικῆς Πράξεως, διὰ τῆς ὁποίας μάλιστα ἐδημιούργησε καὶ τὸ στρατιωτικὸν τέρας τῶν πινάκων Αʹ καὶ Βʹ. Καὶ ἂν ἐπρόκειτο νὰ τεθοῦν εἰς τὸν Πίνακα Αʹ ἱκανοὶ καὶ ἔχοντες τὰ προσόντα πρὸς τοῦτο ἀξιωματικοί, εἰς δὲ τὸν Πίνακα Βʹ νὰ τεθοῦν οἱ μὴ ἔχοντες τὰ προσόντα αὐτά, θὰ ὑπῆρχεν ἴσως ἠθική τις δικαιολογία, ἀλλὰ συνέβη τὸ ἀντίθετον. Σφάλμα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, διότι δὲν ἔσπευσε νὰ καταργήσῃ τοὺς πίνακας αὐτοὺς καὶ νὰ θεραπεύσῃ τὸ κακόν, συμφώνως ἄλλως τε, καὶ πρὸς τὰς προεκλογικάς του δηλώσεις καὶ πρὸς πλείστας ὅσας ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, τὸ ὁποῖον ἀπεφάνθη ὅτι κακῶς ὡρισμένοι ἀξιωματικοὶ ἐτέθησαν εἰς τὸν Πίνακα Βʹ. Ἐπὶ Κυβερνήσεως Πλαστήρα συνέβη καὶ ἄλλον τι γεγονός, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο ἥκιστα συντελεστικὸν εἰς τὴν ὀργάνωσιν τοῦ Στρατοῦ.

«ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ–ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ

ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ–ΔΙΑΤΑΓΜΑ κλπ. κλπ. Ἀποκαθιστῶμεν τὸν Συνταγματάρχην τοῦ Πυροβολικοῦ Μπακιρτζῆν Εὐριπίδην....... (ἀναγινώσκει)........».

§142ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αἶσχος, δὲν ἀξίζει οὔτε τὸ ὄνομά του νὰ ἀναφέρωμεν.

§143Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε δὲν ἐπιθυμῶ ἀντεγκλήσεις καὶ οὔτε ἀπεσκόπουν εἰς τοιαύτας καὶ κακῶς θέλετε νὰ γίνετε ἀφορμὴ τοιούτων, δι’ αὐτὸ κι’ ἐγὼ σταματῶ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ Διατάγματος αὐτοῦ. Τοὺς ὑπὸ τῶν προεκλογικῶν Κυβερνήσεων νόμους καὶ διατάγματα, τὰ δημιουργήσαντα κυκεῶνα εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἱεραρχίαν, ἀνέπτυξεν ὁ ἐκ Θεσσαλονίκης ἀξιότιμος συνάδελφος, καὶ θὰ ἦτο ἐξεζητημένη ἐπανάληψις ἐὰν ἐπεχείρουν καὶ ἐγὼ τὸ ἴδιον. Λέγω μόνον ὅτι, ἐπὶ Κυβερνήσεως Πλαστήρα, τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ κρίνῃ τοὺς ἀνωτάτους ἀξιωματικούς, συνεκροτήθη ἀπὸ τρεῖς μόνον, ἐκ τῶν ὁποίων οἱ δύο στρατηγοὶ οὐδέποτε ἔλαβον μέρος εἰς πόλεμον καὶ ἦσαν κατώτεροι εἰς βαθμὸν ἐκείνων τοὺς ὁποίους ἐπρόκειτο νὰ κρίνουν. Καὶ ἐρωτᾶ τις: πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ βρεθοῦν ἄνθρωποι, νὰ ὑφίστανται τὴν ἐπίδρασιν τῶν συμπαθειῶν των καὶ τῶν ἀντιπαθειῶν των καὶ προθέσεων ἰδιοτελῶν, ὅπως ἱκανοποιήσουν φίλους των θυσιάζοντας κάθε ἔννοιαν τῆς στρατιωτικῆς ἱεραρχίας καὶ δίδοντες στραβὴν κατεύθυνσιν εἰς ἕνα τόσο μέγα ἐθνικὸν ζήτημα, ὅπως εἶναι τὸ στρατιωτικόν; Εἶμαι πεπεισμένος ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει ἐνδομύχως καλὰς προθέσεις, ὅπως ἐπανορθώσῃ τὰ κακῶς ἔχοντα καὶ τοῦτο τὸ συνάγω ἐξ ὅσων ὁ ἴδιος διεκήρυξε καὶ διὰ τῶν ἐφημερίδων ἐδημοσίευσεν εἰς σχετικὰ ἄρθρα του. (Ἀναγινώσκει ἐκ τῆς ἐφημερίδος περικοπὰς ἄρθρων τοῦ κ. Μαυρομιχάλη). Ἰδοὺ τί ἔγραφε κατὰ Ἰούλιον 1945. (Ἀναγινώσκει). «Μέσα εἰς τὸ ὅλον πλαίσιον τῆς γενικῆς τῆς Χώρας μας ἀνασυγκροτήσεως, ἡ ὀργάνωσις τῶν ἐνόπλων μας δυνάμεων ἀποκτᾷ ἰδιαιτέραν σημασίαν καὶ σοβαρότητα καὶ κατέχει, δύναταί τις νὰ εἴπῃ, τὴν πρωταρχικὴν θέσιν μεταξὺ τῶν πολλαπλῶν τοῦ ἔθνους μας προβλημάτων... Ἀλλὰ οἱ ἀξιωματικοί μας δὲν ἔμειναν ἀδρανεῖς. Ἔχοντες πλήρη ἐπίγνωσιν τῶν πρὸς τὴν Πατρίδα ὑποχρεώσεών των, ἄλλοι ἐκ τούτων παραμείναντες ἐνταῦθα εἰργάσθησαν ἀξιεπαίνως, συντελέσαντες τὰ μέγιστα εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς ἐσωτερικῆς ἀντιστάσεως, ἄλλοι δὲ κατέφυγον, κατόπιν μυρίων κινδύνων καὶ ταλαιπωριῶν εἰς Μέσην Ἀνατολήν, ἔνθα μετὰ ζήλου ἐπεδόθησαν εἰς τὴν δημιουργίαν στρατοῦ, ναυτικοῦ καὶ ἀεροπορίας διὰ νὰ συνεχίσουν τὸν ἀγῶνα παρὰ τὸ πλευρὸν τῶν μεγάλων μας συμμάχων». Ἄς τ’ ἀκούσουν αὐτὰ οἱ σύμμαχοι. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι οὐδεὶς ἔμεινεν ἀδρανὴς κατὰ τὴν περίοδον τοῦ πολέμου. Ὅλοι οἱ Ἕλληνες ἐπετέλεσαν τὸ καθῆκον των. Οὐδεὶς ἀξιωματικὸς ἠδράνησεν. Οἱ ἀντιστράτηγοι τοῦ πολέμου εἰργάζοντο κρυφίως κατὰ τὸν χρόνον τῆς κατοχῆς, ὅπως ἀνασυγκροτήσουν τὰ στελέχη τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ. Ὑπέγραψαν πρωτόκολλον διὰ τοῦ ὁποίου συνεφώνουν, ἐπὶ τῷ λόγῳ τῆς στρατιωτικῆς των τιμῆς, ὅτι θὰ κάνουν τὸ πᾶν, ὅπως βοηθήσουν τὸν ἀγῶνα τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν συμμάχων. Ἐπροδόθησαν ἀπὸ τοὺς πράκτορας τῶν ἐχθρῶν μας. Συνελήφθησαν καὶ ὡδηγήθησαν εἰς τὰ στρατόπεδα συγκεντρώσεως, ὡδηγήθησαν εἰς Γερμανίαν ὅπου ὑπέφεραν δεινὰ καὶ ταλαιπωρίας καὶ διασωθέντες, ὡς ἐκ θαύματος, ἐπέστρεψαν εἰς τὴν πατρίδα των διὰ νὰ συναντήσουν τὴν ἀποστρατείαν των, γενομένην κατὰ τρόπον ἥκιστα τιμητικὸν δι’ αὐτούς. Αὐτῆς τῆς ὑποδοχῆς ἔτυχον στρατηγοὶ τοῦ νικηφόρου Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, τοῦ στρατοῦ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος παρώθησε τοὺς Λαοὺς τῆς γῆς εἰς ἅμιλλαν τὶς πρῶτος νὰ λέγῃ. «Ἡ δόξα ποὺ ἐλέγετο Ἑλλὰς καὶ ἡ Ἑλλὰς ποὺ εἶναι δόξα». Καὶ διερωτᾶται τις: πῶς συνέβη αὐτὸ ἐδῶ εἰς τὴν Χώραν τῶν ἡρώων, ἐδῶ ποὺ ἡ ὑπηρεσία πρὸς τὴν Πατρίδα θεωρεῖται ὡς ὑψίστη ἀρετή, ἐδῶ ποὺ τὸ «ἀμύνεσθαι περὶ πάτρης» ἔχει θεοποιηθῆ, νὰ τυγχάνουν τοιαύτης ἀμοιβῆς οἱ ἐπιτελέσαντες ταῦτα. Καὶ τώρα δύο πολῖται καὶ εἷς ναυτικὸς ἀπετέλεσαν τὸ Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἔκρινε τοὺς στρατηγοὺς αὐτούς, ἐνῷ αὗτοι ἔπρεπε ν’ ἀποτελεσθῇ ἀπὸ τὸν Ἀρχιστράτηγον καὶ τοὺς φυσικοὺς στρατηγοὺς τοῦ στρατεύματος, Εἰς ἄλλο ἄρθρον του ὁ κ. Μαυρομιχάλης γράφει: «Θὰ ὑποστηρίξωμεν καὶ θὰ ἐπιδιώξωμεν, ὅπως τὰ μόνιμα στελέχη τοῦ Ἐθνικοῦ μας στρατοῦ ἀποτελεσθοῦν κατὰ σειρὰν προτιμήσεως 1) Ἐκ τῶν μονίμων ἀξιωματικῶν, οἵτινες ὑπηρέτουν κατὰ τὴν 28ην Ὀκτωβρίου 1940 καὶ οἱ ὁποῖοι εἶχον κριθῆ ποικιλοτρόπως ὑπὸ τῶν φυσικῶν ἀρχηγῶν καὶ ἐμόχθησαν διὰ τὴν δημιουργίαν τοῦ Στρατοῦ τοῦ Ἠπειρωτικοῦ Ἔπους εἰς τὸ ὁποῖον τὰ μέγιστα συνετέλεσαν. 2) κ.λ.π. κ.λ.π....», καὶ προχωρῶν γράφει ὁ κ. Ὑπουργός. (Ἀναγινώσκει). «Πρὸς τοῦτο δέον νὰ συγκροτηθῇ ἓν καὶ μόνον Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον, ὅπερ νομίμως θ’ ἀποτελεσθῇ ἐκ τῶν ἀντιστρατήγων τῆς ΝΙΚΗΣ οἵτινες ὀρθῶς καὶ δικαίως θὰ κρίνουν καὶ ἐφ’ ὧν τὸ στράτευμα καὶ ἡ κοινὴ γνώμη θὰ ἔχουν ἐμπιστοσύνην»). Ἐκ πάντων τούτων εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τὸν ὁποῖον διακρίνει πατριωτισμὸς καὶ ἱστορικὴ παράδοσις μεγάλη, θὰ σπεύσῃ νὰ ἐπανορθώσῃ τὰς συντελεσθείσας ἀδικίας, ὥστε νὰ δημιουργηθῇ στρατὸς ἀριθμητικῶς καὶ ποιοτικῶς ἱκανὸς νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὸν προορισμόν του, ἱκανὸς νὰ ὑπερασπίσῃ τὰ σύνορά μας, διότι θέλομεν στρατὸν ἀμυντικὸν ὁ ὁποῖος νὰ συνεχίσῃ τὴν ἱστορίαν τῆς Πίνδου καὶ τοῦ Ροῦπελ. (Χειροκροτήματα).

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ διακόψωμεν διὰ μίαν ὥραν;

§145ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ μίαν ὥραν.

(Ὥρα 9.50′ μ. μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Βασιλειάδης.

§148Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ὀφείλω νὰ δηλώσω, κ. βουλευταί, ὅτι ἡμεῖς εὑρισκόμενοι εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν ἔχομεν πλήρη κατανόησιν τῆς ἀποστολῆς μας. Ἡ ἀποστολή μας δὲν εἶναι ἁπλῶς καὶ μόνον νὰ κάμωμεν ἀντίδρασιν, ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ἀποστολή μας εἶναι νὰ ὑποβοηθήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸν ἀρτιώτερον καταρτισμὸν τῶν νομοθετημάτων καὶ νὰ ὑποβοηθήσωμεν τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ μας πολιτεύματος. Αὐτὸς εἶναι ὁ προορισμὸς τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Ὀφείλω μάλιστα προτοῦ εἰσέλθω εἰς τὸ κύριον θέμα τῆς ὁμιλίας μου νὰ δηλώσω ὅτι ἦτο λυπηρόν, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐκ Θεσσαλονίκης συνάδελφος ἐπιθυμῶν νὰ καυτηριάσῃ τὰ ἀντισυνταγματικὰ καὶ ἀντικοινοβουλευτικὰ νομοθετικὰ διατάγματα τὰ ὁποῖα ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔθεσεν εἰς κυκλοφορίαν ἐλαχίστας ἡμέρας πρὸ τῆς συγκλήσεως τῆς Βουλῆς, ἔκανε χρῆσιν τῶν ὀνομάτων στρατηγῶν καὶ ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι ἔχουν μίαν ἔνδοξον δρᾶσιν ἐν τῷ στρατεύματι καὶ προσέφερον μεγάλας ὑπηρεσίας εἰς τὴν Πατρίδα, ὁ δὲ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἀθηνῶν, ὁ κ. Μπακόπουλος, ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι ἦτο λίαν ἐπιεικὴς εἰς τὰς ἐπικρίσεις του ἐναντίον τῶν Νομοθετικῶν Διαταγμάτων τὰ ὁποῖα ἐκυκλοφόρισεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀρκετὰς ἡμέρας προτοῦ ἴδουν τὸ φῶς τῆς δημοσιότητος τὰ ἐν λόγῳ Νομοθετικὰ Διατάγματα, ἐκυκλοφόρουν φῆμαι ὅτι λαμβάνονται νομοθετικὰ μέτρα ὀργανώσεως καὶ μέτρα σχέσιν ἔχοντα μὲ τὰ ἀνώτατα στελέχη τοῦ Ἐθνικοῦ ἡμῶν Στρατοῦ. Δὲν εἶχον δώσει πίστιν εἰς τὰς διαδόσεις αὐτὰς καὶ ὁμολογῶ, ὅτι μοῦ ἔκανε κατάπληξιν ὅταν τὴν 15 Μαΐου ἐκυκλοφόρησε τὸ φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως φέρον ἡμερομηνίαν 11 Μαΐου διὰ τοῦ ὁποίου ἐλαμβάνοντο μέτρα τόσον σοβαρὰ διὰ τὴν σύνθεσιν καὶ τὸν καταρτισμὸν τῶν ἀνωτάτων στελεχῶν τοῦ Στρατεύματος. Ἡ κατάπληξίς μου αὐτή, ὑπῆρξεν ἔτι μεγαλυτέρα διὰ τὸν λόγον ὅτι ἐνῶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία κατηνόησε πλήρως τὴν σοβαρότητα τοῦ θέματος, διὰ τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀρκαδίας συνάδελφος ὑπέβαλε καὶ σχετικὴν ἐπερώτησιν εἰς τὴν βουλήν, ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν δὲν εἶχε προβλέψει τοῦτο. Ὑπῆρξε τοῦτο μία πρᾶξις, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἀντικοινοβουλευτική, ἐπὶ πλέον δὲ καὶ ἀντισυνταγματική. Κατηγορῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν δι’ ἀνευλάβειαν καὶ δι’ ἔλλειψιν σεβασμοῦ πρὸς τοὺς Κοινοβουλευτικοὺς καὶ Συνταγματικοὺς θεσμοὺς τῆς χώρας, τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνησις πρὸ ὀλίγων μόνον ἡμερῶν εἶχε δηλώσει ὅτι θὰ σεβασθῇ ἀπολύτως. Ἡ κατηγορία εἶναι σοβαρωτάτη καὶ δὲν δύναμαι ποὺ νὰ τὴν ἀποδώσω. Φοβοῦμαι ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν παρεσύρθη ἀπὸ κακοὺς συμβούλους, ὅταν ἀπεδέχθη νὰ ὑπογράψῃ τοιοῦτον Νομοθετικὸν Διάταγμα τοῦ ὁποίου ἀκόμη καὶ ἡ προχειρόλογος διατύπωσις μοῦ προξενεῖ κατάπληξιν, διότι εἶναι πρωτάκουστος ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἔχει τοῦτο διατυπωθῆ. Ἡμεῖς, ἀξιότιμε κ. Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, δὲν διαφωνοῦμεν πρὸς τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ληφθοῦν διὰ τὸν καταρτισμὸν τῶν στελεχῶν τοῦ Στρατεύματος. Τὰ μέτρα ὅμως ταῦτα πρέπει νὰ στηριχθοῦν ἐπὶ παγίων νόμων, ἐπὶ νόμων οἱ ὁποῖοι νὰ ἔχουν περιβληθῆ τὸ κῦρος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ ὡς ἐκ τούτου νὰ εἶναι ἀπρόσβλητοι μελλοντικῶς, διότι ποῖος δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ ὅτι ἀποτυγχάνοντες σεῖς σήμερον εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐρχομένη εἰς τὴν ἀρχὴν ἡ ἑτέρα πτέρυξ δὲν θὰ ὑποστῶμεν καὶ ἡμεῖς τὴν ἰδίαν πίεσιν ἐκ μέρους ἐκείνων τοὺς ὁποίους σήμερον ἀποβάλλετε δι’ ἑνὸς νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον καταρτίζεται ἐντελῶς εἰς τὸ πόδι, ὥστε καὶ πάλιν νὰ ἀνατρέψῃ τὴν κατάστασιν τὴν ὁποίαν σήμερον ἐδημιουργήσατε σεῖς. Ἡ πειθαρχία εἰς τὸ στράτευμα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στηρίζηται ἐπὶ νόμων οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι περιβεβλημένοι τὸ κῦρος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Πολὺ φοβοῦμαι ὅμως ὅτι παρεσύρθητε εἰς τὴν ἐνέργειάν σας ταύτην καὶ ἀπὸ ἕνα κακὸν ὑπολογισμόν, ἐξώσαντες κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὡρισμένα ἀνώτατα στελέχη τοῦ στρατεύματος νὰ τὰ καταστήσητε κομματικά σας ὄργανα, ὁπότε ἔρχεσθε εἰς μίαν δευτέραν σοβαρωτάτην ἀντίθεσιν πρὸς τὰς ἐπαγγελίας τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ἐπιδιώκετε, ὅπως ἐλπίζω, ὅτι ἐπιδιώκει καὶ ὁλόκληρος ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, νὰ διατηρηθῇ τὸ στράτευμα μακρὰν πάσης ἀναμίξεως εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν τῆς χώρας. Ὑποστηρίζομεν ὅτι ὁ Ἐθνικὸς στρατὸς πρέπει νὰ εἶναι πράγματι Ἐθνικὸς καὶ οὐχὶ κομματικός. Νὰ ὑπακούῃ ἑκάστοτε καὶ νὰ ἐκτελῇ ἀδιαμαρτυρήτως τὰς διαταγὰς τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων καὶ οὐχὶ νὰ γίνεται ὄργανον κομματικόν. Ποῦ στηρίζω τὴν γνώμην, τὴν ὑπόνοιάν μου αὐτήν; Ὅτι κατὰ τὰς προαγωγὰς τὰς ὁποίας ἐκάματε, παρελείψατε ἀξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι ἔχουν καὶ ὑπηρεσίας ἐν πολέμῳ ἀξίας πάσης ἐξάρσεως καὶ ἔχουν προσφέρει ἀπὸ ἀπόψεως στρατιωτικῆς ἱκανότητος πραγματικὰς ὑπηρεσίας εἰς τὸ στράτευμα, καθ’ ἣν στιγμὴν προηγάγατε ἄλλους τῶν ὁποίων ἡ κατάστασις τῆς ὑγείας των εἶναι τοιαύτη ὥστε νὰ μὴ δύνανται νὰ προσφέρουν οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν, ἀλλ’ ἁπλῶς καὶ μόνον φιλικῶς διάκεινται πρὸς τὴν πολιτικὴν μερίδα εἰς τὴν ὁποίαν καὶ ὑμεῖς ἀνήκετε. Ἡμεῖς, κ. Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, θὰ εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ ἀποδεχθῶμεν καὶ ἔτι περαιτέρω ὑποβιβασμὸν καὶ αὐτοῦ τοῦ ὁρίου ἡλικίας τῶν ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν, διότι ἡ νέα τεχνικὴ καὶ τακτικὴ τοῦ πολέμου ἀπαιτεῖ πραγματικῶς μίαν ἡλικίαν νεαρωτέραν καὶ εἰς τοὺς ἀνωτάτους βαθμούς. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ μία ἀναλογία μεταξὺ τῶν βαθμοφόρων τῶν ἀνωτάτων καὶ ἀνωτέρων στελεχῶν τοῦ στρατοῦ. Πῶς δύνασθε, κ. Ὑπουργέ, νὰ δικαιολογήσητε τὴν σπουδὴν τὴν ὁποίαν ἐπεδείξατε εἰς τὴν δημοσίευσιν τοῦ Ν. Δ)τος αὐτοῦ δύο ἡμέρας πρὸ τῆς συγκλήσεως τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας; Δι’ ἐμὲ εἶναι ἀνεξήγητον. Τὸ νομοσχέδιόν σας εἶναι ἀντισυνταγματικόν. Ὀφείλετε ν’ ἀκυρώσητε τοῦτο. Νὰ προσαγάγητε νέον νομοσχέδιον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς εἶμαι δὲ πεπεισμένος ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχουσα ὡς μόνον γνώμονα τὸ ἐθνικὸν συμφέρον καὶ μόνον καὶ τὸ συμφέρον τοῦ στρατοῦ, θὰ πράξῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει τὸ συμφέρον τῆς χώρας αἰρομένη ὑπεράνω πάσης κομματικῆς ἢ καὶ φιλικῆς ἀκόμη ἀδυναμίας ἢ συνδέσμου τινός. Καταρτίζετε κ. Ὑπουργὲ ἕνα ἀνώτατον Συμβούλιον Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀπαρτιζόμενον κατ’ οὐσίαν ἀπὸ τρία πρόσωπα καὶ μόνον, Ὑμᾶς, ἕνα ἀνώτατον ἀξιωματικὸν τοῦ ναυτικοῦ ναύαρχον ἀρχηγὸν τοῦ Στόλου, καὶ ἕνα ἀνώτατον ἢ γενικὸν ἀξιωματικὸν ἵνα ἐφ’ ἅπαξ ἐφαρμόσητε τὸ νομοσχέδιόν σας. Ἄν τὸ νομοσχέδιόν σας εἶναι τόσον ἄρτιον κ. Ὑπουργέ, διατὶ μόνον ἐφ’ ἅπαξ τοῦ δίδετε ἀνωτάτην ἰσχύν; Ἡ πειθαρχία ἐπαναλαμβάνω δὲν δύναται νὰ ἐμπεδωθῇ οὔτε νὰ στερεωθῇ τὸ πνεῦμα τῆς πειθαρχίας καὶ ὁ σεβασμὸς πρὸς τὴν ἱεραρχίαν ὅταν ἐπιβάλλεται μὲ νόμους τόσον προχειρολόγους. Ἀλλὰ μὴ δίδετε καὶ ἀφορμὰς εἰς τοὺς ἐχθροὺς τῆς Πατρίδος μας νὰ μᾶς κατηγοροῦν ὅτι ἐπιδιώκομεν—λέγω δὲ ἐπιδιώκομεν, διότι ἅπαντες οἱ εὑρισκόμενοι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν εἴμεθα δημοκρατικοὶ ἀλλ’ ἐθνικόφρονες—ὅτι ἐπιδιώκομεν νὰ καταστήσωμεν τὸν Ἐθνικὸν στρατὸν κομματικόν μας ὄργανον. Ὁ Ἐθνικὸς στρατὸς ὀφείλει νὰ εἶναι ὁ στρατὸς τῆς Ἑλλάδος καὶ μόνον. Ἐλπίζω κ. Ὑπουργὲ ὅτι δὲν θὰ διστάσητε τὸ ταχύτερον ν’ ἀκυρώσητε τὰ Διατάγματα αὐτὰ καὶ νὰ ἀκυρώσητε καὶ τὰ ἐκτελεστικὰ Διατάγματα τὰ ὁποῖα ἐξεδόθησαν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν νομοθετικῶν τοιούτων, τῶν ἀντικοινοβουλευτικῶν καὶ ἀντισυνταγματικῶν. (Χειροκροτήματα).

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γραφᾶκος ἔχει τὸν λόγον.

§150Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Προερχόμενος, κ.κ. βουλευταί, ἐκ τῆς στρατιωτικῆς οἰκογενείας καὶ δὴ ἐκ τῆς ἀεροπορικῆς τοιαύτης, τὴν ὁποίαν ἐπὶ 20 ἔτη συναπτὰ ὑπηρέτησα καὶ τὴν ὁποίαν μόλις πρὸ ὀλίγου ἐγκατέλειψα, νομίζω ὅτι δύναμαι νὰ ἔχω ποιάν τινα ἔγκυρον γνώμην ἐπὶ τῶν ζητημάτων τῶν ἀφορώντων τὰς ἐνόπλους μας ἐθνικὰς δυνάμεις. Τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα δὲν ἐνεφανίσθη τὸ πρῶτον σήμερον, πρὸ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἀλλ’ ἀπησχόλησεν, ὡς γνωστὸν καὶ εἰς τὸ παρελθὸν ὅλας τὰς ἑκάστοτε σχηματισθείσας Κυβερνήσεις. Ἄρθρα ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἐγράφησαν, σχέδια ἐξεπονήθησαν, γνῶμαι διετυπώθησαν, ἡμίμετρα ἐλήφθησαν, ἀλλὰ τὸ πρόβλημα τὸ στρατιωτικὸν παρέμενε πάντοτε ἄλυτον. Ἀνεξαρτήτως πολιτικῶν καὶ πολιτειακῶν πεποιθήσεων, ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ σημερινὴ ἀναρχία καὶ κακοδαιμονία τῶν ἐνόπλων μας δυνάμεων ὀφείλεται εἰς τὰ λαβόντα χώραν ἑκάστοτε στασιαστικὰ κινήματα (Χειροκροτήματα). Τὰ κινήματα ταῦτα, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν ἀπὸ τοῦ 1922 καὶ μετέπειτα, εἶχον ὡς ἀποτέλεσμα, κύριοι βουλευταί, τὴν ἀλλοίωσιν τῆς συνθέσεως τῶν στελεχῶν τοῦ στρατεύματος, διὰ τῆς ἐναλλαγῆς τῶν πρωταγωνιστῶν ἐπὶ τῆς ἐπαναστατικῆς σκηνῆς, βάσει τῆς ἐπικρατούσης α, β ἢ γ πολιτικῆς παρατάξεως. Εἰδικώτερον τὰ κινήματα τὰ λαβόντα χώραν τὸ 1933–35, περιέπλεξαν τὴν περιπεπλεγμένην κατάστασιν, ὥστε ἐδημιούργησαν, δύναταί τις εἰπεῖν, εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις μας, ἕνα ἀληθῆ κυκεῶνα. Διὰ τῆς ἀπομακρύνσεως τῶν συμμετασχόντων τότε ἀξιωματικῶν, αἱ χηρεύσασαι ὀργανικαὶ θέσεις συνεπληρώθησαν διὰ τῆς προαγωγῆς νεωτέρων καὶ παρουσιάσθη μία νέα ἄρθρωσις τῶν στελεχῶν τοῦ στρατεύματος καὶ νέα ἡγετικὰ στελέχη ἐτοποθετήθησαν. Παρῆλθον 5 ἔτη ἀπὸ τοῦ τελευταίου κινήματος, ὁ πόλεμος τῆς Ἀλβανίας ἔλαβε χώραν, ὁ στρατός μας παρουσιάσθη μὲ μίαν νέαν ἄρθρωσιν καὶ διεξήγαγε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸν πόλεμον. Ἐὰν ὁ πόλεμος ἐτελείωνεν τὴν 6ην Ἀπριλίου τοῦ 1941 νικηφόρως διὰ τὰ συμμαχικὰ Ἔθνη, ἀναμφιβόλως καὶ τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα δὲν θὰ παρουσιάζετο τόσον ὀξὺ σήμερον, διότι ὁ πρόσφατος αὐτὸς πόλεμος θὰ ἐπέτρεπεν τὴν λύσιν τοῦ στρατιωτικοῦ προβλήματος, βάσει τῆς διαγωγῆς ἑνὸς ἑκάστου ἀξιωματικοῦ εἰς τὸν πόλεμον ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος θὰ ἀπετέλῃ τὸ κυριώτερον κριτήριον. Δυστυχῶς ὅμως τὰ πράγματα δὲν συνέβησαν οὕτω. Διεξηγάγομεν ἕνα ὑπέροχον ἀγῶνα εἰς τὴν Ἀλβανίαν. Ὁ Στρατός μας ἀγωνισθεὶς ἡρωϊκῶς καὶ νικηφόρως, ἠναγκάσθη πρὸ τῆς ἀνωτέρας βίας τῶν δύο ἀντιπάλων νὰ διαλυθῇ. Ἡ Κυβέρνησις, ἡ πρώτη μετὰ τὴν κατάρρευσιν, τοῦ κ. Τσουδεροῦ, ἐγκαταλείπουσα τὴν Ἑλλάδα καὶ μεταβαίνουσα εἰς Κρήτην, ἐψήφισεν ὡς γνωστὸν νόμον, διὰ τοῦ ὁποίου, ἅπαντες οἱ ἀπομακρυνθέντες ἀπὸ τοῦ 1932 καὶ μετέπειτα ἀξιωματικοί, ἐπανέρχονται εἰς ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν, θεωροῦνται ὡς οὐδέποτε ἀπομακρυνθέντες, ἐπανακτῶσιν ἐν τῇ ἐπετηρίδι τὴν οἵαν θέσιν εἶχον πρὸ τῆς ἀπομακρύνσεώς των, καὶ λαμβάνουν ὅλους τοὺς βαθμούς των. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐπανῆλθον εἰς τὸ στράτευμα ἀρκετοὶ ἀξιωματικοὶ καὶ παρουσιάσθη μία ὑπερπληθώρα εἰς τὰ ἀνώτερα στελέχη. Ἐπιπροσθέτως, αἱ Κυβερνήσεις κατοχῆς, ἁμιλλώμεναι τὰς ἐλευθέρας Κυβερνήσεις, διὰ διαφόρων νόμων, ἐπανέφερον εἰς τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν διαφόρους ἄλλους ἀποστράτους ἀξιωματικούς, τελευταίως δὲ ἡ Κυβέρνησις τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα, ἐπανέφερεν ἐκ τοῦ μακρυνοῦ παρελθόντος, ὅλους τοὺς ἀποστράτους ἀξιωματικούς. Οὕτω ἐδημιουργήθη μία ὑπερπληθώρα ἀξιωματικῶν, ἰδίως δὲ εἰς τὰ ἀνώτερα στελέχη καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον παρουσιάσθη τὸ στρατιωτικὸν πρόβλημα, κύριοι, ἐνώπιον τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία προῆλθεν ἐκ τῆς ἐτυμηγορίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, τὴν 31ην Μαρτίου καὶ ἐπεβάλλετο νὰ ληφθοῦν ριζικὰ μέτρα καὶ τὰ ριζικὰ μέτρα ὅταν λαμβάνωνται δημιουργοῦν ἀφεύκτως ἀντιδράσεις. Προερχόμενος, ὅπως σᾶς προεῖπον, κύριοι βουλευταί, ἐκ τῆς στρατιωτικῆς οἰκογενείας, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν ὑμῶν ὅτι, διὰ τὴν κρίσιν ἑνὸς ἑκάστου ἀξιωματικοῦ λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν διάφορα στοιχεῖα, τουτέστιν αἱ διαδοχικαὶ σημειώσεις, αἱ ἀναγραφόμεναι ἐπὶ τοῦ Φύλλου Ποιότητος τῶν ἀξιωματικῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπόρρητοι. Κατ’ ἀρχὴν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψει κατὰ τὴν κρίσιν τῶν ἀξιωματικῶν ὑπὸ τοῦ συμβουλίου ἡ ἐπαγγελματική των κατάρτισις, ὁ στρατιωτικός των χαρακτήρ, ἡ πολεμική των δρᾶσις, ἡ κοινωνική των παράστασις καὶ δευτερευούσης ἄλλα σημασίας προσόντα. Εἰς τὴν προκειμένην ὅμως περίπτωσιν ὑπεισέρχονται νέα στοιχεῖα καὶ ἀστάθμητοι παράγοντες παρεμβάλονται. Ἐπεβλήθη εἰς τὴν πατρίδα μας μία σκληρὰ κατοχὴ καὶ ἐπιπροσθέτως εἰς τὴν Μ. Ἀνατολὴν ἐδημιουργήθη μία ἐθνικὴ τραγωδία, μία ἐθνικὴ περιπέτεια. Τὰ γεγονότα ταῦτα ἐδημιούργησαν νέα στοιχεῖα διὰ τὴν κρίσιν τῶν ἀξιωματικῶν. Ἀπετέλεσαν, οὕτως εἰπεῖν, τὸ μεγαλύτερον δοκιμαστήριον, εἰς τὸ ὁποῖον ἐδοκιμάσθησαν οἱ ἀξιωματικοί μας. Εἰς τὸ δοκιμαστήριον τοῦτο ἀνευρέθησαν οἱ ἄξιοι καὶ παρεμερίσθησαν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ἀνθέξουν. Ἀνεδείχθησαν οἱ ἄξιοι ἡγήτορες καὶ ἀπεκαλύφθησαν οἱ βραδυποροῦντες. Θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι τὸ Στρατιωτικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἔκρινεν ἢ θὰ κρίνῃ τοὺς ἀξιωματικοὺς θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του ὅλα αὐτὰ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ὑπεισέρχονται σήμερον εἰς τὴν κρίσιν τῶν ἀξιωματικῶν. Ἐπὶ πλέον, πρέπει ὅλοι νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι ὁ τελευταῖος πόλεμος ὑπῆρξεν μία πραγματικὴ ἐπανάστασις εἰς τὴν τεχνικὴν ἐξέλιξιν τῶν ὅπλων καὶ τῶν μηχανημάτων καὶ ἐπέδρασεν μεγάλως εἰς τὰς μεθόδους μάχης, τουτέστιν εἰς τὴν τακτικὴν χρῆσιν τῶν διαφόρων ὅπλων. Κατὰ συνέπειαν ἐπεβάλλετο ἡ προσαρμογὴ τῶν στελεχῶν πρὸς τὰς νέας αὐτὰς μεθόδους. Καὶ τὸ στοιχεῖον τοῦτο ὑπεισέρχεται ἤδη ἐπὶ πλέον εἰς τὴν κρίσιν τῶν ἀξιωματικῶν. Δὲν θέλω μὲ τὸν τρόπον αὐτόν, κύριοι βουλευταί, νὰ ὑποτιμήσω τὴν ἀξίαν τῶν ἀπομακρυνομένων ἢ τῶν τιθεμένων εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ὑπουργείου ἀξιωματικῶν. Ἀλλὰ σήμερον ὁ στρατὸς ἀνασυγκροτεῖται ἐκ βάθρων. Νέα μηχανήματα προστίθενται εἰς τὸν ἐθνικόν μας στρατὸν καὶ ἔπρεπε νὰ ἐπιλεγοῦν μεταξὺ τῶν καλλιτέρων οἱ ἄριστοι. Δὲν πρέπει ἑπομένως νὰ θεωρῶσι τοὺς ἑαυτούς των μειωμένους οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τυχὸν δὲν ἐχρησιμοποιήθησαν. Καὶ ἤδη ἂς μοὶ ἐπιτραπῆ νὰ κάμω μίαν παρέκβασιν, ἀπαντῶν εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἀρκαδίας βουλευτήν, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν κακήν, κατ’ ἐμὲ ἔμπνευσιν, νὰ φέρῃ τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διότι ζητήματα τοιαῦτα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητῶνται ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, διότι ὑπεισέρχονται, ὡς προανέφερα, διάφορα στοιχεῖα ἀπόρρητα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθουν εἰς δημοσιότητα. Παρεπονέθη ὁ ἀξιότιμος κύριος συνάδελφος διὰ τὴν ἀναστάτωσιν, ὡς τὴν ἐχαρακτήρισεν, τὴν ὁποίαν ἐπέφερεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἰς τὴν Ἀεροπορίαν. Ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναγνωσθῶσιν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας διάφορα ἔγγραφα ἀφορῶντα τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας, εἶμαι βέβαιος, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὁλόκληρος ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία θὰ ἐξηγείρετο καὶ θὰ ἐζήτει τὴν κεφαλὴν ἐπὶ πίνακι τῶν ἡγετόρων τῆς Ἀεροπορίας. Ἀναλαβόντες μίαν ἀεροπορίαν μὲ ἱστορίαν, ἡ ὁποία μετὰ πείσματος διεξεδίκησε τὴν κυριαρχίαν τοῦ ἀέρος εἰς τὴν Ἀλβανίαν καὶ παρέδωκαν μίαν ἀεροπορίαν ἡ ὁποία ἦτο ὄχι ἀεροπορία, ἀλλ’ ἑταιρεία ἐμπόρων καὶ λαθρεμπόρων. (Φωναὶ καὶ διαμαρτυρίαι).

§151Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι εἶναι ἀρκετὸν νὰ διευκρινήσητε σεῖς, ὅτι αὐτὰ ἀφορῶσι τὴν κρίσιν σας δι’ ὡρισμένα πρόσωπα καὶ ὅτι πέραν αὐτοῦ ἡ ἀεροπορία μας εἰς τοὺς ἀγῶνας τῆς Μ. Ἀνατολῆς ὑπῆρξε μεγίστη δόξα τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα).

§152Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Κάμνω τὴν παρατήρησιν καὶ λέγω, ὅτι μὲ αὐτὸ δὲν θέλω νὰ θίξω τὸ ὅπλον τῆς ἀεροπορίας. Ὑπάρχουν εἰς αὐτὸ στελέχη ἄριστα καὶ εἶναι ἀξιέπαινα τόσον περισσότερον, ὅσον, ἐνῷ εὑρέθησαν μέσα εἰς μίαν τρικυμίαν, δὲν ἐπηρεάσθησαν ἀπὸ τὸν πειρασμὸν τοῦ κιτρίνου, δηλ. τὸν χρυσόν.

§153Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Ὄρθιος ἀπὸ τῆς θέσεώς του). Νομίζω ὅτι δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ καθυβρίζωμεν μὲ τοιαύτας φράσεις ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἐπετέλεσαν τὸ καθῆκον των. Ὑπάρχουν μεμονωμένα παραδείγματα, ἀλλ’ αὐτὰ δὲν δύνανται νὰ περιλάβουν ὁλόκληρον τὴν ἀεροπορίαν καὶ διαμαρτύρομαι διὰ τὰς φράσεις ποὺ ἐκτοξεύονται.

§154ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν δύνασθε νὰ κατηγορῆτε τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας, τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ ἐπιδείξῃ ἐνδόξους σελίδας.

§155Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Καλὸν θὰ ἦτο, κ. συνάδελφε, νὰ διευκρινήσητε, ὅτι ἡ κατηγορία ἀφορᾷ ὡρισμένα πρόσωπα καὶ ὄχι τὸ σύνολον τῆς Ἀεροπορίας, ἡ ὁποία εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν ἐπέδειξε θαυμαστὴν δρᾶσιν.

§156Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Νομίζω ὅτι ἔκαμα μίαν ἀντιδιαστολὴν καὶ εἶπον ἁπλῶς διὰ τὴν ἡγεσίαν τῆς Ἀεροπορίας.

§157Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πιστεύω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἀξιωματικὸς καὶ δὴ σμήναρχος τῆς ἀεροπορίας, σεμνὸς ὅπως ὁ κ. Γραφάκος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προέφερε τὰς φράσεις, τὰς ὁποίας διετύπωσεν, μὲ πλήρη συνείδησιν τῆς εὐθύνης τὴν ὁποίαν εἶχεν. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ ἔχῃ ἤδη μετανοήσει διὰ τὴν διατύπωσιν τῆς φράσεως, τὴν ὁποίαν ἐξεστόμισεν. Δὲν ἀποκλείεται νὰ ὑπῆρξαν, κατὰ τὸ διάστημα τῶν τελευταίων ἐτῶν, καὶ κακοὶ ὑπηρέται τῆς ἀεροπορίας, ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι γεγονὸς εἶναι τοῦτο, ὅτι ὑπῆρξαν ἀγωνισταί, μαχηταὶ καὶ ἥρωες τῆς ἀεροπορίας οἱ ὁποῖοι, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ προκαλέσουν τὴν εὐγνωμοσύνην τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως. Καὶ ἐν Ἀλβανίᾳ καὶ ἐν Μέσῃ Ἀνατολῇ ἡ ἀεροπορία μας ἐπολέμησεν. Χρῄζει πολλῶν τροποποιήσεων ὁ ὀργανισμὸς τῆς ἀεροπορίας, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας ἔχει ἀνάγκην νὰ μελετηθῇ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ποιοτικῆς διαρθρώσεώς του, ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη, ἡ ὁποία καθ’ ἡμᾶς προβάλλει—διότι κάθε Σῶμα ἐξελισσόμενον ἔχει τὴν ζωὴν τῶν ἐξελισσομένων—δὲν νομίζω ὅτι ἡ ἀνάγκη αὐτὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν ἐκστόμισιν τόσον βαρειῶν φράσεων, ὅπως ἐκεῖναι τὰς ὁποίας ἐχρησιμοποίησεν ὁ κ. Γραφᾶκος.

§158Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, ἂν ἐγὼ τὴν στιγμὴν αὐτήν, μὴ θέλων νὰ χρησιμοποιήσω ὀνόματα, σᾶς ἀναγινώσκω ἓν καὶ μόνον πόρισμα, εἰς τὸ ὁποῖον 17 ἐν ὅλῳ ἀξιωματικοὶ κατηγορήθησαν διὰ λαθρεμπόριον, καὶ ἄλλην κατηγορίαν διὰ 3 ἑτέρους ἀξιωματικούς, καὶ ἄλλην διὰ 4 ἀξιωματικούς, δύνασθε νὰ μοῦ ἀπαντήσητε ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου; (Χειροκροτήματα). Ἔκαμα τὴν ἀντιδιαστολήν. Τὸ Σῶμα τῆς ἀεροπορίας...

§159Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποχρεοῦμαι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι οἱ 17 λαθρέμποροι δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ἀμαυρώσουν τὴν δόξαν τῆς Ἑλληνικῆς Ἀεροπορίας. (Χειροκροτήματα).

§160Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, ὑπῆρξα Ἐπιτελάρχης τῆς Ἀεροπορίας καὶ διηύθυνον τὸ ΙΙΙ Γραφεῖον, ὑπῆρξα Ἐπιτελάρχης εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν καὶ γνωρίζετε τοὺς ἀγῶνας μου διὰ τὸν Ἐθνικὸν ἀγῶνα, γνωρίζετε τὸ τί ὑπέστην καὶ τί προσέφερα καὶ γνωρίζετε ὅτι εἰς τὸ κίνημα τοῦ 1944 ἤμην ὁ πρωτεργάτης τῆς ἀντιδράσεως καὶ τῆς καταστολῆς του καὶ παραστάτης μου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.

§161Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δέχομαι ἀπολύτως τὰ αἰσθήματα καὶ τὴν συμβολὴν τοῦ συναδέλφου μας, τοῦ Σμηνάρχου κ. Γραφάκου, ἀλλὰ ἐπερίμενα ὅτι θὰ ἦτο διατεθημένος, μετὰ τὴν κάπως ἀμελετήτως ἐκστομηθεῖσαν φράσιν του, νὰ ἀνακαλέσῃ ταύτην.

§162Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ἀνακαλέσω τίποτε διότι....

§163Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ἄνθρωποι τοῦ εἴδους τοῦ κ. Γραφάκου δὲν ἦτο δυνατὸν ποτέ, δι’ ὅσων εἶπον, νὰ προσβάλουν τὸ πραγματικῶς ἄξιον τῆς εὐγνωμοσύνης τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας.

§164Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ μόνον ποὺ θὰ παρακαλέσω εἶναι νὰ μὴ γενικεύωμεν τὰς κρίσεις μας. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μὴ γενικεύῃ τὰς κρίσεις της διὰ τὰ 3 σώματα, στρατοῦ, ἀεροπορίας, ναυτικοῦ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ σεβασθῶμεν αὐτὰ τὰ σώματα διότι αὐτὰ ἀποτελοῦν τὴν βάσιν καὶ τὰ θεμέλια τοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα).

§165Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Δὲν τὸ ἀμφισβητεῖ αὐτὸ κανείς.

§166Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Ἠρώτησα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἀεροπορίας, ποῖοι στρατιωτικοὶ λόγοι τοῦ ἐπέβαλον νὰ εἰσέλθῃ τὴν πρώτην ἡμέραν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας καὶ νὰ ἀπομακρύνῃ τὴν ἀνωτάτην αὐτοῦ ἡγεσίαν καὶ σεῖς μοῦ ἀπαντᾶτε περὶ λαθρεμπόρων, διότι παρέλαβον μίαν ἀεροπορίαν ἡρωϊκὴν καὶ παρέδωσαν μίαν ἀεροπορίαν λαθρεμπόρων. Αὐτὴ ἡ ὕβρις δὲν ἔχει καμμίαν θέσιν.

§167Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Ἔκαμα τὴν ἀντιδιαστολὴν καὶ δὲν δύνασθε νὰ κάμητε κακὴν χρῆσιν αὐτοῦ. Εἶναι ἄξιοι οἱ ἀξιωματικοὶ παντὸς ἐπαίνου, ὅτι μέσα εἰς τὸν σάλον ἡ ἀεροπορία μας παρέμεινεν ἀλώβητος, πλὴν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἠμαύρωσαν τὴν δόξαν της. (Χειροκροτήματα). Ἔκαμα τὴν ἀντιδιαστολήν, προλαμβάνοντας τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος. Μὴ θέλωμεν νὰ ἀντιστρέψωμεν, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, τὰς φράσεις καὶ τὰς ἐννοίας. Ἑπομένως, παρέλκει ἡ ἀναμάσησις τῶν ἰδίων φράσεων.

§168Γ. ΜΕΛΑΣ. Δὲν εἶναι ἀναμάσησις.

§169Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Ἀπαντῶ εἰς τὸν στρατηγόν, διατὶ ὁ Ὑπουργὸς εἰσελθὼν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἀεροπορίας, ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ἀπεμάκρυνε τὴν ἡγεσίαν αὐτοῦ. Ὑπάρχει ἓν πόρισμα τοῦ Φεβρουαρίου, κατόπιν μιᾶς μηνύσεως, τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι, ἂν μὲν δὲν ὑπάρχουν ἐπαρκῆ στοιχεῖα διὰ τὴν ποινικὴν δίωξιν, ὑπάρχουν ὅμως σαφεῖς ἐνδείξεις ὅτι συνεπάθησαν τὸ στασιαστικὸν κίνημα οἱ Α, Β, Γ, Δ κτλ.

§170Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Δὲν γνωρίζω ποῖον εἶναι αὐτὸ τὸ πόρισμα. Ἔπρεπε ὅμως νὰ γνωρίζητε, ὅτι ἡ ἀεροπορία κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὑπήγετο ὑπὸ τὰς διαταγὰς τῆς Ἀγγλικῆς Διοικήσεως.

§171Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ (Ἀναγινώσκει). «Ὁ ὑπογεγραμμένος στρατιωτικὸς Σύμβουλος, βʹ τάξεως Κοσμόπουλος Ἀθ. ἐνεργήσας ἔνορκον προανάκρισιν κατόπιν, διαταγῆς τῆς Ἀν. Στρ. Διοικήσεως Ἀθηνῶν,.... Ἀποφαίνομαι. Αἱ ἀνωτέρω ἐνέργειαι τῶν ἰθυνόντων τὸ Υ. Α. ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν δὲν παρέχουσιν ἐπαρκῆ στοιχεῖα διὰ νὰ στηριχθῇ κατηγορία ἐπὶ συμμετοχῇ εἰς τὸ στασιαστικὸν κίνημα τοῦ Δεκεμβρίου, ἀποτελοῦσιν ὅμως ἐκδήλωσιν συμπαθείας.................».

§172Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Εἰς αὐτὰ ποὺ εἴπατε σᾶς ἀπαντῶ, ὅτι αἱ μονάδες αἱ ἀεροπορικαὶ κατὰ τὸ Δεκεμβριανὸν κίνημα ὑπήγοντο ὑπὸ τὴν Ἀγγλικὴν Διοίκησιν. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς ἀεροπορίας δὲν εἶχεν οὐδὲν δικαίωμα νὰ τοὺς διαθέσῃ.

§173Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Καὶ συνεχίζω: «Καὶ ἂν μὲν ἀπὸ ποινικῆς πλευρᾶς δὲν ὑπάρχουν ἐπαρκῆ στοιχεῖα διὰ τὴν ποινικὴν δίωξιν ἀπὸ Διοικητικῆς πλευρᾶς ἐπιβάλλεται ἡ λῆψις ὡρισμένων μέτρων, καὶ ὁ Διοικητικὸς ἔλεγχος τούτων». Καὶ γνωρίζετε, στρατηγέ, τί θὰ εἶναι διοικητικὸς ἔλεγχος, ἡ ἀπόταξις, ἡ ἀπόλυσις διὰ τοὺς ἐφέδρους. (Χειροκροτήματα).

§174Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι κατὰ τὸ Δεκεμβριανὸν κίνημα ἡ ἀεροπορία ὑπήγετο ὑπὸ Ἀγγλικὴ Διοίκησιν.

§175Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Τὰ ἔζησα καὶ τὰ εἶδα καὶ ἀπαντῶ προσωπικῶς αὐτὴν τὴν στιγμὴν πρὸς ὑμᾶς. Κύριοι, κρατηθῆτε εἰς τὰς θέσεις! «Τὸ δικαστήριον τῶν ἐν Ἀθήναις Συνέδρων καταδικάζει τὸν Θρασύβουλον Προδρομίδην εἰς τὴν ποινὴν τῶν ἰσοβίων δεσμῶν, κατηγορούμενον διὰ πράξεις φόνων ἐκ συστάσεων, λαβουσῶν χώραν εἰς τὸ Ἄσυλον Κοκκινιᾶς». «Ὁ ὑπογεγραμμένος Διευθυντὴς τῶν ἐπανορθωτικῶν φυλακῶν Βόλου βεβαιῶ, ὅτι ἀπεφυλάκισα σήμερον τὸν ὑπόδικον Ψευτογιάννην Ν., κρατούμενον δυνάμει ἐντάλματος κ. Ἀνακριτοῦ». Καὶ ἐν τέλει σεῖς, ὁ ὁποῖος κατηγορήσατε τὴν κατάστασιν τῆς Ἀεροπορίας, ἔρχεσθε ὡς Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας, καὶ δι’ ἑνὸς διατάγματος προβιβάζετε αὐτοὺς εἰς ἐφέδρους ἀνθυποσμηναγούς! (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς). Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικὴ ἀλήθεια, στρατηγέ μου. Αὐτοὶ εἶναι καταδικασθέντες εἰς ἰσόβια δεσμὰ ἐπὶ συμμετοχῇ εἰς τὸ κίνημα, διὰ φόνους, διαρπαγάς, λεηλασίας, καὶ σεῖς, μετὰ τὴν καταδίκην των, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας, εἰσηγήσει τῶν γνωστῶν φίλων σας, ὑπογράφετε διαταγὴν καὶ τοὺς ὀνομάζετε ἀνθυποσμηναγούς. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς). Καί, ἐπὶ πλέον, ἔζησα, στρατηγέ, τὴν Μέσην Ἀνατολὴν ἐπὶ τέσσαρα ἔτη. Παρηκολούθησα ὅλας τὰς ἀσχημίας, ὅλας τὰς εὐτελεῖς πράξεις καὶ ὑπέστην τὴν ἐθνικὴν καταισχύνην καὶ τὴν διεθνῆ περιφρόνησιν. Καὶ εἶδον ἀξιωματικοὺς μεταφερομένους εἰς τὰ στρατόπεδα ὑπὸ Αἰγυπτίων στρατιωτῶν. Καὶ ποῖοι παρεσκεύασαν τὰ κινήματα; Μεταξὺ αὐτῶν ὁ στρατηγὸς Καλλέργης, καὶ εἰς τὸ 1943, ὁ συν)χης Κολοκοτρώνης, ὁ ὁποῖος δι’ ἡμερησίας διαταγῆς καθήπτετο ὅλων τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ἐξελθόντων τῆς Σχολῆς Εὐελπίδων. Καὶ σεῖς, ὁ ὁποῖος κατηγορεῖτε σήμερον τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, δὲν ἐδιστάσατε νὰ τοὺς ἐπαναφέρετε διὰ τῆς ἐγκυκλίου διαταγῆς ὑπ’ ἀριθ. 91 (χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς). (Ἀναγινώσκει). «Ἀνακαλοῦμεν εἰς τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν ἐκ τῆς ἀποστρατείας τὸν ὑποστράτηγον Καλλέργην Ἰγνάτιον. Τοῦτον ἐγγράφομεν εἰς τὰ ὁριστικὰ μόνιμα στελέχη τοῦ στρατοῦ μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποστρατήγου. Ὁ χρόνος καθ’ ὃν παρέμεινεν ἐκτὸς ὑπηρεσίας, εἰς τὰ σύρματα—συμπληρώνω ἐγὼ—λογίζεται ὡς χρόνος πραγματικῆς ὑπηρεσίας». Δὲν ἠμπορεῖτε, λοιπόν, κατόπιν αὐτῶν, νὰ κόπτεσθε σήμερον, στρατηγέ, ὑπὲρ τῆς δημιουργίας ἐθνικοῦ στρατοῦ. (Χειροκροτήματα).

§176Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Τὸν λόγον κατόπιν, κ. Πρόεδρε.

§177Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἔτσι πολεμοῦν οἱ Μανιᾶτες. Εὖγε!

§178Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἀπεμακρύνθησαν ἐκ τοῦ σώματος καὶ τῶν ἐνόπλων μας δυνάμεων ἄριστοι τῷ ὄντι ἀξιωματικοί. Ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως.

§179ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔπρεπε νὰ ἀπομακρυνθοῦν ὁπωσδήποτε;

§180Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Ἀφήσατε νὰ συμπληρώσω καὶ ὅταν ὁλοκληρώσω τὴν σκέψιν μου ἔχετε τὴν εὐχέρειαν νὰ εἴπητε ὅ,τι θέλετε. Ὑπάρχουν στρατηγοὶ—καὶ εὑρίσκονται καὶ μεταξὺ ἡμῶν —οἱ ὁποῖοι μετὰ μίαν εἰκοσαετῆ ἐν τῷ στρατῷ ὑπηρεσίαν ἐγένοντο στρατηγοί. Καὶ παρουσιάζεται σήμερον τὸ φαινόμενον ἀξιωματικοὶ μὲ 22 ἐτῶν ὑπηρεσίαν νὰ εἶναι ταγματάρχαι, νὰ ὑπάρχουν ταγματάρχαι εἰς ἡλικίαν 47 ἐτῶν. Τέλος πάντων, πότε αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι θὰ προσφέρουν τὰς ὑπηρεσίας των καὶ θὰ ἴδουν τὴν σταδιοδρομίαν των ἐξελισσομένην; Παρεπονέθησαν ὅτι οἱ νέοι ἀντιστράτηγοι ἐγένοντο πολὺ ταχέως ἀντιστράτηγοι. Ὁ κ. Μανέτας μετὰ 20ετῆ ὑπηρεσίαν ἐγένετο στρατηγός. Ὁ κ. Γεωργούλης, τὸν ὁποῖον δὲν γνωρίζω, ἔχει 31 ἔτη ὑπηρεσίαν καὶ ἔγινεν ἀντιστράτηγος. Ὁ σεβαστός μου στρατηγὸς κ. Δρᾶκος ἔχει 16 ἐτῶν ὑπηρεσίαν ὡς στρατηγός. Ἀναμφιβόλως τὸν σέβομαι ἀπολύτως, ἀλλά, τέλος πάντων, αὐτοὶ οἱ νεώτεροι λοχαγοί, οἱ νεώτεροι ταγματάρχαι πότε θὰ προσφέρουν τὰς ὑπηρεσίας των; Δὲν νομίζετε ὅτι ἡ πολεμικὴ τέχνη καὶ ἡ νεωτέρα τεχνικὴ ἀπαιτοῦν μίαν προσαρμογὴν τῶν ἀξιωματικῶν πρὸς τὰς ἀπαιτήσεις τοῦ νεωτέρου πολέμου; Αὐτὴ εἶναι ἡ βασικὴ γραμμή, θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, καὶ εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα ἔχει ἀπόλυτον δίκαιον (Χειροκροτήματα).

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μανέτας ἔχει τὸν λόγον.

§182Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὁ κ. συνάδελφος μοῦ ἀπηύθυνε πρὸ ὀλίγου δύο κατηγορίας, τὴν πρώτην μέν, ὡς Ὑπουργοῦ τῆς Ἀεροπορίας, τὴν ἄλλην ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Καὶ διὰ μὲν τὴν πρώτην κατηγορίαν, ὁμολογῶ ὅτι προτοῦ ζητήσω τὰ ἀπαιτούμενα στοιχεῖα ἀπὸ τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον, δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἀπαντήσω. Γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅτι ὑπάρχουν διάφοροι ὑπηρεσιακαὶ πράξεις τῶν Ὑπουργῶν, αἱ ὁποῖαι ὑποβάλλονται εἰς τοὺς Ὑπουργούς, εἰς τοὺς ὁποίους παριστάνονται, ὅτι εἶναι σύμφωνοι μὲ τοὺς κειμένους νόμους καὶ κατόπιν ἀποφάσεως τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν καὶ οἱ Ὑπουργοί, μὴ γνωρίζοντες ποῖος εἶναι ὁ Α. π. χ., ὁ ὁποῖος προτείνεται δι’ ἀνθυποσμηναγός, σύμφωνα μὲ τοὺς κειμένους νόμους, τὸ ὑπογράφει. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ζητήσω τὰς ἀπαιτουμένας πληροφορίας, διὰ νὰ ἴδω περὶ τίνος ἀκριβῶς πρόκειται.

§183Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ (Ἀνερχόμενος εἰς τὸ βῆμα). Θέλετε, στρατηγέ, νὰ σᾶς δώσω ἐγὼ τὰ στοιχεῖα; Ὑπάρχουν αἱ καταδίκαι, τὰ ἀποφυλακιστήρια καὶ ἡ ἰδική σας διαταγὴ περὶ προαγωγῆς (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§184Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Συνεπῶς θὰ σᾶς παρακαλέσω ἐπὶ τοῦ ζητήματος, πῶς ἔγιναν αὐτοὶ οἱ προβιβασμοὶ καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τίνων δικαιολογητικῶν, νὰ σᾶς ἀπαντήσω εἰς προσεχῆ συνεδρίασιν. Ὑπάρχει ὅμως ἡ ἄλλη κατηγορία ἐναντίον μου, ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Πρέπει νὰ γνωρίζετε, κ. βουλευταί, ὅτι ὅλα τὰ κινήματα, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν ἤ, μᾶλλον, οἱ ἀξιωματικοί, οἱ μετασχόντες ὅλων αὐτῶν τῶν κινημάτων, ἠμνηστεύθησαν διαδοχικῶς εἰς τρόπον, ὥστε δὲν ὑπῆρχεν εἰς τὸ τέλος μήτε ἡ γάτα, μήτε ἡ ζημιά.

§185Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ποινικῶς, ἀλλὰ ὄχι καὶ διοικητικῶς.

§186Χ. ΛΑΔΑΣ. Τί θὰ πῇ αὐτό;

§187Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Ἐπανῆλθον ὡς ἀξιωματικοί, κ. συνάδελφε.

§188Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Ἠξεύρετε ὅτι ἕνας ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος παραπέμπεται εἰς τὸ στρατοδικεῖον ἢ εἰς τὰ κοινὰ δικαστήρια καὶ ἀπαλλάσσεται λόγῳ ἀμφιβολιῶν κλπ., παραπέμπεται κατόπιν διὰ τὰς πράξεις αὐτὰς εἰς τὸ Στρατιωτικὸν Συμβούλιον. Κατὰ συνέπειαν δὲν ἠμνηστεύθησαν τὰ ἀδικήματα αὐτά, ἀλλά, διὰ τὸ στράτευμα, ὑφίστανται. Διότι τοῦ ἀξιωματικοῦ αὐτοῦ δὲν τοῦ ἐπιτρέπεται νὰ ἐπιστρέψῃ πλέον εἰς τὸ ἔντιμον στράτευμα. (Χειροκροτήματα).

§189Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐφ’ ὅσον αἱ Βασιλικαὶ Κυβερνήσεις τῆς Μ. Ἀνατολῆς ἐνόμισαν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀμνηστεύσουν τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος εἰς τὰ κινήματα, τί εὐθύνομαι ἐγὼ δι’ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα;

§190Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Τοὺς ἠμνήστευσαν ἐκεῖνοι. Σεῖς τοὺς παραπέμψατε πρὸς πειθαρχικὴν δίωξιν;

§191Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Εἴχατε τὸ δικαίωμα, σύμφωνα μὲ τὸν περὶ καταστάσεως ἀξιωματικῶν νόμον, μετὰ τὴν ἀπαλλαγήν του νὰ τὸν παραπέμψητε εἰς τὸ Συμβούλιον....

§192Χ. ΛΑΔΑΣ. Μετὰ τὴν ἀμνηστίαν δὲν ὑπάρχει ἀδίκημα.

§193Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Νὰ σᾶς παράσχω κ. Μανέτα μίαν πληροφορίαν, ὅσον ἀφορᾷ, τὰ τελευταῖα κινήματα τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, ὅτι αἱ πράξεις ἀμνηστεύσεως τῶν κινηματιῶν τῶν τελευταίων κινημάτων δὲν ὑφίστανται.

§194Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Μετὰ τὴν ἀμνηστίαν δὲν ὑπάρχει ἀδίκημα. Εἶναι ἀπορίας ἄξιον, πῶς θέματα, τὰ ὁποῖα μαθαίνουν οἱ πρωτοετεῖς φοιτηταὶ τῆς νομικῆς ἀμφισβητοῦνται ἐδῶ. Ἡ ἀμνηστία αἴρει ὄχι μόνον τὴν ποινήν, ἀλλ’ ἐξαλείφει τὸν ἀξιόποινον χαρακτῆρα τῆς πράξεως.

§195ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§196Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μόνον μαθηταὶ τοῦ δημοτικοῦ σχολείου δύνανται νὰ ὑποστηρίξουν ὅτι ἡ ἀμνηστία ἐξαφανίζει καὶ τὴν ἠθικὴν ἄποψιν καὶ τὴν διοικητικὴν εὐθύνην.

§197Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Τὸ μὲν λεγόμενον περὶ διοικητικῆς εὐθύνης εἶναι ἀσύστατον, τὸ δὲ λεγόμενον περὶ τῆς ἠθικῆς εὐθύνης εἶναι πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἀπόκειται εἰς τὴν ὑποκειμενικὴν κρίσιν ἑκάστου Ὑπουργοῦ καὶ ἑκάστου προϊσταμένου.

§198Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὄχι, ἡ ἠθικὴ εὐθύνη καθὼς καὶ ἡ διοικητικὴ παράβασις ἀπόκεινται εἰς τὴν κρίσιν τοῦ προϊσταμένου ἑκάστης ὑπηρεσίας. Μόνον μαθηταὶ τοῦ δημοτικοῦ σχολείου δύνανται νὰ λέγουν τὸ ἀντίθετον.

§199Χ. ΛΑΔΑΣ. Αὔριον θὰ διαβάζουν αὐτὰ καὶ θὰ καγχάζουν οἱ μαθηταὶ τοῦ δημοτικοῦ σχολείου...

§200Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἶναι ἄξιοι μομφῆς διότι δὲν τὰ ἐδιάβασαν ἀκόμη, ἀλλὰ περιμένουν νὰ τὰ διαβάσουν τώρα.

§201Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Περιμένουμε νὰ μάθουμε ἀπὸ τὸν κ. Κουλουμβάκην’ ὅλο μᾶς διδάσκει...

§202Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δυστυχῶς τὸ εἶχεν ἡ τύχη μου νὰ διδάσκω ἀνθρώπους ἀνεπιδέκτους μαθήσεως.

§203Χ. ΛΑΔΑΣ. Τὰ ξεχάσατε τὰ νομικὰ ἀπὸ τὰ πολλὰ ποὺ διαβάσατε.

§204Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐγὼ κάτι θὰ ἐνθυμοῦμαι ποὺ ἐδιάβασα πολλά. Σεῖς ποὺ δὲν διαβάσατε τίποτε.

§205Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Λυποῦμαι διὰ τὴν ἀρξαμένην προχειρολογίαν. Ἡ ἀμνηστία ἔχει ἄλλα ἀποτελέσματα διὰ τὸν μήπω καταδικασθέντα καὶ ἄλλα ἀποτελέσματα διὰ τὸν καταδικασθέντα. Παρὰ ταῦτα, καίτοι αἴρει τὴν πρὸς τὸ δίκαιον ἀντίθεσιν τῆς πράξεως...

§206Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐπειδὴ ὡμίλησεν ὁ κ. Κουλουμβάκης περὶ δημοτικοῦ σχολείου ἐπενέβη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας.

§207Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Εἶναι πράγματα ποὺ δὲν πρέπει νὰ ἀμφισβητοῦνται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅπου πλὴν τῶν νομικῶν παρακάθηνται συγχρόνως καὶ ἀνώτατοι ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν αὐτὰ τὰ στοιχειώδη πράγματα, τὰ ἀφορῶντα τὸν στρατὸν καὶ τὰς συνεπείας ποὺ ἔχει ἓν ἀδίκημα παρὰ τὴν καταδίκην παρὰ τὴν ἀμνηστίαν. (Χειροκροτήματα).

§208Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Προκειμένου περὶ τοῦ στρατηγοῦ Καλλέργη καὶ τοῦ συνταγματάρχου Κολοκοτρώνη καὶ οἱ δύο ὅταν ἐπανῆλθον ἐκ τῆς Μέσης Ἀνατολῆς παρεπέμφθησαν εἰς τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον, ἵνα ἀποφανθῇ περὶ αὐτῶν. Καὶ τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον τοὺς ἀπήλλαξε πάσης κατηγορίας.

§209ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μπράβο.

§210Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Ἀλλὰ μοῦ ἔκαμεν ἐντύπωσιν, πῶς ὁ κ. συνάδελφος ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τὸν ἐπερωτηθέντα Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἀντὶ νὰ εὕρῃ ἐπιχειρήματα νὰ δικαιολογήσῃ τὰς πράξεις του ἐπετέθη ἐναντίον μου καὶ μοῦ λέγει τὰς κακὰς πράξεις τὰς ὁποίας ἔκαμα ἐγώ. Δὲν ἔχετε παρὰ νὰ ὑποβάλητε ἐπερώτησιν ἐναντίον μου.

§211Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Ἀλλὰ καὶ σᾶς κατηγόρησα διὰ τὴν καταστροφικὴν μανίαν μετὰ τῆς ὁποίας ἐπιπέσατε κατὰ τοῦ στρατοῦ.

§212Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Διὰ νὰ λάβητε τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς μου ἔπρεπε νὰ ἀποδείξητε, ὅτι ὀρθῶς ἔπραξεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ὅτι ἔτσι ἔπρεπε νὰ πράξῃ. Ἀντ’ αὐτοῦ, ὅτι καὶ ἐγὼ ἔκαμα τὰ ἴδια. Εἶναι τρόπος αὐτὸς συζητήσεως;

§213Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Ἐμεῖς κάνουμε στρατόν. Σεῖς δὲ οἱ ὁποῖοι κόπτεσθε ὑπὲρ τοῦ στρατοῦ, κάνετε τὸ ἀντίθετον.

§214Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Δὲν τὸ ἀπεδείξατε αὐτό.

§215Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Τὸ ἀπέδειξα ὅσον ἠδυνήθην.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μιχαλακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§217Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐντολὴ τὴν ὁποίαν ἐλάβομεν, κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τὸν λαόν, συνίσταται εἰς τρία θέματα. α) Εἰς τὴν ταχυτέραν λύσιν τοῦ πολιτειακοῦ ζητήματος. β) Εἰς τὴν ταχυτέραν λύσιν τῶν ἐθνικῶν καὶ οἰκονομικῶν διεκδικήσεων καὶ γ) Εἰς τὴν ταχυτέραν, ἐπίσης, διαρρύθμισιν τοῦ πολιτεύματος. Λαμβάνω λοιπὸν τὸν λόγον σήμερον ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν θέματος, διότι νομίζω ὅτι ἀφορᾷ ἕνα ἐκ τῶν κυρίων αὐτῶν ζητημάτων διὰ τὰ ὁποῖα μᾶς ἔστειλε ἐδῶ ὁ Ἑλληνικὸς Λαός. Ἀφορᾷ δηλαδὴ τὸ ζήτημα τῶν ἐθνικῶν διεκδικήσεων, διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι μόνον διὰ τῆς τακτοποιήσεως τοῦ στρατιωτικοῦ ζητήματος εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ καλυτέρα λύσις τοῦ ζητήματος τούτου.

§218Γ. ΜΕΛΑΣ. Θὰ ὑπεκρύπτετο ὑπόνοια, ὅτι διεξάγει ἡ Ἑλλὰς κατακτητικὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία θὰ ἦτο ἄντικρυς ἀντίθετος τῶν ἐθνικῶν ἡμῶν συμφερόντων.

§219Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι τὸ βῆμα τοῦτο, εἶναι τὸ ἱερὸν ἐκεῖνο βῆμα, τὸ ὁποῖον οἱ ἀρχαῖοι ἡμῶν πρόγονοι, οἱ πατέρες τοῦ δημοκρατικοῦ πολιτεύματος ἀπεκάλεσαν ἐκκλησίαν τοῦ Δήμου. Διὰ τοῦτο θὰ περιορισθῶ εἰς ὀλίγα μόνον, ἀφοῦ ἄλλωστε δὲν εἶμαι καὶ εἰδικός, οὐδὲ κατέχω τὰ στοιχεῖα, ὥστε νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας τοῦ θέματος. Θὰ περιορισθῶ εἰς ὀλίγα μόνον, διὰ νὰ δικαιολογήσω τὴν γνώμην μου, τὴν ἀντίληψίν μου, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας νομίζω, ὅτι τὸ ὑπὸ κρίσιν θέμα ἡ Κυβέρνησις διεπραγματεύθη κατὰ τὸν προσήκοντα τρόπον, κατὰ τὸν καλλίτερον δυνατὸν τρόπον. Αἱ ἐπικρίσεις, αἱ ὁποῖαι ἠκούσθησαν ἀπὸ μίαν καὶ μόνην παράταξιν ἀφοροῦν ὡρισμένα θέματα. Ἤλπιζε κανεὶς ὅτι αἱ δηλώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγέννησαν ἐθνικὴν ἀγαλλίασιν εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην καὶ κατὰ τὰς ὁποίας ὅλος, ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, κόσμος θὰ ἦτο σύμφωνος εἰς τὸ θέμα τῶν ἐθνικῶν διεκδικήσεων, ὅτι αἱ δηλώσεις λέγω αὗται δὲν ἤθελον παρουσιάσει διαφωνίαν φθάνουσαν μέχρι ὑπονομεύσεως αὐτῆς ταύτης τῆς ἀρχῆς, τὴν ὁποίαν ἠκούσαμεν, ὅτι ἠσπάζοντο. Αἱ ἐπικρίσεις συνίστανται πρῶτον εἰς τὸ ὅτι ἔσπευσεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ρυθμίσῃ τὸ θέμα δι’ Α. Ν. διὰ Ν. Δ. Νομίζομεν ὅτι ἦτο τόσον ἀνάγκη νὰ ρυθμισθῇ ταχύτατα τὸ θέμα αὐτό, ὥστε δὲν δύναται καὶ πρὸς στιγμὴν νὰ εὐσταθήσῃ ἡ ἐπίκρισις αὐτή. Ἄλλωστε εἶναι μεθαυριανὸν ἔργον τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως κατὰ τὰς λεπτομερείας αὐτοῦ, ἐὰν τυχὸν εὕρῃ ὅτι ὑπάρχει τι τὸ τρωτόν, νὰ τὸ διορθώσῃ. Δὲν νομίζομεν, λοιπόν, ὅτι ἡ πρώτη τῶν ἐπικρίσεων τούτων δύναται νὰ εὐσταθήσῃ. Ὁ ἐπερωτῶν τὴν Κυβέρνησιν προέταξε δεύτερον, ὡς θέμα ἐπικρίσεως, τὴν ἐγκατάλειψιν τοῦ στρατοῦ ἐκ τοῦ λόγου, ὅτι ἐδόθη ἐξουσιοδότησις εἰς τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον νὰ ρυθμίσῃ τὴν ὀργάνωσιν καὶ τὴν συγκρότησιν τῶν μονάδων καὶ τῶν προαγωγῶν τῶν στελεχῶν· καὶ ἐρωτῶ τὸν ἐπικρίνοντα: τίς ἦτο ἱκανώτερος διὰ νὰ ρυθμίσῃ τὸ θέμα τοῦτο; Μήπως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπολέμησαν ἔστω εἰς τὴν Ἀλβανίαν ἐφ’ ὅσον ἐκεῖ δεδομένου ὅτι καὶ μετὰ τὸν ἀγῶνα ἐν Ἀλβανίᾳ, ἐπὶ τρία ἔτη, ὁλόκληρη ἡ στρατιωτικὴ τέχνη ὑπέστη τοιαύτας ἐξελίξεις, ὥστε μόνον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι παρηκολούθησαν τὴν ἐξέλιξιν αὐτῆς νὰ εἶναι ἱκανοὶ νὰ κρίνουν ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ἀποδώσουν τὸ καλύτερον ἀποτέλεσμα εἰς τὸ μέλλον. Δὲν βλέπω τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον δύναται νὰ σταθῇ ἡ ἐπίκρισις αὐτή· θὰ ηὐχόμην μάλιστα ἐγώ, τοὐλάχιστον, ὅπως μεταξὺ αὐτῶν ἦτο καὶ εἷς ὁ ὁποῖος ἀπεχώρησεν τοῦ στρατεύματος καὶ παρευρίσκεται εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην καὶ ὁ ὁποῖος θὰ ἦτο ἐξ ἴσου ἱκανὸς μὲ τὸν Στρατηγὸν Βεντήρην, ὅπως ἐκφράσῃ ἀπόλυτον γνώμην τοιαύτην ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ εὐσταθήσῃ ἡ κατηγορία, ὅτι ὁ στρατὸς δὲν εἶναι Ἐθνικὸς στρατός. Διὰ τῆς ρυθμίσεως, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, πραγματικῶς ἔδωσε τὴν ρύθμισιν τοῦ στρατιωτικοῦ. Κατ’ αὐτὸν καὶ μόνον τὸν τρόπον ἐξῆλθε τῆς πολιτικῆς χροιᾶς τὸ ζήτημα καὶ δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου καὶ μόνον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποτελεσθῇ στρατὸς ἐθνικός, στρατὸς τῆς πατρίδος. Πῶς ἠθέλατε νὰ μείνῃ εἰς τὸ στράτευμα ὁ ἀξιωματικὸς ἐκεῖνος περὶ τοῦ ὁποίου ὁ ἀξιότιμος ἐπικρίνας συνάδελφος ὡμίλησε παραδειγματικῶς, ὅταν μετὰ τὴν διαγωγὴν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν πράγματι ἔδειξεν εἰς τὸ στράτευμα ἀνεμίχθη εἰς τὴν πολιτικήν; Πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ στέλεχος Ἐθνικοῦ Στρατοῦ ὁ ἄνθρωπος αὐτός; Καὶ ἐν τούτοις ἡ Κυβέρνησις, κατ’ αὐτόν, ἐπεφυλάχθη νὰ τὸν χρησιμοποιήσῃ.

§220Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ὁ ἄνθρωπος αὐτός, ὡς ὑπηρεσιακὸς Ὑπουργός, ἐπέδειξε μεγίστας ἀρετάς. Χάρις εἰς αὐτὸν ὑπάρχει ἐλευθέρα Ἑλλάς.

§221Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, μετέσχε εὐθὺς μετὰ ταῦτα τῆς πολιτικῆς Κυβερνήσεως. Πῶς ἠθέλατε μετὰ τοῦτο νὰ ἐμπνεύσῃ ἐμπιστοσύνην, ὅτι θὰ εἶναι στέλεχος Ἐθνικοῦ πράγματι στρατοῦ; Ἔπρεπε νὰ κάμῃ ὅτι ἔκαμεν ὁ κ. συνάδελφος.

§222Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὁ ἄνθρωπος ποὺ ἔσωσε τὴν Ἑλλάδα ἦτο ὁ Δαβάκης.

§223Γ. ΜΕΛΑΣ. Ὑπῆρξαν πρεσβευταί, πολλάκις χρησιμοποιηθέντες ὡς Ὑπουργοί, καὶ μετὰ ἐπανῆλθον εἰς τὰς θέσεις των καὶ πάλιν.

§224Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι τὸ παρελθὸν δὲν πρέπει νὰ μᾶς ἀφορᾷ. Μόνον οἱ ἀδύνατοι πνίγονται εἰς τὸ παρελθόν, οἱ ἰσχυροὶ πάντοτε ἀποβλέπουν εἰς τὸ μέλλον. Ἑπομένως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ μᾶς ἀφορᾷ εἶναι, πῶς εἰς τὸ μέλλον θὰ ὀργανώσωμε καλύτερα τὸν Ἐθνικὸν στρατόν, Ἐθνικὸς δὲ στρατὸς δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ μὲ ἀρχηγοὺς ἐκείνους ποὺ ἀνεμίχθησαν εἰς τὰς πολιτικὰς διαμάχας τῶν τελευταίων ἐτῶν. Θὰ ἦτο εὐκταῖον ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀπέλθουν ὅλοι οἱ ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ Ταγματάρχου καὶ ἄνω, οὕτως ὥστε, νὰ ἀποτελεσθῇ ἕνας νέος στρατός, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ εἶχε πλέον οὐδεμίαν συνάφειαν, οὐδεμίαν πλέον σχέσιν μὲ τὸ παρελθόν. Μὲ τὰς σκέψεις αὐτὰς νομίζω ὅτι τὸ ληφθὲν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν μέτρον εἶναι τὸ μόνον ἐπιβαλόμενον, εἶναι μέτρον τὸ ὁποῖον πρέπει ὅλη ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ ἐὰν ἀκόμη ὑποτιθῇ ὅτι ἐγένετο μία ἢ τινὲς ἀδικίαι νὰ ἐνστερνισθῇ, διότι μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ κάλλιον ἀπολέσθαι ἕνα ὑπὲρ τῶν πολλῶν, τουτέστιν ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα).

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Σαρρῆς ἔχει τὸν λόγον.

§226Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν γνωρίζω, ἐὰν θὰ ἠθέλατε ν’ ἀναγνωρίσητε καὶ εἰς ἐμὲ κάποιαν ἐγκυρότητα γνώμης ἐπὶ τοῦ στρατιωτικοῦ ζητήματος, διότι ἤδη ἐγὼ πρὸ ὀλίγου ἐγκατέλειψα τὸν ἐνεργὸν στρατὸν καὶ ὄχι ἐκ τοῦ πίνακος Β ἀλλὰ ἐκ τοῦ πίνακος Α. Πρέπει νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν θὰ ἐκφέρω καὶ τὰς ἀντιλήψεις ἐπὶ τοῦ στρατιωτικοῦ ζητήματος θὰ ἔχουν ἀντικειμενικὸν μόνον σκοπὸν τὸ συμφέρον τοῦ στρατοῦ καὶ μόνον τοῦτο. Ὅπως ἀνεγνωρίσθη παρ’ ὅλων τῶν ἀγορητῶν, τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα χρονολογεῖται πρὸ 30 ἐτῶν. Ἀπὸ τῆς γενέσεώς του μέχρι σήμερον κατέστη πολυπλοκώτερον καὶ ἐξακολουθεῖ ν’ ἀποτελῇ γάγγραιναν τοῦ στρατοῦ. Ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι διὰ τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα δὲν πταίει ὁ ἀρχηγὸς τοῦ στρατοῦ, οὔτε ὁ ἑκάστοτε Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλ’ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀπολύτως ὑπεύθυνοι, εἶναι οἱ ἀρχηγοὶ τῶν πολιτικῶν κομμάτων ἀνεξαρτήτως, ὁ μόνος ὁ ὁποῖος δὲν πταίει εἶναι ὁ στρατὸς καὶ ὁ ἀρχηγὸς αὐτοῦ, ἀλλὰ μόνον οἱ ἀρχηγοὶ τῶν πολιτικῶν κομμάτων οἱ ὁποῖοι ἀνέμιξαν τὸν στρατὸν εἰς τὴν πολιτικὴν δι’ ἰδίαν αὐτῶν κομματικὴν ὠφέλειαν καὶ οὕτω ὁ στρατὸς ἀνεμίχθη εἰς τὴν πολιτικὴν καὶ ἐδημιουργήθη ἡ κατάστασις ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη σήμερον καὶ φρονῶ ὅτι, διὰ νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα πρέπει πάλιν νὰ τὸ λύσουν οἱ ἀρχηγοὶ τῶν πολιτικῶν κομμάτων, οἱ ὁποῖοι ὀφείλουν νὰ θέσουν τέρμα εἰς τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα. Ὅπως διεμορφώθη τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα κ. κ. βουλευταί, παρατηροῦμεν ὅτι εἰς τὸ παρελθὸν ὑπῆρχε μία μερὶς ἀξιωματικῶν ἐν ἐνεργείᾳ, ἀσκοῦσα τὴν Δ)σιν τοῦ στρατοῦ καὶ μία μερὶς ἀξιωματικῶν παρακοιμωμένων ἑτοίμων ν’ ἀναλάβουν τὴν ἡγεσίαν τοῦ στρατοῦ, ὅταν ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔπιπτεν εἴτε δι’ ἐκλογῶν, εἴτε βιαίως, ὅπως πολλάκις συνέβη κατὰ τὸ παρελθόν. Τὸ ἀκανθῶδες αὐτὸ λοιπὸν ζήτημα ἤχθη ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ καλεῖται ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ τὸ λύσῃ. Ἄν τὸ λύσῃ δικαίως καὶ ὁριστικῶς ὄντως ἡ Βουλὴ θὰ σημειώσῃ ἱστορικὴν κοινοβουλευτικὴν περίοδον. Φρονοῦμεν κ. κ. βουλευταὶ ὅτι ἡ γραμμή, ἡ ὁποία πρέπει ν’ ἀκολουθηθῇ εἰς τὴν λύσιν τοῦ στρατιωτικοῦ ζητήματος, δὲν θὰ εἶναι οὔτε ἡ γραμμὴ τῆς ἀντιπολιτεύσεως διὰ νὰ παρεμβάλῃ δυσχερείας εἰς τὸ κυβερνητικὸν ἔργον, ἀλλ’ οὔτε καὶ ὑπαγορεύσεις τῆς συμπολιτεύσεως, αἱ ὁποῖαι ὁρμώμεναι ἀπὸ συμπαθείας καὶ ἀντίστασιν ἔστω νὰ ὑποστηρίξῃ ὡρισμένους συναδέλφους φίλα προσκειμένους πρὸς αὐτήν, δὲν θὰ εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ λύσῃ τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα. Τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα πρέπει νὰ λυθῇ μετὰ σοβαρότητος κατόπιν μελέτης πολλῆς διὰ νὰ ἔχῃ τὴν ἀξίαν ἐκείνην τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχῃ. Κατὰ τὴν γνώμην μου δὲ διὰ νὰ λυθῇ ὁριστικὰ πρέπει ν’ ἀκολουθήσωμεν τὴν ἑξῆς γραμμήν: Πρῶτον εἰ δυνατὸν ν’ ἀπαλλάξωμεν τὸν στρατὸν ἀπὸ ὅλα τὰ στελέχη ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐγήρασαν ἐν πολιτικαῖς καὶ στρατιωτικαῖς ἁμαρτίαις ἀνεξαρτήτως τῶν πεποιθήσεων καὶ τῶν πολιτικῶν αὐτῶν ἀντιλήψεων. Πρέπει νὰ εἶναι ἀρχή, ὅσοι περισσότεροι ἐξ αὐτῶν τεθῶσι ἐκτὸς τοῦ στρατεύματος, τόσον τὸ καλλίτερον διὰ τὸν στρατὸν κ. κ. βουλευταὶ καὶ ἀκόμη καλλίτερον διὰ τὸ Ἔθνος. Θὰ ἔπρεπε ἴσως τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἔκρινε τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ θὰ τοὺς ἔθετε ἐκτὸς τοῦ στρατεύματος, ν’ ἀποτελῆται ἀπὸ τοὺς στρατιωτικοὺς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι προπαρασκεύασαν τὸν στρατόν, διοικοῦσαν κατὰ τὸν πόλεμον ὁμάδας μεραρχιῶν, σώματα στρατοῦ, στρατιάς. Ἀλλ’ εἰς τὴν περίπτωσιν ταύτην θὰ ἔπρεπε ἢ νὰ ἰσχύσῃ ὁ νόμος τῆς 10τίας ἢ νὰ μὴ ἰσχύσῃ. Συνεπῶς κατὰ τὴν γνώμην μου ὀρθῶς ἔπραξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος δὲν ἐφείσθη οὐδενὸς ἐφαρμόζων τὸν νόμον τῆς 10ετίας εἰς τὴν ὁποίαν ἀσφαλῶς περιλαμβάνονται οἱ στρατηγοὶ τῆς νίκης, διότι ἂν ἐδημιουργεῖτο τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον ἐκ τῶν στρατηγῶν τῆς νίκης, νομίζω ὅτι θὰ ἐδημιουργεῖτο κακὸν προηγούμενον, διότι δὲν θὰ ἐφηρμόζετο ἀπολύτως ὁ νόμος περὶ 10ετίας. Κατὰ τὴν γνώμην μου τὸ ζήτημα ἐτέθη καλῶς. Ἅπαντες οἱ περιλαμβανόμενοι εἰς τὸν νόμον ἔπρεπε νὰ ἐξέλθουν τοῦ στρατεύματος. Ἀλλ’ ἂν τοῦτο εἶναι ὀρθόν, νομίζω ὅτι ἔχομεν ὑποχρέωσιν, ὄχι μόνον τοὺς στρατηγοὺς τῆς νίκης, ὅπως ἐχαρακτηρίσθησαν, ἀλλὰ ἄλλους στρατηγοὺς ἀπὸ ἄλλας κατηγορίας, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐξέλθουν καὶ οἱ ὁποῖοι ἔπραξαν ἐπίσης τὸ καθῆκόν των, καὶ ὀφείλομεν νὰ τοὺς ἀποστρατεύσωμεν μὲ ἕνα νομοθετικὸν Δ)μα διὰ τοῦ ὁποίου ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος, νὰ ἐκφράσῃ τὴν εὐγνωμοσύνην του διὰ τὰς ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας προσέφερον πρὸς τὴν Πατρίδα.

§227Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εὖγε.

§228Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Καὶ μάλιστα νὰ τοὺς ἐξασφαλίσωμεν καὶ ποιάν τινα οἰκονομικὴν εὐχέρειαν διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ ζήσουν ἀξιοπρεπῶς εἰς τὴν κοινωνίαν, τῆς ὁποίας ἀποτελοῦν τὰ ἐπίλεκτα μέλη. Τίθεται τὸ δεύτερον ζήτημα; προήχθησαν στρατηγοὶ εἰς ἀντιστρατήγους. Ἐχαρακτηρίσθη ἡ πρᾶξις κάπως αὐθαίρετος, ἴσως ναί. Ὑπάρχει ἕνας πίναξ Βʹ. κύριοι βουλευταί, ἡ ἰδιότης τοῦ ἀξιωματικοῦ ἔχει κάποιαν ἰδιάζουσαν ἔννοιαν. Δὲν εἶναι ἐπάγγελμα· εἶναι τίτλος, εἶναι ἀξίωμα. Δι’ αὐτὸ δὲν κατατάσσονται οἱ ἀξιωματικοὶ εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, ὅπως κακῶς ὑπεστήριξε προχθὲς ὁ κ. Μανέτας. Ὁ ἀξιωματικὸς ἢ εἶναι ἄξιος τοῦ τίτλου του καὶ τῆς ἀποστολῆς του ἢ δὲν εἶναι καὶ ἀποπέμπεται ἐκ τοῦ στρατεύματος ἅπαξ διὰ παντός. Ἡ ὕπαρξις πίνακος Βʹ εἶναι στίγμα. Οὐδέποτε εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀξιωματικὸς ὑπὸ αἵρεσιν. Ἢ ὑπάρχει ἀξιωματικὸς ἄξιος ἢ δὲν ὑπάρχει. Εἶναι στίγμα διὰ τὸν στρατὸν ἡ ὕπαρξις πίνακος Βʹ. Ὑπὸ αἵρεσιν ἀξιωματικὸς δὲν ὑφίσταται. Κατὰ συνέπειαν ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, ἂν εἴμεθα θιασῶται τῆς ἀληθείας, ὅτι ὁ πίναξ Βʹ ἔγινε μὲ ἀντικειμενικὸν σκοπὸν τὸ κομματικὸν συμφέρον καὶ ὄχι τὸ συμφέρον τοῦ στρατεύματος. Δὲν ἐρευνῶ ποῖος τὸ ἔκαμε, διότι δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει, ὁμιλῶ ἀπροσώπως.

§229Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Αὐτοὶ ποὺ ἔκαναν τὸν πίνακα Βʹ εἶναι οἱ σημερινοὶ ἀντιστράτηγοι.

§230Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Πρέπει ἐν τῇ προσπαθείᾳ μας νὰ λύσωμεν τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα κ. βουλευταί, νὰ γνωρίζωμεν ὅτι τὸν ἀξιωματικὸν τὸν κρίνει μόνον ὁ πόλεμος.

§231Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἰς ἕνα βαθμόν, ναί.

§232Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Ἡ εἰρήνη οὐδέποτε κρίνει τὸν ἀξιωματικόν. Ἡγεσίαν δημιουργεῖ μόνον ἡ φύσις. Δὲν εἶναι ἐπίκτητα τὰ προσόντα τῆς ἡγεσίας. Τὰ προσόντα τῆς ἡγεσίας προσδίδονται ἀπὸ τὴν φύσιν καὶ ἔχομεν παραδείγματα καὶ μάλιστα ἀπὸ τὸ πρόσφατον παρελθὸν κατὰ τὰ ὁποῖα ἡ ἔλλειψις ἡγεσίας — ὄχι ἐκείνης τὴν ὁποίαν μᾶς δίδουν αἱ ἀκαδημίαι καὶ αἱ σχολαί, ἀλλὰ ἐκείνης τὴν ὁποίαν ἠρνήθη ἡ φύσις — ἐδημιούργησε κατάστασιν τὴν ὁποίαν φέρει πρὸς λύσιν τὸ ζήτημα. Ἀλλὰ τὸ πρώτιστον στοιχεῖον τὸ ὁποῖον κρίνει τὸν ἀξιωματικὸν εἶναι ὁ πόλεμος. Τὰ σχολεῖα οὐδέποτε φτιάνουν ἀξιωματικούς. Κατὰ συνέπειαν νομίζω κατόπιν αὐτῶν, ὀφείλομεν, ὅταν θὰ κρίνωμεν τοὺς ἀξιωματικούς, νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον παρήγαγον κατὰ τὴν προπαρασκευὴν τοῦ στρατοῦ πρὸς πόλεμον καὶ κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τοῦ πολέμου καὶ ἀπὸ τὴν στάσιν τὴν ὁποίαν ἐτήρησαν κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς, ἡ ὁποία, ὅπως ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Γραφᾶκος, ἀποτελεῖ μίαν περίοδον κατὰ τὴν ὁποίαν ἐνεφανίσθη ὁ πραγματικὸς χαρακτὴρ τοῦ ἀξιωματικοῦ, διότι εἰς αὐτὴν τὴν περίοδον δὲν ἰσχύουν οὔτε νόμοι, οὔτε στρατιωτικοὶ κανονισμοί, ἀλλ’ ὁ ἀξιωματικὸς ἔδειξε τὸν χαρακτῆρά του καὶ τὴν πρὸς τὸ καθῆκον ἀφοσίωσίν του μόνον ἀπὸ μίαν ἐσωτερικὴν παρόρμησιν. (Χειροκροτήματα). Τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη μεταξὺ τῶν προαχθέντων στρατηγῶν καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὸν πίνακα Βʹ πῶς πρέπει ν’ ἀντιμετωπισθῇ; Κατὰ τὴν γνώμην μου, πρέπει ὁ πίναξ Βʹ νὰ καταργηθῇ. Ὅλοι οἱ στρατηγοί, ἤδη προαχθέντες, ἀφοῦ ἔτυχον τῆς δεκαετίας καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς τὸν πίνακα Βʹ νὰ κριθοῦν ἐν ἴσοις ὅροις. Τὸ δύσκολον εἶναι ποῖος θὰ τοὺς κρίνῃ, ἀλλὰ δὲν εἶναι τόσον δύσκολον, ὅσον φανταζόμεθα, ἐὰν θὰ τοὺς κρίνῃ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἢ θὰ τοὺς κρίνῃ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον. Κύριοι βουλευταί, τοὺς ἀξιωματικοὺς ποὺ κρίνουν αἱ πράξεις καὶ τὰ ἔργα αὐτῶν καὶ ὁ κ. Κουλουμβάκης καὶ πᾶς ἄλλος συνάδελφος, ὅταν βεβαίως ὄχι μόνον τὸν νοῦν ἔχει, ἀλλ’ εἶναι ὁ ἰσχυρότερος κοινοβουλευτικὸς ἀνὴρ τῆς παρούσης συνελεύσεως, ἐὰν τεθοῦν ἐνώπιόν του αἱ πράξεις, τὰ φύλλα ποιότητος, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Γραφᾶκος, καὶ ὅλαι αἱ πράξεις κατὰ τὴν στρατιωτικήν του σταδιοδρομίαν, εἶναι εὔκολον νὰ κριθῇ ὁ ἀξιωματικός, ἀρκεῖ ὁ κρίνων νὰ εἶναι ἀμερόληπτος ἀξιωματικὸς καὶ νὰ μὴ ἀνήκῃ εἰς πολιτικὰ κόμματα, ἀρκεῖ ἐκεῖνοι ποὺ θὰ τοὺς κρίνουν νὰ θελήσουν πραγματικῶς νὰ εἴπουν τὴν ἀλήθειαν. Ὁ ἀνακινήσας τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὁ στρατηγὸς κ. Μανέτας, πρὸς τὸν ὁποῖον ὁ σεβασμὸς τοῦ στρατιωτικοῦ κόσμου, ἐφ’ ὅσον ἐγὼ ὑπηρέτουν, ἦτο, δι’ ἐμὲ τοὐλάχιστον, μέγας, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἀπηύθυνε, προσέδωσε μομφὴν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι κατέστησε τὸν στρατὸν ὄργανον τοῦ ΣΑΝ. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δίκαιος ὁ χαρακτηρισμός, διότι ὁ ΣΑΝ, κύριοι βουλευταί, ὡσὰν στρατιωτικὸς ποὺ εἶμαι, γνωρίζω νὰ σᾶς διαβεβαιώσω ὅτι εἶναι θρῦλος δὲν εἶναι πραγματικότης, ἐδημιουργήθη εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν τὸ 1943, εἰς τὸ κίνημα τοῦ Μαρτίου, ὅταν οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὡδήγησαν τὸν στρατὸν εἰς τὸν πόλεμον ἠθέλησαν νὰ ἀντιδράσουν, συνελήφθησαν, ὡς γνωρίζετε, καὶ ἐνεκλείσθησαν εἰς κἄποιο στρατόπεδον καὶ κατόπιν ἤχθησαν εἰς τὸ Πόρτ–Σουδὰν καὶ ἐπανῆλθον πάλιν ὅταν ἔγινε καὶ τὸ δεύτερον στασιαστικὸν κίνημα καὶ τοὺς ἐπανέφερον οἱ σύμμαχοι εἰς τὰς μονάδας των. Οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ ἀπὸ μίαν, τέλος πάντων, ἀγανάκτησιν διὰ τὸν καιρὸν τῆς ἐξορίας εἶπον λέξεις ἀπρεπεῖς πρὸς τοὺς ἀνωτέρους των καὶ ἐκ τούτου συνεπέρανον ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ ἐδημιούργησαν τὸν ΣΑΝ, ὁ ὁποῖος εἰς τὴν πραγματικότητα, δὲν ὑπάρχει κύριοι βουλευταί. Ἀλλ’ ὄχι μόνον τοῦτο δὲν συμβαίνει, δὲν παρεδόθη ὁ στρατὸς εἰς τὰς χεῖρας τοῦ ΣΑΝ, ἀλλ’ ἀπὸ μίαν ἐπίσημον κατάστασιν, τὴν ὁποίαν ἔχω ἀπὸ συνταγματάρχας, τοὺς ὁποίους δὲν θὰ τοὺς ὀνομάσω καὶ οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν ἤδη εἰς τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν, εἶναι συνταγματάρχαι ἑκατὸν τοῖς ἑκατὸν δημοκρατικοὶ καὶ θὰ ἠμπορούσαμεν πολὺ εὔκολα νὰ κατηγορήσωμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅτι ἔκαμε τὸν στρατὸν δημοκρατικόν, ἀλλ’ ὄχι ὅτι τὸν παρέδωσεν εἰς τὸν ΣΑΝ. Ἐπίσης ἔχω μίαν ἐγκύκλιον διαταγήν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ συνταγματάρχην, ὁ ὁποῖος ἤδη ὑπηρετεῖ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν. Διὰ τῆς διαταγῆς αὐτῆς ἠκυρώθησαν τέσσαρας φορὰς τρίμηνος, ἑξάμηνος καὶ ἐτησία ἐκτὸς στρατεύματος ὑπηρεσία, διὰ λόγους νοσήματος καὶ ἐνῷ θὰ ὤφειλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ τὸν παραπέμψῃ εἰς τὴν Ἀνωτάτην Ὑγειονομικὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Στρατοῦ, ἡ ὁποία νὰ γνωματεύσῃ, ἐὰν εἶναι ἱκανός, καὶ μετὰ νὰ τὸν τοποθετήσῃ, ἐν τούτοις ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν τὸ ἔπραξε καί, σύμφωνα μὲ τὴν δικαιολογίαν ποὺ προσεκόμισε, τὸν ἔχει σήμερον καὶ διευθύνει τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Δυνάμεθα, κύριοι, νὰ ἐπιρρίψωμεν εὐθύνην εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅτι ἔκαμε τὸν στρατὸν ΣΑΝ ἢ τὸν ἔκαμε δημοκρατικόν; Τὸ λέγω αὐτὸ διότι ὁ στρατὸς δὲν εἶναι οὔτε Σανικός, οὔτε δημοκρατικός, ἀλλ’ εἶναι στρατὸς τῆς πολιτείας. Μόνον οἱ ἡγέται τῶν κομμάτων ἔκαμαν τὸν στρατὸν δημοκρατικὸν καὶ τὸν ἔκαμαν καὶ βασιλόφρονα. (Χειροκροτήματα). Ἐὰν λοιπόν, ἔτσι ἀμερολήπτως, κρίνωμεν τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα, κύριοι βουλευταί, χωρὶς προκατάληψιν, νομίζω ὅτι θὰ ἀχθῶμεν ὑπεράνω τῶν περιστάσεων, θὰ ἀπαλλάξωμεν τὸν στρατὸν ἀπὸ τὴν γάγγραιναν αὐτὴν καὶ θὰ τὸν ἀφήσωμεν ἀπερίσπαστον νὰ ἀχθῇ εἰς τὸ ἔργον του. Διότι τὸ μελλοντικὸν ἔργον τοῦ στρατοῦ εἶναι πολὺ βαρύτερον ἀπὸ τὸ παρελθόν, νομίζω δὲ ὅτι τὸν λόγον θὰ τὸν ἔχουν εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν πάλιν οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων, οἱ ὁποῖοι πρῶτοι πρέπει νὰ καταβάλουν προσπαθείας, διὰ νὰ ἐπιλυθῇ ριζικῶς τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα. Ἐὰν δὲ κατορθώσωμεν καὶ ἐπιτύχωμεν ριζικὴν καὶ δικαίαν ἐπίλυσιν νὰ κατοχυρώσωμεν τὸν στρατὸν διὰ θεμελιώδους διατάξεως, ἡ ὁποία θὰ θεσπισθῇ καὶ διὰ τῆς ὁποίας οὐδεὶς θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα χάριτος εἰς ἀξιωματικοὺς συμμετασχόντας εἰς στρατιωτικὰ κινήματα καὶ ὅτι αἱ ἀποφάσεις τῶν Στρατοδικείων θὰ ἐκτελῶνται ἐντὸς 24 ὡρῶν, εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ θέσωμεν τὸν στρατὸν ἐκτὸς πολιτικῆς. Ἐάν, κύριοι βουλευταί, ὁλόκληρος ἡ ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία συμβάλῃ ἄνευ προκαταλήψεως εἰς τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος, εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ προσφέρωμεν ὑψίστην ὑπηρεσίαν εἰς τὸν στρατὸν καὶ γενικώτερον εἰς τὸ Ἔθνος. (Χειροκροτήματα).

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπανικολάου ἔχει τὸν λόγον.

§234Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Κύριοι Βουλευταί, ἓν ἐκ τῶν ἀκανθωδεστέρων προβλημάτων, τὸ ὁποῖον ἐμφανίζει πληγὴν πυορροοῦσαν καὶ τὸ ὁποῖον πρέπει τὸ ταχύτερον νὰ διευθετηθῇ ὑπὸ τῆς παρούσης Βουλῆς, εἶναι τὸ στρατιωτικόν. Εἶναι γνωστὸν τὸ πῶς τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα προέκυψεν. Ὡρισμένοι ἀξιωματικοὶ ἐπιλήσμονες γενόμενοι τῆς ὑψηλῆς αὐτῶν ἀποστολῆς κατὰ παράλογον καὶ ἀντιστρατιωτικὸν τρόπον, ἐσκέφθησαν ὅτι ὁ στρατὸς ἠδύνατο νὰ ἀναμιχθῇ εἰς τὰ τῆς πολιτείας ζητήματα. Αἰτία τῆς τοιαύτης ἀναμίξεως τοῦ στρατοῦ ἀπέβη ἡ συνεχιζομένη ἐπὶ 30ετίαν διαμάχη μεταξὺ τῶν πολιτικῶν κομμάτων καὶ ὅλων τῶν ἐσωτερικῶν ἀνωμαλιῶν, αἱ ὁποῖαι ὡδήγησαν εἰς ἀλλεπάλληλα ἐσωτερικὰ κινήματα, εἰς τὰ ἐθνοκτόνα κινήματα τῆς Μ. Ἀνατολῆς καὶ εἰς τὸ ἀπεράντου φρίκης ἐπαίσχυντον κίνημα τοῦ Δεκεμβρίου, τὸ ὁποῖον ὠργανώθη μὲν ὑπὸ τῶν κομμουνιστῶν, δὲν ἠδύνατο ὅμως νὰ λάβῃ, τὴν ἣν ἔλαβεν ἔκτασιν, ἄνευ τῆς συμμετοχῆς καὶ ἀξιωματικῶν ἐξ ἐπαγγέλματος κινηματιῶν. Ὁ προορισμὸς τοῦ ἀξιωματικοῦ εἶναι μέγας. Τὸ ἔργον αὐτοῦ δὲν ἔχει ὁμοιότητα πρὸς οὐδὲν τῶν ἐπαγγελμάτων διότι ἐνῷ δὲν ἐξυπηρετεῖ ἀμέσως τὰς ἀνάγκας τοῦ κοινωνικοῦ βίου, δὲν ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς κοινωνίας, εἶναι ὅμως ὁ προστάτης καὶ τὸ στήριγμα ταύτης, ἀσφαλίζων ὑπὸ τὴν αἰγίδα του τὴν ἀδιατάρακτον λειτουργίαν ταύτης καὶ ἀποτελοῦν ἐγγύησιν ὑπέρ τε τῆς ἐσωτερικῆς τάξεως καὶ κατὰ τῶν ἐξωτερικῶν κινδύνων. Αὐτὴ Κύριοι, εἶναι ἡ θέσις τοῦ ἀξιωματικοῦ ἐν τῇ πολιτείᾳ. Δὲν θὰ ἀπασχολήσω ὑμᾶς μὲ τὸ ζήτημα τῆς ἐπιλύσεως τοῦ ἀκανθώδους τούτου προβλήματος ἐπιφυλασσόμενος νὰ ἐκφέρω τὴν γνώμην μου ὅταν θὰ ἀχθῶσι ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πρὸς τοῦτο τὰ σχετικὰ νομοσχέδια, εἶμαι ὅμως ὑποχρεωμένος νὰ μὴ ἀφίσω ἀνεξελέγκτους τὰς ἐπικρίσεις τὰς ἐκτοξευθείσας ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου κατὰ τῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς, καὶ τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον αἱ αἰτιάσεις αὗται ἐξηνέχθησαν παρὰ συναδέλφου ὁ ὁποῖος ὑπῆρξε Στρατιωτικὸς Σύμβουλος τοῦ κυβερνῶντος μέχρι τῆς 31–3 45 κόμματος καὶ ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι ἄμοιρος τῆς εὐθύνης δι’ ὅσα ὑπὲρ τῆς δημιουργίας Δημοκρατικοῦ Στρατοῦ ἐγένοντο.

§235Χ. ΛΑΔΑΣ. Ὁ κ. Γονατᾶς εἶναι ἄμοιρος τῆς εὐθύνης;

§236Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Ὁ κ. Γονατᾶς δὲν ἦτο Ὑπουργός. Ὁμιλῶ περὶ τοῦ στρατοῦ τοῦ ἀνασυγκροτηθέντος καὶ οὐχὶ τοῦ Στρατοῦ τοῦ 1864. Ὁμιλῶ γενικῶς περὶ κινημάτων, νομίζω ὅτι δὲν ἀναφέρω πρόσωπα ἀλλὰ ἀναφέρω ποία ἦτο ἡ αἰτία τῆς τοιαύτης στάσεως τοῦ στρατοῦ. Κύριοι βουλευταί, καλῶς γνωρίζετε πάντες ὅτι μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τὰ ἀνώτατα στελέχη τοῦ Στρατεύματος, δηλαδὴ ἡ σύνθεσις τῆς ἀνωτάτης ἱεραρχίας, δὲν ἐγένετο ἀπὸ τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκείνους, ἀπὸ τὰ ἀνώτερα καὶ ἀνώτατα στελέχη τοῦ στρατοῦ, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα, περιβεβλημένα δι’ ὅλων τῶν προσόντων τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ κοσμοῦν τὸν ἀξιωματικόν, μὲ ἀκατάβλητον πίστιν εἰς τὰ ἰδεώδη τῆς πατρίδος, ὡδήγησαν ἀπὸ νίκης εἰς νίκην εἰς τὰ βουνὰ τῆς Ἀλβανίας συγγράψαντα τὸ Ἐθνικὸν αὐτὸ ἔπος καὶ τὰ ὁποῖα συνταχθέντα βραδύτερον καὶ κατὰ τοῦ ἐπιδραμόντος Γερμανικοῦ στρατοῦ, διεξαγαγόντα διμέτωπον πόλεμον καθήλωσαν ἐπὶ τοῦ Μακεδονικοῦ μετώπου τὰς σιδηροφράκτους μεραρχίας τοῦ Χίτλερ προκαλέσαντα τὸν ἔπαινον καὶ τὸν θαυμασμὸν καὶ αὐτοῦ τοῦ ἀρχηγοῦ των, τοῦ Χίτλερ. Καὶ ἐνῷ ἐπὶ τούτου καὶ μόνον ἐρείδεται ἡ δόξα τῆς Ἑλλάδος κατὰ τὸν τελευταῖον παγκόσμιον πόλεμον καὶ ἐπὶ τούτου βασίζονται αἱ ἐδαφικαί μας διεκδικήσεις, ἐν τούτοις οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ δὲν ἐκλήθησαν νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὸ Στράτευμα, διὰ νὰ ἀναλάβωσιν ὡς ἦτο δίκαιον, ὡς ἦτο ὀρθόν, ὡς ἦτο ἐπιβεβλημένον τὴν διοίκησιν τοῦ Στρατεύματος, δὲν ἐκλήθησαν λέγω τὰ ἀνώτατα αὐτὰ στελέχη τὰ ὁποῖα μετ’ εὐσυνειδησίας ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των πρὸς τὴν Πατρίδα ἀλλ’ ἀπὸ τὴν ἀναλαβοῦσαν μετὰ τὸ Δεκεμβριανὸν κίνημα Κυβέρνησιν τὴν ἀνασυγκρότησιν τοῦ Στρατοῦ, ἐλάχιστα μόνον ἐκ τῶν στελεχῶν τούτων ἐκλήθησαν νὰ ἀποτελέσουν τὰ ἀνώτατα στελέχη, τὰ πλεῖστα δὲ ἀνεκλήθησαν ἐξ ἐφεδρείας ἐκ τῶν ὁποίων ἐλάχιστα καὶ μόνον ἔχοντα συναίσθησιν τῶν καθηκόντων των, ἐπολέμησαν εἰς τὴν Ἀλβανίαν, τὴν Μακεδονίαν, τὴν Μέσην Ἀνατολήν, τὴν Τύνιδα καὶ τὴν Ἰταλίαν οἱ δὲ ἄλλοι εἶχον ὡς μοναδικὸν προσὸν τῆς ἀνακλήσεώς των ὅτι μετέσχον ὅλων τῶν κινημάτων.

§237ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀληθές.

§238Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Εἶναι ἀληθὲς καὶ θὰ σᾶς ἀναφέρω ὀνόματα. Μὴ μὲ προκαλῆτε. Ἀνεκλήθησαν μόνον καὶ μόνον διότι ὑπῆρξαν ἀρχηγοὶ καὶ ἡγέται τῶν διαφόρων ἐπαναστατικῶν κινημάτων, κινημάτων τὰ ὁποῖα ἐστρέφοντο κατὰ λαοπροβλήτων καὶ νομίμων Κυβερνήσεων. Εἶμαι ἀντικειμενικὸς καὶ δι’ αὐτὸ δὲν θέλω νὰ ὀνομάσω πρόσωπα, διότι ἔχω πρόχειρα ὅλα τὰ ὀνόματα, τὰ ὁποῖα εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς τὰ παραδώσω.

§239ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Οἱ ὁποῖοι ὅμως εἶναι ἀξιωματικοὶ ἄριστοι.

§240Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Ὅπως ὁ κ. Μπιτζάνης ὁ ὁποῖος δὲν πηγαίνει εἰς τὴν Λέσχην τῶν ἀξιωματικῶν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ μολονότι ἔφερε τὸ στέμμα εἰς τὸ μέτωπόν του καὶ ἐλάμβανε τὸν μισθόν του, ἐν τούτοις, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἐπήγαινε στὴν Λέσχη τῶν ἀξιωματικῶν εἰς τὴν Θεσσαλονίκης μόνο καὶ μόνο διότι δὲν ἠμποροῦσε νὰ βλέπῃ τὴν εἰκόνα τοῦ Βασιλέως. Ὁ Κύριος αὐτὸς εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ ἐπανέλθῃ εἰς τὸν Στρατὸν ἀλλ’ ἐπανῆλθε μολονότι ἦτο ἐκ τῶν δρασάντων εἰς τὸ κίνημα τοῦ 1935.

§241Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ὁ ὁποῖος ὅμως ἐπολέμησεν ὅσον κανείς.

§242ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτὸ κ. Συνάδελφε. Ὑπῆρξα Γενικὸς Γραμματεὺς τῆς Γενικῆς Διοικήσεως Μακεδονίας ἐπὶ ἕνα χρόνο καὶ τὸν εἶδον τὸν κ. Μπιτζάνην κατ’ ἐπανάληψιν. Αὐτὸ ποὺ λέγετε εἶναι ἀναληθέστατον.

§243Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Εἶναι ἀληθὲς διότι μοῦ τὸ εἶπον ἀξιωματικοὶ ἀνώτατοι μὲ τοὺς ὁποίους συνδέομαι καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον κανένα λόγον νὰ μὴ μοῦ εἴπουν τὴν ἀλήθειαν. Ἀλλ’ ἦτο φυσικὸν ἐφ’ ὅσον τὴν ἀναδιοργάνωσιν καὶ ἀνασυγκρότησιν τοῦ στρατοῦ ἀνέλαβεν ἡ μετὰ τὸν Δεκέμβριον σχηματισθεῖσα Κυβέρνησις ἡ ὁποία ἦτο δημοκρατική, νὰ φροντίσῃ νὰ δημιουργήσῃ στρατὸν ἀφωσιωμένον καὶ εἰς τὸ κόμμα, στρατὸν Δημοκρατικόν, διότι εἶχεν ὑπ’ ὄψει της τὰς ἐκλογὰς καὶ τὸ Δημοψήφισμα.

§244ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁμιλεῖτε περὶ δημοκρατικῶν ἀξιωματικῶν; Οἱ ἄλλοι ἦσαν τὰ 80%.

§245Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Ὁμιλῶ περὶ τῶν ἀνωτέρων καὶ ἀνωτάτων στελεχῶν. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου ἦτο Δημοκρατικός; Ὁ ὑπαρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου ἦτο Δημοκρατικός; Ὁ Γενικὸς Δ)ντὴς τοῦ Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν ἦτο Δημοκρατικός; Ὁ Διοικητὴς τῆς Στρατιωτικῆς Διοικήσεως Ἀθηνῶν ἦτο Δημοκρατικός; Ὁ Διοικητὴς τῆς Στρατιωτικῆς Διοικήσεως Θεσσαλονίκης ἦτο Δημοκρατικός;

§246Σ. ΣΑΒΒΙΔΗΣ. Μήπως νομίζετε, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ ὁ στρατὸς εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ ἐπηρεάσῃ τὰ φρονήματα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ ἕνα, ὁ ὁποῖος εἶναι Δημοκρατικὸς νὰ τὸν μεταβάλῃ;

§247Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Ἐὰν εὑρισκώμεθα εἰς οἷαν κατάστασιν εὑρισκόμεθα, ὅπως ἐτόνισα ἐν ἀρχῇ τῆς ἀγορεύσεώς μου, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν ἀνάμιξιν τοῦ στρατοῦ εἰς τὰ πολιτικὰ πράγματα τῆς χώρας, διότι δὲν θὰ εἴχαμεν τὰ ἐπανειλημμένα κινήματα, δὲν θὰ εἴχαμεν τὰ ἐπανειλημμένα κινήματα εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν, τὰ ὁποῖα ἐκράτησαν μακρὰν τῆς Πατρίδος του τὸν στρατόν, ὁ ὁποῖος ἡτοιμάζετο νὰ ἔλθῃ νὰ ἀπελευθερώσῃ τὴν Πατρίδα. Δὲν θὰ εἴχομεν τὸ κίνημα τοῦ 1935. Δὲν θὰ εἴχομεν τὸ κίνημα τοῦ 1925, τὸ ὁποῖον ἐπίσης ἀπεμάκρυνεν τοῦ στρατεύματος μεγάλον ἀριθμὸν ἀξιωματικῶν, διότι ἐπανεστάτησαν κατὰ τῆς Πατρίδος καὶ δικαίως ἀπεμακρύνθησαν. Δὲν θὰ εἴχωμεν τὴν Δικτατορίαν τοῦ Παγκάλου τὸ 1926 καὶ οὕτω καθεξῆς. Καὶ ὅλα αὐτὰ τὰ ἐζήσαμε καὶ τὰ γνωρίζομεν.

§248Γ. ΜΕΛΑΣ. Ἐλησμονήσατε ἕνα κεφαλαιῶδες γεγονός, ἐνῷ ὅλα τὰ ἄλλα ἀνεφέρθησαν μὲ τόσην ἱστορικὴν ἀκρίβειαν, τόσα ἀτυχῆ συμβάντα, στρατιωτικὰ κινήματα εἰς τὴν χώραν. Μίαν ἄλλην ἡμερομηνίαν, τὴν 4ην Αὐγούστου 1936, ὁπότε ὑπηρετῶν ἐνόρκως, ὡς ὅλοι ἐθεωρούσαμεν, στρατὸς ἐν τῷ συνόλῳ του, ἔστησεν τὰς πυραμίδας του εἰς τὰ Παλαιὰ Ἀνάκτορα. Αὐτὸ ἦτο κίνημα ἢ ὄχι;

§249Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Δὲν ἔκαμε κίνημα ὁ στρατός.

§250Γ. ΜΕΛΑΣ. Ἐὰν ὄχι αἱ λέξεις ἔχουν χάσει τὴν ἔννοιάν των.

§251Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Δὲν ἐπρόκειτο περὶ κινήματος στρατιωτικοῦ διὰ τὴν κατάλυσιν τῶν ἀρχῶν. Δὲν εἶχον δικαίωμα νὰ ἀναμιχθοῦν εἰς τὴν πολιτικήν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Ἡ 4η Αὐγούστου, ὡς ὀρθῶς παρετήρησεν ἀξιότιμος συνάδελφος πρὸ ἡμερῶν, ὠφείλετο εἰς τὸ γεγονὸς τῆς χρεωκοπίας τοῦ πολιτικοῦ κόσμου καὶ εἰς τὴν σύμπραξιν τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὸ σύμφωνον Σκλάβαινα. Δὲν ἐστασίασεν ὁ Ἑλληνικὸς στρατός, δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ στασιάσῃ. Ἦτο Ἐθνικὸς στρατός.

§252Γ. ΜΕΛΑΣ. Κατέλυσεν ὁ Ἐθνικὸς στρατὸς τὸ πολίτευμα. Τὸ χειρότερον ἐξ ὅλων τῶν κινημάτων ποὺ ἔγιναν εἰς τὴν ἀτυχῆ ἱστορίαν τῶν τελευταίων ἐτῶν ἀπὸ στρατιωτικῆς ἀπόψεως.

§253Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Οἱ κατηγορούμενοι ἐμφανίζονται ὡς κατήγοροί μας. Σεβασθέντες τὴν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἀνήλθομεν εἰς τὴν ἐξουσίαν. Μόνον ἡ παράταξις αὐτὴ (δεικνύει πρὸς τὴν Ἀριστερὰν) δὲν ἐσεβάσθη ποτὲ τοὺς νόμους. Ὁμιλῶ πάντοτε ὑπὲρ τοῦ Συντάγματος, ὅταν εὑρίσκεται ἐκτὸς τῆς ἀρχῆς, ἐνῷ ὅταν εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀρχὴν ὅλα τὰ γράφει εἰς τὰ παλιά της τὰ παπούτσια. (Χειροκροτήματα, γέλωτες).

§254ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος ἐστήριξε τὸν Μεταξᾶ κ. συνάδελφε;

§255Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Σᾶς ἀπήντησα. Τὸ κόμμα τὸ δικό μας ἐτέθη ἐν διωγμῷ ὑπὸ τοῦ Μεταξᾶ.

§256Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ποῖος ἔδωσεν ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὸν Μεταξᾶν;

§257Χ. ΛΑΔΑΣ. Ὅλοι ἐκεῖνοι ποὺ βγῆκαν βουλευταὶ καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ βγαίνουν κάθε 15 χρόνια.

§258Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε Κουλουμβάκη ὅλοι πλὴν τοῦ Γ. Παπανδρέου.

§259Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐγὼ ἐννοῶ ποῖοι ἔδωσαν ψῆφον ἐμπιστοσύνης οὐσιαστικῆς. Ποῖοι εἶπον μερικοὺς λόγους ὡς συνήθως, δὲν ἠσχολήθην περὶ τούτου.

§260Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ὥστε ὅταν ἐδόθη ψῆφος ἀρνήσεως καὶ κατεψηφίσθη ἡ Κυβέρνησις εἶναι λόγοι κ. Κουλουμβάκη; Εἶναι μία ἐξαίρεσις μοναδικὴ εἰς τὰ κοινοβουλευτικὰ χρονικά.

§261Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἦτο Δευτέρα, ἐὰν ἦτο Τρίτη θὰ ἐγένετο τὸ ἀντίθετον. (Γέλωτες). Κύριοι συνάδελφοι χωρὶς καμμίαν ἀμφιβολίαν, διὰ νὰ γίνῃ ἡ 4η Αὐγούστου ὑπῆρχεν ἕνας σύνδεσμος 11 ὑποστρατήγων, ἀλλ’ ἐπίσης χωρὶς καμμίαν ἀμφιβολίαν, διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν 4ην Αὐγούστου ἔπρεπε νὰ ὑπάρξῃ ἡ χρεωκοπία τοῦ πολιτικοῦ κόσμου ἡ ὁποία ἔδιδεν ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα).

§262Χ. ΛΑΔΑΣ. Ὅποιος ἀκούει τὸν Κουλουμβάκην νομίζει ὅτι ἡ χρεωκοπία συνεχίζεται ἀκόμη.

§263Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Βεβαίως ἐξ αἰτίας σας. (Χειροκροτήματα, γέλωτες, κωδωνοκρουσίαι). Ἀνέγνωσα τὰ ἐπίσημα πρακτικά. Ἐδώσατε ψῆφον ἐμπιστοσύνης.

§264ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ρήτωρ νὰ συνεχίσῃ.

§265Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἰς ὅλα τὰ Κοινοβούλια τοῦ κόσμου γίνονται διακοπαί, διότι αἱ διακοπαὶ καὶ αἱ διαφωνίαι διαφωτίζουν τὰς διανοίας καὶ τονώνουν τοὺς χαρακτῆρας. (Χειροκροτήματα).

§266Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, προερχομένη ἐκ τοῦ λαοῦ, καὶ τούτου ἐκπροσωποῦσα τὴν θέλησιν, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παρίδῃ τὴν ἐπιτακτικὴν ἀξίωσιν, ὅπως ὁ στρατὸς καταστῇ ὄργανον τοῦ Κράτους μὲ μοναδικὸν προορισμὸν τὴν προστασίαν καὶ τὴν ἐξασφάλισιν τῶν πολιτῶν ἐκ τῶν ἐσωτερικῶν καὶ ἐξωτερικῶν κινδύνων. Δι’ αὐτὸ καλῶς ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις, τόσον δι’ ὅσα προηγουμένως ἀνέφερα, ὅσον καὶ δι’ ὅσα ἐκ τῆς προηγουμένης διαλογικῆς συζητήσεως ἄλλου συναδέλφου μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀρκαδίας συναδέλφου ἐξήχθησαν, ὅτι ἀξιωματικός, καταδικασθεὶς καὶ ἐγκλεισθεὶς εἰς συρματοπλέγματα ἐν τῇ Μ. Ἀνατολῇ, ἔτυχεν χάριτος καὶ ἐπανῆλθεν προαχθεὶς εἰς ὑποστράτηγον. Ἑπομένως ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις ὅλους αὐτούς, καθ’ οἱονδήποτε τρόπον, νὰ τοὺς ἀπομακρύνῃ τοῦ στρατεύματος διὰ νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν τάξιν καὶ διὰ νὰ κατορθώσῃ νὰ ὀργανώσῃ διὰ νομοθετικῶν μέτρων, ἅτινα θὰ προσαγάγῃ, τὸν στρατὸν τὸν Ἐθνικόν, ὁ ὁποῖος θὰ ἀνήκῃ εἰς σύμπαν τὸ Ἔθνος καὶ οὐχὶ εἰς τὸ κόμμα, ὅπως συνέβαινε μέχρι σήμερον. (Χειροκροτήματα).

§267ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὰ θεωρεῖα μέχρι πότε θὰ συμμετάσχουν εἰς τὴν συζήτησιν;

§268Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Γιατὶ δὲν τοὺς καλεῖτε νὰ κατέβουν νὰ μᾶς κάνουν παρέα.... (Ὁ κ. Πρόεδρος συνιστᾷ ἡσυχίαν εἰς τὰ θεωρεῖα δηλῶν ὅτι θ’ ἀναγκασθῇ νὰ διατάξῃ τὴν ἐκκένωσιν).

§269ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαντούβαλος ἔχει τὸν λόγον.

§270Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐγεννήθη τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον εἶναι εἰς ὅλους γνωστόν. Ἔχω ὑποχρέωσιν καὶ καθῆκον, ὡς στρατιωτικός, ἀλλὰ καὶ ὡς ἀνήκων εἰς Στρατιωτικὴν οἰκογένειαν, ἡ ὁποία κατὰ καιροὺς ἀπὸ παλαιόθεν μέχρις ἐσχάτων, ἄφθονον ἔδωσεν εἰς τὴν Πατρίδα τὸ αἷμα μὲ τὰ καλλίτερα αὐτῆς μέλη, νὰ ἐκφέρω τὴν γνώμην μου ἐπὶ τοῦ στρατιωτικοῦ ζητήματος. Τὸ στρατιωτικὸν εἶναι ἕνα ζήτημα ἀκανθῶδες πολύπλοκον καὶ δύσκολον. Θὰ εἶναι δὲ μεγάλη ἡ ὑπηρεσία ποὺ θὰ προσφέρουν πρὸς τὴν Πατρίδα ὅσοι ἐξ ὑμῶν τὴν πονοῦν καὶ θέλουν νὰ ζήσῃ μέσα εἰς τὸν νοῦν τους καὶ τὰ στήθη ὑπεράνω ἀπὸ τὸ ἀτομικόν των κομματικὸν συμφέρον ὅλων αὐτῶν νὰ εἶναι τὸ συμφέρον τῆς Πατρίδος. Τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα πρέπει τελειωτικῶς νὰ λυθῇ, δὲν ἐπιτρέπεται καμμία ἀναβολή· διότι θὰ εἶναι μία γάγγραινα. Ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ παραμείνουν εἰς τὸ στράτευμα, ἂν δὲν εἶναι οἱ καταλληλότεροι καὶ οἱ καλλίτεροι καὶ οἱ ἱκανώτεροι, ἀπὸ ἀπόψεως χαρακτῆρος καὶ ἐπαγγελματικῆς ἱκανότητος, θὰ δηλητηριάζουν τὸ στέλεχος τοῦ στρατεύματος καὶ δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν ποτὲ ἡ Πατρίς μας, ὑπὸ τὰς σημερινὰς κρισίμους περιστάσεις, μὲ τὴν αὔξησιν τῶν αἱμοχαρῶν καὶ ἐπιβούλων γειτόνων της, νὰ δημιουργήσῃ πραγματικὸν Ἐθνικὸν στρατόν, τὸν ὁποῖον πάντες ποθοῦμεν. Τὸ ἱστορικὸν ἀπὸ ὅλους τοὺς προλαλήσαντας τὸ ἐμάθαμεν. Περισσότερα κινήματα, κύριοι, διὰ νὰ εἴμεθα εἰλικρινεῖς, ἔχει ἡ ἰδική σας παράταξις. Ἔχει καὶ ἡ ἰδική μας παράταξις εἰς τὸ παρελθόν της καὶ ἴσως νὰ δημιουργήσῃ τοιαῦτα καὶ μελλοντικῶς, διότι σεῖς δὲν τὸ ἐπήρατε μονοπώλιον. Εἴπαμεν νὰ θέσωμεν τελείαν καὶ παῦλαν. Τὸ συμφέρον τῆς Πατρίδος ἀπαιτεῖ ὅπως ἀποκτήσωμεν Ἐθνικὸν στρατὸν καὶ ὄχι στρατὸν διὰ τὰ πολιτικά μας συμφέροντα καὶ νὰ μᾶς ἀναγάγῃ εἰς τὴν ἀρχήν. Ὁ στρατὸς αὐτὸς πρέπει νὰ εἶναι ἀκομμάτιστος. Πρέπει νὰ ἀποτελῆται ἀπὸ τὸ ὑλικὸν ἐκεῖνο τὸ ἐξαίρετον, τὸ ὁποῖον μέσα εἰς τὰ στήθη του καὶ εἰς τὸ νοῦν δὲν θὰ ἔχῃ τίποτε ἄλλο παρὰ μόνο τὴν Πατρίδα καὶ ὅταν ἐχθροὶ αἱμοχαρεῖς καὶ ὕπουλοι θελήσωσι νὰ ἐπιτεθοῦν καὶ νὰ καταλάβουν ὑπούλως τὸ ἱερὸν τῆς πατρίδος ἔδαφος, οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι δὲν θὰ πρέπει νὰ σκέπτωνται τὸ σαρκίον των οὔτε τὴν οἰκογένειάν των, ἀλλὰ θὰ πρέπῃ νὰ εἶναι πραγματικοὶ ἥρωες καὶ λέοντες καὶ νὰ γνωρίζουν νὰ χύνουν τὸ αἷμα των διὰ τὸ μεγαλεῖον τῆς Πατρίδος. Εἰς τὰς κρισίμους αὐτὰς στιγμὰς ἡ Πατρίς μας τοιούτων ἀξιωματικῶν ἔχει ἀνάγκην. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ὅλοι, ὅσοι εἴμεθα στρατιωτικοί, ἐκάμαμεν τὸ καθῆκον μας σἂν πραγματικοὶ στρατιῶται καὶ ἐτιμωρήθημεν διὰ τὰ φρονήματά μας καὶ ἐτέθημεν καὶ εἰς φυλακὰς καὶ εἰς ἐξορίαν καὶ εἰς ἀπόταξιν. Δὲν μνησικακοῦμεν ἐκείνους ποὺ μᾶς ἔβαλαν, διότι οὐδόλως μᾶς ἐγνώριζον. Μνησικακοῦμεν ὡρισμένους, οἱ ὁποῖοι οὐδέποτε, κύριοι, ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκον των. Ἡ μόνη των ἱκανότης ἦτο νὰ εὑρίσκουν ποῖον κόμμα θὰ ἔλθῃ εἰς τὴν ἀρχὴν καὶ πρὸ 15–20 ἡμερῶν, ὅπως κανεὶς κάθε ἑβδομάδα ἀλλάσσει τὰ ἐσώρουχά του, ἔτσι καὶ αὐτοὶ ἤλλασσον τὰς πολιτικάς των πεποιθήσεις. Καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ ἦσαν οἱ χειρότεροι, ἦσαν ἡ γάγγραινα ἡ πραγματική. Τὸν συνάδελφον κύριον Μανέταν τὸν εἶχον Μέραρχόν μου καὶ τότε μοῦ συνέβη ἓν ἐπεισόδιον. Ὁ Διοικητής μου μὲ ἐτιμώρησεν δι’ εἰκοσαημέρου φυλακίσεως καὶ ὅταν ἐπῆγα εἰς τὸν Μέραρχόν μου, βλέπω, ὅτι ἔχεις δίκαιον, μοῦ εἶπεν. Ἀλλὰ τὶ νὰ κάμω τὸ δίκαιον, εἰς τὸν στρατὸν ἀποδίδεται ἀναλόγως τῶν ἐπωμίδων. Θέλομεν στρατὸν καὶ στελέχη, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποδίδουν τὸ δίκαιον εἰς τοὺς ὑπ’ αὐτούς, εἴτε εἰς τὰ στελέχη τοῦ στρατοῦ, τὰ ὁποῖα ἔχουν νὰ διοικήσουν, ἀναλόγως τῆς στρατιωτικῆς ἱεραρχίας, τὴν δικαιοσύνην καὶ οὐχὶ ἀναλόγως τῶν ἐπωμίδων, ἀλλ’ ἡ δικαιοσύνη ἡ στρατιωτικὴ πρέπει ν’ ἀποδίδεται ἀναλόγως τῆς πράξεως καὶ τοῦ στρατιωτικοῦ παραπτώματος ποὺ θὰ ὑποπέσῃ ὁ ἀξιωματικός. Κύριοι συνάδελφοι, σᾶς ἐξορκίζω. Τὸ ζήτημα τὸ στρατιωτικὸν δὲν εἶναι παρονυχίς εἶναι ζήτημα σπουδαιότατον, διότι εἰς τὰ στελέχη ἐκεῖνα ποὺ θὰ μείνουν, θὰ παραδώσωμεν τοὺς νέους ἀξιωματικούς, καὶ δὲν πρέπει μὲ τὰ φῶτα τους, μὲ τὸν ἐσωτερικόν του, ἄνθρωπον καὶ τὰ αἰσθήματά τους, μὲ τὰς συμπαθείας των καὶ τὰς πολιτικὰς ἐπιδιώξεις, νὰ καταστήσουν καὶ τὰ στελέχη αὐτὰ ἐπιβλαβῆ διὰ τὸ μέλλον. Τὸν συνάδελφον καὶ στρατηγὸν κ. Μανέταν, τὸν ἤθελον νὰ εἶναι, ὅπως ἦτο πάντοτε, ὡς στρατηγὸς δικαιότερος εἰς τὴν κρίσιν του. Διότι ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, τοῦ ἱεροῦ κατηγορεῖ κανείς, ὀσάκις δὲν ἔχει πράξει κανένα ἀδίκημα, ὀσάκις ὅμως συνέβαλεν καὶ αὐτός, μὲ τὸ ἀξίωμα τὸ ὁποῖον ἡ Πολιτεία τοῦ ἔδωσε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατηγορῇ, τὸν νῦν συνάδελφόν του, ὅτι δὲν ἐπετέλεσεν τὸ καθῆκον του, μὲ τὸ νομοθέτημα τὸ ὁποῖον ἔφερεν, ὅτι ἔκαμε κακὴν χρῆσιν τοῦ Ὑπουργικοῦ αὐτοῦ ἀξιώματος. Εἶναι γνωστόν, ὅτι εἰς τὸ Συμβούλιον τὸ ὁποῖον κατηρτίσθη, ἂν πάρωμεν, κύριοι τὰ φρονήματά τους, εἶναι δύο μὲ τρεῖς. Ἑπομένως, δὲν ἔκαμε καμμίαν πρᾶξιν κομματικήν. Τώρα ἐὰν θέλητε, ἐγὼ δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω ὀνόματα. Διηύθυνα, κύριοι, τὸ Νοσοκομεῖον Διακομιδῆς, καὶ ὅπως εἶπα καὶ προχθὲς μὴ μὲ ἀναγκάσητε νὰ ἀναφέρω ὀνόματα. Διηύθυνα τὸ Νοσοκομεῖον Ἰωαννίνων, καὶ ἐζήτησα μόνος μου νὰ πάω νὰ προσφέρω τὰς ὑπηρεσίας μου κ. Ντεντιδάκη, καίτοι ἐπλήγην προσφάτως. Εἶδον ὅτι θὰ ὑποδουλωθῶμεν, καὶ ἐπροτίμησα καλύτερα ἀπὸ τὴν ὑποδούλωσιν νὰ πάω καὶ ἐγὼ ἐκεῖ ἐπάνω νὰ προσφέρω, τὰς ὑπηρεσίας μου, εἴτε νὰ μείνω καὶ ἐγὼ εἰς τὰ βουνὰ τῆς Ἀλβανίας, διὰ νὰ μὴ ἴδω τὴν ὑποδούλωσιν τῆς Πατρίδος μας. Κύριοι, ὅσα εἶδαν τὰ μάτια τὰ δικά μου, ὡς Διευθυντοῦ Νοσοκομείου, οὐδενὸς ἐξ ὑμῶν τὰ εἶδαν. Ἑπομένως ἐδῶ ἔχομεν ὑποχρέωσιν καὶ καθῆκον, ὅπως σᾶς εἶπα καὶ προχθές, νὰ μὴ κάμωμεν χρῆσιν ὀνομάτων, διότι ἂν κάμωμεν χρῆσιν ὀνομάτων, αὐτὸ θὰ ἔχῃ ἐπίδρασιν εἰς ὅλην τὴν στρατιωτικὴν οἰκογένειαν, διότι, τὸ στρατιωτικὸν ἀξίωμα εἶναι ἑνιαῖον, δὲν εἶναι κεχωρισμένον. Ἕνας ἀξιωματικὸς διαπράττει τὸ ἔγκλημα, καὶ τὸ ἔγκλημα ἀντανακλᾷ εἰς ὁλόκληρον τὴν οἰκογένειαν τῶν ἀξιωματικῶν. Τὸ ἐζήτησα αὐτὸ καὶ ἀπὸ τὴν μίαν παράταξιν καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην. Εἶπαν: Διατὶ νὰ κλείσωμεν τὶς πόρτες; Ὑπάρχει ἀνάγκη, κύριοι ὅπως σᾶς εἶπα ὁ κ. συνάδελφος Μανέτας, ἀνέφερε 2 ὀνόματα. Ἐγὼ ἔχω πολλά! Ὄχι πολλὲς χιλιάδες, ἀλλὰ αὐτὰ ποὺ ἔχω δὲν πρέπει οὔτε νὰ λεχθοῦν, διότι, μέσα ἐδῶ εἶναι οἱ φίλοι, καὶ ὅλοι ποῦ πιστεύουν εἰς τὴν ἰδέαν τῆς Πατρίδος. Εἶπον λοιπόν, ἐπειδὴ καὶ ἐλάχιστοι ἀξιωματικοί, ἂν ὑπῆρχον εἰς τὸ Ἀλβανικὸν Μέτωπον καὶ δὲν ἔκαμαν τὸ καθῆκον των, δὲν εἶναι πρέπον νὰ ὀνομασθοῦν, καὶ αὐτοὶ ἐδῶ μέσα, διὰ νὰ δώσωμεν ὅπλα εἰς τοὺς ἐχθροὺς τῆς Πατρίδος μας, διὰ νὰ τὰ ἐκμεταλλευθοῦν τὰ κόκκαλα τῶν ἡρώων μας ποὺ εἶναι ἐκεῖ ἐπάνω καὶ θὰ ἤθελον, κύριοι συνάδελφοι, ὅλη ἡ Βουλὴ νὰ ἐπήγαινεν εἰς τὸν λόφον τοῦ Καλπακίου ποὺ εὑρέθη τὸ πρῶτον τμῆμα μὲ ἕνα τάγμα καὶ μὲ τὸν ἡρωϊκόν του ταγματάρχην μόνον καὶ μὲ δύο πυροβόλα, κατώρθωσεν ὁλόκληρον στρατιὰν τῶν Ἰταλῶν νὰ τὴν ρίψῃ εἰς τὰ ἕλη τοῦ Καλαμᾶ καὶ νὰ ἐπέλθῃ ὁ πρῶτος Ἑλληνικὸς θρίαμβος.

§271ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ξέρετε ὁ Διοικητὴς τοῦ Τμήματος ἐκείνου εἰς ποῖον πίνακα εἶναι; Νὰ σᾶς πῶ ἐγώ. Εἶναι εἰς τὸν πίνακα Βʹ.

§272Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Ὁ πίναξ Βʹ ἦτο τὸ στίγμα, καὶ παλαιότερον καὶ τώρα. Οἱ ἀξ)κοὶ χωρίζονται ἀναλόγως τῆς ἐπαγγελματικῆς ἀποδόσεως, τοῦ καθήκοντός των, ἂν ἔχουν τὸν ζῆλον καὶ τὴν ἐπίδοσιν των εἰς τὸ ἐπάγγελμα, διὰ τὸ ἦθος καὶ διὰ τὰ στρατιωτικὰ προσόντα, καὶ τὸ Συμβούλιον ποὺ τοὺς κρίνει εἰς τὴν κατάταξιν αὐτήν, πρέπει νὰ τοὺς κατατάσσῃ εἰς προακτέους καὶ μὴ ἀξ)κοὺς ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ, δι’ ἐξαιρέτους πράξεις καὶ ὄχι εἰς πίνακας Αʹ. καὶ Βʹ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θέλω περισσότερον νὰ σᾶς ἀπασχολήσω, ἀλλὰ σᾶς ἐξορκίζω μὲ ἐκείνους ποὺ ἐχάσαμε καὶ δὲν ἔχασε μόνον ἡ οἰκογένειά μου, ἀλλὰ ἔχασαν καὶ πολλαὶ ἄλλαι οἰκογένειαι, καὶ ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν καὶ τὸ καθῆκον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ὑπενθυμίσω μίαν παράλειψιν. Πρέπει νὰ γίνῃ μιὰ ἑορτὴ Ἐθνικὴ εἰς τὸ Παναθηναϊκὸν Στάδιον καὶ ἐκεῖ θὰ καλέσωμεν ὅλους τοὺς πληγωμένους ποὺ ἔχασαν τὰς προσφιλεῖς των ὑπάρξεις καὶ ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ Κράτους θὰ πάῃ νὰ τοὺς σφίξῃ τὸ χέρι, θὰ εἶναι μιὰ ἠθικὴ ἱκανοποίησις διὰ τὰς πονεμένας αὐτὰς ψυχάς, διὰ τοὺς πονεμένους αὐτοὺς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι, ἴσως οἰκονομικῶς ὑποφέρουν μὲ τὴν γλίσχρον αὐτὴν σύνταξιν ἀλλ’ ἠθικῶς, ψυχικῶς δὲν ἐφάνη τὸ Κράτος πουθενά. Ἡ ἑορτὴ αὐτὴ νὰ καθιερωθῇ ἐτησία, διὰ νὰ μπορέσῃ νὰ εἶναι ὁ καθρέπτης διὰ τὰς μελλούσας γενεάς, ὅτι οἱ Κυβερνῶντες, οἱ ἑκάστοτε, δὲν θὰ ξεχάσουν τοὺς ἥρωας, οὔτε ἐκείνους ποὺ ἔπεσαν διὰ τὸ μεγαλεῖον τῆς Πατρίδος. (Χειροκροτήματα).

§273ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μητσόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§274Δ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, δὲν πρόκειται νὰ ἀπασχολήσω πολὺ ὑμᾶς, διότι τὸ θέμα ἔχει σχεδὸν ἀπὸ πολλὰς πλευρᾶς ἐξετασθῆ. Τὸ στρατιωτικὸν αὐτὸ θέμα εἶναι ἀπὸ τὰ θέματα ἐκεῖνα ποὺ χρειάζονται προσοχὴν καὶ ἀντικειμενικότητα, διὰ νὰ εἶναι καὶ ὠφέλιμον εἰς τὸ ἀποτέλεσμα ἰδιαιτέρως διὰ τὸν στρατόν, δὲν πρέπει δὲ ἀπὸ τὴν Βουλὴν αὐτὴν νὰ ἐξέρχωνται φράσεις καὶ λόγια τὰ ὁποῖα συνήθως βλάπτουν τὰ θεμέλια τοῦ στρατεύματος τὰ ὁποῖα τώρα ἀνοικοδομοῦνται καὶ τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἐνισχύωνται ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, τοὐλάχιστον, διὰ μιᾶς ἐνισχύσεως καὶ διὰ μιᾶς ἐμπιστοσύνης (χειροκροτήματα). Ἑπομένως, κύριοι, θὰ ἀπασχοληθῶ ὀλίγον μόνον μὲ τὸ παρελθόν, ἀλλὰ χωρὶς νὰ μνημονεύσω καταστάσεις αἱ ὁποῖαι εἶναι ὑπεύθυνοι οὔτε ἄλλο τι ποὺ βαρύνει ὡρισμένους ἡγέτας ἢ ἰθύνοντας τοῦ παρελθόντος. Ἕνα μόνον ἔχω νὰ τονίσω, ὅτι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐξάρωμεν τὸ ἔργον, τὸ βαρύ, τὸ ὁποῖον ἀνέλαβεν ἡ Ἀγγλικὴ Ἀποστολὴ ἡ ὁποία διὰ τῆς προσπαθείας της καὶ τῶν κόπων της τῶν μεγάλων προσέφερε τὴν μεγίστην τῶν ὑπηρεσιῶν εἰς τὴν Πατρίδα μας, διὰ τῆς διοργανώσεως καὶ ἐκπαιδεύσεως τοῦ στρατοῦ μας. Οἱ ἀξιωματικοί, κύριοι βουλευταί, ξέρετε πολὺ καλά, ὅτι δὲν εἶναι ὑπεύθυνοι ὅλων τῶν ἀνωμαλιῶν αἱ ὁποῖαι συνέβησαν εἰς τὴν Πατρίδα μας. Οἱ ἀξιωματικοὶ πράγματι εὑρέθησαν διῃρημένοι πολιτικῶς, οἱ ἀξιωματικοὶ ὅμως αὐτοί, ὅταν παρουσιάσθη ἡ μεγάλη ἀνάγκη νὰ ὑποστηρίξουν τὴν Πατρίδα τους καὶ νὰ πολεμήσουν δι’ αὐτήν, εὑρέθησαν ἀγκαλιασμένοι καὶ εἰς τὴν δόξαν καὶ εἰς τὸν θάνατον καὶ ἂν ἐκεῖνοι ποὺ εὐθύνονται διὰ τὴν διαίρεσιν τοῦ σώματος τῶν ἀξιωματικῶν εἶναι οἱ ἑκάστοτε πολιτικοὶ ἡγέται, ὁ στρατὸς ἐπετέλεσε πάντοτε τὸ καθῆκον του καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ ἦσαν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὡδήγησαν τὰ τμήματά των μέσα εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις καὶ ἐκεῖνοι ὅπου ἐδόξασαν τὴν Ἑλλάδα καὶ ἔγραψαν τὴν νέαν ἱστορίαν τῆς Πατρίδος. Ἑπομένως, δὲν πρέπει νὰ γίνῃ ὡρισμένη μνεία ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι καὶ ἂν ὑπέπεσαν εἰς ὡρισμένα σφάλματα, ἐν τούτοις εἰς τὸ ἐνεργητικόν των ἔχουν πολὺ μεγάλας ὑπηρεσίας. Δι’ αὐτό, δὲν θὰ ἤθελον ποτὲ ἐδῶ ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς νὰ ἐκφράζηται δυσπιστία πρὸς ὡρισμένους ἀξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι καὶ σήμερον ἀκόμη εἶναι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ στρατεύματος. Αἱ ἀνωμαλίαι αὐταὶ αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργήθησαν μέσα εἰς τὴν Πατρίδα μας ἐκ τῆς διαιρέσεως τῶν ἀξιωματικῶν, αὐταὶ αἱ ἀνωμαλίαι, κύριοι, ἐκράτησαν ἐπὶ πολλὰ ἔτη εἰς τὰς διοικητικὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου μὲ σωροὺς ἀναφορῶν καὶ παραπόνων καὶ προσφυγῶν. Δὲν ἐλύθησαν, δυστυχῶς, πολλὰ ζητήματα τῶν στρατιωτικῶν, τὰ ὁποῖα ὀφείλοντο δυστυχῶς εἰς τὰς κρατούσας ἑκάστοτε περιστάσεις καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λυθοῦν αὐτὰ τὰ ζητήματα, ἐφ’ ὅσον πλέον ἔχουν χρονίσει. Ἐκεῖνο ποὺ προέχει μᾶλλον, εἶναι νὰ ἴδωμεν ἂν αἱ ἀδικίαι ποὺ ἔγιναν προσφάτως εἶναι δυνατὸν νὰ διορθωθοῦν καὶ νὰ ἀποδοθῇ τὸ δίκαιον καὶ μία ἀπὸ τὰς μεγαλειτέρας ἀδικίας αἱ ὁποῖαι ἔγιναν εἰς τὸν στρατόν, εἶναι οἱ πίνακες Α καὶ Β. Οἱ ἐφευρέται αὐτῶν τῶν πινάκων, ἀναμφισβητήτως, θὰ ἤθελον νὰ παρασημορηθοῦν, διότι οὐδέποτε ὑπῆρξαν πίνακες Β. Ὑπάρχει μία κατάστασις διαθεσιμότητος ἀξιωματικῶν εἰς τὴν ὁποίαν ἐπήγαιναν ἀξιωματικοὶ πλεονάζοντες, ἀλλ’ ἀξιωματικοὶ κατὰ σειρὰν τῆς ἐπετηρίδος καὶ ὄχι κατ’ ἐπιλογήν. Ἑπομένως, αὐτὸς ὁ πίναξ, ὁ πίναξ Β, ἀποτελεῖ τὴν μεγαλειτέραν ἀδικίαν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τὸ μόνον παράπονον ποὺ ἐκφράζουν ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν καὶ παντοῦ, εἶναι, ὅτι εὑρέθησαν εἰς τὸν πίνακα Β, τρόπον τινά, ἐξευτελισμένοι, μὴ δυνάμενοι νὰ φέρουν τὴν στολήν των, διότι δὲν ἔπταισαν εἰς τίποτε καὶ ἐπολέμησαν ὑπὲρ τῆς Πατρίδος των. Αὐτὸς ὁ πίναξ ἢ ἔπρεπε νὰ καταργηθῇ διὰ μιᾶς μονοκονδυλιᾶς, ὄχι μόνον ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν, διότι ἡ κρίσις ποὺ γίνεται δι’ ἕνα ἀξιωματικὸν εἶναι, πρωτίστως ἡ ὑπηρεσία ποὺ προσέφερεν εἰς τὸ μέτωπον. Δὲν χρειάζονται πολλὰ πράγματα. Εἷς ἡγήτωρ μιᾶς μικρᾶς ἢ μεγάλης ὁμάδος, ἐκεῖνος ποὺ ὀργάνωσε τὸ τμῆμα του, ἐκεῖνος ποὺ ἐξεπαίδευσε τὸ τμῆμα του, ἐκεῖνος ποὺ ὡδήγησεν εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις τὸ τμῆμα του, ἐκεῖνος ποὺ παρέμεινε καὶ εἶχεν ἐπιτυχίας καὶ κατὰ τὴν σύμπτυξιν καὶ κατὰ τὴν Γερμανικὴν εἰσβολὴν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τὰ συντάγματά των, συντεταγμένα, τὰ ἔφεραν ὀπίσω, αὐτοὶ οἱ ἀξιωματικοί, δὲν ἠξεύρω πόσοι, πολλοὶ πάντως, εὑρίσκονται εἰς τὸν πίνακα Β. Δὲν ἠξεύρω τί ἄλλο χρειάζεται περισσότερον νὰ ἔχῃ ἕνας ἀξιωματικὸς ἀπὸ τὸ νὰ θεωρηθῇ, ὅτι ἐξετέλεσε τὸ καθῆκον του πρὸς τὴν Πατρίδα. Οὐδεὶς ἄλλος χαρακτηρισμὸς εἶναι, κύριοι, ἐκτὸς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι συνειργάσθησαν μὲ τὸν ἐχθρόν, διὰ τοὺς ὁποίους θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρξουν στρατοδικεῖα νὰ τοὺς καταδικάσουν καὶ διὰ τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ τελῇ ἐν γνώσει τὸ κοινόν, νὰ γνωρίζῃ δηλαδὴ ποῖοι ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν, λησμονήσαντες τὴν πεῖναν καὶ τὴν δυστυχίαν τοῦ λαοῦ, προσέφερον ὑπηρεσίας εἰς τὸν ἐχθρὸν δι’ ἰδιοτελεῖς σκοπούς. Ἑπομένως, κύριοι, αὐτὸς ὁ πίναξ Β εἶναι ὁ πλέον ἁμαρτωλός, εἶναι ὁ πλέον ἄδικος πίναξ ἀπὸ τοὺς ὑπάρχοντας. Ἀλλὰ μήπως, κύριοι, ἠμποροῦμεν, λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψει τὸν πίνακα Β, νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι καὶ εἰς τὸν πίνακα Α εἶναι ὅλοι οἱ ἀριστεῖς ἀξιωματικοί, εἶναι οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι προσέφερον θετικὰς ὑπηρεσίας, πολεμικὰς ὑπηρεσίας; Αὐτό, κύριοι, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὸ εἴπωμεν μὲ βεβαιότητα. Ἄν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν σύνταξιν τοῦ πίνακος Β ἀναμφισβητήτως θὰ πρέπει νὰ ἀπογοητευθῶμεν ἀπὸ τὸ ὅλον αὐτὸ ἔργον. Ἑπομένως, εἶναι ζήτημα δικαίου, εἶναι ζήτημα ἠθικῆς, εἶναι ζήτημα ἠθικῆς ἀμοιβῆς τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν νὰ καταργηθοῦν τόσον ὁ πίναξ Β ὅσον καὶ ὁ πίναξ Α καὶ νὰ γίνῃ μία ἀναθεώρησις αὐτῶν τῶν πινάκων παρὰ μιᾶς Ἐπιτροπῆς, παρ’ ἑνὸς Συμβουλίου, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ συμμετάσχουν καὶ ἀντιπρόσωποι ἀκόμη τοῦ Κοινοβουλίου. Διότι, κύριοι, ὁ ἀξιωματικὸς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπομακρυνθῇ ἀπὸ τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ δι’ οἱονδήποτε ἄλλον λόγον, ἀλλ’ οὐδέποτε θὰ ἀνεχθῇ νὰ ἀποπεμφθῇ ἀπὸ τὰς τάξεις τοῦ στρατεύματος, ὅταν φέρῃ μάλιστα καὶ τὴν σφραγῖδα μιᾶς ὑπηρεσίας θετικῆς ἐν τῷ μετώπῳ. Αὐτὸ εἶναι τὸ μεγαλύτερον κακόν, αὐτὸν εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον τὸν θίγει καὶ τὸν τυραννεῖ καθ’ ἑκάστην. Ἐάν, κύριοι, θέλομεν πραγματικὰ νὰ ἀποκτήσωμεν στρατόν, πρέπει ἡμεῖς οἱ ἴδιοι, οἱ πολιτικοὶ γενικῶς, νὰ ἀπομακρύνωμεν τὸν στρατὸν ἀπὸ τὴν πολιτικήν. Καὶ θὰ τὸν ἀπομακρύνομεν ἐὰν ἀκόμη καὶ δὲν τὸν συναντοῦμεν ποτὲ παρὰ μόνον νὰ τὸν βλέπωμεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν του. Εἰς τὸ παρελθόν, δυστυχῶς, ἡ πολιτικὴ ἐνεφιλοχώρησεν εἰς τὸν στρατὸν καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ ἀπεμακρύνθησαν ἀπὸ τὰ κύρια ἔργα των. Ἡ πολιτικὴ οὐδέποτε τοὺς ὡδήγησεν εἰς τὸ καθῆκον των, ἀλλὰ τοὺς ἐχρησιμοποίησε πάντοτε διὰ πολιτικοὺς σκοπούς, διὰ διάφορα κινήματα καί, ἄν θέλετε ἀκόμη περισσότερον, ὡς κομματάρχας κατὰ τὰς ἐκλογάς! Αὐτά, κύριοι, τὰ ἔζησα καὶ τὰ ἠξεύρω. Ἤμην ἴσως μεταξὺ τῶν ὀλίγων, οἱ ὁποῖοι παρέμειναν εἰς τὸ στράτευμα χωρὶς νὰ ἀνήκω οὔτε εἰς τὴν μίαν, οὔτε εἰς τὴν ἄλλην πλευράν.

§275ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ εἰς τὸ τέλος κατέληξες νὰ ἀνήκῃς εἰς μίαν.

§276Δ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξετέλουν πάντοτε, κύριοι, τὸ καθῆκον μου καὶ ἀναμφισβητήτως, ἴσως ὑπέστην καὶ ἐγὼ μερικὰ κτυπήματα εἰς τοὺς διαφόρους βαθμούς. Ἀλλὰ πρὸ τοῦ καθήκοντος καὶ τοῦ συμφέροντος τῆς Πατρίδος, δὲν ἀπεμακρύνθην ποτέ. Ἐπειδή, λοιπόν, ἔζησα εἰς τὸν στρατὸν καὶ τὸν γνωρίζω πολὺ καλά, θὰ ἤθελα, κύριοι, νὰ μὴ θίγωμεν μερικὰ ἴσως γεγονότα, τὰ ὁποῖα εἶναι πολὺ δυσάρεστα. Κάποτε ἕνας ἀνώτερός μου, μοῦ ἔλεγε: Διατί, κ. συνταγματάρχα, δὲν κάμνεις θεωρίαν περὶ τοῦ πολιτεύματος; Καὶ τοῦ εἶπα, ὅτι τὰ πολιτεύματα δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ διὰ τῆς θεωρίας ἑνὸς ἀτόμου νὰ δημιουργηθῶσι μέσα εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ λαοῦ· αὐτὰ σφυρηλατοῦνται καὶ γίνονται κτῆμα τοῦ κόσμου, ποτὲ ὅμως διὰ τῆς ὑποβολῆς καὶ τῆς βίας. Ἕνας ἄλλος, εὑρισκόμενος ἐν τῷ μετώπῳ τῆς Μ. Ἀσίας ἕνα παιδὶ ἐξαιρετικό, ἕνας λοχαγὸς ἄριστος ἀπὸ τὴν Κρήτην, τοῦ ὁποίου δὲν θὰ λησμονήσω ποτὲ τὴν γενναιότητα, μοῦ ἔλεγεν εἰς μίαν στιγμὴν παύσεως τῆς μάχης: Κύριε Ταγματάρχα, ἐγὼ θὰ προσφέρω τὸν ἑαυτόν μου θυσίαν ὑπὲρ τῆς Πατρίδος, ἀλλὰ δὲν θὰ ἀμειφθῶ διότι δὲν εἶναι εἰς τὴν Ἀρχὴν τὸ πολιτικὸν κόμμα πού ἤθελα ἐγώ. Καὶ τὰ ἔλεγεν αὐτὰ ἐνῷ εἶχε ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην εἰς ἐμέ, ὅτι δὲν θὰ τὸν ἠδίκουν. Ἀλλὰ βλέπετε, κύριοι, ἕνα λοχαγὸν νεώτατον, μὲ μόρφωσιν, παλληκάρι, μὲ ἐκτέλεσιν καθήκοντος, νὰ ἵσταται, τὴν στιγμὴν τῆς μάχης, καὶ νὰ λέγῃ ὅτι δὲν θὰ ἀμειφθῇ—καὶ ἂν ἀκόμη θυσιασθῇ—διότι δὲν ἦτο τὸ κόμμα εἰς τὴν Ἀρχήν. Αὐτὰ εἶναι, κύριοι, τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλουν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀπομακρύνῃ τὸν στρατὸν ἀπὸ τὴν πολιτικήν. Πρέπει νὰ τὸ θελήσωμεν ὅμως αὐτὸ ὅλοι μας. Μᾶς παρέχεται μία εὐκαιρία σήμερον, ὁπότε ἀναδιοργανοῦται ὁ στρατὸς ἐπὶ νέων θεμελίων καὶ ἔχομεν, ἐπὶ πλέον, μίαν Στρατιωτικὴν Ἀποστολήν, πρὸς τὴν ὁποίαν πρέπει πάντοτε νὰ στρέφωμεν εὐγνώμονα τὰ βλέμματα. Πρέπει, ἑπομένως, νὰ γίνῃ κάτι μέσα εἰς τὸν στρατόν. Εἶναι ἀδύνατον, κύριοι, νὰ μὴ ὑπάρξουν καὶ παρακινούμενοι, εἶναι ἀδύνατον φυσικῶς νὰ μὴ ὑπάρξουν. Ἀλλά, κύριοι, μὴ θέλετε ποτὲ νὰ ὑποστῇ ὁ ἀξιωματικὸς αὐτός, ὁ ὁποῖος ἐπὶ τριάκοντα ἔτη ὑπηρετεῖ τὴν Πατρίδα, τὴν δυστυχίαν καὶ τὴν πεῖναν, συρόμενος εἰς τὸν δρόμον μὲ ἕνα κομμάτι ψωμί, τὸ ὁποῖον δὲν παίρνει σήμερον ὁ συνταξιοῦχος. Αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ καταλάβῃ καλὰ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία. Ἄν θελήσωμεν νὰ κάμωμεν αὔριον μίαν ἐθελουσίαν ἔξοδον εἰς τοὺς ἀξιωματικούς, πρέπει νὰ ἱκανοποιήσωμεν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ 40 χρόνια ὑπηρέτησαν τὴν Πατρίδα καὶ νὰ μὴ λέγωμεν, ὅτι δὲν ἐργάζονται οἱ ἀπόστρατοι καὶ ἑπομένως δὲν πρέπει νὰ παίρνουν τίποτε. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι, στρατηγοὶ 60 ἐτῶν καὶ πλέον νὰ μένουν νηστικοὶ καὶ ἀνυπόδητοι μὲ 160.000 δραχμὰς τὸν μῆνα—αὐτὴ εἶναι ἡ ἀνωτάτη σύνταξις τῶν 550)ο τὴν ὁποίαν παίρνει σήμερα ἕνας ἀντιστράτηγος. Μὴ θέλετε, ἑπομένως, νὰ δημιουργήσωμεν μίαν ἄλλην κατάστασιν, νὰ πετάξωμεν τοὺς ἀξιωματικοὺς εἰς τὸν δρόμον. Ὄχι! Φροντίσατε, κύριοι, καὶ ὅλοι μαζὶ νὰ ὑποστῶμεν θυσίας. Νὰ ὑποστῇ θυσίας καὶ ὁ ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικός, νὰ ὑποστῇ θυσίας ὅλος ὁ κόσμος, ἀλλὰ νὰ δώσωμε ψωμὶ εἰς τὸν ἀξιωματικὸ καὶ νὰ τὸν καταστήσωμεν ὑπερήφανον, ὥστε νὰ βγῇ ἔξω μὲ τιμὴν καὶ ὄχι ὡς συνέβαινεν εἰς τὸ παρελθόν. Ἐπὶ τριάκοντα πέντε χρόνια μεταξὺ τῶν 100 ἐξερχομένων ἀξιωματικῶν μόνον ἕνα 5%, κύριοι, ἐξήρχετο λόγῳ ὁρίου ἡλικίας, οἱ ἄλλοι ἐξήρχοντο βίαια ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι, νὰ παρίδωμεν αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Μὴ θέλετε νὰ δημιουργήσωμεν χειροτέραν κατάστασιν ἀπ’ ὅ,τι εἶναι. Νὰ μείνουν οἱ ἀξιωματικοὶ ὅλοι ὄχι εἰς πίνακας Β ἢ Α, ἀλλὰ εἰς μίαν διαθεσιμότητα καὶ νὰ μὴ πετάξωμεν εἰς τὸν δρόμον ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκον των πρὸς τὴν Πατρίδα. Καὶ ἓν ἄλλο, κύριοι. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι οἱ παλαιοὶ στρατιωτικοί, ἐκτὸς τοῦ ὅτι εἶναι ἐν ἁμαρτίαις, ἔζησαν καὶ φέρουν εἰς βάρος των ὅλα τὰ κακά, τὰ ὁποῖα ἐδημιούργησε μία τριακονταετία, καὶ ἀπὸ τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ ἀποξενωθοῦν. Πρέπει, ἑπομένως, νὰ κάμωμεν νέον κόσμον, νὰ ἀνοίξῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τὰς πύλας τῶν Σχολῶν καὶ νὰ εἰσαγάγῃ διπλασίους ἀπὸ ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἔχει καθορίσει διὰ τὰς Στρατιωτικὰς Σχολάς. Νὰ βγοῦν νέοι ἀξιωματικοί, οἱ δὲ παλαιότεροι, οἱ ὁποῖοι εἶναι βεβαρυμένοι μὲ τὰς παλαιὰς ἁμαρτίας, αὐτοί, ἀναμφισβητήτως, μὲ ἕνα, δύο, τρία χρόνια θὰ ἀπομακρυνθοῦν ἀπὸ τὰς τάξεις τοῦ στρατεύματος. Δὲν ἔχω, κύριοι, νὰ προσθέσω τίποτε ἄλλο, διότι, ὁ,τιδήποτε καὶ ἂν λεχθῇ, τὸ θέμα εἶναι ἐξηντλημένον. Σᾶς παρακαλῶ νὰ δημιουργήσωμεν στρατὸν ἐθνικόν, στρατὸν μακρὰν τῆς πολιτικῆς, στρατὸν μακρὰν τῆς πολιτειακῆς καταστάσεως, ἐθνικὸν στρατὸν ἀντάξιον τοῦ προορισμοῦ του. (Χειροκροτήματα).

§277ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θεοδωρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§278Α. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, δοκιμάζω αἴσθημα ἰδιαιτέρας συγκινήσεως καὶ ὑπερηφανείας, διότι εἰς τὸ τέμενος τῆς ἐλευθερίας ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ τούτου βήματος ἐμφανίζομαι τὸ πρῶτον, προκειμένου νὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὸ ζήτημα τὸ στρατιωτικόν, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὰς βάσεις τοῦ οἰκοδομήματος τοῦ Κράτους τοῦ ὠργανωμένου. Δὲν πρόκειται νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ πολύ. Τὰ ληφθέντα μέτρα, τὰ ὁποῖα εἰσηγήθη ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργός, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω κατ’ ἀρχήν, ὅτι προὐκάλεσαν πλῆγμα εἰς τὸ αἴσθημα τὸ λαϊκόν, διότι μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ κριθοῦν ὡς ἀκατάλληλοι, ὡς ἀνεπαρκεῖς, ὡς ἀνίκανοι, συμπεριλαμβάνονται καὶ οἱ στρατηγοὶ τῆς νίκης, οἱ σκαπανεῖς καὶ δημιουργοὶ τῆς ἐθνικῆς ὑπερηφανείας, καὶ τῆς ἐθνικῆς τιμῆς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅμως γενικῶς κρίνοντες τὰ κυβερνητικὰ μέτρα ἐπὶ τοῦ στρατιωτικοῦ ζητήματος, ὀφείλομεν νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι ἦσαν ἥκιστα ἐξυπηρετικὰ τοῦ πολιτικοῦ συμφέροντος τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἶναι ἀπὸ πάσης ἀπόψεως ὀρθὰ καὶ χρήσιμα, διότι διὰ τῶν ληφθέντων τούτων μέτρων διευκολύνεται ἡ ἄνοδος πρὸς τὴν ἱκανότητα καὶ καταλύεται ἡ τροχοπέδη τῆς ἀρχαιότητος, ἡ ὁποία συνθλίβει πᾶσαν ἱκανότητα. Αἱ ἐπικρίσεις τοῦ ἀξιοτίμου κ. βουλευτοῦ ἐξ Ἀρκαδίας κατὰ τῶν ληφθέντων μέτρων τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἐντελῶς ἀδικαιολόγητοι. Λέγει, ὅτι δῆθεν πολλὰ δικαιώματα μετεβιβάσθησαν εἰς τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον, δικαιώματα τὰ ὁποῖα ἀνῆκον εἰς τὸ Σῶμα τῆς Ἐθνικῆς ἡμῶν ἀντιπροσωπείας. Ἀλλὰ κύριοι οὐδεὶς δύναται νὰ γνωρίζῃ καλύτερα τὰ ζητήματα τὰ στρατιωτικὰ ἀπὸ τοὺς φυσικοὺς ἡγήτορας τοῦ στρατεύματος, ἑπομένως ἔπρεπε νὰ διαφυλάξωμεν τὸν στρατιωτικὸν ὀργανισμὸν ἀπὸ τὰς ἐπεμβάσεις τῆς πολιτικῆς, διότι οἱ ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ στρατεύματος, οἱ ἐπιμελούμενοι διὰ τὴν διοίκησιν αὐτοῦ, αὐτοὶ καὶ διὰ τὰ στελέχη εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζουν ποῖοι εἶναι τὰ καλύτερα καὶ ἱκανώτερα περισσότερον οἱουδήποτε ἄλλου. Ἐπικρίνων ἐπίσης ὁ ἀξιότιμος κύριος, ἐπερωτῶν τὴν Κυβέρνησιν, εἶπε ὅτι, ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς ἀντικατάστασιν τῶν στελεχῶν ὅλων τοῦ Ἀλβανικοῦ πολέμου. Εἶναι φυσικὸν τὰ πάντα νὰ ἀλλάξουν, τὰ πάντα νὰ ἀντικατασταθοῦν, ἦτο δὲ ἀπολύτως ἐπιβεβλημένη ἡ ἀντικατάστασις αὕτη, διότι ὡρισμένοι ἀξιωματικοί, ἰδίως εἰς τὸ σῶμα τῆς ἀεροπορίας, ἀπεδείχθησαν κατὰ τὰς προσφάτους χαλεπὰς περιστάσεις τῆς πατρίδος μας, ἀπεδείχθησαν ἐπιλήσμονες τοῦ καθήκοντος τὸ ὁποῖον εἶχον καὶ ἐπολιτεύθησαν κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος ἐζημίωσε τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα καὶ ἠμαύρωσε τὴν αἴγλην καὶ τὴν δόξαν τὴν ὁποίαν εἶχον οἱ προκάτοχοί των ἐκ τοῦ προσφάτου Ἀλβανικοῦ ἔπους. Παρίσταται ἄδικος ἡ ἐπίκρισις τοῦ ἐπερωτῶντος βουλευτοῦ, διότι ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ βλάβῃ τῶν πολιτικῶν της συμφερόντων ἐπενέβη νὰ διορθώσῃ ἀτασθαλίας καὶ σφάλματα, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο ἐπὶ τῶν προκατόχων Κυβερνήσεων, διότι αἱ προκάτοχοι Κυβερνήσεις ἀπὸ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς ἱκανοποιήσεως προσωπικῶν φίλων τοὺς ὁποίους εἶχον εἰς τὸ στράτευμα, προέβησαν εἰς προαγωγάς, αἱ ὁποῖαι ἀντενδείκνυνται εἰς τὸ στράτευμα. Αὐταὶ φέρουν τὴν εὐθύνην τῆς δημιουργίας τῶν δύο πινάκων, διὰ τῶν ὁποίων διῄρεσαν τὸ στράτευμα εἰς δύο πτέρυγας, ὡσεὶ νὰ ἐπρόκειτο περὶ ἐμπορευμάτων. Πλεῖστοι ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι παρὰ πᾶσαν ἔννοιαν δικαίου εἶχον καταταχθῆ εἰς τὸν πίνακα Β, προσέφυγον εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας καὶ ἐδικαιώθησαν παρ’ αὐτοῦ. Παρὰ τῶν προκατόχων Κυβερνήσεων, εἶχεν ἀνατεθῆ ἡ κρίσις εἰς ἀξιωματικούς, μέλη τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου, οἱ ὁποῖοι δὶς εἶχον μείνει στάσιμοι, εἰς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι εἶχον μηνυθῆ ἐπὶ ἐγκαταλείψει θέσεως καὶ δι’ ἄλλας πράξεις ἥκιστα συμβιβαζομένας πρὸς τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ στρατιωτικοῦ ἀξιώματος. Εἶναι καὶ κατὰ τοῦτο ἀβάσιμος ἡ κατηγορία τοῦ ἐπερωτῶντος, ὅτι τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἀπήρτισαν τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον εἶναι πρόσωπα, τὰ ὁποῖα συνηργάσθησαν εἰς τὸ ΣΑΝ καὶ τὸ ΡΑΝ. Ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα λέγονται, διότι δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ τὸ βεβαιώσω ἀπολύτως, πρόκειται περὶ ἑνώσεων ἀξιωματικῶν, αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργήθησαν εἰς τὸ παρελθὸν καὶ ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος, διὰ νὰ προασπίσουν τὸ συμφέρον τῆς Ἑλλάδος καὶ ὄχι ὀργανώσεων, ὡς ἐκεῖναι εἰς τὰς ὁποίας κατὰ τὸ παρελθὸν ἀνεμείχθη ὁ ἐπερωτῶν καὶ αἵτινες ἀπέβλεπον εἰς τὴν βιαίαν ἀνατροπὴν καὶ κατάλυσιν τῆς ἐννόμου τάξεως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ φέρωνται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς γεγονότα, τὰ ὁποῖα καθάπτονται ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι κατέχουν ἀνωτάτας θέσεις εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἱεραρχίαν. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις κρίνῃ ὀρθόν, δύναται εἰς δημοσίαν συζήτησιν νὰ δώσῃ τὰς ἐξηγήσεις τὰς ὁποίας κρίνει ἀναγκαίας πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ἐπαναλαμβάνω, κύριοι, ὅτι ἐδημιουργήθη δυσάρεστον συναίσθημα ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι ἀπεμακρύνθησαν διὰ τῶν ληφθέντων παρὰ τῆς Κυβερνήσεως οἱ δημιουργοὶ τῆς προσφάτου Ἑλληνικῆς νίκης καὶ ὅτι ὁ τρόπος αὐτὸς ἦτο τὰ μέγιστα σκληρὸς διὰ τοὺς ἀνωτάτους καὶ κατωτέρους ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι προσέφεραν ὑψίστας ὑπηρεσίας πρὸς τὴν Πατρίδα καὶ ἀντὶ ἄλλης ὀφειλομένης ἀνταμοιβῆς ἀπομακρύνονται τοῦ στρατεύματος ἐγκαταλειφθέντες καὶ παραγνωρισθέντες........ Καὶ νὰ μὴ ἀπομακρυνθοῦν ἐκ τοῦ στρατεύματος ἐγκαταλειφθέντες καὶ παραγνωρισθέντες καὶ ἀντιμετωπίζοντες τὸ πρόβλημα τῆς συντηρήσεως, ἀφοῦ δὲν προβλέπεται μάλιστα διὰ τοῦ νομοθετικοῦ του διατάγματος, ἡ οἰκονομικὴ αὐτῶν ἐνίσχυσις, ὥστε νὰ δυνηθοῦν νὰ ἐξασφαλίσουν μίαν ζωὴν ὅπως προσήκει εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἠνάλωσαν τὰ πάντα διὰ τὴν πατρίδα. Πρέπει λοιπὸν νὰ προβλεφθῇ μείζων οἰκονομικὴ ἐνίσχυσις καὶ ἀρωγὴ τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν. Ἐπίσης διὰ τῶν αὐτῶν νομοθετικῶν μέτρων ἔπρεπε νὰ δοθῶσιν ὡρισμέναι ὁδηγίαι, ὅσον ἀφορᾷ, τὴν κρίσιν τῶν ἀνωτέρων καὶ κατωτέρων στελεχῶν. Ἰδιαιτέρως δὲ νὰ ληφθοῦν μέτρα δι’ ἐκείνους τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι προσέφεραν ὑπηρεσίας εἰς τὰς ὀρδὰς τοῦ προδοτικοῦ ΕΛΑΣ, διότι ἐν γνώσει τῆς ἀντεθνικῆς ἀποστολῆς, ἐν γνώσει τοῦ ἐγκληματικοῦ ἔργου, τὸ ὁποῖον τὸ ΚΚΕ διὰ τῶν ἐνόπλων σωμάτων τοῦ ΓΛΑΣ εἶχεν ἀναλάβει, προσέφερον οὗτοι ἐλαφρᾷ τῇ καρδίᾳ τὰς ὑπηρεσίας των ἐπὶ βλάβῃ τῶν συμφερόντων τῆς Πατρίδος. Ἔπρεπε ἀκόμη νὰ ὑποδειχθῇ διὰ τῶν Νομοθετικῶν Διαταγμάτων, ὡς κριτήριον, ἡ ἐν πολέμῳ ἱκανότης τῶν ἀξιωματικῶν, ἡ ἐν Μ. Ἀνατολῇ διαγωγή των, ἡ συμπεριφορά των κατὰ τὴν ἐν Γερμανίᾳ ὁμηρίαν των καὶ ἐν γένει ἡ συμπεριφορά των κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὑπὸ γενικωτέρας ἀπόψεως κρίνων τὰ νομοθετικὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι διανοίγεται μία ὁδὸς διὰ τὸν Ἑλληνικὸν στρατόν, ἡ ὁποία ἀσφαλῶς θὰ ἀγάγῃ εἰς ὁπωσδήποτε εὐτυχέστερον μέλλον διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν συμφερόντων τῆς πατρίδος. (Χειροκροτήματα).

§279ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καράμπελλας ἔχει τὸν λόγον.

§280Ν. ΚΑΡΑΜΠΕΛΛΑΣ. Ὁ θεῖος Πλάτων, κύριοι βουλευταί, ὁ ὁποῖος ἐδίδαξε τὰς αἰωνίους ἀρχὰς καὶ μεγάλας ἀληθείας, αἱ ὁποῖαι καὶ σήμερον διέπουν καὶ καθοδηγοῦν τὴν πεπολιτισμένην ἀνθρωπότητα, εἰς τὸ σύγγραμμά του, ἡ «Πολιτεία» διακρίνει τὴν κοινωνίαν εἰς τάξεις. Εἰς τὴν τάξιν τῶν Κυβερνητῶν καὶ εἰς τὴν τάξιν τῶν πολεμιστῶν, τὴν ὁποίαν περιβάλλει μὲ ἰδιαιτέραν στοργὴν καὶ αἴγλην, διότι αὐτὴ ἀποτελεῖ τὴν βάσιν τῆς ὑπάρξεως τῆς Πολιτείας καὶ στηρίζει τήν ζωὴν κάθε Πολιτείας, κάθε Ἔθνους. Ἡ τάξις τῶν πολεμιστῶν εἶναι ὁ Ἑλληνικὸς Στρατός, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξεν ἀνέκαθεν ἡ ζωὴ τῆς Ἑλλάδος. Ὁ Ἑλληνικὸς Στρατός, ὁ ὁποῖος εἰς τὸν Μαραθῶνα, τὰς Πλαταιὰς καὶ τὰς Θερμοπύλας ἀπέδειξε καὶ ἐβροντοφώνησεν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς διδάσκει τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὰ μεγάλα ἰδανικὰ τῆς ἀνθρωπότητος, μάχεται γι’ αὐτὰ κατὰ τῶν βαρβάρων καὶ νικᾷ. Εἶναι ὁ ἴδιος Ἑλληνικὸς Στρατός, ὁ ὁποῖος εἰς τὴν Ἀλβανίαν ἔδωσε νέους Μαραθῶνας, νέας Πλαταιάς, νέας Θερμοπύλας καὶ ἔκαμεν ὁλόκληρον τὸν πεπολιτισμένον κόσμον νὰ βροντοφωνήσῃ, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι καὶ παραμένει ἀμετάβλητος καὶ αἰωνία, μάχεται διὰ τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἀνθρωπότητος καὶ τὰ μεγάλα ἰδανικὰ καὶ νικᾷ. Ὁ Ἑλληνικὸς Στρατὸς ὅμως ὑπέστη πλήγματα, πλήγματα τὰ ὁποῖα τὸν ἔκαμαν πρὸς στιγμὴν νὰ χάσῃ τὴν αἴγλην του καὶ ἡ πτῶσίς του ἐκείνη, ἡ πρόσκαιρος, ἐκινδύνευσε νὰ σημάνῃ τὴν πτῶσιν καὶ τῶν ὀνείρων τῆς φυλῆς μας. Γνωρίζομεν τὰ τραγικὰ γεγονότα τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν καὶ ἠκολούθησαν τὴν αἴγλην τῆς Ἀλβανίας, τὰ γεγονότα τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, τὰ ὁποῖα γνωρίζει πλέον ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, ὁ ὁποῖος γνωρίζει καὶ τοὺς ἐνόχους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι καταξεκουρέλιασαν τὴν αἴγλην τῆς Ἀλβανίας, διότι εὑρέθησαν πολιτικοὶ ἀρχηγοί, οἱ ὁποῖοι διεκήρυξαν, ὅτι ὁ Στρατὸς πρέπει νὰ βουλεύεται καὶ ὁ Στρατὸς ἐβουλεύθη, κύριοι βουλευταί, καὶ εἴδομεν τοὺς ἡρωϊκοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς Ἀλβανίας νὰ συλλαμβάνωνται ἀπὸ τοὺς Μεγάλους Συμμάχους μας καὶ νὰ κλείνωνται εἰς τὰ συρματοπλέγματα καὶ εἰς τὰ σιδερένια κλουβιά, δίκην ἀγρίων θηρίων, καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ λογοδοτήσουν καὶ θὰ τιμωρηθοῦν διὰ τὰ κατὰ τοῦ Ἔθνους ἐγκλήματά των. Ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς διὰ τῆς πρώτης ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς του, βροντοφωνεῖ, ὅτι θέλει στρατόν, ὁ ὁποῖος θὰ αἰσθάνεται τὸν παλμὸν τῆς Ἑλλάδος, ὁ ὁποῖος θὰ κλείνῃ εἰς τὴν ψυχήν του τὴν Ἑλλάδα. Θέλει στρατόν, ὁ ὁποῖος θὰ κλείνῃ τ’ αὐτιὰ εἰς οἱονδήποτε ἀρχηγὸν ὁ ὁποῖος θά διακηρύξῃ ὅτι ὁ Στρατὸς βουλεύεται (Χειροκροτήματα). Θέλομεν Στρατὸν ἑλληνικόν. Θέλομεν ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι θὰ κλείνουν εἰς τὴν ψυχήν των τὴν Ἑλλάδα καὶ μόνον τὴν Ἑλλάδα. Δὲν ἠμποροῦν νὰ φοροῦν τὴν τιμίαν στολὴν τοῦ Ἕλληνος ἀξιωματικοῦ, ὅσοι πιστεύουν δῆθεν εἰς διεθνιστικὰς θεωρίας καὶ διακηρύσσουν ἀναίσχυντα δημοσίᾳ εἰς τὰ κέντρα ὅτι οἱ Βούλγαροι εἶναι ἀδελφοί μας καὶ δικαιοῦνται νὰ κατέλθουν εἰς τὸ Αἰγαῖον καὶ νὰ μολύνουν τὰ ἱερὰ χώματα τῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Θράκης καὶ τὰ δοξασμένα νερὰ τοῦ Αἰγαίου. Εἰς ὅλας τὰς προεκλογικὰς συγκεντρώσεις μία ἠκούετο φωνή: «Μεγάλη Ἑλλάδα», «Ἑλληνικὸς Στρατὸς» καὶ «Ἑλληνικὸν Κράτος». Ἡ Κυβέρνησις, ἡ προελθοῦσα ἀπὸ τὰς ἐλευθέρας ἐκλογὰς τῆς 31ης Μαρτίου 1946, ἀπὸ τὴν πανηγυρικὴν ἐκείνην ἐκδήλωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν ἔπεσεν θῦμα διαφόρων συνθημάτων, ὁ ὁποῖος δὲν παρεσύρθη, οὔτε ἀπὸ ὡραίους καλλιτεχνικοὺς καλοβαλμένους λόγους, οὔτε καὶ ἀπὸ τὰς θεωρίας διαφόρων ἄλλων, ἀλλ’ ἔβλεπεν ἐμπρός του μόνον τὴν πραγματικότητα καὶ ἔδωσε τὴν ψῆφον του εἰς τὴν παράταξιν ἐκείνην, ἡ ὁποία μέχρι σήμερον ἀπέδειξεν ὅτι γνωρίζει νὰ θυσιάζῃ τὰ κομματικά της συμφέροντα ὑπὲρ τῆς Πατρίδος, ἔχει ἱερὰν ὑποχρέωσιν ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ νὰ φτιάξῃ στρατὸν Ἑλληνικόν, ὄχι βουλευόμενον, ὁ ὁποῖος θὰ ἀνήκῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ μόνον τὴν Ἑλλάδα. Μὲ τὴν πρώτην ἐνέργειαν τῆς Κυβερνήσεως, ὁμολογοῦμεν, ὅτι ἐδοκιμάσαμεν ὅλοι, καὶ ἰδιαιτέρως ἡμεῖς οἱ νέοι βουλευταί, ἔκπληξιν καὶ πικρίαν, ἀλλὰ καὶ ὅτι ἐξετιμήσαμεν τὴν ψυχικὴν δύναμιν καὶ τὴν ἀνωτερότητα τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐπίκρανε φίλους της, ἐθυσίασε τὰ κομματικά της συμφέροντα, διὰ ν’ ἀρχίσῃ τὴν προσπάθειαν τῆς ἀναδημιουργίας τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ. Δὲν γνωρίζω τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα. Εἶμαι ἕνα παιδὶ τοῦ Λαοῦ, ποὺ μὲ ἐξέλεξεν ὁ Λαὸς διὰ νὰ συνεχίσω τὸν ἐθνικὸν ἀντικομμουνιστικὸν ἀγῶνα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ θὰ τὸν συνεχίσω. Ὁμολογῶ ὅμως, ὅτι ἡμεῖς οἱ νέοι βουλευταί, οἱ μὴ μεμυημένοι εἰς τὰ «κοινοβουλευτικὰ παλαιὰ ἔθιμα», ἐδοκιμάσαμεν κατάπληξιν, διότι μᾶς παρουσιάσθη τὸ ἐκπληκτικὸν δι’ ἡμᾶς, νὰ ἐλέγχεται ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶναι δοσίλογοι ἀπέναντι τοῦ Ἔθνους, δι’ ὅλα ὅσα ἔχουν λάβει χώραν εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν καὶ μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν. Ὁ γηραιὸς στρατηγός, κύριοι βουλευταί, καὶ ἐκπρόσωπος τῆς ἐν Ἀρκαδίᾳ μειοψηφίας....

§281ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶναι γηραιός, οὔτε στρατηγός, εἶναι Βουλευτής.

§282Ν. ΚΑΡΑΜΠΕΛΛΑΣ. Εἶναι στρατηγός, εἶναι καὶ γηραιός, ἐκτὸς ἐὰν θέλῃ νὰ τὸν κάνω νεαρόν, τοῦ χαρίζω, μάλιστα, καὶ τὸ ἐλιξήριον τῆς νεότητος... ὁ κ. ἐπερωτῶν, κύριοι βουλευταί, ὁ καὶ τελευταῖος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἐπερώτησε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν—τοῦ ὁποίου δὲν γίνομαι συνήγορος, καίτοι εἶμαι ἰδιαίτερος συμπολίτης του, διότι ἡ πολιτεία του ὑπῆρξεν ἀνέκαθεν γνωστὴ καὶ κατὰ τὴν κατοχήν, καὶ ἐν Ἑλλάδι καὶ ἐν τῇ Μέσῃ Ἀνατολῇ....

§283Χ. ΛΑΔΑΣ. Τίνος;

§284Ν. ΚΑΡΑΜΠΕΛΛΑΣ. Τοῦ νῦν Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, τοῦ κ. Μαυρομιχάλη. Ἐπερώτησεν, ἐπαναλαμβάνω, καὶ τὸν κατηγόρησεν, ὁ ἐπερωτῶν κ. ἐκπρόσωπος τῆς ἐν Ἀρκαδίᾳ μειοψηφίας, ὅτι ἔφθασεν μέχρι τοῦ σημείου νὰ λησμονήσῃ καὶ τὰς παραδόσεις τῆς οἰκογενείας τῶν Μαυρομιχαλαίων. Ὁ κ. ἐπερωτῶν εἶναι ὁ μόνος ἀναρμόδιος νὰ ἐλέγξῃ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, διὰ παραβάσεις καὶ μάλιστα κομματικὰς εἰς τὸν Στρατόν, διότι εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐκλώτσησε τὰς ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, διότι εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος δὲν ἐδέχετο καμμίαν ὑπόδειξιν. Εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος διὰ νὰ κερδίσῃ πέντε ἢ δέκα κομματικοὺς ψήφους μετέθετε καὶ τὸν τελευταῖον δεκανέα ἀπὸ τὴν Ροδόπην καὶ τὸν ἔφερεν εἰς τὸ Ταίναρον. Ὅταν ὅλα αὐτὰ εἶναι γνωστά, δὲν δυνάμεθα νὰ ἐρχώμεθα ἀπὸ τὸ Βῆμα τῆς Βουλῆς καὶ νὰ καταγγέλωμεν τὴν Κυβέρνησιν, διὰ μίαν πρᾶξιν, ἡ ὁποία σήμερον, ὅπως γνωρίζητε καλλίτερον ἐμοῦ, θὰ ἔχῃ σοβαρωτάτας συνεπείας διὰ τὸ Ἔθνος μας, διότι ἡ ὕπαρξις τοῦ Ἔθνους μας εἶναι συνυφασμένη μὲ τὴν δημιουργίαν ἱκανοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ. Ἐὰν ἡ Ἑλλὰς ἀποκτήσῃ Ἑλληνικὸν Στρατὸν θὰ ἐπιζήσῃ, ἐὰν δὲν ἀποκτήσῃ ἱκανὸν Ἑλληνικὸν Στρατὸν δὲν πρόκειται νὰ ἐπιζήσῃ. Καὶ ἐνῷ γνωρίζει ὅλην αὐτὴν τὴν κατάστασιν, ἀγωνίζεται νὰ δημιουργήσῃ ἐντυπώσεις καὶ νὰ ἐπιφέρῃ κακόν, κατηγορῶν τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι θέλει νὰ δημιουργήσῃ κομματικὸν Στρατόν, ἐνῷ γνωρίζει ποίας συνεπείας ἔχει τοῦτο ἔξω τῆς αἰθούσης ταύτης καὶ πρὸ παντὸς ἔξω τῶν συνόρων τῆς Ἑλλάδος. Ὁ κ. ἐκπρόσωπος τῆς ἐν Ἀρκαδίᾳ μειοψηφίας καὶ ἐπερωτῶν, κατήγγειλεν ὅτι ὑπάρχει κἄποιος σύνδεσμος εἰς τὸν Στρατόν, ὁ ΡΑΝ καί ὁ ΣΑΝ, τὸν ὁποῖον δῆθεν ὑποστηρίζει ἡ Κυβέρνησις, καὶ ὅτι ὁ σύνδεσμος οὗτος σκοπὸν ἔχει νὰ κηρύξῃ δικτατορίαν. Καταλαβαίνετε, κύριοι βουλευταί, ὅτι τοιαῦτα πράγματα καταγγελλόμενα ἀπὸ τὸ Βῆμα τῆς Βουλῆς, ἀπὸ ἄνθρωπον οἷος ὁ κ. ἐπερωτῶν, ὅστις ἦτο Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τῆς τελευταίας προεκλογικῆς Κυβερνήσεως, ἀποτελοῦν καταγγελίαν, ἡ ὁποία ἔχει μεγίστας συνεπείας, καὶ ὁ ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος καταγγέλλει αὐτὰ θέτει τὸν ἑαυτόν του ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ Ἔθνους. Καὶ ἐρωτῶ καὶ ἐγὼ τὸν κ. ἐκπρόσωπον τῆς ἐν Ἀρκαδίᾳ μειοψηφίας: Ὅταν εἶσθε Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἠρωτήθητε ἐπανειλημμένως, ἐὰν ὑπάρχῃ ὁ περίφημος ΡΑΝ καὶ ΣΑΝ, ἀπαντήσατε ὅτι οὐδὲν ἐγνωρίζατε διὰ τὴν ὕπαρξιν τοιούτων συνδέσμων. Σήμερον ὡς ἀντιπολίτευσις δὲν ἐδιστάσατε νὰ καταγγείλητε τοιαῦτα πράγματα ἀπὸ τὸ Βῆμα τῆς Βουλῆς καὶ νὰ δώσητε συνθήματα εἰς τοὺς Σλαυοκομμουνιστάς, διότι εἴδομεν τὴν ἑπομένην ν’ ἀναγράφηται, ὡς σύνθημα, μὲ μεγάλα γράμματα εἰς τὰ ἑλληνόφωνα ὄργανα τῆς Σλαυοκομμουνιστικῆς μειονότητος, ὅτι ὁ στρατὸς προπαρασκευάζει τὴν κατάργησιν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ μας Πολιτεύματος καὶ τὴν κήρυξιν δικτατορίας. Σᾶς ἐρωτῶ: ἔχουν συνεπείας καλὰς διὰ τὴν Ἑλλάδα, εἰς τὰς σημερινὰς περιστάσεις, τοιαῦτα πράγματα, καταγγελλόμενα ἀπὸ ἄνθρωπον ὡς ὑμεῖς, ὅταν τὰ λαμβάνουν ὡς σύνθημα οἱ Σλαυοκομμουνισταὶ διὰ νὰ δυσφημήσουν καὶ καταστρέψουν τὴν προσπάθειαν τῆς Ἑλλάδος πρὸς δημιουργίαν Ἑλληνικοῦ στρατοῦ;

§285Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Θέλετε νὰ σᾶς ἀπαντήσω;

§286Ν. ΚΑΡΑΜΠΕΛΛΑΣ. Σᾶς ἐρωτῶ καὶ ἀναμένω ἀπάντησιν.

§287Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Εἶναι προτιμότερον νὰ κρύβωμεν τὸ κεφάλι μας πίσω ἀπὸ τὸ δάκτυλο ἢ νὰ τὰ καταγγείλωμεν διὰ νὰ ληφθοῦν μέτρα;

§288Ν. ΚΑΡΑΜΠΕΛΛΑΣ. Ὅταν ὑπάρχουν νὰ τὰ καταγγέλωμεν. Ὅταν σεῖς, ὡς ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἐλέγατε πρὸ καιροῦ, ὅτι δὲν ὑπάρχουν καὶ σήμερον ὡς ἀντιπολίτευσις, λέγετε, ὅτι ὑπάρχουν, ἔχετε διπλῆν εὐθύνην. Ἢ ὁ σύνδεσμος ΡΑΝ καὶ ΣΑΝ ὑπῆρχεν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας, ὁπότε δὲν ἐλέγατε τὴν ἀλήθειαν καὶ ἔχετε τὴν εὐθύνην διότι δὲν ἐλάβατε τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα, ἢ δὲν ὑπῆρχε καὶ δὲν ὑπάρχει καὶ σήμερον, ὁπότε καταγγέλλετε πράγματα ἀνύπαρκτα καὶ ἔχετε καὶ δι’ αὐτὸ εὐθύνην.

§289Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Διὰ νὰ καταγγείλῃ κανεὶς ὡρισμένα πράγματα πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ ὡρισμένας ἀποδείξεις. Γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅτι αἱ μυστικαὶ ὀργανώσεις δὲν εἶναι τόσον ἀνόητοι, ὥστε νὰ βγαίνουν δημοσίᾳ καὶ νὰ διακηρύττουν τὰ πεπραγμένα. Ἐγώ, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, μὴ ἔχων καμμίαν καταγγελίαν, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εἰσαγάγω εἰς δίκην αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, μήτε ἤθελον νὰ δημιουργήσω σάλον διατάσσων, ἀνακρίσεις περὶ αὐτῶν, διότι ἐπρόκειτο περὶ ὀργανώσεως, ἥτις εἶχε δημιουργηθῆ ὡς ἐθνική. Σήμερον δὲν ἐζήτησα νὰ γίνῃ δίωξις τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, ὑπέδειξα ἁπλῶς εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι διὰ τῶν μέτρων ποὺ ἔλαβεν ὄχι μόνον δὲν ἀκολουθεῖ τοὺς νόμους, οἱ ὁποῖοι καθορίζουν ὡρισμένην διαδικασίαν, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει καὶ καμμία πιθανότης, ὅτι ἐκεῖνοι τοὺς ὁποίους ἔθεσεν ὡς ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ στρατοῦ, θὰ ἐργασθοῦν διὰ νὰ δημιουργήσουν ἕνα στράτευμα, τὸ ὁποῖον νὰ εἶναι πραγματικὸν ὄργανον τοῦ Ἔθνους. Καὶ μὲ ἠρώτησε διατί, καὶ τοῦ ἐξήγησα, ὅτι ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ στρατεύματος εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀρχηγοὶ τῆς ὀργανώσεως ΡΑΝ τὴν ὁποίαν ἐκπροσωποῦν ἐπισήμως καὶ ἑπομένως οὔτε ὑπάρχει ἀνάγκη ἀνακρίσεων.

§290Ν. ΚΑΡΑΜΠΕΛΛΑΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς λέγω. Ἀναγνωρίζετε, ὅτι ὑπῆρχε καὶ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας ἡ ὀργάνωσις, ἀλλὰ δὲν ἐλάβατε μέτρα, διότι ἦτο ἐθνικὴ ὀργάνωσις.

§291Θ. ΜΑΝΕΤΤΑΣ. Ἠμπορεῖ νὰ ἦτο Ἐθνικὴ ὀργάνωσις, ἀλλὰ δὲν ἔδειξε τὴν ἐθνικήν της προσπάθειαν πουθενά.

§292Ν. ΚΑΡΑΜΠΕΛΛΑΣ. Ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας ὑπῆρχεν ἡ ὀργάνωσις ΡΑΝ. Τὸ ἀναγνωρίσατε. Ἐγνωρίζατε τοὺς ἀξιωματικοὺς ποὺ ἦσαν εἰς αὐτήν. Ἀλλὰ δὲν ἠμπορούσατε νὰ λάβητε μέτρα, ἔστω καὶ τυπικῶς, σεῖς ποὺ διεπράξατε τοσαύτας καὶ τοιαύτας παρανομίας καὶ παρεμβάσεις; Σεῖς ποὺ κατεξευτελίσατε τὰς ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ Βʹ πίνακος; Σεῖς ποὺ μετεθέσατε δεκανέα ἀπὸ τὴν Ροδόπην εἰς τὸ Ταίναρον διὰ νὰ κερδίσητε 5 ἢ 10 κομματικοὺς ψήφους, δὲν ἠμπορούσατε νὰ λάβητε οὔτε τυπικὰ μέτρα. Καὶ καταγγέλητε σήμερον ἐπισήμως, ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, τὸν νῦν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ τὰ πράγματα αὐτά, διὰ τὰ ὁποῖα σεῖς ἔχετε εὐθύνας, ἐν γνώσει ὅτι δύνασθε νὰ βλάψητε;

§293Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Δὲν γνωρίζετε τὰ πράγματα.

§294Ν. ΚΑΡΑΜΠΕΛΛΑΣ. Τὰ γνωρίζω. Ἀλλ’ εἶναι ἡ ὥρα ἀκατάλληλος καὶ δὲν ἠμπορῶ νὰ κάμω περισσοτέραν χρῆσιν καὶ νὰ ἐπεκταθῶ, διότι ἄλλοι προλαλήσαντες, συνάδελφοι, τὰ εἶπον καὶ διότι φοβοῦμαι ὅτι θὰ κουράσω καὶ ἐγὼ τοὺς κ. συναδέλφους.

§295Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Παρεπέμφθησαν ὅλοι αὐτοὶ εἰς τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον, διότι, ἐπειδὴ δὲν ἠδύναντο νὰ ταχθοῦν εἰς τὸν πίνακα Αʹ ἔπρεπε νὰ ξαναπᾶνε εἰς τὸ Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον τοὺς κατέταξεν εἰς τὸν πίνακα Βʹ.

§296Ν. ΚΑΡΑΜΠΕΛΛΑΣ. Σεῖς, Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, Κυβερνήσεως μὴ προερχομένης ἀπὸ τὸν Λαὸν καὶ μὴ ἀντλούσης τὰ δικαιώματα ἀπὸ τὸν Λαόν, διεπράξατε παρεμβάσεις καὶ παρανομίας καὶ δὲν ἐσεβάσθητε τὰς ἀποφάσεις τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστηρίου, τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, διὰ κομματικοὺς λόγους, χάριν κομματικῶν συμφερόντων. Δὲν εἶσθε ἁρμόδιος καὶ δὲν δύνασθε νὰ ἐπερωτᾶτε τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, τὴν προερχομένην ἀπὸ τὰς ἐλευθέρας ἐκλογὰς τῆς 31ης Μαρτίου 1946, τὴν ἀντλοῦσαν τὴν δύναμίν της καὶ τὰ δικαιώματά της ἀπὸ τὸν κυρίαρχον Ἑλληνικὸν Λαόν, ὅστις τῆς ἔδωσε τὴν ἐντολὴν νὰ δημιουργήσῃ Ἑλληνικὸν στρατόν, καὶ ἡ ὁποία θυσιάζει ὡρισμένους κομματικούς της φίλους διὰ νὰ ἐπιφέρῃ τὴν τάξιν καὶ τὴν γαλήνην εἰς τὸν στρατόν. Διὰ νὰ μὴ σᾶς κουράσω, κύριοι βουλευταί, ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ προσέξῃ εἰς τὸν χειρισμὸν τοῦ Στρατιωτικοῦ ζητήματος, καὶ εἶμαι βέβαιος, ὑπερβέβαιος, ὅτι θὰ προσέξῃ, διότι ἀπὸ τὴν δημιουργίαν Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ ἐξαρτᾶται ἡ ὕπαρξις τοῦ Ἔθνους μας. Ἡ Κυβέρνησις ὑπεσχέθη εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν τὴν δημιουργίαν πραγματικοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ πιστεύοντος εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ὑπάρχοντος διὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ πόνον διὰ τὴν Ἑλλάδα, καὶ ὄχι στρατοῦ περιλαμβάνοντος ἀνθρώπους φοροῦντας τὴν τιμίαν καὶ ἔνδοξον στολὴν τοῦ Ἕλληνος ἀξιωματικοῦ, καὶ μὴ πιστεύοντας εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀλλ’ εἰς διεθνιστικὰς θεωρίας. Εἶμαι ὑπερβέβαιος ὅτι ὁ νῦν κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις, θὰ ἐκτελέσουν τὴν ὑπόσχεσίν των πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, καὶ θὰ ἐνεργήσουν σύμφωνα μὲ τὴν θέλησίν του. Θὰ προχωρήσουν εἰς τὴν λύσιν τοῦ ἀκανθώδους ζητήματος τῆς ἀναδημιουργίας τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ καὶ θὰ τὸν καταστήσουν ἄξιον τοῦ μεγάλου προορισμοῦ του, σὺν τῷ χρόνῳ, καὶ λέγω σὺν τῷ χρόνῳ, διότι αἱ περιστάσεις δὲν εἶναι τόσον καλαί, ὅσον τὰς βλέπομεν ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχομεν ὑπεύθυνον θέσιν. Εἶμαι ὑπερβέβαιος, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ λάβουν τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα, ὥστε ἐκεῖνοι ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν, οἵτινες πρόκειται νὰ ὑποστοῦν τὴν θυσίαν χάριν τῆς ἀναδημιουργίας τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, θὰ τύχουν οὐχὶ ἠθικῆς ἱκανοποιήσεως, διότι δὲν ἔχουν ἀνάγκην τοιαύτης, ταύτην τοὺς τὴν παρέχει ἡ ἱστορία, ἀλλ’ ὑλικῆς ἱκανοποιήσεως, διότι δὲν ἐπιτρέπεται ἀξιωματικοὶ καὶ στρατηγοί, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν θυσίας καὶ προσέφερον τὴν ζωήν των εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Πατρίδος, νὰ βλέπουν τὸ φάσμα ὅτι θυσιαζόμενοι καὶ ἀπομακρυνόμενοι τοῦ στρατεύματος θὰ λαμβάνουν γλισχροτάτην σύνταξιν καὶ θὰ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ζητοῦν θέσιν νυκτοφύλακος εἰς τὰς ἀποθήκας τροφίμων τῆς «ΟΥΝΡΑ». Εἰς τὴν χώραν αὐτήν, ἐδιδάχθη ἀπὸ τοὺς Ἀρχαίους Ἕλληνας τὸ «εἷς οἰωνὸς ἄριστος ἀμύνεσθαι περὶ Πάτρης». Πρέπει ν’ ἀποδείξωμεν ὅτι τοῦτο διδάσκεται καὶ ἐφαρμόζεται καὶ εἰς τὴν σημερινὴν Ἑλλάδα. Μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι θὰ πραγματοποιηθοῦν πάντα ταῦτα περαίνω τὸν λόγον μου ἀναφωνῶν: Ζήτω ἡ Ἑλλάς, Ζήτω ὁ Ἑλληνικὸς Στρατός. (Χειροκροτήματα).

§297ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κύριε Πρόεδρε νὰ διακόψητε.

§298ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλή;

§299ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§300ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Λύεται ἡ Συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 5.30′ μ. μ. (Ὥρα 11.10′ μ.μ.)